Dictamen del Comité Económico y Social Europeo sobre la  Comunicación de la Comisión al Consejo, al Parlamento Europeo, al Comité Económico y Social Europeo y al Comité de las Regiones — La accesibilidad electrónica COM(2005) 425 final
C 110/26 ES Diario Oficial de la Unión Europea 9. 5. 2006 Dictamen del Comité Económico y Social Europeo sobre la «Comunicación de la Comisión al Consejo, al Parlamento Europeo, al Comité Económico y Social Europeo y al Comité de las Regiones — La accesibilidad electrónica» COM(2005) 425 final (2006/C 110/05) El 13 de septiembre de 2005, de conformidad con el artículo 262 del Tratado constitutivo de la Comu- nidad Europea, la Comisión decidió consultar al Comité Económico y Social Europeo sobre la propuesta mencionada. La Sección Especializada de Transportes, Energía, Infraestructuras y Sociedad de la Información, encargada de preparar los trabajos en este asunto, aprobó su dictamen el 23 de febrero de 2006 (ponente: Sr. CABRA DE LUNA). En su 425o Pleno de los días 15 y 16 de marzo de 2006 (sesión del 15 de marzo de 2006 ), el Comité Económico y Social Europeo ha aprobado por 142 votos a favor, 2 en contra y 3 abstenciones el presente Dictamen. 1. Exposición de motivos 1. 1 Hay una necesidad urgente e imperativa de garantizar que el mercado de bienes y servicios accesibles en el ámbito de las tecnologías de la información y la comunicación (en lo sucesivo, TIC) transcurra por una senda de interoperabilidad y compatibilidad tanto en el territorio europeo como a nivel mundial. La industria de las TIC está empezando a asomarse al 1. 2 mercado aún inexplorado de los consumidores con discapa- cidad, así como a una creciente población de consumidores de edad avanzada, sectores ambos que podrían beneficiarse de modo considerable de las características de accesibilidad aplica- bles al diseño y la producción de bienes y servicios de este ámbito. Los Estados miembros de la UE están actuando de modo 1. 3 conjunto y, a la vez, independiente para afrontar la fractura digital y promover la inclusión electrónica y la accesibilidad electrónica a través de medidas legislativas y voluntarias. Es imperativo que en este tema exista una coordinación en toda la UE a fin de poner término a la actual fragmentación del mercado, evitar una mayor fragmentación del mercado y no repetir errores pasados, en épocas en las que la falta de accesi- bilidad a las TIC y el desequilibrio existente entre las tecnolo- gías asistenciales y los bienes y servicios de carácter general dejaba fuera del mercado a muchos consumidores potenciales.  tales errores han En términos económicos más generales, surtido un efecto negativo, en particular al perpetuar la exclu- sión social de muchas personas e inhibir su acceso al mercado laboral. 1. 4 La Comunicación de la Comisión Europea sobre la acce- sibilidad electrónica presenta las prioridades principales que es necesario tomar en consideración y afrontar para evitar la frag- mentación del mercado y promover en su lugar una mayor convergencia y crecimiento económico en este ámbito. 2. Antecedentes de la Comunicación sobre la accesibilidad electrónica estratégico para una sociedad de la información europea, tal y como se expone en la Comunicación «i2010» (1) publicada en junio de 2005. La Comunicación plantea como objetivo principal 2. 2 fomentar un planteamiento más coherente con respecto a las iniciativas en materia de accesibilidad electrónica emprendidas en los Estados miembros y en el sector de la industria. 2. 3 La Comunicación detalla tanto los beneficios que entrañan las nuevas tecnologías para las personas con discapa- cidad como los problemas y las nuevas barreras que genera el desarrollo de estas tecnologías. 2. 4 Asimismo, señala con preocupación la fragmentación existente en el mercado de las tecnologías accesibles y el riesgo de que la falta de armonización e interoperabilidad en este mercado acentúe aún más los problemas. La Comunicación expone tres enfoques distintos para 2. 5 abordar el problema: — promover el establecimiento de requisitos de accesibilidad en la adjudicación de contratos públicos; — garantizar la certificación de la accesibilidad; — mejorar el uso de la legislación vigente. 3. Las personas con discapacidad y la sociedad de la infor- mación Cada vez está más aceptado que los avances en las 3. 1 tecnologías de la información y la comunicación (TIC) deben hacerse eco de las necesidades de toda la sociedad, en especial de las personas más vulnerables a la exclusión social, a fin de afrontar el problema de la «fractura digital» y el peligro de crear una sociedad estancada en dos niveles. 2. 1 La Comunicación de la Comisión sobre la accesibilidad electrónica tiene como finalidad contribuir al nuevo marco (1) COM(2005) 229 final. 9. 5. 2006 ES Diario Oficial de la Unión Europea C 110/27 3. 2 El acceso a la información por parte de las personas con discapacidad debe ser reconocido fundamentalmente como una cuestión de derechos.  Las personas con discapacidad, que repre- sentan el 10 % de la población de la UE, tienen los mismos derechos que las personas sin discapacidad al acceso a los bienes y servicios, incluidos los bienes y servicios en el ámbito de las TIC. 3. 3 Hay también razones económicas importantes para que las administraciones públicas y la industria aborden seriamente este problema. Plantear y solucionar los retos con los que se enfrentan las personas con discapacidad en el acceso a las TIC redundará en beneficio de todos los usuarios, especialmente en beneficio de una población creciente de personas de edad avan- zada, niños y personas con discapacidades temporales. 3. 4 Las personas con discapacidad constituyen un grupo heterogéneo. Asimismo, cabe señalar que los principales grupos con desventajas que experimentan dificultades de acceso a las TIC son: personas con discapacidades cognitivas y de aprendi- zaje; personas con discapacidades sensoriales (personas sordas o con dificultades auditivas, personas ciegas o con deficiencias visuales; personas ciegas y sordas, personas con discapacidades del habla) y personas con discapacidades físicas. 3. 5 Las personas con discapacidad se han beneficiado de los tanto en lo que avances en las TIC de diversas maneras, respecta a las tecnologías de uso general como a las tecnologías asistenciales; cabe citar, por ejemplo: — las ventajas que representa la edición de mensajes de texto para las personas sordas, teniendo en cuenta que aún no se ofrece comunicación en tiempo real; — la disponibilidad de programas informáticos que permiten el reconocimiento de la voz o la amplificación de la imagen para usuarios de ordenador ciegos o con deficiencias visuales; — los sistemas de reconocimiento de voz. Sin embargo, al mismo tiempo se están creando nuevas 3. 6 barreras; por ejemplo: — Debido al desarrollo de las nuevas tecnologías informáticas, las personas ciegas han asistido a una radical reducción de su capacidad de uso de los ordenadores personales: mien- tras que en 1990 el 99 % de los ordenadores personales hubiera podido ser utilizado por usuarios ciegos, hoy en día sólo un tercio de ellos es accesible debido, por ejemplo, a la mayor utilización de comandos visuales a lo largo de los años (2). — La complejidad cada vez mayor de los teléfonos móviles y el uso cada vez mayor de comandos visuales crea barreras (2) Fuente: Unión Europea de Invidentes.  tanto para las personas con discapacidad como para los consumidores no discapacitados. — Actualmente en Europa funcionan diferentes sistemas de telefonía de texto, y ninguno de ellos es compatible con los restantes. Con los actuales sistemas de telecomunicaciones, las personas sordas o con dificultades auditivas no pueden comunicarse a escala europea e internacional en tiempo real. — La televisión digital, una tecnología cada vez más impor- tante para la comunicación interactiva y la información pública, es menos accesible que la televisión analógica para las personas con discapacidad. La tecnología de la televisión digital se basa en gran medida en presentaciones visuales, se dirige con comandos visuales, su manejo es sumamente complicado y podría excluir a otro 4,4 % de los telespecta- dores por su menor accesibilidad (3). — La propia Comunicación de la Comisión Europea propor- ciona varios ejemplos de problemas que hay que afrontar por lo que se refiere a los dispositivos y sistemas interopera- bles de las TIC. 4. Argumentos económicos y empresariales para la accesi- bilidad electrónica y la inclusión electrónica 4. 1 La Estrategia de Lisboa pone de relieve la necesidad de garantizar la inclusión social y económica de todas las personas a través del empleo. Sin embargo, si las tecnologías de la infor- mación y la comunicación no se diseñan de manera accesible se producirá una exclusión permanente y creciente de las personas con discapacidad del mercado laboral general. La apli- cación completa y efectiva de los principios y prácticas de la accesibilidad electrónica es esencial para la inclusión económica de las personas con discapacidad, así como para su inclusión social. La adhesión a los principios de la accesibilidad electró- nica también significa adhesión a los requisitos de seguridad del medio ambiente (como abordar la incompatibilidad de la inter- ferencia electrónica y acústica experimentada por personas que se valen de dispositivos auditivos cuando utilizan los teléfonos móviles). Por término medio, el índice de participación de las personas con discapacidad en el mercado de trabajo de la UE es inferior al 35 %, comparado con hasta un 70 % de trabajadores sin discapacidades. La Comisión ha calculado que entre 2 y 3,5 millones de personas con discapacidades podrían integrarse potencialmente en el mercado de trabajo si se tomaran medidas positivas para superar correctamente las barreras a su integra- ción (4).  