Kapitaalbescherming; de verklaring bij storting
1 Inleiding
I d f l In de afgelopen jaren zijn een groot aantal wijzigingen in het vennootschaps­
recht aangebracht die beogen voor aandeelhouders en schuldeisers van nv’s 
en bv’s garanties te scheppen dat het kapitaal van de vennootschap bij haar 
oprichting reëel aanwezig is en ook daarna in stand blijft. Voor de NV 
hebben deze bepalingen in 1981 hun beslag gekregen (wet van 15 mei 1981, 
Stb. 332, in werking getreden op 1 september 1981). De wetgever was tot 
invoering hiervan verplicht krachtens de Tweede Europese Richtlijn inzake 
het vennootschapsrecht van 13 december 1976. In de Memorie van Toelich­
ting bij het wetsontwerp werd aangekondigd dat een wetsontwerp tot wij­
ziging van het BV-recht zou volgen. Bedoelde wet is vastgesteld op 12 
december 1985 (Stb. 656, in werking getreden op 20 januari 1986) en bevat 
niet alleen nieuwe voorschriften voor de BV, maar ook op een aantal punten 
herzieningen van het zojuist vernieuwde NV-recht. D
i
h if
ll
l
ll d
i
d g
j
De nieuwe voorschriften stellen een aantal aanvullende eisen voor de 
oprichting van een nv of BV: de eis van een minimum kapitaal en een 
minimum storting per aandeel, alsmede regels voor storting op andere wijze 
dan in geld. Daarnaast geeft de wet nadere regels voor uitkeringen aan 
aandeelhouders, emissies, inkoop van eigen aandelen en kapitaalvermin­
dering. H
i i
k i
l
b d
f 100 000
i g
Het minimumkapitaal voor nv’s bedraagt f 100.000,- en voor nieuw op te 
richten bv’s f 40.000,-. Bestaande bv’s zijn bij het doen van uitkeringen 
ook aan dit minimum gebonden, in die zin dat geen dividend mag worden 
uitgekeerd als het eigen vermogen lager is of zou worden dan het minimum­
kapitaal; hetzelfde geldt voor intrekking van, en terugbetaling op aandelen. De minimumstorting op de aandelen is verhoogd van 10 tot 25% van het 
nominaal bedrag; bij de NV is de aandeelhouder tevens verplicht direct het 
bedongen agio te storten. D i k
d l
d
blijf
b d
h
i g
g
De inkoop van aandelen door een BV blijft gebonden aan het maximum van 
50% van het geplaatst kapitaal; bij de NV is het verlaagd tot 10% daarvan. De aandelen die worden ingekocht moeten bovendien zijn volgestort. De 
vennootschap mag aandelen die door derden worden gekocht niet financie­
ren. Vennootschapsrecht
Verklaring Vennootschapsrecht
Verklaring Vennootschapsrecht
Verklaring Vennootschapsrecht
Verklaring Prof. Mr. C.A. Boukema Prof. Mr. C.A. Boukema 1 Inleiding
I d f l D b
dh id
d l
i
k
d
l De bevoegdheid om aandelen uit te geven komt toe aan de algemene 
vergadering van aandeelhouders, maar mag bij de BV statutair voor onbe­
paalde tijd worden toegekend aan een ander orgaan van de vennootschap; 12-510 12-510  daarbij mag het voorkeursrecht van aandeelhouders worden uitgesloten. Bij 
de NV is een en ander eveneens toegelaten, maar slechts voor een termijn 
van maximaal 5 jaar. Onder de oude wet bestond geen controle op de realiteit van de storting op 
aandelen. De enige eis die de wet stelde was dat als op aandelen werd 
gestort anders dan in geld, in de akte van oprichting daarvan melding moest 
worden gemaakt. Bij latere emissies moest eventuele ‘inbreng in natura’ in 
de jaarrekening worden vermeld. Deze plicht tot openbaarmaking die de 
oude wet voorschreef is vervangen door een heel complex van bepalingen 
waarin diverse eisen worden gesteld, zowel aan de storting in geld (artikel 
93a en 203a1) als aan de storting in natura (dat wil zeggen inbreng die 
bestaat uit iets anders dan geld). Eisen die gelden bij storting op aandelen 
bij de oprichting van de vennootschap (artikel 94a en 204a) en eisen die 
gelden bij latere emissies (artikel 94b en 204b) met als sluitstuk een regeling 
voor het geval de vennootschap transacties aangaat met één van de oprich­
