De bazuin; gereformeerde stemmen uit de Christelijke Afgescheidene Kerk in Nederland-kerk-, nieuws- en advertentieblad, jrg 19, 1871, no. 10, 10-03-1871 
N°. 10. Negentiende Jaargang. (Eerste Kwartaal.) 1871. STEMMEN UIT DE CHRISTELIJKE GEREFORMEERDE KERK IN NEDERLAND. Joël 11 : la. Blaast de Bazuin. (Ten voordeele der Theologische School te Kampen.) Vrijdag, 10 Maart 1871. Want de zaligmakende genade Gods is verschenen aan alle mensclien. Titus 2 : 11. Dit Blad wordt wekelijks, des Vrijdags uitgegeven. Abonnemenis prijs, per drie maanden, franco per post, door geheel hetEijk ƒ 1.60. Voor.Amerika en Zuid-Afrika f 2.50. Voor Oost-B-iedan*l f2 Abonnementen buiten het Rijk moeten per kwartaal vooruit woiden betaald. Prijs van afzonderlijke nommers 12a ct. Uitgever: S. VAN YELZEN JR. TE KAMPEN. Prijs der advertentiën van 1—10 regels ƒ 1.—; elke regel meer iU ets. jsoeKnanaeiaars-aaverienueii o/<s maai. — Jiavertentiën en bestellingen gelieve men op werkdagen vrachtvrij te adresseren aan den Uitgever; Kerk- en Schoolnieuws, benevens in te zenden Stukken aan de Eedactie te Kampen. Politiek Overzicht. Gode zij dank, dat ook de Nationale Vergadering den moed heeft gehad de vredesvoorwaarden aan te nemen met 546 tegen 107 stemmen. De Vergadering was hevig ontroerd bij het hooren der voorwaarden. Sommige afgevaardigden, L. Blanc, Vietor Hugo, hebben zeer sterk tegen den vrede gesproken en alle moeite aangewend om de meerderheid op hunne zijde te krijgen. Gelukkig echter bleef de meerderheid gevoelen, dat onderwerpen noodzakelijk en, in de trpcrpvp.n nm standio-heden. 't verstandigst was. 0 ^ Tusschen de discussiea m, had er een stoornis plaats, doordien een afgevaardigde Bamberger zeide: //een man alleen kan dit doodvonnis (het traktaat namelijk) onderteekenen: Napoleon III, wiens naam voor eeuwig aan den schandpaal der historie is gekluisterd." Hierop vatte de Heer Conti, een Napoleonsgezinde, het woord, protesteert .... maar het tumult wordt groot en de zitting geschorst. Na de opening stelt de Heer°Targé de volgende motie voor: De Nationale Vergadering sluit het incident en bevestigt .... de vervallenverklaring van Napoleon III en zijn dynastie en verklaart hem verantwoordelijk voor den ondergang^, de bezetting en versnippering van Frankrijk. Deze motie werd met daverende toejuiching ontvangen en met bijna algemeene stemmen aangenomen (slechts 5 stemden tegen). ^ Terwijl men in Bordeaux aldus over 't lot van Frankrijk besliste, waren de Duitschers (woensdag morgen 8 uur) in Parijs getrokken. Euim twee dagen heeft de bezetting geduurd en zij is gelukkig in de goede orde afgeloopen. Wel moesten sommige Duitsche soldaten vele beledigingen van vrouwen en jongens verdragen; wel waren sommige Fransche bataillons Nationale garden zeer gezind de Duitschers aan te vallen, doch door de bedaarde houding der Duitschers Pr» rlp vrïi7A trn;irnn crpriP.raa.1 VinOV LDGtziinB Pranschen de Parijzenaars op een afstand wist te houden, is er veel voorkomen. Vreeselijk zoude het geweest zijn, indien men van Fransche zijde de Duitschers had aangevallen, want niet alleen stonden er nog 70000 man gereed om op 'teerste sein Parijs binnen te rukken, maar ook van de forten stonden de geladen kanonnen dreigend tegen Parijs zelve gericht, dat wel in vlam en puin zou geschoten zijn. • Helaas, dat de laffe woede van sommige Parijzenaars zich op weermannen en vrouwen van hun eigen volk gestort en een zestal slachtoffers gemaakt heeft. Ook na het aftrekken der Duitschers, duurde de agitatie in sommige wijken van Parijs voort. Een wacht der Nationale garde Werd overrompeld en een patronenfabriek geplunderd. Ook ontbrak het niet aan blaadjes en onruststokers, die door de Begeering van verraad te beschuldigen en de lagere volksklassen tegen de hoogere aan te zetten, het vuur van den burgeroorlog trachten aan te blazen. In deze omstandigheden heeft de Eegeering het aantal troepen te Parijs op 40000 man gebracht. Ook heeft de Nationale Vergadering een zeer verstandig besluit genomen door te bepalen , dat zij niet te Parijs maar te Fontainebleau hare zittingen zal houden, om de wijderen, gedeelte Somme, et Oise, aanstaande beraadslagingen over de toekomst des lands geheel vrij te houden van aandrang van het muitzieke volk te Parijs. Men doet in Frankrijk thans veel moeite om de eerste termijn der oorlogschatting 500 millioen francs zoo spoedig mogelijk bij elkaar te krijgen, ten einde den vijand zoodra ï .„,1 ,vnKiPrl vfir- mogeli k van üranscn ö J i ï 1 „ ~ %-»/-\ r* oon aanzien lllk Toen oujii uciu j bezet, namelijk de departementen, Oise (en gedeeltelijk) Seine, Seine Seine et Marne met de noordelijkste oc .. . onnri n;n;Ur forten van Parijs — loiaai » ziiu afbetaald. Alsdan oujven nog departementen: Marne, Ardennes, OpperMarne, Meuse, Vosges, Meurthe alsmede de vesting Belfort, als onderpand voor de resteerende 3000 millioen francs, zoodat 50000 Duitschers nog 3 jaren lang m een groot gedeelte van Frankrijk zullen moeten toeven. , , Diep, zeer diep is Frankrijk vernederd, en zoo ooit een geschiedenis een bijdrage heeft geleverd tot bevestiging der waarheid . God regeert en tuchtigt de natiën, die Hem verlaten — dan zeker deze oorlogsgeschiedenis het meest. , Dat wij haar niet te vergeefs mogen beleefd hebben! Aan N. N. Waakde Bboeder! //Geestverwanten behoeven wij, hebben wij in ons vorig Nr. gezegd , //van mannen als Groen van Prinsterer, Mackay en Wout; mannen, die willen en kunnen staan, ie hunne opvolgers zijn en den door en aangebonden strijd voortzetten.. Dat waren mannen uit een stuk , vnen en vijand wist, wat men aan hen had. ^ ^ De Kerkelijke Courant van Zat. 25 lebr.j.!. zegt: 'Wij hebben het schouwspel beleefd, dat de liberalen koketteerden (om. hunne gunst bouleerden) met de ultramontanen. Wij hebben het nog niet lang geleden gezien, dat antirevolutionairen en conservatieven in één zin stemden met de ultramontanen, wien met die stemming dienst werd gedaan. En zoowel waar liberalen als waar conservatieven boelden om de gunst der ultramontaansche factie, hebben zij een walchelijk schouwspel opgeleverd en weinig