De Heraut; eene Nederlandsche stem voor Israels koning, het hoofd der gemeente, jrg 14, 1863, no. 21, 22-05-1863 
Veertiende Jf aar gang. EENE NEDEfiLANDSCHE STEM VOOB ISRAELS KONING, BET HOOFD DER GEMEENTE. 12"W *3 TlMNF» P». CXVI: 10. Vrij dag, 22 Mei, Het geloof is uit het gehoor. Kom. Xi 17. De uitgave van dit Blad geschiedt geregeld des Yrljdagi van iedere week. Abonnementsprijs per Kwartaal ƒ1.00. franco per post ƒ1.65. De inteekening geschiedt bij alle Boekhandelaren en Postdirecteuren des Rijks. De Prijs der Advertentiën 1—5 regels ƒ 1.—, elke regel meer 15 Centen. — Zegelregt 35 Cents. Bijdragen, Brieven, eui. gelieve men franco te adresseren aan de Redactie Prinsengracht, bij de Reguliersgracht, alhier, en bij den Uitgever H. DE HOOGH. EEN TELEGRAM 2°o even uit MADRID ontvangen, vindt men op de laatste bladzijde. Uit een Pinksterlied. Ja, de Trooster is gekomen; Jezus ging van de aarde heen! Jezus, van u opgenomen, Liet, o Kerk! u niet alléén! De Beloofde werd gezonden, En de kracht uit God kwam neêr! 't Pa9t ons juichend, keer op keer, Zijn verschijning te verkonden! Hedeii is het Pinksterfeest! Looft en dankt den Heilgen Geest! Looft den Geest! Hij is de Heere, God door God uit God gegaan! Zingt Hem psalmen! geeft Hem eere! Roept Zijn Naam uit! bidt Hem aan! Hem, die Gaaf en Gever tevens, Uitzendt, en gezonden wordt, God is, en wordt uitgestort! Looft, o volk! den Geest des levens, Hem, die schept en wederschept, Dien ge in 't hart ontfangen hebt! Looft den God der Heilpropheten, Christus Geest, die in hea wrocht! Door wien Isrel heeft geweten Wat verlossing 't wachten mocht! Die de steenen heeft beschreven Van 't tientallig Wetgebod, D' onontwijkbren eisch van God; Die de Schrift heeft ingegeven, Die haar opent en verklaart, Die ons Jezus openbaart! Looft Hem, die met vuur gekomen, Die met storm verkondigd is! Die met licht zal overstroomen 's Werelds dikste duisternis ! Wonderkrachten, talen, monden, Wisheid schonk Hij ! 's Iieeren zin Stortte Hij den Jongren in, Om den volken te verkonden (Allereerst aan Jacobs huis): Vrede door den smaad van 't kruis! Looft den Geestl Hij zal niet wijken Yan de Kerk, met bloed gekocht. Zijn nabijheid zal steeds blijken, Hoe de vijand woeden mocht! Vreest niet, o gezochte schapen! Vrees niet, weergevonden ziel! Zóó de nacht u overviel! Zou de Geest des Heeren slapen ? Waakt Hij, schoon geen oog Hem ziet, Voor de kleine kudde niet? D. C. la de hemelen. Maar onze wandel is in de hemelen, waaruit wij ook den Zaligmaker verwachten, namelijk den Heer Jezus Christus, die ons vernederd ligchaam veranderen zal9 opdat hetzelve gelijkvormig worde aan Zijn heerlijk ligchaam, naar de werking, waardoor Rij ook alle dingen zichzelven kan onderwerpen. Filipp. III: 20, 21. De Gekruiste was uit het graf verrezen, de uit de hemelen nedergedaalde was ten aanschouwe der Discipelen opgevaren, nadat Hij als de Profeet bij uitnemendheid met hen van Ëijn Koningrijk had gesproken, terwijl Hij als de eeuwige Hoogepriestsr zegenend Zijne handen over hen uitstrekte en als de Koning der koningen het loon smaakte van Zijnen arbeid, den buit ontving van Zijnen strijd tegen de list der hel en de aagt des satans. Allerlei stemmen hadden Zijne eer verkondigd, natuurverschijnselen , gespletene rotsen en de grond, die in zijne fondamenten beefde, do oden, die uit hunne graven verrezen, alle deze teekenen waren zwakke stralen van Zijnen glans, geringe getuigenissen van Zijne weêrgalooze vernedering en van Zijne onvergelijkelijke msjesteit. Nu was de kroon, ten koste van bloed en tranen verworven, opZijn Hoofd gedrukt, en was een koningrijk gevestigd, oneindig van omvang en met vlekkeloozen luister. Want Jezus Christus heerscht als erkend Gebieder in Zijne gemeente, doch evenzeer, huns ondanks, in het midden Zijner vijanden, die zich geveinsdelijk aan Hem onderwerpen, Zijnen raad moeten volbrengen en tot Zijne verheerlijking ook in hunne rampzaligheid moeten medewerken. Eerie heerschappij is op Zijne schouders gelegd, waarvan de jaarboeken noch voorbeeld, noch wederga opleveren , en die heerschappij maakt den naam van dien Koning groot en is eene onuitputtelijke bron van heil voor Zijne onderdanen. Immers, al wat Christus doende en lijdende verworven heeft, werd door Hem noch tot eigen voordeel, noch tot eigen roem besteed. Voor de Zijnen is Hij van den Vader gekomen en is Hij tot den Vader gegaan, is Hij zigtbaar van hen gescheiden, om door Zijnen Geest steeds bij hen te blijven en hun de verworven gaven, de belofte des Vaders te schenken. Hij, die door lijden gehoorzaamheid geleerd heeft, doet den Heiligen Geest als Leidsman nederdalen uit de onmiddellijke nabijheid des Vaders, en door dien Geest wordt elk ziel afzonderlijk verlicht, vertroost, geheiligd, wordt de gemeente geroepen, ontwikkeld, vereenigd, bewaard. Hoe zullen wij dan naar waarde een heêngaan schatten, dat zulk eene Nalatenschap schonk? Ook in de hemelen is Hij de eeuwige Voorspraak van Zijne ten koste van Zijn bloed gekochte gemeente; elke zegen is eene vrucht van Zijn hemelsch leven, alles wordt gezegend door Zijne voor ons doorboorde handen, en in Zijne voor onzen nood kloppend hart rust onze toekomst; redenen genoeg om onze zielen met vertrouwen te vervullen en onrust en vreeze daaruit te weeren. De Apostelen aanschouwden des Heeren heerlijkheid en waren blijde, en in het eerste oogenblik van verrassing vergaten zij al het andere en zagen steeds opwaarts naar de hemelen, waarheêa Jezus was opgevaren. Mannen des hemels wijzen de mannen uit Galilea op de aarde, als de plaats van getuigenis, voorbereiding en hoop, en geven hun te kennen, dat zij niet met hunne oogen naar den hemel moeten staren , maar met hunne harten in de hemelen vertoeven. Zij behoorden