None
9. Onder deze omstandigheden heeft het Gerecht het niet nuttig geacht om zich uit te spreken over het vierde, het vijfde en het zesde middel, die de berekening van het bedrag van de terug te betalen steun betroffen.
10. Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van het Hof op 16 september 2004, heeft de Commissie hogere voorziening ingesteld tegen dat arrest. Met een incidentele hogere voorziening heeft verzoekster verzocht om gedeeltelijke nietigverklaring van het bestreden arrest, voor zover daarin met name artikel 1 van de litigieuze beschikking, waarin de bijzondere afschrijvingen en belastingvrije reserves die zij op grond van het ZRFG had genoten, werden aangemerkt als „staatssteun”, niet nietig was verklaard.
11. Bij arrest van 22 april 2008, Commissie/Salzgitter (C-408/04 P, Jurispr. blz. I-2767; hierna: „arrest in hogere voorziening”) heeft het Hof de incidentele hogere voorziening afgewezen. Zij heeft daarentegen het in punt 7 supra bedoelde arrest Salzgitter/Commissie vernietigd voor zover daarbij de artikelen 2 en 3 van de bestreden beschikking nietig waren verklaard. Het Hof was in wezen van oordeel dat het Gerecht blijk had gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door in de omstandigheden van het geval niet te onderzoeken of de Commissie kennelijk nalatig was geweest of haar zorgvuldigheidsplicht duidelijk had geschonden bij de uitoefening van haar toezichthoudende bevoegdheden door in juni 2000 de litigieuze steun aan de kaak te stellen en de terugvordering ervan te gelasten. Het Hof heeft de zaak vervolgens terugverwezen naar het Gerecht en de beslissing omtrent de kosten aangehouden.
Procesverloop en conclusies van partijen na terugverwijzing
12. De zaak is toegewezen aan de Zevende kamer (uitgebreid) van het Gerecht. Bij de wijziging van de samenstelling van de kamers van het Gerecht is de rechter-rapporteur toegevoegd aan de Tweede kamer (uitgebreid), aan welke kamer de onderhavige zaak dan ook is toegewezen.
 13. Overeenkomstig artikel 119, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht hebben verzoekster, de Commissie en, in haar hoedanigheid van interveniënte, de Bondsrepubliek Duitsland schriftelijke opmerkingen ingediend.
14. Op rapport van de rechter-rapporteur heeft het Gerecht besloten tot de mondelinge behandeling over te gaan en heeft het in het kader van de in artikel 64 van het Reglement voor de procesvoering voorziene maatregelen tot organisatie van de procesgang partijen verzocht, schriftelijk een aantal vragen te beantwoorden. Partijen hebben binnen de gestelde termijnen gevolg gegeven aan dit verzoek.
15. Ter terechtzitting van 10 juni 2011 hebben de partijen pleidooi gehouden en geantwoord op de vragen van het Gerecht. Bij die gelegenheid heeft het Gerecht de volgende getuigen gehoord: de heer Becker, van 1972 tot 2002 hoofd van verzoeksters juridische dienst, en de heer Boeshertz, hoofd van administratieve eenheid in het directoraat-generaal „Mededinging” van de Commissie en rapporteur in het dossier naar aanleiding waarvan de Commissie de bestreden beschikking heeft vastgesteld.
16. Verzoekster en de Bondsrepubliek Duitsland verzoeken het Gerecht:
– de artikelen 2 en 3 van de bestreden beschikking nietig te verklaren;
– de Commissie te verwijzen in de kosten;
en, subsidiair,
– artikel 1 van de bestreden beschikking nietig te verklaren voor zover deze bepaling betrekking heeft de op niet tot de EGKS-sfeer behorende investeringen ten bedrage van 17 549 000 DEM en investeringen ten behoeve van de milieubescherming ten bedrage van 332 miljoen DEM;
– artikel 2, lid 2, derde volzin, van de bestreden beschikking nietig te verklaren en de Commissie te verplichten om te bepalen welk voordeel de onderneming daadwerkelijk heeft genoten;
– de Commissie te verwijzen in de kosten.
17. De Commissie verzoekt het Gerecht:
– het beroep te verwerpen;
– verzoekster te verwijzen in de kosten.
 In rechte
1. Ontvankelijkheid van de vordering, de Commissie te gelasten te bepalen welk voordeel verzoekster daadwerkelijk uit de steunmaatregelen heeft gehaald
18. In het kader van haar subsidiaire vordering verzoekt verzoekster het Gerecht, de Commissie te gelasten te bepalen welk voordeel verzoekster door het belastinguitstel daadwerkelijk uit de steunmaatregelen heeft gehaald.
19. In dit verband zij eraan herinnerd dat de rechter van de Europese Unie de instellingen van de Unie geen bevelen kan geven in het kader van de hem bij artikel 263 VWEU verleende bevoegdheid tot nietigverklaring. De betrokken instelling dient op grond van artikel 266 VWEU de nodige maatregelen te nemen ter uitvoering van een eventueel arrest waarbij een handeling nietig is verklaard, door onder toezicht van de rechter van de Unie de beoordelingsbevoegdheid waarover zij dienaangaande beschikt uit te oefenen en daarbij zowel het dictum en de rechtsoverwegingen van het uit te voeren arrest als de bepalingen van het Unierecht in acht te nemen (zie in die zin beschikking Gerecht van 29 november 1993, Koelman/Commissie, T-56/92, Jurispr. blz. II-1267, punt 18, en arrest Gerecht van 15 juni 2000, Alzetta e.a./Commissie, T-298/97, T-312/97, T-313/97, T-315/97, T-600/97–T-607/97, T-1/98, T-3/98–T-6/98 en T-23/98, Jurispr. blz. II-2319, punt 42 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
20. Hieruit volgt dat de in punt 18 supra bedoelde vordering niet-ontvankelijk is.
 2. Ten gronde
21. Aangezien het in punt 11 supra aangehaalde arrest in hogere voorziening het bestreden arrest heeft vernietigd en de zaak naar het Gerecht heeft terugverwezen, moet primair worden ingegaan op het zevende middel, dat strekt tot nietigverklaring van de artikelen 2 en 3 van de bestreden beschikking. In het kader daarvan moet worden vastgesteld of de Commissie in de omstandigheden van het geval haar zorgvuldigheidsplicht duidelijk heeft geschonden of kennelijk nalatig is geweest bij de uitoefening van haar toezichthoudende bevoegdheden door in juni 2000 de litigieuze steun aan de kaak te stellen en de terugvordering ervan te gelasten.
