Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar id-dehra viżiva tat-tikketta fuq il-prodotti fertilizzanti tal-UE msemmija fl-Anness III tar-Regolament (UE) 2019/1009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2021/C 119/01
Hvis et mærkningskrav ikke giver nyttige oplysninger, når det udtrykkes for den endelige mekaniske gødningsproduktblanding, eller hvis det ikke er muligt at udtrykke det for den endelige mekaniske gødningsproduktblanding, så udtrykkes det for den pågældende specifikke EU-gødningsproduktkomponent. I så fald angives procentdelen af EU-gødningsproduktkomponenten i den mekaniske gødningsproduktblanding. Eksempel: Mærkningen af reaktivitet af en gødningsproduktblanding indeholdende et kalkningsmiddel skal angives som følger: Hvis et mærkningskrav er fælles for flere EU-gødningsproduktkomponenter, men har forskellige udtryksformer, angives begge mærkningskrav på etiketten for den endelige mekaniske gødningsproduktblanding og udtrykkes for hver PFC. Eksempel: Kornstørrelse kan udtrykkes som masseprocent af produkt, der passerer gennem forskellige sigter (gennem en 1,0 mm sigte for kalkningsmiddel og gennem en fastsat sigte for fast uorganisk gødning, der kan være forskellig fra 1,0 mm). Kornstørrelse for en mekanisk gødningsproduktblanding, der indeholder et kalkningsmiddel og en fast uorganisk gødning, kan mærkes på følgende måde: Hvis der gælder en udløbsdato for en EU-gødningsproduktkomponent, gælder den også for den endelige mekaniske gødningsproduktblanding. Udløbsdatoen bør tilpasses efter den endelige mekaniske gødningsproduktblanding og må ikke være senere end den, der gælder for EU-gødningsproduktkomponenten. Hvis dette krav gælder for flere komponenter i EU-gødningsprodukterne, gælder den mest restriktive dato. Hvis der er et nummer for et bemyndiget organ på en mærkning for en eller flere komponenter i EU-gødningsprodukter, skal det også anbringes på etiketten for den endelige mekaniske gødningsproduktblanding med henvisning til EU-gødningsproduktkomponenten. Eksempel: Mekanisk gødningsproduktblanding bestående af EU-gødningsprodukt, som gennemgik modul D1 Bemyndiget organs nr. : 0123 (hæmmer) Nummeret på det bemyndigede organ skal kun anbringes på mærkningen for gødningsprodukter, der har været underkastet overensstemmelsesvurdering gennem modul A1 og modul D1. (1)  Europa-Parlamentets og Rådets forordning (EU) 2019/1009 af 5. juni 2019 om fastsættelse af regler om tilgængeliggørelse på markedet af EU-gødningsprodukter og om ændring af forordning (EF) nr. 1069/2009 og (EF) nr. 1107/2009 og om ophævelse af forordning (EF) nr. 2003/2003 (EUT L 170 af 25. 6. 2019, s. 1). (2)  Europa-Parlamentets og Rådets forordning (EF) nr. 1272/2008 af 16. december 2008 om klassificering, mærkning og emballering af stoffer og blandinger og om ændring og ophævelse af direktiv 67/548/EØF og 1999/45/EF og om ændring af forordning (EF) nr. 1907/2006 (EUT L 353 af 31. 12. 2008, s. 1). (3)  Europa-Parlamentets og Rådets forordning (EF) nr. 1069/2009 af 21. oktober 2009 om sundhedsbestemmelser for animalske biprodukter og afledte produkter, som ikke er bestemt til konsum, og om ophævelse af forordning (EF) nr.  1774/2002 (forordningen om animalske biprodukter) (EUT L 300 af 14. 11. 2009, s. 1). (4)  Anvendes kun for de gødninger, der passer til definitionen af kompleks (hver fysisk enhed indeholder alle deklarerede næringsstoffer i det deklarerede indhold). (5)  Europa-Parlamentets og Rådets forordning (EF) nr. 2003/2003 af 13. oktober 2003 om gødninger (EUT L 304 af 21. 11. 2003, s. 1). (6)  Kommissionens forordning (EU) nr. 463/2013 af 17. maj 2013 om ændring af Europa-Parlamentets og Rådets forordning (EF) nr. 2003/2003 om gødning med henblik på tilpasning af bilag I, II og IV til den tekniske udvikling (EUT L 134 af 18. 5. 2013, s. 1). (7)  EN 14069:2017, kalkningsmidler — betegnelser, specifikationer og mærkning. (8)  EN 16357:2013, karbonatholdigt kalkningsmiddel — bestemmelse af reaktivitet — automatisk titreringsmetode med citronsyre. (9)  EUT L 189 af 20. 7. 2007, s. 1. BILAG Eksempel på en komplet etiketramme (til illustration) Sektion og undersektion Henvisninger og oplysninger PFC-betegnelse Bilag III — del I: Generelle krav (punkt 1. a-b) PFC 1 til 6 PFC 7: Betegnelser for alle anpriste PFC'er — Udtrykket »mineralsk gødning« PFC 1 (punkt 4) for PFC 1 C på betingelser — relevant typologi (kun for ren uorganisk mikronæringsstofgødning) relevant typologi for PFC 1(C)(II)(a) — bilag III — del II — PFC 1(C)(II)(a) — punkt 1 som henvist til i tabellen under PFC 1(C)(II)(a) i bilag I, del II Angivelse af næringsstoffer I PFC'er (Bilag III — del II) — Næringsstoffer: Gødning: Indholdet af næringsstoffer må kun deklareres, hvis de er til stede i den minimumsmængde, der er anført i bilag I for den pågældende PFC (PFC 1 punkt 1) Organisk gødning: PFC 1(A) (punkt a-b-c) Organisk-mineralsk gødning: PFC 1 B (punkt 1. a-b-c) Uorganisk gødning: — Uorganisk makronæringsstofgødning: PFC 1(C)(I) (punkt 1. a-b-c — Uorganisk mikronæringsstofgødning PFC 1(C)(II) — udtrykket »med »nitrifikationshæmmer«, »denitrifikationshæmmer« eller »ureasehæmmer««, alt efter hvad der er relevant Når gødninger indeholder hæmmere PFC 1 (punkt 3. a) — udtrykket »kompleks« Uorganisk gødning: PFC 1(C)(I)(a) på betingelser (PFC 1(C)(1)(a) punkt 1) Indhold Bilag III — del II — Indhold for gødning Næringsstofformer og opløseligheder. — NPK Organisk gødning: PFC 1(A) (punkt d) Organisk-mineralsk gødning: PFC 1(B) (punkt 1. d) Uorganisk gødning: — Uorganisk makronæringsstofgødning: PFC 1(C)(I) (punkt 1. d) — Uorganisk mikronæringsstofgødning PFC 1(C)(II) — CaO, MgO, Na2O, SO3 Organisk gødning: PFC 1(A) (punkt d) Organisk-mineralsk gødning: PFC 1(B) (punkt 1.  d) Uorganisk gødning: — Uorganisk makronæringsstofgødning: PFC 1(C)(I) (punkt 1(d)) — Organisk carbon (Corg) eller organisk materiale Organisk gødning: PFC 1(A) (punkt (d)(v)) Organisk-mineralsk gødning: PFC 1(B) (punkt 1(d)(v)) organisk carbon (Corg) = organisk materiale × 0,56 — tørstof Organisk gødning: PFC 1(A) (punkt d. vi) Organisk-mineralsk gødning: PFC 1(B) (punkt 1. d. vi) — forhold mellem organisk carbon og total nitrogen (Corg/N) Organisk gødning: PFC 1(A) (punkt e) — mikronæringsstoffer (B, Co, Cu, Fe, Mn, Mo, Zn) + oplysningen »chelateret med …« eller »kompleksbundet med …« efter behov Organisk-mineralsk gødning: PFC 1(B) (punkt 2-3-4-5) Uorganisk gødning: — Uorganisk makronæringsstofgødning : PFC 1(C)(I) Hel blok: punkt 5-6-7- 8 væske: punkt 3-4-5-6 — Uorganisk mikronæringsstofgødning PFC 1(C)(II) — hæmmere PFC 1 (punkt 3. b. c.  d) — overfladebehandlingsmidlets navn + % af gødning coatet med hvert overfladebehandlingsmiddel Uorganisk gødning: Coatet gødning PFC 1(C)(I)(a) (punkt 4) — Indhold for kalkningsmiddel Bilag III — del II — PFC 2 — neutraliserende evne   — kornstørrelse Udtrykt som masseprocent af produkt, der passerer gennem en sigte på 1,0 mm — total CaO Udtrykt i masseprocent — total MgO Udtrykt i masseprocent — reaktivitet og metode til bestemmelse af reaktivitet Undtagen for oxid- og hydroxidkalk — Indhold for jordforbedringsmiddel Bilag III — del II — PFC 3 — tørstof % PFC 3 (punkt 1) — NPK Hvis mere end 0,5 masseprocent: N, P2O5 og K2O PFC 3 (punkt 2) — pH Organisk jordforbedringsmiddel PFC 3(A) — elektrisk ledeevne Organisk jordforbedringsmiddel PFC 3(A) angivet som mS/m — indhold af organisk carbon (Corg) i %, eller organisk materiale Organisk jordforbedringsmiddel PFC 3(A) udtrykt i masseprocent organisk carbon (Corg) = organisk materiale × 0,56 — minimumsmængde af organisk nitrogen (Norg) % Organisk jordforbedringsmiddel PFC 3(A) udtrykt i masseprocent efterfulgt af en beskrivelse af oprindelsen af det organiske stof, der er anvendt — forhold mellem organisk carbon og total nitrogen (Corg/N) Organisk jordforbedringsmiddel PFC 3(A) — Indhold for vækstmedium Bilag III — del II — PFC 4 — elektrisk ledeevne angivet som mS/m, undtagen for mineraluld — pH   — mængde — for mineraluld, udtrykt som antal stykker og de tre dimensioner længde, højde og bredde — for andre præformede vækstmedier udtrykt som størrelse i mindst to dimensioner — for andre vækstmedier udtrykt som samlet volumen — bortset fra præformede vækstmedier, mængde udtrykt som volumen af materialer med en partikelstørrelse på over 60 mm, hvis en sådan er til stede — N, der kan ekstraheres ved hjælp af CaCl 2/DTPA (calciumchlorid/diethylentriaminpentaeddikesyre; »CAT-opløselig«) hvis over 150 mg/l — P2O5, der kan ekstraheres ved hjælp af CaCl 2/DTPA (calciumchlorid/diethylentriaminpentaeddikesyre; »CAT-opløselig«) hvis over 20 mg/l — K2O, der kan ekstraheres ved hjælp af CaCl 2/DTPA (calciumchlorid/diethylentriaminpentaeddikesyre; »CAT-opløselig«) hvis over 150 mg/l Fysiske data (for gødning) Bilag III — del II — form af den fysiske enhed: Organisk gødning: PFC 1 A punkt g, hvis relevant Uorganisk gødning: PFC 1(C)(I) i fast form: »granulat«, »pellets«, »pulver« (pulver, hvor mindst 90 vægtprocent af produktet kan passere gennem en sigte med en maskestørrelse på 1 mm), »partikler« (PFC 1(C)(I) (a) punkt 3) i flydende form: PFC (1)(C)(I)(b): »i suspension« eller »i opløsning« (PFC 1 C.  