Algemeene konst- en letter-bode, voor het jaar ..., 1810, no. 3, 19-01-1810 
ALGEM E E N Ê K O N S TEN LETTER-BODE, VOOR HET JAAR iBi o. Nö. 3. Vrydag den 19 van Louwmaand. BERIG T E N. UITLANDSCHÉ. ÏC.OPENHAGEN, den 18 van Grasmaand l l. Heden overleed hier Eörge Rxsbrigh, Prol- Emerkus by de hier gevestigde Uniw.rfueic en Ridder var Je Dannebrog-Orde. Hy was in 1731 te Veilby op Ponen geborens en ftudeerde re Leipzig, waar hy in 1762 en volgende jaren de lesten van Crufius, Geilert, Erncitl* Fischer, Reiz enz. hoorde. Van daar begaf hy zich over Holland naar Parys, waar hy voornamelyk Desguignes en Anquetil vlytig bezocht. Na zyhe terugkomst hield hy Philolophifche Collegien alhier; werd in 1767 buitengewoon Hopgleeraar inde Logica en Metaphyfica; verwierf in 1773 een gewoon .Profesforaat; en in 1777 ftem on zitting in het Confilloiium. Zyne Praenótiones Pfiilofoptdca kwamen eerst in T775 in het licht* daarna in 1783. Als Lid der Koninklyke Commisfie tot de verbeterde Inngting der Scholen, (lichtte hy veel nut. Hy had zich vele kostbare Platen, tot dö Natuurlyke Historie behoórende, aangefchaft, en daarenboven 5000 Portraiten, meestal vangroute en ach-I. Deeg. C ting^ tingwaardige mannen; welke, benevens eene voortrefFe-* lyke Bihiiutneek, vanral van Theologifche en Philofophifcbe Werken, door het bombardement in 1807 verloren geraakten. Sedert 1803 had hy wegens zwakte en doofheid zyn ontflag genomen. Zyne Verhandeling over den omvang en den ouderdom der Wysbegeerte, is in het Duitscb övergezet. Zyne Vertaling van Die genes Laertius is thans op de Pers, Van zyn gering nagelaten vermogen heeft hy 600 Rbtl. aan Walkendorphs Collegie en icoo Rh 1, aan het Lasfenfche Reisftipendium gemaakt. Hy laat den naam achter van een edel M nsch, een’ Vaderlandlievend Burger en een’ Ichrander Geleerde. Parys. De Akademifche Maatfchappy van Wetenfchappen alhier hieldvden 17 van Wynmaand 1.1. eene openbare zitting, welke de Staatsraad de Saint-Mény opende. De Hr. Dubuisson , algemeene Secretaris, deed daarop verflag van de werkzaamheden der Maaiicbrppy ; waarna door onder cheiden Leden, de Hoeren Chaisneau, Miélot, Fabien-Pillet. Coffin, Legrand, Malandrin, Nauche voor den HlZanexti, en genoemde Staatsraad voor den Hr. Julion , voorlezingen gedaan werden over verfchillende onderwerpen, zoo in verzen als pro fa. Vooraf fttooide echter nog de Hr. Lemazurier eenige bloernn op het graf der Leden, gedurenoe dit jaar overleden. Alles werd belloten roet'Proefnemingen door den Hr. Regnier, op verfchillende Donderpoeders, zamengefteld door den Hr. PAjoT-LAEORêT. Macon. Dezer dagen overleed hier , inden ouderdom van negentig jaren, de Abt Sigorgne, Korrespondent van de voormalige Akademie der Wetenfchappen, alsmede van het Fransch Inftituut. Hy mogt ongetwyfeid als de Aartsvader der Europifche Geleerden worden aangemerkt; tusfehen zyn eerfte geleerde voortbrengfel, het welk hy ais een jongman van twintig jaren tegen den Cartefiaanfebe draaikring uitgaf, en tusfchen zyn laatfte kort voor zyn dood in het licht gekomen Werk; Esfai de Chimie mecanique, ligt een tydvak van zeventig jaren. Hy was het ook, die dbor zyne Schriften het ftelfel van Newton by de Franfchen veld deed