De katholieke missie\u0308n; gei\u0308llustreerd maandschrift, in verbinding met het Lyonsch weekblad van het Genootschap tot Voortplanting des Geloofs, jrg 4, 1878, no. 4, 1878 
De katholieke geestelijkheid en de Liefdezusters hebben als altijd de schitterendste lauweren geoogst door hun zelfverloren en dood en pest verachtende helden. Hun lof wordt zelfs vermeld door anti-katholieke bladen. De Patrie van Parijs sluit haar hulde aan de Liefdezusters met deze woorden: "Overal waar een gevaar het hoofd moet bieden, waar een epidemie tal van offers eist, tot in de verste koloniën, overal waar ongelukkigen hulp behoeven, nadat zij door bovenmenselijke pogingen aan de dood ontrukt zijn, verschijnen de Liefdezusters om hun zending te volbrengen." De generaal en president Charles de Lesseps droeg die taak op aan zijn zoon Jules de Lesseps. Deze bepaalde, na de ruïnen van Carthago nauwkeurig onderzocht te hebben, dat de kapel zou gebouwd worden te Byrsa, in het midden der Punische vesting, op de plaats van den tempel van Esculap (Eschmoun). Koning Louis-Philippe schonk zijn goedkeuring aan dat plan en de heer Germain werd belast met de oprichting van het monument. Verschillende redenen hadden tot de keuze van die plaats bijgedragen. Joinville verhaalt, dat de koning van Frankrijk, nadat hij op de kust van Carthago aan land gegaan was, het gebouw. Op de deur van het heiligdom van den "grooten Christen maraboet," zooals de Arabieren zeggen, leest men in het Fransch het volgende opschrift: "LOUIS PHILIPPE DE EERSTE, KONING VAN FRANSCHEN, HEFT DIT MONUMENT OPGERICHT IN HET JAAR 1841 OP DE PLAATS WAAR ZIJN VOORZAAT DE HEILIGE KONING LODEWIJK STIERF." Het snijwerk in de kapel en het hoofdaltaar herinneren aan de werken van het Alhambra. Een prachtig was, een kamp opsloeg tegenover een Arabisch kasteel, op een heuvel gelegen, die de zee beheerschte. De vesting of burcht is nog het enige punt der omstreken, dat met die beschrijving volkomen overeenkomt. Daar moet derhalve Lodewijk IX gestorven zijn. TUNIS. DE KAPEL VAN DEN H. LOUIS TE CARTHAGE, VAN RUNNEN De bouw der kapel werd aangevangen in 1841 en den 28 Augustus 1842 werd ze ingewijd door Mgr. Suter. De gravures op bladz. 76 en 77 kunnen een denkbeeld geven van den bouwstijl van ’t monument, welks uiterlijk het voorkomen heeft als ware het een gedenkteken van een rijken Arabischen maraboet. Een kruis, een van de weinige die men in Tunisie ontwaart, prijkt boven de beeld van zwart marmer, in de nis van het altaar geplaatst, stelt den heiligen koning voor in een met leilijen doorzaaid kostuum gekleed en met kroon en schepter. Het beeld, door de heer Seurre vervaardigd, is over zee vervoerd en door de islamitische soldaten van den bey naar den heuvel gebracht. Op diezelfde plaats, zegt Mgr. Lavigerie, waar het altaar van den heiligen koning verrijst, staat de fabel den brandstapel van Didon opgericht. Daar ook heersten vijf eeuwen voor onze tijdrekening de meesters van Afrika, Sicilië, Sardinië, der eilanden van de Middellandse Zee en van Spanje. Van daar komend onder water. Komt daar een orkaan bij, dan is ’t onmogelijk zijn verblijf te verlaten. In dat getijde reist men het best te voet, maar men moet zich daarbij getroosten om door het slijk te gaan en beken en rivieren te doorwaden. Soms gaat men er over op een rietvlot, of op een kar van een geheel oorspronkelijk maaksel. «De inboorlingen zijn zeer arm ten gevolge hunner geringe bekwaamheid en weinige voorzorg, en ook wegens de sluwheid der Chineezen, die misbruik maken van een berg bevindt, die den Igorroten tot schuilhof verstrekt. Voor den oorlog van 1864 met de Japannees, of liever voor de toebereidselen tot dien oorlog, waren die ongeloovigen gedurig in strijd tegen de naburige bevolkingen, en vooral tegen de Chineezen, hun gezworen vijanden. Zelden ging er een jaar voorbij, dat niet aan een der partijen eenige hoofden kostte. Maar sinds 1864 wensen de mandarijnen, die zich door de Japannees bedreigd zien, met de Igorroten van hunne eenvoudigheid. De ellendigste dorpen en terreinen zijn hun deel, en zonder den katholieken godsdienst zouden, geloof ik, deze en eenige andere gehuchten niet meer bestaan. Toen het Evangelie in den beginnen in dit land verkondigd werd, waren de inwoners in voortdurenden oorlog met de Chineezen van Canton, en ze zouden ten slotte in den ongelijken strijd bezweken zijn. «Ik zeide, dat mijn verblijfplaats zich in de nabijheid in vrede te leven. Om dat doel te bereiken, verboden ze op straf levenslang een aanslag te doen op het leven der Igorroten, terwijl ze overigens een vergoeding van twaalf of dertien maal zilver beloofden aan de nagelaten betrekkingen van een ieder, die het leven door de hand dezer wilden mocht verliezen. TAMBOER IN DE LAMASERIE VAN KOEC.HAN, IN FOKIEN (CHINA) «Door dat verbod gerust gesteld, daalden ze herhaaldelijk van hunne bergen en waagden zich in het binnenland, zonder zelden vergeten een bezoek aan de vertrokken met Hannon die onversaagde ontdekkers der kusten van den Oceaan, van de Britsche eilanden en zelden van dat Amerika, hetwelk de oude wereld verloor en Columbus eens zou wedervinden. Daar verschenen beurtelings als overwinnaars en gevangenen de beide Scipio’s, Marius, Gesar, Cato en later Genseric met zijne Vandalen en Belisarius, en eindelijk de wreede Kalifen, die eeuwenlang over zoo vele puinhoopden bloedigen sluier der vergetelheid uitspreidden. «En te midden der sombere figuren, verrijzen de zware beelden van Cyprianus, Felicita, Perpelua, Auspicius en Monica, die andere moeder van een andere koning, die wel is waar niet den troon besteeg, maar niettemin sinds eeuwen over de geesten en harten heerscht.” Diegenen, die deze schets lezen en een blik slaan op de gravures, welke enkel voor de « Katholieke Missie » getekend zijn, zullen zeker met ons de bemerking maken, dat de kapel van Frankrijks grootste en