None
Tabel 7


Steunmaatregelen t.g.v. van de Bank via het HFSF









 


1e overbruggings-herkapitalisatie — mei 2012 (in miljoen EUR)


2e overbruggings-herkapitalisatie — dec. 2012 (in miljoen EUR)


Herkapitalisatie voorjaar 2013 — mei 2013 (in miljoen EUR)




Maatregel


B1


B2


B3




Bedrag
(in miljoen EUR)


7 430


2 326


8 677








2.3.3.1.   De eerste overbruggingsherkapitalisatie (maatregel B1)







(101)


De overweging 14 tot en met 33 van het besluit tot inleiding NBG geven een gedetailleerde beschrijving van de eerste overbruggingsherkapitalisatie van mei (64) 2012 (maatregel B1). De achtergrond en de belangrijkste kenmerken van die maatregel worden in dit deel uiteengezet.
(102)


Op 20 april 2012 heeft het HFSF aan de Bank een brief verzonden met een toezegging voor deelname aan een geplande verhoging van het aandelenkapitaal van de Bank voor een bedrag tot 6,9 miljard EUR.
 (103)


In het kader van maatregel B1 heeft het HFSF op 28 mei 2012 7,4 miljard EUR aan EFSF-obligaties aan de Bank overgedragen, overeenkomstig de bepalingen betreffende de overbruggingsherkapitalisaties die zijn vastgelegd in Wet 3864/2010 tot oprichting van het HFSF (hierna „de HFSF-wet” genoemd). De Commissie heeft in overweging 50 van het besluit tot inleiding NBG reeds het volgende vastgesteld: „De overbruggingsherkapitalisatie die op 28 mei 2012 werd voltooid, vormt de nakoming van een verplichting uit de toezeggingsbrief en daarmee een voortzetting van dezelfde steun”. Zowel de bedragen van de toezeggingsbrief als die van de eerste overbruggingsherkapitalisatie werden door de Bank van Griekenland berekend met als oogmerk dat de Bank een totale kapitaalratio van 8 % zou bereiken per 31 december 2011, de datum waarop de overbruggingsherkapitalisatie met terugwerkende kracht door de Bank is geboekt. Zoals blijkt uit tabel 3 dekt maatregel B1 slechts een beperkt gedeelte van de totale kapitaalbehoeften die bij de stresstest van 2012 zijn vastgesteld. De Bank werd geacht het kapitaal door middel van een toekomstige kapitaalverhoging aan te trekken; de overbruggingsherkapitalisatie was alleen bedoeld om ervoor te zorgen dat de Bank voor ECB-financiering in aanmerking zou blijven komen totdat die kapitaalverhoging had plaatsgevonden.
(104)


Voor de periode tussen de datum van de eerste overbruggingsherkapitalisatie en de datum van de omzetting van de eerste overbruggingsherkapitalisatie in gewone aandelen en andere converteerbare financiële instrumenten is in de voorinschrijvingsovereenkomst tussen de Bank en het HFSF bepaald dat de Bank aan het HFSF een jaarlijkse vergoeding van 1 % van de nominale waarde van de EFSF-notes zou betalen en dat alle couponbetalingen en lopende rente op de EFSF-notes voor die periode zouden gelden als een aanvullende kapitaalbijdrage van het HFSF aan de Bank (65).
 2.3.3.2.   De tweede overbruggingsherkapitalisatie (maatregel B2)







(105)


De Bank boekte in het najaar van 2012 nog meer verliezen. Het kapitaal daalde daarom opnieuw onder de minimumkapitaalvereisten om in aanmerking te blijven komen voor herfinanciering door de ECB.
(106)


Een tweede overbruggingsherkapitalisatie werd daardoor noodzakelijk. Op 21 december 2012 voerde het HFSF een tweede overbruggingsherkapitalisatie van 2 326 miljoen EUR uit (maatregel B2), die weer werd betaald door de overdracht van EFSF-obligaties aan de Bank.
(107)


Gezien het totaal van de twee overbruggingsherkapitalisaties (de maatregelen B1 en B2) had het HFSF de totale kapitaalbehoeften die in het kader van de stresstest van 2012 werden vastgesteld (9,76 miljard EUR (66)) al op 21 december 2012 uitgekeerd.
2.3.3.3.   Deelname van het HFSF aan de herkapitalisatie van voorjaar 2013 (maatregel B3)







(108)


Op 22 mei 2013 kondigde raad van bestuur van de Bank de uitgifte van 2 274,1 miljoen nieuwe aandelen aan met een nominale waarde van 0,30 EUR en tegen een koers van 4,29 EUR per aandeel (67).
(109)


Op 21 juni 2013 (68) kondigde Bank aan dat alle nieuw uitgegeven aandelen voor een totaalbedrag van 9 756 miljoen EUR, inclusief agio, volgestort waren. De totale particuliere deelname aan de verhoging van het aandelenkapitaal van de Bank bedroeg 1 079 miljoen EUR (69). Dat betekende dat de deelname van het HFSF in de verhoging van het aandelenkapitaal van de Bank een omvang had van 8 677 miljoen EUR (maatregel B3).
(110)


Dat bedrag is gelijk aan de som van de maatregelen B1 en B2 na aftrek van het bedrag van de particuliere deelname. Door middel van de verhoging van het aandelenkapitaal van de Bank zijn de eerste en de tweede overbruggingsherkapitalisatie (maatregelen B1 en B2) deels omgezet in een permanente herkapitalisatie.
 (111)


De prijs van de nieuwe aandelen werd vastgesteld op 50 % van de naar volume gewogen gemiddelde aandelenkoers over de 50 handelsdagen voorafgaand aan de vaststelling van de biedprijs. Als gevolg van een omgekeerde aandelensplitsing en een vermindering van het aandelenkapitaal van de Bank waartoe in beide gevallen door de buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders op 29 april 2012 (70) is besloten, werd de koers van de nieuwe aandelen vastgesteld op 4,29 EUR per aandeel.
(112)


Onmiddellijk na de herkapitalisatie van voorjaar 2013 werd het HFSF de grootste aandeelhouder van de Bank, met een belang van 84,39 % (71). Het HFSF gaf voor 245 779,6 miljoen EUR aan warrants uit en gaf particuliere beleggers kosteloos één warrant voor elk aandeel waarop werd ingeschreven (72). Elke warrant geeft het recht om 8,23 aandelen van het HFSF te kopen op van tevoren bepaalde tijdstippen en tegen vaste uitoefenprijzen. De eerste uitoefendatum was 26 december 2013 en vervolgens zijn de warrants tot 26 december 2017 elke zes maanden uitoefenbaar. De uitoefenprijs is gelijk aan de inschrijfprijs van 4,29 EUR vermeerderd met een jaarlijks rentepercentage (4 % over het eerste jaar, 5 % over het tweede jaar, 6 % over het derde jaar, 7 % over het vierde jaar en tot slot 8 % (op jaarbasis) over de laatste zes maanden) (73).
(113)


