Vierde zestal leerredenen van J.C. Philpot
ISRAËL GEZEGEND EN BEWAARD 3! 1 £1111111 OVER NÜM. VI: 24—26. DOOR - J. c. PHILPOT. UIT HET ENGELSCH VERTAALD DOOK J. JVIEÜWLAND. IV. —VI. (i{ #5hl Te Sneek, bij J. C A M ^ E N. 1856. VI. ISRAËL GEZEGEND EN BEWAARD- LEERREDE OVER NUM. VI : 24—26. DOOR J. C. PH1LP0T. | BISLIOTB vEK I THEGLOG . ^msrrErr OUDI1STBAAT 6, KANSEN \J UVjLIIJ - -UJilJ. VJ TEKST. NUH. 6 : 24—26. De Heeee zegene u, en behoede u! De Heeee doe Zijn aangezigt ovee u lichten , en zij u genadig! De Heeee veeheffe Zijn aangezigt ovee u, en géve u veede ! Den tekst, welken ik u daar voorlas, hoorde ik eens bijbrengen als eene bewijsrede, om het gebed naar eenen vorm te gebruiken. Er werd bewezen, dat er eigenlijk niets tegen formulier-gebeden kon ingebragt worden, daar God Zelf in de woorden van den tekst een onderscheiden formulier had voorgehouden. Maar indien dat bewijs in eene zaak waar is, dan zoude het ook in andere zeker zijn; en op dien zelfden grond konden wij dan de geheele ceremonie-dienst der Joden invoeren, en teruggaan tot besnijdenis en offeranden. Neen , de geest des Nieuwen Testaments is geen geest van vormen. Deze mogten der oude ceremonische dienst voegen, maar aan de Nieuw Verbondsche bedeeling zijn zij vreemd. Bidden is niet eene lippen-en kerkendienst , maar eene verzuchting des harten, en vloeit niet voort uit een gebedeboek , maar uit den Geest der genade en der gebeden. Ik geloof evenmin, dat Paulus , toen hij met de ouderlingen van Efeze bad , een formulier-gebed zal opgezegd hebben, dan ik veronderstel, dat hunne tranen en kussen te voren waren bewerkt en vastge" steld. En even zoo weinig als ik geloof, dat hij, toen hij te Troas tot middernacht zijne rede uitstrekte, eene uitgeschrevene leerrede voor zich had, even zoo min bad hij, met de discipelen aan den oever der zee te Tyrus nederknielende, uit een gebeden-boek. De Geest der genade en der gebeden, welke in ons bidt met onuitsprekelijke zuchtingen, maakt alle vormen overbodig, en indien Hij ons niet kan doen spre- ken overeenkomstig den wil van God, het is zeker, dat alle formulier-gebeden en gebeds-oefeningen daartoe niet in staat zijn; Docli genoeg hiervan, laat ons tot do beschouwing van]de 1 tekst overgaan. Echter zijn er twee dingen, die vooraf onze opmerkzaamheid verdienen. 1. Dat de zegen gesteld was in den mond van Aaron, den Hoogepriester : „ En de Heere sprak tot Mozes , zeggende: Spreek tot Aaron en zijne zonen , zeggende : alzoo zult gij de kinderen Israëls zegenen, zeggende tot hen: De Heere zegene u, en behoede u !" enz. (Num. 6:22 , 23.) Aaron was in dezen, gelijk in andere punten , eene schaduw en zinnebeeld van den Heere Jezus Christus , den grooten Hoogepriester over het huis Gods. Maar Aaron kon niet meer, dan den zegen uitspreken ; Jezus echter vermag dien te geven. Slechts woorden ontvallen de lippen van menschen; zegeningen vlieten uit het hart van den God-Mensch. 2. Doch voornamelijk hebben wij op te merken, hoe, op eene ingewikkelde wijze, hier die fondamentele- en hoofdwaarheid van ons heilig geloof, de Drie-eenheid, ons geleerd en voorgehouden wordt. Merk eens op, die drievoudige uitdrukking van het woord Jehova , in onzen tekst: „ De Heere zegene u, en behoede u! De Heere doe Zijn aangezigt over u lichten , en zij u genadig ! De Heere verhefïe Zijn aangezigt over u , en geve u vrede ! " Waartoe deze drievoudige herhaling anders, dan gelijk, die de Serafs in den tempel, tot driemalen toe verkondigden: „Heilig, heilig, heilig is de Heere der Heirseharen ! ? " I. „ De Heère zegene u!" De Hoogepriester kon deze woorden alleen uitspreken: hij uitte het gebed , maar hij vermogt niet te geven datgene, wat de inhoud des gebeds was. Het was daarom geen zegen, zoo als de paus zich toeeigent te kunnen geven , maar een zegen, zoo als een arm zondaar mag vragen; niet eene toverkundige bezwering, waardoor de zonden weggenomen worden, maar eene ootmoedige smeekbe- de van eenen, die zich zeiven met zwakheden omvangen ziet. De sleutel tot do woorden : „ üe Heerk zegene u ! " is, geloof ik, te vinden in Efeze 1:3. „ Gezegend zij de God en Vader van onzen Heere Jezus Christus , Die ons gezegend heeft met alle geestelijke zegeningen in den Hemel in Christus ; " want met het bidden om zegeningen , schijnen in den tekst , voornamelijk geestelijke zegeningen bedoeld te worden. Niet, dat wij tijdelijke weldaden gering achten of ligtvaardig voorbijgaan; integendeel, zijn zij linksche weldaden, zoo niet regtsche barmhartigheden; het zijn gaven, om er dankbaar voor te zijn op aarde , zoo niet genadens, die mede gaan naar den Hemel; hulpmiddelen voor het vergaande ligchaam, zoo niet spijze voor de onsterfelijke ziel. Komt, laten wij, onder de bekwaammakende genade des Heeren, eenige derzelve beschouwen. Haar aantal is inderdaad zoo menigvuldig, en zij zijn, als het ware, in zulk eenen rijken overvloed in GodsWoord verspreid, dat wij slechts enkelen zullen beschouwen. De Heilige Schrift is zoo met toegezegde barmhartigheden en genade-weldaden beladen, gelijk de boomen in het Paradijs met edele vruchten, en daarom kunnen wij maar enkele trossen hier en daar opzamelen. Al den oogst, die zoo rijkelijk en weelderig aan de takken der beloften hangt, op te zamelen, is boven onze magt,—gaat boven ons bereik! Nogtans willen wij weinige opnoemen. 