Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester (Prov. Vlaams-Brabant)
Onderzoeksrapport 
Resten van een Romeinse villa in de 
Pattattestraat te Kester (Prov. Vlaams-
Brabant) Onderzoeksrapport 
Resten van een Romeinse villa in de 
Pattattestraat te Kester (Prov. Vlaams-
Brabant) [Typ hier] 
[Typ hier] 
[Typ hier] 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Onderzoeksrapport 
Resten van een Romeinse villa in de 
Pattattestraat te Kester (Prov. Vlaams-
Brabant) COLOFON ISSN 1371-4678 ISSN 1371-4678 COLOFON Dit rapport maakt deel uit van de reeks Onderzoeksrapporten van 
het agentschap Onroerend Erfgoed. 62: Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester (Prov. Vlaams-Brabant). Rapportage van een archeologisch onderzoek naar aanleiding van een vondstmelding. Een uitgave van agentschap Onroerend Erfgoed Wetenschappelijke 
instelling van de Vlaamse Overheid, Beleidsdomein Ruimtelijke Ordening
Woonbeleid en Onroerend Erfgoed 
Published by the Flanders Heritage Agency Scientific Institution of the 
Flemish Government, 
Policy area Town and Country Planning, Housing Policy and Immovable 
Heritage ,
Policy area Town and Country Planning, Housing Policy and Immovable 
Heritage VERANTWOORDELIJKE UITGEVER 
Sonja Vanblaere VERANTWOORDELIJKE UITGEVER 
Sonja Vanblaere VERANTWOORDELIJKE UITGEVER 
Sonja Vanblaere OMSLAGILLUSTRATIE 
Gebouwsporen in de Pattattestraat te Kester. © agentschap Onroerend Erfgoed OMSLAGILLUSTRATIE OMSLAGILLUSTRATIE 
Gebouwsporen in de Pattattestraat te Kester. © agentschap Onroerend Erfgoed agentschap Onroerend Erfgoed 
Koning Albert II-laan 19 bus 5 
1210 Brussel 
T +32 2 553 16 50 
info@onroerenderfgoed.be 
www.onroerenderfgoed.be Dit werk is beschikbaar onder de Open Data Licentie Vlaanderen v. 1.2. This work is licensed under the Free Open Data Licence Flanders v. 1.2 Dit werk is beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding 
4.0 Internationaal-licentie. Bezoek 
http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ om een kopie te zien van 
de licentie. This work is licensed under a Creative Commons Attribution 
4.0 International License. To view a copy of this license, visit 
http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/. This work is licensed under a Creative Commons Attribution 
4.0 International License. To view a copy of this license, visit 
http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/. This work is licensed under a Creative Commons Attribution 
4.0 International License. To view a copy of this license, visit 
http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 2 van 35 Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 2 van 35 pagina 2 van 35 (PROV. VLAAMS-BRABANT) INHOUD 5.1 
BOUWCERAMISCH MATERIAAL ............................................................................................. 18 
5.1.1 
INLEIDING ................................................................................................................................................. 18 
5.1.2 
BESCHRIJVING VAN DE AANWEZIGE VORMENSCHAT ........................................................................................... 19 
5.1.3 
EERSTE RESULTATEN VAN DE BAKSELSTUDIE ..................................................................................................... 25 
5.1.4 
SYNTHESE EN INTERPRETATIE ........................................................................................................................ 26 
5.2 
GEBRUIKSAARDEWERK .......................................................................................................... 28 
1 
ADMINISTRATIEVE FICHE VAN HET PROJECT .............................................................. 5 
2 
INLEIDING ..................................................................................................................... 7 
3 
SITUERING .................................................................................................................... 8 
4 
DE SPOREN ................................................................................................................. 11 
5 
DE VONDSTEN ............................................................................................................ 18 
6 
INTERPRETATIE .......................................................................................................... 28 
7 
BESLUIT ...................................................................................................................... 30 
8 
BIBLIOGRAFIE ............................................................................................................. 32 
9 
BIJLAGE 1 – VONDSTENLIJST ...................................................................................... 34 
10 
BIJLAGE 2 – FOTOLIJST ............................................................................................... 34 Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 4 van 35 pagina 4 van 35 2017 1 ADMINISTRATIEVE FICHE VAN HET PROJECT Kester – Pattattestraat 
14-KePa- 
 
 
Uitvoerder (bedrijf, instelling, privépersoon) 
 
agentschap Onroerend Erfgoed 
 
 
Naam vergunninghouder machtiging 
 
Koen De Groote 
 
 
Beheer en plaats van geregistreerde data  
en opgravingsdocumentatie 
 
 
agentschap Onroerend Erfgoed 
Phoenixgebouw 
Koning Albert II-laan 19, bus 5, B-1210 Brussel 
 
Beheer en plaats van vondsten en monsters 
 
 
Depot-OE – Doornveld Industrie Zone 3 
Gebouw 190 – 1731 Zellik 
 
Dossiernummer 
 
2014/495 
 
 
Site-naam 
 
14-KePa (2014-Kester Pattattestraat) 
 
 
Locatie (provincie, gemeente, deelgemeente, plaats) 
 
 
Vlaams-Brabant, Gooik, Kester, Pattattestraat 34 
 
Kadasterperceel 
(gemeente, 
afdeling, 
sectie, 
perceelsnummer(s) 
 
Gooik, 3e afdeling - Kester - Sectie B – 411H 
 
 
Coördinaten  
 
Lambert 2008 : X= 132.499, Y= 161.318 
 
Begin- en einddatum van uitvoering van het onderzoek 
 
25/11/2014 
 
Relaties 
 
 
Centrale Archeologisch Inventaris: ID 207458 
 
Trefwoorden 
 
Kester - Pattattestraat 
Archeologische objecten-bouwmaterialen 
Archeologische sporen en uitgravingen-cultuurlagen-
gebouwplattegrond 
Gebouwen en structuren-woon- en verblijfplaatsen-villa 
Romeinse tijd-Midden Romeinse tijd 
Toevalsvondst 
 
Administratief toezicht 
 
agentschap Onroerend Erfgoed 
Steven Mortier ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 5 van 35 Rapportage 
 
 
 
Terreinwerk 
 
 
 
Tekenwerk 
 
Opmetingen  
 
Fotografie Koen De Groote, OE 
Jan Moens, OE 
Tim Clerbaut, UGent 
Koen De Groote, OE 
Jan Moens, OE 
Marc Saeys, OE 
Jan Moens, OE 
Johan Van Laecke, OE 
Koen De Groote, OE 
Jan Moens, OE 
Kris Vandevorst, OE Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 6 van 35 pagina 6 van 35 2017 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
1 De Groote, Moens & Vynckier 2015. 
2 Met dank aan de eigenaar, de heer Edgard Annendijck, voor de vlotte samenwerking en voor het ter beschikking stellen 
voor onderzoek van het vondstenmateriaal uit zijn graafwerkzaamheden. Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 1 De Groote, Moens & Vynckier 2015. 1 De Groote, Moens & Vynckier 2015. 1 De Groote, Moens & Vynckier 2015. 2 INLEIDING Bij graafwerken voor de aanleg van een vijver in zijn tuin stootte de eigenaar op stenen en 
muurrestanten1. Deze bevonden zich ongeveer een 30 à 40 cm onder het huidige loopniveau. Geprikkeld door zijn nieuwsgierigheid, volgde hij de aangesneden muurresten. Waar de muur een 
vertakking vertoonde werd ook deze over enkele meters verder gevolgd (fig. 1). Het resultaat was dat 
tussen de beukenboompjes op het terrein verschillende muren vrij waren gelegd. Op verschillende 
plaatsen kwamen ook grote hoeveelheden bouwmateriaal zoals tegulae en imbrices, waarvan 
sommige quasi volledig, aan het licht. Archeologe Kristine Magerman kwam tijdens een wandeling in 
contact met de eigenaar die haaƌ op de hoogte ďƌaĐht ǀaŶ zijŶ ͚oŶtdekkiŶg͛. )ij ƌaadde heŵ hieƌop aaŶ 
een vondstmelding te doen bij het agentschap Onroerend Erfgoed2. Na een korte evaluatie ter plaatse, 
kon vastgesteld worden dat de vrijgemaakte muren afkomstig waren van een Romeins gebouw met 
stenen fundering. Hierop ondernam het agentschap Onroerend Erfgoed op 25 november 2014 een 
eendaagse registratie van deze gebouwresten. Fig. 1 Beeld van de door de eigenaar van het terrein vrijgelegde muurresten. Fig. 1 Beeld van de door de eigenaar van het terrein vrijgelegde muurresten. pagina 7 van 35 pagina 7 van 35 Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 3 SITUERING 3 SITUERING Het perceel waar de gebouwresten werden aangesneden is gelegen in het oosten van de gemeente 
Kester, deelgemeente van Gooik. Deze fusiegemeente is gelegen in het zuidwesten van de provincie 
Vlaams-Brabant (fig. 2). Het perceel situeert zich ongeveer 180 m ten zuiden van de Sint-Martinuskerk 
op 630 m van de Edingsesteenweg, die de oude Romeinse verkeersas weerspiegelt tussen Bavay en 
Asse waarrond de kern van de vicus gelegen was. De site ligt op de zuidwestelijke flank (65 m TAW) 
van een verhevenheid (hoogste punt 75 ŵ TAWͿ ŵet als topoŶieŵ ͚MieƌeŶďeƌg͛. TeŶ ǁesteŶ ǀaŶ de 
site situeert zich een kleine beekvallei die in het zuiden in de Zuunbeek uitmondt (fig. 3-7). De 
muurresten zijn min of meer centraal gelegen op het perceel dat beplant is met jonge bomen (fig. 8). Bodemkundig komt op deze plaats een droge leembodem met textuur B horizont (Aba1) voor (fig. 6). ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester
pagina 8 van 35
 