winnen. De voornaamüe zyner Wer• kesi 34 ■fcen zyh de volgende: Les Injlitutions Newtohiennes, hcttre cl’un Officier de Cavalerie a M. l’abbé i lucht, auteur du Spectacle de la Nature; La Monadologic , ou les Inflitutions Leibnitiennes; Lettres de la Plaine, tn reponfe aux Lettres de la Alentagne; Le PniloJ'ophe Chróticn; Des Oraifons funèhres du Dauphin-, de Louis XV. &r. Hei geheelc leven van dezen eerwaa digen G’ysaard, die tot aan zyn’ dood een ongemeen llei geheugen en alle zyne overige zielsvermogens onverzwakt mogt behouden, was aan nuttige bezigheden en de uitoefening van Christelyke deugden toegewyd. Leipzig, den %jien van Wintermaand l- l. De aanvang van de ■ yfde Eeuw der Univerliteit ter dezer plaatfe, den 4den dezer invallende, is met groote waardigheid en onder algemeene deelneming van de inwonèren dezer Stad en van het geheele land gevié'd geworden (*); welke ten onloochenbare bewyze hoe hoog de Saks de befchaving van den geest weet te waarderen, die uit deze Hooge School voortkwam en nog voortkomt. Lang had men tusfehen hoop en vrees gedobberd , of deze gedenkwaardige Feestdag ongevierd zou moeten voorbygaan, daar de oorlog aile vreugdeblyken en feestelykheid fcheen te zullen verbieden; maar na het fluiten van den vrede met Onstenryk, gaf onze Monarch niet alleen vryheid, ditjubilé plegrftatig te vieren, maar fchonk ter goedmaking der onkosten op het Feest loopende aan de Univerüteit 3000 Daalders. De kortheid des tyds (flechts veertien dagen) echter maakte het onmogrlyk, en öi k de omrtandigheden niet raadzaam, hieiby zoo te Werk te gaan, als men anders misfehien gewild had. Men beiloot dus aan alle de Uni verbreit en van DuitschLnd de viering van her Eeuwfeest Hechts aaft te kondigen, en alleen de Vaderlandfche, te Wittenherg en Jena gevestigd, en nog de naburige dochter onzer Univerfiteir, van het in zoo vele opzrgjten mauw met ons verbonden Halle, daartoe bepaaideiyk uittenoodigen, waar (*} Met een enkel woord hebben wy dit reeds vernield, dan wegens de gedenkwaardigheid va»'uit Jubelfeest,• moeien de byzonderheden wegens deszeifs viering voor alle bemindami der weteafebappen belangryk zyn. C 2 35 van her gedrukte Programma, door den Hofraad Beck opgelield, naauwelyks eenige dagen voor den 4.den gereed was. Uit de vier faculteiten was eenc Gommisfie benoemd, om de fchikkingen rot dit Petst te beramen, beftaande int derr Reet. Magnif Kühn, als Voorzitter; de Domheeren Tittmann en Érhard en de Hofraden Plateer en Wenk: terwyl den. Luitenant Generaal von Zastrow en den Vryheer von Werthern van Z. M. den Koning den vereerenden last ontvingen, het Feest in zynen naam byte wonen. Op Zondag den gden (daags te voren) werd het Feest van de predikftoelen aangekondigd, en hield de H'. Prof. en Dr. Zschirner inde üniverüteitskerk eene fchoone daartoe beirekkelyke predikatie, .die reeds indruk bet licht ziet. Op dezen d-ag verfchenen ook reeds de vreemde afgevaardigden, waaronder men verfeheide mannen van naam telde, ’s Avonds was ’er een aanzietlyk gezelfchap by den Hr. Erhard byteo, by welke gelegenheid dezel e op eene zeer verrasfende wyze "an den Rector Magnificus eenen gmoten me*alen Höfifcken parabolUchen brandfpiegel als een gefchenk