getuigenis gegeven van vaderlandschen zin." De Bazuin stemt toe, flat dit een waicneujK schouwspel is. Maar, in een zin gestemd, met wien dan ook, wat is dit ? Hier komt het //cum duo idem" (wanneer twee het zelfde doen, is het daarom nog niet het zelfde) te pas. Wanneer ik even als de radikalen of demokraten stem voor een andere kieswet en zij zich daardoor gebaat rekenen, heb ik daarom met hen gestemd in éénen zin; of met de Eoomschen voor de vrijheid van onderwijs, daarom dan ook met hen in éénen zin? Immers neen. Maar zal men dan toch geen reden hebben om mij daarvan te beschuldigen? Het antwoord is: wanneer ik een eigene Banier heb en daaronder strijd; wanneer ik niet slechts zulk een Banier draag, maar er werkelijk onder strijd, dan volstrekt niet. Maar wanneer 't nergens blijkt, dat ik wat wil en weet wat ik wil en eenvoudig nu eens met deze dan met gene partij medestem, dan zal ik die beschuldiging wel niet ontgaan. Zoo ik mij niet vergis is het dit juist, waarom de Heer Groen heeft moeten verklaren , dat in de Tweede Kamer onze party niet meer gevonden werd. Toen Groen lid van de Kamer was, werd hem meermalen smadend voorgeworpen, dat hij alleen stond en dat, indien hij een partij vertegenwoordigde, die partij zich dan in zijn persoon oploste, maar er was geen grond om hem te beschuldigen dat hij zich liet aanhaken bij den trein, 't zij dan van Eoomschen , Konservatieven of Eadikalen. Wel zijn er oogenblikken geweest, dat hij niet van de konservatieven , maar van velen der konservatieven gunstige verwachting had. Oogenblikken waarin hij hoopte, dat hunne oogen zouden open gaan en zij een bondgenootschap laten varen met de konservatievnn . ouand même (in elk aevaï): — maar zich laten aanhaken bij den trein dier partij, dat heeft hij nimmer. Keucltenius deed dat evenmin. Zoo ook evenmin bij de Eadikalen. Waren er echter zaken aan de orde, waarin of Eoomschen of Eadikalen voor waarheid of rechtvaardigheid opkwamen , dan lieten zij daarom hun beginsel niet los. Dan hielden zij zich niet Stif uit vrees dat men hen zou beschuldigen van heulen met ultramontanen of sloopers van de Oost, integendeel. Zij verheugden zich en konstateerden, dat deze voor die oogenblikken het antirevolutionair beginsel verdedigden. Daarover dan verblijdden zij zich daarvoor toonden zij zich "dankbaar" , al moesten zij er bijvoegen, //maar niet voldaan". — De Heer Thorbecke, nu weer als Minister opgetreden, verkondigt uit de hoogte weg, dat van kieswet hooger onderwijs vooreerst geen sprake zal zijn. Van 't laSer onderwijs spreekt hij zelfs niet! Dat zwijgen en ook zulke machtspreuken zijn gemakkelijk, wanneer de volksvertegenwoordiger zich er maar bij neerleggen. Maar juist het tegendeel is behoefte. De natie moet dit gevoelen en onze vrienden in de Tweede Kamer moeten dat zeggen. Zoo het Ministerie het niet doet, dan moeten zij doen verstaan, dat wij nog hoogere, dan mateneeie belangen tieüDen. Men wil de Demokratie niet, ook wij niet. Maar Be Toekomst (van 25 Febr.) roept ons b. v. toe: »Voor al het fraais, wat Mr. Lilaar als Minister van Justitie heeft verricht, krijgt hij ƒ3081 pensioen en waarschijnlijk een vetten post toe. Is het geene schande , hoe met Eijks-neen, niet met Eijks-, met des burgers geld wordt omgesprongen? Lilaar kan niets aanwijzen dan domheden, die hij heeft verricht en dat kost ruim f 3000. Wij moeten zulke feiten publiek maken , om aan te toonen wat een konstitutioneel koningschap wel kost, want de republiek zou zeker zulk pensioen niet toetellen enz." Ook wij vragen: wat heeft Lilaar gedaan, waarmede men dergelijke redeneeringen kan wederleggen ? Wij herinneren ons slechts, dat hij op de adressen der Eoomschen, om onze regering te noopen voor den paus tegen Italië op te komen , eerst ten antwoord had gegeven, dat daaraan vooralsnog niet kon worden voldaan. En toen daar in de Tweede Kamer op gehecht werd , nam hij dat vooralsnog eenvoudig weer terug en onze vrienden lieten dat maar zoo begaan. Had daar niet met nadruk op moeten gewezen zijn? Wat predikte dat vooralsnog? Dat kan toch moeijelijk een schrijffout geweest zijn. Maar zie nu : de Demokraten zetten dat op rekening van het konstitutioneel koningschap en maken het arme volk wijs, dat een republiek wel anders zou handelen. Nu kunnen wij uit de geschiedenis gemakkelijk aanwijzen dat de republieken, die men verkreeg door het volk op te zetten tegen de bestaande orde van zaken, altijd nog vrij wat meer geld hebben gekost, maar met dergelijke feiten verblinden de volksleiders het volk en zetten het eenvoudig tegen Oranje op. Bij die f 3081 voegen wij vrijmoedig de opmerking, dat sedert het jaar 1846 het getal der aldus gepensioneerde Ministers zooveel bedraagt, dat hun gezamenlijk pensioen jaarlijks wel 60 a/ 80.000 bedragen zal. Dat klinkt nog anders. Maar dat ligt niet aan 't konstitutioneel koningschap. Dat ligt juist daaraan, dat men Gods Woord en weg heeft verlaten en //zich vereenigd met hen, die naar verandering staan." Maar juist in de Kamer moet op dat alles gewezen, in de Kamer moet worden gearbeid tot verbetering en daardoor de revolutie, (de omkeering') onmogelijk gemaakt. Hoe dikwerf heeft de Heer Groen vroeger aangedrongen op partieele (gedeeltelijke) herziening der Grondwet. 't Zijn juist onze wetten die vele onrechtvaardigheden in 't leven roepen. Ook zulke pensioenen zijn legaal en de Tweede Kamer is juist daar, om de regering kenbaar te maken wat verkeerd en onhoudbaar is en met haar zamen te werken tot wegneming van dat verkeerde. Daartoe met Christelijke vrijmoedigheid en getrouwheid te spreken; daartoe te arbeiden, dat het onrechtvaardige worde gestuit en eerlijk en billijk een ieder bij de vrijheid gehandhaafd , ziedaar wat wij van onze volksvertegenwoordigers verlangen. Bij de vrijheid , zeggen wij. Zouden b. v. thans de leden der Tweede Kamer niet bemerken , dat wij in de vacci¬ natie-zaak letterlijk ten prooi zijn aan den overmoed eu de willekeur van ieder gemeentebestuur of bestuurtje, hoe kleingeestig dat ook zij ? Als steeds de Uwe in Christus, A. Brummelkamp. Het geëmancipeerde vleeseh. //Of Eome geheel beantwoordt aan het beeld der lioere in de Openbaring voorgesteld", vraagt de Heer J. Esser, naar aanleiding van 't geen ik dezer dagen in een vroeger Nr. schreef. De Heer J. Esser beantwoordt, die vraag bepaald ontkennend. Ook ik wil achter dat «geheel" nog wel een vraagteeken zetten, maar Openb. 