Wekstem : getuigenissen uit de Christelijke Afgesch. Geref. Kerk in Nederland 
Op de 48ste Zaterdag, 17 Juni 1871, Zevende Jaargang. 'Wekstem. Getuigenissen uit de Christelijke Gereformeerde Kerk in Nederland. Onder redactie van J.J. Donner, W. Diemer en B.C. Felix. Jes. 40: 6a. Een stem zegt: roept! Dit blad verschijnt op Woensdag en Zaterdag. Prijs per 3 maanden franco p.p. ƒ1,80. Voor Amerika ƒ2.80 bij vooruitbetaling. Enkele Nos. 12½ Ct. Uitgever, G. Ph. Zalsman te Kampen. Prijs der Advertenties van 1—10 regels ƒ1.00, iedere regel meer 10 Cent. Grote letters naar plaatsruimte. Stukken in te zenden aan de Hoofdredacteur J.H. Donner te Leiden; advertenties, kerknieuws enz. aan de Uitgever. Alles franco. Zij die voornemens zijn zich met 1 Juli te abonneeren op de Wekstem, worden verzocht hun namen nu reeds op te geven, ten einde de Nos. die nog in Juni verschijnen, voor niet te ontvangen. Kampen. G. Pil. Zalsman. DE KEERZIJDE. Het is tijd voor de Heere, dat Hij werkt, want zij hebben uwe wet verbroken. Ps. 119: 126. De openbaring van Gods gerechtigheid tot handhaving van Zijn eer en tot straf van alle goddeloozen, gaat altijd vergezeld met de betooning van Zijn genade tot redding en verlossing der Gemeente, dit is de keerzijde van het werken van Gods te Zijn tijd. Goede tierenheid en gerechtigheid gaan voor Gods aanschijn henen. Hij heeft de menschheid niet geschapen om haar in Zijn toornvuur te doen opgaan, Hij heeft gezegd: "Ik zal genadig zijn, dien Ik genadig ben." Er is een woord uit Gods mond gegaan: "Ik zal vijandschap zetten tusschen u en tusschen deze vrouwe, tusschen uw zaad en haar zaad, datzelfde zal u den kop vermorzelen en gij zult het de verzenen vermorzelen. Dat woord der eeuwige liefde, waarbij de Waarachtige al Zijn deugden heeft verpand, kan niet ledig wederkeeren. Naar dat woord is het 16 eeuwen later tijd voor de Heere dat Hij werkt, en Noach vindt genade in Zijne ogen, en dezelfde wateren, waarin zich Gods rechtvaardigheid spiegelt, dragen de Ark der behoudenis. Als Gods hand het hoogmoedig en ijdel reuzenwerk van het nieuwe mensengeslacht verbreekt en verstrooit, en de zonde aldaar verhindert een nieuwen vorm, de afgoderij, de natuurdienst, te zoeken, dan is het tijd voor Hem om te werken, om het recht en de waarheid, door ongerechtigheid te ondergehouden, te herstellen en Abraham wordt geroepen. Abraham wordt door God geroepen, als ook deze, gelijk zijn vaderen, in Ur der Chaldeen de afgoden dient. God wil uit hem een volk voor Zijn Naam verwekken, opdat het zij tot lof van Zijne barmhartigheden, een zegen voor alle volkeren der aarde. Als dat volk in de ijzeren oven van Egypte dreigt te verteren, dan is het weer tijd voor de Heere, dat Hij werkt; dan hoort Hij hun geroep, en denkt Hij aan Zijn verbond met Abraham, Izaak en Jacob, dan ziet Hij ze aan en kent ze dat zij Zijn volk zijn; en het oordeel der gerechtigheid over Farao en Egypte is het oordeel der genade, tot verlossing van Israël. Vier eeuwen later, toen in Eli’s dagen zelfs de priesterzonen, op het schandelijkst Gods werk bij de Tabernakel verbraken en het woord Gods schaars was, toen het openbaar gericht had opgehouden, toen was het tijd voor de Heere om te werken. Toen legde Hij het gebed in Hanna’s hart, Samuel werd geboren, door Hem geroepen tot Profeet, en de weenende Sionieten werden vertroost. Een Geest van veront moediging werd uitgestort, de ontroofde Ark uit ’s vijands land weer gebracht, de lentezon der genade ging over de ijsvelden van Gods Kerk op, en de liederen Davids en Salomo’s weergalmden van de lof der Goddelijke barmhartigheid, die Zijn werk herstelt en Zijn volk verlossing gebiedt. En in Elia’s dagen, in de tijd toen de godlozen wreedelijk heerschten en al wat godvruchtig was zich verborgen moest houden of gedood werd, ook toen werkte de Heere. Als de Profeet des vuurs klaagde: »Ik ben alleen overgebleven !” toen sprak de Heere in het suizen eener zachte stilte, en Hij had zich nog zevenduizend overgehouden, die hunne knieën voor Baal niet geboekt hadden. Denk eindelijk aan het aangename jaar van het welbehagen des Heeren, aan de volheid des tijds, toen God Zijn grootste werk wrocht, toen Hij Zijn Zoon zond, en Hij het licht Zijner heiligheid met de glans Zijner genade mengelde tot eeuwige verlossing van Zijne Gemeente. Zoo heeft God vervuld wat Hij in het hart van Zijnen dienaar gelegd had, Hij heeft gewerkt en werkt te Zijnen tijd tot openbaring van Zijn genade, tot betooning van Zijn rechtvaardigheid. Ook heden is het tijd voor de Heere, dat Hij werkt, want zij hebben Zijne wet verbroken. Er is een drang, een noodzakelijkheid van de goddelijke gerechtigheid en genade, die al jaren in de geschiedenis, maar ook in het hart der oprechte gelovigen gesproken heeft: "het is tijd voor de Heer, dat Hij werkt." De uren zijn gekomen, wij beleven haar. Laat ons op die openbaring van de gerechtigheid Gods merken, God wil dat wij Zijn doel: de verheerlijking van Zijn Naam, verstaan en erkennen. Die erkennings zal alleen dan bij ons gevonden worden, als wij ons zelven schuldig kennen aan het verbreken van Gods wet. Maar ook dan eerst mogen wij hopen dat het tijd is, dat Hij in Zijne genade ons bezoekt. De geschiedenis van Gods handelingen moet ons ook hier ter leering zijn; heel ons! indien wij ons mede schuldig kennen en Zijne genade in midden van den toorn Gods leeren aangrijpen. J. H. DONNER. Aan de kerkenraden der Chr. Geref. kerk in Nederland. Herwaarde Broeders in Christus! De Kerkeraad der Chr. Geref. gemeente te Hollum op Ameland wendt zich bij dezen langs den kerkelijken weg tot u, met de dringende bede om hulp in den lijdenden toestand der gemeente. Arm als wij zijn naar de wereld, zijn wij tot nu toe in het bezit van een (in alle weersgesteldheid) niet bruikbaar kerkgebouw, dat bovendien nog volgens de wet te dicht staat bij dat der Doopsgezinden, aan wie wij (bij hooger besluit) over den ZyT van de godsdienstoefening geheel ondergeschikt zijn. Om twee redenen alzoo heeft de gemeente de dringendste behoefte aan een beter en ander gebouw op een nieuw terrein. Ter voorziening in deze behoefte zijn wij niet in staat, — de gemeente heeft reeds haar kracht ten beproefd, — de klassis Dokkum heeft reeds geholpen, in de provincie is voorts algemeen geïntendeerd; maar nog zijn wij er op verre niet. Daarom hebben wij ons eindelijk gevend tot de Synodale Commissie, die ons vrijheid verleend heeft tot een beroep op de algemene liefdadigheid der kerk. Broeders! op heel het eiland wordt anders de onvervalste waarheid niet gehoord, helpt ons hierom te meer in ons nood ten behoud van onbelemmerde uitoefening van onze godsdienst, oefening en ter verbreiding van het Evangelie van Christus. Och, ondersteunt ons door uwe hulp, en wilt ons daarvan zo spoedig mogelijk doen blijken! De collecten of giften zullen dankbaar in Bazuin en Wekstem vermeld worden door de consulenten onze gemeenten. Namens de kerkeraad van de gemeente Hollum op Ameland, 1 Mei '71. Ondergetekenden, consulenten van boven genoemde noodlijdende gemeente, ondersteunen deze beroep om hulp ten zeerste bij alle kerken en leden der kerk. „Draagt elk aan de lasten en vervult alzo de wet van Christus” wordt ook in deze rijkelijk betoond, opdat wij liefhebben ook met daden. En wordt de arme gemeente in staat gesteld om de Heere onbelemmerd te dienen gelijk zij nu niet kan, om oorzaken die door gemeenschapspeilijke hulp kunnen en moeten weggenomen worden, — ook wordt daardoor dan de weg te meer geopend om gezegend