voor het Natuurkundig. Kabinet der Univerfiteit gaf; wordende gedurende zyue korte dichter! ke aanfpraak de deuren eensklaps geopend, wanneer men dezen grooten bollen fpi*. gel (* ) fraai en fierk verlicht zag. Ook trokken ’er op dien dag eenige Kurasfiers en Hufaren binnen, om.de maatregelen van orde, die genomen waren, te handhaven. ’s Mor(*) De Uitvinder van deze foort van Parabolifche Brandfpiegels was Peter Höse (Grootvader de' heeren Erhard van ’s Moeders zyue) die inden tyd van Frederïk August 11. en 111. Hoftnecbanikus teDresden, en als Wis- en Natuurkundige met roem bekend was. Hy heeft Hechts vier Stukken van zulk eene aanmerkelyke grootte gemaakt, waarvan’er drie in het Koninki. Mathem. Salon bewaard worden, De thans aan de Univerfiteit gefchonkene is, N*. 111. Hy is van Metaal twee ellen en n| dm. hoog en 22 duim is bet brandpunt verwyderd. 36 ’s Morgens van den 4den , voor het aanbreken van den dag klonk reeds om vyf ure, nadat alle klokken oer kerken waren geluid, van den toren der Thomaskerk, onder het gefchal der bazuinen, een fraai treff.nJ gezang van de goede Thomaner Broederfchap, beltaande in verfcheide koorzangen, door meer dan veertig Hem* men gezongen. Ten zes ure gefchiedde dit, na herhaald algemeen klokkengelui, ook van den Nicolaitoren, en om zeven ure werd ten derde male geluid. Van acht ure af kwam men inde Thomaskerk byeen (* )• Ten tien ure ging (ie trein tusfchen een bewegelyke haie of fpalier van het hier in garnizoen lig. gend Regiment, onder het gelui van alle de klokken, en het fpel van drie Muzyk – korpfen naar de üniverfiteitskerk. Op den met zand gdykgemaakten weg trok de eerwaardige optogt langzaam en Batig, zonder van de fchaar aanfchouwers gehinderd te worden, voort; de Bilte onder het volk gaf by dit fchouwfpel, dat inderdaad fchoon en hartverheffende was, eenen onverdeelder) indruk op alle gemoederen te kennen, en de eerße_ zonneftraal, die men na verfcheide weken juist op dit tydftip door de wolken zag breken, viel op duizende vrolyke aangezigten. Vooral blonk de trein der hier fhiderende Jeugd uit ; terwyl dezelve in zyn geheel uit byna 1000 perfonen belfond. Vooraf gingen de regeringsperfonen, de plaatsbekleeders van Z, M., de geestelykheid, de afgevaardigden uit onderfebeide corporatien, vreemde geleerden enz. Daarop volgde in (latelyke orde de Univerfiteit zelve; eerst de Rector Magnificus met de Profesforen en Doctoren der vier faculteiten, eik door hunnen Decanus geleid; voorts de Advokaten enz. en eindelyk de Studenten, in eene bevallige orde gerangfehikt. De Boet werd gefloten en geopend dooreen detachement paardenvolk, van muzykknrpfèn begeleid, en leverde, zoo door de zilveren fchepters (fj, de Batuten, het zegel, (*) Men koos hiertoe ditmaal de Nicnlaikerk niet, dewyl hier op den van Wintermaand 14C9 de akten der [lichting werden afgelezen. (fj Twee derzelve zyn wegens hunnen hoogen ouderdom merkwaardig; want zy werden in uit Praag herwaarts gebragt. Zy zvn met zeer veel bevalligheid bearbeid en een fraai gedenkieeken van oude fmaak en kunst. C 3 37 gel, en vaandels der Univerfiteit, door onderfcllei ie perfonen ftatig gedragen, als de aan zulk een’feestdag voegende kked'ing, een niet min piegtig dan prachtig gezigt op. In het ruim tier kerk waren de noodige fchikkingea gemaakt, ora dezen (loet te plaatltn. 