None
11606/20    pad
 LIFE.4   NL


 Raad van de
Europese Unie





Brussel , 7 oktober  2020
(OR. en)


11606 /20




SOC 600
ANTIDISCRIM 103
GENDER 117
JAI 799
FREMP 92
COHOM 65
EDUC 357

Interinstitutioneel dossier:
2020/0288(NLE)


BEGELEIDENDE NOTA
van: de secretaris -generaal  van de Europese Commissie, ondertekend door
mevrouw Martine DEPREZ, directeur
ingekomen:  7 oktober  2020
aan: de heer Jeppe TRANHOLM -MIKKELSEN, secretaris -generaal van de
Raad van de Europese Unie
nr. Comdoc.:  COM(2020) 621 final
Betreft:  Voorstel voor  een AANBEVELING VAN DE RAAD inzake gelijkheid,
integratie en participatie van de Roma

Hierbij gaat voor de delegaties document COM(2020) 621 final.
Bijlage: COM(2020) 621 final
NL   NL



EUROPESE

COMMISSIE


Brussel, 7.10.2020

COM(2020) 621 final

2020/0288 (NLE)


Voorstel voor een

AANBEVELING VAN DE RAAD

inzake gelijkheid, integratie en participatie van de Roma

 {SWD(2020)  530}
NL 1  NL TOELICHTING
1. ACHTERGROND  VAN  HET  VOORSTEL
• Motivering en doel van het voorstel
Het voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake gelijkheid, integratie en participatie
van de Roma beantwoordt aan een behoefte op het niveau van de Europese Unie om
discriminatie van de grootste etnische minderheid van Europa te bestrijden en de geli jke
behandeling van deze minderheid te bereiken, onder meer door het bevorderen van gelijkheid
en sociaaleconomische integratie.  Het voorstel wordt gepresenteerd samen met de mededeling
van de Europese Commissie “Een Unie van gelijkheid: strategisch EU -kader voor gelijkheid,
integratie en participatie van de Roma” (hierna “de mededeling” genoemd)1, waarin
doelstellingen en kerndoelen van de EU zijn opgenomen en wordt voorgesteld om gebruik te
maken van een reeks indicatoren (bijlage 2 bij de mededeling).
 De aanpak van discriminatie en sociaaleconomische uitsluiting wordt alleen maar
belangrijker in een context van crisis , waarin het waarschijnlijk is dat armoede en
structurele ongelijkheden toenemen. Daarom moeten de sociale herstelmaatregelen iedereen
bereiken, met name de meest kansarmen, ongeacht geslacht, ras of etnische afstamming,
godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid. De voorzitter van de
Commissie, Ursula von der Leyen, heeft zich ertoe verbonden een Unie van gelijkheid  te
bevorderen en is vastbesloten te “waarborgen dat  het herstel in het teken van gelijkheid
staat”.
 Het “ EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma tot 2020 ”2, dat
op 5 april 2011 door de Commissie is vastgesteld, loopt ten einde.  Dit kader had als
voornaamste doel om de sociaaleconomische uitsluiting en discriminatie van de Roma aan te
pakken, in de EU en in uitbreidingslanden, door het bevorderen van gelijke toegang tot
onderwijs, werkgelegenheid, gezondheidszorg en huisvesting. Daartoe werden de lidstaten
opgeroepen om nationale strategieën voor de integratie van de Roma te ontwerpen en
nationale doelen vast te stellen op basis van de doelstellingen voor de integratie van de Roma
op de bovengenoemde vier gebieden. In 2013 heeft d e Raad een aanbeveling3 goedgekeurd
over doeltreffende maatregelen voor integratie van de Roma in de lidstaten. Dit was het eerste
“soft law” -instrument dat expliciet op de Roma was gericht. De aanbeveling  versterkte het
EU-kader door:
• de lidstaten te hel pen om de doeltreffendheid van nationale maatregelen voor de
integratie van de Roma te verhogen en hun nationale strategieën voor de integratie
van de Roma (NRIS) effectiever ten uitvoer te leggen;
• de lidstaten aan te bevelen doeltreffende beleidsmaatregelen te nemen om de gelijke
behandeling van de Roma te waarborgen, met inbegrip van gelijke toegang tot
onderwijs, werkgelegenheid, gezondheidszorg en huisvesting, en door aan te geven
hoe elk van de vier doelstellingen (zorgen voor gelijke t oegang tot onderwijs,
werkgelegenheid, gezondheidszorg en huisvesting) kan worden verwezenlijkt;
• aan te geven dat deze doelstellingen kunnen worden bereikt door middel van
algemene of gerichte maatregelen, met inbegrip van specifieke initiatieven ter

