None
Page:

Tabel 5.1 — Begrotingsuitvoering 1989, Titel 4, Visserijbeleid
(uitgezonderd hoofdstuk 40, Garantiefonds voor de visserij)

r%;

(Mio ecu)
Hoofd­
Titel

stuk

Soort
krediet

Oorspronkelijke
begroting
(a)

Kredieten van
het begrotings­
jaar

41
42

Inspecties en toezicht op zee

V
Β
V

Internationale overeenkomsten

Β
46
47

EOGFL­Oriëntatie (visserij)

V
Β
V
Β

Oriëntatie­fonds voor de visserij
Totaal

V
Β

Overdrachten
uit eerdere
jaren

41
42
47

Inspecties en toezicht op zee
Internationale overeenkomsten
Oriëntatie­fonds voor de visserij

Β
Β
Β
Total

Β

Totaal titel 4 (uitgezonderd Garantiefonds, hoofdstuk 40)

V
Β

ι,ο
10,0
153,5
(8,0)0
153,5
(8,0)0
0,0
45,0
161,4
135,4

Definitieve
begroting
na GAB en
overdrachten
(b)

1,0
10,0
161,5

Uitvoering
(c)

0,8
2,1
161,5

161,5
124,6
0,0
45,0
158,4
135,4

Bestedings­
graad van
oorspronkelijke
begroting
(d) = (c)/(a)

Bestedings­
graad van
definitieve
begroting
(e)­(c)/(b)

76,2
20,8
100,0

76,2
20,8
100,0

77,2

77,2

n.a. O
53,9
96,1
49,2

n.a. O
53,9
97,9
49,2

97,8

98,9

320,9

0,0
24,3
155,1
66,7
317,4

351,9

217,7

61,9

61,9

0,2
20,0
0,3
20,5

0,2
20,0
0,3
20,5

0,2
19,8
0,3

99,0
99,1
100,0

99,0
99,1
100,0

20,3

99,0

99,0

315,9
(8,0)Ο
364,4
(8,0)Ο

320,9

317,4

97,8

98,9

372,4

238,0

63,9

63,9

315,9
(8,0)0
343,9
(8,0)Ο

Bron: Commissie.
(')
Opgenomen in hoofdstuk 100.
(2) n.v.t. = niet van toepassing.
V = verplichtingen.
Β
= betalingen.
Converted:10.03.2010

Page:

100

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

12. 12. 90

ste oorzaak van deze daling was een vermindering van het
gebruik van betalingskredieten ten laste van hoofdstuk
46, betreffende structuurprojecten waarvoor tussen 1982
en 1986 verplichtingen waren aangegaan, van 86,3 % in
1988 tot 53,9 % in 1989.
 (a) de procedures voor het staken van een project zijn
buitengewoon traag. Het is hoogst onbevredigend dat
de verplichtingen voor dergelijke projecten vijfjaar
lang in de rekeningen opgenomen blijven zonder dat
zij tot betaling leiden;

5.5. De vastleggingskredieten ten laste van hoofdstuk
42 (internationale visserijovereenkomsten) zijn in de
paragrafen 1.89 en 1.90 van hoofdstuk 1 van dit verslag
aan de orde gekomen.
(b) de grote vertragingen bij het staken van projecten en
de annulering van de daarmee samenhangende
verplichtingen op de begroting dragen ertoe bij dat
elk jaar veel te hoge betalingskredieten in de
begroting worden opgenomen, hetgeen onvermijdelijk tot een onderbesteding van deze kredieten leidt;

Stilgelegde projecten
5.6. Als onderdeel van haar onderzoek naar het gebruik
van betalingskredieten verrichtte de Kamer een diepgaande controle op 81 projecten waarvoor op grond van
Verordening (EEG) nr. 2908/83 van de Raad van
4 oktober 1983 (5) tussen 1983 en 1986 verplichtingen
waren aangegaan en waarvoor in 1989 geen betalingen
waren verricht. De Kamer constateerde dat 39 van deze
projecten eind 1989 waren gestaakt of op het punt
stonden gestaakt te worden. De meeste van deze projecten
betroffen Italië, zij het dat verscheidene van de projecten
uit 1986 betrekking hadden op Spanje. In geen van de 39
gevallen werden betalingen verricht. Op grond van de ten
tijde van de controle beschikbare informatie is het
waarschijnlijk dat ten minste 20 % van de uit hoofde van
Verordening (EEG) nr. 2908/83 van de Raad aangegane
verplichtingen ten bedrage van 239,1 Mio ecu zal worden
geannuleerd.
5.7. Deze situatie geeft aanleiding tot de volgende
opmerkingen:
(5) Verordening (EEG) nr. 2908/83 van de Raad van 4 oktober
1983; PB L 290 van 22.10.1988, blz. 1, en Verordening
(EEG) nr. 378/84 van de Commissie van 13 februari 1984;
PB L 46 van 16.2.1984, blz. 11.
 Converted:10.03.2010

(c) het is reden tot zorg dat in een periode waarin niet alle
projecten waarvoor een financieringsaanvraag werd
ingediend konden worden geaccepteerd als gevolg
van een gebrek aan middelen, 20 % of meer van de
beschikbare middelen uiteindelijk onbesteed zal
blijven: dit wijst erop dat de procedures voor het
bestuderen van de projecten in de voornaamste
betrokken Lid-Staten (Italië en Spanje) tekortschieten.
5.8. Tot op zekere hoogte mag worden verwacht dat de
in Verordening (EEG) nr. 4028/86 van de Raad van 18
december 1986 (6) opgenomen herziene procedures en de
daarmee samenhangende uitvoeringsbepalingen betreffende projecten waarvoor in de periode 1987-1991
verplichtingen zijn aangegaan, de voortgangscontrole op
de projecten zal verbeteren. Het blijft echter van groot
belang dat de Commissie onverwijld actie ten aanzien van
projecten onderneemt zodra er aanwijzingen zijn dat deze
geen voortgang boeken en dat de Lid-Staten reageren op
telexberichten van de Commissie waarin om informatie
wordt verzocht.
(6) Verordening (EEG) nr. 4028/86 van de Raad van 18 december 1986; PB L 376 van 31.12.1986, blz. 7.
Page:

^g¡E

JOURNAL OFFICIEL
volume 1
NL
Sème partie

Converted:10.03.2010

Page

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

12. 12. 90

101

HOOFDSTUK 6

Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, Afdeling
„Oriëntatie" (EOGFL-Oriëntatie)

6.0.
 INHOUD

Inleiding
Steunregeling voor investeringen in landbouw bedrijven, ingesteld bij
Verordening (EEG) nr. 797/85 van 12 maart 1985 betreffende de verbetering
van de doeltreffendheid van de landbouwstructuur
Inleidende opmerking
Belangrijke elementen van de steunregeling
Toekenningsvoorwaarden
Doelstellingen van de steun
Reikwijdte van de controle
Opmerkingen over de regelgeving
Communautaire regelgeving
Nationale uitvoeringsbepalingen
Specifieke opmerkingen over steun voor de uitvoering van verbeteringsplannen voor landbouwbedrijven
Evenwicht tussen steunaanvragen en op nationaal niveau beschikbare kredieten
Vorm en inhoud van de verbeteringsplannen
Arbeidsinkomen per volle arbeidskracht (VAK)
Voldoende vakbekwaamheid
Bijhouden van een boekhouding
Beperkingen voor de sector van de melkproduktie
Communautaire vergoedingen
Aard van begunstigden en investeringen
Specifieke opmerkingen over steun aan jonge landbouwers
Vestiging van jonge landbouwers
Vakbekwaamheid van de jonge landbouwer
Evaluatie van de resultaten der steunmaatregelen
Conclusie
De door de afdeling Oriëntatie van het EOGFL in het kader van Verordening
(EEG) nr. 269/79 van 6 februari 1979 gefinancierde acties voor de bosbouw
Inleiding
De regelgeving
De acties
De doelstellingen
De aard van de verrichtingen
De nationale uitvoeringsprogramma's
Opmerkingen

