2005/239/: Entscheidung der Kommission vom 14. Juli 2004 über Beihilfemaßnahmen, die Frankreich zugunsten der Aquakultur und Fischereiunternehmen durchgeführt hat (Bekannt gegeben unter Aktenzeichen K(2004) 2588)Text von Bedeutung für den EWR
Volgens Frankrijk geven de douanegegevens voor deze departementen de daling van de vraag door de olieramp weer en was er geen enkele reden om de vissers van deze departementen uit te sluiten van de door de regering ingestelde steun- regeling. (53) Tot slot merkt Frankrijk op dat de Commissie weinig geloof hechtte aan de krantenartikels die haar ter illustra- tie waren toegezonden, doch integendeel veel waarde hechtte aan de commentaren van journalisten in de wan- delgangen. Het land voegt bij deze opmerkingen nog een aantal artikels en documenten die getuigen van de media- tisering rond deze gebeurtenis en van het klimaat van wantrouwen dat ten grondslag ligt aan de terughoudend- heid van de consument ten aanzien van visserijproduc- ten. Bovendien weerlegt Frankrijk de hypothese van de Commissie in haar brief betreffende de inleiding van de formele onderzoeksprocedure, namelijk dat de verlichting van sociale lasten eigenlijk bedoeld was als compensatie voor de sedert een aantal maanden vastgestelde verho- ging van de brandstofprijzen. IV. BEOORDELING A. Is er sprake van staatssteun? (54) Overeenkomstig artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenig- baar met de gemeenschappelijke markt, voorzover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt. (51) De prijzen zijn op hun beurt gedaald met 6 % ten op- zichte van januari 1999 en wat de voor het evenwicht van de bedrijven bepalende soorten betreft, heeft deze daling zich doorgezet. Voor 34 van de 49 belangrijke, door de Ofimer gevolgde soorten werd in januari 2000 een daling genoteerd, in februari 2000 waren dit er 26 en in maart 2000 21. Ook voor alle belangrijkste soorten samen werd voor de hele periode een gestage daling genoteerd. (55) De diverse onder de huidige beschikking vallende maat- regelen (verlichting van sociale lasten en financierings- kosten, vrijstelling van domaniale heffingen) zijn maat- regelen die een voordeel verschaffen aan bedrijven die een specifieke activiteit beoefenen, namelijk aquacultuur- of visserijbedrijven. Zij worden namelijk vrijgesteld van bepaalde lasten die zij normaliter hadden moeten dragen. (52) Frankrijk wijst er voorts op dat het voor de consument onmogelijk was de oorsprong van de visserijproducten te bepalen en dat de terughoudendheid voor deze produc- ten dus losstond van het productiegebied.  Het wantrou- wen ten aanzien van de gevolgen van de olieramp gold (56) Deze maatregelen leiden tot een verlies aan middelen voor de staat, hetzij direct (verlichting van sociale lasten en financieringskosten en vrijstelling van domaniale hef- fingen), hetzij indirect (doordat de staat de verliezen moet compenseren van de instantie die de sociale lasten int). Er is dus sprake van staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het Verdrag. 19. 3. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 74/55 (57) Aangezien de producten van de begunstigde bedrijven op de communautaire markt worden verkocht, versterken de door Frankrijk vastgestelde maatregelen bovendien de positie van deze bedrijven, zowel op de Franse markt ten opzichte van bedrijven van andere lidstaten die hun producten op deze markt willen binnenbrengen (aquacul- tuur- en visserijproducten of andere concurrerende le- vensmiddelen) als op markten van andere lidstaten ten opzichte van op deze markten opererende bedrijven (met betrekking tot diezelfde producten). Bijgevolg kan wor- den gesteld dat de betrokken maatregelen de mededin- ging vervalsen of dreigen te vervalsen en het handelsver- keer tussen de lidstaten ongunstig kunnen beïnvloeden. (61) Met betrekking tot de vrijstelling van de sociale lasten en de verlichting van de financieringskosten had de door Frankrijk ingestelde procedure waarbij in elk betrokken departement een compensatiedienst is opgericht waarin de verschillende belanghebbende diensten van de staat vertegenwoordigd zijn, volgens de aanvullende gegevens juist tot doel overcompensatie te voorkomen. Frankrijk herinnert eraan dat de dossiers geval per geval zijn on- derzocht door de departementale compensatiediensten, zodat de toegekende steun kon worden gemoduleerd naar gelang van de situatie van de bedrijven, en over- compensatie kon worden voorkomen. (58) Dergelijke maatregelen zijn in principe verboden op grond van vorengenoemd artikel 87, lid 1, van het Ver- drag. Ze kunnen slechts als verenigbaar met de gemeen- schappelijke markt worden beschouwd indien ze in aan- merking kunnen komen voor één van de afwijkingen waarin het Verdrag voorziet. Aangezien het steunmaat- regelen ten behoeve van aquacultuur- en visserijbedrijven betreft, moeten ze worden getoetst aan de richtsnoeren van 1997, zoals reeds is gebeurd tijdens het vooronder- zoek. (62) Gelet op deze gegevens constateert de Commissie dat ingesteld om Frankrijk een adequate procedure heeft overcompensatie van de geleden schade te voorkomen.  Zij is derhalve van oordeel dat deze steunmaatregelen inderdaad alleen bedoeld waren als compensatie voor de schade als gevolg van de twee buitengewone gebeur- tenissen (de storm van december 1999 en de schipbreuk van de Erika). (59) B. Maatregelen ten behoeve van viskwekers in de departementen van de Atlantische kust van de Finis- tère tot de Gironde Ten aanzien van bepaalde maatregelen die ten behoeve van viskwekers na de gebeurtenissen van december 1999 waren vastgesteld, heeft de Commissie de formele onder- zoeksprocedure ingeleid omdat zij er zich niet had van kunnen verzekeren dat er over het geheel genomen, door cumulatie van de diverse steunmaatregelen (waaronder de steunmaatregelen waarover de Commissie zich reeds po- sitief heeft uitgesproken), geen compensatie boven de geleden schade was geweest. (60) De Commissie herinnert eraan dat de formele onder- zoeksprocedure betrekking had op de volgende steun- maatregelen: — vrijstelling van de sociale lasten gedurende het eerste kwartaal 2000 (over één, twee of drie maanden naar gelang van de geleden schade), — verlichting van de financieringskosten voor viskwe- kers die direct getroffen waren door de storm of de olieramp, — vrijstelling van de domaniale heffingen voor 2000 voor concessies in de zes door deze gebeurtenissen getroffen departementen (departementen van de At- lantische kust van de Finistère tot de Gironde). (63) De vrijstelling van de sociale lasten en de verlichting van de financieringskosten moeten dus op grond van artikel 87, lid 2, onder b), van het Verdrag verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden verklaard. (64) De vrijstelling van domaniale heffingen wordt onderzocht in deel C. 1 hieronder, aangezien deze maatregel, in te- genstelling tot de gegevens waarover de Commissie be- schikte vóór de inleiding van de formele onderzoekspro- cedure, ten goede is gekomen aan alle viskwekers van Frankrijk. Frankrijk had de Commissie bij brief van 21 juni 2000 meegedeeld dat viskwekers voor de concessies voor de mariene aquacultuur en voor de onttrekking van water in de betrokken provincies waren vrijgesteld van de domaniale heffing voor 2000. Aangezien Frankrijk in zijn latere brieven aan de Commissie, met daarin een gedetailleerde beschrijving van de uitgevoerde maatrege- len, geen melding meer heeft gemaakt van deze vrijstel- ling, heeft de Commissie Frankrijk bij brief van 21 juni 2001 gevraagd of deze vrijstelling daadwerkelijk was toe- gepast, en verzocht desgevallend gegevens hierover te verstrekken.  In zijn antwoord van 13 augustus 2001 geeft Frankrijk aan dat de viskwekers van de departemen- ten Finistère, Morbihan, Loire-Atlantique, Vendée, Cha- rente-Maritime en Gironde daadwerkelijk zijn vrijgesteld van de domaniale heffing voor 2000, zonder te vermel- den dat deze vrijstelling niet alleen voor deze zes depar- tementen gold. Pas in het antwoord op de inleiding van de formele onderzoeksprocedure heeft Frankrijk verklaard dat deze maatregel een algemene maatregel is, die dus voor alle viskwekers van Frankrijk geldt, zoals de maat- regel ter verlichting van de sociale lasten. L 74/56 NL Publicatieblad van de Europese Unie 19. 3. 