None
stelt vast dat AI-innovatoren in het kader van het wetgevingskader inzake intellectuele eigendom voortdurend moeten worden gestimuleerd en beschermd door hun octrooien toe te kennen als beloning voor het ontwikkelen en uitgeven van hun creaties; constateert dat de bestaande wetgeving grotendeels toekomstbestendig is, maar stelt bepaalde aanpassingen voor, met inbegrip van openbronelementen, alsook het gebruik van openbare aanbestedingen om, waar passend, openbronsoftware voor AI-oplossingen verplicht te stellen; stelt nieuwe vormen van octrooilicenties voor om ervoor te zorgen dat deze instrumenten verkrijgbaar zijn voor regio’s en initiatieven waarvoor ze anders niet binnen bereik lagen;












141.
is van mening dat verplichte ex-anterisicobeoordelingen op basis van duidelijke regels en normen, alsmede gegevensbeschermingseffectbeoordelingen, aangevuld met conformiteitsbeoordelingen door een derde partij met relevante en passende CE-markering, in combinatie met ex-posthandhaving door markttoezicht, nuttig kunnen zijn om ervoor te zorgen dat AI-systemen op de markt veilig en betrouwbaar zijn; is van mening dat om te voorkomen dat kmo’s van de markt worden verdrongen, normen en richtsnoeren voor de naleving van de wetgeving inzake AI moeten worden ontwikkeld met de nauwe betrokkenheid van kleine ondernemingen, een zo groot mogelijke internationale afstemming en kosteloze beschikbaarheid;












142.
merkt op dat, teneinde de productveiligheid te verhogen en de foutdetectie te verbeteren, de ontwikkelaars van AI met een hoog risico moeten waarborgen dat toegankelijke logbestanden over de activiteiten van algoritmen veilig worden beheerd; is van mening dat ontwikkelaars, waar relevant, AI-systemen met een hoog risico moeten ontwerpen waarbij mechanismen zijn ingebed, “stopknoppen”, zodat mensen kunnen ingrijpen en de geautomatiseerde activiteiten op elk moment veilig en efficiënt stil kunnen leggen, en moeten zorgen voor een “human-in-the-loop”-benadering; is van mening dat de output en de redenering van het AI-systeem altijd begrijpelijk moeten zijn voor mensen;












143.
 erkent de juridische uitdagingen die verband houden met AI-systemen en dat het nodig is een herziening van specifieke delen van de bestaande aansprakelijkheidsregels te overwegen; kijkt in dit verband uit naar de presentatie door de Commissie van haar wetgevingsvoorstel inzake de aansprakelijkheid van AI; beklemtoont dat de productaansprakelijkheidsrichtlijn (38) en de nationale schuldaansprakelijkheidsregelingen in beginsel de hoofdwetgeving kunnen blijven om de meeste schade die wordt toegebracht door AI tegen te gaan; onderstreept dat er in sommige gevallen sprake kan zijn van ongepaste resultaten, maar waarschuwt dat er bij een herziening rekening moet worden gehouden met de bestaande wetgeving inzake productveiligheid en dat die herziening gebaseerd mag zijn op duidelijk geïdentificeerde leemten, en dat deze toekomstbestendig moet zijn, een doeltreffende tenuitvoerlegging mogelijk moet maken en de bescherming van personen in de EU moet waarborgen;












144.
onderstreept dat het rechtskader kinderen niet mag onderwerpen aan dezelfde mate van persoonlijke verantwoordelijkheid als volwassenen voor het begrijpen van risico’s;












145.
merkt op dat bepaalde wijzigingen van de wettelijke definities van “product”, met inbegrip van geïntegreerde softwaretoepassingen, digitale diensten en onderlinge afhankelijkheid tussen producten, en “producent”, met inbegrip van de backendoperator, dienstverlener en dataleverancier, kunnen worden overwogen om ervoor te zorgen dat er vergoeding beschikbaar is voor schade die wordt veroorzaakt door deze technologieën; beklemtoont echter dat een te ruime of uitermate enge benadering ten opzichte van de definitie van “product” moet worden vermeden;












146.
 wijst erop dat er, wegens de kenmerken van AI-systemen, zoals hun complexiteit, connectiviteit, ondoorzichtigheid, kwetsbaarheid, vermogen om te worden gewijzigd door middel van actualiseringen, zelflerend vermogen en potentiële autonomie, alsmede het grote aantal actoren dat betrokken is bij de ontwikkeling, de uitrol en toepassing ervan, aanzienlijke uitdagingen zijn voor de doeltreffendheid van de uniale en nationale kaderbepalingen inzake aansprakelijkheid; is derhalve van oordeel dat, hoewel een volledige herziening van goed functionerende aansprakelijkheidsregelingen niet nodig is, specifieke en gecoördineerde aanpassingen van de Europese en nationale aansprakelijkheidsregelingen noodzakelijk zijn om te voorkomen dat mensen die schade ondervinden of wier eigendom beschadigd wordt, geen schadevergoeding ontvangen; geeft aan dat, hoewel AI-systemen met een hoog risico moeten worden onderworpen aan strikte aansprakelijkheidswetgeving, in combinatie met een verplichte verzekeringsdekking, voor alle andere activiteiten, apparaten of processen die door AI-systemen worden aangestuurd en schade veroorzaken, een schuldaansprakelijkheid moet blijven gelden; is van mening dat de betrokken persoon niettemin het voordeel moet hebben van een vermoeden van schuld van de operator, tenzij deze operator kan aantonen dat hij heeft voldaan aan zijn zorgplicht;




iv.   DE UITDAGING VAN DE EU OP HET GEBIED VAN GEGEVENS








147.
 neemt kennis van de conclusies die de Commissie trekt in haar mededeling uit 2020 met als titel “Een Europese datastrategie” en het Parlement in zijn resolutie van 25 maart 2021 over hetzelfde onderwerp, waarin wordt gesteld dat de totstandbrenging van een gemeenschappelijke Europese gegevensruimte, vergezeld van de ontwikkeling van sectorale gegevensruimten en aandacht voor gemeenschappelijke normen, cruciaal is om te zorgen voor een snelle schaalbaarheid van AI-oplossingen in de EU en daarbuiten, en om de open strategische autonomie en economische welvaart van de EU te waarborgen; herinnert aan het essentiële verband tussen de beschikbaarheid van hoogwaardige gegevens en de ontwikkeling van AI-toepassingen; benadrukt in dit verband dat binnen de EU robuuste, betrouwbare en interoperabele clouddiensten moet worden ingezet, alsook oplossingen die een hefboomeffect hebben op gedecentraliseerde gegevensanalyse en architecturen voor edgecomputing; verzoekt de Commissie duidelijkheid te scheppen omtrent het recht op toegang tot en het gebruik en de uitwisseling van gegevens door houders van gezamenlijk gecreëerde, niet-persoonsgebonden gegevens; benadrukt dat gegevenstoegang technisch mogelijk moet worden gemaakt, onder meer door middel van interoperabele gestandaardiseerde interfaces en interoperabele software; benadrukt dat belemmeringen voor het delen van gegevens leiden tot minder innovatie, verminderde concurrentie en de bevordering van oligopolide marktstructuren, die een groot risico lopen zich te bestendigen op de verwante markt voor AI-toepassingen;












