None
10602/23    ev
 LIFE.4   NL



Raad van de

Europese Unie








Brussel
,

14

juni

2023

(OR.
en
)



10602
/
23





SOC 446

EMPL 310

EDUC 253

JEUN 162

ECOFIN 597

MI 524

FISC 127



Interinstitutioneel dossier:

20
23/0179(NLE)





BEGELEIDENDE NOTA

van:

de secretaris
-
generaal van de Eu
ropese Commissie, ondertekend door
mevrouw Martine DEPREZ, directeur

ingekomen:

13

juni

2023

aan:

mevrouw Thérèse BLANCHET, secretaris
-
generaal van de Raad van de
Europese Unie

nr. Comdoc.:

COM(2023) 316 final

Betreft:

Voorstel voor een AANBEVELING VAN

DE RAAD over de ontwikkeling
van voorwaarden voor een kader voor de sociale economie

Hierbij gaat voor de delegaties document COM(2023) 316 final.
Bijlage: COM(2023) 316 final
NL   NL



EUROPESE

COMMISSIE


Straatsburg, 13.6.2023

COM(2023) 316 final

2023/0179 (NLE)


Voorstel voor een

AANBEVELING VAN DE RAAD

over de ontwikkeling van voorwaarden voor een kader voor de sociale economie

 {SWD(2023)  208  final}
NL 1  NL TOELICHTING
1. ACHTERGROND  VAN  HET  VOORSTEL
• Motivering en doel van het voorstel
De Europese  pijler  van sociale  rechten  fungeert  als kompas  om een sterk  sociaal  Europa
tot stand  te brengen  dat eerlijk  en inclusief  is en waarin  iedereen  de kans  krijgt  om te
gedijen . De voltooiing  van de specifieke  acties  in het actieplan  voor de Europese  pijler  van
sociale  rechten  vereist een gezamenlijke  inspanning  van EU-instellingen,  nationale,  regionale
en lokale  autoriteiten,  sociale  partners  en het maatschappelijk  middenveld.
Uitdagingen zoals klimaatverandering, digitalisering, toenemende ongelijkheid en
demografische veranderi ngen hebben de Europese Unie (EU) ertoe aangezet beleid te
ontwikkelen om een voortrekkersrol te spelen bij een eerlijke, duurzame en inclusieve
transitie , waarbij de Europese Green Deal1 centraal staat.  De verreikende  gevolgen  van de
COVID -19-pandemie  en van de Russische  aanvalsoorlog  tegen  Oekraïne  hebben  duidelijk
gemaakt  dat deze transitie  dringend  noodzakelijk  is.
 Entiteiten  van de sociale  economie , die werk  bieden  aan ongeveer  13,6 miljoen  mensen  in
de EU2, spelen  een voortrekkersrol  bij deze transitie.  Zij hebben  blijk gegeven  van een
opmerkelijk  vermogen  om veerkrachtige  en inclusieve  gemeenschappen  en
bedrijfsmodellen , democratische  participatie  en een economie  die voor  iedereen  werkt  te
bevorderen.  Zij leveren  ook een belangrijke  bijdrage  aan het bbp in landen  waar  de structuren
van de sociale  economie  het meest  ontwikkeld  zijn3.
De sociale economie  is een overkoepelende term die een breed scala aan particuliere
entiteiten omvat waar het menselijk belang  en sociale en milieugerelateerde doelen voorrang
krijgen op winst. Hoewel het toepassingsgebied en de termen die worden gebruikt om het
concept van de sociale economie te beschrijven van land tot land kunnen verschillen, omvat
de sociale economie doorgaan s coöperaties , onderlinge maatschappijen , verenigingen  (met
inbegrip van liefdadigheidsinstellingen), stichtingen  en sociale ondernemingen . Naast het
vooropstellen van mensen en de planeet delen deze entiteiten andere belangrijke beginselen,
zoals het heri nvesteren van winsten in activiteiten die het collectieve belang of de
samenleving dienen, en democratisch en/of participatief bestuur.
Het voorstel  voor een aanbeveling  van de Raad  over de ontwikkeling  van voorwaarden  voor
een kader  voor de sociale  economie  is in 2021  aangekondigd  in het actieplan  van de
Europese  Commissie  voor  de sociale  economie4. In het actieplan  heeft  de Commissie
specifieke  maatregelen  voorgesteld  die tegen  2030  moeten  worden  genomen  om sociale
innovatie  te stimuleren,  de sociale  economie  en haar bedrijfs - en organisatiemodellen  te
stimuleren  en haar transformerende  kracht  voor de economie  en de samenleving  te vergrot en.
De nadruk  ligt op het scheppen  van gunstige  voorwaarden , de vergemakkelijking  van het
opstarten  en opschalen  en het meer  bekendheid  geven  aan het potentieel  ervan,  zodat  de
sociale  economie  kan groeien.
 1 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “De Europese Green Deal” (COM( 2019 ) 640 final).
2 Cijfer voor de EU -28. Zie Monzon, J. L., Chaves, R., Recent evolutions of the Social Economy in the
European Union , Europees Economisch en Sociaal Comité, 2017 , blz.  66.
3 Bijvoorbeeld 10 % van het bbp in Frank rijk, https://www.economie.gouv.fr/leconomie -sociale -et-
solidaire
4 Mededeling van de Commissie “Bouwen aan een economie die werkt voor de mensen: een actieplan
voor de sociale eco nomie” (COM( 2021 ) 778 final).
NL 2  NL Het Europees  Parlement  heeft  het actieplan  in een resolutie  verwelkomd5. Het is in
overeenstemming met de conclusies van de Raad van 2015  over de bevordering van de
sociale economie als belangrijkste motor van economische en sociale ontwikkeling in
Europa6, waarin het belang van de bevordering van de soc iale economie werd onderschreven
en de Europese Commissie werd verzocht maatregelen te nemen om de ontwikkeling van de
sector te stimuleren.
 De toegevoegde waarde van de sociale economie
De sociale  economie  kan een belangrijke  rol spelen  bij het aanpakken  van een breed  scala  aan
maatschappelijke  uitdagingen.  Door haar sterke punten te benutten, zoals het scheppen van
hoogwaardige banen , het bevorderen van sociale en arbeidsmarktintegratie  en het
bevorderen van duurzame ontwikkeling , heeft de sociale economie het potentieel om bij te
dragen aan de verwezenlijking van de Europese  pijler  van sociale  rechten  en de
kernbeg inselen ervan, namelijk gelijke kansen en toegang tot de arbeidsmarkt , eerlijke
arbeidsvoorwaarden , en sociale bescherming en inclusie . Meer bepaald kan de sociale
economie een belangrijke rol spelen bij de verwezenlijking van de ambitieuze EU-
kerndoelen v oor 2030  van het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten, namelijk
dat ten minste 78 % van de bevolking tussen  20 en 64 jaar een baan heeft en dat ten minste
60 % van alle volwassenen elk jaar een opleiding volgen, en dat het aantal mensen da t risico
loopt op armoede of sociale uitsluiting met ten minste 15 miljoen wordt verminderd, wat
bijdraagt aan de nationale verbintenissen die de lidstaten zijn aangegaan om deze
doelstellingen te verwezenlijken7.
 Dit gebeurt door banen en economische kansen te creëren die jongeren, ouderen en
