De katholieke illustratie; zondags-lektuur voor het katholieke Nederlandsche volk, jrg 13, 1879-1880, no. 28, 1880 
i (Gravures: De aartshertog Rudolf van Oostenrijk. – Christus] roept de bedroefden tut zich. – In het park. – De doorzichtige | { visch. Tekst: De aartshertog Rudolf van Oostenrijk. – Christus roept de bedroefden tot zich. – In het park. – De doorzichtige visch. – ! liet zilveren Lucifersdoosje, eene vertelling van J. R. van der I Lans. – Een diner gedurende de belegering van Parijs. -De leeuw in Algerië. – De kraaien zullen het uitbrengen! Êen verhaal uit dj Antwcrpsche Kempen, door August Sn ieders. ABONNEMENTSPRIJS t Per kwartaal f 0.90 ] Per jaargang „ 3.60 vien abonneert zich voor een geheelen % jaargang. UITGAVE VAN DE MAATSf.II! A PP[J „IJK KATHOLIEK!; ILLUSTRATIE” ’s-H er t ogen bosch i ADVERTENTIÊN'. C Per regel 25Cts. { Bij abonnement volgens tarief. De advertentiën worden geplaatst op den omslag van de maandelijksche uitgave. DIRECT E U RE ST Henki Bogaerts en 11. A. Banning, ’s-II er togen bos oh. N°. 29. 13e JAARGANG 1880. DE AARTSHERTOG RUDOLF VAN OOSTENRIJK. De aartshertog Rudolf, wiens portret wij hiernaast weergeven,, is de zoon en de vermoedelijke troonsopvolger van Frans Jozef, keizer van de uitgestrekte en aloude Oosteurijksehc monarchie. Zijn naam en zijn persoon zijn ook in Westelijk Europa op den voorgrond i r o getreden door zijne verloving met prinses Stefanie, de tweede dochter van den koning van België, wier portret wij in eene volgende aflevering zullen opnemen. De aartshertog Rudolf is den Sl®” Augustus ] SöS geboren, zoodat hij ten naaste bij den leeftijd van 22 ' jaren bereikt heeft. Zijn doorluchtige vader had hem door de meest gevierde wetenschappelijke mannen eene zeer zorgvuldige opvoeding doen geven. Behalve het Duitsch, het Slavisch en het Hongaarsch, spreekt hij vloeiend het Fransch, Engelsch, Italiaansch en Spaansch. Het behoeft nauwelijks gezegd te worden dat ook zijne militaire opvoeding eene uitstekende was. Bijzondere geneigdheid heeft de aartshertog voor de schoone kunsten en de letteren; zoo hij al geen drama’s geschreven heeft als de koning van Portugal of levensbeschrijvingen als wijlen Napoleon 111, heeft men toch van zijne hand een werkje getiteld: „Veertien dagen op den Donau,” dat intusschen alleen voor een vriendenkring bestemd was. Men weet dat de verloving van den aartshertog Rudolf en prinses Stefanie zoowel te Weenen als te Brussel op plechtige en officieele wijze aangekon- digd is. Deze voor beide landen zoo gewichtige gebeurtenis heeft in Oostenrijk en in België zeer veel geestdrift verwekt en doet de blijdste verwachtingen geboren worden. De datum van het huwelijk is nog niet bepaald; waarschijnlijk zal liet j nog inden loop van den zomer plaats hebben. | CHRISTUS ROEPT DE BEDROEFDEN TOT ZICH. 1 ' “ I 1 Er is wellicht geen grooter bewijs voor de daadzaak, dat de christelijke'godsdienst in. alle opzichten aan de behoeften der gevallen mensehennatnur beantwoordt, dan de waarheid, door i de ondervinding van geslachten on eeuwen be- wezen, dat hij inderdaad de rijkste bron van troost is voor den lijdenden mensch op aarde. Het lijden toch is sedert den val van Adam zoo onafscheidelijk met liet bestaan van den mensch op dit, ondermaansche verbonden, dat troost en hoop in dit leven een onzer eerste en meest ge- biedende behoeften is geworden. Voor die behoefte nu is alleen in het Christendom voldoende bevrediging. allen tot Mij, die belust en beladen zijt, en Ik zal n verkwikken.” Heerlijk is die waarlicid ons annselionwelijk gemaakt inde schilderij van Albert Magnnn, waarnaar onze gravure genomen is. Het middelpunt van liet. tooneei wordt gevormd door den wel is waar verheerlijkten Christus, maar wiens open wonden nog spreken van dc oneindige liefde, waarmede Hij zich voor den mensch ten offer gaf. Zijn hoofd is oinkranst met de smartelijke doornenkroon, maar thans schitterend in den glans van de aureool der overwinning. Aan zijne voeten ligt de lijdende menschheid, vertegenwoordigd dooreen aantal slachtoffers van de meest verschillende rampen, die den mensch op aarde teisteren kunnen. Op den voorgrond ziet men ter eene zijde de smart der moeder, gebogen over de lijkbaar van baar eersteling, meesterlijk uitgedrukt inde gedaante der troostelooze en nog jeugdige vrouw. Aan den anderen kant ontwaart men het bloedige beeld der verwoesting, die oorlog en burgertwist na zich sleepen. Links ziet men de verpersoonlijking van ziekte en gebrekkigen ouderdom, terwijl op den achtergrond ellende en kommer zich inde gestalte der handenwringende en uitgemergelde slachtoffers der armoede vertoonen. Maar een stroom van licht daalt uit den hemel op dehoofden dier ongelukkigen neer en stelt ons den troost voor, die hun op hunne beden en smartkreten door den Vader aller schepselen wordt toebedeeld, en oieals hemelbalsem neerdrupt ! op de wonden, hun naar ziel of lichaam geslagen. de aartshertog rudolf van Oostenrijk. DE KATHOLIEKE ILLUSTRATIE. IN IIET PARK. Zonnig en vredig is de aanblik van bet parkgezicht, ons door de meesterhand van C. P. Weber geschilderd. Het gouden zonlicht tintelt en gloeit in duizend schakeeringeu op de blaadjes, die wij als het wave liooren ruischen en ritselen, zoo natuurgetrouw zijn zij ons weergegeven. Inde koele schaduw van het opgaand geboomte en van liet struikgewas, dat den oever omzoomt, lescht de vlugge hinde haar dorst in .de kristalheldere beek, in welker effen oppervlakte het groen van hare boorden weerspiegelt. Fier en slank teekent zich tegen den lichten achtergrond de ranke gedaante van het