None
Leden van de balie die hun rechtspraktij k uitoefenen in de vorm van een onderneming of een
personenvennootschap, mogen geen andere doelstelling hebben en geen andere activiteiten
verrichten dan het beroep van advocaat uitoefenen. Samenwerking met andere advocatenkantoren is
toegestaan, maar voor  samenwerking met buitenlandse kantoren is toestemming van de Zweedse
raad van de orde van advocaten vereist. Alleen leden van de balie mogen rechtstreeks of
onrechtstreeks, of via een onderneming, het beroep van advocaat uitoefenen, aandelen bezitten van
de onderneming of vennoot zijn. Alleen leden mogen lid of plaatsvervangend lid van de raad van
bestuur, vice -directeur, bevoegde ondertekenaar of secretaris van de onderneming of de
personenvennootschap zijn.
In SI: (ook met betrekking tot meestbegunstigi ngsbehandeling) Een buitenlandse advocaat die
bevoegd is het recht van het eigen rechtsgebied uit te oefenen, kan rechtskundige diensten verlenen
of het recht beoefenen onder de voorwaarden van artikel 34a van de advocatenwet, mits aan de
voorwaarde van fe itelijke wederkerigheid is voldaan. Onverminderd het EU -voorbehoud
betreffende niet -discriminerende voorwaarden inzake de rechtsvorm: commerciële aanwezigheid
voor door de Sloveense balie aangewezen advocaten is uitsluitend beperkt tot individueel
gevestig de advocaten, advocatenkantoren in de vorm van een personenvennootschap met beperkte
aansprakelijkheid of advocatenkantoren met onbeperkte aansprakelijkheid (personenvennootschap).
De activiteiten van advocatenkantoren zijn beperkt tot het beoefenen van de  rechtspraktijk. Alleen
advocaten mogen vennoot zijn in een advocatenkantoor.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 37 In SK: Voor advocaten van buiten de EU geldt de voorwaarde van feitelijke wederkerigheid.
ii) Andere rechtskundige diensten (recht van het gast -rechtsgebied, inclusief rechtsk undig advies,
arbitrage -, verzoenings - en bemiddelingsdiensten en rechtskundige vertegenwoordiging).
 Voor alle duidelijkheid: conform de Algemene aantekeningen, met name punt 9, kunnen de
vereisten van inschrijving in het tableau omvatten dat een rechtend iploma in het gast -rechtsgebied
of gelijkwaardig moet zijn behaald, of dat een bepaalde mate van opleiding onder toezicht van een
gekwalificeerde advocaat moet zijn genoten, of dat een kantoor of een postadres binnen de
jurisdictie van een specifieke balie  moet worden gehouden om voor inschrijving bij die balie in
aanmerking te komen.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – nationale behandeling, lokale aanwezigh eid:

In EU: Natuurlijke of rechtspersonen mogen bij het Bureau voor intellectuele eigendom van de
Europese Unie (EUIPO) alleen worden vertegenwoordigd door een in een van de lidstaten van de
EER ingeschreven advocaat die in de EER is gevestigd, voor zover  die in die lidstaat bevoegd is om
als merkengemachtigde of in industriële eigendomszaken op te treden, dan wel door erkende
gemachtigden die op de daartoe door EUIPO bijgehouden lijst vermeld staan (deel van CPC 861).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 38 In AT: Nationaliteit van een lidsta at van de EER of Zwitserland alsmede ingezetenschap
(commerciële aanwezigheid) is vereist voor het verlenen van rechtskundige diensten met betrekking
tot het recht van het gast -rechtsgebied (van de Unie en de lidstaat), met inbegrip van
vertegenwoordiging in rechte. Enkel advocaten met de nationaliteit van een lidstaat van de EER
of Zwitserland mogen rechtskundige diensten verlenen via een commerciële aanwezigheid.
Het verlenen van rechtskundige diensten op het gebied van internationaal publiekrecht en het
recht  van het eigen rechtsgebied is alleen toegestaan op grensoverschrijdende basis.
 De deelneming van buitenlandse advocaten (die in hun eigen rechtsgebied volledig gekwalificeerd
moeten zijn) in het aandelenkapitaal van een advocatenkantoor en hun aande el in het bedrijfs -
resultaat mogen maximaal 25 % bedragen; het overige deel moet in handen zijn van volledig
gekwalificeerde advocaten van een lidstaat van de EER of van Zwitserland en alleen die laatsten
mogen een beslissende invloed hebben op de besluitv orming van het advocatenkantoor.
In BE: (ook met betrekking tot meestbegunstigingsbehandeling) Ingezetenschap is vereist voor de
volledige toelating tot de balie, met inbegrip van vertegenwoordiging in rechte. Voor het verlenen
van rechtskundige diensten moeten buitenlandse advocaten ten minste zes jaar ingezetene van het
land zijn, te rekenen vanaf de datum van de aanvraag tot inschrijving, of drie jaar onder bepaalde
voorwaarden. Zij moeten in het bezit zijn van een door de Belgische minister van Buitenl andse
Zaken afgegeven certificaat waaruit blijkt dat het nationale recht of een internationaal verdrag
wederkerigheid toestaat (wederkerigheidsvoorwaarde).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 39 Buitenlandse advocaten mogen rechtskundige diensten verlenen. Advocaten die lid zijn van een
buitenlandse (niet -EU) balie en zich in België willen vestigen maar niet aan de voorwaarden voor
inschrijving in het tableau van volledig bevoegde advocaten, de EU -lijst of de lijst van advocaat -
stagiairs voldoen, kunnen verzoeken op de zogenaamde "B -lijst" te worden geplaatst. Alleen de
Brusselse balie kent een dergelijke B -lijst. Een advocaat op de B -lijst mag adviseren. Voor
vertegenwoordiging voor het Hof van Cassatie is opname op een specifieke lijst vereist.
 In BG: (ook met betrekking tot meestbeguns tigingsbehandeling) Voorbehouden aan onderdanen
van een lidstaat of een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de EER of van
Zwitserland, die op grond van het recht van bovenvermelde landen bevoegd is het beroep van
advocaat uit te oefe nen. Een buitenlands onderdaan (met uitzondering van bovenvermelde
landen)  die overeenkomstig  het recht van zijn eigen land bevoegd is het beroep van advocaat uit te
oefenen, mag voor rechterlijke organen van de Republiek Bulgarije optreden als raadsman of
gevolmachtigde van een onderdaan van zijn eigen land, samen met een Bulgaarse advocaat
optreden in specifieke zaken of in zaken waarin in die mogelijkheid is voorzien in een verdrag
tussen Bulgarije en die staat, of op basis van wederkerigheid, na een voo rafgaand verzoek daartoe
aan de voorzitter van de raad van de orde van advocaten. De minister van Justitie zal op verzoek
van de voorzitter van de raad van de orde van advocaten de landen aanduiden waarvoor
wederkerigheid geldt. Een buitenlands onderdaan m oet, om rechtskundige bemiddelingsdiensten te
verlenen, een vergunning voor langdurig verblijf of permanent ingezetenschap van de Republiek
Bulgarije houden en in het uniforme register van bemiddelaars van het Ministerie van Justitie
opgenomen zijn.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 40 In CY: Nationaliteit van een lidstaat van de EER of Zwitserland alsmede ingezetenschap
(commerciële aanwezigheid) is vereist. Alleen advocaten die in het tableau zijn ingeschreven,
mogen vennoot, aandeelhouder of lid van de raad van bestuur van een advocatenka ntoor op
Cyprus  zijn.
In CZ: Voor buitenlandse advocaten zijn volledige toelating tot de Tsjechische balie en
ingezetenschap (commerciële aanwezigheid) vereist