La integración económica de las personas con discapa- cidad beneficiará a la sociedad y a la economía europea en su conjunto, al conseguir que desaparezca la dependencia de muchas personas que padecen discapacidades. (3) Televisión digital para todos: un informe sobre facilidad de uso y diseño accesible para el proyecto de televisión digital del Reino Unido por los Grupos generalistas. (4) Informe de la Comisión Europea: Active labour Market Programmes for People with Disabilities («Programas de fomento del mercado laboral activo para las personas con discapacidad»), (2002). C 110/28 ES Diario Oficial de la Unión Europea 9. 5. 2006 4. 2 Aunque la industria de las TIC ha de ser cada vez más consciente de las ventajas económicas y empresariales que puede obtener abordando las necesidades de los usuarios disca- pacitados y de edad avanzada en el diseño de los productos y servicios, es necesario incrementar de modo más activo en toda la industria el conocimiento de estas ventajas. En especial es necesario educar al personal del sector –tanto gestores y técnicos como personal de atención al cliente– sobre los requi- sitos y las características de la accesibilidad, a fin de poder satis- facer mejor las necesidades crecientes en este ámbito. Las personas con discapacidad constituyen el 10-12 % 4. 3 de la población europea. Además, Europa está experimentando un cambio demográfico importante, cuyo aspecto más signifi- cativo será el impacto del envejecimiento de la población en Europa. De aquí al año 2050 el 34,5 % de la población europea superará los 60 años de edad. 4. 4 Las personas con discapacidad, las personas con discapa- cidades temporales y las personas de edad avanzada repre- sentan en conjunto el 30 % de la población europea (5). Además, la tecnología accesible beneficiaría a una población más amplia de consumidores, incluidos los niños y las personas no familiarizadas con las nuevas tecnologías, así como grupos socialmente excluidos. Un ejemplo de esto es la comunicación de texto en tiempo real, cuyo potencial de mercado se extiende mucho más allá de la comunidad de personas con discapacidad. Las personas con discapacidad y las personas de edad 4. 5 avanzada constituyen un mercado sin explotar que la industria necesita aprovechar en mayor medida y comercializar sus mercancías para estos consumidores de un modo en que actual- mente no se hace.  Un estudio alemán ha revelado que el 48 % de las personas mayores de 50 años consideran que los servi- cios y productos de las TIC no están pensados para su grupo de edad (6). Y por otra parte, en un estudio reciente elaborado por Microsoft se señalaba que el 50 % de la población mayor de 59 años se beneficiaría considerablemente de las caracterís- ticas de accesibilidad en las TIC. Las tecnologías accesibles y de diseño para todos han producido mucho empleo dentro del propio sector, en particular entre las PYME que han allanado el camino para las innovaciones en tecnologías accesibles y los avances en nuevos sectores y profesiones. 5. Observaciones generales — El CESE acoge favorablemente la Comunicación de la Comi- sión Europea sobre la accesibilidad electrónica, que plantea propuestas y compromisos importantes en el ámbito de la contratación pública, la certificación y la legislación. Esta Comunicación representa un refuerzo importante de la Comunicación «i2010: una sociedad de la información europea para el crecimiento y el empleo». — El CESE pide a las instituciones de la UE que incorporen las acciones propuestas en la Comunicación sobre accesibilidad electrónica como centro del marco estratégico europeo para la sociedad de la información. Las finalidades y los objetivos destinados a promover la accesibilidad electrónica y la inclusión electrónica recibirán mucha mayor atención en las acciones i2010. — El CESE reconoce que hay muchas personas y familias que no pueden acceder a una conexión telefónica fija debido a lo limitado de sus ingresos. Además, los equipos y servicios de las TIC (como el acceso a Internet) pueden tener precios prohibitivos para estas personas, incluidas aquellas con discapacidad y las personas de edad avanzada; el CESE insta a los Gobiernos de los Estados miembros a que presten apoyo económico para facilitar el acceso a los bienes y servicios de las TIC por parte de los grupos vulnerables y socialmente excluidos de la sociedad. — El CESE toma nota con gran satisfacción del trabajo actual- mente en curso realizado por el «Grupo de Comunicaciones Incluyentes» (INCOM) y por los grupos de trabajo TCAM (7) sobre discapacidad presididos por la Comisión Europea. Estos grupos de trabajo han reunido a todos los interesados con el fin de establecer prioridades y ámbitos de acción clave en lo que respecta a la accesibilidad electrónica: acceso a los bienes y servicios.  — El CESE recuerda que en diversas resoluciones ha destacado y apoyado el fomento de la accesibilidad electrónica de ámbito general y el acceso de las personas con discapacidad a los bienes y servicios, en particular en los siguientes textos: — Dictamen del CESE sobre la «Propuesta de Decisión del Consejo sobre el Año europeo de las personas con discapacidad — 2003» (COM(2001) 271 final — 2001/0116 (CNS), CES 1064/2001). — Dictamen del CESE sobre la Comunicación de la Comi- sión al Consejo, al Parlamento Europeo, al Comité Económico y Social y al Comité de las Regiones — eEurope 2002: Accesibilidad de los sitios Web públicos su contenido (COM(2001) 529 final, CES y de 1546/2001). — Dictamen del CESE sobre la integración de las personas con discapacidad en la sociedad (CES 853/2002). — Dictamen del CESE sobre la Comunicación de la Comi- sión al Consejo, al Parlamento Europeo, al Comité Económico y Social Europeo y al Comité de las Regiones — Igualdad de oportunidades para las personas con discapacidad: un plan de acción europeo (COM(2003) 650 final, CESE 311/2004). — Dictamen del CESE sobre la Propuesta de Reglamento del Parlamento Europeo y del Consejo sobre los dere- chos de las personas de movilidad reducida en el trans- porte aéreo (CESE 730/2005). (5) Estudio de la OCDE-ECMT, «Mejorar el transporte para las personas con falta de movilidad», 1999, datos anteriores a la UE-15. (6) Referencia del estudio: www. seniorwatch. de. (7) Telecommunications Conformity Assessment and Market Survei- llance Committee (TCAM). 9. 5. 2006 ES Diario Oficial de la Unión Europea C 110/29 6. Observaciones generales del CESE sobre las principales propuestas de la Comunicación 6. 1 Normas e interoperabilidad armonizadas 6. 1. 1 El CESE comparte la preocupación de la Comisión Europea con respecto a la falta de soluciones armonizadas en el ámbito de la accesibilidad electrónica. Dado el carácter global de la industria de las TIC es esencial combatir la fragmentación europea provocada por la aparición y el desarrollo de solu- ciones separadas en cada Estado miembro. Sin embargo, para permitir las mayores economías de escala y la mayor posibi- lidad de elección para los consumidores, es esencial evitar la fragmentación global mediante la introducción de requisitos regionales únicos. El CESE considera que la industria de las TIC está 6. 1.  2 tanto en adquiriendo cada vez mayor conciencia de que, Europa como a nivel internacional, hay un mercado sin explorar entre las personas con discapacidad y los consumi- dores de edad avanzada, pero es preciso fomentar y apoyar en mayor medida esta toma de conciencia. 6. 1. 3 El CESE apoya plenamente el desarrollo y la aplicación de normas europeas en materia de accesibilidad que sean abiertas, consensuadas y objetivas y que, al mismo tiempo, reconozcan la situación global y complementen las normas internacionales. La falta de complementariedad de las normas europeas e internacionales provocará confusión y frustración tanto en los consumidores discapacitados como en la industria. Es necesario que los usuarios participen activamente 6. 1. 4 en el proceso de normalización y hay que prestar apoyo para asegurar que las organizaciones representativas de las personas con discapacidad puedan estar representadas en los procesos decisorios para la elaboración de normas europeas en materia de accesibilidad. 6. 1. 5 El CESE considera que se debería requerir a las organi- zaciones europeas de normalización que consideren las cues- tiones de accesibilidad electrónica a la hora de desarrollar todas sus normas. 6. 2 Contratación pública 6. 2. 1 Se ha demostrado que la introducción de requisitos de licitaciones para la adjudicación de accesibilidad en las contratos públicos es un medio muy efectivo de promover la integración del «diseño para todos» y las tecnologías accesibles, así como un medio de promover el crecimiento y el empleo. Que la contratación pública se utilice para impulsar criterios de accesibilidad constituye un medio de proporcionar a la indus- tria un incentivo real para incluir estos criterios en su modus operandi. Por otra parte, el CESE hace un llamamiento para que la nueva iniciativa de la Comisión en materia de contratación pública electrónica para promover las compras en línea sea completamente accesible para las personas con discapacidad (de acuerdo con los objetivos de la accesibilidad electrónica) y evite incidentes de mala utilización o corrupción. 6. 2. 