17 teekent, dunkt mij, Home zoo duidelijk, dat wij er beslist bij moeten denken aan die stad, In • tusschen laten wij gaarne ook den Heer Esser eens in de Bazuin spreken: "De vrouw in de Openbaring geteekend, »zegt hij" heeft hoegenaamd geen godsdienstig karakter; in haar is alleen natuurdienst, zinnelijkheid , vleesch. Zij kan alzoo niet wel anders zijn dan het geëmancipeerde vleesch, de wereld; dat vleesch, dat gevallen is met Eva, door Kain reeds bloed vergoot en in onze dagen tot heerschappij komt en als publieke opinie over de volken heerscht. Naar mijn inzien zal de wereld, waarvan gezegd wordt, dat God zijn Zoon zond, niet om haar te verderven , maar te behouden, de wereld die in de kerk is toegelaten, zich geheel losmaken van alle godsvereering en eene humanitaire kerk vormen, waarin de mensch zal worden aangebeden en wel de mensch der zonde. Kome heeft voorzeker den weg voor die kerk gebaand , maar de modern protestanten zijn haar niet minder genegen. Eeeds spreken de positivisten , de liberale katholieken als Laurent en de Protestantenverein door Schenkel van deze kerk der toekomst, waarin de natuur als God zal worden erkend en staatkundige vrijheid, handel en nijverheid op den voorgrond zullen staan,. Die kerk , als vrouw, zal in hare groote stad Babyion der menschlieid aanbieden, als vrucht der wetenschap, al wat //heerlijk en lekker" is (begeerlijkheid der oogen en des vleesches en hoogheid des levens) en de menschheid zal daarvoor maar al te veel ooren en oogen hebben. Ik zal dit thans niet uitwerken, omdat de uitwerking hiervan meer eigenaardig behoort in mijn blad Maranatha. Dit echter merk ik met bescheidenheid op, dat het grootste gevaar voor Nederland thans welligt niet dreigt van den kant van Kome, maar van de modernen en de magt der zinnelijkheid, krachtig door hunne ontkenningen van de vergelding in een ander leven, ondersteund". Tot- zoover de Heer Esser. Ik neem dit in zijn geheel over omdat de lezers der Bazuin uit zijnen mond wel eens mogen hooren , dat onze geestverwanten de toekomst ook donker inzien; en wat mij zeiven aangaat, om te kennen te geven, dat ik het eens ben met den Heer Esser in zijne verwachting van het vleesch en deszelfs ontzettende ontwikkeling in den tegenwoordigen tijd. Eene andere vraag is het, of dit juist onder het beeld der hoere in de Openbaring van Johannes is aangeduid. Intusschen lees ik met veel belangstelling, 't geen de Heer Esser hierover in zijn Maranatha schrijft. Over 't geheel reken ik dat blaadje zeer aanbevelenswaard en wensch het vele lezers, 't Legt op vele plaatsen den vinger op de wonde en roept krachtig op ter bekeering tot den levenden tot God. Nog een woord. Vanwaar ons het meeste gevaar dreigt van Eome of van dat vleesch ? ja, wie zal dat juist aangeven! Wanneer iemand Home aanziet als de eene kant, aan welke dat vleesch zich openbaart, dan ziet hij zeker ook niet mis. En wanneer hij er bijvoegt, dat juist, dat Eome als een andere Proteus steeds deze en gene gedaante aannam en van gedaante verwisselde, en nu eens het Cesarisme vleide, dan weer de Eevolutie, dan heeft hij de geschiedenis der eeuwen voor zich om het er uit aan te wijzen. Dat vleesch en dat Eome verstaan malkander zoo goed en kunnen malkander zoo best gebruiken ! En zoo dat vleesch zich als God laat erkennen, Eome niet minder. «Waakt en bidt, opdat gij niet in verzoeking komt." En //Die ooren heeft zegt de Heer, hoore wat de Geest tot de gemeenten zegt." a. brummelkamp. M o o r clp De Kerkelijke Courant van 25 jl. zegt naar aanleiding van eene brochure die ons nog niet onder de oogen kwam : (1) De Heer Nyst, rechter-kommissaris wordt uit Maastricht naar Schinveld gezonden om de zaak te onderzoeken , stelt een onderzoek in dat tot zonderlinge resultaten leidt, zegt zelfs tot den pastoor , in het bijzijn van den burgemeester, dat hij, (de pastoor), een moord heeft begaan en dat het lijk moet opgegraven, maar.... keert naar Maastricht terug zonder de opgraving te gelasten en de zaak wordt gelaten, zooals zij was. Dat gebeurt in Nederland, zegt de Kerk. C. Gebeurt dat in Nederland, vraagt de Bazuin en moet Nederland dan stil zitten? onze kamerleden zullen zeker ivel opheldering vragen. A. B. (1) Schets over den politieken toestand der gemeente Schinveld (Limburg) 1849—1869 in verband gebracht met de laatste Kiezerswet door A. Scherpenseel, lid van het Eoomsch kath. kerkbestuur en gewezen Wethouder van het gemeentebestuur aldaar. Liefderijk. Onder de vele klachten, die hedendaags in de wereld zijn, bekleedt die over de liefdeloosheid der menschen eene eerste plaats. En waarlijk, die klacht is gegrond. Wel wordt er ontzachelijk veel over de liefde gesproken, gepreekt, gezongen, gedroomd; maar zij zelve is in weinigen verpersoonlijkt. Zelfs toen zij, bij het uitbreken van den jongsten oorlog, het hart van menige jonkvrouw moed gaf om de afzichtelijkste ellende te helpen lenigen, ging zij, niet lang daarna, in ijdelheid, onder. In millioenen harten heerscht thans de gloeiendste haat, de gruwzaamste wraakzucht. En de volken , die zich beroemden aan de spits te staan der Europeesche beschaving, hebben, maanden lang, het werk verricht van den duivel, die een menschenmoorder is van den beginne. Ook belooft het er vooreerst niet beter op te worden. Het wordt nu de roeping van alle Eegeeringen, zoo het schijnt, om van elk mensch een vuurmond te maken, en aan de soldaterij de meest mogelijke uitbreiding te geven. De kunst om menschen, op de kortste en zekerste wijze, van het leven te berooven, zal eerlang een onmisbaar vereischte zijn van eene beschaafde opvoeding. Zelfs de dienaar van het Evangelie des vredes moet iets van het soldatenambacht kennen, om den roem te hebben van een waar Vaderlander te zijn. Met den soldatengeest kan geene vrijheid bestaan. De soldaat