te bedenken, dat zij wel is waar niet van, maar toch in de wereld waren , waarin zij eene gewigtige roeping hadden te vervullen in dezen tijd; terwijl hun eene heerlijke toekomst te wachten stond. En zij hebben zich in hunnen Heer verblijd, en zij hebben de belofte des Vaders biddende verbeid, en zij zijn eendragtiglijk vergaderd geweest, en zij werden gezegend, en zij werden tot een zegen voor velen. Onzepligt is dezelfde als die der Apostelen, en naarmate ook wij den Heiligen Geest deelachtig werden , naarmate ook in ons de hope der toekomstige heerlijkheid levendig i?, zal het ons mogelijk zijn naar het welbehagen vau God tc wandelen. Door den Heiligen Geest zijn wij bestand tegen, zijn wij overwinnaars van den geest der eeuw; in het zien op, in het rusteu in Christus is de kracht van al ons doen gelegen. Niet door doen komen wij tot rust, maar integendeel van rusten in komen wij tot doen voor Christus, ontvangen wij wijsheid, bekwaamheid en getrouwheid tot volharding. Engelen wezen de discipelen van den hemel naar de aarde, een discipel wijst ons van de aarde naar den hemel, en roept ons toe: Onze wandel is in de hemelen! De brief aan de Filippensen draagt de kenmerken van eene innige, teedere wederzijdsche betrekking tusschen de gemeente en den Apostel, en de man die dreiging en moord blies, omhelsde nu met liefcegloed de kinderen Gods. De getuigenissen IV: 10—13 en 18 en 19 eeren Paulus en de gemeente, en spreken van gaven, om des Heeren wil geschonken en ontvangen. In het gezigt van den dood roept Paulus der gemeente toe: > Verblijdt u ja de blijdschap in den Heer is de grondslag van alle zijne vermaningen. Paulus waarschuwt voots de Eilippensen tegen eene wettische zoowel als eene onzedelijke rigting , die beide de blijdschap veriietigen. Deze tegenovergestelde gevaren doen ziel in verschillende tijdperken gelden en slaan de zielïn in banden, of doen hen overslaan in losbaixligheid. li de zestien eerste verzen waarschuwt Paulus tegm eene Joodsch-wettische rigting, daarna vermamt hij , tot IV: 1, om niet aan Heidensche ligkinnigheid toe te geven. Het 20ste vers van het derde hoofdstuk is kennelijk eene tegenstelling bij het 18de. Velen, zoo luidt des Apostels vermaking, wandelen als vijanden des kruiscs. Van nature zijtgij allen op dezen weg en dien weg kuut ge steeds gemakkelijk vinden , daar ge enkel de menigte behoeft te volgen. Deze zijn vijanden des kruises en zij ververpen het ook met hunnen mond, e« verloochenen het in elk geval met hun leven; dat zeg ik wee- nende,ofschoon, ja, nog meer, omdat het hunne schuld is. Hun einde is het verderf, hunne heerlijkheid hunne schande. Onze wandel daarentegen, ons burgerregt is in de hemelen, waar de stad is, die wij zoeken, het land waarvan wij burgers zijn. Hier op aarde zijn wij met de aartsvaderen, met David, met Petrus vreemdelingen. Als zoodanig zijn wij onderworpen aan de bestaande orde en doen wij goed aan het land van onze vreemdelingschap, maar wij vergeten niet, dat wij als vreemdelingen moeten verschillen van de inboorlingen, en daarom ligtelijk gewantrouwd en miskend worden. Daarom moeten wij ons aan dat land niet al te zeer hechten , ons over de teleurstellingen niet al te zeer bedroeven en ons steeds voorbereiden voor ons vaderland door datgene aan te leeren en die gewoonten aan te kweeken, welke daar geldende zijn. De liefde tot het land der geboorte is ons aangeboren, wij trachten het te eeren en worden daardoor zeiven geëerd. Dit neemt echter niet weg, dat wij overal gebreken ontdekken en dat de instellingen niet volmaakt en de inwoners niet volkomen zijn. Eerlang verdwijnt zijn glans en spoedig moeten wij dat land, hoe teeder ook bemind, verlaten. Ome stad is door den Heere zeiven gebouwd en hare fondamenten zijn vast en veilig. Zoudt ge niet in eene stad willen miBen, die door eenen bekwamen bouwmeester is .gebouwd, eene schoone, gezonde ligging heeft, en even sierlijk als gemakkelijk is om te bewonen? Welaan, wat dunkt u van de stad, die de ziener des Nieuwen Testaments met gloeijende verwen heeft geschilderd en wier duizelingwekkende luister het hart streelt en het oog verheugt? De heilige stad, het nieuwe Jeruzalem daalt van God neder uit den hemel en is als eene bruid toebereid, voor haren man versierd (Openb. XXI: 2, 10, 17). Van de schepping geldt des Heeren woord: „Gij hebt ze allen met wijsheid gemaakt!" hoeveel te meer van het Koningrijk, dat onbewegelijk is en waar geene rouw, noch vervloeking, noch dood, noch moeite gevonden wordt? (Openb. XXI: 4). Reeds nu bij onze gebrekkige kennis, bij het storende der zonde in en rondom ons, aanschouwen wij eene groote heerlijkheid in de wegen en werken Gods, hoeveel te meer zal ons hart met blijdschap, met bewondering, met dankzegging vervuld worden, wanneer wij Hem zullen kennen, zoo als Hij ons kent en Hem zullen zien van aangezigt tot aangezigt! Waarschuwend staat de heerlijke belijdenis ter zijde het woordje: Onze. Niet allen dus, die den naam van Christenen dragen, niet allen, die er aanspraak op maken, zijn burgers van dat rijk, zijn erfgenamen der hemelen. Niemand kan die bekentenis in waarheid doen dan hij, die in Jezus gelooft, die den Christus Gods, den Zaligmaker , wien alle eer toekomt, verwacht. Zij, die in Hem gelooven, Hem gehoorzamen en volgen, Zijne dienaren zijn, ontvangen door Hem eenregt op en een voorsmaak van de voor hen weggelegde zegeningen (Efeze Is 13 en 14). dwazen verbloemen de schuld. Spr. 14. (Vervolg en Slot van No. 20.) En wat deden dan wel mijne leerlingen naauwelijks leh minuten geleden, anders dan spelen met een kwaad, " nog veelmeer te duchten is: het vreesselijke kwaad ,er zonde? Hare vlekken zijn nog veel zwarter dan 'e der pest, en de smarten, die zij te weeg breDgt, °g veel