Weekblad van het regt; verzameling van regtszaken, bouwstoffen voor wetgeving, mengelwerk, jrg 12, 1850, no. 1148, 18-08-1850 
Maandag, 19 Augustus 1850. N° 1148. WEEKBLAD VAN HET REGT'. REGTSKUNDE NIEUWS- EN ADVERTENTIE-BLAD. TWAAFDE JAARGANG. Jus et De weekblad verschijnt geregeld iedere maand per week. — Prijs per jaargang ƒ20 voor de buitensteden franko per post, met f 1.20 verhooging.—prijs der advertenties, uiterlijk het zegelrecht, 20 cents per regel. Bijdragen, brieven enz., behalve van de gewone correspondenten, franko. HOOGE RAAD DE LIENDEDELANDEN. Burgerlijke Samen, Zittingen van 3 en 16 Mei en 7 Junij 1850. Voorzitter, Mr. W. B. Donker Curtius van Tienhoven. De door een der uitgerende partijen incidenteel gevorderde expertise of opneming en bijstand van deskundigen is doelloos en moet mitsdien door de rechter worden ontzegd, ingeval de tegenpartij de tegen haar ingestelde vordering niet betwist heeft op die gronden, over welke de gevraagde expertise zou moeten loopen. Het oordeel over het verstand van een contract van aanneming en de uitlegging daarvan is van regtskundigen aard en behoort bij gevolg tot 's rechters attributen. W. Kampschuur, procureur Mr. C. J. Franjus, legerden Staat der Nederlanden, procureur Mr. S. G. A. Clazie. De Hooge Raad, Geboekt den proceduren-generaal in deszelfde conclusie, strekkende tot ontiegelde onteigening van het incidenteel verlies des eisers, met beslissing van diens eveneens van de daartoe gemaakte kosten; Overwegende, wat de daadzaken betreft, dit de eiser een vordering jegens den verweerder ingesteld hebbende tot betaling van door hem beweerde uit- of buitenwerk, als aannemer van de bestrating van een deel des grooten wegs van Utrecht naar 's-Hertogenbosch, pretensiekelijk geëist en wegens hetwelke hem betaling buiten den aannemings-prijs zou verschuldigd zijn, is tot het bewijs of de justificatie dier vordering te komen, incidenteel vordert hij een expertise of opneming en bericht van deskundigen, betreffende den staat en het bedrag van dat werk; Onder , dat intussen noch hiertoe door den verweerder noch de levering, noch het bedrag van dat werk, zoo als het door den eiser wordt berekend, is betwist, maar beweerd wordt, dat het ten deele volgens den inhoud van het aannemings-contract niet als uit- of bijwerk is te beschouwen, ten deele door derden is bevolen, en casu quo zou moeten worden betaald; Onder , dat in de huidige stand der zaak tot hiertoe, wat het recht betreft, de gevraagde expertise om te constateren, welk werk is geleverd, en tot welks bedrag, zou zijn zonder doel, daar het geschil immers alsnog daarover nog loopt, terwijl het bericht van deskundigen betreffende het verstand van het contract van aanneming en de uitlegging daarvan in toepassing op het werk evenmin doeltreffend zou zijn, immers zoodanig als de daadzaken door den incidentele eiser zijn gepreciseerd, maar dat het oordeel daarover geheel is van rechtskundigen aard, en alzoodanig tot 's rechters attributen behoort, die wel, na verdere en volledige behandeling der zaak, alvorens ten principale recht te doen, indien daarloe alsdan termen mogten bevonden worden, omtrent enige daadzaken, ter zake dienende, ambtshalve alsnog enige bericht van deskundigen zou kunnen bevelen, doch dat daartoe in den zin, door den incidentele eiser bedoeld, thans nog geen termen zijn; Ontzegt aan den incidentele eiser zijn incidentele vordering, zoals die op den 5 Dec. 189 is beteekend, en veroordeelt hem in de kosten van dit incident. (Gepleit door Mr. J. Wetman en jhr. Mr. W. G. C. L. Janssens voor de eischer en door Mr. J. C. Fauers van Riemsdijk, voor de gedaagde.) is veroordeeld in een gevangenisstraf voor den tijd van drie maanden en twee geldboeten, een van f25 en een van f 5,50, en in de kosten van den proces, boeten en kosten invorderbaar bij lichtheidswang, zijnde de req. bij datzelfde vonnis vrijgesproken van het feit van het breken van een jeneverglas, en van alle rechtsvervolging ontslagen ter zake van het breken van een schilderijtje. Naat dezer zaak door den raadsheer Wintermans rapport was uitgebracht, heeft de adv.-gen. Arntzenius, namens den proc.-gen., geconcludeerd, dat de hooge Raad zal vernietigen het beklaagde arrest; en, doende wat het Hof had behooren te doen, mede zal vernietigen het vonnis, in eersten aanleg gewezen, doch alleen voorzover de schuldigverklaring en de opgelegde straf betreft, en alsdan op de bewezen feiten ten principale recht doende, in standhouding der uitgesprokene vrijspraak en ontslag van alle rechtsgerechtigde vervolging, zal verklaren, dat de door den req. tegen een kantonrechter gebezigde woorden, tijdens deze in de uitoefening zijner functies was, noch misdaad, noch wanbedrijf, noch overtreding daarstellen, en hem deswege zal ontslaan van alle rechtsgerechtigde vervolging; dat de Raad hem wijders zal schuldig verklaren aan het verbreken van sluiking en aan het opzettelijk toebrengen van schade aan eens anders rijdende goederen, en hem te dier zaak zal veroordelen tot een correctielijke gevangenis van een maand en een geldboete van f 25 en in een tweede van f 5,50, de eerste boete ten behoeve van den Staat, de tweede van de gemeente Lochem, alsmede in alle de kosten, ook die, in cassatie gevallen; boeten en kosten des noods invorderbaar bij lijfsdwang. De Hooge Raad enz. Gelet op de memorie, van wege den req. ingediend, houdende vier middelen van cassatie, waarvan het derde en vierde de vormen, en het eerste en tweede de zaak zelve betreffen; Overwegende alzoo eerstelijk ten aanzicht van de vormen, dat bij het derde middel wordt beweerd: schending van art. 210, 2de lid, Strafvord., op grond, dat de req. wegens het vernielen van het ten processe vermelde schilderijtje niet had moeten zijn vrijgesproken, maar van alle rechtsvvolging had behoren te worden ontslagen; O., dat bij de beklaagde