1 COM(2020) 620 final.
2 COM(2011) 173 final.
3 Aanbeveling van de Raad v an 9 december 2013 over doeltreffende maatregelen voor integratie van de
Roma in de lidstaten ( PB C  378 van 24.12.2013, blz.  1).
 NL 2  NL voork oming of compensatie van achterstandsfactoren, of door een combinatie van
beide, met bijzondere aandacht voor de genderdimensie;
• meer aandacht te richten op de bestrijding van discriminatie, waarbij expliciet wordt
verwezen naar zigeunerhaat, en door de we rkzaamheden op het gebied van de
integratie van de Roma uit te breiden met nieuwe horizontale en structurele gebieden
die verder gaan dan werkgelegenheid, onderwijs, gezondheidszorg en huisvesting; en
• de lidstaten te verzoeken om de Commissie vanaf 2016 ja arlijks op de hoogte te
brengen van de maatregelen die overeenkomstig de aanbeveling zijn genomen en van
de vooruitgang die is geboekt bij de uitvoering van de strategieën.
In de conclusies van de Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en
Consumentenzaken  (Epsco) van 8 december 20164 werd de Commissie opgeroepen “een
tussentijdse evaluatie uit te voeren van het EU -kader voor de nationale strategieën voor
integratie van de Roma tot 2020 en een voorstel te doen voor een strategie voor integrati e van
de Roma in de periode na 2020, en daarin een voorstel tot herziening van de aanbeveling van
de Raad te voorzien”. De Commissie heeft een grondige evaluatie van het EU -kader
uitgevoerd5, die in december 2018 is aangenomen, en heeft het werkdocument va n de
diensten van de Commissie over de evaluatie gepubliceerd6.
 De evaluatie en de daaruit door de Raad, het Europees Parlement en verscheidene Europese
en nationale maatschappelijke organisaties getrokken conclusies7 wijzen op  de noodzaak om
het engageme nt voor de gelijkheid van de Roma te vernieuwen en te intensiveren. Dit
engagement zou moeten zorgen voor specifieke aandacht voor non -discriminatie, met
inbegrip van de bestrijding van zigeunerhaat en de aanpak van de vier sociaaleconomische
gebieden waar op de integratie moet worden verbeterd: werkgelegenheid, onderwijs,
gezondheidszorg en huisvesting8. Ook zouden de behoeften van specifieke groepen en de
diversiteit binnen de Romabevolking moeten worden weerspiegeld, zouden de Roma moeten
worden betrekken  bij het ontwerpen, uitvoeren, monitoren en evalueren van strategieën voor
de gelijkheid en integratie van de Roma; zou de vaststelling van doelen, de
gegevensverzameling, het toezicht en de verslaglegging moeten worden verbeterd, en zou het
algemene belei d gevoeliger moeten worden gemaakt voor de gelijkheid en integratie van de
Roma.
4 Conclusies van de Raad van 8 dec ember 2016 – Het versnellen van het proces van integratie van de
Roma ( 15406/16 ).
5 COM(2018) 785 final.
6 SWD(2018) 480 final.
 7 Resolutie van het Europees Parlement van 12 februari 2019 over de behoefte aan een versterkt
strategisch EU -kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma voor de periode na
2020 en intensivering van de bestrijding van zigeunerhaat  (P8_TA(2019)0075 ). Conclusies van de
Epsco -Raad van 24 oktober 2019 over de economie van het welzijn ( 13432/19 ), met het verzoe k aan de
Commissie om opnieuw in te zetten  op de integratie van de Roma. Bovendien hebben de deelnemers
aan de conferentie op hoog niveau over het EU -kader voor de nationale strategieën voor integratie van
de Roma, die op 4 en 5 maart 2019 in Boekarest is gehouden, de Commissie opgeroepen om een
ambitieus nieuw EU -kader voor de periode na 2020 voor te stellen, en de lidstaten en de
uitbreidingslanden opgeroepen hun verbintenissen voor de integratie van de Roma te versterken.
Informatie van het voorzittersch ap (7003/19  van 14.3.2019).
8 Over de noodzaak van een duidelijkere focus op de bestrijding van zigeunerhaat en discriminatie in het
EU-kader voor de periode na 2020, zi e de aanbevelingen van deskundigen  die zijn ontwikkeld naar
aanleiding van  de conferentie over het aanpakken van zigeunerhaat binnen een EU -kader voor de Roma
voor de periode na 2020. Wenen, 27.11.2018.
NL 3  NL In juli 2019 hebben de ministers -presidenten van de landen van de Westelijke Balkan de
verklaring inzake de integratie van de Roma onderschreven9 en toegezegd om tegen de tij d
van toetreding tastbare vooruitgang te boeken op het gebied van onderwijs, werkgelegenheid,
gezondheid, huisvesting, bevolkingsregistratie en non -discriminatie.
In september 2019 heeft de Commissie het verslag van 2019 over de uitvoering van de
national e strategieën voor de integratie van de Roma (NRIS) goedgekeurd10.
 Europa heeft nog een lange weg te gaan om gelijkheid voor zijn Romabevolking te
bereiken . Marginalisatie van de Roma is nog steeds aan de orde van de dag, en veel van de
naar schatting tien tot twaalf miljoen Roma op het continent11 worden in hun dagelijks leven
nog steeds geconfronteerd met discriminatie, zigeunerhaat en sociaaleconomische uitsluiting.
Deze verschijnselen zijn met elkaar verweven. Van gelijkheid kan geen sprake zijn zolang de
discriminatie voortduurt, en het is onmogelijk om discriminatie effectief te bestrijden zonder
zigeunerhaat aan te pakken en de sociaaleconomische integratie en participatie van de
Romabevolking te verbeteren. Te veel Romakinderen hebben als gevolg van ar moede,
uitsluiting en discriminatie geen gelijke toegang tot onderwijs en kunnen zich daardoor
onvoldoende ontplooien.
Volgens de beschikbare gegevens die het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten
in 2011, 2016 en 2019 heeft verzameld is de alge mene vooruitgang op het gebied van de
integratie van de Roma sinds 2011 beperkt gebleven , hoewel er tussen de beleidsterrein en
landen aanzienlijke verschillen bestaan.12 De meeste vooruitgang is geboekt in het onderwijs
(met een vermindering van het aantal vroegtijdige schoolverlaters en verbeteringen in de
deelname aan voor - en vroegschools onderwijs, opvang en onderwijs, maar met een
verslechtering op het gebied van seg regatie). Ondanks de verlaging van het armoederisico en
de verbetering van de door hen zelf ervaren gezondheidstoestand van de Roma, blijft de
medische dekking beperkt. Op het gebied van de toegang tot werkgelegenheid is geen
statistisch significante verbe tering opgetreden en het percentage jonge Roma die geen werk
hebben en geen onderwijs of opleiding volgen is zelfs toegenomen. De huisvestingssituatie
blijft complex en is een van de grootste uitdagingen waarmee de Romagemeenschap in de
Europese Unie en da arbuiten wordt geconfronteerd. Zigeunerhaat blijft ernstige zorgen baren.
 Tegelijkertijd zijn er aanwijzingen dat de ervaringen van de Roma met discriminatie bij de
toegang tot bepaalde vormen van dienstverlening licht zijn afgenomen. De Commissie heeft
uit hoofde van  Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van
het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming (de
“richtlijn rassengelijkheid”)13 inbreukprocedures ingeleid tegen drie landen weg ens de
segregatie van Romakinderen op school14.
De COVID -19-pandemie  heeft de extreme blootstelling van uitgesloten en
gemarginaliseerde Romagemeenschappen aan zowel negatieve kortetermijngevolgen voor de
gezondheid als sociaaleconomische gevolgen op midde llange termijn aan het licht gebracht.
Romakinderen in gemarginaliseerde gemeenschappen behoren tot de zwaarst door de