ters van de vennootschap (artikel 94c en 204c). E
d
i
di d
t t lt bij d
t ti
d l
i d t d p
Een van de eisen die de wet stelt bij de storting op aandelen is dat door 
een externe instantie een verklaring moet worden afgegeven. Betreft het 
een storting in geld dan moet de verklaring worden afgegeven door een 
bank. Deze verklaring is alleen noodzakelijk als de vennootschap zich in de 
oprichtingsfase bevindt; bij latere emissies kan - tenzij de storting plaats 
vindt in vreemd geld (artikel 93b lid 6 en 203a lid 6) - een bankverklaring 
achterwege blijven. Betreft het een storting door inbreng in natura dan 
moet de verklaring worden afgelegd door een accountant, onverschillig of 
de aandelen bij, dan wel na de oprichting worden uitgegeven. In dit artikel 
wordt nader ingegaan op deze bankverklaring en de verklaring van de 
accountant. 2 De bankverklaring bij storting in geld
St ti
d l
t i b i
l i
ld Storting op aandelen moet in beginsel in geld geschieden; andere wijze van 
storting moet uitdrukkelijk worden overeengekomen. Ook vreemde valuta 
kunnen als storting in geld dienen mits deze vrijelijk in Nederlands geld 
kunnen omgewisseld en de akte van oprichting storting in vreemde valuta 
toestaat, of - bij latere emissies - met toestemming van de vennootschap. De wet geeft bovendien voorschriften voor het tijdstip waarop de wisselkoers 
wordt bepaald (artikel 80a en 191a). W dt óó f bij d
i hti
t t i
ld d
h ijft d
t óó d t p
Wordt vóór of bij de oprichting gestort in geld dan schrijft de wet vóór dat 
aan de akte van oprichting één of meer bankverklaringen worden gehecht. Dit kunnen zijn:
kl i
d t d bij d
i hti
d
d l
t
t t j
a een verklaring dat de bij de oprichting op de aandelen te storten 
bedragen terstond na de oprichting ter beschikking zullen staan van de 
vennootschap, of
b
kl i
d t d
b d
b
ld tijd ti ( it lijk ijf b een verklaring dat deze bedragen op een bepaald tijdstip (uiterlijk vijf 
maanden vóór de oprichting) hebben gestaan op een afzonderlijke 
rekening die na de oprichting uitsluitend ter beschikking van de ven- b een verklaring dat deze bedragen op een bepaald tijdstip (uiterlijk vijf 
maanden vóór de oprichting) hebben gestaan op een afzonderlijke 
rekening die na de oprichting uitsluitend ter beschikking van de ven- 12-511 12-511 nootschap zal staan, mits de vennootschap de stortingen in de akte van 
oprichting aanvaardt (artikel 93a lid 2 en 203a lid 2). nootschap zal staan, mits de vennootschap de stortingen in de akte van 
oprichting aanvaardt (artikel 93a lid 2 en 203a lid 2). Met het voorschrijven van een bankverklaring beoogde de wetgever een 
vorm van toezicht in het leven te roepen op stortingen in geld bij oprichting 
van nv’s en bv’s. De notaris zal deze bankverklaringen in handen moeten 
hebben alvorens hij de akte van oprichting vaststelt. De bedoeling daarvan 
is dat de vennootschap na de oprichting over de bedragen kan beschikken. Bij de onder a bedoelde bankverklaring is dit inderdaad het geval. Deze 
verklaring bevat (tenzij de gestorte bedragen op een geblokkeerde rekening 
zijn gestort ten name van de op te richten vennootschap) een bankgarantie 
waaraan kosten zullen zijn verbonden. Ten behoeve van de verklaring van het type a:
‘Bankverklaring inzake stortingsplicht op aandelen NV/BV, als bedoeld in de artikelen 
93a lid 1 sub a respectievelijk 203a lid 1 sub a Boek 2 BW.
De ondergetekende . . . bank, gevestigd te . . . in aanmerking nemende:
- dat in verband met de oprichting van de NV/BV ... te vestigen te . . . door . . . dient 
te worden voldaan aan de verplichting tot storting in contanten van een bedrag groot 
/... op bij de oprichting van de vennootschap te plaatsen aandelen;
- dat de akte van oprichting van de vennootschap zal worden verleden voor notaris . . . 