2005 C. Algemene aanvullende maatregelen ten behoeve van alle viskwekers en alle vissers 1. Viskwekers (65) De vrijstelling van de domaniale heffingen voor 2000 en de verlichting van de sociale lasten voor de periode van 15 april tot en met 15 juli 2000 zijn ten goede gekomen aan alle viskwekers van continentaal Frankrijk en de overzeese departementen. (66) Volgens Frankrijk zijn deze maatregelen ingesteld ter compensatie van het omzetverlies in de hele sector over het hele grondgebied door het slechte imago van gekweekte schelpdieren bij de consument na de schip- breuk van de Erika. Volgens een studie voor rekening van de Ofimer zou de omzet als gevolg van deze ge- beurtenis met 7,7 miljoen EUR zijn gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar. (67) Met de vrijstelling van de domaniale heffingen (voor een bedrag van 3,81 miljoen EUR) en de verlichting van de sociale lasten (voor een bedrag van 3,35 miljoen EUR) zou dit inkomstenverlies dus ten dele kunnen worden gecompenseerd. In totaal bedraagt de steun voor heel Frankrijk derhalve 7,16 miljoen EUR, dat is dus minder dan het geschatte schadebedrag (7,7 miljoen EUR). (68) Gelet op de verstrekte gegevens betwist de Commissie niet dat er een tijdelijke achteruitgang van de markt voor gekweekte schelpdieren is geweest. Zoals zij reeds had opgemerkt in haar besluit tot inleiding van de for- mele onderzoeksprocedure, moet deze achteruitgang van de markt echter worden gerelativeerd: de terughoudend- heid van de klant kwam er niet van de ene dag op de andere. (69) De Commissie merkt op dat de jaarlijkse waarde van de producten van de aquacultuur (schelpdiercultuur en vis- kwekerij) in 1999 voor heel Frankrijk 502 miljoen EUR bedroeg (verslag 2000 van de Ofimer). In de tabel waarin deze waarde vermeld staat, is het aandeel van de viskwe- kerij niet apart aangegeven.  Volgens een andere bron (webpagina „aquacultuur” van de site van het ministerie van Landbouw (1)) bedraagt dit aandeel (zeeviskwekerij en zoetwaterviskwekerij) 221 miljoen EUR. De productie- waarde van de schelpdiercultuur kan dus op 281 miljoen EUR worden geschat. (70) Het omzetverlies door het slechte imago van schelpdieren kan derhalve, uitgedrukt in percenten, op 7,7/281 wor- den geschat, dat is 2,7 % van de productiewaarde van het (1) www. agriculture. gouv. fr/pech/aqua/ voorgaande jaar. De compenserende betalingen (7,16 miljoen EUR) zijn dus goed voor 7,16/281, dit wil zeg- gen 2,5 % van het omzetcijfer. (71) De Commissie is van oordeel dat weinig omvangrijke schade thuishoort in de categorie kosten die bedrijven moeten dragen in het kader van hun normale bedrijfs- voering. Elke economische activiteit is namelijk blootge- steld aan een aantal grote of minder grote risico’s (schommelingen in de prijzen van de productiefactoren, schommeling in de verkoopprijs van de productie, even- tuele verhoging van bepaalde lasten,…) als gevolg van de meest uiteenlopende onverwachte gebeurtenissen. De Commissie vindt dat voor deze risico's, wanneer deze weinig omvangrijke schade veroorzaken, geen vergoeding kan worden verkregen omdat dit zou betekenen dat be- drijven een dergelijke vergoeding zouden kunnen eisen voor de gevolgen van eender welke onverwachte gebeur- tenis. In de sector landbouw bijvoorbeeld stelt de Com- missie dat voor minimaal 30 % verlies moet zijn geleden (20 % in probleemgebieden) om de steun op grond van artikel 87, lid 2, onder b), van het Verdrag verenigbaar met de gemeenschappelijke markt te kunnen verklaren. (72) De maatregelen voor de verlichting van de sociale lasten en de vrijstelling van de domaniale heffingen, in het toegekend voor kader waarvan een vergoeding wordt een omzetverlies van slechts 2,7 %, kunnen op grond van artikel 87, lid 2, onder b), van het Verdrag bijgevolg in principe niet als verenigbaar met de gemeenschappe- lijke markt worden beschouwd. Bovendien komen deze steunmaatregelen voor geen van de afwijkingen van de richtsnoeren van 1997 in aanmerking. Zij moeten in principe dus als onverenigbaar met de gemeenschappe- lijke markt worden beschouwd. (73) Met betrekking tot de maatregelen ten behoeve van vis- kwekers in de departementen van de Atlantische kust van de Finistère tot de Gironde, merkt de Commissie evenwel op dat deze bedoeld zijn als compensatie voor schade die rechtstreeks verband houdt met één van de twee gebeur- tenissen van december 1999, namelijk de schipbreuk van de Erika.  Deze steunmaatregelen kunnen dus samen met de andere steunmaatregelen in verband met deze gebeur- tenissen worden beoordeeld. Het betreft de steunmaat- regelen waarvoor de Commissie in haar brief van 11 december 2001 heeft verklaard dat ze verenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt (toepassing van de ver- goedingsregeling inzake natuurrampen in de landbouw, steun voor het herstel of de vervanging van de uitrusting en het herstel van de bestanden, voorschotten op de door het IOPC-fonds te betalen vergoedingen) of de steun- maatregelen waarover de Commissie zich positief uit- spreekt in de huidige beschikking (verlichting van de sociale lasten voor het eerste kwartaal 2000 en verlich- ting van de financieringskosten – zie deel B). 19. 3. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 74/57 (74) Aangezien deze steunmaatregelen op grond van artikel 87, lid 2, onder b), als verenigbaar met de gemeenschap- pelijke markt zijn of worden beschouwd, moet een extra vergoeding van 2,5 % van het omzetcijfer worden door- berekend in de totale door de viskwekers ontvangen steun (dit percentage van 2,5 %, namelijk 7,16 miljoen EUR/281 miljoen EUR, is berekend op nationaal vlak; per bedrijf kan hetzelfde percentage worden gehanteerd). Aangezien deze relatieve waarde bovendien laag ligt en de andere steunmaatregelen de geleden schade niet vol- ledig vergoedden, is er geen gevaar voor overcompensa- tie. (75) De inschatting van de verliezen en de toekenning van compensatiesteun had per bedrijf moeten gebeuren, om te kunnen nagaan of de totale, door elk van deze bedrij- ven geleden schade, na toevoeging van het op 2,7 % geschatte omzetverlies door het slechte imago van schelpdieren een aanzienlijk bedrag betrof. De door Frankrijk gehanteerde methode daarentegen wordt toege- past voor alle producenten in het betrokken gebied (de- partementen van de Atlantische kust, van de Finistère tot de Gironde). Toch vindt de Commissie in het onderha- vige geval dat deze methode als acceptabel kan worden beschouwd en dat zij wellicht is gebruikt ter vergemak- kelijking van het administratieve beheer, gelet op de om- vang van het gebied waarvoor deze gebeurtenissen ge- volgen hebben gehad en op het aanzienlijke aantal ge- troffen bedrijven.  (76) Hieruit volgt dat deze maatregelen inzake de vrijstelling van de domaniale heffingen en de verlichting van de sociale lasten niet als verenigbaar met de gemeenschap- pelijke markt op grond van artikel 87, lid 2, onder b), kunnen worden beschouwd wanneer ze ten goede zijn gekomen aan aquacultuurbedrijven die buiten de door de betrokken gebeurtenissen getroffen departementen lagen. Wanneer ze ten goede zijn gekomen aan bedrijven uit de departementen van de Atlantische kust van de Finistère tot de Gironde, kunnen ze wel als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd. 2. Vissers (77) De algemene verlichting van de sociale lasten ten be- hoeve van vissers in het hele land was volgens Frankrijk bedoeld als compensatie voor de malaise op de markt voor visserijproducten. Deze verlichting geldt voor de periode van 15 april tot en met 15 oktober 2000. D o o r d e C o m m i s s i e g e b r u i k t e g e g e v e n s (78) De Commissie was niet overtuigd door de door Frankrijk verstrekte gegevens, met name gelet op andere, van de Ofimer afkomstige informatie (op de internetsite van deze overheidsinstantie beschikbare gegevens (1)), en heeft derhalve besloten om de formele onderzoeksprocedure in te leiden. (79) In een nota van 5 maart 2002 geeft Frankrijk in ant- woord op de inleiding van de formele onderzoeksproce- dure aan dat de in haar nota van 5 april 2001 verstrekte gegevens definitieve gegevens zijn die betrekking hebben op de bewuste periode; de Commissie had zich niet mo- gen baseren op de gegevens van de internetsite van de Ofimer, aldus Frankrijk. (80) De Commissie verwerpt dit argument. De Ofimer is na- melijk een overheidsinstantie onder de voogdij van het ministerie van Landbouw en Visserij die onder andere tot taak heeft, zoals aangegeven in de presentatie op de in- ternetsite, de ontwikkelingen op de markt voor visserij- en aquacultuurproducten te volgen. Hiertoe heeft het zich voorzien van een economische waarnemingspost. Het netwerk voor visafslagen verzamelt de verkoopgegevens van alle Franse visafslagen, om ze te synthetiseren voor de marktdeelnemers van de sector. Deze synthetische ge- gevens waren voor de Commissie zeer belangrijk omdat ze haar in staat stelden de door Frankrijk verstrekte par- tiële gegevens in hun algemene context te plaatsen ten- einde de onderhavige steunregeling te kunnen onderzoe- ken.  (81) De Commissie kan niet aannemen dat de gegevens van de Ofimer significant verschillen van de definitieve statis- tische gegevens die iets later zijn opgesteld. De door de economische waarnemingspost van de Ofimer gehan- teerde methode voor de verzameling van deze gegevens staat beschreven in de jaarverslagen (2) van deze instantie. Zo richt de Ofimer met de hulp van het netwerk voor visafslagen een dagelijkse en een wekelijkse nota aan de plaatselijke marktdeelnemers (visafslagen, producentenor- ganisaties, zeevisgroothandelaren) waarin gegevens betref- fende hoeveelheden en prijzen voor de belangrijkste visafslagen en de meest representatieve soorten van het Franse aanbod worden bekendgemaakt. Bovendien wor- den aan het begin van elke maand in een nader uitge- werkte nota de gecumuleerde verkoopgegevens sinds het begin van het jaar voor de meest representatieve visaf- slagen en de belangrijkste soorten gepresenteerd, en aan het begin van elk kwartaal wordt een overzicht van de verkoopgegevens opgesteld en op de internetsite van de instantie beschikbaar gesteld. De methode voor de ver- zameling van deze gegevens wijst erop dat de informatie van de Ofimer betrouwbaar is. Er is geen enkel concreet element waaruit kan worden opgemaakt dat deze gege- vens onjuist zijn. Bovendien heeft de Commissie in de andere documenten die zij op deze site heeft kunnen raadplegen, geen rectificerende of contradictorische gege- vens gevonden; was dit wel het geval geweest, dan had zij daar uiteraard rekening mee gehouden. Doordat de ge- gevens via de internetsite van de Ofimer beschikbaar worden gesteld, krijgen ze bovendien een officieel karak- ter. Er is dus geen enkele reden om de geloofwaardigheid ervan in twijfel te trekken. (1) www. ofimer. fr (2) Jaarverslag 2000, blz. 39 en jaarverslag 2001, blz. 42. L 74/58 NL Publicatieblad van de Europese Unie 19. 3. 2005 (82) De weinige gegevens die Frankrijk officieel hetzij vóór de inleiding van de procedure, hetzij in de nota van 5 maart 2002 in antwoord op de inleiding van de procedure heeft meegedeeld, zijn te partieel en onvolledig gebleven om de toestand van de markt voor visserijproducten in de betrokken periode te kunnen beoordelen. De Commis- sie moest dus op zoek gaan naar andere gegevens om de regeling te kunnen beoordelen. De Commissie betreurt dat Frankrijk haar deze gegevens (of vergelijkbare officiële gegevens) niet direct kon meedelen.  (83) Derhalve moeten de diverse momenteel bekende gege- vens worden geanalyseerd om de precieze situatie van de markt voor visserijproducten in het eerste halfjaar 2000 in te schatten. ven dat de resultaten van 2000 wijzen op een stabiliteit van de verkochte hoeveelheden ten opzichte van 1999). (86) De Commissie constateert dus dat de aanvoer stabiel is gebleven in 2000, met name in het eerste halfjaar. Er zijn geen gegevens waaruit kan worden opgemaakt dat de aanvoer gedaald is op het moment waarop de mediatise- ring het sterkst was. De terugval van de aanvoer heeft overigens wellicht te maken met andere oorzaken zoals met name het slechte weer. Het komt wel vaker voor dat een groot deel van de vissersvaartuigen gedurende een min of meer lange periode (1 tot 2 weken, soms zelfs meer) niet kan uitvaren in geval van aanhoudend slecht weer. De mediatisering is niet rechtstreeks van invloed op de aanvoer; zij zal de vissers niet beletten uit te varen. Het effect ervan doet zich veeleer gevoelen in het vol- gende stadium van de productieketen, namelijk de prijzen en de uit de markt genomen hoeveelheden. A a n v o e r (87) (84) De nota van Frankrijk van 6 april 2001 bevatte geen cijfergegevens over de aanvoer. Er wordt alleen in ver- meld dat de daadwerkelijk verkochte hoeveelheden en de waarde daarvan in werkelijkheid minder bedragen dan de cijfers waarop de Commissie zich baseert, en lager uit- vallen dan in 1999. Op dat ogenblik was de Commissie reeds in het bezit van de gegevens in de conjunctuurnota van januari-april 2000, die door de raad van bestuur van de Ofimer is besproken tijdens de zitting van 24 mei 2000, en had zij dit vermeld in het verzoek om aanvul- lende gegevens dat zij op 15 januari 2001 aan Frankrijk had gericht (zij had er een fragment uit geciteerd, name- lijk dat de in de eerste 4 maanden van 2000 aangevoerde hoeveelheden stabiel waren gebleven ten opzichte van dezelfde periode in 1999, en dat de waarde van de ver- koop in de visafslagen met 3 % was gestegen ten op- zichte van het voorgaande jaar).  (85) In de nota van Frankrijk van 5 maart 2002 daarentegen staat dat de in de eerste zes maanden van 2000 aange- voerde hoeveelheden voor de belangrijkste visafslagen van Frankrijk in het algemeen stabiel zijn gebleven ten opzichte van diezelfde periode in 1999, ook al zijn soms aanzienlijke dalingen over korte periodes genoteerd die kennelijk gerelateerd waren aan de versterkte aandacht in de media. Dit komt overeen met de informatie in voren- genoemde conjunctuurnota en in de Flash Eco van de Ofimer van 16 februari 2001, een document waarnaar de Commissie verwijst in haar besluit tot inleiding van de procedure (document met vergelijkende gegevens over de productie in 2000 en 1999, waarin ook wordt aangege- U i t d e m a r k t g e n o m e n h o e v e e l h e d e n Volgens de nota van Frankrijk van 6 april 2001 liggen de uit de markt genomen hoeveelheden veel hoger in de eerste maanden van 2000 dan in diezelfde maanden in 1999; tussen januari-april 1999 en januari-april 2000 is een stijging met 25 % genoteerd, tussen januari-maart 1999 en januari-maart 2000 was dit 35 %, tussen januari 1999 en januari 2000 92 % en tussen februari 1999 en februari 2000 57 %. In de nota van 5 maart 2002 zijn deze cijfers overgenomen en is aangegeven dat de stijging van de uit de markt genomen hoeveelheden voor de periode januari-mei 32 % bedroeg en voor de periode januari-juni 28 %. In deze nota wordt bovendien gepreci- seerd dat de ontwikkeling van de uit de markt genomen hoeveelheden voor bepaalde soorten zeer uitgesproken langoestines + 175 %, zeeduivel + 161 %, spinkrab: was: × 5). Het betreft soorten waarvan de gevoeligheid voor olieresten (1) de grootste aandacht in de media kreeg. (1) De Franse autoriteiten hebben in dit verband 14 kopieën verstrekt van resultaten van analyses die tot doel hadden het oliegehalte in de geanalyseerde producten (diverse vissen) te bepalen.  De Commissie is verbaasd dat de resultaten voor 3 van deze analyses betrekking hebben op monsters die op 22 februari 2000 zijn genomen en door het analyselaboratorium op 23 februari 2000 zijn ontvangen, voor 2 daarvan op monsters die op 7 maart 2000 zijn genomen en door het analyselaboratorium op 10 maart zijn ontvangen, en voor de 9 overige op monsters die in september en oktober zijn genomen en ontvangen. Uit deze analyses, die duiden op de aanwezigheid van olie in de weefsels, kan gezien de tijd die sinds de ramp is verstreken geenszins worden opgemaakt dat dit door de Erika veroorzaakt is. Om een oorzakelijk verband te kunnen leggen tussen de schipbreuk van de Erika en een verontreiniging door olie, moeten meerdere analyses worden verricht die voldoende dicht bij de datum van de ramp liggen. Het ontbreken daarvan wijst er eerder op dat er niet echt een organoleptische verontreiniging van de vis onmiddellijk na de ramp is geweest. De aanwezigheid van olie drie of negen maan- den later heeft in bepaalde gevallen, zoals in februari of maart, misschien wel iets te maken met de Erika, doch kan evenzeer wijzen op residuen door het reinigen van de tanks door vaartuigen, wat op volle zee ondanks de geldende regelgeving op dit gebied gebruikelijk is. Voor de in september en oktober verrichte analyses is deze tweede hypothese nog waarschijnlijker. 19. 3. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 74/59 (88) Het betreft hier partiële gegevens die geen concreet beeld geven van de uit de markt genomen hoeveelheden. De daadwerkelijk uit de markt genomen hoeveelheden zijn namelijk niet aangegeven; een verdubbeling of verdrie- voudiging kan totaal onbeduidend zijn wanneer de refe- rentiehoeveelheid, dat wil zeggen de hoeveelheid die het eerste jaar uit de markt is genomen, zeer gering was. Bovendien is niet gepreciseerd wat de verhouding, uitge- drukt in percenten, is tussen de uit de markt genomen hoeveelheden en de aangevoerde hoeveelheden. Voorts is evenmin aangegeven of de toename van de uit de markt genomen hoeveelheden in de maand januari betrekking had op soorten waarvan de gevoeligheid voor olie de grootste aandacht in de media kreeg. De Commissie zal het geval van de drie door Frankrijk aangehaalde voor- beelden (langoestine, zeeduivel en spinkrab) onderzoeken.  (89) In het geval van langoestines loopt het seizoen van maxi- male productie volgens een studie van de Ofimer over deze schaaldieren (1) van half april tot augustus. Conjunc- tureel kunnen aanzienlijke hoeveelheden uit de markt worden genomen. In deze studie is sprake van abnormaal hoge uit de markt genomen hoeveelheden in mei en juni 2001 als gevolg van een aanzienlijke aanvoer van le- vende langoestines in een voor de afzet van dit product weinig bevorderlijke periode. Bovendien bedroegen deze uit de markt genomen hoeveelheden volgens de gegevens die aan de Commissie zijn verstrekt in het kader van de toepassing van de op dat ogenblik geldende regels inzake de gemeenschappelijke ordening der markten voor visse- rijproducten (Verordening (EEG) nr. 3759/92 van de Raad van 17 december 1992 houdende een gemeen- schappelijke ordening der markten in de sector visserij- producten en producten van de aquacultuur (2) voor het eerste halfjaar 2000 21 kg in januari, 5 kg in februari, 2 kg in maart, 103 kg in april, 1 364 kg in mei en 2 007 kg in juni. Voor deze schaaldieren zijn er dus geen duidelijke en precieze gegevens waaruit kan worden opgemaakt dat de door de olieramp veroorzaakte media- tisering, die in de weken na de gebeurtenis het belang- rijkst zou zijn geweest, tot een merkbare toename van de uit de markt genomen hoeveelheden langoestines heeft geleid. (90) In het geval van zeeduivel is volgens de aan de Commis- sie verstrekte gegevens in januari 2000 454 kg uit de markt genomen, tegenover 84 kg in januari 1999, een opmerkelijke toename dus. In februari 2000 bedroegen de uit de markt genomen hoeveelheden echter slechts 59 kg, tegenover 221 kg in februari 1999, en in maart (1) „Le marché de la langoustine”, studie van de raad van bestuur van de Ofimer van 6 maart 2002. (2) PB L 388 van 31. 12. 1992, blz. 1. Overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 2210/93 van de Commissie van 26 juli 1993 inzake mededelingen in het kader van de gemeenschappelijke ordening der markten in de sector visserijproducten en producten van de aquacultuur (PB L 197 van 6. 8. 1993, blz. 8) moesten de lidstaten de Commissie elk halfjaar voor elk van de in bijlage I, onder A, D en E, van Verordening (EEG) nr. 3759/92 genoemde producten de uit de markt genomen of nog niet verkochte hoeveelheden meedelen. Langoestines en zeeduivel komen voor in deze lijst.  2000 was dit 39 kg, tegenover 148 kg in maart 1999; de in de loop van de drie daaropvolgende maanden uit de markt genomen hoeveelheden liggen nog hoger in 1999 (278 kg) dan in 2000 (241 kg). Er is dus een zeer onsamenhangende situatie waaruit de Commissie niet kan concluderen dat er een toename van de uit de markt genomen hoeveelheden is geweest als gevolg van de olieramp. (91) Voor spinkrabben, de derde door Frankrijk aangehaalde soort, bezit de Commissie geen gegevens wat de uit de markt genomen hoeveelheden betreft (3). Wel kan worden verwezen naar de aan de Commissie meegedeelde hoe- veelheden voor Noordzeekrab, die op analoge wijze op de markt wordt gebracht. In de eerste maanden van 2000 zijn de uit de markt genomen hoeveelheden toe- genomen ten opzichte van 1999, maar in absolute waarde zijn ze gering gebleven; in januari zijn ze toege- nomen van 19 tot 47 kg, in februari van 3 tot 35 kg, in maart van 7 tot 31 kg, in april waren ze gelijk aan nul, in mei zijn ze toegenomen van 31 tot 164 kg en in juni van 501 tot 521 kg. Ten aanzien van Noordzeekrab is er met name in de eerste maanden van 2000 dus geen terughoudendheid van de consument geweest, en niets wijst erop dat dit voor diezelfde periode wel het geval zou zijn geweest voor spinkrab. (92) De uit de markt genomen hoeveelheden zijn dus, on- danks een toename met 92 % in januari 2000 ten op- zichte van 1999 en met 28 % over de eerste zes maan- den van het jaar, in absolute waarde gering gebleven. Bovendien is er geen reden om deze toename te linken aan de media-impact van de olieramp. Voorts kan op basis van de aan de Commissie meegedeelde gegevens worden vastgesteld dat de aanzienlijke, in januari 2000 uit de markt genomen hoeveelheden betrekking hadden op soorten zoals hondshaai tot 16 362 kg), koolvis (120 kg tot 3 727 kg), of schol (51 kg tot 1 789 kg), dus soorten waarvoor, gezien de desbetreffende marktkenmerken, nauwelijks of geen ver- band bestaat tussen de toename van de uit de markt genomen hoeveelheden en de mediatisering van de olie- ramp.  Anderzijds bedroegen de uit de markt genomen hoeveelheden volgens de conjunctuurnota van januari- april 2000 van de Ofimer nooit meer dan 1,5 % van de voor de belangrijkste soorten aangevoerde hoeveelhe- den, waarbij voor zeebaars, ansjovis en spinkrab een aantal gerichte maatregelen voor het uit de markt nemen van hoeveelheden is genomen. (van 11 423 kg (93) Ter afsluiting van het punt betreffende de uit de markt genomen hoeveelheden stelt de Commissie vast dat er geen elementen zijn op basis waarvan een verband kan worden gelegd tussen de toename van deze hoeveelheden en de mediatisering van de olieramp. (3) Sprinkrab behoort tot de in artikel 1 van Verordening (EEG) nr. 3759/92 bedoelde soorten, maar is niet vermeld in bijlage I, onder A, D of E, bij deze verordening. Wanneer de producentenorganisatie een ophoudprijs voor deze soorten vaststelt, hoeven de uit de markt genomen hoeveelheden niet aan de Commissie te worden meege- deeld. L 74/60 NL Publicatieblad van de Europese Unie 19. 3. 2005 (94) V e r k o c h t e h o e v e e l h e d e n e n p r i j z e n In de nota van 6 april 2001 geeft Frankrijk aan dat de verkoop van visserijproducten in de detailhandel in het eerste halfjaar met 2 % is gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar, met name wat verse producten betreft (een daling met 7 % voor de hoeveelheden en met 1 % voor de waarde); voor schaaldieren en vis liepen de hoe- veelheden met 6 % terug (5 % voor vis in stukken en 7 % voor hele vissen). In de nota van 5 maart 2002 worden deze cijfers hernomen (met een lichte correctie voor schaaldieren, waarvoor een daling met 6,5 % wordt ge- noteerd), en is aangegeven dat deze gegevens wijzen op een duidelijke terughoudendheid van de consument ten aanzien van zeeproducten. In diezelfde nota staat voorts dat in januari voor 34 van de 49 belangrijke, door de Ofimer bestudeerde soorten een gemiddelde prijsdaling ten opzichte van het voorgaande jaar is geconstateerd, in de periode januari-februari waren dit er 26, in de in de periode januari-april periode januari-maart 21, 19, in de periode januari-mei 21 en in de periode ja- nuari-juni 18.  Voor een aantal van deze soorten zijn de volgende tong ( – 5 %), zeebaars (– 6 %), heek (– 6 %), ansjovis (– 6 %), pijlinktvis (– 11 %), koolvis (– 8 %), sardines (– 6 %), zon- nevis (– 11 %), makreel (- 28 %), zwarte haarstaartvis rode poon (– 4 %), octopus (– 23 %), spinkrab (– 16 %), steurgarnalen (– 20 %). Volgens Frankrijk zijn deze gegevens een kwan- tificeerbaar bewijs voor de achteruitgang van de eerste verkoop in de periode van januari juni 2000 en zijn ze tekenend, voorzover dat nog niet duide- lijk was, voor de reactie van de Franse consument op de schipbreuk van de Erika. gemiddelde prijsdalingen vastgesteld: (– 20 %), zeekarper (– 18 %), schol tot en met (– 11 %), (95) Volgens de Commissie tonen deze elementen niet echt op kwantificeerbare wijze aan wat er gebeurd is. Om een objectief beeld te krijgen van de situatie had Frankrijk tegelijkertijd de op de markt gebrachte hoeveelheden voor elke betrokken soort aan de Commissie moeten meedelen, wat niet is gebeurd. (96) De Commissie merkt daarentegen op dat de prijzen vol- gens de conjunctuurnota van januari-april 2000 van de Ofimer zich op zeer uiteenlopende wijze hebben ontwik- keld. Bepaalde prijzen zijn gedaald als gevolg van een overvloedig aanbod: zeebaars (– 11 %), koolvis (– 8 %), heek (– 9 %). Omgekeerd ging de prijs van andere soorten dank zij een beperkt aanbod omhoog: mul (+ 31 %), ka- beljauw (+ 27 %), zeeduivel (+ 13 %). In deze conjunctuur- nota is ook aangegeven dat het aandeel van de dure soorten (heek, zeeduivel, tong, zeebaars, mul, langoestine) als gevolg van een wijziging in de structuur van het aanbod vergroot is ten koste van de goedkope soorten (makreel, koolvis, wijting, gewone inktvis, ansjovis), wat geresulteerd heeft in een verhoging van de waarde van de verkoop in de visafslag met 3 % ten opzichte van het voorgaande jaar. (97) De waarde van de verkoop in de visafslag komt, na aftrek van de kosten voor de verkoop, overeen met de omzet van de vaartuigen. De Commissie stelt dus vast dat de totale omzet van de visserijbedrijven licht gestegen is. Voor een aanzienlijk aantal soorten is er weliswaar een prijsdaling geweest, die echter niet algemeen was, doch veeleer te maken had met de door de Ofimer in haar conjunctuurnota aangehaalde onsamenhangende situatie.  