9 Verklaring van de partners van de Westelijke Balkan over de integratie van de Roma  in het kader van
het EU -uitbreidingsproces, bekrachtigd op top van de leiders in het kader van de top met de Westelijke
Balkan binnen de “Berlin Process Series ” (Poznań, 5 juli 2019).
10 COM(2019) 406 final, vergezeld van SWD(2019) 320 final.
11 Zie de schattingen uit 2012 van de Raad van Europa.
12 Vers lag inzake de evaluatie van het EU -kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma
tot 2020 ( COM(2018) 785 final ).
13 PB L  180, van 19.7.2000, blz.  22.
14 CZ, HU en SK.
NL 4  NL pandemie getroffen groepen. Te veel Romakinderen, in gezinnen zonder IT -voorzieningen of
elektriciteit, hebben geen toegang tot afstandso nderwijs. De crisis heeft ook de dringende
behoefte aan een doelmatigere beleidsreactie op Europees niveau aan het licht gebracht.
Het voortbestaan van ongelijkheden en systemische achterstelling brengt een verlies aan
menselijk kapitaal en middelen voor d e Europese economieën met zich mee. De achterstelling
van de Romabevolking heeft gevolgen voor de economie en de samenlevingen in Europa.
 In landen met een groter aandeel Roma vertegenwoordigt deze groep een groeiend deel van
de bevolking in de schoolgaand e leeftijd en de toekomstige beroepsbevolking. In tijden van
ongunstige demografische ontwikkelingen biedt vooruitgang op het gebied van de
sociaaleconomische integratie  van de Roma mogelijkheden om de tekorten aan
arbeidskrachten en vaardigheden te vermin deren, de sociale uitgaven te verlagen en de
economie te ondersteunen . Investeringen in beter onderwijs en bijscholing van een voorheen
uitgesloten beroepsbevolking kunnen een positief effect hebben op de productiviteitsgroei. De
Europese Unie moet ongelij kheden effectiever aanpakken  door te waarborgen dat de Roma
ten volle gebruik kunnen maken van de socialebeschermingsstelsels, en moet ervoor zorgen
dat de Roma hun potentieel kunnen inzetten in de economie en de samenleving in het
algemeen, wat zal leiden  tot betere sociale en economische resultaten voor iedereen. In
combinatie met de gelijktijdig door de Commissie goedgekeurde mededeling biedt dit
voorstel uitzicht op het aanpakken van de ongelijkheden waarmee de Romabevolking te
kampen heeft, en op beter e sociale resultaten voor iedereen.
In dit voorstel voor een aanbeveling  wordt de balans opgemaakt van de maatregelen die de
lidstaten sinds 2016 in het kader van de aanbeveling van de Raad van 2013 hebben
gerapporteerd en worden deze herzien en uitgebreid . Doel van het voorstel is het instrument
van 2013 te hernieuwen en te vervangen, door het verstrekken van krachtiger richtsnoeren aan
de lidstaten en door het bevestigen van hun hernieuwd langetermijnengagement voor het
aanpakken van de hardnekkige proble men en uitdagingen waarmee de Romagemeenschap
wordt geconfronteerd en die nog ernstiger dreigen te worden als gevolg van de COVID -19-
pandemie en de impact daarvan.
 Het voorstel vormt een aanvulling op de mededeling. Beide initiatieven vormen het
strategis ch kader van de EU voor de Roma voor de periode tot 2030 en in dit kader worden de
lessen meegenomen die uit het vorige EU -kader voor de nationale strategieën voor de
integratie van de Roma (voor de periode tot 2020) zijn getrokken met betrekking tot de
interventiegebieden, de doelstellingen inzake monitoring en verslaglegging, de
sectoroverschrijdende coördinatie, de financiering en de betrokkenheid van de verschillende
belanghebbenden.
Het voorstel telt vijf hoofdstukken:
1. een hoofdstuk over drie horiz ontale doelstellingen om discriminatie te voorkomen en
te bestrijden door middel van de bevordering van de i) gelijkheid, ii) integratie en iii)
participatie van de Roma;
2. een hoofdstuk over vier sectorale doelstellingen: onderwijs, werkgelegenheid,
gezo ndheidszorg en sociale dienstverlening, en huisvesting en essentiële
voorzieningen;
3. een hoofdstuk over partnerschappen en institutionele capaciteit;
4. een hoofdstuk over financiering;
5. een hoofdstuk over monitoring en verslaglegging.
NL 5  NL Het voorstel moet zorgen voor synergieën met nieuwe initiatieven die op Europees niveau en
met gebruik van EU -middelen voor de periode tot 2030 worden ontwikkeld, teneinde de
uitvoering op nationaal, regionaal en lokaal niveau te verbeteren.
 • Verenigbaarheid met besta ande bepalingen op het beleidsterrein
De aanbeveling  is in overeenstemming  met bestaande  bepalingen  op het gebied  van
gelijkheid.  De aanbeveling bouwt voort op het EU -kader voor nationale strategieën voor de
integratie van de Roma, dat in 2020 afloopt, en neemt de bevindingen van de evaluatie
volledig in aanmerking. De aanbeveling hernieuwt en vervangt de aanbeveling van de Raad
van 2013 over doeltreffende maatregelen voor de integratie van de Roma in de lidstaten, en
moet de lidstaten relevantere en effect ievere richtsnoeren geven zodat de komende tien jaar
sneller vooruitgang kan worden geboekt op het gebied van gelijkheid, integratie en
participatie van de Roma.
Het voorstel is in overeenstemming met en beoogt de doelmatige uitvoering van de EU -
wetgeving  inzake gelijkheid, met name de richtlijn rassengelijkheid, die discriminatie op
grond van ras of etnische afstamming verbiedt op het gebied van werkgelegenheid, sociale
bescherming, sociale voordelen, onderwijs en de toegang tot en het aanbod van goederen  en
diensten die voor het publiek beschikbaar zijn15. Het voorstel is tevens in overeenstemming
met Aanbeveling (EU) 2018/951 van de Commissie16 tot vaststelling van normen voor een
doeltreffende en onafhankelijke werking van de organen voor gelijke behandel ing (“organen
voor gelijke behandeling”), die zijn opgericht in het kader van de richtlijn rassengelijkheid17.
Ook is het voorstel in overeenstemming met het Handvest van de grondrechten van de EU,
dat iedere discriminatie op welke grond dan ook, met inbegr ip van ras en etnische afkomst,
verbiedt18. Daarnaast is Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad ontworpen om door middel
van het strafrecht bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat te
bestrijden19.
 Het huidige voorstel heeft tot doel om v erder te gaan met de uitvoering van de Europese
pijler van sociale rechten  door de consolidering van beginsel 3 (“gelijke kansen”) en de
relevantie ervan voor verschillende andere beginselen. Het is ook geïnspireerd op de VN -
Agenda 2030 en de doelstellinge n inzake duurzame ontwikkeling  van de Verenigde Naties.
Het voorstel is in overeenstemming met recente strategieën op het gebied van gelijkheid,
zoals de strategie voor gendergelijkheid 2020 -202520, het EU -actieplan tegen racisme 2020 -
202521, de komende stra tegie voor gelijkheid van LHBTI+, die betrekking hebben op de
specifieke situatie van respectievelijk vrouwen en LHBTI+ onder de Roma, en de EU -
strategie inzake de rechten van slachtoffers22.
15 Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van g elijke
behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming  (de “richtlijn rassengelijkheid”)
(PB L 180 van 19.7.2000, blz.  22).