te . . . , of diens plaatsvervanger . . . , 2 De bankverklaring bij storting in geld
St ti
d l
t i b i
l i
ld O
k
d
i
d
k ijk
d j
Om tegemoet te komen aan de eis van de praktijk om over de gestorte 
gelden te kunnen beschikken, teneinde ten behoeve van de vennootschap 
in oprichting uitgaven te doen, is de onder b genoemde verklaring in de wet 
opgenomen. D
d ‘ ld
kl i ’
f d
k h id d
d pg
Deze zogenaamde ‘saldoverklaring’ geeft dus geen zekerheid dat de ven­
nootschap na haar oprichting inderdaad over de gestorte bedragen kan 
beschikken. De wet bepaalt echter dat de oprichters van de vennootschap 
hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de bedragen die inmiddels aan de betref­
fende rekening zijn onttrokken, totdat de vennootschap de onttrekkingen 
uitdrukkelijk heeft bekrachtigd (artikel 93a lid 4 en artikel 203a lid 4). Voor 
deze bekrachtiging zijn de bestuurders op hun beurt weer aansprakelijk 
tegenover de vennootschap (artikel 8). D b k
kl i
k
d
f
d
k di ti t lli
di i g
p (
)
De bankverklaring kan worden afgegeven door een kredietinstelling die is 
ingeschreven krachtens de Wet Toezicht Kredietwezen bij De Nederland- 
sche Bank NV, alsmede door een bankier uit een andere lidstaat van de EG, 
mits deze onder bedrijfseconomisch overheidstoezicht staat. De verklaring 
moet worden afgegeven, dat wil zeggen moet zijn gericht aan de notaris die 
de oprichtingsakte vaststelt (artikel 93a lid 3 en 203a lid 3). D
t
t
it d t
d
éé b k
kl i
di k
ij p
g
(
)
De wet gaat er van uit dat er meer dan één bankverklaring nodig kan zijn. Dit doet zich voor als de bedragen niet op dezelfde rekening, of niet bij 
dezelfde bankier worden gestort. De notaris moet dan nagaan of het totaal 
van de bedragen die zijn gestort op de diverse rekeningen overeenkomt met 
het totaal van de stortingsplicht en - als het gaat om verklaringen van het 
type b - of op eenzelfde tijdstip (uiterlijk vijf maanden voor de oprichting) 
de gestorte bedragen op een afzonderlijke rekening stonden. 2 De bankverklaring bij storting in geld
St ti
d l
t i b i
l i
ld , 12-512 12-512 verklaart jegens voornoemde notaris dat ter voldoening aan genoemde verplichting een 
bedrag groot ƒ. . . met ingang van de oprichting ter beschikking van de vennootschap 
zal staan’. Voor de bankverklaring van het type b is het volgende model opgesteld:
'B k
kl i
i
k
i h i
BV f NV A
i g
yp
g
pg
'Bankverklaring inzake oprichting van een BV of NV. Aan notaris . . . te . . . De ondergetekende
bank ge estigd te
erklaart in erband met het be g
p
g
De ondergetekende, . . . bank, gevestigd te . . . verklaart in verband met het bepaalde in
artikel 203a lid 1 sub b/artikel 93a lid 1 sub b Boek 2 BW, dat het creditsaldo van
rekeningnummer . . . ten name van
1) d b l t
t h
t b
kt
k lijkh id i /d
l
t g
1) de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid i.o./de naamloze vennoot­
schap i.o. . . . of bedroeg ƒ. . . bedroeg ƒ . . . tt kki per datum (5 april 1986) 
bedroeg ƒ . . . d t t
(1
5
il 1986)
tt kki p
( p
)
g ƒ
- dat tussen (1 en 5 april 1986) geen onttrekkingen aan bovengemelde rekening hebben 
plaatsgevonden. d t
b d ld d t
d
k i
b
hikki
b
d
X Y Z p
( p
)
g ƒ
- dat tussen (1 en 5 april 1986) geen onttrekkingen aan bovengemelde rekening hebben 
plaatsgevonden. d
b d ld d
d
k i
b
hikki
b
d
X Y Z p
g
- dat op bedoelde data over deze rekening beschikkingsbevoegd waren X, Y, Z. d t d
d
k i
it l it d t b
hikki
d
t h
l t p
g
g
g
, ,
- dat de genoemde rekening uitsluitend ter beschikking van de vennootschap zal staan, 
nadat wij van u bericht hebben ontvangen dat de vennootschap in de akte van 
oprichting de storting op de bij de oprichting geplaatste aandelen heeft aanvaard’. Constateert de notaris dat de verklaring toereikend is dan kan hij tot 
oprichting van de vennootschap overgaan. Hij vermeldt in de oprichtings­
akte dat de storting heeft plaatsgevonden (Departementale richtlijnen par. 3) en, als het betreft een bankverklaring van het type b, dat de vennootschap 
de stortingen aanvaardt. 2 De bankverklaring bij storting in geld
St ti
d l
t i b i
l i
ld Vervolgens hecht hij de verklaring(en) aan de akte 
van oprichting. Deze stukken moeten door de bestuurders van de vennoot­
schap worden gedeponeerd bij het handelsregister (artikel 69 lid 1 en 180 
lid 1). Vi dt
i hti
l t
d
d t d
h
b k
kl i )
Vindt oprichting plaats zonder dat de voorgeschreven bankverklaringen 
