Weekblad voor Israe\u0308lietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 2, 1872, no. 52, 26-01-1872 
Tweede Jaargang WEEKBLAD No. 52. TSff Tl) T CS eisza, Uitgegeven van wege de „Vereeniging ter beoetening van Joodsche Wetenschappen” te TIOTTEEE^n^^ onder Oloofd-Redaktie van UT. VAUT BUllKli'lV I AA BUURfeA. te ««„da. .net .nedewerkias van verscheidene Israëlietische geletterden in Aederland, I . Verschijnt eiken VRIJDAG. – Prüs ner jaargang / 3.G0 voor geheel Nederland.te voMoen per kwartaal ad 90 Cents. _ Afzonderlijke noinmers lO Cents. stukken T '-®"«aaniste stukken worden bij het einde van eiken jaargang gratis aan de Abonnenten toegezonden. VRIJDAG, 26 Januari 1872. P'zh 3’'7in ra j Advertentien lO Cents per regel. Groole letters worden naar plaatsruimte berekend. I Ongefrankeerde Brieven worden niet aangenomen. ° Berichten en Advertentiën gelieve men vdo'r i aan het bureau van dit j blad, Keizehstraat, Wijk 2, No. 3.53 .... 533 loH T. zullen kwartaal eindigende. abon enS eTI 7'®'' bedrag daarvan bij onze Tn k I fe dis|,one,Ten. eers e noL? ffeiPtijdig met het nommer van den derden jaargang v rzonden. DE UrrfißVKD.'s; —■rmi'Mi ■■ J-1 Li V riJLto• Botterdam, 25 Januari. .p ;i sr*; “n;, t:: tT r"”’- ge weken 'dïf de"t''tZ77“ ®7®* dat sedert eeni-LrdTu Igege en , . oppave van den njken inbond van het thans dat dit bkd 7"'“'®o adveitentie) blijkt duidelijk lanZell 7 Ungstellen ,n hetgeen er op het zoo ruime veld Ln omgaat i lp PlpTlF- ? ‘®“L™i:n' Z ! és? i'i?s ~ 7 " '-«.het bestuur der gunstfg bekende,, doel door de afdedihff voornemen, voor genoemd telXL?entL7fsr7'’o‘d ' ‘''■® en inneming van den B Ïl’herL'" ® f®it-n die aan de herinneren, aanschouwelijk voorgesteld. Bokaal de Ninme WmomV I ' den 20 dezer had in het ondei wijzers plaats weZT T' .'''='S'‘dfring van Israël. Godsd. gewoond De v!rn- d de.tigtal belangstellenden werd bijdoel der bijeenkomst s’chetste e toespraak geopend, waarin hij het j der Isri.ël. Gorlsd onderwiiv ’Benijdenswaardige positie I «aar zijn oo.deel hoofSriTink 7 dat veel privaat onderwi s in de miiieerdi 11, zich no ,' door ongeëia- | een P-js'dTe“\:i77?.\ZTl’.ti 77.7- en wel ! voor tegentegaan, wenschte de ' i om dit laatste 1 Godsd. oXwiizers tr vereen,ging van I zoude verbinden voor iel d 1 som, onderwijs te geven Als n fdd' X 7’''l 7 bepaalde | naleving dier benaX'f7 d ''e'' ''ereeniging tot | gesiichl, van welks worden I Ook zou er later een weterisrhann l't naleving verstoken zou zijn.- | geroepen. Over een en ander mriehiing worden in bet leven | woord gevoerd en meer vooral verschillende aanwezigen het 1 zou zijn te kunnen beltten tt°XervT,:Xd d"'X I kuil,ren door ongeëxamineerden De heer L I terecht op, dat men, alvorens virl, 9 "leikte J ‘ wissen van de toetreding zoo niet va7"t7“‘7''’ verge- | j meerderheid der geëxamineerde, Cndsd van de overgroote | j voor de zoogenaL.de I ' de ondervinding Lnoegzaam lX'^‘'f| deel der oudefs oVged, XorJ Lrn°-t meeren- I I in zake den Godsdirn«t befnfrnH* de leiding hunner kinderen I ' voorstel van den heer M Rotfd; Ten slotte werd op | Acht de vergadering hei u-enwheliik gebracht: | home tot stof/eiMp 7 j f. 7 vereemgmg tot stand I men bevestigend wordt n>®t algemeene stom- I den heer Pb. Elte overgegaan tot voorstel van den vijf leden, die zieli zal bLl!sten 7e. t 7 van, | aan genoemd doel bevorderlijk kunnen 77 • ■ stfmming is dat als leden der komml».; 7' T>e uitslag der gehouden I H. J. Bebber. M. Roest I jT. 1 I Asscher, die zich deze benoeming'laSTeïgfvTlleÏ' n""' '“f ®- I aan de orde ziinde wnrHf ,i. *®‘Sevallen. 1 hans mets meer I dankzegging voor de trouwe opk'o®L7teLo“ me gesloten.®''’'’"’ ®'’''®' | Naar wij vernemen zal op Woensdagavond den 31 dezer ter Tweede Synagoge een buitengewone Godsdienstoefening worden gehouden ter gelegenheid der inwijding eener nieuw geschreven Wetrol, voorzien van zilveren grip 'pa en dito T benevens nilD en. C’lsSo, zijnde een en ander een reeds vroeger door ons Vermeld geschenk van tievr. J. S. Rubens, vroeger wed. van den beer S. ’s Hage, 22 Januari. Eerstdaags zal de heer M. B. Dessan, die voor den tijd van twee maanden verlof bekomen heeft, om, met het oog cp zijn sedert lang geschokte gezondheid, rust te genieten, zich van hier naar Homburg begeven. Onze beste wenschen vergezellen den verdienstelijken man, moge hij geheel hersteld in ons midden wedeikeeren! Cironingen. 15 Januari. Gisterenavond had in de groote zaal van het Concerthuis voor een talrijk publiek de 2de van de volksvoordrachten plaats, die van wege de Gioningsche afdeeling der ,Maatschappij tot nut der Israëlieten in Nederland" woiden gehouden. De heer Jacques Oppenheim , doctorandus in de rechten en leeraar in de staathuishoudkunde aan het gymnasium alhier trad als spreker op. in een doorwrochte en boeiende rede wees hij zijn hooiders op den grooten rang die de vraag naar de veriietcring van den toestand der arbeidende klasse de zoogenaamde sociale kwestie onder de kwesliën van den dag inneemt. Spreker meende dat, om tot een goede oplossing van dit netelig vraagstuk te komen, de bewegende kracht van de arbeidende klasse ze.ve moest uitgaan. En al was de radikale genezing van de maatschappelijke kwaal nog niet spoedig te wachten, toch kan de zoogenaamde 4de stand zelf veel bijdragen tot verbetering van zijn lot, door de woorden van de Géneslet ter harte te nemen; ,werken , denken en leeren is leven.” i nz. Naar aanleiding van die dichtregelen toonde de spreker in het breede aan, dat werken, denken en leeren ’s menschen bestemming uitmaken op deze aarde. Hij wees op de groote vruchten die de arbeidzaamheid heeft opgeleverd, op de groote werken door haar gewrocht. Het woord denken gaf hem aanleiding om stil te staan bij het vooral onder de Israëlieten veel voorkoii;ende misbruik, dat onberaden huwelijken worden gesloten. Op populaire en boeiende wijze werd de leer van Malftius , dat de bevolking in evenredigheid moet zijn met de middelen van bestaan, uiteengezet entoegeliiht. Vooral die leer, moest volgens den spreker, licht werpen