16 Aanbeveling (EU) 2018/951 van de Commissie van 22 juni 2018 betreffende normen voor organen
voor gelijke behandeling ( PB L  167 van 4.7.2018, blz.  28).
17 Artikel  13 van Richtlijn 2 000/43/EG van de Raad ( PB L 180 van 19.7.2000, blz. 22 ).
18 PB C  303 van 14.12.20 07, blz.  17.
19 Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad van 28 november 2008 betreffende de bestrijding van bepaalde
vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht (PB L 328 van
6.12.2008, blz.  55).
20 COM(2020) 152 final.
21 COM(2020) 565 final.
22 COM(2020) 258 final.
 NL 6  NL • Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie
Het voorstel is in overeenstemming  met andere  EU-beleidsmaatregelen,  met name  de
Europese pijler van sociale rechten,  die ten doel heeft om de sociale rechtvaardigheid te
vergroten ongeacht geslacht, ras of etnische afkomst, godsdienst of overtuiging, handicap,
leeftijd of seksuele geaardheid. Het voorstel maakt deel uit van de specifieke  initiatieven  ter
uitvoering  van de Europese  pijler  en is in overeenstemming  met soortgelijke  initiatieven,
zoals  de versterkte  jongerengarantie23, de toekomstige  kindergarantie  en het komende
actieplan  voor de uitvoering  van de pijler.  Het voorstel draagt bij tot de uitvoering van het
EU-actieplan tegen racisme 2020 -202524 en is in overeenstemming met Richtlijn
2012/29/EU , waarin minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming
van slachtoffers van strafbare feiten zijn neergelegd25, met bijzondere aandacht voor
slachtoffers van een strafbaar feit ingegeven door vooroordeel of door discriminatie. De
specifieke behoeften van de Roma zi jn reeds opgenomen in de nieuwe EU -strategie voor de
rechten van slachtoffers en zullen ook voorkomen in de komende strategie voor de uitvoering
van het Handvest van de grondrechten van de EU. Ook is het voorstel is in overeenstemming
met het wettelijke en  beleidskader van de EU26 voor de aanpak van mensenhandel . In de
richtlijn audiovisuele mediadiensten27 zijn voorschriften opgenomen om gebruikers van
audiovisuele mediadiensten en videoplatforms te beschermen tegen het aanzetten tot geweld
of haat, alsook t egen discriminerende audiovisuele commerciële communicatie. Ook worden
videoplatforms verplicht passende maatregelen te nemen om gebruikers te beschermen tegen
racistische en xenofobe inhoud.
 Bovendien zorgt het voorstel voor samenhang tussen de beleidson dersteuning van de EU
enerzijds en de wettelijke en financieringsinstrumenten die kunnen worden ingezet voor en
afgestemd op de gelijkheid en integratie van de Roma anderzijds, zoals NextGenerationEU,
met inbegrip van de Faciliteit voor herstel en veerkrac ht en de EU -fondsen.
2. RECHTSGRONDSLAG,  SUBSIDIARITEIT  EN EVENREDIGHEID
• Rechtsgrondslag
Artikel 292  van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), op
grond waarvan de Raad aanbevelingen vaststelt op voorstel van de Commissie, in sam enhang
met artikel 19, lid 1, VWEU  dat voorziet in passende maatregelen om discriminatie op grond
van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of
seksuele geaardheid te bestrijden.
23 COM(2020) 277 final.
24 COM(2020) 565 final.
25 Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25  oktober 2012 tot vaststelling va n
minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare
feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/220/JBZ van de Raad ( PB L  315 van 14.11.2012,
blz. 57).
26 Richtlijn 2011/36/EU inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van
slachtoffers daarvan, en ter vervanging van Kaderbesluit 2002/629/JBZ van de Raad (PB L  101 van
15.04.2011, blz. 1) en de mededeling uit 2017 van de Commissie waarin verslag wordt uitgebracht over
de follow -up van de EU -strategie voor de uitroeiing van mensenhandel en het vaststellen van verdere
concrete maatregelen (COM(2017) 728).
27 Richtlijn (EU) 2018/1808 va n het Europees Parlement en de Raad van 14 november 2018 tot wijziging
van Richtlijn 2010/13/EU betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtl ijn audiovisuele
mediadiensten) in het licht van een veranderende marktsituatie ( PB L  303 van 28.11.2018, blz.  69).
 NL 7  NL Andere relevante wettelijke bepalingen:
– Artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, waarin wordt bepaald
dat de waarden waarop de Unie berust eerbied voor de menselijke waardigheid,
vrijheid, democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten,
waaronder de re chten van personen die tot minderheden behoren zijn. Deze waarden
hebben de lidstaten gemeen in een samenleving die wordt gekenmerkt door
pluralisme, non -discriminatie, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en
gelijkheid van vrouwen en mannen.
– Artikel 3, lid 3, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de Europese Unie,
op grond waarvan de Unie verplicht is sociale uitsluiting en discriminatie te
bestrijden en de bescherming van de rechten van het kind te bevorderen.
– Artikel 10 van het Verdrag b etreffende de werking van de Europese Unie ,
waarin wordt bepaald dat de Unie bij de vaststelling en de uitvoering van haar beleid
en activiteiten streeft naar de bestrijding van discriminatie op grond van geslacht, ras
of etnische afstamming, godsdienst of  overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele
geaardheid.
– Artikel 8 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie , waarin
wordt bepaald dat de Unie er bij elk  optreden naar streeft ongelijkheden op te heffen
en de gelijkheid van mannen en vro uwen te bevorderen. Op grond van artikel 157,
lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie  nemen het
Europees Parlement en de Raad maatregelen om de toepassing van het beginsel van
gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en v rouwen in werkgelegenheid
en beroep, met inbegrip van het beginsel van gelijke beloning voor gelijke of
gelijkwaardige arbeid, te waarborgen.
 – Artikel 21 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie , dat
elke discriminatie, met name op grond va n geslacht, ras, etnische afkomst,
godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid verbiedt. In
artikel 23 van het Handvest is het recht op gelijkheid van mannen en vrouwen op alle
gebieden vervat, waaronder op het gebied van werkgeleg enheid, beroep en beloning.
Artikel 26 erkent en eerbiedigt het recht van mensen met een handicap op
maatregelen die beogen hun zelfstandigheid, hun maatschappelijke en
beroepsintegratie en hun deelname aan het gemeenschapsleven te bewerkstelligen.
Bovendi en is in artikel 20 van het Handvest van de grondrechten van de Europese
Unie verankerd dat iedereen gelijk is voor de wet.
• Subsidiariteit  (bij niet-exclusieve  bevoegdheid)
Onderliggende gedeelde waarden, zoals gelijkheid en grondrechten, en gemeenschap pelijke
doelstellingen, zoals economische welvaart, sociale cohesie en solidariteit tussen de lidstaten,
vereisen dat de Unie een rol speelt in het beleid om gelijkheid en integratie van de Roma te
bereiken. Bovendien maakt de transnationale mobiliteit van  de Roma in de EU -landen, in het
kader van het vrije verkeer en de migratie van de Roma uit derde landen, de integratie van de