edelhert af, dat den fijn gevormden kop met het breede gewei omwendt, om bij het minste onraad, dat hij bespeurt, zijne zwakkere gezellin te kunnen waarschuwen. Inderdaad, hoe meer men dat tooneel eener bevallige wildernis beschouwt, hoe meer het voor onze oogen begint te leven, schitterend van waarheid en zonneschijn. DE DOORZICHTIGE VISCII. Onder de merkwaardige vischsoorten, die de wateren van de zuidelijke luchtstreken bewonen, mag inde eerste plaats in aanmerking komen de „doorzichtige visch”, of, zooals hij in Indië genoemd wordt, de „Ambasse ranga.” Van ter zijde gezien zijn zij zeer breed, van voren gezien schijnen zij echter buitengewoon smal toe; in dat opzicht hebben ze dus veel gelijkenis met onze schollen; hun vinnen zijn van zeer scherpe stekels voorzien. Het merkwaardigste van deze visschen is hunne doorzichtigheid; hunne verzilverde schubben, die eene licht bruine tint hebben met kleine zwarte vlekken, zijn even doorschijnend als kristal, zoodat men het lichaam als het ware geheel doorzién kan. Zoo kan men nauwkeurig al de verschillende organen zien, het hart, de maag, het geheele geraamte. De doorzichtige viseh wordt inde moerassen en vijvers van Indië gevonden; zijne levenswijze is echter nog geheel onbekend. HET ZILVEREN LUCIFERSDOOSJE, EENE VERTELLING VAN J. II VAN DER LANS. (Vervolg.) Lientje stond nog besluiteloos met den gulden in haar hand, en Saartje, die eenklaps aan haar werk dacht, dat zij inde keuken had laten staan, maakte eene buiging voor den heer en liet Lientje met hem alleen. „Is je moeder ziek, kindlief?” vroeg de heer medelijdend. „Och ja, mijnheer, ze heeft eer zware kou gevat. Ze ligt te bed en kan niet uit werken gaan.” „En is uw vader dood?” „Ja, mijnheer; die is naar Amerika gegaan en is daar gestorven; ’t zal nu vier jaar geleden zijn.” Eene zonderlinge uitdrukking, die het meisje deed schrikken, vertoonde zich eensklaps op het eerst zoo kalme en medelijdend gelaat van den vreemden heer. Met eene angstige gejaagdheid greep hij het meisje bij den arm en vroeg : „Lief kind, hoe heet je?” „Lientje Verhuist, mijnheer,” stamelde de kleine door die plotselinge beweging verschrikt. „Lientje Verhuist!” riep de vreemde heer uit, terwijl hij eensklaps van zijn stoel opvloog. „En heb ,c nog ecu broertje?" „Ja, mijnheer, miju broertje Piet, die vier jaar jonger is dan ik.” „Lieve God!” riep de heer uit, terwijl hij het meisje plotseling met vervoering aan de borst drukte en haar een kus op het voorhoofd gaf. Daarop ging hij weder op zijn stoel zitten en scheen groote moeite aan te wenden, om zijne aandoening te bedwingen. „Maar ik hoorde zeggen, dat je moeder ziek is. Is ze dan niet dood ?” Het meisje verwonderde zich over deze vreemde vraag: zij had den heer toch duidelijk gezegd, dat hare moeder eene zware kou gevat had en ziek te bed lag. „Wel neen, mijnheer,” antwoordde zij, den heer verbaasd aanziende, „zij is ziek, maar gelukkig niet dood.” 1 „Dus zij leeft nog, o God, ik dank u!.... En waar woont zij ?” „In de-Knollemansteeg.” „N° 87, niet waar?” „Ja mijnheer,” hernam het kind, verwonderd, dat die vreemde heer het juiste nommer harer woning kende. „Kom, ik ga met je mee naar je moeder; we zullen een dokter gaan halen, en die zal haar wel gauw genezen, wat denk je daarvan?” „O, mijnheer....” De heer verwisselde zijne pantoffels voor een paar laarzen, greep in der haast zijn hoed en zijne handschoenen en verliet met het kind aan dc hand liet hotel, tot niet geringe verbazing van Saartje,. die met haar luiwagen inde hand hen bleef nastaren. Het logement was inde Hoogstraat gelegen; de heer sloeg met het meisje een dier nauwe smerige steegjes in, welke met eene aanmerkelijke afhelling van de Hoogstraat naar de daarmede evenwijdig loopende Kipstraat voeren. Hier schelde hij aan de nette deur vaneen fraai dubbel huis aan en verzocht aan het dienstmeisje, dat hem open deed, of mijnheer een oogenblik te spreken was. Het antwoord luidde bevestigend en een oogenblik daarna vertoonde zich een lang mager lieer met grijze bakkebaarden en een gouden bril op den neus. De heer trad met den dokter de spreekkamer van den laatste binnen, doch liet het meisje in het portaal wachten. Het gesprek tusschen. beide heeren duurde tamelijk lang, zoo kwam het althans Lientje voor. De dokter bezag 'het kind met medelijdende belangstelling. „Nou zal deze mijnheer met je méégaan,” zeide de heer uit het logement tot haar, terwijl zijne stem van met moeite bedwongen aandoening trilde. „Mijnheer zal wel gauw zien, wat moeder scheelt, en haar spoedig genezen, hoor.” De dokter had inmiddels de straatdeur geopend en wenkte Lientje hem te volgen. De heer uit het logement drukte haar nog een hartelijken kus op de wang en zeide : „Straks zal ik ook bij je moeder komen,” Daarop liet hij den dokter met bet kind de deur uit, sloot ze zacht achter hen dicht en begaf zich weer naar de spreekkamer, waar hij met groote schreden begon' op en neer te loopen. Lientje geleidde den dokter intusschen naar het nauwe, vuile steegje, waarin hare moeder woonde. De vrouwen, die met hare waschkuipen aan de deur stonden, keken vreemd op, toen zij Lientje Verhuist met dien deftigen heer zagen voorbijgaan. „Dat is zeker een dokter, die naar vrouw Verhuist gaat kijken,” zeiden zij fluisterend tot elkander, terwijl zij den wasemenden stamper in de kuip lieten rusten en de natte armen met haar voorschoot afveegden, om een oogenblik een praatje te gaan houden met hare naaste buurvrouwen. Noch de dokter, noch Lientje bekommerden zich echter om dat fluisteren en hoofden-bijeensteken. Eerstgenoemde had reeds