In de HFSF-wet zoals gewijzigd in 2014 is bepaald dat de uitoefenprijzen van de warrants aangepast kunnen worden indien er sprake is van een claimemissie. Die aanpassing dient echter „ex post” plaats te vinden en mag niet hoger zijn dan de gerealiseerde opbrengst van de verkoop van voorkeursrechten van het HFSF. In geval van een verhoging van het aandelenkapitaal zonder voorkeursrechten is er geen aanpassing van de uitoefenprijzen voorzien.
 2.3.4.   Steunmaatregelen voor de overgenomen bedrijven

2.3.4.1.   Staatssteun voor de drie coöperatieve banken







(114)


Zoals eerder vermeld onder punt 2.2.1 werden de financieringstekorten van de bank van Lesvos-Limnos, de bank van Achaia en de bank van Lamia van respectievelijk 56,6 miljoen EUR, 212,9 miljoen EUR en 56,3 miljoen EUR gedekt door het HFSF. Dat betekent dat de totale omvang van de financieringstekorten 325,8 miljoen EUR bedroeg.
2.3.4.2.   Steunmaatregelen voor de FB Bank







(115)


Sinds 2009 heeft de FB Bank van verschillende steunmaatregelen gebruikgemaakt. In tabel 8 wordt een overzicht van die steunmaatregelen gegeven.
Tabel 8


Overzicht van de steunmaatregelen voor de FB Bank











Begunstigde van de steun


Maatregel


Beschrijving


Entiteit die de steun heeft verleend


Datum


Bedrag aan staatssteun (in miljoen EUR)




Activiteiten van de FB Bank


FB1


Verstrekken van preferente aandelen op grond van de steunregeling voor Griekse banken


Staat


Juli 2009


50




FB2


Lenen van Griekse staatsobligaties op grond van de steunregeling voor Griekse banken


Staat


Vanaf januari 2009


60




FB3


Staatsgarantie voor uitgegeven obligaties op grond van de steunregeling voor Griekse banken


Staat


Maart 2011


50




FB4


Financiering van het financieringstekort voor de activa van de FB Bank die aan de Bank zijn overgedragen


HFSF


10.5.2013
(afwikkelingsdatum)


456,97




FB5


Toezegging om de kapitaalbehoeften te dekken met betrekking tot de activa overgedragen van de FB Bank aan de Bank


HFSF


10.5.2013
(afwikkelingsdatum)


100




 


Totaalbedrag FB4 en FB5


 


 


556,97








2.3.4.2.1.   Door de FB Bank ontvangen herkapitalisatie van de staat (maatregel FB1)







(116)


In juli 2009 heeft Griekenland 50 miljoen EUR in de FB Bank geïnjecteerd, wat overeenkwam met ongeveer 3 % van de RWA op dat moment. Deze kapitaalinjectie is uitgevoerd op grond van de herkapitalisatiemaatregel die deel uitmaakt van de steunregeling voor Griekse banken. De herkapitalisatie vond plaats in de vorm van preferente aandelen.
 2.3.4.2.2.   Door de FB Bank ontvangen liquiditeitssteun van de staat (maatregelen FB2 en FB3)







(117)


De FB Bank heeft ook gebruikgemaakt van liquiditeitssteun op grond van de maatregelen voor garanties en staatsobligatieleningen die deel uitmaken van de steunregeling voor Griekse banken. In januari 2009 ontving de FB Bank Griekse staatsobligaties ten bedrage van 60 miljoen EUR die in december 2011 vervielen (maatregel FB2). In mei 2012 ontving de FB Bank Griekse staatsobligaties ten bedrage van 60 miljoen EUR die in april 2015 zouden vervallen, maar op 23 mei 2013 werden ingetrokken (maatregel FB3) (74). In maart 2011 ontving de FB Bank daarnaast een staatsgarantie voor uitgegeven obligaties met een nominale waarde van 50 miljoen EUR.
2.3.4.2.3.   Maatregelen verband houdende met de afwikkeling van de FB Bank (maatregelen FB4 en FB5)

i)   Dekking van het financieringstekort door de overdracht van activa van de FB Bank aan de Bank voor een bedrag van 456,97 miljoen EUR (maatregel FB4)






(118)


Het HFSF dekte het financieringstekort (75) in verband met de activa overgedragen van de FB Bank aan de Bank. In overeenstemming met de besluiten van de Bank van Griekenland van 10 mei en 7 november 2013 heeft het HFSF het totale bedrag van 456,97 miljoen EUR in twee tranches betaald, te weten op 26 juli en op 13 november 2013 (76).
 ii)   Toezegging van het HFSF om de kapitaalbehoeften verband houdende met de overgedragen activa te dekken (maatregel FB5)






(119)


In het kader van de afwikkelingsprocedure zegde het HFSF toe om de kapitaalbehoeften voortvloeiende uit de overgedragen activa van de FB Bank te dekken. Dat betekende dat het HFSF zich ertoe verbond om een kapitaalbedrag dat overeenkwam met 9 % van de overgedragen RWA, in de Bank te injecteren. Ten tijde van de afwikkeling werden de kapitaalbehoeften verband houdende met de overgedragen activa op circa 100 miljoen EUR geschat.
(120)


Zoals eerder al aangegeven in overweging 30 zal het HFSF geen nieuw kapitaal in de Bank injecteren aangezien de Bank in haar herstructureringsplan afstand doet van haar recht om het HFSF te verzoeken om potentiële kapitaalbehoeften verband houdende met de overgedragen activa te dekken.
2.3.4.3.   Steunmaatregelen voor de Probank







(121)


De Probank heeft geen gebruikgemaakt van steunmaatregelen op grond van de steunregeling voor Griekse banken. In tabel 9 wordt een overzicht gegeven van de andere steunmaatregelen waarvan de Probank gebruik heeft gemaakt.
 Tabel 9


Overzicht van de steunmaatregelen voor de Probank











Begunstigde van de steun


Maatregel


Beschrijving


Entiteit die de steun heeft verleend


Datum


Bedrag van de staatssteun (in miljoen EUR)




Activiteiten van de Probank


PB1


Financiering van het financieringstekort van de activa overgedragen van de Probank aan de Bank


HFSF


26.7.2013
(afwikkelingsdatum)


562,73




PB2


Toezegging om de kapitaalbehoeften te dekken verband houdende met de activa overgedragen van de Probank aan de Bank


HFSF


26.7.2013
(afwikkelingsdatum)


[180 tot 280]




 


Totaalbedrag PB1 en PB2


 


 


[742,73 tot 842,73]