Converted:10.03.2010

Paragraaf
6.1

6.3

6.4
6.4
6.5
6.5
6.8
6.9
6.12
6.12
6.15

— 6.78

6.22

6.68

6.22
6.28
6.33
6.43
6.46
6.51
6.55
6.64
6.68
6.68
6.71
6.72
6.75

— 6.27
— 6.32
— 6.42
— 6.45
— 6.50
— 6.54
— 6.63
— 6.67
— 6.71
— 6.70

6.79
6.79
6.84
6.84
6.86
6.87
6.88
6.89

— 6.127
— 6.83
— 6.95
— 6.85

— 6.8
— 6.7
— 6.11
— 6.21
— 6.14
— 6.21

— 6.74
— 6.78

— 6.94

Page

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

102

Uitvoering, begeleiding en controle van de acties
Stand van definanciëleen materiële uitvoering
Opmerkingen over de uitvoering van de acties
Opmerkingen over de begeleiding en de controle
De Commissie
Lid-Staten
Conclusie
Algemene conclusie

INLEIDING

6.1. De belangrijkste opmerkingen betreffende de
wettigheid en rechtmatigheid of comptabele verwerking
van onder het begrotingsonderdeel EOGFL-Oriëntatie
vallende verrichtingen zijn in hoofdstuk 1 van het
onderhavige verslag opgenomen (zie met name de
paragrafen 1.87 en 1.88).
 6.2. De situatie van vastleggingen en betalingen in het
begrotingsjaar ten opzichte van de oorspronkelijke en de
definitieve begroting is samengevat in tabel 6.1.
6.3. In het onderhavige hoofdstuk besteedt de Kamer,
vooral vanuit doelmatigheidsoogpunt, aandacht aan
twee thema's die in 1989 voor een diepgaand onderzoek
werden geselecteerd. Het betreft hier respectievelijk de
door de afdeling Oriëntatie van het EOGFL gefinancierde steunregeling voor investeringen in landbouwbedrijven en de bosbouwacties.
12. 12. 90
6.95 — 6.121
6.95 — 6.96
6.97 — 6.113
6.114 — 6.121
6.114 — 6.118
6.119 — 6.121
6.122 — 6.127

6.128 —6.130

aanneming herhaalde malen gewijzigd. Behalve indien
anders aangegeven,heeft het onderhavige verslag betrekking op de in 1988 geldende bepalingen omdat de
communautaire betalingen in 1989 overeenkomen met
nationale uitgaven in 1988.
Belangrijke elementen van de steunregeling

Toekennings\ oorwaarden
6.5. De door de Kamer gecontroleerde steunregeling
voor investeringen in landbouwbedrijven is opgenomen
in titel Ivan Verordening (EEG) nr. 797/85. De artikelen 2
t/m 6 van deze titel betreffen de algemene steun en artikel
7 de speciale steun voor jonge landbouwers. Voor de
algemene steun komen uitsluitend in aanmerking bedrijven waarvan het bedrij fshoofd:
a) de landbouw als hoofdberoep uitoefent;

STEUNREGELING VOOR
INVESTERINGEN IN
LANDBOUWBEDRIJVEN, INGESTELD BIJ
VERORDENING (EEG) NR. 797/85 VAN 12
MAART 1985 BETREFFENDE DE
VERBETERING VAN DE
DOELTREFFENDHEID VAN DE
LANDBOUWSTRUCTUUR

Inleidende opmerking
6.4. Verordening (EEG) nr. 797/85 van de Raad van 12
maart 1985 (l) betreffende de verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstructuur, werd sinds haar
(·) PB L 93 van 30.3.1985.
Converted:10.03.2010

b) over voldoende vakbekwaamheid beschikt;
c) bij de desbetreffende nationale instantie een plan
indient voor de materiële verbetering van zijn bedrijf;
d) zich ertoe verplicht een vereenvoudigde boekhouding
te voeren (artikel 2, lid 1).
 Bovendien moet het arbeidsinkomen van het bedrijf per
volle arbeidskracht (VAK) lager zijn dan een door de LidStaat vastgesteld referentie-inkomen en mag het arbeidsinkomen volgens het verbeteringsplan niet meer dan
120 % van het referentie-inkomen bedragen (artikel 2, lid
2). Deze steun kan in geen geval worden toegekend voor

Page

Tabel 6.1 — Begrotingsuitvoering EOG FL­oriëntatie
(Mio ECU)
Oorspronkelijke
begroting

Begrotings­
onderdeel

(a)

Ten laste van de lopende begroting

Definitieve
begroting
na GAB en
overschrijvingen
(b)

Uitvoering
(c)

Uitputtings­
percentage van
de oorspronke­
lijke begroting
(d­c/a)

Uitputtings­
percentage van
de definitieve
begroting
(e=c/b)

3000

V
Β

248,0
325,0

248,0
325,0

248,0
307,8

100,0
94,7

100,0
94,7

3010

V
Β

360,0
267,0

353,0
234,0

353,0
234,0

98,1
87,6

100,0
100,0

3011

V
Β

805,0
777,0

827,0
810,0

827,0
807,3

102,7
103,9

100,0
99,7

3010

V

34,3

34,3

33,1

96,5

96,5

3011

V

2,6

2,6

0,5

19,2

19,2

V

1449,9

1464,9

1461,6

100,8

99,8

Β

1 369,0

1369,0

1349,1

98,5

98,5

Ten laste van overdrachten
uit het voorgaande begrotingsjaar
Wederopvoering van kredieten.
Totaal
V = verplichtingen.
Β = betalingen.
 Converted:10.03.2010

Page

104

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

12. 12. 90

de sector eieren en pluimvee ; voor de melkproduktie en de
varkenshouderij gelden bijzondere beperkingen (artikel 3,
leden 3, 4 en 5). De steun, gebonden aan een maximum
van 60 000 ecu per VAK en 120 000 ecu per bedrijf, mag
niet hoger zijn dan 35 % en, in de probleemgebieden, dan
45 % van de investering in onroerend goed en 20 %,
respectievelijk 30 %, van de overige investeringen. Deze
percentages zijn echter voor Griekenland, Spanje,
Ierland, Italië en Portugal met 10 procent verhoogd
(artikel 4). Bedoelde limieten (maxima en percentages)
gelden voor de steun die in aanmerking komt voor
gedeeltelijke terugbetaling uit het EOGFL-Oriëntatie. In
sommige gevallen (met name bedrijfsgebouwen) mogen
de Lid-Staten hogere steunbedragen betalen, maar het
gedeelte van deze steun dat de betrokken limieten
overschrijdt, komt niet in aanmerking voor communautaire vergoeding (artikel 8).
de levenswerk- en produktieomstandigheden op de
landbouwbedrijven". Artikel 3 geeft de specifieke doelstellingen van de gesubsidieerde investeringen aan:

6.6. De speciale steun voor jonge landbouwers, die de
Lid-Staten, in tegenstelling tot de algemene steun, niet
verplicht zijn in te stellen, is bestemd voor personen die :

c) bescherming en verbetering van het milieu,,.
a) jonger zijn dan 40 jaar;

a) „verbetering van de kwaliteit en omschakeling van de
produktie, aan de hand van de behoeften van de
markt;

b) aanpassing van het bedrijf teneinde de produktiekosten te verlagen, de levens- en arbeidsomstandigheden
te verbeteren of energie te besparen;