naar buiten te werken onder het verleidelde volk. Broeders, met het oog op de Heere wacht het eiland op u! J. F. TEN HOOR. H. J. SCHOOLLAND. Herwerd en Blija, April '71. De Provinciale Commissie van Friesland overtuigd van de dringende behoefte van deze gemeente, beveelt haar zeer dringend allen gelovigen van onze Kerk aan, met de bede, dat de Heer moge neigen tot milde bijdragen. Namens de Prov. Commissie, P D VLIEG, Pr M. NOORDZIJ, secretaris. De Synodale Commissie, zich met bovenstaande verklaringen vereenigende, verleent haar toestemming tot de publieke aanvrage om ondersteuning voor de Gemeente Hollum, en beveelt de behoefte van die Gemeente aan de bijzondere belangstelling van de Christenen aan. De Synodale Commissie, N. H. DOSKER. J. H. DONNER W. H. GISPEN. Vereeniging van Christelijk Nationaal Schoolonderwijs. (Negende algemene vergadering!) Zoo kort mogelijk, nemen we uit het verslag van de 9e algemene vergadering van de Ver. voor C. N. S., gehouden te Amsterdam den 1 Juni 1871, de hoofdpunten over, in het orgaan van de vereeniging mede gedeeld. Op sommige punten zou de Wetstem gaarne meer bepaald de aandacht zien gevestigd. Op verzoek van de Voorzitter, ging volgens dit verslag, prof. Brummelkamp, na te hebben gedaan zingen Ps. 118: 8 voor in ’t gebed, gevolgd door het lezen van Efezen 5, waarna de vergadering door de Voorzitter Mr. Neufville wordt geopend, welke zijn leedwelen betuigt over de afwezigheid van de geachte Eerevoorzitter en de mee-ning uit dat het niet houden van de vergadering ten vorigen jaar er toe geleid had, dat niet meer leden afvallig waren geworden. In diepe stilte was in november 1.1. het tienjarig bestaan der vereniging herdacht; waarbij het beginsel was: dat het woord Gods in Nederland zijn vrijen loop moet hebben, steeds dieper in het volk moet doordringen. Spraak werd er op dat een niet christelijke school in Nederland nooit lang nationaal blijven kan. Prof. Brummelkamp, thans de discussie over het verslag openend, zegt met genoegen gezien te hebben, dat de vereniging vriendschappelijke betrekkingen wenschte met die voor Gereformeerd onderwijs. Hij verklaarde den terugtred des vorigen jaars te betreuren en vraagt of, waar het verslag van de Kerk spreekt, eigenlijk niet uitsluitend de Hervormde bedoeld wordt. Hij wilde, waar het spraat, ook de Christelijke Gereformeerde zien genoemd. De heer Ferinop antwoordt, dat de Hoofd-commissie de oprichting van onderwijs blijft betreuren. Nu echter het feit bestaat verblijdt zij zich in de vruchten welke de Vereniging draagt. Spreekt het verslag van de Kerk, dan bedoelt het de gehele Kerk, niet de genootschappen. De statuten geven gelegenheid tot het stichten van kerkelijke gemeenschapscholen, zonder bepaalde aanwijzing welke Kerk daarmede bedoeld wordt. Prof. Brummelkamp repliceerend, zou in dat geval gaarne waar in het verslag van de Kerk wordt gesproken, elke Kerk zien gesteld. De Voorzitter deelt aan de vergadering de ontvangst mee van een schrijven van den Erevoorzitter, die het leed doet deze vergadering niet te kunnen bijwonen. Hij biedt de vergadering een assignatie van ƒ2000 aan als een bewijs zijner blijvende belangstelling in de bloei van het Christelijk Nationaal Schoolonderwijs. De heer Esser stelt voor per telegraaf een dankbetuiging te zenden aan den heer Groen. Nadat hiertoe met algemeene stemmen is besloten, verklaart hij, daarvoor uitgenoodigd, zich tot de redactie ervan bereid. Belangrijk en boeiend is het verslag van den Penningmeester, de heer P. van Eik. De staat der financiën is overal niet gunstig. Hij legt de belangen der Vereniging den leden aan het hart. De commissie, daarvoor aangewezen, verklaart de rekening in orde te hebben bevonden en de heer Sanders wenscht namens haar den waardige penningmeester bij voortdurende genade toe, in zijn omslachtig werk. Het voorstel van den heer Voorhoeve (reeds vroeger in de Weekstem omschreven) wordt nu aan de orde gesteld en breedvoerig besproken. Met bijna algemeene stemmen aangenomen zijnde, wordt het Hoofd-bestuur opgedragen een nader ontwerp van uitvoering op te stellen. Daarna wordt het aftredend lid der Hoofd-commissie, de heer Feringa met algemene stemmen herkozen. Aan de orde is nu: de wenselijkheid van onderwijzers van positief Christelijk karakter. Die wenselijkheid wordt algemeen beaamd. De Hoofdcommissie verklaart zich, waar dit verlangd wordt, steeds tot het geven van raad en inlichting bereid. Meer kan zij niet doen. Tegen het Evangeliseren of openen door onderwijzers, worden door sommigen bezwaren geopperd. Anderen zijn er in sommige omstandigheden voor. Alle voorstellen, welke op herziening van Art. 194 der Grondwet duiden, of een petitie wensen uit te lokken, worden nu door de Voorzitter samengetrokken, met de vraag: of de tijd als rijp kan worden beschouwd voor een algemene petitie. De Hoofdcommissie meent: neen! Dr. Kuyper daarentegen meent dat het, nu men ons in de Kamer dreigt weg te cijferen, ontrouw zijn zou aan onze eigen zaak, als we niet opkwamen voor ons recht. Daarenboven is een verklaring een geloofsgetuigenis. Wij moeten toonen, dat wij nog dezelfde zijn als voor twee jaren. Wij moeten ons hier uit spreken; opdat het publiek weet wie wij zijn. Doen we het niet, dan kiezen we partij tegen de grote meerderheid der vorige vergadering. Spr. zal een motie indienen, in den geest van het laatste lid van het voorstel Kampen, (wijziging van Art. 194 der Grondwet.) — De heer Gerkken, de vorige spreker beantwoordend, verklaart zich openlijk tegen ons programma. De Staat, zegt Spr., mag geen onderwijzer zijn, ook niet ter aanvulling van het ontbrekende. De heer Feringa verklaart zich uit naam der Hoofdcommissie, op dit ogenblik tegen petitie. Wat het voorstel Kampen betreft: Ons schoolwetprogram van 1869 blijft van kracht. De Hoofdcommissie blijft dat als geldend beschouwen. Maar ook de vrijheid blijft om daaraan persoonlijk adhesie te geven of niet. Door een petitie te organiseren, zouden we de wonden van voorleider jaar weer openscheuren en dat mogen we niet. Ook de heer van Loon acht de tijd voor petitie nog niet rijp. De Heer van Wassenaer Catwijck wijst er op, hoe de liberale kamerleden er op uit zijn het volstrekte materialisme in de plaats der geopenbarde waarheid te stellen en dat het conservatisme slechts goedgezinde tradities heeft, als haar levenskracht. Spr. erkent de rechtmatigheid van onze eischen, met betrekking tot Art. 194 der Grondwet en zegt die te hebben in het licht gesteld, bij de laatste kamer-debatten na ernstig gebed. Spr. acht petitionement thans niet raadzaam. „Het is nu uwe taak, sprak hij, te doen, wat gij straks deedt, fondsen te stichten ten behoeve van het Christelijk onderwijs, scholen te bouwen, voort te werken met alle macht. Het oogenblik, waarop we wachten, komt. De Heer Schaberg betuigt zijn sympathie met de rede des vorigen sprekers. De Heer Voorhoeve daarentegen meent, dat, wanneer het een van de uitgaven is en het andere niet nalaten. Scholen bouwen en — petitionement. Dr. Kuyper meent zijn doel reeds te hebben bereikt. De kamerleden, zegt hij, hebben gesproken en ook de Hoofdcommissie heeft zich onomwonden verklaard, ons school wetprogram te handhaven. Evenwel wenscht spr. nog dat de vergadering het gevoelen der Hoofdcommissie bevestigd. — De reden d'être zijner motie ligt in het niet houden der vergadering ten vorigen jaar. Dat zou het denkbeeld kunnen doen ontstaan dat de vereniging het gewonnen geeft aan de Politieke Phoben en daartegen is zijn motie gericht. De