2.3.4.3.1.   Dekking van het financieringstekort in verband met de overdracht van activa van de Probank aan de Bank voor een bedrag van 562,73 miljoen EUR (maatregel PB1)







(122)


Het HFSF heeft het financieringstekort aangevuld in verband met de overdracht van activa van de Probank aan de Bank. In overeenstemming met de besluiten van de Bank van Griekenland van 26 juli en 30 december 2013 heeft het HFSF het totale bedrag van 562,73 miljoen EUR in twee tranches betaald, te weten op 9 augustus en op 31 december 2013.
2.3.4.3.2.   Toezegging van het HFSF om de kapitaalbehoeften te dekken verband houdende met de overgedragen activa (maatregel PB2)







(123)


In het kader van de afwikkelingsprocedure zegde het HFSF toe om de kapitaalbehoeften voortvloeiende uit de overgedragen activa van de Probank te dekken. Dat betekende dat het HFSF zich ertoe verbond om een kapitaalbedrag dat overeenkwam met 9 % van de overgedragen RWA, in de Bank te injecteren. Ten tijde van de afwikkeling werden de kapitaalbehoeften verband houdende met de overgedragen activa op circa [180 tot 280] miljoen EUR geschat.
 (124)


Zoals eerder al aangegeven in overweging 41 zal het HFSF geen nieuw kapitaal in de Bank injecteren aangezien de Bank in haar herstructureringsplan afstand doet van haar recht om het HFSF te verzoeken om potentiële kapitaalbehoeften verband houdende met de overgedragen activa te dekken.
2.4.   HET HERSTRUCTURERINGSPLAN






(125)


Griekenland heeft op 25 juni 2014 het herstructureringsplan van de Bank ingediend waarin wordt uitgelegd hoe de Bank, als een gecombineerde entiteit ontstaan door de overnames van de FB Bank, de Probank en de drie coöperatieve banken, van plan is om op lange termijn weer levensvatbaar te worden.
2.4.1.   Binnenlandse activiteiten







(126)


Middels het herstructureringsplan zal de Bank zich richten op haar kernactiviteiten op bancair gebied in Griekenland en in Turkije.
(127)


De belangrijkste prioriteit van de Bank in Griekenland is om haar Griekse bankactiviteiten tegen het einde van de herstructureringsperiode (31 december 2018) weer in hoge mate winstgevend en levensvatbaar te maken. Daarom bevat het herstructureringsplan een aantal maatregelen ter verbetering van de operationele efficiëntie en de netto rentemarge van de Bank, alsmede maatregelen ter verbetering van de kapitaalpositie en de balansstructuur.
(128)


Wat de operationele efficiëntie betreft, was de Bank al begonnen met een omvangrijk rationaliseringsprogramma. Tussen 31 december 2009 en 30 december 2012 heeft de Bank haar fysieke aanwezigheid in Griekenland afgebouwd. Zo heeft zij niet alleen het aantal vestigingen verminderd van 575 in 2009 (77) tot 511 in 2012 (78), maar heeft zij ook het personeelsbestand dat betrokken was bij de Griekse bancaire activiteiten teruggebracht van 12 534 in december 2009 (79) tot 11 230 in december 2012 (80).
 (129)


De Bank is voornemens om het aantal werknemers in Griekenland tussen december 2012 en eind 2017 verder te reduceren (van 13 675 tot […]) (81) ondanks de gevolgen van de overnames van de FB Bank en de Probank die respectievelijk 260 en 1 087 werknemers in dienst hadden (82). Het verschil tussen het personeelsbestand van de Griekse bancaire activiteiten per 31 december 2012 (11 230) en het totale Griekse personeelsbestand aan het eind van 2012 (13 675) is terug te voeren op het aantal werknemers dat betrokken is bij niet-bancaire activiteiten zoals verzekeringen (Ethniki Hellenic General Insurance SA), toerisme (Astir Palace Vouliagmenis SA) of vastgoed (NBG Pangaea Reic).
(130)


Van december 2012 tot eind 2017 zal de bank de rationalisering van haar binnenlandse netwerk voortzetten. Het aantal vestigingen zal met […] toenemen van 511 tot […]. In dit verband wordt erop gewezen dat de Bank in 2013 de FB Bank- en Probank-netwerken heeft overgenomen met respectievelijk 19 en 112 vestigingen.
(131)


De grotere efficiëntie wat betreft vestigingen en personeel zal bijdragen aan een verlaging van de totale kosten van de Griekse activiteiten van de Bank met […] %, van 1 301 miljoen EUR op een pro forma-basis in 2012 tot […] miljoen EUR in 2017 (83). Daardoor zal de kosten-inkomstenratio van de Griekse bankactiviteiten aan het einde van de herstructureringsperiode naar verwachting minder dan […] % bedragen.
 (132)


Het herstructureringsplan beschrijft ook hoe de Bank de financieringskosten zal verlagen, wat belangrijk is om weer levensvatbaar te worden. De Bank verwacht dat zij lagere rente over haar deposito's kan betalen vanwege de stabielere omstandigheden en met name vanwege de verwachte stabilisatie en het herstel van de Griekse economie, die naar verwachting vanaf 2014 opnieuw zal groeien. De spreads op deposito's (gemiddelde van termijndeposito's, zichtdeposito's en spaarquote) zullen in Griekenland naar verwachting gaan dalen. Ook zal de afhankelijkheid van de Bank van de door de staat gegarandeerde ELA en de bredere Eurosysteemfinanciering afnemen.
(133)


In het herstructureringsplan wordt ervan uitgegaan dat de Bank ook haar balans zal versterken. De nettoverhouding kredieten/deposito's van de Bank in Griekenland zal verder afnemen, terwijl de solvabiliteit zal verbeteren (van een tier 1-kapitaalratio van 8,4 % op groepsniveau op 31 december 2013).
(134)


Een andere prioriteit van de Bank is het beheer van de oninbare leningen. De Bank zal haar kredietprocessen verbeteren met betrekking tot zowel het afsluiten van leningen (betere zekerheidsdekking, lagere limieten) en het beheren van oninbare leningen. Het percentage oninbare leningen zal […] tot een verwacht percentage van […] % aan het eind van de herstructureringsperiode (84). De kosten van de risico's (bijzondere waardeverminderingen op leningen) zullen afnemen van 2 miljard EUR in 2012 tot […] miljard EUR in 2018 (85).
 (135)


De verbetering van de operationele efficiëntie, de toename van de netto rentemarge en de dalende risicokosten zullen de winstgevendheid van de Bank vergroten. De Bank verwacht dat de winst in Griekenland […] miljoen EUR en […] miljoen EUR in respectievelijk 2014 en 2018 zal bedragen. Het rendement op eigen vermogen van de Griekse activiteiten bedraagt in 2017 […] % (86) en dat is toereikend gezien het risicoprofiel van de Bank op die datum. (87)





