Tijdschrift voor entomologie
352 (P. C. T. SNELLEN) AANTEEKENINGEN OVER Vleugelvouw en de vierde aan de binnenrand, een weinig meer binnenwaarts dan de stip in de vouw. Vervolgens komen de 3 gewone stippen. Deze zijn iets zwarter dan de 4 boven beschreven, de onderste der beide eerste staat iets meer buitenwaarts dan de bovenste, de derde voor de wortelwaarts, aan de voorzijde binnenrand, iets zwarter afgezette witte tegenvlekken. Eenige langs reeksen van niet zeer heldere witte schubben ziet men op het wortelgedeelte van de vleugel en ook de buitenzijde der gewone vleugels is wit afgezet. Tussen de beide eerste stippen en de derde bevindt zich een iets donkerdere langslijn; ook kan het voorkomen dat de binnenaan voorrand aan de wortel geheel zwartgrijs zijn. Vleugelpunt ongetekend, de franje donkergrauwgeel met enkele donkere schubben, tegen de vleugelpunt iets witachtig. Achtervleugels donkergrijs met iets lichtere franje. Onderzijde grijs, de voorvleugels op twee derden van de voorrand met een grijswit vlekje. Van deze soort onderscheidt de door mij beschreven Peliella zich door geheel zwartgrijze voorvleugels, de meer binnenwaarts geplaatste onderste der beide eerste gewone stippen en hunne vrij scherp stipvormige, buitenwaartsche witte afzetting. Dit is wel niet veel, noch erg sprekend, maar constant en de rups, die bij Peliella chocolaaf of zwartbruin is met zwarten kop en schilden, is bij Swappeliella groen, ook met zwarten kop en schilden. Deze soorten leven overigens als rups in het voorjaar op Rumex acetosella in gangen van spinsel tussen de onderste bladeren. Suppeliella is een soort die eerst onlangs ontdekt, of liever, onderscheiden werd. De oudere schrijvers, zelfs Zeller en Stainton, vermengden haar meestal met Peliella (zie Lord Walsingham en den heer Bankes, t.a. p.); Frey verwarde bovendien zelfs Alacella met Peliella. Misschien is Mr. H. W. de Graaf (zie Lord Walsingham Ent. M. M. 33 p. 103), de eerste geweest die een vermoeden van de bestaande verwarring had, reeds in de opgave in de Bouwstoffen is iets te bespeuren van een twijfel welke later gaandeweg sterker werd en oorzaak was dat ten minste mijn beschrijving in de VI. v. Ned. vrij wel alleen op de echte Peliella past. De ontdekking der geheel verschillende rups, waarover ook vergelijk J. Hartley Durrant, Ent. Mo. Mag. 32 p. 248 «Gelechia Peliella Tr., an enigma» leidde tot herkenning van de tweede soort. Deze kwestie is overigens door de genoemde engelse entomologen t.a.p. zeer scherpzinnig en duidelijk behandeld. Ik wil hier nog aanteekenen, naar aanleiding van mijn, in het Ent. Mo. Mag. vermelde, aanvankelijke meening, dat de heer Ed. Hering te Stettin zoo goed was, mij een fraai exemplaar van Gel. Ignorantella H.S. (Ochrisignella von Nolck.) ter bezichtiging te zenden en dat ik daarbij duidelijk gezien heb, dat deze een geheel van Suppeliella afwijkende soort is. Fumatella Douglas heeft ook iets van Suppeliella maar onderscheidt zich dadelijk door het veel breder tweede palpenlid. Met volle zekerheid kan ik nu alleen vermelden, dat de echte Peliella Tr. bij Arnhem, door van Medenbach de Rooy is gevonden, terwijl Mr. H. de Graaf van Suppeliella een exemplaar bij Velp, in Gelderland ving en ik een bij Garderen, beide in Juli. Beide soorten zijn overigens op zandgronden in Nederland waarschijnlijk verbreid. 155 Gelechia Electella Zell., Isis 1839, p. 198 N. 21; id., 1846 p. 286. — Dup., VIII p. 307 pl. 298 fig. 1. — H.S. S. B. V p. 166 fig. 504. — Frey, Tin. p. 107. — Hein, Mott. p. 226. — Hering, Stett. Ent. Zeit. 53 (1893) p. 98. 441-413 mm. Palpen wit, lid 2 buitenwaarts aan den wortel bruinachtig, verder een weinig grijs bestoven, 3 tot over de helft zwart, Sprieterisch scherp zwart en wit geringd. Kop en thorax krijtwit, evenzoo de voorvleugels. Van de vier grijze voorrandsvlekken op deze is de eerste, bij den wortel, tot een dunne streep verlengd, de tweede verduistert de beide eerste gewone zwarte stippen waarvan de bovenste meer buitenwaarts is geplaatst, de derde bevindt zich boven de derde gewone zwarte stip en de vierde vlek beslaat de vleugelpunt min of meer volledig. Verder ziet men nog enige grijze bestuiving, vooral aan den binnenrand en aan de wortelzijde der tot een gebroken streepje vereenigde tegenvlekken die wel iets helderder zijn dan de grond. Franje wit met een deelingslijn van grijze schubben. Achtervleugels grijs, met grijsachtig witte franje. Onderzijde der vleugels grijs, de voorvleugels met een bleeker voorrandsvlekje bij de punt; franje witgrijs. Achterlyf grijs. Vliegt van half Juni tot half Juli. Von Heinemann tekent bij deze soort aan « Bei dieser Art fallen Ast 7 und 8 Vdfl. vollständig zusammen.» Inderdaad is dit bij meine zes Duitse en inlandsche exemplaren het geval. De heer Hering vermeldt, t. a. p. eene variëteit waarbij de teekening der voorvleugels en het achterlijf, anders steeds zwartgrijs, okerkleurig zijn. Wellicht een verschillende soort. De rups van Electella leeft in mei op Abies. Zij is licht bruinrood, met een zwart kop, halsschild en voorpoten. Het schild op de staartklep is bruin. (Lienig, bij Zeller). — Von Heinemann vermeldt dat Hartmann haar ook uit verdikkingen der schors van Juniperus communis zou hebben gekweekt. Het laatste vereist nog meer bevestiging. Van deze soort ving ik op 8 juli 1894 een exemplaar bij Oisterwijk in Noord-Brabant, een tweede klopte ik op 19 juni 1896 bij Lochem in Gelderland uit Abies, de