1. Goddelijke vrees in het hart — die fontein des levens, waardoor een ontwaakt zondaar afwijkt van de strikken des doods — is die niet een zegen? ja, van alle zegeningen wel de eerste en voornaamste, dewijl zij „het beginsel der wijsheid is!'' Wanneer dan de priester de woorden: „De Heere zegene u!" uitsprak, mogen wij dan niet veronderstellen, dat hij dan zijn oog had op dezen zegen der Goddelijke vrees, opdat die, niet alleen van zijne lippen zoude vloeijen, maar ook uit Gods hart in de zielen van Zijn biddend volk? Zij is waarlijk zulk een zegen, dat er zonder haar geen zegen is; want niet slechts is zij „het beginsel der wijsheid," maar ook „het grondbeginsel—'het fondament van haar." (Spreuk. 1: 7, kantt.) Zij is derhalve geene jonge spruit, welke zoo even aan den tak vernomen wordt, maar een bolster, die zijne bloem uitspreidt en tot eene vrucht rijpt; zij is niet een tak, die door anderen verdrongen en allen wasdom ontnomen wordt, maar een, welke groeit met hunnen wasdom en sterk wordt met hunne vermogens. Zij is de gezellinne des geloofs, de vriendin der hope en de deelgenoote der liefde; zij maakt de consciëntie teeder, den wandel omzigtig, het leven bestaanbaar. Zij is „ eene fontein des levens," en is, gelijk eene rivier, alleen aanwassende en vermeerderende door achtereenvolgende toevoeging van genade. Dat wij toch niet meenen eenige gees- telijke zegeningen te bezitten, zoo on3 hart verstoken is van Goddelijke vrees. Indien wij het beginsel niet hebben, wij kunnen noch het midden noch het einde bezitten. 2. Maar geloof is een andere zegen. O, welk een rijke zegen! En wie erkennen het geloof eenen zegen te zijn? Diegene , welke diep en zwaar geoefend en beproefd worden door een ongeloovig hart. Alleen zij, die ondervonden en nog steeds te ondergaan hebben de pijnlijke worstelingen met een hart, dat niet kan, neen, niet wil gelooven , noch waarderen de gelukzaligheid des geloofs. Wanneer het geloof, als eene goede gave en volmaakte gift van den Hemel in zulk een hart nederdaalt, wanneer het over zulke duistere en ruwe bergen van ongeloof en ontrouw hem in de ziel springt, dan wordt het aan de zoete vruchten die het voortbrengt, kenbaar, een zegen te zijn. Wij lezen, dat „ de zegen des Hekken lijk maakt." Dit is in het bijzonder waar , met betrekking tot het geloof; want het is eene verrijkende genade, daar zij de ziel in het bezit stelt van al de schatten en rijkdommen van het Koningrijk der Hemelen. Wij zouden het bijkans vergelijken kunnen daar bij , wanneer de regeerders en bestuurders van de wisselbank van Engeland u mede namen naar de kelders dier bank,en tot u zeiden : „ Gij moogt zoo veel gouden zilver mede nemen» als uwe oogen kunnen zien en uwe armen kunnen weg voeren;" want het geloof geeft zulk eene milddadige invoering tot de schatten van Gods genade, dat het alles, wat onder zijn gezigt valt , mag aangrijpen , en hoe meer het aangrijpt hoe beter. Maar dit voorregt valt eener ziel niet zoo dikwerf te beurt. Wanneer God zegt; „Neem!'' dan mag het geloof zoo veel van de rijkdommen van Christus zich toeëigenen, als zijne oogen kunnen zien en zijne handen kunnen omvatten. Maar, zulke tijden komen schaars — het zijn zeldzaamheden. Maar al te vaak zijn wij gelijk de geldelooze arme , die voorbij de bank wandelt, doch voor wien de schatkelders gesloten zijn , en allen toegang volmaaktelijk is afgesneden. 3. Maar is ook hoop geen' zegen ? Ik kan mij niet be- grijpen, hoe het zoo is, dat in ODze dagen deze hoop , waarvan zoo veel in de Schrift gesproken wordt, welke uitgedrukt wordt als een anker der ziel , hetwelk zeker en vast is , en ingaat in het binnenste van het voorhangsel , welke genoemd wordt: „ eene goede hoop door genade ; " en door den Apostel nevens en gelijk gesteld wordt met geloof en liefde — ik zeg, dat deze gezegende genade der hoop zoo weinig in aanmerking komt, en schier veracht en ter zijde geschoven wordt. Een van de vreemdste en onbestaanbaarste dingen van den tegenwoordigen dag is, de zamenkoppeling van de sterkste vrijmoedigheid met de grootste vleeschelijkheid. Nooit vond men zoo veel verzekering en gerustheid, tegenover zoo weinig geloof; nimmer zag men zoo veel sterk hout, niettegenstaande zoo weinig rijpe vrucht; nooit was er zoo veel hooge belijdenis , maar ook nooit zoo veel gemeene en laage praktijk. Indien deze hooge en verwaande belijders meer beproefd werden door de zonde, de satan en een moedeloos hart ; indien zij meer diepe wateren te doorkruisen hadden , zij zouden het anker hooger waarderen. Maar wanneer het schip meesttijds in de haven ligt , of zoo lang aan de kaai blijft tot het houtwerk vergaan is, dan is er geen anker noodig, en derhalve wordt er weinig aan gedacht. Neen, het anker wordt gewaardeerd en hooggeschat, als het schip, door den wind en de golven geslagen, in gedurig gevaar is van te vergaan. 