In DE: Alleen advocaten met een kwalificatie van een lidstaat van de EER of Zwitserland kunnen
worden toegelaten tot de balie en zijn aldus gerechtigd rechtskundige diensten te verlenen.
 Voor  volledige toelating tot de balie is commerciële aanwezigheid vereist. De bevoegde orde van
advocaten kan uitzonderingen toestaan.  Voor buitenlandse advocaten (met andere kwalificaties
dan die van de EER en Zwitserland) kunnen beperkingen gelden voor aandelenbezit in een
advocatenkantoor dat naar nationaal recht rechtskundige diensten verleent.
In DK: Rechtskundige diensten die worden verleend onder de titel "a dvokat" (advocaat) of een
soortgelijke titel, en vertegenwoordiging in rechte zijn voorbehouden aan advocaten met een
Deense vergunning om hun beroep uit te oefenen. Advocaten uit de EU, de EER en Zwitserland
kunnen hun beroep uitoefenen onder de titel van  hun land van herkomst.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 41 Onverminderd het EU -voorbehoud betreffende niet -discriminerende voorwaarden inzake de
rechtsvorm kunnen alleen advocaten die hun praktijk uitoefenen bij het advocatenkantoor, de
moederonderneming of een dochteronderneming, andere werknemers van het advocatenkantoor of
een ander in Denemarken geregistreerd advocatenkantoor, aandelen van een advocatenkantoor
bezitten. De andere werknemers van het advocatenkantoor mogen samen maximaal 10  % van de
aandelen en de stemrechten bezitten en  moeten, om aandeelhouder te zijn, een examen afleggen
over de regels die van bijzonder belang zijn voor de rechtspraktijk.
Alleen advocaten die hun praktijk uitoefenen bij het advocatenkantoor, de moederonderneming of
een dochteronderneming, andere aande elhouders en werknemersvertegenwoordigers, kunnen lid
van de raad van bestuur zijn. De meerderheid van de leden van de raad van bestuur moet bestaan uit
advocaten die hun praktijk uitoefenen bij het advocatenkantoor, de moederonderneming of een
dochteronde rneming. Alleen advocaten die hun praktijk uitoefenen bij het advocatenkantoor, de
moederonderneming of een dochteronderneming, en andere aandeelhouders die het bovengenoemde
examen hebben afgelegd, kunnen bestuurder van het advocatenkantoor zijn.
In EE: Ingezetenschap (commerciële aanwezigheid) is vereist.
In EL: Nationaliteit van een lidstaat van de EER of Zwitserland en ingezetenschap (commerciële
aanwezigheid) is vereist.
 In ES: Nationaliteit van een lidstaat van de EER of Zwitserland is vereist. De bevoegde instanties
kunnen ontheffing van nationaliteitsvereisten verlenen.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 42 In FI: Nationaliteit van een lidstaat van de EER of Zwitserland en lidmaatschap van de balie zijn
vereist voor het gebruik van de beroepstitel "advocaat" (in het Fins "asianajaja "; in het Zweeds
"advokat"). Rechtskundige diensten kunnen ook worden verleend door personen die geen lid zijn
van de balie.
In FR: Onverminderd het EU -voorbehoud betreffende niet -discriminerende voorwaarden inzake de
rechtsvorm is vestiging in of ingezet enschap van een lidstaat van de EER vereist voor de volledige
toelating tot de balie, wat nodig is om rechtskundige diensten te verlenen. In een advocatenkantoor
kunnen kwantitatieve beperkingen gelden voor aandelenbezit en de stemrechten, met betrekking t ot
de professionele activiteiten van de vennoten. Vertegenwoordiging voor het "Cour de Cassation" en
de "Conseil d'Etat" is middels quota beperkt, en is voorbehouden aan Franse en EU -onderdanen.
Voor alle advocaten geldt dat het kantoor een van de volgend e rechtsvormen moet hebben die naar
Frans recht op niet -discriminerende basis zijn toegestaan: SCP (société civile professionnelle), SEL
(société d'exercice libéral), SEP (société en participation), SARL (société à responsabilité limitée),
SAS (société par  actions simplifiée), SA (société anonyme), SPE (société pluriprofessionnelle
d'exercice) en "association", onder bepaalde voorwaarden. Vestiging in of ingezetenschap van een
lidstaat van de EER is vereist om permanent diensten aan te bieden.
In HR: Nationaliteit van een lidstaat van de EU is vereist.
In HU: Nationaliteit van een lidstaat van de EER of Zwitserland en ingezetenschap (commerciële
aanwezigheid) is vereist.
In LT: (tevens met betrekking tot meestbegunstigingsbehandeling) Nationaliteit v an een lidstaat van
de EER of Zwitserland en ingezetenschap (commerciële aanwezigheid) zijn vereist.
 EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 43 Advocaten uit andere landen mogen uitsluitend overeenkomstig internationale overeenkomsten met
specifieke bepalingen inzake vertegenwoordiging in rechte,  als advocaat voor de gerechtelijke
instanties optreden. Volledige toelating tot de balie is vereist.
In LU (met betrekking tot meestbegunstigingsbehandeling): Nationaliteit van een lidstaat van de
EER of Zwitserland en ingezetenschap (commerciële aanwezi gheid) is vereist. De raad van de orde
kan, op basis van wederkerigheid, vrijstelling verlenen van het nationaliteitsvereiste voor een
buitenlands onderdaan.
In LV (ook met betrekking tot meestbegunstigingsbehandeling): Nationaliteit van een lidstaat van
de EER of Zwitserland is vereist. Advocaten uit andere landen mogen uitsluitend overeenkomstig
bilaterale overeenkomsten inzake wederzijdse rechtsbijstand als advocaat voor de gerechtelijke
instanties optreden.
Voor advocaten uit de Europese Unie of buite nlandse advocaten gelden bijzondere eisen. Deelname
aan gerechtelijke procedures in strafzaken is bijvoorbeeld alleen toegestaan in samenwerking met
een advocaat van het Letse college van beëdigde advocaten.
In MT: Nationaliteit van een lidstaat van de EE R of Zwitserland alsmede ingezetenschap
(commerciële aanwezigheid) is vereist.
In NL: Alleen lokaal erkende advocaten die zijn ingeschreven in het Nederlandse register mogen de
titel "advocaat" gebruiken. In plaats van gebruik te maken van de volledige te rm "advocaat",
moeten (niet -ingeschreven) buitenlandse advocaten in het kader van hun activiteiten in Nederland
de beroepstitel uit hun eigen rechtsgebied vermelden.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 44 In PT (ook met betrekking tot meestbegunstigingsbehandeling): Ingezetenschap (commerciël e
aanwezigheid) is vereist. Buitenlanders in het bezit van een diploma dat is afgegeven door een
faculteit der rechtsgeleerdheid in Portugal, kunnen zich inschrijven in het Portugese tableau (Ordem
dos Advogados), onder dezelfde voorwaarden als die voor Po rtugese onderdanen gelden, indien hun
respectieve land een wederkerige behandeling aan Portugese onderdanen toekent.
 Andere buitenlanders die een graad in de rechten hebben behaald die door een faculteit der
rechtsgeleerdheid in Portugal wordt erkend, kun nen zich inschrijven als lid van de orde van
advocaten, op voorwaarde dat ze de vereiste opleiding ondergaan en de definitieve beoordeling en
het toelatingsexamen met goed gevolg doorstaan. Alleen advocatenkantoren waarvan de aandelen
uitsluitend in handen  zijn van advocaten die tot de Portugese balie zijn toegelaten, mogen als
zodanig in Portugal de rechtspraktijk beoefenen.
In RO: Een buitenlandse advocaat mag geen mondelinge conclusies nemen of schriftelijke
conclusies indienen bij gerechtelijke instant ies en andere rechterlijke entiteiten, behalve voor
internationale arbitrage.
In SE: (ook met betrekking tot meestbegunstigingsbehandeling) Ingezetenschap van een lidstaat
van de EER of Zwitserland is vereist voor toelating tot de balie en gebruik van de titel "advokat".
De raad van de Zweedse orde van advocaten kan vrijstellingen verlenen. Geen toelating tot de balie
is vereist voor de beoefening van Zweeds recht.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 45 Onverminderd het EU -voorbehoud betreffende niet -discriminerende voorwaarden inzake de
rechtsvorm kan een lid van de Zweedse orde van advocaten alleen te werk worden gesteld door een
lid van de balie of een onderneming die de activiteiten van een lid van de balie verricht. Niettemin
mag een lid van de balie te werk worden gesteld in een buit enlandse onderneming die de activiteiten
van een advocaat verricht, mits die onderneming is gevestigd in de EER of de Zwitserse Bondsstaat.
Mits de raad van de Zweedse orde van advocaten een vrijstelling verleent, kan een lid van de
Zweedse orde van advoca ten ook te werk worden gesteld in een advocatenkantoor van buiten de
Europese Unie.
 Leden van de balie die hun rechtspraktijk uitoefenen in de vorm van een onderneming of een
personenvennootschap, mogen geen andere doelstelling hebben en geen andere activiteiten
verrichten dan het beroep van advocaat uitoefenen. Samenwerking met andere advocatenkantoren is
toegestaan, maar voor samenwerking met buitenlandse kantoren is toestemming van de Zweedse
raad van de orde van advocaten vereist. Alleen leden van  de balie mogen rechtstreeks of
onrechtstreeks, of via een onderneming, het beroep van advocaat uitoefenen, aandelen bezitten van
de onderneming of vennoot zijn. Alleen leden mogen lid of plaatsvervangend lid van de raad van
bestuur, vice -directeur, bevoeg de ondertekenaar of secretaris van de onderneming of de
personenvennootschap zijn.
In SI: (ook met betrekking tot meestbegunstigingsbehandeling) Voor vertegenwoordiging in rechte
tegen betaling is commerciële aanwezigheid in Slovenië vereist. Een buitenla ndse advocaat die
bevoegd is het recht van het eigen rechtsgebied te beoefenen, kan rechtskundige diensten verlenen
of het recht beoefenen onder de voorwaarden van artikel 34a van de advocatenwet, mits is voldaan
aan de voorwaarde van feitelijke wederkerig heid.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 46 Onverminderd het EU -voorbehoud betreffende niet -discriminerende voorwaarden inzake de
rechtsvorm: commerciële aanwezigheid voor door de Sloveense balie aangewezen advocaten is
uitsluitend beperkt tot individueel gevestigde advocaten, advocatenkanto ren in de vorm van een
personenvennootschap met beperkte aansprakelijkheid of advocatenkantoren met onbeperkte
aansprakelijkheid (personenvennootschap). De activiteiten van advocatenkantoren zijn beperkt tot
het beoefenen van de rechtspraktijk. Alleen advo caten mogen vennoot zijn in een advocatenkantoor.
In SK: (ook met betrekking tot meestbegunstigingsbehandeling) Nationaliteit van een lidstaat van
de EER en ingezetenschap (commerciële aanwezigheid) zijn vereist voor het verlenen van
rechtskundige dienste n met betrekking tot het recht van het eigen rechtsgebied, met inbegrip van
vertegenwoordiging in rechte. Voor advocaten van buiten de EU geldt de voorwaarde van feitelijke
wederkerigheid.
 Maatregelen:

