Het zaligmakende gezigt, en De beste borgstelling
A. In het algemeen, in wat betrekking Christus aan te merken is, wanneer wij den Vader in Hem zien; en in wat. betrekking de Vader aan te merken is, wanneer wij Hem in Christus zien. Betrekkelijk het eerste, namelijk in wat betrekking Christus wordt aangemerkt, wanneer wij den Vader zien in Hem, daarop zeggen wij kortelijk, dat Hij aangemerkt moet worden, 1. Als God de Zoon, de tweede persoon van de aanbiddelijke Drieëenheid. 2. Als mensch, of Godmensch in één' persoon, bekleed zijnde met de ambten van Middelaar, Verlosser, Zaligmamaker en Borg voor een getal verlorene zondaren. Betrekkelijk het laatste, namelijk in wat betrekking de Vader moet aangemerkt worden, wanneer wij Hem in Christus zien, daarop zeggen wij, 1. Wanneer Christus als God wordt aangemerkt, dan moet de Vader personeel worden aangemerkt, als de eerste persoon van de heerlijke Drieëenheid. 2. Wanneer Christus als mensch wordt aangemerkt, dan moet de Vader wezenlijk worden aangemerkt, Vader, Zoon, en Heilige Geest, als een in wezen te zamen gevat. In beide deze opzigten wordt er in den tekst van Christus en van den Vader gesproken, als uit het verband en den zamenhang klaar blijkt; want gelijk Christus in het volgende gezegd wordt in den Vader te zijn, en de Vader in Hem, in de eenheid van hetzelfde Goddelijke wezen, vers 10, in welk opzigt Christus aangemerkt zijnde als God, de Vader personeel verstaan wordt, zoo wordt ook Christus in het voorgaande van den tekst gezegd, de weg te zijn tot den Vader; ugijlieden gelooft in God, gelooft ook in Mij. Ik ben de weg," enz. n niemand komt tot den Vader, dan door Mij," vers 1, en 6. B. Om dan- meer bijzonder te toonen, in welke opzigten zij die Christus zien, den Vader zien, in de uiterste ruimte die de tekst toelaat, zoo zal het te kennen geven: 1. Dat zij, die Christus zien, des Vaders natuur en wezen in Hem zien; Want wanneer de heerlijkheid van den Godmensen, wordt ontdekt, dan wordt Hij gezien, in wien de volheid van het onverdeelde Goddelijke wezen n lig chamelijk woont," Kol. 2.: 9. 2. Zij, die Christus zien, zullen in Hem des Vaders personaliteit of zelfstandigheid zien. Want wanneer Hij waarlijk wordt gezien, dan wordt Hij gezien als n het afschijnsel van des Vaders heerlijkheid, en als het uitgedrukte beeld zijner zelfstandigheid ," Hebr. 1:3. En daarom, schoon de Vader en de Zoon niet één persoon zijn, zoo wordt nogtans, wanneer de Zoon gezien wordt, des Vaders persoon in Hem gezien, als zijnde Hij diens beeld. 3. Die Christus zien, die zien in Hem des Vaders betrekkingen; ik meen zijne betrekking, zoowel tot Christus als tot ons in Christus. Wanneer Christus wordt gezien, dan worden des Vaders betrekkingen tot Christus gezien; niet alleen zijne betrekkingen tot Hem van nature, zoo als Hij de eenige eeuwige geboren Zoon des Vaders is, maar ook zijne betrekking tot Hem, uit hoofde van zijn ambt, als de gezondene en verzegelde van den Vader tot zijn Middelaars werk en bediening. Ja wanneer Christus wordt gezien, dan worden des Vaders betrekkingen tot ons in Christus gezien, inzonderheid gelijk Hij onze God en Vader is in Christus, Joh. 20: 17; n Ik vaar op lot mijnen Vader en tot uwen Vader en tot uwen God en tot mijnen God." Die Christus, of God in Christus, zien, die kunnen Hem niet anders dan als eenen verzoenden God en Vader zien in Hem. God te zien buiten Christus, is Hem te zien als een verterend vuur, als een regter, en als een wreker; maar Hem in Christus te zien is Hem te zien als een vriend en als een Vader. 4. Die Christus zien, die zien in Hem des Vaders aangezigt; 2 Kor. 4:6: uGod, die gezegd heeft dat het Ikht uit de duisternis schijnen zoude, is degene die in ome harten geschenen heeft, om te geven verlichting der kennis der heerlijkheid Gods in het aangezigt van Jezus Christus." Christus is dat schoone aangezigt van God; en gelijk wij niets van des menschen ligchaam dat bekleed is, zien kunnen dan alleen het aangezigt, zoo is ook God bekleed met zulke kleederen van vreeselijke Majesteit, dat wij niets van Hem dan alleen zijn aangezigt zien kunnen; en wat zijn zij gelukzalig, die zijn aangezigt zien, door Hem te zien in Christus! Want gelijk men het beste gezigt van eenen mensóh heeft door zijn aangezigt te zien en zijne grootste schoonheid doorgaans daar bespeurd wordt, zoo is het ook het beste gezigt, God in Christus te zien; want in Hem wordt zijne luisterrijke schoonheid en grootste heerlijkheid gezien. Hierom hebben de heiligen in de Schriftuur, wanneer zij God zochten te zien, steeds een gezigt van zijn aangezigt gezocht; gelijk Ps. 80: 4, 8, 20; n Laat uw aanschijn lichten, zoo zullen wij verlost worden." Dus wordt ook Jakob genaamd uhet geslacht dergenen die Hem zoeken," ziet Ps. 24: 6: // Hat is het geslacht dergenen, die naar Hem vragen, die uw aangezigt zoeken, dat is Jakob." Waar is nu anders het aangezigt en de gunst Gods te zien dan alleen in Christus? 5. I)ie Christus zien, die zien in Hem des Vaders hart. Het hart van eenen mensch te zien is zijn gemoed te kennen, en zijne verborgene gedachten te zien, die niemand dan hij en God alleen kent; doch dit zien is weinig waardig, vermits het hart van alle menschen van nature boos en goddeloos is; nu zegt Salomo, dat uhet hart der goddeloozen weinig waardig is," Spr. 10: 20. Maar het hart Gods te zien, o dat is eene zaak van een oneindig belang; en nogtans wanneer een geloovige Christus ziet, dan ziet hij het harte Gods, alsook eenige geheimen die daarin verborgen liggen die niemand dan God en den geloovige zei ven die op Chrtstus ziet, bekend zijn; Ps. 25: 14. 