38 Behalve dit gedicht zyn ’er vele gezangen e" Yes' zen ter vereering van het Jubilé gemaakt, waarde natuurlyk ongelyk is. Als eene byzond .. verdient nog vermeid te worden, dat een Grysaan ioq jaren, die een geboren Leipziger, maar than Qcrdwoonachtig, is, zicb herwaarts heeft la«n voeren, om voor de tweedemaal het Jubelfeest der Univerüte mede te vieren. Aanmerkingen wegens de ontbranding DOOR ZAMENPERSING VAN lucht vüortgebragt; bricfsgcwyze medegedeeld door den Heer J. A. dE Luc aan den Hr. NicholsoN. Tn N°. Bg. van uw Recueil vond ik, tnyn Heer! het volgend" Artikel: „ Vraag wegens de ontbranding der Zwam door zamengeperlte lucht (*). In deze Vraag sis De vraag was van den volgenden inbond: Onder de uitvindingen der hedendaagfche e is ’er m'sfchien hechts een klein aantal, dat ftofdot zulks belangryke nafporingen kan opleveren , dan het Werktuig, fints tyd uitgedacht, om brandbare golfen door zamc aerfine der lucht aantegeken.” ,. ■ Ik zag dezen kleinen tnegel by den Hr. Accüm, welke ’et’m de verwondering waardige uitwerkfelen van vertoonde, en gewone zwam en verfchillende foorten van fungi deed ontbranden. D zelve begaat ineen klein pompje, in welk bodem men de lucht door eene fnehe werktng van d “ zuiger verdikt, dien men ’er m nedetdrust, en de brandkol wordt in deze zamengep.kte lucht ontgoken. „ Het zou voor de Natuurkunde byzonder van belang zyn, s?e verandering te onderzoeken, welke de lucht by icze n – werking ondergaat, en te weten, of her voortgebrag.e uitwerklel aan eene mechanifctie werking der lucht , dan aan een» verandering van inhoud (capacitéj, uit hare foelie verdikking omgaande, zy toetefchryveu. Ik ben enz.” C 4 39 als mede het antwoord, onderlielt men, dat de ent, branding het uitwerkfel van de zimenperfing der lucht zelve is; over deze theorie neem ik de vryheid u eenige aanmerkingen mede te deeien. ' Door eenige omstandigheden by de bewerking kan men bewyzen, dat du uitwerkfel niet door de zamenperüng der lucht veroorzaakt wordt. Want het is uirgemaakt, dat de lucht tot geene groote digtheid in het werktuig gebragr wordt. Wanneer de eerlte (primitive) hoeveelheid lucht, welke de holle cylinderop hetoogenblik bevat, dat men den zuiger nederdrukt, geheel daarin bleet, moest de zuiger van zelfs naar boven ryzcn, tot net punt, waarvan by gekomen was (f), dat in net geheel niet gebeurt. Dus is ’er een groot gedeelte van die lucht by de hederdrukking ontfhapt; en dit is voor het uitwerkfel nnodig; want indien de zuiger niet bykans den bodem der pomp bereikte, zou de ontbranding der Zwam geene plats hebben; en bleef oe lucht in haar geheel of groo:tndee)s inde buis, dan zou men den zuiger zoo verre niet kunnen brengen. Dus is de verdikking der lucht niet de onmiddelyke oorzaak der ontbranding; deze is de verdikking van de onmiddelyke oorzaak der warmte, welke men ook warm? ieftof noemt, maar in alle Natuurkundige Werken en oude en nieuwere talen vuur, vuurftof genoemd wordt, of eenen dergelyken naarri ontvangen heeft. Men heeft dezelve altyd befchouwd als eene uitzetbare vloei-Vatbaar pm eene groote kracht van