EU: Artikel 120 van Verordening (EU) 2017/1001 van h et Europees Parlement en de Raad1;
artikel  78 van Verordening (EG) nr. 6/2002 van de Raad van 12 december 2001 2.
AT: Rechtsanwaltsordnung (Advocatenwet) - RAO, RGBl. Nr. 96/1868, artikel 1 en § 21c.
BE: Belgisch Gerechtelijk Wetboek (artikelen 428 -508); Koninklijk besluit van 24 augustus 1970.
BG: Wet op de advocatuur; Bemiddelingswet; en Wet op het notarisambt en de notariële activiteit.
CY: Advocatenwet (hoofdstuk 2), zoals gewijzigd.
1 Verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017
inzake het Uniemerk (PB EU L 154 van 16.6.2017, blz. 1).
2 Verordening (EG) nr. 6/2002 van de Raad van 12 december 2001 b etreffende
Gemeenschapsmodellen (PB  EU L 3 van 5.1.2002, blz . 1).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 47 CZ: Wet nr. 85/1996 Coll., Wet op de juridische beroepen.
DE: § 59e, § 59f, § 206 Bundesrechtsanwaltsordnung (BRAO; Federale advocatenwet);
Gesetz über die Tätigkeit europäischer Rechtsanwälte in Deutschland (EuRAG); en
§ 10 Rechtsdienstleistungsgesetz (RDG).
DK: Resplejeloven (Wet op de rechterlijke organisatie), hoo fdstukken 12 en 13 (Geconsolideerde
wet nr. 1284 van 14 november 2018).
EE: Advokatuuriseadus (Advocatenwet);
Tsiviilkohtumenetluse seadustik (Wetboek van burgerlijke rechtsvordering); halduskohtumenetluse
seadustik (Wetboek bestuursprocesrecht); kriminaalmenetluse seadustik (Wetboek van
strafvordering); en väärteomenetluse seadustik (Wetboek van strafvordering (overtredingen)).
EL: Nieuwe advocatenwet nr.  4194/2013.
ES: Estatuto General de la Abogacía Española, aprobado por Real Decreto 658/2001 , artikel  13.1ª.
FI: Laki asianajajista (Advocatenwet) (496/1958), afd. 1 en 3; en Oikeudenkäymiskaari (4/1734)
(Wetboek van procesrecht).
FR: Loi 71 -1130 du 31 décembre 1971, Loi 90 - 1259 du 31 déce mbre 1990, décret 91 -1197 du
27 novembre 1991, en Ordon nance du 10 septembre 1817 modifiée.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 48 HR: Wet op de juridische beroepen (OG 9/94, 117/08, 75/09, 18/11).
 HU: Wet LXXVIII van 2017 inzake de beroepsactiviteiten van advocaten.
LT: Wet op de balie van de Republiek Litouwen van 18 maart 2004 nr. IX -2066, zoals laatstelijk
gewijzigd op 12 december 2017 bij wet nr. XIII -571.
LU: Loi du 16 décembre 2011 modifiant la loi du 10 août 1991 sur la profession d'avocat.
LV: Wetboek van strafvordering, afd.  79; en Advocatenwet van de Republiek Letland, afd.  4.
MT: Code of Organisation and Civil Procedure (Cap.  12).
NL: Advocatenwet.
PT: Wet 145/2015, 9 set., alterada p/ Lei 23/2020, 6 jul. (art.º 194 substituído p/ art.º 201.º; e art.º
203.º substituído p/ art.º 213.º).
Statuut Portugese balie (Estatuto da Ordem dos Advogados) en Wetsbesluit 229/2004, artikel 5
en 7-9;
Wetsbesluit nr. 88/2003, artikelen 77 en 102;
Statuut van de beroepsvereniging voor advocaten (Estatuto da Câmara dos Solicitadores), zoals
gewijzigd bij Wet nr. 49/2004, mas alterada p/ Lei 154/201 5, 14 set; bij wet 14/2006 en bij
wetsbesluit nr. 226/2008 alterado p/Lei 41/2013, 26 jun;
Wet 78/2001, artikelen 31, 4, Alterada p/Lei 54/2013, 31 jul;
Verordening inzake familie - en arbeidsbemiddeling (Ordinance 282/2010), alterada p/
Portaria  283/2018, 19 out;
Wet 21/2007 inzake strafrechtelijke bemiddeling, artikel 12;
Wet 22/2013, 26 fev., alterada p/ Lei 17/2017, 16 maio, alterada pelo Decreto -Lei 52/2019, 17 abril.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 49 RO: Wet op de advocatuur;
Bemiddelingswet; alsmede
Wet op het notarisambt en de nota riële activiteit.
SE: Rättegångsbalken (Zweeds wetboek van procesrecht) (1942:740); en de op 29 augustus 2008
vastgestelde gedragscode van de Zweedse balie.
SI: Zakon o odvetništvu (Neuradno prečiščeno besedilo -ZOdv -NPB 8 Državnega Zbora RS z dne
7 junij 2019 (Advocatenwet) niet -officiële geconsolideerde tekst v an het Sloveens Parlement van
7 juni 2019).
SK: Wet 586/2003 op de advocatuur, artikelen 2 en 12.
 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling:

In PL:  Buitenlandse advocaten mogen zich uitsluitend vestigen als geregistreerde
personenvennootschap, commanditaire vennootschap of commanditaire vennootschap op aandelen.
Maatregelen:

PL: Wet van 5  juli 2002 betreffende de verlening van rechtsbijstand in de Republiek Polen door
buitenlandse advocaten, artikel  19.
Met betrekking tot de grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang:

