Weekblad van het regt; verzameling van regtszaken, bouwstoffen voor wetgeving, mengelwerk, jrg 43-44, 1881-1882, no. 4585, 20-01-1881 
Donderdag, 20 Januarij 1881. N*. 4585, WEEK BLAD VAN HET REGT. REGTSKUNDIG NIEUWS- EN ADVEKÏENÏIE-BLAD. DRIE-EN- VEERTIGSTE JAARGANG. JUS ET VEEITAS- Dit blad verschijnt des Maandags en Donderdags, en om de veertien dagen ook des Dingsdags. — Prijs per jaargang f 20; voor de buitensteden franco per post met f 1.00 verhooging. — Prijs der advertentiën, 20 cents per regel. — Bijdragen, brieven, enz., franco aan de Uitgevers, HOOGE RAAD DER NEDERLANDEN. Burgerlijke Kamer. Zitting van den 3 December 1880. Voorzitter, Mr. C. H. Gockinqa. cogkoscement. — bezit van den schipper. —- beslag onder derden. — Bewijskracht tan onderhandsche acten. Is de houder van een eognoscement bezitter van de in dat cognos• cement vermelde goederen ? — Niet beslist. Is de geldigheid van een beslag onder derden, gelijk hier, volgens de feitelijke beslissing, op zekere ladingen hout onder de gezagttoerders van die schepen gelegd is, afhankelijk niet van de vraag, wie die in beslag genomene goederen in zijne magt heeft, maar alleen van de vraag, of hij, te wiens laste dit beslag gelegd is, eigenaar is van de in beslag genomene goeder-en ? — Ja. Moet, waar feitelijk vaststaat, dat de cognoscementhouder slechts was een lasthebbend vertegenwoordiger van den inlader, deze laatste beschouwd worden als de eigenaar der ladingen en is het op die ladingen ten zijnen laste gelegde beslag mitsdien te reqt verklaard van waarde, zonder dat door die van waardeverklaring een der in het middel van cassatie aangehaalde artikelen kan zijn geschonden ? — Ja. Dc Handelsvennootschap onder de firma B. J. van Hengel, eischeresse, advocaat Mr. J. G. Rochussen, tegen T. Gr. Toxopeus, verweerder, advocaat Mr. B. M. Vlielandf.r Hein, en tegen He Handelsvennootschap onder de firma Amilon & C°. c. s., medeverweerders, defaillanten. (Zie het vonnis der Begtbank te Appingedam van 12 Maart '877 in Weekbl. n°. 4417 en het arrest van het Hof te Leeuwarden van 30 April 1879 in Weekbl. n°. 4417). Adv.-gen. Polis heeft in deze zaak de volgende conclusie genomen : Edel" Hoog Achtbare Heer en. Door den verweerder Toxopeus is laste van Amilon en Co. beslag onder derden gelegd op twee 2ich aan boord bevindende ladingen balken, en tot van waardev»klaring van dit beslag geageerd. In dat geding is de eischeresse Seintervenieerd, en heeft zij, op grond dat zij was eognoscementhoudster, de uitlevering der in beslag genomen goederen met nietig-verklaring van het gelegd arrest geeischt (8c overw. van het Tonnis). Zij won bij de Regtbank, maar in appel werden haar hare conclusien ontzegd. Het Hof besliste dat de schipper, zoolang hij de plaats van bestemming niet heeft bereikt, de lading in bezit heeft voor den inlader en de geconsigneerde in het cognosccment geen anderen titel kan vinden dan dien voor het regt om het be« ''it der goederen van den schipper over te nemen, en derhalve het bezit dat de schipper heeft gehad te kunnen voortzetten, dat dus de cognoscementhouder niet enkel als zoodanig formeel bezitter Bn eigenaar is van de goederen in het cognosccment vermeld, Kaar de betrekking van den cognoscementhouder tot het goed '•elve zich regelt naar het advies dat hij van zijn auteur moet hebben ontvangen, en dat, vermits in casu is gebleken, dat de eognoscementhouder in deze slechts een lasthebbend vertegenwoordiger was van den afzender, de lading teregt ten laste van Amilon en C0., namens wien zij verzonden was met bestemming voor Toxopeus, door dezen is in beslag genomen. Bij het middel, waarbij schending of verkeerde toepassing wordt beweerd van de artt. 508, 511, 520 in verband met de artt. 238, 514, 556 W. v. K., van de artt. 585, 590, 596, 1401, 1902, 1912 «n 2014 B. W. en van de artt. 735 en 738 Regtsvord., wordt in de eerste plaats opgekomen tegen de leer van het Hof, dat de ■^hipper bezit voor den inlader, en de geconsigneerde slechts het jegt heeft om het bezit van den schipper over te nemen, en diens bezit voort te zetten. Het komt mij zeer twijfelachtig voor of miskenning bij een ''cgterüjk gewijsde van de leer dat de schipper bezit voor den cognoscementhouder en dat deze bezitter is der goederen in het eognoscement vermeld, wel ooit tot cassatie zou kunnen leiden, °mdat dit beginsel nergens in de wet is uitgesproken, en men alleen kan beweren dat de artt. 511, 520 en 238, waarop de voorstanders der bezitstheorie zich beroepen, uitvloeisels zijn van dat "eginsel, aat dit beginsel aan die bepalingen ten grondslag ligt. Maar ik behoef mij hierbij voor deze zaak niet op te houden, omdat, ook al was bij de wet met zoovele woorden bepaald, dat de overgave van het eognoscement geldt als overgave der goederen, dit toch niet voldoende zou zijn om de uitspraak van dit arrest 8 strijdig met de wet te casseren, vermits de geldigheid van het gelegde beslag niet afhankelijk is van de vraag of de cognoscementhoudster de ladingen bezat, maar van die of zij die bezat voor pl°h of voor den afzender ten wiens laste het beslag is gelegd. ,n bu is feitelijk uitgemaakt, dat de cognoscementhoudster in dezen echts een lasthebbend vertegenwoordigster was van den afzender. ,ukan. volgens de eischeresse, het arrest niet redden, want J die beslissing zou toch in ieder geval art. 520 W. v. K. geschonden zijn, vermits dat artikel aau iederen houder van het eognoscement regt geeft den opslag der lading te vorderen, en het beslag moet beoordeeld worden naar de verbindtenis tusschen den arrestant en den cognoscementhouder, niet naar de verbindtenissen tusschen den arrestant en den inlader of vroegere houders van het eognoscement. Maar art. 520 kan, niet geschonden zijn omdat de eischeresse heeft gevraagd uitlevering der waar met vernietiging van het arrest, en in het artikel niets te vinden is waaruit zou moeten worden afgeleid, dat ook dan als de cognoscementhouder de gemagtigde des inladers is, verbindtenissen van den inlader de grond