Zwaarder. Dikwijls heeft ook zij den dood ?s ligchaams met zich gebragt, en indien men zich Qle' hekeert, sleept zij altoos den dood der ziel na zich. kinderen! gij kunt even als die moeder geroepen °'den om naar buiten te gaan en het gevaar te trot^ren, want; de Almagtige kan hot goed oordeelen u gens te plaatsen, waar gij aan groote verleidingen °tdt blootgesteld. Indien dat mogt gebeuren, wendt alle middelen aan om uw hart voor de besmetting bewaren, gebruikt het geloof, de waakzaamheid en eebed. Maar begeeft u toch nooit vrijwillig de , boeking te gemoet. Speelt niet op den drempel van ^ besmette huis , spot niet met het gevaar, en wanj et 8'j er toe gebragt zoudt worden, om ligtzinnig te 0f te spreken over hetgeen den dood en het la werelcl ^eeft gebragt, bedenkt dan dat „ de dwazen zijn, die de schuld verbloemen, en dat g ons van die vreesselijke pest en hare noodlottige st, gen le verlossen, de eeuwige Zoon des AllerhoogB bloed aan het krui» moest vergieten. 4at 4e: die Sterren. 1Mijne lieve jonge vrienden! Vindt gij niet, dat wanneer wij dit kleine woordje eens ernstig overdenken, ons dan eene koude rilling over den rug loopt? Er is zoo iets treurigs in dat woord. En toch ik wilde u liever niet hierover bedroeven, en het zoude mij spijten wanneer door mijne woorden, een van al die knapen of meisjes, die ik toch zoo hartelijk liefheb, verdrietig werd. „Maar," zul: ge misschien zeggen, „waarom kiest ge dan ook zulk een akelig onderwerp om met ons over te spreken? Omdat, mijn lieve kind, de dood ook onder u geen vreemdeling wil blijven. Hij komt ook tot u, niettegenstaande alle mogelijke voorzorgen. Gistere^ was ik ergens, waar hij eene moeder van hare kinderen had weggenomen, maar weinige huizen verder had hij aan eene moeder een harer kleine lievelingen ontrukt. En al zijn er misschien velen onder u, die tot volwassen menschen zullen opgroeijen — enkelen zullen toch welligt nog kinderen zijnde worden weggekomen — vooruit weet ge hiervan ten minste niets, en zeker is het, dat de dood ook den kinderleeftijd niet ontziet. Is het u wel geteurd, dat vrienden en kennissen van uwe jaren, met wie gij gespeeld en geleerd hebt, gestorven zijn? — En heeft hun heengaan u dan wel eens doen denken aan uw eigen heengaan, — dat uurtje dat vroeger of later toch ook voor u komt? Hebt ge er wel eens over nagedacht, wat er voor u volgen zal in het leven na dit leven?,... Och, er is hierop aarde zoo heel veel. lat ons zoo spoedig een sterfbed vergeten doet ! — Ik herinner mij daar juist eene fabel, die ik lang geleden gelezen heb, van Jan Luiken. Gij weet misschien wel wie hij was? Een etser en dichter van verdiensten, die in de laatste helft der 18de eeuw geleefd heeft. Maar nu de fabel. Aan den oever van een breeden stroom stond ergens een groote breedgetakte boom. In dien boom bevonden zich eene menigte apen, die zich om het zeerst vermaakten met klauteren en springen en stoeijen, en zich menigmaal al te ligtvaardig waagden op ver uitstekende en oude takken; dit was soms bepaald gevaarlijk, want vele dier takken hingen ver over het water, en brak daar een takje dan was er geene redding mogelijk; — maar daar dachten de a'pen niet aan, zij waren alleen vervuld met hun vrolijk spel. Op eens hoort men krak — en daarop — plomp — en toen de apen nu hun spel staakten en zagen naar de plaats waar het geluid vau daan kwam, daar zagen zij nog juist den kop van een hunner makkers, die hun zoo erg treurig en Jjenaauwd aanstaarde. Aan hulp was niet te denken; spoedig verdween het kleine diertje geheel en al, en slechts de kring in het water, die hoe langer hoe wijder werd, toonde nog de plaats aan waar de arme aap gevallen was. Eerst gaf het eene geduchte stilte bij de andere gezellen, zij zagen elkander zeer verschrikt aan, en durfden hun spel niet zoo dadelijk hervatten, maar toch, — nadat de eerste indruk wat voorbij was, en naarmate de kringen verdwenen, en het water zijne gewone rimpels weder aannam, keerde de vrolijkheid langzamerhand in hun midden terug, ja aom- Plnkstcrfeest. Wij verzoeken de kinderen, om op het aanstaand feest des Geestes te bidden: Dat de Heer hun zeiven schenken een nieuw hart; Zijnen zegen geve aan alle onderwijzers en onderwijzeressen, vooral op Zondagscholen; Ziine genade verlpo •no aan n/fji kindprpn nnrlor tenen, zoowel als onder Joden en Heidenen. verschijning met zekerheid, ai vertoeft Hij. Zijne beloften kunnen niet falen, Zijn verbond zal nimmer verbroken worden. Zijn Woord en Zijn werk strekken hun tot waarborg voor de toekomst en daarom onderwerpen zij zich aan 's Heeren leiding en zien zij reikhalzend naar Zijne komst uit. Is uw wandel in de hemelen ? Waar is uw wandel? Vol des Heiliffen Geestes. Een Brief van Matamoros Ds. C. SCHWARTZ. Gevangenis van de Audiencia, Grenada, 8 Mei 1863. ii Er was op den Pinksterdag eene zwaarwigtige dienst te Jeruzalem te volbrengen. Had men eenige weken na de onthoofding van koning Karei den eersten in Londen iemand noodig gehad, om naar Cromwell's krijgslieden te Whitehall te zenden , ten einde r hun aan te zeggen, dat degenen, die het dood- h vonnis over dien vorst hadden uitgesproken, niet is alleen eenen koning en eenen goeden koning, maar d eenen profeet van God wederregtelijk hadden ter d dood gebragt, en dat zij zich uit dien hoofde niet a alleen aan koningsmoord maar aan de grootste u heiligschennis hadden schuldig gemaakt, zekerlijk zou men, ofschoon Engeland toen op1 vele dap- li pere zonen kon roemen, niemand hebben gevon- a den, die het gewaagd had zulke lieden eene der- \ gelijke boodschap over te brengen. d Hetgeen in Jeruzalem moest verrigt worden, s bestond in zulk eene stoute boodschap. Er moest z iemand zijn, die onder de schaduw des tempels v opstond, om eene aanzienlijke