148.
 benadrukt dat het van cruciaal belang is gegevenssilo’s te openen en de toegang tot gegevens voor AI-onderzoekers en -ondernemingen te stimuleren, zoals uiteengezet in de resolutie van het Parlement over de Europese datastrategie; benadrukt dat een verstoord marktevenwicht als gevolg van toenemende gegevensbeperking door particuliere ondernemingen de drempels voor markttoegang verhogen en de toegang tot en het gebruik van gegevens op ruimere schaal verminderen, waardoor het met name moeilijk wordt voor start-ups en onderzoekers om de gegevens te verwerven of in licentie te geven die zij nodig hebben om hun algoritmen te trainen; onderstreept dat het noodzakelijk is de vereiste rechtszekerheid en interoperabele technische infrastructuur tot stand te brengen, en tegelijkertijd houders van gegevens in Europa te motiveren hun grote hoeveelheden ongebruikte gegevens ter beschikking te stellen; is van mening dat vrijwillige uitwisseling van gegevens tussen bedrijven op basis van eerlijke contractuele regelingen bijdraagt tot het bereiken van dit doel; erkent echter dat contractuele overeenkomsten tussen bedrijven niet noodzakelijk een adequate toegang tot gegevens voor kmo’s garanderen door de ongelijke onderhandelingsmacht of deskundigheid; wijst erop dat open datamarktplaatsen het delen van gegevens vergemakkelijken door AI-ondernemingen en -onderzoekers te helpen gegevens te verwerven of in licentie te geven van degenen die gegevens willen aanbieden op dergelijke marktplaatsen, die bestaan uit gegevenscatalogi, en die de houders en gebruikers van gegevens in staat stellen te onderhandelen over transacties voor het delen van gegevens; is in dit verband ingenomen met de regels voor gegevensbemiddelingsdiensten in de datagovernanceverordening;












149.
 is ingenomen met de initiatieven van de European Cloud Federation, zoals de Europese alliantie voor industriële gegevens, edge en cloud, en het GAIA-X-project, die gericht zijn op de ontwikkeling van een gefedereerde gegevensinfrastructuur en de totstandbrenging van een ecosysteem dat schaalbaarheid, interoperabiliteit en zelfbeschikking van gegevensverstrekkers mogelijk maakt; stelt vast dat een “rulebook voor de cloud” van de EU, waarin bestaande wetgeving en initiatieven voor zelfregulering zijn bijeengebracht, ook van nut zou zijn voor het omzetten van gemeenschappelijke EU-beginselen en -waarden in toepasbare processen en checks voor technische professionals;












150.
beveelt aan de gegevensinteroperabiliteit verder te versterken en gemeenschappelijke normen vast te stellen om de gegevensstroom tussen verschillende machines en entiteiten te vergemakkelijken, de uitwisseling van gegevens tussen landen en sectoren te verbeteren en de totstandbrenging van hoogwaardige datasets op grote schaal mogelijk te maken; merkt op dat het aanmoedigen van open normen, opensourcesoftware, Creative Commons-licenties en open applicatieprogramma-interfaces (API’s) ook een belangrijke rol zou kunnen spelen bij het versnellen van de gegevensuitwisseling; beklemtoont de rol van gemeenschappelijke Europese dataruimten voor het vergemakkelijken van het vrij verkeer van gegevens in de Europese data-economie;












151.
 verzoekt de Commissie en de lidstaten erop toe te zien dat binnen het kader van de mededingingsregels beter de hand wordt gehouden aan billijke contractuele voorwaarden teneinde iets te doen aan de ongelijke machtshoudingen op de markt, zonder evenwel de contractvrijheid op ongerechtvaardigde wijze aan te tasten, en dat antitrustautoriteiten over de nodige toerusting en middelen beschikken om tendensen op het gebied van gegevensconcentratie tegen te gaan; onderstreept dat Europese gegevensruimten ondernemingen in staat zouden stellen nauwer met elkaar samen te werken, en is derhalve van mening dat meer richtsnoeren en juridische duidelijkheid voor ondernemingen nodig zijn inzake mededingingsrecht en samenwerking bij het uitwisselen en bundelen van gegevens; benadrukt dat samenwerking op het gebied van gegevens, onder meer voor het trainen van AI-toepassingen of in de sector van het internet der dingen (Internet of Things, IoT), in geen geval de vorming van kartels mag vergemakkelijken of belemmeringen mag opwerpen voor nieuwkomers op een markt; benadrukt dat het belangrijk is duidelijkheid te verschaffen over de contractuele rechten van AI-ontwikkelaars en bedrijven die bijdragen aan het genereren van gegevens middels het gebruik van algoritmen of IoT-machines, met name over het recht van toegang tot gegevens, de meeneembaarheid van gegevens, het recht andere partijen te verzoeken te stoppen met het gebruik van de gegevens, en het recht gegevens te corrigeren of te wissen;












152.
 verzoekt de lidstaten — met betrekking tot gegevens die in het bezit zijn van overheden — snel uitvoering te geven aan de opendatarichtlijn (39) en de verordening inzake datagovernance, en hoogwaardige datasets idealiter gratis en in machineleesbare formats en API’s beschikbaar te maken; benadrukt dat dit initiatief de kosten van verspreiding en hergebruik van hun gegevens voor overheden zou reduceren, en onderzoekers en ondernemingen in de EU enorm zou helpen bij het verbeteren van hun digitale technologieën op gebieden zoals AI;












153.
dringt aan op uniforme implementatie van de AVG in de hele EU middels een doeltreffende en snelle toepassing van het consistentiemechanisme, alsmede op afstemming van de diverse nationale interpretaties van de verordening; vindt daarnaast dat de gegevensbeschermingsautoriteiten beter moeten worden uitgerust, waaronder met technische expertise;












154.
neemt kennis van de praktische richtsnoeren van de Commissie van 2019 betreffende de verwerking van gemengde datasets; wijst erop dat het niet delen van datasets vaak de beste optie blijft voor AI-onderzoekers en bedrijven vanwege de onzekerheid met betrekking tot de vraag of de data voldoende geanonimiseerd zijn;












155.
beschouwt Advies 05/2014 van 10 april 2014 van de Groep gegevensbescherming artikel 29 inzake technieken voor anonimisering als een nuttig overzicht, dat verder kan worden uitgewerkt; verzoekt het Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB) richtlijnen vast te stellen op basis van specifieke gebruiksgevallen en relevante situaties voor verschillende soorten verwerkingsverantwoordelijken en verwerkingssituaties, inclusief een checklist met alle vereisten waaraan moet worden voldaan om gegevens voldoende anoniem te maken; stelt evenwel vast dat anonimiseringstechnieken momenteel de volledige en complete bescherming van de privacy niet kunnen waarborgen, aangezien experimenten hebben aangetoond dat moderne AI-systemen een persoon opnieuw kunnen identificeren;