moet blindelings gehoorzamen. Een volk van soldaten" kent geene staatkundige of burgerlijke vrijheid; het is, in vele opzichten, een slavenvolk. Slaven nu hebben wel vrees, maar kennen niet de ware liefde. In Pruisen is die soldaterij voor den Christen verdragelijk, omdat daar de Staat nog niet het Christendom vijandig gezind is, en in het volksonderwijs en de wetgeving de rechten van den Christen erkent en handhaaft, de Koning aan de natie een voorbeeld geeft in de erkenning van God en Zijne opperheerschappij over Vorsten en volken, en het leger dus beschouwd alseene slagordening van den levenden God, dat eene goddelijke roeping op aarde heeft te vervullen. De Duitschers kennen ook geen tachtigjarigen worstelstrijd, geene Eepubliek dan de Fransche, die eene vrucht is van ongeloof en revolutie, geen huis van Oranje, maar slechts den gnadigen Herrn Grafen, König enz. Blindelings den Koning te eeren, en voor de genade der menschen te buigen behoort, in zekeren zin, tot hun godsdienst. Ach, of genade te bewijzen er ook zoo toe behoorde, en wat het hoogste, ook in een Christelijken Staat, is, — de liefde, door dat edele en krachtige volk aan de wereld getoond werd! In een Staat als den onze kan de liefde voor niets anders gehouden worden dan voor zelfzucht. Waar heel de staatsinrichting rust op den wil der meerderheid, losgerukt van de Historie en den Bijbel, daar kan van geen zuivere, geen Christelijke liefde meer sprake zijn. Zelfzucht is het machtige beginsel, dat heel het leven beheerscht. De zelfzucht geidealiseerd, vergoddelijkt, dat is het hoogste punt der beschaving van het onherboren hart. De geïdealiseerde ontucht, in en buiten het huwelijk, heet dan: liefde. De geïdealiseerde menschenmoord : noodzakelijkheid. Het geidealiseerde oproer: vrijheid. De geideaüseerde vorstenmoord: gelijkheid en broederschap. Neen, het is geen wonder dat er thans veel geklaagd wordt over de liefdeloosheid der menschen. En nog hebben wij , wellicht , nauwelijks het begin van het einde. Dit een en ander heeft plaats ouder de volken van Europa, aan welke God het Evangelie der liefde Zijns Zoons heeft geschonken. Onder al die volken is echter nog een «volkske", dat blijft gelooven aan de Christelijke liefde, overgebleven. Maar ook onder dat hoopje getrouwen, hoeveel liefdeloosheid, hoeveel vertreding en verachting van den broeder! Het kerkelijk fanatisme laat geen plaatse meer over voor broederlijke waardeering, of eerbiediging van Christelijke overtuigingen. De ijver voor de rechtzinnigheid is bij sommigen zóó groot, dat zij niet tevreden zijn met de dwaling te bestrijden door de waarheid, of de bevoegde kerkbesturen, langs den kerkeüjken weg, er opmerkzaam op te maken; neen, de dwalende moet aan de kaak gesteld, aan de algemeene verachting prijsgegeven worden. Dat is ook zoo getrouw. Kan men den broeder op eene wezenlijke of vermeende ketterij betrappen > o, dan. Maar men vergeet niet zelden, dat het zondigen tegen de broederlijke liefde en het verachten van de Gemeente Gods, eene ketterij is van de ergste soort. Zelfs kan men nauwelijks verdragen dat de broeder, in zaken waarover Gods woord geen bepaalde uitspraak doet, eene andere gedragslijn volgt dan wij, of eene andere ziensivijze openbaart. Hoeveel bitterheid en verachting kan er in één kunstig gestelden volzin begrepen zijn, en te lezen gegeven worden aan het groote publiek, door wat men noemt: //de Christelijke pers". Nemen de wereldsche menschen nog veeltijds het decorum in acht, om hun aanspraak op den naam van beschaafd man niet te verbeuren; bij de Orthodoxen vaak niet alzoo. De kritiek moet ruw, onbeleefd, beleedigend zijn, en niet zelden het karakter of de wetenschappelijke kennis, ja soms het Christelijke leven, of wat men noemt den genadestaat in een twijfelachtig, d. i. ongunstig licht stellen. En dat dit nu in de laagste standen geschiedt is geen wonder ; maar dat mannen die weten wat de apostolische vermaning beteekent: //Voorts, broeders, bedenkt alles wat liefelijk is" die vermaning glad schijnen te vergeten tegenover broeders; dat is om er bij te schreien. Eu als dat alles nu met rozenkleur wordt gekleurd, en met den sehoonen naam van beginsel, en getrouwheid wordt gedekt, en wie niet meedoet in het groote accoord der liefdeloosheid, als een ontrouwe en beginsellooze wordt gebrandmerkt, dan doet dit menigmaal denken aan het woord des Profeten : l)e verstandige zal te dien dage zwijgen, want het zal een booze tijd zijn. Helaas, er bestaat maar al te veel grond voor de spotrede van Genestet, waar hij zingt: De liefde dient: zij dient, als 't moet . .. Ook klappen toe en vegen! Des noods vermoordt ze een zwakken bloed, Der maatschappij tot zegen ! Dat kost haar strijd en zielsverdriet, Verborgen tranenbeken; — Maar liefde zoekt zich-zelve niet, Zij zoekt slechts — uw gebreken! Of dan de liefde geheel en al van de aarde verdwenen is? O, neen mijne vrienden! De eeuwige liefde Gods, in Christus, wordt geschokt noch bewogen door der menschen liefdeloosheid. Wie niet maar klaagt over anderer liefdeloosheid en zijne eigene vergeet; maar bij zijnen God eene verberging zoekt, met zijn eigen schuld en de schuld van het verdeelde en zich zelf verteerend Christendom ; hij hoort nog wel eens , in het binnenste zijns harten, de stem der Eeuwige liefde: //Ik heb u liefgehad met eene eeuwige liefde; daarom trok ik u met koorden van goedertierenheid". Door over anderer liefdeloosheid te klagen wordt men vaak zelfs liefdeloos, eer men het weet. Ja er is nog liefde op aarde. Nog onder de menschen, bovenal nog onder de oprechte Christenen. Als ons eigen hart maar behoefte heeft aan liefhebben, dan ontmoeten we ze ook, die wij liefhebben kunnen, en die wederkeerig onze liefde beantwoorden. Wie maar naar de schuilplaats des Allerhoogsten vlucht, ontdekt het gedurig, dat hij daar niet alleen is. Hij ontdekt daar dat de volmaakte wereld, waarin de liefde het meeste en hoogste is, bestaat; al behoort die wereld voor de meeste menschen nog onder de //onzienlijke dingen". Ik heb, in deze losse gedachten, alleen maar willen zeggen, dat waaraan onze tijd ook rijk is, hij het niet is aan liefde. G. De Sint-Jozefs, kerk. In de Kerkelijke Bijdragen N°. 