Israelietische nieuwsbode; wekelijks orgaan voor Israelitische belangen, jrg 6, 1880, no. 8, 20-08-1880 
Zesde Jaargang, 1880-5540. N°. 8. MAELIBTISCHE MEUWSBODE. êrpöti kiuia. Yerschijnt eiken Vrijdag. Prijs per jaar voor Amsterdam /4; voor de overige plaatsen binnen het Rijk fr. p. p. ƒ4.50; te voldoen per kwartaal. Afzonderlijke nommers ƒO.lO. Abonnementen op dit Blad ontvangen het Driemaandelijksch Tijdschrift Israëlietische liCtterbode è. ƒ 1 per jaargang, terwijl de prijs daarvan anders ƒ2 is. Bijdragen en Berichten in te zenden vóór Woensdag en Advertentiën uiterlijk vóór Donderdagochtend 9 uur. Vrijdag 20 Vugusliis. Eedaoteue: M:. IïtOEST' Mz. UiTGBVEEs; Van Es & Joach.imstlial. Bueeau: Muiderstraat 6, Amsterdam. PRIJS DER ADVERTENTIE N. Van één tot regels, gewone letter ƒ0.50, elke regel meer 10 cents. Grootere letters worden berekend naar de plaats, die zij innemen. Aanvragen om en vermelding van liefdegiften met 30 pCt. rabat. Ongefranheerde brieven en toezendingen worden niet aangenomen. Agenten: Gebrs. Belinfante, te ’sHage-, Gebrs. Haagens, te Rotterdam) G. da Costa Goraez de la Penha, te Utrecht-, S. M. Meijer, te Groningen. Met hei Agentschap voor de aanneming van Advertentiën, heeft zich voor Rotterdam ook belast de firma Aijgh & vaa Ditraar, afdeeling iklgemeen Advertentiebureau en bureau van «De Aankondigee.” SIVIPPERS VIT DE OUDE DO»S. Reteospective medeueelingen, beschouwingen EN OPMEKKINGEN l), I. Vereeniging tot hervorming van het Jodendom in Nederland. {Vervolg.) Den 21sten December 1839 had Amsterdams waardige opperrabbijn de wel-eerw. heer S. Berenstein het tijdelijke met het eeuwige verwisseld. De schrijver van Het Am.sterdamsche Opperrabbinaat zal het leven en werken des overledenen niet beschouwen, noch de lange tijdruimte, waarin hij over de belangen der Amsterdamsebe Israëlietische gemeente waakte, tot een voorwerp van onderzoek maken. „Genoeg lofredenen, en waarlijk niet altijd waardige voegt hij er in een tusschenzin alleszins terecht hij zag de maand die op zijn dieptreffend verscheiden volgde, te voorschijn komen.’' 1) Hij wil slechts zijn lezers onderhouden over de keuze van een nieuwen opperrabbijn. Hij wenscht „door eene duidelijke uiteenzetting van de tegenwoordige gesteldheid der voornaamste Israëlietische gemeente van ons vaderland, aan den eenen kant al het gewicht te doen kennen van die handeling, die binnen eenige maanden [wij cursiveeren] door de Amsterdamsebe Israëlieten zal worden verrigt [de vacature duurde, zooals bekend is, ongeveer 35 jaren], aan den anderen de .vereischten op te geven, welke bij zoodanige keuze in het oog te houden en te vervullen zijn.” Hoewel hij den lezer zal moeten doen inzien, waardoor alles zoo werd als thans m, zal hij nochtans zijn aanmerkingen, met alle mogelijke omzichtigheid en gematigdheid in het midden brengen. Is de keuze van een opperrabbijn voor de Amsterdamsebe gemnente niet alleen voor Amsterdam, maar voor geheel Nederland van het hoogste gewicht, en de schrijver tracht dit in bijzonderheden uiteen te zetten zij is het zeker voor Amsterdam. Immers «alle groote steden be„zitten dit eigenaardige, dat bij die voor„werpen, die uit verschillende oogpunten j,kunnen worden beschouwd, de uitersten ),zich scherper vertoonen. En natuurlijk; ijdaar waar de kleinere omvang der steden ),gedurig aanrakingspunten oplevert tusjjSchen de onderscheidene klassen der in„woners, geleidt die ontmoeting van elkanuders gevoelens en meeningen onfeilbaar ),tot verzoening; daarentegen kan in groote steden iedere partij talrijke volgelingen ■Winden, die van de anders denkenden zich ■igeheel kunnen scheiden, en dus de klove »al wijder en gapender maken. Helaas ! »deze stelling werd bij de Israëlietische ’i&emeente te Amsterdam maar al te zeer jjbewaarheid. Nergens staan de partijen »scherper tegenover elkander; nergens vindt )>Qien grooter verschil in godsdienstige ge■Woelens en levenswijze. De eenen” —en 'laartoe behoorde voorzeker niet onze schrijdie zich noemt: ~Een