heer H. A. de Vos tot Nederveen Cappel ving den vlinder bij Apeldoorn en de heer D. ter Haar bemachtigde een exemplaar bij Laag Soeren, op 22 juni 1896. Nog moet ik aanteekenen dat Electella wel een zeer kenmerkende soort is in mijn afdeeling A van Gelechia, maar dat zij toch ook sterk herinnert aan (Gel. Maculea uit afdeeling D en aan Alburnella uit E (Teleia). Nooit echter hebben de voorvleugels bij Electella zulk een scherpe, bijna zwarte, schuine, streepvormige voorrandsvlek als bij Maculea, noch twee zwarte ringen om het eindlid der palpen en opstaande schubben op de voorvleugels als bij Alburnella. B. 22. Gelechia Similis Staint. — Snellen, II p. 646. De heer D. ter Haar tekent aan, Tijds. van Ent. 34 p. xxiv, dat hij de rups bij Boxmeer in Noord-Brabant vond, in groen mos, op eenen muur en daaruit den vlinder kweekte. De rups is slank, lichtbruin met zwarten kop en leeft in vele nauwe gangen van wit spinsel. De eerste toestanden van deze soort waren nog onbekend. C. 32. Gelechia Aethiops Westw. en Humphr. — Snellen, II p. 654. Weer bij Apeldoorn gevangen, op 25 april 1895, door de heer H. A. de Vos tot Nederveen Cappel. 4. Sitotroga Cerealella Oliv. — Snellen, Tijdschr. van Ent. 33 p. Cix en 37 p. 26. Weder herhaaldelijk binnen Rotterdam gevonden door de heer Schuyt en door mij. Men zie over deze soort ook een onlangs gepubliceerd een aantekening in het Entomological Monthly Magazine 33 (1897) p. 8 door de heer G. C. Barrett. 4. Xystophora Palustrella Dougl. — Snellen, II p. 686, Deze soort was tot dusverre alleen door Mr. Herman Albarda, in Friesland gevangen. De heer D. ter Haar had het genoegen haar in dezelfde provincie bij Warga weer aan te treffen en stelt zich voor, nadere berichten over haar tot dusverre onbekende eerste toestanden bekend te maken. 6. Xystophora Tetragonella Staint. — Snellen, Tijdschr. v. Ent. 32 p. 62 (1889). De tot dusverre onbekende eerste toestanden zijn uitvoerig beschreven door de heer E. R. Bankes, in het Entomological Monthly Magazine 33 (1897) p. 5. De rups leeft in den stengel van Glaucus maritimus; zij is in de tweede helft van Mei volwassen, op den rug rood, op den buik geelwit. Kop bruingeel. Verpopping buiten de plant. 1. Anarsia Genistae Staint. — Snellen, II p. 707, Noord-Brabant: bij Oisterwijk, den 8 Juli 1894 door mij gevangen. 2. Harpella Bractella L. — Snellen, II p. 712. Groningen: Hoogezand, 14 Juli 1883 (D. ter Haar). 4. Pancalia Leuwenhoekella L. — Snellen, II p. 730; id, Tijdschr. v. Ent, 37 (1894) p. 28. 856 (P. O. T. SNELLEN) AANTEKENINGEN OVER Berichten over de eerste toestanden van deze soort, welke de door in aangehaalde van den heer Hering, in de Stett. Ent. Zeitung 1891 p. 194, bevestigen, zijn bekend gemaakt door den heer Fletcher, in het Entom. Monthly Mag. 29 (1893) p. 81. Volwassen rupsen werden in het laatst van Juli gevonden. Van de tweede generatie zal zij dus in den herfst voorkomen. Hypatima Binotella Thunb. — Snellen, II p. 737. Weder bij Apeldoorn gevangen en wel een gaaf wijfje op 30 Juni 1895 door den heer H. A. de Vos tot Nederveen Cappel. Glyphipteryx Fischeriella Zell. — Snellen, III p. 754, In de Stett. Ent. Zeit. 1891 p. 183 geeft de heer Hering enige berichten over de eerste toestanden welke van de door mij naar Stainton vermelde afwijken. Vooreerst vermeldt de heer Hering een mijn onbekende tweede generatie, waarvan de vlinder einde September vliegt. Dan zegt hij dat de vlinder jaarlijks door hem uit over winterde stengels van Dactylis Glomerata wordt gekweekt, terwijl Stainton opgeeft dat zij in den zomer in het zaad van deze grassoort leeft. Ook de kleur der rups beschrijft hij eenigszels anders dan Stainton. Genus LXXXI COLEOPHORA Hübner. Zell. Twee nieuwe inlandsche soorten zijn in den laatsten tijd ontdekt, hetgeen het geheele getal, met inbegrip der in deel 32 van het Tijdschrift voor Entomologie, op p. 66 beschreven Vitisella Gregson, op 49 brengt. De nu te vermelden nieuwe zijn: Fuscocuprella H. S. en Lineolea Haworth. Zij zijn beiden, in de aanteekeningen op de Analytische tabel der soorten, reeds kortelijk gekenmerkt. De eerstgenoemde wordt als N. 4a ingevoegd tusschen Alcyonipennella en Paripennella, die N. 45 wordt, en daarna als 33a vóór Zroglo dytella die N. 335 wordt. 4e Coleophora Fuscocuprella H.S., S. B. V pag. 221, 230 fig. 920 / (zak). — Staint., Man. II p. 386. — H. S. Corr. Blatt für Sammler 4861 pag. 119 en 160 (zak). — Hein. > Mott., p. 546. — Snellen, II p. 792. (Aanm. 2). Fuscociliella Staint., Trans. Ent. Soc, of Lond. New Ser, Ip. 25. NEDERLANDSCHE LEPIDOPTERA. 357 10 mm Zoals ik hierboven zegde, zijn de vlinder en ook de zak, reeds ter aang. pl. door mij gekarakteriseerd. Ik wil hier nog bijvoegen, dat de sprieten, voorbij het eenigszinds verdikte en als de voor vleugels gekleurde wortelgedeelte, wel is waar eerst wit (niet zeer zuiver) zijn met donkere ringen, maar dat de kleur dezer ringen ook wel niet veel meer dan grauwbreuin kan heeten en dat zij vóór de spits geheel ophouden. De palpen zijn dun, spits, langer dan de kop, vuil grijswit. De kleur der voorvleugels zweemt wel iets naar die van Paripennella, maar is veel lichter, zooals Wocke (bij von Heinemann) opmerkt, duidelijk groenachtig bronskleurig, vrij glanzend, tegen de punt niet donkerder. Achtervleugels donkergrijs, met enkele bronskleurige schubben, die men ook ziet op den wortel der voor vleugelfranje welke overigens dof donkergrijs is, zooals die der achter vleugels. De pooten zijn bruingrijs met onzuiver wit geringde tarsen. De vlinder vliegt einde Mei en in Juni. De rups leeft op Hazelaars (Corylus Avellana), in het najaar, niet op berken en overwintert. Dit maakt, zoals de heer Heylaerts, Tijds. v. Ent. 38 p. xxxvit aantekent, dat het zeer moeilijk valt de vlinder te kweken. Hoewel dan ook de zakken, ook door mij, meermalen in de omstreken van Breda werden gevonden, is de heer Heylaerts de eerste wien het gelukte het volkomen insect te verkrijgen en moet hij voor de werkelijke ontdekker der soort hier te lande gelden. De zak is zeer kenbaar, gelijkt eenigszinds op die van Paripennella maar het boveneind is omgebogen. Eene andere vindplaats dan de genoemde in Noord-Brabant is mij tot dusverre nog niet bekend. De soort is ook waargenomen in Engeland en Duitsland. 