156.
 verzoekt het Europees Comité voor gegevensbescherming onderzoekers en bedrijven op gebieden zoals AI beter te adviseren over het buiten de EU effectief verwerken van persoonsgegevens op een wijze die strookt met de AVG;












157.
stelt voor financiering te geven voor nader onderzoek naar standaardisering van “privacy by design”-benaderingen, alsmede bevordering van cryptografische oplossingen en machineleren waarbij de privacy wordt gewaarborgd, aangezien het essentieel is kwalitatief hoogwaardige gegevens te kunnen gebruiken voor het produceren van algoritmen en het uitvoeren van AI-taken zonder inbreuk te plegen op de privacy; stelt vast dat datatrusts, certificeringen voor AI-toepassingen met een hoog risico, systemen voor het beheer van persoonlijke informatie en het gebruik van synthetische gegevens veelbelovend zijn;












158.
spoort de EU en haar lidstaten aan het onlangs gestarte OESO-project inzake de toegang van betrouwbare overheden tot door de particuliere sector beheerde persoonsgegevens als referentie te gebruiken voor beleidsmakers wereldwijd voor een internationale oplossing en regelgevingsconvergentie van goede praktijken op dit gebied; benadrukt in dit verband dat het vrij verkeer van data en metadata over internationale grenzen heen, met volledige inachtneming van het EU-acquis op het gebied van gegevensbescherming, een “conditio sine qua non” is voor digitale innovatie in Europa; verzoekt de Commissie dan ook af te zien van het opleggen van vereisten inzake gegevenslokalisatie, behalve wanneer dit nodig is om de grondrechten te beschermen, met inbegrip van gegevensbescherming, of in beperkte, evenredige en gerechtvaardigde gevallen wanneer een dergelijke maatregel in het belang van de EU is of noodzakelijk voor het handhaven van Europese normen;












159.
 verzoekt de Commissie te reageren op de uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) dat het EU-VS-privacyschild ongeldig is, door alle nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat elk nieuw adequaatheidsbesluit met betrekking tot de VS volledig in overeenstemming is met de AVG, met het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met elk aspect van het arrest van het HvJ-EU, en tegelijkertijd de trans-Atlantische gegevensstromen te vereenvoudigen; verzoekt de Commissie door te gaan met haar gesprekken met andere niet-EU-landen over de adequaatheid van gegevens, aangezien dit de beste manier is om het gegevensbeschermingsbeleid van de EU te promoten en de internationale uitwisseling van gegevens te faciliteren;




b)   Voltooiing van de digitale interne markt

i.   NATIONALE AI-STRATEGIEËN








160.
verzoekt de lidstaten hun nationale AI-strategieën te herzien, aangezien een aantal daarvan nog altijd vaag is en geen duidelijke doelstellingen omvat, waaronder met betrekking tot digitaal onderwijs voor de samenleving als geheel, alsook geavanceerde kwalificaties voor specialisten; beveelt aan dat de lidstaten tastbare, kwantificeerbare en specifieke acties formuleren en tegelijkertijd proberen onderlinge synergieën tot stand te brengen;












161.
verzoekt de Commissie de lidstaten te helpen bij het vaststellen van prioriteiten en het zoveel mogelijk onderling afstemmen van hun nationale AI-strategieën en -regelgeving teneinde in de hele EU voor samenhang en consistentie te zorgen; geeft aan dat, hoewel verschillende nationale benaderingen een prima manier zijn om goede praktijken te ontwikkelen, AI-ontwikkelaars en -onderzoekers grote moeilijkheden zouden ondervinden indien zij in elk van de 27 lidstaten met divergerende functioneringsparameters en regelgevingsverplichtingen zouden worden geconfronteerd;




ii.   MARKTBELEMMERINGEN








162.
 roept de Commissie met klem op haar werk inzake het wegnemen van ongerechtvaardigde belemmeringen voor de voltooiing van de digitale interne markt voort te zetten, met inbegrip van onrechtmatige discriminatie gebaseerd op land, de onvolledige wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties, overdreven omslachtige procedures voor markttoegang, onnodig hoge kosten voor naleving van de regelgeving en uiteenlopende procedures voor conformiteitsbeoordeling, alsook het veelvuldige gebruik van afwijkingen aan te pakken, hetgeen leidt tot uiteenlopende regels in verschillende rechtsgebieden in de lidstaten; onderstreept dat een grensoverschrijdende omgeving met EU-brede regels inzake AI, in tegenstelling tot een versnipperde, van land tot land verschillende benadering, een welkome ontwikkeling is die bij zal dragen tot Europees leiderschap bij de ontwikkeling en de uitrol van AI;












163.
verzoekt de Commissie de totstandbrenging van een daadwerkelijke kapitaalmarktenunie te versnellen; benadrukt dat de toegang tot financiering moet worden vergemakkelijkt, met name voor kmo’s, start-ups en scale-ups;












164.
onderstreept dat de onderhandelingen over nog niet opgeloste wetgevingsdossiers voor de voltooiing van de digitale interne markt snel moeten worden afgerond;












165.
verzoekt de Commissie te zorgen voor een consequente handhaving van de regels van de interne markt;












166.
stelt vast dat het nieuwe wetgevingskader zorgvuldig moet worden geactualiseerd en aangepast aan digitale producten en diensten; stelt voor de nadruk te leggen op modernisering en vereenvoudiging van de nalevingsprocedures door digitale alternatieven voor bestaande analoge en papieren middelen in te voeren om voor ondernemingen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van een digitaal CE-merk, elektronische etikettering of gedigitaliseerde veiligheidsinstructies mogelijk te maken;












167.
 spoort de Commissie aan om offlineondernemingen te steunen die online willen gaan opereren; moedigt verdere voorlichtingscampagnes aan die gericht zijn op kmo’s en start-ups, vooruitlopend op nieuwe en toekomstige EU-wetgeving op dit gebied, alsook een versterkte handhaving van de markttoezichtregels als middel om het vertrouwen van Europese consumenten te vergroten;




iii.   GELIJKE MEDEDINGINGSVOORWAARDEN








168.
is ervan overtuigd dat de huidige nationale en Europese mededingings- en antitrustkaders moeten worden hervormd om gerichter op te treden tegen misbruik van marktmacht en kartelvorming van algoritmen in de digitale economie en kwesties gerelateerd aan datacumulatie, alsook de risico’s van nieuwe opkomende monopolies beter aan te pakken zonder dat de innovatie in het gedrang komt; verwelkomt de aanstaande goedkeuring van de wet inzake digitale markten; dringt erop aan in het bijzonder oog te hebben voor mogelijke concurrentiekwesties op het gebied van AI;