over het groote vraagstuk van den dag. In de 3e plaats werd het noodzakelijke van onderwijs en beschaving betoogd en wees de heer Oppenheim uit onderscheidene gezegden der rabbijnen aan, hoe reeds door hen onderwijs als het hoofdnriddel tot bevordering van volkswelvaart werd beschouwd en geprezen. Ten slotte werd aangetoond, boe op de Israëlieten in Nederland de dure verplichting rust, zich tot trouwe en nuttige staatsburgers te bekwamen. In Nederland hadden hun voorvaderen het eerst de rust gevonden, waarnaar zij snikten, daar werden zij gastvrij ontvangen en opgenomen, toen zij vervolging en brandstapel ontvloden, daar leefden zij toen reeds onder een grondwet die een vrijen geest ademt, daar is de Godsdienstige belijdi nis geen reden tot begunstiging of tot achteruitzetting, daar worden zij niet beschouwd als Israëlieten, maar als Nedt rlaiiders. Dit te erkennen en zich dat voorrecht waardig te maken door getrouwe en nuttige burgers van den staat te zijn en hun kinderen daartoe opteleiden, drukte de spreker zijn hoorders ernstig op het hart. De luide toejuichingen van het talrijk publiek waren het bewijs, dat men met genoegen en belancstelling de leerzame en populaire voordracht bad gevolgd. De heer J. Biegel leverde een bijdrage over de geschiedenis der toonkunst en over den invloed, die zij op de mensehelijke beschaving heeft uitgeoefend. Hij schetste in korte trekken, hoe deze edele kunst trapsgewijze haar tegenwoordige hoogte heeft bereikt, gaf van de voornaamste Componisten een korte biografie en somde hun meesterstukken op, Ten slotte wekte spreker ouders en onderwijzers op, reeds van der jeugd af de kinderen en leerlingen liefde voor de toonkunst inteboezemen, die den mensch veredelt tn noodzakelijk is voor zijn beschaving. Ook deze bijdrage werd met groote belangstelling door hel auditorium aangehoord. lieeuwarden, 23 Januari. In een der jongst verschenen nommers van dit blad vermeldden wij, dat door de Israël. Selioolkommissie aan den Grooten kerkeraad dezer gemeente een verzoek om verhooging van subsidie was gericht [/ 36.—), waarbij ook nog, afgescheiden van die subsidie, een som van f 156. uit de gemeentekas gevraagd was ten behoeve van het onderwijs, te geven op een bizondere school, en welke beide verzoeken door den kerkeraad zijn gewezen van de hand. De Schoolkommissie zond op nieuw haar begrooling in, de subsidie voor de armenschool, zooals boven vermeld, verhoogd met fZb-— en bracht de post «bizonder onderwijs” op die begroeting, uitgetrukkeii «pro memorie” Voor de tweede maal terugzending, natuurlijk in afkeurenden zin, van de zijde des kerkeraads, waarbij tevens de opmerking gevoegd werd, dat, ofschoon art. 322 van ’t kerkreglement zegt, dat’t den kerkeraad vrijstaat een som op de begroeting (der Hoofd Synagoge) te brengen voor Godsdienst onderwijs op een bizondere school, dat verzoek volgens het oordeel van de leden van den Grooten kerkeraad der Ned. Israël. Hoofd-Syuagoge te Leeuwarden, niet van de zijde der Schoolkommissie behoort uiltegaan, (sic) en dus de post »bizoiider ondeiwijs” al was deze pro memorie uitgetiokken, van de begrooting moest worden geroieerd. De Selioolkommissie heeft nu van een en ander, huofdzakelijk wegens het weigeren van haar verzoek om verliooging van subsidie voor de armenschool, een kabiuetskwestie gemaakt, en ... . gesanienlijk zijn ontslag genomen, van welk ontslag, naar wij vernemen, Ook reeds aan de Permanente kommissie is kennisgegeven. —> Wij betreuren ten hoogste de redenen, welke tot het m uien van dat ontslag aanleiding hebben gigeven, en niet het minst de vreemde houding des keikeraads, die f 500. op een hypothekaire schuld gaat aflosseii, iets Waartoe in de verste verte geen noodzakelijkheid bestaat' die het Armbestuur f 100.— minder subsidie gaat geven, en bovendien achterblijft om de middelen te willen verstrekken, waartoe hij trouwens wel de macht heeft, —■ waardoor aan onze geloofsbroedertjes, het Godsdienstonderwijs zooveel mogtlijk naar de cischen van den tegenwooidigen tijd kon gegeven worden. De heeren J. J. Drielsma Jr. Mr. S. I. Cohen, A. H. Cohen Jz., Jacob, D. V. Gelder en Emanuel J. de Vries, leden der Sohoolkommissie, hebben gedurende hun, helaas! te kort bestuur, getoond, het onderwijs zooveel in hun vermogen stond, te willen bevoideren, maar tevens ook tegenover den kerkeraad geen ,ja-broêis” te zijn. Het is tegenwoordig het seisoen van jaarlijksche en algemcene vergaderingen, bals, enz. ook onze Israël, gemeente heeft daartoe een behoorlijk contingent geleverd. Van bovenbedoelde bijeenkomsten willen wij alleen vermelden hel Collectanten-bal op den 14 dezer, in de zaal van den heer v. d. Wielen , waar alles naar genoegen afliep, en bij welke gelegenheid ook eeuige sprekers hunne talenten ten beste gaven, en waar tevens circa f\h.— voor onze noodlijdende broeders in Perzie gecollecteerd werdt. Ook de jaarlijksche vergadeiing, gehouden den 21 dezer, van de wege vereenisine u Verzorging der Armen‘’ willen wij niet onvermeld laten. De vergadering, dom den voorzitter, den heer J. H. v. Gelder, met eenige zeer korte woorden geopend, werd hijsewoond door de leden met hun dames. Donatrices en Donateurs en least not least, den WEw, heer B. Dusnus, Opperrabbijn, beschermheer der vereeiiiging. Door den heer Jonas D. v. Gelder, sekretaris W'erd een keurig en net verslag uitgehracht, vermelde-nde den werkkring en de lotgevallen der vereeiiiging, over het jaar 1871, en waaruit, bij het goede door haar gesticht, met genoegen den vooruitgang en bloei vernomen werd. Als sprekers traden op de WEw. heer B. Dusnus, en de heer E, I. de Vries, beiden het goede doel der vereeniging besprekende; laatstgenoemde dankte het bestuur tevens voor het aan de armenschool geschonkeiie. Na het houden eener rede door den voorzitter, werd de vergadering door hem gesloten en hel verdere van den nacht doorgebracht in eendrachtig en genoegelijk samenzijn. li(lltHEisl>o\DßiVTli:. Tot onze spijt zijn wij door plaatsgebrek genoodzaakt de ontvangen berichten uit ’s Bosch, de Helder, Groningen, Gouda en Londen tot ons volgend nommer uittestellen. E. E. te A. üw brief kunnen we niet plaatsen. De zaak is in handen gesteld van Parnassijns, tot het uitbrengen ’ «,n advies. Van het besluit des Kerkeraads zal het dan afhangen of de plaatsing al dan niet noodigis. Voor het andere is gezorgd. Het ingezonden stuk van een lid der 'H'J "p'H t® ’s Hage is niet ter plaatsing geschikt. C. C. ƒ 2.60. Voorspoedig bevallen van een welgeschapen DOCHTER NAATJE HIJMANS, ge. liefde Echgenoote van M. L. V. D SLUIJS Jr. Rotterdam. 