27. Coleophora Lixella Zell. — Snellen, II p. 823. In de Stett. Ent. Zeit. 53 (1893) p. 110, geeft de heer Hering uitgebreide mededelingen over de rups der soort en hare leefwijze. Vooral merkwaardig is daarin, dat de rups, die in haar jeugd op Thym, later mineerend op gras leeft, soms haar zak niet alleen geheel verlaat, dit doen ook meer mineerende Coleophoren-rupsen, maar er zich, in het uitgegeten grasspiertje, soms van 5—8 centimeter ver van verwijderd en dan ook wel een nieuwe woning van het gras waarin zij zich bevindt, vervaardigt. 83a Coleophora Lineolea Haw., Lep. Brit. IV p. 534 N. 5 — Steph., Illustr. IV p. 286. — Staint., Ins. Brit. Tin. pag. 218 pl. 9 fig. 20; id., Manual II p. 391; id., Nat. Hist. IV p. 242 pl. 7 fig. 2, — Zell., Verh. Zoöl.-Bot. Ver. 1868 p. 624. — Hein., Mott. p. 589. — Snellen, VI. v. Ned. II p. 800. Aanm. Crocodilogrammus Zell., Linn. Ent. IV p. 325. — H.S., S. B. V p.227 et 251 fig. 891; id., Corr. Blatt f. Samml. 1861 p. 164. Gelijk ik reeds opmerkte, is ook deze soort, tot aan de punt, korter door mij gekarakteriseerd. Zij is inderdaad, onder de bekende inlandsche, het naast verwant aan Therinella en Troglodytella — vooral aan de laatste — doch onderscheidt zich van beiden, als vlinder, door de helderder grondkleur der voorvleugels. Wanneer ik evenwel de reeks gele, frissche, gekweekte inlandsche exemplaren, die voor mij staat goed beschouw, dan moet ik zeggen, dat, ook voor Duitse exemplaren, de uitdrukking: "eidoolgeel" voor die grondkleur, te hoog gestemd is en Stainton nader bij de waarheid komt, wanneer hij in het Manual eenvoudig van cochreous spreekt. De voorvleugels zijn inderdaad levendig okergeel, tegen de wortel bij het wijfje bleeker, met helder witte teekening, die ongeveer op dezelfde wijze is aangelegd als bij de verwanten, maar volstrekt niet scherp is. Een duidelijk verschil met de beide genoemde soorten ligt voorts in de voorrand van de voorvleugels; deze is aldaar wit maar wordt door een, aanvankelijk fijne, later dikkere en eerst in de vleugelpunt vervloeijende bruinachtig gele langslijn gedeeld. De schuine witte lijntjes tegen de vleugelpunt stuiten verder allen zeer scherp tegen dien witte wortel der voorrand van de vlinder. Bij Lineolea echter blijft de voorrand van den vleugel wit (breder en helderder dan bij de verwanten) tot zeer nabij de punt en de toch al zeer onduidelijke en fijne schuine witte lijntjes houden op voor dat zij dien witte voorrand bereiken. NEDERLANDSCHE LEPIDOPTERA. Sprieten wit, met of zonder zwarte ringen; dit variëert zeer, Palpen even lang als bij de beide genoemde soorten. Kop en thorax wit en geel geteekend. De bovenste witte langslijn der voorvleugels, bij de verwanten zeer scherp, ontbreekt hier; zij vloeit ineen met den witte voorrand die daardoor zoo breed wordt. De achtervleugels met franje zijn grijs, ook het achterlijf, dat bij de man een blonde staartpluim heeft. Vliegt eind Juni en begin Juli. Zeer verschillend van die der beide meer vermelde soorten is de zak; ik vond hem in het voorjaar bij ’s-Gravenhage, in de duinen, tusschen kreupelhout op Ballota Nigra, de bladeren met neerdringende. Hij is ongeveer 10 millim. lang, in het midden circa 4 breed, aan de beide uiteinden ongeveer 2, verder plat, aan het eind tweekleppig, het breedere gedeelte is op zijde onregelmatig getand en de geheele zak fijn wollig. De zak van de mede op Ballota levende, door Mr. Brants bij Arnhem ontdekte Ocripennella gelijkt op die van Lineola, maar is in het midden smaller en de vlinder verschilt zeer. Als voedsel van Lineola worden nog genoemd Betonica en Stachys. Ik heb in het voorjaar van 1897 een aantal bewoonde zakken op bovenvermelde plant gevonden en daaruit negen vlinders gekweekt. Andere vindplaatsen in Nederland ken ik niet. Genus LXXXVIa LIMNAECIA v. Hein. Zoals ik reeds zei (zie p. 339) is dit, voor onze fauna, nieuwe genus, door mij, t. a. p. gekenmerkt. De enige Europese soort maakte vroeger een deel uit van Laverna Curtis maar is er door von Heinemann van afgescheiden, wel hoofdzakelijk en terecht, om de vorm der palpen (lipvoelers), die ook buitengewoon lang, vrij dun, sterk sikkelvormig gebogen en zeer glad beschubd zijn. Zij zijn twee en een half maal zo lang als de glad beschubde, iets uitpuilende kop; bijpalpen ontbreken, de zuiger is aanwezig. De sprieten hebben een lang, omgekeerd kegelvormig eindlid en zijn twee derden zo lang als de voorvleugels, welke spitser gepunt zijn dan bij Laverna, achterlijf iets plat. Het overige is vrij wel zooals bij dit genus. De soort heet: 4. Phragmitella Staint. Cat. of Brit. Tin. Suppl. p. 4; id., Ins. Brit. Tin. p. 238; id. Ent. Annual for 1858 p. 110, plate fig. 2; id. Nat. Hist. XI p. 150 pl. 4 fig. 1. — Frey, Linn. Ent, XIV p. 194. — v. Heyden, Stett. Ent. Zeit, 1863 p. 111. — Hein., Motten p. 421. — Snellen, VI. v. Ned. II p. 424. (Aanm.4). 