2.4.2.   Internationale bankactiviteiten (met uitzondering van Turkije)







(136)


De Bank is al begonnen met het afbouwen en herstructureren van haar internationale netwerk. Sinds 2009 is het aantal vestigingen in Zuidoost-Europa met 170 teruggebracht (88).
(137)


De Bank zal haar internationale netwerk blijven herstructureren en afbouwen. De Bank zal meer in het bijzonder haar buitenlandse dochterondernemingen in […] verkopen en haar vestigingen in […] afstoten. Deze desinvesteringen vertegenwoordigen […] % van de activa van de Bank buiten Griekenland en Turkije, dat wil zeggen […] miljoen EUR op een totaal van 12 101 miljoen EUR (eind 2012).
(138)


Ook de vestigingen in […] en […] evenals de dochteronderneming in […] zullen […].
(139)


Als gevolg van deze desinvesteringen zal er aan het eind van de herstructureringsperiode geen sprake meer zijn van nettofinanciering door de moedermaatschappij.
2.4.3.   Turkije







(140)


De Bank is voornemens om haar belang in Finansbank tot 60 %[…] te verlagen.
(141)


[…] zal de Finansbank […] ter beschikking stellen en zal de inspanningen van de Bank intensiveren om de Finansbank gedurende herstructureringsperiode te voorzien van […].
 (142)


De Bank streeft naar een aanzienlijke groei van de Finansbank tijdens de herstructureringsperiode. Zij zal daarnaast een plan voor de kostenbeheersing ten uitvoer leggen. De Finansbank is voornemens om in 2014 […] en om […]. In de komende jaren zal de […], hetgeen tot een verlaging van de kosten-inkomstenratio zal leiden van […] tot […] aan het eind van de herstructureringsperiode (89).
(143)


Het herstructureringsplan voorziet ook in een streng toezicht op de risico's die door de Finansbank worden genomen. De waardeverminderingen zullen tussen 2014 en 2018 naar verwachting minder dan […] % van de klantenleningen bedragen, met een verwacht rendement op de activa van […] % in 2018. Gedurende die periode zal het rendement op het eigen vermogen van de Finansbank hoog blijven.
(144)


De Bank heeft haar Turkse verzekeringsactiviteiten (leven en schade) in 2012 verkocht met een kapitaalwinst van […] miljoen EUR (90).
2.4.4.   Niet-bancaire activiteiten: verkoop van […] vastgoedactiviteiten







(145)


De Bank heeft haar belang in haar vastgoeddochter Pangea tot minder dan 35 % verlaagd met een positief effect op de tier 1-kernkapitaalratio van de Bank (91). De Bank is ook van plan om […] tegen […] te verkopen en om haar private equity-dochteronderneming tegen […] te verkopen.
2.4.5.   Aantrekken van particulier kapitaal en bijdrage van bestaande aandeelhouders en achtergestelde crediteuren







(146)


De Bank is erin geslaagd op de markt aanzienlijke kapitaalbedragen aan te trekken en heeft daardoor de staatssteun die zij nodig had verminderd.
 (147)


In eerste instantie heeft de Bank in 2009 particulier kapitaal aangetrokken met een claimemissie van 1 247 miljoen EUR. In 2010 heeft de bank wederom particulier kapitaal op de markt aangetrokken voor een bedrag van 1 815 miljoen EUR (92). Zoals vermeld in overweging 109 is de Bank er ook in geslaagd om via de herkapitalisatie van voorjaar 2013 1 079 miljoen EUR in kapitaal van particuliere beleggers aan te trekken. Het belang van de aandeelhouders, waaronder de aandeelhouders die deelgenomen hebben aan de kapitaalverhogingen van 2009 en 2010, is door de herkapitalisatie van voorjaar 2013 sterk verwaterd: het HFSF ontving 84,4 % van de aandelen van de Bank en de nieuwe aandeelhouders 10,5 % waardoor er voor de bestaande aandeelhouders slechts een belang van 5,1 % resteerde. Aan gewone aandeelhouders is sinds 2007 geen dividend meer uitgekeerd; aan Amerikaanse houders van preferente aandelen is sinds 2009 geen dividend meer uitgekeerd (93).
(148)


In mei 2014 heeft de Bank 2,5 miljard EUR aan kapitaal op de markt aangetrokken. De Bank is voornemens om […].
(149)


Met betrekking tot de bijdrage van houders van hybride instrumenten of achtergestelde schulden, heeft de Bank op 3 januari 2012 aangeboden om preferente effecten terug te kopen tegen vergoedingen variërend van 45 % tot 70 % van de nominale waarde van die effecten. In dat kader heeft de Bank ook gedekte obligaties teruggekocht. De terugkoopprijzen werden vastgesteld op basis van de marktwaarde van de instrumenten en bevatten een premie van niet meer dan tien procentpunten, die werd toegevoegd om beleggers aan te moedigen aan de terugkoop deel te nemen. Het aanbod is uiteindelijk voor 44 % aanvaard en de totale kapitaaltoename bedroeg circa 302 miljoen EUR (94).
 (150)


Later in 2012 en in 2013 heeft de Bank nieuwe passivabeheerrondes in gang gezet met betrekking tot effecten die aan beleggers zijn uitgegeven, met inbegrip van gedekte obligaties, hybride instrumenten, tier 2-instrumenten en preferente aandelen die in de Verenigde Staten zijn uitgegeven. Deze terugkoopacties hebben voor een bedrag van […] miljoen EUR aan extra kapitaal gegenereerd. Samenvattend heeft de Bank aangegeven dat het totale kapitaalbedrag dat tijdens de passivabeheerrondes in de afgelopen jaren is gegenereerd een omvang heeft van circa […] miljoen EUR (95). Door die terugkoopacties is de hoeveelheid uitstaande achtergestelde en hybride schuld per 31 december 2013 tot 293 miljoen EUR gedaald.
2.5.   TOEZEGGINGEN VAN DE GRIEKSE AUTORITEITEN






(151)


Op 25 juni 2014 heeft Griekenland de toezegging gedaan dat de Bank en aan haar gelieerde ondernemingen het herstructureringsplan dat op 25 juni 2014 is ingediend, zullen uitvoeren en aanvullende toezeggingen gedaan met betrekking tot de uitvoering van het herstructureringsplan (hierna „de toezeggingen” genoemd). Die toezeggingen zijn als bijlage opgenomen en worden in dit deel samengevat.
(152)


Allereerst deed Griekenland de toezegging dat de Bank haar commerciële activiteiten in Griekenland zal herstructureren, waarbij een maximumaantal vestigingen en medewerkers en een maximumbedrag aan totale kosten zal worden vastgesteld, waaraan tegen 31 december 2017 moet zijn voldaan (96).
(153)