Israëliet, vol voor onze heilige godsdienst en verkering voor ons geloof’ „losgescheurd 'Wan aUe geloof, vrij van alle godsdien- Wij waren eiken avond ter groote syna®‘'ge bfl de daar gevierde treurpleebtigheden ,®Benwoordig, maar herinneren ons zeer goed, sommige der daar uitgesproken treurredenen ? lachspieren der talrijke toehoorders in bewebrachten. B- ~stige banden, hebben zich aan eenlevens,,wijze overgegeven, waar elke invloed der „belijdenis wordt geweerd; voor hen be„staat er noch sahbath, noch feestdag „soms ook geen werkdag; voor hen geen „synagoge, geene gebeden, geene godsdien„stige bijeenkomsten, geene Israëlieten; zij „zijn Joden, doch slechts in een negatieven „zin; zij zijn Joden, omdat zij geen andere ~geloofsbelijdenis toebehooren, omdat zij „geene Christenkerken bezoeken, omdat zij, ~wegens het tegen hen heerschende voor„oordeel, van Jalle Christengezelschappen „zijn uitgesloten. De anderen” ook tot hen behoorde de schrijver niet „wier „geest in alle mogelijke geloofsboeijen ge„ketend ligt, laden, behalve de in den „tegenwoordigen tijd reeds zoo moeijelijk „te vervullen godsdienstplichten, nog andere „vrijwillige lasten op zich en pogen zelfs „lederen vrijgelaten stap op de levensbaan „door nieuwe hinderpalen te belrmmeren; „deze bezitten eigene afzonderlijke rust [?] „feest- [?] en vastendagen; onze synagogen „zijn hun niet heilig genoeg; onze gebe„den nog te kort en bevredigen hun ge„voel volstrekt niet. Een derde partij, die de beide anderen in getalsterkte overtrof en tusschen haar instond, scüijnt onze schrijver niet gekend te hebben. Volgens hem splitste zich de gemeente in de door hem genoemde en geschetste familie Lehren „en hun aanhang”, tot welken aanhang hij allen brengt, die niet tot de partij der „ongodsdienstigen” en der «koelste onverschilligen” behooren. Men verwacht ook van den schrijver, dat hij den lezer mededeele wat hij iu een opperrabbijn voor Amsterdam noodig acht; hij zal dit ,wellicht” nader op een meer duidelijke wijze kenbaar maken. Zooveel wij weten heeft hij dit niet gedaan. Wel zegt hij, welken man als opperrabbijn niet gekozen mocht worden. ,/Een man, die ’s morgens twee maal zoo„lang bidt als wij, vervolgens zich in de „studie van den Thalmud verdiept, te mid,,dernacht de verwoesting van Jeruzalem „beweent, tot de morgenschemering over „zijne folianten suft, tweemaal ’s weeks ~vastendag houdt, waartegen hij drie of ~vier maal ’s jaars gelegenheid heeft zijne „gemeente over zijne diepe wetgeleerdheid ~in verbazing te brengen, doch verder zich „om haar niet bekommert dan wanneer hij ~een huwelijk heeft in te zegenen of het „een of ander casuistisch pleit te beslissen „zulk een man kan een zeer knap, braaf ~mensch zijn, maar is inden tegenwoordigen „tijd nog geen Rabbijn, geen zielverzorger. „En echter, geeft men dit geslacht [dat der Lehrens] en deszelfs aanhang gehoor, dan zal „er hij de keuze eens opperrabbijns uitsUdtend „op deze eigenschappen worden gelet. [Wij heb- „ben gecursiveerd]. Mogt men u zeggen, ~dat de door hen aangewezen persoon „meer dan deze hoedanigheden bezit, houdt ~u dan nu reeds overtuigd dat zulks slechts „in schijn zal wezen om u een rad voor „de oogen te draaien en u aldus te mis,,leiden, want deze heilige mannen zullen „dit vroom bedrog niet ontzien.” De latere gebeurtenissen hebben den schrijver, die ook toen met de insinuatie van «vroom bedrog” voor den dag kwam, in elk opzicht gelogenstraft. Het „vroom bedrog” was niet aan die zijde, maar wel aan die van den schrijver, die zich godsdienstiger en vromer voordeed, zooals wij aanstonds nog zullen zien, dan hij was. Getrouw aan ons besluit, onthouden wij ons van het noemen van namen, waar de personen zelven zich met het schild der anonimiteit hebben gedekt; het zou anders blijken, dat de schrijver van Het Amsterd. Opperrabbinaat bij de ondeugd van bedrog die van huichelarij paarde. Tegenover die mannen, die met zooveel ernst en standvastigheid, met zooveel vuur en geestdrift hun doel vervolgen, ontmoet de