 
Fig. 2 Situering van de gemeente Kester, deelgemeente van Gooik. Fig. 3 Situering van de vondstmelding op de topografische kaart (rode driehoek). Fig. 2 Situering van de gemeente Kester, deelgemeente van Gooik. Fig. 2 Situering van de gemeente Kester, deelgemeente van Gooik. Fig. 2 Situering van de gemeente Kester, deelgemeente van Gooik. Fig. 3 Situering van de vondstmelding op de topografische kaart (rode driehoek). Fig. 3 Situering van de vondstmelding op de topografische kaart (rode driehoek). Fig. 3 Situering van de vondstmelding op de topografische kaart (rode driehoek). ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Fig. 4 Situering van het perceel waar de vondsten gedaan werden op de kadasterkaart. Fig. 4 Situering van het perceel waar de vondsten gedaan werden op de kadasterkaart. Fig. 4 Situering van het perceel waar de vondsten gedaan werden op de kadasterkaart Fig. 5 Beeld van de onderzochte zone op de kleurenorthofoto (rode polygoon). Fig. 5 Beeld van de onderzochte zone op de kleurenorthofoto (rode polygoon). ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 9 van 35 pagina 9 van 35 Fig. 6 De site op de bodemkaart (rode driehoek). Fig. 7 Situering van de vondstlocatie op het digitaal hoogtemodel (rode driehoek). Fig. 6 De site op de bodemkaart (rode driehoek). Fig. 6 De site op de bodemkaart (rode driehoek). Fig. 6 De site op de bodemkaart (rode driehoek). Fig. 7 Situering van de vondstlocatie op het digitaal hoogtemodel (rode driehoek). Fig. 7 Situering van de vondstlocatie op het digitaal hoogtemodel (rode driehoek). Fig. 7 Situering van de vondstlocatie op het digitaal hoogtemodel (rode driehoek). ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 10 van 35 pagina 10 van 35 2017 Fig. 8 Inplanting van de gebouwresten op het modern kadaster. Fig. 8 Inplanting van de gebouwresten op het modern kadaster. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 11 van 35 
3 De Groote 2014, 27, 29. Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 4 DE SPOREN De funderingsresten waren vrijgelegd over een afstand van meer dan 16 m (fig. 9). Het zijn ondiepe 
funderingen van ijzerzandsteen in droog metselwerk, één tot drie steenlagen dik bewaard, die zich 
direct onder het maaiveld bevonden (fig. 10). Het vrijgelegde deel had de vorm van een L, met een 
korte zijde van 4,5 m lang en 70 cm breed (fig. 9: 1; 11), en een lange zijde van 12 m lang (fig. 9: 2-3; 
12). Deze lange zijde had de eerste 6 m een breedte van gemiddeld 100 cm waarna ze plots versmalde 
tot de helft op de plaats waar de aanzet van een 50 cm brede haakse muur zichtbaar was (fig. 9: 4; 13). Ten zuidoosten van de zuidwest-noordoost verlopende muur was door de eigenaar een klein kuiltje 
gegraven (fig. 9: 5). Hierin kon eveneens een deel van een fundering vastgesteld worden. Deze had 
dezelfde opbouw als de overige funderingsresten. Het geheel van de aangetroffen muren zijn de restanten van een groot Romeins gebouw in vakwerk 
op een droog gemetste stenen fundering, een bouwtechniek die algemeen in Kester werd toegepast3. De uitgestrektheid en de vormgeving wijzen er op dat het gaat om de restanten van een Romeinse 
villa. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 11 van 35 Fig. 9 Grondplan van de aangetroffen gebouwresten: 1-5: fundering in natuursteen; 6: uitgebroken kelder; A-B: 
profiel. Fig. 9 Grondplan van de aangetroffen gebouwresten: 1-5: fundering in natuursteen; 6: uitgebroken kelder; A-B: 
profiel Fig. 9 Grondplan van de aangetroffen gebouwresten: 1-5: fundering in natuursteen; 6: uitgebroken kelder; A-B: 
profiel. Fig. 9 Grondplan van de aangetroffen gebouwresten: 1-5: fundering in natuursteen; 6: uitgebroken kelder; A-B: 
profiel. Fig. 10 Beeld van de opbouw van de zuidwest-noordoost verlopende fundering (fig. 9: 1). Fig. 10 Beeld van de opbouw van de zuidwest-noordoost verlopende fundering (fig. 9: 1). Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 12 van 35 Fig. 11 Zicht vanuit het oosten op de vrijgelegde funderingen. Fig. 11 Zicht vanuit het oosten op de vrijgelegde funderingen. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
Fig. 11 Zicht vanuit het oosten op de vrijgelegde funderingen. 
 
 
 
Fig. 12 Zicht van uit zuidoosten op de funderingsresten. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
 
 
Fig. 12 Zicht van uit zuidoosten op de funderingsresten. Fig. 12 Zicht van uit zuidoosten op de funderingsresten. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 13 van 35 Fig. 13 De zuidoost-noordwest verlopende fundering vertoonde aan de zuidoostzijde een verbreding van de 
funderingsbasis. Fig. 13 De zuidoost-noordwest verlopende fundering vertoonde aan de zuidoostzijde een verbreding van de 
funderingsbasis. In het verlengde van de korte muur bevond zich een grote, 80 tot 100 cm diepe rechthoekige kuil van 
6,6 m bij 5 m, volgestouwd met Romeins bouwpuin (fig. 9: 6-7; 14). Naast grote hoeveelheden tegulae 
en imbrices bevatte deze ook heel wat natuursteenbrokken, waarvan een deel duidelijk ooit met 
mortel gemetst was (fig. 15). Het gaat hierbij om ijzersteen die kan gedetermineerd worden als 
bergsteen, een regionale variante van de Diestiaan-ijzerzandsteen die voorkomt ten westen van de 
Zenne en fragmenten van een soort van schilferige zandsteen, waarschijnlijk lokale veldsteen of 
Tubizefylliet4. Aan de randen van de kuil was de bodem over een breedte van 50 cm dieper uitgegraven 
(fig. 16). Hoogstwaarschijnlijk betreft het hier de restanten van een uitgebroken kelder met gemetste 
muren, die deel uitmaakte van de villa. In een kleine uitbreiding aan de zuidwestzijde van de kuil die 
gegraven was voor de vijver kon nog een restant van de keldermuur vastgesteld worden (fig. 9: 7). ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
4 Dusar et al. 2009, 255-262, 499-509. Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 4 Dusar et al. 2009, 255-262, 499-509. Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 14 van 35 pagina 14 van 35 Fig. 14 Zicht vanuit het zuidwesten op de zo goed als volledig uitgebroken kelder. Fig. 14 Zicht vanuit het zuidwesten op de zo goed als volledig uitgebroken kelder. Fig. 15 Restant van de kelderfundering. Fig. 15 Restant van de kelderfundering. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 15 van 35 pagina 15 van 35 Fig. 16 Uitbraakspoor van de noordwestelijke muur van de kelder. Fig. 16 Uitbraakspoor van de noordwestelijke muur van de kelder. Ter hoogte van de zuidoosthoek van deze kelder kon duidelijk het uitbraakspoor van de zuidwestelijke 
keldermuur vastgesteld worden (fig. 16). Op deze plaats werd een klein profiel geregistreerd dat een 
beeld geeft van de oorspronkelijke aanleg (fig. 9: coupe AB). De basis van de fundering situeert zich op 
1,15 m onder het huidige loopvlak. Het gaat om een 50 cm brede uitgraving in de beige-gele 
leembodem (fig. 17: 1). Onderaan zaten verscheidene grote grijsgroene en roestbruine 
zandsteenblokken (fig. 17: 2; 18). Bovenop deze stenen zat een zeer heterogeen bruin zandleempakket 
met verspreide kleinere zandsteenfragmentjes en veel okerkleurige mortelbrokken met daarin fijne 
verspreide witte kalkstipjes (fig. 17: 3; 18-19). Aan de binnenzijde van de kelder, ongeveer 20 cm boven 
de onderzijde van de fundering zat een lens met verspitte verbrande zandleem- en houtskoolbrokjes 
(fig. 17: 4; 19). Boven deze lagen situeerden zich nog drie opvullingspakketten. Het gaat om een licht 
heterogene beigebruine zandleemlaag met daarin af en toe enkele kleine verspreide houtskoolspikkels 
en kleine tegula-fragmentjes (fig. 17: 5). Een heterogene grijsbruine laag zandleem met vrij veel 
grotere tegulae- en imbrices-fragmenten (fig. 17: 6) en een bruin zandleempakket met verspreide 
roestbruine zandige vlekken (fig. 17: 7). Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 16 van 35 pagina 16 van 35 2017 Fig. 17 Profiel A-B ter hoogte van de zuidwesthoek van de kelder (situering coupe zie fig. 9). Fig. 17 Profiel A-B ter hoogte van de zuidwesthoek van de kelder (situering coupe zie fig. 9). Fig. 18 Profiel A-B: aan de basis van de fundering van de kelder waren nog enkele grote zandstenen bewaard. g. 18 Profiel A-B: aan de basis van de fundering van de kelder waren nog enkele grote zandstenen bewaa ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 17 van 35 pagina 17 van 35 pagina 17 van 35 Fig. 19 Aansluitend bij de kelderfundering bevond er zich een pakketje met verbrand materiaal. Fig. 19 Aansluitend bij de kelderfundering bevond er zich een pakketje met verbrand materiaal. 5.1.1 Inleiding Tijdens de graafwerken kwamen heel wat fragmenten van bouwceramisch materiaal uit de Romeinse 
periode aan het licht. In totaal werd een selectie van 64 fragmenten (of 88.152 g) bouwceramisch 
materiaal ingezameld voor verder onderzoek. De overige vondsten bleven achter op het terrein en 
blijven hier buiten beschouwing. Naast de dakpanvormen tegula (vlakke daktegels met opstaande rand) en imbrex (gebogen 
sluitpannen) konden ook verschillende fragmenten van tegels (lateres) en verwarmingsbuizen (tubuli) 
worden herkend binnen de collectie (fig. 20). ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 18 van 35 
TYPE 
Aantal 
Massa 
(g) 
 