van het beslag niet kunnen zijn. Zoo leert dan ook Mr. Kist (1869) II pag. 414: „Verbindtenissen van vroegere houders van het eognoscement kunnen de grond van het beslag niet zijn, ook niet verbindtenissen des inladers, tenzij de cognoscementhouder zij gemagtigde des inldders, dan toch is de inlader bezitter." En even onaannemelijk is de stelling der eischeresse, dat nu haar het eognoscement bij regelmatig endossement is overgedragen, zij met het oog op de artt. 508 al. 2 en 235 W. v. K., als eigenaresse der lading moet worden aangemerkt. Want nergens is in de wet bepaald dat de overdragt van het eognoscement geldt voor overdragt in eigendom van het goed in het eognoscement vermeld. Men kan, wanneer men zich aan de bezitstheorie houdt, alleen beweren, dat de overdragt van het eognoscement overdragt van de detentie der waren ten gevolge heeft, en het hangt niet uitsluitend af van de regelmatigheid van het endossement of de cognoscementhouder bezitter, eu dus krachtens art. 2014 B. W. Dat eindelijk bij de hier bestaande feitelijke beslissing ook niet kan worden beweerd, dat door de van waarde-verklaring van het beslag art. 511 W. v. K. geschonden is, behoeft wel geen betoog, omdat, indien al dat artikel iets meer mogt bevatten dan een waarborg voor den schipper, indien al daaruit kon worden afgeleid, dat de cognoscementhouder de opheffing kan vorderen van een beslag gelegd voor eene schuld van den inlader, dit toch zeker hier niet kan worden volgehouden, omdat hier de cognoscementhouder geen eigenaar der lading is rnaar slechts de lasthebber van den inlader. Het arrest beslist in de 30e overw. dat de cognoscementhoudster in dezen slechts een lasthebbend vertegenwoordiger was van den afzender, en nu is bij pleidooi wel beweerd, dat daarmede niet bedoeld is deze eischeresse, maar dc vroegere cognoscementhouders de Gebroeders Hoogland, maar zeker ten onregte, vermits in het arrest alleen de eischeresse cognoscementhoudster wordt genoemd, zie o. a. de 25e en 32e overweging. Uit dc omstandigheden dat uit een brief van de Gebr. Hoogland aan Toxopeus blijkt, dat de taak van die eognoscementhouders, die zich het eerst als zoodanig hebben aangemeld, geene andere is ge\veest. dan om de ladingen aan Toxopeus af te geven, zoodra deze dc traites die de cognoscementen vergezelden zou hebben geaccepteerd, leidt het Hof af dat ook dc latere cognoscementhoudster, de firma van Hengel, slechts een lasthebbend vertegenwoordiger was van den afzender. Dat is, dunkt mij, de zin van het arrest. Maar is dat zoo, dan kan niet alleen geen sprake zijn van schending van art. 590 B. W., maar dan kan de eischeresse zich ook niet beklagen, gelijk zij bij het slot van haar middel doet, dat de artt. 1902 en 1912 B. W. geschonden zijn doordien op grond van een schrijven van de Gebrs. Hoogland,' die in dit geding geene partij zijn, is aangenomen, dat in casu werd bezeten voor den afzender. Want dan is niet. regtstreeks door den brief bewezen verklaard, dat de eischeresse de lasthebbendc vertegenwoordigster was van den afzender, maar is alleen door den brief bewezen geoordeeld het feit, waaruit het Hof de relatie van de eischeresse tot den afzender afleidt, dat de eerste cognoscementhouder, de Gebrs. Hoogland, slechts de ladingen aan Toxopeus hadden af te geven. En dan kan de eischeresse ook niet beweren, dat dan toch het vermoeden, waarop is regt gedaan, niet wettig is bewezen, omdat, zooals de Hooge Raad bij zijn arrest van 5 April 1872 (Weekbl. n". 3453, v. i). Hon. Burg. regt XXXVII pag. 37) besliste, vermoedens volgens art. 1952 B. W. zijn gevolgtrekkingen uit eene bekende tot eene onbekende daadzaak, maar niet is voorgeschreven hoe eene daadzaak bekend moet zijn geworden. Ik acht dus het middel, ook in zijn laatste onderdeel, ongegrond en heb mitsdien de eer te concluderen tot verwerping van het beroep met veroordeeling van de eischeresse in de kosten. De Hooge Raad enz., Gelet op het tegen de mede-verweerders verleend verstek: Gehoord de eischeresse en den verweerder; Gezien de stukken; Overwegende, dat als eenig middel van cassatie is voorgesteld: schending of verkeerde toepassing van de artt. 508, 511 en 520, in verband met de aitt. 238, 514 en 556, allen W. v. K., van de artt. 585, 590, 596, 1401, 1902, 1912 en 2014 B. W. en van dc artt. 735 en 738 B. R., doordien bij het beklaagde arrest is overwogen dat de schipper de lading, zelfs als hij daarvoor een eognoscement heeft afgegeven, bezit voor den inlader; dat de geconsigneerde slechts het regt heeft om het bezit van den schipper over te nemen en diens bezit voort te zetten ; dat de cognoscementhouder, enkel als zoodanig, vóór dat de goederen aan hem zijn afgegeven, niet kan beschouwd worden als formeel bezitter en eigenaar van de in het eognoscement vermelde goederen, doordien voorts is aangenomen, op grond van een schrijven van de vroegere cognoscementhoudster, de in dit geding geene partij zijnde firma Gebr6. Hoog¬ land, dat in casu werd bezeten voor de afzendster, en doordien het beklaagde arrest op al deze gronden, met vernietiging van het in eersten aanleg gewezen vonnis, het gelegde derden beslag heeft van waarde verklaard en de conclusien van de eischeresse in cassatie ontzegd; O. te dien aanzien, dat, wat er ook moge zijn van de stelling dat de houder van een cognoscement is bezitter van de in dat eognoscement vermelde goederen, en zelfs al ware die stelling in een der als geschonden aangehaalde artikelen uitgedrukt, dan nog door het beklaagde arrest bij de daarin voorkomende feitelijke beslissing geene dier artikelen zoude kunnen zijn geschonden : 0. toch dat de geldigheid van een beslag onder derden, gelijk hier, volgens de feitelijke beslissing, op de ladingen hout, met de schepen Aurora en Alberdina te Delfzijl aangebragt, onder de gezagvoerders van die schepen gelegd is, niet afhankelijk is van de vraag, wie die in beslag genomene goederen in zijne magt heeft, maar alleen van de vraag, of hij, ten wiens laste dit beslag gelegd is, eigenaar