De olieramp is misschien wel van invloed geweest op de markt voor visserijproducten, voor bepaalde soorten bij voorbeeld, maar de diverse bovengenoemde elementen doen veronderstellen dat deze invloed zeer beperkt is gebleven. Was er wel een beduidende invloed geweest, dan had de Ofimer dit overigens zeker naar voren ge- bracht in zijn diverse publieke documenten. C o n c l u s i e (98) In het licht van al deze elementen is de Commissie van mening dat de algemene verlichting van sociale lasten ten behoeve van vissers voor de periode van 15 april tot en met 15 oktober op grond van artikel 87, lid 2, onder b), van het Verdrag niet verenigbaar met de gemeenschap- pelijke markt kan worden verklaard. (99) Als steun voor de bedrijfsvoering die is toegekend aan alle visserijbedrijven zonder enige verbintenis van hun kant is deze steunmaatregel krachtens punt 1. 2, vierde alinea, derde streepje, van de richtsnoeren van 1997 onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt. te eisen, V. CONCLUSIES (100) De Commissie constateert dat Frankrijk de diverse onder de onderhavige beschikking vallende steunmaatregelen onrechtmatig en in strijd met artikel 88, lid 3, van het Verdrag, ten uitvoer heeft gelegd. (101) Op basis van de in de delen IV-B en IV-C. 1 van de onderhavige beschikking uiteengezette analyse is de Commissie van oordeel dat de uitgevoerde steunmaatre- gelen ten behoeve van viskwekers in de departementen van de Atlantische kust, van de Finistère tot de Gironde (verlichting van sociale lasten, verlichting van financie- ringskosten, vrijstelling van domaniale heffingen) op grond van artikel 87, lid 2, onder b), van het Verdrag verenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt. (102) Op basis van de analyse in deel IV-C. 1 van de onderha- vige beschikking is de Commissie van oordeel dat de verlichting van de sociale lasten voor de periode van 15 april tot en met 15 juli 2000 en de vrijstelling van de domaniale heffingen voor 2000 ten behoeve van vis- kwekers in andere departementen niet in aanmerking kunnen komen voor de afwijking waarin artikel 87, lid 2, onder b), van het Verdrag voorziet. 19. 3. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 74/61 (103) Op basis van de analyse in deel IV-C.  19. 3. 2005 EN Official Journal of the European Union L 74/49 COMMISSION DECISION of 14 July 2004 concerning certain aid measures applied by France to assist fish farmers and fishermen (notified under document number C(2004) 2588) (Only the French text is authentic) (Text with EEA relevance) (2005/239/EC) THE COMMISSION OF THE EUROPEAN COMMUNITIES, II. DESCRIPTION (4) The formal respect of the following measures: investigation procedure was initiated in Having regard to the Treaty establishing the European Community, and in particular the first subparagraph of Article 88(2) thereof, Having called on interested parties to submit their comments pursuant to the provision cited above, departments of 1. exceptional aid for the fishermen and fish farmers of the Loire- Atlantique, Vendée, Charente-Maritime and Gironde on France’s Atlantic coast (hereinafter referred to as from Finistère to the Atlantic coast departments Gironde). Finistère, Morbihan, Whereas: — exemption from social security contributions for the first quarter of 2000 (or an average quarter), I. PROCEDURE — reduction of financial charges; the compensation measures By letter dated 21 June 2000, France informed the Commission of it had adopted for fishermen and fish farmers affected by the oil pollution caused by the wreck of the Erika in the Bay of Biscay on 12 December 1999 and the extraordinarily violent storms of 27 and 28 December 1999. At the Commission’s request, further information was provided by letters dated 28 November 2000, 6 April 2001 and 13 August 2001. Because they were implemented before they were the Commission could decide whether compatible with common market rules, these measures were registered as a non-notified aid scheme, under the number NN 80/2000. 2. additional measures to assist fish farmers and fishermen throughout France: — additional measure reducing social security contri- butions for all fish farmers (from 15 April to 15 July 2000) and fishermen (from 15 April to 15 October 2000) of mainland France and the overseas departments, By letter dated 11 December 2001, the Commission notified France of its decision to consider certain of the planned measures compatible with the common market and to initiate investigation procedure provided for in Article 88(2) of the Treaty in respect of the others. France made known its response by letter dated 5 March 2002. formal the The Commission Decision to initiate the formal investi- gation procedure was published in the Official Journal of the European Communities (1). The Commission invited interested parties comments.  The Commission received no comments. to submit their (1) OJ C 39, 13. 2. 2002, p. 6. the fish farmers; when the formal — exemption from State fees for the year 2000 for investigation all procedure was Commission opened, understood that this exemption applied only to aquaculture undertakings in the Atlantic coast departments from Finistère to Gironde, but it subsequently transpired that the measure was an additional to all producers in mainland France and the overseas departments. general measure applying (5) For the record, the Commission would point out that the measures that had been deemed compatible with the common market, about which France was informed in a letter of 11 December 2001, concerned the under- takings located in the Atlantic coast departments from Finistère to Gironde, and were the following: (1) (2) (3) L 74/50 EN Official Journal of the European Union 19. 3. 2005 — for fish farmers: application of the agricultural disasters scheme, aid for rebuilding equipment and stocks, advances on compensation to be paid by the International Oil Pollution Compensation Fund (IOPCF), — for aid for rebuilding fishermen: and equipment lost or damaged in the storm, advances on compensation to be paid by the IOPCF, flat-rate aid for revenue resulting from damage loss of suffered during the storm. vessels A. Measures for fish farmers in the Atlantic coast departments from Finistère to Gironde 1. Exemption from social security contributions for the first quarter of 2000 (or an average quarter) This measure was aimed at two categories of fish farmers: those whose stocks and equipment were damaged by the storm in December 1999 and who received aid for rebuilding stocks, and those who suffered damage by from the Erika and received an pollution from oil advance on compensation to be paid by the IOPCF. It was a targeted measure determined by the situation of the undertakings concerned. It was applied for one, two or three months, depending on the scale of damage suffered by the undertakings concerned. During that period, totally exempted from social security charges. concerned were undertakings the Applications were examined by the compensation units set up in each of the departments concerned under the authority of the prefect, with the participation of the administrations concerned, professional organisations, banks and insurance companies.  The list of beneficiaries was drawn up by the Directorate for Sea Fishing and Sea- based Fish Farming at the proposal of the departments’ prefects. It concerned 1 476 undertakings. The total value of the exemptions was EUR 0. 87 million. financial pressure on undertakings affected by the storm and/or the oil pollution. (10) Application files had to be submitted by 1 April 2000. They were evaluated by the departments’ maritime affairs directorates and presented to the compensation unit. The amount of the aid was determined according to criteria defined locally. The compensation units had to consider the scale of activity actually lost in the 1999/2000 winter, the debt situation and vulnerability of the under- taking, the operating revenue for the last two financial years, any external revenue to the undertaking over the same period, and the viability of the undertaking. The undertakings’ creditors (banks and suppliers) were asked to make a particular effort. The amount of the aid could not exceed FRF 48 000 (EUR 7 317), except where the compensation unit situation particularly judged the critical and raised the ceiling to FRF 62 000 (EUR 9 451). (11) (12) the basis The individual debt adjustment plans drawn up under this procedure were an agreement approved by all the parties and identifying the contri- bution of implementation. The decision to award the aid was taken by the department prefect. The total amount of the aid was approximately FRF 8 million (EUR 1,2 million) for 1 083 undertakings. each party to its for B. Additional measures In addition to the above measures — both those for which the formal investigation procedure was initiated and those which the Commission has already approved — the Minister for agriculture, fisheries and aquaculture these decided to apply additional measures to assist to deal undertakings, with the difficulties facing the fisheries and aquaculture sector as a result of the cumulative effects of the storm and oil pollution, and take account of the damage suffered by undertakings in the sector because of the deterioration of the market. in order, as France has stated, 2. Reduction of financial charges 1. Exemption of all fish farmers from State fees for the year individual debt adjustment plans, part of This measure was applied to the same undertakings as those referred to in recitals 6 to 8.  