  
  
tegula 
41 
68.241 
imbrex 
13 
12.719 
 
 
  
tubulus 
1 
900 
later 
8 
6.167 
 
 
  
witte kalkmortel met CBM insluitsels 
1 
125 
 
 
  
TOTAAL 
64 
88.152 
 
 
 
Tabel 1 - Fig. 20 Overzicht van het aanwezige bouwceramisch materiaal naar aantal en massa volgens vormtype. 68241
78%
12719
14%
900
1%
6167
7%
massa per vormtype (g)
TEGULA
IMBREX
TUBULUS
LATER ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 18 van 35 
TYPE 
Aantal 
Massa 
(g) 
 
  
  
tegula 
41 
68.241 
imbrex 
13 
12.719 
 
 
  
tubulus 
1 
900 
later 
8 
6.167 
 
 
  
witte kalkmortel met CBM insluitsels 
1 
125 
 
 
  
TOTAAL 
64 
88.152 
 
 
 
Tabel 1 - Fig. 20 Overzicht van het aanwezige bouwceramisch materiaal naar aantal en massa volgens vormtype. 68241
78%
12719
14%
900
1%
6167
7%
massa per vormtype (g)
TEGULA
IMBREX
TUBULUS
LATER ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 18 van 35 
Tabel 1 - Fig. 20 Overzicht van het aanwezige bouwceramisch materiaal naar aantal en massa volgens vormtype. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 18 van 35 
Tabel 1 - Fig. 20 Overzicht van het aanwezige bouwceramisch materiaal naar aantal en massa volgens vormtype. Beschrijving van de aanwezige vormenschat 5.1.2 Het merendeel van de collectie (41 fragmenten of ca. 78% van de totale massa) bestaat uit tegula-
fragmenten. Onder deze fragmenten bevinden er zich acht met minimaal één volledig bewaarde 
dimensie. De geobserveerde lengtes variëren tussen 41,0 en 42,4 cm en de breedtes tussen 30,1 en 
30,6 cm. Alle wijzen in de richting van de standaardgrootte, met een lengte van 1 1/3 Romeinse voet5 
bij 1 Romeinse voet, zoals deze voor onze contreien courant was tijdens de midden-Keizertijd. De 
ingezamelde fragmenten maken deel uit van ten minste 21 verschillende tegulae waarvan twee 
exemplaren geheel intact zijn (tabel 1; fig. 21). Fig. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 19 van 35 
5 De officiële Romeinse voet (pes monetalis) bedroeg 29,6 cm. In onze contreien (in het bijzonder de Rijnprovincies) was 
ook de militaire maat (pes drusiana) gangbaar met een lengte van 33,3 cm (Bridger 1984, 85 e.v.). 
6 Zie o.a. Warry 2006; Ernst 2016. 
7 Voor de beschrijving van het type: Warry 2006, 3; voor de datering: ibid., 63. 6 Zie o.a. Warry 2006; Ernst 2016. 5 De officiële Romeinse voet (pes monetalis) bedroeg 29,6 cm. In onze contreien (in het bijzonder de Rijnprovincies) was 
ook de militaire maat (pes drusiana) gangbaar met een lengte van 33,3 cm (Bridger 1984, 85 e.v.). Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Zie o.a. Warry 2006; Ernst 2016. 
7 Voor de beschrijving van het type: Warry 2006, 3; voor de datering: ibid., 63. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 20 van 35 
8 Benaming voor een nog ongebakken maar reeds gevormd ceramisch product. 5.1.1 Inleiding 21 Intacte dakpan (tegula) van de site Pattattestraat met aanduiding van de verschillende fragmenttypes en 
overzicht van de geobserveerde fragmenten. LB
LC
LO
RB
RC
RO
CB
CO
CC
2x
4
1
3
4
2
-
6
-
13
2x
1x
3x LB
LC
LO
RB
RC
RO
CB
CO
CC CB 2x
1x 4
1
3
4
2
-
6
-
13
2x
3x LB 2x LC RO CO Fig. 21 Intacte dakpan (tegula) van de site Pattattestraat met aanduiding van de verschillende fragmenttypes en 
overzicht van de geobserveerde fragmenten. Voor een nauwkeurigere datering van dit vormtype kunnen vormeigenschappen verder soelaas 
brengen. Een belangrijk element daarbij is de ontwikkeling van de onderhoeken die doorheen de tijd 
gevolgd kan worden6. Alle geobserveerde onderhoeken zijn van het type Warry C en kunnen zo in de 
periode 160-260 worden gedateerd7. Dit hoektype karakteriseert zich door een blokvormige uitsparing 
die enkel onderaan licht schuin is bijgesneden (fig. 22). In een minderheid van de gevallen valt ook een 
schuine voorafsnijding op te merken die het in elkaar schuinen van de verschillende pannen nog verder 
moet vereenvoudigen. 5 De officiële Romeinse voet (pes monetalis) bedroeg 29,6 cm. In onze contreien (in het bijzonder de Rijnprovincies) was 
ook de militaire maat (pes drusiana) gangbaar met een lengte van 33,3 cm (Bridger 1984, 85 e.v.). 6 Zie o a Warry 2006; Ernst 2016 pagina 19 van 35 Fig. 22 Zicht op de dominante vorm van onderhoek bij de tegulae (type Warry C) op de site. Fig. 22 Zicht op de dominante vorm van onderhoek bij de tegulae (type Warry C) op de site. Doorheen de collectie zijn verder ook sporen van de productietechniek zichtbaar (fig. 23). Het meeste 
van het materiaal lijkt dan ook in een houten mal te zijn vervaardigd waarbij proppen of klompen klei 
in de mal werden gedrukt waarna het geheel werd afgeglad of afgestreken (fig. 23: A). Sporadisch zijn 
deze individuele proppen nog zichtbaar (fig. 23: D). Om het kleven van de groenling8 tijdens het vormen 
te vermijden worden vlakken regelmatig bezand (fig. 23: B). Wanneer (desondanks) een groenling vast 
ďleef plakkeŶ eŶ dieŶde ͚losgesŶedeŶ͛ ;fig. Ϯϯ: CͿ te ǁoƌdeŶ zijŶ gladde glaŶzeŶde ǀlakkeŶ ziĐhtďaaƌ. A 
 B 
 C 
 
