Nieuw tijdschrift voor de pharmacie in Nederland; tevens orgaan van de Nederlandsche Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie, jrg 1, 1868, 1868 
Men maakt een oplossing van sal-ammoniak in water, bevattende 0,317 gram per liter, ’t geen equivalent is met 0,1 gram ammonia in 1 liter. Vooronderstel dat in het destilleerde vocht een kleur is verkregen die de onderzoeker, door de ondervinding geleid, begroot op 1/500,000, van 1 gram, dan worden 50 gram van de standaard salammoniak-oplossing gedaan in een bekerglas, van gelijke grootte als men voor het destilleert gebruikt heeft, verdunt dit met gedestilleerd water dat vrij is van ammoniak en voegt er nu 50 gram van het kwik-houdende proefvocht bij. Als de kleur nu overeenkomt, dan kan men besluiten, dat de veronderstelling juist is. Is de kleur donkerder of lichter, dan moet men meerdere proeven nemen om tot juistheid te komen. Men moet voor deze proeven zich bedienen van nauwe glazen cilinders van zodanige diameter, dat 100 c.c. water een laag vormen van 7 duimen hoog. (Chemie. Nieuwe Maandblad, Mei 1868.) men hoog. Onderzoek van vervalscht tarwemeel, door Dr. A. Adriani. De manier om de vervalsching van tarwemeel met meel van de zaden der Leguminosae, zoo als boonen, linzen, erwten te ontdekken, is, behalve door het verschil van de amylumkorrels door middel van het microscoop, als volgt; het verdachte tarwemeel wordt op de bekende wijs in een witte linnen doek, onder een aanhoudenden stroom van water uitgekneed, totdat het water helder afloopt, ten einde al het amylum en alle water oplosbare stoffen er uitgewassen. Hierbij dient het volgende opgemerkt te worden : 1. of het deeg ook een bijzonderen reuk afgeeft, die niet waargenomen wordt bij deeg uit onvervalscht meel; 2. of het een bijzonder uiterlijk vertoont; 3. of het water waarmee het meel is uitgekneed niet een zeepachtig aanzien heeft; 4. of het gluten dat op de doek terugblijft den eigenaardigen graad van taaiheid en elasticiteit bezit, die zoo kenmerkend is voor gluten van zuiver tarwemeel. Het waschwater wordt verzameld en na goed omgeschud te zijn in twee gelijke delen verdeeld. Het eeneste laat men staan bij een temperatuur van 70—86° F., ten einde te beproeven of er geen rottende gist ontstaat; dit heeft in het geheel geen plaats, als het onderzochte meel dat op de genoemde wijs behandeld is van gezond onvervalscht tarwemeel afkomstig is, daar in dat geval alleen melkzuur ontstaat; het andere gedeelte wordt eerst verdund met gedestilleerd water, door een weinig ammonia liquida alcalisch gemaakt. Men laat het vocht dan stilstaan totdat al het zetmeel afgezet is, filtreert, damp uit op een waterbad tot erop de oppervlakte een soort van huidje gevormd wordt. Na afgekoeld te zijn wordt het gefiltreerd om de gecoaguleerde albumine af te scheiden, terwijl bij het filtreren een kleine overvloed van azijnzuur gevoegd wordt. Als er door bijvoeging van dit zuur een precipitaat wordt gevormd, is het mogelijk dat dit afkomstig is van de tegenwoordigheid van legumin, ontstaande uit de vervalsching van het tarwemeel met zaden van Leguminosae; maar, daar het precipitaat ook afkomstig kan zijn van inmengsels in het meel bijv. van boekweitmeel, meel van raapkoeken, van indiaansch koren enz., of van toevallige aanwezigheid van chloorzure natrium, zoo is het noodig het precipitaat op een filtrum te verzamelen, het met warm gedestilleerd water uit te wassen en het aan de volgende proeven te onderwerpen : a. op te merken of het kleurloos is en vrij van reuk en smaak; b. Het grootste deel van het sediment kan zorgvuldig met water uitgewassen worden, zodat men 6 verschillende afwasserden, die allen sedimenten van zetmeel geven en de laatste of zesde zal het amylum, eigen aan de bovengenoemde zaden, bevatten. Fresen i us heeft de aandacht gevestigd op een bijzonder verschil in de asch van het tarwemeel verward van met zaden van Leguminosae vervalscht te zijn. Zulke asch is 1°. deliquescent; 2°. de waterige oplossing ervan kleurt curcumapapier bruin; 3°. door oplossing van nitraat argentium zal er een precipitaat ontstaan van chloorzure argentium, dat aan het daglicht blootgesteld, verkleurd wordt. Zuiver en gezond tarwemeel bevat in het geheel geen chloor en hoewel de oplossing van de asch met nitraat argentium een precipitaat geeft, blijft het echter door blootstelling aan het daglicht onveranderd. Good lakmoespapier wordt blauw gekleurd, als het in aanraking komt met de asch van zuiver gezond tarwemeel, maar curcumapapier blijft onveranderd. Louyet merkt voorts op, dat ook de hoeveelheid asch als een criterium kan gelden; gedroogd oud tarwemeel geeft 1 pet. asch, roggemeel ongeveer evenveel; maar erwten- en boonenmeel geeft 3 pet.; een bijvoeging dus van 10 pet. erwten- of boonenmeel bij tarwemeel zal de hoeveelheid asch merkbaar veranderen. Men kan dus aannemen, dat tarwemeel dat meer dan 1 pet., maar minder dan 3 pet. asch geeft, vervalscht is met boonenmeel enz., daar een vervalsching met metaal- of aardachtige stoffen bijna altijd zoo uitgevoerd zal zijn, dat de asch veel meer dan 3 pet. bedraagt. Donny geeft op, dat als het tarwemeel vervalscht is met witte boonen- of linzenmeel en de bijgemengde hoeveelheid uit minder dan 5 pet. bedraagt, en dit meel geplaatst wordt in een diepe schaal, waarvan men de zijden bedekt met een dunne laag, terwijl men de bodem onbedekt laat, en dan enige weinige druppels sterk salpeterzuur op de bodem verdampen laat en vervolgens ammoniak, men dan zal zien, dat er roodachtige vlekken verschijnen op het meel langs de wanden, welke rode vlekken de vervalsching met het boonen- of linzenmeel aanwijzen. Een betere proef nog is het vervalschte meel met zuiveren warmen alcohol uit te trekken, deze te verdampen, het alcoholische extract met aether te behandelen en de rest weg te zetten, terwijl eerst de dampen van sterk salpeterzuur en dan van ammoniak vrij toegang hebben, dan zal deze rest, bij aanwezigheid van witte boonen- of linzenmeel, een schoone amarant-bleekroode kleur vertonen. (Chemical News, April 1868.) Over groengekleurde iodide van kwik; door G. W. Woodward. De groene iodide van kwik van de Britse Pharmacopoea heeft men overeenkomstig geacht met het iodide van kwik van de Londense Pharmacopoea. Dit werd duidelijk uitgedrukt door de synoniem n hydrargyri iodidum //, gegeven bij de beschrijving der bereiding in de laatste uitgave der Britse Pharmacopoea. De Br. Pharm. geeft de formule aan van Hg2 I. De Londense Pharm. geeft op, bij de beschrijving van deze bereiding, dat zij vers bereid donkergeel is, terwijl de Br. Pharm. haar groene iodide noemt en beschrijft als een flauw groen poeder. 