Roma tot een gemeenschappelijke doelstelling op EU -niveau.
 Het voorstel waarborgt de blijvende toegevoegde waarde van maatregele n op EU -niveau. Uit
de evaluatie van het EU -kader bleek dat dat kader positieve EU -meerwaarde heeft
gehad  door de integratie van de Roma op de EU - en nationale agenda’s te zetten, door de
ontwikkeling van structuren en door verbetering van de samenhang van  het beleid en de
wettelijke en financieringsinstrumenten van de EU die zijn ingezet en afgestemd om de
integratie van de Roma te bevorderen. Het voorstel zal ervoor zorgen dat de politieke wil en
NL 8  NL focus gericht blijft op de gelijkheid en de integratie van de Roma in de EU -landen. Op dit
moment is het onwaarschijnlijk dat de effecten van het EU -kader na 2020 zonder verdere EU -
ondersteuning zullen aanhouden. De nationale inspanningen moeten worden opgevoerd en er
is meer tijd nodig om de werkstructuren te con solideren, andere wettelijke, financiële en
beleidsinstrumenten verder af te stemmen en in te zetten en de impact van het beleid
effectiever te monitoren. Het voorstel is ook bedoeld om de versnippering van de uitvoering
op nationaal niveau te verminderen – een van de zwakke punten die bij de evaluatie van het
EU-kader zijn vastgesteld.
De toegevoegde waarde van het optreden op EU -niveau wordt nog belangrijker in het
licht van de uitdagingen die samenhangen met en voortvloeien uit de COVID -19-crisis.
 Veel R omagemeenschappen hebben onevenredig veel te lijden gehad van over het algemeen
beperkte toegang tot elementaire hygiëne - en sanitaire infrastructuur, beperkte toegang tot
schoon water en gezondheidsdiensten, de hoge mate van economische onzekerheid, overv olle
woningen en overvolle gesegregeerde nederzettingen of kampen. Om ervoor te zorgen dat de
last van de pandemie niet onevenredig zwaar op de meest kwetsbaren drukt en om te
voorkomen dat de bestaande ongelijkheden nog groter worden, is er behoefte aan m aatregelen
op EU -niveau.
• Evenredigheid
Het voorstel  is volledig  in overeenstemming  met het evenredigheidsbeginsel.  De lidstaten
staan voor uitdagingen bij het streven naar gelijkheid, integratie en participatie van de Roma.
Deze uitdagingen variëren echter zowel in intensiteit (afhankelijk van de omvang van de
Romabevolking en hun aandeel in de totale bevolking, de bre dere economische context en de
erfenis van uitsluiting en discriminatie) als in hun specifieke kenmerken (zoals transnationale
mobiliteit, migratie of kwesties in verband met identiteitsdocumenten).
Het voorstel bouwt voort op de mededeling waarin een gem eenschappelijk EU -kader wordt
vastgesteld met gedeelde minimum verbintenissen voor alle lidstaten, aangevuld met
verschillende gradaties van extra politiek engagement, naar gelang van de specifieke situatie
van de landen en de verschillende uitdagingen waar mee de op hun grondgebied levende Roma
worden geconfronteerd. De voorgestelde maatregel houdt ten volle rekening met de praktijken
van de lidstaten en de diversiteit van de nationale strategische kaders.
 Om de vooruitgang te meten heeft de Commissie, met d e steun van het Bureau van de
Europese Unie voor de grondrechten, de werkgroep inzake indicatoren en verslaglegging
betreffende de Roma opgericht  ter aanvulling  op de inspanningen  van de lidstaten.  De
werkgroep  heeft  een reeks  indicatoren  voor de gelijkhei d, de integratie  en de participatie  van
de Roma28 voorgesteld,  die met volledige  inachtneming  van de  specifieke nationale situatie is
ontwikkeld. Landen kunnen uit een reeks van gemeenschappelijke indicatoren relevante
kwalitatieve en/of kwantitatieve indi catoren selecteren om de vooruitgang te meten.
Tegelijkertijd worden de landen op grond van het voorstel verplicht kwalitatieve en/of
kwantitatieve nationale doelstellingen te selecteren die leiden naar doelen op EU -niveau. Zo
wordt een te grote versnipper ing vermeden en wordt er gestreefd naar een groter engagement
van de landen om vooruitgang te boeken op het gebied van gelijkheid, integratie en
participatie van de Roma.
De evenredigheidsbeoordeling  heeft  ook een belangrijke  rol gespeeld  bij de keuze  van het
instrument.
28 Zie bijlage 2 bij de mededeling.
NL 9  NL • Keuze  van instrument
Het voorgestelde instrument is een voorstel voor een aanbeveling van de Raad waarin het
subsidiariteits - en het evenredigheidsbeginsel worden gerespecteerd.  De voorgestelde
aanbeveling  geeft  de lidstaten  richtsnoeren  voor het versnellen  van de vooruitgang  op het
gebied  van de gelijkheid,  integratie  en participatie  van de Roma.  Het voorstel  wordt  samen
met de nieuwe  mededeling  over een strategisch  EU-kader  voor de gelijkheid,  integratie  en
participatie  van de Roma  gepresenteerd.  Het doel is dat de lidstaten,  de Commissie  en alle
belanghebbenden  op consequente  en coherente  wijze  samenwerken  aan het verwezenlijken
van gemeenschappelijke  doelstellingen.
 Als rechtsinstrument  geeft  het voorstel  uiting  aan het engagement  van de lidstaten  om de
maatregelen  die in de aanbeveling  zijn neergelegd  uit te voeren  en biedt  het een stevige
politieke  basis  voor samenwerking  op Europees  niveau  op dit gebied,  met volledige
inachtneming  van de bevoegdheden  van de lidstaten.  Zodra  het voorstel is goedgekeurd,  zal
het de aanbeveling  van de Raad  van 9 december  2013  over doeltreffende  maatregelen  voor de
integratie  van de Roma  vervangen.
Dit initiatief laat zien dat de lidstaten zich opnieuw en krachtiger willen inzetten om de
nationale strate gische kaders voor gelijkheid, inclusie en participatie van de Roma te
verbeteren, de nationale Romacontactpunten te versterken en de gecoördineerde
verslaglegging aan en monitoring door de Commissie voor te zetten . Deze aanbeveling
komt  derhalve  tegemoet  aan de noodzaak  om op EU-niveau  op te treden,  waarbij  ook
rekening  wordt  gehouden  met landspecifieke  verschillen  in de situatie  van de Roma.  De
aanbeveling  stelt de EU in staat om gemeenschappelijke  doelstellingen  na te streven  en biedt
de lidstaten  tegeli jkertijd  enige  flexibiliteit  bij het bereiken  van hun kwalitatieve  en/of
kwantitatieve  doelen,  afhankelijk  van hun uitgangsposities,  nationale  geschiedenis  en huidige
praktijken.
3. EVALUATIE,  RAADPLEGING  VAN  BELANGHEBBENDEN  EN
EFFECTBEOORDELING
• Evaluati e achteraf  van bestaande  wetgeving  en controle  van de
resultaatgerichtheid  ervan
Naar aanleiding van de conclusies van de Raad van 8 december 201629 heeft de Commissie
een grondige evaluatie van het kader uitgevoerd, in december 2018 een verslag30 over de
evaluatie goedgekeurd en een werkdocument van de diensten van de Commissie over de
evaluatie gepubliceerd31.
 In de evaluatie, die betrekking had op de periode 2011 -2017, zijn de relevantie, de coherentie,
de doeltreffendheid, de efficiëntie, de coö rdinatie, de billijkheid, de duurzaamheid en de EU -
meerwaarde van het kader beoordeeld. De evaluatie was gebaseerd op:
– uitgebreid bureauonderzoek van secundaire literatuur, rapporten en databanken,
– diepgaande landenstudies,