D 
 
Fig. 23 Overzicht van verschillende productiesporen op tegulae: A. afgestƌekeŶ of geglad oppeƌǀlak ; B. ͚ďezaŶd͛ 
oppervlak ; C. (los)gesneden oppervlak ; D. nog zichtbare kleiproppen in een tegula-flens. Beeldbreedte A-C: 5 
cm. 5.1.1 Inleiding C A A B C A B D D Fig. 23 Overzicht van verschillende productiesporen op tegulae: A. afgestƌekeŶ of geglad oppeƌǀlak ; B. ͚ďezaŶd͛ 
oppervlak ; C. (los)gesneden oppervlak ; D. nog zichtbare kleiproppen in een tegula-flens. Beeldbreedte A-C: 5 
cm. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
i
ill i d
i
8 Benaming voor een nog ongebakken maar reeds gevormd ceramisch product. Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 20 van 35 pagina 20 van 35 Naast tegulae zijn imbrices de meest courante vorm (13 fragmenten of ca. 14% van de totale massa). Imbrices zijn gekromde dakpannen die de opening tussen twee tegulae dienen af te dekken. Om het 
in elkaar passen van de imbrices te vergemakkelijken hebben ze een taps voor boven toelopende vorm. Bij gebrek aan intacte exemplaren kan via zes volledige breedtes toch een beeld gevormd worden van 
de originele grootte. De breedte van de smalle bovenkant lijkt zich te situeren rond de 14,4 cm terwijl 
de bredere onderzijde varieert van 17,3 tot 18,8 cm. De lengte valt moeilijker te reconstrueren maar 
moet minimaal toch 30 cm (~1 Romeins voet) lang zijn geweest. Alle imbrices lijken een halfrond profiel 
te hebben waarbij (drie)hoekige profielen geheel ontbreken. Door de hoog opgewerkte boogvorm 
wordt een onderruimte gecreëerd van ca. 6,5 cm die plaats biedt aan de onderliggende flenzen van de 
tegulae. Ten minste vijf individuen zijn vertegenwoordigd onder de ingezamelde imbrex-fragmenten. Fig. 24 Voor- (links) en achterzijde (rechts) van een tegula-fragment met een na de bakking aangebracht nagelgat. Fig. 24 Voor- (links) en achterzijde (rechts) van een tegula-fragment met een na de bakking aangebracht nagelgat. De aanwezige tegulae en imbrices lijken op deze manier alvast dimensioneel perfect in elkaar te passen 
en kunnen zo samen als dakbedekking dienst hebben gedaan. Een verder element die in deze richting 
wijst is de aanwezigheid van een nagelgat dat zich centraal bovenaan in een tegula bevindt (fig. 24). Deze perforatie, die duidelijk na de bakking werd aangebracht (post cocturam), deed dienst om de 
dakpan door middel van een ijzeren nagel te verankeren op het houten onderdak. Toch zal een zeker aandeel van dakpanvormen (en dan vooral tegulae) ook een alternatief gebruik 
hebben gekend op de site. Naast een fragment waar intentioneel de flens van lijkt afgeslagen (met een 
nieuwe functie als tegel?) worden kleinere fragmenten ceramisch bouwmateriaal ook als occasionele 
bouwsteen of vulmiddel gebruikt. (fig. 25). Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 21 van 35 pagina 21 van 35 pagina 21 van 35 Fig. 25 Hergebruikte stukken dakpan (tegula) als vulmiddel voor Romeinse mortel (opus signinum?). Fig. 25 Hergebruikte stukken dakpan (tegula) als vulmiddel voor Romeinse mortel (opus signinum?). Verder vertonen enkele tegula-fragmenten nog één of meerdere onbewuste indrukken. Zo bevat een 
fragment een meervoudige afdruk van een de poot van een evenhoevige (fig. 26). Twee andere 
fragmenten vertonen indrukken van (delen van) een naakte menselijke voet. Op het ene fragment is 
een ronde indruk aanwezig die zich op basis van de interne lijnstructuur laat interpreteren als de indruk 
van een hiel van een relatief kleine (kinder?)voet (fig. 27B). Een tweede fragment vertoont een deels 
versmeerde afdruk van een hiel (fig. 27B: onder) en de afdruk van een grote teen (?) van een tweede 
voetafdruk (fig. 27B: boven). Fig. 26 Pootindrukken van een evenhoevige nabij de rand van vlakke dakpan (tegula). Fig. 26 Pootindrukken van een evenhoevige nabij de rand van vlakke dakpan (tegula). Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 22 van 35 A 
 B 
 
Fig. 27 Sporen van voetafdrukken op een vlakke dakpan (tegula): A. Hiel van een (kinder?)voet ; B. Grote teen (?) 
van een eerste en hiel van een tweede voetafdruk. Fig. 27 Sporen van voetafdrukken op een vlakke dakpan (tegula): A. Hiel van een (kinder?)voet ; B. Grote teen (?) 
van een eerste en hiel van een tweede voetafdruk. Naast dakpanvormen komen ook nog andere vormtypes voor. Een niet onbelangrijke groep is deze van 
de tegels of lateres. Deze onderscheiden zich van tegulae door het ontbreken van opstaande randen 
en hun veelal toenemende dikte. Daar de dikte van tegulae binnen deze collectie varieert tussen 2,1 
en 3,3 cm onderscheiden de lateres in deze collectie zich slechts gedeeltelijk op basis van hun dikte die 
varieert tussen 3,0 en 4,6 cm. Binnen de tegelvondsten laten zich nog verdere subgroepen definiëren en dit op basis van hun 
formaat. Een eerste groep staat bekend als lydia (enk. lydion) en kennen een standaardgrootte die overeen 
komt met de grootte van een standaard tegula (ca. 30 bij 40 cm) en doen dienst als grote platte 
͚ďaksteeŶ͛. Dit sooƌt tegels haddeŶ eeŶ polǇǀaleŶt geďƌuik eŶ koŶdeŶ zoǁel iŶ opgaaŶd ŵuuƌǁeƌk als 
in (hypocaust)vloeren worden verwerkt. Een enkel fragment werd voor zijn beoogde functie passend 
gemaakt door het tot een driehoek te verzagen (fig. 28). ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
 
 
Fig. 28: Een tot een driehoek verzaagd tegelfragment. Fi
28 E
t t
d i h
k
d t
lf
t Fig. 28: Een tot een driehoek verzaagd tegelfragment. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
Fig. 28: Een tot een driehoek verzaagd tegelfragment. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
Fig. 28: Een tot een driehoek verzaagd tegelfragment. 2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 23 van 35 pagina 23 van 35 pagina 23 van 35 2017 Een ander opmerkelijk tegelfragment in deze subgroep vertoont een zgn. signatuur of wismerk (fig. 29). Dit type merken werd met één of meerdere vingers aangebracht in de nog natte klei. De 
uiteeŶlopeŶde patƌoŶeŶ ǁoƌdeŶ geïŶteƌpƌeteeƌd als de ͚haŶdtekeŶiŶg͛ ǀaŶ eeŶ ǀoƌŵeƌ die aaŶgeeft 
welke producten hij (die dag) geproduceerd heeft en waarvoor hij vergoed dient te worden. Deze 
merken zijn courant op vrijwel alle bouwceramische producten maar worden het meest frequent 
aangetroffen op vlakke dakpannen (tegulae). Het ontbreken van merken op tegulae is mogelijk 
toevallig. Fig. 29 Rechthoekige later met een signatuur (wismerk) met onduidelijke vorm. Fig. 29 Rechthoekige later met een signatuur (wismerk) met onduidelijke vorm. Een tweede subgroep is beduidend dikker (ca. 4,0 à 4,5 cm) maar laat zich niet eenduidig toewijzen 
aan een specifiek tegelformaat. De tegeldikte lijkt echter op basis van referentiemateriaal uit de regio 
in verband te kunnen worden gebracht met bessales. Dit vierkante (of ronde) tegelformaat met een 
zijde van 2/3 Romeinse voet kent vooral een functie als pilaartegel in de pilae van een hypocaustum-
systeem. De aanwezigheid van mortel- en roetaanslag lijkt alvast een dergelijke functie te 
ondersteunen. Een verdere vormcategorie die mogelijk ook in verband kan worden gebracht met een 
vloerverwarmingssysteem is de vondst van een paneelfragment van een holle verwarmingsbuis of 
tubulus (fig. 30). Deze holle bouwelementen hadden de functie om opstijgende lucht vanuit het 
vloerverwarmingssysteem doorheen de muren te begeleiden richting schoorsteen. Op deze manier 
werd de ruimte aanvullend verwarmd. Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 24 van 35 pagina 24 van 35 2017 2017 Fig. 30 Hoekfragment van een verwarmingsbuis of tubulus (zicht op de ruwe(re) binnenzijde). Fig. 30 Hoekfragment van een verwarmingsbuis of tubulus (zicht op de ruwe(re) binnenzijde). 5.1.3 Eerste resultaten van de bakselstudie Aanvullend op een vormelijke studie werd ook het baksel van de ingezamelde fragmenten 
bouwceramiek meer in detail bekeken. In eerste instantie werden in handstuk drie verschillende 
bakselgroepen herkend. Meer gedetailleerd petrografische onderzoek moet daarbij in de toekomst 
nog aanvullende inzichten geven. Een eerste baksel (B1) onderscheidt zich door een fijne oranje tot wijnrode matrix met inclusies van 
fijn zand, mica en zwarte inclusies (glauconiet?). Bovendien vertoont de breuk van deze bakselgroep 
een erg gelaagde opbouw. Een tweede baksel (B2) laat zich typeren door een poederige oranje matrix met fijn zand, opvallend 
meer poriën dan de andeƌe ďaksels eŶ de opǀalleŶde ďijŵeŶgiŶg ǀaŶ ďleke eŶ ƌode ͚ďƌokjes͛. Deze 
͚ďƌokjes͛ lijkeŶ uit aŶdeƌsooƌtige sediŵeŶt te ďestaaŶ die sleĐht dooƌheeŶ de ŵatƌiǆ is ǀeƌŵeŶgd. Een derde en laatste baksel kent eveneens een fijne oranjekleurige matrix en typeert zich door de 
aanwezigheid van zandinclusies en een opvallende hoeveelheid ingesloten glimmers. Ook hier heeft 
de breuk de neiging zich licht gelaagd af te tekenen. In de ingezamelde collectie is vooral dit laatste baksel (B3) dominant aanwezig en komt het baksel 
gespreid over alle nagewezen vormtypes voor (tabel 2). De overige twee baksels lijken zich in 
hoofdzaak toe te spitsen op dakpanmateriaal al laat zich binnen baksel B1 ook de aanwezigheid van 
lateres optekenen. pagina 25 van 35 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 2017 pagina 25 van 35 Functie 
Baksels 
  