schare hoogepriesters, r wet- en schriftgeleerden, en eene talrijke hoogst g vijandige menigte te trotseren, door hun te be- r wijzen, dat degene, dien zij zeven weken te vo- z ren zoo schandelijk aan een kruishout hadden geslagen , Israëls lang beloofde Messias was, dat 1 zij zich alzoo vergrepen hadden door eene onbe- j schrijfelijk groote misdaad, ja dat zij hunne schen- i nige handen hadden geslagen aan »God geopen- I baard in het vleesch," dat zij — hoe vreemd zulke 1 woorden ook in menschelijke ooren mogten klin- I ken — den Levensvorst hadden gedood. Wie is < de man, die zulk eene schare het hoofd durft bie- < den? Ziet, hij is van heilig vuur vervuld, dat hem < aan geen gevaar laat denken, of zelfs vermoeden ] doet dat hij iets heldhaftigs gaat verrigten. Hij i werpt de aantijging der spotters op hen zeiven te- j rug, en beschuldigt hen openlijk en zonder eenige : omwegen van dit ontzettend feit, hij do<;t dit als j stond hij daar voor een weerloos en een oproerig gepeupel, als ware hij hun koning, zittende op zij- i neu regterstoel. Wie, wie is toch die man? Hij is ons niet onbekend, het is de apostel Petrus. Is het mogelijk — Petrus? Zijt gij het Petrus! gij die bij al uwen Tuigen ijver zoo weinig vastheid van karakter toondet? Wel is waar uwe bedoelingen waren niet kwaad, en zoolang alle dingen voorspoedig gingen, waart gij een getrouw dienstknecht uws Heeren; maar zoo er moeijelijkheden en vijanden te bestrijden waren, hoe faalde dan steeds uw moed! Hoe kort geleden waren wij daarvan nog getuigen! Gij waart zoo vastelijk besloten uwen Meester, wat er ook met Hem gebeuren mogt, tot op den laatsten oogenblik te verdedigen. Anderen mogten Hem verlaten, gij zekerlijk zoudt Hem ter zijde blijven. Maar toen werkelijk de Meester in de handen Zijner vijanden viel, wat deedt gij toen? Zijne zaak was evenwel nog niet hopeloos verloren, immers Pilatus wilde Hem loslaten, en velen uit de schare waren Hem heimelijk toegedaan, men kon geen enkel bewijs van schuld tegen Hem vinden, en bovendien kon Hij, die zoo veie anderen verlost had, zichzelven dan ook nu niet verlossen? Maar toen gij, o Petrus ! zoovele dreigende en bloedgierige aangezigten zaagt, verschriktet gij, en ziet al uwe versaagdheid verdween. De strakke blik eener geringe dienstmaagd was voldoende, en zij had slechts te zeggen, dat zij meende u te herkennen als behoorende tot het gevolg van den verachten Jezus van Nazareth, of gij verloochendet uwen Heer uit vrees. Een ander ziet u aan, en herhaalt hetzelfde vermoeden; gij wordt nog vreesachiiger, en nogmaals verloochent gij Hem. Een derde nadert, herkent u mede, en houdt staande dat gij tot den aanhang van den beschuldigden profeet behoordet — en nu stijgt uwe vrees ten top, en om te bewijzen, dat gij met dien Jezus van Nazareth niets te doen hebt, neemt gij uwe toevlugt tot zweren, en verloochent gij uwen hemelschen Vriend ten derden male! Ja het is wel dezelfde Petrus, dien wij daar met zulk eenen vurigen en heiligen gloed zien spreken , zonder den minsten zweem van vrees te verraden voor dc magt der overheden en de woede der volksmenigte, en elk diep geworteld vooroordeel, zoowel van den op Jezus verbitterden Farizeër als van eiken ellendigen opruijer trotserende. Het oogenblik nadert, waarnaar ik gedurende een lang tijdsverloop van 2-j jaar uitgezien heb, zoo als ik u heb gemeld in mijn vorige, dien ik u voor eenige dagen heb geschreven. Ik ben veroordeeld tot 9 jaren galeistraf en andere drukkende straffen; de regtbank heeft bevolen, dat het vonnis zonder het minste uitstel zou ten uitvoer gebragt worden, en het zal niet lang duren, of ik zal moeten gaan om de gevolgen van hetzelve te dragen; mijne gevangenisschap is hier ten einde, een nieuw lijden wacht mij! O, ik ben verheugd en zegen duizendwerf den heiligen naam van Jezus! Ik ontving, waarde Vriend! uwen dierbaren brief, als een nieuw, ondubbelzinnnig en troostrijk bewijs van uwe Christelijke liefdeen de liefde, welke het ligchaam des Heeren in geheel Holland bezielt, en dit trof mij des te meer in oogen blikken, dat ik mij de smart voorstelde eener voorbeeldige en mij zoo dierbare moeder; in die oogenblikken, dat mijn spoedig vertrek naar de galeijen mij werd aangezegd, waardoor ik waarschijnlijk voor altijd zou gescheiden worden van haar, die mijne ziel liefheeft; aan mij, die den tijd zie naderen, waarin het mij misschien onmogolijk zal zijn mijne zwakke stem te doen hooien door mijue geliefde broeders in Christus, aan dewelke ik zoovele bewijzen van liefde, zooveel voorbeeld verschuldigd ben'van onvergetelijke vroomheid, van Christelijken ijver eri liefde, Uwe geliefde en schoone brieven hebben altijd gestrekt om troost te geven aan mijne ziel; zij leggen een getrouw getuigenis af, mij tot een voorbeeld. Zij ziju mij tot troost en drukken eene gelukkige hoop uit ten opzigte van mijn geliefd en ongelukkig vaderland! De Heer heeft het nu zoo gewild, dat het aan uwen laatsten brief is , dat ik het te danken heb, dat de troost van Jezus de gelukkige, de onvergetelijke herinnering aan de genotene weldaden is, als een licht opgaat over mijne aanstaande galeistraf. O, hoe grootis de goedheid des Heeren! Ik wilde, dat ik eenigzins naar waarde konde uitdrukken alles, wat ik gevoel, al mijne blijdschap in Jezus tegenover die edele, lieve en waardige Christelijke zonen van Holland; doch, helaas! irijne pen is zoo zwak, dat ik op zijn best in staatben u te zeggen, hoe dankbaar ik ben in Hem, die voor ons Zijn dierbaar bloed heeft gestort. En hoe zou ik het kunnen doen! Mijue pm is te zwak en te nietig, en hoe kan het anders? Woorden zijn niet in staat al de blijdschap ui; te drukken, bij mij verwekt door die edele, die Christelijke , die waardige werkzaamheid, ondervonden