Maandberigten voorgelezen op de maandelijksche bedestonden van het Nederlandsch Zendeling-genootschap, betrekkelijk de Uitbreiding van het Christendom, bijzonder onder de heidenen, 1833, no. 5, 01-06-1833 
1833. N° 5. MAANDBERICHT Van het NEDERLANDS ZENDELINGGENOOTSCHAP, betrekkelijk de uitbreiding van het christendom, bijzonder onder de HEIDENEN. MESOPOTAMIE. Uit het Dagboek van den Zendeling van het Baselce Genootschap, pfander, te Bagdad, September 1830. (1) " Ik werd vandaag met een aantal brieven van mijn broeders in Schuschi en van vrienden in Europa verblijd, en door dezelfde tot ijverigen voortgang opgewekt. De zaak des Heeren schijnt in de Westerse landen gelukkig voort te gaan, en de gemeente van Christus in leden en sterkte toe te nemen. Daarbij gaat echter ook het Godsrijk een veel beslissenderen strijd met de ongeloovigen te ge(1) Zie Maandberichten 1826 n°. 8, en 1830 n°. 7. 5 moet. De tijd des oogstes en der scheiding van het kaf en het koorn is gekomen, en daarmee de verschijning des bruidegoms; daarom heeft ook de bruid niet de vertraging in deze laatste heete strijd, maar moedig en onverschrokken voor de belijdenis van het Evangelie te lijden, en smaad en verachting gewillig en met vreugde te verduren. Weldra zal de Heer in zijn heerlijkheid komen, en dan zullen zijn dienaren zijn waar Hij is, zijn heerlijkheid zien en genieten. Zij echter, die niet wilden, dat Hij koning over hen was, zullen door het zwaard zijner mond gedood worden. Volgens brieven van de heer n. en zijne echtgenoot, uit Tiflis, is deze stad in den verleden zomer door zware bezoekingen getroffen. In mei brak de cholera uit, en sleepte in weinige weken duizenden inwoners ten grave. Nadat deze vreeselijke ziekte had uitgewoed, en die inwoners, welke om den dood te ontvluchten, de stad hadden verlaten, weder aanvingen tot dezelfde terug te keeren, brak in de stad en het land de pest uit, en woedde verscheidene maanden onafgebroken voort, dagelijks honderden inwoners wegnemende. Tot in het midden van oktober, wanneer de pest nog niet had uitgewoed, waren alleen in de stad drieëntwintig duizend zielen, bijna de helft der bevolking, door deze plaag weggesleept. In vele dorpen in den omtrek stierf evenzoo de halve bevolking, zoodat de velden ongezogen bleven, paarden, ossen en ander vee zonder opzicht in de velden weiiden, en allerwege niets dan dood en ellende te zien was. De heer n. had voor het uitbreken van deze plagen alle toebereidselen gemaakt tot opening van een Armenische school. Hij en enkele Armeniërs wilden het opzicht en de zorg voor de school op zich nemen, en de broeders te Schuschi beloofden een van hen als onderwijzer te zenden. Maar de heerschende pest heeft de uitvoering van dit plan verhinderd en het uitzicht daarop verdonkerd. „Wij vernamen tot onze droefheid, dat de drie Engelsen, die volgens vroegere berichten door de Jesidi's werden gevangen genomen, volgens de laatste en meer zekere berichten vermoord zijn. De twee Turkomansche Scheiks, die hun door den Pacha te Mosul tot bedekking met hunne manschap waren meegegeven, stonden in verstandhouding met de Christenen. De hoofdstam van dit volk woont volgens de berichten, die broeder Panders heeft kunnen inwinnen, in de bergen van Sintischar. Dit gebergte ligt tusschen Mosul en Merdin, op den westelijken oever van den Tigris. In dit gebergte wonen thans vijf tot acht duizend huisgezinnen der Jesidi's in kleine dorpen, onafhankelijk van de Turken. Hun aantal was te voren grooter, zoo zelfs dat zij de steden Mosul en Merdin bedreigden, maar de pest heeft hen tot op minder dan de helft gebracht. Buiten deze wonen nog andere Jesidi's aan de oevers