uitzetting En het antwoord van den Hr. Kicholson luidde als volgt: , » Deze reeds federt eenigen tyd bekende proef Ichynt van de vermindering van den inhoud afrehangen , die door de oogenblikkelyke verdikking veroorzaakt wordt. Volgens proefnemingen van den Hr. Dalton, fcbynt de verdikking, die met de drukking des Dampkrings geiyk (laat pei e vermeer» dering vau temperatuur voort te brengen van meer dan go® van Fahr., en indien wy nu veronderstellen, dat deze vermeerdering plaats heefr inde regie reder, van de Zamendrukking £en deze onderstelling js waarfcbyniyk nog beneden zoo ais het dadeiyk is) zou eene zamenperllng van achttien damp? de temperatuur van ontbranding vóórtbrengen.” (t) Behoudens den wederstand, aan de wryving tegen de luetefchryveu, die yry apatperk»lyk is. Kcd. BUI. Brit, 40 üng te ontwikkelen, als zy tot eene groote digthddgeraakt is. Dit is» de oorzaak van ons verfchynfel. Zy is het gevolg van eene dergelyke bewerking, waar door men een (tuk yzer doet gloeijen, ’er (hel met eenen hamer op flaande; en deze oorzaak is de verdikking van het vuur (*), Deze (lof kan even ais de lucht zamengeperst of veryld worden , door werktuiglvke middelen (f). Hec gaat ook zoo inde luchtpomp, die daarvan twee voorbeelden tevens oplevert. Ten zelfden tyd, dat de Manometer f Digrheids- meter} ryst of zakt , door de verdikking of verdunning van de lucht inden ontvanger, klimt of daalt de Thermometer in dezelfde evenredigheid, door de verdikking of yerdunn'wg van het vrye vuur, met lucht vermengd. De beide uitwerkfe)s worden gelykelyk voortgebragt door vermeerdering of vermindering van de ruimte , waarin de vaste hoeveelheden der refpective vloeiftoffen bevat zyn. Het eenig onderfcheid tusfchen beide gevallen is de doordringbaarheid der ligchamen ten opzigte der vloeiftoffen. De klokken, ondoordringbaar voor de lucht zynde, kan men de verdunning of verdikking van de lucht, zoo langzaam men verkiest, bewerkilelligen, zonder de uitwerkfeler^te veranderen; maar geene klok hebbende, welker ftoffe ondoordringbaar voor het vuur is, vercischt de bewerking eene groote fnelneid. Nieuw Uitgevonden KRISTAL DOOR DE HEEREN KRUINES en LAUCON. Uiteen Rapport, dat de Hr. Gay-Lussac, namen£ eene Commislie, vanwege de Klasfe der Natuuikundige Wetenlchappen van het Franscb Jnllituut, tot de beoordeeling van nieuw uitgevonden Kristal benoemd, uitbragt, is hec volgende ten voordcele daarvan gebleken. ~ , , leder weet, dat de Franfchen tot hier met betrekking tot het Flintglas anderen cynsbaar geweest zyn, en dat dit eene d r redenen is, die in Frankryk de volmaking der Optifche Werktuigen verhinderden. De Akademie der Wetenfchappen had op verfchiller.de tyden pryzen uitgeloofd, om de nyverheid ten de zen aanzien opte wakkeren. Nog in het jaar 1788 gefchiedde dit met eenen buitenge wonen Prys van ia,ooo Li tres; maar het fchynt nier , dat men federt het Engelsch Flintglas nader by gekomen is. Zelis de Enge) Ichen achtien het nog voor eene meerdere maat van volkomenheid vatbaar, en Helden -op dit onderwerp eemn P.ys van 24,000 Francs, die echter tot heden niet behaald is, . . , Khuines en Lau?on hebben zich door de tot nog vruchteloos in het werk gefielde proeven niet laren