8 47—18, 9 20—23 mm. De grondkleur van kop, palpen, thorax en voorvleugels met franje is een licht, bruinachtig geel, dat bij de mannen iets grijzer is dan bij de wijfjes en vrij wel op de kleur van zemelen of van 'door riet' gelijkt; de beschubbing is overigens glad en effen, met uitzondering van twee donkergrijze stippen op twee vijfden en twee derden van het midden der voorvleugels die iets ruw zijn. „Deze stippen zijn verder min of meer duidelijk grijswit geringd en worden soms door een grijs langslijntje verbonden. Een dergelijk ziet men ook meestal in de tweede helft der vleugelvouw en min of meer duidelijke, niet altijd scherp begrensde en door enige grijswitte schubben afgezette donkere lijntjes op het aderbeloop der voorrandshelft van den vleugel, tegen de punt. Zij vloeien in donkere stippen op den wortel der voorrandfranje uit. Bij één 2 zie ik ook nog eene vaag, zeer scherp gebroken fijne witachtige dwarslijn nabij den achterrand. De achtervleugels zijn grijs met blonde franje, het achterlijf bij den grijs, met eene grijsgele staartplooi, bij het 9 gekleurd als de franje der achtervleugels, de punt witachtig. Op de onderzijde zijn de vleugels grijs, de geheele franje zoo mede de punt der voorvleugels grijsgeel. De vlinder vliegt in Juni en in het begin van Juli. De rups leeft in de kolven van Zwaar, van den herfst tot in het voorjaar. Zij is, volgens de aangehaalde schrijvers, geelwit, met vijf min of meer afgebroken donkere langslijnen en bruine kop, maakt een eng, lang, dun wit spinsel tusschen de wol der kolven en verandert daar in eene lange pop. Deze soort, over welker ontdekking hier te lande men zie Tijdschrift van de Nederlandse Entomologische Vereniging, is waargenomen in Gelderland, Noord-Brabant en Zuid-Holland, hier en daar en ook door den heer D. ter Haar bij Warga in Friesland gevonden. Zij is zeldzaam, ook buiten ons land en slechts in enkele streken van Engeland en Noorden Midden-Duitsland aangetroffen. 2. Laverna Fulvescens Haw. — Snellen, II p. 855. In een not bij mijn beschrijving zei ik dat ook Inula hispida als voedsel voor de rups wordt opgegeven. Inderdaad heb ik haar daarop in Limburg, bij Valkenburg gevonden. 5. Laverna Raschkiella Zell. — Snellen, II p. 857. Friesland: Rijs, in Gaasterland, den 10 Juni 1896 (D. ter Haar). 6. Elachista Rhynchosporella Staint. — Snellen, II p. 879 Gelderland: Lochem, in Juni (D. ter Haar). Genus. XCIV LITHOCOLLETIS Hübner, Zell. Ook bij dit genus is het aantal der als inlands bekende soorten met een vermeerderd en wel met de, door mij op p. 903, Aantekening 4, reeds kort beschreven Scopariella Zeller. Zij is door den aanleg der teekening wel het naast verwant aan N. 26, Salictella Zell., zoals uit de beschrijving blijkt maar onderscheidt zich van al de inlandsche scorten der afdeeling cc, d, mijner Analytische tabel op p. 903 door het geheel ontbreken eener zwarte deelingslijn in de voorvleugelfranje. Het meest herinnert zij, zooals ik reeds opmerkte, aan Salictella, de voorvleugels zijn echter, "hoewel glanzig, zeer bleek goudkleurig en de witte teekening is nauwelijks ergens donker afgezet zodat zij zeer weinig uitkomt. De soort wordt achter Salictella ingevoegd. 265 Lithocolletis Scopariella Zell., Linn. Ent. I p. 227 fig. 26. — Stainton, Ins. Brit. Tin. p. 275; id., Man. II p. 420; id., Ent. Monthl. Mag. XV p. 239 (1879). — H. S., SB. V p. 319, 332 fig. 795. — Hein., Mott. p. 674. — Snellen, Vi. v. Ned. H p. 903. Aanm. 4. 83—91 mm. Aangezicht en sprieten zijn wit, de laatsten zoo goed als ongeringd. Kopharen op het voorhoofd onderaan rood, verder bleekgeel. Thorax wit gekleurd, maar zonder witte middenlijn. De grondkleur der voorvleugels is zuiver goudkleurig, niet bruinachtig zoals bij Salictella. Teekening zuiver wit, vrij breed, maar niet scherp. Langslijn uit den wortel tot twee vijfden komend, iets voorbij de helft omhoog gebogen, aan het eind verdikt, Gewoonlijk, niet altijd, bereikt zij het bovenste der beide eerste randstreepjes die elkander onder een spits hoek naderen. Het bovenste streepje is fijn, het onderste in de vouw verdikt; binnenrand fijn wit. Verder komen nog vier witte voorrandsen drie binnenrandstreepjes, doch door de zeer spaarzame of geheel ontbrekende donkere afzetting zijn zij weinig sprekend. Ook de donkere stip in de vleugelpunt is zeer onduidelijk, en eenige kleine paarszilveren beschubbing tegen de nauwelijks zichtbare, nooit zwarte franjelijn is niet aanwezig. Franje lichtgrijs, ook die der iets donkerdere achtervleugels. Pooten wit, de achtertarsen geheel zonder, of slechts met onduidelijke donkere ringen. De vlinder vliegt in Juni en Juli. Wat de rups aangaat, zoo wijkt hare leefwijze af van die der meeste andere soorten van het geslacht, want zij mineert, volgens de aangehaalde schrijvers, onder den bast, niet in de bladeren van Brem, Spartium (Sarrothamnus) Scoparia. Ik ving, den 8 Juni 1894, een van Scopariella bij Venlo, in Limburg, op Brem. Waarschijnlijk komt zij nog wel elders in Nederland voor want het voedsel is op zandgronden niet zeldzaam. Cemiostoma Susinella Zell. — Snellen, II p. 949, Den 20 Juli 1896 ving ik verscheidene vlinders om Abeel (Populus Alba), bij Wassenaar, aan den duinkant. Pterophorina. Het