Tijdaffaires aan de Amsterdamsche Beurs
Tijdaffaires 
aan de Amsterdamsche 
Beurs. Tijdaffaires 
aan de Amsterdamsche 
Beurs. Tijdaffaires 
aan de Amsterdamsche 
Beurs. Ter verkrijging van den graad van doctor in de Handelsweten- 
schap is onder bovenstaanden titel een proefschrift van den beer 
M. F. J. Smith verschenen. Her lezen van dit proefschrift is voor handelaren en commis- 
sionnairs in effecten interessant : erin wordt beschreven her ont- 
staan en de ontwikkeling van den handel in fondsen in ons land, 
en voor de leden van de Vereeniging voor den Effectenhandel te 
Amsterdanl in her bijzonder is bet interessant te vernemen her 
ontstaan hunner Vereeniging. Van meer algenleen, van actueel belang, speciaal op her huidig 
oogenblik, is het laatste hoofdstuk : ,,de pogingen in het werk 
gesteld tot herstel van termijn-affaires aan de Amsterdamsche 
Beurs en overweging der wenschelijkheid van wederinvoering er- 
van." "~'an actueel belang is dit hoofdstuk in verband met bet be- 
ricllt, dat in Maart jl., zooals de schrijver mededeelt, in verschil- 
lende bladen is verschenen. Hierbij veerd medegedeeld, dat 
eenige bankiershuizen en firma's een adres hadden gericht aan 
het Bestuur der Vereeniging voor den Effectenhandel, waarin dit 
werd verzocht zijne medewerking te willen verleenen tot de op- 
richting van ten Vereeniging voor den Termijnhandel, met het 
oog op de invoering van termijnaffaires in aandeelen ,,Ko- 
ninklijke". Nu dit bericht weder vermeld wordt en tevens eraan wordt 
vastgeknoopt de vermelding van een beweging tot het invoeren 
van termijnaffaires in aandeelen ,,Koninklijke" te Amsterdam, 
dient ecllter wel de aandacht gevestigd te worden op de bijzon- 
dere verscllillen van bet, zooals vermeld, beoogde plan met den 
termijnhandel, het rescontrestelsel, zooals dat algemeen wordt 
gedacht op grond van den rescontrehandel in aandeelen der Ne- 
derl. Handel Mij. en afgaande op her rescontreste!sel, zooals dat 
te Londen is ingericht en hier bekend is. Vooreerst ligt her in de bedoeling van bovenbedoelde adres- 
santen, zooals in her door de Amsterdamsche Liquidatiekas in 
1915 ontworpen desbetreffende schema is uiteengezet (zie Econ. 599 Star. Berichten van 27 November 1918) geen passagekoers vast 
te stellen ; daardoor vervalt her denkbeeld om te handelen, fictief 
te koopen en te verkoopen, uitsluitendom root- of nadeelige 
koersverschillen te empocheeren of te betalen. Her stelsel van adressanten gaat uit van de gedachte dat in 
plaats van leveren, resp. ontvangen op elken beursdag, alleen 
te 
leveren, 
resp. te ontvangen 
is op twee dagen 
in de 
maand. Tijdaffaires 
aan de Amsterdamsche 
Beurs. Gekocht en verkocht kan worden elken beursdag, doch 
de levering en her in ontvangst nemen der stukkengeschiedt 
alleen op twee daarvoor vastgeste!de dagen in de maand. p
g
g
Hierbij springt in her oog her nut n.l. besparing van been en 
weer zenden van fondsen, van her heen en weer loopen met fond- 
sen elken dag met alle administratieve werkzaamheden daaraan 
verbonden, als her nazien van de fondsen, welke geleverd wor- 
den, her inboeken cler nummers enz. ; her brengt derhalve mede 
kosten- en risicobesparing. Dat dit de grondgedachte van adressanten is, daarop wijst 
bet voorstel om de beoogde wijze van leveren en in ontvangst 
nemen van de stukken in te voeren bij den handel in aandeelen 
der Kon. Mij. tot Expl. van Petroleumbronnen, daar elk aandeel 
reeds een hoog bedrag vertegenwoordigt. En bovendien is nog op een andere wijze vereenvoudiging te 
wachten. Veel, zoo niet dagelijks, komt her voor dat een firma 
voor clienten aandeelen heeft moeten koopen en op een anderen, 
b.v. den volgenden dag voor andere clienten dezelfde soort aandee- 
len heeft moeten verkoopen.; onder her bestaande stelsel zal die 
firma moeten ontvangen en mo~efen leveren resp. alle gekochte 
en verkochte aandeelen ; dat kan vereenvoudigd worden. Het in 
bet Ieven te roepen lichaam zal, naar her voorgesteld wordt, 
elken koop en elken verkoop registreeren, zooveel mogelijk de 
koopen en verkoopen, ge~ffectueerd op de dagen v66r den leve- 
ringsdag tegen elkaar laten wegvallen, zoodat alleen de saldi 
verkochte fondsen behoeven geleverd te worden, de saldi ge- 
kochte fondsen in ontvangst genomen te worden.op den ,,leve- 
ringsdag". Buitendiefi neemt her betreffende lichaam in ontvangst de 
saldi verkochte fondsen, levert ze af, debiteert en crediteert in 
hare boeken de koopers en verkoopers. Het is een clearing van fondsen, niet dagelijks zooals te New- 
York, doch tweemaal in de maand. 600 Hierbij zij er op gewezen, dat noch het ticket-systeem, noch 
her clearinghouse-systeem '), zooals die te Londen worden toe- 
gepast, eventueel hier zullen gelden. Door het beoogde stelsel van als het ware uitgestelde leve- 
ring, niet dagelijksche levering, doch tweemaal in de maand op 
een vooruit daarvoor vastgestelden dag, wordt het geven van 
effectenorders voor buitenlandsche rekening te Amsterdam in de 
hand gewerkt (zie Econ. Stat. Berichten van 13 Nov. 1918). ') Bij her ticket systeem wordt ieder, die per saldo van een ander een 
grooter aantal stukken van zeker fonds gekocht heeft dan hij aan hem 
heeft verkocht, een ticket uitgeschreven, waarmede hij verklaart bedoelde 
stukken van ziju in die ticket met name genoemden verkoopen of diens 
order te willen afnemen tegen betaling van den tusschen hem en zijn ver- 
kooper overeengekomen prijs, die mede op het ticket vermeld wordt. De 
ticket wordt aan den kooper afo-egeven die ze met endossement weer aan 
zijn verkooper kan overgeven enz. enz .... totdat de ticket in handen komt 
van iemand, die pet" betreffende rescontre bedoeld bedrag aan stukken 
niet weder van een ander heeft te ontvangen en ze dus als ultimate seller 
moet leveren. ') Bij her ticket systeem wordt ieder, die per saldo van een ander een 
grooter aantal stukken van zeker fonds gekocht heeft dan hij aan hem 
heeft verkocht, een ticket uitgeschreven, waarmede hij verklaart bedoelde 
stukken van ziju in die ticket met name genoemden verkoopen of diens 
order te willen afnemen tegen betaling van den tusschen hem en zijn ver- 
kooper overeengekomen prijs, die mede op het ticket vermeld wordt. De 
ticket wordt aan den kooper afo-egeven die ze met endossement weer aan 
zijn verkooper kan overgeven enz. enz .... totdat de ticket in handen komt 
van iemand, die pet" betreffende rescontre bedoeld bedrag aan stukken 
niet weder van een ander heeft te ontvangen en ze dus als ultimate seller 
moet leveren. 
Bij het Clearinghouse-systeem vervalt het overhandigen van de tickets 
door partijen onderling : dit geschiedt door het Clearinghouse ; met leve- 
ring en ontvangst van stukken bemoeit her Clearinghouse zich niet, her 
bepaalt er zich toe de ultimate-buyers en sellers tof elkaar te brengen. 
(Brochure van Mr. M. van Regteren Altena c.s. over den Ter- 
mijnhandel ter Amsterdamsche Beurze, 1904.) Tijdaffaires 
aan de Amsterdamsche 
Beurs. Berichten van 4 December 1918 is 
daarop reeds gewezen. Op een bijzonder voordeel wijst nog de 
heerSmith (blz. 215 6 ~ en blz. 219 van zijn proefschrift) n.l. doordat zich periodiek een rescontredag voordoet is het publiek 
genoodzaakt op gezette tijden zijn posities te overwegen, te over- 
wegen of her zijn 
engagementen wil afwikkelen of handhaven, 
terwijl men bij het thans heerschende systeem over het algemeen 
wacht tot de koers gestegen is. Telkens nadenken bij het pubiiek, 
is voor her publiek niet nutteloos, en het gevolg daarvan zal zijn 
orders voor den commissionnair, wat dezen niet onverschillig is. In de Econ. Star. Berichten van 18 December 1918 is reeds ge- 
wezen op de geschil<te gelegenheid voor geldgevers om geld uit 
te zetten bi] invoering van den tijdhandel: ,,aan een voor geld- 
gevers door het prolongatiecontract klevend bezwaar -- nl., dat 
hun geld voor een maand wordt uitgeleend en in den tusschentijd 
niet kan worden terugbekomen, terwijl de geldnemer het geleende 
geld elken dag kan teruggeven -- zoude tegemoet gekomen wor- 
den bij den termijnhandel ; bij dien handel zoude het geld slechts 
voor hoogstens 14 dagen uitgeleend worden en ook tot den be- 
paalden datum vast uitgezet zijn. Geld zoude in de termijnmarkt 
uitgezet kunnen worden hetzij direct, hetzij door bemiddeling van 
de commissionnairs, die thans geld op prolongatie voor maat- 
schappijen en instellingen uitzetten op de prolongatiemarkt. De schrijver van het bovenvermelde proefschrift wijst om- 
standig op de voordeelen van het invoeren van den handel in 
fondsen per vastgestelde leveringsdagen r 
Amsterdamsche 
Beurze. In de Econ. Stat. Berichten van 4 December 1918 is 
daarop reeds gewezen. Op een bijzonder voordeel wijst nog de 
heerSmith (blz. 215 6 ~ en blz. 219 van zijn proefschrift) n.l. doordat zich periodiek een rescontredag voordoet is het publiek 
genoodzaakt op gezette tijden zijn posities te overwegen, te over- 
wegen of her zijn 
engagementen wil afwikkelen of handhaven, 
terwijl men bij het thans heerschende systeem over het algemeen 
wacht tot de koers gestegen is. Telkens nadenken bij het pubiiek, 
is voor her publiek niet nutteloos, en het gevolg daarvan zal zijn 
orders voor den commissionnair, wat dezen niet onverschillig is. In de Econ. Star. Tijdaffaires 
aan de Amsterdamsche 
Beurs. Een tweede groot verschil met het rescontrestelsel te Londen 
vormt her vereischte onderpand, en wel een onderpand niet alleen 
vereischt van den kooper, doch ook van den verkooper.~ 
en 
tevens per dag toereikend. Ook dit vereischte van onderpand typeert het denkbeeld van 
adressanten ; niet ligt de bedoeling voor, een handel te scheppen, 
waarbij alleen het oog gericht is op voordeelige koersverschillen. [)at bij den zgn. contanten handel, waarbij levering binnen 4 
dagen is voorgeschreven, risico's niet buitengesloten zijn, is meet 
dan eens gebleken, vooral daar in de praktijk de kooper moeilijk 
op den termijn van 4 dagen kan blijven staan. Aan het geven van 
voldoend onderpand wordt in de praktijk echter wel ter dege de 
hand gehouden, en elke geldnemer rekent het zich tot plicht tijdig 
voor voldoend s,lrplus te zorgen ; dit is een vaststaande 
ge- 
woonte, zoowel bij prolongaties als bij beleeningen. Dit laatste 
woord zij hier genoemd om aan te geven een vorm van contract 
lusschen geldgever eta geldnemer bij her beoogde stelsel (een 601 vorm in de vorige eeuw gebruikelijk, zooals de schrijver van het 
voornoemde proefschrift op blz. 160 vermeldt): de geldnemer 
verkoopt l~ij eenzelfde transactie de betreffende stukken aan den 
geldgever per den eerstvolgenden ,,leveringsdag" en koopt ze 
per den volgenden ,,7,1everingsdag"; de eigenaar der fondsen ver- 
koopt ze aan den kooper, d.i. degeen, die voor hem betaalt, op 
voorwaarde dat deze de stukl<en na 14 dagen tegen denzelfden 
prijs aan hem (geldnemer) teruglevert. vorm in de vorige eeuw gebruikelijk, zooals de schrijver van het 
voornoemde proefschrift op blz. 160 vermeldt): de geldnemer 
verkoopt l~ij eenzelfde transactie de betreffende stukken aan den 
geldgever per den eerstvolgenden ,,leveringsdag" en koopt ze 
per den volgenden ,,7,1everingsdag"; de eigenaar der fondsen ver- 
koopt ze aan den kooper, d.i. degeen, die voor hem betaalt, op 
voorwaarde dat deze de stukl<en na 14 dagen tegen denzelfden 
prijs aan hem (geldnemer) teruglevert. De fondsen worden gekocht en verkocht, te ontvangen resp. te 
leveren op een bepaalden leveringsdag; de transacties zijn koopen 
en verkoopen, het is geen spel en weddingschap (zie bl. 32 van 
de brochure van -hr. M. van Regteren Altena c.c. van 1904 over 
de Termijnhandel te Amsterdam.). de Termijnhandel te Amsterdam.). De schrijver van het bovenvermelde proefschrift wijst om- 
standig op de voordeelen van het invoeren van den handel in 
fondsen per vastgestelde leveringsdagen r 
Amsterdamsche 
Beurze. In de Econ. Stat. Tijdaffaires 
aan de Amsterdamsche 
Beurs. Berichten van 18 December 1918 is reeds ge- 
wezen op de geschil<te gelegenheid voor geldgevers om geld uit 
te zetten bi] invoering van den tijdhandel: ,,aan een voor geld- 
gevers door het prolongatiecontract klevend bezwaar -- nl., dat 
hun geld voor een maand wordt uitgeleend en in den tusschentijd 
niet kan worden terugbekomen, terwijl de geldnemer het geleende 
geld elken dag kan teruggeven -- zoude tegemoet gekomen wor- 
den bij den termijnhandel ; bij dien handel zoude het geld slechts 
voor hoogstens 14 dagen uitgeleend worden en ook tot den be- 
paalden datum vast uitgezet zijn. Geld zoude in de termijnmarkt 
uitgezet kunnen worden hetzij direct, hetzij door bemiddeling van 
de commissionnairs, die thans geld op prolongatie voor maat- 
schappijen en instellingen uitzetten op de prolongatiemarkt. Buitendien, zegt de heer Smith, zouden zij, die fondsen beschik- 602 baar willen stellen voor baissiers, een bron van inkomsten daarin 
kunnen vinden ...... Volgens de Pinto behaalden de Amsterdam- 
sche prolonganten in bet midden der 18de eeuw dodr het ver- 
strekken van geld en stukken aan de speculatie, belangrijke 
winsten. baar willen stellen voor baissiers, een bron van inkomsten daarin 
kunnen vinden ...... Volgens de Pinto behaalden de Amsterdam- 
sche prolonganten in bet midden der 18de eeuw dodr het ver- 
strekken van geld en stukken aan de speculatie, belangrijke 
winsten. De schrijver van llet proefschrift meent dat thans wel tot het 
invoeren van de handel met levering en afrekening op twee be- 
paalde dagen in elke nlaand, en wel in aandeelen ,,Koninklijke" 
zal worden overgegaan, ondanks her feit, dat vroeger telkens --. hoewel velen in de herleving van den tijdhandel ter Amsterdam- 
sche Beurze belangrijke voordeelen zagen, hetzij voor de ge- 
heele maatschappij, hetzij voor een bijzonderen kring van per- 
sonen of wel voor beide -- tegenover de voorstellers stolKl ten 
machtige oppositie, en ondanks zijn vraag, hij, die geen nadeel 
er door heeft, doch ook geen voordeel, wat voor genoegen kan het 
hem verschaffen als hij anderen wel vruchten ziet plnkken van 
het nieuwe stelsel ? Voor de overwegingen van den schrijver tot het pleiten voor de 
invoering van den tijdshandel ter Amsterdamsche Beurze zij naar 
het proefschrift zelf verwezen. Voor hen, die belang stellen in, die belang hebben bij de in- 
voering van de gelegenheid tot handelen per vastgestelden leve- 
ringsdag, is het lezen van bovengenoemd proefschrift zeer aan te 
bevelen. Tijdaffaires 
aan de Amsterdamsche 
Beurs. Door de invoering van den beoogden handel wordt de weg tot 
vestiging van een belangrijken internationalen (fondsen) handel 
te Amsterdam geopend. W. M. J. Van Lutterveld.