kansarme groepen  (zoals langdurig werklozen, mensen met geestelijke of lichamelijke
gezondheidsproblemen, inactieven, laaggeschoolden, personen met een handicap, mensen met
een migrantenachtergrond en raciale of etnische minderheden, waaronder Roma) helpen
integreren op de arbeidsmarkt  en in de samenleving.  Tegelijkertijd  bevordert  zij eerlijke
arbeidsvoorwaarden  door werknemers  te betrekken  bij governance  en besluitvorming.  Dit is
met name van belang omdat deze groepen vaak een bijzonder hoog risico lopen op armoede
of sociale uitsluiting. De kansen  die de sociale  economie  biedt,  met name  in samenwerking
met reguliere  bedrijven,  kunnen  ook als opstap  naar  andere  sectoren  van de arbeidsmarkt
dienen.  De sociale economie heeft ook een groot aantal vrouwen in dienst8 en biedt diensten
aan om vrouwen te helpen de arbeidsmarkt te betreden, zoals kinderopvang. Het voorstel
draagt daarom bij tot de strategie voor gendergelijkheid 2020 -20259, die tot doel heeft de
genderkloof op de arbeidsmarkt te dichten en gelijkheid in verschillende sectoren van de
economie te bewerkstelligen.
5 Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2022  over het EU -actieplan voor de sociale economie
(2021 /2179 (INI)).
6 Conclusies van de Raad over de bevordering van de sociale economie als belangrijkste motor van
economische en sociale ontwikkeling ( 15071 /15).
7 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s Het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten
(COM( 2021 ) 102 final).
 8 In sommige landen is dit percentage aanzienlijk hoger dan in de reguliere particuliere sector of zelfs in
de publieke sector. In Frankrijk is bijvoorbeeld 40 % van de werknemers in de particuliere sector (de
sociale economie niet meegerekend) en 63 % in de publieke sector vrouw, tegenover 68 % in de sociale
economie. CNCRESS, État des lieux de l’égalité femmes -hommes dans l’Économie Sociale et Solidaire ,
2019 , blz.  6.
9 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europe es Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid
2020 -2025 ” (COM( 2020 ) 152 final).
NL 3  NL Door  arbeidskansen  te bieden  die zijn afgestemd  op de behoeften  van individuen  en de lokale
economie  en door opleidings - en omscholingsmogelijkheden  aan te bieden,  kunnen  entiteiten
van de sociale  economie  werknemers  helpen  de vaardigheden  en kennis  te ontwikkelen  die
zij nodig  hebben  om in te spelen  op de veranderingen  op de arbeidsmarkt . Dit is met
name  relevant  in de context  van de dubbele  transitie.  De ontwikkeling  van vaardigheden  kan
tekorten  aan arbeidskrachten  verlichten  en bijdragen  tot de algem ene economische  groei.  Zo
bieden  entiteiten  van de sociale  economie  vaak  opleidingen  op de werkplek  en
praktijkopleidingsprogramma’s  aan, die profiteren  van de cultuur  van kennisdeling  die
voortkomt  uit de collectieve  en coöperatieve  ethos  in de sector.  Sommige entiteiten van de
sociale economie bieden opleidingen aan over digitale en groene vaardigheden die
toegankelijk zijn voor kansarme groepen, en dragen zo bij tot een eerlijkere transitie.
 Dankzij  het feit dat deze entiteiten  van onderaf  functioneren,  dicht  bij gemeenschappen,
burgers  en de problemen  waarmee  zij worden  geconfronteerd,  hebben  entiteiten  van de
sociale  economie  een groot  potentieel  om op te treden  als sociale  innovatoren  en oplossingen
te vinden  die kunnen  worden  opgeschaald  en/of  herhaal d en bij te dragen  tot echte  sociale
verandering.  De sociale  economie  kan innovatieve  manieren  vinden  om essentiële  sociale
diensten  te verlenen  die een aanvulling  vormen  op de openbare  diensten  die op nationaal
niveau  worden  aangeboden,  door ernaar  te streven  gezamenlijk  op een kosteneffectieve
manier  hoogwaardige  en persoonsgerichte  sociale  diensten  te verlenen . Zo kunnen
entiteiten  van de sociale  economie  belangrijke  partners  zijn voor overheidsinstanties  bij het
verlenen  van hoogwaardige  zorgdiensten,  zoals erkend  in de Europese  zorgstrategie10.
De sociale economie kan ook de industriestrategie van de EU11 ondersteunen.  De strategie
bevat  de uitdagingen  waarmee  de 14 industriële  ecosystemen  worden  geconfronteerd,
waaronder  het ecosysteem  van de “buurt - en sociale  economie”  om de dubbele  transitie  te
verwezenlijken  en de veerkracht  ervan  te vergroten.  Entiteiten  van de sociale  economie
hebben  een groot  potentieel  om duurzame  producten  en diensten  te ontwikkelen  en
inclusieve  bedrijfsmodellen  toe te passen . Voorbeelden  van pionierswerk  zijn
energiegemeenschappen  en -coöperaties,  de biologische  landbouw,  duurzaam  toerisme  en
circulaire  producten  en diensten.  Entiteiten  en innovatoren  van de sociale  economie  worden
vaak  gezien  als koplopers  in de groene  transitie  en dragen  bij tot een eerlijkere  en inclusieve
transitie  door deze te verankeren  in solidariteitswaarden.
Bedrijfsmodellen  van de sociale  economie  betekenen  een meerwaarde  voor  lokale
economieën  en samenlevingen  door inclusiviteit,  veerkracht  en duurzaamheid  te stimuleren.
 Zij zijn sterk  geworteld  in de lokale  economie  en zijn erop gericht  de gemeenschap  waar  zij
zijn gevestigd  te dienen,  waarbij  het concept  van plaatsgebonden  innovatie  wordt  toegepast
dat zowel  de lokale  hulpmiddelen  en -bronnen  optimaal  benut  als de economische  voordelen
en inkomsten  doet terugstromen  naar de lokale  economie.  Dit draagt  bij tot het stimuleren  van
de lokale  economie  en herstel  door nieuwe  bedrijven  te stimuleren  en banen  te scheppen  in
sectoren  die specifiek  relevant  zijn voor die gebieden.  Dit omvat landbouw en biologische
voedselproductie in landelijke en afgelegen gebieden, in de ultraperifere gebieden van de
EU12, in gebieden waar behoefte is aan economische vernieuwing, en in de blauwe economie.
10 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over de Europese zorgstrategie (COM( 2022 ) 440 final).
11 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Actualisering van de nieuwe  industriestrategie van 2020 :
een sterkere eengemaakte markt tot stand brengen voor het herstel van Europa” (COM( 2021 ) 350 final).
12 De EU telt negen ultraperifere gebieden — Frans -Guyana, Guadeloupe, Martinique, Mayotte, Réunion
en Saint -Martin (Frankrijk ), de Azoren en Madeira (Portugal) en de Canarische Eilanden (Spanje) — in