4. Maar wat zullen wij zeggen van de liefde ? Zullen wij die grootste aller zegeningen voorbij gaan ; die liefde , welke blijft als het geloof verwisseld wordt door aanschouwen, en de hoop verslonden wordt door genieting ? Zullen wij gering achten die genade, die heerlijk is in de botte , de eersteling des Hemels, de keure van alle Gods gaven , daar zij de ziel het meest aan Gods natuur gelijk maakt ? — want God is liefde. Het is de rijkste aller zegeningen ; de zoetste genade die God te besteden heeft , zonder welke de Hemel geene plaats des geluks, zaligheid geene vreugde, en onsterfelijkheid geene gelukzaligheid zijn zou. 5. Maar er zijn nog andere zegeningen. Wij hebben nog het einde niet. Het is hiermede niet, gelijk een persoon , die wekelijks slechts een klein inkomen heeft , zoo dat hij, wanneer het einde der week daar is, niets heeft overgehouden, om daarmede voor zaturdag ter markt te gaan. Neen ! God is niet zulk een karige uitdeeler Zijner gaven. Hij deelt Zijne barmhartigheden niet uit, gelijk een , onder bevel van anderen staande, beambte, noch onthaalt Zijne kinderen, gelijk eene behoeftige moeder! „ Hij geeft mildelijk , en verwijt niet." Zoo ook behoort onder Zijne zegeningen niet te worden voorbijgezien — lijdzaamheid. „Doch de lijdzaamheid hebbe een volmaakt werk.'' Wij lezen van hen , die door geloof en lijdzaamheid de beloften verkregen hebben; en indien wij vele beproevingen , verdrukkingen en oefeningen hebben door te gaan, dan zal ons dat zeer moeijelijk, ja ondoenlijk zijn zonder dezen zegen der lijdzaamheid en onderwerping aan Gods wil. Zij zal ons ten eeniger dage wel goed te pas komen , hoewel het ook schijnen moge, dat zij ons nu nutteloos ware. 6. Daarenboven hebben wij ook niet te vergeten de zalige en gezegende getuigenissen van Gods barmhartigheid en genade aan de ziel ; beschouwingen van den Koning in Zijne schoonheid , en van dat land , hetwelk nog verre is; fonteinen der vertroostingen in het dal der moerbézieën-boomen ; EbenHaézers, opgerigt in do woestijn! Hoe ! zullen wij overslaan de kruimkens van het Brood des levens, de droppelen uit de eeuwig springende Fontein? Is alles, wat Hij geeft, niet een zegen ? Hij geeft geene geringe weldaden ; de geringste Zijner gunstbewijzen is zelfs een onderpand en voorsmaak van de grootste! Wanneer gij, in den morgen, uw kind ter school zendt , en het eenen kus geeft, o! het is slechts eene kleinigheid ; maar spreekt hij niet uit de liefde van een ouder hart ? En hoewel die kus eene getuigenis uwer liefde is, zoo is toch uwe liefde daar mede niet afgedaan ; daar binnen blijft nog iets bestaan , want gij draagt een hart om, vol toegenegenheden tot uw kind! Zoo ook, wanneer het den Heere behaagt, eenen kus iu de ziel te druipen , dan is dat een bewijs , dat Hij meerdere liefde heeft. Zou die ééne kus al Zijne liefde vertoonen ? „Hij kusse mij , met de kussen Zijns monds,"zeide de bruid; zij behoefde meer dan dien eenen! want de kussingen Zijns nionds waren slecht3 de taal van Zijn beminnend hart. 7. Maar daar is nog meer. Immers , is niet dikwerf ook de roede een zegen ? (?ods fronsels een zegen ? Zijne slaande hand menigwerf eene weldaad P Zijne bestraffingen in de consciëntie niet menigmaal een liefdebetoon ? De verberging Zijns aangezigts , de intrekking Zijner gevoelige genade , de ontblooting Zijner zware hand ; ja! zullen wij zeggen, dat alle deze geene zegeningen zijn ? Ja waarlijk ! zoo zijn zij , hoewel zij, naaï onze meening, vaak voor het tegenovergestelde gehouden worden. Maar eer wij verder den tekst gaan overwegen, wil ik uwe aandacht een oogenblik gevestigd hebben op de persoonlijkheid van den gevraagder zegen : „De Heeee zegene u " niet ulieden. Evenwel, wanneer de hoogepriester den zegen uitsprak , vestigde hij zijn oog niet op, noch wendde zijnen spraak tot eenen éénigen mensch. Het werd over de geheele vergadering van Israël gelijkelijk uitgesproken en nogtans zijn de woorden zoo luidende, als of de zegen voor ieder in het bijzonder ware. Zoodanig zijn Gods zegeningen — persoonlijk , ondeelbaar. "Wanneer begenadigde zielen het Woord met eene bijzondere zoetheid en kracht mogen hooren , dan zeggen zij wel eens : „ Het was alles voor mij !" Ja wel! het was alles voor u, maar waart gij die eenigste mij in die plaats ? Zat er ook misschien niet een aan uwe zijde, die zeide : „het is alles voor mij?!'' Meen niet, dat een alléén juist gezegend wordt, terwijl anderen worden uitgesloten. Daar is genoeg voor elk in het bijzonder, maar ook overvloed genoeg voor allen te zamen. Maar daar is zoo iets bijzonderlijk toegeëigenends in de genade Gods , wanneer zij het hart wordt toegepast , dat het schijnt, alsof het voor mij ware , en voor mij alleen. Maar o! hier hebben wij de zegeningen van God3 barmhartighe- den , den rijkdom Zijner genade en heerlijkheid — dat, wanneer één daar iets van geniet, het dan anderen niet benadeelt. Het is daarmede geheel anders, als met eeno natuurlijke familie , waar ieder volgend kind een gedeelte van de erfenis der anderen tot zich schijnt te trekken; zoo dat , indien zij de hebzuchtige gewaarwordingen der volwassenen bezitten, de oudste der kinderen wel tot den jonggeborenen kon zeggen : „Wij hebben u niet noodig, kleine dief! Waarom zijt gij gekomen, om met ons te deelen ? " Het maakt de hemelsche erfenis niet kleiner , geringer noch minder waardig , omdat er zoo velen zijn , die daar aan deel hebben ; ware dit zoo, het zoude God vernaauwen , want Hij is hunne erfenis , en in God is eene algenoegzaamheid, om tien duizenden van uitverkorene engelen zoo wel, als tienduizenden van vrijgekochte en verloste zondaren te verzadigen. Daar blijft, in de Goddelijke dingen , geene plaats voor afgunst over"; zij wordt weggenomen door de vrijheid, de volheid en den rijkdom van Gods liefde. II. „En leware ul" Eerst zegening, en daarna bewaring. Den zegen gegeven, en dan, na dat hij gegeven is, bewaard. Den brief geschreven, en dan verzegeld; het kleinnood in het kistje gelegd, en het kistje gesloten. „De Heere beware u!" Hoe behoeven wij dit zoo wel, als het andere! En hij, die de meeste kennis van zijn eigen hart omdraagt, zal dezen zegen het meest waardeeren. Wij kunnen niet ons zeiven bewaren. Indien iemand meent zich zeiven te kunnen bewaren, dan weet hij nog zeer weinig, ja niets van de verraderij en de bedriegelijkheid zijns eigen harten. Doch opdat ik niet te veel tijd aan dit punt wijded, wil ik opmerken, dat er drie, zoo niet meer dingen zijn, waar voor Gods kinderen in het bijzonder Zijne bewaring noodig hebben. 1. Ik behoef naauwelijks op te merken, dat het eerste en voornaamste is, bewaard te worden van het volstrekte kwaad. De Heere bad den Vader voor Zijne discipelen: „Ik bid niet, dat Gij hen uit de wereld weg neemt," — neen, laat hen daar lijden, gelijk Ik daar vóór hen geleden heb— „maar dat Gij hen bewaart van het kwade." 1) Zij moesten in de wereld zijn; zij moesten met de wereld in aanraking gebragt worden, „maar o! bewaar hen voor het kwaad, dat in de wereld is!" En dit zal de eerste en voornaamste smeekbede van ieder kind van God zij'!, dat kennis heeft aan zijn eigen boos hart, en geleden heeft onder de zwakheid en verraderij deszelven, datde Heeke hem moge bewaren van het openbare kwaad,, opdat hij geene benaauwdheid, angst en schuld op zijne consciëntie, of smaad en verachting op de zake des IIeeken zoude brengen. 2. Een ander onheil, waar voor alléén de Heeke Zijn volk kan bewaren is, feilen en misslagen. Hij kent de neiging van onze vleeschelijke gemoederen. Sommiger menschen dierlijke hartstogten zijn sterk; bij anderen daarentegen, zijn die, vergelijkender wijze, zwak, maar daar is veel innerlijke bespiegeling. De satan verzoekt den laatsten niet, gelijk hij den eersten zoekt te verstrikken. De hartstogten des eenen doet hij ontvlammen; maar het is op het bespiegelend gemoed des anderen, dat hij werkt. Sommige gemoederen vervallen zoo ligt tot misslagen en feilen. Hunne redelijke vermogens zijn gevangen genomen door de lokaazen van eenig redekundig betoog ; of hunne bespiegelende gedachten door de eene of andere diepe verborgenheid; of hunne hoogmoed gekitteld en begunstigd door sommige wonderlijke stukken der wetenschap. Niet zelden liggen onder alle deze, misslagen en verkeerde denkbeelden verborgen. De zoetheid van den draf houdt het vergif in den beker verborgen. Maar niemand zal zelfs den geringsten misslag straffeloos kunnen begaan; hij zal hem bedwelmen, zoo niet dooden; hij zal de ziel verzwakken, zoo niet het leven ten eenenmale verwoesten. Het zal en moet of zijn hoofd of zijn hart aandoen, of zijne handen of zijne voeten, zijn geloof of zijn leven verwoesten. Niemand zal eene dwaalleer aan1) Joh. 17 : 15. Naar de Eng. Overzetting. te houden ; beware mij, terwyl ik waak en terwijl ik slaap , beware mij bij nacht en bij dag, beware mij in huis en daar buiten; beware mij met mijne betrekkingen en met mijne vrienden ; beware mij in de wereld, en beware mij in de kerk; — de Heere beware mij, naar Zijne belofte, ieder oogenblik , ten allen tijde ; beware mij door Zijnen Geest en genade, met al die tederheid, die er opgesloten ligt in de woorden van David: „ O Heere ! bewaar mij als het zwart des oogappels!" Mijne vrienden 1 weinig weet gij van de arglistigheid nws eigen harten, weinig van de bedriegerijen des satans, weinig van de strikken, die om uwen voet gespannen worden, tenzij gij gevoelt, hoe groot uwe behoefte is en welk een belang gij hebt bij dien zegen: „ De Heere beware u ! " En dat wil Hij doen ; want wij lezen van de regtvaardigen , dat zij „ in de kracht Gods bewaard worden door het geloof tot de zaligheid;" en dat „Hij de voeten Zijner gunstgenooten bewaren zal." III. Maar wij gaan voort tot het derde'gedeelte der zegening : „ De Heere doe Zijn aangezigt overu lichten!" Naar het mij