uitspraak is verstaan, dat het niet is bewezen, dat de req. het schilderijtje in de tapperij opzettelijk heeft verbroken, en dat hij uit die hoode te dezer zaak van alle rechtsvvolging is ontslagen; O., dat derhalve des req. bewezen, alsof hij wegens dit feit zou zijn vrijgesproken, op een dwaling in actie berust, en alzoo dit middel van zelf vervalt; O., dat in de tweede plaats bij het vierde middel wordt aangevoerd: schending van art. 211 Strafvord., op grond, dat het vonnis ter eerster instantie, hetwelk bij het beklaagde arrest, met overneming der gronden van beslissing, is bevestigd, niet genoegzaam met redenen zou zijn omkleed, als zijnde daarbij niet opgelost de tegenstrijdigheid, dat de req. op het ééne oogblick zonder opzet en zeer korten tijd later opzettelijk heeft gehandeld; O., dat in casu de rede is van verschillende feiten, die niet tegelijkertijd, maar op verschillende tijden en plaatsen door den req. zijn gepleegd, en de rechter derhalve zeer wel en zonder enige tegenstrijdigheid in feit heeft kunnen beslissen, dat een dier feiten zonder opzet en de andere onwillekeurig zijn bedreven; O. bovendien, dat, blijkens de feitelijke beslissing, de req. het schilderijtje heeft verbrijzeld, ter gelegenheid, dat hij, toornig geworden, met de armen in het wilde sloeg, en de rechter juist in die omstandigheid aanleiding heeft gevonden, om dit feit zonder opzet gepleegd te beschouwen, zoodat, wel verre dat er ten deze enige tegenstrijdigheid zoude bestaan, het beklaagde arrest integendeel op dit punt allezins voldoende is gemotiveerd; O. als nu ten aanzicht van het fond van de zaak, dat door den req. in de eerste plaats wordt beweerd: verkeerde toepassing van art. 222 Strafregt, zoowel als in verband met de artt. 11 en 16 Strafvord. onder anderen op grond, dat de aan de kantonrechter toegevoegde woorden: "mijn kont kunt gij vinden" niet zouden medebrengen eene beleediging (outrage), strekkende om de eer of de kieschheid van die ambtenaar aan te tasten (inculpatie). Op dat doen aanzien, dat, hoezeer de jegens de kantonrechter gebezigde woorden hoogst onvoegzaam zijn en allemaal berisping verdienen, nogtans, bij een strikte toepassing van de wet, daarin niet is gelegen die hoon (outrage), welke, in de zin van art. 222 Strafregt, de strekking heeft om de eer en kieschheid van de magistraatspersoon te kwetsen; O., dat evenmin die uitdrukking te beschouwen is als bevattende zoodanige smaad- en scheldwoorden, als in andere wetsbepalingen met straffen worden bedreigd; O., dat alzoo dit middel van cassatie is gegrond, en het beklaagde arrest op dit punt zal behooren te worden gecasseerd; O., dat, in de tweede en laatste plaats tegen het beklaagde arrest wordt aangevoerd: schending van art. 151 der Grondwet en art. 414 Strafvord. en verkeerde toepassing van art. 456 Strafregt, op grond, dat de req., onwettig zijnde aangehouden, en op een plaats, door geen verordening als bewaarplaats voor gevangenen erkend, het recht had door verbreking van afsluiting zijn vrijheid te zoeken, te herkrijgen; O., ten opzichte van dit middel, dat, volgens de feitelijke beslissing, de req., ter zake van ongeregeldheden aangehouden zijnde, voor de kantonrechter is gebracht en dat hij op last van die magistraatspersoon, tot voorkoming van verdere ongeregeldheden, en vermits de nacht ophanden was en hij verre van zijn woonplaats was verwijderd, voorlopig tot de volgende ochtend in de gevangenis te Lochem in verzekerde bewaring is gesteld; O., dat in casu geen spraak is van ontvluchting uit de gevangenis, maar alleen van het verbreken van afsluiting, en dat tot het wezen van dit laatste wanbedrijf niet wordt vereist, dat de verbreking hebbende plaats gehad met het doel om zich de toegang tot of de uitgang uit een bepaalde plaats te verschaffen; O., dus, dat, wat er ook mag zijn van de wettigheid of onwettigheid van de in deze plaats gehad hebbende aanhouding en in-bewaring-stelling, de req. in geen geval het recht had om uit baldadigheid afsluitingen te verbreken en roerende voorwerpen opzettelijk te vernielen; O., dat mitsdien art. Kamer van Strafzaken. Zittingen van 10 en 30 April 1850, Voorzitter, Mr. J. Op den Hooft. Daar waar de rede is van verschillende feiten die niet tegelijkertijd, maar op verschillende tijden en plaatsen door de beklaagde zijn gepleegd, heeft de rechter zeer wel en zonder enige tegenstrijdigheid in feit hunnen beslissen dat een dier feiten zonder opzelt en de andere moedwillig zijn gebord. Hoezeer de jegens eenen kantonrechter gebezigde woorden: "mijn kont kunt gij vinden" hoogst onvoegzaam zijn en allezins berisping verdienen, zo is daarin nogtans, bij een streng toepassing van de wet, niet gelegen die hoon (outrage), welke, in den zin van art. 222 Strafregt, de strekking heeft om de eer en kieschheid van gezegde magistraatspersoon te kwetsen. Die uitdrukking is evenmin te beschouwen als bevattende zodanige smaad- en scheldwoorden, als in andere wetsbepalingen met straffen worden bedreigd. Tot het wezen van verbreking van afsluiting wordt niet vereist, dat deze heeft plaats gehad met het doel om zich den toegang tot of den uitgang uit zekere plaats te verschaffen. J. H. Ziggers, oud 30 jaar, geboren en wonende te Stokkom, onder Markelo, als beroep wever, heeft zich in cassatie voorzien tegen een arrest van het Provinciale Gerechtshof in Gelderland, van den 24 Jan. 1850, houdende bevestiging van een vonnis van de Arrondissements-Rechtbank te Zutphen, van den 12 Dec. vorige, waarbij hij, ter zake van: 1°. Beleedigende uitdrukkingen tegen den kantonrechter van Lochem, kwetsend voor zijn kieschheid, in de uitoefening zijner functie, door het aan hem toevoegen der woorden: "mijn kont kunt gij vinden"; 2°. Vernieling van afsluiting van de gevangenis te Lochem; en 3°. Het opzettelijk vernielen van roerende goederen in een der kamers van het