B1 
B2 
B3 
Dakbedekking 
  
  
  
- tegula 
3 
3 
33 
- imbrex 
4 
2 
6 
Hypocaustum verwarming (?) 
  
  
  
- later 
3 
- 
5 
- tubulus 
- 
- 
1 
TOTAAL 
10 
5 
45 
 
Tabel 2 Overzicht van de vormverdeling van het ceramische bouwmateriaal over de verschillende bakselgroepen. 2 Overzicht van de vormverdeling van het ceramische bouwmateriaal over de verschillende bakselgroepe Tabel 2 Overzicht van de vormverdeling van het ceramische bouwmateriaal over de verschillende bakselgroepen. Voor de aanwezige baksels zijn er in de bredere regio alvast verschillende parallellen te vinden9. De 
eigenlijke herkomst van het materiaal kon met deze eerste aanzet tot bakselstudie nog niet worden 
bepaald. De vraag waar de producten vandaan komen en of de verschillende baksels verwantschappen 
in herkomst vertonen kan momenteel niet worden beantwoord. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 26 van 35 
9 Vooralsnog ongepubliceerde data voor o.a. de sites Dilbeek-Wolsemveld, Kester-Edingsesteenweg, Kester-Lomberveld en 
Asse (vicus): Clerbaut in voorbereiding-a. Zie ook Van Bellingen 2016 voor de villa-sites van Jette en Wemmel. 5.1.4 Synthese en interpretatie De ingezamelde hoeveelheid bouwceramisch materiaal is eerder klein. Ondanks deze beperkte 
omvang lijkt de hier bestudeerde collectie echter een goede steekproef te vormen. Het materiaal laat 
zich typeren door een relatief uitgebreide vormenschat waarbij naast courante dakpanvormen ook 
vormen aanwezig zijn die in verband kunnen worden gebracht met vloer- en verwarmingssystemen. Een gelijkaardige vormenschat laat zich ook herkennen op verschillende Romeinse villa-domeinen en 
baandorpen (vici) in de omliggende regio (fig. 31). Het is echter wel duidelijk dat de vormenschat 
betrekkelijk kleiner is dan bij het materiaal afkomstig uit grote urbane (villa-)sites. og ongepubliceerde data voor o.a. de sites Dilbeek-Wolsemveld, Kester-Edingsesteenweg, Kester-Lomberveld en 
s): Clerbaut in voorbereiding-a. Zie ook Van Bellingen 2016 voor de villa-sites van Jette en Wemmel. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 26 van 35 pagina 26 van 35 Fig. 31 De aanwezige (oranje) en vermoede (grijs) vormenschat op de site Kester-Pattattestraat (A) in vergelijk 
met verschillende referentiesites: B. Kester-Lombergveld (villa) ; C. Dilbeek-Wolsemveld (villa) ; D. Kester-
Edingsesteenweg (vicus) ; E. Kontich-Kazerne (vicus) en F. Tongeren-Vermeulenstraat (stadsvilla). A. B. C. D. E. F. C. A. B. A. D. C. A. B. E. B. C. F. F. E. D. Fig. 31 De aanwezige (oranje) en vermoede (grijs) vormenschat op de site Kester-Pattattestraat (A) in vergelijk 
met verschillende referentiesites: B. Kester-Lombergveld (villa) ; C. Dilbeek-Wolsemveld (villa) ; D. Kester-
Edingsesteenweg (vicus) ; E. Kontich-Kazerne (vicus) en F. Tongeren-Vermeulenstraat (stadsvilla). Dat er wat betreft de aangetroffen baksels ook gelijkenissen zichtbaar zijn met sites uit de omliggende 
regio hoeft dan ook niet te verbazen. Verder is de dominante aanwezigheid van een bepaalde 
bakselsgroep erg opvallend. Daar de overgrote meerderheid van het ceramische bouwmateriaal in dit 
baksel lijkt te zijn vervaardigd en de gehele vormenschat van de site vertegenwoordigd is in deze 
technische groep lijkt het duidelijk dat deze een belangrijke rol heeft gespeeld bij de bouwhistoriek 
van de site. Een verklaring voor dit fenomeen kan gezocht worden in de herhaaldelijke aanvoer van het materiaal 
uit éénzelfde regio, of zelfs van éénzelfde atelier. Het lijkt echter logischer dat deze homogene groep 
in verband gebracht moet worden met een enkel bouwevent met name de constructie van een 
Romeinse villa op het terrein ergens vanaf de tweede helft van de 2de eeuw, waarbij eenvormig 
bouwmateriaal met een gemeenschappelijke herkomst werd gebruikt voor het villa-(bij)gebouw. Op 
basis van de aangetroffen vormenschat en de duidelijke gebruikssporen kan in dit gebouw ook een 
vloerverwarmingssysteem worden vermoed. 5.1.4 Synthese en interpretatie Verdergezet bakselonderzoek moet in de toekomst nog uitwijzen van waar het ceramische 
bouwmateriaal werd aangevoerd voor deze bouwcampagne. Een lokale of regionale herkomst lijkt 
daarbij zeker niet uit te sluiten. 5.2 GEBRUIKSAARDEWERK Er zijn slechts 8 aardewerkvondsten, alle uit de vulling van de kelder. Drie fragmenten zijn in 
zogenaamde Belgische waar. Het enige randfragment is afkomstig van een bord terra nigra in een fijn 
grijs baksel, van het type Holwerda 8110, dat in gebruik was tussen 70 en 200 (fig. 32). Twee 
wandfragmenten zijn in zogenaamde Low Lands Ware (LLW), waarvan één in een grijs en één in een 
rood baksel. Dit aardewerk werd geproduceerd tussen de late 1ste eeuw en de eerste helft van de 3de 
eeuw11. Twee wandfragmenten hebben een beige, zandverschraald baksel met grijze kern uit Bavay 
en zijn afkomstig van een kruik12. Twee grote wandscherven in een typisch beige baksel met 
schervengruisverschraling behoren tot dolia. Ze komen reeds voor vanaf de eerste eeuw en blijven 
zeker tot in de 3de eeuw in gebruik. Tenslotte is er nog een dikwandig wandscherfje in een beige baksel 
met grijze kern dat mogelijk een fragment van een amfoor is. Fig. 32 Randfragment van een bord in terra nigra. Fig. 32 Randfragment van een bord in terra nigra. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 27 van 35 Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 2017 pagina 27 van 35 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 28 van 35 
10 Holwerda 1941, 69-72, type 81 en pl. XV. 
11 De Clercq & Degryse 2008. 
12 Deru 1996, 190-196. 
13 De publicatie van De Maeyer uit 1937 geeft een overzicht van de afmetingen van de op dat ogenblik gekende kelders van 
voornamelijk in Wallonië gesitueerde villae: De Maeyer 1937, 161-164. 6 INTERPRETATIE De aangetroffen structuren zijn restanten van een groot Romeins gebouw in vakwerk op een stenen 
fundering in droog metselwerk, een bouwtechniek die in die periode algemeen in Kester werd 
toegepast. Op basis van de uitgestrektheid en de vorm van het grondplan is het duidelijk dat hier de 
funderingsresten aangetroffen zijn van een villa rustica. De grote uitgraving in het verlengde van de 
korte muur kan geïnterpreteerd worden als het restant van een uitgebroken kelder met gemetste 
muren die bij de villa hoorde. Op basis van de uitbraaksporen kunnen de buitenwerkse afmetingen van de kelder bepaald worden. Als uitgegaan wordt van een oorspronkelijke muurdikte van 50 cm, zoals deze in uitgebroken vorm in 
het geregistreerde profiel werd vastgesteld, dan levert dit voor het keldergedeelte binnenwerkse 
afmetingen op van ongeveer 5,40 m bij 3,90 m. Bij de analyse van de afmetingen van enkele kelders van Romeinse villae is een zekere uniformiteit 
vast te stellen qua afmetingen (tabel 3). De lengte ligt meestal rond de 4,5 m terwijl de breedte iets 
meer variatie kent, maar globaal beschouwd ongeveer 4 m bedraagt13. Voor de hier aangesneden 
mogelijke kelder is de lengte iets groter dan algemeen vastgesteld wordt, terwijl de breedte goed pagina 28 van 35 vergelijkbaar is met deze van andere kelders. De aangesneden muurresten zijn te beperkt in 
oppervlakte om uitspraken te kunnen doen over de positie van dit keldervertrek binnen het volledige 
villa-gebouw. Site 
Afmetingen L x B (m) 
Referentie 
Tongeren - Donkelstraat 
4,40 x 3,80 
Driesen et al. 2012, 135. Vechmaal - Walenveld 
4,40 x 3,75 
Vanvinckenroye 1990, 24. Wange - Damekot 
4,25 x 4  
Lodewijckx 1996, 212. Bierbeek  
4,5 x 2,5  
Provoost 1981, 20. Hoegaarden - 'Villa op De Kluis' 
Kelder I: 4,76 x 4,16 
Provoost 1981, 24. Kelder II: 4,28 x 4,05 
Jette 
4,65 x 4,50 
Matthys 1973, 12. Broekom - Sassenbroekberg 
4,46 x 3,50 
Vanvinckenroye 1988, 15. Kester - Pattattestraat 
5,40 x 3,90 
 