enige Europese geslag van deze familie dat tot dusverre aan onze Fauna ontbrak, (Agdistis Zell.) is nu ook in Nederland gevonden. Het onderscheidt zich zeer gemakkelijk van de andere door geheel ongespleten vleugels. De voorvleugels zijn overigens na naar achteren duidelijk verbreed, de voorrand is juist voor de duidelijke punt gebogen, hun achterrand schuin, gelijkmatig vlaai gebogen. Al hunne aderen zijn ongesteld, 2 ontspringt nabij het eind van den binnenrand der middencel, 3 en 4 komen uit één punt uit hunnen staarthoek; tusschen 4 en 5, de laatste ontspringt uit haar midden, is de dwarsader rechtstandig, dan tot ader 6 schuin buitenwaarts, 7—10 ontspringen onder, uit en voor de uitstekende bovenhelft der middencel, 11 uit vier vijfden van den voorrand. Wat de achtervleugels aangaat, zoo zijn zij ongeveer zoo breed als de voorvleugels, de voorrand is genoegzaam recht, de punt iets stomp, maar duidelijk, de achterrand eerst naar buiten gebogen, dan vrij sterk vlak ingetrokken, de staarthoek duidelijk, de binnenrand ongeveer half zoo lang als de voorrand, Ader 8 der achtervleugels komt vrij uit den wortel en loopt in den voorrand uit, 6 en 7 zijn gesteeld, 5 ontspringt uit de helft der schuine dwarsader, 3 en 4 uit één punt uit den staarthoek, 2 voor de helft van den binnenrand der middencel welke op de helft aan de onderzijde met een schubbenkammetje is versierd. Pooten en achterlijf als bij de andere Pterophoren; de palpen kort, opgericht en gebogen, de sprieten nog iets korter dan de helft van den voorrand der voorvleugels. Het genus Agdistis Hubn. — Zeller, Linn. Ent, VI p. 321), is het eerste der Pterophorina en wordt dus nog vóór Platyptilia ingevoegd. Agdistis Bennetii Curtis, Brit. Ent. X pl. 474. — Steph. Illustr. IV p. 370. — Wood, fig. 1625. — Zeller, Linn. Ent. VI p. 324 N. 6. — H. S., S. B. V Pteroph., pl. I fig. 1 en p. 365 (onder Tamaricis). — Stevens, Trans. Ent. Soc. of Lond., 2 Ser. IV Proc. p. 16 (1856) (rups). — Stainton, Man. II p. 440. — Moncreaff, Entomologist V p. 321 (1870). — Snellen, VI. v. Ned. II p. 1014. — South, Entomologist XVI p. 27 pl. fig. 3 (1883). Bij Stenoptycha, een exotisch vlindergenus, dat in vleugelvorm, pooten en lichaamsbouw zeer op Agdistis gelijkt, is het beloop van ader 8 der achtervleugels toch het normale der Pyraliden en dus het verschil tussen beide genera inderdaad vrij groot. De generieke naam Adactyla Curtis kan niet in aanmerking komen, daar Hübner reeds een soort van Agdistis Adactyla noemde. P. C. T. SNELLEN AANTERKENNINGEN OVER Statices Milliäre, Ann. Soc. Ent. de France 1875. Bull. p. 167; id. Lépidoptérologie V p. 8 pl. 5 fig. 4—8. 25—27 mm. Palpen, kop, thorax en voorvleugels zijn effen grijs, iets geelachtig en vlauchlanzend, de tekening der laatsten bestaat uit drie donkere stippen op een vijfde, twee vijfden en twee derden (op den wortel der aderen 3 en 4). Verder is ook de dwarsader donker beschubd, bovenaan dikker. Voorrand zonder donkere stippen op het laatste derde en de korte franje aldaar grijs, als de vleugel, de achterrand iets lichter, ongeveer gekleurd als de voorvleugels, maar minder effen, tegen de achterrand iets donkerder, in het midden een weinig lichter, hunne franje als die der voorvleugels. Onderzijde der vleugels donkerder dan de bovenzijde, behalve het midden der voorvleugels dat op een naar achteren verbreedende streep lichter, meer witgrijs is. Borst, poten en buik grijs, de mannelijke staartpluim nauwelijks lichter. Ook de sprietten zijn eenkleurig grijs. Het door Mr. A. J. T. Fokker, die de soort in Nederland het eerst waarnam, gevangen mannelijke exemplaar, komt geheel met Engelse in mijn collectie overeen. Statice Millière, waarvan ik sedert mijn opgave twee exemplaren van den heer Ragonot ontving, is slechts iets kleiner en een weinig helderder grijs dan typische Bennetii; ik kan haar dus hoogstens als een geringe, zuidelijke variëteit beschouwen. De verwante 49d. Tamaricis Zell., die in Zuidwest Duitsland, Zwitserland, Spanje, Zuid-Frankrijk, Italië en Zuid-Rusland is waargenomen, is even groot als Bennetii, ongeveer eveneens gekleurd, maar verschilt door merkbaar breedere vleugels, donkere gevlekte voorrand, witte voorrandfranje en donkere getekende achterrandfranje der voorvleugels. Er kan dus geen sprake van zijn, zoals Wocke in de Catalogus der Europese Lepidoptera vraagt, of Bennets wel specifiek verschilt. De vlinder vliegt in Juli en Augustus. Voor de rups, die in Mei en Juni op Statice Limonium wordt gevonden, zie men de aangehaalde schrijvers. NEDERLANDSCHE LEPIDOPTERA. Tot dusverre is deze soort alleen in Zeeland waargenomen (zie Tijdschrift van Entomologie 38 (1895) p. xxv). Mr. Fokker was zo goed mij het door hem gevangen exemplaar te schenken. 1. Oxyptilus Distans Zell. — Snellen, II p. 1028. Zeeland: Domburg, half Augustus (Dr. Lycklama à Nijeholt). 2. Pterophorus Plagiodactylus Staint. — Snellen, II p. 1037; id., Tijdschrift 32 p. 71, 37 p. 34. De heer ter Haar meldt mij nog, dat hij de rups bij Laag Soeren op Gentiana Asclepiadea vond; de vlinder kwam den 15de september uit de pop. Ten opzichte van deze soort en Pier. Graphiodactyla tr. heerst zeker nog verwarring. Ik geloof dus, dat het noodig is om hier een uitvoerde aantekening over Pter. Plagiodactylus door den heer Ed. Hering, in de Stettiner Entomologische Zeitung. 