is van de in beslag genomene goederen ; O. Kamer van Strafzaken. Zittiiui van den 8 November 1880. Voorzitter, Mr. F. B. Coninck Liefstino. Volgt uit de artt. '23 en 32 van het reglement op de uiegen eni. in de provincie Gelderland van 1857, dat B. en W. " bevoegd rijn aan de onderhoudspligtigen bevelen te geven ten opzigtevan het door hen noodig geoordeelde werk en dat de polderbesturen op verbeurte van stra ffe gehouden zijn aan zoodaniq btvel b inneri den gestelden termijn te voldoen ? — Neen. 1°. A. C., volgens opgave oud 61 jaar, geboren te Durgerdam, en 2°. J. Ph. Wzn., volgens opgave oud 66 jaar, geboren te Tiel, beide van beroep poldermeester van den polder Tiel, wonende te Tiel, zijn requiranten van cassatie tegen een vonnis van den kantonregter te Tiel van den 15 Junij 1880, waarbij zij zijn schuldig verklaard aan : het als poldermeesters van een dorpspolder in de provincie Gelderland, welke polder onderhoudspligtige is van eenen weg in de gemeente Tiel, aan dien weg niet verrigten van het door Burgemeester en Wethouders bevolen werk, binnen den daarvoor gestelden termijn, en het ook na afloop van den termijn niet verrigten van dat werk binnen den na de schouw door den burgemeester tot herstel verleenden tijd, en deswege, met toepassing van de artt. 23, 32 en 33 van het Reglement op de wegen enz. in de provincie Gelderland, goedgekeurd bij Kon. besluit van den 8 Dec. 1857, n°. 60, in verband met art. 471, principio n'. 5, 1'e lid, Strafregt, art. 1, principio en al. 10, der wet van den 22 April 1864 (Stbl. n°. 29), veroordeeld ieder tot betaling van 2 geldboeten van ƒ2.50, met solidaire veroordeeling van de requiranten in de kosten van het regtsgeding, invorderbaar bij lijfsdwang, en met bepaling, dat iedere boete, zoo de veroordeelde haar niet betaalt binnen 2 maanden, na daartoe te zijn aangemaand, zal worden vervangen door eene gevangenisstraf van één dag voor ieder. Nadat was gehoord het verslag van den raadsheer Asser , heeft de adv.-gen. Smits de volgende conclusie genomen : Edel Hoog Achtbare Hteren, President en Raden! De ambtenaar van het Openb. Min., meende dat op het feit, waarvan hier sprake is, toepasselijk was de straf bedreigd bij art. 46, 2e lid van het reglement, en dus in casu geldboeten van f 75. Ware dat zoo dan zou het beklaagde vonnis aan hooger beroep zijn onderworpen geweest en zouden de requiranten in hunne voorziening in cassatie, volgens art. 387 Strafvord. niet ontvankelijk z\jn geweest. De kantonregter overwoog dat de weg in quaestie de Papensteeg, is een polderweg, door den polder onderhouden wordende, dat hij, ofschoon voorkomende op legger A der wegen, niet tot de groote wegen behoort ; dat het reglement op dc wegen in- Gelderland) ten aanzien van dezen weg is een reglement coneei'-' nant la petite voirie en de overtredingen voorzien bij artt. 32 en 33 van dat reglement, derhalve gestraft worden met de boete bij art. 471 pr. 5°. C. P. Maar volgens de 2e al. van art. 15 van het Geldersehe Reglement, dienen de leggers tot grondslag ter beoordeeling van alle wederregtelijke handelingen in het vervolg te plegen. Het staat vast dat deze weg voorkomt op legger A der wegen. De legger A bevat volgens art. 8 de wegen en voetpaden in art. 1 litt. a genoemd. De legger B die onder litt. 6 yan dat art. bedoeld. Nu rees bij mij de twijfel of door die verdeeling van wegen bij art. 1 van het reglement niet juist bedoeld werd onder de eerste soort van wegen te begrijpen die welke behooren tot de grande voirie, en onder de tweede die welke behooren tot de petite voirie, met dat gevolg dat als een weg eens op legger A staat, daarop de bepalingen omtrent de grande voirie toepasselijk zijn. Bij nader inzien komt mij dit echter minder juist voor, en geloof ik dat de verdeeling der wegen bij het reglement niet met het oog op de grande en petite voirie van het Fransche regt is gemaakt, daar daaromtrent bij de behandeling van het reglement geene voldoende aanwijzingen zijn gegeven en ook bij art. 1 a sprake is van voetpaden die toch moeijelijk ooit onder groote wegen zullen te brengen zijn. Bij arrest van 19 Junij 1872, v. d. Honert, Gein. /aken XXVI, 321, Ned. Regtspr. deel 101 bl. 153, heeft de Hooge Raad dan ook ten opzigte van een weg in Gelderland, voorkomende op legger A der wegen berust in — en als feitelijk beschouwd de — beslissing dat die weg was een buurt- of gemeenteweg en dus de reglementen dien weg betreffende vielen onder die bedoeld bij art. 471 n". 5 C. P. Ik heb evenwel gemeend mijn twijfel aan den Hoogen Raad te moeten mededeelen. Wat de zaak zelve betreft zoo doet zich de vraag ter beantwoording voor of, volgens het Geldersehe reglement op de wegen, Burgemeester en Wethouders de bevoegdheid hebben om aan bestuurders van een polder op te leggen het verrigten van werken aan polderwegen, waarvan volgens den ligger der wegen de polder onderhoudpligtig is. Het vonnis beantwoordt die vraag toestemmend. Bij de memorie wordt beweerd dat daardoor geschonden zijn de artt. 192 deiGrondwet, 137 der Provinciale wet en 21, 22, 24 en 27 van het bedoelde reglement, goedgekeurd bij Kon. besluit van 8 Dec. 1857 n°. 60 en afgekondigd bij besluit van 16 Dec. van dat jaar n°. 