schrijver nergens ijver, nergens werkzaamheid, nergens begeerte om eenig, zelfs het geringste otfer voor de zaak der waarheid te brengen. Door wie zal de keuze eens opperrabbijns moeten geschieden? Op deze vraag antwoordt de schrijver; ~De Israëlietische ge„meente te Amsterdam splitst zich helaas! „in twee zeer ongelijke deelen; in hen ~die door hunnen rijkdom zich alle mo„gelijke levensgenietingen kunnen ver„schaffen, en in hen die door hunne diepe „ellende en ten top gestegen armoede ook ~zelfs de noodzakelijkste levensbehoeften „moeten derven. Tusschen de dunne gele„deren dier zonen der fortuin en de maar „al te digte drommen van hen die kommer „en lijden verteert, staat een aan de tal,,rijkheid der gemeente op verre na niet „geëvenredigde middelstand in. Wegens „zijn geringen omvang bezit deze stand „hoogstwaarschijnlijk weinig invloed op de „keuze van een opperrabbijn”, terwijl de armen daarbij tot zelfs de minste stem derven. „En wien zal nu wel anders de „keuze eens opperrabbijns worden toevertrouwd dan den rijken?” „Beschouwen wij thans die rijken. Be„halve het geslacht des Heeren Lehren „en hunnen aanbang, behooren alle ande[wij cursiveeren] verder tol die partij, „welke wij hierboven beschreven hebben „en die, zich aan alle belangen der gods,,dienst onttrekkende, ter naauwernood nog „in naam Joden zijn! die wel schouw,,burgen, concerten en andere oorden van „uitspanning en vrolijkheid, —■ doch nooit „onze synagogen bezoeken!.... De rijken „moeten een opperrabbijn kiezen! Voor „wien? Voor zij behoeven geen „rabbijn! Voor de overige leden der „gemeente p deze kennen . zij schier niet; „deze vormen het publiek niet, waarmede „zij gewoon zijn om te gaan! En „zouden nu deze op eens, door eene heilige „ingeving bezield, eene werkzaamheid ten „toon spreiden in staat om de rustelooze „bemoeijingen tegen te werken van hen, „die, onbekend met de behoeften des tijds, „in eene verkeerde rigting onvermoeid hun „doel vervolgen! Hoe! terwijl zij heden „nog voor het ligchaam zorgen, in zinnelijk „genot zwelgen, den dag in maaltijden, „den avond in uitspanningen en genie„tingen dooden, zouden zij mo[r]gen ont„waken, niet meer in het gewaad der „zinnelijkheid, maar als nieuw-geborenen? „zou een verjongd bloed door hunne al„geleefde harten stroomen?” enz. En toch is er nog menige rijke familie, die, ondanks haar groot vermogen en haar aardsche welvaart, nog niet ongevoelig is geworden voor de welvaart harer ziel. Yelen, die wellicht de synagogen verlaten, omdat zij er niet in vonden, waaraan hun hart behoefte gevoelt, en die juist daarom eene wijziging wenschen, opdat zij er weder mogen terugkeeren, roept de schrijver toe: «dien weg moest gij niet kiezen, ~om tot ver beteringen te geraken; gij moest ~de openlijke zamenkomsten met uwege,,loofsbroederen niet verzaken; daardoor ~liet gij dat, wat gij veranderd wenschtet ~te zien, slechts te dieper inwortelen, ter,,wijl gij door een onophoudelijk verschij„uen in de Synagoge al meer en meer „den prikkel had[t] gevoeld, om naar uw ~beter oordeel veranderingen en wijzigin„gen te doen plaats vinden; want welk ~antwoord wacht u thans op uwe klag„ten over onvoegzaamheid en andere ver„keerdheden ? men zal u zeg’gen : dat het ~u niet aangaat, daar gij toch nooit op „die plaatsen verschijnt die gij naar uwen ~zin verlangt ingerigt te zien; men zal u „toegraauwen; laat hen, die het betreft, „daarmede omspringen ! Zoo zondert men „zich van u af, even als gij u van hen „hebt afgezonderd”. Nog uienigen anderen behartigenswaardigen wenk of ernstig gemeend, mogen wij met het oog op den schrijver niet beslissen wordt gegeven. Zoo wendt de schrijver zich tot de bejaarden, »wier jeugd ~in een tijd viel, waarin men, meer aan „de godsdienst gehecht, nog niet zoo lig-t--,,vaardig alle banden losscheurde, waar„mede zij de geloofsgenooten bijeen houdt; ~waarin nog iedere stap ons de godsdien„slige overeenkomst met hen te binnen „bracht; waarin op den Zaturdag de kalmte „des sabbaths rondom u, plechtigheid en „geest