heeren Bichon van IJsselmonde, Saaijman Vader en Gefken verklaren zich tegen de motie. De eerste noemt haar onaannemelijk. De tweede meent dat wij geen Grondwets herziening, maar gemeente-subsidie noodig hebben. De derde acht de kwestie nog niet geformuleerd. In hoofdelijke stemming gebracht werd de motie, ter betuiging van adhesie aan het standpunt der Hoofdcommissie, met 30 tegen 5 stemmen aangenomen. In de avondzitting werd over de vaccinatie dwang gesproken. Prof. Brummelkamp is sterk voor petitionement. De heer Bichon daarentegen meent dat het hier gemeente verordeningen geldt en keurt een petitionement af. Ook de voorzitter is er tegen. De heer Laurens betoogt breedvoerig, dat het hier een Rijksbelang geldt, waarbij de gemeente geen recht heeft. Ds. Dosker uit Zwolle verhaalt, hoe daar een zevental niet gevaccineerde kinderen door de politie van de school verwijderd zijn. De vaccinatiezaak werkt verbittering en wordt zeker door allen verfoeid. Daarom petitionement. De vraag der hulpvereeniging Utrecht: op welke voorwaarden is schoolplichtigheid door de vereniging te aanvaarden? Lokte een warme discussie uit. De heer Husen zegt ter inleiding, dat wij evenmin ver van dienst plichtigheid als van schoolplichtigheid verwijderd zijn. Het is de plicht om zich te laten onderwijzen. De christelijk nationalen zijn daarom vanzelf voorstanders der schoolplichtigheid. De heer van Loon is van een andere meening en wil niet het algemeen stellen in de plaats van het individu. Hij wil niet komen tot een Spartaanse republiek en daarom kan hij niet anders dan protesteren tegen schoolplichtigheid en vaccin dwang. Niet alleen het lichaam, maar ook de ziel der burgers is dan aan de Staat onderworpen. De heerillus, replicerend meent dat het hunne verstandelijke ontwikkeling is, die de Pruisen in tegenstelling van de Fransen, die minder verstandelijk zijn ontwikkeld, in toom houdt. De ouders hebben recht; maar men bewijst hun een weldaad door hen te dwingen hunne kinderen naar school te zenden. De heer van Loon zegt: Ik wil geen schoolplichtigheid op geen enkele voorwaarde. Ds. Nahuys merkt op, dat de Staat de verplichting der ouders kunnen, maar vraagt welk een school zij ons zal geven? Dr. Kuyper houdt het er voor, dat schoolplichtigheid en schoolplichtigheid twee zijn. Publieke misdaad valt onder de strafwet en daaronder reken ik het zich ontwijken aan het onderwijs, het moedwillig onwetend blijven. Al wat straks gezegd is, was schoon en goed, als wij in een Christelijke Staat waren; maar wij zijn in den revolutionairen Staat. Voor ons zou schoolplichtigheid het enige wapen zijn, dat ons overblijft, om al onze ogen te laten opengaan voor den toestand waarin deze schoolwet ons bracht. De heer van Loon is niet overtuigd en wil de bespreking der zaak uitstellen tot schoolplichtigheid is een fait accompli. Na nog een korte gedachtenwisseling over het oprichten van armenscholen besluit de vergadering om wegens het vergevorderde uur, de overige voorstellen aan te houden en sluit Ds. Nonhebel de vergadering met dankzegging aan Hem, van Wien alle goede gaven en volmaakte giften afdalen en Wien deze Zijne zaak bij vernieuwing werd opgecraagd. Gaarne voegen wij thans aan dit kort verslag dezer gewichtige bijeenkomst, nog enkele opmerkingen toe. Daar we echter reeds over te veel ruimte hebben beschikt geven wij, zoo de Heer wil, in een volgend nummer der Weekstem, onze gedachten over sommige der daarin behandelde levensvragen. Uitslag der verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten- Gemeenteraad. Groningen. Herkozen: Mr. S. van Houten. Appingedam. Herkozen: Mr. Zijlker. Assen. Herkozen: Mr. H. J. Smidt. Prof. Gratama bekwam 229 stemmen. Leeuwarden. Herkozen: J. K. H. De Roo van Alderwerelt. Sneek. Herkozen: A. Moens. Stuwvlinder. Herkozen: Jhr. C. M. Storm van ’s Gravesande. Zwolle. Herkozen: Mr. A. van Namen van Eemnes. Mr. J. W. Gesink bekwam 423 en Mr. A. F. Vos de Wael 282 stemmen. Almelo. Gekozen Mr. B. Brouwer. Dr. A. Kuyper bekwam 95 stemmen. Deventer. Herkozen: Mr. A. van Delden. Zutphen. Herkozen Mr. J. Dam. Dr. A. Kuyper bekwam 245 en Mr. H. A. Ridder van Rappard 215 stemmen. Arnhem. Gekozen: Mr. J. P. J. A. Graaf van Zuylen van Nijevelt. Nijmegen. Herkozen: Jhr. J. A. C. A. van Nispen van Sevenaer. Tiel. Gekozen: Mr. D. J. Baron Mackay met 1121 stemmen. Mr. C. T. baron van Lijnden van Sandenburg bekwam 1082 stemmen. Amersfoort. Herstemming tusschen het aftrekend lid, Mr. E. L. van Hardenbroek van Lekhorst en J. Alberdingh Thijm. J. Wolbers bekwam 232 en M. de van Otterloo 186 stemmen. Utrecht. Herstemming tusschen Mr. W. R. Boer en Mr. N. P. J. Kien. Hoorn. Gekozen: K. de Jong. Haarlem. Gekozen: Mr. C. Fock. C. J. L. van der Hucht bekwam 510 en Mr. L. W. C. Keuchenius 75 stemmen. Haarlemmermeer. Herkozen: Mr. J. W. H. Rutgers van Rozenburg. Amsterdam. Gekozen: Mr. G. C. J. Fock; herkozen: Mr. G. C. J. van Reenen. Herstemming tusschen Mr. E. H. ’s Jacob en J. P. de Borders. Leiden. Herkozen: O. baron van Wassenaer van Catwijck. Gouda. Herkozen: M. A. T. H. Hoffman. Delft. Herkozen: Mr. J. van Kuijk. Dr. A. Kuyper bekwam 238 stemmen. Rotterdam. Herkozen: J. D. Fransen van de Putte. Jhr. J. L. C. van den Bergh van Heemstede bekwam 697 stemmen. Brielle. Herkozen Dr. K. A. Rombach. ’s Hage. Gekozen: Mr. W. Wintgens. Dordrecht. Gekozen: Mr. W. T. Gevers Deijnoot. De heer Bichon van IJsselmonde bekwam 269 stemmen. Gorinchem. Herkozen: W. C. M. Beggar. Tilburg. Herkozen: T. H. H. Borret. Eindhoven. Herkozen: Mr. P. J. A. Smitz. Maastricht. Herkozen: C. A. baron de Bieberstein Rogalla Zawadzki. Roermond. Herkozen: J. H. Arnoldus. Boxmeer. Gekozen: Mr. P. van den Heuvel. ’s Bosch. Herkozen: Mr. J. M. B. J. van der Does de Willebois. 86 briefjes waren in blanco. De uitslag van Dokkum, Middelburg, Goes, Alkmaar en Breda, nog niet bekend. Uit het leven. Mijnheer de Redacteur! Niet lang geleden vernamen wij van “stroomingen des tijds”, zie Bazuin van 5 Mei. Dit bracht mij ook tot denken over de vreestelijke stroomingen van ongerechtigheid, die met bruisende snelheid de ene de andere opvolgen en allen leidende zijn, tot die eenne groote breede strooming, die met duizelingwekkende snelheid haar duizende slachtoffers afvoert naar een ontzaglijke eeuwigheid. Inzonderheid dacht ik over één dier stroomingen van onzen tijd, wier slachtoffers reeds duizenden en tienduizenden zijn, en die, tenzij Gods genade tusschen beide treedt, in staat, kerk en huisgezin, schier alom! de vreeselijkste verwoestingen aanricht, die noch jong, noch oud, edel of onedel, rijk noch arm ontziet. Het is de Jenever-strooming die ik op het oog heb, en gun mij een poging te wagen, om alledachtans door ’s Heeren zegen, een, zij het maar kleinen dam, daartegen op te werpen. Ik vroeg mijzelf af, of het gebruik van den sterken drank (de Jenever) door een ware Christen te verdedigen is? Om deze vraag te beantwoorden, moet ik vooraf opmerken, dat met een koud ongevoelig hart voor het lot van zijn naaste, met droge schoollastische beschouwingen en afgetrokken begrippen, veel kan worden aan gevoerd, waardoor men tot de conclusie komt, “zijn gebruik is in de Heilige Schrift niet verboden, ergo geoorloofd.” Maar als men niet ongevoelig is voor het lot van zijn naaste, als men niet vreemd is op het historische gebied der gevolgen van het gebruik van de jenever en de daaruit ontstane onheilen, als men ere heeft voor het getuigenis van honderden bevoegde beoordeelaars, als men zich voelt aangetrokken en eerbied heeft