gevangenisgebouw te Lochem, met toepassing van de art. 222, 456 en 479, nr. 1, Strafregt. Zittingen van 10 April en 7 Mei 1850. De vraag, of en in hoeverre de van elders bekende omstandigheden tot het misdrijf zellen in verband staan, en of zij de afgelegde bekentenis bevestigen of daarmee overeenstemmen, is geheel van feitelijken aard en aan de beslissing van de rechter de facto overgelaten, zoodat deswegen in cassatie in geen nader onderzoek kan worden getreden. Ook betrekkelijk het bewijs van deze bevestigende en overeenstemmende omstandigheden vindt de bepaling van art. 433, tweede en derde zinsein, Strafvoord. haar toepassing. Daarom is de rechter mitsdien volkomen bevoegd om recht te doen op afzonderlijke getuigenissen, wanneer zij door hunnen samenloop en hun verband strekken om de afgelegde bekentenis te bevestigen. De bepaling van art. 434 Strafregt, betrekkelijk de moedwillige brandstichting, is zoodanig algemeen en stellig, dat ook het in brand stellen van een eigen huis, wanneer dit met opzet en ter kwader trouw geschiedt, zeer zeker daarin mede is begrepen. De tweede beschuldigde, door de eersten dienstig en behulpzaam te zijn in de door dezen gepleegde brandstichting, heeft met weten medegewerkt om het misdrijf voor te bereiden, te doen gelukken of te voltooien, en heeft zich, dus doende, naar de bepaling van art. 60, derde zin-snedde. Strafregt, aan medepligtigheid aan dat misdrijf schuldig gemaakt. G. Hellebrekers, oud volgens gehoorzame 28 jaren, geboren te Susteren, van beroep bakker, en W. van Eyll, oud volgens geboorte-acte 26 jaren, geboren te Echt, van beroep daglooner, beide laatst woonachtig te Itteren, gemeente Maasbracht, hebben zich in cassatie voorzien tegen een arrest van het Prov. Gerechtshof in Limburg, van den 22 Febr. 1850, waarbij de eerste, G. Hellebrekers, ter zake van het opzettelijk in den brand steken van een gebouw, en de tweede, W. van Eyll, ter zake van medepligtigheid tot die misdaad, door des bewuste de dader van het feit in de bedrijven, welke dienden om het feit voor te bereiden of te doen gelukken, of in de bedrijven, die het voltooiden, bijgestaan of geholpen te hebben, met toepassing van de art. 434, 59 en 60 Strafregt, zijn veroordeeld tot de straffen des doods, uit te voeren op een der openbare plaatsen te Maastricht, mitsgaders in de kosten van het rechtsgeding, eventueel des noodzakelijkerwijze lijfsdwang, met bevel, dat hetzelfde arrest, bij weg van uittreksel gedrukt, zal worden aangeslagen te Maastricht, te Maasbracht en te Echt, ter plaatse alwaar zulks aldaar gebruikelijk is. Nadat de zaak door den raadsheer Wintgens rapport was uitgebracht, heeft de proces-genoot geconcludeerd tot vernietiging van het beklaagde arrest, in zoverre als de tweede requirant is verklaard schuldig aan medepligtigheid aan de misdaad van brandstichting, door den eersten bedreven, en dat de Hoog Raad, met verbetering daarvan, hem met en beneden dezen zal schuldig verklaren aan het moedwillig in brand te steken van een gebouw, en hem te dier zake zal verwijzen tot de strafte des doods, met veroordeeling van de beide requiranten in de kosten. l)e Ilooge Raad enz. , Gelet op de memorien van cassatie, door de requiranten ingediend, hebbende de tweede req. zich bij zijne memorie gerefereerd tot dezelfde middelen, welke door den eersten req. zijn voorgedragen , en bovendien nog andere middelen daarbij aangevoerd; Overwegende, dal door beide requiranten in de eerste plaats wordt beweerd; verkeerde toepassing van art. 439 Strafvord. en schending van de artt. 440 en 427 van datzelfde wetboek , op grond , dat hunne respective bekentenissen geen volledig bewijs van schuld zouden opleveren, als zijnde die bekentenissen door geene met het misdrijf in verband staande omstandigheden zeiven, maar alleen door afzonderlijke en op zich zelve staande getuigenissen, en alzoo niet wettig bewezen ; O. dienaangaande, dat, blijkens het beklaagde arrest, het bewijs der daadzaken en van de schuld der beide requiranten is ontleend uit hunne bekentenissen , voor den regter-commissaris en voor den Hove afgelegd , welke eene bepaalde en naauwkeurige opgave behelzen van omstandigheden, die door de beëedigde verklaringen van meerdere getuigen en door het procesverbaal van geregtelijke plaats-opneming bekend zijn en daarmede overeenstemmen ; O., dat mitsdien in casu , ten aanzien van elk der beide requiranten, bestaat eene zoodanige bekentenis, als welke, volgens de bepaling van art. 439 Strafvord., een volledig bewijs van schuld kan opleveren , en er alzoo ten deze is regt gedaan op wettig bewijs ; 0., dat de vraag , of en in hoeverre de van elders bekende omstandigheden t< t het misdrijf zelf in verband staan, en of zij de afgelegde bekentenis bevestigen of daarmede overeenslemmen , is geheel van feitelijken aard en aan de beslissing van dezen judox facti otergelaJen ; zoodat deswege in cassatie in geen nader onderzoek kan worden getreden ; (?., betrekkelijk het bewijs dezer bevestigende en overeenstemmende omstandigheden , dat ook daarin de bepaling van art. 433, 2de en 3de zinnede , Mrafvord. hare toepassing vindt, en dat de regter mitsdien volkomen bevoegd is om regt te doen opl afzonderlijke getuigenissen , wanneer zij door hunnen zamenloop en hun verband strekken orn de afgelegde bekentenis te bevestigen ; O., dat miisdien het eerste middel van cassatie is ongegrond; O., dat door beide requiranten in de tweede plaats wordt beweerd:schending en in allen gevalle verkeerde toepassing van art. 434 Strafregt, op grond, dat het moedwillig in brand steken van zijn eigen huis niet zoude vallen in de termen van de strafwet ; O. de dien aanzien, dat, volgens de feitelijke beslissing, het onbewoonde huis, hetwelk de eerste req. heeft in brand gestoken, in gemeenschap is kennelijk eigendom was toebehoorend aan hem, aan zijn huisvrouw en aan de