van den Tigris in de nabijheid van Mosul; zwervende stammen houden zich in het gebergte van Kurdistan op. Allen worden voor grote roovers gehouden, doch zouden niet zo wreed als de Kurden zijn, en meer dan de Mahometaanen het Christendom toegedaan. Hunne taal is de Kurdische; zij hebben echter geen schriften of godsdienstboeken, en zijn met de lees- en schrijfkunst onbekend. Van hunne Godsdienst weet men over het geheel weinig, daar zij dezelde grondstellingen voor iedereen geheim houden. Zoo veel is zeker, dat zij Heidenen zijn en hunne godsdienst is waarschijnlijk een overblijfsel van de oude Perzische of het Sabäisme. Met de Jesidi's, die hen des nachts overvelden, en in plaats van de Engelsen te beschermen, leverden zij hen over in de handen der roovers, om met deze de buit te delen. De Jesidi's zouden het leven der Engelsen ontzien en zich met den buit tevreden gehouden hebben, had niet een van deze, tot zelfverdediging de toevlucht nemende, een der Jesidi's gewond en hun aanvoerder gedood; waarop de zoon van deze roovers, die zich met in deze horde bevond, oogenblikkelijk alle de Engelsen liet ombrengen, benevens zes Syrische Christenen, die van Mosul aan zich aan de Engelsen hadden aangesloten. Dit schrijft de Heer Pander, "een treurige daadzaak, die genoegzaam bewijst, dat een reiziger van de inboorlingen, die hij tot zijn veiligheid mee neemt, niet zelden meer heeft te vreezen dan van de roovers zelf. De hebzucht is onder grooten en geringen hier onbegrijpelijk groot, en geen weg of middel wordt onbeproefd gelaten, om deze ondeugd te bevredigen. De pacha van een provincie handelt hierin niets beter dan eenige scheik van een rooverbende van Arabieren. Om zijn schatten te vermeerderen, laat hij, onder het een of andere voorwendsel, den aanzienlijkste burger van de stad onthoofden, en zijn huisgezin moet in bittere armoede rondzwerven; hij verschoont minder hun leven dan de roofzuchtige Arabier, die dan alleen doodt, wanneer zijn toorn en wraakzucht door tegenstand wordt opgewekt. "Het regeringsstelsel van het Turksche Rijk is geen echt roofstelsel, hetwelk van de aanzienlijkste ambtenaar aan tot de geringste toe wordt uitgeoefend, waarbij het leven en vermogen van onderdanen, vooral van de aanzienlijken, niet veiliger is dan in de woestijnen onder de Arabische roofhorden. Ik heb altijd veel van de Turken eerlijkheid en rechtvaardigheid gehoord boven de Perzen; maar zolang ik hier ben, heb ik nog niet eenen eerlijken Turk ontmoet; zij zijn in alle geval thans zeer zeldzaam. En zoo de Turk bij de Perzische vergeleken nog goed zal heeten, dan valt het moeilijk te zeggen, hoe slecht het karakter van dezen wel zijn moet. "Over het algemeen kan men zich niet voorstellen, op welke lage trap het zedelijke karakter der Mahomedaansche staat, en zóó ook van de Joden en Christenen, die onder die leven. Buiten woorden en vormen, vindt men onder geen van die klasse godsvrucht, menschenliefde noch opregtheid. Men vindt onder hen niet een enkelen, die zich het algemene welzijn aantrekt, en op het welvaren van anderen in doen en laten doelt. Alles is onbegrensd zelfzucht, die met blijdschap den ondergang des anderen ziet, wanneer slechts eigen vermeend geluk daardoor toeneemt. Daar is in waarheid niemand die God zoekt; niemand die goed doet, ook niet een! "Men verwondert zich inderdaad, hoe een staat als het Turksche Rijk, zonder alle zedelijke grondbeginselen bij de volksmenigte, nog zo lang heeft kunnen bestaan. Maar het is nu ook zo ver gekomen, dat het waarlijk niet langer kan staande blijven, en zeker op een of andere wijze, hetzij door zichzelf, hetzij door invloed van buiten, een grote