6. Die Christus zien, die zien.in Hem des Vaders eigenschappen en volmaaktheden. Om nu van al die volmaaktheden te spreken , dat zou een eeuwig werk en spreken zijn. Ik zal dan maar alleen van eenige van die heerlijke eigenschappen, uitmuntendheden en volmaaktheden der Goddelijke Majesteit melding maken, welke op zulk eene wijze in Christus worden gezien, als zij nergens elders gezien kunnen worden. Ik zal, de overweging der Goddelijke oneindigheid, eeuwigheid, onbegrijpelijkheid en andere uitmuntendheden van die soort voorbijgaande, mij bepalen tot eenige van die eigenschappen Gods, welks gewoonlijk meer zigtbaar zijn voor het geloovige oog van eene ziel, die een zaligmakend gezigt van Christus ontvangt. a. Die Christus gezien heeft, die heeft in Hem de oneindige wijsheid des Vaders gezien, zoo als die doorstraalt in het werk der verlossing door Hem. Wij verminderen hier geenszins de openbaring der Goddelijke wijsheid, welke daar geopenbaard is in de werken der schepping en der voorzienigheid; doch wanneer wij een vergelijkend gezigt daarvan nemen, zoo stellen wij die grootelijks beneden die openbaringen der veelvuldige wijsheid Gods, in en door Christus Jezus, Efez. 3: 9, 10, Wiens naam is //Christus de kracht Gods, en de wijsheid Gods," 1 Kor. 1: 24. En t/in Wien al de schatten der wijsheid en der kennis verborgen zijn," Kol. 2: 3. Zoo dan gevraagd mogt worden: n Waar is de wijsheid? Tan waar zal ze gevonden worden? En waar is de plaats des verstands? He afgrond zegt, zij is bij mij niet; en de zee zegt, zij is bij mij niet," gelijk het bij Job 28: 12, 14 wordt uitgedrukt. Maar ziet, hier is zij, namelijk inmHem, die hier zegt: //Die Mij gezien heeft, die heeft den Vader gezien." Want gelijk deze wijsheid in zich zelve eene eeuwige en wezenlijke eigenschap der Goddelijke natuur is, zoo kunnen wij geen begrip hebben van dezelve, dewijl zij op eenen oneindigen afstand van ons staat; maar in en door Christus wordt deze veelvuldige wijsheid Gods alleen geopenbaard. O! wat zijn er hier menigvuldige vouwen in deze wijsheid! Christus is een oneindig groot boek, waarin wij de wijsheid Gods, bestaande in verborgenheid, zien en lezen kunnen. Dit boek wordt ons in het evangelie geopend, en wanneer ons de Geest des geloofs geschonken wordt, dan hebben wij niets anders te doen, dan alleen de bladeren om te slaan, en dan zullen wij op elke bladzijde met kapitale letters zien geschreven staan: Wijsheid, Wijsheid, Wijsheid, Oneindige Wijsheid! Wijsheid in het uitvinden van zulke zaligheid voor zondaren,. die aan God de grootste heerlijkheid toebrengt. Wijsheid in het verkiezen van zulk eenen Persoon tot Zaligmaker en Verlosser, ja zelfs van den bekwaamsten Persoon van alle drie de heerlijke Personen van de aanbiddelijke.Drieënheid, namelijk den middelsten Persoon, om een Scheidsman en Middelaar te zijn tusschen God en den mensch. Wijsheid in Hem te voorzien met al die hulp en bijstand in dit werk, die de twee andere heerlijke Personen Hem "even konden; zijnde dan ook van den Vader verzegeld, en van den Geest gezalfd; ziet Joh. b. Die Christus heeft gezien, die heeft den Vader gezien in zijne oneindige kracht. Want gelijk Hij de wijsheid Gods is, zoo is Hij ook de kracht Gods, 1 Kor. 1: 24. Het is geene verkorting van de kracht Gods, die in het scheppen van hemel en van aarde en van alle dingen uit niet geopenbaard is, schoon wij u verklaren dat dezelve daar niet zoo veel in doorstraalt, als in Chr istus. De Goddelijke kracht is wel heerlijk vertoond in het werk der schepping, doch in het werk der zaligheid nog veel meer. Het is voor God een grooter werk om eenen zondaar te verlossen, dan om duizend werelden te scheppen. // Onze hulp is besteld bij eenen Held, die magtig is om te verlossen," Ps. 89: 20. Zef. 8:17. En hoe straalt hier de almagtige kracht door, in het leggen van zulk een gewigt op de schouders van den Verlosser, die al de engelen in den hemel verpletterd zoude hebben; ja onder welke het gansche schepsel zucht, en daar Hij nogtans onder zulk eenen last Hem ondersteunt. Welken last? Namelijk den last der zonden; want // God heeft onzer aller ongeregtigheid op Hem doen aankopen," Jes. 53: 6, en bij den last der zonde ook den last van al dien toorn, dien dezelve verdiend heeft, opdat u Hij ons verlossen mogte van den toekomenden toorn," 1 Thess. 1: 10. Kracht om Hem in dit groote werk te ondersteunen; Jes. 42: 1. uZiet mijnen knecht, dien Ik ondersteun." Kracht in Hem bekwaam te maken om al de magten van de aarde en de bel te overwinnen, Hem aan bet kruis over dezelve te doen triomferen, en om // de overheden en magten, die uitgetogen hellende, in 't openbaar ten toon te stellen," Kol. 2: 15. Kracht in Hem de overwinning te geven over de zonde en den dood, opdat wij zijne overwinning deelachtig mogten worden, en in Hem de overwinning hebben; 1 Kor. 15: 55—57: i/Dood, waar is uw prikkelt Hel, waar is uwe overwinning? enz. c. ii Die Christus heeft gezien, die heeft den Vader gezien in zijne oneindige heiligheid." Mark. 1: 24. Hij is waarlijk de heilige Gods. Ook is de heiligheid des Heeren een naam, die zonderling, eigen is aan Hem, die u heilig, onnoozel, onbesmet, en afgescheiden is van de zondaren," Hebr. 7: 26. Het is niet tot verkorting van al de heilige engelen en inwoners des hemels, in vergelijking van Hem te zeggen, dat u de hemelen niet rein zijn in zijne oogen, en dat Hij op zijne heiligen niet vertrouwen zoude, hoewel Hij in zijne engelen klaarheid gesteld heeft," Job 15 : 15 en Kap. 4: 18. God heeft in Christus allerklaarst ontdekt, dat ii Hij te rein van oogen is, dan dat Hij hel kwaad zoude zien," Hab. 1: 13. Ja Hij heeft in zijnen Zoon over te geven aan den dood voor onze zonden, verklaard dat Hij de zonde zoo zeer haat, als Hij zijnen eeuwigen Zoon liefheeft. ii Hij heeft zich zeiven gegeven voor onze zonden, naar den wil onzes Gods en des Vaders," Gal. 1: 4. Dus heeft Hem God gegeven, en Hij beeft zich zeiven gegeven om de zonde weg te nemen, die zoo strijdig is tegen zijne heiligheid. De Yader heeft Hem tot dit werk aangesteld, en Hem daarin gehouden, totdat Hij door zijne eigene offerande u de overtreding gesloten en de zonde verzegeld heeft," Dan. 9: 24. En daarom, wanneer wij Christus zien, dan zien wij hoe de oneindige heiligheid verdedigd is, en mogen wij uittoepen: uHeilig, heilig, heilig is de Heere der heirscharen; de gansche aarde is zijner heerlijkheid vol," Jes. 6 : 3. d. Die Christus heeft gezien, die heeft den Vader