29 Conclusies va n de Raad van 8 december 2016. Het versnellen van het proces van de integratie van de
Roma  (15406/16 ). In de conclusies van de Raad werd de Commissie opgeroepen “een tus sentijdse
evaluatie uit te voeren van het EU -kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma tot
2020 en een voorstel te doen voor een strategie voor integratie van de Roma in de periode na 2020, en
daarin een voorstel tot herziening van de  aanbeveling van de Raad te voorzien”.
30 COM(2018) 785 final.
31 SWD(2018) 480 final.
NL 10  NL – interviews met belanghebbenden i n 16 EU -lidstaten,
– interviews op EU -niveau en in drie uitbreidingslanden,
– een openbare raadpleging,
– een onderzoek onder niet -gouvernementele organisaties,
– onderzoeksgegevens over 2016 van het Bureau van de Europese Unie voor de
grondrechten (EU -MIDIS II), en
–  een validatieworkshop.
De conclusie van de evaluatie luidde dat de vier prioritaire gebieden (werkgelegenheid,
onderwijs, gezondheidszorg en huisvesting) nog steeds van cruciaal belang zijn voor de
gelijkheid en integratie van de Roma. Bovendien werd in de evaluatie benadrukt dat wat de
specifieke non -discriminatiedoelstelling betreft, moet worden voortgebouwd op de
inclusiebenadering en tegelijkertijd sterk de nadruk moet worden gelegd op de strijd tegen
zigeunerhaat en discriminatie.
 Uit de evaluatie  bleek dat het kader een positieve EU -meerwaarde had door de integratie van
de Roma op de EU - en nationale agenda’s te zetten, door de ontwikkeling van structuren en
door verbetering van de samenhang van het beleid en de wettelijke en
financieringsinstrume nten van de EU die zijn gebruikt en afgestemd om de integratie van de
Roma te bevorderen.
In de evaluatie werd opgemerkt dat het kader de lidstaten in staat stelde hun doelstellingen
aan te passen aan de specifieke nationale context. Het feit dat ze hun aa npak op hun eigen
situatie konden toesnijden, bleek – volgens de evaluatie – echter ook aanleiding te geven tot
een versnipperde uitvoering, een verminderde doeltreffendheid en een beperking van de
vooruitgang op het gebied van de EU -doelstellingen voor de  integratie van de Roma.
Uit de evaluatie bleek voorts dat het kader slechts beperkt was toegerust voor de diversiteit
binnen de Romabevolking. Het kader was onvoldoende gericht op specifieke groepen binnen
de Roma (vrouwen, jongeren en kinderen, en Roma die mobiel zijn binnen de EU).
Tot slot werd geconcludeerd dat er op EU - en op nationaal niveau governancemechanismen
bestaan, maar dat de werking daarvan beperkt is gebleven. Hoewel er inspanningen zijn
geleverd om de participatie van het maatschappelijk  middenveld te verbeteren, zijn de
mogelijkheden voor de Roma om effectief deel te nemen aan het politieke leven en aan alle
fasen van het beleidsproces nog steeds beperkt.
 In het verslag van de Commissie over de diepgaande evaluatie wordt geconcludeerd da t “uit
de evaluatie blijkt dat het EU -kader het begin betekent van een proces dat, ondanks de vele
beperkingen en de enorme taak die moet worden vervuld, heeft geleid tot positieve resultaten
en een beginnende trendwijziging”. In het verslag wordt verklaar d dat “in de eerste fase
weliswaar een aantal tastbare, zij het ontoereikende resultaten zijn behaald”, maar wordt ook
gewezen op de noodzaak “dat het algemene proces nu moet worden versterkt en beter worden
gefocust. Daarbij moet de nadruk worden gelegd o p een grotere politieke wil, de invoering
van specifieke meetbare doelen en een strikte monitoring, en een doeltreffendere uitvoering,
ondersteund door voldoende financiering en systemen voor participatieve governance.”
NL 11  NL • Raadpleging  van belanghebbenden
De evaluatie van het EU -kader32 vereiste uitgebreide raadplegingen. Een aantal raadplegingen
omvatte talrijke toekomstgerichte vragen, waarvan de antwoorden hebben gediend als input
voor het initiatief. De aanvullende raadplegingen voor het initiatief vormden  een aanvulling
op de raadplegingen die reeds voor de evaluatie werden uitgevoerd33, en het
toepassingsgebied en de doelstellingen ervan werden afgestemd op de overige behoeften op
het gebied van gegevensverzameling.
Met gerichte  raadplegingen  werden  mening en en adviezen  verzameld  over belangrijke
thematische  aspecten  zoals  beleidsopties,  de wijze  waarop  zigeunerhaat,  de participatie  van de
Roma  en diversiteit  kunnen  worden  aangepakt  in het initiatief,  en de vraag  hoe de monitoring
en de meting  van de voorui tgang  zou kunnen  worden  verbeterd  door middel  van indicatoren
en doelstellingen.  Het werkdocument  van de diensten  van de Commissie34, dat tegelijk  met de
mededeling  over het strategisch  kader  en dit voorstel  is gepubliceerd,  geeft  een overzicht  van
de raadplegingsactiviteiten,  de betrokken  belanghebbenden  en hun bijdrage  aan het nieuwe
initiatief.
 • Bijeenbrengen  en gebruik  van expertise
Het voorstel is gebaseerd op het verslag van de Commissie over de evaluatie van het EU -
kader35, het werkdocument van de diensten van de Commissie  over de evaluatie36 en het
gedetailleerde ondersteunende externe evaluatieonderzoek  van ICF/Milieu37, waarop het
voortbouwt.
De resultaten van de onderzoeken die in 2011, 2016 en 2019 door het Bureau van de Europese
Unie voor de grondrechten in resp ectievelijk elf, negen en vijf extra lidstaten zijn uitgevoerd,
zijn ook voor dit voorstel relevant.
De informatie over de uitvoering van de strategieën op nationaal niveau in de EU, die sinds
2016 bij de nationale contactpunten voor de Roma is verzameld, is samengebracht in het
verslag van de Commissie over de vooruitgang op het gebied van de integratie van de Roma
van september 201938. Deze informatie is aangevuld met verslagen van het maatschappelijk
middenveld in het kader van het proefproject “Roma Civi l Monitor” van het Europees
Parlement, 2017 -202039.
Aanvullende bewijzen en gegevens zijn verkregen uit de resultaten van een
Eurobarometerenquête over de perceptie van discriminatie van Roma40 en onderzoeken van
externe deskundigen naar operationele antwoor den op de behoefte om de diversiteit onder de