kinderen, in haar vroeger huwelijk met wijlen F. Gijzelaars verwekt, en dat mitsdien dit aangevoerde middel in casu alle toepassing mist; En bovendien en ten alle overvloede, dat de bepaling van art. 434, betrekkelijk de moedwillige brandstichting, zoodanig is algemeen en stellig, dat ook het in brand steken van een eigen huis, wanneer dat met opzet en ter kwade trouw geschiedt, zeer zeker daarin mede is begrepen; En, dat derhalve ook dit tweede middel is onaannemelijk; En, dat door de tweede req. nog afzonderlijk is aangevoerd, in de eerste plaats, verkeerde toepassing van art. 60 Strafregt, op grond dat het eenvoudig op de wacht staan, tijdens het plegen van het misdrijf, geen medepligtigheid zoude kunnen bevatten, en dat hij overigens niets zoude hebben gedaan, dat dienen kon om het misdrijf voor te bereiden; En, dat bij het beklaagde arrest zeer omstandig is vermeld, en op de volledige bekentenis van de tweede req. als wettig bewezen is aangenomen, dat hij te voren kennis heeft gedragen van de eersten req. misdadig voornemen om brand te steken; dat beide hebben geraadpleegd over de wijze, waarop dit voornemen ten uitvoer zou worden gebracht, en hij tweede req. daarbij de eersten van zijn raad heeft gediend, en bepaaldelijk, dat, terwijl de eerste req. het huis was binnengetreden om de brand te ontsteken, hij tweede req., volgens te voren gemaakte afspraak, aan de gevel van het huis is blijven staan om de wacht te houden, en, bij aldien hij van buiten iets gewaar werd, de eersten req. door het slaan met de stok tegen de gevel te waarschuwen; En, dat, zoo al de tweede req. volgens deze feitelijke beslissing niet als mededader zou kunnen worden aangemerkt, dit althans vaststaat, dat hij, om de eersten req. gedienstig behulpzaam te zijn, met weten heeft medegewerkt om het misdrijf voor te bereiden, te doen gelukken of te voltooien, en dat hij zich dus doende, naar de bepaling van art. 60, 3de zinsnede, Strafregt, aan medepligtigheid aan dat misdrijf heeft schuldig gemaakt; En, dat de tweede req. Zitting van den 14 Mei 1850. De rechter is allezins bevoegd om, naar aanleiding van de actie van beschuldiging en van hetgeen uit het onderzoek op de teregtzitting was gebleken, de aan den beschuldigde te laste gelegde feiten anders te qualificeren dan bij het arrest van verwijzing is geschied. Die veranderde qualificatie brengt, niet mee dat de beschuldigde zoude zijn schuldig verklaard aan feiten, waarvoor hij niet te recht stond. De als bewezen aangenomen feiten, namelijk, dat twee medeburgers, die als nachtwakers in dienst waren, ter gelegenheid van die dienst door den beschuldigde zijn mishandeld, met gevolg van kwetsing en bloedstorting van één hunner, vallen onmiddellijk in de termen van art. 23 l, in verband met de artt. 228 en 230, Strafregt, en zijn alzoo volgens de wet strafbaar. Het beweren, dat de beschuldigde, beschonken geweest, zich van het voorgevallene niets weet te herinneren, kan geen straffeloosheid ten gevolge hebben. De Hooge Raad enz., Op het beroep van W.F. Voogel, oud 20 jaar, loodgieter, geboren en wonend te Amsterdam, req. van cassatie tegen een arrest van het Prov. Gerechtshof in Noord-Holland, van den 30 Jan. 1850, waarbij hij, ter zake van het toebrengen van slagen aan twee burgers, met het bedienen van een openbare dienst belast, ter gelegenheid van de waarneming hunner bediening, met gevolg van kwetsingen en bloedstorting van één hunner, met toepassing van art. 231, in verband met artt. 228 en 230, Strafregt, art. 12 der publicatie van den 11 Dec. 1813 en art. 209 Strafvord., is veroordeeld tot een gevangenis in een huis van correctie voor den tijd van een jaar, mitsgaders in de kosten van het regtsgeving, ten behoeve van den Staat, invorderbaar bij lijfsdwang; Gehoord het verslag van den raadsheer Wintgens; Gehoord den advocaat van den req. (Mr. L.P. Op den Hooff) in de nadere afstructie der middelen van cassatie, welke van zijnentweede bij de ingediende memorie zijn aangevoerd; Gehoord den advocaat-gen. Arntzens, namens den procuurer-end, in zijn conclusie, strekkende tot verwerping van het beroep en veroordeling van den req. in de kosten, in cassatie gevallen; Gelet op de memorie van cassatie, waarbij als enig middel is voorgesteld: schending van de artt. I, 206 en 211 Strafvord. en verkeerde toepassing van de artt. 231, 228 en 230 Strafregt, en zulks op drie gronden: vooreerst, dat de req. bij het beklaagde arrest is schuldig verklaard aan feiten, waarvoor hij niet te recht stond; ten andere, dat op de als bewezen aangenomen feiten verkeerdelijk enige strafbepaling is toegepast; en ten derde, dat die feiten althans verkeerdelijk zijn gequalificeerd als rebellie; Overwegende, ten aanzien van den eersten grond, dat de req. naar de openbare teregtzitting is verwezen ter zake «van het toebrengen van slagen aan agenten der regerings-politie in de waarneming hunner bediening, met gevolg van bloedstorting;» en dat hij bij het arrest is schuldig verklaard aan het toebrengen van slagen aan twee burgers, met het bedienen van een openbare dienst belast, ter gelegenheid van de waarneming hunner bediening, met gevolg van kwetsing en bloedstorting van een hunner; Dat het Hof allezins bevoegd is geweest, om, naar aanleiding van de actie van beschuldiging en van hetgeen uit het onderzoek op de terechtzitting is gebleken, de aan den req. Zitting van den 21 Mei 1850. Tr. WAIL S.YLAttiÉ. Voor de toepassing van art. 408 Strafregt. wordt niet vereist, dat vooraf een bepaald salaris zij bedongen, maar is het voldoende, dat zijn verricht zoodanige werkzaamheden, waarvoor gewoonlijk betaling geschiedt, en waarvoor alzoo geldelijke beloning wordt verwacht. Door de in evengemeld artikel voorkomende woorden : pour un travail salaire is niet slechts bedoeld het verwerken, vervormen of met een nieuwe gedaante voorzien eener zaak, maar elke daarmede te verrigten arbeid. De Ilooge Raad enz. , Op de voorziening in cassatie van R. van Dijk, van beroep bouwman, wonende in de gemeente van den Ouden Rijn, tegen drie in hooger beroep gewezen arresten van het Prov. Geregtshof in Utrecht, zijnde 1°. een bij verstek gewezen arrest van dat Hof, van den 11 Sept. 1849, waarbij is gelast de oproeping van twee nieuwe getuigen; 2°. een mede bij verstek gewezen arrest van dat Hof, van den 24 Sept. 1849, waarbij het , met vernietiging, voor zoover hem betreft, van het in eersten aanleg bij verstek gewezen vonnis der Arrondiss.