voor Gods Woord; dan meen ik, dat het gebruik van de jenever (dat eigenlijk moet genaamd zijn, vloeiend vuur, of zoo als een Indiaan het noemde “vuurwater”) niet is te verdedigen, al is het ook waar, dat dit verbod als met zoovele letters in de Bijbel is te vinden. Niet ongevoelig voor het lot van zijn naaste! Of hebt gij Christen-verdediger van het jenever-gebruik, nagegaan welke verwoestingen, ik spreek nog niet van de misbruikers, het gebruik onder den ambacht-stand heeft aangericht, verwoesting van hunne eigene personen, verwoest in de maatschappij en kerk? Kom, verleen mij uwe aandacht, ik ben bereid uit mijne ruim acht en twintig jarige ervaring bij het gevangenis wezen en daar buiten, eenigen dezer mede te deelen. Er was een man, die zijn best deed, om, zoo als men het noemt, door de wereld te komen. Hij was een gehuwd man met twee kinderen en behoorde tot den ambachtstand. Hij was gewoon dagelijks één, soms twee slokjes te drinken; een a twee borreltjes per dag, maakte hem immers geen dronkaard? Zelfs zijn huisvrouw dacht er niet aan, haar man, die hard werken moest, dit gebruik kwalijk te nemen. Om die begeerte vervuld te hebben begaf hij zich gewoonlijk naar een kroeg en bewoog zich zoo onwillekeurig op het pad der zondaren, terwijl hij des avonds een enkele uur in het gestoelte der spotters, op die plaats doorbracht. De klacht zijner huisvrouw over de duurte der levensmiddelen, of dat zij niet wist hoe de week rond te komen, verteedert zijn hart niet, het brengt hem niet tot de vraag „maar is het geoorloofd dat ik, week in, week uit, bijna een gulden aan sterken drank uitgeef? En al moet het gezin zich veelal met zeer schraal voedsel behelpen, en de kinderen de meeste dagen der week met droog brood naar hun leger gaan, dat alles brengt hem, noch zijn vrouw tot bezinning. Niet zelden moet in het laatste der week het goed naar het pandjeshuis worden gebracht; dat alles deert hem niets, soms ja, wordt de vrouw ernstig bestraft, dat zij het huishouden niet goed, niet zuinig weet te besturen, terwijl hij vergeet, dat Gods vloek hem vervolgt, juist omdat hij zich beweegt op het pad der zondaren en zit in het gestoelte der spotters. Hij evenwel waant, dat hij een ingetogen leven leidt, niemand heeft hem ooit dronken gezien, hij loopt in geen gemeende kroegen, vloekt of misbruikt Gods naam niet; maar merkt niet dat hij de kracht mist om den vloek te bestraffen; en al dicteert zijn geweten, hij heeft geen vermogen den spotter te vermanen. Het gevolg is, dat de vloek, die op den vloeker rust, mede op hem neer komt, de zegen is uit zijn huis verbannen. De arme ongelukkige vrouw, die het borreltje aan haar man niet betwisten kon, komt al meer en meer in nood en ellende en weet zich niet meer te redden, haar nood haar man te bekennen durft zij niet, zij komt tot het noodlottig besluit, om zich van het goed eens anders meester te maken, zij volvoert haar zondig voornemen; maar haar misdaad en zijzelf is als onmiddellijk ontdekt, wordt aangehouden en terzake van diefstal veroordeeld; maar nog meer, zij verkeert in zwangeren toestand, haar ure is gekomen en zij ontvangt de vrucht van haar echt op een plaats, onder omstandigheden, die zich niet beschrijven laten. Dat kind toch zal haar steeds herinneren aan een plaats, waar misdaad haar bracht. En de jenever drinker, haar man ? heeft moed genoeg om op grond van die veroordeling, scheiding van tafel en bed te vragen, en te verkrijgen. Velen zijn deze en dergelijke ervaringen, die men in de gevangenis opdoet, „maar,” zegt de ijskoud schoolasticus,” bewijs eens iets uit den Bijbel dat ik geen jenever drinken mag? Wees voorzichtig!” zoo roept hij zijn medegelovigen toe, „laat u geen juk op leggen. Staat in de vrijheid!” Ei, gaat u dat lot uws naasten niet aan! die man was geen dronkaard, was er zelfs trots op, dat hij zo matig was, en toch rust de vloek des Heeren op hem. Ik ga verder. Doch tot een volgende week, zoo de Heer wil, wees intussen Hem bevolen. DIJKMAN. Amsterdam. Driemaandelijkse!! overzicht der Belgische zusterkerk. Met belangstelling lezen wij steeds de Verhalen der Société evangelique Belge. Ook het voor ons liggend laatste driemaandelijksche overzicht bevat een opmerkelijke beschouwing van de hand van den Eerw. Leonard Anet, Secretaris van haar Inwendige Zending over de financiële moeilijkheden, waarin onze Belgische Zusterkerk op dit oogenblik verkeert; moeilijkheden welke wellicht tot een reorganisatie zullen leiden van haar geldelijk beheer. Gelijk men weet, bezit bij haar elke kerk kerkraad zijn bijzondere kas; doch alleen om in de onkosten te voorzien, door de kerken, de lokalen van godsdienstoefening, te weeg gebracht en bezit de kerk haar centrale kas; waaruit zij haar leeraars bezoldigt en die verder in de behoeften der noodlijdende gemeenten en in 't algemeen der Inwendige Zending voorziet. Haar comité van beheer, door de gezamelde gemeenten gekozen, is voor de helft uit predikanten bestaande. Dat aan zodanige communistische regeling gewichtige bezwaren zijn verbonden, kan, denkt men, niet worden ontkend; ook al erkent men met ons de wenschelijkheid eener centrale kas. De geldelijke toestand onze Belgische Zusterkerk is als volgt: Het te kort was op 31 Dec. 1.1. fr. 27,823; de uitgaven der drie maanden waren fr. 18,598; de ontvangsten beliepen fr. 14,427; zodat het te kort is geklommen tot fr. 31,994. Wie zijn voor deze te kosten aansprakelijk? Dus luidt de belangrijke vraag, door den Eerw. Ds. L. Anet in dit driemaandelijksche overzicht gesteld. Zoo kort mogelijk nemen wij het antwoord in de Weekstem over. De Eerw. schrijver wijst vooreerst op het onrecht dat men pleegt, door de schulden van godsdienstige genootschappen met die van bijzondere personen gelijk te stellen. Bij de laatsten zijn slechte gedrag, of luiheid, of achteloosheid en wanorde, of gemak en praalzucht, of wereldschgezindheid en zucht tot zinnelijke genietingen de gewone oorzaken van het kwaad, onder den naam: schulden maken, bekend. Een eerlijk man zal om ze te vermijden, of om er zich van te ontdoen, nog voor nachtwaken en vermoeienissen, noch voor ontberingen terug deinzen. Niemand zal echter op de gedachte komen om deze oorzaken ook op de Christelijke genootschappen toe te passen. Men zegt: "Ook die moeten hunne uitgaven naar hunne inkomen regelen." Het is zoo. Maar brengen de Christelijke genootschappen, die periodiek terugkeerende tekorten hebben, deze even huisboddelijke als zedelijke regel in praktijk? Kunnen zij dit altijd? Ik zou niet zeggen durven: ja. Laten wij de zaak kortelijk onderzoeken. Men moet erkennen, dat een gemeente of Kerk in de door haar eerediensten vereischte kosten behoort te voorzien. Zij heeft het recht niet, die door anderen te doen betalen. Wel mag ze hulp vragen aan hen, die haar kunnen bijstaan. Hetzij een gemeente hare eigen onkosten betaalt of hulp van buiten ontvange, zij heeft het recht niet om schulden te maken; altijd kan zij als een eerlijk man haar uitgaven naar haar inkomen regelen. — Een godsdienstig genootschap daarentegen, draagt een zending karakter, dat het in een toestand plaatst, geheel verschilt van die eener plaatselijke gemeente. ’t Is niet tot hunne eigen genoegdoening, niet tot hunne eigen stichting, dat de mensen, die ze besturen, hun werk ondernemen en staande houden. Niet voor hen zelf doen zij uitgaven en vragen zij onderstand. Reeds van uit dit oogpunt beschouwd zou het meer dan onrecht zijn hun verwijtingen te doen en hun al te zwaar gewicht van den last, waarmee