55, voorts geschonden en verkeerd toegepast de artt. 32, 33 en 23 van dat reglement en 179 der Gemeentewet. Art. 23 van het reglement bepaalt: „Het aanhoudend en dagelijksch toezigt over het regelmatig onderhoud der wegen en voetpaden wordt aan Burgemeester en Wethouders opgedragen, die, zoo dikwerf zij dit noodig achten, den staat der wegen opnemen, en jaarlijks in het voorjaar eene schouw doen ter opneming der herstellingen, die aan de wegen, voetpaden en de daartoe behoorende of daarmede in verband staande werken moeten worden verrigt. „Zij geven 8 dagen te voren door afkondiging kennis van den dag en het uur waarop en de plaats waar die schouw zal beginnen. „Van hunne bevinding geven zij schriftelijk kennis aan hen, die met de zorg voor de wegen, voetpaden en werken zijn belast." Volgens art. 32 wordt aan ieder onderhoudspligtige, door hen, aan wie de zorg voor de wegen behoort, kennis gegeven van het door hem te verrigten werk en van den daarvoor gestelden termijn. Na het verstrijken van dien termijn wordt, naar aanleiding van art. 33, door den burgemeester, zoo noodig bijgestaan door een van hen aan wie de zorg voor de wegen behoort, schouw, en bij kwade schouwing, herschouw gehouden, en zijn de onderhoudspligtigen, die bevonden worden niet, of niet behoorlijk het vastgestelde werk te hebben verrigt, boetpligtig. Nu is de regter a quo van oordeel dat de woorden: „hen aan wie de zorg voor de wegen is toevertrouwd" in art. 32 geene andere beteekenis kunnen hebben dan: „zij aan wie het aanhoudend en dagelijks toezigt over de wegen is opgedragen" van art. 23, en dat dus Burgemeester en Wethouders door art, 32 de magt krijgen om bevelen te geven aangaande de te verrigten werken. Ik kan deze wetsinterpretatie niet deelen. Vooreerst toch spreekt het art. alleen van eene kennisgeving van het te verrigten werk en den daarvoor gestelden termijn, hetgeen grammaticaal veeleer ziet op de mededeeling van een door een ander bevolen werk, dan wel op het zelfstandig vaststellen van de werkzaamheden die gedaan moeten worden. Maar vooral de woorden „toezigt" en „zorg" mogen in sommige wetten eenigzins promiscue gebruikt worden, zooals b. v. in onze Gemeentewet, in het onderwerpelijke Geldersehe reglement wordt daartnssehen een scherp en naauwkeurig onderscheid gemaakt, zooals blijkt uit de oeconomie en de geschiedenis van het reglement. Het opschrift van de tweede afdeeling van dit reglement luidt: „Van het toezigt op en de zorg voor de instandhouding, bruikbaarheid, vrijheid Jen veiligheid der wegen en voetpaden." Deze afdeeling wordt gesplitst in twee paragraphen, waarvan de eerste ten opschrift heeft: „V an het toezigt", de tweede -. „van de zorg voor de instandhouding en bruikbaarheid der wegen en voetpaden. En terwijl in de eerste § dan ook alleen over het toezigt wordt gehandeld, wordt in de tweede uitdrukkelijk in art. 27 bepaald, wie de personen zijn aan wie de zorg over de wegen is opgedragen, op wie die zorg rust. Volgens litt. b van dat art. rust nu wel die zorg op Burgemeester en Wethouders voor de wegen en voetpaden, die volgens art. 230 der Gemeentewet aan de gemeente toebehooren, maar volgens litt. c voor de wegen en voetpaden tot de polders behoorende op hunne besturen, en volgens litt. d voor de wegen en voetpaden, welke aan marken, zedelijke ligchamen, vereenigingen of bijzondere personen toebehooren, of beheerd worden, aan de beheerders of eigenaren. Nu gaat het, dunkt mij, bij deze zorgvuldige onderscheiding en toebedeeling, niet aan om in art. 32, geplaatst onder de bepalingen omtrent de zorg, willekeurig dat woord door toezigt te interpreteren. De grond daarvoor door den regter gegeven, komt mij ook niet afdoende voor. Wanneer men, zegt hij, aan het woord zorg in artt. 32 en 27 dezelfde beteekenis geeft, dan is hiervan het ongerijmde gevolg dat de polderbesturen, op wie de zorg voor polderwegen rust, aan den polder, de onderhoudspligtige, kennis zou moeten geven van te verrigten werk en de polder, bij niet uitvoering van het werk strafbaar zoude zijn. De polder toch, behoeft niet altijd onderhoudpligtige van de polderwegen te zijn. Volgens art. 28 kunnen anderen dan zij aan wie de wegen toebehooren tot het onderhoud verpligt zijn. Men vergelijke art. 9, litt. g. In dat geval zal het polderbestuur aan dien onderhoudpligtige kennis geven van het door hem te verriglen werk. En wanneer de polder zelf onderhoudpligtige is, zou ik meenen, dat de kennisgeving van zelfs verviel en de polderbesturen slechts tot het verrigten van het bevolen werk hadden over te gaan, even als een particulier op wien volgens art. 27, litt. d, de zorg voor hét onderhoud vari een aan hem toebehoorenden weg rust. Uit art. 32 kunnen dus m. i. Burg. en Weth. nimmer de bevoegdheid ontleenen, om aan polderbesturen het doen van werken aan wegen te bevelen. Maar vloeit die bevoegdheid soms uit andere bepalingen van het reglement voort. Ik geloof te kunnen aantoonen, dat die bevoegdheid alleen is voorbehouden aan Gedep. Staten, maar dit staat dunkt mij èn door den inhoud èn door de geschiedenis van het reglement vast, dat die magt niet verleend is aan Burg. en Weth. Volgens art. 192 der Grondwet hebben de Provinciale Staten het bijzonder toezigt op alle wegen in hunne provincie, dus ook op de polderwegen. Hiermede stemt overeen art. 137 der Provinciale wet, en aan die bepalingen heeft art. 21 van het reglement zijn ontstaan te danken, waarbij aan Gedep. Staten wordt opgedragen om toe te zien, dat zij aan wie de zorg voor de wegen behoort (dat is volgens art. 27, voor de polderwegen, de polderbesturen) aan hunne verpligtingen voldoen. Volgens art. 22 kunnen Ged. Staten dienaangaande bevelen geven ook aan polder- of waterschapsbesturen. En dit is dunkt mij, in verband met art. 24, de eenige bepaling, waaruit de magt om te bevelen kan worden ontleend. Art. 23 toch geeft die magt niet. Ik deelde den inhoud van dit artikel reeds mede en moet. nu wijzen op de geschiedenis er van, waartoe ik zoo vrij ben aan den Hoogen Raad over te leggen de notulen van het verhandelde door de Provinciale Staten van Gelderland in de zomer-en wintervergadering van het jaar 1857. Zooals het reglement in de zomervergadering van 1857 werd aangenomen (notulen dier vergadering blz. 326), las men in art. 23 (toen 25) niet Burgemeester en Wethouders, maar: de burgemeesters. En wat was het doel der bepaling? Men begreep dat het toezigt, waarvan sprake is in art. 21, niet door Gedep. Staten in persoon steeds behoorlijk kon gehouden worden. Daarom wilden de ontwerpers van het reglement aanvankelijk inspecteurs over de wegen aanstellen, om Gedep. Staten in het toezigt bij te staan. Bij het onderzoek in de afdeelingen der Staten, bleek echter de meerderheid, waarschijnlijk om de kosten, daartegen te zijn, maar om Gedep. Staten toch de hulp, die zij noodig hadden, te verschaffen, werd het hulptoezigt opgedragen aan de burgemeesters. Maar er werd uitdrukkelijk en herhaaldelijk, tot toelichting van den aard van dit AuZptoezigt bijgevoegd, dat zij geene bevelen te geven hadden, dat zij slechts toezagen en hunne bevindingen aan de wegpligtigen mededeelden, terwijl in geval van verschil, Gedep. Staten beslisten (zie notulen zomervergadering blz. 232 vlg., 236, 238 enz., wintervergadering blz. 75 vlg.) Ziedaar de kracht van het laatste lid van art. 23 en de grond van art. 24; waarbij degenen die het hulptoezigt nitoefenen worden verpligt hunne bevindingen aan Gedep. Staten mede te deelen, met bijvoeging dat Gedep. Staten beslissen omtrent de voorzieningen. Nu zijn wel, op verlangen van den Minister van Binnenlandsche Zaken, in de wintervergadering van 1857, in de artt. 23, 24, 25 en 44, n°. 