verandering moet ondergaan, en men zich zal genoodzaakt zien, meer of minder van de onhoudbare grondstellingen der Mahomedaanse Wet af te gaan. " Dit is het lot, waartoe het Islamisme deszelfs aanhangers en de natiën, die naar hetzelfde geregeerd worden, gevoerd heeft! De Koran is niet, als het Evangelie, een van God verordende zout, om de natiën voor verderf en zedelijken ondergang te behoeden; dit bewijst de tegenwoordige toestand der Mahometaanse landen volkomen genoeg. Men kan zich in dezelfde niet lang hebben opgehouden zonder het grote onderscheid op te merken tusschen den vernielenden en alle welvaart belemmerenden invloed, welke de geest van het Islamisme op alle leden der samenleving en op den staat uitoefent, en den weldadigen en zegenrijken invloed van het Christendom op een volk. Het laatste brengt levensgeuren mede, welke, hoe rijkelijker zij zich over een volk uitstorten, desto meer leven en welzijn verspreiden; het Islamisme daarentegen is als de rook uit den afgrond, (Openb. IX) die de Zon verduistert, en leven en welvaart verstikt. October 1830 en Januari 1831. " Ik vernam heden (5 October) , dat de Karavan, met welke ik voor enige weken twee kisten met Traktaten en Arabische N. Testamenten naar Merdin afzond, reeds aan deze zijde van Mosul door de Arabieren is aangehouden en uitgeplunderd. Ook de twee kisten werden door hen geopend, maar daarin geen geldswaarde vindende, lieten zij die verder onaangeroerd, en dezelfde kwamen gelukkig te Mosul en van daar naar Merdin. De twee Syriërs, die van laatstgemelde plaats naar hier gekomen waren en met deze boeken terugkeerden, werden, ofschoon beide slecht gekleed, ook van de weinige Piasters beroofd, die wij hun als reisgeld hadden meegegeven. " Mijn Perzische onderwijzer is een inboorling van deze plaats. Hij hield zich echter verscheidene jaren in Perzië op, zodat hij het Perzisch goed spreekt. Ik leg mij op het spreken dezer taal voornamelijk toe, om daarin tot enige vaardigheid te komen, tegen dat ik mijne reis naar Perzië zal ondernemen. Volgens het zeggen van dezen Perzianen, zou het derde deel der Mahomedaansche inwoners van Bagdad Perzen zijn; waaruit zou volgen, dat mijne vorige opgave hieromtrent niet juist was. Deze Perzen, die sedert den tijd, dat Bagdad tot Perzië behoorde, zich hier hebben nedergezet, hebben in kleeding enz. geheel de Turksche manieren aangenomen, en ook de Arabische taal tot die van het gemeene leven gemaakt, zodat de vreemdeling hen niet van de Turken kan onderscheiden. Een Duitsche Jood vertelde mij voor enige tijd dat van de Joodse gemeente te Jeruzalem dikwijks afgevaardigden naar Samarkand reizen, om van de aldaar wonende Joden geld te verzamelen voor de Jeruzalemsche gemeente. Doorgaans nemen zij den weg van hier over Hamadan, Teheran en Metched. In Buchara en Samarkand hebben het, volgens het zeggen dezer afgevaardigden, de Israëlieten veel beter dan in Perzië en in Turkije, zij zijn welvarender en worden door de Mahomedanen niet zoo zwaar verdrukt. Hebreeuwsch wordt slechts door enkelen verstaan, en zij zijn ook met de Talmudistische schriften weinig bekend. Zouden het aanzienlijke aantal dezer Israëlieten niet de opmerkzaamheid der Christenen naar zich trekken, en hen bewegen, om ook aan deze nakomelingen van Abraham het Evangelie aan te prijzen? En zoude de gezant van Christus, als hij Perzië doortrekt, om de Mahomedanen het Evangelie te verkondigen, ook niet inkeeren bij het oude bondsvolk, en hen met de blijde boodschap van het N. Verbond bekend maken? Voorzeker behoort hij ook in Perzische gebieden niet vergeten, dat de Hebreeuw de taal van Abraham is, en dat de Talmud de heilige boek is