hunne broeders en zusters in Christus hen beladen hebben, te laten dragen. Laat mij toe u te zeggen of te herinneren hoe het gewoonlijk gaat. Er worden deuren geopend tot verspreiding der Schrift, tot prediking des Woords, enz. Er worden hulp middelen gevonden; arbeiders bieden zich aan; men begint, men herneemt het werk, dat vooruit gaat, dat zich ontwikkelt en door den Heer wordt gezegend. Maar onvermijdelijk vermeerderen zich de uitgaven; een te kort dreigt; het is daar, op nieuw daar. Moet men nu de arbeiders wegzenden en een werk opgeven in gehoorzaamheid aan den Heer en tot zaligheid van zondaars onder nomen, een werk dat de Geest met Zijn zegel heeft gestempeld? Ja, zegt men, maar gij moet voortgaan naarmate de middelen, die de Voorzienigheid u schenkt en u door geregelde (vaste) in schrijvingen een begrooting van inkomsten verzekeren. Ach, zeg ons liever, dat wij reeds te veel door aanschouwen en niet genoeg door geloof wandelen. Dan zult gij waarheid spreken en ons goed doen. Zonder twijfel de tekorten zijn aan gebrek aan geloof toe te schrijven en de milddadigheid ontbreekt, zodra het geloof ontbreekt. — Daarenboven bedoelde gedragslijn is volstrekt onmogelijk. Het is bekend dat zij, die aan zendingswerken niet anders dan met verzekerde begrootingen hebben willen arbeiden, of niets gedaan hebben, zelfs in hun omgeving, of nooit hebben kunnen voltooien wat zij begonnen hadden. De Heer schijnt niet te willen, dat zij alzoo door aanschouwen, met verzekerde begrootingen zullen wandelen; het ware waarschijnlijk hun verval en hun dood. Voorts, gij vraagt gewaarborgde inschrijvingen voor enig werk, het grootste gedeelte Christenen zal u antwoorden: „Ik kan mij niet voor de toekomst verbinden, want ik weet niet wat ik zal kunnen blijven geven. Ik moet door geloof wandelen.” Eene vereeniging van vreemde vrienden, die u aangezet hebben om twee, drie, vier arbeiders meer aan te stellen, dragen hunne belangstelling over op Italië, Spanje en Oostenrijk, en korten de hulp, die zij u gewend hadden van hen te ontvangen, tot op een zeer schraal deeltje in. Aanstonds groeit uw tekort geweldig aan. Wat moet men nu doen? De arbeiders wegzenden en een gezegend werk opgeven? Ieder begrijpt hoe moeilijk een beantwoording is van deze vraag. Ten slotte vernemen wij nog dat de commissie het vraagstuk reeds in ernstige behandeling genomen heeft en reeds middelen heeft beraamd om tot vermindering van uitgaven te geraken en dat voorts de Synode in haar eerstkomende vergadering zal hebben te onderzoeken, wat zij, wat haar betreft te doen heeft. Het Verslag eindigt, met een warm beroep op de kerkenraad en alle de leden der Belgische gemeenten. Bovenstaande beschouwing is belangrijk en leerzaam. Ook naar ons inzicht, zou het onrechtvaardig zijn het bestuur van dergelijke Vereenigingen hard te vallen over een dergelijke proef, die de Heere om wijze redenen soms noodig keurt. Toch gelooven we dat in dat geval een tijdelijke vermindering van de werkzaamheden en uitgaven het meest in het belang van de zaak, welke men dient. „Zegt niemand iets schuldig, broeders! Dan ga ik een nieuwe beginnen. Amice frater! Ik verblijd mij, dat er notie van mijn brieven genomen wordt, ofschoon ik in de laatste tijd weinig heb geschreven. Waar aan is dit te wijten? Ik denk, gedeeltelijk, omdat ik mij zoo geroepen gevoel, om in mijn werkelijken kring met de verkiezingen voor Provinciale Staten, Tweede Kamer en Gemeenteraad in te laten zooveel mogelijk. Uit de stembussen moet de toekomst voortkomen voor het land, provincie en gemeente. Och! Konde ik al mijn landgenoten dat bewustzijn ingieten. Zoo er ooit in Nederland een tijd geweest is, om hier zich te tonen, dan voorzeker is het nu. Ik ken dan trouwens ook broeders, die altijd zwaar hebben gehad tegen onze staatsregering, die in den laatsten grond wortelt, in de democratie, in de volksregering, in de volkskeus, maar wegens het hooge gewicht der tijden thans meestemmen, dat wil zeggen: thans van hunne gezindheid blijk geven bij de stembus. De stemmingen voor de Tweede Kamer zijn nu weer afgeloopen, uitgenomen de herstemmingen, die plaats moeten hebben op Dinsdag den 27 Juni. Wat de uitslag is, weet ik op dit oogenblik nog niet. De lezers der Wekstem, als zij dit lezen, zeker wel. Met groote belangstelling ga ik dit na; ik zie er gedeeltelijk de toekomst van mijn land in. O God, eindelijk eens een keerpunt, dat niet langer de verdrukking der Christelijke Gereformeerde beginselen stand kon houden. Is deze verkiezingsstrijd eenmaal weer over, dan hoop ik weer bedaard mijne brieven op gewone wijze te kunnen voortzetten, dan ook kom ik terug op de interpellatie van een Wekstemlezer, waarom ik geloot dat er leden in de Roomsche kerk zijn, die godvrezend kunnen genoemd worden. Ik moet nu reeds opmerken, dat er een groot verschil is tusschen „lid der Roomsche kerk te zijn” en „de leer der Roomsche kerk te gelooven.” Met achting ben ik al steeds tot de A.V. Vereeniging tot verspreiding van godsdienstige blaadjes. (vijftiende JAARVERSLAG.) II. Overeenkomstig ons voornemen, in een vorig Wekstem nummer geuit, vatten we nog zoo beknopt mogelijk samen wat dit verslag over het ontstaan, de wording dezer Vereeniging ons meedeelt. Het jaar 1855, toen de heer v. A. v. W. gedurende zijne zomervacantie te Zeist, een Engelsch dagboekje van den bekenden James Smith vertaalde en daarvan een exemplaar met een broederlijk schrijven aan den Engelschen schrijver toezond. Den laatsten Maart 1855 ontving de heer v. A. v. M. een zeer hartelijk antwoord, waarbij twee traktaatjes ingesloten waren. De Eerw. schrijver had die, zooals uit zijn later verschenen dagboek bleek, geschreven in een zeer gedrukte gemoedsstemming, slechts geperst door Peter Drummond, (een eenvoudig koopman, man des geloofs en des gebeds en stichter van het bekende Stirlings Traktatgenootschap, dat in 1853 werd opgericht en in 1865 reeds 40,000,000 exemplaren had in omloop gebracht) aan wien hij zulks beloofd had. Bij de overzending naar Nederland schreef hij in zijn Dagboek: „Mochten slechts mijn geschriften Jezus dierbaar maken aan Zijn volk, heellegers van zon daar aan Zijn voeten brengen, ook wanneer de hand die ze schreef, niets meer met het stof zal te maken hebben. O mijn God, gebruik mij slechts tot Uw roem.” En thans geven wij aan de heer v. A. v. W. het woord: „In nagenoeg dezelfde gemoedsstemming, schrijft hij, bevond ik mij bij het ontvangen van zijn antwoord, waarop ik volstrekt niet gerekend had. Nog dezelfde morgen vertaalde ik beide traktaatjes. De nood was mij opgelegd. Ik zag in de toezending te duidelijk de hand des Heeren. „O laat ik toch,” schreef ik die dag in mijn dagboek, „mijn geschonkene gaven van ijver en arbeidzaamheid tot Zijn dienst aanwenden.” — En toen het blaadje: „Verschrikkelijk buiten Christus te sterven" verscheen, schreef ik: „Laat ik slechts de Heere smeeken, dat Hij mijn ijver ontvlamme, mij duidelijk aanwijzingen hoe en wanneer ik dit zaad best strooien kan.” Aan „de vertaling van het „Nieuwjaars- blaadje” hecht zich een bijzonderheid, waarin ik nog zichtbaarder de hand des Heeren mocht zien. Op den morgen van den 17den Oct. 1855 overviel mij onder het schrijven, eens klaps en zonder de minste aanleiding zulk een geheel vreemde lusteloosheid, dat ik de pen neerlegde en geen kracht meer tot iets scheen te hebben — en toch beschuldigde ik mijzelf de kostbare morgen zoo nutteloos te laten voorbijgaan. Eindelijk vatte ik de pen weer op en schreef in mijn Dagboek: „O Heere! wat is