-Regtbank te Utrecht, van den 23 Aug. bevorens, bij hetwelk hij is vrijgesproken van de tegen hem ingebragte klagte , op nieuw regt doende, d*n req. heeft verklaard schuldig aan het ten nadeele van den eigenaar verduisteren van geldswaarde hebbende papieren, die hem waren ter hand gesteld tot betaald wordenden arbeid , om iets bepaalds daarmede te doen , en hem te dier zake -met toepassing van artt. 406 en 405 Strafregt , bij verstek heeft veroordeeld tot eene gevangenis-straf van twee jaren, eene geldboete van ƒ5000 en in de kosten der beide instantien; en 3°. een arrest van dat Hof van den 12 Febr. 1850, waarbij des req. verzet tegen het vorig arrest is verklaard vervallen; Gehoord het verslag van den raadsheer de Greve * Gehoord den advokaat. van den req. (lr. A. le Pinto) in zijne mondelinge voordrag», strekkende tot voorstelling en ontwikkeling van een middel van cassatie tegen beide laatstgenoemde arresten; Gehoord den adv.-gen. öeketh , namens den proc.-gen., in zijne conclusie , strekkende tot verwerping dezer voorziening , met veroordeeling van den req. in de kosten, in cassatie gevallen; Ten aanzien der voorziening in cassatie tegen het in hooger beroep bij verstek gewezen arrest van het Prov. Geregtshof in Utrecht, van den 11 Sept. 1849: Overwegende, dat daartegen noch bij de aanteekening der voorziening in cassatie, noch later, eenige middelen zijn aangevoerd » en dat er ook geene redenen zijn gevonden , waarom hetzelve ambtshalve zou behooren te worden gecasseerd ; Ten aanzien der voorziening in cassatie legen het mede bij verstek gewezen eind-arrest van hetzelfde Hof, van den 24 Sept. 1849, alsmede tegen 's llofs arrest van den 12 Febr. 1850 , waarbij is verklaard vervallen des req verzet tegen evengemeld arrest: O., dat daartegen als éénig middel van cassatie is aangevoerd: verkeerde toepassing van art. PROVINCIAAL HOGEN. PROVINCIAAL GERECHTSHOF IN OVERIJSSEL. Raadkamer van den 27 Juni en 5 Juli 1850. Verschoonings van de regter persoonlijk belang. Onvolledig collegie. Kan het Hof, onvolledig geworden, ten gevolge van ingebrachte redenen van verschoonings, door eenige van deszelfs leden, niettemin een beslissing daaromtrent nemen? Ja. Art. 32, 39 B. B., art. 21 R. O. Kan de regter, die eigenaar is van een aandeel in blanco van een naamloze maatschappij, geacht worden zulk een persoonlijk belang te hebben bij een aanhangig geschil van de bedoelde maatschappij, dat hij zich van de kennisneming behoort te onthouden, zoodra dit belang slechts zeer verwijderd en weinig beduidend is? Neen. Art. 30, n°. 1, B. R. De voorzitter en twee raadsheeren van het Hof hebben de beslissing van het collegie ingeroepen, of zij zich moeten onthouden van de rechtsgeding tegen de naamloze maatschappij ter verbetering van den handelsweg over het Zwolsche Diep, appellante, tegen R. Dekker, schipper te Zwartsluis, op grond, dat het hun is voorgekomen, dat er, naar aanleiding van art. 30, n°. 1, B. R., aan hen reden van wraking beslaat, uit hoofde zij elk eigenaar en houder zijn van een aandeel in blanco, groot €500, in genoemde maatschappij. De bedoelde bewijzen van aandeel luiden aldus: «Bewijs van aandeel van €500 in voormelde maatschappij, waarvan het maatschappelijk kapitaal bedraagt €350,000, n°. Houder dezes heeft recht om te delen in de voordeelen der bovengemelde maatschappij, volgens derzelver statuten van den 27 Jan. 1845,» enz. De ongeveldheid van een ander lid en het voorgevallen overlijden van één der leden waren oorzaak, dat er slechts drie leden van het Hof overbleven, om, ingevolge art. 31 B. R., te oordeelen en te beslissen, van welke drie leden zich nog één verschoonde deel aan die beslissing te nemen, op grond van gelijke reden, zodat slechts twee leden het collegie uitmaakten. De zich verschoonende leden kunnen toch aan die beslissing geen deel nemen; ofschoon dit niet in art. 39 van hetzelfde wetboek uitdrukkelijk gezegd wordt, volgt dit uit het beginsel: nemo sibi jus dicat, en analogiek uit art. 356, 2de al., Strafvord.; hetzelfde is beslist bij arrest van het Hof van cassatie in Frankrijk den 22 Dec. 1840 en den 20 Mei 1847. I. Vooreerst rees dus hier de vraag, of het onvolledige collegie mag beslissen? want ofschoon het collegie sovereinment onherroepelijk beslist (art. 42 B. ii.), zou goed formaat toch zulk een beslissing mogelijk aan cassatie onderhevig zijn. Art. 21 R. O. bedreigt de nietigheid tegen uitspraken, met een ander getal regters, dan de wet bepaalt, gewezen, artt. 69 en 70 dier wet vorderen vijf raadsheeren in civiel; niettemin oordeelen wij, dat dit wel in de éénige uitzondering is op de gemelde bepalingen, en dat hier de regel geldt necessitas aut vind tegem. Art. 31 li. R. vordert toch een beslissing van het college, onbepaald, in welken getale ook, terwijl uit art. 273 cod. noodwendig volgt, dat in dergelijk geval door een onvolledig college geoordeeld en beslist moet worden, zelfs met voorbijgang van het algemeen beginsel: tres faciunt collegium; zoodat de raadkamer, schoon ten gevolg van de ingebrachte verschooning en verhindering van andere leden, uit twee leden slechts bestaande, als wettig geconstitueerd ter beslissing kan worden geacht. Overigens schijnt de beoordeling en beslissing ter raadkamer te geschieden (men vergelijke art. 380 