3 schrijft Prof. Doedes : //De Eoomsche kerk is nu in waarheid de Sint-Jozefs kerk. Immers moet eene kerk genaamd worden naar haren patroon." ZHGel. zegt dit met het oog op het //Decreet voor Stad en Land", waarbij Jozef, de man van Maria, plechtig verklaard wordt tot ^patroon der Katholieke kerk." Op den 8en December 1.1. zag dit bevel van den onfeil baren paus Pius IX het licht. //Sinds lang" schrijft Ds. Eelix van Utrecht in het Kerkelijk Weekblad, //hoorde men van de predikstoelen en las men in sommige bladen stuitende en godslasterlijke uitdrukkingen. Onder anderen : dat God de Vader den heiligen Jozef geen gebed durfde weigeren om hem niet toornig te maken. En waarom durft God zulks niet? De man is het hoofd der vrouw, dus Jozef het hoofd van Maria. Indien Jozef Maria aan den hemel onttrekt, en Maria haar kind, volgens haar moederlijk recht, met zich neemt, zoo zou de Vader geheel alleen in den hemel achterblijven en tot zulk een uiterste zou Hij het niet willen laten komen." Wie staat niet verbaasd bij het lezen van zulke ongeregtige dingen ? Het is bekend, dat de roomsche bisschoppen gewoon zijn bij het naderen van den vastetijd mandementen in het licht te geven, om hunne beminde geloovigen^tot verootmoediging te stemmen. Merkwaardig is in dit opzigt het mandement van den aartsbisschop-bisschop van 's Hertogenbosch , Joannes Zwijsen, omdat hij daarin zegt: 'Wij komen u thans spreken over den roemrijken H. Jozef, wien wij dit jaar voor het eerst als den Patroon der gansche H. kerk op plechtige wijze gaan vereeren en aan¬ roepen. Het is immers voorzeker aan de meesten uwer niet onbekend, hoe onlangs, op den feestdag van de Onbevlekte Ontvangenis der allerzaligste Maagd en Moeder Gods Maria, Z. H. Pius IX op dringend herhaald verzoek der Katholieke Bisschoppen, nog laatstelijk in de H. Algemeene Kerkvergadering vernieuwd, en tevens met het oog op de allerdroevigste omstandigheden, waarin de H. kerk verkeert, den H. Jozef plechtig tot Beschermer der gansche katholieke kerk heeft aangewezen; ten einde, gelijk Z. H. ook uitdrukkelijk zegt, haar gansch bijzonder aan dien zoo hoog verheven en bij God zoo machtigen Patriarch aan te bevelen. Om te begrijpen, welk hoog denkbeeld wij ons van den li. Jozef moeten vormen, behoeven wij ons slechts te herinneren, wat hij voor den mensch geworden Zoon Gods, en voor Maria, Zijne li. Moeder, volgens Gods beschikking, wezen moest. Jozef was Jezus Voedstervader; hij was de Bruidegom van Maria, hiermede is alles gezegd." Vervolgens haalt de aartsbisschop-bisschop den kerkvader Bernardus aan, die de voorregten en genaden van den H. Jozef verklaart , waaronder behoort het kind Jezus, «op de armen te dragen , aan de hand te leiden, te omarmen, te kussen, te voeden en te bewaren." Ook beroept de aartsbisschop zich op Matth. 1 : 19 , wiens woorden volgens de verklaring van den H. Chrysostomus beteekenen : "Versierd met allerlei deugden," terwijl hij daarna verwijst naar deze woorden van den H. Leonardus a Portu Mauritio tot den H. Jozef: «/Als echtgenoot van Maria zijt gij ver boven de Engelen verheven; alle schepselen, de H. Maagd uitgezonderd, ziet gij beneden u." //Zulke uitdrukkingen" — zegt de aartsbisschop, — //zullen ons minder verwonderen, als wij bedenken, welke nieuwe bron van genaden en gunsten voor den H. Jozef vloeide uit de werkelijke uitoefening zijner bediening, uit dien innigen en vertrouwelijken omgang met Jezus, den Gever aller genaden; met Maria, vol van genade, en uitdeelster van Gods gaven. Vergeten wij ook niet, dat Nazareth voor Jozef een school van alle heiligheid moest wezen. Daar volmaakte hij zich, door het voorbeeld van Jezus en Maria, in eenvoud, in nederigheid, in gehoorzaamheid aan Gods bevelen, in eene meer dan engelachtige reinheid, in geduld, in gelatenheid, in kinderlijk betrouwen, in eene teedere liefde tot God en tot de menschen, daar leidde hij dat zalige leven, dat van deugd tot deugd opklom, en met het zaligste afsterven, in de armen van Jezus en Maria werd bekroond; en alzoo werd hij een eerbiedwaardig en beminnelijk voorbeeld voor al zijne vereerders, terwijl hij hun tevens de zoete hoop inboezemt, van door zijne voorspraak bovenal soortgelijke gunsten van Jezus te verwerven." Ten slotte zegt de aartsbisschop : »Meer dan ooit zult gij voortaan den II. Jozef eeren en aanroepen, zijne grootheid en deugden trachten te kennen, van zijne macht bij God een heilzaam gebruik te maken. Zijn naam zult gij met den H. naam van Jezus en Maria veelvuldig op de lippen hebben; hem zult gij u zeiven en de uwen, uwe tijdelijke en eeuwige belangen voor uw laatste uur met aandrang aanbevelen" Dit weinige is genoeg om te doen zien, hoe de roomsche kerk van het eene kwaad in het andere is gevallen. Wordt door den aartsbisschop aan Jozef eene //meer dan engelachtige reinheid'''' toegekend door zelfvolmaking, zulk eene //engelachtige reinheid" kent Gods Woord niet. Neen, de mensch, de allerheiligste zelfs, is en blijft een zondaar en kan voor God niet bestaan, dan alléén in Christus, in Wien hij voor God regtvaardig is als hij gelooft. — We zien hieruit dat het pelagianisme op den bodem der roomsche kerk welig tieren kan, en van daar die zelfvolmaking, die tot verheerlijking van den mensch en schepselvergoding leiden moet en leidt, terwijl onze zondige natuur het gaarne alzóó heeft. Ja, zoo verblind is de natuurlijke mensch, dat hij eigen vroomheid en geregtigheid aanziet voor deugden, die hem bij God beminnelijk en verdienstelijk maken, waarom hij zelfs als voorspraak op kan treden bij den troon der genade. Gelukkig, dat wij zulke voorspraken, als Jozef en Maria, niet behoeven; ook kennen we met den Apostel Johannes geen beteren voorspraak bij den Vader, dan Jezus Christus den regtvaardigen. Wil de aartsbisschop, dat zijne beminde geloovigen hunne «-tijdelijke en eeuwige belangen vooral hun «laatste uur," met aandrang Jozef zullen aanbevelen, we huiveren hiervan en roepen het allen ernstig toe: vertrouwt uwe tijdelijke en eeuwige belangen