gezien in zijne oneindige regtvaardigheid. Christus is tot dit einde eigenlijk voorgesteld, om deze heerlijke eigenschap van de Goddelijke natuur voor te stellen en te betoonen; ziet Rom. 3: 25: // Welken God voorgesteld heeft tot eene verzoening, door het geloof, in zijn bloed, tot eene betooning van zijne regtvaardigheid, door de vergeving der zonden.'' Niet alleen om zijne regtvaardigheid te voldoen in het straffen der zonde, maar ook tot eene betooning van zijne regtvaardigheid in dezelve te vergeven, en dat beiden in en door Chkisttjs die de verzoening is. Het is niet tot vermindering van de eer van Gods regtvaardigheid, welke in de verdoemenis van eene goddelooze wereld van menschen en van duivelen doorstraalt, om vast te stellen dat de eer van zijne regtvaardigheid in de zonde te straffen veel luisterrijker doorstraalt in het aangezigt van Jezus Christus, zoo als Hij gesteld is geworden tot een slagtoffer, om door eene offerande aan Gods regtvaardigheid ten volle te voldoen, hetwelk al de milioenen der verdoemden, welke voor de onstokene regtvaardigheid Gods tot offeranden gesteld zijnde, tot in eeuwigheid niet zullen kunnen doen. God is voornemens geweest om een getal van uitverkorene zondaars, naar zijne eeuwige voorkennis, zalig te maken; maar de wet , die den dood van den zondaar vorderde, en dat de ziel die zondigt sterven zoude, stond hier in den weg; en daarom wilde God, eer Hij iets deed dat tegen zijne wet strijdig was, liever de betaling volgens de wet van zijnen eigen Zoon afvorderen. En dus betaalt Christus al de schuld, die de wet kon vorderen, daar door Hem God in zijne allergestrengste geregtigheid en oneindige regtvaardigheid verheerlijkt wordt. e. Die Christus heeft gezien, die heeft den Vader gezien in zijne oneindige liefde, barmhartigheid en genade, u God is liefde," zegt de apostel, 1 Joh. 4: 8. Doch waarin wordt nu deze eigenschap van de Goddelijke natuur geopenbaard, vermits de toorn Gods geopenbaard wordt van den hemel over alle goddeloosheid en ongeregtigheid der menschen, en wij heden van alle kanten omzet zijn met de teekenen van gramschap en ongenoegen ? Dat zal diezelfde apostel ons zeggen vers 9: // Hierin is de liefde Gods tegen ons geopenbaard, dat God zijnen eeniggeboren Zoon gezonden heeft in de wereld, opdat wij zouden leven door Hem." En vers 10 : ii Hierin is de liefde, niet dat wij God lief gehad hebben, maar dat Hij ons lief heeft gehad, en zijnen Zoon gezonden heeft tot eene verzoening voor onze zonden."" Buiten Christus zien wij God als een verterend vuur, maar in Christus zien wij dat Hij liefde is. O! wat schijnt de liefde Gods klaar in zijne zending, zijnen persoon en zijne ambten! Liefde in Hem te geven tot Borg en Zaligmaker! Liefde in Hem over te geven, voor ons en aan ons! Liefde in het aannemen van de betaling van onze schnld door Hem en door Hem te stellen in onze plaats! Liefde in ons aan te nemen door Hem, en door ons die groote zegeningen te schenken, die door Hem beloofd en verworven zijn! O! liefde, liefde zonder weerga! O! onvergelijkelijke barmhartigheid! O! wonderbare genade, die zich nitlaat door eene offerande! O! soevereine ontferming en goedertierenheid, in het plaatsen van zulk eene zon als Christus is, aan het firmament van de strijdende en triomferende kerk! De natuurlijke zon loopt hare baan af van het eene einde des hemels tot het andere einde, en het voordeel dat wij daardoor genieten, is eene vrucht van de goedertierenheid Gods, als een God der voorzienigheid; maar o! de heerlijke loopbaan, die de Zon der geregtigheid doorloopt van eeuwigheid tot eeuwigheid, is van het eene einde van de eeuwigheid tot het andere, indien de eeuwigheid, die zonder einde is, aldus mag aangemerkt worden; want Hij is van eeuwigheid in den raad des vredes aangesteld, en zal tot in eeuwigheid schijnen, en de goedertierenheid en barmhartigheid Gods verkondigen, als een God des vredes en der genade. f. Die Christus leeft gezien, die leeft den Vader gezien in zijne oneindige getrouwheid en waarleid. Want gelijk Hij de weg is tot den Vader, zoo is Hij ook de waarheid, Joh. 14: 6, in wien de getrouwheid van den God der waarheid doorstraalt. Hierin zagen de discipelen zijne n heerlijkheid, vol van genade en waarheid," Joh. 1: 14. De waarheid Gods te zien in Christus te zien, is een edel gezigt, waarvan onze eeuwige veiligheid en behoudenis afhangt; en ziet! in Christus is dezelve op eene allerklaarste wijze te zien. De waarheid van alle bedreigingen Gods in de wet, schijnt in Christus op eene klare wijze, vermits zij hare vervulling ontvangen door Hem, als n het einde der wet tot regtvaardigheid een iegelijk die gelooft," Eom. 10: 4. De waarheid van alle beloften Gods in het evangelie schijnt in Christus, want n in Hem zijn ze allen ja en amen," 2 Kor. 1: 20. In Christus straalt dit mirakel op het allerluisterrijkst door, te weten dat God, in den zondaar zalig te maken, de waarheid van zijne bedreiging, en de waarheid van zijne belofte bevestigt en vervult. Hij vervult de waarheid van de bedreiging: // He ziel die zondigt, die zal sterven," Ezech. 18: 20, en nogtans zoo, dat Hij de waarheid van zijne belofte: nlh zal hen vrijwilliglijk lief hebben," Hos. 14: 5, ook vervult. O! hoe heerlijk komen deze strijdigheden in Christus, als in- één middenpunt, te zamen! En dus wordt de heerlijkheid der waarheid van des Vaders waarheid openbaar. Hij vervult in Christus de waarheid van zijne bedreiging, Hem den aanval van dezelve doende dragen; en Hij vervult ook in Christus de waarheid van zijne belofte, dewijl Hij de conditie van dezelve vervuld heeft, en dat beiden door zijne ngehoorzaamheid tot den dood, ja den dood des kruises," Eilipp. 