23 Januari 1872 feest van onzen Zoon r O n, «p ZATERDAff, 27 Januari 1872, Delfshaven. S. PRINS. R. PRINS. Hausman. Receptie ten huize van den heer M. Godschalk, Baan te Rotterdam. Voor ISRAËL. HUISGEZINNEiV. De Uitgevers van bovengen. AVeekblad berichten, dat in de maand Uehi‘ua.ri de Tweede verloting, Uitsluitend voor de abonnenten, zal plaats Hebben , en ditmaal zal bestaan uit Vi.jf®ntwisitig heiatigr JBij- zoo-Hat de abonnenten, niettegenstaande voor Hit uitmuntend Weekblad slechts ATcgriicents per kwartaal wordt betaald, daar-Hboven kans hebben een aantal kostbare nuttige boeken te winnen. Be verloting geschiedt in het openbaar .H Worden de namen der winners in het I ,„eekblad bekend gemaakt. Be prijzen zullen bestaan uit: l. 1 stel “>• Nederd. verl 9 deelen. ■■ 2. 1 ~ ■■ – s .. -3. 1 .. nin’7o .. .. 2 .. -4. 1 Bijbel voor de Israël. Jeugd 17 .. •. 5. 1 .. kleine D’E’Ciri' ingeb. 5.. 6. 1 ex. Tijdschrift ter beoefening v. Joodsche AVetenschappen 2 "7. 1 .. dito 3 ■> 1 .. dito 2 .. 2- 1 .. nSfln m. Nederd. vert. •• 10. 1 .. □„p, ~33 •• 11- 1.. D'Snn. 120 " 1 • 3Na ’di nii’pn ’d " 13. 1 .. gebeden yoor braël. Vrouven. ■■ 1 .. dito. " 1®- 1 .. dito. '■ 10- 1 .. dito. ■■ 1 – nO2 mjin m- Nederd. vert, '■ 1 .. dito, ['■ 1 dito. “ _1 .. dito. I " ll' •• nSsn, gebonden. ■ 1 , dito. 1 .. n'72n m. Nederd. vert. •• 1 .. dito. ■■ .-s Hord.»* plaats en wijze der verloting zal later bekendgemaakt. De uitgevers. , GKBRs. HAAGENS. De Ondergeteekenden hebben de eer bij deze aan hunne Stadgenooten te berichten dat ZIJ, op uitnoo liging van de Feest-Commissie te Brielle. zich hebben vereenigd tot eene’ om ook in deze Gemeente de feestelijke herdenking aldW op den Kersten April a. s. te helpen bevorderen. _ Voor die plechtige viering, zoowel als voor het op te richten monument en de Stichting , die wellicht daaraan nog zoude kunnen worden verbonden wenscht de Sub-Commissie in deze Gemeente eene geldsom bijeen te brengen. ’ Zij heeft die taak aanvaard in de overtuiging, dat het feest van 1 April een Nalio naai Nede>-landsch belang heeft, en dat het gedenkteeken, ter herinnering daaraan voor de nakomelingschap te stichten, zooveel mogelijk moet aretiiigen van de algemeene deelneming des volks, gegrond op de waardeering van het voordurend bezit der en burgerlijke vrijheid, onder de regeering van het aloude geliefde « orstelijke Eluis In de volgende dagen dezer maand zullen van wege de Sub-Com'missie aan de Ingezetenen der Gemeente Lijsten worden aangeboden ter inteekening voor het bedrag, dat men voor het genoemde doel zou willen afzonderen Bovendien zal ieder der Ondergeteekenden gaarne in ontvangst nemen des verlangd wordende met openbare vermelding wat men hem van hier of elders ten zelfden einde zou willen ter hand stellen. Be Sub-Commissie rekent niet alleen, zelfs niet bij voorkeur, op de gaven der vermo genden, ook geringe giften zullen haar welkom zijn. Hoe ruimer de deelneming zij hoe meer zij moge bevestigen, dat de indruk van den Eersten April, die eenmaal op het voor geslacht zoo krachtig werkte, na drie eeuwen bij ons Volk nog niet te loor ging. ROTTERDAM, 19 Januarij 1872. J. VAN VOLLENHOVEN, Eere-Voorzitter. Mr. G. MEES Azn.. Voorzitter. Mr. H. C, VERMERS VAN DER LOEFF. Onder- Voorzitter. Br. A. DE JAGER, Eerste Secretaris. Mr. J. ROMB.ACH, Tweede Secretaris. G. J. HUYGEN, Penningmeester. W. S. BURGER Wz F. DEKKER. A. R DUNLOP. Mr. G. J. A. FABER. JAN HA VELAAR. W. VAN DER HOEVEN. JAN VAN DKR HOOP JAC zn. JAN HUDIG E L. JACOBSON Lzn. JOHN. E. KNICHT. JOS. DE KUYPER. H. VAN DER LINDEN Dz, Br. P. C. MEERBURG. JAN MEES. M. M DE MONCHY HEND MULLER Szn. J. OOMS. H. W. A VAN OORT. L. PINCOFFS Mr. J. POLS A. TREÜSSART VAN RAPPARD Mr J C. REEPMAKER. Mr W. S. VAN REESEMA. Br. G. A. SCHNEIIHER. A VAN SÏOLK CzN. Mr. J. A. VAILLANT. F. A. VINK. C- E. VIRÜI.Y. AUG, A. VVAMBERSIE. H. T. WILKES. Het colieg’ie van Regenten van het Centraal Israëlietisch Weeshuis in Nededaiid. gevestigd te Utrecht, bericht, dat sedert 1 Janu a r ij jl tot B*ei» !!iia'!n**r.«ter van het Gesticht is benoemd de regent, de heer H. J. HE BEER te Utrecht. Mitsdien wordt men beleefdelijk verzocht zich betreffende de finantieële aangelegenheden der stichting voortaan rechtstreeks te wenden tot gemelden heer. Het collegie van Regenfen voornoemd; Mr. S. M. A. Du MOSCH, Voorzitter. S. L. DE BEER, regent loco Ie Secretaris. Het colleo'ie van Hepienten van het Centraal Israëliefisch Weeshuis in Nederland, gevestigt te Utrecht, bericht dat ook nu de gelegenheid is geopend tot opar mins van Wee-^inriKje.*), mits voldoende aan de bepalingen van het reglement. Nadere inlichtingen zijn op franco aanvragen te bekomen aan het Gesticht. Het Collegie van Regenten voornoemd, Mr. S. M. A. Dü MOSCH, foorzitter. S. L. DE BEER , regent loco Ie Secretaris SGHIÖTbT^, WEKELIJKSCHE COÜRAKT VOOR Lager, Mid lelbaar ea Gymnasiaal Onderwijs Xo. 6, heden verschenen, bevat: J. Versluis, Overbodige hoofdstakken Bell-bancastersche Methode. – Aaiisluitinir aan de vierde klasse van een 5-iari-en cursus – Acte-examens bij het lager ond. Gemeentelijke burgerscholen. Schriftelijke opgaven der eind-examens van h. b. s. en der acte-examens bij het 1, o. -- l. H. DE Beer, Een «Handboek voor School en Huis.” h. B, van Daalen, Mengelingen. Binnen- en buitenlandsche berichten. Leeraars, Hoofdonderwijzers, Hulponderwijzers en Huldonderwijzeressen gevraagd in verschillende plaatsen van Nederland. Advertentiën. '’rijs per kwartaal ƒ 1.50, franko per post. Uitgevers : P. NOORDHOFF en M. SMIT, te