verhelSng in u woonde ; waarin men „slechts in synagogen en bedehuizen zijne „bekenden nog. ontmoette; waarin uwe „vrouwen zelve hare pronk en sieraden, „hare beste kleedingstukken voor het be„zoeken van Gods huis bewaarden.... wel,,ligt hebt gij zelven alle gevoel daarvoor „verloren. Gij bereiktet reeds dien ou„derdom, waarin grootere rust en manue„lijke ernst door het in uwe aderen lang„zamer stroomeude, bloed door de natuur „zelve u wordt opgelegd. Maar uwe kin„deren! Zij groeien op zonder geloof! Zij ~worden rijp zonder godsvrucht! Nooit ~brengt gij hen gij kunt zulks ook niet tot eenig verkeer met hunne geloofs„broederen ! Zij vieren met hen geen feest, „zijn nimmer met hen in het gebed ver,,eend!.... Yoelt gij niet de groote verant„woordelijkheid die op u rust, wanneer „deze rampzalige slagtoffers nalatig,’heid als lijken aan de kust rond drijven „of als schipbreukelingen ellendig en af„gemat ronddolen ? kwelt ouders! u het „schouwspel niet van zoovele jongelingen, ~die alleen dddrom der ontucht in de ar,,men vielen, omdat hun nimmer het een„voudige, het vlekkelooze, het verrukke..lijke beeld der deugd werd voor oogen ge„houden ?,’ Daartegen zal helpen als zij een rabbijn kiezen, zooals hij dien wenscht. ,/Bedenkt,” roept hij hun toe, „dat het ~een uwer duurste pligten is, goed en „bloed op te offeren, opdat hij, die eens „geroepen zal zijn om als geestelijk op,.perhoofd der gemeente op te treden, een ~man zij vol van waarheidsliefde en „echte godsvrucht, bekend met den geest „en de behoeften des tijds, bezield met „den wil van het goede te bevorderen, „met zijne gansche ziel zijner betrekking „toegedaan) een man, wiens woorden zoet,,vloeijend en rijk den mond ontstroomen, ~opdat hij stichtend onderwijze en onder„ wijzend stichte, en het gemoed opheure „en verleveudige j in één woord, een man, ~wiens geest worde voorgelicht door Gods „woord opdat hij het licht verder doe „voortdringen, en het stralen doe schieten ~in de duistere gangen van uwe en uwer „kinderen harten!” Wij komen thans tot het tweede stukje van liet Amsterd. Opperrabbinaat. {Wordt vervolgd.) iHMi iiiima huiiwéirmtutt F i> a n k !• ij k. Do eerste kamer der civiele rechtbank van de Seine, heeft dezer dagen uitspraak gedaan in een proces, den beeldhouwer A. Salomon te Parijs aangedaan door zijn schoonzoon, den advocaat Armand Adam (een Christen) en zijn echtgenoot, dochter van den heer Salomon. Tof dit proces gaf het volgdende aanleiding : In 1868 overleed mevr. A. Salomon, die, toen zij huwde, het Jodendom omhelsde en zij werd op de Israël, begraafplaats van Montmartro ter aarde besteld. Ter vereeuwiging en vereering van de nagedachtenis zijner eohtgenoote, vervaardigde de heer Salomon, een groot kunstenaar, een prachtig mansoleum, dat hij op de Israël, begraafplaats te Pontainebleau deed plaatsen, alwaar hot stoffelijk overschot zijner eohtgenoote sedert was overgebraoht. Deze opgraving mishaagde den heer Adam en zijne vrouw en zij stelden bij de justitie den eisch in, dat deze zou gelasten, dat het overblijfsel van hun moeder en schoonmoeder overgebraoht werd naar het familiegraf op de Katholieke begraafplaats te Auteuil. Het vonnis der rechtbank heeft de eischers in het ongelijk gesteld. Zij overwoog, dat nadermaal mevr. Salomon bij haar huwelijk den Israël, godsdienst, dien van haren man, aangenomen, bij dien overgang volhard en hare kinderen daarin opgevoed had, en er geenerlei laatste wilsbeschikking van haar bestond, met genoemden godsdienst in strijd, dien ten gevolge de aanwijzing van de plaats, waar zij begraven moest worden, moest overgelaten worden aan den wil van haar echtgenoot. De rechtbank verklaarde derhalve, dat de persoonlijke keuze van den heer Salomon, omtrent het graf zijner vrouw deugdelijk was. {A. 1.) De gemeenteraad te Sedan heeft besloten do helft der kosten van den muur en het hek aan de nieuwe synagoge aldaar, die op 25 dezer zal ingewijd worden, voor rekening der gemeente te nemen, mits die helft der kosten het bedrag van 6000 