NL 4  NL Entiteiten  van de sociale  economie  kunnen  ook de circulaire  economie  ten goede  komen  door
duurzaam  productontwerp  te stimuleren,  reparatie  en hergebruik  op te schalen  en meer  afval
in te zamelen  en te recycleren,  waardoor  een goed  functionerende  markt  voor secundaire
grondstoffen  wordt  bevorderd.  Entiteiten  van de sociale  economie  kunnen  bovendien  de
demografische  trends  in deze regio’s  helpen  verlichten,  doordat  zij plattelandsgebieden  en
afgelegen  gebieden  nieuw  leven  inblazen.
 Uitdagingen
De zichtbaarheid  en erkenning  van de sociale  economie  op nationaal  en regionaal  niveau  is de
afgelopen  jaren  verbeterd13. Meer  dan de helft van de lidstaten  hebben  doelgerichte
rechtskaders  en beleidsmaatregelen  met betrekking  tot sociale  ondernemingen  en/of  de sociale
economie  opgezet.  Er zijn echter  aanwijzingen  dat de door de lidstaten  genomen  maatregelen
niet altijd  tot doeltreffende  resultaten  hebben  geleid . Dit kan worden  toegeschreven  aan:
– een gebrek  aan duidelijkheid  en inzicht  in de beginselen  en de reikwijdte  van de
sociale  economie;
– onvoldoende  erkenning  van de toegevoegde  waarde  van de sociale  economie  voor
de samenleving  en de economie,  met name  als reactie  op opkomende  trends;
– steunmaatregelen  die niet consistent  zijn in de tijd en/of  entiteiten  van de sociale
economie  onnodig  beperken  tot specifieke  activiteiten  of soorten  bedrijfsmodellen14;
– de versnippering  van rechtskaders;
– de beperkte  administratieve  en beleidscapaciteit  van de lidstaten;
– het gebrek aan nauwkeurige gegevens en statistieken  over de sector, waardoor het
inzicht in de omvang en de impact ervan wordt beperkt;  en
– een gebrek aan financiering op maat  voor de verschillende fasen van de
levenscyclus van entiteiten van de sociale economie15.
Deze  tekortkomingen  leiden  in veel EU-landen  tot een onbenut  potentieel  van de sector.  Zo
varieerde  het aandeel  betaalde  banen  in de sector  in 2017  tussen  0,6 % en 9,9 % tussen  de

het westelijke deel van de Atlantische Oceaan, het Caribisch gebied, het Amazonebos en de Indische
Oceaan. In totaal wonen er 4,8 miljoen burgers in die gebieden.
13 Europese Commiss ie, directoraat -generaal Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Inclusie, Carini, C.,
Borzaga, C., Chiomento, S., et al.,  Social enterprises and their ecosystems in Europe – Comparative
synthesis report  (Sociale ondernemingen en hun ecosystemen in Europa - Verg elijkend
syntheseverslag), Publicatiebureau, 2019.
 14 Zo kan in sommige landen de juridische status die geschikt is voor bepaalde categorieën van sociale
ondernemingen, zoals sociale ondernemingen voor arbeidsintegratie (Work Integration Social
Enterprises — WISE’s), te restrictief zijn voor de sociale behoeften die deze organisaties moeten
nastreven. Bovendien kan een te restrictieve omzetting van EU -regels, zoals de regels inzake
overheidsopdrachten, uiteindelijk tot gevolg hebben dat entiteiten van de soc iale economie worden
benadeeld.
15 De financieringskloof voor sociale ondernemingen in Europa werd geraamd op bijna 1 miljard EUR per
jaar, terwijl de kloof voor microfinanciering in de hele EU op 12,9 miljard EUR per jaar werd geraamd.
Ter ondersteuning  van de sociale  economie  is in de programmeringsperiode  2014 -2020  naar schatting
ten minste  2,5 miljard  EUR  uit de EU-begroting  vrijgemaakt,  en de Commissie  streeft  ernaar  het
steunniveau  voor de periode  2021 -2027  te verhogen.
NL 5  NL lidstaten,  met een EU-gemiddelde  van 6,3 %16.Dit illustreert  de verschillende
ontwikkelingsniveaus  van de sector  in de EU.
Het aanpassen  van beleid  en wetgeving  aan de behoeften  van de sociale  economie  is een
complexe  taak vanwege  het scala  aan verschillende  entiteiten  en alternatieve  bedrijfsmodellen
die de sociale  economie  vormen,  en de vele sectoren  waarin  zij actief  zijn. Sociale entiteiten
zijn onder meer actief op het gebied van landbouw, bouw, hergebruik en reparatie,
afvalbeheer , energie en klimaat, financiële en verzekeringsactiviteiten, vastgoed, onderwijs,
zorg, kunst, om wat voorbeelden te noemen.
De sociale  economie  wordt  daarom  beïnvloed  door diverse  horizontale  en sectorale
beleidsmaatregelen  en bepalingen , zoals  de bepali ngen  inzake  arbeidsmarktbeleid,
gezondheidszorg  en zorgdiensten,  onderwijs,  vaardigheden  en opleiding,  belastingen,
overheidsopdrachten,  mededinging,  industrie,  lokale  en regionale  ontwikkeling  en territoriale
samenwerking.  Een doeltreffende  ondersteuning  van de sociale  economie  vereist  derhalve  een
alomvattende  aanpak  waarbij  rekening  wordt  gehouden  met alle onderling  verbonden
aspecten  die gevolgen  hebben  voor de sector.
 Achtergrond  van het voorstel
Om het potentieel  van de sociale  economie  doeltreffend  te benutten,  is zowel  een aanpassing
van de wettelijke  kaders  als gericht  beleid  van de overheid  nodig17. Bovendien is een
doeltreffende organisatie van administratieve en institutionele structuren  essentieel om
inzicht te krijgen in de specifieke behoeften van de sector en om de communicatie met de
belanghebbenden te vergemakkelijken.
Om de complexiteit  van deze taak aan te pakken,  heeft  de Commissie  in de loop der jaren
over een reeks  onderwerpen  richtsnoeren  en middelen  voor overheidsinstanties  ontwikkeld.
Een paar voorbeelden  hiervan  zijn de gids Sociaal  kopen , het verslag  Making  socially
responsible  public  procurement  work , het handboek  manual  for legal  frameworks  for social
enterprises , beleidsstukken  over meting  van het sociale  effect , de circulaire  economie , studies
over digitalisering  en samenw erking  tussen  de sociale  economie  en reguliere  ondernemingen ,
en een verslag  over clusters  van sociale  en ecologische  innovatie.
Wij kunnen  daarom  gebruikmaken  van deze middelen  en instrumenten  en van de uitgebreide
ervaring  van de lidstaten  en partnerlanden  buiten  de EU om alomvattende,  coherente  en
actuele  aanbevelingen  te formuleren  over de bevordering  van de sociale  economie  in de
verschillende  beleidsterreinen  en rechtskaders.
 Het voorgestelde initiatief heeft tot doel de toegang tot de arbeidsmarkt  en de sociale
inclusie  te verbeteren door de lidstaten te ondersteunen bij de integratie van de sociale
economie in hun sociaal -economische beleid  en steunmaatregelen en een gunstig klimaat
voor de sector te creëren . Door  de sociale  economie  te ondersteunen,  beoogt  het voorstel
ook duurzame  economische  en industriële  ontwikkeling  te stimuleren,  bij te dragen  tot de
territoriale  cohesie  in de lidstaten  en sociale  innovatie  te ondersteunen.  Dit zal worden  bereikt
door gebruik  te maken  van onderzoek,  ervaring  en feedback  van belang hebbenden  om
aanbevelingen  te formuleren  over manieren  om het overheidsbeleid  en de wettelijke
kaders  zodanig  op te zetten  dat de sociale  economie  wordt  ondersteund,  met name  op

