De bazuin; gereformeerde stemmen uit de Christelijke Afgescheidene Kerk in Nederland-kerk-, nieuws- en advertentieblad, jrg 32, 1884, no. 35, 29-08-1884 
Het gewone jaarlijksche verslag van broeder Delfos te Soerabaia was nog niet bij de Commissie ingekomen. Klaagde broeder Delfos in zijn brieven meermalen over den invloed van het Indische klimaat op zijn lichaam en geest, drukte het hem vaak ter neder, dat zijn zwakte hem verhinderde te doen wat bij naar hartenlust begeerde, toch blijkt het ons uit zijn schrijven en uit getuigenissen van anderen, dat men met zwakke krachten, maar met een hart voor de zaak des Heeren nog veel doen kan, en dat de Heere in die broeder zijn woord vervult: „Mijn genade is u genoeg ; want mijn kracht wordt in zwakheid volbracht." Delfos heeft te Soerabaia ook onder de Christelijke vrienden een goeden opgang verkregen. Hij arbeidt niet zonder vrucht onder de Europeanen, gelijkgestelden inlanders en Chineezen door prediking, catechisatie, zondags- en dagelijksche scholen en huisbezoek. Ontvangen: Groningen. Collectie bij de bidstond 's avonds voor de Algemene Vergadering Augustus 1884 f 19.06 Hattem. Door H. van Zuijlen, correspondent van het lokale comité, een gift met bestemming voor onze Vereeniging f 1.— Winschoten. Door Ds. Harkema van W. Krohne Unie-gift f 1.50 Van J. Havinga, idem f 2.50 Medemblik. Door Ds. de Geus, kerkcollega van 17 Aug. voor onze Vereeniging. f 14.75 Woldendorp. Door Ds. Weers, kerkcollega van 17 Augs. voor onze Vereeniging. f 8.75 Sleenwijk. Door Ds. H. Kuik, kerkcollega van 17 Aug voor onze Vereeniging. f 40.— Haarlemmermeer. Van Mej. Wed. J. Bob f 2.50 Van Mej. G. M. Bos f 2.50 J. NEDERHOED, Penn. Middelstum, 25 Aug. 1884. HET KENMERKEND TAN ONS GEREF. SCHOOLONDERWIJS. Op vereerende uitnoodiging van het Hoofdbestuur, geef ik mijn gedachten over het kenmerkende van ons Geref. Schoolonderwijs, gelijk ik die uitgesproken heb in het bestuur voor de Algem. Vergadering te Groningen, zoo goed het mij mogelijk is, terug in deze //Rubriek// der Bazuin, in de hoop dat mijn woord, in schrift gebracht, nog enige vruchten voor het Christelijk Onderwijs afwerpen. Volgens mijn overtuiging openbaart zich het kenmerkende van ons Gereformd. Schoolonderwijs: 1. Door niet meer te willen zijn, dan het mag zijn, 2. Door geheel te willen zijn, wat het moet zijn, en 3. Door alles te willen zijn, wat het kan zijn. "Alles op zijn tijd en op zijn plaats," aan die gouden les mag wel gedurig herinnerd worden. Huisgezinnen, inrichtingen en verenigingen die deze les veronachtzaamden, hadden geen toekomst. God zelf gaat ons in dezen met onbegrijpelijk wijsheid voor, als Hij in het groote huisgezin des Heelal alles zoo heeft ingericht en onderhoudt, dat zonder de eenheid te storen, sfeeren, rijken, geslachten en soorten hun eigen plaats, leven en wetten hebben, met de gave om zich op hun eigen gebied te handhaven. De geleerden gehoorzamen op het gebied der wetenschap steeds meer aan die les, als zij in de brede Encyclopedie rubrieken hebben gevormd, om elk deel der wetenschap op zijn eigenaardige plaats te laten en op zijn tijd te behandelen. Geldt het levende redelijke wezens, geldt het den mensch, dan dient men in dezen vooral voorzichtig te zijn. Nooit zal men de lijnen strijdbare- i) Deze rede is van Ds. T. BOS, pred. te Bedum. loos uitwisschen die staten en standen scheiden — ook het onderwijs heeft zijn gebied, zijn taak en zijn grenzen, die men heeft te erkennen en te eerbiedigen. Welnu, het Geref. Schoolonderwijs kenmerkt zich, door niet meer te willen zijn dan het mag wezen. Er zijn in onzen tijd velen die met het Onderwijs dwepen, er letterlijk alles van verwachten. De school beslist op het slagveld, de school lost alle kwesties op, de school doet wonderen. Scholen moeten er maar gebouwd, scholen als kasteelen. Dat mag millioenen kosten en de schatkist tot den bodem ledigen, dat is niets, de rente met het kapitaal komt later wel dubbel terug. Leve de school! Zij maakt mensen en verzekert hun geluk. Het Geref. Schoolonderwijs wil meer bescheiden zijn. Ja, de Gereformeerden willen wel onderwijs dat brengt hun beginsel mee. Dat beginsel is te pittig, te degelijk dan dat bet een oudewijs zou willen. De Gereformeerde landen stonden in dezen ook nooit ten achter bij andere, b.v. Rooms-Katholieke landen, en toen ons volk nog van de Gereformeerde beginselen was doortrokken, waren er niet minder mannen met Europeesche vermaardheid dan in onzen tijd, getuige de 