werk genoeg, om te zorgen, dat hij niet tegen een waschkuip liep, overeen tobbe struikelde of ineen plas zeepsop trapte; want het straatje werd bijna geheel door al die hinderpalen in beslag genomen. „Hier is het, mijnheer,” zeide Lientje eindelijk, terwijl zij eeue vervelooze, geborsten deur openstiet. „Boven?” vroeg de dokter. „Ja, mijnheer, op de vliering.” De dokter strompelde de smalle steile trap op, gevolgd door het meisje, dat hem bij elk portaaltje, waar zij aankwamen, nieuwe inlichtingen gaf over den weg, dien hij te volgen had. V. Boven gekomen, ging Lientje den dokter voor en duwde de papieren deur van haar moeders kamertje open. „Moeder wist niet waar je vandaan moest komen,” zeide met een knorrig gezicht de kleine Piet, die inmiddels uit de school naar huiswas gekomen en het drankje voor zijne moeder meegebracht had. Zonder op haar broer te letten, ging Lientje echter regelrecht op het bed van hare moeder toe en zeide op blijden toon : „Moeder, daar is mijnheer de dokter. Hij komt naar u zien.” Vrouw Verhuist, die den geneesheer zag binnenkomen, trok hare muts recht en zette zich in het bed overeind. „Wel, vrouw, ik hoor dat je ziek bent. Wat scheelt er aan ?” „Een zware kou, denk ik, mijnheer,” antwoordde vrouw Verhuist, die meende dat die heer de stadsdokter was. „Nu eens ben ik erg warm, dan weer- heel koud.” De dokter voelde haar den pols : „Slapjes, slapjes,” zeide hij. „Je moet versterkende middelen hebben, vrouwtje, een glaasje wijn, krachtige soep, een versch eitje....” „Och, mijnheer,” zuchtte vrouw Verhuist. „Ik begrijp je,” ging de geneesheer voort, „je wilt zeggen, dat je ’t niet hebben kunt, zooals je ’t graag zoudt willen, niet waar? Maar je hoeft je daarover niet meer te bekommeren. Je zult aan niets meer gebrek hebben. Wat zou je op ’t oogenblik wel het liefste lusten ?” Dit zeggende bemerkte hij het medicijnfleschje, dat Pietje op tafel had gezet. „Wat is dat?” zeide hij, het inde hand nemend. „Och dokter, dat zal ik u zeggen. De buurvrouw beneden heeft ook eens een kou gevat en heeft toen hetzelfde drankje gebruikt. Het receppie had ze nog, en toen heeft zij me aangeraden het middel ook eens te probeeren. Zij moet er beter van geworden zijn.” Dc geneesheer ontkurkte het fleschje, berook den inhoud en zeide : „O, dat kan geen kwaad, maar ik zal je toch wat beters voorschrijven, dat je stipt moet innemen; en je moet nooit medicijnen meer nemen op aanraden van buurvrouwen, dat is gevaarlijk.” Hij schreef eenige onleesbare krabbeltrekken op een klein stukje papier, dat hij uit zijne portefeuille haalde, reikte Lientje het blaadje over en beval haar het naar den naasten apotheker te brengen. „Daar zal je gauw van opknappen,” zeide hij vervolgens tot vrouw Verhuist, „dat zal je eens zien. Maar als je spoedig beter wil worden, moet je je ook over niets meer bezorgd maken. Voor alles zal van dit oogenblik af gezorgd worden. Kan er nu nog iets zijn datje hindert?” Hier schoten Betje de tranen inde oogen. lets wat haar hinderde? Kon zij ooit vergeten, dat haar Willem haar inden bloei zijner jaren door den doodwas ontrukt? En daar de vriendelijke toespraak van den goeden dokter haar in eene teergevoelige, weemoedige stemming had gebracht, liet zij haren tranen gerust den vrijen loop. „Je hebt bepaald eenig verdriet, dat je aan het hart knaagt,” hernam de dokter, „dat merk ik wel. Maar vertrouw mij gerust je leed. Je man is dood, niet waai ?....” „Ja, mijnheer, hij is in Amerika gestorven. Men heeft het mij van daar geschreven. Het is al vier jaar geleën. ' DE KATHOLIEKE ILLUSTRATIE. „Het is je van ginder geschreven....,” hernam de geneesheer, terwijl hij nadenkend met de hand over zijne bakkebaarden streek; „en wie heeft het je geschreven?” „De patroon van mijn man, mijnheer Mutters.” „Dat is zonder t iv; ij fel een achtenswaardig mensch, die u niet bedrogen zal hebben.” „Bedrogen zal hebben?” vroeg Betje verwonderd. „Ja, men heeft inden laatsten tijd meer gevallen beleefd, dat lieden, die belang hadden bij den dood van zekere personen, hun doodsbericht reeds bij voorbaat rondstrooiden.” „Wat zegt u, mijnheer?.... Maar dat kan hier toch het geval niet zijn; wat voor belang kon de heer Mutters bij den dood van mijn man hebben ?” „Dat weet ik niet,” zeide de dokter eenigszins aarzelend. „Niet dat ik den heer Mutters van zoo iets zou willen verdenken.... maar toch, het is mogelijk.... zeg mij eens, vrouwtje, was die brief regelrecht aan u gericht?” „Ja.... dat is te zeggen, door tusschenkomst vaneen ander, Steynen genaamd.” „Steynen ? Maar, goede vromv, dat is een gemeene schurk. Dat weet ik zeker, ik kan haast zeggen bij ondervinding. Nu houd ik het lang niet voor bewezen, dat je man dood is.” „Wat zegt u?” zeide vrouw Verhuist, terwijl een straal van blijde hoop in hare donkere oogen schitterde en een blos haar bleek gelaat rood kleurde. Ongelukkigen toch worden zoo spoedig door hoop gevleid. De dokter ging op denzelfden voorzichtiger) toon voort : „Die Steynen is volstrekt niet te goed om een brief, dien hij zeil geschreven heeft, voor een schrijven van den heer Mutters te doen doorgaan.... Heb je dien brief nog?” . « O „Ja, mijnheer. Lientje, schuif de bovenste, la van de latafel eens open en geef mijnheer den bovensten brief eens.” Lientje, die inmiddels weer teruggekomen was, gehoorzaamde; ze ging op een stoof staan, trok de lade open, nam er een geel, met tranen bevlekt papier uit,, en reikte het den heer over. Deze doorliep het snel, kreeg een anderen brief uit zijn portefeuille, vergeleek de hand, waarmede beide brieven geschreven waren en zeide ‘ eindelijk : „De brief van Steynen is valsch; hij heeft de hand van den heer Mutters willen nabootsen, maar het is hem niet gelukt: het onderscheid is duidelijk. U heeft hij gemakkelijk kunnen bedriegen, omdat je niet schrijven kunt, maar mij zou hij het niet gedaan hebben.” Betje zag den dokter met groote verwondering aan; haar hart bonsde. De dokter bemerkte de uitwerking zijner woorden en zweeg een oogen blik als om zich te bedenken. Na eenige seconden ging hij voort, terwijl hij de zieke scherp aanzag : „Hoe heet uw man?” „Willem Verhuist, mijnheer.” „Willem Verhuist—, hernam de geneesheer weifelend en het oog niet van de zieke afhoudend ; „Willem Verhuist.... ik twijfel sterk of die wel dood is.” „Hoe zoo, dokter?” vroeg de vrouw gejaagd. „Wees eens heel bedaard, moedertje, dan zal ik je iets vertellen, daar je blij om wezen zult, daar je ineens beter van zult worden. „O, mijnheer....” „Luister eens, ik weet zeker dat Willem Verhuist niet dood is.” „Lieve God, dokter, wat zegt u ?” „Je moet heel bedaard zijn, anders zeg ik je niets meer,” hernam de dokter, die vreesde, dat hij te voorbarig geweest was met zijne heuglijke tijding. „O, ik zal heel kalm zijn, mijnheer, verhaal mij verder. Is het rnogelijk ?” „Ik zeg je nog eens, je man is niet d00d..,, hij is zoo gezond als een visch.” „Lieve God, ik dank u!....” Meer kon de arme zieke niet uitbrengen. Een oogenblik daarna ging zij voort : „Maar o! als het eens niet waar was! U zegt dat hij leeft, maar waarom is hij dan niet hier?” „Als je bedaard blijft, zal hij gauw genoeg hier zijn.” „Waar is hij dan ?” „Hij is al uit Amerika terug.... hij is al in het land.” „O, ik durf het haast niet gelooven....” „Hij is zelfs al inde stad.” „O, ik bid u, laat hij hier komen; zeg mij, waar hij is.” „Hoor eens, ik zal hem laten roepen, maa: zal je je kalm houden ?” „O, mijnheer....” „Meisje,” zeide de geneesheer, zich tot Lientje vendende, „ga dien heer eens roepen, met wien je bij mij aan huis ben geweest, en dien we daar gelaten hebben.” „Is dat vader, mijnheer?” vroeg het meisje, dat het gesprek tusschen den dokter en hare moeder oplettend gevolgd had. „|> dat vader?” herhaalde zij, hare blauwe oogjes op den dokter vestigende. „Ja, kind,” knikte de geneesheer aangedaan. „O, moeder, dan ga ik hem aanstonds halen. Piel, ga je mee?” En de beide kinderen snelden de trap af. Piet kon zijn zusje bijna niet bijhouden, zoo haastig liep zij liet steegje uit. „Ik heb hem al gezien, Piet,” zeide zij, „liet. is een groote mijnheer, maar o! zoo goed!” „Maar, vader is inden hemel, heeft moeder gezegd.” „Moeder dacht het maar..,., het is niet z00.,., kom maar mee.” {Slot volgt.) HET OPIUM IN CHINA. (Fervolg.j Ofschoon het opium oorspronkelijk een product van Engelsch-Indië is, mogen de Chineezen op de treurige eer aanspraak maken de eerste verbruikers er van in het groot geweest te zijn. In de provinciën Benares en Behar had de Engelsche Oost-Indische Compagnie reeds lang het monopolie van de opium-eultuur, toen men in Europa nog nauwelijks de zoo hoogst schadelijke gevolgen daarvan kende, en al wist men dan ook, dat dit vergif liet geheele volk ten ondergang kon brengen, men zond het naar China en kreeg er geld voor en daarmee was alles gezegd. De enorme winsten, welke deze handel voor de Compagnie afwierp, gaven aan particuliere handelaars aanleiding om inde opiumteelt hunne fortuin te beproeven, waarvan het gevolg was, dat de Chineesciie markten weldra zoo overladen werden met opium, dat de overheid tusselienbeide moest treden, om het misbruik tegen te gaan. Zijne maatregelen bewerkten echter alleen dat er in opium een sluikhandel gedrfcven werd op zulk eene groote schaal als men nog ooit ergens gezien had. Aan dezen sluikhandel werd zoowel door Engeisehen als Chineezen deelgenomen, want de Chineesje politie ontving gaarne voor elke kist opium een frank en liet den smokkelaars de handen vrij. Daarbij bleef het niet, want Chineesche zeeschuimers staken zich inde uniform van de douanen en plunderden geheele schepen om hunne waar op het vasteland tegen klinkende specie om te ruilen, terwijl zelfs hooggeplaatste mandarijnen zich niet ontzagen de Engelschen in hun sluikhandel bij te staan. De keizerlijke decreten bewerkten dus alleen, dat het opium in grooter hoeveelheid werd aangeveerd, waardoor de prijs, zeer ten algemeenen nadeele, aanmerkelijk daalde. Deze handel had omstreeks 20 jaar geduurd toen in 1837 de Chineesche Regeering een krassen maatregel nam en acht der voornaamste Engelsche handelaren te Cauton uit China bande. De°t.Jc)s was de heer EHiot eonsu van Engeland in China en deze had dus de moeielijke taak om zoowel de Chineesche Kegeering als de Engelsche onderdanen in het Hemelsche Rijk tevreden te stellen, terwijl hij daarenboven rekening had te houden met de Engelsche Regeering. Onophoudelijk hadden er bekeuringen plaats en de inlanders, die zich met den verboden handel inlieten, werden zonder genade ter dood gebracht. Want zoozeer had het opiumgebruik hc’. Chineesche volk reeds besmet, dat men tot den uitersten maatregel had moeten overgaan. Na deze aflevering, waartoe de nood de Engelschen gedrongen had. vertrok Elliot uit Canton, met een afscheidswoord aan zijne landgenooten, om hen te waarschuwen de stad, welke voor hen geen veilige schuilplaats meer aanbood, te verlaten. Lin antwoordde daarop met de aankondiging, dat schepen en personen die opium m China brachten zouden verbeurd verklaard worden. Het spreekt vanzelf dat al deze rnaati egelen den vrede hoe langer hoe meer bedreigden, doch waar de Engelschman nog kans ziet om geld te