francs niet overtreft. {A. 1.) Dnitschland. Do rabbijn Isaak Lange, te Halberstadt, van wiens overlijden wij in ons vorig nommer melding maakten, genoot het eerste hooger onderwerp in de talmoed bij zijn lateren schoonvader, R. Mordechai Wotzlar, rabbijn te Gudensberg, bij wien hij vijf jaren bleef! Hierop bezocht bij gedurende drie jaar de leerschool van den rabbijn S. B. Bamberger te Wurzburg en daarna gedurende een half jaar die van den rabbijn Jac. Ettlinger te Altona. Van daar ging hij naar Halberstadt, waarheen hij dooiden Commerzienrath Joz. Hirseh tot huisonderwijzer van diens beide zonen werd beroepen. In deze betrekking bleef hij verscheidene jaren werkzaam tot dat hij door den curator der stichting Behrend Lehmann, te Halberstadt, tot klausrabbijn werd benoemd. Bij deze betrekking kwam die van rabbinaats-assesor enz. Hij was een der eerste rabbijnsche autoriteiten van Dnitschland, kende alle 6 traktaten der Misjna met de commentaren van Bertinoro en Heller woordelijk uit het hoofd, hield zich de;: ganseben dag onledig met talmoedische en halachische studiën en onderwees zoowel jeugdige knapen van 9 tot 10 jaar en ouderen van dagen. Hg was de gepersonificeerde bescheidenheid en van een innemend, beminnenswaardig karakter. Hij fungeerde tevens als nSsn Sra, Niip en bestuurslid van verscheidene gemeentelijlse instellingen, welke functiön hij met de meeste nauwgezetheid waarnam. Bij zijn teraardebestelling op 25 Menachem-Ab werd zijn groot verlie.s geschetst door een zijner leerlingen, een koopman te H., door zijn ambtgenoot G. Jüsaphat, door de rabbijnen ddr.Anerbach,Hildosheimer en Lob, respectievelijk uit H., Ber- lijn en Altona. ’s Namiddags werd hij in het graf gevolgd door zijn leerling den heer Aron Hirseh, een der chefs van de alom beroemde , firma Aron Hirseh & Söhne. Deze was niet alleen een uitstekend Talmoedist, maar ook in : profane wetenschappen zeer ervaren. Ofschoon orthodox Israëliet stond hij in hoog aanzien bij zijn medeburgers. Hij was lid der kamer van koophandel, waarin hij een hooge positie innam en hem vele werkzaamheden werden opgedraj gen; ook werd hij door haar vaak als gedelegeerde bij vergaderingen afgevaardigd. Ook bij [. andere handelsinstellingen werd hij als lid ge- kozen en oefende cn’p door zijn algemeena weldadigheid. Vrijheer Von Rast, kamerheer aan het hof van Saksen-Cobnrg (een niet-Israëliat) heeft aan den magistraat van Coburg een kapitaal van 40.000 gulden tob een nijverheidsbenrs aangeboden, bestemd voor zonen van onbemiddelde ouders, die zich tot ambachtsman willen laten opleiden. 2|3 der renten zijn voor Protestanten en 1/3 voor Israëlieten bestemd. Dezelfde edele on weldadige man hoeft 10 bedden in het Coburger landsziekenhuis gesticht, voor 5 zieke mannen en 5 zieke vrouwen, met bepaling, dat telkens drie Protestantsche en 2 Israëlieten van elk geslacht daarin opneming en verpleging moeten vinden. Mocht er het bepaalde aantal Isr. mannen en vrouwen niet zijn, dan mogen de bedden, voor do Israëlieten bestemd, bij uitzondering ook voor Protestanten gebezigd worden, doch altijd zoo, dat geenszins en to geener tijd,dit de afwijzing van Israëlieten gevolge mag hebben. (ƒ. W.) De Pfalzer Zeitung bericht : Te Albersweiber bij Landan ontstond don 26 Juli brand in een huis, terwijl de meeste bewoners op het land met den oogst bezig waren. Een kind bevond zich in het grootste levensgevaar. De toegesnelde mannen waagden het niet het kind te redden; niemand wilde het arme wicht redden. Daar drong de vrouw van den roskammer Machol Kabn moedig ia het huis ea redde met Gods hulp het kind, waarbij de vlammen haar kleoderan gedeeltelijk verbrandden. Eenige maanden geleden liep te ülm het gerucht, dat in zeker logement een officier van het 6do regiment infanterie op afsehuwelijke wijze en met niet te herbalen uitdrukkingen tegen de Joden in ’t algemeen en m ’t bijzonder was losgevaren en toen een aanwezig Joodsch koopman hem deed opmerken, dat bij het toch te bont maakte en eindelijk moest