1893 p. 147 te vermelden. De heer Hering begint met op te merken, dat hij een, door Stainton zelf bestemd exemplaar der laatstgenoemde bezit en geeft dan een beschrijving van 5 door hem en Dr. Schleich, in Juli, in de bloemen van Gentiana Pneumonanthe gevonden rupsen waaruit hij, in de laatste dagen derzelfde maand de vlinders kweekte. Volgens hem is de volwassen rups 9—11 millim. lang, over het geheel lichtgrijs, met meer geelachtig ruggeval; zij is geheel met korte, stijve, donker gekleurde haren bezet, die op den rug iets langer vallen. Kop en laatste ring zijn licht geel, de monddeelen donkerbruin, de voorpooten lichter dan de kop. Over het midden van den rug loopt een duidelijke, groene middenlijn, daarnaast ziet men twee breede, rechte lichtgele en dan aan beide zijden van het lijf een fijne gegolfde gele lijn, boven de pooten nog een, minder gegolfde. Variëteiten der rups vermeldt de heer Hering onder zijn 5 voorwerpen niet. Ik moet zeggen, dat deze beschrijving verschilt van door mij naar andere schrijvers geleverde en men ook zoo velerlei “voedsel der rups vermeldt, dat het zeer wel mogelijk is, dat de Lepidopterologen ten minste twee soorten vermengen. Intussen geloof ik toch, dat Plagiodactylus van Leeuwen, in Sepp, dezelfde mag heeten als die van de heer Hering en blijkt daaruit, dat de kleur der rups niet altijd dezelfde is. De teekening stemt bij beide auteurs zeer wel overeen. Dr. van Leeuwen vond de rups ook op Gentiana Pneumonanthe. Micropteryx. Bij deze familie moet ik het een en ander in herinnering brengen. In de eerste plaats de mededeeling van Dr. Chapman, dat de poppen van Micropteryx, althans van Purpurella, beweegbare, werkende kaken zouden bezitten; zie hierover Verslag der Vergadering te Lochem, Tijds. v. Ent. 39 p. cxv. Dan verder, dat ook de vlinders van M. Calthella geen zuiger maar kaken hebben, zie denzelfden, Trans. Ent. Soc. of London 1894 p. 335 enz. Zonder deze zaken, als onwaarschijnlijk, te verwerpen zoals sommigen wel geneigd zijn te doen, wil ik toch opmerken, dat het ook onverstandig zou zijn om ze zóó maar graag als bewezen aan te nemen. Daarom beveel ik zeer aan, de gelegenheid niet te verzuimen om door eigen waar nemingen, wanneer men daartoe gelegenheid mag hebben, die allermerkwaardigste beweringen welke overigens onze aandacht ten volle waardig zijn, zelf aan de feiten te toetsen. Eindelijk is van deze familie een voor onze fauna nieuwe soort ontdekt die tot afdeeling B van het Geslacht Micropteryx behoort: 4a Micropteryx Aureatella Scop., Ent. Carn. p. 254 N. 662. — Zeller., Stett, Ent. Zeit. 1855. — Stainton, Man. 2 p. 303. — Wocke, in v. Hein., Schmett. Deutschl., Motten p. 774. — Snellen, Vlinder van Nederland II p. 1164, Aanmerking 1. Amphibala Hübner., Tin, fig. 388. Alhonella H. S., Syst. Bearb. V p. 390, 392 Micropt. fig. 6. 84–9 mm, Deze soort is reeds ter aanpl. door mij beschreven. De kop-haren zijn roestgeel, de voorvleugels glanzend donker purperkleurig, zonder gouden voorrandvlekken bij de punt; twee smalle dwarsbanden — een bij den wortel, de andere in het midden — en een ovale, de randen niet bereikende vlek van het punt derde zijn blinkend bleekgoud. De eerste dwarsband is naar onderen niet verbreed, de tweede iets gebogen. Vantje grijs. Achtervleugels donkergrijs met paarsen weerschijn. Mei, Juni. Van de rups weet ik niets. De vlinder vliegt om Vaccinium. Ik zag twee exemplaren die op 27 Mei 1897 gevangen werden door den heer D. ter Haar te Oldert in Friesland. Eenige faunistische en biologische aantekeningen betreffende verschillende in 1896 en 1897 gevangen en gekweekte Macrolepidoptera. Door Dr. J. TH. OUBEMAN S. Deze mededeeling is een vervolg op een vroeger onder gelijktitelse verschenen. Het daar gezegde, omtrent het vermelden van nieuwe vindplaatsen, is ook hier van toepassing. Verder kan ik niet nalaten, nogmaals te wijzen op de toen beschreven methode, om jonge rupsen in lampetkasten of glazen buizen te kweeken. In de sedert verloopen tijd heb ik deze manier talrijke malen en steeds met succes toegepast, ook waar dit door anderen, die op de gewone manier kweekten (een afgesneden takje in water of een voedselplant in een grote ruimte, b.v. een suikerflesch enz.), niet verkregen werd. Wanneer de voedselplant zeer weinig uitwasemt, sloot ik zelfs de opening van één zijde open glazen buizen met een kurk, of de lampen glazen met twee kurken. Ik blies dan evenwel dagelijks eenmaal verse lucht in door middel van een caoutchouc knijpbal, waaraan een slang, die tot op den bodem van de buis reikte; aldus kon men de oude lucht zeer gemakkelijk door nieuwe vervangen, zonder de dieren noemenswaard te verontrusten. De vangsten te Oisterwijk (Mei 1896), Lochem (September 1896), Laag-Soeren, gemeente Rheden (Juni 1897) en Plasmolen, gemeente Mook (Juli 1897) gedaan, geschiedden respectievelijk in gezelschap van en gemeenschappelijk met de heeren: J. de Vries — H. A. de Vos tot Nederveen Cappel — J. de Vries en A. A. van Pelt Lechner — en H. A. de Vos tot Nederveen Cappel. Met de grootste bereidwilligheid hebben zij het vermelden van onze gewichtige vangsten aan mij overgelaten. Ongeveer alle op te noemen Noctuiden zijn "op smeer" gevangen. Eenige belangrijke vangsten, door anderen, niet-leden van onzer entomologische vereniging, gedaan, zijn eveneens in de volgende bladzijden opgesomd. Zo was de heer Dr. E.C. Julius Mohr te Haarlem zoo vriendelijk, mij uit zijn in de laatste tien jaren bijeen gebrachte collectie, welke hij niet langer wenschte te houden, al datgene te laten uitzoeken, wat mij belang inboezemde; verscheidene zijner vangsten zijn in deze lijst vermeld. Vervolgens worden ook een aantal vondsten medegedeeld, gedaan door de heeren L.P. de Bussy, P. Cramer, H. Crommelin en R.A. Polak, allen te Amsterdam, aan allen hier mijn dank voor de welwillend verstrekte mededeelingen betuigd. De laatste verzamelde eenigen tijd te Zwolle en te Schoonoord, gemeente Sleen; in Drenthe, de provincie, die, wat de Lepidoptera betrekt, de minst doorzochte van ons land is. Argynnis adippe L. Sinds jaren bevindt zich in mijne verzameling een wijfje van deze soort, in Aug. 1875 te Megen (N.