2:8. Dus wordt de Vader, ten aanzien van al deze en dergelijke Goddelijke volmaaktheden en eigenschappen, in Christus gezien, welke in Hem openbaar worden beiden zijns Vaders en zijne eigene volmaaktheden en eigenschappen te zijn. Zij worden gezien als de Goddelijke volmaaktheden van Christus, en als de volmaaktheden des Vaders in Hem; want die Mij gezien heeft, (zegt Hij) die heeft den Vader gezien. Ik zal hier nu nog verder zeggen: g. Die Christus heeft gezien, die heeft in Hem des Vaders naam gezien. nMijn naam is in het binnenste van Hem," zegt God, Exod. h. Die Christus heeft gezien, die heeft in Hem des Vaders heerlijkheid gezien. Niet alleen zijnen naam, maar de heerlijkheid zijns naams; niet alleen zijne eigenschappen, maar de heerlijkheid zijner eigenschappen. Zijn naam en zijne eigenschappen zijn wel waarlijk zijne heerlijkheid, en wanneer wij dezelve zien, dan zien wij de heerlijkheid des Vaders. Doch hetgeen ik verder zeggen wil, is, dat wij in Chrtstus de heerlijkheid zien van des Vaders heerlijkheid, alsook den luister van al die dingen, welke ik reeds gemeld heb. Dit licht is het 11 licht der kennisse der heerlijkheid Gods in het aangezigt van Jezus Christus" 2 Kor. 4>: 6, ii die het afschijnsel is van des Vaders heerlijkheid, en het uitgedrukte beeld zijner zelfstandigheid,". Hebr. 1: 3, en daarom zien wij in Hem niet alleen de wijsheid Gods, maar de heerlijkheid zijner wijsheid, niet alleen zijne kracht, maar de heerlijkheid zijner kracht; niet alleen zijne heiligheid, maar de heerlijkheid zijner heiligheid, enz. Wanneer God zich zeiven in Christus openbaart, dan wordt Hij gezien op zijnen hoogsten troon, en in zijne grootste heerlijkheid. O! mijne vrienden, laat ik u eens zeggen, dat wanneer alleen de hemel zijn troon, en de aarde de voetbank zijner voeten is, Hij oneindig heerlijk verschijnt, o! hoe verschijnt dan de oneindige heerlijkheid nog oneindig heerlijker, wanneer Christus zijn troon, en de hemel de voetbank zijner voeten is! En schoon de oneindige heerlijkheid niet voor eenige vergrooting of vermeerdering vatbaar is, zoo verschijnt nogtans de oneindige heerlijkheid, ten aanzien van de openbaring derzelve, nog oneindig heerlijker, wanneer zij op zulk eenen verheven troon ontdekt wordt. God in Christus, die de troon der genade is, is ook de troon der heerlijkheid; en de eere Gods in de hoogste hemelen is // de troon Gods en des Lams," Openb. 22: 3. En wanneer wij denzelven zien, dan kunnen wij niet anders dan met de verlosten zingen: n De zaligheid zij onzen God, die op den troon zit, en het Lam, in alle eeuwigheid," Openb. 7: 10. Wat zal ik meer zeggen? Die Christus heeft gezien, die heeft niet alleen des Vaders heerlijkheid gezien, maar al zijne heerlijkheid; Hij is niet alleen de troon van zijne heer- lijkheid, maar de troon en het middenpunt van al zijne heerlijkheid; in Hem woont niet alleen de volheid Gods, maar n al de volheid der Godheid ligchamelijh," Kol. 2:9. En al is het dat eindige oogen die oneindige volheid nooit kunnen zien, zoo zien nogtans al degenen die Christus zien, dat al die volheid, welke tot in eeuwigheid niet ten volle kan gezien worden, in Hem is. Want schoon een mensch den geheelen aardkloot in zijne armen niet omvangen of begrijpen, of denzelven op eenmaal geheel zien kan, zoo kan hij die nogtans in eene levendige vertooning geheel zien op eene kaart; zoo is het ook hier: schoon wij al deze volheid niet begrijpenderwijze zien kunnen, zóó dat wij die begrijpen, nogtans zien wij dezelve vertoonenderwijze geheel in Christus, die de levende vertooning is van al de Goddelijke heerlijkheid, alsook de bewaarplaats van al de Goddelijke volheid; in Hem worden al de afmetingen der Goddelijke heerlijkheid gezien, namelijk derzelver hoogte en diepte, lengte en breedte. In zijne vernedering zien wij de diepte van des Yaders liefde, die.tot in de hel nederdaalt, om ons op te heffen; in zjjne verhooging zien wij de hoogte van des Yaders liefde en genade, ons opwekkende en ons medezettende in den hemel in Christus Jezus; in de nitgestrektheid van zijnen dood zien wij de breedte van des Yaders liefde, zich door de Goddelijke bestelling uitstrekken tot al het beloofde zaad, en volgens de orde van toepassing ook aan een iege lijk die wil; in de duurzaamheid van zijn leven, als 1/priester in eeuwigheid," Hebr. 7: 17, zien wij de lengte van des Vaders liefde, welke Hem zei ven gelijk is, zijnde van eeuwigheid tot eeuwigheid. Dus wordt door Christus in al zijne staten te zien, de Vader gezien in al de afmetingen zijner heerlijkheid. Zoo zien wij ook in al de ambten van Christus Jezus al de schatten des Vaders; want in zijn profetisch ambt komen al de schatten van des Vaders wijsheid te zamen, tot onze verlichting; in zijn priesterlijk ambt komen al de schatten van des Vaders geregtigheid te zamen, tot onze regtvaardigmaking; en in zijn koninklijk ambt komen al. de schatten van des Vaders kracht te zamen, tot onze heiligmaking; ja alle schatten van des Vaders genade komen in Hem te zamen, als zijnde alles en in allen tot onze volkomene verlossing. Dus is // Hij ons geworden wijsheid van God, en regtvaardigheid, en heiligmaking, en verlossing," 1 Kor. 1: 30. goede hoop in genade. Dus heb ik u eene korte en flaauwe schets gegeven tot. opheldering van de vraag: In welke opzigten degenen die Christus zien, den Vader zien? in zoo verre, dat ik hier wederom mag zeggen, dat het gebed van Eilippus: Toon ons den Vader, hier niet noodig is; want die Christus gezien heeft, die heeft den Vader gezien. O! hoe zalig zijn degenen, welker oogen deze heerlijkheid Gods in Christus bebben gezien, terwijl hunne ooren van dezelve hebben hooren spreken ? Doch ik moet voortgaan tot Het vierde hoofdstuk, hetwelk door ons is voorgesteld, te weten, hoe en op wat wijze de Vader in Christus wordt gezien ? Behalve het licht dat het voorgaande hoofdstuk aan deze vraag toe kan brengen, zoo zal ik deze volgende bijzonderheden daar nog bijvoegen. 