22. Indien dit middel inzake schending van het rechtszekerheidsbeginsel wordt afgewezen, moeten subsidiair de andere middelen worden onderzocht waarover het Gerecht nog geen uitspraak heeft gedaan en waarmee een minder ruim verzoek tot nietigverklaring wordt onderbouwd. Die middelen zijn daaraan ontleend dat de Commissie bepaalde investeringen ten onrechte heeft beschouwd als investeringen die onder het EGKS-Verdrag vallen, dat een deel van de betrokken steun had moeten worden beschouwd als steunmaatregelen ten behoeve van de milieubescherming en ten slotte dat het referentiedisconteringspercentage onjuist was.
Zevende middel: schending van het rechtszekerheidsbeginsel
23. In het arrest in hogere voorziening heeft het Hof in herinnering gebracht dat ook wanneer de gemeenschapswetgever geen verjaringstermijn heeft vastgesteld, het fundamentele vereiste van rechtszekerheid zich ertegen verzet dat de Commissie eindeloos wacht met de uitoefening van haar bevoegdheden (arrest in hogere voorziening, punt 11 supra, punten 100-103).
 24. Het Hof heeft er evenwel op gewezen dat de aanmelding van staatssteun door de lidstaten een kernelement was van de communautaire regeling voor het toezicht op die steun, en dat wanneer deze steun niet was aangemeld, de ontvangers van deze steun dan ook geen beroep konden doen op een gewettigd vertrouwen (arrest in hogere voorziening, punt 11 supra, punt 104).
25. Het Hof heeft in dat verband tevens in herinnering gebracht dat de regeling van het EGKS-Verdrag inzake staatssteun zich door de bijzondere striktheid ervan onderscheidde van de regeling van het EG-Verdrag (arrest in hogere voorziening, punt 11 supra, punt 105).
26. Het Hof heeft hieruit afgeleid dat wanneer in het kader van het EGKS-Verdrag steun was toegekend die niet was aangemeld, een vertraging van de kant van de Commissie bij de uitoefening van haar bevoegdheden om toezicht te houden en de terugvordering van die steun te gelasten, de terugvorderingsbeschikking alleen onrechtmatig maakte in uitzonderlijke gevallen waarin sprake was van kennelijke nalatigheid van de Commissie en een duidelijke schending van haar zorgvuldigheidsplicht (arrest in hogere voorziening, punt 11 supra, punt 106).
27. In dat verband zij om te beginnen opgemerkt dat vaststaat dat de Bondsrepubliek Duitsland de litigieuze steunmaatregelen niet heeft aangemeld bij de Commissie. Daardoor heeft zij de verplichting die krachtens artikel 6 van beschikking nr. 3484/85/EGKS van de Commissie van 27 november 1985 tot invoering van communautaire regels voor de steun aan de ijzer- en staalindustrie (PB L 340, blz. 1; hierna: „derde staalsteuncode”) op haar rust geschonden vanaf de inwerkingtreding van die beschikking op 1 januari 1986 (arrest in hogere voorziening, punt 11 supra, punt 93).
 28. Anders dan de Bondsrepubliek Duitsland betoogt, wordt aan haar schending van de aanmeldingsplicht niet afgedaan door de omstandigheid dat verzoekster reeds vóór de inwerkingtreding van de derde staalsteuncode beslissingen had genomen over bepaalde investeringen waarvan de financiering, die door de steunregeling van § 3 ZRFG mogelijk werd gemaakt, diende te lopen tot na die datum.
29. Zoals het Hof in punt 91 van het in punt 11 supra aangehaalde arrest in hogere voorziening in herinnering heeft gebracht, wordt in het EGKS-Verdrag, anders dan in het EG-Verdrag, geen onderscheid gemaakt tussen nieuwe steun en bestaande steun, aangezien artikel 4, sub c, KS door de lidstaten verleende hulp in welke vorm ook puur en simpelweg verbiedt.
30. Hieruit volgt dat de aanmeldingsverplichting die vanaf de inwerkingtreding van de derde staalsteuncode op de Bondsrepubliek Duitsland rustte, in voorkomend geval betrekking had op de belastingvoordelen die verzoekster vanaf de inwerkingtreding van bedoelde code op grond van § 3 ZRFG had verkregen, en dus ook op de voordelen die verband hielden met vóór die datum gedane investeringen.
31. Bovendien heeft het Hof geoordeeld dat de verenigbaarheid van steun met de gemeenschappelijke markt in het kader van de staalsteuncodes alleen kan worden beoordeeld volgens de regels die gelden op het tijdstip waarop deze steun daadwerkelijk is uitgekeerd (zie arrest in hogere voorziening, punt 11 supra, punt 92 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
 32. Uit de uitleg die de Bondsrepubliek Duitsland ter terechtzitting heeft gegeven, blijkt met name dat een onderneming slechts steun op grond van § 3 ZRFG kon verkrijgen wanneer zij elk jaar in haar belastingaangifte op grond van deze bepaling verzocht om bijzondere afschrijvingen en de aanleg van belastingvrije reserves. De Bondsrepubliek Duitsland heeft bijgevolg steun uitgekeerd aan verzoekster na de inwerkingtreding van de derde staalsteuncode en dus nadat deze lidstaat op grond van bedoelde code verplicht was de betrokken steunmaatregelen vooraf aan te melden.
33. In die omstandigheden dient te worden nagegaan of de handelwijze van de Commissie voldoet aan de in punt 26 supra aangehaalde criteria.
34. Verzoekster stelt dat de Commissie in elk geval sinds 1982 beschikte over informatie betreffende de steun die haar was verleend. Van toen af had de Commissie een aantal activiteitenverslagen en jaarrekeningen van verzoekster ontvangen, waaruit duidelijk bleek dat haar steun was verleend.
35. Verzoekster voegt hieraan toe dat de Commissie wist dat de Bondsrepubliek Duitsland die steunmaatregelen niet had aangemeld omdat bij de inwerkingtreding van de derde staalsteuncode reeds een aanvang was gemaakt met de steunverlening en de steunmaatregelen volgens die lidstaat bijgevolg niet konden worden aangemerkt als „projecten” in de zin van artikel 6 van die code.
36. Volgens verzoekster was de Commissie onderworpen aan een bijzondere zorgvuldigheidsplicht omdat haar rechtsopvatting betreffende de werkingssfeer van artikel 4, sub c, KS, in het bijzonder wat de regionale steun betreft, door de vaststelling van die derde code fundamenteel was gewijzigd.
 37. Verzoekster verwijst tevens naar het onlosmakelijke verband dat volgens haar bestaat tussen de quotaregeling en het toezicht op de steun. Hieruit volgt dat de diverse bevoegde diensten van de Commissie verplicht zijn informatie te coördineren en onderling uit te wisselen, teneinde bij de vaststelling van de quota rekening te houden met de onrechtmatige steun.
38. De Commissie betwist die argumenten. Volgens haar was zij niet verplicht de activiteitenverslagen te lezen, en verwijzen deze verslagen en de jaarrekeningen weliswaar naar § 3 ZRFG, maar kunnen de litigieuze steunmaatregelen aan de hand daarvan niet worden geïdentificeerd.