10, van het reglement, de woorden „de burgemeester" en ;,den burgemeester", vervangen dooi „Burg. enWeth." (notulen wintervergadering bl. 103), maar daardoor is de aard van het hulptoezigt niet veranderd, niet te weeg gebragt dat Burg. en Weth. iets over het onderhoud der wegen te bevelen hadden, buiten de gevallen waar hun die magt is gegeven bij art. 179, litt. h, der gemeentewet, welk art. door de woorden: „voor zoover van hen afhangt", hunne zorg zeer beperkt, welke, blijkens de toelichting, zich bepaaldelijk niet uitstrekt over de wegen van een waterschap. (Zie Boissevain, op het artikel). Ik geloof dat volgens art. 23 en 24 de aan het reglement ontleende magt van Burg. en Weth. eindigt met de kennisgeving hunner bevinding omtrent de wegen, en dat het geven van bevelen alleen berust bij Gedep. Staten; dat de zin van art. 32 dan ook deze is, dat die bevelen van Gedep. Staten, door hen aan wie de zorg voor de wegen behoort, dat is, hetzij door Burg. en Weth., hetzij door polderbesturen, hetzij door de beheerders van marken enz., voor zoover de door hen bestuurde ligchamen niet zelve het werk moeten verrigten, worden medegedeeld aan de onderhoudpligtigen. Aan Burg., en Weth. is volgens deze beschouwing niet de bevoegdheid gegeven om ten aanzien van een aan een polder toe behoorenden weg een bepaald werk voor te schrijven en het niet verrigten van zoodanig werk was dus geene strafbare daad. Ik acht dus het cassatiemiddel gegrond en heb daarom de eer te concluderen tot vernietiging van het beklaagde vonnis en dat de Hooge Raad, ten principale regt doende, de requiranten zal ontslaan van alle regtsvervolging, de kosten t« dragen door den Staat. De Hooge Raad enz., Gelet op het middel van cassatie, door de requiranten voorgesteld bij memorie, luidende: Schending van de artt. 192 der Grondwret, 137 der provinciale wet en 21, 22, 24 en 27 van het reglement op de wegen, voetpaden, straten en stegen in de provincie Gelderland, goedgekeurd bij Kon. besluit yan den 8 Dec. 1857, n°. 60, afgekondigd bij besluit van den 16 Dec. 1857, n°. 55, alsmede schending en verkeerde toepassing yan de artt. 23, 32 en 33 van gezegd reglement en 179 der gemeentewet; Overwegende, dat het middel is gerigt tegen de beslissing in het beklaagde vonnis, dat art. 23 van het voornoemde reglement, luidende : „Het aanhoudend en dagelijksch toezigt over het regelmatig onderhoud der wegen en voetpaden wordt aan Burg. en Weth. opgedragen, die, zoo dikwerf zij dit noodig achten, den staat der wegen opnemen en jaarlijks in het voorjaar eene schouw doen ter opneming van de herstellingen, die aan de wegen .... moeten worden verrigt", enz., en art. 32 luidende: „Aan ieder onderhoudpligtige wordt door hen, aan wie de zorg voor de wegen, voetpaden en werken behoort, kennis gegeven van het door hen te verrigten werk en van den daarvoor gestelden termijn. De onderhoudpligtigen zijn gehouden het werk binnen dien termijn te verrigten", in dien zin moeten worden opgevat, dat Burg. en Weth., aan wie de zorg voor de wegen, in hunne gemeente gelegen, ook uit kracht van art. 179 der gemeentewet behoort, aan de onderhoudpligtigen, en dus ook aan de polderbesturen, wanneer deze de onderhoudspligtigen zijn, kennis geven van het door hen noodig geoordeelde werk, en de polderbesturen dan gehouden zijn, dat werk binnen den gestelden termijn'te verrigten ; O. dat deze opvatting is onjuist; O. toch, dat het aan art. 23 voorafgaande art. 21 van het reglement (overeenkomstig art. 192 der Grondwet en het daarmede overeenstemmende art. 137 der provinciale wet) aan het provinciaal bestuur opdraagt het toezigt, dat zij, aan wie de zorg voor de onderscheidene wegen is opgedragen, aan hunne verpligtingen voldoen, welk toezigt, volgens art. 22 van het reglement, de bevoegdheid medebrengt, om de voor de instandhouding, bruikbaar- j heid, vrijheid en Veiligheid der wegen noodige 'bevelen te geven aan hen voor wie de zorg voor dit een en ander is opgedragen; O. dat het niet aannemelijk is dat het reglement naast de bij de artt. 21 en 22 omschrevene bevoegdheid van Gedep. GEREGTSHOVEN. GEREGTSHOF TE "S HERTOGENBOSCH, Kamer Tan Strafzaken. Zitting van den 3 Julij 1880. Voorzitter, Mr. T. H. Bondam. Baadsheeren, Mrs. J. H. C. Cazius , J. P. van Blarkom, M. A. Eekhout, J. van Brakki. Schimmel en E. G. J. Tilman. Openb. Min., Advocaat-Generaal Jhr. Mr. Th. Serkarm. Subst. Griffier, Jhr. Mr. ,T. L. E. M. de Kuijper. Moord, voorafgegaan dook diefstal met behulp van hon enkraak in een bewoond huis. ZAAK VAN A. VAN BEEST. Het Hof enz., Gezien de acte van beschuldiging, ten gevolge van het arrest vau dit Hof van den 18 Mei 1880 door den proc.-gen. opgemaakt, tegen A. van Beest, oud 41 jaren, karman, geborenen wonende te Sleeuwijk, gedetineerd; dat hij wordt beschuldigd van moord, voorafgegaan door diefstal met behulp van binnenbraak in een bewoond huis; Gezien het exploit enz.; Gehoord de mondelinge verklaringen der getuigen; Gehoord het requisitoir van den proc.