I b punkt 1) — kornstørrelse Uorganisk gødning: PFC 1(C)(I)(a) (punkt 2): udtrykt som masseprocent af produkt, der passerer gennem en fastsat sigte. Biostimulanter til planter Bilag III — del II — PFC 6 — fysisk form PFC 6 (a) — anvendelsesmetode(r) PFC 6 (c) — anprist virkning for hver enkelt målplante PFC 6 (d) — relevante anvisninger Vedrørende produktets effektivitet, herunder praksis for jorddyrkning, kemisk gødskning, uforenelighed med plantebeskyttelsesprodukter, anbefalet størrelse af sprøjtedyser, sprøjtetryk og andre foranstaltninger til bekæmpelse af aerosolspredning. PFC 6 (e) — bevidst tilsatte mikroorganismer Mikrobiel biostimulant til planter PFC 6 (A) Bevidst tilsatte stammer, hvis mikroorganismen har flere stammer + mængde (koncentration) Mikrobiel biostimulant til planter PFC 6 (A) Udtrykt som antallet af aktive enheder pr. volumen eller vægt eller på en hvilken som helst anden måde, der er relevant for mikroorganismen, f. eks. kolonidannende enheder pr. gram (cfu/g). + sætning: »Mikroorganismer kan fremkalde sensibilisering«. Mikrobiel biostimulant til planter PFC 6 A Supplerende erklæringer Hvis relevant — sætningen »Med et lavt chloridindhold« eller tilsvarende Frivillig erklæring, på betingelser: Bilag III — del I: Generelle krav (punkt 9) — Supplerende erklæringer for gødning Hvis relevant — erklæringen »Må kun anvendes i tilfælde af konstateret behov. Anvendelsesmængden må ikke overskrides« Hvis der bevidst er tilsat mikronæringsstoffer: Bilag III — del II Organisk-mineralsk gødning: PFC (1) (B) (punkt 5b) Uorganisk gødning — Hel blok: PFC 1(C)(I) (a) (punkt 8. e) — væske: PFC 1(C)(I) (b) (punkt 6. e og PFC 1 C II punkt 4) — mærkningen »Frigivelseshastigheden af næringsstoffer kan variere afhængigt af substratets temperatur. Det kan være nødvendigt at tilpasse gødskningen. « — mærkningen »Frigivelseshastigheden af næringsstoffer kan variere afhængigt af substratets temperatur eller den biologiske aktivitet. Det kan være nødvendigt at tilpasse gødskningen. « Bilag III — del II Uorganisk gødning: Coatet gødning: PFC 1(C)(I) (a) (punkt 4) her eller i »anvisning for påtænkt anvendelse, herunder anvendelsesmængde, brugsperiode og hyppighed og målplanter eller -svampe« Ingrediensliste Bilag III — del I: Generelle krav (punkt 1. h) — navn/betegnelse for de anvendte ingredienser på over 5 %, og hvis det er stof eller blanding, identificeret som anført i artikel 18 i forordning (EF) nr.  1272/2008 — betegnelserne for de(n) relevante CMC Ingredienser på over 5 % efter produktvægt — hæmmere Bilag III — del II — PFC 5 Alle ingredienser i faldende rækkefølge Nitrogen (N) eller fosforpentoxid (P2O5) over 0,5 masseprocent Gødning: For PFC 1 (punkt 2), og når N og P2O5 er over 0,5 masseprocent og ikke angivet i »Indhold« Angivelse særskilt i forhold til angivelse af næringsstof Brugsanvisning   — anvisninger for påtænkt anvendelse, herunder anvendelsesmængde, brugsperiode og hyppighed og målplanter eller -svampe Bilag III — del I: Generelle krav (punkt 1. d)’ — anvisninger, der sikrer, at den påtænkte anvendelse af EU-gødningsproduktet ikke fører til overskridelse af disse grænseværdier i fødevarer eller foder. Bilag III — del I: Generelle krav (punkt 3) Hvis gødningsproduktet indeholder et stof, for hvilket der er fastsat maksimalgrænseværdier for restkoncentrationer af fødevarer og foder — funktionsperiode Bilag III — del I: Generelle krav (punkt 1. f) For produkter, der indeholder en polymer, der tilhører CMC 9. Anbefalede opbevaringsbetingelser Bilag III — del I: Generelle krav (punkt 1. e) Sikkerhed/miljø   — oplysninger om foranstaltninger til styring af risici for menneskers, dyrs eller planters sundhed, sikkerheden eller miljøet Bilag III — del I: Generelle krav (punkt 1. g) — særlige anvisninger (hvis produkterne indeholder animalske afledte produkter eller ricin eller kakaoskaller eller en polymer) Bilag III — del I: Generelle krav (punkt 4-5-6-7) — oplysninger om mulige virkninger for luftkvaliteten Bilag III — del II — uorganisk gødning PFC 1(C (I) (punkt 1. e om urea og luftkvalitet) Supplerende oplysninger (valgfri oplysninger, på betingelser) Bilag III — del I: Generelle krav (punkt 8) på betingelser — sætningen »Lavt cadmiumindhold« eller tilsvarende og/eller et piktogram Frivillig erklæring, på betingelser, bilag III — del II:   Organisk-mineralsk gødning: PFC 1(B) (punkt 6)   Uorganisk gødning: PFC 1(C)(I) (punkt 2) Krav uden særlig placering på etiketten:   — Produktionsdato — Udløbsdato Bilag III — del II PFC 1 (A) (f) og PFC 4 og PFC 6 (b) PFC 6 (b) — Typenummer/batchnummer Artikel 6 (punkt 6. 5) — Mængde: Bilag III — del I: Generelle krav (punkt 1. c) — Kontaktoplysninger: — Fabrikant Navn Registreret firmanavn eller registreret varemærke Adresse Kapitel II, artikel 6 (punkt 6.  C_2021119NL. 01000101. xml 7. 4. 2021    NL Publicatieblad van de Europese Unie C 119/1 MEDEDELING VAN DE COMMISSIE over hoe het etiket als bedoeld in bijlage III bij Verordening (EU) 2019/1009 van het Europees Parlement en de Raad eruit dient te zien (2021/C 119/01) INLEIDING Overeenkomstig artikel 4, lid 3, van Verordening (EU) 2019/1009 van het Europees Parlement en de Raad (1) (de “verordening bemestingsproducten”), moet de Commissie een document publiceren met richtsnoeren voor fabrikanten en markttoezichtautoriteiten met duidelijke informatie over hoe de in bijlage III bij die verordening bedoelde etiketten eruit dienen te zien, geïllustreerd met voorbeelden. In juli 2019 werd een taskforce van vertegenwoordigers van de EU-lidstaten en belanghebbenden uit de industrie, die alle onder het toepassingsgebied van de verordening bemestingsproducten vallende productfunctiecategorieën (PFC’s) vertegenwoordigen, door de Commissie opgericht om haar diensten (DG GROW/D2) te ondersteunen bij het vervullen van deze taak. Het mandaat van deze taskforce was om een eerste versie van dit document op te stellen. Dit document is in 2019 en 2020 met leden en waarnemers van de deskundigengroep van de Commissie inzake bemestingsproducten gedeeld en besproken. Dit document is juridisch niet bindend en is alleen bedoeld als nuttige leidraad voor belanghebbenden, waaronder fabrikanten en markttoezichtautoriteiten. Alleen het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft de bevoegdheid om een bindende interpretatie van de Uniewetgeving te geven. Dit document met richtsnoeren geeft uitleg over de praktische uitvoering van de etiketteringsvoorschriften in bijlage III bij de verordening bemestingsproducten. Het bevat voorbeelden van etiketten voor de verschillende PFC’s van EU-bemestingsproducten. Deze voorbeelden dienen louter ter informatie. De positie van elk onderdeel, evenals de kleuren die in deze richtsnoeren worden gebruikt, zijn niet verplicht. Het is aan de fabrikant om te beslissen waar hij de informatie plaatst en hoe hij deze opmaakt, met inachtneming van de voorschriften in de verordening bemestingsproducten. Tenzij in deze richtsnoeren anders is bepaald of er helemaal geen kleuren worden gebruikt, worden in de voorbeelden van etiketten de volgende kleurcodes gebruikt: — blauw: algemene voorschriften; — oranje: specifieke voorschriften voor elke PFC; — zwart: andere informatie die op het etiket moet worden vermeld; — groen: vermelde nutriënten. INHOUD Inleiding 1 1. Algemene regels met betrekking tot etikettering in de basistekst van de verordening bemestingsproducten 5 1. 1. Welke gegevens vallen onder verplichte etiketteringsinformatie? 5 1. 2.  Is het mogelijk om vrijwillige informatie op het etiket te vermelden? Waar mag deze vrijwillige informatie worden vermeld? 5 1. 3. Is het mogelijk om informatie op de verpakking te vermelden, buiten het etiket (bv. partijnummer, CE-markering, nummer van de aangemelde instantie, hoeveelheid)? 5 1. 4. Geldt er een minimale/maximale grootte voor het etiket/lettertype? Is er een proportionele grootte die in acht moet worden genomen? 5 1. 5. In welke taal/talen wordt een etiket opgesteld? 6 2. Algemene etiketteringsvoorschriften in bijlage III bij de verordening bemestingsproducten 6 2. 1. Hoe wordt de “aangeven functie” beschreven? 6 2. 2. Hoe wordt de hoeveelheid van het EU-bemestingsproduct uitgedrukt? 6 2. 3. Hoe wordt informatie over de algemene doseringen verstrekt? 7 2. 4. Hoe wordt informatie over de opslagomstandigheden verstrekt? 7 2. 5. Wat houdt de werkingsperiode in van producten die een polymeer bevatten dat tot CMC 9 behoort? 8 2. 6. Hoe wordt informatie over risicobeheer verstrekt? 8 2. 7. Wat wordt bedoeld met “bestanddelen” en hoe worden deze op het etiket vermeld? 9 2. 8. Hoe wordt de functie van een product op het etiket vermeld wanneer het twee of meer functies heeft? 10 2. 9. Is het mogelijk om verschillende formuleringen te gebruiken voor de voorschriften in bijlage III, deel I, punten 4, 5, 6 en 9? 10 2. 10. Is het mogelijk om pictogrammen op basis van goede praktijken te gebruiken? Hoe wordt de wisselwerking met de CLP-verordening beheerd? 10 2. 11. In welke gevallen kan de fabrikant het gehalte aan nutriënten in de vorm van het element uitdrukken? 11 2. 12. Op welke manier kan worden verwezen naar organische stof in plaats van naar organische koolstof? 11 2. 13. Voorbeeld van algemene etiketteringsvoorschriften en de uiterlijke kenmerken 11 3. Specifieke etiketteringsvoorschriften voor PFC 1 Meststof 12 3. 1. Moet het gehalte van alle in een meststof aanwezige nutriënten op het etiket worden vermeld? 