Wat betreft de speciale steun aan jonge landbouwers
noemt Verordening (EEG) nr. 797/85, behalve de
stimulering van de vestiging, geen enkele bijzondere
doelstelling.
b) zich vestigen op een landbouwbedrijf met landbouw
als hoofdberoep;
c) bij hun vestiging of uiterlijk twee jaar later voldoende
vakbekwaam zijn.
 6.7. Deze speciale steun kan het volgende omvatten:
a) een eenmalige premie van maximaal 7 500 ecu,
eventueel te vervangen door een gelijkwaardige
rentesubsidie;
b) voor leningen, aangegaan ter dekking van de kosten
van vestiging, een rentesubsidie van maximaal 5 %
over een periode van 15 jaar; de gekapitaliseerde
waarde van deze subsidie mag niet meer bedragen dan
7 500 ecu;
c) een bijkomende steun ten bedrage van maximaal
25 % van de steun, verleend voor een verbeteringsplan dat binnen de termijn van 5 jaar na de vestiging is
ingediend.
Doelstellingen van de steun
6.8. Volgens artikel 2 van Verordening (EEG) nr.
797/85, wordt met de investeringssteun beoogd „bij te
dragen tot verbetering van het landbouwinkomen en van

Converted:10.03.2010

Reikwijdte van de controle

6.9. In 1989 heeft de Kamer een onderzoek ingesteld
naar de toepassing van de hierboven beschreven steunregeling in bepaalde gewesten van zes Lid-Staten (BR
Duitsland, Spanje, Frankrijk, Ierland, Italië en het
Verenigd Koninkrijk).
6.10. De controle van de Kamer, gebaseerd op het
onderzoek naar de beheerssystemen en een steekproef op
dossiers inzake betaalde steun, had betrekking op de
uitgaven die de Lid-Staten in 1988 hadden gedaan en die
in 1989 door de Commissie waren vergoed. De betalingen
uit het EOGFL-Oriëntatie voor de onderzochte maatregelen beliepen in 1989 voor de hele Gemeenschap
133,4 Mio ecu, hetgeen overeenkomt met 30 % van het
totaal van de uit hoofde van Verordening (EEG) nr.
797/85 verrichte betalingen.
6.11. In de volgende paragrafen worden de opmerkingen over de controlebevindingen voorafgegaan door een
analyse van de problematiek die voortspruit uit de inhoud
van de voor de onderzochte steun geldende communautaire en nationale bepalingen. De controles ter plaatse
hebben namelijk uitgewezen dat dezelfde problemen
doorwerken in de uitvoering van de steunregeling.
 Page

12. 12. 90

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

Opmerkingen over de regelgeving

Communautaire regelgeving
6.12. Verordening (EEG) nr. 797/85 blijft vaak onduidelijk ten aanzien van de doelstellingen en toepassingsvoorwaarden van de steunregeling, en verwijst nergens
naar de bijzondere, concrete eisen van de vele sectoren
waaruit de zeer geschakeerde communautaire landbouw
momenteel is opgebouwd. Door de vaagheid van de
aanwijzingen in de verordening kan het communautaire
beleid voor ontwikkeling van de landbouw, waarvan de
verordening het instrument zou moeten zijn, er niet uit
worden afgeleid. Er wordt geen enkel deugdelijk selectiecriterium voor de begunstigden aangegeven en geen
enkele prioriteit gesteld. De Gemeenschap beschikt over
een specifiek instrumentarium voor informatie en
analyse, zoals het informatienet inzake landbouwbedrijfs-boekhoudingen (ILBB), de onderzoeken naar de
structuur van de landbouwbedrijven en het omvangrijke,
permanent door Eurostat bijgehouden, statistisch materiaal, en beheert rechtstreeks de landbouwmarkten. Zij
heeft echter niet bepaald welke soorten landbouwbedrijven op grond van hun afmetingen, samenstelling
van de arbeidskrachten, kapitaal, materieel, gewassen,
produktieniveau enz. zouden kunnen bijdragen tot de
door de verordening beoogde verbetering van de
doeltreffendheid der structuren en zij heeft evenmin
bepaald welke investeringen, gezien de huidige situatie
van de communautaire landbouw, het meest noodzakelijk zijn om tot de gewenste verbetering te komen. Ook het
in 1988 in artikel 2 van de verordening ingelaste begrip
„gezinsbedrijven in de landbouw" kan niet worden
beschouwd als een duidelijke aanwijzing van een
communautaire optie of prioriteit, omdat de de LidStaten „de bedoelde steunregeling" eenvoudigweg tot
deze categorie van bedrijven „kunnen beperken" (2).
 6.13. Andere in de verordening gebruikte formuleringen zijn nietszeggend: zoals bijvoorbeeld de doelstelling
van een „omschakeling van de produktie, aan de hand
van de behoeften van de markt" (artikel 3, lid 1) als men
bedenkt dat een specifieke steunregeling tot omschakeling van de produktie,als bedoeld in titel 03 van dezelfde
verordening, niet werd toegepast omdat de Raad niet in
staat was de produkten aan te geven waarop „zou kunnen
worden omgeschakeld" (artikel 1 quater).
105

Nationale uitvoeringsbepalingen
6.15. De in titel 1 van Verordening nr. 797/85 bedoelde
steunregelingen moeten formeel ten uitvoer worden
gelegd via nationale bepalingen die door de Commissie
via een procedure in twee fases moeten worden goedgekeurd : eerst een advies over de ontwerpen van bepalingen
waarvan de Lid-Staten de Commissie in kennis dienen te
stellen (artikel 24) en vervolgens, nadat deze ontwerpen
door de betrokken Lid-Staten zijn goedgekeurd, een
beschikking waarin deCommissie vaststelt dat zij verenigbaar zijn met de verordening en dat derhalve de
voorwaarden voor financiële deelneming door de Gemeenschap zijn vervuld (artikel 25).
 6.16. Te dien aanzien heeft de Kamer geconstateerd dat
de nationale regelgeving in de meeste gevallen slechts een
reproductie is van de bewoordingen van de verordening,
zonder dat daaraan enig element wordt toegevoegd. Dit
kan worden toegeschreven aan juridische en politieke
beweegredenen. Als de Lid-Staten de steunregeling
namelijk grondig wijzigen, beperken of aanvullen, lopen
zij het risico dat de geldigheid van de nationale bepalingen
op grond van onverenigbaarheid met de verordening
wordt aangevochten. Dat dit risico niet alleen theoretisch
is, kan worden aangetoond met een arrest van het Hof
van Justitie (3) betreffende de toepassing van een
soortgelijke bij richtlijn 72/159/EEG van de Raad van
17 april 1974 ingevoerde steunregeling (4). Uit politiek
oogpunt, is het onaanvaardbaar dat een Lid-Staat
overgaat tot restrictieve toepassing van deze algemene
steunregeling. Hierdoor zou de betrokken Lid-Staat al
zijn landbouwers minder kans op toekenning van steun
geven dan de landbouwers in andere Lid-Staten die niet
voor een restrictieve toepassing van de verordening
hebben gekozen.
6.17. Het door de Commissie verrichte onderzoek naar
de nationale bepalingen is grotendeels gericht op de
formele verenigbaarheid daarvan met de in de verordening gestelde voorwaarden.
6.18. Een zeer belangrijke voorwaarde voor de doeltreffendheid van de steun voor investeringen in de bedrijven,
is bij voorbeeld de indiening van een deugdelijk verbeteringsplan. In de aan de Commissie voorgelegde bepalingen wordt echter van de steunaanvragers geen model van
dit plan vereist: dit wijst erop dat het onderzoek van de
Commissie geen technische beoordeling van de deugdelijkheid van het plan omvat,

6.14. Omdat duidelijke formuleringen in titel I van
Verordening (EEG) nr. 797/85 over de hele lijn ontbreken,is elke conclusie over de mate waarin de communautaire
doelstellingen zijn gerealiseerd onmogelijk en kan ook
geen enkele serieuze analyse worden gemaakt van de
middelen die moeten worden ingezet om dergelijke
doelstellingen te bereiken.
 6.19. Verder valt op te merken dat het feit dat de
effectuering van de communautaire regelingen afhankelijk wordt gesteld van hun omzetting in nationale
bepalingen, die weer aan een tweeledig onderzoek van de
Commissie worden onderworpen, tot vertragingen leidt
die, gezien de gedecentraliseerde structuur van sommige

(2) Verordening (EEG) van de Raad nr. 1137/88 van 29 maart
1988 (PB L 108 van 19.4.1988).
(3) Arrest van 18 december 1986 in de zaak 312/85 (Jurispr.
1986, blz. 4039).
(4) PB L 96 van 23.4.1972.
Converted:10.03.2010

Page

106

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

Lid-Staten (er zijn niet twaalf, maar op de grond van de
eigen verordenende bevoegdheid van de verschillende
gewesten, tientallen nationale regelgevingen), resulteren
in een chronologisch en geografisch gefragmenteerde
tenuitvoerlegging van de communautaire regeling en de
effecten ervan eventueel nadelig kunnen beïnvloeden. Bij
wijze van voorbeeld zij vermeld dat in 1990 de procedure
betreffende de regelgeving van sommige Italiaanse
gewesten nog niet was afgesloten en dat de landbouwers
in deze gewesten aldus in beginsel van de toepassing van
de communautaire maatregelingen waren uitgesloten.
Daarnaast zij nog opgemerkt dat de bovenbedoelde
problemen zich bij iedere belangrijke wijziging van de
verordening voordoen omdat de betrokken procedure
dan opnieuw moet worden geopend.
6.20. De Kamer ziet zich dan ook genoodzaakt
bedenkingen te uiten ten aanzien van de omslachtige
procedure tot officiële goedkeuring door de Commissie
van de nationale regelgeving, aangezien het nut en de
noodzaak van deze procedure voor een doelmatige
uitvoering van de regelingen twijfelachtig is. Het lijkt
wenselijk van deze procedure af te zien en in plaats
daarvan de verordening rechtstreeks toe te passen,
overeenkomstig het juridisch karakter van een dergelijk
rechtsbesluit dat rechtstreeks van toepassing is.
 6.21. Voorts zou de naleving van de voorwaarden voor
de communautaire vergoeding van een gedeelte van de
door de Lid-Staten toegekende steun gecontroleerd
moeten worden via meer eenvoudige maar ook meer
doeltreffende procedures volgens welke de Commissie in
kennis wordt gesteld van eventuele nationale bepalingen
die een aanvulling op de verordening vormen en zouden
de betrokken nationale en communautaire organen
permanent voeling met elkaar moeten houden over alle
problemen inzake uitleg en toepassing van de regelgeving.
De huidige procedure kan namelijk zelfs onrechtmatige
toepassingen van de verordening in de hand werken
indien, zoals hieronder opgemerkt (zie de paragrafen 6.66
en 6.71), nationale bepalingen door de Commissie
abusievelijk verenigbaar met de verordening worden
verklaard.
Specifieke opmerkingen over steun voor de
uitvoering van verbeteringsplannen voor
landbouwbedrijven
Evenwicht tussen steunaanvragen en op nationaal niveau
beschikbare kredieten
6.22. Bij de toepassing van de steunregeling voor
investeringen in landbouwbedrijven heeft men in de LidStaten soms met moeilijkheden te kampen die verband
houden met het nationale aandeel in de financiering.
6.23. Geconstateerd werd dat in 1989, omdat de
gewestelijke overheid van de Abruzzen niet meer
beschikte over de nodige begrotingsgelden, de mogelijkheid tot indiening van verbeteringsplannen werd opge-

Converted:10.03.2010

12. 12. 90

schort en dat voor een deel van dat gewest ook de
toekenning van steun aan investeringen voor reeds
goedgekeurde plannen werd opgeschort; deze situatie
heeft voorts tot gevolg dat de steunbedragen voor de
uitvoering van reeds ingediende plannen nog jarenlang op
toekomstige begrotingen drukken. Zo raakt men verzeild
in een situatie die in feite neerkomt op niet-toepassing van
de steunregeling, hetgeen, gelet op de bindende aard van
de verordening, neerkomt op een inbreuk.
 6.24. Teneinde de steunaanvragen af te stemmen op de
beschikbare middelen, aanvaardt de gewestelijke overheid van Piemonte slechts aanvragen die zijn ingediend
binnen een bepaalde termijn die trouwens pas op het
laatste moment wordt aangekondigd. Bovendien geldt de
mogelijkheid om steunaanvragen in te dienen soms
uitsluitend voor bepaalde categorieën landbouwers
(eerste vestiging, andere jonge landbouwers, berggebieden). De toepassing van dit systeem dat onmiskenbaar het
gevolg is van de krappe begrotingsgelden, is op zich niet
de ideale oplossing om de landbouwers in staat te stellen
hun investeringen te plannen en deze op het voor het
bedrijf meest geschikte moment uit te voeren. Dat de
steun uitsluitend aan bepaalde prioritaire categoriën van
landbouwers wordt toegekend — uit een oogpunt van
rationele toepassing van het systeem overigens zeer
verantwoord — lijkt bovendien strijdig met de inhoud
van de verordening die slechts een enkele beperking
toestaat, namelijk het reeds genoemde geval van gezinsbedrijven.
6.25. In andere Lid-Staten lijkt het evenwicht tussen
steunaanvragen en beschikbare middelen gemakkelijker
tot stand te komen, hetzij wegens de hogere ontwikkelingsgraad van hun landbouwstructuren (Beieren), hetzij
de geringere mogelijkheden van de landbouwers om te
investeren (Spanje).
6.26. In het geval van steunaanvragen die de beschikbare middelen ver overtreffen, zou het evenwicht moeten
worden hersteld door het selecteren van plannen die het
beste beantwoorden aan de prioriteiten inzake landbouwontwikkeling die dan van tevoren zouden moeten zijn
vastgelegd. Daar echter dergelijke prioriteiten niet zijn
vastgesteld bij Verordening (EEG) nr. 797/85, zijn de
autoriteiten van de Lid-Staten in het algemeen niet bereid
een selectie toe te passen op plannen die formeel aan de
voorwaarden van de verordening voldoen, zulks uit vrees
dat een beslissing tot uitsluiting een solide rechtsgrond
mist.
 6.27. Bovengenoemde problemen zouden moeten worden opgelost door het zijdens de Gemeenschap vaststellen
van zeer concrete doelstellingen en vooraf vastgelegde
prioriteiten alsmede door het in samenwerking met de
Lid-Staten vaststellen van definanciëlemiddelen die voor
de realisering daarvan nodig zijn.
Page

12. 12. 90

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

Vorm en inhoud van de verbeteringsplannen
6.28. Volgens artikel 2, leden 1 en 4 van Verordening
(EEG) nr. 797/85, moet het verbeteringsplan minstens het
volgende bevatten :
a) een beschrijving van de begintoestand;
b) een beschrijving van de toestand bij de voltooiing van
het plan, opgesteld op basis van een voorlopige
begroting;
c) een opgave van de maatregelen, en met name van de
investeringen die worden beoogd;
d) een uiteenzetting die met een specifieke berekening
aantoont dat de investeringen gerechtvaardigd zijn in
het licht van de toestand en opzet van het bedrijf en
dat de uitvoering van het plan zal leiden tot een
duurzame en aanzienlijke verbetering van deze
toestand en met name van het arbeidsinkomen per
VAK. De mogelijkheid wordt echter opengelaten dat
een plan slechts gericht is op handhaving van het
arbeidsinkomen: in dit geval wordt de vergoeding uit
het EOGFL met 20 % verminderd.
6.29. Het plan vormt het hoofdelement van de steunregeling en het is dus van wezenlijk belang dat de structuur
en de inhoud ervan een betrouwbare, rationele en
objectieve verantwoording van de overwogen investeringen vormen. In elk geval zou moeten worden vermeden
dat het plan verwordt tot een extra formaliteit met als
gevolg dat wanneer al tot een of andere investering is
besloten, nog altijd een aangepast plan kan worden
opgesteld en dat het beoogde resultaat (bij voorbeeld de
verhoging van het arbeidsinkomen per VAK) op papier
steeds kan worden bereikt door toepassing van daarop
afgestemde ramings- en berekeningsmethoden.
 6.30. De door de Kamer uitgevoerde controles wijzen
uit dat dergelijke gevallen vaak niet vermeden worden.
6.31. De vorm van het plan verschilt aanzienlijk van het
ene gewest van de Gemeenschap tot het andere. In
Beieren, de Abruzzen en het Aostadal is het een lijvig
formulier waarin voor de periodes voor en na de
uitvoering van de investeringen rubrieken zijn opgenomen voor een gedetailleerde beschrijving van de oppervlaktes, de andere bedrijfsmiddelen, de beschikbare en
benodigde arbeidskrachten, een beknopte opgave van de
noodzakelijke elementen ter vaststelling van de brutomarges per gewas en per soort veehouderij, de vaste lasten
inclusief de financiële, de schuldenlast, het bedrijfsinkomen en het arbeidsinkomen. In Piemonte geeft het
plan informatie over de bedrijfsactiva en de brutobedrijfsproduktie maar bevat het geen gegevens over de marges,
de kosten en het inkomen. In het Verenigd Koninkrijk
bevat het een samenvatting van de declaraties van de
landbouwer (totaal landbouwinkomen, het aantal ar-

Converted:10.03.2010

107

beidsuren dat nodig is om het hele bedrijf te exploiteren,
de totale toeneming van het inkomen na uitvoering van
het plan) die niet voorzien zijn van een beknopte
verantwoording. In de andere bezochte Lid-Staten nemen
de modellen van het plan een middenpositie in ten
opzichte van de hierboven genoemde uiterste gevallen : de
belangrijkste gegevens staan erin, maar in een min of meer
gecondenseerde vorm.
6.32. Voorts hangt de waarde van de ramingen in het
plan, zelfs bij de meest volledige formulieren, af van de
betrouwbaarheid van de gegevens en van de gevolgde
evaluatiemethoden. Het is bij voorbeeld algemeen bekend
dat het in sommige Lid-Staten bijzonder moeilijk is de
werkelijke oppervlakten die de landbouwers bezitten,
pachten of uit andere hoofde exploiteren, te controleren.
 Indien de landbouwer in de periode voorafgaande aan de
indiening van het plan geen boekhouding heeft bijgehouden, kunnen de resultaten van zijn bedrijfsvoering alleen
maar worden geschat en de waarde van de schatting is
afhankelijk van de mate waarin men het bedrijf en het
bedrijfshoofd zelf kent. Met een systeem zoals dat in de
Italiaanse regio's waaraan een bezoek werd gebracht, kan
moeilijk een betrouwbaar plan worden opgesteld ; in deze
regio's staat de overheid de landbouwer niet terzijde bij de
opstelling van het plan en wordt deze taak overgelaten
aan particuliere adviseurs of beroepsverenigingen. Door
de concurrentie tussen deze personen of instellingen, is het
weinig waarschijnlijk dat men een landbouwer „ontraadt" een plan in te dienen, zelfs indien zijn werkelijke
investeringsmogelijkheden en rendementsvooruitzichten
twijfelachtig zijn ; bovendien kan niet worden uitgesloten
dat de gegevens en de schattingen soms behoorlijk
worden „aangepast" om aan de formele voorwaarden
voor steuntoekenning te voldoen.
Arbeidsinkomen per volle arbeidskracht (VAK)
6.33. Tot de belangrijkste elementen die uit het plan
moeten blijken, behoort het peil van het arbeidsinkomen
per VAK, voor en na uitvoering van het plan. In 1988
bracht de stijging van dit inkomen een financieel voordeel
voor de Lid-Staten met zich mee, dat bestond in een
hogere vergoeding uit het EOGFL (zie paragraaf 6.28).
6.34. Een omschrijving van de term „volle arbeidskracht" is in de communautaire regelgeving nergens te
vinden. Al naar gelang het betrokken gewest wordt deze
term beschouwd als het equivalent van een bepaald aantal
arbeidsuren (2 300, 1 920, 1 500 of 1 168) of werkdagen
per jaar (287, 250).
 6.35. Het is een uitgemaakte zaak dat het aantal VAK's
niet hoeft overeen te komen met het aantal van de op het
bedrijf werkzame personen : in een plan kan bij voorbeeld
worden aangegeven dat twee personen werk uitvoeren dat
overeenkomt met vijf VAK's. Als wordt uitgegaan van
een aantal VAK's dat hoger is dan dat van de werkelijk op
het bedrijf aanwezige werknemers, vermindert de waarde
van het arbeidsinkomen per VAK en zo'n waardever-

Page

108

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

12. 12. 90

mindering kan in bepaalde gevallen nuttig zijn om aan te
tonen dat dit inkomen lager is dan het referentie-inkomen
en dat het bedrijf dus voor steun in aanmerking komt.
welke wordt toegepast voor de berekening van het
inkomen in de beginsituatie, levert deze methode altijd
een inkomensverhoging op.
6.36. De berekeningsmethoden die in de Lid-Staten
voor de vaststelling van het arbeidsinkomen per VAK
worden gehanteerd, verschillen sterk van land tot land en
in veel gevallen blijkt de werkelijkheid van de in het plan
opgegeven inkomensstijging zeer twijfelachtig.
 6.40. De stijging van het arbeidsinkomen per VAK kan
gepaard gaan met een daling van het bedrijfsinkomen ten
gevolge van nieuwe financiële kosten (het niet-gesubsidieerde deel van de voor de opgenomen leningen te
betalen interest) en van grotere aflossingen (overeenkomend met de waarde van de nieuwe investeringen), die
niet gecompenseerd worden door een produktiestijging
omdat die, zoals in de zuivelsector, niet is toegestaan of
omdat die in de huidige situatie van de communautaire
landbouw moeilijk haalbaar is. In dit geval kan, indien
het plan in een vermindering van de arbeidsuren voorziet,
die in verhouding groter is dan de daling van het totale
inkomen, toch een stijging van het inkomen per VAK
worden bereikt, zelfs indien het voor het bedrijfshoofd en
zijn gezin beschikbare inkomen, na verwezenlijking van
het plan, kleiner is dan voordien.
6.37. Verordening (EEG) nr. 797/85 beperkt het begrip
„arbeidsinkomen" niet tot het werk van het bedrijfshoofd
en zijn gezin : dit heeft tot gevolg dat als het bedrijfshoofd
werknemers in dienst heeft de brutosalarissen, conform
de algemeen toegepaste berekeningsmethode, deel uitmaken van de berekeningsgrondslag voor het arbeidsinkomen per VAK. In Frankrijk worden ze echter tot
maximaal drie VAK's meegeteld en de rest wordt tot de
bedrijfslasten gerekend; in de Abruzzen en in het Aostadal worden de brutosalarissen slechts als kosten beschouwd. Hoewel de eerste berekeningsmethode strookt
met de geest van de verordening leidt zij in de regel tot een
vermindering van het arbeidsinkomen van het bedrijfshoofd, hetgeen in bepaalde situaties nuttig kan zijn om
aan te tonen dat dit inkomen lager is dan het referentieinkomen bij overschrijding waarvan geen steun kan
worden verleend. De voordelen van de beide andere
methodes voor de vaststelling van een inkomensstijging
van het bedrijfshoofd zijn heel duidelijk.
 6.38. In het algemeen wordt het totale arbeidsinkomen
van het bedrijfshoofd berekend door op het landbouwinkomen een bedrag in mindering te brengen dat
overeenkomt met een vergoeding voor het in het bedrijf
geïnvesteerde kapitaal. De methodes voor de berekening
van het kapitaal en de vergoeding daarvoor, die per
gewest sterk verschillen (van een onveranderlijk forfaitair
bedrag tot de toepassing van specifieke interestpercentages voor het grondeigendom en de andere activa) kunnen
de wiskundige vaststelling van een verhoging van het
arbeidsinkomen vergemakkelijken. Zo wordt er bij
voorbeeld bij een van de in Beieren toegepaste methodes
vanuit gegaan dat de schulden die door het bedrijfshoofd
zijn aangegaan om het plan te verwezenlijken, zijn
kapitaal verminderen. In dit speciale geval wordt de
waarde van het kapitaal verkregen door het bedrij fsinkomen te vermenigvuldigen met een vast getal en door
op het aldus verkregen bedrag het totaal aan schulden van
het bedrijfshoofd in mindering te brengen. Omdat dit
totaal na verwezenlijking van het plan hoger is, heeft dit
tot gevolg dat het kapitaal en de beloning ervoor
automatisch kleiner worden en het aandeel van het
arbeidsinkomen in het totale inkomen groter. Aldus kan,
ook bij een vermindering van het bedrijfsinkomen,
makkelijk een stijging van het arbeidsinkomen worden
vastgesteld.
 6.39. In Piemonte wordt het arbeidsinkomen door de
gewestelijke diensten geraamd door op de waarde van de
bruto produktie van het bedrijf vooraf vastgestelde
coëfficiënten toe te passen die afgeleid zijn van een studie
van de resultaten van vroegere in Richtlijn 72/159/EEG
bedoelde ontwikkelingsplannen. Daar de op de eindsituatie toegepaste coëfficiënt stelselmatig hoger is dan die

Converted:10.03.2010

6.41. In sommige Lid-Staten wordt aangenomen dat
alle plannen (Ierland, Italië, Verenigd Koninkrijk) of
bijna alle (Frankrijk) tot een stijging van het arbeidsinkomen per VAK moeten leiden en in twee staten
(Spanje en Frankrijk) is een minimumstijgingspercentage
van 15 % verplicht gesteld. Of deze algemene stijging van
het inkomen met de werkelijkheid strookt, kan betwijfeld
worden.
6.42. De vaststelling, via een verbeteringsplan, van de
stijging of louter de handhaving van het arbeidsinkomen
per VAK, lijkt in sterke mate van de toegepaste
berekeningsmethodes af te hangen, of van de door de
nationale autoriteiten ingenomen standpunten en het is
verre van zeker dat alle gevallen die door de Lid-Staten
werden gedeclareerd als in aanmerking komend voor het
hoogste vergoedingspercentage, overeenkwamen met
objectieve en onbetwistbare prognoses voor inkomensstijging.
Voldoende vakbekwaamheid
6.43. Het bedrijfshoofd dat een verbeteringsplan
indient, moet over „voldoende vakbekwaamheid" beschikken die door de Lid-Staten „gelet op zijn opleidingsniveau als landbouwer en/of een minimumduur aan
beroepservaring" wordt vastgesteld (Verordening (EEG)
nr. 797/85, artikel 2).
6.44. Ingeval het bedrijfshoofd geen specifieke beroepsopleiding heeft genoten, wordt in de praktijk in alle LidStaten aangenomen dat een minimumduur aan practische
ervaring hem „voldoende vakbekwaamheid" verschaft.
 De vereiste minimumduur varieert, al naar gelang van de
Lid-Staat, van 2 tot 10 jaar. Dergelijke verschillen in de
voorwaarden die geacht worden een „voldoende vakbekwaamheid" te garanderen, zijn niet verantwoord. De
verbetering van de produktievoorwaarden hangt grotendeels af van een algemene toepassing van agronomische
technieken en methodes van bedrijfsvoering. Het is zeker

Page

12. 12. 90

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

109

voering. Het is zeker dat het niveau van beroepsbekwaamheid dat nodig is om doeltreffend een landbouwbedrijf te kunnen exploiteren, per Lid-Staat niet veel
verschilt.
gen in de melkproduktie indien deze kunnen leiden tot een
overschrijding van de voor elke producent in het kader
van de melkquotaregeling vastgestelde referentiehoeveelheid.
6.45. De mogelijkheid die de Lid-Staten krijgen om
eigenmachtig de inhoud van het begrip beroepsbekwaamheid in de landbouw vast te stellen, staat trouwens haaks
op de inspanningen die met name krachtens de artikelen
57 en 128 van het Verdrag werden verricht om de
beroepsopleiding in de Gemeenschap te harmoniseren.
6.52. In Italië werden tot eind 1988 geen individuele
referentiehoeveelheden toegekend. Doordat de vaststelling van referentiehoeveelheden achterwege bleef, kan
onmogelijk worden nagegaan of een investering in de
melkproduktie tot overschrijding van een dergelijke
hoeveelheid kan leiden. De niet-toepassing van de
melkquotaregeling had tot logisch gevolg moeten hebben
dat toekenning van steun voor investeringen in de sector
melkproduktie onmogelijk was. Toch werden daarvoor in
Italië steunbedragen uitgekeerd en heeft de Commissie de
conformiteit ervan met de communautaire regelgeving
niet betwist.
Bijhouden van een boekhouding
6.46. De bij Richtlijn nr. 72/159/EEG ingevoerde
steunregeling voor ontwikkelingsplannen bepaalde dat
iedere begunstigde een gedetailleerde bedrij fsboekhouding moest bijhouden. Toen deze regeling bij Verordening
(EEG) nr. 797/85 werd herzien, werd deze verplichting
naar beneden bijgesteld tot een „vereenvoudigde boekhouding" (boeking van ontvangsten en uitgaven en een
jaarbalans van de activa en de passiva).
 6.47. In de bezochte Lid-Staten varieerde de interpretatie van „bijhouden van een boekhouding" van een
eenvoudige formaliteit (formulier dat de landbouwer
moet invullen en bewaren) tot het bijhouden van een
correcte bedrij fsboekhouding waarvan de resultaten
jaarlijks aan de betrokken overheidsinstantie moeten
worden overgelegd.
6.48. De duur van de verplichting varieert, al naar
gelang van de betrokken Lid-Staat, van een minimale
periode die overeenkomt met die van de verwezenlijking
van het plan (2-3 jaar) tot een maximum van 10 jaar.
6.49. Geen enkele nationale overheidsinstantie bestudeert de boekhoudresultaten om vast te stellen welke de
economische en financiële effecten van de verwezenlijking
van het plan zijn.
6.50. De weinig stringente inhoud van de voorschriften
en de vaak slechts formele toepassing ervan, steken schril
af tegen de plechtige verklaring in de vijfde overweging
van de verordening dat „alleen die bedrijven zich aan de
economische ontwikkeling zullen kunnen aanpassen
waarvan de ...rentabiliteit aan de hand van een boekhouding wordt getoetst...".
Beperkingen voor de sector van de melkproduktie
6.51. Volgens artikel 3, lid 3 van Verordening (EEG) nr.
797/85 mag geen steun worden toegekend aan investerin-

Converted:10.03.2010

6.53. Van de twee bezochte gewesten met een grote
melkproduktie heeft het ene investeringen gefinancierd
die in het algemeen gepaard gingen met een stijging van de
melkproduktie en heeft het andere, achteraf, in zijn
wetgeving de beperking opgenomen dat het aantal koeien
niet mocht stijgen ten opzichte van dat van 1983. Het
aantal melkkoeien kan echter niet op een lijn worden
gesteld met de hoeveelheid geproduceerde melk, die ook
door andere factoren wordt bepaald. Bovendien hebben
de verrichte controles uitgewezen dat ook deze alternatieve beperking niet strikt werd toegepast en dat er plannen
werden gefinancierd die tot een groei van het aantal
melkkoeien hebben geleid.
 6.54. Een vergelijkbare situatie doet zich in Spanje voor,
waar Verordening (EEG) nr. 797/85 sinds 1989 wordt
toegepast. Opgemerkt werd dat in dat jaar in Galicië nog
geen definitieve toekenning van referentiehoeveelheden
had plaatsgevonden maar dat er wel investeringen in de
melksector waren gefinancierd.
Communautaire vergoedingen
6.55. Op 28 december 1987 heeft de Commissie een
beschikking in de zin van artikel 25 van Verordening
(EEG) nr. 797/85 gegeven betreffende de op 18 augustus
1986 door het Aosta-dal vastgestelde regionale wet
houdende uitvoering van deze verordening. Bij deze
beschikking heeft de Commissie de wetsonderdelen
betreffende de steun aan de verbeteringsplannen en de
vestiging van jonge landbouwers onverenigbaar geacht
met de bepalingen van de verordening. Desondanks
werden voor de door het gewest verleende steun
vergoedingen ad 0,9 Mio ecu uit het EOGFL-Oriëntatie
betaald. De Commissie heeft gehandeld in strijd met
artikel 27, lid 1 van Verordening (EEG) nr. 797/85
krachtens hetwelk de maatregelen slechts voor financiële
deelneming door de Gemeenschap in aanmerking komen
wanneer vooraf gunstig is beschikt over de verenigbaarheid met de betrokken bepalingen van de verordening.
Page:

110

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

6.56. In 1987 en 1988 werden in Spanje nationale
bepalingen aangenomen, houdende uitvoering van
steunregelingen voor investeringen in de landbouwbedrijven en op respectievelijk 24 juli 1987 en 1 december
1988 heeft de Commissie terzake twee goedkeuringsbeschikkingen gegeven. Gebleken is dat er tenminste per
1 december 1988 een structuur van wettelijke bepalingen
bestond voor de toepassing van Verordening (EEG) nr.
797/85 en dat de in de artikelen 24 en 25 van de
verordening bedoelde procedure was vervolledigd.
 6.57. Bij een latere beschikking van 15 december 1988,
besloot de Commissie echter dat een los van Verordening
(EEG) nr. 797/85 aangenomen serie nationale bepalingen, die merendeels op het moment van de toetreding
reeds van kracht waren, ook voldeden aan „de voorwaarden voor financiële deelneming van de Gemeenschap aan
de maatregelen die op grond van die verordening voor
financiering in aanmerking komen" (Beschikking 89/114/
EEG, artikel 1) (5). De in 1989 uit het EOGFL-Oriëntatie
verleende vergoedingen betreffen inderdaad uitgaven die
slechts verband houden met deze nationale maatregelen
die niet verenigbaar zijn met de inhoud van de beschikking van de Commissie en in feite maatregelen zijn die
vaak geenszins voldoen aan de in de verordening
vastgestelde toekenningsvoorwaarden. Op het moment
van hun goedkeuring door de Commissie waren deze
maatregelen trouwens reeds expliciet herroepen bij de
specifieke bepalingen ter toepassing van Verordening
(EEG) nr. 797/85, terwijl zij, als zij werkelijk verenigbaar
waren geweest met de verordening, hadden kunnen
worden aangemerkt als „bestaande bepalingen die
toepassing van de verordening mogelijk maken" (artikel
24, lid 1, tweede streepje van Verordening (EEG) nr.
797/85) zonder dat vervanging nodig was.
 6.58. De door de Kamer uitgevoerde controles hebben
uitgewezen dat het bij een groot aantal acties die door het
EOGFL-Oriëntatie zijn medegefinancierd uitgaven betreft die bezwaarlijk als een investering kunnen worden
beschouwd : bijvoorbeeld de vervanging van aan tuberculose of brucellose lijdende koeien in het kader van de
verbetering van de gezondheidssituatie in de veehouderijen („saneamiento") ; zelfs de vervanging van een enkele
koe werd beschouwd als een met een verbeteringsplan
gelijk te stellen actie. Voorts werden gevallen geconstateerd van steun voor de aanleg van elektriciteitsnetten
(lijnen voor middel- en laagspanning om gehuchten op
het elektriciteitsnet aan te sluiten) die betrekking hebben
op de algemene infrastructuur en niet op investeringen in
landbouwbedrijven. Voor dit type infrastructuurwerken
zijn in gemeenschapsverband bijzondere financieringen
voorzien (Verordening (EEG) nr. 1760/78 van de Raad
van 25 juli 1978 en, voor Spanje, Verordening (EEG) nr.
1118/88 van de Raad van 25 april 1988 (6).
(5) PB L 43 van 15.2.1989.
(6) PB L 204 van 28.7.1978 en PB L 107 van 28.4.1988.
Converted:10.03.2010

12. 12. 90

6.59. Een verbeteringsplan in de zin van Verordening
(EEG) nr. 797/85 ontbreekt in de meeste gevallen: slechts
voor bepaalde steunacties, gebaseerd op de „ley de
explotación familiar agraria y de los agricultores jóvenes"
• (Wet nr. 49/1981) treft men „moderniseringsplannen" aan
die gelijk te stellen zijn met de plannen in de zin van
Verordening (EEG) nr. 797/85.
6.60. Naar gelang van het type van de nationale
maatregel en de desbevoegde overheidsinstantie, werd
aangenomen dat het arbeidsinkomen na de uitvoering
van de werkzaamheden systematisch gestegen was ofwel
werd het niveau ervan vastgesteld aan de hand van
forfaitaire berekeningscriteria. In ieder geval was de
vaststelling van de effecten van de investeringen op het
arbeidsinkomen gewoonlijk geen voorwaarde voor de
toekenning van nationale steun.
 6.61. Al met al voldeed een groot gedeelte van de tussen
1986 en 1988 in Spanje toegekende steun die door de
Commissie uit hoofde van artikel 4 van Verordening
(EEG) nr. 797/85 werd terugbetaald, niet aan de essentiële
voorwaarden van de verordening. (Een verbeteringsplan
waarin met een specifieke berekening wordt aangetoond
dat de uitvoering ervan tot een duurzame en aanzienlijke
verbetering van de bedrijfssituatie en het arbeidsinkomen
leidt).
6.62. Bovendien was de financiering van de Spaanse
maatregelen, die nationale maatregelen waren, een zuiver
nationale aangelegenheid ; de vergoeding van de Gemeenschap heeft zelfs in het stadium van de vaststelling van de
nationale begroting geen enkele invloed kunnen hebben
op de omvang van de door Spanje verrichte uitgaven. De
door de Commissie verstrekte vergoedingen die in
1989 26,2 Mio ecu beliepen, vormen dus geen bijdrage
aan de uitvoering van een gemeenschappelijke actie; het
gaat hier meer om een overdracht van gelden waarvoor de
rechtsgrondslag elders dan in het bij Verordening (EEG)
nr. 797/85 ingevoerde systeem had moeten worden
gezocht.
6.63. Uit de beschreven situatie blijkt dat niet is voldaan
aan de eis van een snelle en uniforme uitvoering van
Verordening (EEG) nr. 797/85 in de hele Gemeenschap.
Het argument van aanpassingsmoeilijkheden ten gevolge
van de toetreding lijkt in dit geval niet overtuigend. De
verplichting de nodige nationale bepalingen vast te stellen
voor de toepassing van Verordening (EEG) nr. 797/85,
gold namelijk in gelijke mate voor alle Lid-Staten en zij
die daaraan te laat hebben voldaan, hebben geen
vergoeding uit het EOGFL-Oriëntatie kunnen verkrijgen
voor andere nationale steunmaatregelen die bedoeld
waren ter vervanging van die waarin de verordening
voorziet.
 Aard van begunstigden en investeringen
6.64. Omdat de in de verordening vastgestelde toekenningsvoorwaarden nauwelijks selectief zijn, kan een brede

Page:

12. 12. 90

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

laag van de landbouwbevolking steun ontvangen voor
investeringen in landbouwbedrijven. De Kamer trof
extreme gevallen aan variërend van minibedrijven die
slechts voor een fractie van een VAK (circa 30 werkdagen
per jaar) werk verschaffen tot een bedrijf van 646 hectare
met 907 runderen en werkgelegenheid voor 52 volwaardige arbeidskrachten.
6.65. De aard van de investeringen per verbeteringsplan
varieert van eenvoudige werkzaamheden ter waarde van
enkele duizenden Ecu's (ontginning, elementaire drainage, betonvloeren voor het inkuilen van voeder, omheiningen en kleine niet-geasfalteerde veldwegen) tot gebouwen
die enkele honderdduizenden Ecu's kosten (volledig
geoutilleerde stallen, droogkamers voor ruwvoeder enz.).
6.66. Dat de steunregeling voor de uitvoering van
verbeteringsplannen in het algemeen beschouwd werd als
een maatregel waarmee alle soorten investeringen in
verband met de landbouwproduktie kunnen worden
gefinancierd, wordt op frappante wijze geïllustreerd door
een aantal bijzondere gevallen die in Piemonte werden
aangetroffen. In dit gewest werden krachtens de zonder
bezwaren door de Commissie goedgekeurde regionale
wet houdende toepassingsbepalingen inzake Verordening
(EEG) nr. 797/85 ook investeringen gefinancierd die vóór
de inwerkingtreding van de verordening waren uitgevoerd maar die wegens het ontbreken van de nodige
begrotingsmiddelen niet op grond van de ten tijde van de
indiening van de steunaanvragen geldende specifieke
gewestelijke wetten hadden kunnen worden gefinancierd.
In deze gevallen werd achteraf een „plan" toegevoegd om
formeel de bepalingen van Verordening (EEG) nr. 797/85
„na te leven". Een jaren na de uitvoering van de
investeringen opgesteld plan kan echter slechts fictief zijn
daar immers het begrip „plan" op zich een toekomstige
actie impliceert.
 6.67. Afgezien van de hierboven beschreven bijzondere
situaties, sluit het type van begunstigde en investering in
het algemeen aan bij de structuur van de landbouwbedrijven die voor het betrokken gewest kenmerkend zijn.
De investeringen zijn gericht op behoud van de bestaande
structuur en verbetering van de technische produktievoorwaarden (modernere stallen, nieuwe aanplant van
fruitbomen, vervanging van landbouwmachines enz.). De
hier en daar in de verordening voorkomende begrippen
„aanpassing" en „omschakeling", waaraan nergens een
concrete inhoud wordt gegeven, vinden geen enkele
bijzondere weerklank in de toepassing van titel 1 van
Verordening (EEG) nr. 797/85.
Specifieke opmerkingen over steun aan jonge
landbouwers
Vestiging van jonge landbouwers.
6.68. In 1988 konden de Lid-Staten een „éénmalige
premie" — waarvan het EOGFL-Oriëntatie 50 % of

Converted:10.03.2010

111

maximaal 7 500 ecu vergoedde — toekennen aan jonge
landbouwers van onder de 40, die zich met landbouw als
hoofdberoep vestigden en op dat moment of uiterlijk twee
jaar later voldoende „vakbekwaamheid" bezaten.
6.69. Behalve in Frankrijk, waar een aantal vestigingen
buiten het oorspronkelijk gezinsverband van de jonge
landbouwer plaatsvonden, betreffen bijna alle vestigingen van jongeren die op het ouderlijk bedrijf
werkzaam zijn. Soms trekken de ouders zich bij deze
vestiging uit het landbouwbedrijf terug en in dat geval
wordt de jonge landbouwer het werkelijke bedrijfshoofd
en is hij verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering maar
als dat niet het geval is, kan de vestiging een formaliteit
blijken die wordt gebruikt om de steun te kunnen innen.
 In Spanje bij voorbeeld kan de vestiging bestaan in een
„samenwerkingsovereenkomst" tussen ouders en kind,
die in haar minimale vorm voorziet in de deelneming van
de zoon aan de werkzaamheden en aan de bedrijfsvoering
(hetgeen gewoonlijk reeds het geval is) zonder dat de
beloning duidelijk wordt vastgesteld. In Frankrijk kan de
samenwerking tussen vader en zoon in een formele vorm
worden gegoten door oprichting van een „groupement
agricole d'exploitation en commun" (belangengemeenschap tot gezamenlijke uitoefening van het landbouwbedrijf) waarvan zij de enige leden zijn. In de Abruzzen
kan het sluiten van een pachtcontract zonder tegenprestatie („comodato") voor 9 jaar of een „delegatie van
de bedrijfsvoering" als vestiging worden beschouwd. In al
deze gevallen vindt er geen eigendomsoverdracht plaats,
blijven de problemen in verband met een toekomstige
overdracht van het bedrijf door erfopvolging onopgelost
en brengt de vestiging slechts administratiekosten met
zich mee. Men kan zich afvragen wat het nut is van een
steun die slechts leidt tot het formaliseren van een
feitelijke situatie en hoe deze moet worden verantwoord.
6.70. Inmiddels zijn bij Verordening (EEG) nr. 3808/89
van de Raad van 12 december 1987 (J) de voor de
eenmalige premie geldende toekenningsvoorwaarden
gewijzigd waardoor ze, althans op het eerste gezicht,
stringenter zijn geworden. Thans wordt geëist dat de
jonge landbouwer zich vestigt als „bedrijfshoofd". Zo
deze nieuwe voorwaarde strikt werd toegepast, zou
moeten kunnen worden vastgesteld dat het aantal
verleende vestigingspremies terugloopt. De duidelijkheid
van de nieuwe bepalingen is echter slechts schijn omdat
deze wordt afgezwakt door de rest van de gewjzigde tekst.