335 verschijnselen. Ten aanzien van de lichtverschijnselen heeft de Commissie haar onderzoek slechts zoover uitgestrekt, dat daaruit kon afgeleid worden, dat de caudidaten de wetten van de terugkaatsing van het licht wisten toe te passen, zoowel wanneer het spiegelend oppervlak plat, als wanneer het holvormig is, en dat zij de wetten van de bre- king konden aanwenden bij het bepalen van den gang der lichtstralen dooreen prisma, bij lenzen, en bij het samengesteld microscoop. Alleen dan wanneer de candidaat verklaarde met eenig ander onderwerp, zoo als soortelijke warmte-polarisatie meer bijzonder bekend te zijn, werden ook daarover eenige vragen gedaan. Hoewel de Commissie van oordeelwas, dat de laatstgenoemde onderwerpen aan den hulpapotheker niet vreemd mogen zijn, heeft zij gemeend dat bij dit examen de kennis daarvan niet verplichtend mocht gesteld worden. Evenwel acht zij het wenschelijk, dat hierin binnen niet zeer lang tijdsverloop verandering kome. Bij zeer vele candidaten was, zoo niet uitsluitend, althans grootendeels, hunne weinige kennis der lichtverschijnselen de reden hunner afwijzing. Inde meeste gevallen bleek het duidelijk dat de candidaat wel veel, maar niet grondig had gestudeerd. Wanneer toch de vragen of de figuren eenigszins afweken van die welke de candidaten in hunne leerboeken hadden leeren kennen , bleef de beantwoording van de vraag of de oplossing van het voorstel, waarop de figuur betrekking had, achterwege. Bovendien heeft de Commissie bevonden, dat de candidaten op weinige uitzonderingen na, zeer achterlijk waren in het uitwerken van de meest eenvoudige rekenkundige opgaven, betrekking hebbende op onderwerpen, die tot het gebied der natuurkunde behoorden. De Commissie heeft meermalen op het mondeling examen een schriftclijk onderzoek laten volgen, ten einde den candidaat op deze wijze inde gelegenheid te stellen om dat- 356 gene aan te vullen, waarin hij bij de ondervraging bleek te kort te schieten. Het mondeling examen inde scheikunde heeft geloopen over eeuige onderwerpen uit de theoretische scheikunde; de Commissie heeft deu candidaat daarbij volkomen vrij gelaten ten aanzien van de theorie welke hij bij de verklaring van feiten wilde ten grondslag leggen. Verder heeft het onderzoek zich uitgeslrekt over verschillende metalloïden en metalen en hunne belangrijkste verbindingen; over den gang der qualitative analyse van anorganische verbindingen; over organische stoffen, hare samenstelling, bare elementaire ontleding en over eenige der meest belangrijke verbindingen uit de verschillende groepen. Voor het praktisch examen in scheikunde werd aan de kandidaat een mengsel ter hand gesteld, om daarin langs analytische weg de beide hun vooraf onbekende bases aan te wijzen, en daarvan een schriftelijk rapport over te leggen. Dit onderzoek geschiedde telkens in een afzonderlijk lokaal van het scheikundig laboratorium, onder toezicht van één lid van de Commissie. De twee kandidaten, die tot dit gedeelte van het examen zijn toegelaten, slaagden beiden zeer goed in hun onderzoek; de wijze van uitvoering liet bij beiden echter wel wat te wensen over. De Commissie acht het zeer noodzakelijk, dat dit laatste punt, de wijze van uitvoering een analyse, door de kandidaten niet uit het oog verloren worde. Behalve de twee genoemde kandidaten, die het examen in al de vakken hebben afgelegd en voldoende scheikundige kennis toonden te bezitten, werd nog slechts één kandidaat tot het examen in scheikunde toegelaten; deze kandidaat heeft echter, voor zover betreft de anorganische scheikunde, aan de gestelde eisen niet voldaan. De vragen over scheikundige onderwerpen, welke schriftelijk zijn beantwoord, waren de navolgende: 357 Vraag 1. Beschrijf het apparaat van Marsh en zijn functie bij aanwezigheid van arseen. Vraag 2. Geef een overzicht van de algemene eigenschappen der zoogenaamde halogenen. Vraag 3, Wat zijn alcaloiden? Waar komen ze voor? Vraag 4. Wat verstaat men onder koolhydraten? Noem de belangrijkste daarvan en geef hun eenige hunne meest karakteristieke eigenschappen. Vraag 5. Hoeveel cc zuurstof bij 0°760 mm drukking verkrijgt men uit 10 gram chloorzure kali (1000 cc zuurstof wegen 1.4336 gram) en hoeveel chloorkalium blijft er achter? Vraag 6. Hoe bepaalt u de hoeveelheid werkzaam chloor in chloorkalk? Vraag 7. In een gasmengsel van 59 cc wil men het zuurstofgehalte bepalen. Men voegt er te dien einde bij 118 cc waterstof; na verbranding blijven er 57 cc gas terug. Hoeveel cc zuurstof was er aanwezig (1000 cc zuurstof 1.4336 gram) en hoeveel water is er gevormd? Van de 10 antwoorden, welke hierop zijn ingekomen, waren vier zeer goed, twee goed en vier minder goed. De zeer goede antwoorden hadden betrekking op de vragen 4, 5, 6 en 7. De beide kandidaten, die het examen in recepteerkunde hebben afgelegd, bleken voldoende bekend te zijn met de simplicia en de synoniemen der geneesmiddelen, en genoegzame kennis en vaardigheid te bezitten in het oordeelkundig gereed maken van recepten. Dit onderzoek had plaats onder toezicht van twee leden der Commissie in de apotheek van het academisch ziekenhuis. Slechts drie candidaten werden in de plantkunde geëxamineerd; twee daarvan voldeden zeer goed en hadden zich blijkbaar met juist oordeelde kennis eigen gemaakt van de ontleedkunde, de vorm-, levens- en stelselleer der planten; 358 de derde candidaat werd wegens onvoldoende kennis afgewezen. Aan velen der candidaten waren, onder de schriftelijk door hen te beantwoorden vragen, ook de volgende gesteld; Vraag 1. Wat is u bekend omtrent de aard en het ontstaan van bladgroen? Vraag 2. Hoe worden de planten volgens het stelsel van de Caudolle verdeeld en waarop berust die verdeeling? Vraag 3. Beschrijf de ontleedkundige bouw van de aanhangsels der oppervlakte. Vraag 4. Vermeld de kenmerken van de familie der varens en noem de daarvan in ons land voorkomende geslachten op. Vraag 5. Welke verschijnselen zijn bij de bevruchting der waterplanten 'als in ’t bijzonder aan deze eigen waargenomen? Vraag 6. Bestaat er een parthenogenese bij de planten? De keuze der meesten viel op de vraag 2, van enkelen op n°. 5 en van één op n°. 