169.
stelt vast dat bij een dergelijke hervorming de op bewijzen gebaseerde benadering moet worden versterkt en in grotere mate rekening moet worden gehouden met de waarde van data en de implicaties van netwerkeffecten, en tegelijkertijd heldere regels voor platforms met een dominante marktpositie moeten worden vastgesteld en voor meer rechtszekerheid voor samenwerking in de digitale economie moet worden gezorgd;












170.
is in dit verband van oordeel dat de Commissie haar praktijken voor het definiëren van markten moet aanpassen, teneinde markten accurater en meer in overeenstemming met de moderne marktrealiteiten in de digitale sector te definiëren, en dynamische analyses moet uitvoeren en een langetermijnbenadering moet ontwikkelen voor het beoordelen van concurrentiedruk;












171.
 verzoekt de Commissie en de nationale mededingingsautoriteiten meer te doen om continu toezicht op digitale markten uit te oefenen, en zo beperkingen van en problemen bij de mededinging in kaart te brengen, en vervolgens vaker corrigerende maatregelen te treffen tegen ondernemingen die misbruik maken van hun dominante positie of zich aan mededingingsverstorende gedragingen schuldig maken;












172.
verzoekt de lidstaten de financiering voor en de technische capaciteit van de mededingingsautoriteiten substantieel te verhogen teneinde ervoor te zorgen dat de mededingingsregels in de snelle en complexe digitale economie doeltreffend en snel worden gehandhaafd; onderstreept dat de mededingingsautoriteiten de inbreukprocedures moeten versnellen en indien nodig voorlopige maatregelen moeten treffen om eerlijke concurrentie te behouden en te bevorderen, waarbij wel tegelijkertijd de rechten van verdediging van ondernemingen moeten worden gerespecteerd;




c)   Digitale groene infrastructuur

i.   CONNECTIVITEIT EN REKENKRACHT








173.
verzoekt de Commissie werk te maken van haar ambitie om tegen 2030 75 % van de Europese ondernemingen ertoe aan te zetten gebruik te maken van cloudcomputingdiensten, big data en AI teneinde wereldwijd te kunnen blijven concurreren en haar doelstellingen inzake klimaatneutraliteit te versnellen om ervoor te zorgen dat deze tegen 2050 worden bereikt; stelt vast dat de toewijzing van 2,07 miljard EUR aan middelen voor digitale infrastructuur in het kader van de Connecting Europe Facility ontoereikend is;












174.
 beklemtoont dat de verschuiving van volumes en verwerking van gegevens voor AI ook de ontwikkeling en toepassing vereist van nieuwe gegevensverwerkingstechnologieën voor gebruik in de edge, waarbij wordt afgestapt van gecentraliseerde cloudgebaseerde infrastructuurmodellen ten voordele van een toegenomen decentralisatie van gegevensverwerkingscapaciteiten; dringt aan op versterking van investeringen en onderzoek in gedistribueerde computerclusters, edge nodes en initiatieven voor digitale microcontrollers; merkt op dat de overstap naar een wijdverbreid gebruik van edge-oplossingen wellicht hulpbronnenintensiever is, aangezien de voordelen van optimalisering van pooling verloren gaan, en benadrukt dat de kosten/baten voor het milieu van edge-infrastructuren in een Europese cloudstrategie op een systemisch niveau moeten worden geïnventariseerd, onder meer om het energieverbruik van AI te optimaliseren;












175.
beklemtoont dat voor AI krachtige hardware nodig is om verfijnde algoritmen te kunnen gebruiken, met inbegrip van high performance computing, kwantumcomputing en het internet der dingen; dringt aan op voortdurende verhogingen van de gerichte publieke en particuliere financiering voor innovatieve oplossingen die het energieverbruik verminderen, inclusief ecodesign van software; dringt aan op de ontwikkeling van normen voor het meten van het gebruik van hulpbronnen door digitale infrastructuur op EU-niveau op basis van goede praktijken; maakt zich zorgen over de wereldwijde microprocessorcrisis en verwelkomt in dit verband het voorstel van de Commissie voor een chipswet, teneinde de huidige afhankelijkheid van de EU van externe leveranciers te reduceren; waarschuwt echter voor de toekomstige risico’s van overcapaciteit op de markt en maant tot een zorgvuldige afweging van de investeringscyclus;












176.
 benadrukt dat een werkende en snelle infrastructuur voor AI gebaseerd moet zijn op eerlijke en veilige digitale snelle connectiviteit, waarvoor tegen 2030 de uitrol van 5G benodigd is in alle stedelijke gebieden, alsook brede toegang tot ultrasnelle breedbandnetwerken en spectrumbeleid met licentievoorwaarden die voorspelbaarheid garanderen, langetermijninvesteringen bevorderen en geen concurrentieverstoring veroorzaken; dringt er bij de lidstaten op aan de uitvoering van de 5G-toolbox verder toe te passen; pleit ervoor dat de richtlijn verlaging kosten voor breedband (40) in de praktijk wordt gebracht om de uitrol van het netwerk te vergemakkelijken; roept de Commissie op een milieueffectbeoordeling van 5G uit te voeren; onderstreept het belang van het tegengaan van desinformatie over 5G-netwerken met een EU-communicatiestrategie; wijst er in dit verband op dat een breed en inclusief debat uiteindelijk zal bijdragen aan het kweken van vertrouwen onder burgers betreffende de verdere ontwikkeling van mobiele netwerken;












177.
verzoekt de Commissie tijdschema’s voor de lidstaten, steden, regio’s en sectoren vast te stellen en de administratieve goedkeuringsprocessen voor 5G te verbeteren; verlangt dat er meer middelen ter beschikking worden gesteld in regio’s waar de uitrol wordt uitgevoerd door de publieke sector, teneinde in afgelegen gemeenschappen voor hogesnelheidsconnectiviteit te zorgen en bij te dragen tot het dichten van de digitale kloof; verzoekt om steun voor breedband- en connectiviteitsprojecten uit hoofde van het meerjarig financieel kader, met gemakkelijkere toegang voor lokale overheden teneinde de onderbenutting van overheidsmiddelen te voorkomen;












178.
verzoekt de Commissie een beoordeling te verrichten van de interactie tussen AI en de volgende golf digitale infrastructuur, om Europa in staat te stellen het voortouw te nemen bij de volgende generatie netwerken, waaronder 6G;












179.
 pleit voor een duidelijke strategie voor de uitrol van glasvezelnetwerken en breedband op het platteland, hetgeen ook cruciaal is voor gegevensintensieve technologieën zoals AI; dringt in dit verband aan op grotere steun van de Europese Investeringsbank voor connectiviteitsprojecten op het platteland;