16e en 17e eeuw. Maar dwepen met het onderwijs doen de Gereformeerden niet. Ook wil het Geref. Schoolonderwijs zijn terrein niet verlaten, om evenals de Staat doet, van de school een machine te maken, waarop allen gedruild en gedraaid worden naar één model, in steden en ten platteland scholen bouwende van gelijk aanzien, en een leerplan volgende voor hoog en laag van gelijke uitgebreidheid. Het Gereformeerde Schoolonderwijs laat het onderwijs zijn wat het is, namelijk een deel en hulpmiddel der opvoeding. En aan wie behoort nu de opvoeding? Volgens natuurlijke en goddelijke rechten aan de ouders. Het kleinste beestje voedt zelfs zijn eigen jongen op, hoeveel te meer dan een mensch naar de beeld van God geschapen. Terwijl de Schrift zegt: Gij ouders, voedt uwe kinderen op. Hoeveel belang beide, Kerk en Staat, ook bij goed onderwijs mogen hebben, nooit mag de Kerk zeggen met Rome: geef mij uwe kinderen slechts, de verantwoordelijkheid is voor ons; noch de Staat met het oude Sparta: de kinderen behoren mij. Neen, de kinderen behoren naar Goddelijke en menschelijke rechten aan de ouders. Zij blijven verantwoordelijk voor God. Hierin vergrijpt zich dan ook het Staatsonderwijs, dat het, niet rekenende met de rechten en de verplichtingen der ouders, noch met hunne verschillende inzichten, onder schijn van neutraliteit ééne richting van onderwijs aan al zijn burgers opdringt. Veel ouders, en zelfs ook Christenouders, dwalen ook zeer als zij meenen, dat zij er af zijn, indien zij maar hunne kinderen naar een Christelijke School zenden, alsof de meester er dan maar voor zorgen moet. Het Gereformeerde Schoolonderwijs gaat daarin niet mee. Het neemt niet, maar het geeft en helpt alleen. Denk maar eens aan de opkomst van het Christelijk Onderwijs in het gemeen en aan het Gereformeerde Onderwijs in het bijzonder. De ouders waren verlegen met de vraag, hoe aan hun Doopsbelofte te voldoen, n.l. om hun kinderen te onderwijzen en te laten onderwijzen in voorzegde leer, door hen beleden en hun dierbaar. Op de Staatsscholen? Dat liet hun geweten niet meer toe; want niet een kleine onrechtzinnigheid slechts, maar volslagen godsdiensteloosheid, waar Christus, en de Bijbel en het gebed ja, alle positieve godsdienst was gebannen, en er beginselen werden gekweekt, die zij voor hun kinderen verderfelijk achten. Daaraan durfden zij hun kinderen niet te vertrouwen. En terecht, omdat de invloed van het schoolonderwijs sterk is voor een kind, dat van 5 tot 12 jaren buiten slaap en speeltijd bijna het hele tij in de schoollucht, onder den schoolgeest verkeert. Zou men zich redden meteen tegengif in huis, op de Catechisatie of Zondagsschool? Maar dat alles kon niet opwegen tegen de school. En al kon het dat eenigzins, dan zou toch het een het andere neutraliseeren, en dus op school weer verloren gaan, of althans onderdrukt worden, de indrukken, door de andere hulpmiddelen gewekt. Toch moesten de kinderen onderwezen worden. Wat te doen, daar het de meeste ouders ontbrak aan tijd, of ook aan genoegzame ontwikkeling om ze naar behooren te onderwijzen? Het werd een zaak des gebeds, en bij de Heere onzer God is raad. Ziet, Hij wekte mannen, die voorgingen en den weg baanden, en wat ook de Hooge Regeering en de lagere Bestuurders daartegen uitvonden, er verrezen weldra scholen in de landen, waarheen deze ouders hun kinderen met een goed geweten konden laten gaan, en het aantal dier scholen vermeerderde met jaar tot jaar. In deze eenheidsbehoeften wil dus het Gereformeerde Schoolonderwijs voorzien; de ouders helpen in het opvoedende onderwijs hunner kinderen. Verder kan, verder mag het niet gaan. Gij ziet u alzoo een nederige plaats aangewezen, Vereeniging voor Gereformeerde Schoolonderwijs. Een plaats niet boven, maar naast de ouders die de hand van hulp reikende. Blijft daar, binnen de grenzen u van God aangewezen, en gij zult niet gevreesd worden als een heerschende macht maar gedankt als een helpende liefde. Gij zult de veerkracht der ouders niet verlammen door hun het werk uit handen te nemen, maar hun moed en kracht verhoogen, door hen te helpen tot een anders hopeloos arbeid. Sta er nooit naar alles te willen zijn, want zelfs het natuurlijk gevoel en het gezond verstand, en nog veel meer het Christelijk geweten en Gods ongenoegen zullen u tot niets verlagen, maar zoek, op eigen terrein werkend, voort te gaan en God zal uw arbeid zegenen. Na de pauze begaf men zich naar de Kerk, waar door Ds. Veltman van Spijk een