16 Cijfer voor de EU -28. Zie Monzon, J. L., Chaves, R., Recent evolutions of the Social Economy in the
European Union , Europees Economisch en Sociaal Comité, 2017 , blz.  69.
17 In het verslag  over het “Buying for social impact” -project wordt bijvoorbeeld benadrukt dat
maatschappelijk verantwoorde overheidsopdrachten gemakkelijker kunnen worden uitgevoerd in landen
waar rechtskaders of rechtsvormen voor sociale ondernemingen  bestaan.
NL 6  NL gebieden  waar  deze minder  ontwikkeld  is. Zij zal ook aanbevelingen  formuleren  over
manieren  om de administratieve  en institutionele  structuren  zodanig  aan te passen  dat
deze entiteiten  worden  ondersteund  en over manieren  om met belanghebbenden  in de sector
samen  te werken.
 Het voorgestelde initiatief heeft synergieën met andere acti es die in het actieplan voor de
sociale economie zijn aangekondigd. Het is vooral nauw verbonden met de social economy
gateway  (toegangspoort voor de sociale economie), die parallel met dit voorstel is opgezet en
tot doel heeft het bewustzijn te vergroten en de toegang tot informatie en middelen ter
ondersteuning van de sociale economie te vergemakkelijken. De toegangspoort zal toegang
bieden tot informatie over het beleid en de financieringsprogramma’s van de EU,
richtsnoeren, feiten en cijfers en voorbeel den van beste praktijken.
Deze aanbeveling gaat vergezeld van twee werkdocumenten van de diensten van de
Commissie over belastingaangelegenheden met feitelijke informatie over de stand van de
rechtskaders voor belastingen in de lidstaten en de jurisprudent ie op dit gebied:
– [SWD( 2023 ) xyzx ] over toepasselijke fiscale kaders voor entiteiten van de sociale
economie ( “Relevant taxation frameworks for social economy entities” ), die
gebaseerd zijn op analyses en inbreng van de overheden van lidstaten en
belanghebbenden van de sociale economie, en
– [SWD( 2023 ) xyzx ] over aan de jurisprudentie van de EU ontleende beginselen
inzake niet -discriminerende belasting van liefdadigheidsorganisaties en hun donoren
(“Non -discriminatory taxation of charitable organisat ions and their donors:
principles drawn from EU case -law” ) waarin dit kernbeginsel wordt beschreven
zoals uitgelegd door het Hof van Justitie van de Europese Unie.
 Zoals aangekondigd in het werkprogramma van de Commissie voor 202318, zal de
Commissie ook ee n initiatief indienen inzake grensoverschrijdende activiteiten van
verenigingen op de eengemaakte markt, dat tot doel heeft regelgevende en administratieve
belemmeringen op de eengemaakte markt weg te nemen voor verenigingen die in meer dan
één lidstaat ac tief zijn. Het initiatief zal de economische en maatschappelijke impact van
verenigingen in de EU helpen versterken. Het doel van het wetgevingsinitiatief sluit aan bij
het doel van de aanbeveling van de Raad om sociale inclusie en toegang tot de arbeidsma rkt
te bevorderen door een klimaat te stimuleren dat gunstig is voor de sociale economie en de
regelgevings - en administratieve voorwaarden voor entiteiten van de sociale economie
verbetert.
• Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein
Het actieplan  voor de sociale  economie  volgt  op het initiatief  voor  een sociaal
ondernemerschap19 (2011 ), een actieplan  voor de korte  termijn  om de groei  van sociale
ondernemingen  te ondersteunen  en de discussie  over middellange - en langetermijnstrategieën