39. In dat verband zij om te beginnen gewezen op het verband tussen de verlening van niet-goedgekeurde steun en de productiequota in de ijzer- en staalsector, dat door de Commissie is gelegd in het kader van de aanpassing van het stelsel dat tot stand was gebracht bij beschikking nr. 2794/80/EGKS van 31 oktober 1980 tot invoering van een quotastelsel voor de productie van staal voor de ondernemingen van de ijzer- en staalindustrie (PB L 291, blz. 1).
 40. Vanaf beschikking nr. 2177/83/EGKS van de Commissie van 28 juli 1983 tot verlenging van het stelsel voor toezicht en productiequota voor bepaalde producten van de ondernemingen van de ijzer- en staalindustrie (PB L 208, blz. 1), kon de Commissie immers op grond van artikel 15a van voornoemde beschikking „de quota van een onderneming verminderen zodra zij constateer[de] dat een betrokken onderneming niet door de Commissie krachtens beschikking nr. 2320/81/EGKS goedgekeurde steun [had] genoten, of de met de goedkeuring van de steun verbonden voorwaarden niet [had] nageleefd”. Op grond van deze bepaling „[kon] bij een dergelijke constatering [...] de onderneming niet in aanmerking komen voor een aanpassing [van de quota] uit hoofde van de artikelen 14, 14a, 14b, 14c en 16 [van beschikking nr. 2177/83]”. De maatregelen tot verlenging van dat stelsel voor toezicht en productiequota bevatten in grote lijnen identieke voorschriften.
41. In die context heeft het Hof in herinnering gebracht dat het productiequotastelsel en de staalsteuncodes een samenhangend geheel vormden en hetzelfde doel hadden, te weten de noodzakelijke herstructurering teneinde de productie en de capaciteiten aan de voorzienbare vraag aan te passen, en het herstel van het concurrentievermogen van de Europese ijzer- en staalnijverheid, zodat het niet willekeurig of discriminerend was dat in een van beide regelingen werd verwezen naar gegevens die voortvloeiden uit de toepassing van de andere (zie arrest Salzgitter/Commissie, punt 7 supra, punt 177 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
 42. Hieruit volgt dat de Commissie in het kader van het in punt 40 supra beschreven stelsel van toezicht en productiequota, de informatie betreffende de productie van ijzer- en staalondernemingen mocht verifiëren om na te gaan of het behoud of de verhoging van de productiecapaciteiten niet het gevolg was van niet-goedgekeurde staatssteun, en of het bijgevolg in voorkomend geval gerechtvaardigd was de aan de begunstigde ondernemingen toegekende quota te verlagen.
43. In casu staat vast dat de Commissie vanaf eind 1988 activiteitenverslagen en jaarrekeningen van verzoekster heeft ontvangen, waarvan de eerste het boekjaar 1987/1988 betroffen. Deze documenten zijn met name meegedeeld in het kader van procedures voor de toekenning van productiequota aan verzoekster.
44. Evenmin wordt betwist dat die eerste verslagen en jaarrekeningen in wezen soortgelijke aanwijzingen bevatten als die welke zijn opgenomen in de activiteitenverslagen en jaarrekeningen van verzoekster voor de jaren 1994/1995 en 1995/1996, die de Commissie ertoe hebben gebracht het onderzoek in te leiden naar aanleiding waarvan de bestreden beschikking is vastgesteld. Die aanwijzingen bestaan in een rubriek in die verschillende documenten waarin de bijzondere reserves te vinden zijn die verzoekster op basis van § 3 ZRFG heeft aangelegd.
45. Het verstrijken van een aantal jaren tussen het tijdstip waarop kennis is gegeven van het activiteitenverslag en de jaarrekening betreffende het boekjaar 1987/1988 en het tijdstip waarop de Commissie haar toezichtsbevoegdheid heeft uitgeoefend, wijst in de omstandigheden van het geval evenwel niet op een kennelijke nalatigheid van de Commissie en evenmin op een duidelijke schending van haar zorgvuldigheidsplicht.
 46. Uit de loutere vermeldingen in die documenten blijkt immers niet duidelijk dat alle of een deel van de daarin bedoelde bijzondere reserves dienden te worden aangemerkt als staatssteun die „onverenigbaar [was] met de gemeenschappelijke markt voor kolen en staal” in de zin van artikel 4, sub c, KS.
47. Zo kon uit de verwijzing naar § 3 ZRFG en uit de korte toelichting betreffende de op basis daarvan verrichte bijzondere afschrijvingen niet duidelijk worden afgeleid dat de Bondsrepubliek Duitsland aan verzoekster steun had verleend via een ingewikkeld mechanisme van vermindering van de belastbare grondslag, dat er onder meer in bestond dat belastingvrije reserves werden aangelegd of bijzondere afschrijvingen werden gedaan tijdens de eerste jaren na bepaalde investeringen.
48. Deze conclusie wordt nog versterkt door het feit dat de passage van het jaarverslag 1987/1988 waarin de rechtsgrondslagen van de reserves en van de bijzondere afschrijvingen worden toegelicht, verwijst naar een aantal toentertijd vigerende Duitse wetten, en door de onweersproken omstandigheid dat het betrokken verslag bovendien de bedragen van die reserves en afschrijvingen niet opsplitst over elk van die rechtsgrondslagen.
49. Hetzelfde geldt voor de overige door verzoekster aan de Commissie overgelegde activiteitenverslagen en jaarrekeningen, die betrekking hebben op latere boekjaren, aangezien deze geen nadere informatie bevatten betreffende de oorsprong en de aard van de belastingvrije reserves en de bijzondere afschrijvingen waarvan verzoekster op grond van § 3 ZRFG gebruik heeft gemaakt.
50. Aan die conclusies wordt overigens niet afgedaan door de argumenten van verzoekster en van de Bondsrepubliek Duitsland.
 51. Aldus zijn om te beginnen de brief van de Commissie van 14 december 1988 en haar beschikking van 18 december 1991, die beide aan de Bondsrepubliek Duitsland zijn gericht en waarin zij stelde dat bij de belastingvrije reserves en de bijzondere afschrijvingen die op grond van § 3 ZRFG waren aangelegd respectievelijk verricht, sprake was van staatssteun die door haar moest worden goedgekeurd in de zin van artikel 92, lid 1, van het EG-Verdrag (na wijziging artikel 87, lid 1, EG), in casu irrelevant.