Groningen. Door den Korporaal K. BliüC} en andere Israëlietische MnrinlerN te H« llevoctHliilM wordt tij deze hartelijk dank ” betuigd aan het Kerkbestuur eii de leden der Israël Gemeente voor de vele moeite dié zij z.ich hebben getroost en de plechtigheid waarmede zij de laatste eer hebben bewezen aan den overleden Marinier SALOMüN SCHELLEVIS, die op den Januari is ter aarde besteld. Zij hopen dat zij steeds in vreugde en leed die bijstand mogen ondervinden. D ames-HandFcrken' Door de vele aanvragen om onderricht te erlangen in verschillende » ainos-Mnii€lw*“rfcen, heb ik besloten een zoodanige gelegenheid open te stellen, ten mijnen huize, tegen zeer billijke voorwaarden. Bewijzen van bekwaamheid zijn ter inzage. Zij die voor hunne Dochtertjes daarvan willen profiteeren kunnen nadere inlichtingen bekomen bij M. lIARTOGS—DriIsma. Westewagenstraat 5—471 Rotti'rdam. Een meisje van fatsoenlijke familie, in den ouderdom van 17 Jaren, zag zich gaarne, hier ter stede geplaatst, als Winl eldocnter onverschillig in welke affaire. Reflekteerenden gelieven zich te adresseeren met franko brieven onder lett. H. bij de uitgevers GEBRs. HA AG KNS, Rotterdam. Wordt gevraagd, tegen Feliruarij a.s. een Israelietisch meisje in een klein gezin, goed kunnende koken. Adres met franko brieven onder lett. N. N. bij de uitgevers GEBRs. HAAGE.N'S te Rotterdam. Tegen hrog Loon wordt gevraagd m een burger huisgezin te Rotterdam een fatsoenlijke DIENSTBODE goede getuigen kunnende overleggen. Adres met franko brieven onder lett B. A. bij de uitgevers GEBRs. HAAGENS Rotterdam. In een MANUFACTUURWINKEL wordt een fiksche LCOPJONCEN gevraagd, niet boven de 16 jaar oud. Adres onder lett. P. bij de uitgevers GEBRs. HAAGENS te Rotterdam Attentie. In een klein gezin, wonende op een zeer netten stand, wordt voor een Heer, die zijn werkzaamheden’ buitenshuis heeft, tegen' aannemelijke voorwaarden aangeboden e(;n vrije kuiiicr, en liiilselijk vér» keur. Reflecteerenden gelieven zich te adresseeren met franko brieven onder lett. Q. Q. bij de uitgevers GEBRs. HAAGENS te Rotterdam.' LET WEL! Een fatsoenlijk burger meisje zag zich gaarne geplaatst als M liter of H iiiderjiif» r< uw, zij is goed met het modevak bekend, en kan goede getuigen overleggen. Adres met franco brieven onder lett. A. B. bij de uitgevers GEBRs. HAAGENS te Rotterdam. Op een Magazijn van Gaten BSand en Maan i aeturen te Rotterdam wordt gevraagd een .JOi% G-M i\ Ut Vl't, grondiir met het vak bekend, goed en vlug kunnende rekenen en schrijven en eenige administratieve kennis bezittende. Inklinerenden adresseren zich met eigenhandig geschrevene blieven en met opgave van informatiën franco onder lett. D. J. bij de uitgevers GEBRs. HA AGENS te Rotterdam. sul el e USenuclimvrienden Een braaf en oppassend huisvader, sinds weken aan het ziekbed gekluisterd zal tot den bedelstaf geraken. Hij vermag thans niet meer het brood der eerlijkheid eii reinen handenarbeid binnen de muren zijner woning te verdienen om het zijner gade en kinderen aantebieden. Zijn krachten hebben veel . zeer veel geleden. Het is daarom. Edele Menscheuvriemleii! dat ook wij van nweu dikwerf ingeroepen w eldadigbeidszin een penningske vragen om zoo mogelijk uien deerniswaardige te I.elpen. In bet belang der goede zaak vragen wij U l“i' nrün nn-j ledere gift, hoe gering ook, zal in dank ontvangen en door middel van dit blad door de ondergeteekeiiden verantwoord worden. M. ZA OKS, Güdsd. Onderw. te Vlissingen. M. BOÜTEI.JE Godsd. Onderw. te Miudelburg G. L, FliUlTlElt DE TA. MA Predikanten J. H. KLOMP. te H. W. OREUTZBEKG. ] Vlissingen. riissingen, bij M. ZA UOKS ■ in dank ontvangen, uit Borne een mimlbillet ƒ 10. postmerk aan Postzegels ƒ 1, postmerk Haarlem onder het motto "jnS ’Sin {<£3l*l, coupon / 1.23 i. Met het vorige te zamen ƒ 19 2Zi Bij M. BOUTELJE te Middelburg van J. B. 50 ets., E. B. ƒ 1. S. B. 25 ets. L. de B. 50 ets. uit den spaarpot van Frits 75 ets., allen te Middelburg, te samen / 3. Onder dankbetuiging voor het reeds ontvangehe blijven wij dit huisgezin in de weldadigheidszin onzer geloofsgeuooten aanbevelen en zullen voortaan ter vermijding van veel kosten de giften alleen in dit Weekblad verantwoorden. Aan het bureel van dit blad is voor dit doel ontvangen, nit London „For an honeat hut unfortunate family f 2,50 from V. L. tfOOHLOOPIGBf RICHT!! Met 1 FEBRUARI a.s zat de ondergeteekende een TWfr'Kr K KT.iBIjIS«s MKIW a' voor Hottei dam eo « mliccrndo planteen openen, tot het verrichten van alle Mond- e«i Tandheelliuiidiee i>p<‘i ali<’n. Te ROTTERDAM: IWBI-A.%14, schuins over de BEURS, hoek lïolwlocs. Te UTRECHT: KI -1 AB KT ISSTKA.AT , bij het VREEBURG. Mr. I. IVI. SOIM & ZOON, Hofdentiste van Z. M. den Koning Dagelijks advies gratis. Rcllenlamscbe Tt«»eel[eyiliersve: einijing „OLYWPIA” Bestuurders van bovengenoemde vereeniging hebben het genoegen hun geëerde stadgenooten kennis te geven, dat zij voornemens zijn in de l0"p der maand MAART a.s. een i ooiieelvoorsfetl'iis te geven vtaarvan de netto opbrengst zal strekken geheet ten vo rdeele der <.<. tot het verplegen ron minrermogentle Ixraelietitehe Sirtiiitnvroutren.” Binnen eenige dagen zullen voor dit doel lijsten circuleeren, en daar ieder overtuigd is, dat deze zoo nuttige vereeniging tot hare instandhouding geschraagd moet worden, zoo vertrouwen Bestuurders dat velen hun penningen gaarne zullen bijdragen om hulpbehoevenden te steunen, en tevens een genotrijken avond te smaken. HET BESTUUR. Veret'nisiiisr ter l*e»efeniiiK van Joudüielie WrteiiNclia|ipen. V oordracht van den Heer B. lIILBESIIEiIH, op Zaterdag, 27 Januari des voormiddag* ten lla ure in het lokaal van den heer M. VAN Gosselaar Schiedamschedijk. Ten 12 uur wordt het lokaal GESLOTEN tot na afloop der voordracht ~,r. ; .1 . liaknd^r. Van 16 tot 22 {33-^ Van 26 Januari tot 1 Februari^ Ingang van den Sahbath ten dl uur rhvry nuna Uitgang van den Saübath 5 ure 8^ Uitgave van GEBEï.HAAGENS, Botterdam BIJVOEGSEL behooremle tot het 'WEEKBLAD VOOR ISRAELIETISCHR HUISGEZINNEN van Vrijdag 26 Januari 1872, No. 52. Tweede Jaarg. MOZES. ממרא אתו כי טוב הוא , ר' מאיר אכזר טוב שמו, ר" יאשי' אמר טובי” שמו, ר' יהודה אמר הגון לנביאוה ,אחרים אומרים שנולד כשהוא מהול רבנן אבטרין כיטנולר בתמלא כל הבית אורה; כתיב הביא: ,, והרא אתר כי טוב ,, וכתיב התם: ,,ו`רא אלרים את האור כי טוב, Israël was in Egypte in slavernij en ontzettend was ’t leed dat de eens vrije lurdersstam te torsclien had. Het kroost der aartsvaders zoude worden vernietigd; immers Farao wilde maar God, Hij, die machtigen machteloos maakt en zwakken sterkte toevoegt, God wilde dat niet. Een nieuwe koninG was UI Egypte opgetreden. Zijn plan was, door list en uevveld de jeugdige natie uitteroeien, maar God liet een reilder voor dat volk optreden, een man, gewis de grootste der menschen, de bevrijder niet alleen van zijn volk, tevens de redder en beschaver der gelieele men.