Griekenland heeft ook toegezegd dat de Bank de kosten van deposito's die in Griekenland zijn aangetrokken, zal verlagen en dat de Bank tegen 31 december 2017 aan een maximale nettoverhouding kredieten/deposito's zal voldoen (97)
 (98).
(154)


Met betrekking tot de buitenlandse dochterondernemingen van de Bank heeft Griekenland de toezegging gedaan dat de Bank geen […] zal verstrekken en dat zij een minderheidsaandeel in die dochteronderneming zal afstoten. Griekenland heeft ook toegezegd dat de Bank tegen 30 juni 2018 haar belang in een aantal buitenlandse dochterondernemingen zal afbouwen (99).
 (155)


Griekenland heeft de toezegging gedaan dat de Bank […], haar private equity-dochteronderneming en een aantal effecten zal afstoten. Bovendien zal de Bank, met beperkte uitzonderingen, geen risicovolle effecten kopen (100).
(156)


Griekenland heeft daarnaast een aantal toezeggingen gedaan wat betreft de corporate governance van de Bank. Zo is toegezegd dat de beloning van de werknemers en managers van de Bank zal worden beperkt […] (101).
(157)


Griekenland heeft ook de toezegging gedaan dat de Bank haar kredietbeleid zal versterken om te garanderen dat besluiten over de toekenning en herstructurering van leningen gericht zijn op een maximale levensvatbaarheid en winstgevendheid voor de Bank. Griekenland heeft ook toegezegd dat de Bank aan strenge normen zal voldoen met betrekking tot de controle op kredietrisico's en de herstructurering van leningen (102).
(158)


Een aantal toezeggingen heeft betrekking op de activiteiten van de Bank met gelieerde kredietnemers. Die toezeggingen beogen te waarborgen dat de Bank niet van de prudentiële bankpraktijken afwijkt bij het verlenen of herstructureren van leningen aan haar werknemers, managers en aandeelhouders, alsook aan overheidsentiteiten, politieke partijen en mediabedrijven (103).
(159)


Tot slot heeft Griekenland een toezegging gedaan om een aantal beperkingen aan de activiteiten van de Bank op te leggen, zoals een verbod op coupon- en dividenduitkeringen, een overnameverbod en een verbod op het promoten van staatssteun (104).
(160)


Tot 31 december 2018 zal het nakomen van deze toezeggingen gecontroleerd worden door een monitoring trustee.
(161)


Daarnaast heeft Griekenland separaat aangegeven dat de voorafgaande goedkeuring van de Commissie gevraagd zal worden voor eventuele terugkoopacties van warrants door de Bank of een overheidsorgaan, met inbegrip van het HFSF (105).
 3.   REDENEN VOOR HET INLEIDEN VAN DE FORMELE ONDERZOEKSPROCEDURE MET BETREKKING TOT DE EERSTE OVERBRUGGINGSHERKAPITALISATIE







(162)


Op 27 juli 2012 heeft de Commissie de formele onderzoeksprocedure ingeleid om na te gaan of aan de voorwaarden van de Bankenmededeling van 2008 (106) is voldaan met betrekking tot de geschiktheid, noodzaak en evenredigheid van de eerste overbruggingsherkapitalisatie die door het HFSF is verstrekt ten gunste van de Bank (maatregel B1).
(163)


Wat betreft de geschiktheid van de maatregel, gezien het feit dat de steun na eerdere herkapitalisatie- en liquiditeitssteun is verleend en gezien de langdurige reddingsperiode, heeft de Commissie haar twijfels uitgesproken of de Bank wel alle mogelijke stappen heeft ondernomen om de noodzaak van hulp in de toekomst te voorkomen (107). Bovendien was het de Commissie niet duidelijk wie de zeggenschap over de bank zou uitoefenen wanneer de eerste overbruggingsherkapitalisatie werd vervangen door een permanente herkapitalisatie (108) aangezien de Bank onder zeggenschap van de staat of van particuliere minderheidseigenaren zou kunnen komen te staan. De Commissie merkte op dat zij in beide gevallen wilde voorkomen dat het bestuur van de bank, en met name het kredietverleningsproces, aan kwaliteit zou inboeten.
 (164)


Wat betreft de noodzaak van de eerste overbruggingsherkapitalisatie heeft de Commissie in overweging 67 van het besluit tot inleiding NBG gevraagd of alle mogelijke maatregelen zijn genomen om te voorkomen dat de Bank in de toekomst opnieuw steun nodig zou hebben. Bovendien kon de Commissie, aangezien de duur van de overbruggingsherkapitalisatieperiode onzeker was, niet bepalen of deze herkapitalisatie toereikend was en voldeed aan de beginselen voor vergoedingen en deling in de lasten op basis van de regels inzake staatssteun. Verder kon de Commissie deze herkapitalisatie niet beoordelen aangezien de voorwaarden voor de omzetting van de eerste overbruggingsherkapitalisatie in een permanente herkapitalisatie niet bekend waren op het moment dat het besluit tot inleiding NBG werd vastgesteld.
(165)


Wat betreft de evenredigheid van de maatregel heeft de Commissie twijfels geuit over de vraag of de waarborgen (verbod op promotie van staatssteun, verbod op coupon- en dividenduitkeringen, call-optieverbod en verbod op terugkoop, zoals beschreven in overweging 71 van het besluit tot inleiding NBG) voldoende waren met betrekking tot de eerste overbruggingsherkapitalisatie. Bovendien gaf de Commissie in overweging 72 van het besluit tot inleiding NBG aan dat de mededinging zou kunnen worden verstoord door enerzijds het ontbreken van regels om te voorkomen dat het HFSF alle vier de grootste Griekse banken (namelijk de Bank, Alpha Bank, NBG en Piraeus Bank) zou coördineren en door anderzijds het ontbreken van voldoende waarborgen om te vermijden dat zij commercieel gevoelige informatie zouden delen. De Commissie heeft daarom voorgesteld om een monitoring trustee te benoemen, die fysiek in de Bank aanwezig zou zijn.
 4.   OPMERKINGEN VAN BELANGHEBBENDEN OVER DE FORMELE ONDERZOEKSPROCEDURE BETREFFENDE DE EERSTE OVERBRUGGINGSHERKAPITALISATIE

Opmerkingen van een Griekse bank






(166)


Op 3 januari 2013 ontving de Commissie opmerkingen van een Griekse bank over het besluit tot inleiding NBG. Die Griekse bank merkte op dat de herkapitalisatie van Griekse banken door het HFSF in principe een te verwelkomen stap was op weg naar een gezonder en meer levensvatbaar bancair systeem. Zij had dan ook geen bezwaar tegen de herkapitalisatie van de Bank.
(167)