32 Voor een overzicht van deze activiteiten, zie SWD (2018) 480 fina l, bijlage 2.
33 De evaluatie is gebaseerd op uitgebreid bureauonderzoek van secundaire literatuur, rapporten en
databanken, interviews met belanghebbenden in 16 EU -landen, interviews op EU -niveau en in drie
uitbreidingslanden, een openbare raadpleging, een  onderzoek onder niet -gouvernementele organisaties,
onderzoeksgegevens over 2016 van het FRA (EU -MIDIS II) en een validatieworkshop.
34 SWD(2020) 530 final, bijlage 1.
35 COM(2018) 785 final.
36 SWD(2018) 480 final.
37 Het ondersteunende externe evaluatieonder zoek is hier beschikbaar.
 38 Verslag over de uitvoering van de nationale strategieën voor integr atie van de Roma, COM(2019) 406
final, vergezeld van SWD(2019) 320 final, over de maatregelen voor integratie van de Roma die binnen
het EU -kader zijn gemeld.
39 Details over het project zijn hier besch ikbaar.
40 Speciale Eurobarometer 493 over discriminatie in de EU (de eerste resultaten zijn in september 2019
bekendgemaak t).
NL 12  NL Roma, de bestrijding van zigeunerhaat en de participatie van de Roma beter in aanmerking te
nemen41.
Bij de totstandkoming van het voorstel is ook nauw samengewerkt met het Bureau van de
Europese Unie voor de gr ondrechten op het gebied van monitoringregelingen, onder meer bij
de ontwikkeling van resultaat - en procesindicatoren42.
• Effectbeoordeling
Het voorgestelde  instrument  – een aanbeveling  van de Raad  – biedt  sturing  bij de uitvoering
van de strategische  kaders  voor de Roma,  maar  geeft  de lidstaten  ook de ruimte  om flexibel  te
zijn bij het ontwerpen  en uitvoeren  van maatregelen.  Bijgevolg  is er geen  effectbeoordeling
nodig.
De verwachte effecten hangen grotendeels af van de vraag hoe ver het door de lidsta ten
overeengekomen engagement voor gelijkheid en integratie van de Roma gaat, d.w.z. hoe
ambitieus de aangenomen aanbeveling van de Raad en de daarna vastgestelde nationale
strategische kaders zullen zijn43. Bovendien stuit het uitvoeren van een effectbeoor deling op
het gebied van de gelijkheid en integratie van de Roma niet alleen op algemene uitdagingen
op het gebied van kwantificering en monetarisering van gelijkheid, non -discriminatie en
eerbiediging van de grondrechten, maar ook op ernstige beperkingen op het gebied van de
verzameling van etnische gegevens in sommige lidstaten.
 Een uitgebreid  werkdocument  van de diensten  van de Commissie44 bevat  een overzicht  van de
belangrijkste  lessen  die uit het ontwerp  en de uitvoering  van het EU-kader  tot 2020  kunnen
worden  getrokken.  Het werkdocument  bouwt  voort  op de jaarverslagen  van de Commissie,
diverse  evaluaties  en onderzoeken  op EU-niveau,  deskundigenverslagen,  schaduwrapporten
van het maatschappelijk  middenveld  en feedback  die is ontvangen  tijdens  doelgericht e
raadplegingen  van nationale  en internationale  belanghebbenden.
• Resultaatgerichtheid  en vereenvoudiging
Niet van toepassing.
• Grondrechten
Het voorstel heeft positieve gevolgen voor de bescherming van de grondrechten. Het voorstel
zal de uitvoering van  het Handvest van de grondrechten van de EU een impuls geven, en in
het bijzonder artikel 21, dat iedere discriminatie op welke grond dan ook, met inbegrip van ras
en etnische afkomst, verbiedt45.
4. GEVOLGEN  VOOR  DE BEGROTING
Deze  aanbeveling  heeft  geen  financiële  gevolgen  voor de EU-begroting.
41 De verslagen over deze thema’s zijn in februari 2020 afgerond en zijn hier gepubliceerd.
42 Bijlage 2 bij COM(2020) XXX en Monitoring framework for an EU Roma strategic framework for
equality, inclusion and participation – Objectives and indicators.
43 Zie het werkdocument van de die nsten van de Commissie dat tegelijk met dit voorstel is gepubliceerd,
SWD (2020) 530 final.
44 SWD(2020) 530 final.
45 Toelichtingen bij het Handvest van de grondrechten ( PB C  303 van 14.12.2007, blz.  17).
 NL 13  NL 5. OVERIGE  ELEMENTEN
• Uitvoeringsplanning  en regelingen  betreffende  monitoring,  evaluatie  en
rapportage
Het voorstel is gebaseerd op een gemeenschappelijke, maar gedifferentieerde aanpak. Het
voorstel biedt de lidstaten sturing bij het opzetten van doelmatigere nationale strategische
kaders, waarbij rekening wordt gehouden met landspecifieke uitdagingen op h et gebied van
gelijkheid, integratie en participatie van de Roma. Om de vooruitgang beter te kunnen
monitoren, worden de lidstaten in het voorstel opgeroepen om gebruik te maken van het
gemeenschappelijke indicatorkader voor gelijkheid, integratie en parti cipatie van de Roma.
Aan de ontwikkeling  van dit kader  is gewerkt  door een werkgroep  inzake  indicatoren  voor de
gelijkheid,  integratie  en participatie  van de Roma  na 2020,  die op verzoek  van de Commissie
door het Bureau  van de Europese  Unie  voor de grondre chten  wordt  gecoördineerd.  Het
indicatorkader  bevat  vergelijkbare,  robuuste  en relevante  indicatoren  voor het monitoren  van
de vooruitgang  en de evaluatie  van de resultaten  van de nationale  strategische  kaders  voor de
Roma.  Het kader  omvat  procesindicatore n die betrekking  hebben  op maatregelen  (met
inbegrip  van beleid,  programma’s  en projecten)  en resultaatindicatoren  om vooruitgang  ten
aanzien  van de doelstellingen  te meten  op basis  van statistische  gegevens  die kunnen  worden
verkregen  uit tellingen,  admin istratieve  gegevens  en/of  enquêtegegevens.  In deze reeks
kwantitatieve  en kwalitatieve  indicatoren  wordt  rekening  gehouden  met de nationale