voorkomt , wordt hier op de zon gezinspeeld. Er zijn tijden, gelijk gij weet, dat de zon niet aan den hemel licht; en ware het, dat zij altijd beneden de horizon bleef, de wereld zou steeds in het donker zijn. Zoo ook met menige begenadigde ziel: het is donker bijliaar; zij gevoelt eene middernachtelijke, eene Egyptische , eene groote duisternis, dewijl voor het tegenwoordige nóch de Morgenster is verschenen, nóch de Zon der Geregtigheid , met Hare gezegende vleugelen, voor haar is opgegaan. Ja, bij dezulken moet en zal het duister zijn, tot dat de Zon hare stralen uitspreidt over haar. Maar ook zijn er tijden , dat wij, hoewel de zon is opgegaan, haar gelaat niet kunnen aanschouwen : wolken , zwarte , duistere wolken kunnen het gelaat van dat luisterrijke hemellicht den ganschen dag voor ons verbergen , zoo dat wij gedurende al den tijd, dat zij- boven den gezigteinder staat, geene straal van haar bemerken noch ontvangen. Alzoo ook met velen van des Heeren volk , nadat de Zon der Geregtigheid, in den morgen Luns geestelijken levens , over hen is opgegaan , gaan zij welligt hunnen volgenden leeftijd in eene duistere schaduw des nachts, tot dat het misschien in den avondtijd wederom licht wordt, en eene afscheids-straal de stervens-peluwe verguldt. Maar wederom komen er somtijds dagen, wanneer er een mist en damp dwars voor het gelaat diens helderen kloots des daag3 voorbij snelt, zoo dat zij maar nu en dan door dc brekende wolken heengluurt. En is dit niet , eenigermate, een zinnebeeld van den weg, waarin de Zon der Geregtigheid geduriglijk verborgen wordt, door de misten en nevelen, welke er steeds uit ons ongeloovig hart wellen; dat Zij verborgen wordt voor ons gezigt, door de twijfelingen en vreezen, die, gelijk de dampen der woestijn, zich rondspreiden , en onze beschouwingen van Haar heerlijk aanschijn onmogelijk maken ? Evenwel , daar komen tijden , dat Zij door de wolken breekt en de dampen en nevelen wegvaagt. Wanneer het den Heere behaagt, de ziel te zegenen en haar te verwaardigen met het licht eener zoete ontdekking , dan breekt de Zon door dc duistere wolken , maar — zij pakken zich straks weder op één! In de Christelijke bevinding, is het niet menigmaal een heldere zomerdag. Wij leven niet in Australië of Peru, waar wolken en nevelen naauwelijks het gelaat der zon verdonkeren. Onze geestelijke luchtstreek is vochtig, onze inwendige breedte noordelijk ! „De Heere doe Zijn aangezigt over u lichten!" Is dan de Heere in deze zaak de vrijmagtige ? Kunnen wij onze handen niet uitsteken en de wolken wegvagen ? — O ! zoo onbekwaam wij zijn , de dampen van Londen weg te vegen, even zoo weinig kracht hebben wij , om onze handen uit te steken en de nevelen, die de Zon der Geregtigheid voor onze oogen verbergen , weg te rukken. Hoe stelt dit het schepsel op zijne regte plaats ! en het schepsel is alleen dan op zijne regte plaats, wanneer het niets is en God alles in allen. IV. „En zij u genadig!» Hoe Met en liefelijk is het Evangelie. En wat maakt het zoo zoet? Dat ééne woord , hetwelk eene geur en reukwerk over het geheel uitstort - genade ! eem genade uit het Evangelie weg, en gij vernietigt het Evangelie ; gij verwoest en keert het om, het is geen Evangelie meer. Al de deelen en takken van het gezegende Evangelie zijn met genade doordrongen ; zij is het leven van het Evangelie ; in eén woord — genade is het Evangelie zelf! Zif u genadig!» Waarin dan is God genadig ? In eene verbrokene wet f Wat zou die van genade weten. Dan misschien ook in beloften en verbetering des menschen , verrigtingen van het HET VIJFDE ZESTAL LEERREDENEN van J. C. PHILPOT, ZAL BEVATTEN: I. Geestelijke tijden en gelegenheden, naar Pred. 3. 3, 4. II. Verlichting, naar Ps. f19, 130. III. De verandering der bewegelijke- de vastheid der onbewegelijke dingen, naar Hebr. 12:'27, 28. IV. Het leven gegeven tot eenen buit, naar Jer. 45: 5. V. De geestelijke navolging, naar Ps. 63: 9. VI. Teekenen gezien, en niet gezien, naar Ps. 74: 9«. Prijs 90 Gts. ■nemen of den geest der misslagen inzuigen, zonder zich zeiven te beledigen, zijne geestelijke sterkte te verzwakken, of zijne geestelijke ledematen te beroeren. Misslagen en dwaalleeringen hebben wij als een vergif te vlieden. Daar is zoo veel aanlokkends en aangenaams in voor ons vleeschelijk bedenken. Menig kind i3 verlokt geworden door de beziën van eene doodolijke nachtschaduw, 1) eerst te proeven, en, na de zelve geproefd te hebben, zóó door hare zoetheid aangetrokken geworden, dat het die in ruimer mate begeert. En zoo de misslagen hunne verlokkende beziën van den predikstoel hangen laat, is erin de vergadering volks genoeg, om te plukken en te eten. Hoed u derhalve voor dwaalleeren en logen leeraars. Ik vreeze evenzeer voor dezelve, als ik de waarheid liefheb en waardeer. 