12 3. 2. Als in de verordening geen minimumgehalte voor secundaire nutriënten (PFC 1 A) en PFC 1 B)) is gedefinieerd, hoe moet het gehalte aan deze nutriënten dan op het etiket worden vermeld? 12 3. 3. Wanneer het gehalte aan stikstof (N) of fosforpentoxide (P2O5) moet worden aangegeven omdat het meer dan 0,5 massaprocent bedraagt, hoe moet deze informatie dan worden verstrekt? 12 3. 4.  Kan de term “minerale” worden gebruikt in plaats van of in aanvulling op de term “anorganische” bij de aanduiding van het product? Waar op het etiket moet de term “minerale” worden vermeld? 12 3. 5. Heeft ammoniumstikstof (NH3) betrekking op ammoniumstikstof (NH4 +) voor PFC 1? 12 4. Specifieke etiketteringsvoorschriften voor PFC 1 A) Organische meststof 13 4. 1. Voorbeeld van een etiket 13 4. 2. Hoe moet organisch stikstof en de oorsprong van organisch materiaal worden aangegeven? 14 4. 3. Op welk nauwkeurigheidsniveau moet de verplichte informatie voor PFC 1 A) worden aangegeven? 14 4. 4. Moet ammoniumstikstof worden aangegeven, zelfs als het niet aanwezig is in het product? 14 4. 5. Is het mogelijk om organische stof in plaats van organische koolstof aan te geven? 14 4. 6. Waar wordt de informatie met betrekking tot de productiedatum opgenomen? 14 5. Specifieke etiketteringsvoorschriften voor PFC 1 B) Organo-minerale meststof 15 5. 1. Voorbeeld van een etiket 15 5. 2. Hoe moet organisch stikstof en de oorsprong van organisch materiaal worden aangegeven? 16 5. 3. Moet een specifieke vorm van stikstof (N), fosfor (P) of kalium (K) worden aangegeven, ook al is deze niet aanwezig in het product? 16 5. 4. Op welke manier wordt relevante informatie verstrekt over de mogelijke effecten op de luchtkwaliteit van de uitstoot van ammoniak als gevolg van het gebruik van de meststof, en wordt de gebruikers verzocht om geschikte saneringsmaatregelen te treffen indien ureum (CH4N2O) aanwezig is in het product? 16 5. 5. Hoe wordt een “laag gehalte aan cadmium” aangegeven? 16 5. 6. Hoe nauwkeurig kunnen micronutriënten worden aangegeven? 16 6. Specifieke etiketteringsvoorschriften voor PFC 1 C) Anorganische meststof 17 6. 1. PFC 1 C) I): Anorganische macronutriëntenmeststof 17 6. 1. 1. Voorbeeld van een etiket 17 6. 1. 2. Wat is het minimale aantal decimalen dat op het etiket moet worden vermeld? 18 6. 1. 3. Op welke manier wordt relevante informatie verstrekt over de mogelijke effecten op de luchtkwaliteit van de uitstoot van ammoniak als gevolg van het gebruik van de meststof, en wordt de gebruikers verzocht om geschikte saneringsmaatregelen te treffen indien ureum (CH4N2O) aanwezig is in het product? 18 6. 1. 4. Hoe wordt een “laag gehalte aan cadmium” aangegeven? 18 6. 2. PFC 1 C) I) a): Vaste anorganische macronutriëntenmeststof 18 6. 2. 1. Voorbeeld van een etiket 18 6. 2. 2. Voorbeeld van korrelgrootteverdeling 18 6.  2. 3. Op welke manier kunnen de korrelgrootteverdeling en fysieke eenheid op het etiket worden aangegeven? Is het toegestaan om naar meer dan één zeef te verwijzen bij het aangeven van de korrelgrootteverdeling van een product? 19 6. 2. 4. Hoe wordt een “coating” gedefinieerd? 19 6. 2. 5. Hoe wordt de werkingsperiode van gecoate meststoffen aangegeven? 19 6. 2. 6. Hoe wordt het type bedekkingsmiddel aangegeven? 19 6. 2. 7. Hoe wordt het etiket voor meststoffen uit gedolven materialen opgesteld? 20 6. 3. PFC 1 C) I) b): Vloeibare anorganische macronutriëntenmeststof 20 6. 4. PFC 1 C) II): Anorganische micronutriëntenmeststof 21 6. 4. 1. PFC 1 C) II) a): Enkelvoudige anorganische micronutriëntenmeststof 21 6. 4. 2. PFC 1 C) II) b): Samengestelde anorganische micronutriëntenmeststof 21 6. 5. PFC 1 C) — Voorbeeld volledig etiket 22 7. Specifieke etiketteringsvoorschriften voor PFC 2 Kalkmeststof 24 7. 1. Voorbeelden van een etiket 24 7. 2. Verwijzingen naar regelgeving, toelichting en vrijwillige aanvullingen 26 8. Specifiek etiketteringsvoorschrift voor PFC 3 Bodemverbeteraar 27 8. 1. PFC 3 A) Organische bodemverbeteraar 27 8. 1. 1. Voorbeelden van een etiket 27 8. 1. 2. Verwijzingen naar regelgeving, toelichting en vrijwillige aanvullingen 28 8. 2. PFC 3 B) Anorganische bodemverbeteraar 29 8. 2. 1. Voorbeeld van een etiket 29 8. 2. 2. Verwijzingen naar regelgeving, toelichting en vrijwillige aanvullingen 30 9. Specifieke etiketteringsvoorschriften voor PFC 4 Groeimedium 30 9. 1. Voorbeelden van een etiket 30 9. 2. Verwijzingen naar regelgeving, toelichting en vrijwillige aanvullingen 32 10. Specifieke etiketteringsvoorschriften voor PFC 5 Remmers 32 10. 1. PFC 5 A) Nitrificatieremmer 32 10. 2. PFC 5 B) Denitrificatieremmer 33 10. 3. PFC 5 C) Ureaseremmer 33 11. Specifieke etiketteringsvoorschriften voor PFC 6 Biostimulant voor planten 34 11. 1. Voorbeelden van een etiket 34 11. 1. 1. PFC 6 A) Microbiële biostimulant voor planten 34 11. 1. 2. PFC 6 B) Niet-microbiële biostimulant voor planten 36 11. 2. Hoe moet de fysieke vorm van het product worden geëtiketteerd? 37 11. 3. Hoe moeten de relevante instructies in verband met de werkzaamheid van het product, met inbegrip van bodembeheerpraktijken, chemische bemesting, onverenigbaarheid met gewasbeschermingsmiddelen, aanbevelingen voor afmetingen van sproeiers, spuitdruk en andere antidriftmaatregelen, worden verstrekt? 37 11. 4. Hoe moet een verklaring worden opgenomen over het feit dat micro-organismen sensibiliserende reacties kunnen opwekken? 37 11. 5.  Hoe moet de productie- en vervaldatum worden vermeld en waar moet deze op het etiket worden geplaatst? 37 11. 6. Specifieke instructies voor microbiële biostimulanten 37 12. Specifieke etiketteringsvoorschriften voor PFC 7 Bemestingsproductenblend 37 12. 1. Voorbeelden van een etiket 37 12. 2. Hoe worden de etiketteringsvoorschriften voor PFC 7 uitgedrukt? 44 1. ALGEMENE REGELS MET BETREKKING TOT ETIKETTERING IN DE BASISTEKST VAN DE VERORDENING BEMESTINGSPRODUCTEN 1. 1. Welke gegevens vallen onder verplichte etiketteringsinformatie? Etiketteringsvoorschriften Artikelen 6 en 8: naam, geregistreerde handelsnaam of geregistreerd handelsmerk en het postadres van de fabrikant/importeur, evenals een typenummer, partijnummer of een ander middel aan de hand waarvan het EU-bemestingsproduct kan worden geïdentificeerd Bijlage III Algemene en specifieke etiketteringsvoorschriften Artikel 11:“herverpakt door”/”verpakt door” + naam, geregistreerde handelsnaam of geregistreerd handelsmerk en het postadres Artikelen 17 en 18: CE-markering en het identificatienummer van de aangemelde instantie (indien van toepassing) — Dit zijn bindende voorschriften. — Voor fabrikanten geldt dat ze de vermelding “geproduceerd door” op vrijwillige basis vóór het voorschrift van artikel 6, lid 6, kunnen aanbrengen. — Voor verpakkers is het mogelijk om naast de voorschriften van artikel 11 de “id-code” toe te voegen die door de nationale autoriteit is verstrekt. Het nummer van de aangemelde instantie hoeft alleen op de etiketten te worden vermeld voor EU-bemestingsproducten waarvan de conformiteit is beoordeeld aan de hand van module A1 en module D1, zoals bepaald in bijlage IV bij de verordening bemestingsproducten. 1. 2. Is het mogelijk om vrijwillige informatie op het etiket te vermelden? Waar mag deze vrijwillige informatie worden vermeld? Ja, het is mogelijk om vrijwillig andere informatie te vermelden dan die welke in de verordening is gedefinieerd (in de verordening bemestingsproducten zijn bijvoorbeeld regels vastgesteld voor de vrijwillige vermelding “chloorarm”). Overeenkomstig bijlage III, deel I, punt 8, bij de verordening bemestingsproducten mag vrijwillige informatie onder meer de eindgebruiker niet misleiden en moet zij betrekking hebben op toetsbare factoren. 1. 3. Is het mogelijk om informatie op de verpakking te vermelden, buiten het etiket (bv. partijnummer, CE-markering, nummer van de aangemelde instantie, hoeveelheid)? Het etiket moet niet als een vast afgebakende fysieke eenheid worden beschouwd. Op het etiket moet alle verplichte informatie worden vermeld die moet worden aangebracht op of gevoegd bij het EU-bemestingsproduct. — In het geval van een product met verpakking kan de etiketteringsinformatie op de verpakking zelf en/of in een op de verpakking aangebracht document worden vermeld.  — Voor een bulkproduct wordt de etiketteringsinformatie opgenomen in een begeleidend document of bijsluiter. Als de marktdeelnemers normaliter het partijnummer, de hoeveelheid, de CE-markering of enige andere verplichte informatie op de verpakking aanbrengen, voldoet dit dus aan de eisen van de verordening bemestingsproducten. 1. 4. Geldt er een minimale/maximale grootte voor het etiket/lettertype? Is er een proportionele grootte die in acht moet worden genomen? In de verordening zijn geen regels vastgesteld met betrekking tot de grootte van het etiket/lettertype. Het is aan de fabrikant om te bepalen welke afmeting hij voor een etiket gebruikt en om ervoor te zorgen dat de informatie duidelijk, begrijpelijk en leesbaar is. 1. 