verdienen, neemt hij het zoo nauw niet met eene enkele beleediging. Onophoudelijk werden Engelschen gebannen, hun opium in beslag genomen en zelfs hunne goederen verbeurd verklaard, en toch deed Elliot mets anders dan brieven schrijven aan den keizerlijken commissaris, waarin hij zich op verschillende plaatsen tegensprak, zonder echter tot den uitersten maatregel over te gaan, zooals zeer zeker de vertegenwoordiger van iedere andere natie zou gedaan hebben. Wat echter de Engelschen zooveel mogelijk trachtten te vermijden, had toch plaats, en wel door hun eigen schuld. Te Hong-Kong waren de matrozen van twee Engelsche koopvaardijers aan wal gegaan; zij bedronken zich, maakten een geweldig schandaal, het kwam tot een gevecht, en een Chinees bleef op de plaatsdood. De overheid verlangde de uitlevering van den moordenaar, welke haar echter geweigerd werd. Daarentegen hield Elliot aan boord van het eene schip een gereclitelijk proces tegen zes matrozen, waarbij de mandarijnen tegenwoordig waren. De aangeklaagden werden echter niet des doods schuldig bevonden en slechts tot gevangcnisstra. veroordeeld, De keizerlijke commissaris nam met dit vonnis geen genoegen, vooral niet toen hij vernam, dat Kïhot aan de betrekkingen van den vermoorde eene groote som gelds schonk, met het do«! om DE KATHOLIEKE ILLUSTRATIE. zich tegen de knevelarij der lagere mandarijnen te verzekeren. Daarin meende Lin eene poging te zien om de zaak door omkooping uit den weg te ruimen, en de daad op het woord latende volgen, rukte hij met 2000 man tegen Macao op, om de Engelschen van daar te verdrijven. Dit gelukte hem volkomen, want toen de Engelschril zagen, dat niemand met hen meer eenigen omgang wilde hebben, scheepten zij zich op hunne vaartuigen in Omstreeks denzelfden tijd werd aan den mond der Cantonrivier gedurende den nacht eene Engelsche passagiersboot door gewapende Chineezen aangevallen, geplunderd en de manschappen om hals gebracht. Een enkele passagier had er het leven afgebracht, maar men had hem het linkeroor afgesneden en inden mond gestopt. De beleedigingen, den Engelschen aangedaan waren niet gering, en toch aarzelde Elhot om voorgoed met China te breken. Hoopte hij nog, dat de kansen verkeereu zonden en men opnieuw handelsbetrekkingen met de Chineezen zou aanknoopen? Men weet het niet, doeh zeker is liet, dat kort daarop decreten verschenen, waarbij elke Engelsclunan, in China verblijf houdende, vogelvrij verklaard werd. Aan dsCbinee-I zen en I’ortugeezeu was liet verboden leveusj middelen aan de Engelschen te verknopen, en zoo ver ging zell's de Chineesehe overheid, dat I de mandarijnen de inboorlingen dwongen de levens- CHRISTUS ROEP'i DE BEDROEFDEN TOT ZICH, NAAR ALBERT MAGNAN. DE KATHOLIEKE ILLUSTRATIE. middelen terug te nemen, welke zij kort te voren aan de Engelschen verkocht hadden. Nu was de maat vol, en ofschoon de Engel- sche consul nog altijd volhield, dat al deze vijandelijkheden meer aan de mindere mandarijnen dan wel aan de Chineesche Regeering moesten I toegesehreven worden, tastte hij met twee vaarj .tuigen drie groote mandarijnenschepen aan, om j zich levensmiddelen te verschaffen. Die eerste openlijke daad van vijandschap werd door Lin beantwoord, met eene proclamatie, waarbij het volk te wapen werd geroepen om tegenstand te bieden aan de gewelddadige landingen der Engelschen, die nog maar altijd niet weg hadden willen zeilen, want de opiumhandel was ook nog steeds in vollen – gang en aan de buitenkusten lag nog altijd eene vloot van opinmsehepen, die slechts op eene gunstige gelegenheid loerden out IN HET PARK, NAAR C. P. WEB ER. DE KATHOLIEKE ILLUSTRATIE. hunne lading aan land van de hand te zetten. Daarenboven verlangde Lin voortaan van elk Engelsch schip eene schriftelijke belofte om zich aan een streng onderzoek te onderwerpen, en deze schijnbaar nietige maatregel bewerkte meer dan al hetgeen de Chineezen reeds tegen de Engelschen ondernomen hadden. Toen namelijk twee Engelsche oorlogschepen zich daaraan niet wilden onderwerpen, kwam het tot een gevecht, waarbij vijf Chineesche schepen inden grond werden geboord, één inde lucht sprong en 900 Chineezen gedood werden. De keizerlijke commissaris kende nu geen genade meer. Hij bepaalde dat de handel met Engeland en zijne Oost-Indische bezittingen voor altijd geëindigd moest zijn, terwijl zelfs geen Britsch eigendom op vreemde schepen mocht worden ingevoerd. Tevergeefs beproefde Elliot om onderhandelingen aan te knoopen, want Lin verklaarde bepaald, dat de keizer stellige bevelen had gegeven om geen handelsverkeer langer met de Engelschen te dulden. Nu kon de Engelsche Regeering niet langer stilzitten. Er werd eene expeditie naar China op touw gezet om dit land te dwingen de Engelsche belangen te eerbiedigen. Ook in China lustte men zich tot den oorlog toe en zoo zouden dan twee volken elkaar gaan bekampen, de een, omdat zij niet verkoos, door de andere uitgezogen en ontzenuwd te worden, de andere omdat zij met zulke handelingen veel geld verdiende en zich. daarin beperkt zag. Ineen slotartikel geven we een overzicht van dezen opiumoorlog. (Slot. volgt.) EEN DINER GEDURENDE DE BELEGERING VAN PARIJS. De Fransch-Buitsche oorlog van 1870 >7l is nog levendig in ieders herinnering en zal zulks wel blijven tot zoolang een nieuwe groote oorlog dien van voor negen jaar op den achtergrond dringt Wij zullen echter onze lezers niet vermoeien met de beschrijving .van veldslagen of belegeringen gedurende die reuzenworsteling tusschen twee°groote volken van Europa, doch een kijkje némenin het belegerde Parijs •—■ niet om er eene kanonnade, eene