2 La revisión de las directivas comunitarias relativas a la adjudicación de contratos públicos brinda la posibilidad de incluir la accesibilidad como criterio para la adquisición pública de equipos y servicios en el ámbito de las TIC.  Es importante recordar que los contratos públicos constituyen el 16 % del PIB de la UE, es decir, 1,5 billones de euros y que, de ellos, el ámbito de las TIC supone el 6 % del PIB. La cifra media de gasto en materia de TIC en el sector público en Europa asciende al 0,8 % del PIB, es decir, 76 000 millones de euros. Con este nivel de inversión es esencial que en las adquisiciones públicas se garantice una política de compras sostenible a largo plazo que permita que TODOS los miembros de la sociedad tengan acceso a los bienes y servicios que se presten. Esta polí- tica de inclusión electrónica es esencial para el funcionamiento eficaz de las economías locales y para la promoción del bien- estar y la independencia de los miembros de la comunidad. 6. 2. 3 El CESE, por tanto, apoya plenamente la propuesta de la Comisión Europea de avanzar, en conjunción con los orga- nismos de normalización europeos, para desarrollar requisitos europeos de accesibilidad en la adjudicación de contratos públicos para los productos y servicios en el ámbito de las TIC. Ahora bien, es esencial que esos requisitos estén equilibrados entre las necesidades de los usuarios y las exigencias de la industria y que sean utilizables por las autoridades públicas y no conduzcan a la fragmentación en el mercado europeo ni, en la medida de lo posible, en el mercado mundial. Además, en la futura revisión de las directivas sobre la 6. 2. 4 adjudicación de contratos públicos de la UE (8), el CESE acogería con satisfacción que se consolidaran las disposiciones de las directivas de modo que se incluyan requisitos obligato- rios en materia de accesibilidad para las adjudicaciones públicas. 6. 3 Certificación y prueba por terceros frente a autodeclaración Es necesario que la industria de las TIC comunique 6. 3. 1 con más claridad a los consumidores las características de acce- sibilidad y «diseño para todos» de sus bienes y servicios de uso general. 6. 3. 2 El CESE considera interesante la propuesta de la Comi- sión Europea en el sentido de explorar los sistemas de certifica- ción y autodeclaración y de fomentar la transparencia y el mayor reconocimiento de la accesibilidad electrónica mediante la consideración de adecuados sistemas de certificación para una marca de accesibilidad electrónica para los bienes y servi- cios que cumplan las normas en la materia. 6.  3. 3 El CESE considera que, en el futuro, la investigación y la recogida de datos sobre las diferentes opciones ayudará a clarificar cuál es el mejor camino que cabría seguir y, en espe- cial, acoge muy favorablemente la(s) próximas conferencia(s) e iniciativas de la UE en la materia. (8) Directiva 2004/18/CE y Directiva 2004/17/CE. C 110/30 ES Diario Oficial de la Unión Europea 9. 5. 2006 6. 4 Uso de la legislación 6. 4. 1 La Comisión Europea llama acertadamente la atención sobre la legislación vigente en la UE que puede utilizarse para fomentar y hacer cumplir la accesibilidad electrónica. 6. 4. 2 Se aprueba y apoya que la industria asuma compro- misos voluntarios. Tales compromisos voluntarios demuestran el nivel de interés y atención de la industria a la hora de abordar la accesibilidad en el diseño de los bienes y servicios. Pero, al mismo tiempo, los compromisos voluntarios por sí solos no han demostrado ser suficientes para asegurar la aplica- ción adecuada de los requisitos de accesibilidad con vistas a superar las barreras de acceso a las tecnologías de uso general que experimentan las personas con discapacidad. Los compro- misos voluntarios deberían complementarse también con inicia- tivas legislativas en el ámbito de la contratación pública. 6. 4. 3 Es importante que el compromiso de la UE respecto a la inclusión electrónica y a la accesibilidad electrónica se reco- nozca explícitamente y se integre horizontalmente en las demás iniciativas pertinentes de la UE. Por ejemplo, 6. 4. 4 la legislación vigente en materia de contratos públicos y comunicaciones electrónicas está sólida- mente respaldada por la legislación de la UE contra la discrimi- nación en el ámbito del empleo, que proporciona oportuni- dades importantes de responder mejor a las necesidades de acceso de las personas con discapacidad. — Debe ejercerse un control regular e integral, tanto en la Comisión como en los Estados miembros, de cómo se están aplicando en la práctica e in situ los compromisos legisla- tivos en materia de accesibilidad electrónica. — En las futuras revisiones legislativas debería examinarse cómo mejorar la legislación vigente para poder consolidar y ampliar las disposiciones sobre la accesibilidad electrónica. Es necesario apoyar y fomentar explícitamente la accesibi- lidad electrónica en los reglamentos comunitarios sobre los Fondos Estructurales y en el Programa Marco de Investiga- ción (2007-2013) de la UE.  — Es necesario que las instituciones comunitarias introduzcan una legislación más estricta y exhaustiva sobre el acceso a bienes y servicios por parte de las personas con discapa- cidad, también con respecto a las tecnologías de la comuni- cación e información, a fin de que la UE pueda asegurar el respeto a los derechos humanos y sociales de las personas con discapacidad y el derecho de éstas a la igualdad de acceso a los bienes y servicios. — Es preciso consolidar y ampliar el ámbito de las disposi- ciones de accesibilidad en el paquete de Directivas sobre las comunicaciones electrónicas de la UE. La Directiva relativa al servicio universal (9) cubre 6. 4. 5 actualmente el acceso a los teléfonos públicos de pago y a los servicios telefónicos disponibles para el público, tales como los servicios de urgencia y los servicios de información sobre números de abonados. El CESE lamenta que la Directiva no cubra en su ámbito de acción ni los teléfonos móviles ni los servicios de banda ancha. El ámbito de acción de la Directiva relativa al servicio universal debería ampliarse para cubrir tanto los teléfonos móviles como los servicios de banda ancha (10), al tiempo que habría que asegurar la igualdad de acceso a las redes y servicios gracias a tarifas justas y, en caso necesario, tarifas sociales. 6. 4. 6 Muchas personas con discapacidad continúan experi- mentando graves problemas de capacidad de utilización y de terreno de las comunicaciones móviles. Las acceso en el personas sordas o con dificultades auditivas, las personas con dificultades de habla y las personas ciegas y sordas necesitan comunicaciones móviles interactivas en tiempo real; es nece- sario que accedan en igualdad de condiciones con las personas sin discapacidad a la comunicación interactiva a través de las comunicaciones móviles, en lo que respecta a la capacidad de utilización y a la calidad del servicio, así como a los equipos, la oferta, la disponibilidad y el precio. 6. 4. 7 Es necesario abordar el problema de la interoperabi- lidad de los actuales sistemas utilizados por las personas con discapacidades sensoriales. Las personas con discapacidad deben poder hacer una llamada en tiempo real sin dificultad, tanto a escala europea como internacional. Cada vez se utiliza más Internet como herramienta de 6. 4. 8 servicio público y comunicación, pero las personas con disca- pacidad siguen experimentando problemas importantes de acceso al intentar utilizar Internet.  Cabe citar un ejemplo de problema de accesibilidad en relación con los servicios de banda ancha: actualmente hay nuevos servicios de voz a través de Internet, como Voice Over (VOIP), que ofrecen servicios de «telefonía» de banda ancha, un servicio barato muy atractivo para los usuarios, especialmente para las llamadas internacionales. Sin embargo, no hay ninguna garantía de que el sistema VOIP proporcione acceso a servicios de urgencia o servicios de información telefónica. Es preciso abordar este problema. Internet Protocol 7. Propuestas específicas del CESE Teniendo en cuenta los objetivos y problemas antes mencio- siguientes propuestas nados, el CESE considera que concretas pueden aportar una contribución útil a la realización de los objetivos globales: las (9) Directiva 2002/22/CE (10) El CESE subraya que la telefonía móvil «Pay-As-You-Go» ha apor- tado una importante contribución a ampliar el acceso a los servi- cios de telefonía por parte de personas con bajos ingresos y en este sentido ha hecho más que los operadores nacionales. 9. 5. 2006 ES Diario Oficial de la Unión Europea C 110/31 7. 1 Normas armonizadas e interoperabilidad El CESE solicita que se requiera a las organizaciones 7. 1. 1 europeas de normalización que consideren la accesibilidad a la hora de desarrollar las normas de las TIC. El CESE pide que la UE adopte normas y compromisos 7. 1. 2 legislativos para lograr la armonización de los requisitos de accesibilidad para las personas con discapacidad especialmente en las siguientes áreas: — acceso a redes IP que incluyan servicios de urgencia — desarrollo de las comunicaciones en tiempo real, en especial para las personas sordas o con dificultades auditivas — acceso a la televisión digital interactiva llamamiento a los Estados miembros para que elaboren un plan de acción sobre la aplicación y el modo de poner en práctica las normas europeas para que produzcan el mejor efecto posible a nivel nacional con arreglo a un enfoque común y coherente. 7. 4 Integración 7. 4.  