It consisted in paying, under the interest falling due in 2000, 2001 and 2002 for medium and long-term loans and operational consoli- dation loans. The purpose of these measures stated by France in its letter of 13 August 2001 was to reduce the 2000 (13) As France stated in its letter of 21 June 2000, i. e. before the formal initiated, an investigation procedure was exemption from State fees for fish farming concessions in public sea waters and water intake authorisations to supply parcels situated on private property was granted for the year 2000. (6) (7) (8) (9) 19. 3. 2005 EN Official Journal of the European Union L 74/51 (14) in which it gave its In its letter of 5 March 2002, the procedure, France comments on the initiation of stated that the additional relief measures for all fish farmers in mainland France and the overseas departments. this measure was part of (21) The procedures for the reduction of the contributions owed to the MSA for fish farmers covered by this scheme were defined in a circular issued by the Ministry of agriculture and fisheries on 25 April 2000. 50 % of the contributions payable by fish farmers and heads of undertakings were paid for them for three twelfths of the contributions required for 1999 and for the contributions due from them for their employees for the last three months of 1999. (15) In response to a request from the Commission, France confirmed in its letter of 24 September 2002 that this exemption had been extended to all marine fish farmers by a decision of 12 September 2000. (16) The total value of the exemption was EUR 3,81 million. 2. Reduction of social security contributions for fish farmers and fishermen The Minister for Agriculture and Fisheries decided (decisions issued in circulars of 15 April 2000 and 13 July 2000) to grant all undertakings in the sector a 50 % reduction in social security contributions for the period 15 April 2000 to 15 July 2000 for fish farmers and 15 April 2000 to 15 October 2000 for fishermen. (22) The total value of these exemptions was FRF 119 million (EUR 18,2 million). C.  Reasons for initiating the formal investigation procedure (23) The measures described in sections A and B were adopted in response to the pollution caused by the wreck of the petrol tanker Erika on 12 December 1999 and the violent storm of 26 and 27 December 1999. This reduction applied to employers’ and employees’ contributions in mainland France and the overseas departments. fishermen and fish farmers for all (24) for applying the The procedures reduction varied according to whether the contributions were paid to the ENIM (Etablissement National des Invalides de la Marine) or the MSA (Mutualité Sociale Agricole). if it They were analysed in the light of Article 87(2)(b) of the Treaty, which states that aid is compatible with the is granted ‘to make good the common market damage caused by natural disasters or exceptional occur- rences. ’ The pollution following the shipwreck of the Erika can be described as an exceptional occurrence within the meaning of this Article. Equally, the extreme and unaccustomed violence of the storm of 26 and 27 December 1999 qualifies it to be described as a natural disaster. The rate of reduction of contributions to the ENIM was 50 % for both employees’ and employers’ contributions. However, in the case of certain vessels for which the share payment system is not applied, the part of the employers’ contributions taken over was increased to 75 %. France explained this different rate by the fact that there is a close financial solidarity between the owners and the crew in the face of difficulties encountered in the course of fishing reduced turnover, whereas in the case of industrial ship owners where this type of payment does not exist, the owners bear the greater part of economic difficulties. in the case of share payment particularly activities, regards as (25) The Commission’s role in this context is to establish whether there was over-compensation for the damage caused by these events. 1. Measures for fish farmers in the Atlantic coast departments from Finistère to Gironde (26) for which the The measures investigation procedure was initiated are the exemption from social security contributions for the first quarter of 2000 (or an average quarter), the reduction in financial charges and the exemption from State fees. formal (17) (18) (19) (20) L 74/52 EN Official Journal of the European Union 19. 3.  2005 (27) The social security contributions exemption measure was applied after examination by the compensation unit of the situation of each undertaking that might qualify for it. The duration of the exemption was graded, from one to three months, depending on the damage suffered. This exemption measure was additional to other measures (application of the agricultural disaster scheme, aid for rebuilding equipment and stock and advances on compensation to be paid by the IOPCF). On the basis of the information provided, the Commission did not feel able to confirm that this exemption from social security contributions had not, overall, involved compensation over and above the damage suffered. (28) The reduction of financial charges was also additional to the other measures adopted. Here too, the Commission could not be sure that this measure had not provided compensation over and above the damage suffered. (29) six departments The exemption from State fees was also additional to the other measures adopted. Also, according to the infor- mation available to the Commission, all fish farmers in the concerned appeared to have benefited from this measure. France did not state the reasons why this measure had been extended to all those working in the sector in these departments. Therefore the Commission again could not be sure that, overall, the exemption from State fees had not provided compensation over and above the damage suffered. (30) Since the Commission could not establish that there had not been over-compensation for the damage suffered, these measures could not be declared compatible with the common market under Article 87(2)(b) of the Treaty. 2. Additional measures reducing social security contributions for all fish farmers and fishermen (32) According to France, the additional relief measures for all fish farmers and fishermen in mainland France and the overseas departments were adopted to compensate for the adverse economic impact on the sector of the dete- rioration of the market caused by the poor image of fisheries the aquaculture pollution caused by the wreck of the Erika. following products and F i s h f a r m e r s (33) Social security contributions were reduced for the period 15 April to 15 July 2000. (34) According to France, the deterioration of the market led to a fall in retail sales (9 % by volume and 5 % by weight) of shellfish in the first half of 2000.  The storm also had a negative impact on the economic situation of the entire shellfish industry as Charente-Maritime plays a key role in the marketing of oysters in France. (35) However, France gave no information on the link between the amount of economic damage which it stated that the oil pollution had caused to all shellfish producers and the amount represented by the exemption from social security contributions over the period in question. The Commission was not therefore able to establish that the exemption measure corresponded in value suffered and did not over- compensate. to the damage (36) Since the measure had the characteristics of operating aid, the Commission found, on the basis of the third indent of the fourth subparagraph of point 1. 2 of the 1997 Guidelines that, on the basis of the information at its disposal, there were doubts as to the compatibility of the measure with the common market. (31) As unnotified aid, these measures were analysed in the light of the Guidelines on the examination of State aid to fisheries and aquaculture (1), adopted in 1997 and in force at the time of the measures (hereinafter the 1997 Guidelines). Since the aid concerned was operating aid, the Commission applied the third indent of the fourth subparagraph of point 1. 2 of the 1997 Guidelines, which states as a general principle that operating aid is incom- patible with the common market. It found that on the the information available it still had doubts basis of about the measures with the common market. the compatibility of (1) OJ C 100, 27. 