5. In welke taal/talen wordt een etiket opgesteld? Elke lidstaat beslist welke taal moet worden gebruikt voor zijn nationale markt. Sommige lidstaten aanvaarden een schriftelijke en ondertekende overeenkomst van een klant die werkt met producten voor beroepsmatig gebruik en die ermee akkoord gaat een product te ontvangen met een etiket in een andere taal dan de officiële taal voor die lidstaat (bijvoorbeeld in het Engels). De marktdeelnemer wordt aangeraden om bij de lidstaat waar een product in de handel wordt gebracht, na te gaan of een dergelijke overeenkomst aanvaardbaar is. De nationale autoriteiten die bevoegd zijn voor bemestingsproducten staan vermeld op: https://ec. europa. eu/docsroom/documents/35205 2. ALGEMENE ETIKETTERINGSVOORSCHRIFTEN IN BIJLAGE III BIJ DE VERORDENING BEMESTINGSPRODUCTEN 2. 1. Hoe wordt de “aangeven functie” beschreven? De aanduiding van de aangegeven (of geclaimde) functie moet worden geschreven met het doel de eindgebruikers en markttoezichtautoriteiten van voldoende informatie te voorzien, zonder hen te misleiden. Een fabrikant kan de lengte van de aanduiding van een product beperken tot het noodzakelijke minimum voor de betreffende subcategorie, zolang aan het bovenstaande wordt voldaan. Indien deze aanpak wordt toegepast, moet de PFC-index worden vermeld die overeenkomt met de desbetreffende subcategorie zoals vermeld in bijlage I, deel I, bij de verordening bemestingsproducten. Rekening houdend met het bovenstaande, kunnen dan ook de volgende voorbeelden worden gebruikt: Eerste optie: voor PFC 1 tot en met PFC 6 is het mogelijk om de volledige aanduiding met betrekking tot de productfunctie te gebruiken zoals beschreven in bijlage I, deel I. Bijvoorbeeld: — samengestelde anorganische micronutriëntenmeststof; — samengestelde vaste anorganische macronutriëntenmeststof op basis van ammoniumnitraat en met een hoog stikstofgehalte; — vloeibare organo-minerale meststof. Tweede optie: het is mogelijk om de PFC-index te gebruiken (met, naargelang het geval, hoofdletters of kleine letters) + een verkorte aanduiding.  De volgende tabel geeft enkele voorbeelden: Volledige aanduiding PFC-index + verkorte aanduiding Voorwaarde Samengestelde anorganische micronutriëntenmeststof PFC 1 C) II) b) — Minerale micronutriëntenmeststof Verkorte aanduiding is uitsluitend van toepassing als is voldaan aan de voorwaarden in bijlage III, deel II, PFC 1, punt 4. Samengestelde vaste anorganische macronutriëntenmeststof op basis van ammoniumnitraat en met een hoog stikstofgehalte PFC 1 C) I) a) ii) A) — Minerale meststof op basis van ammoniumnitraat en met een hoog stikstofgehalte Verkorte aanduiding is uitsluitend van toepassing als is voldaan aan de voorwaarden in bijlage III, deel II, PFC 1, punt 4. Vloeibare organo-minerale meststof PFC 1 B) II) — Organo-minerale meststof N. v. t. Een functie van een bemestingsproduct kan alleen worden aangegeven als een geslaagde conformiteitsbeoordeling die functie heeft aangetoond, ook voor producten waarvoor meer dan één functie wordt aangegeven (zie bijlage III, deel I, punt 2). Zie punt 2. 8 voor nadere informatie. 2. 2. Hoe wordt de hoeveelheid van het EU-bemestingsproduct uitgedrukt? Behalve voor groeimedium zijn in de verordening geen specifieke regels vastgesteld voor het uitdrukken van de hoeveelheid. De hoeveelheid kan dus worden uitgedrukt in massa (t, kg of g) of volume (m3, l of ml). Het wordt aanbevolen om alleen eenheden uit het “Internationaal Stelsel van Eenheden” te gebruiken. Aanbevolen wordt om de hoeveelheid uit te drukken in nettomassa voor een vast bemestingsproduct en in nettomassa en/of -volume voor een vloeibaar bemestingsproduct. In bijlage III, deel II, PFC 4, zijn speciale voorschriften voor groeimedium vastgesteld. De hoeveelheid kan, naast de vereiste eenheden, ook worden aangegeven met aanvullende eenheden. 2. 3. Hoe wordt informatie over de algemene doseringen verstrekt? Aangezien bemestingsaanbevelingen gewas-, plaats-, bodem- of klimaatspecifiek kunnen zijn, kan het voor fabrikanten en andere marktdeelnemers gerechtvaardigd zijn om een relatief algemene aanbeveling voor de doseringen te gebruiken, waaronder maximale doseringen. Een fabrikant kan ervoor kiezen om de informatie over de dosering aan te passen aan de eindgebruiker. Hierbij kan een onderscheid worden gemaakt tussen volgende categorieën: — consumptief gebruik (d. w. z. particuliere huishoudens, hobbytuiniers); — beroepsmatig gebruik (d. w. z. openbare ruimte, landbouwers); — industrieel gebruik (d. w. z. gebruik van stoffen als zodanig of in preparaten op industriële locatie, business-to-business).  Overeenkomstig het hierboven gemaakte onderscheid wordt marktdeelnemers die deze benadering willen volgen, aanbevolen om de informatie over de doseringen als volgt aan te passen: — markt voor consumptief gebruik: er moet gedetailleerde informatie over de doseringen per gewas worden getoond; — markt voor beroepsmatig gebruik: het etiket moet de algemene doseringen weergeven alsmede een standaardzin zoals “Neem contact op met bedrijf X of met de distributeur van bedrijf X voor meer specifieke aanbevelingen”; — industriële markt: op het etiket moet een standaardzin staan (bijvoorbeeld): “Dit product is niet bedoeld voor directe toepassing/direct gebruik zonder verdere bewerking. ”. Daarnaast wordt voorgesteld om een zin toe te voegen waarin landbouwers worden opgeroepen om goede bemestingspraktijken te volgen: “Deze productdoseringen zijn aanbevelingen. Wij bevelen de landbouwers aan hun adviseur om advies te vragen om de aanbevelingen aan hun specifieke situatie aan te passen en overbemesting te voorkomen. ”, of “Landbouwers worden aangemoedigd om verlies van nutriënten te voorkomen en om bij het opstellen van bemestingsplannen rekening te houden met officiële aanbevelingen. ”. Opmerking: ter aanvulling van de verplichte voorschriften is het mogelijk om vrijwillige informatie te verstrekken. Zo kan een marktdeelnemer een product aan een industriële klant verkopen met het etiket dat is opgesteld voor een professionele klant. 2. 4. Hoe wordt informatie over de opslagomstandigheden verstrekt? Het is de verantwoordelijkheid van de fabrikanten om de opslagomstandigheden te definiëren op basis van hun kennis van het product en van goede praktijken. Het belangrijkste doel moet zijn om het product onder veilige omstandigheden op te slaan zonder de kwaliteit en gewaarborgde gehalte van het product te verliezen. Pictogrammen waarop goede praktijken worden getoond, mogen worden gebruikt zolang ze duidelijk en niet misleidend zijn. Informatie over opslagomstandigheden kan onder meer de volgende aspecten bevatten: — opslagperiode; — opslagomgeving (open/overdekt/afgesloten; afgedekt; droog enz. ); — opslagtemperatuur/vochtigheid; — opstapelen; — incompatibiliteit met andere materialen; — “Raadpleeg ook de informatie in het veiligheidsinformatieblad (VIB)” (indien verstrekt). 2. 5. Wat houdt de werkingsperiode in van producten die een polymeer bevatten dat tot CMC 9 behoort? De werkingsperiode van een polymeer van “bestanddelencategorie (CMC) 9: Andere polymeren dan nutriëntenpolymeren” kan door de fabrikant worden bepaald. Hiermee wordt de snelheid gedefinieerd waarmee het polymeer moet afbreken, alsmede de frequentie van toedieningen waarin de instructies voor gebruik kunnen voorzien.  Als de aangegeven werkingsperiode kort is, kunnen de instructies voor gebruik voorzien in een frequente toediening, maar dan moet de feitelijke biologische afbraak ook snel zijn. Indien daarentegen de aangegeven werkingsperiode langer is, kan de biologische afbraak trager zijn, maar dan moet de toepassingsfrequentie in de gebruiksaanwijzing ook langer zijn, aangezien bijlage III, deel I, punt 1, f), is bepaald dat de periode tussen twee toepassingen ten minste zo lang moet zijn als de aangegeven werkingsperiode, d. w. z. dat hertoepassing gedurende de werkingsperiode niet is toegestaan. Op het etiket kan een algemene zin worden toegevoegd. Indien dit nuttig wordt geacht, kan een pictogram worden toegevoegd dat de maximale duur van de werkingsperiode aangeeft, zoals hieronder voorgesteld. Het pictogram moet worden aangevuld met een tekst zoals die in onderstaande aanbevelingen. In het tweede voorbeeld, waar de werkingsperiode wordt uitgedrukt als een bereik, is het belangrijk dat de instructies voor gebruik waarin opnieuw toedienen wordt verboden, een verwijzing bevatten naar de langst mogelijke tijdspanne die door het bereik wordt bestreken. “Opnieuw toedienen tijdens de werkingsperiode is niet toegestaan. Neem contact op met het bedrijf of de distributeur van het bedrijf voor meer specifieke aanbevelingen. www. website. com”. “Opnieuw toedienen na minder dan 8 weken is niet toegestaan. Neem contact op met het bedrijf of de distributeur van het bedrijf voor meer specifieke aanbevelingen. www. website. com”. Indien het product bovendien een polymeer bevat dat wordt gebruikt als bindmiddel, moet er een zin worden opgenomen waarin de gebruiker wordt geïnstrueerd het product niet in contact met de bodem te gebruiken. 2. 6. Hoe wordt informatie over risicobeheer verstrekt? Voor producten die krachtens Verordening (EG) nr. 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad (2) (de “CLP-verordening”) zijn ingedeeld, moeten aanvullende etiketteringsvoorschriften in acht worden genomen. Raadpleeg punt 2. 10 voor meer informatie. In andere gevallen is het de verantwoordelijkheid van de fabrikant om relevante informatie ter beheersing van risico’s te verstrekken. Pictogrammen (behalve CLP-gevarenpictogrammen als het product niet is ingedeeld) mogen worden gebruikt zolang ze duidelijk en niet misleidend zijn. Een algemene zin zoals “Om risico’s voor de menselijke gezondheid en het milieu te vermijden, dient u zich aan de aanbevolen instructies voor gebruik van dit bemestingsproduct te houden” kan worden gebruikt.  