roemrijkste koning er zeer schaamtelijk uitziet en luttel aan hare bestemming beantwoordt. Rondom de kapel strekt zich een boschage uit, door muren omweven. Zuidwaarts heelt nu een ruim gebouw opgetrokken voor de aalmoezeniers. Rechts en links leiden de architect twee kleine galerijen aan, waarin de overblijfselen van oude steenen gevoegd zijn, die men in de grondslagen heeft gevonden. Daaronder zijn verscheidene met Christelijke opschriften. Bij de kapel van de noordoostzijde bevindt zich een klein kerkhof, waar de stoffelijke overblijfselen rusten der Fransen zeelieden, die in de haven van Goletta, en andere Fransen, in Tunesië gevestigd, gestorven zijn. In den tuin ontmoet men hier en daar oude overblijfselen. De kapel van den H. Lodewijk behoort onder het gebied van den consul-generaal van Frankrijk en tot de kerkelijke jurisdictie van het apostolische vicariaat van Tunis. Sinds 1875 wordt zij bediend door Religieuzen, die Mgr. Lavigerie uit de missie van Sahara en Soedan daarvoor aanwees. Tot die tijd werd de plaats, waar de H. Lodewijk stierf, door geen enkel priester bewaakt; ’t behoorde zelfs tot de zeldzaamheden, wanneer er op den 25 Augustus een mis te zijner ere werd gedaan. Mgr. Lavigerie heeft de verdienste en het geluk gehad, door missionarissen bij de kapel van den H. Lodewijk te vestigen, den geheimzinnigen band van die schoone Kerk van Carthago, die zoovele eeuwen onderbroken was, weer aan te knopen. Wellicht zal het den uitmuntenden prelaat vergund zijn te eeniger tijd een zijner dierbaarste wenschen te verwezenlijken, door een aanzienlijk deel der overblijfselen van den H. Lodewijk naar Carthago terug te brengen. CHINA. DE DOXIZE VAN KOECHAN BIJ FOETSIIEOEFOE IN FOKIEN. Een Dominicaner pater van ’t klooster te Lyon, vroeger missionaris in China, zond ons met de photographieën, waarnaar de gravures op bl. 80, 81 en 84 vervaardigd zijn, het volgend verhaal van een bezoek aan de grot van Koechan op 3 Januari 1870. I. Op ongeveer twee uren van Foetcheoe komt men, de Min volgend, aan den linkeroever der rivier, en eenige schreden verder in de vlakte, te midden van rijstvelden, begint men den berg Koechan te bestijgen. De weg naar ’t klooster is overal zeer stijl, met uitzondering van eenige tussendalen, die soms een bekoorlijk aanzien hebben. De beklimming vordert nagenoeg anderhalf uur. TUIS. DE KAPEL VAN DEN H. LODEWIJK TE CARTHAGO, VAN BUITEN. Langs den gelieken weg ontwaart men brede en schone stegen en nimmer zag ik in de volkrijkste streken publieke wegen, die in vergelijking kunnen komen met deze lange toegang naar een eenzame monnikerij in het midden der bossen. Benige rustplaatsen zijn aangelegd, die een verrukkend gezicht op de vallei van de Min geven en waar men reeds hoozen aan het eten, die zich hinnesten de reiziger de thee aan te bieden. Weldra ontwaart men door andere verschijnselen dat men het heiligdom van Boeddha nadert. Op de rotsen en grote klachten leest men, in groote Oudhede, hoogrode geschilderde tekens, verscheidene Boeddhistische spreuken. Eindelijk verrijst het klooster met zijn voorhof, zijn ingangspoort en voorzaal, een ruim vierkant hesalende, waarin langs de muren verschillemde reusachtige standbeelden prijken. Een daarvan draagt een onverwachte paraplu, een ander heeft een citroen. Op mijn vraag om eenige verklaringen omtrent dit laatste personage, antwoordde een bonze glimlachend : «Brand er eenig reukhout voor, dan zal het zijn muziek doen hooren." Na dit eerste gebouw ziet men nog vele anderen, door hoven van elkaar gescheiden. Het voornaamste is dat, waar Boeddha (de godheid Fo) op een groot altaar zetelt, te midden van een reusachtige versiering, die hem als omlijst (zie de gravure op blz. 85). Vele andere mythologische en ondergeschikte Boeddhistische personages vullen deze bedeplaats, waar tweemaal daags, ’s morgens voor zonsopgang en te vijf uur’s avonds, de bonzen vergaderen en ruim een uur hun gezamenlijk gebed verrichten. Ze zijn in twee afdelingen of koren gescheiden en de tussenchijfstroom blijft vrij voor de voornaamste officiant, die, na verschillende ceremonies aan ’t altaar, zich naar de uitgangsdeur begeeft, daar offers van rijst in de lucht heft en ze vervolgens onder vele diepe buigingen naar verschillende kanten van de horizon op de grond strooit. Gedurende die plechtigheden wordt het gezang voortgezet: over het algemeen eentonig, zijn er echter ogenblikken, waarin het meer bezielend wordt, en het moet gezegd worden, dat zowel het gezang als de buigingen en bewegingen, die het gebed vergezellen, met een bewonderenswaardige orde geschieden. Eene algemene processie met de zonderlingste wendingen door een vleugel van het teminkel sluit de plechtigheid. Gedurende de processie bestaat het voornaamste gezang in de eindeloos herhaalde aanroeping van de naam van Boeddha: O-mi-to-ho eek, op de maat, door twee bonzen aangegeven, waarvan de een zeer regelmatig op een ontzaggelijke trom (ta-lou) en de ander op een klok (tchong) slaat (zie de gravures op bladz. 