180.
beklemtoont dat de aanzienlijke investeringen die nodig zijn voor de uitrol van het netwerk en een snelle uitrol om de doelstellingen van het digitaal kompas te verwezenlijken, overeenkomsten over het medegebruik van infrastructuur vereisen, die ook essentieel zijn voor het bevorderen van de duurzaamheid en het verlagen van het energieverbruik; beklemtoont dat deze inspanningen zich nog in de kinderschoenen bevinden en verder moeten worden opgevoerd;




ii.   DUURZAAMHEID








181.
dringt er bij de EU op aan de leiding te nemen wat betreft het klimaatneutraal en energie-efficiënt maken van groene digitale infrastructuur tegen 2030, overeenkomstig de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs en geïntegreerd in het beleidsprogramma van de Europese Green Deal; waaronder middels inventarisatie van de milieueffecten van de grootschalige uitrol van op AI gebaseerde systemen, gezien de grotere energiebehoefte als gevolg van de ontwikkeling en het gebruik van AI; pleit voor gecoördineerd mondiaal multilateraal optreden om AI in te zetten in de strijd tegen klimaatverandering en milieu- en ecologische vervuiling, alsook verlies van biodiversiteit;












182.
dringt aan op het gebruik van AI om het energieverbruik in gemeenten te monitoren en energie-efficiëntiemaatregelen te ontwikkelen;












183.
onderkent het data- en hulpbronnenintensieve karakter van sommige grootschalige AI-toepassingen en hun respectieve gevolgen voor het milieu; herinnert eraan dat Europese AI alleen duurzaam en milieuvriendelijk kan zijn indien bij het ontwerp, de ontwikkeling en de uitrol van AI-systemen rekening wordt gehouden met het doel van het realiseren van de groene transitie, klimaatneutraliteit en een circulaire economie;












184.
verzoekt de Commissie het gebruik te stimuleren van energie-efficiënte datacentra die koolstofneutraliteit kunnen ondersteunen;












185.
 benadrukt dat de huidige gebrekkige uitwisseling van gegevens in datacentra verhindert dat overheden passende maatregelen kunnen nemen en een vergelijkend overzicht hebben van de milieuprestatie van datacentra; dringt aan op een aanzienlijke toename van het aantal milieueffectbeoordelingen van de ontwikkeling van AI; dringt aan op de ontwikkeling van vereisten die waarborgen dat passende bewijzen beschikbaar zijn om de milieuvoetafdruk van grootschalige AI-toepassingen te meten; wijst op het belang van heldere regels en richtsnoeren voor milieueffectbeoordelingen van AI, met inbegrip van levenscyclusbeoordelingen op basis van meerdere criteria; dringt aan op open toegang tot de milieukernprestatie-indicatoren van datacentra, de vaststelling van EU-normen, en de ontwikkeling van EU-labels voor groene cloudcomputing;












186.
dringt aan op een circulaire-economieplan voor digitale technologieën en AI en benadrukt dat de EU een krachtige ICT-recyclingketen moet waarborgen;












187.
beveelt aan het gebruik van op AI gebaseerde oplossingen te bevorderen, in overeenstemming met de groene en digitale dubbele transities in alle sectoren, voor coördinatie met betrekking tot duurzame normen voor ondernemingen te zorgen, en de voorwaarden te scheppen voor toezicht op energie-efficiëntie en het verzamelen van informatie over emissies en de levenscyclus van producten;












188.
verzoekt de Commissie wedstrijden en opdrachten uit te schrijven voor AI-oplossingen die gericht zijn op het aanpakken van specifieke milieuproblemen, en deze component in Horizon Europa en het programma Digitaal Europa te versterken; herinnert eraan dat projecten die verband houden met het potentieel van AI om iets aan de punten van zorg op milieugebied te doen, moeten worden uitgevoerd aan de hand van verantwoord en ethisch onderzoek en innovatie;












189.
verzoekt de Commissie milieucriteria te ontwikkelen en de toewijzing van de EU-gelden en -financiering, en opdrachten voor AI te koppelen aan hun milieuprestatie;












190.
 verzoekt de Commissie slimme steden te bevorderen die slimme gebouwen, slimme netwerken, verbonden voertuigen, mobiliteitsplatforms, publieke diensten en logistiek omvatten; ondersteunt de ontwikkeling van een gemeenschappelijke verzameling van beste praktijken voor projecten en toepassingen; benadrukt dat slimme steden een goede samenwerking vergen tussen nationale en lokale overheden, alsook tussen hun instanties en particuliere partijen;












191.
benadrukt dat er beginselen moeten worden vastgesteld om ervoor te zorgen dat relevante klimaat- en duurzaamheidsgegevens kunnen worden geïntegreerd bij het opzetten van nieuwe dataruimten voor duurzaamheid;












192.
verzoekt de Commissie met de lidstaten en de particuliere sector samen te werken bij het opzetten en ondersteunen van testfaciliteiten waar AI-toepassingen kunnen worden getest op hun duurzaamheidsprestaties, en om richtsnoeren te geven voor het verbeteren van de milieuvoetafdruk van deze toepassing; moedigt de aanpassing van bestaande testfaciliteiten aan om te focussen op praktijkvoorbeelden van circulaire productie;












193.
verzoekt de Commissie een duurzame vervoersinfrastructuur te bevorderen die gebruik maakt van AI met het oog op meer efficiëntie, minder verontreiniging en een groter aanpassingsvermogen aan de behoeften van de gebruikers;




d)   Ecosysteem van uitmuntendheid

i.   TALENT








194.
 verzoekt de Commissie een AI-vaardighedenkader voor personen tot stand te brengen, voortbouwend op het digitale competentiekader, om burgers, werknemers en ondernemingen zo relevante opleidings- en leermogelijkheden op het gebied van AI te bieden en de uitwisseling van kennis, beste praktijken en media- en datageletterdheid tussen organisaties en ondernemingen te verbeteren, op zowel EU- als nationaal niveau; verzoekt de Commissie snel werk te maken van de totstandbrenging van een dergelijk competentiekader door voort te bouwen op bestaande AI-onderwijsprogramma’s; pleit voor het oprichten van een Europese ruimte voor vaardighedendata op het gebied van AI om de Europese vaardigheidstraining op sectoraal en regionaal niveau te ondersteunen in alle lidstaten; benadrukt dat het verwerven en onderwijzen van digitale en AI-vaardigheden voor iedereen toegankelijk moet zijn, met name voor vrouwen en kwetsbare groepen; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan gratis onlinecursussen die de basisopleiding in AI verbeteren, te ondersteunen;












195.
dringt aan op investeringen in onderzoek om een beter inzicht te krijgen in de structurele AI-gerelateerde trends op de arbeidsmarkt, onder meer in de vaardigheden waarnaar in de toekomst meer vraag is of waaraan een tekort dreigt te ontstaan, met het oog op transitieregelingen voor werknemers;