aanwezig zijn of zijn deze verklaringen 'verlopen' dan maakt de notaris zich 
schuldig aan een beroepsfout waarvoor hij tuchtrechtelijk en civielrechtelijk 
aansprakelijk is. Het niet voldoen aan de deponeringsplicht heeft tot gevolg 
dat de bestuurders naast de vennootschap hoofdelijk aansprakelijk zijn voor 
rechtshandelingen waardoor de vennootschap wordt verbonden (artikel 69 
lid 2 en 180 lid 2). De oprichting zelf is door het ontbreken van de 
bankverklaring niet nietig; er is slechts sprake van een gebrek in de oprich- 
tingshandeling in de zin van artikel 70 respectievelijk 181 Boek 2 BW. Dit 
heeft tot gevolg dat de vennootschap bij rechterlijk vonnis kan worden 
ontbonden, op vordering van het openbaar ministerie of op verzoek van 
een belanghebbende. Vi d d
i h i
d
d
d
i d b k
kl i g
Vindt de oprichting geen doorgang dan moet de notaris de bankverklaring 
terug zenden (artikel 93a lid 3 en 203a lid 3). Degenen die op de rekening 
van de op te richten vennootschap gestort hebben, hebben krachtens on­
verschuldigde betaling recht op teruggave van hun geld. 2 De bankverklaring bij storting in geld
St ti
d l
t i b i
l i
ld T
i d
k
if
i
b k
kl i
k
h f g
g
p
j
g
Teneinde tot een zekere uniformering van bankverklaringen te komen heeft 
de Nederlandse Bankiersvereniging haar leden geadviseerd om gebruik te 
maken van de volgende modelteksten: Ten behoeve van de verklaring van het type a:
‘B k
kl i
i
k t ti
li ht
d l
N Ten behoeve van de verklaring van het type a:
‘Bankverklaring inzake stortingsplicht op aandelen NV/BV, als bedoeld in de artikelen 
93a lid 1 sub a respectievelijk 203a lid 1 sub a Boek 2 BW. De ondergetekende . . . bank, gevestigd te . . . in aanmerking nemende:
- dat in verband met de oprichting van de NV/BV ... te vestigen te . . . door . . . dient 
te worden voldaan aan de verplichting tot storting in contanten van een bedrag groot 
/... op bij de oprichting van de vennootschap te plaatsen aandelen;
- dat de akte van oprichting van de vennootschap zal worden verleden voor notaris . . . te . . . , of diens plaatsvervanger . . . , Ten behoeve van de verklaring van het type a:
‘Bankverklaring inzake stortingsplicht op aandelen NV/BV, als bedoeld in de artikelen 
93a lid 1 sub a respectievelijk 203a lid 1 sub a Boek 2 BW. De ondergetekende . . . bank, gevestigd te . . . in aanmerking nemende:
- dat in verband met de oprichting van de NV/BV ... te vestigen te . . . door . . . dient 
te worden voldaan aan de verplichting tot storting in contanten van een bedrag groot 
/... op bij de oprichting van de vennootschap te plaatsen aandelen;
- dat de akte van oprichting van de vennootschap zal worden verleden voor notaris . . . te . . . , of diens plaatsvervanger . . . , ‘Bankverklaring inzake stortingsplicht op aandelen NV/BV, als bedoeld in de artikelen 
93a lid 1 sub a respectievelijk 203a lid 1 sub a Boek 2 BW. D
d
t k d
b k
ti d t
i
ki
d /... op bij de oprichting van de vennootschap te plaatsen aandelen;
- dat de akte van oprichting van de vennootschap zal worden verleden voor notaris . . . te . . . , of diens plaatsvervanger . . . 3 De verklaring van de accountant bij inbreng in natura
S
i
d l
d
ij
d
i
ld d
d ‘i b In 
de gepubliceerde jaarrekening van kleine vennootschappen mogen deze 
gegevens worden weggelaten (artikel 396 lid 7). D i b
i
t
t ‘
i h
t t
k
d g g
gg
(
)
De inbreng in natura moet ‘naar economische maatstaven kunnen worden 
gewaardeerd. Een recht op het verrichten van werk of diensten kan niet 
worden ingebracht’ (artikel 80b lid 1 en 191b lid 1). De inbreng in natura 
behoeft bij de uitgifte van de aandelen nog niet te zijn voldaan, maar moet 
‘onverwijld geschieden’ (artikel 80b lid 2 en 191b lid 2). Een veel voorko­
mende vorm van inbreng in natura is de inbreng van een bedrijf. Daarvan 
is bijvoorbeeld sprake als bij de oprichting van een nv of BV een bedrijf 
wordt ingebracht dat eerder in de vorm van een maatschap of vennootschap 
onder firma werd uitgeoefend. Een dergelijke operatie wordt fiscaal ‘omzet­
ting’ genoemd. V d i b
i
b
h ij i
d
k
d g g
Van de inbreng in natura moet een beschrijving worden opgemaakt aan de 
hand waarvan de inbreng ondubbelzinnig moet kunnen worden vastgesteld. Een beschrijving is nodig, zowel als de inbreng geschiedt bij de oprichting 
(artikel 94a lid 1 en 204a lid 1) als wanneer inbreng in natura geschiedt bij 
een latere emissie (artikel 94b lid 1 en 204b lid 1). In het eerste geval wordt 