boeiende feestrede werd uitgesproken naar aanleiding van Efez 6:46. Hierna werd het feest in de daartoe ingerichte school verder voortgezet. Onder afwisseling van gezang werden door onderscheidene sprekers, waaronder drie onderwijzers uit andere plaatsen, leerzame, opwekkende toespraken gehouden, en met lof en dank aan den Heere voor al het goede, werd deze feestdag geëindigd. EEN FEESTGENOOT. DE UNIE "EEN SCHOOL MET DEN BIJBEL." De dag van den 15en Aug. j.1. was voor de vrienden van het Chr. Onderwijs te 't Zandt een heuchelijke dag. Toen mochten ze nl. het voorrecht genieten het nieuwe schoolgebouw voor Chr. Onderwijs geopend te zien. Des namiddags om haak drie begaven zich de ouders en kinderen, vrienden en belangstellenden, ook uit andere plaatsen, naar het nette feestelijk getooide schoolgebouw. De Presideur der Commisie, Ds. Muldering, heette allen hartelijk welkom, opende het inwijdingsfeest met gebed en psalmgezang, hield een zakelijke rede over het ontstaan en de wording der School, en ging vervolgens over tot de installatie van de Hoofdonderwijzer, de Heer M. de Graaf, uit Nieuwdorp tot ons overgekomen. Hierop aanvaardde de Onderwijzer zijn gewichtige taak niet zonder een hartelijke toespraak aan de Schoolcommisie, ouders, vrienden en kinderen. Toen sprak de Heer Burgemeester, hoewel vroeger staander van het openbaar onderwijs, een woord van waardeering en hulde aan het Bestuur der school en de Architect. Nadat de heer A. Evers van Spijk, nog een woord in het belang van AGENDA voor de Zesde Jaarvergadering, te houden op Donderdag 30 Oktober 1884, des voormiddags ten 10 uur, in het gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, te Utrecht. 1. Tekening der presentielijsten. 2. Opening om 10 uur. 3. Vaststelling van het Jaarverslag over 1883. 4. Mededeelingen van de Voorzitter. 5. Mededeelingen van de Secretaris. 6. Mededeelingen van de Penningmeester. 7. Verkiezing van 3 Bestuursleden. Het Bestuur biedt volgens Art. 7 de volgende dubbeltallen aan: a. in de vacature van Mr. B. J. L. Baron de Geer van Jutphaas (aan de beurt van aftreding): Mr. A. van Beeck Calkoen en W. van Oosterwijk Bruijn. b. in de vacature van Dr. A. Kuyper (aan de beurt van aftreding): Ds. H. Pierson en Dr. S. R. Hermanides. c. in de vacature van Ds. W. Vliegenthart (wegens het nemen van ontslag): Ds. L. Tinholt en Ds. J. de Jong. N.B. De Stemgerechtigden kunnen ook andere personen voordragen. (Zie Art. h van de Statuten.) 8. Pauze van 12'½—1 uur. 9. Behandeling der voorstellen en vragen. (Zie onder.) 10. Gelegenheid tot het doen van mededeelingen. 11. Sluiting om 3½ uur. Namens het Bestuur der Unie, A. F. DE SAVORNIN LOHMAN, Voorzitter. R. DERKSEN, Secretaris. Rotterdam, 17 Aug. 1884. Voorstellen en Vragen. 1. Van het Bestuur der Unie: Het Bestuur der Unie stelt voor om uit de inkomsten der Unie van het jaar 1885 een bijdrage van f 500.-- te bestemmen voor de vernieuwing van het gebouw voor de Normaalschool op den Klokkenberg te Nijmegen. 2. Van het Bestuur der Unie: Art. 10, derde lid, van de Statuten wordt gelezen : "Elk Locaal-Comité bezit minstens één stem, doch brengt daarenboven nog één stem uit voor elke f 1000 --, die de UnieCollectie in dat jaar bezit opgebracht." 3. Van het Locaal-Comité Zaandam : Aan Art. 3, vierde lid van de Statuten, worden achter het woord : kweekscholen, de woorden : en normaallessen gevoegd. 4. Van het Locaal-Comité Burum: Het Locaal-Comité Burum geeft de Vergadering in ernstige overweging, om in de Statuten der Unie een zodanig Artikel op te nemen, waarbij bepaald wordt de oprichting van een fonds, waaruit in buigewone toestanden gesubsidieerd kan worden in zulke gevallen, waarin noch de Vereeniging voor C. N. S., noch de Vereeniging voor G. S., volgens de bestaande Reglementen kan ondersteunen. 5. Van het Locaal-Comité Rotterdam: Aangezien de vorige Jaarvergadering heeft gegeven dat de voorstanders van de Scholen met den Bijbel het onderzoek der Overheid naar de bekwaamheid van hunne onderwijzers geen voldoenden waarborg achten voor goed onderwijs en toen besloten heeft om in deze Jaarvergadering de vraag te behandelen op welke wijze hierin zou kunnen voorzien worden, zo doet het Locaal-Comité te Rotterdam in verband met deze zaak het volgende voorstel: Het Bestuur der Unie benoemt een Commissie van 7 leden, (waaronder een lid van het Bestuur der Unie, dat tevens het voorzitterschap bekleedt) die een Leerplan samenstelt voor de Scholen met den Bijbel in ons land — en in een uitgewerkt memorie genoemd Leerplan toelicht. Het rapport van die Commissie wordt vóór 1 Juli 1885 bij den Secretaris der Unie ingediend, zodat het in de volgende Jaarvergadering een punt van overweging kan uitmaken. 