196.
 neemt met bezorgdheid nota van het gebrek aan gerichte en systematische maatregelen in de beroepsopleiding voor volwassenen; vraagt de Commissie en de lidstaten om beleid te ontwikkelen dat passende investeringen in de om- en bijscholing van de beroepsbevolking omvat, onder meer door burgers te informeren over de werking van algoritmen en hun impact op het dagelijks leven; vraagt om bijzondere aandacht voor mensen die hun baan hebben verloren of dreigen te verliezen als gevolg van de digitale transitie, om hen voor te bereiden op werken met AI- en ICT-gerelateerde technologieën; verzoekt de Commissie partnerschappen voor vaardigheden tussen diverse belanghebbenden te stimuleren en daarin te investeren om beste praktijken te testen; pleit ervoor de creatie van hoogwaardige AI-gerelateerde banen in de EU te monitoren;












197.
benadrukt dat bestaande digitale kloven alleen kunnen worden gedicht met gerichte en inclusieve maatregelen ten behoeve van zowel vrouwen als ouderen, en dringt daarom aan op aanzienlijke investeringen in gerichte bijscholings- en onderwijsmaatregelen om die digitale kloven te dichten; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dit verband een cultuur en arbeidsomstandigheden te bevorderen waarin mannen en vrouwen gelijk zijn;












198.
verzoekt de Commissie gendergelijkheid te bevorderen in bedrijven die zich bezighouden met AI- en ICT-gerelateerde activiteiten, onder meer door de financiering van door vrouwen geleide projecten in de digitale sector en de bevordering van een minimumaantal vrouwelijke onderzoekers dat deelneemt aan oproepen voor financiering van onderzoek op het gebied van AI en ICT;












199.
 benadrukt dat het tekort aan talent moet worden aangepakt door te zorgen voor de groei en het aantrekken en behouden van toptalent; dringt er bij de Commissie op aan werk te maken van haar doelstelling om in de EU 20 miljoen ICT-specialisten in dienst te hebben; benadrukt dat de EU, om toptalent op het gebied van AI te behouden en braindrain te voorkomen, concurrerende salarissen, betere arbeidsvoorwaarden, grensoverschrijdende samenwerking en concurrerende infrastructuur mogelijk moet maken;












200.
benadrukt de toegevoegde waarde van een vereenvoudigd en gestroomlijnd EU-kader voor het aantrekken van internationaal talent in de technologiesector, teneinde de doorstroming en de mobiliteit van talent binnen de EU en vanuit het buitenland mogelijk te maken, de toegang van internationaal talent tot de arbeidsmarkt van de Unie te verbeteren en werknemers en studenten op verzoek aan te trekken; benadrukt dat er nieuwe innovatieve instrumenten en wetgeving nodig zijn om werkgevers en potentiële ICT-werknemers aan elkaar te koppelen, tekorten op de arbeidsmarkt aan te pakken en de erkenning van internationale kwalificaties en vaardigheden te vergemakkelijken; beveelt aan een EU-talentenpool en -matchingplatform op te zetten als “één loket” voor internationaal talent dat in de EU wil solliciteren en voor werkgevers die in het buitenland naar potentiële werknemers zoeken; verzoekt de Commissie het toepassingsgebied van de Europese blauwe kaart uit te breiden om ervoor te zorgen dat Europa open blijft staan voor talent uit de hele wereld;












201.
verzoekt de Commissie tegemoet te komen aan de toegenomen vraag naar telewerken over de grenzen van de lidstaten heen, zodat EU- en internationale werknemers kunnen telewerken in een andere lidstaat dan die waar ze wonen; beveelt in dit verband aan om de wetgevings- en andere belemmeringen voor telewerken grondig te evalueren en die in latere wetgevingsvoorstellen aan te pakken;












202.
 benadrukt dat de innovatiecohesie tussen de EU-regio’s en tussen de lidstaten moet worden versterkt, aangezien talent ongelijk verdeeld kan zijn;












203.
verzoekt de Commissie en de lidstaten passende bescherming te waarborgen van de rechten en het welzijn van werknemers, zoals non-discriminatie, privacy, autonomie en menselijke waardigheid bij het gebruik van AI en algoritmisch beheer, ook wat betreft onrechtmatige toezichtpraktijken; benadrukt dat wanneer AI wordt gebruikt op de werkvloer, werkgevers transparant moeten zijn over de wijze waarop het wordt gebruikt en de invloed ervan op de werkomstandigheden, en benadrukt dat werknemers altijd moeten worden geïnformeerd en geraadpleegd voordat op AI gebaseerde apparatuur en praktijken worden gebruikt; benadrukt het feit dat algoritmen altijd onder menselijk toezicht moeten staan en dat de beslissingen van algoritmen te verantwoorden, aanvechtbaar en, indien van toepassing, omkeerbaar moeten zijn; is van mening dat moet worden aangemoedigd dat ontwikkelaars van algoritmen opleiding krijgen omtrent vraagstukken op het gebied van ethiek, transparantie en discriminatiebestrijding;












204.
dringt aan op een Europese strategie voor een veilig gebruik van AI ten aanzien van kinderen, die erop gericht is kinderen te informeren over interactie met AI, met als doel hen te beschermen tegen risico’s en mogelijke schade;












205.
 verzoekt de lidstaten digitale vaardigheden en geletterdheid tot een onderdeel van het basisonderwijs en een leven lang leren te maken; vraagt om een goed presterend AI-onderwijssysteem dat digitale geletterdheid, vaardigheden en digitale veerkracht vanaf een vroeg stadium bevordert, te beginnen met het basisonderwijs; benadrukt dat de ontwikkeling van doeltreffende curricula voor digitaal onderwijs politieke wil, voldoende middelen en wetenschappelijk onderzoek vereist; verzoekt de Commissie de invoering van cursussen AI- en computervaardigheden in alle Europese scholen, universiteiten en onderwijsinstellingen te bevorderen; benadrukt dat dergelijke vaardigheden zowel in het volwassenenonderwijs als in het lager of middelbaar onderwijs moeten worden ontwikkeld; dringt aan op een alomvattend en samenhangend beleidsinitiatief van de Commissie en de lidstaten inzake AI-vaardigheden en -educatie op EU-niveau, alsook op een wetgevingsinitiatief inzake AI op de werkplek;












206.
vestigt de aandacht op de noodzaak van multidisciplinaire universitaire curricula die gericht zijn op digitale en AI-vaardigheden, onder meer op het gebied van gezondheid, en van multidisciplinaire onderzoekscentra; is van mening dat er ook nadruk moet worden gelegd op trajecten naar voortgezette opleiding met het oog op specialisatie in AI (bijvoorbeeld master- en doctoraatsopleidingen en deeltijds onderwijs);