de beschrijving opgemaakt door de oprichters, in het laatste geval door de 
vennootschap. D b
h ij i
b
kki
h bb
d
i
i
d i b p
De beschrijving moet betrekking hebben op de situatie van de inbreng op 
een dag (peildatum) die niet eerder ligt dan vijf maanden voor de oprichting, 
of - bij de BV - een maand voordat de ministeriële verklaring is aangevraagd 
voor een oprichting die uiterlijk een maand na de uitgifte van de verklaring 
van geen bezwaar plaatsvindt. Bij emissies die geschieden na de oprichting 
moet de peildatum liggen uiterlijk vijf maanden vóór de dag waarop de 
aandelen worden genomen. Betreft het niet een emissie van nieuwe aan­
delen, maar bijstorting op reeds uitgegeven aandelen dan is de datum van 
bijstorting beslissend. D b
h ij i
d
d
ld
di
d i b
i
k d j
g
De beschrijving moet de waarde vermelden die aan de inbreng is toegekend, 
alsmede de toegepaste waarderingsmethoden. 3 De verklaring van de accountant bij inbreng in natura
S
i
d l
d
ij
d
i
ld d
d ‘i b Storting op aandelen op andere wijze dan in geld, de zogenaamde ‘inbreng 
in natura’, is alleen toegestaan als dit uitdrukkelijk is overeengekomen 
(artikel 80a lid 1 en 191a lid 1). Bij de oprichting moet zo’n overeenkomst 12-513 worden gesloten tussen de oprichters onderling. Het is een bezwarende 
rechtshandeling in de zin van artikel 94 lid 1 resp. 204 lid 1. Dit houdt in 
dat de overeenkomst in haar geheel in de akte van oprichting moet worden 
opgenomen of daaraan moet worden gehecht. De vennootschap is aan de 
overeenkomst gebonden; de oprichters zijn aansprakelijk als ze ‘onvol­
doende zorgvuldigheid’ hebben betracht (artikel 93 lid 3 en 203 lid 3). Bij emissies die geschieden nadat de vennootschap is opgericht moeten 
overeenkomsten omtrent inbreng in natura worden gesloten tussen de 
vennootschap en de aandeelhouders die aan de emissie deelnemen. Het 
bestuur is tot het aangaan van zo’n overeenkomst slechts bevoegd als ze 
daartoe door de statuten of bij besluit van de ava is gemachtigd (artikel 94 
lid 2 en artikel 204 lid 2). De ‘zakelijke inhoud’ van de overeenkomst moet 
in de toelichting op de jaarrekening worden vermeld (artikel 378 lid 3). In 
de gepubliceerde jaarrekening van kleine vennootschappen mogen deze 
gegevens worden weggelaten (artikel 396 lid 7). De inbreng in natura moet ‘naar economische maatstaven kunnen worden worden gesloten tussen de oprichters onderling. Het is een bezwarende 
rechtshandeling in de zin van artikel 94 lid 1 resp. 204 lid 1. Dit houdt in 
dat de overeenkomst in haar geheel in de akte van oprichting moet worden 
opgenomen of daaraan moet worden gehecht. De vennootschap is aan de 
overeenkomst gebonden; de oprichters zijn aansprakelijk als ze ‘onvol­
doende zorgvuldigheid’ hebben betracht (artikel 93 lid 3 en 203 lid 3). Bij
i i
di
hi d
d t d
t h
i
i ht
t g
g
(
)
Bij emissies die geschieden nadat de vennootschap is opgericht moeten 
overeenkomsten omtrent inbreng in natura worden gesloten tussen de 
vennootschap en de aandeelhouders die aan de emissie deelnemen. Het 
bestuur is tot het aangaan van zo’n overeenkomst slechts bevoegd als ze 
daartoe door de statuten of bij besluit van de ava is gemachtigd (artikel 94 
lid 2 en artikel 204 lid 2). De ‘zakelijke inhoud’ van de overeenkomst moet 
in de toelichting op de jaarrekening worden vermeld (artikel 378 lid 3). 3 De verklaring van de accountant bij inbreng in natura
S
i
d l
d
ij
d
i
ld d
d ‘i b Deze methoden moeten vol­
doen aan ‘normen die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar 
worden beschouwd’. Het is dezelfde eis die de wet aan de keuze van de 
grondslagen voor de waardering van activa en passiva op de balans (artikel 
384 lid 1 j°. 362 lid 1). Dit betekent overigens niet dat, bijvoorbeeld bij 
inbreng van een bedrijf, voor de vaststelling van de waarde in de beschrijving 12-514 dezelfde waarderingsgrondslagen kunnen worden toegepast als in de jaar­
rekening. Bij waardering van activa ten behoeve van een overname pleegt 
men zich immers te baseren op toekomstige winsten of netto geldstromen, 
terwijl bij waardering van activa in het kader van de jaarrekening met 
toekomstige ontwikkelingen slechts in beperkte mate rekening mag worden 
gehouden (zie onder meer artikel 384 lid 2). Uit de balans, opgemaakt in 
het kader van de jaarrekening, kan de waarde van de onderneming niet 
worden afgelezen, zo wordt thans wel algemeen aangenomen (zie A.J. Bindenga, Het dilemma van vermogen en resultaat, Alphen a/d Rijn 1986, 