6. Van het Locaal-Comité Westbroek: Welke bedoeling heeft het Bestuur der Unie met de toegezonden vragen omtrent de fondsen tot schoolstichting? 7. Van het Locaal-Comité 's Gravenhage: Zou er iets aan gedaan kunnen worden om de belangstelling der vrouwen voor de Unie-Collectie op te wekken? 8. Van het Locaal-Comité 'sGravenhage: Zou het niet op den weg der Unie liggen om thans te petitioneeren tot wijziging van Art. 194 bij de mogelijke aanstaande Grondwetsherziening? 9. Van het Locaal-Comité Delft: Welke kan de reden zijn, dat in de Provincie Zeeland zo weinig Scholen met den Bijbel bestaan? N.B. De namen der Afgevaardigden en der Stemhebbende Correspondenten, die deze Jaarvergadering hopen bij te wonen, moeten vóór den 20sten Oktober a.s., doch uiterlijk twee dagen vóór de Jaarvergadering, aan den Secretaris der Unie zijn opgegeven, met vermelding of zij aan den Main dinsdag, die om vier uur avonds bij den heer W. H. F. Klokke, hoek Keistraat (bij de Domkerk) à 1.50 zal gehouden worden, hopen deel te nemen. Ter voorkoming van verwarring, worden de Correspondenten dringend uitgenoodigd van bovenstaande mededeeling nota te nemen. Toegang tot de Jaarvergadering van de Unie hebben alle Correspondenten, Afgevaardigden, Bestuursleden en contribuerende Leden van Locale Comité's, die gelden in de kas der Unie storten. Stemrecht hebben alleen de Afgevaardigden der georganiseerde Locale Comité's alsmede de Correspondenten van Locale Comité's, die nog niet bij Reglement georganiseerd zijn. en wordt in dit werk door een tweetal helpers bijgestaan. Hij zou meer willen werken onder de inlanders, en laat niet na dit als het hoofddoel van zijn Zending onder het oog te houden. Zijne kleine gemeente, die in den laatsten tijd met eenige leden is vermeerderd, staat hem wakker bij in het werk der Evangelisatie, in 1883 bracht zij daartoe een som van f 1554.47 bijeen. Uiteenlopende particuliere schrijven van hem zien wij tot onze niet geringe blijdschap dat hij met zijn kerkje zal op orde komen, en dit zonder enige hulp uit Nederland. Zoo moet het gaan, de Zendingsgemeenten moeten bewijzen zelf ook iets te willen doen; en wij hebben goede hoop dat dit werk langs zoveel meer dienstbaar zal worden aan de uitbreiding van het koninkrijk Gods ook onder de inlanders in onze Oost. Ook van broeder Huijsing te Batavia ontvingen wij goede tijdingen. De commissie heeft met genoegen kennis genomen van zijn jaarverslag. Die broeder bewijst een oog en hart te hebben voor de behoeften en belangen der zending, ook onder de inlanders. Hij geniet voortdurend met zijn Echtgenote eene goede gezondheid en werkt met lust. Zijne prediking in het Hollands en Maleisch wordt steeds getrouw bijgewoond. Zijn Zondagschool wordt door 30, zijn catechisaties door 50 leerlingen bezocht. De 3 dagscholen tellen meer dan 100 leerlingen. Ook te Batavia, onze lezers weten het, heeft men behoefte, dringende behoefte aan een grooter en doelmatiger kerkgebouw. Wij hopen dat het goede voorbeeld van Soerabaja de gemeente te Batavia, indien zij het vermogen, mag opwekken om gelijke wijze de hand aan het werk te slaan, ik verwacht men zou dan hier in Nederland ook niet achterblijven om hunne handen te sterken. Vraagt men ons: wat deelen de broeders Delfos en Huijsing mee van den zegen Gods op hun arbeid tot bekeering van zondaren? Wij antwoorden: Die broeders zijn op dit punt zeer voorzichtig en beschrijven in hun mededeelingen, wat wij in hen prizen. Ten eerste, arbeiden zij nog niet lang op hun standplaatsen; ten tweede, hoewel zij bespeuren dat hun arbeid invloed heeft op sommige harten, weten zij ook dat niet alle bloeisel zich tot vrucht zet, en dat de landman met langmoedigheid de kostelijke vrucht verwacht. Toch zijn er onder de Europeanen, gelijkgestelden en inlanders waarop zij goede hope hebben. Dat wij ons hierover verblijden, en altijd gedenken dat het werk der bekeering het eigen werk van den Heiligen Geest Gods is, die zijn Woord aan het hart moet brengen tot waarachtige wedergeboorte. Bidden wij veel en ernstig dat de Heere en hier en daar de kracht zijns Geestes openbaren mag, opdat de dienaren des Woords en in Nederland en in onze Indische en overal getuigen mogen; „en de Heere deed dagelijks toe tot de