 
Tabel 3 Overzicht van de afmetingen van enkele kelders in Romeinse villae bel 3 Overzicht van de afmetingen van enkele kelders in Romeinse villae. Tabel 3 Overzicht van de afmetingen van enkele kelders in Romeinse villae. De aanwezigheid van een lens met verspitte verbrande zandleem- en houtskoolbrokjes op de bodem 
van het keldervertrek zou er mogelijk kunnen op wijzen dat de villa door brand werd getroffen. Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
y
, ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
15 Wesemael & Nicholls 2014, 42-47; 60-61. 
16 Roymans & Derks 2011, 15-16. 14 Wesemael & Nicholls 2014, 28-30. 
15 Wesemael & Nicholls 2014, 42-47; 60-61. 
16 Roymans & Derks 2011, 15-16. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 29 van 35 
14 Wesemael & Nicholls 2014, 28-30. 
15 Wesemael & Nicholls 2014, 42-47; 60-61. 
16 Roymans & Derks 2011, 15-16. 15 Wesemael & Nicholls 2014, 42-47; 60-61. 6 INTERPRETATIE Een 
tubulus-fragment en enkele bessales die mortel- en roetaanslagsporen vertonen, vormen een indicatie 
dat de villa waarschijnlijk voorzien was van een hypocaustum- of vloerverwarmingssysteem. Voor de datering van deze villa biedt het ceramisch bouwmateriaal enkele elementen. Op basis van de 
tegulae-onderhoeken is af te leiden dat de constructie van het gebouw vanaf de tweede helft van de 
2de eeuw kan hebben plaatsgevonden. Het constructiemateriaal betreft een vrij homogene groep wat 
er mogelijk op wijst dat het afkomstig is van één productieplaats en wellicht bij de bouw van de villa 
als één bestelling is aangevoerd. IŶ de jaƌeŶ ͛ϳϬ ǀaŶ de ǀoƌige eeuǁ ǁeƌdeŶ dooƌ de KoŶiŶklijke Musea ǀooƌ KuŶst eŶ GesĐhiedeŶis iŶ 
de gemeente Gooik, op een plaats met toponiem Lombergveld, enkele kleine opgravingen verricht (fig. 33)14. De site situeert zich op een afstand van ongeveer 1800 m ten noordwesten van de vicus van 
Kester. Tijdens het onderzoek werden een deel aangesneden van het hoofdgebouw en een bijgebouw 
van een villadomein. Een deel van het hoofdgebouw was voorzien van een vloerverwarmingssysteem 
en had een kelder met L-vormig grondplan die voorzien was van halfronde lichtnissen. Geofysisch 
onderzoek in 2013-2014 op deze terreinen heeft de afbakening van het volledige villa-domein kunnen 
in kaart brengen15. Op basis van de beperkt delen van de villae van de Pattattestraat en het Lombergveld die zijn 
aangesneden zijn er toch enkele parallellen vast te stellen. Ze zijn gelegen op een relatief korte afstand 
van de vicus Kester en de belangrijke verkeersas Bavay-Asse waarbij ze werden ingeplant op een 
duidelijk zichtbare flank of plateau in het landschap. Beide villae zullen wellicht door hun afmetingen 
en materiaalgebruik, alsmede door hun structurele voorzieningen, zoals onder andere 
vloerverwarming een veruitwendiging gevormd hebben van de sociale status van zijn 
eigenaar/bewoners16. De prominente plaats die ze innemen in het landschap moest ook bijdragen aan 
dit prestige en de uitstraling van de villa-nederzetting en zijn bewoners. Voor de eigenaars van de villae pagina 29 van 35 2017 zorgde de positie op een plateau of heuvelflank bovendien voor een fraai en weids uitzicht over de 
omgeving. de positie op een plateau of heuvelflank bovendien voor een fraai en weids uitzicht over de 
g zorgde de positie op een plateau of heuvelflank bovendien voor een fraai en weids uitzicht over de 
omgeving. Fig. 6 INTERPRETATIE 33 Situering van de aangetroffen gebouwresten ter hoogte van de Pattattestraat (1) en het Lombergveld 
(2) ten opzichte van de vicus van Kester (3) en de Romeinse weg Bavay-Asse (4). Fig. 33 Situering van de aangetroffen gebouwresten ter hoogte van de Pattattestraat (1) en het Lombergveld 
(2) ten opzichte van de vicus van Kester (3) en de Romeinse weg Bavay-Asse (4). ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 22 Degryse & Biesbrouck 2013, 27. 20 van der Velde & De Clercq 2015. 21 Weterings 2016a; Weterings 2016b. Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 7 BESLUIT Het is belangrijk om hier rekening mee te houden 
mochten in de toekomst op deze percelen nieuwe ontwikkelingen worden gepland. Hoe beperkt de aangetroffen resten ook mogen zijn toch levert deze vondst belangrijke informatie met 
betrekking tot de verspreiding van villa-domeinen in het Vlaamse leemgebied. Samen met die van het 
Lombergveld ten noordwesten van de vicus van Kester vormen deze villae unieke elementen die 
kunnen bijdragen tot een beter inzicht in de landindeling en het landgebruik alsook wat hun rol betreft 
in een ruimere regio. Meer specifiek voor Kester kan hierbij de relatie tussen deze villa-nederzettingen 
en de vicus, het wegennet, de grafvelden en de landschappelijke situering nagegaan worden. Mogelijk 
zijn de villae van de Pattattestraat en het Lombergveld slechts enkele van mogelijk meerdere van dit 
soort nederzettingen in de onmiddellijke regio rond de vicus van Kester. Als landbouwexploitaties 
zullen ze onder meer ingestaan hebben voor de voorziening van deze nederzetting met zijn 
handwerklieden en haar lokale markt. Anderzijds konden de bewoners van de villae terecht in deze 
vicus voor lokaal vervaardigde en aangevoerde producten22. Hoe beperkt de aangetroffen resten ook mogen zijn toch levert deze vondst belangrijke informatie met 
betrekking tot de verspreiding van villa-domeinen in het Vlaamse leemgebied. Samen met die van het 
Lombergveld ten noordwesten van de vicus van Kester vormen deze villae unieke elementen die 
kunnen bijdragen tot een beter inzicht in de landindeling en het landgebruik alsook wat hun rol betreft 
in een ruimere regio. Meer specifiek voor Kester kan hierbij de relatie tussen deze villa-nederzettingen 
en de vicus, het wegennet, de grafvelden en de landschappelijke situering nagegaan worden. Mogelijk 
zijn de villae van de Pattattestraat en het Lombergveld slechts enkele van mogelijk meerdere van dit 
soort nederzettingen in de onmiddellijke regio rond de vicus van Kester. Als landbouwexploitaties 
zullen ze onder meer ingestaan hebben voor de voorziening van deze nederzetting met zijn 
handwerklieden en haar lokale markt. Anderzijds konden de bewoners van de villae terecht in deze 
vicus voor lokaal vervaardigde en aangevoerde producten22. 2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 7 BESLUIT In 1971 kon De Boe vaststellen dat sinds de publicatie van De Maeyer uit 193717, het aantal 
vindplaatsen van villae was aangegroeid, maar dat er slechts weinig volledig en grondig onderzocht 
waren18. Bij de opmaak van de onderzoeksbalans in 2007-2008 merkte Vanderhoeven op dat hierin 
weinig veranderd was19. Van slechts drie villae was de volledige plattegrond van het hoofdgebouw 
gekend, waarbij voor twee hiervan ook een deel van de bijgebouwen geregistreerd was. Voor 27 
andere villae ging het slechts om gedeeltelijk opgegraven hoofdgebouwen. Buiten enkele recent ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 30 van 35 
17 De Maeyer 1937. 18 De Boe 1971. 19 https://onderzoeksbalans.onroerenderfgoed.be/onderzoeksbalans/archeologie/romeinse_tijd/bronnen/archeologisch/ 
civiele_nederzettingen/villae. s://onderzoeksbalans.onroerenderfgoed.be/onderzoeksbalans/archeologie/romeinse_tijd/bronnen/archeologisch/
_nederzettingen/villae. Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 30 van 35 pagina 30 van 35 onderzochte villadomeinen te Aalter - Lostraat20 en Dilbeek - Wolsemveld 21 is in deze situatie weinig 
verandering gekomen. Ook de in de Pattattetsraat aangesneden resten betreffen waarschijnlijk slechts 
een zeer klein deel van het oorspronkelijke (hoofd?)gebouw binnen een villadomein. Het feit dat de 
resten zich vrijwel direct onder de ploeglaag situeren, maakt ze ook kwetsbaar. Mogelijk hebben de 
wegen en huizen op de kavels ten westen en noorden van de aangetroffen gebouwresten al in 
belangrijke mate de nog eventueel andere aanwezige gebouwsporen aangetast. De zone ten zuiden 
en ten oosten zijn echter momenteel nog open terreinen waarop zich nog delen van het 
oorspronkelijke villadomein kunnen bevinden. Het is belangrijk om hier rekening mee te houden 
mochten in de toekomst op deze percelen nieuwe ontwikkelingen worden gepland. Hoe beperkt de aangetroffen resten ook mogen zijn toch levert deze vondst belangrijke informatie met 
betrekking tot de verspreiding van villa-domeinen in het Vlaamse leemgebied. Samen met die van het 
Lombergveld ten noordwesten van de vicus van Kester vormen deze villae unieke elementen die 
kunnen bijdragen tot een beter inzicht in de landindeling en het landgebruik alsook wat hun rol betreft 
in een ruimere regio. Meer specifiek voor Kester kan hierbij de relatie tussen deze villa-nederzettingen 
en de vicus, het wegennet, de grafvelden en de landschappelijke situering nagegaan worden. Mogelijk 
zijn de villae van de Pattattestraat en het Lombergveld slechts enkele van mogelijk meerdere van dit 