52. Er zij immers aan herinnerd dat het EG-Verdrag en het EGKS-Verdrag op zichzelf staan. Bijgevolg kunnen het EG-Verdrag noch het afgeleide recht dat op basis daarvan is uitgevaardigd, gevolgen teweegbrengen in de werkingssfeer van het EGKS-Verdrag, aangezien de bepalingen van het EG-Verdrag slechts subsidiair van toepassing zijn, wanneer het EGKS-Verdrag geen specifieke regeling bevat (zie arrest in hogere voorziening, punt 11 supra, punt 88 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
53. De in punt 51 supra bedoelde documenten zijn opgesteld in het kader van procedures tot toetsing van de verenigbaarheid van staatssteun die binnen de werkingssfeer van het EG-Verdrag valt, nadat de Bondsrepubliek Duitsland de door § 3 ZRFG ingestelde steunregeling overeenkomstig dat Verdrag had aangemeld. Die documenten behoren dus tot een ander gebied dan het gebied waarover het in het onderhavige geding gaat. Zij konden dus het probleem niet verhelpen dat de Commissie ondervond om louter op basis van de haar ter beschikking gestelde activiteitenverslagen en jaarrekeningen van verzoekster mogelijke steunmaatregelen te identificeren die verzoekster in strijd met de regel van artikel 4, sub c, KS zou hebben genoten in de vorm van bijzondere reserves en bijzondere afschrijvingen.
 54. Deze conclusie wordt versterkt door de omstandigheid dat bedoelde verslagen en jaarrekeningen aan de Commissie zijn meegedeeld in het kader van procedures die, anders dan de procedures welke aanleiding hebben gegeven tot de in punt 51 supra bedoelde brief en beschikking, niet specifiek het toezicht op staatssteun betroffen.
55. Soortgelijke vaststellingen moeten worden gedaan met betrekking tot de brief van 9 maart 1987 van de Commissie aan de Bondsrepubliek Duitsland. Daarin verwees de Commissie immers slechts naar het ZRFG om de Bondsrepubliek Duitsland te verzoeken haar de wijzigingen van de op basis van deze wet vastgestelde steunregelingen mee te delen overeenkomstig de artikelen 92 en 93 van het EG-Verdrag. Uit het op 16 april 1987 door de Bondsrepubliek Duitsland op dat verzoek gegeven antwoord blijkt overigens niet dat die briefwisseling verband hield met steun die niet binnen de werkingssfeer van het EG-Verdrag viel. Dienaangaande dient bovendien te worden opgemerkt dat de enige in dat antwoord vermelde bepaling van primair recht artikel 92, lid 2, sub c, van het EG-Verdrag is.
56. Vervolgens kan de Commissie, anders dan verzoekster ter terechtzitting heeft betoogd, niet worden verweten dat zij in het kader van haar herhaalde contacten met de Bondsrepubliek Duitsland betreffende de bij het ZRFG ingestelde steunregeling niet heeft gespecificeerd dat die contacten geen betrekking hadden op eventuele steun die binnen de werkingssfeer van het EGKS-Verdrag viel. Zoals hierboven in herinnering is gebracht, voorzag artikel 6 van de derde staalsteuncode, die van toepassing was vanaf 1 januari 1986, immers duidelijk en ondubbelzinnig in de verplichting om de Commissie in kennis te stellen van de steunmaatregelen die uit hoofde van het ZRFG aan verzoekster konden worden verleend (arrest in hogere voorziening, punt 11 supra, punt 93).
 57. Bovendien moet het argument worden afgewezen dat verzoekster en de Bondsrepubliek Duitsland baseren op het getuigenis van Becker betreffende de vergaderingen met de leden van de werkgroep „Cadieux” waaraan hij in 1982 had deelgenomen.
58. In de eerste plaats blijkt uit dat getuigenis weliswaar dat de Commissie toentertijd weet had van het feit dat verzoekster reeds gebruik had gemaakt van ZRFG-maatregelen, maar op grond van de daarin opgenomen algemene verwijzing naar regionale steun kan evenwel niet worden vastgesteld dat deze steun bestond uit op § 3 ZRFG gebaseerde bijzondere afschrijvingen of belastingvrije reserves als die welke aanleiding hebben gegeven tot de vaststelling van de bestreden beschikking. Op grond van het ZRFG konden overigens meerdere soorten steun worden toegekend aan ondernemingen.
59. In de tweede plaats heeft verzoekster zelf erkend dat zij tijdens de boekjaren 1981/1982, 1982/1983 en 1983/1984 geen bijzondere afschrijvingen had gedaan en evenmin belastingvrije reserves had aangelegd op basis van het ZRFG. Bijgevolg was er in elk geval sprake van een zekere discontinuïteit in de steunverlening door de Bondsrepubliek Duitsland aan verzoekster tussen de periode die voorafging aan de in punt 57 supra bedoelde bijeenkomsten en het tijdstip waarop de Commissie kennis heeft genomen van het activiteitenverslag en de jaarrekening van verzoekster over het boekjaar 1987/1988.
 60. In de derde plaats blijkt uit dat getuigenis dat de Commissie geen bezwaar heeft gemaakt tegen de steun die verzoekster vóór 1982 op grond van het ZRFG was toegekend. Er kan echter niet worden betwist dat de Commissie op dat moment niet kon voorzien dat de regeling inzake onder het EGKS-Verdrag vallende staatssteun meer dan drie jaar later zou worden aangescherpt door de vaststelling van de derde staalsteuncode. Voor zover de Commissie overeenkomstig dat getuigenis heeft gewezen op de mogelijkheid dat zij de steun die later op basis van het ZRFG aan verzoekster was verleend, anders zou gaan beoordelen, deed zij dit louter in het vooruitzicht van nieuwe beschikkingen die zouden worden vastgesteld betreffende steunaanvragen op grond van de staalsteuncode en dus na procedures waarin het specifiek ging om het toezicht op steunmaatregelen die door de Bondsrepubliek Duitsland bij de Commissie waren aangemeld.
61. Wat dit laatste punt betreft, dient er evenwel niet alleen op te worden gewezen dat de Bondsrepubliek Duitsland de krachtens de derde staalsteuncode op haar rustende verplichting tot aanmelding van de litigieuze steun heeft geschonden, maar ook dat nagenoeg drie jaar zijn verstreken tussen de inwerkingtreding van die code op 1 januari 1986, en de ontvangst door de Commissie van het activiteitenverslag en de jaarrekening van verzoekster over het boekjaar 1987/1988.
 62. Gesteld dat de Commissie in 1982 op de hoogte was van de steun die in het verleden aan verzoekster was verleend op grond van het ZRFG, zou dat bijgevolg niet kunnen bijdragen tot het bewijs dat zij zich schuldig heeft gemaakt aan een kennelijke nalatigheid en een duidelijke schending van haar zorgvuldigheidsplicht door na de ontvangst, eind 1988, van het activiteitenverslag en de jaarrekening van verzoekster over het boekjaar 1987/1988 geen procedure in te leiden om de verenigbaarheid van de aan verzoekster verleende steun te onderzoeken.