er toch nog veel aan mijne arme ziel te doen! wat zijn haar kwalen nog diep! O Heere! help mij en ontferm U met mijner. Laat ik mijzelf versterken, gedachtig aan Uw woord: Wees sterk en Ik zal uw hart versterken, en daarop begon ik onder grooten strijd nogtans, het Engelse traktaatje te vertalen. Ik besloot nog diezelfde avond om het vertaalde blaadje in het licht te geven. Dit gelukte volkomen en uit het gedrukte verslag van den afloop blijkt dat van de oplaag van 120000 exemplaren 8800 verkocht en 7000 gratis verspreid waren en nog 1800 exemplaren aan de deelnemers konden worden uitgedeeld. Mijn plan om op dezelfde wijze meer zulke blaadjes te vertalen en te verspreiden kwam nu tot meerdere rijpheid. Den 9den Febr. 1856 werd mij de Britten Messenger onder kruisband gezonden. Ik nam het blad gretig op en las daarin een stukje van James Smith. Ik vertaalde het traktaatje. „Mijn broeders! waar is uw hart?” en zond het naar de pers en bestelde dit blad en den volgenden Maandag vertaalde ik de korte levensschets van Hedley Vicars van denzelfde schrijver, alsmede nog het Duitsche blaadje „De Kuiper." Onmiddellijk maakte ik in overleg met mijn vriend, wijlende Dr. Kemink, een breedvoerig prospectus gereed, om voor deze zaak, onder denzelfde naam als die zij nog draagt, leden te winnen, te genieten van de maandelijkse uit te geven drie of vier blaadjes. In Maart daaropvolgende verschenen met het prospectus de vier eerste nummers in het licht. Met 's Heeren onmisbare hulp en slechts door Zijn Geest geleid, mocht de Vereniging nu rustig haar aangewezen pad tot aan Oct. van het jaar 1860 volgen, gezegend, in weerwil van al de menigvuldige zwakheden en gebreken, die elk menschelijk werk op aarde aankleven. Maar toen kwam de macht des satans, die niets minder beoogde dan haar vernietiging tegen haar op, door mij in de vreeselijkste banden der duisternis te slaan, die bij een korte verademing van slechts eenige weken, twee en een half jaar voortduurden; maar waaruit de Heere mij, toen het voor mijzelf en iedereen een afgesneden zaak scheen geworden te zijn, wonderdadelijk en wel eensklaps verloste. De zaak der blaadjes werd echter niet verbroken, omdat zij uit God was. Een lieve broeder werd in die tussentijd door hem met het schrijven der blaadjes No. 162—204 belast. — „Ik ben de ware wijnstok en mijn Vader is de Landman. Alle rank die in mij geen vrucht draagt, die neemt Hij weg en al die vrucht draagt, die reinigt Hij, opdat zij meer vrucht drage” (Joh. 15:1, 2). Ziehier de beste maar ook enige verklaring, die ik van den raad Gods in dit geval geven kan. Het is hier de plaats niet, om den lezer met de bijzonderheden van mijn diepen louteringsweg bekend te maken; wellicht vind ik daarvoor, tot verheerlijking Gods een geschikter gelegenheid. Vermoedelijk zal thans de lezer van mij verwachten, dat ik meeding zal doen van de vele geestelijke zegeningen, die op al de tot hiertoe uitgegevene blaadjes gevallen zijn; maar dan waar zou ik moeten beginnen, waar eindigen? Laat het steeds mijne bede blijven, dat het den Heere behagen mocht, om vele harten tot blijmoedige liefde gaven te buigen; opdat ik in staat worde gesteld om nog oneindig meer blaadjes door ons geheele land kosteloos te verspreiden, dan ik tot hiertoe heb kunnen doen. Maar hoe ook, dit geveelt Hij genadiglijk, dat ik nimmer vertrage in dit goede werk; maar voortga, wetende dat degene, die eenen zoon daarvan de dwaling zijns wegen bekeert, een ziel van den dood zal behouden en menigte zonden zal bedekken en dat als Hij komt, Zijn loon met Hem is. Dat deze Vereeniging even als ieder ander goed werk, niet dan onder veel zorg en strijd tot stand kwam, is iets dat we konden vermoeden; maar waarvan de voor ons liggende bladzijden het bewijs geven. Met aandoening, zien we daarin opnieuw de waarheid bevestigd, dat wanneer de Heere door de Zijnen iets groots bewerken, of iets goeds tot stand brengen, of wanneer Hij hen eenen zegen schenken wil, Hij hen gewoonlijk vooraf en ook later in een weg van verontmoediging en diepe vernedering leidt. Waarom? Opdat zij zich op niets zouden verheffen; maar recht diep zouden beseffen, dat onze sterkte in onze zwakheid ligt; dat de uitnemendheid der kracht is uit God en niet uit ons. Daarom moesten we ons nooit laten ontmoedigen, wanneer de wateren der verdrukking soms rijzen, ja, soms een oogenblik zelfs ons over ’t hoofd schijnen te gaan. Laat het ons veeleer als een bewijs aanmerken, dat de Heere, die de Zijnen kent, gereed staat om ons uit te redden en te zegenen. Jaarlijks verslag van den statistieken en godsdienstigen toestand in de gemeenten van de classis Grand-River. Dit jaarverslag, dat we in de Hope geheel vinden opgenomen, kan een model genoemd worden ook voor de moedergemeenten in Nederland. Als zoodanig zouden we gaarne het volgende zien opgenomen in de Wekstem: GRAND HAVEN. (J. B. de Beer, Pred.) Getal huisgezinnen 165 Aangenomen op belijdenis .... Aangenomen met attestatie .... 20 Vertrokken 4 Overleden 4 Getal avondmaalgangers 215 Gedoopte kinderen 63 Gedoopte volwassenen Getal catechisanten 200 Getal zondagsschoolkinderen .... 300 Bijdragen, (liefdadige) Doll 746 Bijdragen, (gemeentelijke) Doll. 7000 z/De getrouwe God, onze Heiland, die gezegd heeft: „Ziet, Ik ben met u,” heeft Zijn woord ook aan ons vervuld. Wat de prediking des kruises betreft, wij mogen ons een rustdag met een grote schaar daarin verblijden en zo veel te meer daar deze prediking niet onvruchtbaar is geweest tot hiertoe. Kostelijke zielen voor de eeuwigheid geschapen, zijn gewonnen voor de Heer en omklemmen door het geloof zijn kruis, ja, mensen die anders tot de bijzondere klasse der grootste misdadigers moesten worden geteld, om kwaad te doen, liggen thans gezonken aan de voeten van Jezus en aanbidden Hem in Zijne liefde. Het spreekt vanzelf, dat er nog altijd veel te wensen overig blijft. Ook wij ondervinden, dat wij in een strijdende kerk leven en dat de algemene vijand, de vorst der duisternis, ook niets onbeproefd laat, om de voortgang van het Godsrijk te verhinderen. De Heere echter zal ons doen triomferen." Uit dit kort verslag blijkt, dat de Heere de eenvuide prediking van het Evangelie des Kruises aan de harten der mensen wil zegenen. GRAND RAPIDS. (C. v. d. Meulen, Pred.) Getal huisgezinnen. Aangenomen op belijdenis, enz. (Als boven). „De oogst is niet zo groot, als in het vorige jaar. Ook de opgewektheid niet zo groot. De oorzaak waar wij het aan toe schrijven is, dat de arbeid niet geëvenredigd is naar het grote veld. — Er behoorde meer arbeid te zijn om meer vrucht te hebben. Dat bedroeft ons zeer. Verblijdend is echter de opkomst der gemeente. — Er zijn wel bewijzen van vruchtbaarheid. — Een gedeelte van het zaad der gemeente, wandelt in de weg des verbonds en God doet er kennelijk zijn zegen op rusten; een ander gedeelte vloeit door en wijkt af. De voor namste oorzaak hiervan is bij de meesten onkunde, ontstaande uit gemis van huiselijke kweeking. We hebben derhalve noodig meer arbeid van de hoeders en de ouders in de huisgezinnen en bovenal een overvloedigen zegen des Geestes tot ontdekking, Veroordelooging en bekeering." Deze woorden ademen ijver, ’t Behoud onzer kinderen, ’t wordt naar waarheid gezegd, is ’t behoud der gemeente. Zij zijn onze worsteling waard, — neen, ons leven geheel en al zijn zij waard. Hoeraarne zouden wij elk jaar, of om de drie jaar, een dergelijk kort verslag ook van de statistieken en godsdienstigen toe stand elk van onze Nederlandsche Christelijke