1 El CESE pide que en todas las propuestas legislativas y no legislativas pertinentes de la UE con respecto a las TIC se reconozca explícitamente la importancia de la accesibilidad electrónica y el «diseño para todos» y ergonómico, en especial en los documentos clave de la UE sobre la sociedad de la infor- mación, así como por lo que se refiere a los reglamentos de los Fondos Estructurales, los instrumentos de financiación para los nuevos países candidatos a la adhesión y el Séptimo Programa Marco de Investigación. — necesidad de interconectar la prestación de servicios accesi- bles con el acceso y la capacidad de utilización de los equipos. 7. 5 Accesibilidad a la Web 7. 2 Certificación y prueba por terceros frente a autodeclaración 7. 2. 1 El CESE apoya la propuesta de la Comisión de examinar la posibilidad de crear un sistema de certificación y de etiquetado de los productos, así como de autodeclaraciones de conformidad junto con el carácter obligatorio o facultativo de estos procesos y apoya la participación de todas las partes interesadas, y especialmente de las organizaciones representa- tivas de las personas con discapacidad. La Comisión Europea deberá facilitar al CESE los resultados durante el año 2007. 7. 3 Contratación pública 7. 3. 1 El CESE pide a los Estados miembros de la UE que sin demora incorporen plenamente al Derecho nacional las direc- tivas sobre adjudicación de contratos públicos y que garanticen la adopción de disposiciones estrictas sobre los requisitos de accesibilidad de las personas con discapacidad y su inclusión en la legislación nacional. El CESE pide a todas las administraciones públicas que 7. 3. 2 incluyan criterios de accesibilidad en sus procedimientos de lici- tación. El CESE pide que en la revisión futura de las directivas 7. 3. 3 sobre adjudicación de contratos públicos se incluyan disposi- ciones obligatorias sobre la accesibilidad con respecto a los bienes y servicios en el ámbito de las TIC. Conforme a ellas, debería quedar legalmente prohibido que las administraciones públicas utilicen programas de software, equipos de hardware u otros productos y servicios del ámbito de las TIC que no sean conformes con las actuales normas de accesibilidad. Con respecto al mandato de normalización para el 7. 3.  4 CEN, CENELEC y ETSI en apoyo de los requisitos europeos de accesibilidad para la adjudicación de contratos públicos de productos y servicios en el ámbito de las TIC, el CESE hace un 7. 5. 1 El CESE pide a todos los Estados miembros que adopten, sin ningún cambio, la versión 2 de las Pautas de la Iniciativa de Accesibilidad a la Web (Web Accessibility Initiative Guidelines) y que incorporen plenamente esta versión 2 a todos los sitios web públicos. El CESE solicita que el segundo nivel de consenti- 7. 5. 2 miento de la versión 2 del W3C de las Pautas de la Iniciativa de Accesibilidad (WAI) a la web, que supone un mayor nivel de accesibilidad, se aplique a todos los recursos de la Web. 7. 5. 3 El CESE señala y subraya la necesidad urgente de desa- rrollar y facilitar «herramientas de autor» (11) en materia de acce- sibilidad que los diseñadores de sitios web puedan utilizar para garantizar el cumplimiento de las pautas W3C-WAI y WCAG 2. 0 en sus sitios web. Estas herramientas deberían ser conformes a la versión 2 del W3C de las Pautas de accesibilidad para las herramientas de autor ATAG. 7. 6 Legislación La Comisión Europea debe tomar medidas más 7. 6. 1 estrictas para asegurar que los Estados miembros ejecutan y cumplen sus compromisos con los usuarios discapacitados conforme a las actuales directivas sobre las comunicaciones electrónicas. De las respuestas recibidas por la Comisión al cuestionario INCOM sobre las comunicaciones electrónicas se deduce que los Estados miembros no han respetado adecuada- mente estos compromisos. Si algún Estado miembro no cumple las obligaciones 7. 6. 2 que se derivan del Derecho comunitario, el CESE pide a la Comisión Europea que incoe un procedimiento de infracción contra el Estado miembro en cuestión para asegurar el pleno cumplimiento. (11) El término «herramienta de autor» (authoring tool) hace referencia a la gama de programas informáticos utilizados para crear contenidos de Internet. C 110/32 ES Diario Oficial de la Unión Europea 9. 5. 2006 7. 6. 3 El CESE pide que en las próximas revisiones de la legislación de la UE sobre las comunicaciones electrónicas se refuercen considerablemente las disposiciones sobre accesibi- lidad y que dichas disposiciones sean obligatorias. 7. 6.  4 El CESE pide a la Comisión Europea que publique un informe comparativo de las actividades de los Estados miem- bros por lo que se refiere a la accesibilidad electrónica y que tome medidas legales en los casos en que los Estados miembros no hayan cumplido sus compromisos conforme a lo dispuesto en las directivas sobre las comunicaciones electrónicas. 7. 6. 5 El CESE pide que se consolide y amplíe el ámbito de las disposiciones de accesibilidad de las directivas sobre las comunicaciones electrónicas de la UE en materia de servicios y equipos, y en particular: — que se amplíe el ámbito de la Directiva sobre el servicio universal de modo que cubra las comunicaciones móviles y las tecnologías de banda ancha; — que se revise la Directiva RTTE de modo que incluya requi- sitos obligatorios sobre la accesibilidad en materia de equipos electrónicos. 7. 7 El nuevo marco estratégico para la sociedad de la información europea El CESE observa que el nuevo marco estratégico de la 7. 7. 1 información Comisión Europea para europea (12) requiere que los Estados miembros informen anual- mente de sus progresos y de la aplicación de sus programas nacionales de reforma. sociedad de la la El CESE pide a los Estados miembros que incluyan una 7. 7. 2 sección específica sobre accesibilidad electrónica e inclusión electrónica en sus informes anuales y pide a la Comisión Europea que apoye esta petición. El CESE pide a los Estados miembros que establezcan 7. 7. 3 objetivos y calendarios claros y explícitos para la aplicación de las disposiciones en materia de accesibilidad electrónica en los planes de acción nacionales. 7. 8 Participación de los usuarios nizaciones representativas de personas con discapacidad en el desarrollo y diseño de bienes y servicios y en la elaboración de normas. Las instituciones de la UE deben proporcionar recursos adicionales para asegurar que los usuarios discapacitados puedan participar adecuadamente en el proceso. 7. 9 Educación y formación y programa de estudios de «diseño para todos» 7. 9.  C 110/26 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9. 5. 2006 Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de „Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — e-toegankelijkheid” (COM(2005) 425 final) (2006/C 110/05) De Commissie heeft op 13 september 2005 besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité overeen- komstig artikel 262 van het EG-Verdrag te raadplegen over de bovengenoemde Mededeling. De gespecialiseerde afdeling Vervoer, energie, infrastructuur, informatiemaatschappij, die met de voorberei- dende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 23 februari 2006 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Cabra de Luna. Het Comité heeft tijdens zijn op 15 en 16 maart 2006 gehouden 425e zitting (vergadering van 15 maart) onderstaand advies uitgebracht, dat met 142 stemmen vóór en 2 stemmen tegen, bij 3 onthoudingen, is goedgekeurd. 1. Motivering 2. Achtergronden van de Mededeling inzake e-toeganke- lijkheid Het 1. 1 is dringend noodzakelijk dat op de markt voor toegankelijke ICT-producten en -diensten wordt gestreefd naar interoperabiliteit en compatibiliteit op zowel Europees als mondiaal niveau. 1. 2 In de ICT-sector wordt men zich gaandeweg bewust van het gat in de markt dat wordt gevormd door gehandicapten en een groeiend aantal ouderen die veel baat kunnen hebben bij een toegankelijk ontwerp en aanbod van goederen en diensten in deze sector. 1. 3 De lidstaten van de EU nemen zowel gezamenlijk als zelfstandig maatregelen om de digitale kloof te dichten en om „e-insluiting” en „e-toegankelijkheid” door middel van wettelijke en vrijwillige maatregelen te bevorderen. Op dit gebied moet op communautair niveau coördinatie plaatsvinden om de huidige marktversnippering tegen te gaan, zodat verdere verbrokkeling kan worden voorkomen. Deze coördinatie is tevens nodig om te voorkomen dat fouten uit het verleden (waarbij gangbare informatie- en communicatietechnologieën ontoegankelijk waren en technologische hulpmiddelen enerzijds en algemene goederen en diensten anderzijds niet op elkaar waren afgestemd, zodat veel potentiële consumenten geen toegang hadden tot de markt) opnieuw worden gemaakt. Dergelijke fouten hadden een bijkomende negatieve uitwerking op de economie doordat ze ertoe leidden dat veel mensen sociaal geïsoleerd raakten en hun toegang tot de arbeidsmarkt belemmerd werd. 1. 4 In de Mededeling over e-toegankelijkheid van de Euro- pese Commissie worden de kernprioriteiten en de voornaamste maatregelen genoemd om marktversnippering te voorkomen en om convergentie en economische groei in deze sector te stimuleren. 2.  1 De Commissiemededeling over e-toegankelijkheid moet een bijdrage leveren aan het voorlopige strategisch raamwerk voor een Europese informatiemaatschappij, zoals vastgelegd in de in juni 2005 gepubliceerde Mededeling „i2010” (1). 2. 2 In de Mededeling wordt aangegeven dat zij voornamelijk tot doel heeft om te komen tot een meer samenhangende aanpak inzake e-toegankelijkheidsmaatregelen van lidstaten en bedrijfsleven. 2. 3 In de Mededeling wordt nader ingegaan op zowel de met nieuwe technologieën gepaard gaande voordelen voor mindervaliden als op de problemen en nieuwe belemmeringen die de ontwikkeling van deze zich meebrengt. technologieën met In de Mededeling wordt bezorgdheid geuit over de 2. 