gemeente, die zalig worden." Een waar genot is 't ons als advertentie te kunnen overnemen het bericht van de huwelijksvoltrekking van onzen waarderen en zwaar beproefden broeder VAN ALPHEN. Ruste 's Heeren zegen kennelijk op deze verbindings en zij Zijne genade hem een trouwe hulp in het hem aanbevolen werk! A. B. Uit „De Hoop" van 23 Aug. nemen wij al vast het volgende verslag over, omdat wij nog geen officieel ontvangen hebben en onze lezers zeker belangstellend er naar uitzien. Vergadering van Afgevaardigden, van Kerkeraden en Diaconiën en belangstellenden ter zake der Christelijke verzorging van Krankzinnigen, Doofstommen en Blinden, gehouden te Utrecht, d.d. 21 Augustus 1884, in het Militaire tehuis te Utrecht. Vertegenwoordigd waren afgevaardigden van 62 Kerkeraden, namelijk 32 van de Christelijke Gereformeerde kerk, 29 van het Nederlands Hervormd Kerkgenootschap en een van de Vrije Evangelische Gemeente te Amsterdam. De Voorzitter, de heer Lindeboom, opende de Vergadering met het laten zingen van Psalm 22:12 en 13, waarna ds. van der Bergh, van Schaarsbergen, voorging in het gebed en de Voorzitter voorlas Hebreeën 2. Naar aanleiding van het gelezene spreekt de Voorzitter een ernstig en opwekkend woord, om voort te gaan op den weg der Christelijke verzorging van Krankzinnigen, Doofstommen en Blinden, met het oog op den eenigen Hoogepriester. Op voorstel van den Voorzitter wordt besloten, aan iedere kerkeraad of diaconie, die afgevaardigden zond, een stem te geven, waarna bij acclamatie besloten wordt, dat de voorlopige Commissie de leiding der Vergadering op zich zal nemen. Op de vraag, of het de bedoeling was der Vergadering, om het beginsel in deze uit te strekken, niet alleen tot de arme krankzinnigen, maar ook tot hen die tot de gegoeden behoorden, antwoord de voorzitter toestemmend. Alvorens tot discussie over te gaan, verklaren verschillende afgevaardigden, dat, hoewel hunne lastgevers allen doordrongen waren van het groot belang der zaak, zij echter geen bepaald mandaat hadden, maar toch hier waren om sympathie te betuigen en om nadere informaties te ontvangen. Verschillende sprekers voerden het woord over de mogelijkheid om al dan niet vanwege de Kerkeraden deze zaak aan te nemen. Met het oog op den toestand van het Nederlands Hervormd Kerkgenootschap, wordt, door velen, samenwerking tusschen de verschillende kerkeraden niet gewenscht en niet uitvoerbaar geacht. Na verschillende discussie liet de Voorzitter de vraag, of de Vergadering: 1° erkent, Christelijke verzorging van krankzinnigen, blinden en doofstommen noodzakelijk; 2° Declaart, in het ontbreken daarvan de schuld van het Christelijk Nederland voor God den Heere te zien. 3° ook levens zeer wenschelijk acht de bestrijding der oorzaken, waardoor bedoelde ongelukkigen beslaan. Het doel is, dat gevolmachtigde afgevaardigden daar samenspreken, om te komen tot een geordend plan van samenwerking, ieder die deel neemt, begint zich aan Gods Woord te onderwerpen. De vraag naar een Kerkelijke Belijdenis, laten wij, volgens het standpunt der voorloopige Vergadering te Utrecht, een open vraag. De Vergadering van Kerkeraden en Diakoniën kan zelve daarover beslissen. Wellicht blijkt het daar, dat samenwerking tussen Diakoniën en Kerkeraden van verschillende genootschappen doenlijk is; in elk geval zal een samenspreking veelzins nuttig kunnen zijn. Ook, al ware dit het gevolg: dat Diakoniën en Kerkeraden uit hetzelfde Kerkgenootschap tot samenwerkend optreden gedrongen werden, en dat alzoo van verschillende zijden, en op verschillende wijzen, voor deze noodige zaak de arbeid begon, ook dit zou een rijke zegen, een hoogst verblijdend verschijnsel zijn in deze dagen van diepe afval en zware oordeelen en dreigende teekenen. Op de vraag, welke verhouding er tussen onze Commissie en zulk een Vergadering zal wezen, is het antwoord: Ons doel is niets anders dan om te dienen. Wij roepen u ter samenkomst, we bepalen plaats en tijd, wij helpen die Vergadering zich te constitueeren, wij lichten haar voor met de vruchten van onzen voorbereidenden arbeid, om voorts, die Vergadering zelve te laten spreken en besluiten. Van haar besluit zal het afhangen, wat wij te zeggen en te adviseren zullen hebben aan de Algemene Vergadering van belangstellenden, die, naar opdracht der eerste, zoo de Heere wil, in het begin van October te Utrecht bijeengeroepen zal worden. Wij zullen ons verblijden, indien wij zullen kunnen zeggen: broeders, de Kerk is