207.
verzoekt de lidstaten prioriteit te geven aan de ontwikkeling van innovatieve onderwijsmethoden en curricula op STEM-gebieden en programmering, met name om de kwaliteit van wiskunde en statistische analyse te verhogen om inzicht te krijgen in AI-algoritmen; verzoekt de Commissie en de lidstaten academische STEM-disciplines te bevorderen om het aantal studenten op deze gebieden te verhogen; benadrukt dat ook andere disciplines die met de STEM-disciplines in wisselwerking staan, van cruciaal belang zullen zijn voor de bevordering van digitale vaardigheden;












208.
 moedigt de lidstaten aan om de deelname van vrouwen aan STEM-, ICT- en AI-gerelateerde studies en beroepen te bevorderen ter verwezenlijking van gendergelijkheid, onder meer door een streefcijfer te bepalen voor de deelname van vrouwelijke onderzoekers aan STEM- en AI-projecten;












209.
benadrukt dat digitale educatie ook moet leiden tot bewustmaking van aspecten van het dagelijks leven die mogelijk worden beïnvloed door machinaal leren, waaronder aanbevelingsmachines, gerichte reclame, socialemedia-algoritmen en deepfakes; benadrukt dat digitale veerkracht aanvullende media-educatie vereist om nieuwe digitale en AI-vaardigheden in een context te helpen plaatsen, en roept derhalve op tot steun voor en bekrachtiging van nieuwe en reeds bestaande toegankelijke cursussen voor AI-geletterdheid voor alle burgers;












210.
dringt aan op maatregelen om ervoor te zorgen dat elke onderwijsfaciliteit toegang heeft tot breedband en over een sterke digitale leerinfrastructuur beschikt; benadrukt de noodzaak om Europese universiteiten en hun netwerken te voorzien van de passende, steeds duurdere rekenkracht die nodig is om AI-modellen te trainen; benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat leerkrachten over de nodige AI-vaardigheden en -instrumenten beschikken; roept op tot meer aandacht voor technische opleiding van leerkrachten en de ontwikkeling van innovatieve onderwijs- en leermiddelen;












211.
dringt aan op investeringen in initiatieven op het gebied van coderingsvaardigheden voor jongeren ter bevordering van AI-vaardigheden en kwalificaties op hoog niveau voor jongeren, met inbegrip van coderingsacademies, zomerschoolprogramma’s en specifieke AI-studiebeurzen; is van mening dat de “Digital Opportunity”-stages van de EU verder moeten worden uitgebreid tot de beroepsopleiding;




ii.   ONDERZOEK








212.
 verzoekt de EU meer te investeren in onderzoek naar AI en andere cruciale technologieën, zoals robotica, quantumcomputers, micro-elektronica, het internet der dingen, nanotechnologie en 3D-printen; verzoekt de Commissie een Europees stappenplan voor strategisch onderzoek op het gebied van AI te ontwikkelen en in stand te houden, waarin belangrijke interdisciplinaire uitdagingen worden aangepakt waarvoor AI een deel van de oplossing kan vormen; onderstreept dat investeringen gericht moeten zijn op gebruikssituaties die waarschijnlijk zullen leiden tot meer duurzame oplossingen, welzijn en inclusie in de samenleving;












213.
moedigt alle lidstaten ertoe aan een groter deel van hun bbp te besteden aan onderzoek naar digitale technologieën; dringt aan op de voortdurende versterking van het programma Horizon Europa, met name het partnerschap inzake AI, gegevens en robotica, en van de Europese Innovatieraad; dringt aan op uitbreiding van het programma Digitaal Europa en is van mening dat de toegewezen middelen van 7,6 miljard EUR moeten worden verhoogd;












214.
benadrukt dat op EU-niveau prioriteit moet worden gegeven aan onderzoek op het gebied van AI; verzoekt de Commissie de structuur van de financiering van onderzoek te vereenvoudigen, met inbegrip van de vereisten en procedures voor subsidieaanvragen; beklemtoont dat de kwaliteit en samenhang van een beoordeling van een aanvraag moeten worden verbeterd en de voorspelbaarheid van financieringsinstrumenten en hun timing ter ondersteuning van de planning op lange termijn moeten worden verbeterd met behulp van het Europese stappenplan voor onderzoek op het gebied van AI; verzoekt de Commissie meer toepassingen op het gebied van AI te financieren door verschillende instrumenten te combineren, zoals de Europese Onderzoeksraad, de Marie Curie-acties, de Europese Innovatieraad en het Europees Instituut voor innovatie en technologie;












215.
 verzoekt de Commissie en de lidstaten prioriteit te geven aan de financiering van AI-onderzoek dat gericht is op duurzame en maatschappelijk verantwoorde AI, bij te dragen aan het vinden van oplossingen die de grondrechten beschermen en bevorderen, en financieringsprogramma’s te vermijden die een onaanvaardbaar risico voor deze rechten inhouden, met inbegrip van de financiering van systemen voor massale surveillance, sociale scoring en andere systemen die tot negatieve maatschappelijke gevolgen kunnen leiden, alsmede technologieën die bijdragen tot milieuschade;












216.
moedigt aan dat er aan Europese universiteiten meer op AI gerichte onderwijsplaatsen worden gecreëerd, passende salarissen worden geboden voor onderzoek naar AI en er meer openbare middelen worden uitgetrokken om de huidige en de volgende generatie onderzoekers en talent terdege op te leiden en te behouden en een kennisvlucht te voorkomen; beklemtoont dat de bureaucratische obstakels voor onderzoekers aan de universiteit om gemakkelijk toegang tot fondsen te krijgen moeten worden weggenomen en verzoekt de Commissie om instrumenten te voorzien om de digitale interconnectiviteit tussen universiteiten binnen en tussen de lidstaten te verbeteren; dringt aan op de ontwikkeling van horizontale netwerken voor AI aan Europese universiteiten, onderzoeksinstellingen en de particuliere sector, evenals op specifieke multidisciplinaire onderzoekscentra op het gebied van AI;












217.
beveelt aan dat universiteiten meer middelen uittrekken voor projecten voor toegepast onderzoek waarin rekening wordt gehouden met AI-aspecten;












218.
verzoekt de Commissie de kennisoverdrachten tussen AI-onderzoek en het publiek te verbeteren door zakelijke netwerken en contactpunten met rechtsbeoefenaren en bedrijfsadviseurs op poten te zetten binnen universiteiten, alsook door burgerpanels, wetenschaps- en maatschappelijke platforms op te richten en het publiek te betrekken bij het opstellen van AI-onderzoeksagenda’s; onderstreept het belang van een soepele overgang van de academische wereld naar het bedrijfsleven en de meerwaarde van de nabijheid tussen beide voor succesvolle en dynamische AI-ecosystemen en industriële centra;












219.
 beklemtoont dat kennisoverdrachten van onderzoek en wetenschap naar toepassingen van AI in het bedrijfsleven en de overheidssector moet worden versneld in de EU; verwelkomt de oprichting van een specifiek publiek-privaat partnerschap inzake AI; verzoekt de Commissie om Europese AI-datacentra op te richten die gezamenlijk worden ontwikkeld met bedrijven en het maatschappelijk middenveld; benadrukt het belang van testlocaties voor AI; verwijst specifiek naar de Gemeenschappelijke Onderneming Europese high-performance computing, de Gemeenschappelijke Onderneming Digitale sleuteltechnologieën en de Gemeenschappelijke Onderneming Slimme netwerken en systemen;