63. Verzoekster en de Bondsrepubliek Duitsland betogen voorts dat de kennelijke nalatigheid en de duidelijke schending door de Commissie van haar zorgvuldigheidsplicht volgen uit de omstandigheid dat zij vanaf het begin van de jaren tachtig verscheidene activiteitenverslagen en jaarrekeningen van verzoekster ontving.
64. Zonder dat uitspraak behoeft te worden gedaan over de vraag of en, in voorkomend geval, aan welke diensten van de Commissie deze mededelingen werden gedaan, kan worden volstaan met de opmerking dat niet is aangetoond dat die verslagen en jaarrekeningen meer informatie bevatten dan het activiteitenverslag en de jaarrekening over het boekjaar 1987/1988, en dus duidelijk bleek dat de Bondsrepubliek Duitsland verzoekster steun had verleend in de vorm van een ingewikkeld mechanisme van vermindering van de belastbare grondslag door bijzondere afschrijvingen of belastingvrije reserves.
65. Deze conclusie wordt versterkt door de omstandigheid dat verzoekster, zoals in punt 59 supra is uiteengezet, voor de boekjaren 1981/1982, 1982/1983 en 1983/1984 geen bijzondere afschrijvingen heeft gedaan en evenmin bijzondere reserves heeft aangelegd op grond van § 3 ZRFG, zodat zij in haar activiteitenverslagen en jaarrekeningen betreffende dat tijdvak geen verwijzing naar die bepaling hoefde op te nemen.
 66. Verzoeksters bewering dat de Commissie pas vanaf 1998 staatssteun in de vorm van belastingvoordelen is gaan bestraffen, is, zelfs indien zij bewezen zou worden, in casu niet ter zake dienend. Of een bepaalde maatregel al dan niet staatssteun vormt, moet immers enkel worden beoordeeld op basis van de relevante bepalingen van het EGKS-Verdrag en van de ter uitvoering daarvan vastgestelde maatregelen, en niet tegen de achtergrond van een eventuele eerdere beschikkingspraktijk van de Commissie (zie naar analogie arrest Hof van 30 september 2003, Freistaat Sachsen e.a./Commissie, C-57/00 P en C-61/00 P, Jurispr. blz. I-9975, punten 52 en 53, en arrest Gerecht van 15 juni 2005, Regione autonoma della Sardegna/Commissie, T-171/02, Jurispr. blz. II-2123, punt 177).
67. Uit hetgeen voorafgaat volgt dat de Commissie in de onderhavige zaak niet in strijd met het vereiste van rechtszekerheid eindeloos heeft gewacht met de uitoefening van haar bevoegdheden, zodat het zevende middel ongegrond moet worden verklaard.
68. Derhalve dienen de drie middelen te worden onderzocht die in wezen verband houden met de berekening van het bedrag van de terug te betalen steun en met de verlaging van dat bedrag.
Vierde middel: onjuiste beoordeling al s gevolg van het feit dat bepaalde investeringen werden geacht binnen de werkingssfeer van het EGKS-Verdrag te vallen
69. Verzoekster verwijt de Commissie dat zij heeft vastgesteld dat bepaalde belastingvoordelen waarvan zij krachtens § 3 ZRFG gebruik kon maken, binnen de werkingssfeer van het EGKS-Verdrag vielen, terwijl zij onder het EG-Verdrag vielen.
 70. Volgens verzoekster betreffen bedoelde voordelen investeringen die overeenstemmen met 1,3 % van de totale investeringen waarvoor krachtens § 3 ZRFG subsidie was verleend, en zijn zij ten goede gekomen aan „zelfstandige profit centers” van verzoekster, te weten een non-profitinstelling (Sozialwirtschaft), waterbedrijven (Wasserwerke), een gieterij (Gießerei) en een buizenfabriek (Rohrwerk). Wat de in punt 88 van de bestreden beschikking bedoelde instelling voor beroepsopleiding (berufliche Bildung) betreft, preciseert verzoekster dat zij niet langer van mening is dat de desbetreffende investeringen losstaan van haar ijzer- en staalnijverheid. Verzoeksters beroep betreft dus niet langer de kwalificatie van de steun betreffende die instelling.
71. Verzoekster verwijt de Commissie in de eerste plaats dat zij zich hoofdzakelijk heeft gebaseerd op de beweringen van de UK Steel Association, volgens welke verzoeksters niet onder het EGKS-Verdrag vallende activiteiten geïntegreerd zijn in de EGKS-sfeer van haar productie, om die voordelen te kunnen opnemen in de berekeningsgrondslag van de steun, maar de gegrondheid ervan niet heeft nagegaan. Volgens verzoekster zijn haar niet onder het EGKS-Verdrag vallende activiteiten echter zowel fysiek als boekhoudkundig gescheiden van haar EGKS-activiteiten. De toepassing van § 3 ZRFG op haar niet onder het EGKS-Verdrag vallende activiteiten moet dus uitsluitend aan het EG-Verdrag worden getoetst.
72. Zij betoogt in de tweede plaats dat de Commissie niet heeft aangetoond dat voordelen verbonden aan de toepassing van de betrokken belastingmaatregelen op niet onder het EGKS-Verdrag vallende activiteiten daadwerkelijk waren doorgesluisd naar onder het EGKS-Verdrag vallende activiteiten. Een dergelijk oneigenlijk gebruik is volgens verzoekster in casu hoe dan ook onmogelijk, aangezien slechts gebruik kan worden gemaakt van de bijzondere afschrijvingen van § 3 ZRFG wanneer de investeringen waarop zij betrekking hebben vooraf zijn gedaan en aangetoond.
73. De Commissie betwist deze argumenten.
 74. Om te beginnen moet verzoeksters grief worden afgewezen volgens welke de Commissie zich voornamelijk zou hebben gebaseerd op de niet-gecontroleerde beweringen van de UK Steel Association betreffende de integratie van de verschillende activiteiten van verzoekster. Blijkens punt 89 van de bestreden beschikking heeft de Commissie immers slechts ten overvloede aan die beweringen gerefereerd en is haar beschikking ook op andere gronden gebaseerd.
75. Vervolgens zij eraan herinnerd dat krachtens de artikelen 80 KS en 81 KS enkel ondernemingen die zich bezighouden met de productie van kolen en staal, aan de bepalingen van het EGKS-Verdrag zijn onderworpen en dat de uitdrukkingen „kolen” en „staal” bijgevolg uitsluitend betrekking hebben op in bijlage I bij het EGKS-Verdrag vermelde producten. Een onderneming is dan ook slechts onderworpen aan het verbod van artikel 4, sub c, KS voor zover zij zich met een dergelijke productie bezighoudt (zie in die zin arresten Hof van 17 december 1959, Société des fonderies de Pont-à-Mousson/Hoge Autoriteit, 14/59, Jurispr. blz. 483, 505, en 28 januari 2003, Duitsland/Commissie, C-334/99, Jurispr. blz. I-1139, punt 78).