1. In Christus wordt de Vader klaar en blijkbaar gezien. Want dat geeft de spreekwijze zien klaar te kennen: die Mij gezien heeft, die heeft den Vader gezien. God in Christus te kennen, is God te zien, omdat Hij in Christus klaar en onderscheidenlijk gekend wordt; en schoon het geloof in verscheidene opzigten van het aanschouwen onderscheiden is, zoo is het geloof nogtans eene soort van aanschouwen, want het is het // bewijs van zaken die men niet ziet." Hebr. 11: 1. In Christus zien wij den Onzienlijke op eene klare en onderscheidene wijze, Hebr. 11: 27. Christus is de klaarste en helderste spiegel, welke de oneindige wijsheid konde uitvinden, om de heerlijkheid des Vaders te vertoonen; en gelijk de discipelen, toen Christus hun den Vader openbaarde, Joh. 16: 27, 28, 29 uitriepen en zeiden: //Zie, nu spreekt Gij vrij uit, en zegt geene gelijkenis" zoo ziet ook de ziel, die- den Vader in Christus ziet, Hem klaar en onderscheidenlijk, en niet in dikke wolken en duisternis. De kerk des Ouden Testaments had in de voorbeeldèn en offeranden eene duistere vertooning van Christus; doch nu hebben wij in Christus, het tegenbeeld, eene klare vertooning van den Vader; nu //aanschouwen wij Hem met ongedekte naangezigte," enz. 2 Kor. 3: 18. 2. In Christus zien wij den Vader zaligmakend. Dit blijkt ook klaar uit den zamenhang, waarin getoond wordt dat Christus , die de ware en levende spiegel is, in welken de Vader wordt gezien, ook de ware en levende weg is, door welken wij tot den Vader komen, en Hem als onzen God en Vader in Christus genieten, vers 6. O mijne vrienden! de heerlijkheid van Christus te zien, alsook de heerlijkheid des Vaders in Hem, is zulk een zaligmakend gezigt, dat de zaligheid onafscheidelijk daaraan verbonden is; de zaligheid zelve is daarin, ja nog meer: het is eigenlijk datgene, hetwelk de zaligheid en het eeuwige leven formeel uitmaakt: // Dit is het eeuwige leven dat ze U hennen," Joh. ,17 : 3. Dit zegt de waarachtige en getrouwe Getuige tot zijnen Vader, en gij moogt verzekerd zijn dat Hij noch aan Hem, noch aan u lieden liegen zal. Verder zegt Hij ook: // Dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen, den eenigen waaraehtigen God, en Jezus Christus, dien Gij gezonden hebt," dat is, Christus te zien en den Vader in Hem te zien is het eeuwige leven; God te zien buiten Christus is voor eenen zondaar geen zaligmakend maar een verbijsterend gezigt; maar Hem in Christus te zien, is Hem zaligmakend te zien; n Wendt u tot Mij, of ziet op Mij, al gij einden der aarde," enz. Jes. 45: 22. 3. In Christus zien wij den Vader troostrijk en voldoende. Het is het beste tegengift in de wereld tegen alle beroertenissen en daarom zegt ook Christus, vers 1 van dit kapittel: // Uw hart worde niet ontroerd; gijlieden gelooft in God, gelooft ook in Mij." In God als regter en wetgever te gelooven, is den zorgeloozen noodzakelijk om hunne consciëntiën te doen ontwaken; doch dat geloof zal de consciëntie nooit bevredigen, totdat zij ook in Mij gelooven, zegt Christus. Ik heb beiden aan den regter en aan zijne wet genoeg gedaan; gelooft daarom ook in Mij, opdat gij voor uw hart en uwe consciëntie voldoening moogt ontvangen; uw hart worde niet ontroerd; gijlieden gelooft in God, gelooft ook in Mj; God is buiten Christus het allerverschrikkelijkste, maar in Christus het allertroostrijkste gezigt, dat ooit gezien is; en het is ook niet te verwonderen dat het hart vergenoegd is, wanneer het in Christus ziet, dat God voldaan en weltevreden is; udeze is mijn geliefde Zoon, in denwelken Ik mijn welbehagen heb " Matth. 17: 5. God in Christus te zien is den Vader als vergenoegd te zien in het aangezigt van zijnen Zoon; en zij zijn gewisselijk nog ongeloovigen, welke niet gezien hebben dat God in Hem een welbehagen heeft. Ik begeer niet eenigen armen neerslagtigen geloovige moedeloos te maken, en daarom ontken ik niet, dat er sommige geloovigen zijn, die maar zeer weinig troost hebben; doch ik kan niet wel gelooven dat zij geloovigen zijn, die nooit eenigen troost, hetzij min of meer, gehad hebben. Hoe! zou iemand God in Christus kunnen zien, en nogtans durven zeggen, dat zulks geen troostrijk gezigt is? Zoo ja, dan oordeel ik, dat hij Hem nog nooit waarachtig heeft gezien. Ik vraag niet, wat gij voor het tegenwoordige gevoelt? Het kan zijn dat gij steeds door het ongeloof neerslagtig en druipend moet henen gaan; doch zoo gij Hem en zijnen Yader in Hem ooit gezien hebt, zoo houd ik mij verzekerd dat het voor dien tijd een troostrijk gezigt is geweest, dat eenige voldoening uitgeleverd heeft. Dit wordt klaar in de woorden van den tekst, vergeleken met de bede van Eilippus in het voorgaande vers te kennen gegeven, waar hij zegt: uToon ons den Yader, en het is ons genoeg " willende zeggen, dat het gezigt en de kennis van God vol van voldoening en verkwikking is, strekkende om ten volle vergenoeging te geven. Hierop zegt Chrtstus : // Die Mij gezien heeft, die heeft den Yader gezien" en dat is het allervoldoendste gezigt van den Vader, dat gijlieden hebben kunt. Het is waar, de weg van God te zien door het geloof, zoo als Hij in zijnen Zoon geopenbaard is, is een weg die voor een vleeschelijk hart niet voldoende is; ook hebben de geloovigen zeiven, voor zoo veel zij vleeschelijk en ongeloovig zijn, daaromtrent eene jaloezie, hetwelk hier de grond is, waarop Christus Eilippus komt bestraffen en hem tevens onderwijst, dat hierin het eenige voldoende gezigt is voor het geloof: n Hie Mij gezien heeft, die heeft den Vader gezien." 4. In Christus zien wij den Vader toepassenderwijze en als ons zeer nabij. Het was een ongeloovig zeggen van Eilippus, wanneer hij zeide: Toon ons den Vader, alsof de Vader steeds op zulk eenen afstand was, dat Hij ontoegankelijk en onzienlijk was; maar neen, zegt Christus , wat God ook volstrekt aangemerkt in Hemzelven isr en schoon Hij in zijne natuur altijd onzienlijk en onbegrijpelijk blijft, in Mij nogtans, en in Mij alleen is Hij zoo nabij gekomen, dat gij Hem zien en door het geloof omhelzen moogt; die Mij gezien heeft, die heeft den Vader gezien. God volstrektelijk met sterfelijke en ligchamelijke oogen te zien is eene onmogelijkheid, omdat er een oneindige afstand is tusschen Hem en ons. 5. In Christus zien wij den Vader onderscheidenlijk, zoodat wij het personele onderscheid tusschen den Vader en den Zoon, niettegenstaande hunne wezenlijke eenheid, onderscheiden. Dit onderscheid wordt uit het geheele beloop van den tekst en den