4 huidige verbrokkelde markt voor toegankelijke technologieën en over het risico dat het ontbreken van uniformiteit en inter- operabiliteit op deze markt de problemen nog zal vergroten. In de Mededeling worden drie hoofdlijnen genoemd aan 2. 5 de hand waarvan deze problematiek kan worden opgelost: — het ontwikkelen van toegankelijkheidsvereisten voor de gunning van overheidsopdrachten; — certificering van toegankelijkheid; — betere gebruikmaking van bestaande wetgeving. 3. Gehandicapten en de informatiemaatschappij 3. 1 Men is het er steeds meer over eens dat de vooruitgang op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie (ICT) ten goede moet komen aan alle maatschappelijke groepen — met name de groepen die het meest kwetsbaar zijn voor sociale uitsluiting — om de digitale kloof aan te pakken en te voorkomen dat de maatschappij-van-twee-snelheden veranderd raakt. (1) COM(2005) 229 final 9. 5. 2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 110/27 3. 2 Toegang van gehandicapten tot informatie moet in de eerste plaats worden gezien als een recht. Gehandicapten vormen 10 % van de bevolking van de EU en hebben evenveel recht op toegang tot goederen en diensten — waaronder ICT- producten en -diensten — als niet-gehandicapte personen. — er bestaan verschillende systemen voor teksttelefonie in Europa, die geen van alle onderling compatibel zijn. Met de huidige telecommunicatiesystemen kunnen doven en hard- horenden binnen Europa en daarbuiten niet in real-time communiceren; 3. 3 Voor regeringen en bedrijfsleven zijn er ook zwaarwe- gende redenen om zich serieus met deze kwestie bezig te houden. Het zoeken naar oplossingen voor problemen die gehandicapten ondervinden bij het verkrijgen van toegang tot ICT is in het belang van alle gebruikers, in het bijzonder van de groeiende groep ouderen, kinderen en mensen met tijdelijke handicaps.  — digitale televisie is een steeds belangrijkere technologie voor interactieve communicatie en publieksvoorlichting, en is voor gehandicapten minder toegankelijk dan analoge tele- visie. Digitale televisie maakt op grote schaal gebruik van visuele schermen en visuele bediening, en het gebruik van deze technologie is zeer gecompliceerd. Vanwege de geringe toegankelijkheid is het mogelijk dat nog eens 4,4 % van de televisiekijkers niet van deze technologie gebruik kan maken (3); 3. 4 Gehandicapten vormen een heterogene groep. Niettemin kunnen de groepen gehandicapten die problemen ondervinden met toegang tot ICT in grote lijnen als volgt worden ingedeeld: leerstoornissen; personen met mensen met cognitieve of zintuiglijke handicaps (doven en hardhorenden, blinden en slechtzienden, doofblinden, mensen met een spraakstoornis); en lichamelijk gehandicapten. 3. 5 Gehandicapten profiteren op velerlei manieren van de vooruitgang op ICT-gebied, zowel wat algemene technologieën als technologische hulpmiddelen betreft. Voorbeelden hiervan zijn: — de voordelen van SMS-berichten voor doven, waarbij dient te worden opgemerkt dat deze technologie nog steeds geen real-time communicatie mogelijk maakt; — de beschikbaarheid van spraaksoftware en software voor uitvergrotingen ten behoeve van blinde en slechtziende computergebruikers; — spraakherkenningssystemen. Desondanks worden tegelijkertijd nieuwe belemme- 3. 6 ringen opgeworpen. Enkele voorbeelden: — door de ontwikkeling van nieuwe computertechnologieën zijn de mogelijkheden van blinden om gebruik te maken van personal computers drastisch afgenomen: in 1990 nog 99 % van de pc's kon worden bediend door blinden, is vandaag de dag slechts een derde van de pc's voor blinden toegankelijk. Dit is onder meer terug te voeren op het feit dat de laatste jaren steeds meer gebruik wordt gemaakt van visuele bediening (2); terwijl — de toegenomen complexiteit van mobiele telefoons en het toegenomen gebruik van visuele schermen werpen belem- meringen op voor zowel gehandicapte als niet-gehandicapte consumenten; (2) Bron: Europese Blindenunie — in de Mededeling van de Commissie worden voorbeelden genoemd van problemen met de interoperabiliteit van ICT- apparatuur en -systemen. 4. Economische en zakelijke argumenten voor e-toeganke- lijkheid en e-insluiting 4. 1 In de strategie van Lissabon wordt de nadruk gelegd op de noodzaak om eenieders sociale en economische integratie te waarborgen door middel van inzetbaarheid op de arbeidsmarkt. Wanneer informatie- en communicatietechnologieën echter niet zodanig worden ontworpen dat ze toegankelijk zijn, worden gehandicapten voortdurend en in toenemende mate uitgesloten van de gangbare arbeidsmarkt. Volledige en doelmatige toepas- sing van de beginselen en praktijken van e-toegankelijkheid is cruciaal voor zowel de economische als de maatschappelijke integratie van gehandicapten.  Het onderschrijven van e-toegan- kelijkheidsbeginselen betekent ook dat mensen beschermd moeten worden tegen schadelijke omgevingsfactoren (bijv. door maatregelen te nemen tegen het optreden van elektronische en geluidsinterferenties waar personen met gehoorapparaten mee te maken hebben als zij mobiele telefoons gebruiken). De parti- cipatiegraad van gehandicapten op de Europese arbeidsmarkt bedraagt gemiddeld nog geen 35 %, tegen 70 % voor werkne- mers zonder handicap. De Commissie schat dat zo'n 2 tot 3,5 miljoen mindervaliden aan het werk zouden kunnen indien positieve maatregelen worden genomen om de belemmeringen voor hun integratie weg te nemen (4). Economische integratie van gehandicapten is van belang voor de Europese samenleving en economie als geheel, doordat aldus een einde wordt gemaakt aan de afhankelijkheidspositie van veel gehandicapten. (3) „Digital television for all”, rapport van de Generics Groups over bruikbaarheid en toegankelijke ontwerpen voor het Digital Televi- sion Project van het Verenigd Koninkrijk (4) Verslag van de Europese Commissie „Active Labour Market Programmes for People with Disabilities” (2002) C 110/28 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9. 5. 2006 4. 2 De ICT-sector moet meer gaan inzien dat economisch en zakelijk voordeel kan worden behaald door bij het ontwerpen van producten en diensten in te spelen op de behoeften van gehandicapte en oudere gebruikers. De bewust- wording omtrent deze voordelen moet binnen de sector op actievere wijze worden vergroot. Het personeel in de bedrijfstak — zowel leidinggevenden als technici en werknemers „in het veld” — moet worden voorgelicht over de vereisten en noodza- kelijke aspecten van toegankelijkheid, zodat beter kan worden ingespeeld op de groeiende behoeften. Gehandicapten maken 10 tot 12 % van de Europese 4. 3 bevolking uit. Bovendien heeft Europa te kampen met grote demografische veranderingen, waarvan de vergrijzing de meest ingrijpende gevolgen heeft. In 2050 is 34,5 % van de Europese bevolking boven de 60. tijdelijke Gehandicapten, mensen met 4. 4 functiebeper- kingen en ouderen vormen samen 43 % van de Europese bevol- king (5). Toegankelijke technologieën zouden echter ten goede komen aan een breder scala aan consumenten, waaronder kinderen, mensen die niet vertrouwd zijn met nieuwe technolo- gieën en sociaal uitgesloten groepen in het algemeen. Een voor- beeld hiervan is real-time communicatie door middel van tekst. Het marktpotentieel hiervoor bestaat niet alleen uit gehandi- capten. 4. 5 Gehandicapten en ouderen vormen een onaangeboord marktpotentieel dat het bedrijfsleven beter moet benutten.  Ook moeten bedrijven hun producten op een andere wijze onder de aandacht van deze consumenten brengen dan ze momenteel doen. Uit Duits onderzoek blijkt dat 48 % van de mensen ouder dan 50 van mening is dat ICT-producten en –diensten niet voldoende zijn afgestemd op hun leeftijdscategorie (6). Verder heeft een onderzoek van Microsoft onlangs uitgewezen dat 50 % van de bevolking ouder dan 59 veel baat zou hebben bij een grotere toegankelijkheid van ICT-technologieën. Laagdrem- pelige technologieën die voor alle gebruikers geschikt zijn, hebben binnen de ICT-sector geleid tot meer werkgelegenheid, met name bij kleine en middelgrote ondernemingen die zich hebben ingezet voor innovatie op het gebied van toegankelijke technologieën en voor het verkennen van onontgonnen terreinen en beroepen. 5. Algemene opmerkingen — Het EESC is ingenomen met de Commissiemededeling over e-toegankelijkheid, die belangrijke voorstellen en toezeg- gingen bevat ten aanzien van overheidsopdrachten, certifi- cering en wetgeving. Deze Mededeling vormt een belang- rijke ondersteuning van de Mededeling „i2010 — Een Euro- pese informatiemaatschappij voor groei en werkgelegen- heid”. — Het EESC roept de EU-instellingen op om de in de Medede- ling over e-toegankelijkheid genoemde voorstellen tot kern- punt van het Europese strategische kader voor de informa- tiemaatschappij te maken. Aldus wordt bij de maatregelen in het kader van „i2010” veel meer aandacht geschonken aan de doelstellingen ter bevordering van e-toegankelijkheid en e-insluiting. — Het EESC erkent dat er veel individuen en gezinnen zijn die vanwege hun lage inkomen niet permanent toegang hebben tot telefoondiensten. Ook ICT-apparatuur en -diensten (zoals internettoegang) kunnen voor deze mensen, onder wie gehandicapten en ouderen, te duur zijn. Het Comité roept de regeringen van de lidstaten dan ook op om de toegang van kwetsbare en sociaal buitengesloten groepen tot goederen en diensten op ICT-gebied financieel te onder- steunen. — Het EESC is op de hoogte van en zeer ingenomen met de lopende werkzaamheden van de werkgroep „Inclusive Communications” (INCOM) en van de door de Commissie voorgezeten TCAM (7)-werkgroepen inzake handicaps. In deze werkgroepen zijn alle relevante belanghebbenden vertegenwoordigd, zodat kernprioriteiten en actieterreinen kunnen worden vastgesteld op het gebied van e-toeganke- lijkheid (toegang tot goederen en diensten). — Het EESC wijst erop dat het in een aantal documenten heeft gepleit voor de bevordering van e-toegankelijkheid en voor de toegang van gehandicapten tot goederen en diensten.  