-gen., daartoe strekkende, dat het den Hove moge behagen den besch. te verklaren schuldig aan : moord, voorafgegaan door diefstal met behulp van binnenbraak in een bewoond huis; en den schuldigverklaarde te dier zake te veroordeelen tot levenslange tuchthuisstraf; dat het Ilof wijders bevele, dat een extract van deszelfs condemnatoir arrest zal worden gedrukt en aangeslagen in de gemeenten 's Hertogenbosch, de Werken en Sleeuwijk, en dat de tot het plegen van den moord gediend hebbende werktuigen worden vernietigd en de overtuigingsstukken aan den eigenaar of regthebbenden worden teruggegeven; Gelet op de verdediging door den besch. en Mr. H. Godefroi, zijn raadsman, daartegen ingebragt; Na te hebben beraadslaagd overeenkomstig de wet; Overwegende dat de besch. in onderscheidene op 16, 17, 23 en 31 Maart 1880 voor den heer regter-commissaris hangende de instructie ondergane verhooren eene omstandige bekentenis van schuld heeft afgelegd, hierop neerkomende: dat hy op Zondag den 16 Nov. 1879 het plan heeft gevormd om bij T. S., te Sleeuwijk, die een vermogend landbouwer iB, te gaan stelen; dat hij den 18 Nov. d. a. v, heeft uitgekozen om dit plan te volvoeren, omdat het meer dan waarschijnlijk was, datS. met zijn bij hem in wonenden neef dien dag naar de jaarmarkt te Gorinchem zou gaan; dat hij wel wist, dat de dienstmeid E. S. dan te hui* zou blijven, doch de hoop koesterde den diefstal ongemerkt te kunnen plegen; dat hij op 18 Nov. te ruim 12 ure *s middags, zijne woning heeft verlaten en gekleed in een blauw kieltje zonder jas er over en met een pet op, den rijksweg is opgegaan; dat hij, na bij K. een borrel te hebben gedronken, bij de loods tegenover diens woning, J. P., arbeider, in dienst bij S. gezien heeft, dien hij wist, dat op dat uur naar zijn huis ging eten; dat hij de laan die regtstreeks naar het erf van S. toegang geeft is voorbij gegaan en den rijksweg vervolgende J. S. heeft zien aankomen, daarom het zoogenaamde Heultje voorbij is geloopen, en toen S. ver genoeg van hem verwijderd was, teruggekeerd is tot bij het Heultje waar hij de sloot regts langs den rijksweg is overgesprongen en langs het griendhoul, naar den zoogenaamden lagen weg, die om het erf van S. heen loopt, is geloopen; dat hij daar bij het hek, hetwelk het meest van de woning van S. verwijderd is, een versch afgesneden elzenstok heeft vinden liggen, dien hij heeft medegenomen om, voor het geval E. S. hem in den weg mogt treden, haar daarmede dood te slaan, opdat zij hem niet zoude verraden ; dat hij aan de woning gekomen door de openstaande buitendeur de geut is binnengetreden, in den koestal gekeken heeft of daar iemand was, en niemand bespeurende den rijshak, die naast de staldeur tegen den muur stond, opgenomen heeft en door de woonkamer naar de keuken gegaan is, wel begrijpende dat in een dezer vertrekken, de geldkist van S. zou staan; dat hij ook daar niemand vindende eerst beproefd heeft het slot van de kist te forceren door den rys« hak tusschen het slot en den deksel te brengen en daarmede te wringen en toen dit niet gelukte, de kist met den rijshak, dien hij in de linkerhand hield omdat hij links is, aan de bovenzijde dervoorplank heeft open gehakt, zoodat de plank spleet en het bovenste ^ gedeelte er afviel: dat hij daarop uit het regter vak der kist de in een papier gewikkelde goudstukken, een linnen' zak met zilvergeld en een almanak met bankpapier genomen, dat alles in de jakken van zijn vest en broek gestoken heeft en met achterlating van den rijshak^ de woning door de geut weder wilde verlaten, toen hij in dat vertrek E. S. ontmoette; dat zij hem vroeg, „wat doe je hier", waarop hij geantwoord heeft: „dat raakt je niet", dat /.ij hem toen met de hand een stoot had gegeven, waarop hij den elzenhouten stok dien hij in de geut bij de buitendeur had laten staan heeft opgenomen en daarmede naar haar geslagen heeft, met de bedoeling haar dood te slaan; dat hij haar het eerst tegen den schouder heeft geraakt, zij zich toen omgekeerd heeft om een bezem te vatten, waarop hij haar tegen het achterhoofd een slag heeft toegebragt; dat zij hem toen met den bezem wilde slaan, hij haar dien ontrukt en in den stal geworpen heeft en haar daarna een derden slag voor het voorhoofd heeft gegeven, waarop zij hevig schreeuwende, achterover op den grond is gevallen, dat zij toen nog niet dood was, en hij daarom, na eerst nog even buiten de deur gekeken te hebben om zich te vergewissen dat er niemand aankwam, een broodmes dat op een tonnetje bij de pomp in de geut lag in de linkerhand genomen en haar daarmede met eene snede den hals heeft afgesneden, dat hij noch aan zijne handen, noch aan zijne kleederen bloed heeft gekregen, mes en stok bij het lijk heeft nedergeworpen, de woning door de buitendeur der geut verlaten heeft en den lagen weg in de rigting naar Almkerk is ingeslagen; dat op dien weg de almanak uit zijn broekzak is gey allen, hij ^ dien geopend heeft en daaruit eenig bankpapier genomen heeft, t geen hij in zijn tabaksdoos heeft gestoken, dat bij dat openen eenige stukken van bladzijden aan de rugzijde aan elkaar gehecht er uit zijn gevallen en hij die heeft laten liggen, dat hij "*gt bij die plaats, gelegen tegenover het heultje op den rijksweg op ongeveer zeven passen voorbij de plaats, waar hij het eerst op <ien lagen weg gekomen was, den almanak met het overige bankpapier in het karrespoor gelegd, en van weerszijde zand daarover heeft gedaan, zoodat die ongeveer tien centimeter onder de aarde egraven lag, terwijl hij het einde van het bandje, waarmede die almanak omwonden was, boven den grond heeft laten uitsteken, ten einde dien later gemakkelijk te kunnen terugvinden; dat hij et papier dat om de goudstukken zat op den lagen weg heeft weggeworpen, dat hij niet heeft nagezien hoe veel bankpapier in den almanak geborgen was en hij in den loop van den dag het medegenomene nageteld en toen bevonden heeft 30 gouden tienguldenstukken, ongeveer 50 gulden aan zilvergeld en 7 bankbiljetten waaronder zeker meer dan een van fl. 100, alsmede een muntbiljet van fl. 10, welk papieren geld hij later verscheurd en verbrand heeft, toen hij zag