6. Zeer weinige der daarop ingezonden antwoorden konden als voldoende beschouwd worden. Alleen de twee meergenoemde candidaten, welke zijn toegelaten, werden aan een examen in de dierkunde onderworpen en toonden zich bedreven in de kennis van de bouw, de levensverrichtingen en de stelselmatige inrichting der voornaamste diergroepen. Onder de schriftelijke vragen aan velen der candidaten voorgelegd, waren ook de volgende: Vraag 1. Beschrijf de verschillende toestanden van volkomen gedaante-verwisseling van een u bekend insect. Vraag 2. Beschrijf de bloedsomloop der vissen. Vraag 3. Welke zijnde hoofdkenmerken van de groep der gelede dieren? Vraag 4. Beschrijf de ademhalingstoestel der vogels. Vraag 5. Wat is u bekend van de leefwijze der honingbij? 359 Vraag 6. Beschrijf het ontstaan van de lintworm. Voor zover deze vragen behandeld werden, kon slechts de beantwoording van vraag 3 door één van de candidaten als geheel voldoende beschouwd worden. Slechts twee candidaten mochten tot het examen in de natuurlijke geschiedenis der delfstoffen worden toegelaten. Beide candidaten gaven blijken, dat zij met de kristalvormen, de algemeene en bijzondere eigenschappen en de onderkenning der meest gewone delfstoffen bekend waren. Van de voorgelegde mineralen kenden zij er vele. GOORSPRONKELIJKE MEDEDALEN. Over Opium-onderzoek, door G. J. Jacobson ABz. te Schiedam. Reeds zeer dikwijls hebben onderscheiden scheikundigen zich bezig gehouden met het vergelijken van de verschillende methoden van opium-onderzoek; het schijnt derhalve overbodig op nieuw zulk eene vergelijking mede te deelen, en toch kan het zijn nut hebben, daar er telkens nieuwe methoden worden aangeprezen die dan in zulk eene vergelijking opgenomen worden. Om echter niet op nieuw algemeen bekende zaken te herhalen, acht ik het onnoodig mijne uitkomsten van al de door mij beproefde methoden in bijzonderheden mede te deelen, eveneens is het onnoodig op nieuw de methoden uitvoerig te beschrijven, ik wil mij daarom beperken tot een kort overzicht daarvan, en alleen de methode die mij het best bevallen is, uitvoeriger beschrijven. In het algemeen kan men de mij bekende methoden als volgt verdeden; A. Waarbij het opium wordt uitgetrokken met zuiver water (volgens Sertürner, Berzelius, Petit en de Vrij wordt niet alle morphine door zuiver water uitgetrokken). 1. Het waterig aftreksel wordt gekookt met overmaat van kalk, waarbij de morphine met kalk verbonden, opgelost blijft (Mohr, Berzelius Jahresb. 1842, XXI, Couërbe, Boussingault en Payen, Berzelius, Jahresb. 1846, XXV). a. De oplossing van morphinekalk wordt met zoutzuur zuur gemaakt en met ammoniak nedergeslagen (Boussingault en Payen), of b. de oplossing van morphinekalk wordt door chlorammonium ontleed (Mohr). 2. Het waterig aftreksel wordt met gebrand marmer behandeld, het alcalisch vocht met zoutzuur zuur gemaakt en door titreering met kalium-kwikiodide de morphine bepaald (Duflos, Die Prakt. Chem. Artz., blz. 176). 3. Uit het waterig aftreksel wordt door ammoniak de morphine neergezet, deze in verdunde kaliumsulfaat opgelost en daaruit weer door chloorammonium geprecipiteerd (Herzog). 4. Uit het waterig aftreksel wordt de morphine door ammoniak geprecipiteerd, de nederslag wordt met spiritus van 0.94 gewassen, opgelost in heete spiritus van 0.83, door dierlijke kool ontkleurd en door uitdampen de morphine verzameld (Thiboumery, Handwörterb. der Chem. V, 717). 5. Het waterig aftreksel wordt eenigszins geconcentreerd, door dierlijke kool ontkleurd, het Altraat door ammoniak geprecipiteerd, het precipitaat gedroogd en daarvan voor onzuiverheden afgetrokken (Pharm. German. Edit. II). 6. Als bij 5, de onzuivere morphine wordt in aether opgelost, de aether verdampt, het terugblijvende met spiritus van 0.810 uitgetrokken en deze oplossing uitgedampt (Schacht, Tijdschr. van Wetensch. Pharm. 1863, blz. 231). 7. Het waterig opiumaftreksel wordt met bicarbonaat natricum vermengd, de afgescheiden narcotine enz. verwijderd en door koken van het Altraat de morphine geprecipiteerd (Duflos, Pharm. Germ. Edit. I). 8. Het waterig aftreksel wordt met acet. plumbum geprecipiteerd, het Altraat door zwavelwaterstof van lood bevrijd, door weinig ammoniak de narcotine, daarna door meer ammoniak de morphine geprecipiteerd (Handwörterb. der Chem. V, 716). 9. Het waterig aftreksel wordt met marmer uitgedampt, met chloorcalcium vermengd, weer met marmer uitgedampt, het afgescheiden morphinezout in water opgelost, door dierlijke kool ontkleurd en door ammoniak geprecipiteerd (Gregory). B. Waarbij het opium met spiritus uitgetrokken wordt; 10. Het alcoholisch extract wordt met water opgenomen, door koolzure soda geprecipiteerd, de nederslag met koud water en kouden spiritus van 0.85 gewassen, in verduend azijnzuur opgelost en door ammoniak geprecipiteerd (Merck, Supplement, Pharm. Neerl., 4de druk, blz. 78). 11. Het opium wordt uitgetrokken met spiritus van 70 volumprocent, met een waterige oplossing van carbonaat ammonium vermengd, de onmiddellijk neervallende narcotine verwijderd, waarna door rust gedurende 6 a 8 dagen de morfine kristalliseert (Rump, Pharm. Hann.). 12. Het opium wordt uitgetrokken met spiritus van 71 %/0, de tinctuur met ammoniak vermengd, de afgescheiden morphine met water gewassen en door slibben van narcotine bevrijd (Guillermond, Tijdschr. 1849, blz. 225. Guillermond Jun., Tijdschr. 1868, blz. 30). 13. Id. wijziging van de Vrij. De onzuivere morphine wordt behandeld met een oplossing van sulfaam van koper, de verkregen oplossing van sulfaam morphini door zwavelwaterstof van koper bevrijd en door ammoniak gepraecipiteerd (Tijdschrift 1850, blz. 138). Id, wijziging van Riegel: De onzuivere morphine wordt door afwassen met absoluut alcohol, ether of chloroform van guaicol bevrijd (Tijdschrift 1852, blz. 123). De tinctuur, bereid met kokende spiritus van 71 % , scheidt bij bekoeling de narcotine af, door ammoniak wordt daarna de morphine gepraecipiteerd (Desmet, Tijdschrift 1851, blz. 298). Het opium wordt met heete spiritus uitgetrokken, de bekoelde en gefilterde tinctuur met ammoniak vermengd, de afgescheiden morphine met spiritus, water en daarna met ether gewassen en uit kokende alcohol omgekristalliseerd (Guibourt, Tijdschrift 1863, blz. 135). Waarbij het opium met zuren uitgetrokken wordt. Het aftreksel met verdund zoutzuur wordt met calcium carbonate gepraecipiteerd, de neerslag in verdund azijnzuur opgelost door ammoniak gepraecipiteerd (Ramdohr). Het opium wordt met verdund azijnzuur uitgetrokken en de morphine door ammoniak gepraecipiteerd (Handboek der Geneeskunde, blz. 716). Waarbij het opium wordt behandeld: Met een door ammoniak alcalisch gemaakte oplossing van oxalaat ammonium, de dikke brij wordt daarna met spiritus van 0.830 uitgetrokken, met zuurzuur vermengd, uitgedampt, het extract in water opgelost, gefiltreerd, met calcium carbonate vermengd, van het onmiddellijk gevormde praecipitaat afgefiltreerd en de later kristallijneerde morphine verzameld (Hager, Kommentar, blz. 1088). Met een gelijk gewicht rood bloedloogzout en weinig water, daarna wordt meer water en chloorcalcium toegevoegd en in een gedeelte van het vocht door titreering methylaflats kalium en joodkalium het ontlede rood bloedloogzout bepaald en daaruit de morphine berekend (Kieffer, Tijdschrift 1858, blz. 147). Met kalk en water (Hager, Tijdschrift 1868, blz. 112). Ik heb bijna al deze methoden, en vele daarvan herhaalde malen, vergelijkend met hetzelfde opium beproefd. Bij de methoden 1 tot 9 wordt het opium met water uitgetrokken, daarna uitgewassen, dit uitwassen geeft tijdelijk en stofverlies, daar men het niet genoeg uitwast, waardoor morphine in het residuum achterblijft, bij het men verkrijgt een grote hoeveelheid water, die men, indien men nauwkeurig handelen wil, weer concentreren moet. Bij de methoden 1 en 2 heeft men bovendien de kalk, bij 4, sen 9 de dierlijke kool, bij 8 het zwavellood uit te wassen, zodat men zelfs tweemaal uitwassen moet. De methode 19 is omslachtig door het herhaalde filtreeren en concentreeren. De methoden 1 tot 19 hebben, behalve de reeds genoemde, nog de volgende nadeelen: 1°. men moet dikwijls herhaalde malen filtreeren; 2°. waarde morphine in kristallen verkregen wordt, zet zij zich zeer langzaam af, inden regel duurt dit een of twee dagen, bij sommige bijv. bij die van Guillermond zet zich na vier of vijf dagen nog steeds allengs sterker gekleurde morphine af, bij sommige nog na acht of veertien dagen. Alle deze methoden vragen dus vrij langen tijd. Voor een tiental jaren volgde ik steeds de methode van Mohr (1.5), maar had deze zoodanig gewijzigd dat ik dadelijk het opium met kalk en water behandelde en niet eerst een waterig aftreksel maakte; daardoor werd eenmaal uitwassen bespaard en de morphine kristalijn en vrij zuiver verkregen, waarom deze methode mij steeds het best voldeed. Eene zeer praktische wijziging is onlangs daarin aangebracht door Hager (21), die methode heb ik zeer dikwijls met allerlei wijzigingen beproefd, ten einde uit te maken; 1. of door een trekking gedurende één uur bij 90—92° al de morphine opgelost werd; 2. of drie uren tot afzetting der morphine voldoende waren; of zich bij langer staan ook meer afzette en of het dus onverschillig was hoe lang men liet staan; 3°. of het juist is steeds 10 % voor onzuiverheden af te trekken. Door herhaalde proeven is het mij gebleken, dat door één uur trekken bij 90—92° de morphine volkomen opgelost wordt, door langer trekken wordt niet meer verkregen, evenmin vermeerdert de hoeveelheid morphine door hooger temperatuur, maar zij wordt daardoor sterker gekleurd. trekken. 366 Inde beantwoording der vragen 2 en 3 ben ik het niet volkomen eens met Hager en zal daarom in die punten iets uitvoeriger zijn. N°. 796. Bij een proef geheel volgens Hager’s voorschrift (blz. 142) genomen, waarbij het filtraat vier uur weggezet was tot praecipitatie der morphine, verkreeg ik: 0.615 gram morphine («) af 10 °/o voor onzuiverheden 0.0615 geeft dus 0.5535 of 11,07 % morphine volgens Hager. De afgefiltreerde vloeistof had na twaalf uur rust nog een zeer volumineus praecipitaat afgezet, dat bij microscopisch onderzoek bleek te bestaan uit zeer lange buigzame naalden, afgefiltreerd en gedroogd woog het 0.048 gram (b). Dit praecipitaat was zeer gemakkelijk oplosbaar in chloroform, moeilijk maar toch volkomen in aether en alcohol, loste op in verdund zoutzuur, werd daaruit door kali gepraecipiteerd, door overmaat niet opgelost, werd door ijzerchloride niet gekleurd, geconcentreerd zwavelzuur kleurt het geel, een spoor salpeterzuur toegevoegd, werd het bloedrood, gekookt met verdunde kaliumchloride, afgefiltreerd, het filtraat gekookt met bicarbonaat kalicum, zet ook na lange rust geen morphine af, uit natriumchloride werd geen jood afgescheiden, het bestaat dus geheel uit narcotine. Na 16 uren rust heeft zich dus afgezet: (a) 0.615 (i) 0.048 0.663 af 10 % 0.0663 0.5967 of 11.934 °/o morphine volgens Hager, derhalve na vier uur rust 11.07 °/o en na 16 uur 11.936 °/o, het eerste cijfer is echter juister, daar het later afgezette geen morphine bevat. N°. 797. Even als de vorige proef, maar met 24 uren rust afgezet 0.675 gram af 10 % 0.0675 // 0.6075 h of 12.15 % morfiue volgens Hager; dit precipitaat afgewassen met chloroform en weer gedroogd, liet over 0.590 gram = 11.800 °/o morphine. Er werd derhalve door chloroform opgelost 12.60 °/o van het geheele precipitaat, bij uitdamping der chloroform bleven schoone kristallen over, die geheel de reactie als boven bij n°. 796 (ö) vertoonden, dus geheel uit narcotine bestonden. Na nogmaals 26 uren rust had zich nog afgezet 0.046 gram met dezelfde reacties als boven van narcotine. Na 50 uren zou dus volgens Hager verkregen zijn; (a) 0.675 (*5) 0.046 0.721 af 10 % 0.0721 0.6489 of 12.98 % morphine, terwijl er in waarheid slechts 11.800 % aanwezig zijn (zie boven) en de onzuiverheden of de chloroform oplosbare stoffen niet 10 %, maar minstens 18.17 % van het geheele precipitaat bedragen. Deze en eenige andere proeven, genomen met het doel om deze opmerking nader te bevestigen zal ik gemakshalve in een tabel vereenigen. 368 Uren rust Levert naar Afgewassen tot afzet- Hager' S der pct. i d pct. ü . Soort van Opium. -S “0r- Mor- I Mor- i° g| ê Phlne~ %g.S phine. Uil 796 4 11.07 10 Opiumpoeder uit den handel 7960 16 11.934 10 11.07 11.97 Hetzelfde. 797 24 1 2.15 10 11.80 12.60 Hetzelfde. 7970 50 12.978 10 11.80 18.17 Hetzelfde. 798 29 —• 10.12 Ander poeder uit den handel 799 44 11.538 10 10.561 17.62 Hetzelfde. 320 4 9.00 10 9.22 9.80 Ander poeder, iets vochtig, 3200 53 10.35 10 9.46 17.74 Hetzelfde. 321 151 3.80 10 13.20 1 3.95 Opzettelijk uitgezocht Opium. 