atfchnkken, maar nieuwe tezamen genomen, welke eenen gewenschten lutflag gehad hebben. . Het Kiistal , ne Klasfe aangeboden , overtreft inderdaad h t beste Engelfche Flintglas, het is ongemeen blank en zuiver, is IpecidLk veel zwaarder, dan men 42 Hlen deze foort van glas tot hier koii maken, daar de awaarte van hetzelve in evenredigheid tot het Flintglas ftait als ay : 33. .. r Het genoemde Kristal bezit eene groote disperfive kracht, daar bet tot het gewone glas ten dezen opztgte ftaat als 5:3, terwyl het gewone glas tot het Flintglas hieromtrent als 3 : 3 ftaat, – . T. . , . In alle deze opzigten overtreft het nieuwe Kristal ai ■wat men foortgelyks ooit gezien heeft. Daar de weder» kaatling van hetzelve zeer (lerk is, zyn de brandpunten jn&de daarvan vervaardigde glazen een vierdedeel korter, dan in die van gewoon glas. De Hr. Krüines, die tevens een bekwaam Opticus is, heeft het ’er niet by laten berusten, van met den Hr Lau?on deze glasfoort te vervaardigen, maar hy bedient zich reeds daarvan tot Achromatilche Verrekykers Men heeft "er zulk eenen van hem, die eender Leden van de Coramislie beter bevonden heeft, dan eenen Doliondfchen van dezelfde lengte. NIEUW-UITGEKOMEN BOEKEN, akademische en andere schriften. Akademische Verhandelingen. Disfertatio Medica mavguralis, agens de profopalgia felidter in Nofocomio Jicademiae Ultraje&inae fanata, item de vifa ibidem cordis ruptur* , fubito lethall, vna cum proluftone in ignavos Theoriae Medicae contemtores empincos, quam &c. erudit. examini fubmittit C. G. 1. J. Falck, Rheno- TrajeStinus. Rheno-Traj. 1809. d.i. Verhandeling over eene in het Gasthuis der hoogefchole te Utrecht gelukkig genezene Gelastsfmart. alsmede over eene aldaar waargenomen, plotfeling doodelyk harpten van het hart met eene voor affpp aak tegen het dom-,yie verachten van alle wetenfchappelyke kennis inde Geneeskunst door de Empirci enz. In het voorleden joar zyn ’er verfcbeidene uitmuntende Verhandelingen, in het Geneeskundig vak, aan de Utrechtfche H'jDgefcnoie verfchenen. Onder dezelve bekleedt deze geenszins de laagfte plaats. Zy levert ons een oordeelkundig verhaal van twee zeer opmetkelyke en zeldzame ongefteldh-;- Öen. Het eerfte geval was eene pynlyke kramptrekking der gelaatsfpieren , door den Scbiyver profopalgia genaamd; een n«m, waar door het kramp- of ftnipachtige, desser ziekte nooüzakelyk eigen , niet is uitgedrukt, en die das ie 43 te onbepaald «. Dezelve was zoo hevig, dat zv zich zelfs verder over de bovenfte ledenmaten verfpreide fomïïS met bewusteloosheid gepaard ging en tot razern/oveSg Alle deze verfchynfelen werden genoegzaam geheel Sr dé zuivering der eerfte wegen en door de verfterking van der ze.ver vt érkracht weggenomen en hingen daar blykbaar geheel vanaf, dewyl zy met de vermeerdering van de kwafl S maag en darmen verergerden en met deszelfs vermindlS eok kngzamerhand aflieten en geheel verdwenen. De aandoff lykhetd van het zeuuwgedel, vooral op dia bepaalde Ss' werd tegengegaan zoo door gepaste klisteren , als door het leggen van Spaanfcne vliegen en wel bepaald op die plaats waar de zevende hoofde of herfenzenuw, uit het bekkeneel komende ( ), den zoogenaamden ganzenvoet vormt, dus bv Je verzameling