wapenschouwig of bestorming, maar om er een’ merkwaardig diner bij te wonen, dooreen invloedj ijk Paiijzenaar, D1 Anatole de Grandmont... uit patriottisme gegeven en door den bekenden directeur van den Parijschen aeelimatisatie-tuin, den heer Albert Geoffroy St. Hilaire, uit dezelfde beweegreden beschreven. Het was den 17e" November 1870; de grootste stad van het vasteland, met hare twee millioen inwoners, was sedert twee maanden nauw dooide Duitsche legers ingesloten. Het gebrek begon zich reeds te doen gevoelen, vooral aan versche vleeschspijzen. Toen kwamen eenige vaderlandslievende Parijzenaars op. de gedachte door hun voorbeeld en aanbeveling het gebruik van tot dan toe meer of min verafschuwde vleeschspijzen aan te moedigen en in te voeren, waardoor een dubbel doel kon bereikt worden: meer afwisseling in de spijzen te brengen en den mondvoorraad langer te doen strekken. Dr Anatole de Grandmont vereenigde daartoe op den bovengenoemden datum een klein maar uitgelezen gezelschap op een maal, waarvan de hoofdbestanddeelen uit katten,- honden- en rattenvleeseh bestonden. De genoemde directeur van den acclimatisatie-tuin gaf den volgenden dag een verslag van dezen vreemdsoortigen maaltijd, ’twelk naderhand in het „Bulletin de la Société zoolog-rque d’acchmatisation de Paris” opgenomen is en waaraan wij het volgende ontleenen : „Onder de tegenwoordige omstandigheden, nu de voorraad verseh vleesch begint op te raken en de overheid, als maatregel van voorzichtigheid, gedurende drie dagen den verkoop van gezouten vleesch en gedurende drie andere dagen paardenvleesch moet voorschrijven, is iedere poging lofwaardig om de bevolking van Parijs van verseh vleesch te voorzien. „Een zoodanige poging hebben velen onzer herhaaldelijk gedaan: de musschen, spreeuwen en houtduiven onzer tuinen zijnde eerste offers geweest. De jacht op vogels wordt inde naaste omgeving van Parijs en inde stad zelve zeer ijverig gedreven. Buiten de muren van Parijs zijnde vogels talrijk; zonder van de- musschen te spreken, wordt er een rijkdom van roodborstjes, leeuwerikken en andere kleine zangers gevonden. Op vele punten der stad ziet men de kraaien bij gansche troepen rondvliegen, en moge haar vleesch al niet bijzonder smakelijk zijn, toch is het, van de huid ontdaan, zeer goed te eten, en de kraaiensoep algemeen bekend geworden. „Sedert eenigen tijd hebben sommigen voorgeslagen het vleesch van honden, katten en ratten te beproeven. Wij hebben het aan de goedheid en de zorgen van onzen collega den heer Anatole de Grandmont te danken, dat wij gisteren onze weetgierigheid hebben kunnen bevredigen. En inderdaad, het was geene nuttelooze nieuwsgierigheid, het was een practische proef, daar wij er heden door in staat zijn gesteld te verklaren, dat de door ons beproefde spijzen zeer goed te gebruiken zijn. „Veroorloof mij een verslag te geven van het door ons gehouden maal. „Wij waren met ons tienen [door den verslaggever met namen genoemd]. Het menu was volgenderwijze samengesteld : 1. Consommé de che- 1. Paardenvleeschsoep val au millet. met gierst. 3. Brochettes de foie 3. Sneden gestoofde de chien a la maitre hondenlever, d’hötel. 3. Emince de rablc de 3. Sneedjes kattenrug chat sauce mayon- met Mentzer saus. naisc. 4. Epaules et filets de 4. Gebraden hondenchien braises, sauce schouder- en lendetomate. stukken met tomatensaus. 5. Civet de chat aux 5. Kattenpeper met champignons. champignons. • 0. Cótelettes de chien 6. Hondencoteletlen J aux petits pois. met jonge erwten. | 7. Salmis de rats sauce 7. Rattenragout met Robert,. Eobert-saus. 3. Gigots de chien 3. Hondenbout met flanques de ratons, jonge ratten gesauce poivrade. fi,nkürd, pepersaus. 9. Bégonias au jus. 9. Begonia’s in sap. 10. Plum-pudding au 10. Plumpudding met rhum et ala moelle rum en paardende cheval. mer°- O „De soep van paardenvleesch was voortreffelijk. De hondenléver, waartegen wij aanvankelijk opzagen, bleek uitmuntend te smaken en had veel van schapennier; de stukken waren malsch en hadden een aangenamen smaak. Hetzelfde was het, geval met de kattenruggen; ze deden aan kalfsvleesch denken. De schouder- en lendestukken van honden waren evenzeer malsch ; verscheidenen onzer vergeleken ze met liet vleesch der gemzen. De plumpudding met paardenmerg was overheerlijk.” Na deze tamelijk optimistische beoordeeling der vleeschspijzen door den directeur van den acclimatisatie-tuin, voegt hij er nog eenige bemerkingen bij omtrent de meerdere of mindere waarde der verschillende honden- en kattensoorten als voedsel, die wij veilig achterwege kunnen laten. Over de ratten zegt hij nog : „Wat de ratten betreft, mijne heeren, was ik van het diner van gisteren reeds bevredigd terug gekeerd, toch was mijn vooroordeel tegen deze lastige knaagdieren niet geheel verdwenen) Thans is zulks echter volkomen het geval. Als ontbijt heb ik dezen morgen een rattenfricassee gegeten, en het is mij onbegrijpelijk hoe ik zoo lang zonder zulk een overheerlijk voedingsmiddel heb kunnen leven. Hadden wij gisteren bij onze rattenragout den smaak van het vleesch van vogelen, heden bij de fricassee, kon ik mij verbeelden vaneen uitmuntenden haas te eten. De spieren en de voorpooten zijn malscher dan de achtcrpooten, doch de laatsten zijn dik en vleezig, meer dan men denken zou. , liet gewicht vaneen afgestroopte en schoongemaakte rat, zonder den kop, bedraagt ongeveer 130 gram (ruim % kilo),, de schoone, dikke lever weegt 16 gram. Voor een maaltijd zijn dus zeer weinig ratten voldoende. Wij kunnen rattenleverpasteien laten bereiden een niet te versmaden voedsel voor