18 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s Werkprogramma van de Commissie 2023  Een
standvastige en eendrachtige Unie (COM( 2022 ) 548 final).
19 Mededelin g van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Initiatief voor sociaal ondernemerschap: Bouwen aan
een gezonde leefomgeving voor sociale ondernemingen in een kader van sociale  economie en
innovatie” (COM( 2011 ) 0682  definitief).
 NL 7  NL voor de sector  aan te zwengelen.  Het bouwt  voort  op het starters - en opschalingsinitiatief20
(2016 ), dat als bredere  doelstelling  had innovatieve  start-ups kansen  te bieden  om wereldwijd
toonaangevende  ondernemingen  te worden  door partnerschappen  te verbete ren, vaardigheden
te ontwikkelen,  toegang  te krijgen  tot financiering  en belemmeringen  voor startende
ondernemers  (met inbegrip  van entiteiten  van de sociale  economie)  weg te nemen  zodat  zij
hun activiteiten  op de eengemaakte  markt  kunnen  opschalen.
Samen met het actieplan voor de sociale economie ondersteunt dit voorstel de uitvoering van
de aanbevelingen in de conclusies van de Raad van 2015  over de bevordering van de sociale
economie als belangrijkste motor van economische en sociale ontwikkeling in Euro pa.
Dit voorstel  draagt  niet alleen  bij tot de verwezenlijking  van de doelstellingen  van de
Europese  pijler  van sociale  rechten  en het bijbehorende  actieplan,  zoals  hierboven
genoemd,  maar  houdt  ook verband  met andere  initiatieven  op het gebied  van
werkgel egenheid  en sociale  inclusie.
 Om de Europese zorgstrategie  met succes uit te voeren en de situatie voor zowel
zorgontvangers als zorgverleners in de hele EU te verbeteren, is het gezamenlijke engagement
van alle belanghebbenden van essentieel belang. Entiteiten in de sociale economie bieden een
meerwaarde aan de verlening van kwalitatief hoogwaardige zorgdiensten vanwege hun
persoonsgerichte aanpak en het feit dat zij hun winst herinvesteren in hun missie en in hun
lokale gemeenschap. Het creëren van een gunstig klimaat voor de sociale economie, met
inbegrip van v erbeterde toegang tot financiering, kan bijdragen tot de verwezenlijking van de
doelstelling om in de hele EU hoogwaardige, betaalbare en toegankelijke zorgdiensten te
bieden. Het kan ook leiden tot eerlijkere arbeidsvoorwaarden voor werknemers, met name
door de bevordering van de sociale dialoog overeenkomstig het voorstel voor een
aanbeveling van de Raad over de versterking van de sociale dialoog in de Europese
Unie21. Dit geldt ook voor de doelstellingen van de Europese kindergarantie22, aangezien
entiteit en van de sociale economie een rol kunnen spelen bij het ontwerpen en verlenen van
hoogwaardige diensten voor kinderen, met name kinderen in nood, zoals inclusief onderwijs,
naschoolse opvang, vrijetijdsbesteding en culturele activiteiten. De inzet van EU in om
kinderarmoede te bestrijden en kinderen en adolescenten tegen geweld te beschermen, wordt
met name in het kader van de EU-strategie voor de rechten van het kind23 versterkt. De
bevordering van maatregelen ter bestrijding van geweld en discriminatie, m et name ten
aanzien van kwetsbare kinderen, zou gebaat zijn bij steun van alle geledingen van de
samenleving, met inbegrip van entiteiten van de sociale economie.
 Er zijn ook onderlinge verbanden tussen het voorstel en de Unie van gelijkheid  en daarmee
samenhangende strategieën, waaronder de strategie voor gendergelijkheid 2020 -2025 , de

20 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “De toekomstige leiders van Europa: het starters - en
opschalingsinitiatief” (COM( 2016 ) 0733  final).
21 Voorstel voor een aanbeveling van de Raad over de versterking van de sociale dialoog in de Europese
Unie (COM( 2023 ) 38 final).
22 Aanbeveling (EU) 2021 /1004  van de Raad van 14 juni 2021  tot instelling van een Europese
kindergarantie.
23 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “EU -strategie voor de rechten van het kind”
(COM( 2021 ) 142 final).
NL 8  NL strategie voor de rechten van personen met een handicap 2021 -203024, de strategie voor
gelijkheid van lhbtiq’ers25, het EU-actieplan tegen racisme26 en het strategisch EU -kader
voor de Roma 2020 -203027. Door de uitdagingen aan te pakken waarmee kansarme en
ondervertegenwoordigde groepen worden geconfronteerd, kan de sociale economie mensen
helpen bij hun integratie op de arbeidsmarkt, en sociale uitsluiting be strijden.
Het voorstel draagt ook bij tot het actieplan inzake integratie en inclusie voor 2021 -202728,
dat gericht is op de succesvolle integratie en inclusie van migranten en EU -burgers met een
migratieachtergrond in de samenlevingen van de EU. De sociale  economie integreert
migranten, bijvoorbeeld door hen via sociale ondernemingen voor arbeidsintegratie
arbeidskansen te bieden die aan hun behoeften zijn aangepast.
 De lidstaten kunnen door middel van opleiding, leerlingplaatsen en banen (met inbegrip van
de bevordering van sociaal ondernemerschap) de sociale economie ondersteunen bij de
integratie van jongeren op de arbeidsmarkt en zo het aantal kwaliteitskansen voor jongeren
vergroten, waardoor de weg wordt vrijgemaakt voor de uitvoering van de versterkte
jongerengarantie29.
De sociale economie kan ook bijdragen tot het verkleinen van de vaardigheidskloof door
mensen om te scholen en bij te scholen door middel van opleidingen op de werkplek en
andere vormen van opleiding. Dit voorstel sluit daarom aan bij de Europese
vaardighe denagenda30 en de doelstellingen ervan, namelijk het bevorderen van een
duurzaam concurrentievermogen, het waarborgen van sociale rechtvaardigheid en het
vergroten van onze veerkracht. In mei  2022  heeft de Commissie een partnerschap in het kader
van het pac t voor vaardigheden gelanceerd om de vaardigheden van mensen die in de buurt -
en sociale economie werken, te versterken. Een alliantie voert de blauwdruk voor sectorale
samenwerking op het gebied van vaardigheden uit, met bijzondere aandacht voor sociale
ondernemingen die actief zijn op het gebied van integratie op de arbeidsmarkt31.
24 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Unie van gelijkheid: Strategie inzake de rechten van
personen met een handicap 2021 -2030 ” (COM( 2021 ) 101 final).
25 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gelijkheid van
lhbtiq’ers 2020 -2025 ” (COM( 2020 ) 698 final).
 26 Mededeling van de  Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Een Unie van gelijkheid: EU -actieplan tegen racisme
2020 -2025 ” (COM( 2020 ) 565 final).
27 Mededeling van de Commissie aan het Europees Par lement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Een Unie van gelijkheid: strategisch EU -kader voor
gelijkheid, integratie en participatie van de Roma” (COM( 2020 ) 620 final).
28 Mededeling van de Commissie aan het Eur opees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Actieplan voor integratie en inclusie 2021 -2027 ”
(COM( 2020 ) 758 final).
29 Aanbeveling van de Raad van 30 oktober 2020  inzake Een brug naar banen — Versterking  van de
jongerengarantie en tot vervanging van de Aanbeveling van de Raad van 22 april 2013  tot invoering van
een jongerengarantie 2020 /C 372/01 (PB C  372 van 4.11.2020 , blz.  1).
30 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Europese vaardighedenagenda voor duurzaam
concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht” (COM( 2020 ) 274 final).
31 B-WISE is een project dat wordt gefinancierd door het Erasm us+-programma, dat tot doel heeft een
Europese strategie te ontwikkelen om tegemoet te komen aan de behoeften aan vaardigheden, met name
digitale vaardigheden, in de sector van sociale ondernemingen voor arbeidsintegratie.
NL 9  NL • Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie
Het voorstel vormt een aanvulling op en sluit aan bij een aantal andere EU -initiatieven.
 Het is in overeenstemming met de Europese Green Deal  van de Europese Commissie, het
plan om de EU tegen 2050  klimaatneutraal en hulpbronnenefficiënt te maken, en het
beleidsprogramma voor het digitale decennium32, een visie voor digitale soevereiniteit in
Europa op basis van duidelijke doelstellingen en beginselen. De sociale economie kan met
name bijdragen aan en profiteren van lopende maatregelen in het kader van de
langetermijnstrategie voor concurrentievermoge n33, het industrieel plan voor de Green
Deal34, de verordening voor een nettonulindustrie35 en REPowerEU36 om het
concurrentievermogen van de Europese nettonulindustrie te stimuleren en de snelle transitie
naar klimaatneutraliteit te ondersteunen. Om deze rol te benadrukken en te versterken, heeft
de Europese Commissie in november  2022  een transitietraject voor de buurt - en sociale
economie37 gepubliceerd, dat samen met belanghebbenden tot stand is gebracht en waarin
veertien actiegebieden in het kader van de in dustriestrategie van de EU worden aangewezen.
In de Aanbeveling van de Raad van 16 juni 2022  over het garanderen van een
rechtvaardige transitie naar klimaatneutraliteit38 wordt ook erkend dat entiteiten van de
sociale economie ervoor kunnen helpen zorgen d at deze transitie sociaal rechtvaardig en
billijk is.
De Commissie  heeft  de lidstaten  richtsnoeren  verstrekt39 die hen aanmoedigen  om tekorten
aan arbeidskrachten  en vaardigheden  aan te pakken  in het kader  van de actualisering  van hun
nationale  energie - en klimaatplannen  om de voorziening  van geschoolde  arbeidskrachten
voor de transitie  naar schone  energie  te waarborgen.  Entiteiten  van de sociale  economie
kunnen  in deze strategische  planningsinstrumenten  worden  opgenomen.
 Het voorstel ondersteunt de uitvoeri ng van het in maart  2020  aangenomen actieplan voor de
circulaire economie40. Om de drievoudige crises op het gebied van klimaat,
biodiversiteitsverlies en vervuiling aan te pakken, is het actieplan gericht op het mainstreamen
van maatregelen op het gebied v an de circulaire economie om een klimaatneutrale,
hulpbronnenefficiënte en concurrerende economie tot stand te brengen. Het
sectoroverschrijdende karakter van de sociale economie en haar pioniersrol bij het scheppen