Code de Proc. Civ.), schoon art. 31 B. R. het niet uitdrukkelijk bepaalt; ze behoeft niet aan partijen te worden beteekend, dit vordert de wet niet (cf. Carré, Lois de la procédure civile, t. III, no. 1389), doch bij toelating van de redenen van verschooning zou het echter noodzakelijk zijn, dat aan partijen ter rolle door het llof van de beslissing werd kennis gegeven, ten einde aan art. 273 en 275 B. R. gevolg te kunnen geven. II. Is de bijgebrachte reden van verschooningsgrond? De geïnterdemandeerde had als schipper geweigerd, den tol, op het Zwolsche Diep geheten wordende, ten bedrage van ƒ3,20, te betalen; op zijn vaartuig is conservatoir beslag gelegd, en de geïnterdemandeerde gedagvaard om dit beslag voor waarde te horen verklaren voor de Regtingbank te Zwolle, welke vordering rustte op het Kon. besluit van den 4 Juli 1848, nr. 53, en het tarief, waarbij gemelde maatschappij was gemagtigd tot het heffen van den tol (waarvan de wettigheid, gelijk in vroegere gedingen, nu ook wordt betwist door den geïnterdemandeerde). Bij vonnis der Regtingbank te Zwolle, van den 5 Juli 1850, is het beslag van onwaarde verklaard, en de vordering aan de eiseress (nu appellante) ontzegd, en op de vordering in reconventie is gelast de kosten schadeloos opheffing van het beslag, met vergoeding van alle kosten, schaden enz., doch werd het vonnis met uitvoerbaar verklaard bij voorraad, schoon de gedemandeerde dit had gevorderd. Het uitspraak van den regter a quo berustte voornamelijk op art. 764 lid. R., omdat het hem gebleken was, dat de schipper (schuldenaar in deze), een vaste woonplaats had te Zwartsluis. In hoger beroep geldt het dus 1°. de vraag omtrent de deugdelijkheid van het conservatoire beslag; 2°. incidenteel, de vordering tot executievel-verklaring van het vonnis a quo bij provision (art. 351 en 354 B. R.). Kan nu de regter, eigenaar van een aandeel in blanco van ƒ 500 in gemelde maatschappij, met grond gezegd worden bij dat geschil persoonlijk belang te hebben? Volgens art. 5 der statuten van de maatschappij bestaan er 700 zulke aandeelen op naam en in blanco. Volgens art. 23 genieten de aandeelhouders een uitdeeling van 4 proc. per jaar, en het later dividend over 100 van het batig saldo der rekening. De aandeelhouders kunnen de algemene vergadering bijwonen, en hebben elk een stem bij de beslissing bij meerderheid, art. 28, 31 en 32 der statuten. Het is dus niet te ontkennen, dat zij als zodanig wel belang en een persoonlijk belang bij de zaak der maatschappij hebben; maar hebben zij daarom zulk een materieel, personeel belang, een belang van dien aard, dat men 's rechters onpartijdigheid in de beslissing van dit geschil zou moeten wantrouwen? Wij oordeelen van neen: 1. omdat dit tegenwoordig geschil meer is een geschil van rechtskundigen aard; 2. omdat, zoo al het belang der maatschappij, en bij gevooft dat der aandeelhouders, in dit geschil gemoeid is, dit belang op een weinig beduidende winstderving, bij het in het ongelijk stellen der maatschappij, voor de aandeelhouders zou uitlopen over een kapitaal van £ 350,000; 3. het bestaan of de welvaart der maatschappij heeft met dit geschil geen gemeenschap. De aandeelhouders kunnen daarom niet geacht worden bij dit geding een rechtscheerlijk persoonlijk en veel beduidend belang te hebben. Immers, al werd de maatschappij in het ongelijk gesteld; al beliepen de kosten voor haar £ 1000, dan nog zou dit den houder van een aandeel niet gevoelig krenken, en het belang van den rechter bij dit geding zou inderdaad zo verwijderd, zo onbeduidend zijn, dat men op die grond niet roekeloos de gemoedelijkheid en onpartijdigheid van den rechter mag verdenken of wantrouwen. Onbekrompen moet art. 30, nr. 1, B. R. worden uitgelegd : men mag de gronden van wraking niet overdrijven. Men zou bekrompenheid, kleingeestigheid in de rechter moeten veronderstellen, bij aldaan men wilde aannemen, dat hij om een nietsbeduidend belangden pligt van onpartijdigheid geweld zou kunnen aandoen; dit zou een denkbeeldige vrees zijn. Merkwaardig zijn de woorden van professor Beriat St. Petersburg, waarmee wij eindigen: « Dès que le juge est constitué par la loi, on peut établir pour règle générale, qu'il ne doit être susceptible de récusation, que lorsqu'il y a des motifs fort graves de le suspecter. » (Cours de procédure civile, tome I, pag. 295.) Het is op de bovengenoemde gronden, dat de procedures-generaal bij het Rechtbank en het Gerechtshof van Goens, ter raadkamer van den Hove op den 27 Juni 1850, nam de navolgende conclusie: De procedures-generaal bij het Provinciale Gerechtshof in Overijssel, Gezien de acte van den 25 Juni 1850, waarbij de heren N. N, zitting hebbende ter civiele kamer van het Provinciale Gerechtshof in Overijssel, als een van de leden van aandelen in de naamloze maatschappij van den handelsweg Ver het Zwolsche Diep, aan de beslissing van dat college onderworpen, zij zich van de zaak tussen de gemelde maatschappij als appellante en Dekker als geïnt., bij exploit van den 15 Juni tegen den 21 Juni 1850 aangebracht bij den Hove (ter civiele rolle), moeten onthouden, op grond dat het hun is voorgekomen, dat er, naar aanleiding van art. 30, n°. 