Het gaat hierbij met name om de volgende documenten: — het EESC-advies over het „Voorstel voor een besluit van de Raad over het Europees Jaar van personen met een handicap 2003”, COM(2001) 271 final — 2001/0116 (CNS), CES 1064/2001; — het EESC-advies over de „Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — e- Europa 2002: toegankelijkheid van websites van de overheid en de inhoud daarvan”, COM(2001) 529 final, CES 1546/2001; — het EESC-advies over „De maatschappelijke integratie van gehandicapten” (CES 853/2002); — het EESC-advies over de „Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de een Regio's: Gelijke kansen voor personen met handicap: een Europees actieplan”, (COM(2003) 650 final, CESE 311/2004; — het EESC-advies over het „Voorstel voor een verorde- ning van het Europees Parlement en de Raad inzake de rechten van luchtreizigers met beperkte mobiliteit” (CESE 730/2005). (5) Studie van de OESO en de ECMV „Improving Transport for People with Mobility Disabilities” (1999); het gaat om een studie van vóór de EU-15. (6) zie www. seniorwatch. de (7) Telecommunications Conformity Assessment and Market Surveil- lance Committee (Comité voor conformiteitsbeoordeling en markt- toezicht inzake telecommunicatie) 9. 5. 2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 110/29 6. Algemene opmerkingen van het EESC over de belang- rijkste voorstellen uit de Mededeling 6. 1 Geharmoniseerde normen en interoperabiliteit Het EESC deelt de bezorgdheid van de Commissie over 6. 1. 1 het ontbreken van uniforme oplossingen op het gebied van e- toegankelijkheid. Gezien het mondiale karakter van informatie- en communicatietechnologieën moeten maatregelen worden genomen tegen de versnippering van de Europese markt, die wordt veroorzaakt doordat de lidstaten hun eigen ICT-oplos- singen ontwikkelen. Om zoveel mogelijk schaalvoordelen te behalen en consumenten zoveel mogelijk keus te bieden, is het echter ook zaak te voorkomen dat de mondiale markt versnip- perd raakt als gevolg van de invoering van afzonderlijke regio- nale vereisten. 6. 1. 2 Volgens het EESC wordt de ICT-sector zich in toene- mende mate bewust van het onaangeboorde marktpotentieel dat bestaat uit gehandicapte en oudere consumenten in Europa en daarbuiten, maar deze bewustwording moet krachtig worden gestimuleerd en ondersteund. 6. 1. 3 Het EESC staat volledig achter de ontwikkeling en invoering van Europese toegankelijkheidsnormen.  Deze moeten doorzichtig, eensluidend en objectief zijn, rekening houden met de situatie op de wereldmarkt, en internationale normen aanvullen. Doordat de Europese en de internationale normen elkaar niet aanvullen, ontstaat er verwarring en ongenoegen bij zowel de gehandicapte consument als het bedrijfsleven. 6. 1. 4 Gebruikers moeten actief worden betrokken bij het normalisatieproces, en er moeten middelen worden vrijgemaakt om te waarborgen dat organisaties die gehandicapten vertegen- woordigen, aan de besluitvorming over Europese toegankelijk- heidsnormen kunnen deelnemen. 6. 2. 2 Door de herziening van de EU-richtlijnen inzake over- heidsopdrachten wordt het mogelijk om toegankelijkheid op te nemen als criterium voor de aankoop door de overheid van ICT-apparatuur en –diensten. Er dient op te worden gewezen dat overheidsopdrachten goed zijn voor 16 % van het bruto binnenlands product van de EU, oftewel 1. 500 miljard euro, en dat de ICT-sector 6 % hiervan voor zijn rekening neemt. De overheidsuitgaven op ICT-gebied in Europa bedragen gemiddeld 0,8 % van het BBP, oftewel 76 miljard euro. Bij dit investe- ringsniveau is het van cruciaal belang dat overheidsaankopen plaatsvinden in het kader van een duurzaam aankoopbeleid op de langere termijn, waarbij IEDEREEN toegang heeft tot de geleverde goederen en diensten. Dit beleid inzake e-insluiting is van groot belang voor het efficiënt functioneren van lokale economieën en voor het bevorderen van het welzijn en de onafhankelijkheid van iedereen in de samenleving. 6. 2. 3 Het EESC staat dan ook volledig achter het voorstel van de Commissie om samen met de Europese normalisatie- formuleren van Europese instanties door te gaan met het van overheidsaankopen voor toegankelijkheidsvereisten producten en diensten op ICT-gebied. Het is echter van groot belang dat in deze vereisten een evenwicht wordt bereikt tussen de behoeften van de gebruikers enerzijds en het bedrijfsleven anderzijds, dat ze door overheden kunnen worden toegepast en dat ze niet leiden tot versnippering van de Europese markt en — voor zover mogelijk — de wereldmarkt. Bij 6. 2. 4 toekomstige herzieningen van de EU-richtlijnen inzake overheidsopdrachten (8) zou het EESC graag zien dat de bepalingen terzake zodanig worden aangepast dat ze tevens voorzien in toegankelijkheidsvereisten bij overheidsaankopen. 6. 3 Certificering en toetsing door derden versus zelfcertificering 6. 1. 5 Het EESC is van mening dat de Europese normalisatie- instellingen verplicht moeten worden om bij de vaststelling van alle normen rekening te houden met e-toegankelijkheid. De ICT-sector moet de consument meer duidelijkheid 6. 3.  1 verschaffen over de toegankelijkheid en het voor iedereen geschikte ontwerp van zijn goederen en diensten. 6. 2 Overheidsopdrachten De introductie 6. 2. 1 van toegankelijkheidsvereisten in aanbestedingen voor overheidsopdrachten is een uiterst effi- ciënt middel gebleken om het ontwerpen van toegankelijke technologieën voor iedereen en het scheppen van groei en werkgelegenheid te bevorderen. Door overheidsopdrachten te toegankelijkheid te vergroten, kunnen gebruiken om de bedrijven er daadwerkelijk toe worden aangezet om dit streven centraal te stellen in hun activiteiten. Verder dringt het Comité erop aan dat het nieuwe initiatief van de Commissie inzake elektronische aanbestedingen („eProcurement”) ter bevordering van aankopen via internet volledig toegankelijk wordt gemaakt voor gehandicapten, (in overeenstemming met de doelstellingen inzake e-toegankelijkheid) en onjuiste afhandeling of corruptie tegengaat. 6. 3. 2 Het EESC heeft met belangstelling kennisgenomen van het voorstel van de Europese Commissie om de mogelijkheden van certificering en zelfcertificering te onderzoeken, en om de transparantie en de herkenbaarheid van goederen en diensten die voldoen aan toegankelijkheidsnormen te vergroten door passende certificeringsmechanismen voor een e-toegankelijk- heidskeurmerk te overwegen. 6. 3. 3 Het EESC is van mening dat de aangekondigde evaluatie en gegevensverzameling inzake de diverse mogelijk- heden duidelijker zullen maken wat de beste oplossing is. Het is met name ingenomen met de komende EU-conferentie(s) en -initiatieven over dit onderwerp. (8) Richtlijn 2004/18/EG en Richtlijn 2004/17/EG C 110/30 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9. 5. 2006 6. 4 Het gebruik van wetgeving 6. 4. 1 De Commissie wijst er terecht op dat de bestaande communautaire wetgeving kan worden gebruikt om e-toegan- kelijkheid te bevorderen en af te dwingen. 6. 4. 2 Vrijwillig door het bedrijfsleven aangegane verbinte- nissen moeten zeer worden verwelkomd en aangemoedigd. Uit dergelijke vrijwillige toezeggingen blijkt dat bedrijven belang hechten aan en oog hebben voor een toegankelijke vormgeving van goederen en diensten. Tegelijkertijd is gebleken dat vrij- willig aangegane verbintenissen op zichzelf onvoldoende waar- borg zijn voor een adequate naleving van toegankelijkheidsver- eisten teneinde de belemmeringen die gehandicapten onder- vinden bij de toegang tot gangbare technologieën weg te nemen. Vrijwillige toezeggingen moeten dus worden aangevuld door wetgevingsinitiatieven, ook op het gebied van overheids- opdrachten. De Richtlijn inzake de universele dienst (9) voorziet 6. 4. 5 thans in toegang tot openbare betaaltelefoons en openbare tele- foondiensten zoals alarmdiensten en telefooninlichtingendien- sten. Het EESC betreurt dat noch mobiele telefoons noch breed- band onder het toepassingsgebied van de richtlijn vallen.  Het toepassingsgebied van de richtlijn inzake de universele dienst moet dan ook worden uitgebreid tot mobiele telefoons en breedband (10). Bovendien moet door middel van redelijke (en tarieven worden gezorgd voor gelijke waar nodig speciale) toegang tot netwerken en diensten. 6. 4. 6 Veel gehandicapten blijven grote problemen onder- vinden met de gebruiksvriendelijkheid en de toegankelijkheid van mobiele communicatie. Doven en hardhorenden, mensen met een spraakstoornis en doofblinden hebben behoefte aan real-time interactieve mobiele communicatie; deze vorm van communicatie moet voor hen in dezelfde mate toegankelijk zijn als voor niet-gehandicapten waar het gaat om gebruiksgemak, kwaliteit van dienstverlening en apparatuur, keuze, beschik- baarheid en prijs. 6. 4. 3 Dat de EU zich hardmaakt voor e-insluiting en e- toegankelijkheid moet expliciet worden erkend en op horizon- tale wijze tot uiting komen in alle overige communautaire initiatieven terzake. Het probleem van de interoperabiliteit van door 6. 4. 