32 Besluit (EU) 2022 /2481  van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2022  tot vaststelling
van het beleidsprogramma voor het digitale decennium tot 2030  (PB L  323 van 19.12.2022 , blz.  4).
33 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Concurrentievermogen van de EU op lange termijn: blik
op de periode na 2030 ” (COM( 2023 ) 168 final).
34 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, het Europees
Economisch  en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Een industrieel plan voor de Green Deal
voor het nettonultijdperk” (COM( 2023 ) 62 final).
35 Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader
van maatregelen ter versterking van het Europese ecosysteem voor de productie van
nettonultechnologieproducten (verordening voor een nettonulindustrie) (COM( 2023 ) 161).
36 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal C omité en het Comité van de Regio’s “REPowerEU Plan” (COM( 2022 ) 230 final).
37 Verslag over het transitietraject voor de buurt - en sociale economie.
 38 Zie de Aanbeveling van de Raad van 16 juni 2022  inzake het garanderen van een rechtvaardige transitie
naar klimaatneutraliteit (PB C  243 van 27.6.2022 , blz.  35).
39 Mededeling van de Commissie betreffende richtsnoeren aan de lidstaten voor het actualiser en van de
nationale energie - en klimaatplannen voor de periode 2021 -2030  (PB C  495 van 29.12.2022 , blz.  24).
40 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Een nieuw actieplan voor een circulaire economie Voor
een schoner en concurrerender Europa” (COM( 2020 ) 98 final).
NL 10  NL van banen in verband met de circulaire e conomie kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van
de sector. Het kan met name bijdragen aan het streven van de Commissie om duurzame
producten een impuls te geven door het voorstel tot vaststelling van een kader voor het
vaststellen van eisen inzake ecologi sch ontwerp voor duurzame producten41 en om de
reparatie en het hergebruik van goederen te bevorderen, zoals vermeld in het actieplan voor de
circulaire economie.  Het voorstel is ook relevant voor de kmo -strategie42, die kleine en
middelgrote ondernemingen in alle sectoren ondersteunt door de regeldruk te verminderen en
de toegang tot markten en financiering te verbeteren.
 Tot slot draagt het voorstel bij tot de verwezenlijking van de
duurzameontwikkelingsdoelstellingen  (SDG’s) die in 2015  zijn vastgesteld i n het kader van
de Agenda  2030  voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties. De sociale economie
draagt op diverse manieren bij aan de verwezenlijking van de meeste SDG’s, en met name
aan de doelstelling om een einde te maken aan armoede (SDG  1) en t e zorgen voor fatsoenlijk
werk en economische groei (SDG  8). De internationale politieke dynamiek voor de sociale
economie neemt toe, na de goedkeuring, op 10 juni 2022 , van de resolutie betreffende
fatsoenlijk werk en de sociale en solidaire economie  tijdens de 110e Internationale
Arbeidsconferentie van de Internationale Arbeidsorganisatie43, de eveneens op 10 juni 2022
aangenomen OESO -aanbeveling over de sociale en solidaire economie en sociale
innovatie44, en de goedkeuring, op 18 april 2023 , van de resolu tie van de Verenigde Naties
over de bevordering van de sociale en solidaire economie met het oog op duurzame
ontwikkeling45.
2. RECHTSGRONDSLAG,  SUBSIDIARITEIT  EN EVENREDIGHEID
• Rechtsgrondslag
Het voorstel  zal worden  gebaseerd  op artikel  292 van het Verdrag  betreffende  de werking  van
de Europese  Unie,  in samenhang  met artikel  149 VWEU  en artikel  153 VWEU,  punten  h) en
j).
 • Subsidiariteit  (bij niet-exclusieve  bevoegdheid)
Het voorstel  bevat  aanbevelingen  aan de lidstaten  over strategieën  en beleidsmaatregelen  die
de bijdragen  van de sociale  economie  aan de toegang  tot de arbeidsmarkt  en sociale  inclusie
erkennen,  ondersteunen  en daarop  voortbouwen.  Het bevat  aanbevelingen  voor maatregelen
ter ondersteuning  van een gelijkmatige  ontwikkeling  van de sociale  economie  in de hele EU
en voor het bevorderen  van innovatieve  benaderingen  van werkgelegenheid  in samenwerking
met de sector.  Het voldoet  aan het subsidiariteitsbeginsel,  aangezien  het de belangrijkste
beginselen  bevat  die met name  nuttig  zijn voor lidstaten  waar  de sector  minder  ontwikkeld  is,
terwijl  de lidstaten  flexibiliteit  wordt  geboden  bij de uitvoering  van de aanbevelingen.
In het voorstel  wordt  met name  rekening  gehouden  met de uiteenlopende  tradities,  reikwijdte
en termen  die in de sociale economie  in de lidstaten  worden  gebruikt.  Het heeft  geen