1, R., tegen hen reden van wraking bestaat; Gezien het vonnis der Rechtbank te Zwolle, van den 5 Juni 1850, tussen de gemelde maatschappij als eiser en den schipper R. Dekker als ged. Kweken, benevens de statuten der maatschappij, de acte van appel en de conclusie, in hooger beroep door den geïnt. genomen; Wat betreft de preliminaire vraag, welke in deze ontstaat, of het college, bestaande uit minder dan vijf leden, wettig bevoegd is om te beslissen over de al- of niet-onthouding van gemelde drie magistraten van kennisneming van het bedoelde geding: Gelet, dat in civile causa in den regel, volgens art. 69 en 70 R. O., tot een regelmatige rechtsgang vijf leden worden gevorderd, en art. 21 nietigheid bedreigt bij deelneming van minder leden; het evenwel zeker is, dat art. 31 B. R. geheel onbepaald aan de beslissing van het college, als het bestaat, overlaat, om te oordelen over de redenen van verschooning, door een of meer van hare leden voorgedragen, en zo uit aard der zaak als uit de bepaling van art. 272 eod. volgt, dat daaromtrent door een onvolledig collegie kan en noodwendig moet beslist worden (cf. art. 39 eod. en analoog art. 356, 2 alinea, Strafvord.), aangezien toehoorder verschoonende leden daaraan geen deel kunnen nemen, volgens het bekende beginsel: Nemo sibi dictat; Wat aangaat de al of niet gegrondheid der reden van verschooning ten beroep van de drie heeren, aan de beslissing van het collegie onderworpen: Gelet, dat de zaak, in hooger beroep aangebracht, de hoofdvraag betrekt, of het tussen de deugdelijkheid of ondeugdelijkheid van het door de appellante gelegde conservatoire beslag op het vaartuig van den geïdentificeerde als schipper, hij geen bekende woonplaats binnen het Rijk heeft; en voorlopig incidenteel de vraag in hooger beroep omtrent de executieve verbaring van het vonnis a quo bij voorraad, gevorderd in eersten aanleg en niet toegewezen door de eerste rechter, op grond van art. 351 B. R.; dat dit een geschil is voornamelijk van een regtskundigen aard, en zelfs gemeens heeft met de hoofdbelangen en het al of niet wettig beslaan van gemelde maatschappij, en bij gevolg ook niets gemeens heeft met het persoonlijk belang van de aandeelhouders of eigenaren van aandelen in gemelde maatschappij; dat, zo al de eigenaren van aandelen in gemelde maatschappij belang hebben, volgens art. 28, 31 en 32 der statuten, zij echter niet kunnen gezegd worden, daarom een regtstreeks en beduidend persoonlijk belang te hebben bij het voor dit Hof aangebracht geding tussen de meergenoemde maatschappij en de geïdentificeerde. De beslissing van het collegium, bestaande uit twee raadsheeren, van den 5 Juli 1850, luidt aldus: Het Hof, in kamer van rade, Gezien enz.; In aanmerking nemende, dat in art. 30, n°. 1, B. R. als reden van wraking wordt opgegeven, indien een rechter persoonlijk belang bij het geschil heeft; en dat in deze door persoonlijk belang behoort te worden verstaan, hetwelk moet geacht worden op het gevoelen des rechters bij de beslissing der zaak enige invloed uit te oefenen; dat zulks nu in deze het geval niet is, daar het bezit van enkele aandelen in een maatschappij van zodanig gering aanbelang is, dat het in den regel niet kan gerekend worden van enigen invloed op de beslissing des rechters te zullen zijn, waarin zodanige maatschappij partij is; dat dit, volgens de bepaling, vervat in n°. 9 van gemeld art. 30, ook het gevoelen des wetgevers schijnt te zijn, aangezien volgens die wetsbepaling wel een rechter, die bewindvoerder van een maatschappij is, kan boren gewraakt, maar van een aandeelhouder aldaar niet gesproken wordt; Verstaat, dat er voor de president en raadsheeren N. N. geen voldoende grond bestaat, om zich te onthouden van de kennisneming van het rechtsgeding, tussendelen de naamloze maatschappij ter verbetering van den handelsweg over het Zwolsche Diep, als appellante, en R. Dekker, als gebracht, voor dit life aanhangig; Gelast, dat van deze beslissing aan genoemde heeren door de griffier een afschrift dezes zal worden gegeven. ARRESTS-DEKTBANKSCIEN. De bewijslast rustt op hem, die onbevoegdheid beweert, en niet op haar, die zonder machtiging verschijnt. Compensatie tussendoosten echtgenoten. Vrouwe J. J. B. , echtgenoot van G. A. baron v. Z., requrieren in cas van tusschenkomst en geëxcipieerde , procureur F. Th. Lublink , tegen baron v. Z., oorspronkelijke eischer, gerequireerde in cas van tusschenkomst en excipieert, procureur Mr. E. J. Asser, en A. F., oorspronkelijke ged., mede-gerequireerde in cas van tusschenkomst. De Regtbank enz. Gelet op de conclusie van het Openbaar Ministerie, strekkende dat deze interveniente van tusschenkomst in haar daartoe strekkende conclusie zal worden verklaard niet-ontvankelijk en veroordeeld in de kosten, daardoor veroorzaakt, zowel aan de zijde van de oorspronkelijke eiser als aan die van de oorspronkelijke verweerder; Overwegende, wat de daadzaken betreft, dat de interveniente van tusschenkomst verlangt te worden toegelaten in een regtsgeving tussenden de oorspronkelijke eiser en de ged; dat deze tusschenkomst door de oorspronkelijke eiser wordt betwist, op grond, dat de interveniente geen bevoegdheid zoude hebben om in rechten op te treden zonder behoorlijke machtiging; dat de interveniente van tusschenkomst tot verwerping van de exceptie heeft geconcludeerd, omdat zij geëxceptieerde zoude zijn vreemdelinge en dat de excipient derhalve haar onbevoegdheid volgens haar landrecht zoude moeten bewezen; dat de oorspronkelijke ged. verklaard heeft zich aan het oordeel van de Rechtbank te onderwerpen; En overwegende dat ten deze te onderzoeken is: 1°. of de interveniente, wat haar persoonlijke staat betreft, onderworpen is aan de Nederlandse wet en zo niet, 2°. of dan op haar het bewijs van haar bevoegdheid om zonder machtiging in rechten op te treden rust, dan wel of de eiser het bewijs van haar bevoegdheid moet leveren; En overwegende, dat de strekking van art. 9 Alg. Bep. is geweest den vreemdeling te ontheffen van den ongunstigen toestand, waarin hij, als geen Nederlandse nationaliteit bezittende, ten opzichte van het genot van Nederlandsch burgerlijk recht zou verkeeren; dat, volgens deze strekking, in verband met art. 6 Alg. Bep., de woorden van art. 9 Alg. Bep. geenszins noodwendig moeten te kennen geven, dat de zoogenaamde statutaire bepalingen van vreemdelingen volgens het Nederlandse recht beoordeeld worden, maar dat juist uit bovenbedoelde strekking in verband volgt, dat het persoonlijke statuut van een vreemdeling zich regelt