<chlieid. ’t Is ons doel om in k' rte trekken Mozes’ hoedanigheden te ontwikkelen, die hoedanigheden, waardoor ’t hem mocht gelukken dal te volbiengen wat hij wilde, dat uittevoereu wat hij zich naar Gods bevel tot levenstaak gesteld had. VVaarom wij Hit thans doen? wij weuschen naar aanleiding der wekelijksche afdeeling, die gij, wanneer gij gei'erde lezer dit nommer ’t laatste van den tweeden jaargang in handen neemt, zooëven lioordet voordragen, of die'gij weldra zult hooren voorlezen, wij weuschen. zeg ik, naar aanleiding van ’tgeen in oie NTID verhaald wordt, te doen uiikomeii wal de Grootheid van Mozes was, en waardoor hij uitmuntte hoven alle anderen. Gevoegidijk zouden we toch,'iu de veronderstelliiiG dat we een geschiedenis vau Mozes schreven, wat ons heden in de verhaald wordt, a s een zeker rustpunt in dat zoo schoon leven kunnen aanmerken ; omdat, toen de Ronde zee voor Israël was gekliefd, toen de vervolgende Kgypteuaren daarin hun gruw'elen moesten eindigen, toen Farao zijn plannen tot het smeden van nieuwe kluisters in de golvende, snelstroomende wateren zag vergaan, het eerste, evenwel ’t geringste gedeelte van Mozes’ roeping volbracht was, door het verkriigen der lichamelijke vrijheid. Een gewichtiger taak echter bleef voor Mozes over; de bevrijdiiig des geestes moest thans eerst recht ln Kgypte, ’t is waar, had reeds Israël de onmacht der góden des lands, ook de zijne, leeren inziet:; want in den nacht der bevrijding moet het duidelijk gebleken zijn, dat de tot dusverre als hoogere wezens vereerde voorwerpen niets beteekenend, zonder kracht en zonder macht waren. // Er was geen huis waarin geen doode was HD □B' j\\* IBW n'3 ’a n en terwijl Egypte klaagde en jammerde, terwijl de kreten van smart en droefenis door ’t land weergalmden, werd de laatste schakel van den slavenketen, die Israël nog gekluisterd hield, verbroken en drongen de voormaals zoo hardnekkigen aan op een spoedigen, haastigen uittocht. Eu nu moest de zendeling Gods, Israël lemen in de woe>tijn, hij moest het vormen, hij moest een nationaliteitsgevoel doen ontwaken iti de harten eener lang verdrukte bevolking, bij moest liet Godsbegrin vestio'en, hij moest begrippen van zedelijkheid, echte beschaving, eerbied, yiees en bovenal van liefde voor den Eenige inaang doen vinden, liij moest ware vrijheid met al haar deugden kweekeii, de ondeugden der slavernij trachten uitteroeien, hij moest kampen tegen onwil, moedeloosheid en vooroordeeleu van allerlei aard; t was een reuzentaak, maar hij volbracht die. Wat wonder dan dat Mozes terecht gehouden wordt als de grootste der gezanten Gods, dat de van hem getuigt; //er stond oneïer Isiael geen proleet meer op als Mozes 'UI ap nSi // iten der gee.-tigste Godsdienstige reib naars, zooals ze slechts onder onze Pooische geloofsgenooten weiden aangetroffen, de bekende JaKob Uubüo zegt in een zijner werken, over iMozes sprekende, ongeveer t volgende: Vergelijken we Mozes bij Jesaia, den proleet, wieii vorstelijk bloed door de aders stroomde en wiens woord zoo vurig, zoo gloeiend en zoo krachtig is. Maken we, zoo zegt liij, de vergelijking duidelijk door de volgende eenvoudige gelijkenis. Jien zeker man in een zeer kleine gemeente wonende eu in het bezit van een Joodscheii caleiider (niS) zijnde IS de vraagbaak dier gemeentrnaren. Wil men het tijdstip der verandering van de schijngestalten der maan kennen, men wendt zicii tut hem, v.il men weten waniuer het UVS’T IS, men viaagt hem, i> meii belangstellend om te vernemen op welken dag der week ’t een of ander feest invalt, men intorrneert alweer bij hem, hij is dus de wijste en geleerdste van allen, Uie gedurige vragen kittelen naiuurlijk des mans hoogmoed en iiij Verhaalt daarom zijn vroiuv, dat hij toch wel een geteerde moet zijn, omdat ieder hem raadpleegt. De brave vrouw lue we.nig in haar schik met de geleerdheid van haar man verneugt zich recht hartelijk, maar helaas! de vreugde uui s teuts 'en ; wan niet lang daarna voeren des mans beziglie ieu hem tijdelijk naar een gro .te gemeente en zich daar lil e ■synagoge uviiidende, hoort hij geleerden van den echten stempel sproKeu. llij bewoiideit hun wijsheid eii begrijpt daardoor eigen eiAunde. luiswaarls gekeerd, zegt hij tor'zijn vrouw: //I a,e een geleerde te zijn en te midden mijner gemeentenaren kon Ik daarvoor gelden, te midden echter der groote wetgeleerden die ik thans ontmoet heb, is mijn kennis zeer onbeduidend Zoo ook Jesaja, te midden zijner tijdgenootea en optredende in het tijdperk van Uziaas regeering. Maiuiunides noemt vijf verschillende zaken op waardoor hel den mensch, als ware ’t, ónmogelijk wordt om zóó volkomen te wordet. als hij, geschapen naar Gods beeld, dit kon en moest zijn. liij wijst daartoe op ’t ontoereikende van ons bevattingsvermogen, op de grootheid en moeielijkheid der stoffe die onze geest moet verwerken, op den langen dnur der ovevdenkin<'en omtrent ieder punt, op stoffelijke zorgen en eindelijk op een minder geschikt temperament. Mozes, de bescheidenste en nederiga e der menschen iJn nXD vjj; ntra B”.S'ni » zegepraalde | o vi al die bezwaren en kwam daardoor meer der Godheid nabij dan een zijner voorgangers of opvolgers Daarom; laß' 310 was zijn naam : de //goede ’’ en zal hij steeds zéé genoemd worden. En daar, waar hij zijn hoop en venrouwen geheel op God vestigde, waar hij op aarde geen loon verbeidde, maar belangeloos werkzaam was, daar verdient tiij den naam van goed te zijn en welgevallig voor God: //n’3l£3// '3'—3l!3. Aan ’t koninklijk hof opgevoed werd daar zijn geest beschaafd en gepolijst door wetenschap; zijn hart, zijn edele ziel kon zich echter met wetenschap alleen en haar resultaten niet tevredenstellen, hij wilde daarom meer, hij wilde bovenal een reinen levenswandel. En zijn levensweg was steeds de rechte, wars betoonde hij zich steeds van zijwegen en kronkelingen, daarom werd hij .waardig bevonden en geschikt om een profeet te zijn: //mX’33S pjH// Itegaafd met zeer gelukki.gen aanleg, begiftigd met een doordringend verstand, voorzien van een ruim en onbekrompen oordeel, had hij, waar ’t zyn ontwikkeling gold, niet te kampen met die bezwaren en 'oesfommeringen die vaak voor vele anderen den weg der wetenschap moeiebjk, doornig, ja, onbegaanbaar doen worden, zoudat zij m-edeloos op hun schreden terugkeeren, daarom: //?ino Xiril73 // daarom lag het einddoel klaar en helder voor hem,; toen hij geboren werd ging een licht voor de menschheid op 371JÏ73 nx nS3 n'3n ,. , ~ , ’t Leven en zijn levensdoel, in scherpe trekken, één geheel vormend, had hij ’t zich voorgesteld en hij wist daarom het eerste te besteden, zooals vóér of na hem bet niemand deed, hij wist het laatste te bereiken op een wijze ver boven ieders lof verheven. Hij, het opperhoofd van Israël, de vriend Gods, des AHerhoogsten vertrouweling, Israels leeraar, wetverkondiger en legeraanvoerder tevens, barmhartig, genadig, liefdevol en juist ddarom streng, waar dit votgzaan en heilrijk was, hij bezat geen schitterenden titel, geen pracht, geen praal, geen luister. Hij verlangde slechts te zijn, niet te schijnen. Zijn rang? bij wilde slechts zijii: een dienaar Gods, en zijn Heer noemt hem dan ook; //Mozes, mijn dienaarn3;; rTC'C// En de menschen ? zij noemen hem: de //goede’’ de //lieveling Gods 1057 "'310,1017 310 // De glans van het leven en zijn weelde blijven hem vreemd, daarom schittert hij alleen door hetgeen hij was en deed. Met recht passen wij het zinrijk woord der overoude Traditie op Mozes toe, daar, waar wij zijn leven met dat van .anderen vergelijken, met dat van anderen, die slechts roem kunnen dragen op geweld en verwoesting, die niet kunnen wijzen op hetgeen zij opbouwden, alleen op dat wat zij verdierven, omdat zij niet waren weldoeners der maatschappij, uitsluitend geesels der menschheid. „Men zeide tot de vruchtbooinen, waarom wordt uw geluid niet vernomen ? ’t ruisclien namelijk van den wind door de kruinen der boomen en zij antwoordden ; // wij behoeven ons bestaan niet geruischmakend aantekondigen, onze vruchten, dat, wat wij roeiisch en dier leveren, getuigt voor ons bestaan.” Men zeide tot de niet-vruchten-dragende boomen; //waarom wordt uw geluid wél vernomen?” —de rijkdom van bladeren verwekt immers gedruisch en zij antwoordden: //och! mocht men toch letten op ons geluid” D'jnin u'nna: nsx. j;ei7J asbip j'.\* na 'jaa tSaxa «wVip D?aa” ’NiSn: nax ? iraß'j asSip na ’jca: pia ’jS’xS nax .anix En ’t is zoo; Mozes zonder uiterlijk teeken van gezag of rang blijft door zijn vruchtbaar, rijk en werkzaam leven, groot, terwijl de onpartijdige geschiedenis eenmaal gericht houdt over zoovele anderen en ze terugslingert in het niet, waaruit zij zich alleen door geweld verhieven. A• & _ «A Xa «tv M «A Mozes was een "jUriw een waardige, een geschikte door de kracht en de vastheid zijner beginselen; hij was standvastig, bleef steeds zich-zelven; daardoor de redder der menschheid. Wijzen we daartoe slechts op ’t geen hij voor Israël deed, toen hij streed voor de vrijheid, toen hij worstelde om de zelfstandi<dieid van zijn volk. Hij verachtte, verfoeide en haatte de slavernij, wijl zij, de verfoeidijkste aller instellingen, slechts ondeugden kweekt. Hij beminde en had de vrijheid steeds lief, omdat zij opwekt wat in ons edel is. Letten wij op de geschiedenis van vroegere en op die onzer dagen, dan voorwaar gevoelen wij eerst ten volle Mozes’ waarde. Nederland, ’t land //uit wier en dras geweld” kampte heldhaftig voor zijn rechten en gewaarborgde vrijheden. God zegende die pogingen en t overmoedige, rijke, machtige Spanje kon met zijn slaafschen geest dien striid niet volhouden; de slavernij bezweek voor de vrijheid. Spanje, ’t land waarin elke vrijheid van gedachte, elk zelfstandig denken cp de ruwste wijze werd onderdrukt, Spanje, waar ’t gekerm der gemartelden en vermoorden, gedurende eeuwen hemelwaarts steeg, Spauje dat zijn beste krachten onbarmharti<r, moedwillig en zonder genade uitdreef, Spanje met den der vreeselijkste slavernij, die des geestes, beladen, moest ondergaan, terwijl ’t bolwerk der vrijheid steeds meer bevestigd werd. Nederland werd vrij en toch bet duldde in zijn voordeel wellicht dat duizenden en tienduizenden in zijn overzee=che bezittingen den slavenketen hun levenlang droegen en ’t was eerst in den jongsten tijd dat de slaven geëmancipeerd werden. Amerika V\ asbingtons grootsche stichting, de jeugdige maar reuzensterke republiek, ook zij handhaafde immers zoo langen tijd de slavernij en stroomen bloeds en millioenen scliats waren noodig, alvorens ook daar de slavernij niet meer bestond. Voor meer dan drieduizend jaar trad Mozes op; hij stond alleen toen hij pleitte voor de vrijheid van Israël, daardoor tevens voor die van ’t gelieele menschdotn. Zouden zij, tot wie hij sprak van vrijheid, dat grootsche denkbeeld vatten? zou Israël-zelf hem gelooven? hii vei heelde zich de bezwaren. de bijna onoverkomelijke moeielijkheden van zijn taak «eenszins, maar toch kende hij noch wijken, noch terugdeinzen. Hij bleef gedurende zijn geheel volgend lev'en een vurig kampvechter der vrijheid, steeds meer ontwikkelende, steeds meer beschavende, een itrijder echter, die niet vernietigde, wiens weg, noch door bloed, noch door lijken geteekend werd, een, die er op wijzen kon //gij die gehecht waart aan den Eeuwige, uw God gij leetl heden allen 'DI 'l3 a'p3in DnM ” 'Wanneer de ervaren bevelhebber van een schip donraringt in de ijsgewesteii, wanneer hij derwaarts beenstevent, waar de adem stolt tot ijs en het plantenrijk of bijna, of geheel uitgestorven is, dan is hij voorbereid op duizende bekende en onbekende gevaren. Immer werkzaam, immer spiedend, ontwijkt hij wat hem en de zijnen den dood zou kunnen prijsgeven en hij behoudt de aan zijn hoede toevertrouwde manschap. De Vrijdagavo.ud bij de Joodsche tamiliën in den Elzas. Vrij vertaald naar het Hoogduilsch door L. I. JACOBSON. Vervolg en slot van no. 48, bladz. 