-Br.) door ons vroeger medelid, de heer F.L.S.F. Baron van Tuyll van Serooskerken gevangen. Voor Noord-Brabant alleen nog van Teteringen bij Breda vermeld (1). Vanessa urticae L. Behalve het reeds vroeger besprokene aberrante voorwerp van deze soort, verkreeg ik onlangs een tweede, dat, wat de kleuren betreft, nog sterker afwijkt. Ook hier ontbreken de twee zwarte vlekjes in cel 2 en 3 der voorvleugels, doch bovendien vormen hier de tweede en derde grote voorrandsvlek samen één geheel, terwijl de achtervleugels geheel zwart zijn. (1) Heymans, Tijdschr. van Entom., Dl. XIII, p. 146. (2) Zie Tijdschr. van Entom., Dl. XL, 1897, Verslag der kom. p. 17—18. Tijdschr. van Entom. XL. 24 870 (DR. J. TH. OUDEMANS) MORPHOLEPIDOPTERA. Zwart zijn met een zwakken rooden gloed. Dit merkwaardige exemplaar, dat ik tot de var. schnusoides Selys meen te mogen brengen, bevond zich in de verzameling van de heer Mohr en was het enige afwijkend getekende onder 70 stuks, die verkregen werden bij het opkweeken van een in de duinen bij Haarlem gevonden rupsenbroedsel. De vlinder kwam uit in Oktober 1895. Met het bovengenoemde tweede voorwerp en eenige andere afwijkende vlinders zal hij eerbare lang worden beschreven en afgebeeld. Vanessa C-album L. De vlucht der inlandsche voorwerpen kan tot 48 mm. bedragen. Melanargia galathea L. Onder meerdere te Houthem (Z.-Limburg) door de heer Crommelin gevangen exemplaren zag ik er een van slechts 37 mm. vlucht. Lycaena argus L. (= aegon Schiff.) (1). Een miniatuur-voorwerp, van slechts 17.5 mm. vlucht, bevindt zich in de verzameling van de heer de Vos tot Nederveen Cappel; gevangen te Apeldoorn. Polyommatus phlaeas L. (2). Ook van deze soort werd een miniatuur-voorwerp, van 20 mm. vlucht, gevangen, en wel te Exlo, gem. Odorn (Dr.), door de heer Polak, die de welwillendheid had, mij het voorwerp te schenken. Op 8 October zag ik P. phlaeas nog te Apeldoorn vliegen. Papilio machaon L. Een zeer groote pop dezer soort, ons te Mook ter hand gesteld, leverde aan de heer de Vos een reusachtig wijfje van niet minder dan 88 mm. vlucht. Het verscheen op 18 Juli 1897. Pieris brassicae L. Een zeer groot wijfje met bijzonder grote zwarte vlekken in de collectie Mohr. Vlucht 63 mM. Haarlem, 27 Juli 1892 — De rupsen van deze soort komen ook veel voor (evenals die van P. rapae L.) op Oost-Indische kers, waarop ik ook de eierscholen aantrof en dat wel niet alleen op de onderzijde der bladeren, zoals o.a. Sepp als regel aangeeft, doch ook op de bovenzijde, waarop de eieren afgelegd worden. Pieris daplidice L. Een exemplaar in de coll. Mohr, gevangen in de duinen bij het station Bloemendaal-Overveen. Hoewel ter zelfde plaats reeds vroeger aangetroffen, is deze vlinder in het westen van ons land toch stellig een hooge zeldzaamheid. Anthocharis cardaminis L. Een gaaf mannetje te Apeldoorn op 1 Juli 1897, wat voor deze voorjaarsvlinder zeker zeer laat genoemd mag worden. Syrichthus malvae L. (= alveolus Hb). Twee grote exemplaren in den Aardenhout, gemeente Bloemendaal; coll. Mohr. Was in het westen van ons land nog niet gevonden. Nieuw voor Noord-Holland, — Een prachtexemplaar der var. farcta Meig. werd op 6 Juni 1896 door den heer Zack te Apeldoorn gevangen, Een voorwerp, dat tussen den type en de genoemde var. in staat, ving ik op 17 Mei 1894 te Oisterwijk. Hesperia comma L. Zeer veel gevangen door de heer Polak te Sleen en te Zwolle; nog niet bepaald voor Drenthe vermeld, Hesperia thaumasis Hfn. ab. Een allermerkwaardigste afwijking van deze soort werd, gelijktijdig met veel voorwerken van H. actaeon Esp., door de heer Crommelin op 24 Juli 1897 te Houthem, gevangen. Het voorwerp, een wijfje, dat eerlang zal worden beschreven en afgebeeld, deed mij eerst aan deze laatstgenoemde soort denken, doch moet, volgens de heer Snellen, die het nauwkeurig onderzocht, tot H. thaumas Hfn. gerekend worden. Vlucht slechts 24 mm. Voorvleugels helder geelbruin, in het midden met een vervloeiende, lichte vlek. Achtervleugels grijsachtig geel. De heer Crommelin deed mij het grote voorrecht mij dit exemplaar aan te bieden. Hesperia lineola O. Niet zeldzaam in de onmiddellijke omgeving van Amsterdam, Einde Juli verscheidene exemplaren op bloeiende distels waargenomen. Eilephila porcellus L. Van deze in de duinen niet zeldzame soort ving ik in het laatst van Juni 1897, vliegend op zand, eenige exemplaren nabij Wijk aan Zee. Het enige wijfje daar. onder was volkomen gaaf, wat bij deze, hare schoonheid spoedig verliezende soort als kenmerk beschouwd mocht worden, dat zij eerst onlangs het poppenvlies verlaten had. Toch besloot ik te proberen, eieren van het dier te verkrijgen. Zooals bij zulke wilde vliegers gewenst is, knipte ik, niet ver van den wortel, de vleugels af en voedde het dier elken avond met suikerwater of verdunde stroop. Na een week begon het eieren te leggen, dat ver