3. 1997, p. 12. F i s h e r m e n (37) Social security contributions were reduced for the period from 15 April to 15 October 2000. (38) According to France there was a general downturn in the in the market for fisheries products, with a sustained fall demand because of consumers’ concerns about health implications of the oil pollution. 19. 3. 2005 EN Official Journal of the European Union L 74/53 (39) out this being procedure was pointed Various retail sales statistics on fisheries products were provided by France in justification of this relief measure. The Commission took note of information.  However, in its letter informing France that the formal the investigation Commission information indicated that during the first quarter of 2000 the value of auction sales rose by 3 % against the previous year and market withdrawals were less than 1,5 % of the quantities landed for all the main species, which was equivalent to the withdrawal rate in the same period in 1999. Furthermore, the exemption measure was applied to all French fisheries undertakings, included those estab- lished in the overseas departments. initiated, other that (40) Moreover, the Commission had taken note of infor- mation distributed by Agence France-Presse and in the newspapers according to which the reductions in social security contributions were intended to compensate the rise in oil prices which had already been registered for several months. (44) validated each undertaking situation of amounts granted in line with the damage suffered. and the B. Additional measures for all fish farmers and fishermen 1. Measures for fish farmers the situation of France found that relief restricted to the fish farmers storm and the oil pollution was affected by the industry inadequate. The overall appeared sufficiently worrying to justify intervention for the industry as a whole. The media impact of the oil pollution on public opinion damaged the consumer image of fisheries and aquaculture products, and parti- cularly farmed shellfish, whatever their origin. A study carried out interprofessionnel des produits de la mer et de l’aquaculture (National Inter-trade Board for Sea and Fish-Farming Products - Ofimer), estimated that shellfish farming turnover fell by FRF 51 million (EUR 7,77 million) over a four-month period from 17 December 1999 to 16 April 2000. for the Office national (41) the deterioration of In view of all this information, the Commission found that France had not provided information establishing that the measure was compensation for the economic the impact on undertakings of market in fisheries and aquaculture products. Since the measure had the characteristics of operating aid, the Commission found, on the basis of the third indent of the fourth subparagraph of point 1. 2 of the 1997 Guidelines that, on the basis of the information at its disposal, there were serious doubts as to the compa- tibility of the measure with the common market. (45) General measures were adopted to deal with this situation: a general reduction of social security contri- butions and exemption from State fees.  The aid value of the social security contribution reductions was EUR 3,35 million. The value of the State fees exemption was EUR 3,81 million. The total amount was thus less than the EUR 7,77 million fall in turnover estimated by the study carried out for Ofimer. 2. Measures for fishermen III. COMMENTS FROM FRANCE A. Measures for fish farmers in the Atlantic coast departments from Finistère to Gironde (42) France stated that the reductions in the purpose of financial charges granted under debt adjustment plans was to help the most vulnerable undertakings to deal situation associated with the with an exceptional to cover losses. Only the natural disasters, and not most vulnerable undertakings were eligible for this measure. (46) (47) (43) France stated that the procedure put in place for the reduction of social security contributions and financial charges was precisely to avoid over-compensation for damage suffered. The compensation units set up in the departments affected evaluated the overall economic investigation procedure. France contests the Commission’s grounds for initiating the formal the shock of the Erika oil pollution, and media coverage of its alleged or suspected consequences badly damaged the image of fisheries and aquaculture products; not a single sector or area escaped this effect. It states that France further states that the relief period (15 April to 15 October 2000) in fact relates to fishing activity in the first six months of the year, since social security contri- butions actually relate to the activity of the three previous months. This lag made it possible to take into consideration the exact activity of fishermen when the greatest difficulties were experienced, i. e. over the six months following the two disasters of December 1999. France therefore considers that the Commission’s analysis should not have referred to the Ofimer Flash Eco memo on the economy of 16 February 2001. L 74/54 EN Official Journal of the European Union 19. 3. 2005 (48) (49) It also considers that the Commission should not have referred to the Ofimer memo on the economy for January to April 2000 since it was based on estimates and a large part of the data for March and April was estimated. The discrepancies found by the Commission were not the result of different evaluations but of the normal statistical gap between raw instantaneous data and its definitive validation.  The Commission should therefore have confined its analysis to the data in the memo of 6 April 2001 sent to the Commission by the France as part of the investigation of this case, this data being definitive for the period in question. France also states that Ofimer’s monthly summaries the quantities landed over the first six indicate that months were stable in relation to the same period in 1999, although there were downturns, sometimes large- scale, over short periods which appear to correspond to the periods of greatest media coverage. However, during this period withdrawals increased by 28 % as against 1999, particularly during the first three months of the year (January: + 92 %, February: + 66 %, March: + 35 %). For some species the level of withdrawals was extremely high (Norway lobsters: + 175 %, monkfish: + 161 %, spider crab: × 5), which is evidence of the psychological impact of the oil pollution on consumer behaviour. (50) During the first half of 2000, since the quantities landed were relatively stable but there was a very substantial increase in the quantities withdrawn, the quantities sold decreased. The consumption of fresh fisheries and aqua- culture products fell by 7 % (6 % for fish, 9 % for shellfish and 6,5 % for crustaceans, particularly shrimps). (51) (52) Prices fell by 6 % against January 1999 and this decline persisted for the species essential to undertakings’ equi- librium. It was found that of the 49 important species monitored by Ofimer, prices fell for 34 species in January 2000, 26 in February 2000 and 21 in March 2000. Similarly, a constant decline was recorded for all the main species fished over the entire period. fisheries France further states that consumers could not easily and aquaculture distinguish the origin of products and disaffection with those products was mani- fested irrespective of the production area. The suspicion generated by the oil pollution therefore affected products both from the mainland and from the overseas to departments without differentiation. According France, the customs data for the overseas departments shows that their products also suffered the effects of the oil pollution and there was therefore no reason to exclude support provided by the Government.  them from the (53) Lastly, France commented that the Commission had given little credit to the press articles submitted for illus- trative purposes and yet had made much of the views journalists had garnered at trade fairs. It submitted with its comments a number of articles and additional documents showing the media hype that surrounded this event and the climate of suspicion that gave rise to consumer disaffection with fisheries and aquaculture products. It also refuted the Commission’s suggestion in its letter notifying initiation of the formal investigation procedure that the reduction in social security contri- butions was the increase in fuel prices, which had already been registered for several months. really intended to compensate for IV. ASSESSMENT A. Existence of State aid (54) Article 87(1) of the Treaty stipulates that ‘any aid granted by a Member State or through State resources in any form whatsoever which distorts or threatens to distort competition by favouring certain undertakings or the production of certain goods shall, in so far as it affects trade between Member States, be incompatible with the common market. ’ (55) (56) The various measures that are the subject of this Decision (reductions in social security contributions and financial charges, exemption from State fees) are measures that favour undertakings engaging in a certain activity, namely aquaculture or fisheries. These undertakings are relieved of certain charges which they would normally have to bear. The measures entailed a loss of State resources, either directly (reduction in financial charges and exemption from State fees) or indirectly, since the State had to compensate the losses borne by the body levying the social security contributions. These measures therefore constitute State aid within the meaning of Article 87(1) of the Treaty. 