der Joden. Het aantal der Israëlieten zoude, volgens berichten van Joden, welke in Bucharest, Kazistan en Perzië gereisd hebben, zijn als volgt: In Samarkand vijf honderd, in Buchara vijf duizend families; verder wonen ook nog Israëliten in de dorpen in den omtrek van Buchara, wier aantal men echter niet begrooten kan. In Metched, een stad der Perzische provincie Korahan, wonen duizend, in Ispahan negenhonderd, in Jeszed drie honderd vijftig, in Turbei dertig, in Kaschan twee honderd, in Teheran twee honderd, in Schiras vijf honderd en in Buscher vijftig families. In het land der Afghanen bevinden zich in de stad Bulkh drie honderd, in Herat vier duizend, en in Katul drie honderd families. Deze Israëliten spreken of Turksch, zodanig als in Bucharest, of Perzisch, zodanig als in Afghanistan. zich zoowel tot het volk der belofte, als tot de Mahomedanen, met het Evangelie des Vredes te wenden! Wij hebben immers de stelligste beloften van God, dat Hij zich over dit zijn uitverkoren volk andermaal erbarmen zal, dat Hij hetzelfde tot zich zal bekeeren, en hun een nieuw hart en een nieuwen geest geven. Daarom zal het zaad, dat op deze akker gestrooid wordt, te zijner tijd gewisselijk vruchten dragen. Bovendien zal de Zendeling in een Mahomedaansch land meer ongehinderd kunnen reizen, als hij niet alleen de Mahomedanen, maar ook de Joden, in zijn Evangelische arbeid omvat. „De Mullah, die hier in de Armenische school het Arabisch onderwijst, verwondert zich over de heerlijke en verhevene lessen van het N. Testament, vooral die, welke de bergrede van Jezus bevat, en weet niet, wat hij er van denken moet, dat de Mahomedanen een zoo heerlijk boek verachten en het voor zonde rekenen daarin te lezen. Hij leest dikwijls de Evangelische verhalen en wil die geheel doorlezen. Hij gevoelt ook de kracht van het Evangelie dermate aan zijn gemoed, dat dit zijn vaste overtuiging van de waarheid van de Koran, waarin hij was opgevoed, heeft tot wankelen gebracht. Daarom zeide hij mij, voor enkele dagen met mij sprekende, liever een redeloos schepsel te willen zijn, dan een voor de eeuwigheid, tot zaligheid of rampzaligheid geschapen mensch, daar de waarheid zoo moeilijk te vinden, en nog moeilijker te betrachten was. Sedert ik als Zendeling onder de Mahomedanen mij gevestigd heb, heb ik dikwijls gelegenheid gehad, deze verblijdende daadzaak op te merken, dat, wanneer ooit een Mahomedaan zoo ver was gebracht, dat hij het Evangelie onbevooroordeeld begon te lezen, en aan desselven zijn opmerkzaamheid verleende, hij nooit den indruk der waarheid en de kracht van het Goddelijke onderwijs weerstand konde, maar bekennen moest, dat het Gods woord en Gods wijsheid bevat, en zoo werd hij door hetzelfde in zijn hoogmoedige zekerheid, waarin het Islamisme hem had doen inslapen, min of meer geschud, naarmate hij met meerdere of mindere belangstelling over de waarheden van het Evangelie nadacht. Hadden wij tot hiertoe nog niet de blijdschap, om de verborgene kiem van het zaad des woords in enige Mahomedanen tot sterke en vruchtdragende bomen te zien opwassen, zo is het gemelde toch een genoegzaam bewijs, dat de Evangelische waarheid, maar ook die alleen, door haar innerlijke kracht machtig genoeg is, om ook den bitteren haat tegen Christus en zijn kruis, welken de Koran zoo diep in de harten van zijn aanklookers heeft ingeplant, te overwinnen, hun verduisterd en verhard gemoed week te maken en te verlichten, en ook hun trotsch verstand onder de gehoorzaamheid des geloofs gevangen te leggen. Verder bevat deze ondervinding een krachtige opwekking, om de Mahomedanen het Evangelie aan te bieden, hetzelfde onder hen uit te