zamenhang, zoowel vóór als na denzelven, verklaard. O mijne vrienden, de drie onderscheidene personen van de heerlijke Drieeenheid, in hunne onderscheidene personele eigenschappen, eene onbegrijpelijke verborgenheid zijnde in zich zelve, zoo zou die ook voor eeuwig voor ons verborgen en onzienlijk zijn geweest, bij aldien de Heere Jezus , de Zon der geregtigheid, niet ware opgegaan en dezelve in zijn licht ontdekt had, en ons een onderscheidend gezigt van den Vader had gegeven; want wij kunnen den Zoon Gods in het licht van den eeuwigen Geest niet zien, of wij moeten tevens ook zien dat Hij de eeuwige Zoon van den eeuwigen Vader is. De onderscheidene huishouding en bediening van de drie personen, in het werk onzer verlossing, geeft ons een klaarder en meer onderscheiden gezigt van hunne personele onderscheiding, dan in eenigen anderen spiegel kan bekomen worden; ja ik ken geenen anderen spiegel daar men zulks in zien kan. De spiegel van het schepsel zegt: //het is in mij niet om zulks te toonen;" de spiegel der wet zegt: //het is in mij niet-" maar de spiegel des evangelies zegt: euprfnx n Ik heb die gevonden" En wanneer de Geest, die in het evangelie is beloofd, Christus komt verheerlijken, dan zien wij in de heerlijkheid des Zoons, de heerlijkheid des Vaders; die Mij gezien heeft, die heeft den Vader gezien. En daarom zien wij ook 6. In Christus den Vader waarlijk. Hie Mij gezien heeft, die heeft den Vader gezien. Dit drukt de waarheid van de zaak uit, uit den mond komende van Hem, die de waarheid zelve is. Die een waar gezigt heeft van den Zoon, die heeft ook een waar gezigt van den Vader, alsook een gezigt van den waren God; ziet 1 Joh. 5: 20: u Doch wij weten dat de Zoon Gods gekomen is, en heeft ons verstand gegeven, dat wij den Waarachtige kennen; en wij zijn in den waarachtige, namelijk in zijnen Zoon Jezus Christus. Heze is de waarachtige God, en het eeuwige leven." Gijlieden die Christus nooit gezien hebt, gij zijt nog atheïsten u zonder God," Efez. 2: 12. 7. In Christus zien wij den Yader niet alleen waarlijk, maar ook heerlijk. Dit blijkt ook klaar uit den tekst; want niettegenstaande de Heere Jezus , vers 7 , gezegd had: // Indien gijlieden Mij gekend hadt, zoudt gij ook mijnen Vader gekend hebben;" ja ook, // en van nu kent gij Hem, en hebt Hem gezien," zoo zeide Eilippus nogtans tot Hem: Toon ons den Yader, alsof er eenige andere en betere weg om den Vader te kennen geweest was, dan door Christus te kennen en te zien; waarop Christus hem bestraft en laat weten, dat deze de beste, eenige en de allerheerlijkste weg was: n Ben Ik zoo langen tijd met ulieden, en hebt gij Mij niet gekend, Eilippus? Die Mij gezien heeft, die heeft den Vader gezien; en hoe zegt gij: Toon ons den Yader?" Indien gij eenen anderen weg van u zeiven hebben wilt, wil Christus zeggen, waardoor gij den Vader ziet, dan zult gij bevinden dat die weg, welken gij begeert, of onmogelijk is, of grootelijks beneden en minder is, dan die welken gij geniet; want dewijl gij zegt: Toon ons den Vader, zoo gij een onmiddelijk gezigt van Hem of van Mij begeeren mogt, zoo is zulks onmogelijk, en dat zou ook alle stervelingen gansch verteren en verslinden; en daarom weet gij niet wat gij al begeert; of indien gij alleen zulk een gezigt van God begeert, gelijk Mozes en anderen eertijds van Hem ontvangen hebben, zoo weet dat hetgeen zij genoten hebben, zeer verre te kort schiet bij hetgeen gij geniet in Mij te zien; want die Mij gezien heeft, die heeft den Vader gezien; en dat niet alleen, maar hij heeft de heerlijkheid des Vaders gezien op de allerluisterrijkste wijze, als die met sterfelijke oogen kan gezien worden. 8. Eindelijk, in Christus zien wij den Vader in de regie orde en geregeldheid. Dit wordt ook in den tekst en zamenhang te kennen gegeven; want gelijk er geen komen is tot den Vader, dan door Christus, noch een zien van Hem, dan in Christus, zoo is het ook de evangelieorde van tot God te komen, door Christus, en van God te zien, in Christus. Hier is waarlijk de ware orde en evangelische weg van tot God te gaan, wanneer wij door den Geest tot Christus worden geleid, en door Christtjs tot den Vader, ziet Efez. 2: 18. // Want door Hem hebben wij den toegang doo/ éénen Geest tot den Yader." Hier is de ware orde van gemeenschap met God; de weg in welken God tot ons nederkomt, is de weg in welken wij tot Hem opklimmen. De Vader zendt den Zoon in onze natuur, en de Zoon zendt den Geest in onze harten, opdat wij door den Geest gebragt zouden worden tot den Zoon, en door den Zoon tot den Vader. Hier is ook de ware orde van alle regte Godsdienst en aanbidding; het is een dienen en aanbidden van God in Christus door den Heiligen Geest. Het is dezelfde orde, als die hier in den tekst'gevonden wordt, van God te zien, waarin het licht des Geestes, in hetwelk Christus alleen gezien kan worden, verondersteld zijnde, liet volgen moet, dat die Mij gezien heeft, den Vader heeft gezien. Tot dus verre van de wijze hoe de Yader in Christus wordt gezien. Nu komen wij tot Het vijfde hoofdstuk dat voorgesteld was, namelijk om eenige gronden van deze leer voor te dragen, of om eenige redenen te geven, welke toonen van waar het komt, dat degenen die Christus zien, den Yader zien. De redenen eener leer de zuilen zijnde, die dezelve ondersteunen, alsook de scharnieren waarop ze draait, zoo moet ik tot bevestiging en versterking van het geloof in deze zaak, eenige van dezelve melden. 