Hoewel zij haar volledige steun heeft uitgesproken voor het beginsel van herkapitalisatie van Griekse banken door het HFSF, verduidelijkte die Griekse bank echter dat zij, om de verstoringen van de mededinging te minimaliseren en om discriminatie te vermijden, verwachtte dat de herkapitalisatie via het HFSF beschikbaar zou zijn voor alle banken die in Griekenland onder vergelijkbare omstandigheden actief zijn.
5.   OPMERKINGEN VAN GRIEKENLAND OVER DE FORMELE ONDERZOEKSPROCEDURE BETREFFENDE DE EERSTE OVERBRUGGINGSHERKAPITALISATIE







(168)


Op 5 september 2012 diende Griekenland opmerkingen in die door de Bank van Griekenland en het HFSF waren opgesteld.
5.1.   OPMERKINGEN VAN DE BANK VAN GRIEKENLAND






(169)


Wat betreft de geschiktheid van de eerste overbruggingsherkapitalisatie merkte de Bank van Griekenland op dat het bedrag van 18 miljard EUR van het kapitaal waarmee het HFSF de vier grootste Griekse banken in mei 2012 herkapitaliseerde minder was dan het uiteindelijke bedrag dat die banken nodig hadden om geleidelijk een tier 1-kernkapitaalratio van 10 % en een tier 1-kernkapitaalratio van 7 % in een negatief stressscenario van drie jaar te realiseren en te stabiliseren. Zij merkte ook op dat de eerste overbruggingsherkapitalisatie tijdelijk was, aangezien het herkapitalisatieproces door deze vier banken zou worden uitgevoerd met verhogingen van het aandeelkapitaal.
 (170)


De Bank van Griekenland merkte ook op dat de herkapitalisatie van de grootste Griekse banken deel uitmaakte van de herstructurering op langere termijn van het Griekse bankwezen. Zij merkte op dat indien een bank in particuliere handen blijft het management waarschijnlijk hetzelfde zal blijven, terwijl als een bank een staatsbedrijf wordt (dat wil zeggen, eigendom van het HFSF), het HFSF een nieuwe directie kan benoemen, die in ieder geval door de Bank van Griekenland zal worden beoordeeld. De Bank van Griekenland wees erop dat zij het kader voor corporate governance, de geschiktheid van het management en het risicoprofiel van iedere bank doorlopend beoordeelt om ervoor te zorgen dat er geen buitensporige risico's worden genomen. Zij wees er ook op dat het HFSF al vertegenwoordigers in de raad van bestuur van de geherkapitaliseerde banken had benoemd.
(171)


Wat betreft de noodzaak van de eerste overbruggingsherkapitalisatie constateerde Bank van Griekenland dat de herkapitalisatie van de Bank beperkt was om ervoor te zorgen dat aan de op dat moment geldende minimumkapitaalvereisten (8 %) werd voldaan. Zij gaf ook aan dat de langdurige periode voorafgaand aan de herkapitalisaties te wijten was aan de sterke verslechtering van het ondernemingsklimaat in Griekenland en aan de effecten van het PSI-programma, aan de complexiteit van het hele project en aan de noodzaak om deelname van particuliere beleggers aan de verhogingen van het aandelenkapitaal te maximaliseren.
 (172)


Wat betreft de evenredigheid van de eerste overbruggingsherkapitalisatie wees de Bank van Griekenland erop dat de volledige uitvoering van het bij de Commissie in te dienen herstructureringsplan wordt gewaarborgd door het feit dat de opschorting van de stemrechten van het HFSF onder andere zal worden opgeheven indien het herstructureringsplan op wezenlijke punten niet wordt uitgevoerd. De Bank van Griekenland merkte tevens op dat de problemen van de Bank niet te wijten waren aan een onderschatting van de risico's door het management van de Bank of aan commercieel agressieve maatregelen.
5.2.   OPMERKINGEN VAN HET HFSF






(173)


Wat betreft de geschiktheid van de eerste overbruggingsherkapitalisatie gaf het HFSF met betrekking tot de kwestie van mogelijke staatsinmenging als de staat hoge bedragen aan staatssteun verleent via het HFSF en het HFSF volledige zeggenschap heeft, aan dat de door het HFSF gefinancierde banken niet beschouwd worden als publieke of door de staat gecontroleerde entiteiten, en dat zij ook niet onder zeggenschap van de staat zouden komen nadat zij permanent door het HFSF zouden zijn geherkapitaliseerd. Het HFSF wees erop dat het Fonds een volledig onafhankelijke privaatrechtelijke entiteit is met zelfstandige beslissingsbevoegdheid. Het staat niet onder zeggenschap van de overheid, overeenkomstig artikel 16C, lid 2, van de HFSF-wet, op grond waarvan de kredietinstellingen waaraan het HFSF kapitaalsteun heeft verstrekt geen deel uitmaken van de publieke sector in ruime zin. Het wees ook op de bestuursstructuur van het HFSF.
 (174)


Met betrekking tot de inmenging van het HFSF in het management van de Bank, merkte het HFSF op dat het de autonomie van de Bank zou respecteren en zich niet met het dagelijks bestuur zou bemoeien, gezien het feit dat zijn rol beperkt is tot de activiteiten bepaald in de HFSF-wet. Het gaf aan dat er geen inmenging of coördinatie door de staat zou plaatsvinden en dat de beslissingen van de Bank met betrekking tot het kredietverleningsproces (o.a. over zekerheden, prijzen en solvabiliteit van kredietnemers) op basis van commerciële criteria genomen zouden worden.
(175)


Het HFSF wees erop dat de HFSF-wet en de voorinschrijvingsovereenkomst toereikende waarborgen bevatten om te voorkomen dat bestaande particuliere aandeelhouders buitensporige risico's nemen. Het Fonds wees daarbij op aspecten als i) de benoeming van vertegenwoordigers van het HFSF als onafhankelijke niet-uitvoerende leden van de raad van bestuur van de Bank en hun aanwezigheid in de commissies, ii) de uitvoering van due diligence bij de Bank door het HFSF, en iii) het feit dat na de laatste herkapitalisatie zijn stemrecht slechts beperkt zou zijn zolang de Bank aan de voorwaarden van het herstructureringsplan voldeed.
(176)


Wat betreft de noodzaak van de eerste overbruggingsherkapitalisatie en specifiek met betrekking tot het niveau van de vergoeding van de steun, gaf het HFSF aan dat de vergoeding was overeengekomen met de vertegenwoordigers van de Commissie, de ECB en het IMF. Daarbij is er rekening gehouden mee gehouden dat de eerste overbruggingsherkapitalisatie vóór 30 september 2012 zou worden omgezet in een permanente herkapitalisatie, een termijn die in maart 2012 in het MEFP tussen de Commissie, de ECB, het IMF en Griekenland was vastgesteld.
 (177)