322 63 15.48 10 14.54 15.96 Hetzelfde. I De onzuiverheden in de zesde kolom opgenomen, verkregen door afwassen met chloroform en uitgedrukt in procenten van het geheele precipitaat, zijn telkens en steeds met negatief resultaat op morphine onderzocht. Uit deze proeven volgt, dat de methode van Hager, bij 3 tot 4 uren rust ongeveer, juist is, echter bij 16 tot 60 uren rust veel morphine aangeeft, omdat alsdan de onzuiverheden meer dan 10 pet. bedragen en dat derhalve de woorden: // of langer // in het oorspronkelijk voorschrift moeten vervallen, indien men eenvoudig ’/io wil aftrekken voor onzuiverheden. In de praktijk is het echter veel gemakkelijker niet zoo precies aan den tijd gebonden te zijn, daar temperatuur en soort van opium bovendien nog invloed uitoefenen op de hoeveelheid onzuiverheden, terwijl bezigheden kunnen beletten dat men juist op den vereisten tijd de vloeistof filtreert, waardoor alsdan de analyse onjuist zoude zijn; ik verkies daarom den tijd minder juist te bepalen, maar verwijder liever zooveel mogelijk de onzuiverheden door afwassen. De narcotine (die men theoretisch hier niet verwachten Pharm, Dec. 1868. 24 369 zet zich derhalve later af dan de morfine; dit feit heb ik ook bij andere methoden, b. v. bij die van Gui 1- 1 erin o n d opgemerkt. Na affilteren, ook zelfs na 50 uren rust, zet zich telkens uit het Altraat nog een zeer volumineus praecipitaat af, dat echter zeer weinig weegt en geen morphine bevat; het is dus onnoodig dit te verzamelen. Ik verkies tot het afwassen chloroform boven aether, omdat men met aether zeer lang moet wassen, daar zelfs de zesde afwassing nog merkelijk achterlaat bij verdamping, terwijl er slechts weinig chloroform noodig is, daar de vierde afwassing reeds niets meer teruglaat, tevens bewijs dat er geen morphine opgelost wordt. Men werkt ook veel gemakkelijker met chloroform dan met aether; benzine voldeed nog veel minder, daar deze zich niet liet filteren. Het is echter noodig het praecipitaat vóór de afwassing te drogen, daar de chloroform niet door het vochtig filter loopt. Men kan wel is waar dit drogen missen, indien men eerst met water, daarna met spiritus van 0.870 en dan met chloroform afwast, waarvan ik herhaaldelijk de proef heb genomen, maar dan verliest men morphine door de spiritus, daar deze, hoewel zwak, toch reactie op morphine vertoont; ook moet men tamelijk veel spiritus gebruiken om het water weg te wassen en dan loopt nog de chloroform traag door, zodat de kortste weg is: drogen. De morphine is na afwassen met chloroform nog gekleurd, lost op in alcohol en verdunde zuren, wordt uit de laatste oplossing door calciumhydraat gepraecipiteerd en door overmaat volledig opgelost; de azijnzure oplossing geeft met oxalaz ammonicus, ook door lang staan geen praecipitaat. Ik meen daarom deze morphine in navolging van vele andere methoden, zonder korting in rekening te kunnen brengen en het gevonden cijfer als morphine-gehalte te kunnen aannemen. In korte woorden wil ik de bij deze en een aantal andere proeven gemaakte opmerkingen samenvatten. 1. Drie grammen poedervormig calciumhydraat zijn te verkiezen boven 2½ grammen calciumoxyde. 2. Eén uur digeren is voldoende. 3. Een digestie temperatuur van 90—92° is te verkiezen boven een hogere, daar bij hogere temperatuur de morphine meer gekleurd is en toch de verkregen hoeveelheid niet vermeerdert. 4. Nauwkeurig mengen van het opiumpoeder en de kalk met een gedeelte water (door samenwrijven in een mortier) is een bepaald vereiste, daar anders het opiumpoeder in droge kluitjes samenbakt, die zich moeilijk met het water door schudden laten bevochtigen, zodat zich dan ongemelijk niet zelden een gedeelte opiumpoeder aan de inwerking onttrekt. 7. Acht druppels benzool beletten volkomen de adhesie der morphine aan de glaswand. 8. Drie kubiek centimeters aether bevorderen zeer de afzetting der morphine; die hoeveelheid is juist voldoende. 9. De afzetting en kristallisatie der morphine wordt bevorderd door krachtig schudden van tijd tot tijd gedurende de precipitatie, zodat de aan de wand klevende kristallen naar de bodem vallen. 10. De hoeveelheid tevens afgezette onzuiverheden zijn afhankelijk: a. van de soort van opium; b. van de tijd van afzetting; c. van enkele boven aangegeven handgrepen (zie bij 3, 5, 6 en 9). 11. Een bepaald cijfer van 10 % onzuiverheden is (misschien?) alleen juist bij 3 tot 4 uren rust, bij langer staan echter bepaald onjuist. 12. Men verkrijgt juistere resultaten bij afwassen met chloroform. 13. In drie tot vijf uren zijn zich bijna al de morphine af; het na 24 uren afgezette precipitaat bevat geen morphine. 14. Een juiste bepaling van de tijd van rust kan niet gegeven worden, omdat deze afhankt van verschillende omstandigheden (zie 5, 6 en 9) het is dus meer praktisch geen bepaalden tijd aan te geven, maar af te wassen met chloroform. Uit deze opmerkingen volgt dus het volgende gewijzigde voorschrift ter bepaling van morphine: Weeg af 6½ grammen poeder van opium en 3 grammen kalkhydraat (poedervormige geblusste kalk), meng deze, eerst droog, nauwkeurig ineen mortier, voeg daarbij langzamerhand zooveel gedestilleerd water tot men een dunne pillenmassa verkrijgt, die niet meer aan de mortier kleeft. Tarreer nu een glazen kookkolfje van 100 tot 150 cubicentimeter inhoud met daarop sluitende kmk, teken de tarra aan, breng het mengsel van opium en kalk in het kolfje, voeg zolang gedestilleerd water toe, waarmede men eerst de mortier uitspoelt, tot dat de gehele inhoud weegt 74½ grammen, er zijn dan natuurlijk 65 grammen water toegevoegd. Plaats nu dit kolfje los met de kurk bedekt op het waterbad en verhit gedurende één uur, waarbij het mengsel ongeveer de temperatuur van 90 à 92° zal bezitten, schud gedurende die tijd nu en dan krachtig door elkaar, telkens alsdan met de kurk sluitende. Droog daarna het kolfje van buiten af, plaats het weer op de schaal met het gewicht en de tarra en druppel zooveel gedestilleerd water bij als er verdampt is, filtereer daarna door een glazen trechtertje van 2 à 2½ (Rijnl.) duim, waarin een passend niet bevochtigd filter is geplaatst, dit filter zal ruim een palm diameter bezitten en is juist groot genoeg om het geheele residuum te bevatten. Ik vang het Altraat op in een wijde reageerbuis, van 1 Rijnl. duim diameter en 6 à 7 Rijnl. duim lang, die men voor enige centen geld bij Warm b r u n n & Quil i t z en hun agenten koopt; zulk een buis is groot genoeg. Ik plaats haar in een houten voetje en teken door een opgeplakt reepje papier aan, tot hoever zij met 50 cubicentimeter water gevuld wordt. Doorgaans loopt er juist 50 cubicentimeter vocht af, soms tijden enkele druppels meer, soms iets minder, in welk laatste geval men slechts een weinig tegen de trechter behoeft te kloppen. Vang nu juist 50 cubicentimeter