Gereformeerde gemeenten zien openbaar gemaakt. En zo dit niet koud, dan toch zooveel daaruit als onze Synode of namens haar onze Synodale Commissie zou oorbaar achten. Vooral ook van onze stations zouden dergelijke meedingen zeer wenselijk kunnen zijn, ten einde enigszins hunnen toestand te leeren kennen. ’t Komt me voor, dat ook in Nederland kerkbesturen in ’t al gemeen en ieder lid der gemeenten in ’t bij zonder bij die kennis ’t grootste belang hebben. Onbekend maakt onbemind. En nu blijven velen, die niet gewoon zijn veel te reizen, onbekend met de tostand van vele van onze Christelijke Gereformeerde gemeenten. De Jaarboekjes der heeren van Velzen en Zalsman bezitten geen officieel karakter en vele vragen blijven er daarbij over, die uit den aard der zaak geen plaats in dezelfde kunnen vinden; maar waarover toch noodig is, om tot een rechte kennis te komen van hun tostand en van haar behoeften. Al wat openbaar maakt is licht! En even als men elders, in andere landen goede vruchten van zodanige openbaarmaking ziet, zou zij ongetwijfeld ook dienstbaar zijn aan de bloei en de wasdom in meer dan één opzicht en op velerlei gebied van onze Christelijke Gereformeerde kerk. G. Aantekeningen. Vele van velerlei aard en hoogst belangrijk zijn de punten welke de 1 Juni te Amsterdam op de 9e algemene vergadering der vereniging voor Christelijk Nationaal Schoolonderwijs zijn besproken. Eenige gedachten naar aanleiding daarvan in ons opgewekt en door ons aangetekend, vinden nog in de Weekstem een plaats. Allereerst aan Prof. Brummelkamp een woord van dank voor zijn interpellatie; welke tot de wegname van eenen misschuiten indruk, waartoe het verslag aanleiding gaf, heeft geleid. Waartoe het verslag aanleiding gaf. Immers wanneer de hoofdcommissie in haar verslag sprak van vereeniging der Christelijk Nationaal School met „de Kerk” had het veelal den schijn dat hiermee eigenlijk de „Hervormde" kerk werd bedoeld. — Dit nu zou een vereenzelviging zijn van namen en zaken, die met elkander weinig of niets gemeen hebben en waartegen om verschillen de redenen, een protest gerechtvaardigd was. De „Hervormde” kerk is, voor ons althans „de Kerk” in Nederland zeker niet. Het antwoord der Hoofdcommissie: dat wanneer in het verslag gesproken wordt van Vereeniging der C. N. School met „de Kerk” hiermee geen bepaald kerkgenootschap wordt aangeduid, maar alleszins mag duidelijk worden genoemd; maar alleszins gepast ook de repliek van den Hoogleeraar, dat men alsdan, om misverstand te voorkomen, het woord "de voor elk behoort te vervangen. Evenwel: niet elk Kerk mag voor de Kerk in de plaats treden. Waarschijnlijk is bedoeld: elk Kerk die vasthoudt aan de belijdenis van de geloofsartikelen der Hervorming. Niet elk Kerk is Christelijk Nationaal en wel alleen de maar toch niet elk kerkelijke gemeente school, geeft, bij de spraakverwarring welke nog maar al te zeer op kerkelijk gebied heerscht, waarborgen van duurzaamheid en degelijkheid. ’t Is met ’t oog op deze waarheid, dat we vooral ook onze Christelijke Gereformeerde kerk, m. i. de Christelijke nationale bij uitnemendheid — gaarne door een tweetal leden of leden in het Hoofdbestuur zagen vertegenwoordigd. Mijn dunkt, dit ligt in de consequentie van het op nieuw door de Hoofdcommissie op den voorgrond gesteld beginsel. En ’t zou in het belang zijn der vereeniging, A. G. Boekenankondiging Het Christelijk wondergeloof. Eene reeks van beschouwingen, uitgegeven en ingeleid door J. H. Gunning Jr. Amsterdam, Höveker en Zoon, Prijs, ƒ1,20. De schrijver van dit werkje, zoo meldt ons het inleidend woord van den Heer Gunning een Nederlander, buiten ’s lands in aanzienlijke staatsbetrekking geplaatst, maar die, om persoonlijke redenen, zijn naam liefst niet op den titel vermeldt, schonk dezen eenigen tijd geleden inzage van het handschrift, dat thans in druk verschijnt en deze, na van den inhoud te hebben kennis genomen, bewilligde met vreugde in het verzoek om de uitgave te bezorgen en met een woord bij het Nederlandsch publiek in te leiden. Ook wij ontvingen het met blijdschap. Niet voor het grote publiek bestemd, kan dit werkje evenwel zeer dienen tot opwekking of versterking des geloofs van den ontwikkelde lezer. Daarom bevelen wij het gaarne aan. „Eén wonder is er, zegt de schrijver, dat tot het wezen der Christelijke godsdienst behoort en dat niet kan weggenomen worden zonder dat geheel het evangelie wegvalt, het is Christus zelf, het grote feit, dat hij mensch werd, die tevens waarachtig God is. Wie de mogelijkheid des wonders ontkent, moet noodzakelijk ook de Godheid van Christus loochenen. Nadat één wonder, dat ons alles is, hoe eenvoudig, lost zich niet elke bedenking op. Is het wonder onmogelijk, dan geen verlossing in Christus, geen vergeving der zonden door Zijn kruis, geen eeuwig leven door het geloof in Gods eeniggeboren Zoon. Is het wonder onmogelijk, dan vervalt de Almacht Gods en met die Almacht God zelf, ja het begrip eener Godheid, ’t Beste bewijs voor de mogelijkheid des wonders is wel het weder geboren hart. G. Mengelingen te Nieuw-Lekkerland en Polsbroek heerscht de pokziekte nog vrij hevig; in laatgenoemde gemeente heeft men de school zelfs moeten sluiten. Op de Noorderlijnen der Maatschappij tot exploitatie van Staatsspoorwegen mogen arbeiders, vooral grasmaaiers, hooiers, veenarbeiders enz. voor half geld reizen. Te Scheveningen worden proeven genomen met zwaar getrokken geschut voor de kustverdediging, van reusachtige afmetingen; naar men wil moet het even groot zijn als het bekende grootste kanon op den Mont-Valette te Parijs: La Valérie. De gemeente Haskerland zal voor ƒ30.000 deelnemen in de spoorwegonderneming tussen Harlingen en Heerenveen. Het schorschen der kermis te Oldebroek heeft aanleiding gegeven tot enige ongeldige geldschieningen; van sommige huizen werden de ruiten stuk geslagen. — Berlijn, 12 Juni. Bij besluit des Keizers is bepaald, dat aan de intocht op den 16de zullen deelnemen: de groothertog van Mecklenburg, de kroonprins van Saksen, von Wrangel, Steinmetz en von Manteuffel. Von Bismarck, von Roon en von Moltke zullen in den stoet vóór den Keizer geplaatst zijn; op den Keizer zullen volgen de Kroonprins en prins Frederik Karel. Na den intocht zal de onthulling plaats hebben van het gedenkteken ter ere van de nagedachtenis van Frederik Wilhelm III. Londen, 14 Juni. De Times meldt, dat Berlijnse kapitalisten aan de Franse regering hebben aangeboden, haar 16 miljard £ te leenen voor 6 maanden, gewaarborgd door schatkistbiljetten. Versailles, 14 Juni. Maarschalk Mac-Mahon oordeelt dat hij zijn militaire taak volbracht heeft, en wenscht ontslag. Correspondentie. Geen „Blikken” van Rij. Felix ontvangen. Advertenties. Een Kleermakersknecht gevraagd, tegen goed loon, om terstond of uiterlijk 1 Augustus in dienst te treden, van de Chr. Ger. godsdienst of de waarheid toegedaan. Brieven franco aan Emmikhoven J. LIT TOOI. bij Gorinchem. Voor 25 Ct. in plaats van 75 Ct. De Fotograaf H. H. ROELSE te Middelburg heeft den Boekhandelaar ZALSMAN te Kampen in de gelegenheid gesteld, de nog voorhandene Ex. Van de PLAAT, VOORSTELLENDE de portretten der Leden van de in 1860 gehouden, belangrijke SYNODE TE MIDDELBURG, in plaats van voor 1 cent, voor slechts 25 cent verkrijgbaar te stellen. Wie nu franco 25 cent aan postzegels zendt aan ZALSMAN te Kampen, ontving per keerende post franco deze fraaie fotografie. Alle Boekhandelaars nemen bestellingen aan. Nog staat open de inschrijving op AL DE DICTWERKEN van TOLLENS. Na het sluiten derzelve wordt de prijs gebracht: Van ƒ 3.