verschillende dagen aanhield. De eieren bleken bevrucht te zijn; weer een bewijs, hoe snel, ten minste bij de Heterocera, de paring in de natuur plaats vindt. De rupsen kwamen tegen half Juni uit en groeiden zeer snel; zij waren in ongeveer vier weken volwassen. Geen enkele rups bleef tot aan het einde toe groen, wat trouwens bij deze soort veel zeldzamer voorkomt dan bij de verwanten. Ten slotte leverde de teelt een 30-tal poppen op. Deilephila euphorbiae L. Van deze, voornamelijk langs onze grootere rivieren huizende soort, werden mij op 24 Aug. 1897 negen volwassen rupsen gebracht, gevonden op enkele planten van Euphorbia Cyparissias Scop., die in een boerentuintje nabij Putten op de Veluwe stonden. — In de verzameling van den heer de Bussy zag ik een reusachtig exemplaar van deze vlinder, gevangen te Deventer, van niet minder dan 86 mm vlucht. Sphinx convolvuli L. Een exemplaar van 122 mm vlucht in de verzameling de Bussy; gevangen te Deventer. Sphinx ligustri L. De vlucht bedraagt wel eens 120 mm. Acherontia atropos L. Voor mijn bepaalde overtuiging, dat deze soort zich bij ons alleen door van elders overgevlogen voorwerpen voortplant, verkreeg ik onlangs een sterk steunend bewijs. Dat de in het najaar uitkomende wijfjes slechts rudimentaire eieren bevatten, is genoeg bekend, doch dit werd steeds op rekening der snelle ontwikkeling geschoven. In juli 1897 was ik evenwel in de gelegenheid, een wijfje uit een overwinterde (zij het dan ook niet in de vrije natuur overwinterd hebbende) pop te anatomiseren, waarvan de uitkomst was, dat ook hier de eieren zoo uiterst klein waren, dat van voortplanting geen sprake kon zijn. Hoewel een hernieuwd onderzoek aan andere (zoo zij dit kunnen doorstaan, dan liefst aan in de natuur overwinterd hebbende) voorwerpen uiterst gewenst blijft, geloof ik voorlopig te mogen veronderstellen, dat niet de snelle ontwikkeling, maar ons voor de soort niet normale klimaat de reden der geringe ontwikkeling der eieren is. Het onderzochte wijfje verkreeg ik door de zeer welwillende bemoeiingen van de heer D. ter Haar, aan wie de heer Popta te Leeuwarden het voorwerp voor mij afstond. Aan beide heren betuig ik hierbij mijn welgemeende dank. De pop werd in september 1896 nabij Franeker opgedolven en de vlinder verscheen midden juli 1897. — Onder mijn vroeger gekweekte voorwerpen bezat het grootste direct na het opspannen een vlucht van 134 mm., die na het drogen tot 131 verminderd was. Sesiidae. Gedurende ons verblijf aan den Plasmolen vonden de heer de Vos en ik, op den weg naar Mook, vele honderden pophulzen uit afgezaagde populierstammen steken. Deze pophulzen behoorden klaarblijkelijk tot een Sesiiden-soort. In aanmerking nemende het voedsel en lettende op de afmeting der poppen, kan men onder de als inlandsch bekende soorten slechts aan Sciapteron tabaniforme Rott. denken, Trochilium apiforme Cl. kan het niet zijn, daar deze aanmerkelijk groter is, geheel onderaan den stam leeft en zich een cocon spint. Toch zou men hier zeer goed een andere soort van hetzelfde geslacht voor zich kunnen hebben en wel de niet inlandsche Trochilium melanocephalum Dalm. (= laphriaeforme Hb.). Ik werd tot het denken aan twee mogelijkheden gebracht, doordien Mr. A. Brants de welwillendheid had, mij in de gelegenheid te stellen, een niet uitgekomen pop te onderzoeken, vroeger door hem in een aanzwelling van een tak van Populus tremula L. aangetroffen. Deze pop verschilde duidelijk van mijne pophulzen. Indien, zooals zeer waarschijnlijk is, een van deze twee soorten Sc. tabaniforme is, dan moet de andere een andere soort zijn. Ik hoop in de gelegenheid te zijn, in 1898 dit raadsel op te lossen. Sesiidae. Drie exemplaren te Laag-Soren, Juni 1897. Twee daarvan koesterden zich in den zonneschijn, zittend op elzenbladeren; het derde ving ik in de vlucht, meenende naar een sluipwesp te slaan. Trypanosoma cossus L. In een Duitsch tijdschrift gelezen hebbende, dat deze soort ook met uitgedroogd brood op te kweeken is, nam ik daar eens de proef van. Eene in den zomer van 1896 gevonden, ruim half volwassen rups deed ik met een stuk uitgedroogd tarwebrood in een blikken pot. In Juni 1897 vond ik daarin eene pop, in een cocon besloten, die op 1 Juli daaraanvolgende een normalen, vrouwelijken vlinder leverde. Ook de heer Crommelin kweekte een paar exemplaren aan op dezelfde wijze. Hepialus humuli L. De vlucht der mannetjes bedraagt soms niet meer dan 40 mM. Hepialus lupulinus L. Een mijner vrouwelijke exemplaren heeft een vlucht van 40 mM. Heterogenea limacodes Hfn. Het mannetje vliegt ook overdag. Reeds meer dan eens nam ik dit waar, o.a. nog in Juni 1897 te Laag-Soeren. Psyche hirsutella Hb. (fusca Haw.). Daar van Psycheiden over het algemeen weinig vindplaatsen vermeld worden, deel ik mede, dat ik in Juni 1896 te Oisterwijk drie zakken van deze soort aan trof. Twee daarvan leverden een paar tal van, de derde een sluipwesp. Ino statues L. Bij honderden op den kanaaldijk te Laag Soeren, Juni 1897. Sarrothripa revayana Schiff. var. ramosana Hb. De door mij beschreven en afgebeeld grijze vorm schijnt bij ons algemeener voor te komen dan de bruine. Sinds ik die eerstgenoemde beschreef, heb ik reeds minstens een half dozijn daarvan onder de oogen gehad; zoo kweekte de heer ter Haar reeds in 1885 een voorwerp uit een te Cuyk gevonden rups. Nola centonalis Hb. De vlucht varieert tusschen 15 en 21 mM. Te Mook vonden wij deze soort nog al eens op de gesmeerde boomen. 