Overeenkomstig de punten 4, 5 en 6 van deel I van bijlage III bij de verordening bemestingsproducten moeten in de volgende specifieke gevallen de volgende zinnen worden toegevoegd: — indien het EU-bemestingsproduct afgeleide producten in de zin van de verordening dierlijke bijproducten bevat, met uitzondering van mest: “Landbouwhuisdieren mogen niet worden gevoerd, noch rechtstreeks, noch door grazen, met groenvoer afkomstig van land waarop het product is toegepast, tenzij het maaien of grazen plaatsvindt na het verstrijken van een wachttermijn van ten minste 21 dagen. ”; — indien het EU-bemestingsproduct ricine bevat: “Gevaarlijk voor dieren bij inslikken”; — indien het EU-bemestingsproduct onbewerkte of verwerkte cacaoschelpen bevat: “Vergiftig voor honden en katten”. 2. 7. Wat wordt bedoeld met “bestanddelen” en hoe worden deze op het etiket vermeld? Onder bestanddelen moeten worden verstaan alle soorten materiaal (materialen) (zoals grondstoffen, stoffen, mengsels, omvangrijke volumevormende componenten enz. ) die doelbewust tijdens de fabricage worden gebruikt voor/toegevoegd aan het bemestingsproduct, of stoffen die doelbewust zijn verkregen door een chemische reactie binnen het productieproces van het product. In sommige gevallen kunnen bestanddelen onzuiverheden bevatten, die van de lijst met bestanddelen moeten worden uitgesloten. Voor materialen die door een chemische reactie zijn verkregen, moet alleen het reactieproduct worden aangegeven (bijvoorbeeld ammoniumnitraat, ureum) en niet de precursoren ervan. Overeenkomstig de verordening bemestingsproducten moeten alle ingrediënten die meer dan 5 % van het gewicht van het product uitmaken in afnemende volgorde van het drooggewicht worden vermeld. Naast de verplichting om alle bestanddelen te vermelden die meer dan 5 gewichtsprocent van het product uitmaken, kunnen marktdeelnemers besluiten om bestanddelen op het etiket op te nemen die minder dan 5 gewichtsprocent van het product bedragen. Om verwarring tussen verplichte en vrijwillige etikettering te voorkomen, moeten deze bestanddelen in dat geval als aanvullende informatie worden vermeld en niet onder de afdeling “Bestanddelen”, waar wordt verwacht dat alleen bestanddelen worden opgesomd die meer dan 5 gewichtsprocent van het product uitmaken. De verordening bemestingsproducten bevat geen verplichting om op het etiket het werkelijke percentage van elke ingrediënt in de uiteindelijke formulering van het bemestingsproduct vermelden. Voor stoffen en mengsels die onder de CLP-verordening vallen, moet de identificatie voldoen aan alle eisen van deze verordening. Voor een mengsel moeten daarom de handelsnaam en de identiteit van de stoffen die bijdragen aan de indeling volgens artikel 18, lid 3, van de CLP-verordening in de lijst van bestanddelen worden vermeld.  Voor natuurlijke materialen is het mogelijk om naast de namen die worden gebruikt in overeenstemming met artikel 18 van de CLP-verordening, gebruik te maken van mineralogische namen (bijvoorbeeld sylviniet, langbeiniet) en het overeenkomstige identificatienummer van het materiaal (CAS-nummer of EG-nummer), voor zover dat beschikbaar is. Om erg lange lijsten op het etiket zelf te vermijden, wordt aanbevolen om de CMC’s van de bestanddelen door middel van een voetnoot of een verkorte CMC-verwijzing te beschrijven. Voorbeeld van een organo-minerale meststof: — CMC in een voetnoot Cacaodop1, verenmeel2, geconcentreerd superfosfaat3 CAS-nr. 65996-95-4, kaliumchloride3 CAS-nr. 7447-40-7, magnesiumoxide3 CAS-nr. 1309-48-4, ricinuskoek1, beendermeel2, ureum3 CAS-nr. 57-13-6 Verklaring: 1 planten, delen van planten of plantenextracten; 2 afgeleide producten in de zin van Verordening (EG) nr. 1069/2009; 3 stoffen en mengsels als primair materiaal. — Verkorte CMC-verwijzing Cacaodop (CMC 2: planten, delen van planten of plantenextracten), verenmeel (CMC 10: afgeleide producten in de zin van Verordening (EG) nr. 1069/2009 van het Europees Parlement en de Raad (3)), geconcentreerd superfosfaat CAS-nr. 65996-95-4 (CMC 1: stoffen en mengsels als primair materiaal), kaliumchloride CAS-nr. 7447-40-7 (CMC 1), magnesiumoxide CAS-nr. 1309-48-4 (CMC 1), ricinuskoek (CMC 2), beendermeel (CMC 10), ureum CAS-nr. 57-13-6 (CMC 1) In het specifieke geval van bemestingsproducten die compost en/of digestaat bevatten, wordt aanbevolen om de bestanddelenlijst aan te vullen met de gebruikte grondstoffen. Voorbeeld: — Compost CMC 3 (groencompost) — Digestaat CMC 5 (gedroogd digestaat uit mest, energiegewassen en bioafval) of digestaat CMC 5 (vaste fractie van digestaat uit energiegewassen en bioafval van plantaardige oorsprong) 2. 8. Hoe wordt de functie van een product op het etiket vermeld wanneer het twee of meer functies heeft? Op het etiket moeten de in bijlage I bij de verordening bemestingsproducten vermelde benamingen zijn aangebracht die overeenkomen met de aangegeven functies van het product. Alleen de aanduidingen van PFC waarvoor een geslaagde conformiteitsbeoordeling bestaat, mogen worden aangegeven. In dat geval is het aan de fabrikant om de weergavevolgorde van de verschillende (2 of meer) aanduidingen op het etiket te kiezen. Deze functies kunnen worden gescheiden door een streepje of een woord zoals “en” of “met”. Voorbeelden: — Enkelvoudige vaste anorganische macronutriëntenmeststof — Kalkmeststof — Enkelvoudige vaste anorganische macronutriëntenmeststof met kalkmeststof — Enkelvoudige vaste anorganische macronutriëntenmeststof en kalkmeststof Als het product een PFC 7 en een combinatie van een PFC 6 A) en PFC 6 B) is, zijn de algemene aanbevelingen hierboven van toepassing.  Het vermelden van de indexnummers van PFC’s is niet verplicht, zie punt 2. 1 voor verdere informatie. 2. 9. Is het mogelijk om verschillende formuleringen te gebruiken voor de voorschriften in bijlage III, deel I, punten 4, 5, 6 en 9? De verordening bemestingsproducten staat geen herformulering toe van de voorschriften in deel I, punten 4, 5 en 6, van bijlage III. Voor bijlage III, deel I, punt 9 mag een formulering worden gebruikt die vergelijkbaar is met “chloorarm”. 2. 10. Is het mogelijk om pictogrammen op basis van goede praktijken te gebruiken? Hoe wordt de wisselwerking met de CLP-verordening beheerd? Het is mogelijk om de gebruiker op vrijwillige basis te informeren over de opslagomstandigheden of het beheer van effecten op de gezondheid en het milieu met pictogrammen op basis van goede praktijken, zelfs als het product niet onder het toepassingsgebied van de CLP-verordening valt. Als de CLP-verordening van toepassing is, moet het etiket van het product alle op grond daarvan vastgestelde etiketteringsvoorschriften bevatten (gevarenpictogrammen, signaalwoorden, gevarenaanduidingen en veiligheidsaanbevelingen, unieke formule-identificatie indien van toepassing, aanvullende voorschriften voor consumptief gebruik enz. ), waaronder opslagomstandigheden en risicobeheer. Aanvullende informatie (bv. pictogrammen over goede praktijken) kan op het etiket worden aangebracht in overeenstemming met artikel 25 van de CLP-verordening. Deze mogen niet in de plaats komen van, afwijkend zijn van of in tegenspraak zijn met de verplichte etiketteringselementen zoals bedoeld in de CLP-verordening. Bij het gebruik van pictogrammen is het belangrijk om dubbele etikettering te vermijden in overeenstemming met artikel 25 van de CLP-verordening. Voorbeeld: 2. 11. In welke gevallen kan de fabrikant het gehalte aan nutriënten in de vorm van het element uitdrukken? De fabrikant kan de door de verordening bemestingsproducten vereiste gehalten aan nutriënten in plaats van of in aanvulling op de geoxideerde vorm uitdrukken in elementaire vorm door gebruik te maken van de in bijlage III, deel I, punt 10, gedefinieerde conversiefactoren. Zie deel 3 van deze leidraad voor meer informatie. 2. 12.  Op welke manier kan worden verwezen naar organische stof in plaats van naar organische koolstof? Om te voldoen aan de informatie-eisen van de verordening bemestingsproducten mag in plaats van of in aanvulling op organische koolstof (Corg) ook gegevens voor organische stof worden vermeld, met gebruikmaking van de volgende omrekeningsfactor: organische koolstof (Corg) = organische stof × 0,56 Als beide worden gebruikt, kan organische stof tussen haakjes naast organische koolstof (Corg) worden geplaatst, of onder de afdeling met vrijwillige informatie. 2. 13. Voorbeeld van algemene etiketteringsvoorschriften en de uiterlijke kenmerken Een gedetailleerd etiketkader met alle PFC’s en verwijzingen naar de etiketteringsvoorschriften van de verordening bemestingsproducten is opgenomen in de bijlage bij deze leidraad. 3. SPECIFIEKE ETIKETTERINGSVOORSCHRIFTEN VOOR PFC 1 MESTSTOF 3. 1. Moet het gehalte van alle in een meststof aanwezige nutriënten op het etiket worden vermeld? Volgens punt 1 in PFC 1: Meststof in deel II van bijlage III, is de nutriëntendeclaratie is een vrijwillige vermelding en de beslissen fabrikanten welke nutriënten zij willen declareren — zolang aan de voorschriften met betrekking tot de in bijlage I vermelde minimumhoeveelheden is voldaan, met uitzondering van: — stikstof (N) of fosforpentoxide (P2O5), die moeten worden vermeld zodra het gehalte daarvan meer dan 0,5 massaprocent bedraagt (zie punt 3. 