breiden, hun aandacht daarop te vestigen, en in dit heilige werk zich niet moedeloos te laten maken door de spottende en verachting, met welke velen, ja de meesten van hen, de Bijbel en den Zendeling ontvangen. Wellicht is er echter onder de tien, en zij het ook slechts onder honderd of duizend één, wiens hart door de Goddelijke genade voor de waarheid ontvangbaar gemaakt wordt, en bij wie dezelfde vroeger of later, bekend of onbekend voor de mensen, zestig of honderdvoudige vruchten draagt. Uit de berichten, lopende tot Februari 1831, blijkt, dat de Syrische bisschop te Merdin met dankbaarheid enige godsdienstige boeken ontvangen en de broeders verzocht had, om tot hem te komen. Men maakte uit zijn brief op, dat de Syriërs te dier plaats eenen Zendeling niet ongenegen waren, en het gemakkelijk zoude zijn zich aldaar te vestigen, om daardoor ook eenen dam te leggen tegen de proselietenmakerij en verdrukking der Roomsche kerk, aan welke zij zijn blootgesteld. Mejuffrouw groves heeft met tien Armenische meisjes haar meisjesschool geopend. Zij onderwijst dezelfde in het lezen en schrijven der Armenische taal, waarin zij door een van de onderwijzers der jongensschool wordt bijgestaan. Zij hoopt haar scholieren ook in de oude Armenische taal zoo ver te onderwijzen, dat zij den Bijbel kunnen verstaan. Zij onderwijst haar ook in nuttige vrouwelijke handwerken. Er is alle hoop, dat het tegenwoordige aantal scholieren weldra zal vermeerderen. VASTE LAND VAN INDIE. KUDDAPAH. De Eerw. Howell schrijft in datum 22 juni 1832: "Op den 15 den dezer brak te Kuddapah een zeer ernstige opstand uit, in den morgen ongeveer 9 uur, ontstaan door het vinden van een dood speenvarken in een der Moskeeën, hetwelke men meende aldaar door eenen vijand der Christenen beduchtelijk geplaatst te zijn, met het oogmerk, om een oproer in de plaats te weeg te brengen. De Mohamieten beschuldigden de Christenen, als dat dit op mijn aanraden zou gedaan hebben. De Kaujee, of priester der Mohamieten, liet aanstonds de grote trom slaan, ten einde de Moslims te verzamelen." Het is bekend, dat ook bij de Moslims het varken voor onrein gehouden wordt. len, welke van alle hoeken der stad bijeenkwamen, en, de reden der oproeping vernomen hebbende, in volle woede geraakten. Allen beschuldigden mij en de Christenen, en spanden samen om mij, mijn gezin, en alle de Christenen te vermoorden, en alzoo wraak over ons te nemen; en, ten einde onze namen niet meer zouden gedacht worden, besloten zij ook de Kapel en het Christendorp te vernielen. Daar zij dit openlijk verklaarden, veroorzaakte zulks een grote opschudding; de Christen-inboorlingen verzamelden zich aan mijn huis, te kennen gevende, dat hun en ons leven in het grootste gevaar was, en dat wij bestemd schenen, om als schapen ter slagting geleid te worden. De adjunct-Magistraat, de Heer macdonald, de Muzelmannen ziende samenrotten, om een opstand te beginnen, schreef aan den officier van het regiment, hetwelk op ongeveer drie mijlen afstanden gekantonneerd was, om een detachement herwaarts te zenden, en ging middelerwijl in persoon naar de menigte, om haar tot vrede te bewegen en het slaan der trom te beletten. Zoodra hij aankwam, begonnen de oproerlingen met steenen te werpen, en ofschoon hij, zonder zich te verdedigen, naar een schuilplaats wilde gaan, vielen zij met zwaarden op hem aan. Daar zijn leven in gevaar was, werden vijf bedienden van de wacht der thesaurus tot zijn ontzet gezonden. Deze vuurden op het gepeupel, waardoor een Arabier, een vreemdeling, op de plaats het leven verloor. Een der bedienden werd dadelijk vermoord en drie gewond, die sedere aan hunne wonden zijn overleden. Eenige