dat daarop stempels van namen en handteekeningen voorkwamen, omdat het daaraan zou kunnen worden herkend; dat hij, na den almanak begraven te hebben, i'egtstreeks naar de herberg der weduwe V. is gegaan, alwaar hij een borrel gedronken en eene boodschap aan den zoon van B. gegeven heeft en dat hij van daar langs den rijksweg te één ure naar zijne woning is teruggekeerd; O., dat de besch. ter openbare teregtzitting van den Hove in zooverre op deze bekentenis is terug gekomen, dat hij heeft beweerd ' en door hem op den lagen weg, gevonden elzenstok te hebben "ledegenomen „om zich zoo noodig tegen den kwaden hond van ' • te verdedigen" en niet „om voor het geval E. S. hem in den ^eg mogt treden haar daarmede dood te slaan, opdat zij hem niet ' zoude verraden;" terwijl de besch. als grond voor deze gedeeltelijke herroeping zijner bekentenis heeft opgegeven, dat hij de laatste ^'oorden wel kan hebben gezegd maal, ,jat ],jj ,je tot }iem gerjgte < vragen dan niet goed heeft verstaan; 1 O. dat die grond, reeds op zich zelf onaannemelijk, ook ten eenen- < ®ale in strijd is met hetgeen ten processe is gebleken; dat toch 1 i besch., toen hij, na gedurende ettelijke weken de justitie op een ! dwaalspoor te hebben geleid, eindelijk tot bekentenis kwam, in < z '■)11 verhoor van den 16 Maart aanvankelijk ook wel heeft opge- f Seven den elzenstok te hebben medegenomen om zich zoo noodig ] egen den kwaden hond van S. te verdedigen, maar reeds in zijn < v erhoor van den 17 Maart daaraanvolgende op die opgave is terug- £ gekomen en bekend heeft dien stok te hebben medegenomen om in- l ?!eval de meid hem in den weg mogt treden haar daarmede dood 1 ® slaan opdat zij hem niet zou verraden, terwijl hij bij deze laat- < Me bekentenis in zijn verhoor van den 23 Maart niet alleen is ( •)vcn volharden, door te verklaren : „zooals ik reeds vroeger zeide, '' nam ik den elzenhouten stok, dien ik op den lagen weg vond lig- f op om haar (E. Za£ K„rr 61 °Peilende eene meid met afgesneden hals op den vloer kc laan nq!" 'j" zo°danig daarvan ontstelde, dat hij dadelijk door de en K. ,1,0 en straatweg terug is geloopen, naar den wegwerker w dezen 66F pas van afwoont, is toegegaan, en met Se heeft gezien 7'"' ?" is teruggekeerd; dat hij toen nader zij sintfi „ , venloos achterover op den vloer lag eenig- en geneoen tm; lnke™jde met °yer elkaar gekruiste armen en za&m be klomn 13 " * i'i ee' gekleed was , dc mouwen opgestroopt ac toes ]??!, ?■" ,!m<? en b'j ,het MJk ter hoogte van het hoofd het da g. i hij herkent m het hem ter teregtzitting vertoonde en ijs. dat toen vol bloed zat, terwijl eene groote plas bloed bij en onte der het lijk lag, maar uit de wonde geen bloed meer vloeide; hij " K-ï dat toen hij met L. H. ten 1 ure 's namiddags aan Ier de woning van T. S. kwam, hij E. S. met afgesneden hals op den »n- grond, zag liggen en terstond bespeurde, door met zijne hand aan ast de slapen van haar voorhoofd te voelen, dat dit nog wel warm was iil- maar dat zij zich niet meer bewoog en reeds overleden was • dat de een weinig boven het hoofd de ter teregtzitting voorhanden elzenng houten stok lag en iets lager bij het hoofd het ter teregtzitting ;n, liem vertoonde mes; dat de deur, die uit de geut naar het woonst vertrek leidt, openstond, en hij door die deur het keeshondje van [at ö., rustig bij den haard zag liggen; dat hij de komst van de maen rechaussées en van S. en B. D., die al spoedig kwamen heeft afen gewacht alvorens verder onderzoek binnenshuis in te stellen ■ dat iet nabij de pomp in de geut een gebroken zeepbak lag en geschilde en aardappelen stonden terwijl buitenshuis op een rek nabij het ;m schuurtje, op korten afstand van de woning gelegen, het eewas>ft schen vaatwerk lag; ö ar 3°. T. S., dat toen hij in den namiddag van 18 Nov. 11. tegen »n 2 uur van de markt te Gorcnm huiswaarts keerde met zijn neef ig B. D., die bij hem inwoont, hij zijn dienstmeid levenloos met afin gesneden hals en in de binnenkamer zijne groote eikenhouten kist ie van voren opengehakt vond, zoodat het bovenste gedeelte van dé ,d voorplank er geheel voor weg en de beide binnen vakken zigtbaar le waren; dat het slot, waarmede de deksel der kist toegesloten ,e wordt, nog met de onderste schroeven in de kist vast zat en nog n, gesloten was, maar met den sleutel niet kon worden geopend dat et het blijkbaar was geforceerd, dat hij in die kist, welke in twee it vakken een groot links en een klein regts verdeeld was, zijn geld is bewaarde bestaande in bankpapier, goudgeld en zilvergeld; dat e- hij het groot bankpapier in een ouden almanak met groen kaft 3- sloot, die met een daaraan zittend bandje werd toegebonden; dat it hij in dien almanak daags vóór de Gorcumsche markt nog aanir wezig had gezien: 2 bankbilletten ieder van fl. 1000, minstens 4 ij van fl. 300 ieder, 3 van fl. 200 ieder, en eenige. vermoedelijk 8, g elJc ,va" f 10°' terwijl in een grauw papieren zakje minstens 30 p gouden tiengulden stukken en in een linnen zakje plus minus c- fl. 70 aan zilvergeld zich bevond; dat hij in een anderen almanak :r zijn papieren geld beneden de waarde van fl. 100 opborg en in den e morgen van den 18 Nov. 11. voor hij naar de markt te Gorcum e ging, dezen laatsten almanak uit de kist heeft genomen en bij zich gestoken, terwijl hij in het regtervak van de kist den almanak ij met groot bankpapier en de builtjes met goud en zilvergeld liet 5t liggen en na de kist gesloten te hebben den sleutel bij zich stak • a dat toen hij bij zijne tehuiskomst de kist aldaar verbroken vond, it hij zijn arm m het regtervak gestoken hebbende en dit ook on. derzocht hebbende al spoedig ontdekte dat zoowel de almanak met - bankpapier als het goud en zilvergeld verdwenen waren; dat hij - er bij tegenwoordig is geweest toen de regter-commissaris op 18 " ^aart .'f80, °P aanwijzing van den besch. in den lagen weg onder i oleeuwijk den almanak liet opgraven, dien hij terstond als zijn i eigendom herkende en dezelfde is welke hem ter teregtzitting wordt , vertoond; j 4°. B. D., dat hij in den morgen van den 18 Nov. 11. in het. regtervak van de eikenhouten kist, in welke zijn oom diens geld ; bewaarde, den almanak waarin het bankpapier lag nog had gezien als ook het builtje of zakje, waarin de gouden tiengulden stukken i lagen ; dat in den almanak geborgen waren 2 bankjes van fl. 1000 [ ieder en een pak biljetten vanfl. 