80 en 81). Tegen het einde der processie worden zang en begeleiding steeds sneller. Tijdens deze oefeningen houden de bonzen de handen gevouwen en de oogen zedig neergeslagen. Hun geestelijk gewaad bestaat uit een soort van sjerp van gele stof; de hoogwaardigheidsbekleeder draagt een opperkleed, dat veel overeenkomst heeft met de koorkap. Zetten wij onze wandeling in de gebouwen van het klooster voort. Verder op, in een hooger gelegen gedeelte van den hof, bevinden zich, in gemakkelijk ingerichte verblijven, talrijke verzamelingen levende dieren, varkens, geiten, kippen, eenden, ganzen enz. Jammer dat ze zich hun geluk niet bewust zijn! Ze zouden zich verzekerd kunnen houden nimmer de prooi van een monnik of zelfs wild dier te worden, zoo goed zijn ze verzorgd; ze worden door bemiddeling der bonzen gehuisvest en gevoed totdat ze hun natuurlijken dood sterven, want volgens de Boeddhistische leer der zielsverhuizing zouden zij wel eens kunnen overgaan in arme dwalende zielen, die voor hun zonden boete moeten plegen. Vele dier kostbare dieren worden het klooster door vrome pelgrims aangeboden ter vervulling van een gedane belofte. In dat geval moeten de schenkers, door giften in natura of in geld, voorzien in het onderhoud der vreemsoortige kostgangers. Behalve het grote heiligdom zijn er vele kleinere. In de beperkte ruimte van een van deze vonden we vijf of zes trompetters, die een zoogenaamde draaiende processie luidden, waarvan het zien alleen de aanschouwer duizelig maakt; daarbij herhaalden zij zonder ophouden het refrein: O-mi-to-houk, onder begeleiding van een klein instrument, dat liefelijk klinkt, en van een ander in hout. Voor de godheid brandden reukwerken en waren offeranden neergelegd, bestaande vooral uit stukken appelen, een vrucht, die hier in de omringende overvloedig gevonden wordt. Voor ons vertrek werden we binnengeleid in een ontvangstzaal, waar ons de thee werd aangeboden. Vele bonzen kwamen ons daar bezoeken en hun nieuwsgierigheid was minstens zo groot als de onze, want zij waren zulke visites niet gewoon. Zij vermoedden daar dat wij priesters waren van den "godsdienst des Meesters van den hemel," en hun eerste vraag was welk verschil er bestond tusschen ons en de protestanten. Ze voegden er bij, dat deze hun een bezoek gebracht, maar door hunne wijze van disputeeren hen toornig gemaakt hadden; een waarschuwing, die wij ons benutten. Pater Bourneau, mijn gezel, die de taal van het volk volkomen machtig is, knoopte nu een lang onderhoud met hen aan, sprak over den katholieken godsdienst, het kloosterleven in Europa, over den één God, den Schepper en onderhouder van alles, over Zijne eigenschappen en het geluk, aan de rechtvaardigen voorbehouden, van den grooten God eeuwig te aanschouwen en te bezitten in den hemel, het verblijf eener eeuwige gelukzaligheid. Pater Bourneau besprak daarna het leerstuk der H. Drievuldigheid, dat schijnbaar een grote bewondering en zelfs goedkeuring bij hen scheen te wekken, vermoedelijk wegens den eerbied, welken het Boeddhisme heeft voor de overeenkomst der drie uitverkoren Boeddha’s, Sang-po-houk, die een uitgelezen plaats innemen in het heiligdom, dat wij beschreven hebben. Maar eensklaps veranderden de gezichten en las men er een uitdrukking op van misnoegen. Pater Bourneau zette zijn leerstelling betoog voort en begon te spreken over de godheid en de zending van de Verlosser, Jezus Christus, de Zoon van God, die in deze wereld gekomen was om alle mensen zalig te maken. "Ja, alle mensen, geheel het menschelijk geslacht zonder uitzondering." Deze leer viel als een hagelslag op onze toehoorders, die het Christendom allesbehalve genegen zijn, en daarmee eindigde het onderhoud, zonder dat men verder een opmerking of vraag in het midden bracht. De voornaamste spreker gaf met een echt Chinese behendigheid een andere wending aan het gesprek, door met een bereidwillige buiging een boek van ons aan te nemen, waarin de katholieke godsdienst verklaard wordt. Het aantal bonzen, dat gewoonlijk te Koeclian verblijft, is, naar men zegt, minstens honderd; maar gewoonlijk verblijft de helft in het klooster, hetzij om inzamelingen te doen en de plechtigheden van den eeredienst bij familie te verrichten, hetzij voor de bediening der tempels, die aan hunne zorgen toevertrouwd. Op zekere feestdagen echter trachten zij allen in het klooster van Koeclian vereenigd te zijn. CHINA. HET EILAND FORMOSA. III. Geschiedenis der katholieke missie. Tegenwoordige toestand. Het Christendorp Bankimcheng. (Vervolg en slot van bl. 59.) In 1625 werd het Evangelie voor het eerst in het eiland Formosa verkondigd. Bezield met het verlangen om door Fokien in China door te dringen, vestigde pater Bartholomeus Martinez, vergezeld van vijf Religieuzen, zich aanvankelijk te Formosa, stichtte er een klooster en een kerk, en arbeidde met vrucht aan de bekeering der inboorlingen. De missie breidde zich in 1630 verder uit onder het bestuur van pater Hyacinth Espinoy van den Rozenkrans; maar zij had ook haar martelaars. Pater Franciscus van den H. Dominicus werd den 27 Januari 1633 met pijlen doorboord, en in 1636 lag pater Bodewijk Maro eveneens zijn bloed voor het geloof. "Een aantal jaren later zeggen de "annalen der Dominicaner missies in het verre Oosten" in 1643, veroverden de Hollanders, die hun verwoeden oorlog tegen het Katholicisme voortzetten, het eiland Formosa op de Spanjaarden, vermelden de kerk en het klooster der Dominicanen, schonden de heiligenbeelden en voerden pater Joannes der Engelen en vier andere Religieuzen als krijgsgevangenen met naar Batavia. Sinds die tijd verschenen de Dominicanen herhaaldelijk in het eiland, doch hunne pogingen bleven over het algemeen onvruchtloos." Eindelijk, na een ballingschap van twee eeuwen heeft de Orde van den H. Dominicus weer bezit genomen van een land, welkelke zo eerbijld door haar bloed verworven had. Don 17 Augustus 1860 is Formosa tot missie verheven en gevallen bij het apostolisch vicariaat van Fokien. Het begin was moeilijk, de strijd onverpoosd; maar de missionarissen smaakten den troost, in den loop van het jaar 1863 twee en vijftig volwassenen, de eerstelingen der herlevende Christengemeente, te doopen. Den 29 Juni van het daarop volgende jaar openden zij een klein seminarie in het dorp Hankimcheng. Pater Fernando Sainz, provinciale vicaris, was met de leiding van deze missie belast en wijdde er zich vijftien jaar lang met ongehoorde inspanning aan, totdat zijn verzwakte gezondheid hem noodzaakte naar Manilla terug te keren. De missie van Formosa telt thans vier standplaatsen of staties: Taioan, Bakao, Sanço en Bankimcheng, en ongeveer 700 Christenen. De belangrijkste statie is die van Bankimcheng, waar pater Clincban de heilige dienst uitoefent. Een