door de waardige zonen van Holland, ten guiste van een edel eu onderdrukt volk, dat in den mam van den paus in vroegere eeuwen het bloed hurner vaderen bij stroomen heeft vergoten. De blijdschap, die mij vervult, en die ik toor mijne pen wil laten uitdrukken, de grootte vai dc : heerlijke en verhevene gebeurtenis, die haar reroorzaakte, kan mijne arme pen niet beschrijven; want er zijn zekere zaken, die geene pen in lare ■ grootte kan afbeelden; met des te meer grond san ■ dus de mijne zulks niet. Het minste, wat ikzeg: gen kan, waarde Vriend! is, dat ik in dit teri heven schouwspel, aan mijn arm vaderland g;get ven door de Nederlanders, eene groote zegepraal zie die op prijs gesteld door de zonen van Spaije, het oogenblik zal verhaasten, waarin de dwinge" landij zal te niet gedaan worden, waarin het geene • misdaad meer zal zijn het Goddelijk Evangelis • van onzen Heer Jezus Christus te beminnen en i te prediken. Ja, ik vertrouw, dat de Heer in Zijne onme- ■ telijke wijsheid dit werk tot een magtigen hefboom - bestemd heeft, om het middel te zijn tot een< - 'groote opwekking in dit ongelukkige land! Hi - zal die liefderijke, die Christelijke pogingen var - de edele kinderen van Nederland zegenen. Hij za i het vergunnen, dat dit goede zaad, door ulieJei - gezaaid, vruchten drage voor dit onderdrukte volk ? O, zoo het vruchten draagt, dan zal Hij hier ge k diend worden. O, wanneer zal dat oogenblik, doo t Hem verordineerd, aanbreken! Laat ons bidden ? aanhoudend bidden , opdat dat oogenblik, indiei s het de wil des Heeren is, spoedig aanbreke! r Ik smeek u, waarde Vriend! dat gij in mijnei , naam al mijue liefde, al mijne Christelijke dank 1 baarheid uitdrukt jegens de vrienden van Neder ; land, jegens die edele Christenen, die ik bewonde - en hoogacht, van uit mijne verre van u verwij - derde gevangenis! O, dat de zegen des Heere ft met hen zij! En wat zal ik zeggen van die godvruchtige e e degelijke ondersteuning, die de zaak van de Spaar n sclie kinderen ondervindt van de zijde der broe ij ders en zusters van dat edele en edelmoedige land O allen, die tot dat werk hebben medegewerkt aangevuurd door de liefde Gods, geleid door Zijn loofd, dat er in het hart van de geloovigen een groot en innig gevoel van medelijden is ontstaan ten opzigte van die onschuldige kinderen. Hij heeft Zijnen zegen geschonken, en geliefde kinderen van levendige Christenen verlaten hun vaderland, om zich aan uwe bescherming en uwen ijver toe te vertrouwen. Zij gaan naar Christelijke scholen, om aldaar een goed onderrigt en eene Christelijke opvoeding te verkrijgen, en later naar hun vaderland terug te keeren en zich aan de dienst des Heeren toe te wijden! O hoe groot, hoe blijk- I baar is de goedheid en de bescherming van onzen beminnenswaardigen Hemelschen Vader ten opzigte van het arme Spanje! Gelijk ik reeds zeide, waarde vriend, is mijne komst in de galeijen eene zaak, die spoedig zeer spoedig zal plaats hebben, en geloof ik dat deze zal geschied zijn, voordat mijn brief in uwe handen zal zijn gekomen 1). Het vonnis heeft mij niet verwonderd, en kon mij niet verwonderen, hetzelve is het noodzakelijk gevolg van al die middelen van geweld gedurende het lange tijdsverloop van 2| jaar door de vijanden van Jezus aangewend; indien ik eene andere uitslag gehoopt had, zoo zou ik eenen, voor het oogenblik onmogelijken uitslag gehoopt hebben. Deze oogenblikken echter, waarde vriend, zijn geene oogenblikken van onrust, veel minder van droefheid voor mij; het zijn integendeel oogenblikken van zachte en troostrijke blijdschap in Hem, die onze volmaakte hoop en ons leven is. De Heer heeft mij in Zijne onbegrensde liefde in staat gesteld geen enkelen stap terug te treden op mijnen weg, en ik geef u de verzekering, waarde vriend, dat ik nooit zal terugtreden. Het liiden, de gestrengheid ea de vervolgingen, waaraan ik ten pr^i ben, aijn voor mij geene oorzaak van droefheid, maar wel van onuitsprekelijke blijdschap, omdat ik weet dat ik lijd ter oorzaak mijner liefde tot den Verlosser der wereld. Hij is mijn volmaakte troost, gelijk Hij ook is mijne volmaakte hoop. Hij is mijn leven, en mijn sterven voor Zijnen naam zal mij eene ware winst zijn! Ja zoo is het, het is beter te sterven voor den Goddelijken naam van Jezus, dan te leven! Indien Hij mij die eer bereidt zal ik Zijn wil volbrengen en zal hem met blijdschap en een gelukkig hart volbrengen, ja dan zal ik mij duizendwerf gelukkig gevoelen, waarde vriend! Ik heb uit eene zekere bron vernomen, dat er reeds maatregelen worden genomen voor mijne aanstaande komst in de galeijen! O! mijn leven daar zal gezegend zijn. Geprezen zij God, en duizendwerf gezegend zij de heilige naam van Jezus. De haat mijner vijanden openbaart zich op eene onbegrijpelijke wijze; hun werk der duisternis en der wraak vertoout zich in alle klassen der maatschappij ; ik word voorgesteld als een vijand van Spanje, ja, als een verderfelijk onkruid, en dit zijn de middelen, die aangewend worden, om de regering te dwingen gewelddadige maatregelen tegen mij te nemen. Mijn arme, mijn geringe naam schijnt een waar schrikbeeld te zijn voor mijne vijanden, een noodlottig schrikbeeld, dat hen angstig maakt en hunnen haat opwekt. De pers, het spreekgestoelte, de kansel, alles wordt tegen mij opgezet. Het is wel en het verheugt mij te zien, dat ik liet voorwerp ben van zooveel haat, omdat ik den naam van Jezus bemin met eeue onbegrensde en onveranderlijke liefde, en verlang Zijnen weg en Zijnen weg alleen te volgen. Laten mijne vijanden hunne pijlen maar op mij afschieten , ik wacht dezelve af met Christelijke gerustheid en zonder te wankelen. Zij zijn gewapend met de wapenen van den haat, ik met het zwaard des Geestes! Wat aangaat het vertrek van meer