3. Maar daar is ten derden nog iets eu misschien vreeselijker dan alles, waar voor de Heere Zijn volk te bewaren heeft; eene zaak, waar mogelijk weinig aan gedacht en op gelet wordt, en dat is — een geest van bedrog. Velen, zeer velen zijn onder eenen geest des bedrogs, wiens leven zonder opspraak en wiens geloofsbelijdenis regt en goed is. Hunne gemoederen zijn doorgaans van eenen bijzonderen aard. Het zijn over het algemeen geene personen van sterke dierlijke hartstogten, noch met bespiegelend redenerende gemoederen, maar droomende, dweepzuchtig, vol inbeelding, met eene sterke tint van bijgeloof en eene neiging tot natuurlijke geestdrijverij. Op zulke gemoederen werkt de satan in het bijzonder; want hij is een geest, en als zoodanig, eenen toegang tot onze zinnelijke vermogens hebbende, blaast hij in hen eenen geest van bedrog. Zoo betoonde hij zich aan de vierhonderd profeten, die den Gods ■ gezant Micha in het paleis van Achab wederstonden; en zoo werkte hij op die dienstmaagd, waar van in de Handelingen melding gemaakt wordt, als „ hebbende eenen waarzeggenden geest." (Hand. 16: 16.) De Roomsche kerk is vol van droomen en gezigten, verrukkingen en openbaringen 1) Een zeker kruid, SoJanum. van hunne voorgewende heiligen ; — de verschijningen van hunne St. Catharina's en St. Bridgitta's vervullen geheele boekdeelen. Zelfs te midden eener belijdenis van de ware leer, worden geduriglijk mensehen gevonden, wiens geheele Godsdienst bestaat in droomen en gezigten, in wien noch geloof noch bekeering is, die noch een besef van zonde noch eene kennis van zaligheid hebben. Met deze „ beuzelachtige en luchtige droomen,'' gelijk Hart ze noemt, verheffen en beroemen zij zich op een wondervolle wijze, en stellen hen tot hunne spijze,in plaats van de rijkdommen van Christus bloed. Welk eene behoefte hebben dan wij aan de bewaring des Heeren ! Wij staan op gladde plaatsen. Van alle zijden en in olke rigting, worden ons lagen en strikken geleid. Iedere bezigheid , iedere handtering des levens, van de hoogste tot de laagste, heeft hare bijzondere verzoekingen. Den meest Qngeletterdsten zoo wel, als den hoogst ontwikkeldsten des verstands, worden strikken cn vallen voor den voet gespreid ; ja , daar is niemand, hoe en wat zijn stand des levens ook zij , wien geen strik gespannen wordt, en dat wel zulk een strik, waardoor hij ongetwijfeld zal nedervallen, zoo God hem niet behoedt. Toen Elisa op den heuvel zat , en zijnen dienstknecht beangst was, dat zij zijnen meester met geweld zouden wegnemen, bad de profeet den Heere, opdat Hij zijne oogen zoude openen. En wat zag hij toen ? — Eene menigte vurige wagens en paarden den berg omringen , als eene onverwinnelijke lijfwacht voor den profeet. Indien de Heere onze oogen opende, gelijk de oogen vanElisa's knecht, dan zou het mij niet verwonderen, of wij zagen duivelen daar, waar hij engelen zag, en zagen ons omsingeld door Beëlzebul en zijne krijgsbenden, gelijk de oogen des jongen Michaël met de vurige legerscharen des Hemels aanschouwde. Daarom, hoe redelijk, hoe noodzakelijk is het dan, dat de begeerte der ziel zeide : de Hekre beware mij ! — Hij beware mij in Zijne Voorzienigheid, en beware mij door Zijne genade ; beware mij, door Zijne vrees diep in mijne ziel te drukken, en die vreeze levendig werkzaam en krachtdadig in mijn hart schepsel en geregtigheden des vleesches ? Kan de Heere , zal de Heere Zich in dezen genadig betoonen ? Mijne vrienden! wij kunnen evenzoo goed zonnestralen uit eenen komkommer verwachten , als dat wij in de wet naar de genade zoeken ; zij is koud, als de komkommer; daar is geene zon in. Zal genade genade zijn, wij hebben ze uit het Evangelie te ontvangen. Zij is ia het Evangelie , en moet daarom uit het Evangelie komen , en zij komt, met uitsluiting van alle geregtigheid van het schepsel, met ter zijde stelling en uitdooving van alle menschelijke verdiensten. Gelijk de apostel bewijst, (Rom. 11 : 6): „En indien het door genade is, zoo is het niet meer uit de werken ; anderzins is de genade geene genade meer; en indien het is uit de werken , zoo is het geene genade meer; anderzins is het werk geen werk meer.'' „ De Heere zij u genadig!" Maar hoe is de Heer genadig? Gij zijt misschien, in onderscheidene tijden uws levens, genoodzaakt geweest, om u te vertegenwoordigen bij hen, die naar het aardsche ver boven u verheven waren, en gij gingt bevreesd, bekommerd en bevende daar henen , maar bevondt , wat men noemt : een gunstig onthaal. Werdt gij daardoor niet vervrijmoedigd, om uwen mond te openen en uw verzoek voor te stellen ? Zoo is het ook in de Goddelijke dingen. Een besef onzer geringheid en onwaardigheid kan ons en maakt ons ook bevreesd en bevende, ons te gevoelen voor het aangezigt des Allerhoogsten ; maar wanneer Hij ons tot in Zijne tegenwoordigheid leidt en ons gunstig onthaalt, gelijk de koning Ahasvei"5s de bevende Esther ontving, door haar den scepter zijner genade toe tereiken, bemoedigde het de ziel , om hare smeekgebeden aan Zijne voeten neder te leggen. Niets dan dit is daartoe bekwaam. Maar gevoelt gij u en zegt gij dikwijls : „Ik benzoo een onwaardige !" Zult gij ooit eenigzins anders en beter worden ? Hebt gij nog hope of uitzigt, om dat