op, voeg bij het warme Altraat 3 cubicentimeter ether en acht druppels benzol, sluit de buis met een vooraf gereed gemaakte en week geklopte passende kurk en schud goed door elkaar, voeg daarna bij 4½ grammen chloorammonium, los deze door zacht zwaaien op, schud na oplossing krachtig door elkaar en zet de buis weg. Zij is ook weinig kostbaar, de andere methoden vereischen alle 10 of 15 grammen opiumpoeder, en wanneer men door enige proeven een hoeveelheid raaphiuie verzameld heeft, kan men die zeer gemakkelijk zuiveren door koken met salmiak-oplossing, zoo als Hager in 1868 van zijn tijdschrift beschrijft; uit de tevens bewaarde resten kan men dan ook nog de morphine uittrekken die er nog (van de overige 1 */* grammen) inzit, en men heeft dus geen verlies. De koelverrichting in het pharmaceutisch laboratorium, door J. Snoep, Apotheker te Rotterdam. In het tijdschrift van April van dit jaar komt een tekening van een koelapparaat voor, van de Heer W. Stoe te Amsterdam. Het apparaat is een gewijzigde Gottlingsche afkoeler en door eenvoudige samenstelling en gemakkelijke verplaatsing zeer aan te bevelen. Maar er moet, zoo als de Heer Stoe der recht zegt, voor een geregelden aanvoer en een aanhoudenden stroom koud water gezorgd worden. En dit juist is een voorwaarde aan welke niet altijd te te voldoen is. Te Amsterdam, waar een waterleiding is, gaat dit zeer goed; maar in andere steden waar men die niet heeft, zou men een tamelijk groot water-reservoir moeten hebben voor een enigszins lange destillatie, zonder dat zou men niet kunnen werken, want de lengte der tin buis is niet voldoende, om zonder aanhoudenden stroom lang genoeg te zijn. Daar de meeste steden geen waterleiding is en waarschijnlijk ook niet komen zal, zij het mij vergund een tekening te geven van een koelvat, dat in mijn laboratorium geplaatst is, betrekkelijk weinig plaats inneemt en volkomen aan het doel beantwoordt. Het geheel is een vierkante bak, lang 1 el, hoog 1 el en breed 2,5 el. De helft van den bak is een pomp, door een loodenvloer van de overige ruimte, waarin zich de koelslang bevindt, gescheiden. De werking is eenvoudig. Onder in de loodenvloer bevinden zich enige poortjes. Het water stroomt bij het pompen tegelijk door de poortjes in de koelruimte. Bij de destillatie loopt het warme water weg door een buis die zich boven in de koelruimte bevindt. Wordt het koelwater te warm, dan doet men enkele slagen aan de pomp; het water stroomt door de poortjes in de koelruimte en het warme water vloeit weg. Deze koelverrichting neemt weinig ruimte in, is slechts een verlengde pomp en kan aan de muur bevestigd blijven. Heeft men riekende destillaten overgehaald, dan vangt men, aan het einde der destillatie het warme water op, laat al het water door de kraan der pomp wegloopen, zodat de slang bloot komt, en gebruikt nu het warme water om de slang door te spoelen. Men kan dan pomp en koelruimte weer volpompen. Rotterdam, November 1868. 376 DITTEEKSELS UIT BINNEN- EN BDITENLANDSCHE TIJDSCHRIFTEN, Chemie, Pharmacie, Pharmacognosie. "Wat Is Opium? door Dr. Flückiger te Bern. Deze vraag zal tegenwoordig wel als geheel overbodig beschouwd worden, zoo wel door practische pharmaceuten als door scheikundigen. De stof is inderdaad wel bekend en is sedert de vroegste tijden algemeen in gebruik, ten minste gedurende wel twintig eeuwen, terwijl er aan geen ander product van het plantenrijk zoo verbazend veel scheikundige onderzoekingen gewijd zijn, sedert de dagen van die roemrijke ontdekking dooreen nederig Hannoversch Apotheker, die het eerst het denkbeeld ontwikkelde, dat er lichamen bestaan, die geheel en al overeenkomen met ammonia of potasch, doch uit organische elementen samengesteld zijn. leder die de rijke litteratuur over het opium, die sedert den tijd van Sertürner (1816) tot op de laatste onderzoekingen van Smith te Edinburgh, of van Hesse te Stuttgart, nagaat, zal wel voldaan zijn door het aantal belangwekkende, nuttige en juiste analytische daadzaken. De tegenwoordige boeken maken deze belangrijke zelfstandigheid voldoende bekend, ofschoon er omtrent enkele der talrijke bestanddeelen nog twijfel blijft bestaan. Toch kan men zeggen, dat de wetenschap nog in lang niet een juist denkbeeld heeft over den waren aard van het opium. Daar de pogingen van zoovele scheikundigen gefaald hebben om eene volledige kennis omtrent deze zelfstandigheid te vcrsehaffeu, zoo is het wel niet te verwachten, dat in dit ontbrekende geheel zal kunnen voorzien worden, maarde schrijver wenscht slechts in het licht te stellen, wat door anderen onbekend gelaten is en het een en ander bij te brengen aangaande de samenstelling van opium, dat aan de aandacht van vroegere onderzoekers ontsnapt is. Opium bevat ongeveer een dozijn meer of minder'bepaald alcahsche lichamen, van welke morphin of uarcotin naar evenredigheid inde grootste hoeveelheid er in voorkomen. De eerste bedraagt zelden meer dan 20 pet. van de gedroogde stof eu gewoonlijk niet meer dan 12 of 15 pet; de uarcotin gemiddeld slechts 5 h 6 pet. (1), De overige alcaloïden, namelijk pseudomorphin, codeïn, thebaïn, papaverin, rhoeadin, nareeïn, cryptopin en opianin kunnen te samen op niet meer dan 1 pet. geschat worden. us bedragen de alcaloïden nauwelijks ’/4 van het gewicht van het gedroogde sap en van acidum meconium en thebolacticum, alsmede meconin s‘/s pet. Door achtereenvolgend een kleine hoeveelheid opium met verschillende vachten te behandelen, kunnen wij de bestanddeelen in verschillende delen afzonderen. De schrijver nam voor de volgende proeven goed Turks opium, van 10 pct. morfinegehalte, dat hij tot een fijn poeder bracht en geheel van water bevrijdde. De eerste proef waar aan hij het onderwierp was met benzol. Na de weekeling in dit vocht werd het poeder gedroogd, zonder het uit de trechter te nemen, gewogen en daarna in hetzelfde filter goed uitgetrokken met absoluut alcohol. Poon het niets meer aan de alcohol afstond, werd het poeder weer gedroogd en gewogen en daarna uitgetrokken met koud en met heet water, met azijnzuur en met ammonia-liquor. Het terugblijvende werd ten laatste met het microscoop onderzocht. Dit bestond uit stukjes van de Papaverbol, die nu zeer zichtbaar waren geworden. De oplossing in benzol gaf na verdamping narcotisch en caoutchouc, welke door azijnzuur kunnen gescheiden worden. Er waren ook sporen van vetachtige stoffen aanwezig. Alcohol neemt de grootste massa op; bijna alle vroeger genoemde lichamen, als