76. Aangezien verzoekster zich bezighoudt met de productie van staal, staat vast dat zij een staalonderneming is die voldoet aan de definitie van artikel 80 KS.
77. Niettemin houdt de omstandigheid dat een onderneming, zoals in casu, productieactiviteiten op het gebied van staal uitoefent, niet in dat al haar activiteiten moeten worden beschouwd als activiteiten die onder het EGKS-Verdrag vallen (arrest Gerecht van 5 juni 2001, ESF Elbe-Stahlwerke Feralpi/Commissie, T-6/99, Jurispr. blz. II-1523, punt 60).
 78. In dat verband zij eraan herinnerd dat in ondernemingen die zowel onder het EGKS-Verdrag als onder het EG-Verdrag vallende producten vervaardigen, het gerechtvaardigd kan zijn het EGKS-Verdrag toe te passen op steun voor een sector die niet binnen de werkingssfeer van dat Verdrag valt, wanneer er een reëel gevaar bestaat van spill-over van de steun naar productieactiviteiten die binnen die werkingssfeer vallen. Gelet op de bijzonderheden van de ijzer- en staalsector en op het strikte en absolute verbod van steun in artikel 4, sub c, KS, zou het immers tegen het door het EGKS-Verdrag ingevoerde stelsel indruisen indien het onderzoek van steun die potentieel aan onder het EGKS-Verdrag vallende productiesectoren van een onderneming ten goede kan komen, aan de minder strenge regels van het EG-Verdrag zou worden onderworpen (arrest Duitsland/Commissie, punt 75 supra, punt 84).
79. Hieruit volgt dat verzoeksters grief dat de Commissie had moeten bewijzen dat de belastingvoordelen die niet onder het EGKS-Verdrag vallende investeringen betroffen daadwerkelijk oneigenlijk waren gebruikt voor haar EGKS-activiteiten, niet kan worden aanvaard, aangezien in dat verband kan worden volstaan met het bewijs dat er een gevaar van spill-over bestond.
 80. Wel dient dat gevaar volgens de in punt 78 supra aangehaalde rechtspraak reëel te zijn. Aan die voorwaarde is met name voldaan indien „de organisatie van verzoeksters activiteiten niet voldoende waarborgen biedt om oneigenlijk gebruik van de litigieuze investeringssteun ten gunste van haar onder het EGKS-Verdrag vallende productieactiviteiten en dus een aantasting van de mededinging op de onder dat verdrag vallende markt uit te sluiten” (arrest ESF Elbe-Stahlwerke Feralpi/Commissie, punt 77 supra, punt 74). Het risico van oneigenlijk gebruik moet dus worden bewezen aan de hand van ernstige aanwijzingen die redelijkerwijs laten veronderstellen dat de steun, gelet op de omstandigheden van de zaak, oneigenlijk kan worden gebruikt ten behoeve van de EGKS-activiteiten van de betrokken ijzer- en staalonderneming.
81. In de bestreden beschikking heeft de Commissie twee elementen geïdentificeerd die volgens haar kunnen aantonen dat er sprake is van een gevaar van spill-over van de steun. Ten eerste heeft zij vastgesteld dat verzoekster de bijzondere afschrijvingen en bijgevolg de daaruit voortvloeiende steun alleen „in totaal” in aanmerking heeft genomen, en niet op het niveau van de profit centers. Ten tweede heeft de Commissie opgemerkt dat niet was bewezen dat de non-profitinstelling uitsluitend werd gebruikt voor niet onder het EGKS-Verdrag vallende activiteiten.
82. Wat het eerste element betreft, betoogt de Commissie dat zelfs indien bepaalde investeringen waarvoor gebruik was gemaakt van § 3 ZRFG zouden zijn gedaan in het kader van activiteiten van verzoekster die niet onder het EGKS-Verdrag vallen, verzoekster niet beschikt over gescheiden boekhoudingen voor dergelijke activiteiten en voor onder het EGKS-Verdrag vallende activiteiten. Het is dus op het niveau van het SAG-concern dat de steun oneigenlijk zou kunnen worden gebruikt ten behoeve van EGKS-productieactiviteiten.
 83. Deze laatste vaststelling wordt bevestigd door de informatie die de Bondsrepubliek Duitsland aan de Commissie heeft verstrekt in haar mededeling van 28 maart 2000 betreffende „de beginselen van het interne boekhoudsysteem van Salzgitter”. Uit dat document blijkt immers dat de bijzondere afschrijvingen niet worden geboekt door de in punt 70 supra bedoelde „zelfstandige profit centers”. Verzoekster heeft niets aangevoerd waaruit blijkt dat zij in weerwil van deze informatie de bijzondere afschrijvingen gescheiden boekt naargelang zij betrekking hebben op onder het EG-Verdrag dan wel het EGKS-Verdrag vallende activiteiten.
84. Bovendien moet verzoeksters argument worden afgewezen volgens hetwelk er geen gevaar van spill-over bestaat bij steunmaatregelen voor investeringen zoals de in geding zijnde maatregelen. Hoewel de eruit voortvloeiende voordelen verband houden met een bepaalde investering, hangt de gebruikmaking van het mechanisme van § 3 ZRFG immers niet af van het gebied waarop de steunontvangende onderneming werkzaam is. Verzoekster genoot de belastingvoordelen op basis van deze bepaling op de enkele grond dat zij vestigingen had in het Zonenrandgebiet, ongeacht de bedrijfssector waarin de gesubsidieerde investeringen werden gedaan.
85. Hieruit volgt dat de Commissie terecht, met name wegens het ontbreken van een gescheiden boekhouding van verzoekster, heeft vastgesteld dat er een reëel gevaar bestond dat steun die was toegekend voor niet onder het EGKS-Verdrag vallende activiteiten van verzoekster oneigenlijk kon worden gebruikt ten behoeve van haar onder het EGKS-Verdrag vallende activiteiten, en derhalve op dat punt geen onderscheid heeft gemaakt bij de vaststelling van de berekeningsgrondslag van de litigieuze steun.
86. Gelet op het voorgaande moet het middel waarmee wordt betoogd dat de Commissie ten onrechte heeft geoordeeld dat bepaalde investeringen onder het EGKS-Verdrag vielen, worden afgewezen.
 Vijfde middel: geen inaanmerkingneming van de omstandigheid dat bepaalde investeringen de milieubescherming betroffen, alsook een motiveringsgebrek
87. Verzoekster verklaart dat zij tussen 1985/1986 en 1994/1995 investeringen ten behoeve van de bescherming van het milieu heeft gedaan voor een totaalbedrag van 332 miljoen DEM, verdeeld over 44 projecten. Die investeringen betroffen de modernisering van bestaande installaties om deze in overeenstemming te brengen met nieuwe bindende normen, dan wel de modernisering van bestaande installaties of nieuwe investeringen teneinde een duidelijk hoger niveau van milieubescherming te bereiken, zonder dat bindende normen bestonden.