3 voor verdere informatie); — de micronutriënten die aanwezig zijn in het in bijlage I vastgestelde minimumgehalte en die moeten worden aangegeven als ze doelbewust worden toegevoegd aan een anorganische of een organo-minerale meststof. Als een nutriënt wordt gedeclareerd, moet aan alle voorschriften van de verordening bemestingsproducten met betrekking tot de nutriëntendeclaratie worden voldaan. 3. 2. Als in de verordening geen minimumgehalte voor secundaire nutriënten (PFC 1 A) en PFC 1 B)) is gedefinieerd, hoe moet het gehalte aan deze nutriënten dan op het etiket worden vermeld? Het is de verantwoordelijkheid van de fabrikant om het gehalte aan secundaire nutriënten aan te geven, rekening houdend met de toleranties die erop moeten worden toegepast. 3. 3. Wanneer het gehalte aan stikstof (N) of fosforpentoxide (P2O5) moet worden aangegeven omdat het meer dan 0,5 massaprocent bedraagt, hoe moet deze informatie dan worden verstrekt? De vermelding van het gehalte aan stikstof (N) of fosforpentoxide (P2O5) kan een bereik van waarden zijn en wordt als onderdeel van het etiket net onder de nutriëntendeclaratie weergegeven, en is duidelijk gescheiden door een lijn of door andere etiketteringsinformatie. Zie het etiketkader dat als voorbeeld wordt gegeven in punt 2.  13 van deze richtsnoeren. Een algemene zin zoals “het product bevat. ” kan worden gebruikt voor deze vermelding. 3. 4. Kan de term “minerale” worden gebruikt in plaats van of in aanvulling op de term “anorganische” bij de aanduiding van het product? Waar op het etiket moet de term “minerale” worden vermeld? Ja, het is mogelijk om de term “anorganische” te vervangen door “minerale” voor de meststof die tot PFC 1 C) behoort, zolang aan de voorwaarden in punt 4 van PFC 1: Meststof in deel II van bijlage III bij de verordening bemestingsproducten is voldaan. In dat geval moet de fabrikant, om te voldoen aan bijlage III, deel I, punt 1, onder a), de PFC-index van de respectieve subcategorie waartoe het product behoort (d. w. z. PFC 1 C) I) a) ii)) toevoegen. Voorbeeld: — Minerale macronutriëntenmeststof (PFC 1 C) I) a) i)) — Minerale macronutriëntenmeststof — PFC 1 C) I) a) i) — PFC 1 C) I) a) i): Minerale macronutriëntenmeststof 3. 5. Heeft ammoniumstikstof (NH3) betrekking op ammoniumstikstof (NH4 +) voor PFC 1? Ja. 4. SPECIFIEKE ETIKETTERINGSVOORSCHRIFTEN VOOR PFC 1 A) ORGANISCHE MESTSTOF 4. 1. Voorbeeld van een etiket 4. 2. Hoe moet organisch stikstof en de oorsprong van organisch materiaal worden aangegeven? Het valt onder de verantwoordelijkheid van de fabrikant om relevante informatie te verstrekken over de oorsprong van organische stoffen in een organische meststof. Hij of zij is ook verantwoordelijk voor het verstrekken van alle relevante informatie die nodig is om risico’s voor het milieu te beheersen. Met het oog op de naleving, door de gebruiker, van de nitraatrichtlijn moet in de declaratie van organische stikstof dan ook ten minste het volgende worden vermeld: — “X % organische stikstof van dierlijke oorsprong, waarvan Y % uit mest” indien het product uitsluitend dierlijke grondstoffen bevat die organisch stikstof leveren; — “X % organische stikstof van plantaardige oorsprong” indien het product uitsluitend plantaardige grondstoffen bevat die organisch stikstof leveren; — “X % organische stikstof van dierlijke en plantaardige oorsprong, waarvan Y % uit mest” indien het product een mengsel is van dierlijke en plantaardige grondstoffen die organisch stikstof leveren. 4. 3. Op welk nauwkeurigheidsniveau moet de verplichte informatie voor PFC 1 A) worden aangegeven? Dit punt is met name relevant voor informatie-elementen zoals het gehalte aan organische koolstof en het gehalte aan droge stof.  Het staat de fabrikant vrij om voor bovengenoemde informatie het nauwkeurigheidsniveau te bepalen dat het meest relevant is voor de gebruiker. Voor het gehalte aan organische koolstof en het gehalte aan droge stof wordt aanbevolen zich te beperken tot een getal met één decimaal, aangezien meer dan één decimaal niet in overeenstemming zou zijn met de nauwkeurigheid van de huidige analysemethoden. 4. 4. Moet ammoniumstikstof worden aangegeven, zelfs als het niet aanwezig is in het product? Ammoniumstikstof moet alleen worden aangegeven als het aanwezig is in het eindproduct. 4. 5. Is het mogelijk om organische stof in plaats van organische koolstof aan te geven? In overeenstemming met bijlage III, deel I, punt 11, is het mogelijk om te verwijzen naar organische stof in plaats van of in aanvulling op organische koolstof (Corg). Het is belangrijk om de volgende omrekeningsfactor in acht te nemen: Corg = organische stof × 0,56 Als beide worden gebruikt, kan organische stof tussen haakjes naast organische koolstof (Corg) worden geplaatst, of onder de afdeling met vrijwillige informatie. 4. 6. Waar wordt de informatie met betrekking tot de productiedatum opgenomen? De productiedatum is de datum waarop het fabricageproces van het product is voltooid. Het is aan de fabrikant om de datum vast te stellen waarop de fabricage van het product is voltooid. Wanneer vanwege het fabricage- of opslagsysteem de exacte productiedatum niet bekend is bij de fabrikant, kan de productiedatum worden opgevat als de datum waarop het product is verpakt. De exacte locatie van de productiedatum op het etiket/verpakking kan variëren afhankelijk van wat het beste past bij het betreffende product, zolang alle informatie op het etiket staat. Het is dus mogelijk gebruik te maken van “tracering”, d. w. z. te verwijzen naar een enkele plaats op het etiket waar de datum wordt vermeld. Het is aan de marktdeelnemer om het formaat van zijn/haar eigen keuze te gebruiken om de datum (letters of cijfers) aan te geven, zolang het maar een volledige datum is (dag/maand/jaar). Deze informatie is in zwarte kleur op het etiketvoorbeeld opgenomen. 5. SPECIFIEKE ETIKETTERINGSVOORSCHRIFTEN VOOR PFC 1 B) ORGANO-MINERALE MESTSTOF 5. 1. Voorbeeld van een etiket 5. 2. Hoe moet organisch stikstof en de oorsprong van organisch materiaal worden aangegeven? Het valt onder de verantwoordelijkheid van de fabrikant om relevante informatie te verstrekken over de oorsprong van organische stof in de organo-minerale meststof.  Hij of zij is ook verantwoordelijk voor het verstrekken van alle relevante informatie die nodig is om risico’s voor het milieu te beheersen. Met het oog op de naleving, door de gebruiker, van de nitraatrichtlijn moet in de declaratie van organische stikstof dan ook ten minste het volgende worden vermeld: — “X % organische stikstof van dierlijke oorsprong, waarvan Y % uit mest” indien het product uitsluitend dierlijke grondstoffen bevat die organisch stikstof leveren; — “X % organische stikstof, van plantaardige oorsprong” indien het product uitsluitend plantaardige grondstoffen bevat die organisch stikstof leveren; — “X % organische stikstof, van dierlijke en plantaardige oorsprong, waarvan Y % uit mest” indien het product een mengsel is van dierlijke en plantaardige grondstoffen die organisch stikstof leveren. 5. 3. Moet een specifieke vorm van stikstof (N), fosfor (P) of kalium (K) worden aangegeven, ook al is deze niet aanwezig in het product? Specifieke vormen of de oplosbaarheid van nutriënten hoeven alleen te worden aangegeven als ze aanwezig zijn in het eindproduct. 5. 4. Op welke manier wordt relevante informatie verstrekt over de mogelijke effecten op de luchtkwaliteit van de uitstoot van ammoniak als gevolg van het gebruik van de meststof, en wordt de gebruikers verzocht om geschikte saneringsmaatregelen te treffen indien ureum (CH4N2O) aanwezig is in het product? Op het etiket van alle bemestingsproducten die volgens de verordening bemestingsproducten in de handel worden gebracht en ureum bevatten, moeten de mogelijke gevolgen voor de luchtkwaliteit als gevolg van het vrijkomen van ammoniak bij het gebruik van meststoffen worden vermeld, en moet gebruikers worden verzocht passende maatregelen te nemen om dit te verhelpen. Deze vermelding staat bij voorkeur dicht bij of onder de nutriëntendeclaratie, of in de afdeling over veiligheid en milieu. De vermelding kan van algemene aard zijn, bijvoorbeeld van de volgende strekking: “Deze meststof bevat ureum, dat ammoniak kan uitstoten en de luchtkwaliteit kan beïnvloeden. Afhankelijk van de lokale omstandigheden moeten passende saneringsmaatregelen worden genomen. ”, of “Deze meststof bevat ureum, dat ammoniak kan uitstoten en de luchtkwaliteit kan beïnvloeden. Afhankelijk van de lokale omstandigheden moeten passende saneringsmaatregelen worden genomen. De fabrikant van deze meststof heeft reeds saneringsmaatregelen genomen door er een ureaseremmer in te verwerken. ”. 5. 5.  Hoe wordt een “laag gehalte aan cadmium” aangegeven? Als het product een cadmiumgehalte heeft dat gelijk is aan of lager is dan 20 mg/kg fosforpentoxide (P2O5), is het mogelijk om te vermelden dat het product een laag gehalte aan cadmium heeft. Het wordt aanbevolen om deze vermelding in de afdeling “Aanvullende informatie” van het etiket te plaatsen. Deze vermelding kan op verschillende manieren worden opgesteld, hetzij door middel van tekst en/of door middel van een pictogram. Als een pictogram wordt gebruikt, moet het het chemische symbool Cd bevatten, maar geen symbolen die andere productkenmerken vertegenwoordigen. 