191. Na ’t einde dezer roerende ceremonie schikt mén zich tot den maaltijd, en zelfs dit eten stelt een daad van huiselijken Godsdienst voor. Immers de Joodsche Godsdienst omvat ’t geheel menschelijke leven, hij geeft wijding aan al zijn uitingen, terwijl hij elke daad daarvan met God verbindt en hij heiligt tevens de wijze van naleving der Wet en van Gods wil. De Sabbath in ’t bizonder wordt met vurige liefde verheerlijkt Niet ’t gewone wittebrood dient tot voedsel, maar de nGallons" ’t brood, waarover de zegen is uitgesproken. De wijn wordt tot symbool dier wijding; de visch is gekocht ten eere van den heiligen dag. In de vruchten ziet meti niet slechts de eenvoudige voortbrengselen der steeds produceerende natuur, het is veel meer, n Sabbathsooft" en wanneer men ze even als wijn, den gast aanbiedt, dan geschiedt dit niet enkel als verkwikking, maar ook cm hem gelegenheid te geven, God te loven. Immers de Israëliet mag niets nuttigen dan na alvorens den nlmachti"en Gever van al ’t goede, gedankt te hebben. Ik ken geen meer aantrekkelijk beeld, geen, dat meer waardig is door een groot schilder gepenseeld te worden dan zulk een fa.niliedisch , waar tevredenheid en vreugde op aller aangezicht glinsteren en onwillekeurig doen denken aan de woorden van den Psalmist: nUw vrouw gelijkt de vruchtbare wijnrank die zich om de muren van uw huis slingert, uw kinderen als olijvenloten rondom uw tafel. Zie aldus moordt de man gezegend, die den Eemoige vreest." V(s(sr het •benschen" zingt men gewoonlijk uZemirotis” dat zijn gezangen die tegelijk opwekkend en droevig zijn, die vloeiend zijn door zuiver en wegslepend rhytmus en w’aarin, in dezelfde uitdrukking, vreugde en kommer, smart en troost zich mengen, gezangen, zooals ze slechts konden ontstaan bij ’t verstrooide overblijfsel van een onophoudelijk vervolgd volk, dat geen ander vaderland had dan zijn geloof en wiens gedachten en genoegens geheel en alleen op zijn iiinerli|k leven gericht waren. Dikwijls vereenigen zich ook andere stemmen met die van de familie tot lof van God in de taal van den vorst-dichter oin den Allerhoogste voor den heiligen dag der rust te danken. Dit zijn de buren en vrienden die intussclien als zoodanig ingetreden zijn. Hiermee eindigt het familiefeest. De kring verwijdt zich. Het tweede bedrijf van den Vrijdagavond begint, een avond die den Jood zoo dierbaar is, en die zelfs den armsten onder hen den kommer van ’t verledene en de zorgen der toekomst doet vergeten. Men moet ze meê doorleefd hebben, die rustige uren zonder agitatie, zonder verveling, die vreedzaam heenspoeden in veelvuldige gesprekken , als om de bekoorlijkheid van den Sabbath meer te doen uitkomen uren van onvergetelijke vreugde, aan welke men dikwijls met innig'zielsver- langen denkt , in ’t gewoel en het drijven der wereld. BizondW gedurende dè lange winteravonden op welke storm en sneeuw ons den warmen, koesterenden haard dubbel dierbaar doen zijn vertoonen zich, de aan zalige zieleiust (mi mj) gewijde familiebiji enkomsten, in haar volle bekoorlijkheid, waardoor zij gekarakteriseerd worden. In elk vlek, in elk stadje zijn ’t bepaalde huizen waarin men tesamenkomt om gemeenschappelijk deze verkwikkende oogeiiblikken der werkeloosheid te genieten. üe mannen vertellen van hun handelszaken, zonder echter aan die der volgende week te denken, omdat men zich daarmede op Sabbath niet bezighoudt. Men vertelt elkaar de nieuwtjes van den dag, spreekt over lokale belangen, of over Synagoge, gemeenté, of school. De vrouwen spreken over t toilet, de keuken of over de lieve medemenschen die zij soms wel een weinig over den hekel halen. Dit is evenwel een groote zonde, die de schrijver der '/Zeena urëna”, dezen Hebreeuwsch-Duitschen met verklaringen en poëtische legenden vermeerderden Bijbel die de gewone sabbaths-lektuur uitmaakt, zeer streng veroordeelt. De jongelieden houden zich bescheiden op den achtergrond en zijn bezig met minder ernstige, voor hen evenwel gewichtige dingen. DMr worden onder de oogen der ouders, betrekkingen voor ’t leven aangeknoopt, welke°met teedere vriendschap beginnen en steeds met een huwelijksverbintenis eindigen. Er is iets aartsvaderlijks in die vrijheid der zeden een vrijheid, die echter der kuisclilieid niet schaadt. Het familiegevoel is zóó diep, de wederzijdsche liefde tusschen ouders en kinderen zóó rein, dat zelden hevige hartstoch'en en verstoringen der goede zeden voorkomen Onmerkbaar verlooiien zoo de uren. Men heeft vruchten doen rondgaan met de oude traditioneele uitnoodiging: //Neem en maak broche”. Reeds lang heeft een arme christen buurvrouw, licht en vuur op nieuw pvoed, omdat men dit op den heiligen niet zelf t gesprek vlot niet langer, de vaders merken op, dat ’t laat wordt. Men staat op, en ieder keert met desteraeer genoegen huiswaarts, daar men zeker is, dat morgen geen arbeid wacht. Ingezonden Stukken. BuimEElf. I. Bij den aanvang van het nieuwe maatschappelijk jaar open Ik een nieuwe reeks van brieven, zoo althans de inhoud en de loon mijner korrespondentie bij uw lezers het verlantren met hebben opgewekt voorfaan van mijn geschrijf verschoond te blijven. De inhoud mijner brieven was misschien van weinig belang, maar hij bevatte waarheid; de toon mijner brieven was misschien scherp, somtijds wellicht grievend voor dezen of genen; maar ’t was steeds de waarheidsliefde, de ernst en somwijlen de verontwaardiging die er zich lucht in gaven. 