ontwaakt; zij begint met het werk; te gunsten hare pogingen zullen wij dat zij een Tehuis kunnen oprichten, waarin niet alleen voor de arme krankzinnigen, maar ook voor de zelfbetalenden, en zowel voor lijders uit de wereldsche als uit de christelijke kringen, een gewenschte plaats zijn. De geheele Vergadering betuigde eenstemming, met opstaan, — instemming hiermede, waarna de voorzitter opnieuw de vraag aan de orde stelde: Zal de zaak uitgaan van de kerkeraden of van een vereeniging, waarin kerkeraden en partikulieren kunnen medewerken? Ds. v. d. Bergh, van Schaarsbergen, wijst op de grote schuld, die de gemeente van Christus in deze heeft, door het steeds verzuimen der roeping tot verpleging van Krankzinnigen, Doofstommen en Blinden: die schuld rust zwaar op de gemeenten en het is de plicht der Kerkeraden die zorg ten spoedigste te nemen, ten einde deze schuld ten spoedigste veranderd worde. Na de belangrijke en brede discussie verklaarden ten slotte 14 kerkeraden zich voor het beginsel, om het alleen door kerkeraden te doen uitvoeren, waarvan 4 later verklaarden, zich in den aard der stemming te hebben vergist. Na de stemming wordt een kleine pauze gehouden, waarna de vergadering door de Voorzitter wordt heropend met het zingen van psalm 12. Ds. v. d. Bergh, van Schaarsbergen, deelt mede, dat de afgevaardigden der diaconiën en kerkeraden, die voor het vorige voorstel hebben gestemd, over 14 dagen een vergadering zullen hebben, om te beslissen of zij de zaak zullen aanvatten. De Voorzitter constateert, dat de Vergadering tamelijk wel heeft uitgemaakt, dat de kerkeraden de zaak niet kunnen aanvatten; dus dat de Commissie de zaak zal voortzetten en de voorgenomen vergadering in Oktober a.s. zal bijeenroepen. Verschillende motieën en voorstellen worden als nu voorgesteld, om te doen uitkomen, de redenen waarom zoo weinige kerkeraden zich hebben doen vertegenwoordigen, of zoo weinigen zich beslist hebben uitgesproken, waarna een motie van Ds. Kropveld wordt aangenomen, luidende aldus: „De vergadering alles gehoord hebbende, oordeelt dat van haren twijfel geen Commissie behoort benoemd te worden, doch ondersteunt ten zeerste de pogingen der voorloopige Commissie." Na aanneming dezer motie deelt de Voorzitter de stappen mede, door de Commissie in deze gedaan, in afwachting van het resultaat dezer Vergadering. Hij verzocht Ds. v. d. Bergh voorlezing van een concept-reglement, waarin o.a. wordt voorgesteld, het bestuur te doen bestaan uit 7 leden — de grondslag der Vereeniging zal zijn, Gods Woord en de belijdenis der Ned. Geref. Kerk in deze landen. Steeds zullen 2/3 der bestuursleden door onderteekening hunne instemming met bovenstaande belijdenis moeten betuigen. Kerkeraden en particulieren kunnen lid worden zonder schriftelijke instemming te betuigen met die belijdenis enz. Voorts is de voorloopige Commissie in onderhandeling getreden over eenige perceelen onder anderen over een perceel te Ermelo (niet de gestichten van wijnen Ds. Witteveen,) groot 20 Hectaren, dat voor ongeveer 40 duizend gulden te koop zoude zijn, de verbouwing van het zich daarop bevindend gebouw zal ongeveer 16 mille kosten, waardoor voorloopig ruimte zoude verkregen worden voor een 20-tal lijders en verder de noodige ruimte aanbiedt ter uitbreiding in den geest van het gesticht te Koudekerken, waarvan Dr. Hermannides een zeer uitvoerige beschrijving gaf, welk stelsel het zoogenoemde paviljoenstelsel is, hetwelk voor dergelijke gestichten zeer aan te bevelen is. Na dankbetuiging door den Voorzitter aan Dr. Hermannides, voor zijne inlichtingen, vraagt hij of de Vergadering zich wil uitspreken, of zij al dan niet instemt met de voorloopige stappen der Commissie, en of zij op den verderen steun der Vergadering kan rekenen. Levendig applaus was de welwillendste tolk van de gevoelens der Vergadering, die daarna door den Voorzitter gesloten werd, in afwachting wat de Vergadering in October a.s. verder zal beslissen. Daarna eindigde Ds. Donner de Samenkomst met dankzegging. ING ZONDEN VALSCHE KERK. Na de vergadering, gehouden in Utrecht op Donderdag inzake Christelijke verzorging van krankzinnigen enz., werd ik door enkele broeders geïnterpelleerd over bovenstaande uitdrukking, waarmee ik in het debat het Herv. kerkgenootschap had gekwalificeerd, en dat nog wel ten aanhoor van zoovele Herv. broeders, wier medewerking in de besproken zaak toch gewenscht is. Zij meenden, dat het in een vergadering als deze niet noodig was, om „de kerkelijke kwestie" er bij te halen en daardoor onwillekeurig broeders van andere gezindten te kwetsen. 