alleen voorkomend bij opium, zijn in de alcoholische tinctuur vervat en behalve deze suiker, een zeer kleine hoeveelheid hars en kleurstoffen. Dit gedeelte van het opium, vertegenwoordigend het grootste deel, verdient zeker het meest oplettend onderzoek. Water lost voornamelijk slijm uit het poedervormig opium, dat tevoren door benzol en alcohol is uitgetrokken, op. Deze slijm wordt geprecipiteerd door neutraal acetaat plumbicum, maar niet door silicas natricus. De schrijver vond in opium geen gom, overeenkomend met Arabische gom. Indien dit feit bevestigd werd door het onderzoek van grote hoeveelheden goed opium uit den handel, uitgezonderd narcotisch, daar dit door Smith ook in de knollen van Aconitum ontdekt is. Zoo zou men daardoor in staat gesteld zijn te zeggen, dat opium dat gom bevat, bepaald vervalscht is. Na de behandeling met water verwijdert het azijnzuur enkele zouten en een weinig kleurstof, hoewel in geringe hoeveelheid. Ammoniak liquida eindelijk werkt zeer bijzonder op het overschot van de voorgaande bewerkingen. Het poeder zwelt op en geeft een bruin vloeistof, dat, daar het kleverig is, niet gemakkelijk gefiltreerd kan worden. Na de bijvoeging van een zuur, alcohol of zelfs van keukenzout, zondert zich dadelijk een dikke gelei af. Het op deze wijze verkregen acidum pectinicum is nog niet door anderen gevonden, voorzover bekend is, hoewel de schrijver het er voor houdt, dat het een constant voorkomend bestanddeel van het opium is. Het kwam voor in verschillende soorten van opium, die ter zijner beschikking stonden en ook in een goed standaard opium uit Klein-Azië, dat hij bekomen had van E. Merck uit Darmstadt, die hem de restanten van opium verschafte, die van te voren met heet water en met zoutzuur uitgetrokken waren. Het zou belangrijk zijn te dien opzichte de verschillende Indische opiumsoorten te onderzoeken, die hij vooronderstelt dat van enigszinds verschillende samenstelling zijn. Uit de verschillende berichten er over blijkt, dat het Indisch sap vloeibaarder is dan hetgeen in Klein-Azië ingezameld wordt. Hangt dit grootendeels af van de afwezigheid van sbjmstof of van acidum pectinicum? Het onderzoek dient verricht te worden door scheikundigen in het bezit van aanzienlijke hoeveelheden van de overblijfselen van echt opium; zij kunnen bevestigen of de hier geopperde stelling juist is, dat een pectinehulst de plaats moet innemen onder de samenstellende deelen van het sap der maankop. Na de behandeling van het opium met ammonia is water zonder eeuwige werking op het overschot, dat zelfs niet opzwelt. De schrijver kan dus niet instemmen met die scheikundigen, die bassorine aannemen als een van de stoffen in het opium vervat. Onder het microscoop onderzocht, toont het opiumpoeier, dat van alle oplosbare stoffen ontdaan is, zeer duidelijk, dat het uitsluitend bestaat uit stukjes van den bol, die bij verbranding wat asch geven, maar niet het geheele bedrag er van, daar de inorganische zouten reeds gedeeltelijk verwijderd zijn, door alcohol, water en azijnzuur. Onder deze zouten wordt een naar evenredigheid groote hoeveelheid zwavelzure alcaliën, zoowel als zwavelzure kalk aangetroffen. Zwavelzuur wordt vrijgemaakt, als het praecipitaat, verkregen door neutraliseren acetas plumbicus, ontleed wordt door een alcoholische oplossing van hydrogenium sulphuratum, waardoor de slijmstof gepraecipiteerd wordt. De schrijver heeft op de bovengenoemde wijze tien grammen goed Turks opium geheel uitgetrokken met de bovengenoemde vochten, na er bijna een geheele week aan besteed te hebben. Het resultaat zal, naar het oordeel van de schrijver, duidelijk genoeg aantonen, welke wijze gevolgd moet worden, om onze kennis van het opium te bevorderen. Het is het gedeelte, door alcohol uitgetrokken, dat nog niet bekende bestanddeelen bevat en waarover verdere onderzoekingen, die de schrijver hoopt te ondernemen, waarschijnlijk meer licht zullen verspreiden. De volgende getallen berekend voor 100 deelen, werden verkregen: Het opium leverde: 1 4,50 narcotin Met benzol . . 10,83 = ) 6,33 caoutchouc met spooren van vet. « alcohol . . 57,67 vertegenwoordigende circa 20 pet. onbekende stoffen. Transporteer en . 68,50 Transport . . 68,50 Met water. . . 9,67 slijmstof. " azoonzuur . 1,73 zouten, een weinig acidum pecticum en kleurstof. " ammonia liq. 7,33 acidum pecticum, lakmoes roodkleurend. Door verbranding. 10,38 pet. verbrande stof {cellulose) achterlatende. 2,39 alsch; het geheele bedrag der asch in het onderzochte opium was 5,32 pet. als het dadelijk verbrand werd. 100,00 De schrijver merkte op, dat het acidum pecticum niet dadelijk in zuiveren staat verkregen wordt, het schijnt altijd vergezeld te zijn door enige zoogenaamde humusstoffen. Doch door het nogmaals in ammonia op te lossen en door alcohol te praecipiteeren, wordt het eindelijk kleurloos en van organische stof bevrijd. Het is altijd zeer moeilijk tot poeder te brengen; bij verwarming ontwikkelt het zure dampen, maar in een minder zuiveren toestand houdt het enige eiwitachtige stof terug en geeft dan ammoniakale dampen. Het gezuiverd pectinzuur vormt, als het lang met water gekookt wordt, gedeeltelijk een gelei, die eerst bijna onzichtbaar is, daar zij geheel kleurloos en doorschijnend is. Neutrale acetat plumbicum maakt ze enigszinds dikker zonder enige troebeling af te scheiden; een overvloedige afscheiding volgt eerst door toevoeging van ammonia. De eigenschappen van pectinzuur zijn bekend als veranderlijk. De schrijver bevond, dat het pectinzuur soms niet dadelijk uit de ammoniakale oplossing door azijnzuur afgescheiden werd, maar er eerst alcohol moest toegevoegd worden. De schrijver was nieuwsgierig te weten, of pectin moest beschouwd worden als een bestanddeel van het sap van den Papaverbol of van den bol zelven. Eene proef genomen met bijna rijpe bollen toonde aan, dat zij in het geheel geen pectine bevatten, ten minste het kon er niet, op dezelfde wijs als uit het opium, uit verkregen worden. Eene aanmerkelijke hoeveelheid pectine werd echter door Sacc in het Papaverzaad gevonden. (22 pet.) (Pharmaceutical Journal 1868. Oct. p. 208.) Phosphorzinkum als geneesmiddel. In de zitting van April van de Société de Pharmacie de Paris heeft Vigier de aanwending van het phosphorzink in de geneeskunst ter sprake gebracht. Het preparaat vereenigt volgens Vigier in zich de voorwaarden voor een goed geneesmiddel en verdient de voorkeur boven alle fosforbereidingen. Het is een grijs