jongelingen, die zaak heeft geheel mijne sympathie, ik wil u alleen zeggen, dat ik geloof, dat het de grootste weldaad is, die de Heer kan bewijzen in het belang van de toekomst van het werk der verspreiding van het Evangelie in Spanje. Uw voorstel is mij in de hoogste mate troostrijk; ik neem het aan met geheel mijn hart, en dank den Heer, die het u vergunt zooveel te doen voor mijn geliefd vaderland! Ik heb u mijne meening blootgelegd, en ver! zoek u voor het overige u te verstaan met den geiiefd?n heer Kew; ik zal spoedig aan het werk 1 zijn naarmate gij beide mij zult opgeven. ^ Ik heb den troost mogen smaken, aan mijne 1 moeder voor te lezen, hetgeen gij mij voor haar ! schrijft; de lezing daarvan heeft die deugdzame ■ moeder overvloedige tranen doen storten, maar f tranen van Christelijke blijdschap en diep gevoelde i dankbaarheid jegens u, ijverige broeder, en jegens 1 al de lieve kinderen Gods in Holland. Zij heeft met groote onderworpenheid de tijding ï 1) In eenen brief, zoo even uit Londen ontvangen, _ schrijft mij de Heer Rew: r "Ik heb gisteren (den 17den) van Matamoros nadere berigten ontvangen. Zijn brief is van den lldeD, en hij verwacht binnen twee of drie dagen naar de galeijen overgebragt ie worden. De bitterheid zijner tegenstanders is zoo groot, uat hij in de weinige dagen, die sedert zijne veroordeeling verstreken zijn, meer geleden heeft, dan in de twee en een half jaar van zijne op. " sluiting." ' Deze woorden behoeven niet nader toegelicht te wori den; zij toonen aan wat Rome's priesters zijn en wat e onzen broeders te wachten staat. 1 i ïand, zullen het begrijpen, dat mijne zwakke voorden onbekwaam zijn, om mijn gevoel uit te ipreken. Ik zie in dat groote werk, dat aan die jongelingen gedaan wordt, eene gelukkige toekomst voor dit arme zoo onderdrukte volk; hier zijn de Christenen omsingeld, als het ware in eene ijzeren keten gesloten, doch deze ijdele en hersenschimmige magt van de wereld is in een oogenblik door den wil des Heeren vernield. Hij heeft het veroorloofd, dat er in het hart van de geloovigen een groot en innig gevoel van medelijden is ontstaan • , i- .1...ij.' . i.• ,1 tj;: van mijn vonnis ontvangen en ziet met Christelijke gerustheid de gestrengheid, waarmede ik behandeld word. Gij kuut begrijpen, wat haar moederhart lijdt, zij stort vele tranen, de laatste dagen , dat ik haar gezien heb zag zij zeer bleek; doch toont zij in mijne tegenwoordigheid de smart niet, die haar bezielt! Arme geliefde moeder! De geschiedenis van haal leven, de verhevene uitingen van hare verhevene liefde en edele onderwerping maken dat ds Heer haar mij doet zijn tot troost en tot voorbeeld. De Heer zij met haar eu geve haar de vertroostingen Zijns Heiligen Geestes! Zij verzoekt mij u te groeten in den heiligen naam van Jezus , en u de betuiging over te brengen harer eeuwige dankbaarheid. De Heer zij met u, geliefde vriend; groet voor mij ai de dierbare broeders van Holland en beschik altijd over Uwen onderdanigen Broeder in den Heer, Mandel Matamoros. Gespuis. Wat en wie is hiermede bedoeld? De Tijc het blad der mannen van Begt voor allen, J.aat zich over de Spaansche martelaren aldus uit : «Be Siècle en de Protestantsche bladen zullen ; weder schoone gelegenheid hebben om over SpaanseM onverdraagzaamheid het hooge woord te voeren. Zij hunnen dan bij de verdediging der Spaansche veroordeelden tevens aanstippen, dat Alhama reeds in 1847 veroordeeld werd wegens rnedepligtigheid aan moord, dat deze en Trigo volbloed democraten, zijn, en het geheele drietal te Grenada voor socialisten van de ergste soort bekend staan. Spanje is volkomen in zijn regt, zulk gespuis onschadelijk te maken." Nooit en nimmer hebben wij ergens gelezen wat Alhama hier ten laste gelegd wordt, en waarop zeer zeker dt vijandige procureur-generaal de aandacht dis regters zoude gevestigd hebben. Wij zullen evenwel informatiën nemen, opdat ook hierin de waarheid openbaar worde. Wij behoeven niets te bedekken, want al ware Alhama in X847» toen hij streng Eoomsch was, medepligtig aan moord geweest, kan hij toch in 1860 een bekeerd Evangelisch man geworden zijn. In elk geval gaat de redenering van de Tijd niet op, dat deze mannen socialisten zijn, want van die verdenking heeft het Spaansche geregtshof hen vrijgesproken, en de op hen toegepaste strafwetten zijn zuiver die van afval van de Koomsche kerk, van propaganda, dus bloot van godsdienstig en aard. Maar wat moet rrieii van een blad zeggen, dat in Nederland verschijnt» voorgeeft liberale beginselen voor te staan, Regt voor allen te begeeren, en dan die martelaars durft noemen gespuis? Indien dat geschiedt nu de Koomschen nog niet de overhand hebben, wat zullen zij van alle Evangelischen zeggen en aan allen doen, zoo zij immer de magt in handen hebben ? Zoo Uitramontaansche bladen zich aldus uitlaten over de gevangenen in dit Protestantsche land, verwondert het u dan, zoo Matamoros schrijft, dat zijne vijanden geene middelen ontzien, om heiB hatelijk en verdacht te maken in de oogen va» het volk? De roovers van Edgard Mortara, de lasteraars en verdrukkers van Matamoros, Alhama en Trig0 springen in de bres voor Polen, en willen dat de Nederlandsche regering voor de vrijlieid en oU' afhankelijkheid bij liet Kussische gouvernement stap' pen doet. L l Hoeveel is in deze weinige woorden besloten' En zoo men die dichtwerken, welke zich over een® tijdsruimte van 40 jaren uitstrekken, naar waarheid wil schetsen, moet men dan niet eene geschil' denis van da Costa's leven daarbij geven, bijö® zouden we zeggen, ook van den tijd, waarin fll zijn ontstaan? Immers, al wat da Costa zeide eP deed was, om zoo te spreken, een deel van ^ leven, naardien hij niet zich rustig nederzette , het voornemen, om nu eens een vers over