woedende knapen van de lage volksklasse vielen op den Heer macdonald aan, en doodden hem op de onmenschelijkste wijze. De troepen van het kantonnement kwamen op den middag aan, op wier gezicht de oproerlingen zich verstrooiden en de vijand namen. Eenigen hunner zijn ontdekt en tot een levenslange gevangenis veroordeeld, terwijl er bevelen zijn uitgevaardigd, om degenen, die ontsnapt zijn, na te sporen. „ Uit dit bericht blijkt vervolgt de Heer Howell, „ ziet men, in hoe groot gevaar wij verkeerd hebben. De allesbesturende Voorzienigheid Gods is echter ons ten goede tusschenbeide gekomen en ons leven was kostbaar in zijne oogen. De bose raad is door Hem vernietigd geworden; zij dachten ons af te snijden, dat wij geen volk meer waren, maar God is opgestaan, om zijne zaak te handhaven, en nu heeft schaamte de aangezichts onze vijanden bedekt. De Heer heeft grote dingen voor ons gedaan, en wij willen den beker der verlossing opnemen, en onze geloften aan den Allerhoogste betalen! Op de Christenen uit de inboorlingen heeft dit zichtbare bewijs der regerende Voorzienigheid diepen indruk gemaakt. Mogt deze gebeurtenis verder dienstbaar zijn aan de bevordering der zaak van Christus, voor ons allen gezegend worden en veel tot de uitbreiding van het Evangelie bijdragen, midden in den tegenstand van Satan en zijne trawanten! Ofschoon dus zeggen Bestuurders van het Londensche Zendelinggenootschap, „in deze treurige gebeurtenis het verlies van menschenlevens in het algemeen en de dood van den bekwamen en werkzamen eersten ambtenaar der plaats in het bijzonder diep te bejammeren is, zóó mag men echter niet voorbijzien, dat de boosheid der menschen dienstbaar was tot eer van God, dat die ook door de vaste grondbeginselen der ingeborene Christenen werd gehandhaafd, daar hunne kracht en hun moed niet bezweken in de uren der verdrukking, maar zelfs vermeerderden, toen zij geroepen werden, om hun geloof in beoefening te brengen, terwijl, in weerwil van die ongunstige omstandigheid, de inlandsche onderwijzers, bijzonder die te Bangalore, met meerderen ernst zich op hun werk toelegden. Het volgende verhaal van den arbeid eeniger inlandsche Zendelingen zal bijzonder tot dankzegging opwekken. „De afgebroken arbeid in de stad van Bangalore gaf aanleiding tot meer gezette bezoeken in de omliggende dorpen. Daarvan sprekende, schrijft de Zendeling Campbell, in dato 15 Junij 1832: „Van deze tochten keer ik altijd terug met een verkwikt hart, met de versterkte hoop, dat de dag hunner genadige bezoeking nabij is en met de vernieuwde overtuiging, dat, ofschoon onze arbeid te vergeefs ware, dezelfde echter zeker den Heer welgevallig is. Niets beurkt mij meer op dan de eenvoudige, vrijmoedige, getrouwe en dikwijls welsprekende wijze, waarop mijn dierbare jongeren, die met mij de zaak des Heeren dienen, hun getuigenis der waarheid beginnen af te leggen. Het volk staat verbaasd over hunne toespraken, over hunnen ijver, over de beschrijvingen van de dwaasheid en boosheid hunner afgoderij, en over de beminnelijke voorstellen, die zij doen, van de liefde Gods, de verlossing door Jezus en alle andere leerstukken van het Evangelie. Moge de Heer, bij hetgeen zij reeds bezitten, met zijne geestelijke gaven hen meer en meer toerusten, en hen wijs doen worden, om zielen voor Christus te gewinnen! Ik weet, dat de verachting, schande en vervolging, die op hen valt, niet gering is, ja bijna niet te verduren; maar zij lijden geduldig, als zulken, welke verplicht zijn dagelijks hun kruis op te nemen, zichzelf te verloochenen en Jezus te volgen." Te Rotterdam, bij M. WIJT & ZONEN, Drukkers van het Nederlands Zendelinggenootschap. 