Wat betreft de evenredigheid van de eerste overbruggingsherkapitalisatie merkte het HFSF op dat de maatregelen die het Fonds heeft genomen, zoals beschreven in overweging 175, voldoende waarborgen bieden gelet op de grote hoeveelheden ontvangen steun en de langdurige reddingsperiode. Bovendien stelde het HFSF dat er adequate maatregelen zijn ingevoerd om ervoor te zorgen dat de banken waarin het HFSF deelneemt geen commercieel gevoelige informatie uitwisselen. Deze maatregelen omvatten de benoeming van verschillende vertegenwoordigers van het HFSF bij deze banken, de mandaten van deze vertegenwoordigers die specifiek de doorgifte van informatie van één vertegenwoordiger aan een ander moeten voorkomen, alsook duidelijke interne instructies aan deze functionarissen om geen commercieel gevoelige informatie van de banken door te geven. Het HFSF stelde bovendien dat het zijn rechten met betrekking tot de banken niet zal uitoefenen op een wijze die een daadwerkelijke mededinging kan voorkomen, beperken, verstoren of aanzienlijk verminderen of belemmeren. Ten slotte wees het HFSF erop dat de leden van zijn raad van bestuur en zijn werknemers niet alleen gebonden zijn aan strenge geheimhoudingsregels en fiduciaire verplichtingen, maar ook aan de bepalingen inzake het beroepsgeheim betreffende hun activiteiten.
 6.   BEOORDELING VAN DE STEUN MET BETREKKING TOT DE OVERGENOMEN ONDERNEMINGEN

6.1.   BEOORDELING VAN DE STAATSSTEUN MET BETREKKING TOT DE AFWIKKELING VAN DE DRIE COÖPERATIEVE BANKEN
6.1.1.   Is er sprake van steun en zo ja, voor welk bedrag?







(178)


De Commissie moet in de eerste plaats vaststellen of de staatssteun verband houdende met de afwikkeling van de drie coöperatieve banken (dat wil zeggen het dekken van de financieringstekorten waardoor de overdracht van deposito's mogelijk werd), staatssteun vormt in de zin van artikel 107, lid 1, van het Verdrag. Volgens deze bepaling wordt staatssteun gevormd door alle steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen verstoren of dreigen te verstoren, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt.
(179)


De Commissie zal daartoe allereerst beoordelen of er al dan niet sprake is geweest van een voordeel voor een van de volgende potentiële begunstigden: i) de coöperatieve banken en de potentieel overgedragen „activiteiten” aan de Bank; en ii) de Bank.
i)   Aanwezigheid van steun voor de drie coöperatieve banken en voor de activiteiten die potentieel aan de Bank zijn overgedragen






(180)


Met betrekking tot drie coöperatieve banken merkt de Commissie op dat de vergunningen van de bank van Lesvos-Limnos, de bank van Achaia en de bank van Lamia zijn ingetrokken en dat de bijbehorende liquidatieprocedures in gang zijn gezet. Dat betekent dat zij geen economische activiteiten meer verrichten op de bancaire markt.
 (181)


De staatssteun, dat wil zeggen de dekking van de financieringstekorten, zou uitsluitend als staatssteun voor de overgedragen vorderingen en passiva aangemerkt kunnen worden in de zin van artikel 107, lid 1, van het Verdrag, indien zij samen een onderneming zouden vormen. Het concept van een onderneming omvat elke entiteit die economische activiteiten verricht, ongeacht de rechtspersoonlijkheid en de manier waarop zij gefinancierd wordt. Elke activiteit die bestaat uit het aanbieden van goederen en diensten op een bepaalde markt wordt als een economische activiteit beschouwd. Om vast te kunnen stellen of er van steun aan een onderneming sprake is, dient dan ook beoordeeld te worden of de overdracht van de vorderingen en passiva de overdracht van een economische activiteit met zich brengen.
(182)


Zoals eerder al opgemerkt in punt 2.2.1, zijn na de afwikkeling van de drie coöperatieve banken uitsluitend deposito's en de vorderingen op en verplichtingen jegens het HDIGF aan de Bank overgedragen. De drie coöperatieve banken boden in totaal werk aan 187 werknemers en hadden 21 vestigingen. In dit verband dient opgemerkt te worden dat er geen sprake was van een automatische overdracht van vestigingen, of arbeidscontracten of leningen van de drie coöperatieve banken aan de Bank. Het feit dat er geen leningen aan de Bank zijn overgedragen maar dat deze bij de drie coöperatieve banken in liquidatie bleven berusten en er ook geen sprake was van een overdracht van vestigingen of een automatische overdracht van arbeidscontracten (109) ondersteunen de conclusie dat er geen overdracht van een economische activiteit heeft plaatsgevonden. De overgedragen passiva (dat wil zeggen de deposito's) kunnen niet als begunstigde van de staatssteun worden aangemerkt, aangezien zij geen onderneming vormen.
 (183)


Samengevat is de liquidatie van de drie bestaande rechtspersonen in gang gezet en verrichten zij geen bancaire activiteiten meer. Tegelijkertijd vormen de overgedragen passiva geen economische activiteit.
(184)


De conclusie luidt dan ook dat het door het verlenen van EFSF-obligaties door het HFSF aan de Bank ter dekking van het financieringstekort van de overgenomen activa en passiva van de drie coöperatieve banken, niet mogelijk is om de economische activiteiten van die drie banken voort te zetten. Dat betekent dat de HFSF-steun niet als steun voor de geliquideerde activiteiten aangemerkt kan worden en ook niet als steun voor de overgedragen activa en passiva.
ii)   Aanwezigheid van steun voor de Bank






(185)


Met betrekking tot de vraag of de verkoop van de activa en passiva van de drie coöperatieve banken staatssteun voor de Bank vormt, moet de Commissie beoordelen of aan bepaalde eisen is voldaan. Zij moet met name onderzoeken of: i) het verkoopproces open en niet-discriminerend was; ii) de verkoop plaatsvond tegen marktvoorwaarden; en iii) de staat de verkoopprijs voor de betrokken activa en passiva heeft gemaximaliseerd (110).
 (186)