ophouden, had hij deze onverhoeds in het aangezicht geslagen. Den volgende dag diende de beleedigde een aanklacht in bij de regiments-kommendant. Men hoorde lang niets meer van deze geschiedenis. Den 30sten Juli was echter aan het raadhuis te ülm een vonnis aangeslagen, waaruit blijkt, dat de officier, kapitein on compagniechef in genoemd regiment door do niiliiaira rechtbank van revisie tot 3 weken gevangenisstraf er; in do kosten van het proces, terwijl het aan den beleedigde werd vrijgelaten om ten koste van den officier dit vonnis aan het raadhuis te doen aanplakken. Het vonnis droeg de bekrachtiging des konings. Onlangs is een kleindochter van sir Mozes Montefioro met graaf Ricci te Parijs door een predikant der Èeform-gemoente in den echt vereenigd. De bruid is, zooals bekend is, Jodin, de bruidegom behoort tot de Anglikaansche kerk en daar men wederzijdsch overeengekomen was, niet van godsdienst te veranderen, kon men in Parijs geen geestelijke vinden, om bet huwelijk te voltrekken. De familie der bruid bad zich hierop naar Berlijn tot het bestuur der Joodsche Jleform-gemeente gewend, met het verzoek, een harer predikanten naar Parijs te zenden. Dit verzoek werd op het voorkomendst ingewilligd en door dr. Oppenheiiner is dezer dagen in het Engelsche gezantschapshotel te Parijs het trouwen van het paar in de Duitsche taal geschied. Dat deze kleine «handelsreis» voor den geestelijke zeer productief was, behoeven wij bij den rijkdom der Montefiore’s niet eerst te vermelden. {8.8.G.) Volgens den Westphalischer Merkur wordt in Duitsohland op het oogenblik rondgezonden en druk geteekend een verzoekschrift aan Von Bismarok, strekkende om maatregelen te nemen* tegenover het hand over hand veldwinnende Jodendom. De adressanten gelooven, dat het beoogde doel het best zal worden bereikt, wanneer Ie de verdere immigratie van Joden, vooral van uit Polen, wordt tegengegaan; 20. wanneer da takken van industrie in Duitsohland ’t meest door de Joden gedreven beurszaken, bankzaken, dagbladpers zwaar worden belast, en 30. wanneer ze volkomen worden uitgesloten van alle openbare betrekkingen. Het is niet zeer waarschijnlijk, dat dit plan slagen zal- (A. V. d. D. Oostcni'ijk-Hoiigapijc. In Petrozsmy (Hongarije) hebben een Israëliet en eone Katholiek bij schriftelijk contract een huwelijk voor den tijd van drie jaren gesloten. Het potsierlijkste bij deze geschiedenis is echter, dat de gestrenge heer stoelrechter het contract niet alleen als getuige onderteekend, maar er ook zijn ambtszegel op afgedrukt heeft. Daar een knaap uit dit zonderling huwelijk ontsproten, iu de Israël, geboorte-registers werd ingeschreven, kwam de zaak ingevolge een klacht van den bissohop van Zevenbergen ter kennis van den Hongaarseben minister van eeredioDst, die bevolen beeft, dat do knaap, als beboerende tot den Katholieken godsdienst, in do genoemde registers geschrapt en dat tegen den stoelrecliter en de overige medeplichtigen een rechterlijk onderzoek ingesteld zal worden. R II i» 1 a n d. Dr. Harkavy heeft in de nieuwe verzameling van handschriften dor keizerlijke bibliotheek te Petersburg het grootste gedeelte van Sa’adja’s Arabischen commentaar op Jesaja ontdekt. Tot dusver was alleen zijn Arabische vertaling van Jesaja bekend, waarvan door prof. Lagarda te Göttiugen een nieuwe uitgave wordt voorbereid. {Athenaeum.) De vereeniging tot verspreiding der wetenschappen onder de Joden van Rusland heeft het verslag over hare werkzaaml.eden gedurende de jaren 1878 en ’79 in ’t licht gegeven. Zij tolde bij het begin dezer periode 298 leden ; hiervan traden 30 nit en kwamen 81 er bij, zoodat zij er thans 349 heeft. Het is der vereeniging verboden geworden aan studeerenden op buitenlandsche instellingen (zooals aan het seminarium te Breslau) te ondersteunen 1). Een voorstel, om oude en broodelooze ondcrwgzers to ondersteunen, kan tot nog toe niet verwezenlijkt worden. President is baron Horace Ginzburg, vicepresident de beer Sack, de overige bestuursleden zijn de heeren