19. 3. 2005 EN Official Journal of the European Union L 74/55 (57) Furthermore, since the products of the beneficiary under- takings are sold on the Community market, the measures adopted by France reinforce the position of those under- takings both on the French market in relation to under- takings from other Member States wishing to introduce their own products (fisheries and aquaculture products or other competing food products) on that market and on the markets of other Member States in relation to the undertakings active on those markets (for the same products). The measures therefore distort or threaten to distort competition and may affect trade between the Member States.  (61) Going by the additional information provided, in the case of the exemption from social security contributions and the reduction of financial charges, the procedure set up by France, with the creation of a compensation unit in each department concerned, with representatives of the State services concerned, banking establishments and professionals, really was designed to avoid risks of over-compensation. France points out that investigating each case individually ensured that the aid was adjusted to the situation of each undertaking, thereby avoiding over-compensation. (58) Such measures are in principle prohibited under Article 87(1) of the Treaty. They may only be deemed compatible with the common market if they qualify for one of the derogations provided for in the Treaty. The aid to aquaculture and fisheries undertakings must be analysed in the light of the 1997 Guidelines, as was done in the course of the preliminary investigation. (62) In view of this information the Commission finds that France established an appropriate procedure allowing over-compensation to be avoided. It therefore finds that the only objective of this aid was indeed to compensate for damage suffered as a result of the two exceptional occurrences, the storm of December 1999 and the wreck of the Erika. B. Measures for fish farmers in the Atlantic coast departments from Finistère to Gironde (59) (60) formal investigation The Commission initiated the procedure for certain measures adopted to assist fish farmers after the events of December 1999 because it had not been able to establish that overall, with the aid measures, cumulative including those which it had already approved, there had not been over-compensation for the damage suffered. different effect the of (63) The exemption from social-security contributions and the reduction of financial charges must therefore be deemed compatible with the common market under Article 87(2)(b) of the Treaty. formal The following aid measures: investigation procedure (64) related to the — exemption from social security contributions during two, or three the first quarter of 2000 (for one, months according to the damage suffered), — reduction of financial charges for fish farmers directly affected by the storm or the oil pollution, — exemption from State fees for the year 2000 for concessions in the six departments affected by the events (Atlantic coast departments from Finistère to Gironde). France contrary informed procedure.  information at from payment of in the departments The exemption from State fees will be analysed in section C. 1 below, since the measure was applied to all French fish-farmers, the to the Commission’s disposal prior to initiation of the formal the investigation Commission in its letter of 21 June 2000 that the marine aquaculture concessions and the water intake authorisations concerned were exempt the State fee for the year 2000. Since France made no further mention of this exemption in its subsequent letters to the Commission, which described in detail the content of the measures implemented, the Commission asked France by letter of 21 June 2001 whether the exemption had in fact been applied, and if so asked France to supply the relevant In its reply of 13 August 2001 France information. the departments of the fish farmers of stated that Finistère, Morbihan, Loire-Atlantique, Vendée, Charente- Maritime and Gironde had in fact been granted exemption from the State fee payable in 2000, without mentioning that these departments were not the only ones to which the exemption had been applied. Not until it responded to the initiation of the formal investi- gation procedure did France state that the measure was a general one applying to all French fish farmers, like the reduction in social security contributions. L 74/56 EN Official Journal of the European Union 19. 3. 2005 C. Additional measures in favour of all fish farmers and all fishermen (70) 1. Fish farmers (65) The exemption from State fees for the year 2000 and the reduction in social security charges from 15 April to 15 July 2000 were applied to all fish farmers of mainland France and the overseas departments. The loss of turnover following the deterioration of the image of shellfish can therefore be estimated as 7,7/281 or 2,7 % of the value of the previous year’s production. The compensation of a value of EUR 7,16 million would therefore be 7,16/281 or 2,5 % of turnover. (66) According to France these measures were introduced to compensate for the loss of turnover suffered by the whole industry throughout the territory as a result of the deterioration of farmed shellfish after the wreck of the Erika. A study carried out for the Ofimer concluded that, following this event, turnover had fallen by EUR 7,7 million against the previous year.  the consumer image of (67) The exemption from State fees, with a value of EUR 3,81 million, and the reduction in social security charges, with a value of EUR 3,35 million, would thus partially compensate for this loss of revenue. The total value of less the aid for all France was thus EUR 7,16 million, than the estimated loss (EUR 7,7 million). (71) (72) (68) On the the basis of information provided the Commission does not contest that the farmed shellfish market suffered temporarily. However, as already noted in the Commission decision initiating the formal investi- gation procedure, this market deterioration must be put in perspective — there was no sudden and extreme customer disaffection. The Commission considers that small-scale losses must be categorised as costs to be borne by undertakings in their activity. Any economic the normal course of to various greater and lesser risks activity is subject (price fluctuation of production factors, fluctuation of the sales price of production, possible increase in charges, etc. ) resulting from a wide variety of unforeseen circumstances. It considers that when such risks lead to small-scale losses they cannot give rise to an entitlement to compensation because that would mean that traders could claim compensation whenever they suffered the impact of any unforeseen event. For example, in line with this general approach, the Commission considers that losses must exceed a threshold of 30 % (20 % in less-favoured areas) for aid to be deemed compatible with the common market under Article 87(2)(b) of the Treaty. in the agriculture sector The social security contribution reduction and State fee exemption measures, intended to compensate for a loss of turnover of only 2,7 % cannot therefore in principle be deemed compatible with the common market under aid Article 87(2)(b) of measures derogations provided for in the 1997 guidelines. They must therefore in principle be deemed incompatible with the common market. the Treaty. Nor do these to any of correspond the (69) The Commission notes that in 1999 the value of aqua- culture products (shellfish and fish) for the whole of France was EUR 502 million (2000 Ofimer report). The table giving this indicate the relative fish and shellfish. According to another source (‘aquaculture’ page of the website of the Ministry of Agriculture ( (1)), the value of farmed fish products (sea farming and freshwater farming) was EUR 221 million. 