pag. 14, waar verdere literatuurverwijzingen zijn opgenomen. Vgl. ook Richt­
lijnen voor de Jaarverslaggeving, aflevering april 1986, pag. 1.02-02: ‘De 
getoonde omvang van het eigen vermogen heeft niet de functie van een 
benadering van de waarde van de onderneming’). O
d b
h ij i
t
t t
kl i
fl
Bij d g
g
Over de beschrijving moet een accountant een verklaring afleggen. Bij de 
NV moet de verklaring worden afgelegd door een registeraccountant, bij de 
BV mag dat, onder bepaalde voorwaarden, ook zijn een accountant-admi- 
nistratieconsulent (artikel 94a lid 2, 94b lid 2 en 204a lid 2, 204b lid 2, j°. artikel 393). Hij moet daarin verklaren ‘dat de waarde van hetgeen wordt 
ingebracht, bij toepassing van in het maatschappelijk verkeer als aanvaard­
baar beschouwde waarderingsmethoden, ten minste beloopt het bedrag van 
de stortingsplicht’. D
b h f i
ij
kl i
d
i
d g p
De accountant behoeft in zijn verklaring dus niet aan te geven wat de 
waarde van de inbreng is. Hij hoeft zich evenmin uit te laten over de 
juistheid van de waarde die in de beschrijving aan de inbreng wordt toege­
kend. Hij kan zich beperken tot de vraag of de waarde van de inbreng 
(eventueel onder aftrek van het bedrag waarvoor de aandeelhouder in de 
boeken van de vennootschap wordt gecrediteerd) tenminste gelijk is aan de 
stortingsplicht. 3 De verklaring van de accountant bij inbreng in natura
S
i
d l
d
ij
d
i
ld d
d ‘i b 95 e.v.), de verklaring van de accountant 
over de beschrijving van de inbreng is in ieder geval niet de uitkomst van 
een onderzoek naar de getrouwheid van deze gegevensopstelling, noch van 
de daar vermelde waarde van de inbreng. D
k
h id di
f
d b i i
f if g
De werkzaamheid die vooraf gaat aan, en de basis is voor afgifte van een 
verklaring bij inbreng is geen controle maar taxatie. Daarbij kunnen ook 
andere deskundigen, bijvoorbeeld beëdigde taxateurs, worden ingeschakeld 
(MvT bij wetsontwerp 15304, pag. 20). De verklaring bij inbreng kan niet 
zijn ‘goedkeurend, afkeurend of oordeelonthouding’, zoals artikel 12 GBR 
voor verklaringen voorschrijft. De verklaring van de accountant, bedoeld in 
artikel 94a lid 2 en 204a lid 2, is - in de terminologie van de GBR - een 
mededeling, dat de waarde van de in de beschrijving vermelde inbreng bij 
toepassing van in het maatschappelijk verkeer aanvaardbaar beschouwde 
waarderingsmethoden tenminste beloopt het bedrag van de stortingsplicht. E
d
lijk
d d li
d
t t
l
tik l 11
d g
p
g
g p
Een dergelijke mededeling mag de accountant volgens artikel 11 van de 
GBR slechts afgeven voorzover ‘zijn deskundigheid en de door hem verrichte 
werkzaamheden daarvoor een deugdelijke grondslag vormen’. De accoun­
tant dient onpartijdig te zijn (artikel 9 GBR), de eis van onafhankelijkheid 
(artikel 22 GBR) geldt niet voor het doen van mededelingen. I
i
ll
t
ll d
f
lf
h l i g
g
In sommige gevallen moet een aanvullende of zelfs een geheel nieuwe 
verklaring worden opgesteld. Als bijvoorbeeld de beschrijving ‘verlopen’ is, 
dat wil zeggen als de oprichting plaatsvindt meer dan vijf maanden na de 
in de beschrijving genoemde peildatum, dan mag de notaris de oprichtings­
akte niet vaststellen. Er moet een nieuwe beschrijving worden opgesteld 
alsmede een nieuwe verklaring. Met het oog hierop doet de accountant er 
goed aan om de peildatum van de beschrijving in zijn verklaring te vermel­
den. D
b
l
d
d
kl i
i i
l ‘b k d i De wet bepaalt voorts dat een tweede verklaring vereist is als ‘bekend is 
dat de waarde van de beschrijving aanzienlijk is gedaald’ (artikel 94a lid 2 
en 204a lid 2). 3 De verklaring van de accountant bij inbreng in natura
S
i
d l
d
ij
d
i
ld d
d ‘i b Hij kan daarbij, volgens de wetgever, voor de door hem 
gehanteerde waarderingsmethoden verwijzen naar de methoden die in de 
beschrijving zijn genoemd (MvT pag. 20). Is hij van mening dat deze in het 
maatschappelijk verkeer niet als aanvaardbaar worden beschouwd dan mag 
hij niet een afkeurende verklaring afgeven; hij zal dan de waarde van de 
inbreng volgens een andere, wel aanvaardbaar geachte, methode moeten 
vaststellen. D
l i
ij
kl i
ij
i i
d
d De accountant zal in zijn verklaring, mijns inziens, de omvang van de 
stortingsplicht moeten aangeven. Deze kan gelijk zijn aan het nominaal 
bedrag der uitgegeven aandelen, maar ook groter (namelijk als agio is 