alléén aan Jezus, van Wien de Apostel Johannes getuigt: «Hij is eene verzoening voor onze zonden, en niet alleen voor de onze, maar ook voor de zonden der geheele wereld." Moeten wij Kome diep beklagen over het grove bijgeloof, dat hoe langer hoe grooter wordt, ook wij protestanten zijn niet minder, ja, nog meer te beklagen, als we den eenigen Heiland Jezus verloochenen en bij ons zeiven heil zoeken. En hoevelen doen dit, door te gelooven aan eigen deugd en goede hoedanigheden? Hoevelen willen in plaats van uit genade, door hunne werken den hemel binnen gaan? Groot is de blindheid dergenen die Jezus naam slechts noemen, maar Hem niet kennen en niet op Zijne kruis- en zoenverdiensten vertrouwen. Daarom alléén u tot Jezus gewend, wie gij zijt, want Zijn voorspraak bij den Vader wordt altijd verhoord, daar Hij leeft om voor ons te bidden. Wie van Jezus geen gebruik maakt als voorspraak, zal eenmaal vreeselijk teleurgesteld worden, doch dan zal het voor eeuwig te laat zijn om behouden te worden. Daarom nogmaals: wendt u tot Jezus, in het heden der genade, o, alle gij einden der aarde en wordt behouden, want Jezus neemt zondaren aan. Zalig hij die met den dichter (1) mag zeggen: «U min ik in leven, U min ik in dood, «Eens als mij het sterfuur van alles ontbloot, «Zal 'k staamlen in 't midden van zielsangst en nood: «-Mijn eenig vertrouwen, mijn hoop is op U, «Zoo 'k ooit U beminde, mijn Jezus, 't is nu." C. G. d. M. (1) Nieuw bundeltje stichtelijke gedichten door P. Huët. Amsterdam, Höveker en Zoon, hetwelk we tevens ter lezing aanbevelen. Gemoedsbezwaren. Er zijn zaken waarover het oordeel der geloovigen zeer uiteenloopt. Wat den een eene zaak schijnt zonder beteekenis, is voor den ander van een zeer groot gewicht. Wat door den een als zonde wordt veroordeeld, wordt door een ander geoordeeld, geoorloofd of ook zelfs plicht te wezen. Elk die in de kringen der geloovigen bekend is, weet dit, en ook de H. S. , inzonderheid de boeken des N. 1- geven hiervan vele bewijzen. Zoo was er in de dagen der apostelen verschil van meening over het vieren van sommige dagen, en over het eten van sommige spijzen, zonder dat dit verschil van gevoelen door het onderricht en de tusschenkomst der apostelen kon worden weggenomen. Wat ons nu toeschijnt door uitspraken des Heeren en openbaring Gods aan de apostelen meer dan duidelijk beslist te wezen, kon toen de geloovigen verdeelen en niet zelden tegen eikanderen verbitteren en eikanderen' doen veroordeelen. Het kan ons dan ook niet bevreemden, dat de geloovigen in latere tijden en ook in onze dagen niet allen over alles hetzelfde gevoelen , en dat in betrekking tot een en dezelfde zaak de een veroordeelt wat de ander voor goed houdt. Eerst wanneer het volmaakte gekomen zal zijn, zal dit verschil van inzicht zijn weggenomen. Tot zoolang is eene volkomene overeenstemming in alle zaken onmogelijk. Jammer maar, dat bij dergelijke zaken zoo dikwijls het woord der vermaning wordt vergeten: «Een iegelijk zij in zijn eigen gemoed ten volle verzekerd", en, «Maar gij, wat oordeelt gij uwen broeder; of ook: gij, wat veracht gij uwen broeder?" Maar wat zijn gemoedsbezwaren ? Wat zijn zij anders dan bezwaren van het gemoed ? Bezwaren dus, die in het gemoed hun zetel hebben; bezwaren, die niet bepaald gegrond zijn op eenig gebod of verbod des. Heeren , maar die toch op de eene of andere wijze zich gronden op eenig woord der Schrift. Dikwijls zijn zij de bewijzen van de hooge achting die men heeft voor het woord onzes Gods en de vreeze des harten om iets te doen of te laten wat kwaad is in de oogen des Heeren. Vandaar, dat de wereld met gemoedsbe¬ zwaren lacht en hen, die ze deelen, voor bekrompene menschen scheldt. Maar vandaar ook, dat het voorgeven van gemoedsbezwaren, of het zich zoo gedragen alsof men werkelijk in die bezwaren deelde, een uitnemend middel is om bij vele geloovigen groote achting te verwerven. En juist daarom worden er altoos gevonden, die in betrekking tot gemoedsbezwaren hunne overtuiging niet durven uitspreken en zich gedragen alsof zij zeiven in die bezwaren deelden. Zelfs een apostel, een Petrus, gedroeg zich zoo en huichelde. In plaats van vrijmoedig zijne overtuiging uit te spreken, en voor zich zeiven overeenkomstig die overtuiging zich te gedragen in 't midden der broederen, bezweek hij door de vreeze voor de broeders, die uit de besnijdenis waren. Gal. 2 : 13. Het valschelijk voorgeven van het tegen ei^en overtuiging meegaan met het zich gedragen , alsof men deelde in de gemoedsbezwaren van anderen, kan dus geschieden uit vrees voor verlies van achting en liefde dergenen, op wier achting en liefde men hoogen prijs stelt. Met de oprechlheid die voor God ons betaamt en met de liefde, die wij tot de waarheid behooren te hebben, is dit wel niet overeen te brengen en daarom blijft het te veroordeelen en te bestraffen (Gal. 2 : 14); doch de zoodanigen zijn alleen daarom nog geene hypocriten, in den zin waarin dit woord in onze geloofsbelijdenis gebezigd wordt. Tegenover de gemoedsbezwaren nu betaamt eene vrijmoedige belijdenis van de waarheid, tot welker erkentenis wij gekomen zijn , zonder daarom ons inzicht aan anderen te willen opdringen of hen te veroordeelen die niet met ons in die inzichten kunnen deelen. Dit deed ook Paulus in zake van het eten der spijzen, en hen hierin na te volgen, betaamt allen, die de waarheid in Christus liefhebben. Langs dezen weg kunnen ook anderen tot erkentenis der waarheid gebracht worden en ontheven van bezwaren waaronder zij niet gebukt behoeven te gaan. Zonder juist te gelooven op het gezag van hem die spreekt, kan het verstandelijk onderricht een oorzaak worden om hen te onderwijzen in den waren zin van het woord Gods. Ook God spreekt door het verstand tot het hart (gemoed) en niet door het gemoed tot het hart. De waarheid en den vrede lief te hebben, opdat wij in de waarheid wandelen, worde mij en allen gegeven. H. de Cock. Nog iets over de vaccine. In de Wekstem, van den 8sten dezer, zegt Ds. Entingh over mijne brochure: «Wel zeker, 't is een zwaard in de hand van hen, die met God en godsdienst spotten, en