soort nederzettingen in de onmiddellijke regio rond de vicus van Kester. 7 BESLUIT Als landbouwexploitaties 
zullen ze onder meer ingestaan hebben voor de voorziening van deze nederzetting met zijn 
handwerklieden en haar lokale markt. Anderzijds konden de bewoners van de villae terecht in deze 
vicus voor lokaal vervaardigde en aangevoerde producten22. onderzochte villadomeinen te Aalter - Lostraat20 en Dilbeek - Wolsemveld 21 is in deze situatie weinig 
verandering gekomen. Ook de in de Pattattetsraat aangesneden resten betreffen waarschijnlijk slechts 
een zeer klein deel van het oorspronkelijke (hoofd?)gebouw binnen een villadomein. Het feit dat de 
resten zich vrijwel direct onder de ploeglaag situeren, maakt ze ook kwetsbaar. Mogelijk hebben de 
wegen en huizen op de kavels ten westen en noorden van de aangetroffen gebouwresten al in 
belangrijke mate de nog eventueel andere aanwezige gebouwsporen aangetast. De zone ten zuiden 
en ten oosten zijn echter momenteel nog open terreinen waarop zich nog delen van het 
oorspronkelijke villadomein kunnen bevinden. Het is belangrijk om hier rekening mee te houden 
mochten in de toekomst op deze percelen nieuwe ontwikkelingen worden gepland. onderzochte villadomeinen te Aalter - Lostraat20 en Dilbeek - Wolsemveld 21 is in deze situatie weinig 
verandering gekomen. Ook de in de Pattattetsraat aangesneden resten betreffen waarschijnlijk slechts 
een zeer klein deel van het oorspronkelijke (hoofd?)gebouw binnen een villadomein. Het feit dat de 
resten zich vrijwel direct onder de ploeglaag situeren, maakt ze ook kwetsbaar. Mogelijk hebben de 
wegen en huizen op de kavels ten westen en noorden van de aangetroffen gebouwresten al in 
belangrijke mate de nog eventueel andere aanwezige gebouwsporen aangetast. De zone ten zuiden 
en ten oosten zijn echter momenteel nog open terreinen waarop zich nog delen van het 
oorspronkelijke villadomein kunnen bevinden. Het is belangrijk om hier rekening mee te houden 
mochten in de toekomst op deze percelen nieuwe ontwikkelingen worden gepland. onderzochte villadomeinen te Aalter - Lostraat20 en Dilbeek - Wolsemveld 21 is in deze situatie weinig 
verandering gekomen. Ook de in de Pattattetsraat aangesneden resten betreffen waarschijnlijk slechts 
een zeer klein deel van het oorspronkelijke (hoofd?)gebouw binnen een villadomein. Het feit dat de 
resten zich vrijwel direct onder de ploeglaag situeren, maakt ze ook kwetsbaar. Mogelijk hebben de 
wegen en huizen op de kavels ten westen en noorden van de aangetroffen gebouwresten al in 
belangrijke mate de nog eventueel andere aanwezige gebouwsporen aangetast. De zone ten zuiden 
en ten oosten zijn echter momenteel nog open terreinen waarop zich nog delen van het 
oorspronkelijke villadomein kunnen bevinden. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 31 van 35 pagina 31 van 35 2017 8 BIBLIOGRAFIE 8 BRIDGER C.J. 1984: The 'Pes Monetalis' and the 'Pes Drusianus' in Xanten, Britannia 15, 85-98. CLERBAUT T. in voorbereiding-a: Ceramic building materials in the Roman North: production, 
distribution and (re)use, Doctoral dissertation Ghent University. CLERBAUT T. in voorbereiding-b: Een steentje bijdragen. Het bouwkeramisch materiaal van het 
villadomein van Dilbeek, Rapport BAAC Nederland. DE BOE G. 1971: De staŶd vaŶ het oŶderzoek der RoŵeiŶse villa’s iŶ België, Archaeologia Belgica 132, 
Brussel. DE BOE G. 1971: De staŶd vaŶ het oŶderzoek der RoŵeiŶse villa’s iŶ België, Archaeologia Belgic
Brussel. DE CLERCQ W. & DEGRYSE P. 2008: The mineralogy and petrography of Low Lands Ware 1 (Roman lower 
Rhine-Meuse-Scheldt basin; the Netherlands, Belgium, Germany), Journal of Archaeological Science 
35, 448-458. DE GROOTE K. 2014: Resten van Romeinse vakwerkbouw aan de Edingsesteenweg te Kester (Gooik, 
prov. Vlaams-Brabant), Onderzoeksrapporten Agentschap Onroerend Erfgoed 09, Brussel. DE GROOTE K., MOENS J. & CLERBAUT T. in voorbereiding: Archeologische waardering van de resultaten 
van het geofysisch onderzoek in de vicus van Kester (Gooik, Prov. Vlaams-Brabant). Rapportage van 
het waarderingsonderzoek te Kester-Edingsesteenweg, sectie D, perceel 201/02c (24-27 november 
2015), Onderzoeksrapporten agentschap Onroerend Erfgoed, Brussel. DE GROOTE K., MOENS J. & VYNCKIER G. 2015: Afbreken en opbouwen: archeologische toevalsvondsten 
in Vlaams-Brabant in 2014. In: DEGRYSE H. (red.), Archeologie 2014. Recent archeologisch onderzoek in 
Vlaams-Brabant, Leuven, 32-37. DEGRYSE H. & BIESBROUCK B. (red.) 2013: Tussen stad en platteland. De Romeinse vici van Vlaams-
Brabant, Leuven. DE MAEYER R. 1937: De RoŵeiŶsche villa’s iŶ België. Een archeologische studie, Gent. DERU X. 1996: La céramique belge dans le Nord de la Gaule. Caractérisation, chronologie, 
phénomènes culturels et economiques, PuďliĐatioŶs d͛Histoiƌe de l͛Aƌt et d͛AƌĐhéologie 
de l͛UŶiǀeƌsité CatholiƋue de LouǀaiŶ-La-Neuve LXXXIX, Louvain-la-Neuve. DRIESEN P., VAN DE STAEY I. & STEEGMANS J. 2012: Het archeologisch onderzoek in het kader van de 
DN1000 aardgasvervoersleiding VTN2. Lot 1 en 2: Deeltraject Opwijk-Voeren, ARON bvba Rapport 
170, Sint-Truiden. DUSAR M., DREESEN R. & DE NAEYER A. 2009: Renovatie en restauratie. Natuursteen in Vlaanderen, 
versteend verleden, Mechelen. ERNST T. ϮϬϭϲ: ͚De HoldeuƌŶ ƌeǀisited͛: ‘oŵeiŶse keƌaŵisĐhe dakpaŶŶeŶ als ďƌoŶ ǀaŶ iŶfoƌŵatie, 
Westerheem LXV-5, 226-238. ERNST T. ϮϬϭϲ: ͚De HoldeuƌŶ ƌeǀisited͛: ‘oŵeiŶse keƌaŵisĐhe dakpaŶŶeŶ als ďƌoŶ ǀaŶ iŶfoƌŵatie, 
Westerheem LXV-5, 226-238. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 32 van 35 HOLWERDA J.H. 1941: De Belgische waar in Nijmegen, Beschrijving van de Verzameling van het 
Museum G.M. Kam te Nijmegen Ϯ, ͛s GƌaǀeŶhage. LODEWIJCKX M. 1996: Essay on the issue of continuity and discontinuity applied to the northern 
Hesbay region (Central Belgium). In: LODEWIJCKX M. (ed.), Archaeological and historical aspects of 
West-European societies, Acta Archaeologica Lovaniensia Monographiae 8, Leuven, 207-220. MATTHYS A. 1973: La villa gallo-romaine de Jette, Archaeologia Belgica 152, Bruxelles. PROVOOST A. (ed.) 1981: Blik op het Bodemarchief van Oost-Brabant Opgravingen en vondsten in 
Bierbeek, Hoegaarden, Holsbeek, Landen, Leuven, Opheylissem, Orp-le-Grand, Orsmaal, Rotselaar en 
Tienen, Leuven. ROYMANS N. & DERKS T. 2011: Studying Roman villa landscapes in the 21st century. URL https://onderzoeksbalans.onroerenderfgoed.be/onderzoeksbalans/archeologie/romeinse_tijd/bronn
en/archeologisch/civiele_nederzettingen/villae (geraadpleegd 15 maart 2017) DE BOE G. 1971: De staŶd vaŶ het oŶderzoek der RoŵeiŶse villa’s iŶ België, Archaeologia Belgic
Brussel. A multi-
dimensional approach. In: ROYMANS N. & DERKS T. (ed.): Villa Landscapes in the Roman North. Economy, Culture and Lifestyles, Amsterdam Archaeological Studies 17, Amsterdam, 1-44. VAN BELLINGEN S. 2016: Bouwmaterialen uit de Gallo-Romeinse periode in het Gemeentelijk museum 
van het graafschap Jette, Notre Comté/Ons Graafschap, Jaarboek van het Geschied- en Heemkundige 
Kring van het Graafschap Jette en Omgeving 43 (2016), 5-34. VAN DER VELDE H. & DE CLERCQ W. 2015: Een Romeinse villa in Aalter. Een opmerkelijke vindplaats in de 
civitas van de Menapiërs, Signa Romana 4, 229-234. VANVINCKENROYE W. 1988: De Romeinse villa op de Sassenbroekberg te Broekom, Publicaties van het 
Gallo-Romeins museum te Tongeren 38, Hasselt. WARRY P. 2006: Tegulae, Manufacture, typology and use in Roman Britain, BAR British Series 417, 
Oxford. WESEMAEL E. & NICHOLLS J. 2014: Geofysisch onderzoek op een aantal archeologische sites in de 
gemeente Gooik. Onderzoek voor de VLM-Regio Oost in het kader van het ruilverkavelingsproject, 
Aron Rapport 208, Sint-Truiden. WETERINGS P. 2016a: Een vrijwel compleet villadomein in Dilbeek-Wolsemveld, Signa Romana 5, 179-
183. WETERINGS P. 2016a: Een vrijwel compleet villadomein in Dilbeek-Wolsemveld, Signa Romana 5, 179-
183. WETERINGS P. 2016b: Het villadomein van Dilbeek-Wolsemveld: stand van zaken van het onderzoek in 
2016. In: DEGRYSE H. (red.), Archeologie 2016. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant, 
Leuven, 9-11. WETERINGS P. 2016b: Het villadomein van Dilbeek-Wolsemveld: stand van zaken van het onderzoek in 
2016. In: DEGRYSE H. (red.), Archeologie 2016. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant, 
Leuven, 9-11. WETERINGS P. 2016b: Het villadomein van Dilbeek-Wolsemveld: stand van zaken van het onderzoek in 
2016. In: DEGRYSE H. (red.), Archeologie 2016. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant, 
Leuven, 9-11. WETERINGS P. 2016b: Het villadomein van Dilbeek-Wolsemveld: stand van zaken van het onderzoek in 
2016. In: DEGRYSE H. (red.), Archeologie 2016. Recent archeologisch onderzoek in Vlaams-Brabant, 
Leuven, 9-11. 9 BIJLAGE 1 – VONDSTENLIJST 9 BIJLAGE 1 – VONDSTENLIJST 14/KE.PA/1 
 