dit ° dat onderwerp te maken, maar schreef en sprak' wanneer hij door den drang des Geestes aan he een en ander zich niet langer kon onttrekken. »a daar dat men hem zeiven, zijne ganscbe p®r soonlijkheid in al zijne verzen terugvindt, en & alles eene weerkaatsing is van de diepste beweging^ zijns gemoeds in dat tijdstip. Wij zeggen in " tijdstip, omdat da Costa volstrekt uiet tot degen® behoorde, die er bijzonder in roemen, dat zij 1 geheel hun leven niet zijn veranderd en ste® ^ dezelfden zijn gebleven, van wie men dan °0^ spottenderwijze aangemerkt heeft, dat zy i.i, °uen geleerd en niets hebben vergeten; maar ingendeiel was hij steeds bezig, om zich van alles, Wat rondom 'hem gebeurde , rekenschap té s>even, eB terwijl hij op zijne omgeving eenen grooten in08(1 uitoefende, kon het niet anders, of deze "loestj ook op hem meer of minder indruk maken, «f.en versta mij echter wel, wanneer ik zeg, dat a Costa leefde in zijnen tijd, en daarom slechts begrepen kon worden met eene regte kennis V,lr' fijnen tijd. Hij was niet in dien zin een kind zijnen tijd, dat hij door den gfeest dezer eeuw öeneerscht werd, of een speelbal was van de bebouwingen en begrippen, welke in die dagen den ,?ventoon aangaven; dat volstrekt niet. De man, le zijne Christelijke loopbaan begonnen is met e!?en den geest der eeuw te getuigen, en zich daarv°0r eene voorbeeldelooze miskenning en vergui*'ng gedurende vele jaren heeft moeten getroosetl. heeft nooit van die met jeugdigen gloed vurigen ijver voor 's Heereu eer beledene be8'iselen afstand gedaan, al bekende hij op lateren eeflijd, dat hij sommige dingen thans anders |°ude uitdrukken en enkele verschijnselen juiset Waarderen. Nooit heeft da Costa zijne tijdgenoten gevleid of getracht hunne gunst te win"en door zijne beginselen te verzaken of te verbakken. , Üa Costa sloeg oplettend gade al wat rondom gebeurde en vestigde zijn blik niet alleen op daden van God, maar ook op de werken van den '''vel; niet alleen op de woorden der vrienden, Nr ook op de getuigenissen der tegenstanders, -t volle vrijmoedigheid en in verzekerdheid des j>eWs, begaf hij zich in het vijandelijke leger, leerde 'J ook van hem de wapenen te hanteren en hem — zijn eigen geschut te bestrijden. De taktiek a"de vijanden veranderde menigvuldiglijk, en naar..ate zij eene wijziging onderging, verschilde ook ^ toon, werd zijn punt van aanval en verdedi|lag een ander, ofschoon hij nooit dit terrein ver. et> dat alleen veiligheid geeft: Er staat geschreVan die standplaats uit, ondernam hij zijne °gten in het leger der Filistijnen, en nadat hij ^ etlige lans tot verheerlijking van Jehova had ger°ken, keerde hij met eenen rijken buit uit de fschansde vesting terug, om — te rusten? och maar om tot eenen nieuwen strijd zich voor e bereiden, en na den korten tijd van rust, die, 'gens zijn eigen woord, slechts een gewijzigde eid is, eenen nieuwen veldtogt te ondernemen. AIzoq leefde da Costa in en was hij toch niet s"5 zijnen tijd, en daarom zal ook al wat hij gej u'even heeft, niet siechts voor een korten ol' vatlgen, maar voor eiken tijd van beteekenis zijn. Hel 59ste Jaarfeest 6*Il! zigten zeer bemoedigend geweest. Wat Frankrijk aangaat, ofschoon de Roomsche godsdienst allengs meer gewantrouwd en veracht werd, zoo waren er toch omstandigheden, (het achteruitgaan van den handel en de hevigheid der priesters en van de pers) die de verspreiding van den Bijbel zeer belemmerd hadden. Er waren echter ongeveer 96 colporteurs werkzaam geweest, en bijna 83,893 Bijbels uitgereikt geworden. In België waren 4,700 exemplaren verspreid geworden, en in Holland, alwaar het genootschap zeer tegen- 1 gewerkt werd door het pausdom en het rationalisme, 21,152. r In Duitsehland had het genootschap drie hoofdstations, Berlijn, Frankfort en Keulen, men had 293,770 Bijbels uitgegeven. In Oostenrijk, waar het gouvernement steeds liberaal is in beloften maar altijd zeer illiberaal en oneerlijk, als het de uitvoering geldt, had men geene Bijbels kunnen verspreiden. Het gouvernement wilde het niet toestaan. Wat Italië aangaat, er was eene groote lichtzijde, maar het viel ook niette ontkennen, dat de schaduwzijde groot was. Men had 27,000 Bijbels uitgedeeld en 29 colporteurs aan het werk. De toekomst beloofde veel. Het genootschap had zeer gunstige berigten uit Constantinopel verkregen. De uitkomsten, dit jaar verkregen, konden er wel toe dienen om allen te bemoedigen, die er naar verlangden, het Maliomedanisme voor de godsdienst van het kruis te zien plaats maken. In Wallachyë werd de godsdienstoefening nu in de landstaal gehouden, er. in Griekenland was de Bijbel op de volksschool gebragt. Uit Indië en China had men nog al tamelijke goede berigten. In eerstgenoemd land nam de verspreiding van den Bijbel zigtbaar toe. In betrekking tot de Zuidzee eilanden was het genootschap gelukkig te kunnen mededeelen, dat de Bijbel nu in de taal van Tahiti en van Samoa was vertaald geworden. Madagascar beloofde zeer veel. Men had er eenen grooten voorraad heen gezonden, en zoo groot was de begeerte naar Gods Woord, dat er in 3 dagen 2,000 exemplaren waren uitgegeven. Men had den koning eenen Bijbel, vergezeld van eenen brief, gezonden. Z. M. heeft in een bij het genootschap ontvangen schrijven zijnen hartelijken dauk voor die gave betuigd. Hij heeft gezegd, dat hij gelooft dat er niets ter wereld is, dat meer bevorderlijk is tot het welzijn van zijn volk, dan eene algemeene verspreiding van den Bijbel, en dat hij dit zooveel mogelijk in de hand zal werken. Zuid-Amerika werd steeds voorzien van Bijbels door het depot in New-York. De oorlog had hieraan een einde gemaakt, en men had op aanvrage besloten, 10,000 Bijbels en 50,000 Testamenten naar Virginia te zenden. Ten slotte deelde de Secretaris mede, dat de inkomsten waren geweest 158,750 £ en de uitgaven 150,593 £. Er waren gedurende dit jaar 2,133,860 Bijbels uitgereikt geworden, en dit aantal gevoegd bij dat, uitgereikt sedert het ontstaan van het genootschap, maakt een totaal va» 43,044,334 exemplaren. Uit de Christelijke School. sch en buiten lak dsch bijbelgenootschap. de maaud Mei, die in de Roomsche kerk bijzonder aan de maagd Maria en hare afi^nische vereering gewijd is, vieren de meeste ■ '^dienstige Vereenigingen in Engeland hunne ^feesten. Hun werkkring bepaalt zich niet binz grenzen van groot Brittannië, maar strekt J*1 uit over de geheele wereld, en daarom slaan j es> die in den bloei van het rijk des Heeren Ij. a'le landen belang stellen, deze feesten met 0jrte'ijke deelneming gade, overtuigd, dat de voorachteruitgang dezer vereenigingen overal meer ginder gevoeld wordt, i Onder de verschillende genootschappen beslaat )(| Bijbelgenootschap, dat zich met de eenvoudige oneindig grootsche taak belast heeft, om het van God zonder alle menschelijke bijvoeg- v 'n alle vverelddeelen en onder alle standen te Q^sPreiden, eene eerste plaats. Wij beginnen daarVa °nze mededeeling met een beknopt overzigt j ^ j'et zeer zaakrijke verslag van den secretaris, ' WelEerw. heer Berger. let inkomen van het genootschap was dit jaar e<4t Z°° £rüot 8eweest ak in het vorige; dit was ge er ook het geval met andere godsdienstige ^°°tschappen, en veroorzaakt door den nood in °aahire. Nu, dit jaar was in sommige op- ten worden, waardoor de evangelisatie een strijd werd voor zelfbehoud, ziet zij dezen arbeid boven verwachting gezegend. Onder anderen is de Zondagschool, sedert 6 a 7 maanden in werking, zoozeer toegenomen, dat er plaats ontbreekt om het kleine volkje behoorlijk te kunnen opnemen. Er is dan ook besloten een locaal daarvoor te bouwen. Doch overwegende, dat door eene kleine meerdere uitgave, alles dadelijk tevens ware in te rigten voor eene bijzondere lagere school, heeft zij besloten tot de verwezenlijking van dat plan over te gaan. De gemeente kan in hare eigene behoefte als zoodanig voorzien , maar niet ten volle bovendien in al de kosten der Evangelisatie voor anderen; — doch bedenkende dat die, Heere, wiens de wereld en hare volheid is, zelf de kosten van Zijn werk wel dekken kan en zal, heeft zij besloten de handen aan het werk te slaan, steunende op de hulpe des Heeren. Om echter alle kosten uit te winnen, die eenigzins kunnen worden bespaard, neemt zij bij deze de vrijheid, heeren Bouwkundigen onder Gods volk beleefdelijk te verzoeken, voor haar te willen vervaardigen eene teekening, besteken begrooting voor eene lagere [school, tevens te gebruiken als Zondagschool voor ruim 2 00 kinderen, benevens afzonderlijke onderwijzerswoning; alles zonder pracht en praal, eenvoudig, net en doelmatig. Het maken dier stukken legt den maker geene verdere verpligtingen op, daar alle usantiën in dat opzigt worden ter zijde gesteld. Deze dienst aan den Heer kost slechts de opoffering van een weinigje tijd en moeite, en dit ;n den winter; mogt iemand daartoe zich opgewekt gevoelen , dan wordt hij beleefd verzocht, zich, om nadere inlichtingen te willen adresseren, aan den ondergeteekende, een der Ouderlingen van genoemde gemeente. Nijver dal, H. Wobmser. 6 'Februarij 1863. Er wordt zoo veel in den Heraut gevraagd, dat dil verzoek tot ons leedwezen twee maanden is moe;en blijven liggen. Wij vestigen volgaarne daarop de aandacht, in de hope dat aan deze bede door smmige broeders, die wij zouden kunnen noemen spoedig voldaan zal worden. Nog, mijn waarde lezer! oordeelt ons de Heer niet; nog wil Hij ons behouden; nog ons licht en leven zijn; laat ons dan tot Hem gaan, en telkens weder van Hem alles afsmeeken, wat wij noodig hebben. Hij werpt nog niemand uit! Afschaffing van sterken drank 1->. Leiddriad tol Schriftonderzoek in den familiekring op den dag des Heeren. XVII. Vs. zocht Aan het Zeeuwsch Weekblad, hetwelk wij volgaarne in de belangstelling onzer lezers aanbevelen , daar het in een echt Evangelischen zin geschreven wordt, en menig belangrijk berigt op het gebied vau Kerk, Schooien zending bevat, ontleenen wij deze bijzonderheden: Groningen. Naar wij vernemen zendt professor Hofstede de Groot, de gewezen school-opziener, de jaren lange bondgenoot en geestverwant van den Wekker, voor zijne eigene rekening kinderen naar de bijzondere scholen voor Christelijk onderwijs te dezer stede. Merkwaardig verschijnsel. Zouden den grijzen geleerde eindelijk de oogen open' gaan voor de vreeselijke consequentiën der liberalen? Zou hij bij het Christelijk onderwijs het verstandig, maar vrij gebruik der Heilige Schrift, onmisbaar gaan achten? Wij mogen het hopen. Daden spreken luider dan woorden. Ds. Alb. van Toorenenbergen alhier is zelfs lid der Vereeniging voor Christelijk-nationaal onderwijs geworden, en Ds. Posthumus Meijes tot medebestuurder der drie Christelijke scholen gekozen. De Christel, school voor minvermogenden, voor weinige maanden geopend, telt reeds vele leerlingen. Raamsdonk. Yoor ruim een jaar werd de Christelijke school alhier met 40 leerlingen geopend, thans telt zij er 90, terwijl het schoolgeld der openbare school één derde bedraagt van hetgeen op deze school moet betaald worden. Een sprekend bewijs voor de behoefte aan Christelijk onderwijs. Franeker. De bijzondere Christelijke school van den heer Bokma, in het vorige jaar opgerigt, telt reeds 140 leerlingen. Deze school is door 12 leden der Iierv. kerk opgerigt, waarbij de leeraar aan het hoofd staat. Zij dragen te zamen de kosten, en worden daarin ondersteund door vrijwillige giften, schoolgelden en toelage uit het fonds der diaconie voor het onderwijs aan kinderen van minvermogende ouders. Verzoek aan H.H. Bouwkundigen. 