Zoals eerder al opgemerkt in overweging 64 heeft de Bank van Griekenland alleen contact opgenomen met de vijf grootste kredietinstellingen die toentertijd in Griekenland actief waren. Het beperkte aantal kopers betekent echter niet automatisch dat de aanbesteding niet open was aangezien het de enige kredietinstellingen betrof die naar alle waarschijnlijkheid interesse hadden in het uitbrengen van een bod. Het verkooppakket bestond immers uitsluitend uit deposito's. Om van de synergieën op die deposito's te kunnen profiteren, is het noodzakelijk dat de koper in het betreffende geografische gebied actief is. Een bank die niet in de betreffende regio's zelf gevestigd is, zou geen service aan depositohouders kunnen verlenen. Dat betekent dat er niet veel deposito's vastgehouden zouden kunnen worden en dat de verkrijger dus kosten zou maken voor het overnemen van die deposito's terwijl hij daar geen profijt van zou trekken. De Bank van Griekenland mocht er dan ook, gezien het korte tijdsbestek waarin de drie coöperatieve banken afgewikkeld moesten worden, redelijkerwijs van uitgaan dat alleen kredietinstellingen met een bedrijfsmodel dat de mogelijkheid bood om diensten aan die depositohouders te kunnen verlenen, geïnteresseerd zouden zijn in het overnemen van die activa. De Bank en drie andere banken hebben een bindend bod ingediend. De voorkeur ging uit naar het bod van de Bank vanwege de geboden vergoeding en de tijd die nodig zou zijn om de overdracht af te ronden. De Bank had aangeboden om als vergoeding een bedrag van […] % van de overgedragen deposito's te betalen en gaf aan dat de overdracht naar schatting binnen één werkdag voltooid zou kunnen zijn.
(187)


Dientengevolge concludeert de Commissie overeenkomstig punt 20 van de Herstructureringsmededeling en haar eigen beschikkingspraktijk dat uitgesloten kan worden dat er in dit geval sprake van staatssteun aan de Bank is geweest (111).
 iii)   Conclusie inzake het bestaan van steun






(188)


De staatssteun die is verleend bij de verkoop van de drie coöperatieve banken vormt geen staatssteun voor de drie coöperatieve banken, voor de overgedragen activa of voor de Bank. Dat betekent dat de maatregel niet als staatssteun aangemerkt wordt in de zin van artikel 107, lid 1, van het Verdrag.
6.2.   BEOORDELING VAN DE STEUN MET BETREKKING TOT DE FIRST BUSINESS BANK
6.2.1.   Is er sprake van steun en zo ja, voor welk bedrag?







(189)


De Commissie dient vast te stellen of de maatregelen staatssteun vormen in de zin van artikel 107, lid 1, van het Verdrag.
6.2.1.1.   Aanwezigheid van steun in de maatregelen genomen op grond van de steunregeling voor Griekse banken (maatregelen FB1, FB2 en FB3)







(190)


De kapitaalinjectie van 50 miljoen EUR door de Griekse staat in de FB Bank in juli 2009 (maatregel FB1), de Griekse staatseffecten ten bedrage van 60 miljoen EUR in mei 2012 (maatregel FB2) en de staatsgarantie die in maart 2011 aan de FB Bank is verstrekt voor uitgegeven obligaties met een nominale waarde van 50 miljoen EUR (maatregel FB3) zijn toegekend op grond van de steunregeling voor Griekse banken (112). In het besluit tot goedkeuring van die regeling concludeerde de Commissie dat maatregelen op grond van die regeling staatssteun vormen.
 (191)


De Commissie merkt dan ook op dat de overgedragen activiteiten zonder die maatregelen niet meer bestaan zouden hebben. Deze maatregelen hebben bijgedragen aan de stabilisering en de voortzetting van de economische activiteiten die later aan de Bank zijn overgedragen. De Commissie concludeert dan ook dat die maatregelen aan de economische activiteiten van de FB Bank ten goede zijn gekomen. Die activiteiten zijn later aan de Bank overgedragen en daarom vormen de maatregelen staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, van het Verdrag.
6.2.1.2.   Aanwezigheid van steun in de maatregelen ten behoeve van de afwikkeling van de FB Bank (maatregelen FB4 en FB5)







(192)


De Commissie merkt op dat het HFSF een door Griekenland opgerichte en gefinancierde entiteit ter ondersteuning van banken is en dat de maatregelen FB4 en FB5 derhalve als staatssteun aangemerkt worden. De Commissie merkt daarnaast op dat maatregelen FB4 en FB5 selectief van aard zijn, aangezien zij alleen aan de activiteiten van de FB Bank ten goede komen.
(193)


Bovendien is de Commissie van mening dat de maatregelen FB4 en FB5 de activiteiten van de FB Bank een duidelijk voordeel bieden omdat zij door die maatregelen voortgezet kunnen worden. De opdracht tot overdracht is in dat geval ook daadwerkelijk een verkoop „en bloc”. Terwijl het eigen vermogen en de achtergestelde schulden niet worden overgedragen, gebeurt dat wel met de belangrijkste productieve bancaire activa (vestigingen, deposito's en leningen). Maatregel FB4 levert dus een voordeel op voor de overgedragen activiteiten aangezien hierdoor voldoende activa beschikbaar zijn om de bijbehorende deposito's te dekken zodat de overgedragen activiteiten voortgezet kunnen worden als gevolg van de verkoop „en bloc” van de activa van de FB Bank.
 (194)


Zonder maatregel FB5 zou de verkoop ook niet mogelijk zijn geweest omdat de overdracht een mogelijk negatief effect had kunnen hebben op de solvabiliteitsratio van de verkrijger. Dan zouden de overgedragen activiteiten beëindigd zijn, hetgeen betekent dat de maatregelen FB4 en FB5 derhalve een duidelijk voordeel opleveren voor die activiteiten.
(195)


De Commissie is van mening dat de maatregelen FB4 en FB5 niet verenigbaar zijn met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. In feite heeft het HFSF geen enkel vooruitzicht om winst te maken op zijn bijdrage: in ruil voor die bijdrage heeft het namelijk geen vordering op de Bank gekregen, maar uitsluitend een vordering op de entiteit in liquidatie, dat wil zeggen de FB Bank (113). Het HFSF zal dus de bijgedragen financiële middelen waarschijnlijk niet volledig terugkrijgen.
(196)


Het selectieve voordeel dat de maatregelen FB4 en FB5 opleveren, leidt tot een verstoring van de mededinging doordat een bankactiviteit kan blijven voortbestaan, op de markt aangeboden kan blijven worden en met andere banken kan blijven concurreren, met inbegrip van dochterondernemingen van buitenlandse banken die in Griekenland actief zijn of mogelijk geïnteresseerd zijn om de Griekse markt te betreden. Daarom hebben de maatregelen FB4 en FB5 een effect op de handel tussen de lidstaten en kunnen zij mogelijk de mededinging verstoren.
(197)


De Commissie concludeert derhalve dat de dekking door het HFSF van het financieringstekort van 456,97 miljoen EUR verband houdende met de activa die door de FB Bank aan de Bank zijn overgedragen, evenals de toezegging van het HFSF om de kapitaalbehoeften (die tot 100 miljoen EUR op kunnen lopen) met betrekking tot die activa, te dekken, staatssteun vormen in de zin van artikel 107, lid 1, van het Verdrag.