brief van die missionaris in den loop der maand Mei 1876 aan de pater-provinciaal der Filipijnen gezonden, bevat de volgende beschrijving van: "Bankimcheng, waar ik gevestigd ben, ligt in het zuidoostelijk gedeelte van het eiland bij een berg, die tot schuilplaats dient aan een groot getal Igorroten. Ik heb daar een tamelijk groot "missiehuis", met een kerk, toegewijd aan de Onbevlekte Ontvangenis, waarvan een beeld van de Heilige Boogengediepte boven het altaar prijkt. De Christenen, die hier talrijker zijn dan elders, maken het derde deel van de bevolking uit. Zuidwaarts van Bankimcheng, op een afstand van acht of tien minuten, bevindt zich een dorp van inboorlingen, waaronder wij eenige Chinezen huizen tellen. Ten noorden, iets meer dan een uur van hier, ligt een ander dorp, waar wij verscheidene huisgezinnen hebben, die kortelings bekeerd zijn. Daar heb ik een vrij goede hut en een kerk, ruim genoeg om het aantal Christenen te bevatten. Zij is toegewijd aan den grooten Spaanse apostel, de H. Vincentius Ferrier. Ongeveer twee mijlen westwaarts van Bankimcheng bevindt zich in een gehucht, door Chinezen en inboorlingen bevolkt, een andere Christengemeente. Ook daar heb ik een hut en een kerk, onder de hoede van de H. Joseph gesteld." «De reizen geschieden zonder moeilijkheden, want de afstanden zijn niet ver en de wegen, in dit gedeelte des eilands, niet al te slecht. De uitgestrekte rijst- en suikerriet-velden, en de talrijke met dicht bamboes omzoomde dorpen bieden een der schilderachtigste tooneelen aan. Ge moet u evenwel niet verbeelden, dat de reizen van den missionaris altijd even aangenaam en gemakkelijk zijn. «Tijdens de stortregens in den zomer worden de wegen soms onbruikbaar. Vervolgens zetten de besproeiing der rijst, de door den regen zwellende beken en de stroomen die van de bergen neervloeien, alles «Kerk te brengen. Wij waren daar echter minder op gesteld, want altoos vroegen ze de «kanbaba”, dat is: wijn te drinken; en als de wijn ontbrak keken ze allesbehalve vriendelijk. Dikwijls mochten we hun geen wijn meer geven, omdat ze reeds smoordronken waren als ze hier aankwamen. «In ’t begin van dit jaar (1876) besloot een Chinees, zich verlatend op de goede verstandhouding die scheen te bestaan, den berg te beklimmen om een klein varken te koopen, en met dat doel had hij enige huisgerief meegenomen. Maar de wilden vergaten alle overeenkomsten en begeerig naar hetgeen de ongelukkige Chinees bij zich had, wierpen zij zich op hem en sloegen hem het hoofd af. Sinds die verraderlijke moord hebben zij het nog niet gewaagd van den berg af te komen, ofschoon de mandarijn werkelijk de vergoeding geschonken heeft, waarvan ik hierboven sprak. Ik geloof dat het zeer moeilijk zal zijn die wilden te onderwerpen.” We voegen hierbij op bladz. 83 een gravure van twee vrouwen, een heidensche en een Christelijke, van het dorp Bankiinchaiig, volgens een photographie vervaardigd. KLOK IN DE EAMSERIE VAN KOECHAN, IN FOKIEN (CHINA). AANTEKENINGEN UIT HET HEILIG LAND. X. DE PLAATS VAN GEWEEN. « De eenste steen zou niet op de andere blijven » is het vonnis, dat over de tempel van Salomo voltrokken werd. Dit lot trof echter niet de muur, die Salomo en later Herodes, de moordenaar der onschuldige Kinderen, optrokken, in welks midden zich de tempel bevond. De oostervleugel van die muur vangt aan op 31 meters afstand van de St.-Stephanuspoort. Van het noordnoorden tot het zuidzuiden meet hij 474 meters, en het plein is 300 meters lang. Op de muur van dat oostelijke gedeelte bevindt zich de poort van Damascus, waardoor de Zaligmaker zijn zegevierende intrede deed op Palmzondag, zes dagen voor zijn dood. Ze is thans dichtgemontseid. Op het grootste gedeelte van de oost- en noormuur, binnen de stad, bewondert men nog prachtige overblijfselen van het bouw van Salomo, want ’t is niet gemakkelijk, altijd met zekerheid te bepalen aan wie ze moedigenschreven worden. Daar zijn ontzaglijke blokken te zien van ruim 7 meter lang en 1 meter 65 centimeter hoog. Het gedeelte van de muur, waar de Joden hun gebeden komen verrichten, dagteekent zeker van de tijd van Salomo of Herodes; maar ’t maakt een gedeelte uit van de muur, die het plein omgaat en niet van de tempel van Salomo, zoals vele pelgrims ten onrechte beweren. De gravure op bladz. 88 stelt aan de voorzijde een lengte voor van ongeveer 4 meter, breedte. Zijn hoogte kan 12 meters bedragen, doch slechts 8 meters zijn van de tijd van Salomo. De 4 bovenmeters, die men op de hierbij gevoegde gravure, bladz. 88, niet kan zien, zijn het werk der kruisvaarders of der moslims. De christenen en reizigers noemen den beroemden muur de "muur van de Joden", en de Joden van Jeruzalem noemen hem in het Arabisch "jeit el maghrab" (westelijke muur). Dit pand van den muur slaat hij de Joden zoo hoog in eere als de tempel van Salomo; van alle streken der wereld komen zij hem bezoeken en met tranen besproeien. Dagelijks en schier ieder uur ontwaart men er een Jood of Jodin, die den muur beschouwend, in zijn Hebreeuwse bijbel de psalmen van David, of de profetieën van Isaias en Jeremia leest. Maar vooral op vrijdag na den middag, voor den aanvang van den sabbat, vereenigt zij zich daar in grote getal om over deze gewijde ruïnen te weenen. O "Weldra is men er getuige van een schier oneindig charroet tafereel, dat vol grootheid is, gemengd met droefheid en smart. Aanvankelijk was er een diepe stilte onder de menigte. De vrouwen en meisjes, langs den man op den grond neergeknield, verbergen lieten hun hoofd in de handen. Had de profeet maar niet aldus door de eeuwen heen gezien, die doculier van Sion, gezeten te midden der vergetelheid en graven van Jersalem; Welke een treffende vervulling der voorspellingen! De mannen, jongelingen en grijsaarden met zilverwitte baarden slaan onbeweeglijk met een gelaat naar de oude sieren het voorwerp hunner vereering gekeerd. Allen