den volgenden tijd der belegering. Immers, men behoeft het nieuwe wild slechts eenmaal geproefd te hebben, om er op verzot te worden.” Tot zoover de verslaggever; wij kunnen natuurlijk niet beoordeelen of en in hoeverre hij overdrijft (wij wagen ons niet aan de proef), doch zullen veilig een gedeelte op den goeden wd en het patriottisme van de dischgenooteu mogen stellen, terwijl een ander gedeelte wel op rekening van den kok met zijne pikante sauzen en andere gastronomische geheimen zal komen. Lr seniet echter nog genoeg over om er in lijd van nood zijn voordeel mee te doen en tot navolging op te wekken. Wij hopen echter dat zulk een tijd voor ons, Nederlanders, nimmer moge aanbreken. DE LEEUW IN ALGERIË. IV. SJechts enkele Arabische stammen in Algerië houden zich met de leeuwenjacht bezig, en dan nog slechts gedwongen, d.i. wanneer een inden omtrek verblijf houdende leeuw al te groote verwoestingen mocht aanrichten. In dat uiterste geval komen de strijdbare mannen van verscheidene doears tezamen; de vereenigingsplaats is een groot vuur aan den voet van het gebergte. Een vijftigtal Arabieren, allen te voet, met hunne lange geweren gewapend, benevens een pistool en jatagan (ponjaard) inden gordel, verzamelen zich rondom het seinvuur, vergezeld vaneen twaalftal groote en sterke honden. Wanneer alle verwacht wordende manschappen opgekomen zijn. worden een aantal drijvers vooruit gezonden om de streek te verkennen en zoo mogelijk de schuilplaats van den leeuw uitte vorschen. Zoodra zij teruggekeerd zijn en uit de sporen den ouderdom, de grootte en de sekse van den leeuw hebben kunnen opmaken, zonderen de oudsten van den stam zich met de verkenners van de vergadering af, om te beraadslagen over de xvijze van aanval; zoodra eene beslissing genomen is, wordt deze aan de vergadering medegedeeld, die er zich steeds eenstemmig en zonder morren aan onderwerpt. De vuurwapenen worden thans met zorg nagezien en geladen ; vijf 0f zes jagers, onder dc jongeren gekozen, worden naar het gebergte voor- DE KATHOLIEKE ILLUSTRATIE. uit gezonden met opdracht alle bewegingen van den leeuw te volgen, van den aanval tot het einde, en met hunne makkers te correspondeereu door middel van vooruit overeengekomen teekens, die hoogst eenvoudig, doch voor den Europeaan, die den sleutel van het raadsel niet in handen heeft, onbegrijpelijk zijn. Wanneer de verspieders den waarnemingspost bereikt hebben, dien zij moeten innemen, zetten de overige manschappen zich in beweging', van de drijvers voorafgegaan, de hellingen opklauterende, die naar de schuilplaats van den leeuw leiden. Daar de verspieders bij het opsporen van den geduchten vijand de grootst mogelijke voorzichtigheid moeten in acht nemen, gebeurt het slechts zelden, dat zij met zekerheid de plek, waar de leeuw zich bevindt, kunnen aanduiden; meestal moet men er naar gissen. Zijnde jagers de vermoedelijke schuilplaats van het dier op een geweerschot afstands genaderd, dan houden zij stand, zien goed toe en nemende grootste stilte in acht. Daar het gehoor van den leeuw zeer sterk ontwikkeld is, verneemt hij dikwijls leeds van verre het geluid van de voetstappen der jagers of dat vaneen rollenden steen; in dat geval heft hij zich op en gaat inde richting van het ge luid af. Indien eender bespieders hem ontdekt, neemt hij het pand van zijn boernoe inde rechterhand en wuift er mee rond, wat beteekenen moet: Ik zie hem. Eender jagers verlaat de groep, stelt zicli met den verspieder in gemeenschap door zijn boernoe van rechts naar links te bewegen; de beteekenis er van is : Waar is hij en wat doet ldj? Indien de leeuw onbeweeglijk blijft, neemt de verspieder de twee panden van zijn boernoe in de hand, brengt ze aan het hoofd en laat ze weer vallen. Dit moet beteekeuen: Hij is onbeweeglijk voor u en wel op eenigen afstand. Zoo de leeuw zich links of rechts beweegt, gaat hij zelf inde richting van den leeuw, tegelijkertijd zijn boernoe van rechts naar links, of van links naar rechts bewegende. Zoodra de leeuw zich naar de jagers wendt, gaat de bespieder voor hem staan, zijn boernoe met geweld van boven naar beneden bewegende en uit alle macht roepende : „Aou likoum! Weest op uwe hoede!" Op dat teeken plaatsen alle jagers zich op een rij, zooveel mogelijk met den rug tegen een rotswand geleund, om een aanval langs achter af te snijden. Wee dengene, die den kreet van den bespieder niet in tijds gehoord heeft en den tijd niet had zich met zijne medejagers in het gelid te stellen. Niet zoodra heeft de leeuw hem bespeurd, of hij springt op hem aan, en hoedanig de man zich ook gedrage, ’tzij hij de vlucht neemt en een boom of rots tracht te bereiken, ’t zij hij den vijand onverschrokken afwacht en inde onmiddellijke nabijheid vuur geeft, hij is verloren, het hoogst zeldzaam geval uitgezonderd, dat de leeuw op den slag gedood wordt, Het doel der jagers is zoo eenvoudig mogelijk : men wil den leeuw zooveel, geweerloopen tegenstellen als hij tanden en klauwen heeft; opdat de partij echter gelijk zij moeten die geweren elkaar onderling beschermen, mag er onder de schutters geen de minste aarzeling bestaan en behooren zij ontoegankelijk te zijn voor de vrees en gereed zijn het offer des levens te brengen om dat van zijn buurman te beschermen. Wanneer de jagers den tijd gehad hebben om zich voor den aanval te vereenigen en zich tegen een rotswand te plaatsen, gaat de leeuw hen met opgeheven hoofde voorbij, hopende, dat zijne aanwezigheid den vijand in verwarring zal brengen, in welk geval hij onmiddellijk tot den aanval overgaat en minstens twee of drie der vluchtelingen