van die zenuwtakken, die tot het a,o“*i« fcehooren. – Met regt belluit F. dat deze Kramptrekking JfSSfchonn UPS er t,Valn d«.ongeileldheid nes aarmkanaafs 00n ichurfachtig uitdag, hetwelk niet eoed wilde unkoraen, ’er mede fchuld aan gehad te hebben. TOONKUNST. Parys. Da Heer Levasseur , Haogleeraar der Muzyfc, gefla tgd zynde in bet onderwyzen der Piano aan een,e jonge vreemdelinge, die geen woora Kritisch verftond, en wier moedertaal hy even min kend«, tnngnde meer te mogen ondernemen; hy heeft beproefd, om dooftlm geborenen inde MeZyk en de Piano ie onderwyzen, Da Hr. Sicaïo heeft hun met zyn bekenden yver onderfleuud en ono.r andere kan de klasfe der Schoons Kunften van het Infïitmu over den verwonderiyk goeden niitlag daar van oordeelen. Zy heeft twee doofftomme Meisjes van omtrent 15 of 16 jiren, verfcheide ftukken met eene byna onbegrypelyke naauwkeurigneid hooren uitvoeren, vooral wanneer men bede kt, dat zy het zintuig misfen, dat de toonen en de maar kan waarderen. De Heer Levasseür kende, toen hy dit Muzykaal ooderwys begon , de teekens niet , waar door men met oe doofftommen fpreekt, en , in weerwil van alle deze moejeiykheden, is hy zoo verre gekomen, van aan Zyn twee kweekelingen het denkbeeld byte zenen van de overeenkomst, oie ’er tusfchen de klavieren vaneen Piano en de ftand der noien lusfchen de lynen is, hun de handeling van het klavier re ieeren, en dat meer verwondering moet wekken, hun de paar ie doen gevoelen. De leerwyze van den Hf. Levasseür. is voor geene verkorting inde byZ 'Udere deelen geichikt, maar hoe vindingryk zy moge wezen, verdienen, gelyk de voornoemde klasfe getuigt, het geduid ,de zachtmoedigheid en de yver van den achtingwaardiger! Onderwyzer byna meer verwondering, dan de goede uitflag zelve. SCHIL- 45 SCHILDERYEN en BEELDHOUWSTUKKER Bfyeren. De Hoogleeraar Simon Klotz, heeft ia ons Muf'um een Schilderltuk tentoongefteld, waarvan het onderwerp uit dc Heilige Schrift ontleend is. Deze onderneming is te prysfeb ker, daar onze hedendaagfche Kunliensren zelden Bybelfche onderwerpen behandelen. Deze Schilde y, die in alle opzigten de aandach> der kenners verdient, vertoont de Maagd het Kind Jezus Rapende op haren fchoot hebbende. Bo'en haar heeft een Engel, die her Kruis draagt, eene dónkere wolk doorboord , aan de eene door bergen en aan de andere door Z'chfelyk bewogen golven der Zee bepaald. .Aan den regterband is.de Profeet Micha, onder de gedaante, van een’ Codsdit nitigen Grysaard , en aan de linkerhand de Profeet fefsia , in wiens trekken de Gbddelyke inblazing re lezen is. Dit geheel Myftiek tafereel’ ftrekt, zoo mer betrekking tot de ordonnantie als uitvoering, tot eer van de Genie en het telent nes Kühftenaafs. 46 speende hy flechts zes i zeven duizend tot zytie beider klinkende toonen te mogen gebruiken. De-overige keurde hy zoo ai niet te hard en té ruw, ten militie te weiiuidenloos. Merkwaardig voorbeeld van MENSCHLIEV E N D H E I D. Francdxs Remy Senior, van Metz geboord?, was by bet Ftansch Keizerlyk Hospitaal . te Neuburg, aangefleld. Den <29 den van Grasmaand 1.1., kwam des avonds ten acht ure een fchip met twee -en • veertig gekwétften, (de meeste hadden eene amputatie ondergaan en allen waren