hebben dat door den Hemel ingegeven boek in de hand, hetwelk God aan hunne vaderen had geschonken; maar het is voor hen een gesloten boek geworden, waarvan zij het begrip verloren hebben. Geruimen lijd vergenoegen zij zich met hunne gebeden op zachte en klagen toon te lispelen;’t is een soort van smeekbede klaaglied, waarin een weemoedige klank ruischt. Ongelovig en terwijl zij die vurige bladzijden der profeten doorlopen en die treurzangen hibernate, waarin Jersalem hunne rampen op zulk een hartverscheurenden toon schetst, maakt de ontroering zich van hunne ziel meester. Tranen wellen in hunne oogen, die zij onder vurige smeekingen ten hemel slaan. En gedurende meer dan een uur bewegen zij zich onder die klaagliederen voor- en achterwaarts, als wilden ze hunne droefheid zichtig vertolken. Eindelijk barsten zij in luid snikken uit en slaken smartkreten, zij drukken hunne lippen en hun voorhoofd tegen die voor hen zoo eerbiedwaardige steenen, terwijl de vrouwen haar aangezicht sluieren, op de borst kloppen en zich met het aangezicht ter aarde Een zekere weemoed grijpt de ziel aan, als men de overblijfselen van dat volk, hetwelk veroordeeld is om over de gelieke aarde rond te zwerven, verzameld ziet op de plaats, die getuige was van zijn vroegere grootheid, tusschen den berg Sion en den berg Moriah tusschen de ruïnen van zijn tempel en die van het huis van David. Veracht door de heiden, vermeden door de Christenen, in de ongezonde stadswijken verzameld, vinden zij in den schoot van hun wieg en hakermat al de hattematen en vernederingen die het ballingschap. Sinds het jaar 135, waarin de ondergang van Jeruzalem volgens werd, zijn ruim zeventien eeuwen verstreken; sinds meer dan zeventien en een halve eeuw vloeien de tranen van dat volk tevallen. Het bloed van de Rechtvaardige, die zij vermoorden, vloeit nog over hun kinderen onder alle volkeren, volgens de woorden van een pelgrim, "slechts een gering gedeelte overhijft, dat in zijn eigen land het hoofd onder het kromzwaard liet vallen. "Zij zuchten en roepen den smartkreet: "Hoe nooit, O Heer!" Een Chriselijkse kan die vraag geniaakkelijk beantwoorden. "Voorzeker, een vreeselijke vloek rustt de Joden, om de dood die zij leiden, zo zei de Confraterie der Kelers van O. L. Vrouw van Sion, de heiligen die met zooveel ijver aan de bekeering der Joden arbeiden. Zij houden de Zaligmaker, het licht der naties, de Eerde van Israël, verworpen; en bijna tweeduizend jaren dolen zij rond met het zichtbare teken der verwerping op hun voorhoofd. Veel proleten hadden het huis in vlammende woorden voorspeld, maar die heiligen konden ook het einde aanwijzen van die vloek. "Vele dagen zullen zij zonder koning en zondeloze vorsten, zonder oorlen en zonder altaar blijven, zegt de proleet Isaiah. "Maar daarna zullen zij hun God zoeken, en in de laatste tijd zullen zij met een eerbiedige vrees de Heiligen en de genaden, welke Hij hun zal schenken. (Isaïas 111: 4, o.) PATER ADRIANUS GOFFINET, MISSIEARIS DER SOCIETEIT VAN JESUS TE KOKHALIE IN WEST-VLENDEN. In de nacht van den 8 op 9 Juni 1877 overleed te Orleans een missionaris, priester der Sociëteit van Jesus, die het slachtoffer werd van een vreeselijke ramp en ons op zijn smartleger een schitterend voorbeeld gaf van Christelijk heldenmoed en volkomen berusting in de wil van God. Alvorens een levensschets van die man Gods te geven, zullen we in het kort de vliekdilemmatiek gebeurtenis verhalen, die de waardige missionaris zo onverwacht trof. Een brief van de Eerw. heer Auvrey, vicaris van Sint-Paternus te Orleans, geschreven den 4 Juni, den dag des onheils, aan pater Pitot, van de Sociëteit van Jesus, zegt: "... Heil. pater Goffinet kwam van Perigueux met den trein, die langs Orleans gaat, omstreeks half drie ’s morgens. Aan de Aubrais verplicht om enige minuten uit te spannen, was hij, op het oogenblik van het vertrek, niet gereed, tien treinen op het punt zittend van te stoomen, snelt de missionaris toe om zijn plaats te hernemen. Op hetzelfde oogenblik en zonder dat hij het bemerkte, naderde de trein van Parijs. Het locomotief wierp hem omver en, naar het schijnt, zijn acht wagons over zijn beenen gereden. Ook de rechterarm is getroffen. De beenderen en het vlees zijn slechts een vormloze massa, vol bloed. "De pater Goffinet leeft nog. Het boven- en de borst zijn ongedeerd, maar zijn toestand is volkomen hopeloos. "De stationschef en de beambten hebben de missionaris alle mogelijke diensten bewezen. Ook de toewijding van de geneesheer, die met de dienst der lijn belast is, was bewonderenswaardig. «De eerste gedachte van pater Gollinet was om een priester te vragen. Men wendde zich onmiddellijk tot de pastorie van St.-Paternus. Toen ik in de Aubrais kwam, bevond ik mij tegenover een priester, die glimlachte bij het lijden en de dood. Pater Gollinet biechtte met het helderste bewustzijn. Ik diende hem de H. Communie en het H. Oliesel toe. Hij zelf antwoordde op de gebeden op een toon, die alle aanwezigen de tranen in de oogen deed komen. Toen hij bemerkte dat enige beambten zich bij het ontvangen der laatste HH. Sacramenten wilden verwijderen, zeide hij: «Blijft, mijn beeren, blijft!» En allen bleven, knielden neder en baden. Het was een aangrijpend schouwspel: die missionaris met een langen grijzen baard, bediend door een jonge priester, omringd van twintig ambtenaren van een station. Hier, als in Indië, was pater Goffinet een moedig missionaris. Hij deed niets dan bidden voor zijn dierbare Hindoes. Niemand bevat een enkele klacht geboord, alleen het gebed vloeit van zijn lippen. Ik ben bij het hospitaal van deze stad vergezeld en hem eerst te zes uur verlaten. Zodra u deze brief ontvangen is, begeef ik mij weer naar hem. Hij had zich voorgespieeld dezen morgen te Parijs, in de Rue de Sèvres, de mis te lezen. Ik heb hem beloofd u het ongeval mede te delen.” Ziehier het testament, dat pater