88. Verzoekster betoogt in een eerste onderdeel dat de Commissie ten onrechte heeft geweigerd de belastingvoordelen goed te keuren die de Bondsrepubliek Duitsland haar voor die investeringen had toegekend. Volgens verzoekster had de Commissie rekening moeten houden met het met die voordelen nagestreefde doel van milieubescherming, en bijgevolg moeten beoordelen of deze voordelen op basis van de staalsteuncodes konden worden goedgekeurd. De Commissie heeft onvoldoende rekening gehouden met de haar door verzoekster en de Bondsrepubliek Duitsland overgelegde documenten, waaruit blijkt dat de betrokken investeringen specifiek beoogden de gevolgen van haar activiteiten voor het milieu te reduceren.
89. Verzoekster wijst er in een tweede onderdeel op dat bepaalde van haar investeringen tijdens de betrokken periode voldeden aan de kwalificatie van milieubeschermingsinvesteringen in de zin van § 7d van het Einkommensteuergesetz (wet inkomstenbelasting; hierna: „EStG”) en daarom, in elk geval tot 31 december 1990, een recht deden ontstaan op soortgelijke bijzondere afschrijvingen als die waarin § 3 ZRFG voorziet. Het staat evenwel vast dat met § 7d EStG een algemene belastingregeling werd ingevoerd, die in heel Duitsland en niet alleen in het Zonenrandgebiet gold.
 90. Verzoekster voert in dat verband een eerste grief aan, ontleend aan een motiveringsgebrek. De Commissie heeft immers niet uiteengezet in hoeverre de aan de in het vorige punt bedoelde bijzondere afschrijvingen verbonden voordelen, die tegelijkertijd binnen de werkingssfeer van § 3 ZRFG en van § 7d EStG vielen, beantwoordden aan de selectiviteitsvoorwaarde. Uit de bestreden beschikking blijkt dus niet waarom de voordelen die verzoekster tot 31 december 1990 op grond van § 3 ZRFG verkreeg voor investeringen ter beperking van de gevolgen van haar activiteiten voor het milieu, konden worden aangemerkt als steun in de zin van artikel 4, sub c, KS.
91. Met een tweede grief betoogt verzoekster dat de belastingvoordelen die zij heeft verkregen in de vorm van bijzondere afschrijvingen, en die tot 31 december 1990 aan de toepassingsvoorwaarden van zowel § 3 ZRFG als § 7d EStG beantwoordden, niet kunnen worden aangemerkt als staatssteun, aangezien zij niet selectief zijn.
92. In een derde onderdeel ten slotte verwijt verzoekster de Commissie dat zij in het gedeelte van de bestreden beschikking waarin het gaat over de investeringen ten behoeve van de milieubescherming, niet naar behoren is ingegaan op de talrijke documenten en toelichtingen die de Bondsrepubliek Duitsland in het kader van de administratieve procedure heeft verstrekt om aan te tonen dat de op die grond verkregen steun verenigbaar was. Ook dit aspect van de bestreden beschikking is dus ontoereikend gemotiveerd.
 93. De Commissie betwist die kritiek. In het bijzonder kon zij, zoals zij in de bestreden beschikking in detail heeft uiteengezet, in geen geval de steun goedkeuren die verzoekster stelt te hebben ontvangen voor investeringen ten behoeve van de bescherming van het milieu. De Bondsrepubliek Duitsland heeft de betrokken steun immers verleend zonder na te gaan of deze noodzakelijk was voor de verwezenlijking van milieu-investeringen. Verzoekster noch de Duitse regering kunnen dus aantonen dat die investeringen noodzakelijk waren voor de bescherming van het milieu.
94. In dat verband moet om te beginnen worden opgemerkt dat het Gerecht in de door het Hof niet vernietigde gedeelten van het in punt 7 supra vermelde arrest Salzgitter/Commissie in algemene termen heeft geoordeeld dat de Commissie terecht had vastgesteld dat de fiscale maatregelen van § 3 ZRFG welke verzoekster ten goede kwamen, met de gemeenschappelijke markt onverenigbare steunmaatregelen waren.
95. Het Gerecht is tot die conclusie gekomen in het kader van de analyse van het eerste, het tweede en het derde middel, die met name verband hielden met de kwalificatie van de krachtens § 3 ZRFG verkregen voordelen als staatssteun en met de vergissing die de Commissie in elk geval zou hebben begaan door niet alle litigieuze steunmaatregelen op grond van artikel 95 KS verenigbaar met het EGKS-Verdrag te verklaren.
 96. Aangezien het Gerecht zich echter nog niet heeft kunnen uitspreken over de grief dat onvoldoende rekening is gehouden met de omstandigheid dat bepaalde investeringen van verzoekster de bescherming van het milieu beoogden, laat het in het vorige punt bedoelde gedeelte van zijn redenering het gevolg onverlet dat moet worden gegeven aan de eerste twee onderdelen van het onderhavige middel. Dit geldt met name, gelet op het specifieke karakter ervan, voor de eerste grief van het tweede onderdeel, die is ontleend aan de omstandigheid dat de bestreden beschikking niet is gemotiveerd op het punt van de selectiviteit van de voordelen die zowel onder de regeling van § 3 ZRFG als onder die van § 7d EStG vallen.
97. Daarentegen valt het derde onderdeel van het middel, waarmee meer in het algemeen wordt gesteld dat het gedeelte van de bestreden beschikking waarin het gaat over de investeringen ten behoeve van de bescherming van het milieu ontoereikend is gemotiveerd, in wezen samen met een van de grieven die ter ondersteuning van het achtste middel zijn aangevoerd. Aangezien het Gerecht dit laatste middel in zijn geheel heeft afgewezen in punt 184 van het vernietigde arrest, en het Hof dit aspect van de redenering van het Gerecht heeft bevestigd in zijn in punt 11 supra aangehaalde arrest in hogere voorziening, moet het derde onderdeel van het vijfde middel worden afgewezen.
 Eerste onderdeel: geen goedkeuring van de steun ten behoeve van de milieubescherming
98. Wat het eerste onderdeel betreft, moet om te beginnen worden gepreciseerd dat ofschoon de bescherming van het milieu een van de wezenlijke doelstellingen van de Unie is, de noodzaak om met die doelstelling rekening te houden, niet rechtvaardigt dat selectieve maatregelen worden uitgesloten van de werkingssfeer van artikel 4, sub c, KS (zie naar analogie arrest Hof van 13 februari 2003, Spanje/Commissie, C-409/00, Jurispr. blz. I-1487, punt 54).
99. Om vast te stellen of een nationale maatregel als staatssteun moet worden aangemerkt, zijn immers niet het voorwerp maar de gevolgen ervan van belang (zie naar analogie arresten Hof van 26 september 1996, Frankrijk/Commissie, C-241/94, Jurispr. blz. I-4551, punt 20, en 17 juni 1999, België/Commissie, C-75/97, Jurispr. blz. I-3671, punt 25; arrest Gerecht van 28 november 2008, Hôtel Cipriani e.a./Commissie, T-254/00, T-270/00 en T-277/00, Jurispr. blz. II-3269, punt 195). Het door overheidsinterventies nagestreefde milieudoel volstaat dus niet om ten aanzien daarvan meteen de kwalificatie als „steunmaatregel” uit te sluiten (zie naar analogie arrest Hof van 22 december 2008, British Aggregates/Commissie, C-487/06 P, Jurispr. blz. I-10505, punt 84 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
100. Dat doet evenwel niet af aan de analyse van de voorwaarden waaronder, binnen de werkingssfeer van het EGKS-Verdrag, steun aan de ijzer- en staalnijverheid die door een lidstaat, door regionale of door lokale autoriteiten of met staatsmiddelen wordt gefinancierd, als verenigbaar met de goede werking van de gemeenschappelijke markt kan worden aangemerkt op grond van de staalsteuncodes (arresten Gerecht van 19 september 2006, Lucchini/Commissie, T-166/01, Jurispr. blz. II-2875, en 25 september 1997, UK Steel Association/Commissie, T-150/95, Jurispr. blz. II-1433).
 101. Vervolgens zij eraan herinnerd dat het Gerecht in een niet door het Hof vernietigd gedeelte van het in punt 7 supra vermelde arrest Salzgitter/Commissie, het middel heeft afgewezen dat was ontleend aan de omstandigheid dat de litigieuze steun niet op basis van artikel 95 KS was goedgekeurd.
102. Het onderzoek van de onderhavige grief betreft dus alleen de vraag of de steun voor de in punt 87 supra bedoelde investeringen kon worden goedgekeurd op grond van een van de staalsteuncodes.
103. In dat verband zij eraan herinnerd dat, in tegenstelling tot de bepalingen van het EG-Verdrag betreffende staatssteun, die de Commissie een permanente bevoegdheid verlenen om zich uit te spreken over de verenigbaarheid ervan, de staalsteuncodes de Commissie deze bevoegdheid slechts verlenen voor een bepaalde periode (zie in die zin arrest Hof van 24 september 2002, Falck en Acciaierie di Bolzano/Commissie, C-74/00 P en C-75/00 P, Jurispr. blz. I-7869, punt 115, en arrest Gerecht van 31 maart 1998, Preussag Stahl/Commissie, T-129/96, Jurispr. blz. II-609, punt 43).
104. Indien steunmaatregelen niet bij de Commissie zijn aangemeld tijdens de daarvoor in een code vastgestelde periode, kan de Commissie zich bijgevolg niet meer uitspreken over de verenigbaarheid van deze steunmaatregelen met deze code (zie arrest Falck en Acciaierie di Bolzano/Commissie, punt 103 supra, punt 116 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en arrest Gerecht van 16 december 1999, Acciaierie di Bolzano/Commissie, T-158/96, Jurispr. blz. II-3927, punten 61 en 62). Wanneer de geldigheidsduur van een code eenmaal is verstreken, mag de Commissie niet meer uit hoofde van de daarin voorziene afwijkingen haar goedkeuring hechten aan niet in het kader van die code aangemelde steun aan de ijzer- en staalindustrie (zie arrest Acciaierie di Bolzano/Commissie, punt 103 supra, punt 62 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
 105. Bovendien volgt uit het rechtszekerheidsbeginsel dat de verenigbaarheid van steun met de gemeenschappelijke markt in het kader van de staalsteuncodes alleen kan worden beoordeeld volgens de regels die golden op het tijdstip waarop deze steun daadwerkelijk is uitgekeerd. Dienaangaande moeten de communautaire materiële rechtsregels aldus worden uitgelegd dat zij alleen gelden ten aanzien van vóór hun inwerkingtreding verworven rechtsposities voor zover duidelijk uit de bewoordingen, doelstellingen of opzet ervan blijkt dat daaraan zulke gevolgen dienen te worden toegekend (zie arrest Falck en Acciaierie di Bolzano/Commissie, punt 103 supra, punten 117-119 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
106. In casu staat vast dat de Bondsrepubliek Duitsland de steun niet heeft aangemeld bij de Commissie, wat in strijd is met de sinds de inwerkingtreding van de derde staalsteuncode op haar rustende verplichting. Bovendien waren de staalsteuncodes die van toepassing waren ten tijde van de uitkering van de steun niet langer van kracht bij de vaststelling van de bestreden beschikking. Hieruit volgt dat de Commissie in punt 137 van de bestreden beschikking terecht heeft opgemerkt dat zij op dat tijdstip de litigieuze steunmaatregelen niet meer kon goedkeuren op basis van staalsteuncodes die niet langer van kracht waren.
 107. In overeenstemming met de in punt 105 supra in herinnering gebrachte rechtspraak moet evenwel worden onderzocht of een dergelijke goedkeuring kon worden gebaseerd op de zesde staalsteuncode, die van kracht was ten tijde van de vaststelling van de bestreden beschikking. Op grond van artikel 3 van die code kan steun voor milieubescherming als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden aangemerkt indien deze in overeenstemming is met de regels van de Communautaire kaderregeling inzake staatssteun ten behoeve van het milieu, zoals bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen van 10 maart 1994 (PB C 72, blz. 3), overeenkomstig de criteria voor de toepassing van die regels op de EGKS-ijzer- en staalindustrie, zoals bepaald in de bijlage bij die code.
108. De zesde staalsteuncode kan volgens die rechtspraak echter slechts met terugwerkende kracht worden toegepast indien uit de bewoordingen, de doelstellingen of de opzet ervan duidelijk blijkt dat deze code een dergelijke werking heeft.
109. Die code bepaalt evenwel nergens dat hij met terugwerkende kracht kan worden toegepast. Bovendien blijkt uit de opzet en de doelstellingen van de opeenvolgende steuncodes dat iedere steuncode regels vaststelt om de ijzer- en staalindustrie aan te passen aan de doelstellingen van de artikelen 2 KS, 3 KS en 4 KS naargelang van de tijdens een bepaalde periode bestaande behoeften. Regels die tijdens een bepaalde periode zijn vastgesteld met inachtneming van de situatie van deze periode, toepassen op steun die is uitgekeerd tijdens een vorige periode, strookt bijgevolg niet met de opzet en de doelstellingen van een dergelijke regeling (zie naar analogie arrest Falck en Acciaierie di Bolzano/Commissie, punt 103 supra, punt 120).