5. 6. Hoe nauwkeurig kunnen micronutriënten worden aangegeven? Bij het aangeven van micronutriëntengehalten moet de fabrikant de in de verordening bemestingsproducten aangegeven decimalen in acht nemen. Zie punt 6. 1. 2 voor verdere informatie. 6. SPECIFIEKE ETIKETTERINGSVOORSCHRIFTEN VOOR PFC 1 C) ANORGANISCHE MESTSTOF 6. 1. PFC 1 C) I): Anorganische macronutriëntenmeststof 6. 1. 1.  Voorbeeld van een etiket Voorstel voor een nutriëntendeclaratie voor een anorganische macronutriëntenmeststof met micronutriënten, met inbegrip van een verwijzing naar een vermelding voor minerale meststoffen: VASTE ANORGANISCHE MACRONUTRIËNTENMESTSTOF NPK (Ca, Mg, S) minerale meststof met micronutriënten, 16-9-12 (+3 +2 +15)/16-3,9-10 (+2,1 +1,2 +6) of MINERALE MESTSTOF (PFC 1 C) I) a)) NPK (Ca, Mg, S) meststof met micronutriënten, 16-9-12 (+3 +2 +15)/16-3,9-10 (+2,1 +1,2 +6) of MINERALE MESTSTOF (PFC 1 C) I) a)) NPK (Ca, Mg, S) meststof op basis van complexvorming (4) met micronutriënten, 16-9-12 (+3 +2 +15)/16-3,9-10 (+2,1 +1,2 +6) of MINERALE MESTSTOF (PFC 1 C) I) a)) NPK (Ca, Mg, S) meststof op basis van complexvorming 16-9-12 (+3 +2 +15)/16-3,9-10 (+2,1 +1,2 +6) met micronutriënten 16% TOTAAL STIKSTOF (N)   7,0 % nitraatstikstof   9,0 % ammoniumstikstof 9% TOTAAL FOSFORPENTOXIDE (P2O5) (= 3,9 % P)   6,7 % in water oplosbaar fosforpentoxide (P2O5) (= 2,9 % P)   9,0 % fosforpentoxide (P2O5), oplosbaar in neutraal ammoniumcitraat (= 3,9 % P) 12 % KALIUMOXIDE (K2O) (= 10 % K), in water oplosbaar 3% TOTAAL CALCIUMOXIDE (CaO) (= 2,1 % Ca)   1,0 % CaO (= 0,7 % Ca), in water oplosbaar 2% TOTAAL MAGNESIUMOXIDE (MgO) (= 1,% Mg) 15 % ZWAVELTRIOXIDE (SO3) (= 6 % S), in water oplosbaar 0,01% boor (B), als natriumzout, in water oplosbaar 0,020% totaal koper (Cu), gecomplexeerd door HGA, 0,015 % in water oplosbaar 0,30% totaal ijzer (Fe)   0,26 % als sulfaat, in water oplosbaar; 0,04 % gecheleerd door EDTA 0,05% mangaan (Mn), als sulfaat, in water oplosbaar 0,006% totaal molybdeen (Mo) als natriumzout   0,003 % oplosbaar in water 0,008% totaal zink (Zn), als oxide Alleen te gebruiken in geval van erkende behoefte. De benodigde hoeveelheden niet overschrijden. Opmerking: dit etiketvoorbeeld toont slechts een deel van de verplichte etiketteringsinformatie (van toepassing op deze categorie meststoffen). Zie het voorbeeld in punt 6. 5 voor een uitvoerig voorbeeld. 6. 1. 2. Wat is het minimale aantal decimalen dat op het etiket moet worden vermeld? De verordening bemestingsproducten geeft geen richtsnoeren voor het aantal te gebruiken decimalen.  De auteur van het etiket moet het leesbaar houden voor de gebruiker en daarom wordt aangeraden: — voor de opgave van macronutriënten (N-P-K-Ca-Mg-Na-S) het aantal decimalen te beperken tot één of geen, met uitzondering van stoffen waarvoor in bijlage I bij de verordening bemestingsproducten reeds minimumwaarden met een of meer decimalen zijn vastgesteld; — om voor de vermelding van micronutriënten het in de verordening vastgestelde aantal decimalen zo veel mogelijk aan te houden. Indien nodig (bijvoorbeeld om aan de tolerantiegrenzen te voldoen) kan voor micronutriënten een extra decimaal worden gebruikt, zoals vermeld in de verordening bemestingsproducten. 6. 1. 3. Op welke manier wordt relevante informatie verstrekt over de mogelijke effecten op de luchtkwaliteit van de uitstoot van ammoniak als gevolg van het gebruik van de meststof, en wordt de gebruikers verzocht om geschikte saneringsmaatregelen te treffen indien ureum (CH4N2O) aanwezig is in het product? Op het etiket van alle bemestingsproducten die overeenkomstig de verordening bemestingsproducten in de handel worden gebracht en ureum bevatten, moeten de mogelijke gevolgen voor de luchtkwaliteit als gevolg van het vrijkomen van ammoniak bij het gebruik van de meststoffen worden vermeld, en moet gebruikers worden verzocht passende maatregelen te nemen om dit te verhelpen. Deze vermelding staat bij voorkeur dicht bij of onder de nutriëntendeclaratie, of in de afdeling over veiligheid en milieu. De vermelding kan van algemene aard zijn, bijvoorbeeld van de volgende strekking: “Deze meststof bevat ureum, dat ammoniak kan uitstoten en de luchtkwaliteit kan beïnvloeden. Afhankelijk van de lokale omstandigheden moeten passende saneringsmaatregelen worden genomen. ”, of “Deze meststof bevat ureum, dat ammoniak kan uitstoten en de luchtkwaliteit kan beïnvloeden. Afhankelijk van de lokale omstandigheden moeten passende saneringsmaatregelen worden genomen. De fabrikant van deze meststof heeft reeds saneringsmaatregelen genomen door er een ureaseremmer in te verwerken. ”. 6. 1. 4. Hoe wordt een “laag gehalte aan cadmium” aangegeven? Als het product een cadmiumgehalte heeft dat gelijk is aan of lager is dan 20 mg/kg fosforpentoxide (P2O5), is het mogelijk om te vermelden dat het product een laag gehalte aan cadmium heeft. Het wordt aanbevolen om deze vermelding in de afdeling “Aanvullende informatie” van het etiket te plaatsen. Deze vermelding kan op verschillende manieren worden opgesteld, hetzij door middel van tekst en/of door middel van een pictogram. Als een pictogram wordt gebruikt, moet het het chemische symbool Cd bevatten, maar geen symbolen die andere productkenmerken vertegenwoordigen. 6. 2.  PFC 1 C) I) a): Vaste anorganische macronutriëntenmeststof 6. 2. 1. Voorbeeld van een etiket Zie het voorbeeld in punt 7. 1. 6. 2. 2. Voorbeeld van korrelgrootteverdeling Zie punt 6. 2. 3 hieronder. 6. 2. 3. Op welke manier kunnen de korrelgrootteverdeling en fysieke eenheid op het etiket worden aangegeven? Is het toegestaan om naar meer dan één zeef te verwijzen bij het aangeven van de korrelgrootteverdeling van een product? Het is aan de fabrikant om de zeef (zeven) met een bepaalde maaswijdte vast te stellen afhankelijk van het product. De informatie met betrekking tot korrelgrootteverdeling en fysieke eenheid moet worden verstrekt, bij voorkeur gegroepeerd op het etiket. Aanvullende informatie over de korrelgrootteverdeling kan vrijwillig door de fabrikant worden verstrekt, mits deze in overeenstemming is met de verordening bemestingsproducten. Bovendien zou het toegestaan moeten zijn om meer dan één vorm van de fysieke eenheid aan te duiden, aangezien er om redenen van stabiliteit bijvoorbeeld sprake kan zijn van een combinatie van meer dan één fysieke eenheid. Voorbeeld: verplichte beschrijvingen op het etiket van korrelgrootteverdeling en fysieke eenheid voor een anorganische vaste macronutriëntenmeststof: Korrelgrootteverdeling: poedervorm. 90 % van het product gaat door een zeef met een maaswijdte van 1 mm. Korrelgrootteverdeling: korrels. X % van het product gaat door een zeef met een maaswijdte van Y mm. Voorbeeld: alternatieve beschrijvingen op het etiket van korrelgrootteverdeling en fysieke eenheid voor een anorganische vaste macronutriëntenmeststof om te voldoen aan de eisen in bijlage III, deel II, PFC 1 C) I) a), punt 2: Korrelgrootteverdeling: combinatie van poedervorm en prils. X % van het product gaat door een zeef met een maaswijdte van 1 mm en de resterende Y % door een zeef met een maaswijdte van Z mm. Korrelgrootteverdeling: korrels. 95 % van het product heeft een korrelgrootte tussen 2,0-4,5 mm. 6. 2. 4. Hoe wordt een “coating” gedefinieerd? De specifieke informatie over gecoate meststoffen wordt bij voorkeur zoveel mogelijk gegroepeerd op het etiket. De informatie over gecoate meststoffen die moet worden verstrekt, heeft betrekking op: — de werkingsperiode van de gecoate meststof; — het type bedekkingsmiddel als bedoeld in bijlage III, deel II, PFC 1 C) I) a), punt 4. 6. 2. 5. Hoe wordt de werkingsperiode van gecoate meststoffen aangegeven? Zie de aanbevelingen hierboven onder punt 2. 5 6. 2. 6.  Hoe wordt het type bedekkingsmiddel aangegeven? Voor gecoate vaste anorganische meststoffen moet de merknaam van het bedekkingsmiddel (de bedekkingsmiddelen) en het percentage meststof dat met elk middel is gecoat worden vermeld. In de verordening bemestingsproducten is een “bedekkingsmiddel” een polymeer dat of zwavelverbinding die de penetratie van water in nutriëntendeeltjes en dus de afgifte van nutriënten regelt. Deze informatie moet worden gevolgd door de vermelding: “De snelheid van de nutriëntenafgiftes kan variëren naargelang de temperatuur van het substraat. Het kan nodig zijn de bemesting aan te passen. ”. Wanneer de meststof gecoat of gedeeltelijk gecoat is met zwavel als bedekkingsmiddel, moet de eerste vermelding worden geherformuleerd als: “De snelheid van de nutriëntenafgifte kan variëren naargelang de temperatuur van het substraat en de biologische activiteit. ”. Voorbeeld dat alle verplichte informatie voor gecoate meststoffen omvat: Een product van X-Y maanden. 100 % van het product is gecoat met coating MERKNAAM®. De snelheid van de nutriëntenafgifte kan variëren naargelang de temperatuur van het substraat. Het kan nodig zijn de bemesting aan te passen. Opnieuw toedienen na minder dan Y maanden is niet toegestaan. 6. 2. 