41 Voorstel voor een verordening betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van
vereisten inzake ecologisch ontwerp voor du urzame producten en tot intrekking van Richtlijn
2009 /125/EG ( 2022 /0095  (COD).
42 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Een kmo -strategie voor een duurzaam en  digitaal
Europa” (COM( 2020 ) 103 final).
43 https://www.ilo.org/ilc/ILCSessions/ 110/reports/texts -adopted/WCMS_ 848633 /lang --en/index.htm
44 https://www.oecd.org/cfe/leed/social -economy/social -economy -recommendation/
45 https://unsse.org/wp -content/uploads/ 2023 /04/A-77-L60.pdf
NL 11  NL noemenswaardige  invloed  op het financiële  evenwicht  van de lidstaten  noch  op hun vrijheid
om een ambitieuzer  beleid  te handhaven  of in te voeren.
 • Evenredigheid
Het voorstel  ondersteunt  en vorm t een aanvulling  op de maatregelen  van de lidstaten  om de
toegang  tot de arbeidsmarkt  en sociale  inclusie  te verbeteren  door middel  van maatregelen  die
bijdragen  tot het creëren  van een gunstig  klimaat  voor de sociale  economie.  Het erkent  de
grote  verschei denheid  aan nationale  praktijken  en systemen  en erkent  dat verschillende
nationale,  regionale  of lokale  omstandigheden  kunnen  leiden  tot verschillen  in de wijze
waarop  de aanbevelingen  worden  uitgevoerd.  Als gevolg  daarvan  hebben  de lidstaten  de
flexibilit eit om de uitvoering  van het voorstel  af te stemmen  op hun unieke  omstandigheden.
Het evenredigheidsbeginsel speelde een grote rol bij het kiezen van het juiste instrument voor
het voorstel.
• Keuze  van het instrument
Het instrument is een voorstel voor een aanbeveling van de Raad. Het bouwt voort op de
bestaande wetgeving en beleid van de EU en is in overeenstemming met het soort
instrumenten dat beschikbaar is voor het optreden van de EU op het gebied van
werkgelegenheid en sociaal beleid. Als niet -bindend rechtsinstrument weerspiegelt een
aanbeveling de premisse dat de lidstaten wettelijke bevoegdheid hebben op het gebied van
sociaal beleid. Het weerspiegelt ook de verscheidenheid aan tradities, reikwijdte, voorwaarden
en ontwikkelingsniveaus van de soc iale economie in de hele EU. Een aanbeveling geeft het
engagement van de lidstaten aan om zich in te zetten voor de doelstellingen en maatregelen in
de tekst en biedt een sterke basis voor samenwerking op EU -niveau op dit gebied.
3. EVALUATIE,  RAADPLEGING  VAN  BELANGHEBBENDEN  EN
EFFECTBEOORDELING
• Evaluatie  van bestaande  wetgeving  en controle  van de resultaatgerichtheid
ervan
Niet van toepassing.
 • Raadpleging  van belanghebbenden
De Commissie heeft over dit initiatief uitvoerig overleg gepleegd met het grote publiek en een
breed scala van belanghebbenden. Het proces omvatte de publicatie van een “verzoek om
input” , een verkennend advies van het Europees Comité van de Regio’s  en ver gaderingen
met de sociale partners , maatschappelijke organisaties , het Comité voor de
werkgelegenheid  en het Comité voor sociale bescherming , en de deskundigengroep
inzake de sociale economie en sociale ondernemingen . De interfractiewerkgroep Sociale
Economie van het Europees Parlement  en het Europees Economisch en Sociaal Comité
(via de categorie Sociale Economie) hebben ook input geleverd over de verwachte reikwijdte
van het voorstel.
Het doel van deze raadplegingen was te komen tot een evenwichtig o verzicht van alle soorten
belanghebbenden — lidstaten, entiteiten van de sociale economie, financieringsbemiddelaars
en academici. Het raadplegingsproces heeft inzichten opgeleverd die in de voorbereidende
werkzaamheden zijn meegenomen en aanvullende persp ectieven voor het voorstel hebben
opgeleverd. Details over het raadplegingsproces worden geanalyseerd in het werkdocument
van de diensten van de Commissie  bij dit voorstel.
 NL 12  NL • Bijeenbrengen  en gebruik  van expertise
Naast  de input  die tijdens  de raadpleging  van belanghebbenden  is ontvangen,  wordt  het
voorstel  ondersteund  door uitgebreid  bewijsmateriaal  over beleids - en juridische  kaders  voor
de sociale  economie  dat de afgelopen  jaren  is verzameld.  De belangrijkste  bronnen  hiervan
waren:
– het overzicht  van de ecosystemen  voor sociale  ondernemingen  in alle EU-landen  in
2020 , waarvoor onderzoekers meer dan 750 belanghebbenden hebben geraadpleegd,
waaronder beleidsmakers, vertegenwoordigers van sociale ondernemingen,
netwerken van sociale ondernemingen en andere ondersteunende organisaties,
academici en deskundigen uit alle lidstaten en daarbuiten;
– het Beleidsinstrument  voor beter  ondernemerschap  (Better  Entrepreneurship  Policy
Tool ) en de samen  met de OESO  ontwikkelde  diepgaande  evaluaties  van het beleid
inzake  sociaal  ondernemerschap  (in-depth  reviews  on social  entrepreneurship  policy )
in verschillende  lidstaten,  internationale  gidsen  over het meten  van sociale  effecten
voor de sociale  en solidaire  economie  (Social  Impact  Measurement  for the Social  and
Solidarity  Economy ) en over juridische  kaders  voor de sociale  en solidaire  economie
(Legal  Frameworks  for the Social  and Solidarity  Economy );
– de op 10 juni 2022  aangenomen aanbeveling van de OESO over de sociale en
solidaire economie en sociale innovatie en de beleidsgids voor het meten van sociale
effecten voor de sociale en solidaire economie ( Policy  Guide  on Social  Impact
Measurement  for the Social  and Solidarity  Economy );
– de studie Recent  evolutions  of the social  economy  in the European  Union  (recente
ontwikkelingen van de sociale economie in de Europese Unie) van 2017 , die door het