1. Die Christus heeft gezien, die heeft den Vader gezien, wegens de eenheid die er is tusschen hen beiden, gelijk ik, over het eerste hoofdstuk handelende, aangewezen heb. De ware grond of reden van ons kennen van den Vader en den Zoon, is zijne eenwezendheid met den Vader, zoodat, schoon hunne personele eigenschappen onderscheiden zijn, het wezen nogtans hetzelfde is in beiden, en de een in den anderen is; want dus verklaart de Heere Jezus zelf dit stuk in de volgende woorden: // Hoe zegt gij, toon ons den Vader ? Gelooft gij niet dat Ik in den Vader ben, en de Yader in Mij is?" 2. Hie Christus heeft gezien, die heeft den Vader gezien, wegens hunne overeenstemming met elkander. Want gelijk zij een zijn, zoo zijn zij ook' tot een; gelijk er gezegd wordt van de drie die op aarde getuigen, dat die u drie tot een zijn " 1 Joh. 5: 8. Hoe veel te meer mogen dan die drie, die in den hemel getuigen, gezegd worden een te zijn, en tot een te wezen ? En bet is ook zeker dat hunne overeenstemming in het werk onzer verlossing zoodanig is, dat schoon de onderscheidene personen van de heerlijke Drieëenheid hun onderscheiden werk en huishouding daarin hebben, het nogtans met zulk eene zamengevoegde eendragtigheid geschiedt, dat de bediening van den eenen niet gezien kan worden zonder dé bediening te zien van den anderen. Die in het licht des Geestes, schijnende in het Woord, ziet hetgeen de Zoon als Middelaar gedaan heeft, in des Vaders naam en als des Vaders afgezant, die kan niet anders dan in datzelfde licht ook den Vader zien, die Hem in die zending gebruikt. 3. Die Christus lieeft gezien, die heeft den Vader gezien, wegens de betrekking die er tusschen hen beiden is. In zijne natuurlijke betrekking, gelijk Hij de Zoon Gods is, zien wij dat de eerste Persoon van de heerlijke Drieënheid zijn Vader is door eene eeuwige generatie. In zijne huishoudelijke betrekking, als van God gezonden zijnde, zien wij dat God zijn Vader is door eène bijzondere verkiezing, zalving, roeping, verordinering en aanstelling tot het Middelaarswerk. Beide deze betrekkingen oordeel ik dat op elkander zijn gevoegd in het woord, hetwelk wij lezen Joh. 1: 14: n En het Woord is vleesch geworden, en heeft onder ons gewoond; en wij hebben zijne heerlijkheid aanschouwd, eene heerlijkheid als des eenig géborenen van den Vader, vol van genade en waarheid". 4. Die Christus heeft gezien, die heeft den Vader gezien, wegens de gelijkheid die tusschen hen beiden is. Christus is den Vader niet alleen gelijk als God, zijnde // in de gestaltenisse Gods en het geenen roof achtende Hem evengelijk te zijn," Pilipp. 2:6; maar. ook als mensch; schoon Hij in de gelijkheid des zondigen vleesches gekomen is, zoo had Hij nogtans eene gelijkenis met zijnen heiligen Vader, zijnde u heilig, onnoozel, onbesmet en afgescheiden van zondaren," Hebr. 7: 26. De ontferming, de barmhartigheid, het medelijden, de liefde, de genade en goedertierenheid zijns Vaders, hebben zich in Hem, toen Hij op aarde was, zoo blijkbaar vertoond, en vertoonen zich ook nog zoo, nu Hij in den hemel is, dat al wie eene volkomene kennis van Christus heeft, ook eene volkomene kennis van den Vader zal hebben. 5. Die Christus heeft gezien, die heeft den Vader gezien, wegens het welbehagen dat de een in den anderen heeft. Daar is niet alleen eene gelijkheid tusschen hen, maar zij hebben in el- kander een welbehagen. De Vader heeft in den Zoon zulk een genoegen , dat Hij verklaard heeft, dat // zijne ziel in Hem een weliehagen heeft." Jes. 42:1. En Christus heeft zulk een welbehagen in den Vader, dat Hij het verklaart zijns harten lust te zijn ii den wil van Zijnen Vader te doen," Ps. 40: 8. Indien nu de liefde van Christus als het w,are op het hart van den Vader ingedrukt is, en de liefde des Vaders weder ingedrukt is op het hart van Christus, dan moeten ook degenen die Christus zien, des Vaders liefde en welbehagen zien. Een van de hoofdletters van des Vaders naam, die zoo menigmaal gemeld wordt in de Schriftuur, is zijne liefde tot Christus als de Zaligmaker van zijn volk; zijne liefde tot Hem, niet alleen als zijn eigen Zoon, maar ook als onze Borg. Hierom zegt ook Christus als Middelaar, zoo menigmaal tot zijnen Vader', Joh. 17: u Gelijk Gij Mij hebt liefgehad; want Gij hebt Mij liefgehad;" en wederom, ii Opdat de liefde, waarmede Gij Mij liefgehad hebt," enz. Waarom wordt dit in het slot van dit kapittel driemaal in zijn höogepriesterlijk gebed herhaald? Omdat, gelijk de Vader Hem van alle «euwigheid vóór de grondlegging der wereld liefgehad heeft in zijne onderneming, en Hem in den staat van zijne vernedering liefgehad heeft en Hem nu, in den staat zijner verhooging, nog liefheeft en eeuwig liefhebben zal, des Vaders liefde ook tot hen voor welke Hij bidt en voortreedt, in al derzelver vertooningen gegrond is op zijne liefde tot Christus, en die Hij om zijnentwil altijd verhoort, omdat Hij Hem liefheeft en hen alleen in Hem bemint. In Hem heeft Hij ze van eeuwigheid liefgehad; in Hem heeft Hij ze lief in den tijd; en in Hem zal Hij ze lief hebben tot in eeuwigheid. Hij zal zijne goedertierenheid van hen niet wegnemen, omdat Hij nzijne goedertierenheid van Hem zal, noch kan wegnemen," Ps. 89: 84. Het is dan eene zaak van de grootste aangelegenheid, dat wij van deze groote letter van des Vaders naam, welke Hij tot driemalen toe herhaalt: Gij hebt Mij liefgehad, enz. kennis hebben. Indien Christus deze gouden letter op den borstlap van zijn middelaarschap, en zich zeiven dus bekleed, vertoont met de kleederen van zijns Vaders goedertierenheid , dan moeten degenen, die Hem zien, des Vaders liefde zien tot Hem, alsook tot hen in Hem, naar mate van het geloof aan hen geschonken; dit is de eigenlijke zaak die Hij hun doet, Joh. 17 : 26. n Ik heb hun uwen naam bekend gemaakt, en Ik zal hem bekend maken, opdat de liefde waarmede Gij Mij liefgehad hebt in hen zij en Ik in hen." O weergalooze verborgen- heid! die Christus in zich hebben, die hebben de liefde, waarmede de Vader Cheistüs liefheeft, in zich. Nog eens 6. Die Cheistüs heeft gezien, die heeft den Vader gezien, omdat Hij zijn beeld en plaatsverbeelder is. Dit onderscheid ik van de gelijkheid die er is tusschen den Yader en Hem; want iemand zou op een ander Jmnnen gelijken, en nogtans geene dadelijke vertooning of plaatsverbeelder van hem wezen, gelijk Christus zulks is van zijnen Yader; ziet 2 Kor. 4: 4: // Opdat hen niet bestrate de verlichting des evangelies der heerlijkheid van Cheistüs, die het beeld Gods is." Cheistüs is liet beeld des onzienlijken Gods, Kol. 1: 15. i/Het afschijnsel zijner heerlijkheid, en het uitgedrukte beeld zijner zelfstandigheid," Hebr. 