7. Hoe wordt het etiket voor meststoffen uit gedolven materialen opgesteld? Mijnbouw is de winning van waardevolle mineralen of andere geologische materialen uit de aarde, meestal uit een ertslichaam, gang, ader, laag, rif of placerafzetting. Deze afzettingen zijn natuurlijke bronnen van de mineralen, die zelf worden gebruikt als anorganische meststof of als grondstof om (bepaalde) anorganische meststoffen te produceren. Door de natuurlijke oorsprong van die gedolven meststoffen kan het gehalte aan natuurlijk voorkomende onzuiverheden (mineralen die niet belangrijk zijn voor het product) in het product variëren tijdens het winningsproces. Aangezien onzuiverheden echter niet in de lijst van bestanddelen mogen worden opgenomen (zie punt 2. 7 van deze richtsnoeren voor verdere informatie), moet alleen het gedolven product (gedolven mineraal) zelf als bestanddeel worden beschouwd en dus worden aangegeven onder de afdeling “Bestanddelen” op het etiket. Sommige gedolven meststoffen staan al jaren onder hun mineralogische naam bekend. Bij het opnemen van deze stoffen in de afdeling “Bestanddelen” op het etiket is het dan ook mogelijk om naast de namen die worden gebruikt in overeenstemming met artikel 18 van de CLP-verordening, gebruik te maken van mineralogische namen (bijvoorbeeld sylviniet, langbeiniet) en het overeenkomstige identificatienummer van het materiaal (CAS-nummer of EG-nummer), voor zover dat beschikbaar is.  Voorbeeld: lijst met bestanddelen op het etiket voor meststof uit gedolven materialen (natuurlijk voorkomend langbeiniet) — Bestanddelen: langbeiniet (kaliummagnesiumsulfaat) CAS-nr. 14977-37-8 (stoffen en mengsels als primair materiaal) 6. 3. PFC 1 C) I) b): Vloeibare anorganische macronutriëntenmeststof Voorstel voor een nutriëntendeclaratie voor een vloeibare anorganische macronutriëntenmeststof met micronutriënten, met inbegrip van een verwijzing naar een vermelding voor minerale meststoffen: VLOEIBARE ANORGANISCHE MACRONUTRIËNTENMESTSTOF NPK (Ca, Mg, S) meststof met micronutriënten, 16-9-12 (+3 +2 +15)/16-3,9-10 (+2,1 +1,2 +6) of VLOEIBARE MINERALE MESTSTOF (PFC 1 C) I) b)) NPK (Ca, Mg, S) meststof met micronutriënten, 16-9-12 (+3 +2 +15)/16-3,9-10 (+2,1 +1,2 +6) of VLOEIBARE MINERALE MESTSTOF (PFC 1 C) I) b)) NPK (Ca, Mg, S) meststof 16-9-12 (+3 +2 +15)/16-3,9-10 (+2,1 +1,2 +6) met micronutriënten 16% TOTAAL STIKSTOF (N)   7,0 % nitraatstikstof   9,0 % ammoniumstikstof 9% TOTAAL FOSFORPENTOXIDE (P2O5) (= 3,9 % P)   9,0 % in water oplosbaar fosforpentoxide (P2O5) (= 3,9 % P) 12 % KALIUMOXIDE (K2O) (= 10 % K), in water oplosbaar 3 % CALCIUMOXIDE (CaO) (= 2,1 % Ca), in water oplosbaar 2 % MAGNESIUMOXIDE (MgO) (= 1,2 % Mg), in water oplosbaar 15 % ZWAVELTRIOXIDE (SO3) (= 6 % S), in water oplosbaar Micronutriënten zijn volledig in water oplosbaar: 0,01 % boor (B) als natriumzout; 0,020 % koper (Cu), gecomplexeerd door HGA; 0,30 % ijzer (Fe), 0,26 % als sulfaat, 0,04 % gecheleerd door EDTA; 0,05 % mangaan (Mn), als sulfaat; 0,006 % molybdeen (Mo) als natriumzout; 0,008 % zink (Zn), als sulfaat. Alleen te gebruiken in geval van erkende behoefte. De benodigde hoeveelheden niet overschrijden. Opmerking: dit etiketvoorbeeld toont slechts een deel van de verplichte etiketteringsinformatie (van toepassing op deze categorie meststoffen). Zie het voorbeeld in punt 6. 5 voor een uitvoerig voorbeeld. 6. 4. PFC 1 C) II): Anorganische micronutriëntenmeststof 6. 4. 1. PFC 1 C) II) a): Enkelvoudige anorganische micronutriëntenmeststof Voorstel voor een nutriëntendeclaratie voor een enkelvoudige anorganische micronutriëntenmeststof, met inbegrip van een verwijzing naar een vermelding voor minerale meststoffen: ENKELVOUDIGE ANORGANISCHE MICRONUTRIËNTENMESTSTOF minerale micronutriëntenmeststof of ENKELVOUDIGE ANORGANISCHE MICRONUTRIËNTENMESTSTOF minerale micronutriëntenmeststof, 5,3 % Fe of MINERALE MICRONUTRIËNTENMESTSTOF (PFC 1 C) II) a)) 5,3% totaal ijzer (Fe)   2,2 % als sulfaat, in water oplosbaar   3,1 % gecheleerd door EDTA, 1,5 % in water oplosbaar Alleen te gebruiken in geval van erkende behoefte. De benodigde hoeveelheden niet overschrijden. Opmerking: dit etiketvoorbeeld toont slechts een deel van de verplichte etiketteringsinformatie (van toepassing op deze categorie meststoffen).  Zie het voorbeeld in punt 6. 5 voor een uitvoerig voorbeeld. 6. 4. 2. PFC 1 C) II) b): Samengestelde anorganische micronutriëntenmeststof Voorstel voor een nutriëntendeclaratie voor een samengestelde anorganische micronutriëntenmeststof, met inbegrip van een verwijzing naar een vermelding voor minerale meststoffen: SAMENGESTELDE ANORGANISCHE MICRONUTRIËNTENMESTSTOF minerale micronutriëntenmeststof in oplossing of SAMENGESTELDE ANORGANISCHE MICRONUTRIËNTENMESTSTOF minerale micronutriëntenmeststof in oplossing, 0,2 % B, 0,52 % Cu, 2,3 % Fe, 0,5 % Mn, 0,06 % Mo, 0,8 % Zn of MINERALE MICRONUTRIËNTENMESTSTOF IN OPLOSSING (PFC 1 C) II) b)) Micronutriënten zijn volledig in water oplosbaar: 0,2 % boor (B) als natriumzout; 0,52 % koper (Cu), als sulfaat, gecomplexeerd door HGA; 2,30 % ijzer (Fe), 1,04 % gecheleerd door EDTA; 0,5 % mangaan (Mn), als sulfaat; 0,06 % molybdeen (Mo) als natriumzout; 0,8 % zink (Zn), als sulfaat, of 0,2% boor (B), als natriumzout, in water oplosbaar 0,52% koper (Cu), gecomplexeerd door HGA, in water oplosbaar 2,30% ijzer (Fe) als sulfaat; 1,04 % gecheleerd door EDTA, in water oplosbaar 0,5% mangaan (Mn), als sulfaat, in water oplosbaar 0,06% molybdeen (Mo) als natriumzout, in water oplosbaar 0,8% zink (Zn), als sulfaat, in water oplosbaar. Alleen te gebruiken in geval van erkende behoefte. De benodigde hoeveelheden niet overschrijden. Opmerking: dit etiketvoorbeeld toont slechts een deel van de verplichte etiketteringsinformatie (van toepassing op deze categorie meststoffen). Zie het voorbeeld in punt 6. 5 voor een uitvoerig voorbeeld. 6. 5. PFC 1 C) — Voorbeeld volledig etiket 7. SPECIFIEKE ETIKETTERINGSVOORSCHRIFTEN VOOR PFC 2 KALKMESTSTOF 7. 1. Voorbeelden van een etiket Voorbeeld 1 Voorbeeld 2 7. 2. Verwijzingen naar regelgeving, toelichting en vrijwillige aanvullingen Voorbeelden van vrijwillige toevoegingen op het etiket in de afdeling “Aanvullende informatie”: —   Etikettering volgens Verordening (EG) nr. 2003/2003 van het Europees Parlement en de Raad (5) of norm EN 14069 Sinds 2014 worden kalkmeststoffen geëtiketteerd volgens de criteria van Verordening (EG) nr. 2003/2003, zoals gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 463/2013 van de Commissie (6). Om enige consistentie in de etiketteringsinformatie te waarborgen en om gebruikers vertrouwde informatie te verstrekken, kan op vrijwillige basis een verwijzing naar de etikettering volgens deze verordening worden opgenomen in de afdeling “Aanvullende informatie”. Als alternatief kan een verwijzing naar de productbenaming volgens norm EN 14069 (7) vrijwillig op het etiket van de kalkmeststof worden geplaatst.  Deze Europese norm specificeert de standaard- en kwaliteitsvereisten van producten van natuurlijke oorsprong en producten uit industriële processen die worden gebruikt als kalkmeststoffen in de landbouw. —   Verwijzing naar reactiviteit Volgens bijlage III bij de verordening bemestingsproducten moet de reactiviteit en de methode ter bepaling van de reactiviteit worden aangegeven. In bestaande handelspraktijken worden drie methoden erkend voor het bepalen van de reactiviteit van kalkmeststoffen: a) bepaling van de reactiviteit van carbonaat- en silicaat-kalkmeststoffen met zoutzuur; b) bepaling van het producteffect door bodemincubatie; c) bepaling van de reactiviteit door de automatische titratiemethode met citroenzuur. Bijlage I bij de verordening bemestingsproducten bevat minimumeisen voor reactiviteit met betrekking tot de zoutzuur- of incubatietests. In sommige EU-lidstaten wordt de reactiviteit van kalkmeststoffen gemeten met een andere test: de citroenzuurmethode (zoals momenteel beschreven in norm EN 16357 (8)). Deze methode is echter niet opgenomen in bijlage I bij de verordening bemestingsproducten en kan derhalve niet worden gebruikt om aan te tonen dat aan de daarin gestelde eisen is voldaan. De specifieke etiketteringsvoorschriften voor PFC 2 in bijlage III houden geen verplichting in om naar een van de twee tests die in bijlage I zijn opgenomen te verwijzen. Voor etiketteringsdoeleinden kan de fabrikant dus uit de beschikbare meettests de test kiezen die het beste bij het product past en van de grootste waarde voor de gebruiker is, en de aangegeven reactiviteit van zijn/haar product daarop baseren. 8. SPECIFIEK ETIKETTERINGSVOORSCHRIFT VOOR PFC 3 BODEMVERBETERAAR 8. 1. PFC 3 A) Organische bodemverbeteraar 8. 1. 1. Voorbeelden van een etiket Voorbeeld 1: voor de etikettering van een organische bodemverbeteraar die voor 100 % uit turf bestaat, die bijvoorbeeld wordt gebruikt als wijziging voor de teelt van blauwe bessen: Voorbeeld 2: voor de etikettering van een omvangrijke bodemverbeteraar op basis van compost: 8. 1. 2. Verwijzingen naar regelgeving, toelichting en vrijwillige aanvullingen Nationale voorschriften, zowel met betrekking tot het gebruik van het product als in verband met de naleving van de vereisten om het product op de nationale markt in de handel te brengen, mogen op vrijwillige basis worden toegevoegd, zolang ze duidelijk zijn voor de gebruiker en los van het etiket van de verordening bemestingsproducten worden aangebracht. 