Gollinet opgeven heeft aan de heer Lauras, stationschef der Algies: In de naam des Vaders, en des Zoons, en des Heilige Geestes. Amen. Ik geef mijn ziel aan God, mijn lichaam aan de aarde. Ik vraag vergeving aan allen, wie ik in Indië beleedigd heb, aan Mgr. den aartsprijvlijkoon, aan al onze Paters en Broeders en aan allen, met wie ik in betrekking ben geweest. In Europa aan al onze Paters en Broeders en aan allen! Ik bedank de Zeer Eerwaarde Pater-Generaal te Rome voor al de goedheid, welke hij mij en al onze Paters in Italië en Frankrijk bewezen heeft. Ik begaf mij naar Engeland voor mijn gezondheid en om aalmoezen in te zamelen voor de verspreiding van den katholieken godsdienst onder de heidenen van Indië. Ik hoop dat het huidige geval, waarvoor ik God bedank, wel vergevallen van een winderpaal te zijn aan de milddadigheid, velen zal aansporen om de missionarissen van West-Bengalen, of met andere woorden, van de missie van Calcutta, krachtig met hun hulpmiddelen te steunen. Ik beveel mijn oud en hartelijk geliefde vader aan mijn broeder, die als herinnering aan onze wederzijdsche liefde, voor mijne ziel zal willen bidden Amen. Adrianus Goffinet, Priester der Sociëteit van Jesus, missionaris te Koykhallee, provincie Calcutta. Het Journal du Loir et bevatte het volgende: «Eerst ten negen uur 'smorgens (4 Juni) begon dokter Brachemier met het alzetten van het linkerbeen en den rechter voorarm. Toen de heelmeester, ondanks de bekwaamheid welke hij aan den dag legde, zich verontschuldigde, dat hij wegens de ernstige breuken, die de zieke noodzaakten in zijn bed te moeten blijven liggen, de operatie niet zoo spoedig kon verrichten als hij gewenscht had, antwoordde de missionaris: «Ik ben bereid te lijden en mij aan alles te onderwerpen wat de goede God belieft.» Pater Goßinet heeft met een ware heldenmoed de dubbele en smartelijke afzetting van twee ledematen doorstaan, tot iedereen een hoofd van dankbaarheid ontmoette en geen enkele klacht slakend. Mgr. Steins, S.J., aartsbisschop van Bosra, i.p.i. en apostolisch vicaris van West-Bengalen. "In den nacht van 8 en 9 Juni is de eerbiedwaardige lijder ten gevolge van de dubbele operatie bezweken." Pater Mirebeau, S.J. van Parijs vult de bijzonderheden aan in een schrijven van den 12 Juni 1877. Naar Orleans gezonden, kwam ik daar aan op het oogenblik, dat pater Gollinet, naar het hospitaal vervoerd, liet linkerbeen en de rechterarm werden afgezet. Ondanks zijn aandringen konden de heelmeesters er niet toe besluiten, om ook den rechtervoet af te zetten, de verse beschrijving van de gebeurtenissen, die in den loop zijner missie waren voorgevallen. Ik bracht den eersten nacht bij hem door; zijne smarten waren vreeselijk, maar geen enkele klacht gleed van zijne lippen. Ik verliet hem dinsdag te drie uur van den middag en beval hem aan de zorgen van een onze paters, die pas uit België gekomen was. Zijn broeder, ook een Jesuïet, was inmiddels toegezeten, evenals zijn vader, een grijsaard van zes en tachtig jaar, die uit het hart van België kwam. Die letterlijk vermorzelde was, met uitzondering van den biel, welke ongedeerd was gebleven. Ik boorde de geneesheers en de bestuurders, die getuigen waren van de operatie, hunne verwondering uitspreken over den bovenmenselijke moed van pater Gollinet. Hij sprak allen moed in; geen enkel teken van smart of zwakheid merkte men bij hem op; terwijl men bezig was met het kerven van zijn vlees en beenderen, onderhield hij zich vreedzaam met een bestuurder over BEELD VAN BOEDDHA IS DE LAMASERIE VAN KOECHAN, IN FOKIEN (CHINA). "Mgr. Dupanloup, bisschop van Orleans, bezocht pater Gollinet en schonk hem zijn zegen. De prefect met zijne echtgenote en de burgemeester van deze stad brachten hem eveneens een bezoek. Zonder een formeel verbod van de oppergeneesheer zou geheel Orleans zijn toegesonden, om zich in de gebeden van den heiligen missionaris aan te bevelen. "In de nacht van vrijdag op zaterdag stierf de verminkte lijder, en zijn ziel, door het lijden gezuiverd, ging het loon ontvangen, toegezegd aan de getrouwe dienaren. "Het lichaam van pater Goffinet werd naar Angers vervoerd en bijgezet in het graf van de Sociëteit van Jesus." Na deze smartelijke bijzonderheden zullen we, bij het portret van de betreurde missionaris op zijn stortbed en een afbeelding van de kapel, door hem te Koykhallee gebouwd, de gravures op bladz. 89 een kort overzicht geven van het werkzame en zegenrijke leven van die waardige zoon des H. Ignatius, die met zooveel vrucht de voetstappen volgde van de H. Franciscus Xavierus. Pater Goffinet werd geboren te St. Vincent-Bellefontaine, bij Arlon, in België, den 17 April 1821. Na zijn voorbereidende studie in 't klein seminarie van Bassagne te hebben voltooid, trad hij ten januari 1840 in 't noviciaat der Jesuïeten te Drongen. Van 1842 tot 1850 was hij professor der Latijnse taal en der Franse letterkunde in de colleges van Doornik en Namen. In de maand September 1853 werd hij te Luik priester gewijd door Mgr. Mercy-Aegidius tevelenaar en zette, van 1851 tot, zijn lessen voort in diezelfde colleges. In 1864 werd de Eerw. pater A. van Heule benoemd tot apostolisch vicaris van Westelijk-Bengalen, dat sinds 1860 aan de missionarissen der Sociëteit was opgedragen. Hij haastte zich de hulp in te roepen van pater Goffinet, wien hij in het noviciaat van Drongen gekend had en wiens vurig verlangen om zich aan de missionen te wijden hem eveneens bezielde. Met vergunning zijner overste vertrok de nieuwe missionaris, maar op het punt om de reis te aanvaarden, vernam hij den schielijke dood van Mgr. Van Heule, die den 9 Juni 1865 te Calcutta was aangekomen. Pater Gollinet ging den 29 October 1865 te Marseille scheep op de Péluse, in gezelschap van vier zijner medebroeders, drie studenten seminaristen, voor Madras bestemd, en zeven Religieuze van het Instituut der Engelsche Dames van Nymphenburg in Beieren, die zich naar Patna begaven. De missionarissen kwamen in het begin van December te Calcutta aan. Daar werd pater Gollinet belast met de geestelijke zorg in de hospitalen en met den aalmoezeniersdienst van Fort William, waarvan het garnizoen altijd een groot aantal katholieke soldaten, bijna allen leger, telt. Toen Engeland in 1867 den oorlog verklaard had aan den Negus van Abyssinië, Theodorus, verzocht sir Robert Napier, generaal-opperbevelhebber der expeditie, aan Mgr. Steins twee katholieke aalmoezeniers. De Eerw. paters Gollinet en Salinger, de laatste van de missie van Bombay, werden daarvoor aangewezen. In 't midden van December 1867 ging pater Gollinet scheep op de Oriental, en den 3 Januari 1868 landde hij tegelijk met den generaal-opperbevelhebber te Zoella, het oude Adulis, in de baai van Assab, aan de oëenis der Roode Zee gelegen. Den 6 Januari begaven de troepen zich op marsch. Pater Salinger, die den 3 December van Bombay vertrokken was en het eerste zijne bestemming bereikte, werd aangewezen om de zieken in het kamp van Zoella te verzorgen. Pater Gollinet zou het expeditieleger volgen. "Het leven zonder een levendige aandoening lezen we in de Precis historiques zette pater Goffinet den voet aan de oude Christelijke bodem van Abyssinië; het vernieuwde in hem de herinnering aan zoovele broeders, die gedurende bijna honderd jaren, van 1006 tot 1646, deze uitgestrekte gewesten met hun zweet en bloed besproeid hadden. Hij was de eerste Jesuïet, die, na verloop van twee eeuwen, opnieuw Tigré en Amhara ging binnendringen. Terwijl hij zich met een heiligen ijver aan zijn dienst van aalmoezenier wijdde, welke taak hem gelukkig gemakkelijk werd gemaakt door de hoffelijke voorkomendheid der Engelse officieren, wist pater Goffinet ook nog den tijd te vinden om de kerken te bezoeken, medailles aan de kinderen uit te delen en aan allen gevoelens van eerbied en vertrouwen in te boezemen jegens de katholieke missionarissen." "VROUWEN VAN BANKIMCHAAN, IN FORMOSA (CHINA). Op zes dagen reizen van de haven van Zoella, te Sénafa, had de Engelse generale staf een verschanste legerplaats aangelegd. Alle de korpsen moesten daar doortrekken en er hoven. Men had er depots en hospitalen gevestigd. Pater Goffinet bleef daar van den 12 Januari tot den 5 Maart. Van den 6 tot 16 Maart legde het Engelse leger de 100 mijlen af, die Sénafa van Antalo scheiden, en zette, na twee dagen rust, zijn tocht voort naar Magdala over bergen en algronden. Op goeden voortvluchtig, den 10 April, had bij den Besilio, een stroom van den Blauwen Nijl, het eerste treffen plaats met de Abyssiniërs, die verslagen en op de vlucht gediult werden. Pater Goffinet was op zijn post om de gekwetsten te troosten en te verzorgen. Den 13 April eindelijk werd tot de bestorming besloten van het kasteel van Magdala, gelegen tussen zijn ligging aan een steile helling, dan om het getal en de bekwaamheid zijner verdedigers. Het 33e regiment zou den eersten aanval doen. Kapitein Gollinet bevond zich in de gelederen. Men trok langzaam voorwaarts en bereikte het fort onder een hagel van kogels; de poort wilde niet bezwijken voor de pogingen der Engelsen; toen maakte men een bres in de met staketsels omheinde muren. Pater Gollinet was een der eersten, die er door drong. Het doel van den veldtocht was bereikt. Zodra Robearts Napier verliet dan ook den 17 April Magdala en den 20 waren al de troepen der eerste afdeeling op het bergvlak van Dalanta vereenigd. Van daar hernamen zij hun marsch naar de haven van inscheping. Den 25 Mei eindigde pater Gollinet te Senafa, door het toekomst van kolonel Dillon, een katholiek leraar, de vergunning om tegenwoordig te zijn bij het onderhoud van Kassa, vorst van Tigré, met den generaal overheer. Den 27 Mei kwam hij te Koonigla aan, den 30 ging hij scheep aan boord van de Ca Nova met een gedeelte van het 4e regiment; acht dagen later stapte hij te Bombay aan wal en den 4 Juli kwam hij te Calcutta terug. Tegen het einde van juli zien we den missionaris bezig aan een nieuwe onderneming, die hij 10 beloopt einde zijns levens voorzelle: de bekeering der inlandsche Hindoes. In de omstreken van Calcutta en in de vlakten door den delta van den Ganges besproeid, leefden zich talrijke Hindoes-doriezen, waar vroeger door katholieke priesters het Evangelie was verkondigd. Wegens gebrek aan hulpmiddelen en apostolische arbeiders had men ze echter sinds meer dan dertig jaar aan hun lot moeten overlaten, en zodoende waren ze da jirooi geworden der baplisten-zendelingen. Men noemde die streek Sunderbund, het land der 34 Pei'gunnahs. Den 20 en 27 juli bezocht pater Gollinet eenige dorpen, en den 10 augustus zette hij zich voorloopig neder te Kushun-Malinned, dat hij kort daarna verliet om zich te Koykhallee te vestigen, waarvan hij het middelpunt zijner apostolische tochten maakte. De groote zaak van den geloofsverkondiger der Hindoes is vloeiend hun taal te spreken. Pater Gollinet lag zich, op vijftigjarige leeftijd met ijver toe op de studie van het Bengaalse. Zijn onwrikbare volharding en ijzeren wil deden hem alle moeilijkheden overwinnen en weldra sprak hij vloeiend de taal der inboorlingen. De grenzen van een vluchtige schets vergunnen ons niet de missionaris te volgen in zijn moeilijk en nederig achtjarig apostolaat in de moesten van den Sunderbund. Genoeg zij het te zeggen, dat hij te Koykhallee een terrein kon koopen en er een kapel, een bungalow (pastorie) en een school bouwen. Van daar, als uit een middelpunt, schoot hij geheel alleen de stralen van zijn zielenijver uit over het gehele district, totdat pater Delplace hem in 1873 kwam helpen. Acht jaar van onvermoeide vermoeienissen in een moerassig land en onder een verzengende zon hadden het krachtige gestel van pater Gotlinet ernstig ondermijn. In de maand Juli 1876 zonden zijn Overste hem naar pater Jacobus, te Assensole, een stadje in het noorden van Galcutta, vervolgens liet men hem een reisje in de bergen van het zuiden doen. Alles bleek vruchteloos, en tegen het einde van Februari 1877, bij het naderen van het warme jaargetijde, achtte men een spoedige terugkeer naar Europa onzakelijk. Den 4 Maart ging pater Gotlinet te Galcutta scheep en kwam den 23 April te Rome aan. Weinige maanden voor zijn vertrek naar Europa, zeggen de meergenoemde Precis historiques, had de missionaris te Galway de gelegenheid gehad kennis te maken met de raja Sourindro Mohun Tagore, stichter en president van de Hindoese muziekschool in Bengalen. De raja, die tot een der rijkste inlandsche families van Calcutta behoort, is de hersteller van de oude Aryense klanken muziek, een belangrijken, maar sinds lang verwaarloosde tak der Sanskrietische beschaving en letterkunde. Pater Gohinet, die zelf muziekkenner was, deed de raja opmerken, dat er veel punten van overeenkomst waren tussen de Hindoese en onze middeleeuwse muziek, ontleend aan de oude melodieën van Griekenland en Rome. Weldra ontstond er een soort van wetenschappelijke vriendschap tussen de raja en de Belgische missionaris; en door tussenkomst van pater Gohinet bood de raja aan de koning der Belgen, aan de koninklijke academie van België, zoomede aan de geleerde directeur van het Conservatorium van Brussel, de heer Gevaert, al zijn muzikale werken aan, in het Engelsch, Bengaalse en Sanskrietisch geschreven. De heer Gevaert, de meest bevoegde muziekbeoordeelaar van Europa in dit opzicht, zei, na die werken doorlopen te hebben, "dat zij een onberekenbaar belang hadden voor de geschiedenis van de muziek bij de volken van het Verre Oosten." Den 4 Januari 1877 werd dan ook Sourindro Mohun Tagore benoemd tot buitengewoon lid van de koninklijke Academie van België. Kort daarna bood de raja de koning der Belgen de prachtige verzameling muziekinstrumenten van India aan, welke Zijn Majesteit aan het Conservatorium van Brussel ten geschenke heeft gegeven. Na een verblijf van een maand in Italië, landde pater Gohinet te Marseille aan. Alvorens zich naar België te begeven, dat hij spoedig hoopte te betreden, bracht hij een bezoek aan O. L. Vrouw van Lourdes, vertrok van daar naar Bordeaux en vervolgens naar Parijs. Gedurende die reis trof hem de noodlottige ramp in de Alpen, die de apostolische missionaris het leven kostte. VAN BEYRODT NAAR GHAZIR, EEN UITSTAPJE IN DE LIBANON. In de vorige jaargang van de "Katholieke Bijlagen" gaven we een zooveel mogelijk volledig overzicht van de missie van Syrië en de bewonderenswaardige stichtingen der missionarissen van de Sociëteit van Jesus te Beyrouth en Ghazir. De eerwaarde pater Desice, van België, die het vorige jaar als missionaris naar Syrië vertrokken is, geeft een kort verslag van zijn reis, dat hij aan het noviciaat der Sociëteit te Ghazir in de Libanon gebracht heeft. Onze lezers zullen dit zeker met belangstelling volgen, te meer omdat de missie van Syrië, in kleinere, zijn de tegenwoordige staatkundige verwikkelingen onze aandacht waardig is. Door het tractaat van Beiroth is de Oosters-christelijke wereld een nieuw tijdperk ingetreden; aan Engeland is bij dat verdrag het eiland Cyprus overgegaan, dat in de nabijheid van Beirut en de kusten van Syrië ligt. Die gebetenheid kan op de toekomst der missie van grote invloed zijn. Wij laten daarom het schrijven van pater Desice in zijn geheel volgen: Beiroth, 1 Januari 1878. Ik ben van mijn noviciaat in de Libanon teruggekeerd: ik heb Ghazir en het noviciaat der eerw. paters Jesuiten der Syrische missie bezocht en deel van mijn bevindingen mee. Op zondag 16 December, na de H. Mis en de oefeningen van mijn Congregatie, werd ik vertrokken. Als reisgenoot had men mij aangevuld de eerw. pater Fiorowich, die te Beiroth zeer bemind is, waar hij zich vooral met de armen en ongelijkengelijkengelijken bezighoudt. Om elf uur wachtten ons twee paarden op de binnenplaats van de Universiteit; achter op het zadel waren de zakken gebonden, die een weinig linnen, enige provisie en den onmisbare mantel van caoutchouc bevatten, die ons voor de regen moest beschutten; want al hebben wij in de winter geen sneeuw, het regent hier in dat jaargetijde overal loodgig. In geheel Syrië is slechts een enkele berijdbare weg die van Beirut naar Damascus over de Libanon loopt. Overal elders reist men te voet of te paard. Wij waren gereed en hadden onze Arabische dravers bestegen. De meniten die uit de hogmis kwam, groette ons eerbiedig. Wij vertrokken, eerst in stap, vervolgens in draf; onze jonge, luchtige geklede, ging naast ons; weldra zal hij de steilste heugen bestijgen, ons voorgaan in de rivier, welke wij moeten overtrekken. Wij reden langs de zee, zonder enige noemenswaardige ontmoeting gehad te hebben en bereikten tegen den namiddag de rivier de Hond. Deze rivier loopt door middel van onderaardse kanalen, welke de Engelschen voor twee jaar gegraven hebben, naar Beirut, waar de inwoners het water voor huiselijk gebruik bezigen. De Universiteit heelt daardoor ook goed geduukt water. Nabij de monding van de Hond verheft zich op den oever een Turksch huis met galerij, terrassen en een berg, waar de vermoeide reiziger gevonden wordt. Wij moesten den stroom oversteken, die breed, snel en op verchillende plaatsen zeer diep is. Er is wel is waar een brug, doch deze ligt hooger op in het gebergte. Vermoedelijk om een onervaren reiziger ten dienste te zijn, stijgt de eerw. pater Fiorowich van zijn paard en verzoekt mij zijn voorbeeld te volgen. Zich voet en de paarden aan den toom leidend, loopen wij langs rotsachtige voetpaden naar de brug. Nauwelijks waren wij haar op ons gemak overgetrokken en de herberg genaderd, of wij zagen een man door de rivier waden. Hij liep tot aan het middel in het water en de stroming veroorzaakte hem geen ongerief. Wij besloten bij onzer terugkeer zijn voorbeeld te volgen. 