B'ack, Harkavy (secretaris), Bakst en baron David Ginzburg. De onderafdeeling te Odessa heeft in 1879 2391 roebels ontvangen en ruim 2048 roebels nitgegeven. Te Wilna en Minsk werden onderafdeelingen gevormd. Aan scholen, bibliotheken, vereenigingen, rabbijnen en schrijvers werden de Joodsche tijdschriften Haboker Or, Hakarmel, Ha-Maggid, Ha-Melits, Hazephira on Ilaschachar voor rekening der vereeniging gezonden. Russische bladen worden door baron H. Ginsburg bekostigd. Voor een bedrag van 1233 roebels wor; en Russische en Hebreeuwsebe boeken aangekocht; door een verschot van 300 roebels de uitgave van een boek ondersteund. Bladen en boeken in vreemde talen werden voor de bibliotheek voor 300 roebels aangekocht (baron H. G. droeg hiertoe de helft bij). 1252 boeken werden aan rabbijnen, onderwijzers en bibliotheken uitgedeeld. Een oude onderwijzer ontving 85 roebels tot aankoop van boeken; tot dit bedrag droegen de bestuursleden 45 roeb. bij. Mot 3180 roebels werden 25 scholen in subsidiën van 25 tot 300 roeb. ondersteund. Ten behoeve van arme scholieren en studenten werden ruim 7776 roebels uitgegeven. De vereeniging zou met een tekort werken, indien zy niet door de heeren Ginsburg en Rosenthal zoo ruim bedacht werd. (J. W.) 1) [Hiermede is in strijd een bericht in de Jüd. Fresse, volgens hetwelk de vereeniging een jonkman naar Dnitschland heeft gezonden, om er zich voor te bereiden tot deelneming aan de lessen van het seminarium te Berljjn. Red. /. A.] De Talmoed-Tora-sebool te Wilna verschaft aan weezen en arme kinderen onderwijs in den Talmoed, het Hebreeuwseh, het Russisch en het rekenen. In 1879 werden 60 kweekelingen geheel onderhouden, 40 ontvangen spijs en voor een deel ook kleedingstukken; 80 a 100 alleen onderwijs. Na ontslag worden zij op ambachten besteed. Men is echter voornemens zelve ambachtscholen op te richten. (Hamelits.) Azië. De Russische correspondent en reisbeschrijver W. J. Nemirowitsch-Dantschuko bereisde onlangs den iKaukasus, en het resultaat dezer reis is een te Petersburg verschenen belangrgk werkje onder don titel Wojinstwuinsci Israël (strijdbare Israëlieten). Den inhoud vormt de hesebrgving van een achtdaagsch oponthoud iu een der Kankasiache hooglanden, in Da,ghestan, alwaar sedert eeuwen een Jodenstam woont, die in tegenstelling tot de andere Semieten, te midden der overige bergvolken zich geheel in zoodanig een veranderde, doch zijn bijbolsch overleveringen heeft bij behouden. Zoo vorm dit kleine hoopje een aantrekkelijk voorwerj voor de volkenkunde, en het is te verwonderen dat eigenlijke ethnografen zich niet reeds lau-: deze «specialiteit» hebben aangetrokken. Iu allo geval is het een belangrijk feit, dat mer een Semietischeu stam leert kennen als ee). krijgshaftigen, die in uiterlijke zeden aan d: Kaukasische stammen volkomen gelijk is. D oorsprong dezer belangrijke Mozaieten kan mc vrg groote zekerheid terug gevoerd worden o] de nakomelingen van een Jodenstam, die te tijde van Salmanesar— derhalve nog gedurend ' den eersten tempel naar den Kaukasus ■ verslagc'u. Als bewijs voor deze aannemin.' dienen Je nog heden bg hen gebruikelijke eigennamen, die ten tijde van de reis in de woestijn en gedurende de eerste koniogsperiode bii de Joden in gebruik waren, doch sedert nie'. aangenomen werden. De verdienstelijke orien talist en onderzoeker van den Kaukasus Pfalvoert o. a. aan, dat in de beide provinciën Kar – taliniön en Kachetinien hier heeft men den besten Kaukasisohen rooden wijn deze Jodei: nog streng naar de Mozaïsche wetten leven. Zoo b. V. geldt bij hen nog de bgbelsche wet, krachtens welke de kinderlooze door den broeder des overledenen derhalve door den zwager gehuwd moet worden, en meer andere wetten. Van den Talmoed daarentegen weten zij niets. {M. I.) Palestina. Da 22sten Juli is de chacham MeirPanagel, tot dus ver lïih der Sefardische gemeente te Jeruzalem, tot chacham Basji (p’sh jviTiSi) geproclameerd. De oogst in Palestina is geheel ingezameld en zeer overvloedig. Gedurende vele jaren