kristalijn lichaam, dat zich in de lucht onveranderlijk houdt en wordt in de maag ontleed en veroorzaakt daar ontwikkeling van fosforwaterstof, die op de dierlijke huishouding evenzo inwerkt als de in olie opgeloste fosfor. Het werkt op het organisme op dezelfde wijs als fosfor; namelijk het verwekt dezelfde vergiftigingsverschijnselen. Het fosforzink wordt bereid door dampen van fosfor te voeren over kokend zink in een stroom van droog waterstofgas. Men bekomt het op die wijze gekristaliseerd, zwarmliggend of gesmolten, maar steeds van de samenstelling P Zn. Het kan tot poeder gebracht worden, is op de (1) Annales de chimie et phys. 27 (1850) p. 473. breuk glasachtig en bezit metaalglans. Het wordt gemakkelijk door zuren aangetast en zelfs door acidum lacticum, waardoor zijn ontleding in de maag en het ontstaan van fosforwaterstof in de ingewanden verklaard wordt. Het werkt evenzeer vergiftigend in klieren, hoewel langzamer. Op de huid werkt het eerst na verloop van enige dagen. Volgens gedane proefnemingen is het preparaat slechts half zo giftig als het werkelijke fosfor. Terwijl reeds 0,007 tot 0,008 gram in olie opgelost fosfor voldoende is om een konijn van 3 kilo zwaar te dooden, was hiertoe 0,06 gram fosforzink, een hoeveelheid fosfor van 0,015 grm. vertegenwoordigend, noodig. Voor de mens is een hoeveelheid van 1 tot 1,5 grm. een vergiftige dosis. Men kan het ongestraft innemen in giften tot 8 milligrammen, vertegenwoordigend 1 milligram fosfor, zonder dat een andere werking ondervonden wordt dan een knoflookachtige oprisping, terwijl de dosis daags zo lang kan herhaald worden tot er in ’t geheel 4 tot 5 milligram fosfor gebruikt is. 384 Bk. Phenykuur (Gekristalliseerd) ... 263 Phosphorettum zincium als geneesmiddel 383 Picrotoxin. Bevat in Merop en op andere alcaloïden en over een nieuwe wijze om de picrotoxin in het bier aan te tonen. ... 272 Planten. Over den invloed welken de uitdroging op de werkzame beginselen van uitoefent 103 Planten. Over den invloed dien de gekleurde stralen uitoefenen op de ontleding van het koolzuur door de planten; door L. Cailletet 235 Platinaschwart. (Ontvlamming van lichtgas door middel van in schietkatoen ingewikkeld); door Gustav Merz 128 E. Reactie op picrotoxine en andere alcaloïden en over een nieuwe wijze om de picrotoxine in het bier aan te tonen 272 E. Reactie op morphine; door Horsley 342 Reagens (Een nieuw zeer gevoelig) op alcaliën en alcalische aarden. 288 „ om de zuiverheid van rijstmeel te onderzoeken; door A. D. van Bastelaer 154 Eductie van acidum carbonicum tot acidum oxalicum; door Dr. E. Drechsel 251 Expiratie (Over); door P. M. de Ligny 129, 165, 201 Eucalyptusolie. Over de opsporing hiervan in copalbalsem .... 218 Rietsuiker. Over de inwerking van het water en van verschillende neutrale zoutoplossingen hierop; door Dr. W. L. Clasen . . . . 284 Rijstmeel. Reagens om de zuiverheid van dit meel te onderzoeken; door A. D. van Bastelaer 154 Safranine. Over de kleurstof hiervan 217 Sago-soorten. (Scheikundig onderzoek van in de Molukken bereide); door P. J. Maier 299 Scammonium. (Over vervalschte); door P. J. Haarman . . . . 322 Scheikundige onderzoeken over gebrande koffie; door J. Personne. 278 „ onderzoek van in de Molukken bereide sago-soorten; door P. J. Maier 299 Schroefpers (Doelmatige) voor het Laboratorium; door P. Eeijnen. 232 „ „ (Eenige opmerkingen over de) van J. Snoep. 321 Secale cornutum (Over) 318 Sterkte-bepaling van het aqua Laurocerasi (Over de); door G. J. Jacobson, ABz 16 Blz. Sulphas kalico-aluminicus baaiens. Over het gebruik van dit zout tot aanwijzing en benaderende bepaling van organische stoffen in drinkwater; door Dr. F. Bellamy 108 Syrupus ferri oxydati. Bescheiden opmerkingen over deze stroop. . . 161 T. Tarwemeel. (Onderzoek van vervalschte); door Dr. A. Adriani . 332 Thee (Paraguay-) 307 Toluïne. Over de onderkenning van aniline hierbij; door A. Rosenstiehl 216 U. Ureum. Directe vorming daarvan uit koolzuur en ammonia; door Basarow 343 Urïnezendementen. Over de vorming daarvan; door Prof. C. Voit. 150 Urine. (Eigenschappen en opsporing van osalzuurzure ammonia in normale) 333 Urine. Over de opsporing van chromaat alcalien in urine; door E. Caigniet 270 Valeriana officinalis (iets over de) 94 Verbeterde wijze voor de directe titreling van het ijzer door middel van hyposulfi watricum; door Dr. A. C. On demands Jr. 74 Verdient het wit was bij de bereiding van zalven de voorkeur boven geel was? door P. J. Haarmann 43 Verhouding (Over de) der jodiumpreparaten tot de speekselklieren. 252 Verkorte methode voor de bepaling van het morphinehalte in opium; door Dr. H. Hager 142 Verschil in werkzaamheid van digitale, bereid naar de methode van Nativelle en die van Homolle 344 Verslag aan Zijn Exc. de Minister van Binnenlandsche Zaken, van de Commissie in 1868 belast met het afnemen der examens van apotheker en hulp-apotheker 225, 353 Vervalsching van het acidum citricum met acidum tartaricum 29 van nitrates bismuthicum met phosphaat calcium. 214 Vervalschte kamala (Over); door L. Obermaier 93 Lao sulphuris; door D. C. Wefers Bettink 234 Scammonium (Over); door P. J. Haaxman . 322 WAS. Een nieuw soort daarvan 158 „ (Verdient het wit) bij de bereiding van zalven de voorbau boven geel was? door P. J. Haaxman 43 Water. (Over absoluut scheikundig zuiver) 81 „ Over de zuivering hiervan volgens de filtratiestelsel van Thomas Spencer in verband beschouwd met den toestand van het drinkwater hier te lande; door Maas Geesteranus. 97, 137 Wat is de oorzaak van de koorts werende eigenschap der kinine? 157 Wat is opium? door Dr. Flückiger 377 Vooruit (Een) van den redacteur P. J. Haaxman 1 IJzer. Verbeterde wijze voor de directe titreering van dit metaal door middel van hyposulfit natricus; door Dr. A. C. Oudemans Jr 74 IJzeroxyd (Over gedialyseerd) 244 IJzeroxyd-hydraat. Bereiding van chloorverbindingen hiervan; door Jeannel 309 IJzeroxyd-saccaraat en den syrupus ferri oxidat (Bereiding van het); door Siebert 90 Zekerheidslamp. (Eene nieuwe) 93 Zink. Zuivering van dit metaal van arsenicum; door Prof. J. W. Gunning 56 Zuivering van water (De) volgens het filtratiestelsel van Thomas Spencer in verband beschouwd met den toestand van het drinkwater hier te lande; door Maas Geesteranus 97, 137 Zuivering van zink van arsenicum; door Prof. J. W. Gunning 56 Zwavel. Bepaling hiervan in organische zelfstandigheden door middel van chromaat cupricum; door H. Otto en O. v. Gruber 351 