inhaalt en verscheurt. Indien niemand aarzelt en niemand der jagers zijne plaats verlaat gaat de leeuw dreigend de rij der twintig of dertig op hem gerichte geweerloopen voorbij. Dit is het beslissende oogenblik: op het bevel vaneen der oudste jagers geeft de geheele troep vuur en werpt ieder zijn geweer weg om zich met het pistool of den jatagan te wapenen. Het moge verwonderlijk schijnen dat de leeuw, door twintig geweerkogels getroffen, niet op slag' gedood is ; toch gebeurt zulks minstens negen van de tienmaal. Het leven van den leeuw is zoo taai dat, hoeveel kogels hij ook in het lichaam hebbe, hij het nog eenigen tijd overleven zal, indien het hart en de hersenen althans niet getroffen zijn. Mocht de aangeschoten leeuw door de hagelbui van kogels omver geworpen zijn, dan vallen alle jagers op hem aan, nog voor hij den tijd heeft weder op te staan, sommigen gewapend met pistolen, , anderen met blanke wapenen, naar hartelust schietende en stekende, zich niet latende afschrikken door de diepe wonden, welke de klauwen van den stervenden leeuw nog toebrengen. Het is merkwaardig, dat de leeuw gevaarlijker wordt naarmate hij meerden dood nadert. Wanneer hij bijv. gedurende het gevecht, docli alvorens hij gekwetst is, eender jagers kan bereiken, vergenoegt hij er zich mee hem als een hinderpaal omver te werpen, en zoo hij dooreen goeden boernoe beschermd is, komt de man er dikwijls met eenige schrammen af. Heeft de leeuw een of meer kogels in het lichaam ontvangen, dan . doodt of verscheurt hij, wien hij grijpen kan; dikwijls zelfs neemt hij hem inden muil en voert hem mede tot hij andere jagers bespeurt, op welke hij zich werpen kan. Doch zoo de leeuw gevaarlijk of doodelijk gewond is en hij zich vaneen man kan meester maken, strekt hij hem op den bodem uit, houdt hem met zijne machtige klauwen omvat en den ongelukkigen jager strak in liet gelaat ziende, schijnt hij met hem te spelen als de kat met de muis, en zich in zijn doodstrijd te verlustigen. Terwijl zijne nagels het vleesch van zijn slachtoffer langzaam verscheuren, ziet hij den rampzalige met vlammende oogen aan, die, door dien blik als betooverd, zelfs geen schreeuw durft slaken. Van tijd tot tijd rolt de leeuw zijne groote en ruwe tong over het gelaat van den stervende, waarna hij op de wijze van de kat zijne lippen samenperst of hem zijne tanden laat zien. Intusschen hebben de bloedverwanten of vrienden van den ongelukkigen jager de moedigsten mede ten kamp uitgenoodigd, waarna zij, het geweer tegen den schouder en de hand aan den trekker, den leeuw naderen, die hen ziet aankomen en afwacht. Daar de op hem gerichte kogels den stamgenoot konden treffen, zijnde jagers genoodzaakt den leeuw van zeer nabij te naderen en inde omniddellijke nabijheid hunne schoten te lossen. Gewoonlijk offert zich een bloedverwant van het slachtoffer op, alleen den leeuw tegemoet tredende, terwijl de overigen een twintigtal schreden achterblijven. Gevoelt de leeuw dat zijne krachten hem begeven, dan verplettert hij het hoofd van den onder hem liggenden man op het oogenblik dat hij den loop van het geweer op zijn oor gericht voelt, sluit de oogen en sterft. Indien het dier integendeel nog kracht overgehouden heeft, haast hij zich den zich in zijne macht bevindenden jager te dooden en op den vermetelen aanvaller los te springen. Zooals men ziet is de taak van dengene, die er zich mede belast heeft den leeuw het genadeschot toe te brengen, altijd hoogst gevaarlijk; want daar het dier steeds onbeweeglijk op het lichaam van zijn slachtoffer gelegen is, is het onmogelijk vooraf te weten of hij nog kracht heeft overgehouden, zoodat het altijd mogelijk is, dat de aanvaller omvergeworpen en verscheurd wordt nog alvorens hij zijn schot heeft kunnen lossen. Is zulks het geval, dan neemt een tweede de plaats van den verslagene in en zoo voort, tot de gevreesde woudkoning onder de kogels der Arabieren geveld is. De hier beschreven leeuwenjacht, die gewoonlijk een of meer personen het leven kost, heeft nochtans onder de meest gunstige omstandigheden plaats gevonden; ineen slotartikel zullen we zien, dat een dergelijke jacht in gewone gevallen nog veel bezwaarlijker en gevaarlijker is. DE KRAAIEN ZULLEN HET UITBRENGEN Een verhaal uit de Antwerpsche Kempen, dook AUGUST SNIEDER3. C Vervolg.) DE MOLEN GINDEK WIJD. ’s Middags heeft het kind van den brouwer andermaal het middageten gebracht. Men weet bij dezen nu zeer zeker dat de kleindochter teruggekomen is, want nogmaals is er voor eene dubbele portie gezorgd. Grootmoeder heeft de potten op de heete aseh gezet om het eten te warmen, en zit nu in den hoek van den haard aan haren rozenkrans te bidden, want naar de kerk kan ze niet gaan. Tilla zegt geen woord van ’t geen er inde kerk geschied is -—• geen woord ;ze spreidt nu het blauw-witte tafellaken en zet de borden op de tafel, die naast den leuningstoel van moê Truda staat. Vandaag is grootmoeders memorie erg op den dwaalweg, want ze vergeet soms dat ze aan ’t bidden is, en mengt de meest uiteenloopende vragen in het „wees gegroet” en liet „glorie zij den vader.” „Onze vader," mompelt zij.... „Tilla, heeft de kleine reeds eten gebracht, of zou men mij vergeten hebben?” „Neen, grootmoeder, neen; het eten is hier.” „Wel, dan hoef ik ook niet meer te bidden : geef ons heden ons dagelijlcsch brood." „Toch wel, grootmoeder; doe het dan maar voor den dag die komen moet.” „Wees gegroet.... wees gegroet.... Is het venster toe, Tilla?” „Ja, grootmoeder.” „De roodbonte kat van den smid komt altijd langs daar binnen.... Heilige Maria," en de oude vrouw mompelt voort. 