't Was echter mijn volle overtuiging, dat in een vergadering, hoofdzakelijk bestaande uit vertegenwoordigers van kerkeraden uit onderscheidene kerkgenootschappen, de kerkelijke kwestie niet onaangeroerd kon blijven. Ware het slechts een vergadering geweest van particuliere Christenen, dan zou 't geen van het Herv. genootschap gezegd heb niet ter plaatse geweest zijn. De vraag, die besproken werd, was hoofdzakelijk deze: Verklaren de kerkeraden, die vertegenwoordigd zijn (ongeveer 55 in getal), zich bereid om de taak der voorlopige Commissie inzake Christelijke verzorging van krankzinnigen enz. over te nemen en alzoo een kerkelijke stichting voor die arme lijders in het leven te roepen? Aan die vraag lag natuurlijk weerzijdsche erkenning van de kerkeraden, als vertegenwoordigers van de gemeente van Christus, ten grondslag. Er werd dan ook voortdurend gesproken van de krankheit, de schuld, het verzuim, de onverschilligheid enz. der kerken, waarmee dan bedoeld werden alle gemeenten, zoowel die van de Chr. Ger. Kerk als van het Herv. genootschap. Nu stem ik gaarne toe, dat ook de gemeenten onze kerk meer schuld hebben aan het nog ontbreken van een christelijke inrichting voor krankzinnigen, doofstommen en blinden, en dat de kerk roeping heeft om de stroom der christelijke philanthropie in kerkelijke bedding te leiden, haar banden in barmhartigheid uitstrekkende naar allen, die lichamelijk en geestelijk ellendig zijn. Maar ik vroeg mijzelf af: kunnen nu onze kerkeraden zich van hunne tot hiertoe verwaarloosde roeping kwijten door zich te vereenigen met kerkeraden van een genootschap, dat toch door ons op grond van onze geloofsbelijdenis als een valse kerk wordt beschouwd ? — En ziet, ik nam in deze vergadering, waar elk zijn gevoelen vrij mocht uitspreken, de vrijmoedigheid om mijn gedachte openbaar te maken. Of dit nu zóó onverstandig was, dat ik verdiende te worden uitgesleten, gelijk sommigen deden, daarmede onwillekeuring een soort van zwakheid of lafheid verradende, laat ik anderen ter beoordeling. Misschien was het wel wat stout van mij, dat ik het de voorlopige commissie euvel duidde, dat zij alle mogelijke kerkeraden bijeen had opgeroepen om te beslissen over bovengemelde vraag, maar dat stond ook al weer in nauw verband met het bezwaar, dat ik uitsprak. Mijn doel was eenvoudig, om te komen tot een zuiver standpunt voor de besproken stichting. Moet de stichting een kerkelijke zijn, dan ook den zuiver kerkdijken weg ingeslagen, die daar loopt van den kerkeraad naar de Synode. Maar dan ken ik ook geen andere kerk in ons land, die, met hoeveel gebrek ook, dezen weg zoo zuiver houdt als de Christelijke Gereformeerde. Tot hier toe heeft echter geen onze kerkeraad den geloofsmoed gehad om de zaak aan te vatten. Daar behoort ook nog al wat toe. Het einde zal dan ook wel zijn, gelijk trouwens wel vooraf te berekenen was, dat er een particuliere vereniging zal worden opgericht, waarbij zich dan de kerkeraad als leden kunnen aansluiten. De noodzakelijkheid dringt tot spoedig handelen. Dwaas zou het zijn, om langer te wachten naar het optreden van een kerkelijke corporatie. Dat heeft de voorlopige commissie ook begrepen. Reeds liet zij aan de vergadering te Utrecht een ontwerpreglement hooren, waarover de vergadering van belangstellenden, die zo God wil in oktober zal worden samengeroepen, te besluiten zal hebben. Als dat ontwerp door de commissie tijdig in de bladen wordt bekend gemaakt, kan wellicht de discussie er over veel worden bekort. En moge dan, onder Gods zegen, de uitkomst van die vergadering zijn, dat de Christenen in Nederland de handen ineenslaan, om de zo gewenschte zaak tot stand te brengen, opdat er weldra een stichting verrijst, waar onze diep ellendigen, die van hun zinnen beroofd of daarin gekrenkt zijn, niet slechts lichamelijk, maar ook onder de weldadige invloed van de Christelijke barmhartigheid, volgens het wil en de geloofsgedachte van Jezus, en des gelovigen gebed in Jezus' naam overeenkomstig hun geestelijke behoeften worden verzorgd. Zaandam. M. J. v. d. HOOGT. Ds. A. G. de Waal heeft zich mettertijd te Kampen gevestigd als Emerituspredikant en verzoekt dat, daarheen dus voortaan brieven enz. zullen geadresseerd worden. Kampen. BovenJiieuwstraat, W. H. No. 284. ADVERTENTIE. Getrouwd: J. J. VAN ALPHEN en P. E. KAL. Kwitang, 7 Aug 1844. Bevallen van een Zoon