In IE, IT: Ingezetenschap (commerciële aanwezigheid) is vereist voor het verlenen van
rechtskundige diensten met betrek king tot het recht van het eigen rechtsgebied, met inbegrip van
vertegenwoordiging in rechte.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 50 Maatregelen:

IE: Solicitors Acts 1954 -2011.
IT: Koninklijk besluit 1578/1933, artikel  17 van de Wet op de juridische beroepen.
b) Octrooigemachtigden, industriële -eigendomgemachtigden, intellectuele -eigendomadvocaten
(deel van CPC 879, 861, 8613)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In AT: Vereiste van nationaliteit van een lidstaat van de EER of Zwitserland voor het verlenen van
diensten van octrooigemachtigden, ingezetenschap daar is vereist.
In BG en CY: Vereiste van nationaliteit van een lidstaat van de EER of Zwitserland voor het
verlenen van diensten van octrooigemachtigden. In CY is ingezetenschap vereist.
In DE: Alleen octrooi -advocaten met een Duitse kwalificatie kunnen worden toegelaten tot de balie
en mogen aldus diensten van octrooigemachtigde verlenen in Duitsland met betr ekking tot intern
recht. Buitenlandse octrooi -advocaten mogen rechtskundige diensten met betrekking tot buitenlands
recht aanbieden wanneer zij aantonen dat zij ter zake deskundig zijn, en registratie is vereist voor
rechtskundige diensten in Duitsland. Bu itenlandse (andere dan met een kwalificatie van een lidstaat
van de EER of Zwitserland) octrooiadvocaten mogen niet met nationale octrooiadvocaten
gezamenlijk een kantoor oprichten.
 Buitenlandse (andere dan van een lidstaat van de EER of Zwitserland) octr ooiadvocaten mogen
alleen in de vorm van een "Patentanwalts -GmbH" of een "Patentanwalts -AG" commercieel
aanwezig zijn door een minderheidsbelang te verwerven.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 51 In EE: Nationaliteit van Estland of de EU en permanent ingezetenschap is vereist voor het verle nen
van diensten van octrooigemachtigde.
In ES en PT: Vereiste van nationaliteit van een lidstaat van de EER voor het verlenen van diensten
van industriële -eigendomgemachtigde.
In FR: Voor registratie op de lijst van industriële -eigendomgemachtigde is ve stiging in of
ingezetenschap van de EER vereist. Nationaliteit van een lidstaat van de EEA is vereist voor
natuurlijke personen. Om een cliënt voor het nationale bureau voor intellectuele eigendom te
vertegenwoordigen, is vestiging in de EER vereist. Verst rekking uitsluitend via SCP (société civile
professionnelle), SEL (société d'exercice libéral) of een andere rechtsvorm, onder bepaalde
voorwaarden. Ongeacht de rechtsvorm moet meer dan de helft van de aandelen en stemrechten in
handen zijn van beroepsbeoe fenaren uit de EER. Advocatenkantoren kunnen bevoegd zijn om
diensten van industriële -eigendomgemachtigde te verlenen (zie voorbehoud voor rechtskundige
diensten).
Met betrekking tot de grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In FI  en HU: Nationaliteit van een lidstaat van de EER is vereist voor het verlenen van diensten van
octrooigemachtigden.
In SI: Ingezetenschap van Slovenië is vereist voor houders of aanvragers van geregistreerde rechten
(octrooien, handelsmerken, modelbescherming). Als alternatief is een in Slovenië geregistreerde
octrooigemachtigde of een in Slovenië geregistreerde merken - en modelgemachtigde nodig voor het
hoofddoel van de diensten van werkwijze, kennisgeving enz.
Maatregelen:

AT: Wet inzake oc trooigemachtigden (§§ 2 en 16a).
BG: Artikel  4 van de Verordening voor vertegenwoordigers met betrekking tot intellectuele
eigendom.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 52 CY: Advocatenwet (hoofdstuk 2), zoals gewijzigd.
DE: Patentanwaltsordnung (PAO).
 EE: Patendivoliniku seadus (Wet inzak e octrooigemachtigden) § 2, § 14.
ES: Ley 11/1986, de 20 de marzo, de Patentes de Invención y Modelos de utilidad,
artikelen  155-157.
FI: Tavaramerkkilaki (Wet op de handelsmerken) (7/1964);
Laki auktorisoiduista teollisoikeusasiamiehistä (Wet op bevoegd e industriële -eigendomadvocaten
(22/2014); en
Laki kasvinjalostajanoikeudesta (Wet inzake plantveredelingsrechten) 1279/2009; en
Mallioikeuslaki (Wet inzake geregistreerde tekeningen en modellen) 221/1971.
FR: Code de la propriété intellectuelle.
HU: Wet  XXXII van 1995 inzake octrooiadvocaten.
PT: Wetsbesluit 15/95, zoals gewijzigd bij Wet nr. 17/2010, bij Portaria 1200/2010, artikel  5, en bij
Portaria 239/2013; en Wet 9/2009.
SI: Zakon o industrijski lastnini (Industrial Property Act), Uradni list RS, št. 51/06 – uradno
prečiščeno besedilo in 100/13 en 23/20 (Staatsblad van de Republiek Slovenië, nr. 51/06 – officiële
geconsolideerde tekst 100/13 en 23/20).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 53 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling en grensoverschrijd ende
handel in diensten – nationale behandeling, lokale aanwezigheid:

In IE: Voor vestiging is vereist dat ten minste een van de bestuurders, vennoten, managers of
werknemers van een vennootschap in Ierland als octrooi - of intellectuele -eigendomsrechtadvocaat
is ingeschreven. Voor grensoverschrijdende basis gelden de vereisten van nationaliteit van een
lidstaat van de EER en commerciële aanwezigheid, hoofdvestiging in een lidstaat van de EER, en
kwalificatie volgens het rech t van een lidstaat van de EER.
Maatregelen:

IE: Sections 85 en 86 van de Trade Marks Act 1996, zoals gewijzigd;
Voorschriften 51, 51A en 51B van de Trade Marks Rules 1996, zoals gewijzigd; Sections 106 en
107 van de Patent Act 1992, zoals gewijzigd; en R egister of Patent Agent Rules S.I. 580 van 2015.
 c) Boekhoudkundige diensten (CPC 8621 andere dan auditdiensten, 86213, 86219 en 86220)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende hand el in diensten – lokale aanwezigheid:

In AT: Overeenkomstig het recht van hun land van herkomst gekwalificeerde buitenlandse
accountants en boekhouders mogen maximaal 25  % van het kapitaal en de stemrechten van een
Oostenrijkse onderneming in handen hebbe n. De dienstverlener moet een kantoor of zetel in een
lidstaat van de EER hebben (CPC 862).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 54 In FR: Vestiging of ingezetenschap is vereist. Dienstverlening mag via elke bedrijfsvorm, met
uitzondering van een SNC (Société en nom collectif) of een SCS (Soci été en commandité simple).
Specifieke voorwaarden gelden voor SEL (sociétés d'exercice libéral), AGC (Association de gestion
et comptabilité) en SPE (Société pluri -professionnelle d'exercice). (CPC 86213, 86219, 86220).
In IT: Ingezetenschap of plaats van  de bedrijfszetel is vereist voor inschrijving in het
beroepsregister, hetgeen noodzakelijk is voor het verlenen van boekhoudkundige diensten (CPC
86213, 86219, 86220).
In PT: (ook met betrekking tot meestbegunstigingsbehandeling): Voor inschrijving in he t
beroepsregister door de Kamer van accountants (Ordem dos Contabilistas Certificados), die
noodzakelijk is voor het verrichten van boekhoudkundige diensten, is ingezetenschap of
vestigingsplaats vereist, mits Portugese onderdanen op basis van wederkerighe id worden behandeld.
Maatregelen:

AT: Wirtschaftstreuhandberufsgesetz (Wet op de accountants en de accountancy, BGBl.
I nr. 58/1999), § 12, § 65, § 67, § 68 (1) 4; en
Bilanzbuchhaltungsgesetz (BibuG), BGBL. I Nr. 191/2013, §§ 7, 11, 28.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 55 FR: Ordonnance 45-2138 du 19 septembre 1945.
IT: Wetsbesluit 139/2005; en Wet 248/2006.
PT: Wetsbesluit nr. 452/99, gewijzigd bij Wet nr. 139/2015, 7 september.
 Met betrekking tot de grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In SI: Vereiste van vestiging in de Europese Unie voor het verlenen van boekhoudkundige diensten
(CPC 86213, 86219, 86220).
Maatregelen:

SI: Wet inzake diensten op de interne markt, Staatsblad van de Republiek Slovenië nr.  21/10.
d) Auditdiensten (CPC – 86211 en 86212 ande re dan boekhoudkundige)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling,
meestbegunstigingsbehandeling en grensoverschrijdende handel in diensten – nationale
behandeling, meestbegunstigingsbehandeling:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 56 In EU: Voor het verlene n van wettelijke controlediensten is goedkeuring vereist van de bevoegde
autoriteiten van een lidstaat die de gelijkwaardigheid van de kwalificaties van een controleur die
onderdaan is van het Verenigd Koninkrijk of van een derde land kunnen erkennen, op v oorwaarde
van wederkerigheid (CPC 8621).
Maatregelen:

EU: Richtlijn 2013/34/EU van het Europees Parlement en van de Raad 1 en Richtlijn 2006/43/EG
van het Europees Parlement en de Raad2.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang:

In BG: Er gelden niet -discriminerende voorwaarden inzake de rechtsvorm.
Maatregelen:

BG: Wet inzake onafhankelijke financiële audits.
1 Richtlijn 2013/34/EU van het Europees Parlement en van de Raad van 26 juni 2013
betreffende de jaarlijkse financiële overzichten, geconsolideer de financiële overzichten en
aanverwante verslagen van bepaalde ondernemingsvormen, tot wijziging van Richtlijn
2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijnen
78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad (PB EU L 182 van 29.6.20 13, blz. 19).
2 Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 betreffende de
wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen, tot wijziging van
de Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad en ho udende intrekking van Richtlijn
84/253/EEG van de Raad (PB EU L 157 van 9.6.2006, blz. 87).
 EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 57 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In AT: Overeenkomstig het recht van hun land van herkomst mogen gekwalificeerde buitenlandse
auditors maximaal 25 % van het kapitaal en de stemrechten van een Oostenrijkse onderneming
bezitten. De dienstverlener m oet een kantoor of zetel in een lidstaat van de EER hebben.
Maatregelen:

AT: Wirtschaftstreuhandberufsgesetz (Wet op de accountants en de accountancy, BGBl.
I Nr. 58/1999), § 12, § 65, § 67, § 68 (1) 4.
Met betrekking tot liberalisering van investeringe n – markttoegang en grensoverschrijdende handel
in diensten – lokale aanwezigheid:

In DK: Voor het verlenen van externe -controlediensten is Deense toelating als auditor vereist.
Voor  toelating is ingezetenschap in een lidstaat van de EER vereist. Op basis  van artikel 54, lid 3,
sub g), van het Verdrag inzake de wettelijke controle van boekhoudbescheiden mag zijn de
stemrechten in erkende auditkantoren en niet -erkende auditkantoren overeenkomstig de regelgeving
tot omzetting van Richtlijn 2006/43/EG, beperk t tot maximaal 10  %.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 58 In FR: (tevens met betrekking tot meestbegunstigingsbehandeling) Voor externe controles geldt
dat vestiging of ingezetenschap vereist is. Britse onderdanen mogen in Frankrijk externe -
controlediensten verlenen, op voorwaarde van weder kerigheid. Dienstverlening mag via elke
vennootschapsvorm, behalve die waarbij vennoten als handelaren ("commerçants") worden
beschouwd, zoals SNC (Société en nom collectif) en SCS (Société en commandite simple).
In PL: Voor het verlenen van auditdiensten  is vestiging in de Europese Unie vereist.
Er gelden vereisten inzake de rechtsvorm.
Maatregelen:

DK: Revisorloven (Deense Wet inzake erkende auditors en auditkantoren), Wet nr.  1287 van
20-11-2018.
FR: Code de commerce.
PL: Wet van 11 mei 2017 betreffende auditors, auditkantoren en overheidstoezicht - Pools
Staatsblad nr. 2017, punt 1089.
 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale  behandeling:

In CY: Vergunningsvereiste, hiervoor wordt een onderzoek naar de economische behoefte
uitgevoerd. Belangrijkste criterium: de werkgelegenheid in de subsector. Beroepsverenigingen
(personenvennootschappen) van natuurlijke personen zijn toeges taan.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 59 In SK: De bevoegdheid voor het uitvoeren van controles in de Slowaakse Republiek kan uitsluitend
worden verleend aan ondernemingen waarvan ten minste 60 % van het kapitaal of van de
stemrechten in handen is van Slowaakse onderdanen of onderdanen va n een lidstaat.
Maatregelen:

CY: Wet op de accountants van 2017 (Wet 53 (I)/2017).
SK: Wet nr. 423/2015 inzake wettelijke accountantscontroles.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen — markttoegang en grensoverschrijdende
handel in dienste n — nationale behandeling, lokale aanwezigheid:

In DE: Auditondernemingen ("Wirtschaftsprüfungsgesellschaften") kunnen alleen rechtsvormen
aannemen die binnen de EER toegestaan zijn. Vennootschappen onder firma en commanditaire
vennootschappen kunnen als "Wirtschaftsprüfungsgesellschaften" worden erkend indien zij als
handelsvennootschap ("trading partnership") in het handelsregister zijn opgenomen op basis van
hun fiduciaire activiteiten, artikel  27 WPO. Evenwel mogen auditors uit derde landen die
overeen komstig artikel  134 WPO zijn ingeschreven, de wettelijke controles van de jaarlijkse
financiële overzichten uitvoeren of de geconsolideerde financiële overzichten opstellen van
ondernemingen met zetel buiten de Unie, waarvan de effecten op een gereglemente erde markt
worden verhandeld.
Maatregelen:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 60 DE: Handelsgesetzbuch (HGB; Wetboek van Koophandel);
Gesetz über eine Berufsordnung der Wirtschaftsprüfer (Wirtschaftsprüferordnung - WPO;
Accountantswet).
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling en grensoverschrijdende
handel in diensten – nationale behandeling:

In ES: Externe controleurs moeten de nationaliteit van een lidstaat hebben. Dit voorbehoud is niet
van toepassing op de audits van ondernemingen van buiten de Europ ese Unie die op een Spaanse
gereglementeerde markt zijn genoteerd.
 Maatregelen:

ES: Ley 22/2015, de 20 de julio, de Auditoría de Cuentas (nieuwe wet inzake accountantscontrole:
Wet 22/2015 inzake accountantscontrole).
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling:

In EE: Er gelden vereisten inzake de rechtsvorm. De meerderheid van de stemmen die door de
aandelen van een auditkantoor worden vertegenwoordigd, behoort toe hetzij aan beëdigde auditors
die onder t oezicht staan van een bevoegde autoriteit van een lidstaat van de EER en die hun
kwalificatie in een EER -lidstaat hebben verworven, hetzij aan accountantskantoren. Ten minste
driekwart van de personen die een auditkantoor op grond van de wet vertegenwoordi gen, moet hun
kwalificaties in een lidstaat van de EER hebben verworven.
Maatregelen:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 61 EE: Wet op de activiteiten van auditors (Audiitortegevuse seadus) § 76 -77.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling,
meestbegunstigingsbehandeling en grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In SI: Commerciële aanwezigheid vereist. Een auditkantoor van een derde land mag aandelen
bezitten in of een partnerschap vormen met een Sloveens auditkantoor,  op voorwaarde dat uit
hoofde van de wetgeving van dat derde land het omgekeerde is toegestaan aan Sloveense
auditkantoren in dat land (wederkerigheidsvereiste).
Maatregelen:

SI: Wet inzake accountantscontrole (ZRev -2), Staatsblad van de Republiek Sloven ië nr. 65/2008
(zoals laatstelijk gewijzigd bij wet nr. 84/18); en Wet op de ondernemingen (ZGD -1), Staatsblad
van de Republiek Slovenië nr. 42/2006 (zoals laatstelijk gewijzigd bij wet nr. 22/19 — ZPosS).
Met betrekking tot de grensoverschrijdende handel  in diensten – lokale aanwezigheid:

In BE: Vereiste van vestiging in België waar de beroepsactiviteit zal plaatsvinden en waar daarmee
verband houdende handelingen, documenten en correspondentie plaatsvinden, en vereiste dat ten
minste één administrateur of manager van de vestiging erkende auditor is.
 In FI: EER -ingezetenschap is vereist voor ten minste een van de auditors van een Finse
vennootschap met beperkte aansprakelijkheid en voor ondernemingen die audits moeten uitvoeren.
Een auditor moet een plaa tselijk erkend auditor of een plaatselijk erkend auditkantoor zijn.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 62 In HR: Auditdiensten mogen alleen worden verleend door in Kroatië gevestigde rechtspersonen of
door natuurlijke personen die ingezetene van Kroatië zijn.
In IT: Ingezetenschap is vereis t voor het verlenen van auditdiensten door natuurlijke personen.
In LT: Vestiging in de EER is vereist voor het verlenen van auditdiensten.
In SE: Alleen in Zweden erkende auditors en in Zweden geregistreerde auditkantoren mogen
externe -controlediensten uitvoeren. EER -ingezetenschap is vereist. De titels "erkend auditor" en
"gecertificeerd auditor" mogen alleen worden gebruikt door auditors die in Zweden erkend of
gecertificeerd zijn. Auditors van niet -gecertificeerde en niet -erkende coöperatieve verenigi ngen of
bepaalde andere ondernemingen moeten ingezetenen van de EER zijn; in afzonderlijke gevallen kan
de overheid of een door de overheid aangewezen instantie anders bepalen.
Maatregelen:

BE: Wet van 7 december 2016 tot organisatie van het beroep van e n het publiek toezicht op de
bedrijfsrevisoren (Wet op het auditberoep).
FI: Tilintarkastuslaki (Wet inzake audits) (459/2007), de sectorale wet - en regelgeving schrijft het
gebruik van lokaal bevoegde auditors voor.
HR: Wet inzake accountantscontrole (O G 146/05, 139/08, 144/12), artikel  3.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 63 IT: Wetsbesluit 58/1998, artikelen 155, 158 en 161;
Decreet 99/1998 van de president van de republiek; en Wetsbesluit 39/2010, artikel 2.
LT: Wet inzake accountantscontrole van 15 juni 1999 nr. VIII -1227 (nieuwe ve rsie van 3 juli 2008
nr. X1676).
 SE: Revisorslagen (Wet betreffende auditors) (2001:883);
Revisionslag (Wet inzake accountantscontrole) (1999:1079);
Aktiebolagslagen (Vennootschapswet) (2005:551);
Lag om ekonomiska föreningar (Wet op coöperatieve economis che verenigingen) (2018:672); en
andere, waarin de voorwaarden om gebruik te maken van erkende auditors zijn geregeld.
e) Diensten van belastingconsulenten (CPC 863, met uitzondering van rechtskundig
adviesdiensten en rechtskundige vertegenwoordiging in b elastingaangelegenheden, die als
rechtskundige diensten moeten worden beschouwd)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In AT: Maximaal 25 % van het kapitaal en de stemrechten van een Oostenrijkse onderneming mag
in handen zijn van naar het recht van hun land van herkomst gekwalificeerde buitenlandse
belastingadviseurs. De dienstverlener moet een kantoor of zetel in een lidstaat van de EER  hebben.
Maatregelen:

AT: Wirtschaftstreuhandberufsgesetz (Wet op de accountants en de accountancy, BGBl.
I Nr. 58/1999), § 12, § 65, § 67, § 68 (1) 4.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 64 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang en grensoverschrijdende handel
in diensten – lokale aanwezigheid:

In FR: Vestiging of ingezetenschap is vereist. Dienstverlening mag via elke bedrijfsvorm, met
uitzondering van een SNC (Société en nom collectif) of een SCS (Société en commandité simple).
Specifieke voorwaarden gelden voo r SEL (sociétés d'exercice libéral), AGC (Association de gestion
et comptabilité) en SPE (Société pluri -professionnelle d'exercice).
Maatregelen:

FR: Ordonnance 45 -2138 du 19 septembre 1945.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – national e behandeling en grensoverschrijdende
handel in diensten – nationale behandeling:

In BG: Belastingadviseurs moeten de nationaliteit van een lidstaat hebben.
Maatregelen:

BG: Wet op de financiële administratie;
Wet inzake onafhankelijke financiële audits ; Wet op de inkomstenbelasting voor natuurlijke
personen; en Wet op de vennootschapsbelasting.
 EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 65 Met betrekking tot de grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In HU: Ingezetenschap van een lidstaat van de EER is vereist voor het ver lenen van
belastingadviesdiensten.
In IT: Ingezetenschap is vereist.
Maatregelen:

HU: Wet 150 van 2017 betreffende belasting;  Regeringsbesluit 2018/263 betreffende de registratie
en opleiding van de activiteiten van belastingconsulenten.
IT: Wetsbesluit 139/2005; en Wet 248/2006.
f) Diensten van architecten en stedenbouwkundigen, diensten van ingenieurs en geïntegreerde
diensten van ingenieurs (CPC 8671, 8672, 8673, 8674)

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 66 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang:

In FR: Een architect mag zich alleen in Frankrijk vestigen om architectuurdiensten te verlenen
onder een van de volgende rechtsvormen (op niet -discriminerende basis): SA en SARL ("sociétés
anonymes, à responsabilité limitée"), EURL ("Entreprise unipersonne lle à responsabilité limitée"),
SCP ("en commandite par actions"), SCOP ("Société coopérative et participative"), SELARL
("société d'exercice libéral à responsabilité limitée"), SELAFA ("société d'exercice libéral à forme
anonyme"), SELAS ("société d'exerc ice libéral") of SAS ("Société par actions simplifiée"), of als
individu of vennoot in een architectenbureau (CPC 8671).
Maatregelen:

FR: Loi 90 -1258 relative à l'exercice sous forme de société des professions libérales; Décret 95 -129
du 2 février 1995 r elatif à l'exercice en commun de la profession d'architecte sous forme de société
en participation;
Décret 92 -619 du 6 juillet 1992 relatif à l'exercice en commun de la profession d'architecte sous
forme de société d'exercice libéral à responsabilité limit ée SELARL, société d'exercice libéral à
forme anonyme SELAFA, société d'exercice libéral en commandite par actions SELCA; en
Loi 77-2 du 3 janvier 1977.
 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensover schrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In BG: Ingezetenschap in de EER of de Zwitserse Bondsstaat is vereist voor architectuur -,
stedenbouwkundige en ingenieursdiensten die door natuurlijke personen worden verricht.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 67 Maatre gelen:

BG: Wet op de ruimtelijke ordening;
Wet op de Kamer van Bouwnijverheid; en
Wet op de Kamers van architecten en ingenieurs voor projectontwerp en -ontwikkeling.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling en grensoverschrijdende
handel in diensten – nationale behandeling:

In HR: Een ontwerp of een project van een buitenlands architect, ingenieur of stedenbouwkundige
moet worden goedgekeurd door een bevoegde natuurlijke of rechtspersoon in Kroatië met het oog
op de naleving van de Kroatische wetgeving (CPC 8671, 8672, 8673, 8674).
Maatregelen:

HR: Wet op de ruimtelijke ordening en bouwactiviteiten (OG 118/18, 110/19);
Wet op de ruimtelijke ordening (OG 153/13, 39/19).
Met betrekking tot liberalisering van in vesteringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – nationale behandeling, lokale aanwezigheid:

In CY: Nationaliteits - en ingezetenschapsvereiste voor het verlenen van diensten van architecten en
stedenbouwkundig en, alsmede diensten van ingenieurs en geïntegreerde diensten van ingenieurs
(CPC 8671, 8672, 8673, 8674).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 68 Maatregelen:

CY: Wet nr. 41/1962, als gewijzigd; Wet nr. 224/1990, als gewijzigd; en Wet nr. 29 (I) 2001, als
gewijzigd.
Met betrekking tot de gr ensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In CZ: Ingezetenschap van een lidstaat van de EER is vereist.
 In HU: Ingezetenschap van een lidstaat van de EER is vereist voor het verlenen van de volgende
diensten voor zover verleend door ee n natuurlijke persoon die zich op het grondgebied van
Hongarije bevindt: diensten van architecten, diensten van ingenieurs (alleen van toepassing op
stagiairs), geïntegreerde diensten van ingenieurs en diensten van landschapsarchitecten (CPC 8671,
8672, 86 73 en 8674).
In IT: Ingezetenschap of professionele domicilie/plaats van de bedrijfszetel in Italië is vereist voor
inschrijving in het beroepsregister, hetgeen noodzakelijk is voor het verlenen van diensten van
architecten en ingenieurs (CPC 8671, 8672, 8673, 8674).
In SK: Ingezetenschap van een lidstaat van de EER is vereist voor inschrijving bij de
beroepsvereniging, hetgeen noodzakelijk is voor het verlenen van diensten van architecten en
ingenieurs (CPC 8671, 8672, 8673, 8674).
Maatregelen:

CZ: Wet  nr. 360/1992 Coll. inzake de uitoefening van beroep van erkend architect en van erkende
ingenieurs en technici die werkzaam zijn op het gebied van bouwkundige constructies.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 69 HU: Wet LVIII van 1996 betreffende de beroepsverenigingen van architecten en ing enieurs.
IT: Koninklijk besluit 2537/1925, regelgeving betreffende het beroep van architect en ingenieur;
Wet 1395/1923;  en
Decreet van de president van de republiek (D.P.R.) nr. 328/2001.
SK: Wet 138/1992 betreffende architecten en ingenieurs, artikelen  3, 15, 15a, 17a en  18a.
Met betrekking tot grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In BE: Het verlenen van diensten van architecten omvat de controle op de uitvoering van de werken
(CPC 8671, 8674). Buiten landse architecten met een vergunning in hun gastland die hun beroep
incidenteel in België willen uitoefenen, moeten vooraf toestemming krijgen van de raad van de orde
van architecten in het geografische gebied waar zij hun activiteit wensen uit te oefenen.
 Maatregelen:

BE: Wet van 20  februari 1939 op de bescherming van de titel en van het beroep van architect; en
Wet van 26 juni 1963 tot instelling van de Orde van Architecten, Reglement van 16 december 1983
van beroepsplichten door de Nationale Raad van de Orde der architecten vastgesteld (goedgekeurd
bij art ikel 1 van het KB van 18 april 1985, B.S., 8 mei 1985).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 70 Voorbehoud nr.  3 – Vrije beroepen (gezondheidszorg en detailhandel in geneesmiddelen)

Sector – subsector:  Vrije beroepen – medisch (psychologen daaronder begrepen) en
tandheelkundige diensten; verloskundigen, verpleegkundigen,
fysiotherapeuten en paramedisch personeel; veterinaire diensten;
detailhandel in geneesmiddelen, medische en orthopedische
artikelen  en andere door apothekers v erleende diensten

Bedrijfstakkenclassificatie:  CPC 9312, 93191, 932, 63211

Type voorbehoud:  Markttoegang

Nationale behandeling

Meestbegunstigingsbehandeling

Hoger management en raden van bestuur

Lokale aanwezigheid

Hoofdstuk / Afdeling:  Liberalisering van investeringen en grensoverschrijdende handel in
diensten

Omschrijving:

a) Medische en tandheelkundige diensten, diensten van verloskundigen, verpleegkundigen,
fysiotherapeuten en paramedisch personeel (CPC 852, 9312, 93191)

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 71 Met betr ekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling,
meestbegunstigingsbehandeling en grensoverschrijdende handel in diensten – nationale
behandeling, meestbegunstigingsbehandeling:

In IT: Nationaliteit van een lidstaat van de Europese Unie is vereist voor de diensten van
psychologen; aan buitenlandse beroepsbeoefenaren kan op basis van wederkerigheid worden
toegestaan dat zij hun beroep uitoefenen (deel van CPC 9312).
Maatregelen:

IT: Wet 56/1989 betreffende het beroep van psycholoog.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, lokale aanwezigheid:

In CY: Cypriotische nationaliteit en ingezetenschap zijn vereist voor artsen (inclu sief psychologen),
tandartsen, verloskundigen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel.
 Maatregelen:

CY: Wet op de registratie van artsen (hoofdstuk 250), zoals gewijzigd;
Wet op de registratie van tandartsen (hoofdstuk 249), zoals gewijzigd;
Wet 75(I)/2013 — Podologen;
Wet 33 (I)/2008, zoals gewijzigd — Medische fysica;
Wet 34 (I)/2006, zoals gewijzigd — Ergotherapeuten;
Wet 9 (I)/1996, zoals gewijzigd —Tandtechnici;
Wet 68(I)/1995, zoals gewijzigd — Psychologen;
Wet 16 (I)/1992, zo als gewijzigd — Opticiens;
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 72 Wet 23(I)/2011, zoals gewijzigd — Radiologen/Radiotherapeuten;
Wet 31(I)/1996, zoals gewijzigd — Diëtisten/Voedingsdeskundigen;
Wet 140/1989, zoals gewijzigd — Psychotherapeuten; en
Wet 214(I)/1988, zoals gewijzigd — Verpleegkun digen.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen — markttoegang en grensoverschrijdende
handel in diensten — markttoegang, lokale aanwezigheid:

In DE (geldt ook voor het regionale bestuursniveau): Voor inschrijving in het beroepsregister
kunnen  geografische beperkingen worden opgelegd, die zowel op onderdanen als op niet -
onderdanen van toepassing zijn.
Artsen (psychologen, psychotherapeuten en tandartsen daaronder begrepen) moeten zich inschrijven
bij de regionale verenigingen voor artsen en ta ndartsen van de wettelijke ziektekostenverzekering
("kassenärztliche" of "kassenzahnärztliche Vereinigungen") als zij patiënten wensen te behandelen
die via de wettelijke ziekenfondsen zijn verzekerd. Die inschrijving kan afhankelijk zijn van
kwantitatieve  beperkingen op basis van de regionale spreiding van de artsen. Voor tandartsen geldt
die beperking niet. Inschrijving is alleen noodzakelijk voor artsen die werken in het openbare stelsel
van gezondheidszorg. Er kunnen niet -discriminerende beperkingen bes taan ten aanzien van de
rechtsvorm die vereist is om die diensten te mogen verlenen (§ 95 SGB V).
Alleen natuurlijke personen hebben toegang tot het beroep van verloskundige. Medische en
tandheelkundige diensten mogen worden geleverd door natuurlijke pers onen, erkende centra voor
medische zorg en gemachtigde instanties. Daarnaast kunnen vestigingseisen gelden.
 EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 73 Met betrekking tot telegeneeskunde kan het aantal ICT -aanbieders (informatie - en communicatie -
technologie) worden beperkt om de interoperabiliteit , compatibiliteit en de noodzakelijke
veiligheidsnormen te waarborgen. Dat wordt op niet -discriminerende wijze toegepast (CPC 9312,
93191).
Maatregelen:

Bundesärzteordnung (BÄO; Federal Medical Regulation);
Gesetz über die Ausübung der Zahnheilkunde (ZHG);
Gesetz über den Beruf der Psychotherapeutin und des Psychotherapeuten (PsychThG; Wet op de
psychotherapeutische behandelingen);
Gesetz über die berufsmäßige Ausübung der Heilkunde ohne Bestallung (Heilpraktikergesetz);
Gesetz über das Studium und de n Beruf von Hebammen(HebG);
Gesetz über die Pflegeberufe (PflBG);
Sozialgesetzbuch Fünftes Buch (SGB V; Sociaal Wetboek, Boek Vijf) — wettelijke
ziektekostenverzekering.
Regionaal niveau:

Heilberufekammergesetz des Landes Baden -Württemberg;
Gesetz über die Berufsausübung, die Berufsvertretungen und die Berufsgerichtsbarkeit der
Ärzte, Zahnärzte, Tierärzte, Apotheker sowie der Psychologischen Psychotherapeuten und der
Kinder - und Jugendlichenpsychotherapeuten (Heilberufe -Kammergesetz - HKaG) in Bayern;
Berliner Heilberufekammergesetz (BlnHKG);
Heilberufsgesetz Brandenburg (HeilBerG);
Bremisches Gesetz über die Berufsvertretung, die Berufsausübung, die Weiterbildung und die
Berufsgerichtsbarkeit der Ärzte, Zahnärzte, Psychotherapeuten, Tierärzte und Apothek er
(Heilberufsgesetz - HeilBerG);
Heilberufsgesetz Mecklenburg -Vorpommern (Heilberufsgesetz M -V – HeilBerG);
Heilberufsgesetz (HeilBG NRW);
Heilberufsgesetz (HeilBG Rheinland -Pfalz);
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 74 Gesetz über die öffentliche Berufsvertretung, die Berufspflichten, die Weiterbildung und die
Berufsgerichtsbarkeit der Ärzte/ Ärztinnen, Zahnärzte/ Zahnärztinnen, psychologischen
Psychotherapeuten/ Psychotherapeutinnen und Kinder - und
Jugendlichenpsychotherapeuten/psychotherapeutinnen, Tierärzte/Tierärztinnen und
Apotheker/Ap othekerinnen im Saarland (Saarländisches Heilberufekammergesetz - SHKG);
Gesetz über Berufsausübung, Berufsvertretungen und Berufsgerichtsbarkeit der Ärzte, Zahnärzte,
Tierärzte, Apotheker sowie der Psychologischen Psychotherapeuten und der Kinder und
Jugendlichenpsychotherapeuten im Freistaat (Sächsisches Heilberufekammergesetz – SächsHKaG)
en Thüringer Heilberufegesetz.
 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, lokale aanwezigheid:

In FR: Er zijn voor investeerders uit de Unie ook andere soorten rechtsvormen beschikbaar, maar
buitenlandse investeerders hebben uitsluitend toegang tot de rechtsvormen "société d'exercice
liberal" (SEL) en "société civi le professionnelle" (SCP). Voor artsen, tandartsen en verloskundigen
is de Franse nationaliteit vereist. Toegang voor buitenlanders is evenwel mogelijk binnen jaarlijks
vastgestelde quota. Voor diensten van artsen, tandartsen en verloskundigen, is dienstve rlening
mogelijk via SEL à forme anonyme, à responsabilité limitée par actions simplifiée ou en
commandite par actions SCP, société coopérative (uitsluitend voor zelfstandige huisartsen en
specialisten) of société interprofessionnelle de soins ambulatoires  (SISA), uitsluitend voor
multidisciplinaire gezondheidszorg (MSP).
Maatregelen:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 75 FR: Loi 90 -1258 relative à l'exercice sous forme de société des professions libérales, Loi n°2011 -
940 du 10 août 2011 modifiant certaines dipositions de la loi n°2009 -879 d ite HPST, Loi n°47 -1775
portant statut de la coopération; en Code de la santé publique.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang:

In AT: Samenwerking van artsen voor ambulante gezondheidszorg, de zogenaamde
groepspraktijken, kan  alleen geschieden in de rechtsvorm Offene Gesellschaft/OG of Gesellschaft
mit beschränkter Haftung/GmbH. Alleen artsen kunnen fungeren als partners van een dergelijke
groepspraktijk. Zij moeten gerechtigd zijn zelfstandig het beroep van arts uit te oefene n, zijn
ingeschreven bij de Oostenrijkse kamer van geneesheren en de artspraktijk actief beoefenen.
Andere natuurlijke of rechtspersonen kunnen niet optreden als partners van de groepspraktijk en
kunnen geen aandeel hebben in de inkomsten of winsten van de  praktijk (deel van CPC 9312).
 Maatregelen:

AT: Wet op de geneeskunde, BGBl. I Nr. 169/1998, §§ 52a - 52c;
Federale wet tot regulering van paramedische beroepen van hoog niveau, BGBl. Nr. 460/1992; en
Federale wet tot regulering van massagetherapeuten van laag en hoog niveau, BGBl. Nr. 169/2002.
b) Veterinaire diensten (CPC 932)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling,
meestbegunstigingsbehandeling, en grensoverschrijdende handel in diensten – markttoe gang,
nationale behandeling, meestbegunstigingsbehandeling:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 76 In AT: Alleen onderdanen van een lidstaat van de EER mogen veterinaire diensten verlenen. Van
het nationaliteitsvereiste wordt voor de onderdanen van een land dat geen lidstaat van de EER is,
afgeweken op voorwaarde dat er een overeenkomst van de Unie met dat land bestaat waarin is
voorzien in nationale behandeling met betrekking tot investeringen en grensoverschrijdende handel
in veterinaire diensten.
In ES: Lidmaatschap van de beroepsverenigin g is vereist voor de uitoefening van het beroep, en de
nationaliteit van een lidstaat van de Unie is vereist, waarvoor ontheffing kan worden verleend door
middel van een bilaterale overeenkomst. Wat het verlenen van veterinaire diensten betreft, is de
toegang beperkt tot natuurlijke personen.
In FR: Nationaliteit van een lidstaat van de EER is vereist voor de verlening van veterinaire
diensten, maar van het nationaliteitsvereiste kan worden afgeweken op voorwaarde van
wederkerigheid. De rechtsvormen die zi jn toegestaan voor een onderneming die veterinaire diensten
verleent, zijn beperkt tot SCP (Société civile professionnelle) en SEL (Société d'exercice liberal).
Andere rechtsvormen van vennootschappen waarin is voorzien door het Franse nationale recht of
het recht van een andere lidstaat van de EER, en die hun statutaire zetel, hun hoofdkantoor of hun
hoofdvestiging in de EER hebben, kunnen onder bepaalde voorwaarden worden toegestaan.
Maatregelen:

AT: Tierärztegesetz (Wet op de diergeneeskunde), BGBl. N r. 16/1975, §3 (2) (3).
 ES: Real Decreto 126/2013, de 22 de febrero, por el que se aprueban los Estatutos Generales de la
Organización Colegial Veterinaria Española; artikelen 62 en 64.
FR: Code rural et de la pêche maritime.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 77 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – nationale behandeling, lokale aanwezigheid:

In CY: Nationaliteits - en ingezetenschapsvereiste voor het verlenen van veterinaire diensten.
In EL: Nationaliteit van een lidstaat van de EER of Zwitserland vereist voor het verlenen van
veterinaire diensten.
In HR: Alleen natuurlijke en rechtspersonen die in een lidstaat zijn gevestigd om veteriniaire
activiteiten te verrichten, kunnen grensover schrijdende veterinaire diensten in de Republiek Kroatië
verlenen. Alleen onderdanen van een lidstaat van de Unie mogen een dierenartspraktijk in de
Republiek Kroatië vestigen.
In HU: De nationaliteit van een lidstaat van de EER is vereist voor lidmaatsch ap van de Hongaarse
kamer van dierenartsen, hetgeen noodzakelijk is voor het verlenen van veterinaire diensten. Voor
vestigingsvergunningen wordt een onderzoek naar de economische behoefte verricht. Belangrijkste
criterium: arbeidsmarktomstandigheden in de  sector.
Maatregelen:

CY: Wet nr. 169/1990, als gewijzigd.
EL: Presidentieel decreet 38/2010, Ministerieel besluit 165261/IA/2010 (Grieks Staatsblad 2157/B).
HR: Wet op de veterinaire diensten (OG 83/13, 148/13, 115/18), artikel 3 (67), artikelen 105
en 121.
HU: Wet CXXVII van 2012 betreffende de Hongaarse kamer van dierenartsen en de voorwaarden
voor de verlening van veterinaire diensten.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 78 Met betrekking tot de grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In CZ: Fysieke aanwezighei d op het grondgebied is vereist voor het verlenen van veterinaire
diensten.
In IT en PT: Ingezetenschap is vereist voor het verlenen van veterinaire diensten.