nog eens waardig te worden? Wanneer meent gij dat waardig ta zijn? Indien gij morgen dat zoudt waardig zijn, waar is dan heden uwo waardigheid ? Is de oude rekening al betaald en vereffend ? Jndien gij het wagen wilt op uwe waardigheid , bedenk, dat dan eerst de oude rekening moet doorgehaald zijn, voor gij met eene nieuwe beginnen kunt. Waardigheid! waar is zij ? In of bij menschen ? •— O neen ! sedert den val van Adam zoekt men die te vergeefsch. Regtvaardigheid viel in het paradijs ; toen Adam zijne hand naar den appel uitstak, viel de waardigheid op den grond , en sedert dien tijd heeft zij nooit haar hoofd kunnen opheffen. „Maar," zoo vraagt gij , „zal ik dan zoo in mijne onwaardigheid gaan ?" Ik lees van iemand, die dat deed , en hem ontmoette een gunstig onthaal. „ Heere !" zeide hij , „ik ben niet waardig , dat Gij onder mijn dak zoudt inkomen ; maar spreek alleenlijk één woord , en mijn knecht zal gezond worden." En wat getuigde de Heere van dezen man ? „dat Hij zelfs zoo groot een geloof niet in Israël gevonden had." Zoodanig was ook de belijdenis van den verlorenen zoon? „Ik ben niet waardig uw zoon genaamd te worden." Maar daarop werd het beste kleed voor gebragt, eenen ring aan zijne hand, en schoenen aan zijne voeten. aarom ? — Omdat het geloof zich ophoudt en woont bij een besef van onwaardigheid; zij zijn boesemvrienden ; het geloof woont in geene, dan uit zich zeiven onwaardige harten. Gevoel van geestelijke onwaardigheid is een kenmerk van een geestelijk gelooven; want het geloof alleen geeft een besef van onwaardigheid. Gij gelooft, dat gij eene onwaardige zijt ; nu, door het zelfde geloof, dat u uwe onwaardigheid doet toestemmen , gelooft gij Gods genade. „ De Heere zij u genadig!' Dat vertedert het hart ; wet en schrik verharden dat slechts. Het is genade, die vertedert ; genade, die vermurft, genade, die dringt, genade, die Goddelijke gehoorzaamheid voortbrengt I „De Heere zij u genadig!" Maar wanneer? Te allen tijde, in alle toestanden, onder alle omstandigheden. „Wat!" zegt de ziel, „ook na herhaalde afwijkingen, na dagelijksche zonden, na zoo veel ondankbaarheid, verzuim, zelfzucht, hoogmoed, wereldsche gezindheid, zoo veel ligtvaardigheid en beuzelachtigheid, en zoo weinig leven, spreken, denken en verrigten tot heerlijkheid des Drieëenigen Gods?!" Indien de Heere dat alles gadeslaat en ons deswege straft, het zal goed voor ons zijn; maar indien de Heere ze als zoodanig aanmerkte, als gansch hinderlijk voor- en geheel zondig tegen Zijne genade, ach! waar wordt dan die mensoh gevonden, wien de Heere ooit genadig zal kunnen zijn? Genade moet zich over al onze bergen van zonde en schande begeven, en in ons eene gewillige gehoorzaamheid vormen, want Christus volk wordt een „gewillig volk gemaakt op den dag Zijner heirkrachten hoe meer genade Hij aan ons verheerlijkt, des te bereidwilliger zullen wij zijn, Hem te dienen, te beminnen, te gehoorzamen en in Zijne gezegende wegen te wandelen! God de Heere heeft geene behoefte aan slaven, aan gehuurde dienstknechten in Zijn huis; Hij wordt gediend door zonen en dochteren. De gehoorzaamheid van eenen zoon of eene dochter is eene gewillige gehoorzaamheid. Y. „De Heere verheffe Zijn aangezigt over u ! De beteekenis dezer uitdrukking meen ik te kunnen ophelderen , door een eenvoudig zinnebeeld. Een kind is zijnen ouders ongehoorzaam geweest , of heeft anderzins dezelve mishaagd ; of, om nog eene tederer betrekking te nemen : eene vrouw heeft niet met haren man verkeerd , zoo als hij met regt mogt verwachten, door hem niet de vriendschap en toegenegenheid te bewijzen als hij te eischen heeft , en hetwelk inderdaad, niet slechts haar schuldige pligt , maar ook haar hoogste voorregt is. De man laat dan somtijds zijn hoofd neder hangen, zijne oogen zijn afgewend en zijn aangezigt afgekeerd ; zij wordt door hem niet met dat blijmoedig gelaat en die vrolijke oogen ontmoet, als hem op andere tijden begroeten. Zou in dit zinnebeeld geene aanleiding wezen tot verklaring der woorden : „ De Heere verheffe Zijn aangezigt over u!?" Wanneer wij iemand beleedigen , dan is zijn aangezigt niet tot ons, als op andere t.jden. Zoo was het met JLaban tegen Jacob ; en indien wij op eenige wijze ons aan het mishagen eens vriends of meerderen hebben blootgesteld , bespieden wij als van zelve zijn aangezigt. Is het op- of nederwaarts ? Vertoont het fronsel of eenen glimlach ? Is zijn aanblik op ons met een oog van toegenegenheid , of zijn het afgewende oogen ? Dan blijft het ons geen oogenblik onzeker, zoo wij het aangezigt kennen. Aldus is de zegen , welke gevraagd wordt : „ De Heere verheffe Zijn aangezigt over u!" gelijk een vriendelijk en toegenegen ouder over een gehoorzaam kind, gelijk een ingenomen man over eene lieve, hem toegedane vrouw ; want zoodanig is God voor Zijne kinderen \ ader en Man. En doen wij , als kinderen, het dikwijls zelve niet , dat Hij ons met een gefronsd gelaat aanziet , of dat Hij ons veeleer geheel niet aanziet en Zijn aangezigt verbergt , gelijk wij lezen , zoodat wij Hem niet kunnen aanschouwen ? De bede is dus : „ De Heere verheöe Zijn aangezigt over u ! '' met eenen vriendelijken glimlach op het zelve, vrij, openbaar, vergevende, barmhartiglijk en mildadig, opdat gij mogt verhoogd worden tot Hem. VI. „ En geve u vrede F O, welk een zegen ! gelijk Hart zegt: ,,'k Vlei mij neder en slaap zoet, Daar 'k vrede heb met God!" Dit alleen maakt de hoofdpeluw in dit leven z&cht, en zal alleen het leger des doods gemakkelijk en aangenaam maken — vrede met God door Jezus Christus , vrede door de bevrediging , vrede door het bloed der besprenging , „den vrede Gods , die alle verstand te boven gaat." Menigeen begeert , naar dingen , hooge dingen. Maar wat zeide de Heere tot Baruch? „Zoudt gij u groote dingen zoeken ? Zoek ze niet!'' De leeraars zoeken dikwijls groote ga- ven , groote welsprekendheid, groote kennis van verborgenheden , groote liefde en invloed bij het volk. Zij handelen verkeerd , in deze zoogenaamde groote dingen te zoeken. Het was beter , dat zij uitzagen en zochten naar wezenlijke dingen , genadige dingen, dingen, die hunne zielen hier en hier namaals ten zegen zouden zijn. De zegen, dien de begenadigde ziel het meeste begeert, is vrede; want dit is de zoetste honigdruppel in Gods beker. Het is waar, dat hij het hart niet doet overvloeijen, gelijk de vreugde , noch doet huppelen, als op de eerste stralen der verrezene hoop , of vertederen doet, gelijk de verzoekingen der liefde ; maar in eenige betrekking is hij aangenamer, dan allen , dewijl hij de ziel in eene zoete verzekering stelt ; hij is de verwezenlijking van den Zaligmaker Zeiven , want „ Hij is onze vrede; " en mag dienaangaande de hoofdzegen genoemd worden. Maar ziet eens , hoe de schalmen dezer Goddelijke keten elkander te gemoet komen, gelijk die , welke wij laatst leden zondag avond voor u behandelden. 1) Beschouw eens een oogenblik deze schalmen : „ De Heeke zegene u " — de eerste schalm ; „en behoede u " — de tweede schalm ; „ de Heere doe Zijn aangezigt over u lichten"— de derde; „en zij u genadig" — de vierde ; „de Heere verheffe Zijn aangezigt over u" — de vijfde; „en geve u vrede" — de zesde. Zes gezegende schalmen , en allen vereenigd in ééne aanhoudende keten ; want wanneer de Heere begint met zegen , eindigt Hij met vrede. Wij behoeven geene grootere wenschen, geen gebed, om een hoogeren zegen , dan vrede ; want God heeft geen' grooter te geven. Wanneer een vader sterft, laat hij al zijne goederen zijnen kinderen achter. Jezus zeide , voor Hij stierf: „Vrede laat Ik u, Mijnen vrede geef Ik u : niet gelijkerwijs de wereld hem geeft , geef Ik hem u." Het was Zijne laatste erfgift ; Zijne stervens gave ; in Zijne oogen van de grootste waarde , en zoo heeft zij ook voor ons te wezen. 1) Uitgegeven in No. 2 van dit Zestal. Het is mijne gewoonte niet , om inleidende- of afscheidsleerredenen te prediken. 1) Daar is, naar mijne zienswijze, in beide dikwerf veel vleeschelijks , en, naar mij voorkomt , hoe minder vleeschelijks er op den predikstoel of in de zitplaatsen is, hoe beter. Natuurlijke aandoeningen zijn veeleer ontmoedigend voor de bedienaars , dan bemoedigend , want zij zijn zeer bedriegelijk , en dikwijls door gaande voor geestelijke gewaarwordingen ; en daarom ben ik er zoo bevreesd voor. Te werken op de natuurlijke aandoeningen van het volk, is het werk van eenen tooneelspeler, maar niet van eenen prediker. "Wanneer ik daarom mijne eigene vergadering verlaat, neem ik zeer zelden een opzettelijk afscheid van haar , en wanneer ik terug keer , predik ik, even als had ik reeds weken bij haar geweest. Doch gelijk ik , in het dagelijksche leven, niet geneigd ben, hier of daar in te kort te schieten, zoo wil ik dat ook niet in de dingen Gods; en daar deze woorden mij in den morgen, met eenige zoetheid en geur, op mijn gemoed kwamen, zoo kwamen zij mij niet ongepast voor, om mijne bediening voor dezen tijd in Londen te eindigen. Wij kunnen geen grooteren zegen ontvangen , dan de Heere hier Zijne dienstknechten uit te spreken geeft; en zij het onze zalige begeerte , dat de Heere in onze zielen alle deze gezegende beden genadiglijk vervulle. Ik kon u geen zes gezegender smeekgebeden achterlaten ; ja , al doorzocht ik zelfs het geheele Woord van God , van het begin tot het einde, ik zou schier geene gewigtiger , geene dierbaarder of gepaster zegeningen weten te vijlden. Derhalve wilde ik , in den naam des Heeren , mij schikkende tot eenen ieder, die God vreest in deze plaatse , zeggen — hoewel mij geen oogenblik in de plaats van Aaron stellende, maar alleen de woorden van den tekst bezigende : „ De Heere zegene u , en behoede u ! De Heere doe Zijn aangezigt over u lichten , en zij u genadig! De Heere verheffe Zijn aangezigt over u, en geve u vrede." AMEN. 1) Tot narigt dient, dat Philpot niet te Londen gevestigd predika is , maar dat ZEW. er zich meest alle jaren een' tijdlang ophoudt en predikt, vandaar dat hier sprake is van inleidende- of afsclieids-Leerredenen. 