had Palestina niet een zoo vruchtbaar jaar. Amsterdam, 19 Augustus. Een der Israël, bladen bevat de volgende circulaire door Z. Exc. den minister in d. 29 Juli jl. aan de heeren procureurs-generaal bij de gerechtshoven gericht: Door den procureur-generaal bij het voormalig hoog-gerecbtshof is onder dagteekening van 31 Augustus 1827 tot de procureurs-criminoel, de officieren bij de rechtbanken van eersten aanleg, en de directeuren en commissarissen van politie in de Noordelijke provinciën een circulaire gericht van den navolgenden inhoud; »De Hoofd-Commissie tot de zaken der Israëlieten heeft zich opnieuw bij Z. Exc. den minister van justitie beklaagd,, dat in zeker alomme verzonden en openlijk aangeplakt signalement van een veroordeelden misdadiger, behalve de gewone aanwijzingen van den voortvluohtigen persoon, was bijgevoegd geworden deze periode: »«ra het uitzicht hébbende van een Jood". Hebbende de genoemde Hoofd-Commissie daarbij tevens de noodige voorziening verzocht tegen het bezigen van een benaming, die eigen is aan de godsdienst, welke iemand belgdt, in signalementen, arresten, vonnissen en andere reebteilijke akten en documenten. »Z. Exc., oordeelende ook aan dat aanzoek gehoor te moeten geven, beeft mij gelieven te verzoeken, om de procureurs-crimineel en de verdere rechterlijke ambtenaren te vermanen, om, tot vermijding van alle ergernis, soortgelijke aanduidingen voor bet vervolg achterwege te laten. «Tengevolge van deze aanschrgving bob ik de eer, het vorenstaande, ten fine van informatie en naricht, te brengen ter kennis van de heeren procureurs-ciimineel en van de heeren officieren bij de rechtbanken van eersten aanleg in de Noordelijke provinciën, met verzoek tsvens aan laatstgenoemden, om een exemplaar dezer circulaire te doen toekomen aan de heeren rechters ter instructie iu hun respectieve arrondissementen, alsmede aan de griffiers hunner rechtbanken en aan de griffiers der rechtbanken van koophandel, mitsgaders aan de griffiers der respectieve vredegerechten en rechtbanken van enkele politie, voorzooverre daarbij afzonderlijke griffiers fungeeren, mede tot derzelver informatie en naricht. «Zullende voorts van deze circulaire insgelijks een exemplaar worden toegezonden, ton fine als voren, aan de heeren directeuren en commissarissen van politie”. Nu is het mij onlangs gebleken, dat door de ambtenaren van het openbaar ministerie deze circulaire niet altijd wordt nageleefd. Naar aanleiding hiervan verzoek ik u weledel-gestr. opnieuw de aandacht van genoemde ambtenaren en van de commissarissen va» politie op het daarin gegeven voorschrift te vestigen en op de naleving daarvan toe te zien- Een voldoend aantal exemplaren dezer circulaire gaat, ter uitreiking aan de betrokken ambtenaren, hierbij. De Maatschappij tot Nut der Israëlieten i® Nederland zal haar jaarlgksche algetneene ver' gadering houden op Zondag e.k., des namiddags te 1 uur, te Amersfoort, in een der lokale» van de Sociëteit «Amicitia.> Voor deze vergadering zijn aan de orde gesteld de volgend® punten van behandeling : 10. Verslag van “0 lotgevallen der Maatschappij gedurende het a*' ffeloopen jaar, namens het hoofdbestuur uit te brengen door den algemeenen Secretaris ; 20. Verslag van de commissie ter beoordeeling van de rekening en verantwoording van den algemeeuen penningmeester, betreffende het geldelijk beheer der maatschappij en van bet algemeen schoolfonds; 30. benoeming van drie leden des Hoofdbestunrs, ter voorziening in de vacaturen ontstaande door periodieke aftreding Van de heeren dr. I. Teixeira de Mattos, M. L. van Ameringen en van wijlen dr. M. Van Lier ; 40. verslag van het hootdbestuur van de pogingen, aangewend tot uitbreiding van het kapitaal van het schoolfonds en bespreking der middelen, die daartoe nog kunnen worden beproefd. Zaterdag a.s. zal de heer rabbijn T. Tal hij den ochtenddienst in de Lange-Houtstraat-Synagoge een predikatie houden. Do heer J. S. Rubens Jr., heeft ontslag genomen als lid van den kerkeraad der Nederl. