Stukken betreffende de wreede vervolging en veroordeeling tot jarenlange gevangenis met dwangarbeid van Francesco en Rosa Madiai\u0308 Florence in Italie\u0308, wegens het omhelzen der Protestantsche godsdienst en gemeenschappelijk Bijbellezen
De ondergeteekenden bieden U voorloopig den innigsten dank aan voor uwe opofferende pogingen en dragen U en uwe edele reisgenooten in den gebede op aan 's Heeren genadige bescherming en leiding. (Dit Credentiaal is later onderteekend door de Heeren Baron van zuylen van nyevelt, Minister van Staat, Jonkheer boreel van hogelanden, Lid der Staten-Generaal, Lt. Generaal de la sarraz, Minister van Staat, Dr. capadose. De jonge van ellemeet, Lid der Staten-Generaal, (per ord.) Mr. isaac da costa. Mr. koenen, Lid van den Raad van Amsterdam. De bosgh kemper, Advocaat-Generaal, bij het Provinciaal Geregtshof van Noord-Holland. Labouchère, Koopman te Amsterdam. Baron rengers, Oud Gouverneur der Prov. Groningen. Baron van boetzelaer, Je Utrecht. A. J. van beeck calkoen, te Utrecht. Baron van heemstra, Lid der Provinciale Staten van Friesland. Baron mackay, Lid der Staten-Generaal. Baron van lijnden, Lid der Staten-Generaal. Baron van pallandt van ter leden, (per ord.) (Zijnde deze handteekeningen op het stuk geplaatst door de zorg en medeweten van) Jonkheer j. a. singendonck, Griffier van de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Aan Francesco en Rosina Madiaï in Toskane. Geliefde Broeder en Zuster in den Heer! De ondergeteekende Christenen uit de verschillende deelen der Nederlanden, hebben met onuitsprekelijke voldoening en óotmoedigen dank jegens God i^w volhardend geloof en uwe waardige en kalme houding onder uwe zware beproevingen gadegeslagen en het goede getuigenis, voor uwe aardsche Regters afgelegd, niettegenstaande het schrikkelijke lot dat n dreigde ; tot welk alles gij ontwijfelbaar door de genade des Heiligen Geestes zijt gesterkt en bekwaam gemaakt. Maar met diepe droefheid hebben zij, als leden van hetzelfde ligchaam, waarvan onze groote God en Zaligmaker jezus Christus is het gezegend Hoofd, de verblindheid uwer Regters en uwe wreede veroordeeling vernomen. Zij wenschen van hunne hartelijke en innige deelneming u bij deze letteren een openlijk bewijs te geven, dragen u in hunne vurige gebeden op aan den Heer, op wien zij met u hopen, bij wien is goedertierenheid en veel verlossing, en zij wagen het 11 te wijzen op de kroon der regtvaardigheid, welke de Heer, de regtvaardige Regter, in zijnen dag geven zal, allen die zijne verschijning hebben lief gehad, en op dien troone Gods voor welken dag en nacht Hem dienen zullen, die uit de groote verdrukking komen, en hunne klcederen gewasschen hebben in het bloed des Lams. {Volgen de onderteelceningen.) Mededeeling van deze stukken is gedaan in de Vergadering van Christelijke Vrienden te Amsterdam, gehouden 13 en 13 October 1.1. en met levendige toejuiching ontvangen, en bepaald, de giften, die de broeders, zoo voor de deputatie als voor de vervolgde echtelingen zouden willen afzonderen bij den heer IIöveker te bezorgen, die in de Vereeniging zouden worden vermeld 1). Het verblijdt ons innig dat wij mogen mededeelen dal zich aan de deputatie uit Engeland vertegenwoordigers hebben aangesloten uit Zwitserland, Frankrijk, Pruissen, de Nederlanden en de Vereenigde Stalen van Amerika, leden van onderscheidene Christelijke kerkgenootschappen; en, zoo wij wel onderrigt zijn, worden de onderscheidene anden door de volgende heerén vertegenwoordigd: Pruissen, door Graaf albert de poüktalis, laatst Pruissisch afgezant te Konslantinopel. Frankrijk, » Graaf agenor de gasparin. Engeland, » Graaf van roden, Graaf van cavan en Kapitein trotter. Nederland, » den Heer elodt van soeterwoüde. Zwitserland, door Kolonel tronchin. Deze deputatie is den 22en October te Florence aangekomen. De Groothertog bevond zich destijds niet ter dier stede, maar werd er verwacht 2). 1) Reeds zijn tot dat einde bij bovengenoemde f 140.— aan verscheidene giften ontvangen. 2) Even voor het afdrukken vinden wij, dat het Franschc dagblad Le Journal des Débats een artikel heeft geplaatst over de veroordeeling der Madiai's, en luide zijne verontwaardiging over het niet eerbiedigen der vrijheid van geweten uitspreekt. Onder anderen zegt het: «Allen, die, hetzij in Engeland, helzij in Frankrijk, of elders de vrij heid van geweten verkondigen, en verdedigen, hebben thans eene sehoone gelegenheid, om hunne stem te verheffen voor de verdediging en de handhaving dezer groote beginselen. De gebeurtenissen waarover wij thans Moge God, die de harten der Koningen leidt als waterbeeken, genadiglijk het hart van den Groothertog van Toskane neigen, opdat hij zich ontferme over zijne onschuldige onderdanen, wier eenige misdaad, na het strengste onderzoek gebleken is te zijn, dat zij den Bijbel hebben gelezen, die nu als boeven en schurken behandeld worden, en, zoo zij niet bij tijds worden gered, ten gevolge van al hun lijden moeten wegkwijnen, terwijl zij dit alles geduldig en met vreugde dragen voor jezüs hunnen Heer. Dat allen, die dit lezen, zich vereenigen in den gebede, om gewenschten uitslag van de gemeenschappelijk aangewende poging, opdat ook deze gebeurtenis uitloope op uitbreiding van 's Heeren rijk, en ook hier wederom tot de vervolgers gezegd kunne worden: «Gijlieden hebt dit wel ten kwade gedacht, maar de Heer heeft het ten goede gedacht." 1 Nov. 1852. eenige woorden wenschen te zeggen, hebben plaats gehad in het groothertogdom Toskane, in de maand Junij 11. Twep Toskaansche onderdanen, de echtgenoot en zijne vrouw, zijn door het koninklijke hof van Florence veroordeeld, de een tot vier en een half jaar gevangenisstraf met dwangarbeid, de andere tot drie en een half jaar gevangenisstraf, wegens het omhelzen der proteslantsche godsdienst en daarbij pogingen te hebben aangewend om ook anderen te bekeeren. Zij waren van goen enkele misdaad of staatkundige overtreding beschuldigd, de eenige redenen van, beschuldiging waren die, welke wij hebben opgenoemd; de regtbank heeft het zelfs niet noodig geacht om naar mogelijke misdrijven van eerstgenoemden aard onderzoek te doen, en zij heeft het vonnis gewezen uit aanmerking: »dat de strafwetten, volgens de interpretatie der meest beroemde regtsgeleerden, het proselytisme erkennen als cene misdaad die burgerlijk strafbaar is."" »....Ilet is daarom dat wij tot regtvaardiging juist de daad hebben genomen die de beide veroordeelden het meest moet bezwaren. Wij zouden kunnen aanvoeren, dat het feit van proselytisme door hen ontkend, en niet genoegzaam bewezen was. Maar wij stellen, zoo men wil, dat zij zich aan deze misdaad hebben schuldig gemaakt; dat de akte van beschuldiging juist is en de vcroordeeling overeenkomstig de beschuldiging. Welnu! met hun vonnis in de hand moeten deze «misdadigers" voor de regtbank der openbare meening treden, en dan zullen de regters op hunne beurt geoordeeld worden. Er bestaat in de wereld geen vrij geweten dat zich niet met verontwaardiging tegen zulk eene beleediging van alle geweten zal verheffen. De Groothertog van Toskane heeft gemeend het verzoek om gratie der veroordeelden te moeten afwijzen, en deze beide ongelukkigen ondergaan thans de straffen die aan de ergste misdadigers worden opgelegd. Eene deputatie van Protestanten uit Frankrijk, Engeland, Zwitserland, Holland en Duitschland, begeeft zich thans naar den Groothertog om ten gunste der Madiaï's tusschen beide te komen. Wij hopen dat hunne stem zal worden gehoord door den kleinzoon van Leopold I; doch, in eïk geval zullen de vrienden van godsdienstige vrijheid, tot welke godsdienst zij ook behooren, haar met hunne wenschen ondersteunen. EEIISTE VERVOLG VAN Di. STUKKEN BETREFFENDE DE WREEDE VERVOLGING EN VEBOORDEEL1NG TOT JARENLANGE GEVANGENIS MET DWANGARBEID VAN i rau t esco en Itosa Matliai. Deelden wij op blz. 51 mede dat uit Frankrijk graaf agenor de gasparin ziel) aan de deputatie had aangesloten, de volgende brief dien hij aan graaf roden had geschreven op een oogenblik dat hij meende zich niet naar Florence te moeten begeven, vinde hier allereerst zijne plaats. Brief van graaf agénor de gasparin aan graaf roden. Orbe (kanton du Vaud), 2 October 1852. Mij is de taak opgedragen om het u uit naam mijner Fransche broeders te zeggen: Wij zijn één in het geloof, wij zijn één in de dienst (helaas! zeer onvolkomen) waarmede wij ons jegens den Heer trachten te kwijten ; wij zijn één in de liefde jegens de broeders die tor oorzake van het Evangelie lijden ; wij zijn één in het gebed dat opgezonden wordt, opdat zij in de eerste plaats mogen worden versterkt, daarna verlost, zoo dit Gods wil is; wij zijn één in de manifestatie welke bestemd is om öf deze invrijheidstelling te vorderen, öf ten minste aan de vrienden van den Bijbel in Italië te toonen dat zij niet alleen zijn: wij zijn éen in het terugeischen der regten van het geweten en in het protesteren tegen onlangs plaats gehad hebbende handelingen. Wij zijn één'in het besluit om de vrijheid onzer tegenstanders even krachtig te verdedigen als wij die onzer vrienden verdedigen, in elk geval liever als Christenen willende vervolgd worden, dan als antichristenen onder de vervolgers gerekend te worden; "wij zijn één in den weerzin om stoffelijke wapenen te gebruiken, terwijl wij op elke wijze de verdrukking van het Evangelie verkieslijk achten boven eene zegepraal of eene verlossing door tusschenkomst van de wereldlijke magt verkregen. Wanneer gij deze gedachten zult uitdrukken" Mylord, wanneer gij ook uwe pogingen zult aanwenden op de menschelijkheid van den Groothertog, zult gij kunnen zeggen, dat "ij niet alleen in naam der Protestanten van Engeland, Duitschtancï, Rolland, Am ika en Zwitserland spreekt, raanr evenzeer in naam der Protestanten van Frankrijk. Zij zullen niet minder 3 dan anderen hartelijk instemmen met uwe woorden ten gunste dor echtgenooten madiaï, ten gunste der vrijheid van den Bijbel in Toslcane, ten gunste der godsdienstige vrijheid in de geheele wereld. Ja, verkondigt het luide. Uwe broeders van Frankrijk, afstammelingen der martelaren des geloofs, gewoon om te kampen tegen de maatregelen die hunne Christelijke handelingen bedreigen, stellen uit den grond van hun hart belang in het lijden °der nieuwe martelaren. Zij beminnen hen, zij bidden voor hen. Maar ook weten zij dat de beloften van jezüs chkistus alle vervuld worden: met de aan zijne vrijgekochten aangekondigde vervolgingen, zendt Hij hun de kracht om ze te d°ra"-en. Hij schenkt hun de vervulling van zijn woord : «Verheug u dan, met beving!" Hij legt zegeningen in de beproevingen, om zijnentwil gedragen. Het geloof der Christenen, der nederige, onderworpene Christenen, vreemd aan elke staatkundige bèdoeling, dit geloof is wel het aanbeeld waarop reeds vele hamers zijn verbrijzeld. Voorzeker, het voorbeeld van Frankrijk bewijst het, want in Frankrijk is het aanbeeld nog ongeschonden en echter hebben de hamers gedurende drie eeuwen er op geslagen.. Ik vrees niet het te herinneren, Mylord ! want deze herinnering kan thans haar nut hebben: in mijne politieke loopbaan heb ik steeds de behoudende beginselen die met het ware liberalisme overeenstemmen, ondersteund. Ik heb op de tribune voor de regten der Katholieken gestreden zoowel als voor die der Protestanten. Ik gevoelde dat een gewigtig beginsel naar zijne vervulling streefde, een beginsel dat de wereld welligt zal verwerpen, maar dat zich opdringt aan elk Christen die weet met welken geest hij bezield is. Dit beginsel bestaat hierin, vertrouwen te stellen in de waarheid, haar nimmer de beleediging aan te doen om haar door de wereldlijke magt te beschermen, of in iets hare tegenstanders te hinderen. U noch mij, Mylord! zal men verdenken dat wij de btaten wenschen omver te werpen en revolutionaire beginselen te verspreiden. Men weet (en houd niet op het aan de groothertogelijke regering te zeggen) dat wij, bij het terugeischen der vrijheid van godsdienstige overtuiging, verzekerd zijn de ware belangen der orde en der politieke bestendiging te dienen. De re«tvaardiSheid alleen maakt de natiën krachtig. Rustige Christenen, aan hunnen Heer gehecht, de oogen gerigt op Hem die wilde dat men den Keizer zou geven wat des Keizers was: mannen des gebeds, gewoon om zich nederig te buigen voor het sonvereine gezag van alle woord geschreven in de heilige boeken; menschen gevormd in die school van gehoorzaamheid en eerbied, zoowel als van vastheid van ziel, heihge waardigheid, en ware onafhankelijkheid, zulke menschen zullen het behoud zijn der volken die hen niet uit hun midden zullen verstooten. Zij zijn »het zout der aarde ; neem hen weg, en de aarde zal verderven. Welke ook de uitkomst zij, Mylord! van onze pogingen ten gunste onzer zeer beminde broeders in Italië, altijd zal daaruit eene hoogst gewigtige manifestatie blijken der gevoelens, welke het evangelische Christendom eenstemmig luide belijdt. Het ware Protestantisme zal zich getoond hebben zoo als het is, niet ijver aan de waarheid gehecht, en evenzeer te^en de dwaling ingenomen , zeer onverdraagzaam voor valsche leerstellingen, zeer positief en zeer exclusief in geloofszaken ; in één woord, volkomen vreemd aan de verdraagzaamheid van liet scepticisme, maar de groote verdraagzaamheid des geloofs belijdende en toepassende. Verdraagzaamheid! ik bedriet mij ; vrijheid, regt moet men zeggen. De dwaling heeft het regt zich te verspreiden, want God heeft aan de waarheid niet het regt gegeven, om haar met geweld te onderdrukken. a. de gasparin. de averkzaamiieden en uitslag van de deputatie te florence. Reeds den 22slcn October (/.ie blz. 31) bevond zich een gedeelte der deputatie te Florence, bestaande uit de heeren graaf roden, graaf cavan en TROTTER.voor'j^e/anrf, a. de gasparin, f. de mimont voor Frankrijk (een paar dagen later ook de heer a. de bonin, Kapitein der garde van den Koning van Prutssen)• De overige heeren, als graaf albert de poürtalès van Berlijn, kolonel tronchin en graaf de saint george van Genèoe, benevens de heer elout van soeterwoude zijn, door misverstand te Genua opgehouden, eerst later te Florence gekomen, toen namelijk de afgevaardigden reeds met hunne werkzaamheden aan den gang waren. De aanwezige afgevaardigden hebben terstond de noodige stappen gedaan om den toegang tot. den Groothertog te verkrijgen, en om allen schijn van staatkundige bedoelingen te vermijden, zich niet van de tusschenkomst van eenig gezant of consul willen bedienen, maar zich regtstreeks lot den hertog de casigliano, minister van buitenlandsche zaken, gewend, en wel hij navolgend schrijven van 24 October. Aan den hertog de casigliano, minister van buitenlandsche zaken. Florence, 24 October 1852. Mijnheer de Minister ! Wij wenden ons tot Uwe Excellentie om Z. K. H. dringend te verzoeken ons een gehoor te verleenen. Wij wenschen de eer te erlangen om Z. K. H. de belangstelling kenbaar te maken, welke de echtelieden madiaï bij onze geloofsgenooten hebben opgewekt. Wij zijn eenvoudig hier gekomen als afgevaardigden der Evangelische Christenen van verschillende landen, terwijl wij ons met ontveinzen, dat wij als zoodanig geenszins aanspraak kunnen maken op de gunst om door Z. Iv. H. te worden ontvangen, maar meenendc dat het zeer noodig is, dat zuiver godsdienstige pogingen niet verward worden met eene politieke interventie of aandrang. Dit is de beweegreden waarom wij niet de tusschenkomst inroepen van een der erkende gezanten bij de groothertogelijke regering, hopende dat ons verzoek, juist omdat het alleen uit onzen naam geschiedt, met welwillendheid zal worden ontvangen. Z. K. H. zal het gevoel waarderen dat ons tot dezen stap heeft doen besluiten en dat ons dringt om hem eerbiediglijk het lot der madiaï's aan te bevelen. Ontvang, Mijnheer de liertog ! de verzekering onzer hoogachting. rodenj a. de gaspariny cavan, f. de mimont, trotter, Daarop ontvingen 'de afgevaardigden der buitenlandsche Christenen den volgenden dag dit antwoord, waarhij hun de gevraagde audiëntie geweigerd werd. Aan den zeer achtbaren graaf roden, patr van Engegeland, te Florence. Florence, 25 October 1852. Mylord! Ik heb den brief, welke geteekend is door de personen, aan wier hoofd zich uw naam bevindt en die mij den 24sten dezer toegezonden is^, aan' mijnen doorluchtigen &ouverein voorgelegd. Z. K. K. II., het voegzame van den vorm waaronder gij deze pogingen hebt aangewend, waarderende, zou zeker eiken politieken aandrang afgewezen hebben, en de achtenswaardige diplomatieke agenten bij dit hof zouden zich gewacht hebben dien uit te oefenen. De genoemde madiaï's, de echtgenoot en zijne vrouw, Toskaanscïie. onderdanen, zijn door de gewone regtbanken veroordeeld 'tot vijf jaren gevangenisstraf wegens de misdaad van verbreiding van Protestantsche leeringen, die, de godsdienst v^n den Staat aanrandende, door onze wetten is gestraft. Hunne straf is eene toepassing der wetten, en hun appél tot herziening van het proces is door het Hof van Cassatie verworpen. i • Z. K. K. H., zich voorbehoudende om van zijne hooge be- Yoegd'aeid gebruik te maken in die gevallen en op dien tijd als hij dienstig zal oordeelen, zon geene tusschenkomst kunnen toelaten in eene zaak, welke de regtsbedeeling in zijne Staten en de uitoefening van zijn gezag jegens zijne eigene onderdanen betreft. Mijn doorluchtige Souverein, de gevoelens van welwillendheid, die in de door u gevolgde gedragslijn doorstralen, erkennende, doch meenende geen gehoor te moeten geven aan eenige tusschenkomst hoegenaamd in deze zaak, gelast mij u te doen weten, Mylord! dat het hem leed doet de door u en door de overige onderteekena'ren van den aan mij gerigten brief aangevraagde audientie niet te kunnen toestaan. Ontvang, Mylord! als ook do overige heeren de verzekering mijner hoogachting, de Hertog de casigliano. Des anderen daags rigtte de deputatie zich andermaal tot den minister van buitenlandsche zaken, haar leedwezen te kennen gevende, dat de Groothertog geineend had haar geen audientie te moeten verleenen, en 'wel bij volgenden brief,- Aan den hertog de CASIGLIANö, minister van buitenlandsche zaken. Florence, 26 October 1852. Mijnheer de Minister, "Wij hebben den brief ontvangen waarbij Uwe Excellentie ons de eer aandoet ons te zeggen dat Z. K. H. den vorm, waaronder wij onze poging hebben aangewend, waardeert ; dat hij echter meent ons geene audientie te moeten verleenen, en dat hij zich voorbehoudt om van zijn hoog prerogatief gebruik te maken in die gevallen en op dien tijd als hem dienstig zullen toeschijnen. Er blijft ons alzoo niets anders te doen, dan ons, op de eenige wijze die thans nog mogelijk is, van den ons opgedragen last te kwijten, door aan Uwe Exc. de uitdrukking der gevoelens te doen toekomen, die wij, volgens den ons opgedragen last, voor Z. K. H. hadden moeten blootleggen, en die wij in het hiernevens gevoegde Adres hadden geformuleerd. Wij durven de hoop koesteren dat, zoo Z. K. H. daarin een blik mogt willen slaan, hij c? niets in zal vinden dat niet in overeenstemming is met het godsdienstig karakter onzer zending en met den diepen eerbied, waarmede onze harten zijn vervuld. Ontvang, enz. Roden, a. de gasi'auin, a. de bonin, cavan, f. de mimont, tbotter. P.S. Ten einde Uwe Excellentie niet op liet verschuldigde antwoord te doen wachten, teekenen wij dezen brief vóór de aankomst der overige afgevaardigden, die naar Florence op weg zijn, en die wij meenen dat volkomen met de door ons aangewende pogingen instemmen. Het zijn de heeren graaf albert de pourtalès, van Berlijn; de kolonel tronciiin en de graaf de saint-georGe, van Geneve ; elodt van soeterwoude, van Amsterdam. Hel ingesloten Adres aan den Groothertog luidde als volgt: Monseigneur! Uwe K. K. II. weet reeds met welk doel en in welke hoedanigheid wij de eer hebben voor Hd. te verschijnen ; niet alleen hebben wij vermeden, om de toevlugt te nemen tot eene diplomatieke interventie, die het uitsluitend godsdienstig karakter van cnze pogingen zoude hebben gecompromitteerd; maar wij uiten bij dezen bepaaldelijk den wensch dat deze poging geene aanleiding moge zijn tot eene toekomstige politieke handeling. Het zijn hier slechts eenvoudige Christenen, vertegenwoordigende millioenen andere Christenen, die geene andere wapenen verlangen, dan het gebed, geene andere kracht dan dio van hunnen Goddelijken Meester. Het is hier een gezantschap van geheel nieuwen aard, en dat, wij durven zulks hopen, onzen eerbied te kennen geeft voor de gevoelens van den Vorst tot wien het gezonden is. Onze broeders hebben tot ons gezegd: Begeef u derwaarts, niet in naam van deze of gene Protestantsche mogendheid, maar in naam van den Heere jezds ; breng den Souverein van Toslcane de betuiging der hooge belangstelling, welke de toestand der madiaï's opwekt. Wij durven vertrouwen dat deze zoo algemeene belangstelling door Z. K. K. H. in aanmerking zal worden genomen. Wij zullen geenszins de onvoegzaamheid begaan, Monseigneur ! om eene opinie kenbaar te maken over de wet, die is toegepast en de wijze, waarop dit is geschied. Het betaamt " ons vooorzeker niet, ons met de wetgeving of de regtsbedee~ lieg in uwe Staten te bemoeijen ; wij gevoelen alleen behoefte om hier nog een woord bij te voegen dat onze pogingen zal regtvaardigen, aantoonende dat wij, hetgeen wij voor onze geloofsgenooten begeeren, geenszins weigeren aan hen, die niet tot ons geloof behqoren. Het Roomsch-Katholieke geloof is vrij in de Protestantsche landen, die wij vertegenwoordigen. Uwe K. K. H. begrijpt waarom wij zulks herinneren : hoe zouden wij ons smeekschrift tot u hebben durven rigten ten gunste van onzen broeder en onze zuster, de echtgenooten madiaï, zoo wij zelve de vrijheid van het Roomsch-Katholicisme niet in toepassing bragten ? Wij zouden, Monseigneur! den diepen eerbied voor Uwe K. K. H. uit het oog hebben verloren, zoo wij geaarzeld hadden om U op deze wijze toe te spreken. De betuigingen van eerbied zweven niet alleen op onze lippen ; — hij zetelt in onze harten. De Evangelische Christenen, die ons hierheen hebben gezonden, hebben allen door het onderzoek der Heilige Schriften geleerd de gevestigde overheden te eerbiedigen, en hunne gebeden voor Uwe K. K. H. voegen zich bij die, welke thans uit alle deelen van Europa en van Amerika voor de echtgenooten madiaï worden opgezonden. Wij durven de hoop koesteren, Monseigneur! dat uw antwoord eene onvermengde vreugde zal kunnen schenken aan hen die ons gezonden hebben. IiODEX, A. DE GASPARIN, A. DE BONIN, CAVAN. E. DE MI5IONT, TROTTER. En zoo moeten dan de echtelingen madiaï overgelaten worden aan de genade van een Souverein, die niets meer verklaard heeft dan «zich voor te behouden om van zijne hooge bevoegdheid gebruik te maken, in die gevallen en op dien tijd als hij dienstig zal oordeelen." Graaf agénor de gasparin heeft mevrouw madiaï in de gevangenis bezocht, .en haar werkelijk met eene keten aan den muur en in de kleeding der misdadigers gevonden ; hij is zeer bewogen geworden over haar geloof, hare nederigheid, hare dankbaarheid. De heer elout van soeterwoude is in welstand uit Florence terug gekomen. Wij weten niet wat de Christenen die zich de zaak der madiaïs hebben aangetrokken, verder zullen doen. Zullen zij de vijanden, zullen zij Rome laten juichen ? stilzitten, terwijl van haren kant de Groothertog over zijn gedrag wordt toegejuicht? Zij zullen het niet, zij mogen het niet. Maar dat geen onzer er onder stilzitte; men make de zaak ruchtbaar; men gewage er op nieuw van in de dagbladen en tijdschriften ; men spreke er in a4le kringen over ; men bepleite haar voor de regtbanken der menschelijkheid en der vrijheid des gewetens; maar bovenal bepleite men haar voor c^en troon van God. Ieder Christen vindt daar ten allen tijde gehoor. Daar wordt hij nimmer afgéwezen. Wij rekenen er op, alle broeders en zusters iederen dag daar voor dien troon te ontmoeten, gedachtig aan het Woord des Ueeren: «Gedenkt den gevangenen, alsof gij mede gevangen waart." Men bedenke toch, het geldt de madiaï's niet alleen. Er blijft, ook zelfs dan wanneer zij worden losgelaten, eene onmenschelijke wet bestaan, welke dagelijks op ieder in dat land kan worden toegepast, die het, even als zij, wagen, Gode meer te gehoorzamen dan den menschen. Koepen wij dan tot den Oppersten Wetgever, dat het Hem behage, de harten der menscben te bewerken, opdat die wet vernietigd worde. De harten ook der koningen toch zijn in zijne hand, Hij leidt ze als waterbeken, en Hij is een Hoorder des gebeds. TSeeds was het bovenstaande ter perse gelegd en bijna afgedrukt, toen de dagbladen vermeldden dat onze waardige landgenoot, de heer elout, des Vrijdags den 12den November in het kerkgebouw der Remonstrantsche gemeente te 's llage eenige mededeelingen betreffende de madiaï's en de werkzaamheden der deputatie gegeven had, en ook voornemens was dit zelfde in eene zamenkomst, op Maandag den igden NoVemi)er |n het Odéon te Amsterdam, te doen. Wij haasten ons nu den belangstellenden van deze laatste zeer belangrijke vergadering, een uit door ons gehouden aanteeningen opgemaakt verslag te geven. verslag van de mededeelingen door den 11 eer elout van soeterwoude, gedaan in eene vergadering, geiiocden te amsterdam, op maandag 15 november, des namiddags ten half 2 ure, in i1et lokaal odéon. Op den bepaalden tijd was de zaal, die een vijfhonderdtal hoorders kan bevatten, met personen van allen rang en stand en van beider kunne, goed bezet, en zeker zou de opkomst nffg talrijker zijn geweest, indien van liet houden dezer bijeenkomst vroeger kennis bekomen ware. terwijl voor velen dit uur ongeschikt was. De voorzitter van het bureau, dat uit zes personen bestond, als de heeren koenen, da costa, de bosch kempek, labodChère, Baron van boetselaar van dubbeldam en Baron van heemstra, alle onderteekenaars van den lastbrief, opende de vergadering, met in korte woorden het doel dezer bijeenkomst te herinneren, en opdat zij den Heere geheiligd mogte zijn, ging hij voor in een innig en hartelijk gebed, en daarna met het lezen van het tweede gedeelte van Hoofdstuk G (van vs. 7 af tot 10), en het begin van het 8= van de Handelingen der Apostelen (vs. 1—4). Vervolgens nam de heer elout het woord. Hij begon met een woord van dankzegging tot God, die hem en zijne medegedeputeerden in veiligheid heen en weder geleid had, en drukte zijne erkentelijkheid uit jegens de Nederlandsche broeders, die hem zulk eene gewigtige, als eervolle zending hadden toevertrouwd. Hij had zich gehaast om spoedig terug te zijn, en zich de kleine opoffering getroost, van zich geen oponthoud tot bezigtiging van het merkwaardige dat vooral de kunst aanbood, op zijnen weg te vergunnen, ten einde verslag van zijne zending te kunnen doen, alvorens dit den broeders uit buitenlandsche bladen zou geworden; doch daar hij geen geregeld verslag op schrift had kunnen stellen, riep hij de toegevendheid zijner hoorders in. — Eerst deelde hij mede dat de deputatie met de meeste hartelijke liefde onderling, ook bij verschil soms van gevoelen, had zamengewerkt en eenige punten had bepaald, betreffende de wijze om met de meest mogelijke zamenstemming te werken. De punten van verschil waaromtrent van weerszijden was toegegeven, bestonden hierin : 1" om, op aandrang vooral van de gedeputeerden uit Frankrijk, geen gebruik te maken van diplomatieke tusschenkomst, waartoe reeds de gezanten en consuls van Engeland en Pnissen zich naar Florence hadden begeven; 2" om zich uitsluitend met de zaak der madiaï's te bemoeijen, en niet in de kwestie der wetten van het land te treden; daar anders vooral de afgevaardigden uit Frankrijk gaarne op algeheele godsdienstvrijheid zouden hebben aangedrongen. Spreker wees op hetgene omtrent de werkzaamheden der deputatie reeds in de Nederlander en andere bladen was medegedeeld, en hoe de Engelsche en Fransche afgevaardigden, die het eerst te Horence waren aangekomen, na rijp beraad en gemeenschappelijk gebed, zich den October tot den Minister van Buitenland- sche Zaken gewend hadden, met verzoek om audientie bij den Groothertog te verkrijgen. Hij deelde den inhoud mede van hunne missive (zie blz. 35) en van het afwijzend antwoord van den Minister (blz. 36), alsmede van hun nader schrijven met inzending van het Adres, dat zij den Groothertog in per- soon hadden wenschei\ te overhandigen (blz. 37 en 38). Vervolgens las hij het antwoord op dit laatste schrijven van den Minister voor, eene weigering inhoudende om het adres den Groothertog te onderwerpen *). Intusschen waren ook de afgevaardigden uit Pruissen, Zwitserland en Nederland te Florence aangekomen. Inmiddels was het eene der eerste zorgen van de deputatie geweest, om ten spoedigste de noodige inlichtingen omtrent den toestand der echtgenooten madiaï in te winnen. "Wel bevonden zij dat in de voorstelling daaromtrent door sommige bladen gegeven, eenige overdrijving had plaats gehad, doch dat hun toestand treurig genoeg was om billijke verontwaardiging en het medelijden der broeders op te wekken. Zij zijn eigentlijk gezegd niet tot de galeijen verwezen, maar tot tuchthuisstraf veroordeeld, waaraan dwangarbeid verbonden is. Zij zijn niet geketend; maar de ketens hangen bij hen aan den muur, ten bewijze dat zij die straf verdiend hebben. Zij zitten niet onder de boeven, maar bevinden zich in afzonderlijke naauwe cellen — men weet, dat de beide madiaï's zelfs in verschillende plaatsen zijn ingekerkerd — zij hebben geene beweging dan met instemming en onder opzigt van een superieur ; mevrouw madiaï in eene kamer ; de heer madiaï komt soms op een binnenplein, waar hij naauwelijks iets van den hemel kan zien. Door eene gevangenis van vijftien maanden zijn beiden zeer verzwakt, en lijden veel doordien zij lang onkundig bleven van elkanders lot. Beiden dragen de sporen op het gelaat van verkwijning; zoodat er veel vrees voor het behoud van hun leven bestaat, zoo zij althans niet spoedig ♦) Deze missive en de verdere door den heer elout gelezen stukken, zullen zoodra mogelijk, wanneer >vij ze van den heer elout, die ze ons heeft toegezegd, ontvangen hebben, in een Tweede Vervolg worden medegedeeld. losgelaten worden. Hun voedsel, dat anders gewoonlijk uit brood met olie en water bestaat, is in den laatsten tijd verbeterd, door eene bijzondere gunst; zoodat nu aan mevr. madiaï, die zeer lijdende is, dagelijks bouillon gegeven wordt, alsmede twee malen in de week vleesch en op de andere dagen eijeren. Maar wat het grievendst is, is dat hun de troost van een leeraar naar hun hart en van boeken, zoo als zij die zouden verlangen, ten eenenmale ontzegd is; iets, merkt de spreker aan, te vreeselijker, daar er thans, voor zoover bekend is, geen land in Europa wordt gevonden, waar zoo iets geweigerd wordt. Het verdiende opgemerkt te worden, dat de madiaï's zich nimmer met godsdienstige geschillen hadden ingelaten, en zich nimmer op het maken van proselieten hadden toegelegd, en zij dus te dezen aanzien valschelijk beschuldigd en onregtvaardig veroordeeld waren. Met lof gewaagde de Spreker van den ijver en de voortdurende bemoeijingen van hun Roomschen advokaat, en verhaalde dat het beroep in Cassatie door de meestgeachte Protestanten in Toskane was onderteekend geworden. Lord boden, de president der deputatie, had aanvraag gedaan, om de gevangenen te mogen spreken. Dit was hem eerst geweigerd. Men was hiervan echter terug gekomen ; immers men had dit misschien niet politiek gevonden en begrepen, dat de weigering aanleiding zou kunnen geven tot het vermoeden dat de madiaï's onmenschelijk werden behandeld en tot het verspreiden van overdrevene geruchten. Graaf boden ontving dan ook aanschrijving, dat hij des Zondags den heer madiaï, den daaropvolgenden Woensdag mevrouw madiaï kon gaan zien. Door tusschenkomst van de Pruissische en Engelsche Gezanten, was de gunst verworven dat de beide echtelingen met elkander briefwisseling mogten houdenj doch zoo als te begrijpen is, open. Ook graaf de gasparin heeft mevrouw madiaï gezien en gesproken; en dadelijk na zijn bezoek een brief aan zijne medegedeputeerden geschreven, welken brief de heer elodt voorlas, waaruit bleek dat hij den indruk van sympathie en eerbied dien het zien van deze lijdende zuster op hem gemaakt had, moeijelijk kon terug geVen. Zij wordt ondersteund door haar geloof, en is gevoelig .en dankbaar jegens de Christenen die voor haar bidden; maar zij lijdt vooral veel om haren man, wiens gezondheidstoestand haar bekommert. Vermagerd en verbleekt draagt zij haar boevenpak, en gestreepte muts op het kale hoofd. Zij verklaarde dat men haar vriendelijk behandelt ; maar dit verklaarde zij in tegenwoordigheid eener superieure, die op alle hare woorden en daden let, en die (dit moet gezegd worden) deel genomen heeft aan het gebed, dat met hare toestemming in den naam van den eenigen Voorspraak Christus tot God is opgezonden. De heer elout verhaalde, dat toen graaf roden van zijn bezoek bij mevr. madiaï terugkwam, hij bijna niet spreken kon. Toen hij haar in het bijzijn van den opzigter bezocht en deze haar vroeg of zij dien heer kende, antwoordde zij van neen; maar op de mededeeling dat het graaf roden, president der deputatie was, barstte zij in tranen uit. Hij sprak haar in het Engelsch aan ; zij had de voorzigtigheid om in het Fransch te antwoorden, welke taal door den opzigter verstaan wordt. Hare eenige klagt was dat men een blaam op haar karakter geworpen had. »Een, beter dan gij, heeft meer geleden," antwoordde graaf roden, «de Heere jessus ; bid tot Hem; Hij zal u troosten." Dit woord was haar tot bemoediging, alsmede de brieven die hij haar in naam der buitenlandsche Christenen gaf, en een boekje van wilcox : «Ciirist our all," (Christus ons alles) *). De graaf verklaarde dat hoewel hij moeijelijk Fransch spreekt, de lieer hem gegeven had, zich ditmaal in die taal zoo gemakkelijk te kunnen uitdrukken, als hem nog nimmer gebeurd was. De graaf zal een rapport van dit bezoek alsmede van dat bij madiaï in het licht geven. Do heer elout deelde vervolgens mede, dat het geval der madiaï's niet het eenige, maar slechts één voorbeeld was van een aantal vervolgingen. In Toskane heerscht een droevig stelsel om onverwacht in alle huizen door te dringen van die verdacht worden van godsdienstmisdaad, zoo als men het daar noemt; en letterlijk gebeurt daar, wat in Hand. VIII geschreven staat: beiden mannen en vrouwen worden naar de gevangenis getrokken. *) In het Nederduilsch uitgegeven en Lekend onder den titel van : » Honigdroppelen uit de steenrots ciiristus." Alle autoriteiten hebben sedert eenige maanden regt ontvangen, om dadelijk een iegelijk te arresteeren, die verdacht is van tegen de Godsdienst of den Staat te handelen. God (zeide hij) zal te zijner tijd wrake nemen en verlossen. Als proeve van den lieven broederlijken toon die in de vereeniging der deputatie geheerscht heeft, deelde Spreker den inhoud mede van een brief dien de leden, alvorens uiteen te gaan, aan graaf roden als hun president geschreven hebben, en die op oven hartelijke wijze door hem beantwoord was. Nog mogt hij het verblijdend berigt mededeelen dat ook de door zijne geschriften bekende godvruchtige graaf von arnim, door den Koning van Pruissen met eene speciale zending belast, te Florence aangekomen was, op den dag dat de deputatie de stad verliet, en dat hem het geluk was te beurt gevallen van bij den Groothertog te worden toegelaten en Z. H. een adres te overhandigen, waarvan de uitkomst echter nog niet bekend was. Na alles wat men vernomen en gedaan had, koesterde men evenwel de hoop, dat de veroordeelden begenadigd zullen worden bij de ophanden zijnde bevalling der Groothertogin. — De deputatie, ten getale van tien personen, had op hunne knieën afscheid van elkander genomen. Zij had bevorens een manifest opgesteld, hetwelk ieder afgevaardigde in zijn eigen land zou bekend maken, waarin gewezen wordt op het gewigt van hetgene gebeurd is, en waarin de wensch wordt uitgedrukt tot het oprigten van een permanent centraal comitté, benevens onderscheidene plaatselijke comittés, die zich de belangen der Evangelische kerk, en de zaak der vervolgde géloofsgenooten zouden aantrekken. Dit merkwaardige stuk werd door den heer elout voorgelezen en zal later publiek gemaakt worden. Nog deelde Spreker eenige belangrijke berigten mede aangaande de Evangelisatie in Florence en omstreken. Gods Woord is er sedert 4 of 5 jaren veel verspreid, en heeft reeds merkwaardige vruchten opgeleverd. Sommigen zijn zeer ijverig in het Bijbelverspreiden ; zoo tracht er één jeugdig ijveraar, die ongenoemd wenscht te blijven, sedert 5 jaren den Bijbel overal in Toskane te brengen. Het resultaat is dat er wel 23,000 zijn die thans tot de Evangelische kerk behooren. De door de buitenlandsche Christenen betoonde belangstelling had hun harte goed gedaan. Dit bleek vooral uit een adres van dankbetuiging, dat de heer elotjt der vergadering mededeelde, en door velen onderteekend was; waarin zij een tafereel ophingen van al het lijden dat zij te verduren hebben, en waaruit bleek dat duizenden voor hunne liefde tot Gods Woord opentlijk zouden uitkomen, werden zij daarvan niet teruggehouden door de vrees van door gevangenis of ballingschap hunne gezinnen in de uiterste ellende te dompelen. Het antwoord der deputatie, mede der vergadering medegedeeld, was allezins geschikt om hun moed en geloof te versterken. Naar aanleiding van deze stukken kwam Spreker op de vervolging terug, waarvan hij het vreeselijke in een paar trekken teekende. Zamenkomst is onmogelijk om Gods Woord te lezen; slechts 2 of 3, hoogtens 6, komen nu en dan op verborgen plaatsen bijeen. Een jongeling die door het Bijbellezen tot de kennis der waarheid was gebragt, lag op zijn uiterste ; hij weigerde alle hulpmiddelen die hem de Eoomsclie kerk aanbood ; hij liet om een Protestantschen leeraar vragen, die, wel wetende dat, zoo hij verscheen, men den stervende geen rust meer zou laten en toch niet van zich kunnende verkrijgen hem den troost des Evangelies te onthouden, hem bezocht; maar naauwelijks had hij het vertrek verlaten of de priesters waren daar en voerden den stervende naar een hospitaal weg. Spreker eindigde zijne gewigtige mededeelingen die met belangstelling werden aangehoord, met eene opwekking aan zijne hoorders tot ijverig gebruik maken voor zich zelve van het Woord des Heeren, en tot het innig gebed der Christenen niet alleen voor de madiaï's, maar voor allen die om des Woords wille vervolging lijden; er waren toch niet minder dan 21 hoofden van huisgezinnen in de gevangenis of gebannen. De deputatie had ten behoeve van deze en hunne ongelukkige gezinnen eene gift achtergelaten. Na al het medegedeelde vroeg de president, de heer koenen, of iemand der aanwezigen ook nog eenige vragen tot inlichting aan den heer eloüt wenschte te rigten, die daarop gaarne zoude antwoorden. Niemand hierop antwoordende nam de heer da costa het woord op, bragt in warme en welsprekende woorden den heer elout den dank en de hulde van de vergadering toe zoo voor zijne mededeelingen als voor zijn volvoerden last, en van de vergadering niet alleen, maar van al de Protestanten, ja ook uit naam van de geheele Christenheid. Ook velen, nu nog in Rome gekluisterd, zouden naderhand, zoo God hun de oogen opende, erkennen wat zij der deputatie verschuldigd waren : immers geen haat bezielt ons tegen Rome, geen haat tegen de verdrukkers van hen die Gods Woord liefhebben : ons gebed is dat God ook hun bekeering geve ten leven, wel wetende hoe ten allen tijde en ook nu de Paulussen eerst Saulussen waren geweest. Spreker wenschte den heer elout geluk dat hij, afstammeling van voorvaderen, die mede in Nederland niet slechts 80 jaren tegen het bijgeloof hadden gestreden, maar wat meer zegt, 50 jaren lang daaronder eerst hadden geleden, Nederland bij de deputatie had vertegenwoordigd, en het veelzins zoo diep gezonken Nederland, dat eenmaal eene schuilplaats was voor allen die om des geloofs wille vervolgd werden, ook voor het verguisde Israël, wederom genoemd was geworden, daar, waar geleden wordt voor het koningrijk des Iieeren. Hij wenschte hem geluk tot eene deputatie behoord te hebben, onder het voorzitterschap van een man, als lord iioden, dien Spreker het voorregt had persoonlijk te kennen, en in eene levendige ontboezeming teekende als een echt Christen, als een vurig voorstander van het Protestantisme, ook als een man die op prijs wist te stellen wat Nederland eens voor Engeland geweest was, in de da^en van Willem III, en op wiens kasteel nabij Dublin komende, men bij den ingang deze woorden leest : «Oranje boven !" Had de vorige Spreker met hem gebeden, ook hij had dat voorregt eenmaal genoten, toen hij bij de eerste kennismaking met den graaf en diens gezin met hen de knieën buigen mogt voor Ierland, voor Nederland, voor Israël. En scheen de verhooring voor Ierland destijds tot de onmogelijkheden te behooren, uit de tegenwoordig plaats vindende en sedert de dagen der Reformatie voorbeeldelooze bekeeringen uit den boezem der Roomsche kerk tot het Evangeliebleek het tegendeel op de meest bemoedigende wijze. Treffende was hetgeen hij mededeelde van 's mans bekcering, van zijn ijver en liefde voor zijne Iersche Roomsche landgenooten, vai» de onverdroten standvastigheid waarmede hij de ondankbare vergeldingen voor al zijne liefde, weder en telkens weder met liefde beantwoordde. Van 'sgraven bekeering verhaalde hij dat de lord zich eens in eene vergadering van het Bijbelgenootschap bevond, toen hij als man van de wereld nog buiten God-leefde. Een der leeraars prees de lezing van Gods Woord aan, dat alleen het harte bekeert; een ander beaamde dit ten volle, doch betoogde daarbij dat zou dit lezen waarlijk vruchtbaar zijn voor het hart, en men God daaruit regt leeren kennen, God zelf het hart door Zijn Geest, als dat vanLydia, moest openen. De graaf ijlt naar zijn kasteel, sluit zich op, valt op zijnekniën en roept uit: » Deze dingen alzoo zijnde, gelijk deze mannen gezegd hebben, zoo heb ik U nooit regt gekend, o God. Ontferm U dan ook over mij, en open ook mij het hart door uwen Geest." En de bede bleef niet onverhoord. Sints dien tijd is hij die man des gebeds geworden, die ijverige voorstander van de verspreiding des Evangelies in Ierland, die bidder voor zijne volksgenooten, wier armen hij op zijn kasteel ontving, hen voedende niet slechts met de spijze die vergaat, maar ook onder veel gebeds met het brood des levens, zoo als Spreker het in onnavolgbare woorden schilderde, toen hij in levendige trekken van den arbeid en den ijver der voortreffelijke Protestantsche zoo Anglikaansche als Presbyteriaansche Evangelie-verkondigers gewaagde, in hunne stoffelijke en geestelijke verzorging van de Ieren in dagen van hongersnood en cholera, opstand en moord, bijgestaan door honderden van edele vrouwen en jonge dochters. De Voorzitter sloot de vergadering met de woorden uit 1 Tim. I: 17.— » Den Koning nu der eeuwen, den onverderfelijken, den onzienlijken, den alleenwijzenGod zij eer en heerlijkheid. Amen." TWEEDE VERVOLG STUKKEN BETREFFENDE DE WREEDE VERVOLGING EN VEROORDEELING TOT JARENLANGE GEVANGENIS MET DWANGARBEID Wrancesco en Mlosa Jfladiaï, T. M. LOOMAN. AMSTERDAM, H. H Ö V E K E R, 1852. TWEEDE VERVOLG van de stukken betreffende de wreedb vervolging en veroordeeling tot jarenlange gevangenis wet dwangarbeid van t rancesco en Rosa Madiai. briefwisseling der deputatie met den minister van buitenlandsciie zaken te florence. Daartoe in staat gesteld, laten wij nu de overige door den heer elout ter vergadering in het Odéon gelezene stukken volgen, die tot de werkzaamheden der deputatie behooren met de reeds op blz: 35 tot 39 geplaatste, een geheel uitmaken en tot aanvulling dienen van het door ons daaromtrent medegedeelde verslag (zie blz. 40). Op blz. 42 deelden wij mede, dat de minister van buitenlandsche zaken der deputatie na het inzenden van het adres een antwoord gezonden had, inhoudende dat hij zich geheel gedragende aan zijn schrijven van 25 October, dit Adres zijnen souverein niet mogt onderwerpen; den ge'heelen IIlhoutl van dat schrijven vindt de lezer in het volgend Antwoord van den hertog de casigliano aan qraaf roden. Florence, 27 October 1852. Mylord ! U de ontvangst van uwen brief van gisteren avond meldende, doet het mij leed U te moeten te kennen geven, Mylord ! dat niettegenstaande de volmaakte betamelijkheid van het adres, hetwelk aan het hoofd der daaronder geplaatste handteekeningen uwen naam voert, mijne instructiën mij niet veroorloven om genoemd stuk met den brief hierboven gemeld aan de hooge overweging van mijnen vorst te onderwerpen. . H" en H- heeft bepaaldelijk gemeend hare bedoeling dien aangaande te doen verstaan, in het antwoord dat ik U op haren last heb doen toekomen den 25"™ dezer, en hieraan heb ik de eer mij geheel te gedragen. Gelieve aan te nemen, Mylord ! en uwe mede-ondergeteekenden te doen aannemen de betuiging, enz. enz. Tsa de aankomst der gedeputeerden van Duitschland, Nederland en Zwitserland te Florence, en op liet punt dat de deputatie zou uiteengaan, schreef zij met toezending van een door bovengenoemde gedeputeerden afzonderlijk opgemaakt adres aan den Groothertog, nog den navolgenden, door al hare leden onderteekenden en op blz. 42 niet een woord vermelden brief. Aan ZE. dm hertog van casigliako, minister van builcnlandsehe zaken te Florence. Florence., 28 Oct. 1852. Mijnheer de Minister! Hoewel uwe Exc. bij haar brief van den 27"™ October ons heeft verwittigd, dat hare instructiën niet veroorloofden, Z. K. en K. H. het stuk te onderwerpen, lietwelke wij haar den 26stcn dezer hadden doen geworden, zoo vermeenen wij nogtans, ten einde die mededeeling aan te vullen, en tevens van de overeenstemming te doen blijken der gisteren aangekomene afgevaardigden met de bereids door ons, zonder hunne dadelijke medewerking, gedane stappen, alsmede van de volkomen éénheid van inzigten en gevoelens tusscher. alle de leden der deputatie, UExe. hierbij hun adres te moeten aanbieden. Op het punt van uiteen te gaan, wenscht de deputatie (door .gewigtige pligten naar Toslane gebragt, en hopende in alle hare verrigtingen nooit te zijn afgeweken van de gevoelens van diepen eerbied en onderdanigheid, die zij weet door Christenen verschuldigd te wezen aan hen die in hoogheid geplaatst zijn,) hare innige droefheid te kennen te geven, van niet in persoon hare smeekstem voor Z. K. en K. Hoogheids troon te hebben kunnen doen hooren. Wij hadden gedacht dat zoowel onze bedoelingen, als de gebezigde vormen, ons eenen gemakkelijken toegang tot uwen doorluchtigen vorst wouden pebaand hebben. Wij verzoeken U, mijnheer de minister! onder de betuiging van onzen onderdanigen eerbied, de uitdrukking dier droefheid aan Z. K. en K. H. over te brengen, en voor U zelve de verzekering van onze hooge achting aan te nemen. (Get.) roden, pair van Engeland; cavan, pair van Ierland, graaf a. nE fourtales, de bonin, f. de himont, elout van soeterwoude, tronchin, trotter, alex. graaf de si. george. Het adres zelf der gedeputeerden uit Duitschland, Nederland en Zwitserland, (zie blz. 42) luidde als volgt: ADRES Aan Z. K. en K. II. den Groothertog van Toshane. De ondergeteekenden, afgevaardigd door hunne christelijke broeders uit Duitschland, Nederland en Zwitserland, hebben de eer zich tot Uwe K. en K. H. te wenden met de bede, van hun de vrijheid der echtelieden madiaï, thans gevangenen in Uwe Staten, toe te staan. Van ganscher harte geloovende dat jezus Christus hun Zaligmaker, God en Meester is, dat de Bijbel het waarachtige woord van God is, en als zoodanig hun hoogste wet is, zijn de Evangelische Christenen diep ontroerd geworden bij het hooren der veroordeeling van eenen broeder en eene zuster aan wie zij zich door dat zelfde geloof verbonden gevoelen, en dit lijden beschouwende als hun allen gemeen, hebben zij het van hunnen pligt geacht, ten hunnen behoeve tusschen beide te treden. De gevoelens die de ondergeteekenden doen handelen, hun karakter, hun ouderdom, de aard zelf van hunne poging, doen hen hopen dat Uwe K. en K. H. hun verzoek met eene ernstige en welwillende aandacht zal willen ontvangen. Hunne zending heeft geene staatkundige strekking, zij steunen niet op eenige aardsche magt, zij verwerpen alle beroep op de hartstogten, die in onze dagen de maatschappij bewegen. Zij komen tot Uwe K. en K. II. in den naam van den Heer jezus Christus, den Koning der Koningen, den Heer der Heeren, van Hem die de wereld ten laatsten dage zal oordeelen; zij smeeken U in den naam van dien Zaligmaker, aangeroepen door Christenen van alle gezindheden, om het lijden niet te verlengen van twee nederige en in de oogen der wereld onaanzienlijke menschen, maar die Zijne roepstem hebben willen gehoorzamen. Op een tijdstip dat alle middelen van gemeenschap gemakkelijker geworden zijn, dat eene gedurige afwisseling van bevolking plaats vindt, dat menschen en denkbeelden, van het Zuiden naar het Noorden, en van het Noorden naar het Zuiden gedreven worden, en dat Itoomschen en Protestanten zich gewennen om één zelfde land te bewonen en zich verbonden te gevoelen door zoo vele gemeenschappelijke banden, is de verdraagzaamheid eene behoefte der volkeren geworden. De landen, die bij deze gelegenheid door de ondergeteekenden vertegenwoordigd worden, hebben deze verdraagzaamheid als een der grondslagen van hunne wetgevingen aangenomen, en aan de Roomsch-Katliolieken, die er zich in bevinden, niet alleen eene volkomen vrijheid van geweten, maar nog, en bijna zonder uitzondering, ééne volmaakte gelijkheid op het burgerlijk en staatkundig terrein toegekend. Indien, in de landen die de ondergeteekenden bewonen, het geweten van den Roomsch-Katholiek werkelijk belemmerd begon te worden, zouden zij het eenen heiligen pligt achten, hunne stem tegen zoodanige onverdraagzaamheid met denzelfden aandrang en dezelfde eenparigheid te verheffen als zij het heden doen. Sterk door deze overtuiging gevoelen buitendien de ondergeteekenden zich nog aangemoedigd in de hoop van hunne bede gunstig te zien aannemen, daar zij weten, dat sedert meer dan eene eeuw en onder de heerschappij der Vorsten van het regerend Huis, Toslcane do weldaden van een vaderlijk gezag heeft genoten, en dat, door in deze omstandigheden een nieuw blijk van toegevendheid en verdraagzaamheid te geven, Uwe K. en K. II. slechts zal opvolgen de overleveringen en beginselen van Zijne Doorluchtige voorgangers, alsmede de opwellingen van zijn eigen hart. 