staag de gemoedelijke bezwaren dergenen , die den Heere vreezen, en gelooven dat de Voorzienigheid Gods gaat over alle dingen, in een belagchelijk daglicht plaatsen. Wij hebben daarvan in onze stad reeds de smartelijke ervaring, dewijl de gemeenteraad alhier, op den 20 en 21sten Eebruarij jl., met 18 tegen 15 stemmen een voorstel, om de vaccine ook op de bijzondere scholen verpligtend te stellen, heeft aangenomen en tot wet gemaakt." Wat zal ik op dergelijke redeneering zeggen ? Alleen dit: Zoodra Ds. Entingh bewijst dat mijne brochure een zwaard is in de hand van hen, die met God en godsdienst spotten, dan zal ik de eerste zijn die het beklaagt dat de brochure in 't licht is gekomen. Overigens durf ik, zelfs op het gezag van Ds. Entingh, nog niet gelooven dat de gemeenteraad van Botterdam door mijne brochure tot een besluit is geleid, waarvan ik een zeer diepen afschuw gevoel en waartegen ik in de brochure (zie pag. 20) als bij voorbaat reeds heb geprotesteerd en dit nog uitvoeriger deed in de Kamper Courant van jl. Zaterdag. Aan Ds. Donner laat ik dan ook gaarne de troost dat hij Ds. Entingh thans in zijn gezelschap heeft. H. de Cock. Bericht. A. s. Donderdag 16 Maart, des namiddags te 121/a ure, zal in het lokaal voor Christelijke belangen op het Aa-plein te Zwolle, — eene vergadering gehouden worden tot vorming, van een centraal kies-commité in het district Zwolle, waartoe de uitnoodigingen aan één of meer Christelijk-historische geestverwanten in de respectieve gemeenten, namens de kies-vereenigingen van Kampen en Zwolle gedaan zijn. De vergadering staat voor eiken belangstellende open. C. M. X?rJB3ZR.ZEjJEZISrZEC3-IZESrC3- "VOOIE& GrZEjZByEjZB1OZB/3VL]EjiHjIR,3Z) SOZE3ZOOXjOHSTIDIEjIH/"WrXCrS. Redacteur: C. MULDER. Het woord: „Christelijk." II. ^ Hoenel de wet van 1806 opleiding tot Christelijke deugden inderdaad heeft voorgeschreven, nogtans verloor het woord Christelijke ook onder deze wet in de practijk van lieverlede hare beteekenis. Wie het voor of tegen van den eisch tot weglating van het bewuste woord ernstig wil nagaan, moet dit verschijnsel in al zijne verschrikkelijkheid van oorzaak en gevolg goed in het oog houden. Eerst dan zal men een levendig besef kunnen krijgen van de bedriegelijke, verfoeilijke staatkunde der revolutionairen of liberalen (zooals ge wilt), die door de inlassching van dit woord zoo treffend gekarakteriseerd wordt, en vooral van de vreeselijke dwaling, waarin de Christenen verkeerden, die ons deze wet gaven en van den, ik had bijna gezegd : onvergefelijken misslag, dien zij daarmede gedaan hebben. Men moet vooral niet uit het oog verliezen, dat de oorzaak van al onze verdrukking, onder den naam van vrijheid, dat de oorzaak van onze schtjn-vrijheid dus, niet in de eerste plaats te wijten is aan het kwaadaardige of tirannische karakter van de regeeringspersonen, maar aan hunne ongeloofsbegrippen , theorieën en stellingen, die zij op het staatsrecht toepassen, zoolang zij deze theorieën van valsche filozofie en sophisterij vasthouden. Daar, waar zij vrijheid zouden willen geven, kunnen zij ze dikwijls niet geven, omdat zij daardoor hun beginsel in al zijn naaktheid tentoonstellen, en het aldus in de mededinging, tusschen dit beginsel , uit den ongeloovigen mensch voortkomende en dat van de Gods-openbaring, aan vernietiging- zouden blootstellen — i. e. w. omdat ware vrijheid nimmer met vrijzinnigheid in het staatsrecht is te vereenigen. //Er is tusschen het Evangelie en deze praktikale ongodisterij , een strijd op leven en dood, waar bij het denkbeeld van toenadering ongerijmd wordt." Wij hebben het meest te strijden tegen «het spelen met woorden en beginsels." «(Het) eigen en zelfstandig gezag (der Vorsten) was op verre na zoo groot niet als de magt welke, met sluwe berekening of ter goeder trouw, door hen aan de theorie van het revolutionair Staats-alvermogen kon worden ontleend." (1) Een van die stellingen is b. v. dat er tusschen Plato , St. Nicolaas, Christus en welke groote mannen ge wilt geen onderscheid is, en als men dus nu aanneemt of zegt, dat (1) Ongeloof en Revolutie, Mr. Gr. v. Prinsterer. Christelijke deugden niets meer beteekenen dan de deugden van een groot man, Jezus genaamd, dan, maar ook dan alleen wil men dat woord Christelijk wel in de wet opnemen (voor dit oogenblik eens daargelaten , «dat het ongeloof toch ook prijs stelt op Christelijke benaming en vorm"). Volgens Pierson zegt de regeering: "ik sta boven het publiek: ik zie dat het volk zich agiteert om eene kleinigheid, ik heb dus mijn beter inzicht slechts mede te deelen om met grond te kunnen verwachten, dat de agitatie verdwijnen zal." Waarlijk de regeering noemt het eene kleinigheid of de Christelijke deugden, deugden zijn van Jezus, die in den hemel leeft en zijn genade in het hart eetis zondaars openbaart — dan of ze zijn naar de leer van zekeren Jezus, die als alle andere menschen reeds 18 eeuwen dood is. Zoo diep zijn we gedaald. Wanneer dus door de «ijdele filozofieën" dezer eeuw het woord Christelijk alreeds in eene wet, waarin niet met dit woord gespot wordt, een anti-Christelijke beteekenis heeft —- is het dan geen onverantwoordelijke, onzinnige, ja laat ik het zeggen, onchristelijke (1) daad om den vijand dit woord in de handen te laten om er bedrog mede te plegen tot nadeel der werking van den Christelijken zuurdeesem — nadat sints jaren gebleken was, dat men onder de heerschappij der ongeloofs- en revolutie-begrippen , en vooral onder de regeering van een revolutionair ministerie en volksvertegenwoordiging, dit woord Christelijk niet tot zijn recht kon doen komen ? Misschien werpt men ons tegen: ziet, dat zouden we juist willen, dat men er op aandrong , dat het woord zijn kracht erlangde. En zeker gij zoudt gelijk hebben, indien men alleen om het tijdelijk misbruik dit woord verwijderd wilde hebben, indien men niet tegen het misbruik getuigd of het mogelijke beproefd had om de wettige beteekenis van het woord Christelijk te doen gelden, of het onchristelijke tegen te houden. Maar dit is geschied. Hoor hierover het getuigenis van onze tegenpartij , in de pas