— op ƒ 3.60 Volksuitgave. Van 10.— op 12.— Uitgave in 12 delen met vignetten. Leeuwarden. G. T. N. SURINGAR. De Boekhandelaar ZALSMAN te Kampen acht het niet onwenskelig, om heden de inschrijving nogmaals te openen op zijn NIEUWE STUDIO VERSPREEK EN, DOOR Predikanten der Gereform. Kerk. In 1870 verschenen hiervan 6 N°.’, door DD. W. P. de Jonge, W. Doorn, N. J. Engelberts, J. van Andel, B. J. Bennink en G. Hemkes. In 1871 zagen reeds 12 N°’. het licht, door DD. J. P. van de Maas Jr., O. Los, T. Hettema, H. H. Middel, W. Koopman, H. Vissink, W. Doorn, W. P. de Jonge, B. de Jong, L. Lindeboom, N. H. Dosker en W. H. Gispen. De volgende Nos. zullen ook door acht Predikanten geleverd worden. De Uitgever stelt ditmaal bij uitzoning de inschrijving open, voor de eerste 6, de tweede 12, en de nog in 1871 te verschijnen 12 Leerredenen, zodat zij, die niet voor een geheelen jaargang zich wilden verbinden, thans voor het bedrag van 30 of 60 Ct. zich van eenige Leerredenen in een of twee maanden kunnen aanschaffen. Men gelieve zich daartoe bij zijn gewone Boekhandelaar als Inschrijver op te geven. Wie 6 Ex. bestelt, ontvangt het 7de voor niet. Afzonderlijke Leerredenen kosten 10 Ct. Kampen, G. Pu. ZALSMAN. 15 Juni 1871. VERBINT AAN LANDVERHUIZERS. Naar Nieuw-Volk: Per Stoomboot via LIVERPOOL: Vertrek van HARLINGEN en ROTTERDAM elk zaterdag. Per Stoomboot via GLASGOW: Vertrek van ROTTERDAM elk zaterdag. Per Stoomboot van BREMEN: Één- of tweemaal per week afvaart van BREMEN. Standaard Baltimore: Van BREMEN elke veertien dagen per Stoomboot. Nadere informatie zijn te verkrijgen bij WAMBERSIE & ZOON, Cargo Agents te Rotterdam, of bij hunne Agenten: R. van HETTINGA Jr., te Harlingen. H. W. SCHURENGA, te Ulrum. W. VELDHUIZEN, te Uithuizen. O. MULDER, te Groningen. K. HUIZING, te Assen. A. HOUWINK Lzn, > Meppel. H. M. SIMM, » Muntendam. K. DE WIT. > Franeker. F. HOFSTRA, » Franeker. J. K. de BEER, » Herzeburgum. H. KUIK, > H. TIJBEN, Mr. Bakker » Schoonebeek. G W. van der ZEE, » Sneek. E. EISINGA v. d. KAM, Goudsmid » Elburg. P. KEUNING, te Westergeest, prov. Friesland. NB. Worden Agenten gevraagd. Onderwijzers en Schoolcommisarissen worden attent gemaakt op de volgende SCHOOLBOEKEN. VOOR CHRIST. ONDERWIJS, uitgegeven door ZALSMAN te Kampen. Frugte, II., De geschiedenis van Jonas. Een Leesboek voor scholen en huisgezinnen 0-20. Hendriks. B., De Kindervriend. Leesboekje voor school en huis 0.25. Klusen, R., Eerste beginselen van Nederlands. Taalkunde. Tweede druk 0.20. (Spelling de Vries en te Winkel.) Kennis der Natuur. Een Leesboek voor de scholen. Tweede druk. Met 66 plaatjes 0.50. Ook verkrijgbaar in 2 stukjes a 0.25. Het 2de stukje handelt over de Natuurlijke Historie. Nieuwhuis, J., & Wijle F. C., Christelijk schoolboek der kerkgeschiedenis, ten behoeve der hoogste klasse. Ook geschikt tot leesboek in huisgezinnen. Derde druk 0.35. Schaberg, J. P., Cent prenten in 20 nummers. Smink, M., De kleine Zanger. Twintig twee- en driestemmige zangstukken 0.15. Veenendaal, E. J., Volkswelvaart en Maatschappelijk verkeer. Een leesboek voor de hoogste klasse 0.30. Vergeet mij nietjes 0.20. Velden Jz., C. van der, Raad en bestuur. Een twintigtal voorbeelden uit de H. Schrift, ter navolging of waarschuwing aan de jeugd voorgelegd. Tweede druk 0.20. Raad en Bestuur. 2e stukje 0.20. Vries. J. de, Eerste Leesboekje voor kinderen 0-10. (Éénlettergrepige lessen.) Tweede Leesboekje voor kinderen. Tweede druk 0.10. Wijle, F. C., De Zangvriend. 32 meerstemminge Christelijke liederen. Tweede druk 0.25. Wint. R. van der, Palestina. 2e verbeterde druk 0.15. Zwart. A. C. de, Leesboek over de Geschiedenis des Vaderlands. Met een titelplaatje en gekleurd kaartje van Nederland. Derde druk 0.50. Ook verkrijgbaar in 2 stukjes a 0.25. Borstius, J., Eenige korte vragen voor de kleine kinderen. Herzien en verbeterd door H. de Cock. 0.04. 208 bladz. 40 ct. Al de geschriften die er bestaan van SICCO TJADEN zijn zoolang de voorraad strekt, niet voor 80 cent, maar voor slechts 40 cent, in eens compleet verkrijgbaar bij ZALSMAN te Kampen, en op bestelling bij alle Boekhandelaren. Dit boekje is op goed papier, net gedrukt, 208 bladzijdes groot en bij de uitgave in tegenwoordige spelling gebracht door wijlen J. JA. NS, in leven Predikant te Leeuwarden. Bij franko toezending van 40 cent in postzegels, wordt het per keerende post franko overgezonden door de uitgever ZALSMAN te Kampen. Overzicht der Handelsberichten. KAMPEN, 12 Juni. Tarwe f — a f —; Rogge f 8.75 a f 8.80; Boekweit f 8.50 a f 9.50, alles per HL.; Boter per 20 KG. f23.— a f26.50 per KG. f-.— a f-.—. TIEL, 12 Juni. Ruwe jarige tarwe f 12.25 a f 13.25; Dito nieuwe f 12.50 a f 14.—; Roode jarige dito f 12.— a f 13.—; dito nieuwe f 11.— a f 12.75; Rogge f 8.75 a f 10.—; Wintergarst f 6.50 a f 7.50; Zomer dito f 6.50 a f 7.50; Haver f 4.25 a f 6.—; Boekweit f 8.50 a f 9.50; Duivenboonen f 10.— a f 10.50; Kroonerwten f 13.— a f 14. —; Grauwe dito f 11.— a f 13; Kapucijner dito f 11.— a f 13, alles per HL.; Boter per KG. f 1.— a f 1.10; Eieren per 26 f 0.85 a f. ROTTERDAM, 12 Juni. Runderen 70 a 85 cent; Kalveren f 0.90 a f 1.—; Schapen 50 a 60 cent; Varkens 62 a 66 cent, alles per KG.; Boter f 50 a f 58 per 1/4 vat; Tarwe N. Bovenl. f ; Ris f ; Rogge, Dantz. f ; Odessa f —; Lijnzaad f. GRONINGEN, 12 Juni. Tarwe 1870, f 9.30 a f 12.50; Rogge, buitenl. f 7.30 a f 7.50; inl. 1870, f 6.95 a f7.85; Boekweit, zwarte zand 1869 f — a f -.—; Zw. en Veen f 6.— a f 7.30; Garst 1870, Winter f 5.15 a f 6.90; Zomer f 5.15 a f6.75; Dikke Haver, f3.60 a f5.—; Witte voer f3.60 a f4.15; zwarte dito 1870f3.40 a f4.75; Paardeboonen f7.— a f 8.25; Geel Mosterdzaad f-.— a f—; Dederzaad, f 7.— a f 7.50; Boter f 1.05 a f 1.10 per KG.; Eieren f 0.55 a f 0.60 per 20 stuks. GORINCHEM, 12 Juni. Tarwe, puike ris f 14.50; mindere f 13.50 a, f14.50; puike roode dito f 13.75 af 14.50; mindere f 11.50 a f 12.50; puike witte dito f 13.50 af 14.50; mindere f 11.50 a f 12.50; Rogge f 9.50 a f 9.50; mindere dito f 8.50 a f 8.50; Garst f 7.25 a f 7.25; mindere dito f 6.50 a f 6.50; Haver f 5.50 a f 5.50; mindere dito f 3.75 a f 4.25; Boekweit f a f —; Erwten, blauwe kook- f 10.50 a f 11.25; Mesting dito f 9.50 a f 9.50; Witte of gele dito f 8.75 a f 9.25; Paardeboon f 8.50 a f 9.25; Duivenboonen f 9.50 a f 10.50; Bruine boonen f 12.50 a f 13.50; Witte dito f 14.00 a f 15.00. alles per HL. PURMERENDE, 13 Junij. Kaas, kleine f 30.50; Boter f 1.10 a f 1.20 per KG.; Vette kalveren f 0.70 a, f 0.90, per KG.; Nuchtere dito f 6 a f 14; lette varkens 44 a 54 cent. per KG; Magere dito f 14 a f 16; Biggen f 4 a f 6; Eieren f 2.90 a f — per 100 stuks. SNEEK, 13 Junij. Boter, f 44.00 a f 49.00; Kaas, Kanter- f 27.00 a f 33.00; ' Nagel- f 28 a f 34.00 per 150 kilogram; Koeijen f 71 a f 260; Kalveren f 12.00 a f 36; Schaap f 12 a f 40; Lammeren f 5 a f 12; Varkens f 35 a f 72; Biggen f 8 a f 15; Paarden f — a f —. AMSTERDAM, 14 Junij. Aardappelen, zand f a f -.—; Zeeuwsche jammen f 3.50 a f 4.50; dito Fransche jammen f -.— a f ; Friesche jammen f 3.80 a f 4.00; Engelsche Friesche f 3.20 a f 3.30; Grootings f -.— a f -.—; Tarwe per 2400 KG. nieuwe witbonte Poolsche f ; Rogge, Odessa f ; Galatz f 213; mindere dito f 212; Gebroederdito f af —; geringe Donau f —; Petersburger f 208 af 210; Koolzaad £ 82 %; Lijnzaad f ; Raapolie f 43 % > f 471/2; Lijnolie f 33 7/8 af 34%; Raapkolen f 108 a f 110 per 1040 stuks; Lijnkolen f 131/2 a f 15 per 104 stuks; Petroleum in cons. 