 
 
 
 
 
Natuursteen 
 
 
 
 
Doos 
Verwijzing 
Ceramiek 
Tegula 
Tegula - meetbaar 
Imbrex 
Imbrex - meetbaar 
Tubulus 
Ijzerzandsteen 
Graniet 
Schist 
Kalkzandsteen 
Vloertegel 
Baksteen 
Andere 
Opmerking 
1 
puinkuil 
prof. L4 
4 
  
  
  
  
  
2 
  
  
1 
  
  
mortelstalen 
ceramiek uit vulling kelder 
2 
 idem 
  
  
  
1 
5 
  
  
  
  
  
3 
2 
  
vloertegel met 
vingerstreep 
3 
 idem 
  
10 
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
tegula met indruk 
dierenpoot 
4 
 idem 
4 
2 
2  
  
  
1 
  
  
  
  
  
  
  
2 volledige 
tegulae/ceramiek 
verzameld door eigenaar 
5 
 idem 
  
  
  
  
  
  
6 
  
  
2 
  
  
  
  
6 
 idem 
  
5 
2 
  
1 
  
  
  
  
  
  
  
  
  
7 
 idem 
  
4 
3 
1 
  
  
  
  
  
  
  
  
  
tegula met secundair gat 
8 
 idem 
  
  
  
  
  
  
3 
1 
1 
1 
  
  
  
zandsteen met mortel 
9 
 idem 
  
8 
  
2 
1 
  
  
  
  
  
  
  
  
  
10  idem 
  
9 
  
2 
  
  
  
  
  
  
  
2 
mortelfragment 
  
11  idem 
  
  
  
  
  
  
  
  
4 
7 
  
  
mortelfragment/ 
kei ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 33 van 35 pagina 33 van 35 Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester oto͛s kuŶŶeŶ opgeǀƌaagd ǁoƌdeŶ ǀia https://www.onroerenderfgoed.be/nl/diensten/archief/ ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 34 van 35 
 
 
 
Grondplan 
Coupe 
Beeld 
Figuur 
1 
A 
 
Funderingen 
Fig. 9: 2-3 
2 
A 
 
Funderingen 
Fig. 9: 2-4 
3 
A 
 
Funderingen 
Fig. 9: 2-4 
4 
A 
 
Funderingen 
Fig. 9: 2-4 
5 
A 
 
Funderingen 
Fig. 9: 1-4 
6 
A 
 
Funderingen 
Fig. 9: 1-4 
7 
A 
 
Funderingen 
Fig. 9: 1-2 
8 
A 
 
Funderingen 
Fig. 9: 1-2 
9 
A 
 
Detail fundering 
Fig. 9: 1 
10 
A 
 
Detail fundering 
Fig. 9: 1 
11 
A 
 
Detail fundering 
Fig. 9: 1 
12 
A 
 
Detail fundering 
Fig. 9: 1 
13 
A 
 
Detail fundering 
Fig. 9: 1 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// 
 
2017 
Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester 
pagina 34 van 35 14 
A 
 
Detail fundering 
Fig. 9: 1 
15 
A 
 
Kelder 
Fig. 9: 6 
16 
A 
 
Kelder 
Fig. 9: 6 
17 
A 
 
Kelder 
Fig. 9: 6 
18 
A 
 
Kelder 
Fig. 9: 6 
19 
A 
 
Kelder 
Fig. 9: 6 
20 
A 
 
Kelder 
Fig. 9: 6 
21 
A 
 
Kelder 
Fig. 9: 6 
22 
A 
 
Fundering 
Fig. 9: 5 
23 
A 
 
Fundering 
Fig. 9: 5 
24 
A 
 
Fundering 
Fig. 9: 5 
25 
A 
 
Fundering 
Fig. 9: 5 
26 
A 
 
Fundering 
Fig. 9: 5 
27 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
28 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
29 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
30 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
31 
A 
 
Kelder 
Fig. 9: 6 
32 
A 
 
Kelder 
Fig. 9: 7 
33 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
34 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
35 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
36 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
37 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
38 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
39 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
40 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
41 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
42 
 
AB 
Coupe keldermuur 
Fig. 9/Fig. 17 
43 
tegula-imbrex Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester Resten van een Romeinse villa in de Pattattestraat te Kester pagina 35 van 35 pagina 35 van 35