overeengekomen) of lager (namelijk als de aandelen niet behoeven te wor­
den volgestort). Is de accountant van oordeel dat de waarde van de inbreng 
niet toereikend is dan zal de inbrenger of genoegen moeten nemen met een 
geringer nominaal bedrag aan aandelen, öf met een (verhoging van de) 
openblijvende stortingsplicht, óf een deel van de aandelen in contanten 
moeten storten. Dit laatste zal soms nodig zijn om aan de minimum 
stortingsplicht te voldoen (artikel 67 lid 3, 80 lid 1 en 178 lid 2, 191 lid 1). De verklaring moet worden afgelegd ‘over de beschrijving’. Dit houdt mijns 
inziens in dat de accountant naar de juistheid van de beschrijving geen 
onderzoek hoeft in te stellen. Oprichters c.q. bestuurders zijn aansprakelijk 
voor onjuistheden in de beschrijving (artikel 93 lid 3, 203 lid 3 c.q. artikel 12-515 8). De accountant mag zich bij de vaststelling van hetgeen op de peildatum 
wordt ingebracht baseren op de beschrijving. Uit h t
d
l it
t d t d
kl i
d
t t bij d 8). De accountant mag zich bij de vaststelling van hetgeen op de peildatum 
wordt ingebracht baseren op de beschrijving. Ui h
d
l i
d d
kl i
d
bij d g
p
j
g
Uit het voorgaande vloeit voort dat de verklaring van de accountant bij de 
inbreng in natura niet is een verklaring in de zin van de Gedrags- en 
Beroepsregels Registeraccountants (g br). Een verklaring wordt namelijk 
in artikel 1 GBR gedefinieerd als ‘een schriftelijke mededeling van een 
accountant inhoudende de uitkomst van een onderzoek naar de getrouw­
heid van een verantwoording’. Men kan betwijfelen of de beschrijving van 
de inbreng valt onder het begrip ‘verantwoording’ (vgl. Wilschut, De Ac­
countant, november 1986, pag. 3 De verklaring van de accountant bij inbreng in natura
S
i
d l
d
ij
d
i
ld d
d ‘i b Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat zo’n tweede verklaring 
alleen nodig is in uitzonderlijke gevallen; bijvoorbeeld het tenietgaan als 
gevolg van brand van zaken die niet, of te laag, verzekerd zijn (zie Kamer­
stukken 15304, nr. 6, pag. 23 en Handelingen Tweede Kamer, 28 augustus 
1985, pag. 6325 en 6328). E
ll d
kl i
k
di
ij
l bij ij
i p g
Een aanvullende verklaring kan nodig zijn als bij wijze van storting op 
aandelen een bedrijf wordt ingebracht en de fiscus de daaraan bij de 
oprichting toegekende waarde onjuist acht. Het departement van justitie 
staat - blijkens een als bijlage bij de Departementale Richtlijnen 1986 
opgenomen modelinbreng-clausule - toe dat in de oprichtingsakte een 12-516 clausule wordt opgenomen inhoudende dat als een oprichter in zijn verhou­
ding tot de Dienst der Belastingen een hogere waarde aan de inbreng moet 
toekennen dan de waarde zoals vermeld in de beschrijving, deze hogere 
waarde ook zal gelden tussen de oprichter en de vennootschap en de 
oprichter in de boeken van de vennootschap voor het verschil zal worden 
gecrediteerd c.q. dat de bestaande creditering zal worden verhoogd. In zo’n 
geval zal een accountant moeten verklaren dat de waarde van de inbreng, 
onder aftrek van de (eventueel verhoogde) creditering, nog steeds tenminste 
beloopt het bedrag van de stortingsplicht. K
d
i t
b
h ij i
kl i
bij i b
i
t p
g
g p
Kan men de vereisten van beschrijving en verklaring bij inbreng in natura 
ontgaan door op de aandelen te storten in geld en vervolgens de inbreng in 
natura aan de vennootschap over te doen? Niet als deze transactie geschiedt 
door een aandeelhouder binnen twee jaar na de inschrijving van de ven­
nootschap in het handelsregister. In dat geval moet namelijk de goedkeuring 
van de aandeelhoudersvergadering worden gevraagd op basis van een daar­
toe opgestelde beschrijving en waardering van zowel de te verkrijgen goe­
deren als van de tegenprestatie, alsmede een verklaring van een accountant 
dat de waarde van de te verkrijgen goederen bij toepassing van in het 
maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar beschouwde waarderingsmetho- 
den overeenkomt met ten minste de waarde van de tegenprestatie (artikel 
94c en 204c). Door de beroepsorganisaties van accountants is (nog) geen modelverklaring 
gepubliceerd. In de praktijk worden verklaringen gebezigd, die (in uiteen­
lopende bewoordingen) een parafrase geven van de wettekst. Mr. F.K. Buijn, Storting op aandelen, Weekblad voor privaatrecht, notariaat en registratie 
(WPNR), 22 november 1986, nr. 5806 e.v.
Mr. P.J. Dortmond, De BV, voor en bij haar oprichting, Preadvies (tezamen met mr. A.L. 