Internationaal Centrum voor onderzoek en informatie over de publieke, sociale en
coöperatieve economie voor het Europees Economisch en Sociaal Comité is
uitgevoerd;
– de studie van 2020  over de impact van het initiatief van de Commissie voor sociaal
ondernemerschap van 2011  (study  on the impact  of the Commission’s  2011  social
business  initiative ) en de follow -upmaatregelen daarvan, op basis van meer dan
300 interviews met een grote verscheidenheid aan belanghebbenden  uit alle EU -
lidstaten;  en
– het transitietraject voor de buurt - en sociale economie ( Transition  pathway  Proxim ity
& Social  Economy ) en de input die tijdens de cocreatie is ontvangen.
 • Effectbeoordeling
Het voorgestelde  instrument  — een aanbeveling  van de Raad  — biedt  richtsnoeren  voor de
aanpassing  van beleids - en rechtskaders  ter ondersteuning  van entiteiten  van de sociale
economie  en biedt  de lidstaten  de flexibiliteit  om maatregelen  te ontwerpen  en uit te voeren  in
overeenstemming  met hun nationale  praktijken  en afhankelijk  van de aard van hun
ecosystemen  van de sociale  economie.  Een effectbeoordeling  is daarom  niet noodzakelijk.
Het voorstel  heeft  het potentieel  om klimaten  die gunstig  zijn voor de sociale  economie  te
verbeteren,  met name  in lidstaten  waar  de sociale  economie  minder  ontwikkeld  is. Dit zal
bijdragen  tot een gelijkmatiger  ontwikkeling  van de sector  in de hele EU.
• Resultaatgerichtheid  en vereenvoudiging
Niet van toepassing.
NL 13  NL • Grondrechten
Deze  aanbeveling  eerbiedigt  de grondrechten  en neemt  de in het Handvest  van de
grondrechten  van de Europese  Unie  erkende  beginselen  in acht.  In de sociale  economie  wordt
prioriteit  gegeven  aan sociale  en milieuverantwoordelijkheid,  participatie  en democratisch
bestuur,  hetgeen  in overeenstemming  is met de aandacht,  in het Handvest,  voor het
bevorderen  van gelijkheid  en solidariteit.
4. GEVOLGEN  VOOR  DE BEGROTING
Dit voorstel heeft geen financiële gevolgen voor de EU -begroting.
5. OVERIGE  ELEMENTEN
• Uitvoeringsplanning  en regelingen  betreffende  controle,  evaluatie  en rapportage
In punt  23 wordt de lidstaten aanbevolen hun strategieën voor de sociale economie binnen
18 maanden na de goedkeuring van het voorstel vast te stellen of bij te werken.
In punt  24 wordt de lidstaten aanbevolen hun administratieve en institutionele structuren op
alle bestuursniveaus te herzien en te verbeteren.
 In punt  25 wordt de lidstaten aanbevolen de uitvoering van de aanbeveling van de Raad op
nationaal niveau te monitoren en te evalueren en regionale en lokale autoriteiten en
belanghebbenden bij het proces te be trekken. De Commissie zal de uitvoering volgen door
middel van regelmatig overleg met de lidstaten via het Comité voor de werkgelegenheid en
het Comité voor sociale bescherming.
In punt  26 wordt de lidstaten verzocht uiterlijk vier jaar na de vaststelling ervan en nog eens
vijf jaar daarna formeel verslag uit te brengen over hun vorderingen bij de uitvoering van de
aanbeveling.
Om de rapportagelast voor de EU -regeringen tot een minimum te b eperken, moet de exacte
timing van het eerste verslag samenvallen met het rapportagekader dat is voorzien in de
aanbeveling van de OESO over de sociale en solidaire economie en sociale innovatie. Op
basis daarvan zal de Commissie een verslag over de uitvoe ring van deze aanbeveling
opstellen en het ter bespreking aan het Comité voor de werkgelegenheid en het Comité voor
sociale bescherming doen toekomen.
• Toelichtende  stukken  (bij richtlijnen)
Niet van toepassing.
• Artikelsgewijze  toelichting
In de punten  1-3 worden  de doelstellingen  en het toepassingsgebied  van deze aanbeveling
aangegeven.
Punt 4 bevat  definities  van sociale  economie  en sociale  ondernemingen.
 In de punten  5-8 wordt de lidstaten aanbevolen maatregelen te nemen die via de sociale
economie de toegang tot de arbeidsmarkt en sociale inclusie  bevorderen. Meer bepaald:
In punt  5 wordt de lidstaten aanbevolen arbeidsmarktbeleid  in te voeren om werknemers in
sociale ondernemingen en hun re -integratie op de arbeidsmarkt te ondersteunen, de
samenwerki ng tussen openbare diensten voor arbeidsvoorziening, entiteiten van de sociale
economie en reguliere bedrijven te ondersteunen om jongeren die niet werken en geen
NL 14  NL onderwijs of opleiding volgen beter te bereiken, sociaal ondernemerschap te bevorderen als
middel om zelfstandige arbeid en werkgelegenheid in het algemeen te creëren, meer personen
met een handicap in staat te stellen toe te treden tot de arbeidsmarkt, en de sociale dialoog en
collectieve onderhandelingen te bevorderen om eerlijke arbeidsvoorwaar den te waarborgen.
Punt 6 beveelt de lidstaten aan de bijdrage van entiteiten van de sociale economie aan sociale
inclusie  te erkennen en te ondersteunen en deze entiteiten te betrekken bij het ontwerp en de
verstrekking van sociale en zorgdiensten, huisve sting, onderwijs en activiteiten voor kinderen
en jongeren.
In punt  7 wordt de lidstaten aanbevolen opleidingen en de ontwikkeling van vaardigheden
voor de sociale economie te ondersteunen door kennis op te bouwen over vaardigheden die
inspelen op de behoeften van de markt, door samen te werken met de sociale economie om de
opleiding van werknemers te vergemakkelijken, teneinde de vaardigheidskloof t e dichten en
hun overgang naar de arbeidsmarkt te vergemakkelijken, en door in samenwerking met
aanbieders van beroepsonderwijs en -opleidingen nationale of transnationale kenniscentra
voor de sociale economie op te zetten.