100 en meer ieder, terwijl het papier i van mindei dan fl. 100 waarde in een anderen almanak bewaard i werd die door S. werd medegenomen naar de markt te Gorkum ; l dat hij met S. 's morgens kwart na 7 uur derwaarts is vertrokken, t en E. S. hem vooraf met het broodmes dat op de tafel in het : ; woonvertrek lag, een boterham heeft gesneden, dat E. dien dag de 1 • 14daagsche wasch had en gewoon was dit werk buitenshuis in i ■ een waschhok te verrigten, dat zij om 12 uur Gorcum weer heb- ] ben verlaten en tegen 2 uur te Sleeuwijk teruggekeerd, veel volk i en de marechaussees bij zijn woning aantroffen ; dat zij door de buitenzijden in de geut tredende het lijk van E. S. midden in de geut en daarbij hetzelfde broodmes met bloed bevlekt zagen liggen, en in het woonvertrek de eikenhouten kist opengehakt vonden^ terwijl daaruit verdwenen waren zoowel de portefeuille met bankpapier als de zakjes met goud- en zilvergeld; dat voor de kist op den grond de rijshak lag die gewoonlijk in den koestal op den stalriggel boven de koeien wordt geborgen en dezelfde is welke hem ter teregtzitting wordt vertoond, terwijl de in judicio voorhanden bijtel die ook altijd daar werd opgeborgen door get. met \ omgebogen punt gevonden werd in den koestal vóór de koegeut t op den grond; dat de wasch geheel door E. S. bleek gereed te t zijn gemaakt en ook het vaatwerk afgeboend en de aardappelen e geschild waren, toen get. en S. te huis kwamen; dat S. 2 honden « hield, één grooten die bij het huis vast lag, oud en geheel afge- b leefd was en niet meer aansloeg, en een keeshondje dat zeer waakzaam was maar weinig kwaad kon doen ; dat hij op 22 Nov. d. a. v. met J. F, op het erf van S. heeft gezocht op de plaats waar het v bij 't lijk gevonden stuk elzenhout was gebleken te zijn afgesneden, 11 en aldaar op den lagen weg, toen de in judicio voorhanden aan si elkaar geplakte achtereinden of strooken van eenige doorgescheurde 1( bladzijden van een ouden almanak heeft gevonden, die later bleken te passen aan de halve bladzijden welke nog lagen in de op 18 Maart 1880 op aanwijzing van den besch. door getuigen opge- w graven almanak; dat deze terstond door S. en getuigen herkend, nog het bankpapier voor het grootste deel inhield, dat er tijdens sj de vermissing zich in bevond en dezelfde is welke hem ter teregtzitting wordt vertoond; 5°. P. D., dat zij op den 18 Nov. II. omstreeks half tien ure in ra de woning van T. S. is gekomen om E. S. op te zoeken, die zij wist dat alleen te huis was, dat E. het erg druk had met de wasch w en haar daarom verzocht de aardappelen te schillen aan de groote w tafel in het woonvertrek, dat get. om 11 uur weer van daar is w vertrokken en E. S. toen de wasch nog niet geheel gereed had, vi daar er nog een kuip met goed op de pomp in de geut stond ter- w wijl ook het vaatwerk nog moest gewasschen worden; hi 6°. J. F., dat hij op 18 Nov. 11. als naar gewoonte om 6 uur zi 's morgens bij S. is gekomen en 's middags om 12 uur naar huis lë is gegaan om te eten, na den geheelen morgen op 200 passen van de woning met het snoeijen van boomen te zijn bezig geweest; g( dat hij voor hij ging eten nog even in den stal is geweest om het sc veulen drinken te geven en E. S. toen nog even heeft gesproken buiten de woning van S. bij het waschhok; 7°. G. Z., dat hij op den 18 Nov. 11. aan het houthakken was er met eenige andere houthakkers op 200 passen van de woning van gt S. en om 12 uur met hen op eene plek iets nader bij die woning h( koffy heeft gedronken, dat daarmede een kwartier uurs heengaat pi en toen zij omstreeks 10 minuten daarna aan het houthakken d€ waren, hij uit de rigting der woning van S. een geschreeuw heeft h( g;ehoord als van een varken dat geslacht wordt; dat hij toen tegen nt zijn kameraad zeide: „we kunnen van avond nog vet gaan prijzen" T, en later nog aan dezen heeft gevraagd: „willen we 'eens naar be het varken van S. gaan kijken"; dat hij ruim een kwartier later wi nogmaals een geschreeuw als van een varken heeft gehoord, maar B dat^dit langer aanhield en kwam uit de rigting van den molen; de 8. J. G. V., marechaussee, dat hij zich op den 18 Nov. 11. tè na } um: "s namiddag» naar de woning van T. S. heeft begeven aldaar heeft aangetroffen de getuigen L. H. en J. K., dat kort daarna an ook S. en zijn neef B. D. huiswaarts keerden en hij zich met hen en in de woning heeft begeven; dat hij vervolgens bij de woning en an op den lagen weg alles heeft afgezocht en op dien weg nabif het as hek dat het meest van de woning verwijderd is, de stam vaneen lat elzenstruik heeft gevonden waarvan een stuk versch afgesneden n' 7as: dat hij van dien afgeknotten tak nog een stuk heeft gesneag den en het hem daarna is gebleken, dat de bij het lijk gevonden n- en tn judicio voorhanden elzenhouten stok op het boveneind van m het door hem afgesneden stuk mede in judicio voorhanden volkomen a- past; if 9. J. A. 13., dat op 18 Nov. 11. des namiddags kwart voor een flo hU-t' £ siagter bij hem aan den molen een varken heeft geslacht de buitenshuis; dat get. toen op den Keiweg ongeveer lOO passen et van zich af een met grooten man met blauwen kiel aan en een pet op van den molen af zag loopen, en eenige minuten later dien >„ h • »!" man trT , molen zaS toe komen, dus teruggaan, terwijl .n hij een oogenhhk later was verdwenen: J° ' '' dat op Dinsdag 18 Nov. 11. 's namiddags'even vóór ï W ?<= t mt ngtins dei' woning van S. in zijne her- ,p pplpvpn / f" n\aa" zckereri va» D- een borrel te hebben gege\en er zelf ook een heeft gedronken: dat de besch. slechts kort n w T, rrfV"? zeer ge-'aaSd was%, zeggende: „ik moet naar o- 1 an 1 honger ; dat de besch. 