1:8. Ia zijnen Goddelijken persoon, volstrekt aangemerkt, is Hij het wezenlijke beeld Gods, namelijk des Vaders; doch als zoodanig is Hij even zoo onzienlijk, als de Vader; maar in zijne menschwording is Hij het vertoonende beeld Gods geworden voor de kerk, n opdat ons gegeven worde de verlichting der kennisse der heerlijkheid Gods, in het aangezigt van Jezus Cheistüs," 2 Kor. 4: 6. Het is waar, de heiligen worden gezegd het beeld Gods te zijn, wanneer zij naar de natuur en den wil Gods vernieuwd en gelijkvormig worden gemaakt; maar daar is een groot onderscheid tusschen het beeld Gods in den mensch, en tusschen het beeld Gods in Cheistüs. Het beeld Gods in den geloovige is gelijk het beeld des keizers op zijne munt; maar het beeld Gods in Christus is gelijk het beeld des keizers in zijnen Zoon, zijnen eenigen Zoon en afbeeldsel. Cheistüs is het beeld des onzienlijken Gods; maar de mensch is het beeld des zienlijken Gods, namelijk Cheistüs, Eom. 7. Die Cheistüs heeft gezien, die heeft den Vader gezien, omdat Hij tot dit einde door den Vader gezonden en verzegeld is, opdat Hij den Vader vertoonen, openbaren en verklaren mogte. Hierom lezen wij: // Niemand heeft ooit God gezien; de eeniggeboren Zoon, die in den schoot des Vaders is, die heeft Hem ons verklaard," Joh. 1: 18. En Matth. 11: 27, zegt Cheistüs: // Alle dingen zijn Mij overgegeven van Mijnen Vader; en niemand kent den Zoon dan de Vader; noch iemand kent den Vader dan de Zoon, en dien het de Zoon wil openbaren." Hij is tot dit einde verzegeld en gezalfd: u De Geest des Heeren is op Hem, opdat Hij het regt den Heidenen voortbrenge" Jes. 42: 1. En daarom lezen wij ook Hebr. 1:1,3: // God voortijds veelmalen en op velerlei wijze tot de vaderen gesproken hebbende door de profeten, heeft in deze laatste dagen tot ons gesproken door den Zoon. Dewelke, alzoo Hij is het afschijnsel zijner heerlijkheid, en het uitgedrukte beeld zijner zelfstandigheid " enz. Al wat Cheistüs gedaan heeft, hetzij in het prediken , in het doen van mirakelen, of in het afleggen van zijn leven, dat alles is geweest door de bestelling zijns Vaders, en om ons te brengen tot den Vader. Hij is de nieuwe, versche en levende weg, die ingewijd is tot den Vader. Die Hem dan ziet als den weg, die ziet den Vader als het einde, tot hetwelk dezelve hem door de Goddelijke bestelling leidt. 8. Die Cheistüs heeft gezien, die heeft den Vader gezien, omdat de Heilige Geest, die Cheistüs ontdekt en van Hem getuigt, de Geest des Vaders en des Zoons is. De Geest des Zoons is de Geest des Vaders, de Geest des Vaders is de Geest des Zoons; Joh. 15: 26: i/Maar wanneer de Trooster zal gekomen zijn, dien Ik u zenden zal van den Vader, namelijk de Geest der waarheid, die van den Vader uitgaat, die zal van Mij getuigen'' Derhalve kan de Geest niet van den Zoon getuigen, zonder ook te getuigen van den Vader. De Geest des Vaders getuigende van den Zoon, kan niet zonder betrekking zijn op den Vader; neen, wanneer Hij Cheistüs en de dingen van Cheistüs ontdekt, dan ontdekt Hij ook ter zelfder tijd, en in dat zelfde licht, den Vader en de dingen van den Vader; ziet Joh. 16: 14: n Die zal Mij ver- heerlijken, want Hij zal het uit het mijne nemen, en zal het u verkondigen" Vraagt men welke dingen het zijn, die Hij vericon- ■ digen zal? Het zijn de dingen des Vaders; want al wat de Vader heeft is het mijne; hetgeen van Christus is, is ook van den Vader; en hetgeen van den- Vader is, is van Christus; de heerlijkheid van Christus, is de heerlijkheid des Vaders; en de heerlijkheid des Vaders is de heerlijkheid van Christus; de volheid van Christus is de volheid des Vaders, en de volheid des Vaders is de volheid van Christus. En daarom, wanneer de Geest, die de Geest des Vaders en des Zoons is, Christus verheerlijkt, en de dingen van Christus verkondigt, dan verheerlijkt Hij ook den Vader, en verkondigt zoo de dingen van -den Vader; derhalve heeft hij, die Christus gezien heeft, den Vader gezien. Nu komen wij eindelijk tot Het zesde en laatste hoofdstuk, dat door ons is voorgesteld, namelijk om uit het geheel eenige lesluiten te trekken ter toepassing. Deze leer is zoo uitnemend groot en vruchtbaar, dat het mij niet doenlijk is om al de zaken, die daarin opgesloten liggen, en die daaruit af te leiden zijn, te behandelen. De bijzondere besluiten en gebruiken, welke ik bedoel daaruit te trekken, zullen zijn I. Tot onderrigting. II. Tot beproeving. III. Tot bestraffing. IV. Tot vertroosting en eindekjk V. Tot vermaning. eerste gebruik van onderrigting. O hoe vele waarheden liggen er in den schoot van deze leer, dat die Christus gezien heeft, den Vader heeft gezien al opgesloten ! Daar zijn hier twee groote waarheden, die ons tot vele andere waarheden leiden, namelijk: a. dat er eene eenheid is tusschen Christus en den Vader. En b. dat wie Christus heeft gezien , den Vader heeft gezien. A. Is het zoo, dat er zulk eene eenheid is tusschen Christus en den Vader, als wij reeds getoond hebben, dan mogen wij deze volgende leeringen daaruit trekken. 1. Leer hier uit, dat het voorwerp des geloofs zeer groot en heerlijk is, het bereik van de natuurlijke rede, of. het menschelijke verstand zeer verre te boven gaande; en daarom, gelijk de Heere Jezus hier zijne wezenlijke eenheid met den Vader tot den grondslag van deze vaststelling legt, die Mij gezien heeft, die heeft den Vader gezien, zoo stelt Hij ook deze groote verborgenheid voor, als volstrekt noodzakelijk om geloofd te worden door het geloof, schoon die door de rede niet begrepen kan worden. Het is derhalve eene fondementele vraag van den evangeliecatechismus, die Christus hierop aan Eilippus doet: Gelooft gij niet dat Ik in den Vader hen en de Vader in Mij is ? Zonder dit te gelooven is er geene regte aanbidding van God, noch eenig regt begrip van eenen God in drie personen. Dit is geene onverschillige zaak, die geloofd of niet geloofd mag worden; maar eene zaak daar ons eeuwig leven van afhangt, en daar God uit den hemel getuigenis van gegeven heeft, gelijk wij reeds getoond hebben. 