zwaar gewond), den Oonati af, welke op wagens naar het Hospitaal moesten gevoerd worden. Maarde Donau was gezwollen; de avond donker, en geen Zieken-Oppasfer waagde her, op het van. den bever verwyderdé fchip te komen; het gefchreeuw der jammerende nngelukkigen was hartvet l'cheurend en treffend; wanneer genoemde Rlmv, hoewel de diepte van de rivier niet kennende, door edel medfclydea met -zyae broeders weggefleept, hun bcfloot te hulp te komen. Hy ontdoet zich van zyne kleederen, zwemt naar bet fchip, laadt den een na dea ander dezer bcklagenswaardigen op defchouders, brengt hen op de gereed (taande -wagens, en voleindde dit edel werk niet voor ten elf uren des nachts, toen zy alle aan den oever waren,, en van daar naar het Hospitaal in hunne bedden konden gebragt worden. HANDEL en ZEEVAART, HUISHOUDKUNDE EN WAT DAAR TOE BETREKKING HEEFT. Para f, n de» E f. f e g t £ N Op Maandag den 15 van Louwtn. in Amfterctam. Buiten iANöSCHS. Asndcelen by Hope & Comp. enz. . . 107 a § Rusland 5 prCt. . SiJsSsf Zweden 5 prCt. . 794 – Be4 Denemarken, Töll. 4 prCt. 87 a 94 dito Leen en Wisfetb. 4 prCt. 99 s j dito Kroon 4 prCt, 95 f * Ai Kelxer van Oostenryk 5 prCt. 34 a. 38 dito 4I prCt. . 31 »3* dito 4 prCt. , 30 a 31 Spanje j§ prCt. byHope &C. 6115 62} dïto dito nieilwe. . 52 353J Portugal, by Hope&C. 99^3100 Engeland. Annuïteit. 3 pCt. 71 Frankryk Gecontolki. renten 5 prCt. . nietten» Dito Gert. by K.& V. -74 Jf zond. Coup. Wisfelcours. Op Londen. . niet genot. Parys. , 57 i Snf. 47 Bimkkniandsch e. Nationale Schuldbrieven a 3 prCt. . . 333*33 dito a ai prCt, . 24 * 3C$ Losrenten uit de heffing van 98 a 3J prCt. 36 » } Dito uit de heffing van \ 1800. a 3 prCt. . 32^*33 dito 1801. a si prCt.. 291*3°l dito Domeinen. 4 prCt. 67j a J dito Vrywillig a 3 pCt. a 51 j Kon. Ncgot.'variT 807. r> pCt. met oploop, premie by Af. losf. . . 88Ja 8;| ' Refcnptien Losb. na den , Vrede . 431* 44{ Agio van de Bank. niet gen. STERKE- en WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN. WEERKUNDIGE waarnemingen, BUITEN HAARLEM. f BARO- | THER- 1 STREEK i LUCHT 5- 1310.< ME- HOME- j PER OESTELD- LoUWln.__ TER. I TER. f WIND. ) HEID. f3O. i i aai ,o. z. 0., ’s morgens bewolkt; 10 < 30. ij 33 ! ! verders betrokken en mist. '3o. rj > 33 I I ' 1 00 j 1 31 10. 2. o. I’s morgens bewolkt; 11 <3O. o j 3e j i-verdeis bet.okkcn met mist. ’jO o 1 31} ' ! fS°. o . 31.1 , o. | X2 <. 30. o j 34 I ] bewolkt; karde wind. Iro dl 30 ") I f3. x j et o. i zter'karde wind; 13 <330-1 j 27 j vsurmidd. helde-; t:,o. i| > 23 ‘ verders wolken. C3O 1 18$ o. voonnidd. helder; 14 <3O. o 2;i Z. o. t. o.* i verders bewolkt. ' 20. 9| 25 N. O. 1 7i9 8j j ïaï ! öl j’s morgens en ’s avonds helder;7 15 <y sg 8 | 19 j —— ] voor ’t overige bewolkt. ' laij, 7t *t 12 I 1 fig 7 [ 11 [ z. | vonnnidd. helder; ’snamidd. 16 <39 7 j 20 I j zware fiieeuw, ’s avonds Uö. 8 1 §2O Iz. t.w. 1 helder, dampig, ffil. * ’s namiddags z. z. w. ■)■ Des nadits ten een ure 7i graden, i ’savo.-ds ten 8 ure ia graden. . > GEBOORTE-, TROUW- en STERFLYSTEN. Het getal der Dooden, gedurende de Jaafstverloopene WeeJr, is geweest: te slmjïerdam 164; en te Haarlem 12, onder w ’ke Jaatften 1 beneden de 12 Jarer. Ts Haarlem, bt A. LOOSJES Pz. 48. 