7 mensen met zintuiglijke handicaps gebruikte systemen moet worden aangepakt. Gehandicapten moeten zonder problemen in real-time kunnen bellen naar andere landen in Europa en daarbuiten. 6. 4. 4 Zo wordt de bestaande wetgeving inzake overheidsop- drachten en elektronische communicatie krachtig ondersteund door anti-discriminatiewetgeving op het gebied van werkgele- genheid, die belangrijke mogelijkheden biedt om tegemoet te komen aan de toegangsbehoeften van gehandicapten. — Zowel de Commissie als de lidstaten moeten regelmatig uitvoering controleren hoe efficiënt wettelijke voorschriften op het gebied van e-toegankelijkheid in de praktijk ten uitvoer worden gelegd. — Er moet worden nagegaan hoe de bestaande wetgeving bij toekomstige wetsherzieningen zodanig kan worden verbe- terd dat de bepalingen inzake e-toegankelijkheid worden aangescherpt en uitgebreid. E-toegankelijkheid moet expli- ciet worden ondersteund en bevorderd in de communau- taire verordeningen voor de structuurfondsen en in het communautaire Kaderprogramma voor onderzoek (2007- 2013). — De EU-instellingen moeten krachtigere en bredere wetge- ving invoeren inzake de toegankelijkheid van goederen en diensten voor gehandicapten, ook met betrekking tot infor- matie- en communicatietechnologieën. Op die manier moet de EU ervoor zorgen dat de sociale en mensenrechten van gehandicapten, en het recht van gehandicapten op gelijke toegang tot goederen en diensten, geëerbiedigd worden. — Het toepassingsgebied van de toegankelijkheidsbepalingen elektronische in de communicatie moet worden aangescherpt en verruimd. richtlijnen inzake communautaire 6. 4. 8 Het internet wordt in toenemende mate gebruikt als openbare dienst en als communicatiemiddel, maar inter- nettoegang is voor gehandicapten nog steeds problematisch.  Zo bestaan er problemen met de toegang tot breedband; nieuwe telefoniediensten zoals „Voice Over Internet Protocol” (VOIP) bieden reeds „telefoondiensten” waarbij gebruik wordt gemaakt van breedband. Het betreft hier een goedkope dienst die zeer aantrekkelijk is voor consumenten, met name bij internationale gesprekken. Desondanks is er geen garantie dat het VOIP toegang tot alarmdiensten of telefooninlichtingendiensten zal gaan bieden. Hieraan moet iets worden gedaan. 7. Specifieke voorstellen van het EESC In het licht van de bovengenoemde doelstellingen en vraag- stukken meent het EESC dat de volgende concrete voorstellen een zinvolle bijdrage zouden leveren aan de verwezenlijking van de algemene doelstellingen: (9) Richtlijn 2002/22/EG (10) Het EESC merkt op dat mobiele telefonie waarbij gebruik wordt gemaakt van vooraf betaalde kaarten er in belangrijke mate toe heeft bijgedragen om telefoniediensten toegankelijker te maken voor mensen met een laag inkomen, en het in dit opzicht aantoon- baar beter heeft gedaan dan nationale maatschappijen. 9. 5. 2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 110/31 7. 1 Geharmoniseerde normen en interoperabiliteit Het EESC dringt erop aan dat de Europese normali- 7. 1. 1 satie-instellingen verplicht worden gesteld om bij de vaststelling van alle ICT-normen rekening te houden met e-toegankelijk- heid. 7. 1. 2 Het EESC dringt erop aan om communautaire normen en wettelijke voorschriften in te voeren om te komen tot gehar- moniseerde vereisten inzake toegankelijkheid voorgehandi- capten, met name op de volgende terreinen: — integratie van toegang tot alarmdiensten in IP-netwerken; — ontwikkeling van real-time communicatie, met name voor doven en hardhorenden; — toegang tot interactieve digitale televisie; dringt het EESC er bij de lidstaten van de EU op aan om een actieplan op te stellen over de wijze waarop de Europese normen op nationaal niveau het doeltreffendst kunnen worden toegepast op basis van een gemeenschappelijke en samenhan- gende aanpak. 7. 4 Mainstreaming 7. 4. 1 Het EESC dringt erop aan om het belang van e-toegan- kelijkheid, „Design voor iedereen” en ergonomische toepas- singen van ICT expliciet te erkennen in alle relevante wetge- vings- en niet-wetgevingsvoorstellen van de EU (met name in belangrijke EU-documenten over de informatiemaatschappij) en in de verordeningen inzake de structuurfondsen, financierings- instrumenten voor de nieuwe kandidaat-lidstaten en het zevende Kaderprogramma voor onderzoek. — de noodzaak om toegankelijke dienstverlening te koppelen aan toegang tot en gebruiksgemak van apparatuur. 7. 5 Toegankelijkheid van websites 7. 2 Certificering en toetsing door derden versus zelfcertificering 7. 2.  1 Het EESC steunt het voorstel van de Commissie om onderzoek te doen naar de mogelijkheid van certificeringsme- chanismen, productetikettering en zelfcertificering van confor- miteit, alsook het bindende dan wel vrijwillige karakter hiervan. Ook steunt het Comité de raadpleging van alle belangheb- benden, met name van organisaties die gehandicapten vertegen- woordigen. De Commissie zou de uitkomsten van dit onder- zoek in de loop van 2007 beschikbaar moeten stellen aan het EESC. 7. 3 Overheidsopdrachten 7. 3. 1 Het EESC dringt er bij de lidstaten van de EU op aan om de richtlijnen inzake overheidsopdrachten onverwijld en volledig om te zetten in nationale wetgeving, en ervoor te zorgen dat stringente vereisten inzake toegankelijkheid voor gehandicapten worden opgenomen in het nationale wetge- vingskader. 7. 3. 2 heidscriteria op te nemen in hun aanbestedingsprocedures. Het EESC roept alle overheden op om toegankelijk- 7. 3. 3 Het EESC pleit ervoor om bij de toekomstige herzie- ning van de richtlijnen inzake overheidsopdrachten hierin bindende voorschriften voor de toegankelijkheid tot ICT- goederen en -diensten op te nemen. Daarbij moet het over- heden wettelijk verboden worden om gebruik te maken van software en hardware of andere ICT-producten en -diensten die niet aan de bestaande toegankelijkheidsnormen voldoen. 7. 3. 4 Wat betreft de aan het Europees comité voor normali- satie (CEN), het Europees comité voor elektrotechnische norma- lisatie (CENELEC) en het Europees instituut voor telecommuni- catienormen (ETSI) verleende normalisatieopdracht ter onder- steuning van Europese toegankelijkheidsvereisten voor over- heidsaankopen van producten en diensten op ICT-gebied, 7. 5. 1 Het EESC dringt er bij alle lidstaten van de EU op aan om versie 2 van de WAI (Web Accessibility Initiative Guide- lines = de richtsnoeren van het initiatief ter verbetering van de formeel en ongewijzigd toegankelijkheid van overheidssites) goed te keuren, en deze versie volledig in alle overheidssites te integreren. 7. 5. 2 Het EESC dringt erop aan dat het tweede conformi- teitsniveau van versie 2 van de W3C-WAI-WCAG (Web Content Accessibility Guidelines = richtsnoeren voor de toegan- kelijkheid van webinhoud), wat het hogere toegankelijkheidsni- veau inhoudt, van toepassing wordt op al het webmateriaal. 7. 5. 3 Het EESC wijst op de dringende noodzaak om auteurs- gereedschappen (authoring tools) (11) op het gebied van toegan- kelijkheid te ontwikkelen en gemakkelijk beschikbaar te maken. Ontwerpers kunnen deze auteursgereedschappen gebruiken om te waarborgen dat hun websites voldoen aan de W3C-WAI- WCAG 2. 0.  Deze gereedschappen moeten in overeenstemming zijn met versie 2 van de W3C-WAI-ATAG (Authoring Tool Accessibility Guidelines = richtsnoeren voor de toegankelijkheid van auteursgereedschappen). 7. 6 Wetgeving 7. 6. 1 De Europese Commissie moet méér doen om te waar- borgen dat de lidstaten hun verplichtingen jegens gehandicapte gebruikers nakomen op grond van de bestaande richtlijnen inzake elektronische communicatie. Uit de antwoorden die de Commissie heeft ontvangen naar aanleiding van de INCOM- vragenlijst over het pakket elektronische communicatiemid- delen blijkt dat de lidstaten deze verplichtingen niet naar behoren zijn nagekomen. 7. 6. 2 Het EESC dringt er bij de Commissie op aan om inbreukprocedures in te stellen tegen lidstaten die niet de verplichtingen nakomen die zij op grond van communautaire wetgeving hebben, teneinde volledige naleving af te dwingen. (11) De term„auteursgereedschap” (authoring tool) heeft betrekking op een breed scala aan software die wordt gebruikt om inhoud van websites te creëren. C 110/32 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9. 5. 2006 Het EESC pleit ervoor om bij 7. 6. 3 toekomstige herzie- ningen van de EU-wetgeving inzake elektronische communi- catie, de toegankelijkheidsbepalingen flink aan te scherpen en bindend te verklaren. 7. 6. 4 Het EESC zou graag zien dat de Commissie een verge- lijkend verslag opstelt over de stand van zaken met betrekking tot de inspanningen van de lidstaten om de e-toegankelijkheid te verbeteren, en dringt erop aan om juridische stappen te ondernemen tegen lidstaten die hun uit de richtlijnen inzake elektronische communicatie voortvloeiende verplichtingen niet zijn nagekomen. Het EESC dringt erop aan om het toepassingsgebied 7. 6. 5 van de bepalingen uit de EU-richtlijnen inzake elektronische communicatie over de toegankelijkheid van diensten en appara- tuur aan te scherpen en te verruimen. Met name moet: — het toepassingsgebied van de Richtlijn inzake de universele dienst worden uitgebreid tot mobiele communicatie en breedbandtechnologieën; — de Richtlijn betreffende radioapparatuur en telecommuni- catie-eindapparatuur (RTTE) zodanig worden herzien dat er bindende eisen inzake toegankelijkheid tot elektronische apparatuur in worden opgenomen. 7. 7 Het nieuwe strategische kader voor de Europese informatiemaat- schappij 7. 7. 1 Het EESC merkt op dat de lidstaten op grond de door de Commissie gelanceerde strategie voor de Europese informa- tiemaatschappij (12) jaarlijks verslag moeten uitbrengen over hun prestaties en over de wijze waarop zij hun nationale hervormingsprogramma's ten uitvoer willen leggen. 