Mohr) voor de Koninklijke Notariële Broederschap, Deventer 1984, pag. 55-104. 3 De verklaring van de accountant bij inbreng in natura
S
i
d l
d
ij
d
i
ld d
d ‘i b Een verklaring 
die mijns inziens aan de wet voldoet is de volgende:
‘M d d li
d
l b d ld i
ik l 94 (
94b 94 j
g
‘Mededeling van de accountant als bedoeld in artikel 94a (c.q. 94b, 94c, 
204a, 204b of 204c) lid 2 Boek 2 BW. O d
t k d
(
kl
t d t d
d
h t Ondergetekende, ... ra (c.q. AA) verklaart dat de waarde van hetgeen 
volgens de beschrijving d.d. . . . wordt ingebracht in . . . nv/bv (c.q. door . . . NV/BV wordt verkregen) bij toepassing van in het maatschappelijk verkeer 
als aanvaardbaar beschouwde waarderingsmethoden (en onder aftrek van 
f . . . waarvoor de inbrenger in de boeken van de vennootschap wordt 
gecrediteerd) tenminste beloopt het bedrag van de stortingsplicht, zijnde 
ƒ. . . (c.q. de waarde der tegenprestatie)’. De verklaring van de accountant moet door het bestuur van de vennoot­
schap worden gepubliceerd door deponering bij het handelsregister. Bij de 
oprichting geschiedt dit te zamen met de beschrijving als bijlagen bij de 
oprichtingsakte. Blijft deponering achterwege dan zijn de bestuurders hoof­
delijk aansprakelijk voor de rechtshandelingen waardoor de vennootschap 
wordt verbonden (artikelen 69 en 180). Bij l t
i i
t d
kl i
d
t t bij h t h d l (
)
Bij latere emissies moet de verklaring van de accountant bij het handels­
register gedeponeerd worden als afzonderlijk stuk, tezamen met een opgave 
van de namen van de inbrengers en van het bedrag van het aldus gestorte 
deel van het geplaatste kapitaal (artikel 94b lid 4 en 204b lid 4). Achterwege 
laten van deze deponering is een economisch delict (artikel 1 Wet op de 
economische delicten). 12-517 12-517 Als aan bepaalde in de wet omschreven voorwaarden wordt voldaan, kan de 
beschrijving en mitsdien ook de verklaring van een accountant achterwege 
blijven. De voorwaarden voor een nv zijn strenger dan die voor de BV. De 
belangrijkste voorwaarde is dat rechtspersonen die de aandelen nemen en 
waarvan de balans aan bepaalde voorwaarden voldoet zich aansprakelijk 
stellen voor de schulden die de vennootschap heeft aangegaan (artikel 94a 
lid 3, 94b lid 3, 204a lid 3 en 204b lid 3). Zie omtrent een dergelijke 
aansprakelijkheidsverklaring elders in dit nummer. 4 Slotopmerking
Hi b
ij
t Hierboven zijn een tweetal verklaringen besproken die thans deel uitmaken 
van de wettelijke regeling inzake de stortingsplicht op aandelen. Verschil­
lende methoden om aan de stortingsplicht te ontkomen zijn daarmee door 
de wetgever de pas afgesneden. Overwaardering van inbreng in natura wordt 
door het vereiste van een accountantsverklaring bemoeilijkt; oprichters c.q. bestuurders zijn aansprakelijk voor onregelmatigheden in de beschrijving 
van de inbreng. De bankverklaring waarborgt dat de storting in geld daad­
werkelijk geschiedt; oprichters c.q. bestuurders zijn aansprakelijk voor de 
gelden die hieraan vóór de oprichting ten onrechte zijn onttrokken. Ook de nieuwe wet geeft geen volledige waarborg voor de realiteit van de 
inbreng door aandeelhouders. De mogelijkheden om aan de stortingsplicht 
te ontkomen zijn echter aanzienlijk beperkt. Thans zijn de voorschriften zo 
stringent dat degenen die aan deze plicht willen ontkomen zich al snel 
schuldig maken aan onrechtmatig gedrag, waartegen met een vordering 
krachtens artikel 1401 BW kan worden opgetreden. Hierboven zijn een tweetal verklaringen besproken die thans deel uitmaken 
van de wettelijke regeling inzake de stortingsplicht op aandelen. Verschil­
lende methoden om aan de stortingsplicht te ontkomen zijn daarmee door 
de wetgever de pas afgesneden. Overwaardering van inbreng in natura wordt 
door het vereiste van een accountantsverklaring bemoeilijkt; oprichters c.q. bestuurders zijn aansprakelijk voor onregelmatigheden in de beschrijving 
van de inbreng. De bankverklaring waarborgt dat de storting in geld daad­
werkelijk geschiedt; oprichters c.q. bestuurders zijn aansprakelijk voor de 
gelden die hieraan vóór de oprichting ten onrechte zijn onttrokken. O k d
i
t
ft
ll di
b
d
lit it
d g
p
g
j
Ook de nieuwe wet geeft geen volledige waarborg voor de realiteit van de 
inbreng door aandeelhouders. De mogelijkheden om aan de stortingsplicht 
te ontkomen zijn echter aanzienlijk beperkt. Thans zijn de voorschriften zo 
stringent dat degenen die aan deze plicht willen ontkomen zich al snel 
schuldig maken aan onrechtmatig gedrag, waartegen met een vordering 
krachtens artikel 1401 BW kan worden opgetreden. Noot
1 Tenzij anders aangegeven zijn de hier genoemde bepalingen artikelen uit Boek 2 BW. Noot
1 Tenzij anders aangegeven zijn de hier genoemde bepalingen artikelen uit Boek 2 BW. Literatuur
M F K B ij 12-518