220.
dringt aan op de oprichting van toonaangevende centra voor AI in het kader van Horizon Europa, voortbouwend op de bestaande en toekomstige netwerken van regionale AI-kenniscentra, met als doel een alliantie van sterke Europese onderzoeksorganisaties op te bouwen die een gemeenschappelijk stappenplan zullen delen om excellentie in fundamenteel en toegepast onderzoek te ondersteunen, nationale AI-inspanningen op elkaar af te stemmen, innovatie en investeringen te bevorderen, AI-talent aan te trekken en te behouden in Europa en synergieën en schaalvoordelen te creëren; is van mening dat het “gids”-concept het potentieel heeft om de knapste koppen uit het buitenland aan te trekken en aanzienlijke particuliere investeringen in Europa binnen te halen;












221.
voegt toe dat de toonaangevende centra voor AI, in samenwerking met andere onderzoeksinstellingen en de sector, voldoende financiering moeten krijgen; wijst op de voordelen van goed afgebakende testomgevingen voor regelgeving voor het testen van AI-producten, -diensten en -benaderingen in een gecontroleerde reële omgeving alvorens ze op de markt te brengen;












222.
 wijst erop dat met de aanwijzing van Europese digitale-innovatiehubs (EDIH’s) in het kader van het programma Digitaal Europa een volgende belangrijke stap is gezet voor de ontwikkeling van een AI-ecosysteem van uitmuntendheid op basis van clusters van universiteiten en het bedrijfsleven; heeft echter kritiek op het feit dat de criteria voor de aanwijzing van EDIH’s vaag blijven en EDIH’s in Europa derhalve in mogelijkheden en ontwikkeling verschillen, en dat de wisselwerking met andere digitale hubs die door het Europees Instituut voor innovatie en technologie en in het kader van Horizon Europa zijn aangewezen onduidelijk blijft; stelt bijgevolg voor dat er meer coördinatie en inspanningen nodig zijn, alsook de invoering van een algemeen cluster van samenwerking tussen gedecentraliseerde AI-hubs op basis van een EU-breed kader voor juridische deskundigheid, gegevens, financiering en stimulansen; is ingenomen met de initiatieven van de Commissie om startersnetwerken op te zetten in de hele EU en ook daarbuiten, zoals Startup Europe en Startup Europe Mediterranean, om de uitwisseling van ideeën, zakelijke en netwerkmogelijkheden te bevorderen;












223.
stelt voor om bestaande initiatieven op te schalen en op elkaar af te stemmen, zoals het European Laboratory for Learning and Intelligent Systems en de Confederation of Laboratories for Artificial Intelligence Research in Europe, en vlaggenschipprojecten, zoals het HumanE AI Network en AI4EU, teneinde ambitieuze, collaboratieve en EU-brede doelstellingen voor onderzoek en ontwikkeling alsook projecten te bevorderen;




e)   Ecosysteem van vertrouwen

i.   DE MAATSCHAPPIJ EN AI








224.
 stelt voor dat, naast de voorgestelde opleiding inzake AI, de EU en haar lidstaten bewustmakingscampagnes opzetten, waaronder openbare discussies op lokaal niveau, als bijkomend middel om burgers te bereiken, voor te lichten en in staat te stellen om de mogelijkheden, risico’s en de maatschappelijke, juridische en ethische gevolgen van AI beter te begrijpen, om verder bij te dragen aan de betrouwbaarheid van AI en democratisering; is ervan overtuigd dat dit, samen met de totstandbrenging van een duidelijk en degelijk rechtskader voor mensgerichte en betrouwbare AI, zou bijdragen tot het verminderen van de zorgen van burgers die verband kunnen houden met wijdverbreid AI-gebruik in Europa;












225.
verzoekt de EU ervoor te zorgen dat bij de ontwikkeling, uitrol en toepassing van AI de democratische beginselen en de grondrechten volledig worden geëerbiedigd en de wet wordt nageleefd, zodat toezichtsmechanismen kunnen worden tegengegaan en verkiezingen niet op ongepaste wijze worden verstoord en niet wordt bijgedragen tot de verspreiding van desinformatie;












226.
benadrukt dat regeringen en bedrijven uitsluitend betrouwbare AI-systemen mogen uitrollen en aanschaffen die, waar relevant, zijn ontworpen om de rechten van werknemers te eerbiedigen en kwalitatief onderwijs en digitale geletterdheid te bevorderen, en die de genderkloof of discriminatie niet vergroten door gelijke kansen voor iedereen te voorkomen;












227.
is voorstander van aanpassingen van de wetgeving inzake consumentenbescherming als een andere manier om vertrouwen in AI op te bouwen, bijvoorbeeld door consumenten het recht te geven te weten of zij interactie hebben met een AI-agent, waardoor zij kunnen aandringen op menselijke toetsing van AI-beslissingen en door hun middelen te geven om commercieel toezicht of gepersonaliseerde prijsstelling tegen te gaan;












228.
 benadrukt dat de invoering van bepaalde AI-technologieën op de werkplek, zoals technologieën waarbij gebruik wordt gemaakt van gegevens van werknemers, moet plaatsvinden in overleg met werknemersvertegenwoordigers en sociale partners; wijst erop dat werknemers en hun vertegenwoordigers bij werkgevers moeten kunnen verzoeken om informatie over welke gegevens worden verzameld, waar deze worden opgeslagen, hoe deze gegevens worden verwerkt en welke waarborgen er zijn om deze te beschermen;












229.
verzoekt de EU ervoor te zorgen dat AI-systemen de culturele diversiteit en meertaligheid van de EU weerspiegelen om vooroordelen en discriminatie te voorkomen; benadrukt dat om vooringenomenheid op het gebied van AI aan te pakken, diversiteit moet worden bevorderd in de teams die de risico’s van specifieke AI-toepassingen ontwikkelen, uitvoeren en beoordelen; benadrukt dat naar gender uitgesplitste gegevens moeten worden gebruikt om AI-algoritmen te evalueren en dat genderanalyse deel moet uitmaken van alle AI-risicobeoordelingen;












230.
onderstreept het belang van permanent onderzoek naar en monitoring van de gevolgen van AI voor diverse aspecten van de samenleving, zowel op nationaal als op EU-niveau; stelt voor Eurostat en andere EU-agentschappen hierbij te betrekken;












231.
benadrukt dat op basis van de resultaten van het monitoringsysteem kan worden overwogen een Europees transitiefonds op te richten om bijvoorbeeld het banenverlies in kwetsbare sectoren of regio’s te helpen aanpakken;




ii.   ELEKTRONISCH BESTUUR








232.