7. 7.  2 Het EESC roept de lidstaten op om in hun jaarlijkse verslag een hoofdstuk op te nemen dat speciaal is gewijd aan e- toegankelijkheid en e-insluiting, en zou graag zien dat de Commissie deze oproep ondersteunt. 7. 7. 3 Het EESC dringt er bij de lidstaten op aan om duide- lijke doelstellingen en tijdschema's te formuleren voor de tenuitvoerlegging van e-toegankelijkheidsbepalingen in het kader van de nationale actieplannen. 7. 8 Betrokkenheid van de gebruiker 7. 8. 1 Het EESC doet een beroep op de besluitvormers van de EU om ervoor te zorgen dat gehandicapte gebruikers die Brussel, 15 maart 2006. organisaties van gehandicapten vertegenwoordigen, uitgebreid en op voet van gelijkheid worden geraadpleegd over en syste- matisch worden betrokken bij de ontwikkeling en vormgeving van goederen en diensten, en bij de vaststelling van normen. De EU-instellingen moeten extra middelen beschikbaar stellen om te waarborgen dat gehandicapte consumenten naar behoren aan dit proces kunnen deelnemen. 7. 9 Onderwijs & opleiding en het „Design-voor-iedereen”-curriculum 7. 9. 1 Het EESC roept regeringen en bedrijven op om maat- regelen te formuleren en te ondersteunen ter bevordering van ICT-scholing voor gehandicapten, sommige ouderen (in het kader van levenslang leren) en andere uitgesloten groepen, zodat zij beter, gemakkelijker en goedkoper toegang tot infor- matie- en communicatietechnologieën kunnen krijgen. Voorlichtingsinitiatieven, zoals het voor het voetlicht 7. 9. 2 brengen van een Europees „Design-voor-iedereen”-curriculum, bieden goede mogelijkheden om meer begrip te kweken en ICT toegankelijk te maken. Het EESC roept de Commissie, alle lidstaten en het 7. 9. 3 bedrijfsleven op tot het actief stimuleren van een „Design-voor- iedereen”-curriculum, en tot het opnemen van een dergelijk curriculum in alle onderwijs- en opleidingsprogramma's op ICT-gebied. 7. 9. 4 Het EESC zou graag zien dat bedrijven zorgen voor systematische interne of externe scholing van hun personeel op het gebied van toegankelijk ontwerpen. 7. 10 Interne maatregelen van het EESC 7. 10. 1 Het EESC streeft ernaar om „intern orde te scheppen” en te waarborgen dat het bij zijn openbare aanbestedingen het beginsel van toegankelijkheid in acht zal nemen. 7. 10. 2 Het zal nagaan in hoeverre maatregelen nodig zijn om ervoor te zorgen dat gehandicapten volledig en even gemakkelijk als anderen toegang kunnen krijgen tot de website, software systemen en ICT-uitrusting van het EESC. 7. 10. 3 Het EESC zal interne procedures invoeren die moeten waarborgen dat alle documenten in een toegankelijk formaat worden gepubliceerd.  C 110/26 FI Euroopan unionin virallinen lehti 9. 5. 2006 Euroopan talous- ja sosiaalikomitean lausunto aiheesta ”Komission tiedonanto neuvostolle, Euroo- pan parlamentille, Euroopan talous- ja sosiaalikomitealle ja alueiden komitealle — Esteetön tietoyh- teiskunta (eAccessibility)” KOM(2005) 425 lopullinen (2006/C 110/05) Komissio päätti 13. syyskuuta 2005 EY:n perustamissopimuksen 262 artiklan nojalla pyytää Euroopan talous- ja sosiaalikomitean lausunnon edellämainitusta aiheesta Asian valmistelusta vastannut ”liikenne, energia, perusrakenteet, tietoyhteiskunta” -jaosto antoi lausuntonsa 23. helmikuuta 2006. Esittelijä oli Miguel Ángel Cabra de Luna. Euroopan talous- ja sosiaalikomitea hyväksyi 15. —16. maaliskuuta 2006 pitämässään 425. täysistunnossa (maaliskuun 15. päivän kokouksessa) seuraavan lausunnon äänin 142 puolesta, 2 vastaan 3:n pidättyessä äänestämästä. 1. Perustelu On ehdottoman välttämätöntä ja kiireellistä varmistaa, 1. 1 että saatavilla olevien TVT-tuotteiden ja -palveluiden (TVT: tieto- ja viestintäteknologia) markkinoilla jatketaan yhteentoimi- vuuden ja yhteensopivuuden tavoittelua sekä Euroopassa että maailmanlaajuisesti. 1. 2 TVT-teollisuus on alkanut havaita vammaisten kulutta- jien muodostamat vielä hyödyntämättömät markkinat sekä jatkuvasti kasvavan ikääntyneiden kuluttajien joukon, joka voisi hyötyä merkittävästi esteettömyyden huomioimisesta alan tuot- teiden ja palveluiden suunnittelussa ja valmistuksessa. EU:n jäsenvaltiot toimivat yhä enenevässä määrin sekä 1. 3 yhdessä että itsenäisesti digitaalisen kahtiajaon vähentämiseksi sekä tietoyhteiskunnan syrjimättömyyden (eInclusion) ja esteet- tömän tietoyhteiskunnan (eAccessibility) edistämiseksi. Toimet perustuvat lainsäädäntöön tai ovat vapaaehtoisia. Asiaa on vält- tämätöntä koordinoida EU-tasolla markkinoiden pirstoutumisen ja sen varmistamiseksi, ettei pirstoutuminen keskeyttämiseksi käynnisty uudestaan. Lisäksi koordinointia tarvitaan, jotta ei toisteta vanhoja virheitä, tieto- ja viestintäte- kniikka ei ole ollut esteettömästi kaikkien käytössä eivätkä tekniset apuvälineet ole sopineet yhteen yleisimpien tuotteiden ja palveluiden kanssa. Tämä on aiheuttanut sen, että monet potentiaaliset kuluttajat ovat joutuneet eristyksiin markkinoista. Virheillä on ollut myös laajempia, talouden kannalta kielteisiä vaikutuksia. Esimerkkinä voidaan mainita se, että monien ihmisten sosiaalisesta syrjäytymisestä on tullut pysyvää ja heidän pääsynsä työmarkkinoille on estynyt. joiden vuoksi tietoyhteiskunnan pääasiallista strategista kehystä sellaisena kuin se määriteltiin kesäkuussa 2005 julkaistussa i2010-tiedon- annossa (1). 2. 2 Tiedonannon mukaan komission pääasiallinen tavoite on edistää yhtenäistä lähestymistapaa jäsenvaltioiden ja asian- omaisen toimialan laatimiin esteetöntä tietoyhteiskuntaa koske- viin hankkeisiin nähden. Tiedonannossa eritellään uuden teknologian vammaisille ja kyseisten tekniikoiden kehittämisestä 2. 3 tuottamat hyödyt syntyneet ongelmat ja uudet esteet. 2. 4 Tiedonannossa ilmaistaan huoli nykyisten esteettömän teknologian markkinoiden pirstaleisuudesta ja mainitaan, että yhtenäistämisen ja yhteentoimivuuden puute kyseisillä markki- noilla uhkaa vielä korostaa näitä ongelmia. 2. 5 Tiedonannossa eritellään kolme lähestymistapaa: — esteettömyysvaatimusten edistäminen julkisissa hankin- noissa — esteettömyyden sertifiointi — nykyisen lainsäädännön parempi hyödyntäminen. Euroopan komission esteettömästä 1.  4 tietoyhteiskunnasta esitellään pääasialliset painopisteet, joihin olisi keskityttävä markkinoiden pirstoutumisen välttämiseksi, sektorin yhtenäisyyden ja taloudellisen kasvun lisäämiseksi. tiedonannossa 2. Esteetöntä tausta tietoyhteiskuntaa koskevan tiedonannon 3. Vammaiset ja tietoyhteiskunta Nykyisin ymmärretään yhä laajemmin, että tieto- ja vies- 3. 1 tintäteknologian kehityksessä täytyy ottaa huomioon kaikkien yhteiskunnan jäsenten tarpeet. Erityisen tärkeää on huomioida ne, joilla sosiaalisen syrjäytymisen riski on kaikkein suurin. Lisäksi täytyy pyrkiä ratkaisemaan digitaalisen kahtiajaon sekä kaksitasoiseksi luutuneen yhteiskunnan aiheuttamat ongelmat. 2. 1 Euroopan komission julkistaman esteetöntä tietoyhteis- kuntaa koskevan tiedonannon tavoitteena on edistää Euroopan (1) KOM(2005) 229 lopullinen. 9. 5. 2006 FI Euroopan unionin virallinen lehti C 110/27 3. 2 On tärkeää tiedostaa, että tiedon saatavuudessa on vammaisten näkökulmasta ennen kaikkea kysymys oikeuksista. Vammaisia on kymmenen prosenttia EU:n väestöstä ja heillä on aivan samat oikeudet tavaroiden ja palveluiden, myös tieto- ja viestintätekniikan, esteettömään käyttöön kuin vammattomil- lakin ihmisillä. — Euroopassa toimii erilaisia tekstipuhelinjärjestelmiä, mutta mitkään niistä eivät ole yhteensopivia muiden kanssa. Kuurot ja huonokuuloiset eivät voi viestiä reaaliaikaisesti Euroopassa ja kansainvälisesti käyttämällä nykyisiä televies- tintäjärjestelmiä. 3. 3 Julkisen vallan ja kyseisen toimialan on syytä kiinnittää asiaan vakavasti huomiota myös merkittävien taloudellisten seikkojen vuoksi. Ratkaisujen löytäminen niihin ongelmiin, joita TVT:n käyttö aiheuttaa vammaisille, hyödyttää kaikkia käyttäjiä, mutta etenkin kasvavaa ikääntyneiden, lasten ja väliai- kaisesti invalidisoituneiden ihmisten ryhmää. — Digitaalitelevisio on yhä tärkeämpi interaktiivisen viestinnän ja julkisen tiedottamisen väline. Se on kuitenkin analogista televisiota heikommin vammaisten käytettävissä. Digitaa- lisen television tekniikka nojautuu vahvasti näyttövalik- koihin ja näyttökäskyihin, ja sitä on äärimmäisen hankala käyttää. Niinpä se saattaisi eristää vieläpä 4,4 prosenttia tv- katsojista, laadultaan heikompaa (3). käytettävyys koska sen on 3. 4 Vammaiset ovat heterogeeninen ihmisryhmä. Samalla on kuitenkin oikein sanoa, että pääasialliset vammaisryhmät, joille TVT:n käyttö aiheuttaa ongelmia, ovat henkilöt, joilla on kognitiivisia häiriöitä tai oppimisvaikeuksia, sekä aistivam- maiset (kuurot ja huonokuuloiset, sokeat ja näkövammaiset, kuurosokeat, puhevammaiset) ja ne, joilla on ruumiinvamma. — Euroopan komission tiedonannossa luetellaan esimerkkejä TVT-välineiden ja -järjestelmien yhteentoimivuuteen liitty- vistä haasteista, joihin on pyrittävä vastaamaan. 3. 5 Vammaiset ovat hyötyneet monin tavoin tieto- ja vies- tintätekniikan edistysaskelista niin yleisimpiä teknologioita kuin teknisiä apuvälineitä ajatellen. Esimerkkeinä voidaan mainita seuraavat: — tekstiviestien käytön hyödyt kuuroille — mielessä on toistaiseksi tekstiviestit eivät että kuitenkin pidettävä, mahdollista reaaliaikaista viestintää 4. Esteettömän tietoyhteiskunnan ja tietoyhteiskunnan liike- talouden ja syrjimättömyyden kannattavuus elämän kannalta katsoen — puhe- tai suurennusohjelmistojen saatavuus sokeille tai heikkonäköisille tietokoneenkäyttäjille — puheentunnistusjärjestelmät. Samaan aikaan syntyy kuitenkin uusia esteitä, 3. 