verschenen : Handleiding tot de kennis der ioet op 't L. Ond. door S. Blaupot ten Cate, (bl. 38.) «Hoewel de wet van 1806 in 't algemeen gunstig werkte . . . rezen er toch klagten tegen ons onderwijs in 't algemeen en de (1) We willen, met deze daad onchristelijk te noemen, met deze harde kritiek geenzins lichtvaardig over sommige bezwaren heen loopen. We spreken dit uit tegenover staatslieden en godgeleerden, die beter weten, althans behoorden te weten. wet in 't bijzonder. Beeds in 1823 gaf da Costa zijne afkeuring te kennen in zijne «Bezwaren tegen den geest der eeuw" die vele tegenschriften uitlokten. Hij sprak echter meer bepaald tegen de richting van het onderwijs , maar liet de wet nog onaangevallen, en men ziet in zijn geheel betoog , dat hij de oorzaak van het door hem vermeende kwaad toen nog niet in de wet zelve zocht." Ook de heer Groen v. Pr. laat ons niet naar dergelijke protesten tegen de ontzenuwing van het woord: Christelijk zoeken. „Het geloof aan Christus als aan Gods Zoon, op aarde gekomen om de wereld met God te verzoenen , dit Christelijk geloof moet ook nog in wetten en verordeningen, met ia achtneming van hetgeen .de Grondwet bepaalt, dien invloed behouden welke daaraan, vóór het veld winnen eener onchristelijke leer in Europa nooit werd betwist. „De Grondwet heeft ten aanzien der verschillende Gezindheden bepalingen gemaakt welke de Christelijke verdraagzaamheid gedeeltelijk voorschrijft, gedeeltelijk niet misprijst : aan alle deze beloften moet gestand worden gedaan. Maar de Grondwet heeft niet gewild dat in wetgeving en bestuur de godsdienst van invloed beroofd of het Christendom op gelijken rang met Muhammedanismus en ongeloof zou worden gesteld. (1) „Ik ben genoodzaakt te doen opmerken dat het stelsel hetwelk ook ten dien opzigte (van het onderwijs) aangenomen is, aan de regten en de belangen der Christelijke, in 't bijzonder der Gereformeerde Kerk te kort heeft gedaan. „Vroeger was het (onderwijs) steeds onder het toezigt en de leiding der Kerk; doch dit kon thans, dacht men niet meer; men vreesde voor de onderscheidene Gezindheden eigene scholen te zien stichten ; dit zou velerlei zwarigheden hebben. Gelijk de Staat, zóó kon, zóó moest, meende men, ook het onderwijs van de Kerk worden gescheiden, gescheurd, en, gelijk door zamensmelting der nationale verscheidenheden éenheid in den Staat, zoo werd éenheid van godsdienstig onderwijs op de school door zamensmelting der geloofsverscheidenheden gezocht. «Hoedanig onderwijs moest hieruit ontstaan ? Een onderwijs regtstreeks tegen alle Gezindheden, althans tegen alle Christelijke Gezindheden gerigt." En dit ging alles op naam van de wet van 1806, in plaats van «theologische spitsvindigheden" te bannen , bande mes al wat naar Christelijk zweemde, «het onderwijs moet voorzeker algemeen Christelijk , doch voor niemand , zelfs niet voor de Joden, aanstootelijk zijn. Een Christelijk onderwijs niet aanstootelijk voor hem, naar wiens geloof Christus teregt als Godslasteraar is gekruist! — Bijbelsche geschiedenis en de zedekunde , dit mag worden geleerd. Maar die historie is geen historie, en die moraal is geen moraal. Afgescheiden van al hetgeen, naar evengemelde bedoeling, onder de rubriek van het leerstellig onderwijs wordt gebragt, heeft de Bijbelsche historie geene beteekenis meer, het is blijkbaar, dat men aldus aan de gebeurtenissen kleur, karakter , en wezen ontneemt, en dat, om uit allen het grootste voorbeeld te kiezen , een Christus , in wien men geen God en Zaligmaker aanbidt, zelfs geen historische Christus meer is. Zonder verband tot die geopenbaarde leer, waarin de wortel van alle verandering des harten, van alle pligtbetrach ting ligt, zijn opwekkingen tot deugd niet anders dan opwekking tot Ileidensche algenoegzaamheid, waarbij men eerzucht en belang als verderfelijke surrogaten (plaatsvervangende middelen) voor Evangelische waarheden gebruikt." (1) Nog eens, let wel. Zoo werd reeds 40 a 50 jaren lang door ware Christenen geprotesteerd tegen de ontzenuwing van de beteekenis van het woord Christelijk, als strijdig met de wet, maar ook strijdig met het gevoelen van de ware Christelijke bestanddeelen der natie. (1) De maatregelen tegen de Afgescheidenen enz. 1837. (Wy cursiveerden. Zoo het niet opzettelijk aangegeven wordt, zullen in de volgende artikelen de citaten steeds uit de werken van den heer Groen zijn.) (1) Ned. Ged. 9 Junij 1830. BEEIOHTEN". Wii vestigen de aandacht. <W historisch gezinde kiezers in het algemeen, en die van Overijsel in 't bijzonder op het feit: dat de Prov. Staten van Overijsel, zonder beraadslaging of hoofdelijke stemming f 1500.— hebben toegestaan voor de vergrooting der Openbare school te Goor, omdat die gemeente zooveel geld heeft moeten uitgeven aan een gasfabriek. Dit curieuse geval wordt breeder besproken in de Hoop des Vaderlands N°. 46. Voor het district Kampen treden dit jaar in de Prov. St. af: de HH. J. D. van Hasselt en C. H. A. Engelenberg; voor Zwolle1 Mr. A. v. Naamen van Eemnes en Mr. G. Boijer. De verkiezingen moeten plaats hebben op den tweeden Dingsdag in de maand Mei. Gemengde Berichten. Kampen. Zondag j.1. trad in de voormiddag voor de gemeente op Eev. J. Lion Cachet en sprak over Deut. 34 : 10, 11, naar aanleiding waarvan hy ona Mozes voorstelde als de prins in eigen kracht, als de herder zonder kracht en als de profeet in Gods kracht. Een zoon van Abraham over Mozes te hooren spreken en hem te hooren verkondigen dat de genade en de waarheid door Jezus Christus is geworden, was voor velen tot groote stichting en opwekking. Bij de mededeeling hiervan nemen wij de gelegenheid waar om te berichten dat allen, die betrekkelijk Z. Afrika aan ZEw. wenschen te schrijven, de brieven franco moeten zenden onder zijn adres te Amsterdam, "Willemstraat q. q., N°. 722. En verder wordt langs dezen weg door onzen broeder Cachet voldaan aan het verzoek van zijn schoonvader, den in ons land bij velen nog niet vergeten leeraar en broeder — de WelEerw. Heer D. Postma, — om aan de geheele kerk en aan zijn bijzondere vrienden diens broederlijke groete over te brengen. KERKNIEUWS. 