omstandigheden  en het beschikbare  gegevensmateriaal.
 In de onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de be oogde cyclus voor
monitoring, verslaglegging en evaluatie:
NL 14  NL Regelmatige
onderzoeken (FRA)  Verslagen van de
nationale
Romacontactpunten
(NRCP’s)  Verslag over het
gebruik van EU -
middelen  Monitoring
maatschappelijke
organisaties  Monitoringverslagen
van de Commissie  Evaluaties en
voorstel voor
toekomstig
beleidsvoorstel
Gegevensverzameling:
2020
Resultaten: 2021  Nationale
strategische kaders:
2021   1e ronde van
verslagen van
nationale
maatschappelijke
organisaties:
voorjaar 2022  Commissieverslag
over de nationale
strategische kaders:
najaar 2022
 Nationale
uitvoeringsverslagen:
2023   2e ronde van
verslagen van
nationale
maatschappelijke
organisaties:
voorjaar 2024  Commissieverslag
over de uitvoering:
najaar 2024
Gegevensverzameling:
2024
Resultaten: 2025   Verslag over de
mijlpalen van de
outputindicatoren:
2024
 Grondige
evaluatie van
het strategisch
EU-kader voor
de Roma
 Nationale
uitvoeringsverslagen:
2025   3e ronde van
verslagen van
maatschappelijke
organisaties:
voorjaar 2026  Commissieverslag
over de uitvoering:
najaar 2026
Gegevensverzameling:
2028
Resultaten: 2029  Nationale
uitvoeringsverslagen:
2027  Verslag over de
doelen van de
outputindicatoren:
2029  4e ronde van
verslagen van
maatschappelijke
organisaties:
voorjaar 2028  Commissieversl ag
over de uitvoering:
najaar 2028
 Nationale
uitvoeringsverslagen:
2029     Vervolgvoorstel
van de
Commissie:
2030
Evaluatie
achteraf
• Toelichtende  stukken  (bij richtlijnen)
Niet van toepassing.
• Toelichting  bij de specifieke  bepalingen  van het voorstel
De punten 1 -4 hebben betrekking op de horizontale doelstellingen van gelijkheid, integratie
en participatie, en in deze punten worden maatregelen voorgesteld om de vooruitgang op deze
gebieden te bevorderen.
De punten 5 -10 hebben betrekking op de sectorale doelstellingen: effectieve gelijke toegang
voor Roma tot inclusief regulier onderwijs, hoogwaardige en duurzame werkgelegenheid,
hoogwaardige gezondheidszorg en sociale dienstverlening, adequate desegregatie bij
huisvesting en essentiële voorzien ingen.
NL 15  NL De punten 11 -27 hebben betrekking op de noodzaak om de partnerschappen en de
institutionele capaciteit van de verschillende belanghebbenden op dit sectoroverschrijdende
gebied te versterken.
 In de punten 11 -13 wordt de lidstaten aanbevolen ervoor te  zorgen dat de nationale
Romacontactpunten over de middelen en het mandaat beschikken om de uitvoering van
nationaal beleid voor de gelijkheid, integratie en participatie van de Roma doeltreffend te
coördineren.
In de punten 14 en 15 worden de lidstaten aa ngemoedigd om de betrokkenheid van de
organen voor de bevordering van gelijke behandeling te vergroten en hun onafhankelijkheid
en samenwerking met alle relevante actoren te ondersteunen.
In de punten 16 -20 worden de lidstaten opgeroepen om de lokale en re gionale niveaus verder
in te zetten en te ondersteunen teneinde de uitvoering van het nationale strategische kader
voor de gelijkheid, integratie en participatie van de Roma te verbeteren.
De punten 21 -27 hebben betrekking op de samenwerking met en de betr okkenheid van het
maatschappelijk middenveld.
De punten 28 -34 hebben betrekking op manieren om EU -middelen en nationale financiering
doeltreffender in te zetten.
In de punten 35 -39 worden de regelingen voor monitoring en verslaglegging herzien, met als
doel de administratieve last van de verslaglegging te verminderen en de Commissie en het
Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten beter te ondersteunen met behulp van een
gemeenschappelijke reeks proces - en resultaatindicatoren, teneinde de voortga ng richting
verwezenlijking van de doelstellingen en kerndoelen van de EU te monitoren.
 NL 16  NL 2020/0288 (NLE)
Voorstel voor een
AANBEVELING VAN DE RAAD
inzake gelijkheid, integratie en participatie van d e Roma
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel  292,
in samenhang met artikel  19, lid  1,
Gezien het voorstel van de Commissie,
Overwegende hetgeen volgt:
(1) Richtlijn 2000/43/EG van de Raad46 voorziet in een kader ter bestrijding, in de hele
EU, van discriminatie op grond van ras of etnische afstamming op het gebied van
werk, onderwijs, sociale bescherming, waaronder sociale zekerheid en
gezondheidszorg, sociale voordelen en toegang tot en het  aanbod van goederen en
diensten, waaronder huisvesting. Het doel van deze aanbeveling is bij te dragen tot de
doelmatige uitvoering van die richtlijn.
(2) Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad47 verplicht de lidstaten het publiekelijk
aanzetten tot geweld  of haat op grond van ras, huidskleur, godsdienst, afstamming, dan
wel nationale of etnische afkomst strafbaar te stellen en ervoor te zorgen dat
racistische en xenofobe motieven als een verzwarende omstandigheid worden
beschouwd, dan wel dat die door de n ationale rechter in aanmerking kunnen worden
genomen bij de bepaling van de strafmaat. Deze aanbeveling is bedoeld om de strijd
tegen haatdragende uitingen, haatmisdrijven en geweld tegen de Roma op te voeren.
Overeenkomstig Richtlijn 2012/29/EU van het Eu ropees Parlement en de Raad48 tot
vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de
bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, heeft de aanbeveling ook tot doel de
steun aan Romaslachtoffers van dergelijke strafbare feiten te be vorderen.