naar de wetten van zijn vaderland; dat een tegenovergestelde meening onaanvankelijk is, omdat zij tot. onoplosbare moeilijkheden leidt, daar toch, om bij het onderwerpelijk geval te blijven, indien de Nederlandsche wet van de vreemde getrouwde vrouw een machtiging door haar domiciliëren rechter vorderde, en zodanige machtiging bij die rechter onbekend was, zij zou dan nooit tot het genot van de Nederlandsche rechtspraak kunnen geraken, dat, aangezien nu tussen partijen vaststaat, dat de interveniente, als met een Oostenrijksch onderdaan is gehuwd, de Nederlandsche nationaliteit niet bezit, zij derhalve, wat haar persoonlijk slaat en de gevolgen daarvan betreft, niet aan de Nederlandsche wetten is onderworpen; O. ad 2de, dat de Nederlandsche wet alzoo uitgesloten zijnde, de tweede vraag haar oplossing niet kan vinden in de overweging, dat de bevoegdheid der interveniente, als in strijd met de Nederlandsche wet, door haar moet bewezen worden, dat, wanneer zij eenmaal bewezen heeft vreemdeling te zijn, dan ook het gezag der Nederlandsche wet ten haar opzichte vervalt; dat in den regel hij, die onbevoegdheid om in regelen op te treden beweert, dezelfde bewijzen moet, tenzij die onbevoegdheid reeds uit algemene rechtsbeginselen volgt; dat nu de onbevoegdheid van een vrouw, gehuwd onder algeheele uitsluiting van alle gemeenschap van goederen, met voorbehoud van vrije beschikking en eigen beheer over haar vermogen om tegen haar man in rechten op te treden, ter zake van beweerde haar toekomende rechten op zeker kapitaal, geensinds uit algemene rechtsbeginselen voortvloeit, maar dat voor die onbevoegdheid, welke de haar wettelijk toekomende vrije beschikking krachteloos zou maken, allezins een jus constitutum vereischt wordt, welks bestaan moet bewezen worden door degene, die het wettelijk bestaan van die onbevoegdheid beweert; dat de eiser dit bewijs niet heeft geleverd, en dat zulks ook niet volgt uit de omstandigheid, dat de interveniente bij het passeren van een notariële akte te Frankfort am Main, op 14 Nov. 1848, ter zake van het kwantum kapitaal, werkelijk door haar echtgenoot zou zijn gemagtigd geweest; dat voorts de interveniente moet geacht worden belang te hebben bij het aanhangig geding; dat door partijen op het verzoek tot tusschenkomst ten principale is geconcludeerd, zonder dat echter de eiser zich heeft uitgelaten omtrent de conclusie tot schorsing, welke ook eerst te pas komt, nadat omtrent het verzoek tot tusschenkomst is beslist; Gezien de art. 6 en 9 Alg. Bep., de art. 285 en volgende en 56 B. R. en art. 1902 B. W. MENGELWERK. ARRONDISSEMENTS-REGIOTBANK. TE AMSTERDAM. Tweede Kamer. Zitting van den 27 Juni 1850. Voorzitter, jhr. Mr. D. Rutgers van Rozenburg. Internationale vraag. — Art. 9, in verband met art. 6, Alg. Bep. De staat, van den vreemdeling naar de vreemde wet te beoordeelen. De onbevoegdheid der vrouw, om zonder machtiging van den man in rechten te verschijnen, kan niet worden opgeworpen, waar de Nederlandsche wet haar toepassing mist. Dergelijke machtiging wordt geenszins door algemene rechtsbegmaallen gevorderd ten aanzien van een vrouw, die met uitsluiting van alle gemeenschap en het recht van eigen beheer van haar goederen is getrouwd. Aan welk zegelrecht zijn, volgens de bestaande zegelwet van 3 Oct. 1843 (Stbl. no. 47), verzoekschriften onderworpen? Bij art. 12 der aangehaalde wet zijn in den uitgebreidsten zin alle stukken en geschriften, welke eenigen titel, recht of voordeel opleveren, of tot enige bewijs strekken, voor zover zij niet aan een der bepaalde vrijstellingen van art. 27 vallen, of aan enig bijzonder zegelrecht onderworpen zijn, onderhevig verklaard aan het zegelrecht, berekend naar de oppervlakte van het papier, zo als hetzelfde omschreven is bij art. 11. Aan zodanig zegelrecht zouden mitsdien in den regel verzoekschriften reeds onderworpen kunnen geoordeeld worden, ook al waren zij, wellicht ten overvloede, onder de bij datzelfde artikel ten voorbeeld opgesomde schriftstukken bij naam genoemd en zegelpligtig verklaard, hoe ook en in welke vorm ingevuld, en al waren onder de vrijstellingen niet bij uitzondering (art. 27, lid. a, nr. 4,) gewag gemaakt van «verzoekschriften of requesten van onvermogende personen, deswegen doende blijken.» Daarover kan alzoo geen geschil wezen, doch over de vraag, aan het hoofd van dit opstel geplaatst, is het de schrijver gebleken, dat verschil van mening mogelijk is, en dat de bepalingen der wet dienaangaande voor tweederlei opvatting schijnen vatbaar te zijn. De wet namelijk (art. 11) kent vijf soorten van zegelpapier, onderscheiden naar de prijzen van 100, 75, 50, 25 en 15 cent. Het gebruik van de vier eerste soorten is vrij en onbeperkt en aan de verkiezing des gebruikers overgelaten. Niet alzoodanig is het echter met het klein-formaat-zegel van 15 cent gelegen. Dat toch mag niet gebruikt worden voor stukken, die door notarissen in brief of als oorspronkelijk stuk worden uitgegeven, noch voor stukken van procureurs en exploiten van deurwaarders, noch voor onder de hand getekende wederzijds verbindende stukken en geschriften, door of tussen bijzondere personen of ambtenaren, in hun persoonlijk belang, zonder tussenkomst van eenig openbaar ambtenaar opgemaakt, polissen van verzekering en bewijzen van verwaarborging daaronder niet begrepen; en deszelfs gebruik is uitsluitend toegelaten voor zodanige eenzijdige onderhandsche stukken, verklaringen, attestaties, mandaten en quitantien, als omschreven zijn bij nummers 1, 2, 3 en 4 van art. 13 der wet, en na welke opsomming de wetgever nog ten slotte niet overtollig achtte, de bepaling te voegen, "dat voor alle andere stukken en geschriften, bij art. 12 bedoeld, het zegel van 1, 75 of 50 cent moet gebruikt worden." Terwijl tevens de naleving dier voorschriften door de bedreiging van bepaalde geldboeten verzekerd werd. 