T. KAMSTRA-PARS. Franeker, 23/8'84. Heden overleed tot diepe droefenis van mij, hare kinderen en behuwdkinderen, mijn geliefde Echtgenote en hunne, onverblikkelijk en in den Heere ontslagen in den ouderdom van ruim 70 jaar. Kinderen en Behuwdkinderen. Op Heer Algemene dienst, Giesendam, 16 Aug. 1884. Heden overleed, tot mijn diepe droefenis, na een zeer geduldig lijden, mijn geliefde Echtgenoot, Mijnheer Maartens Broere, in den ouderdom van ruim 72 jaar, waarvan ik er 47 in een gelijkwaardig echt met hem verbonden mocht zijn. Mijn verlies is zeer groot; doch hem is 't sterven gewonnen. Hij stierf, gelijk hij geleefd heeft, in bestemde geloofsvertrouwen op zijn God en Heiland. Nu is hij bij Jezus; en geniet hij de rust, waarvoor hij hier reeds, gelovig en biddend, heelt uitgezien en verlangd! Dit besef lenigt onze smart, en vertroost ons in onze droefenis. Weduwnaar M. BROERE, geb. van den Heuvel. De Vrijmachtige heeft in den vroegen Sabbethmorgen van 24 dezer mijn dierbare Echtgenote, Antje J. Hoekstra, met wie ik ruim 8 maanden door echt vereenigd was, in haar 23ste levensjaar door den dood van mij weggenomen. Binnen 5 jaar is zij haar vader, broer, zuster en moeder naar de eeuwigheid gevolgd. Ik zie haar na, wel diep bedroefd, doch ook gemoedigd, daar zij geloofde naar Jezus te gaan. J. K. KALMA, Boxum, 1884. Heden overleed, tot onze diepe smart, onze zeer geliefde Moeder, Geske Faber, weduwe van E. Wolthuis, in den ouderdom van bijna zes en zestig jaren. Getroost echter kunnen wij haar nastaren, daar zij naar haar begeerte ontbonden en in Christus ontslapen is. Namens de Familie, H. Hammingh. Tot mijn diepe smart en die van onze familie overleed heden nacht plotseling mijn dierbare Echtgenote in den ouderdom van 51 jaren. Een ieder die haar van nabij kende kan beseffen wat ik in haar verlies. De hoop dat zij in den Heer ontslapen is, lenigt mijn smart. S. De Jongh, Middelburg, 26 Augustus '84. Onze geliefde Broeder J.J. De Groot, voor ruim 3 jaren met zijn gade naar Kalamazoo N.A. vertrokken is den 4 Aug. in den ouderdom van bijna 30 jaren, zacht en kalm de eeuwige rust te vinden. P.J. De Groot. M.H. De Groot, Baambrugse, Heden ontsleept, zeer onverwacht, mijn dierbare echtgenote en der kinderen liefdevolle moeder, Grietje Kroodsma, in den ouderdom van 56 jaren en 6 maanden, na een genoegzame echtvereniging van ruim 35 jaren. De hoop des eeuwigen levens zij in dezen onze troost. Meile G. Miedema, Leeuwarden. Algemeene kennisgeving. Heden overleed tot onze diepe smart ons geliefde jongste kindje. Wij hopen Gode te zwijgen. A. Loois. S. Loois, Pernis, 25 Aug. 1884. EEN KIMMEN zijn vak goed verstaande, zag zich graag gevestigd op een flink dorp of in een plaats waar behoefte aan een goede Kleermaker is. Bij voorkeur echter daar, waar hij zijn kinderen op een Christelijke School kan zenden. Brieven franco te adreseren aan H. BULENS te Winterwijk. Broeders & Pijbes, Commissionairs in Effecten enz. Spilsluizen tegenover de Ossemarkt, GRONINGEN. Sipkes, DE TOEKOMST DES HEEREN is UITVERKOCHT. De derde druk is ter perse. El. BULENS. Zelfopvoeding. EEN WEGWIJZER VOOR JONGELIEDEN, is de titel van een werkje dat, waarvan in Engeland reeds elf uitgaven verschenen. Niemand verwacht dit werkje te kennen; het is in een Engelsch bandje bij de voornaamste Boekhandelaren te koop. Kampen. LAURENS VAN HULST, tussen Aberdeen & DIRECT, met de snelvarende, uitstekend voor Passagiers ingerichte Stoomschepen der Nederlandse-Amerikaansche Stoomvaart-Maatschappij. Volgende Afvaarten. Van ROTTERDAM: 13 Sept. Stoomschip P. CALAND. 20 „ „ LEERDAM 4 (Kt. „ W. A. SCHOLTEN. 18 „ „ MAASDAM. Van HAMMEN: 6 Sept. Stoomschip EDAM. 27 „ „ ZAANDAM. 11 Oct. „ SCHIEDAM. 25 „ „ EDAM. Biljetten naar alle plaatsen van de Verenigde Staten worden tot billijke prijzen afgegeven door DE DIRECTIE te Rotterdam en hare bekende AGENTEN. Vervoer van pakjes en pakketten naar alle Spoorwegstations van de Verenigde Staten tegen billijke prijzen. Inlichtingen met tarieven gratis en franco. Stoomdruk. — Laurens van Hulst — Kampen EEN KLEERMAKER, zijn vak goed verstaande, zag zich graag gevestigd op een flink dorp of in een plaats waar behoefte aan een goede Kleermaker is. Bij voorkeur echter daar, waar hij zijn kinderen op een Christelijke School kan zenden. Brieven franco te adreseren aan H. BULENS te Winterwijk. Broeders & Pijbes, Commissionairs in Effecten enz. Spilsluizen tegenover de Ossemarkt, GRONINGEN. Sipkes, DE TOEKOMST DES HEEREN is. 