'logen voortaan inhoud en toon redenen tot tevredenheid geven! In mijn laatste schrijven heb ik van mijn voornemen doen blijken om_ een woord te zeggen over het besluit door den kerkeraad onlangs genomen ten aanzien van de instelling Bikoer Choliw., ° Wat is er van die zaak? Reeds vroegpr heb ik gezégd dat ook door de uitstekende zorgen die deze instelling aan kranke Israëlieten wijdt, de oprichting van een Israël. Gasthuis overbodig was. Anderen en daaronder ook gij, mijnbeer de redakteur, waren van een ander «■evoeleu, zelfs de bestuurders van Bikoer waren T niet° eens met mij. Het gasthuis kwam tot stand, ik zag het met leede oogen, maar nu ’t feit eenmaal voldongen is nu houdt alle oppositie op. / • ur- Doch wat gebeurt uu? De oprichters van het Gasthuis blijken zich misrekend te hebben, zij hebben in hun reglement een bepaling opgeiiomcn, waardoor Z’j ook zieken kunnen doen verplegen in eigen woning; zonderling voorwaar, in ’t reglement'"van een Gasthuis. Hierdoor meenden zij Bikoer Cholm in de nieuwe inrichting te kunnen oplo.ssen. De bestuurders bleken daartoe ten eeuenmale ongezind. Er werd heen en weder gekurrespotideerd, men kwam tot geen resultaat. Eindelijk verlangden de bestuurders van Bikoer Cholim zelve een einde aan de kwestie te, zien komen en gavan dus aan de Gasthuiskommissie in overweging zich tot den kerkeraad te wenden, opdat deze het pleit zou beslechten; maar de kerkeraad verklaarde zich incompetent vokomen tereclit naar mijn inzien. • En zoo hangt de zaak nu nog in de lucht. Dat is jammer voor het Gasthuis, dat inderdaad zonder de hulpbronnen van Bikoer Chohm moeielijk zal kunnen bestaan. Maar zonder nu in de verste verte Schadenfrende te koesteren, moetik toch verklaren niet te begrijpen, hoe ine-i. ooit aan de mogeli kheid eener oplossing van Bikoer Cholim in het Gasthuis heeft kuunen denken.. Die instelling kan zich niet ontbinden, het gaat met aan de lemiten, die zij reeds bezit of nog bekomen mo.t, ovt te dragen aan het Gasthuis; zij en niet het Gasthuis heeft ze verkregen. Poch wat zal van deze gesclnedenis het gevo.g zijn Dat de berekeningen van bet Gasthuis zullen falen en dat het een oorzaak zal worden tot verwikkelingen van eindeloozen aard. Ih wil er 't beste van hopen, ahe-* kan meêvallen, dat hebben we in de zaak der vtikiezingeii gezien. Beseö'eiule de waarheid van het vo.x popn/t suprema lex heeft de kerkeraad lot gegeven op een wijze, die, gaaine erken ik het alle vroegere gebeurtenissen doet vergeten. Een nieuw tijdperk van reclit en billijkheid treedt voor de Israël gemeente in thans zullen wij in de, toestand komen, cie de Minister van Hervormde en andere eerediei,sleii in iB6l wi de in ’t leven roepen. De gemeenteleden zullen voortaan de leden van den kerkeraad benoemen. . , , ,. Deu 2.1 Feb. IX7~ treedt de tegenw'oordige kerkeraad af of liever wordt een nieuw bestuur gekozen; zoo noodig, wordt den 17 Maart daarna herstemming gehouden. _ Twaalf leden van den kerkeraad treden af de drie parnassiiiis, die van rechtswege leden zijn van den kerker Had beho’even zich niet herkiesbaar te stellen. Ik vcreemg mij daaromtrent ten volle met de zienswijze van den kerkeraad, het kan voor de goede zaak niet weiisclielijk zijn op eenmaal en een nieuw kerkelijk én kerkbestuur te doen optreden. _ t Het beginsel der vrije verkiezing heeft alzoo gezegevierd, de kerkeraad verdient daarvoor hulde en hij zal er dan ook zeker do vruchten van plakken, De uitvoering van liet . beginsel is over het algemeen billijk en goed, slechts eemge ' oumerkingen veroorloof ik mij, in de hoop dat de kerkeraad zoo mogeliik nog zal tegemoet komen aan de weinige grieven teweii de nieuwe organisatie, zoo deze hem gegrond loeschijnen. ° lo zijn kiezers: geiramalrikuleerde leden en hun meerdwjarigc'zonen, zoo zij minstens/10 kontributie betalen. Die bevoorrechting van geimmatnkuleerde leden, strookt met geheel met de vrijgevige beginselen, in het nieuwe Hoofdst. 11 van het kerkreglement nedergelegd. Gaarne had ik ook congre- wanten als kiezers zien optreden. In andere kerkgenootschappen, uitgezonderd het R. K., beslaat het s,ysteem van algemeen siemreciit, waarvan alleen de bedeelden zijn uitgesloten. Zóóver zou ik niet willen gaan. Maar er zijn gemeenteleden, die ƒlO of meer kontribneeren, zonder dat ’t hen conveniëert y 100 te betalen om geïinmatrikuleerd lid te worden. Die /•koopprijs” is dan ook wat al te hoog, ik hoop dat men daarop bij de verdere herziening van het kerkreglement zal letten. tio, is het beginsel van openbaarheid der handelingen van den kerkeraad slechts teii halve gehuldigd. Allemi kiezers hebben toegang tot de «tribune.’’ Mogen niet-kiezers dan niets weten van hetgeen de kerkeraad doet, dan van hooren zeggen? Waarom de vergaderingen niet opengesteld voor zoover dit mogelijk zij voor alle gemeenteleden? Of behoudt zich de kerkeraad hel recht voor een verslag van zijn liandehiigeii aan een of meer bladen tnetezenden, gelijk te Rotterdam? liet behoeft zelfs niet uitvoerig te zijn, iiidien men slechts weet wat er gebeurt, iian is ’t al wèl. lleze weinige opmerkingen breng ik bescheiden onder de aandacht vati 'deii kerkeraad. Hij zie er geen oppositie in, maar eei ige wenken in 't belang der goede zaak. Ten sïotle moet ik een vraag richten tot mijn medeleden en kiezers; liestfi gij met mij dat wij de vrijheid en de rechltn ons thans door üen kerkeraad op de meest loiale wijze geschonken verschuldigd zijn aan het initiatief van hel Comité, dat sedert 11 Juni voor ons werkzaam was? Zoo ja, laat u dan ook Vüortaau leiden door die kunilige. mannen, die slechts het welzijn, de. orde, de eensgezindheid der Israël, gemeente en recht voor ieder beoogen. Ik voor mij zou in dezen op een schromelijke v\ijze te kort te doen aan mijn plichten, iiidien ik aan dal comité niet openlijk en ik mag er, geloof ik, bijvoegen: namens de overgroote meerderheid mijner llaagsclie geloofsbroeders een woord van opreeliten dank en van lof brachtvoor het vele goede dat het voor ons, zoo geheel belangeloos, heeft gewrocht. 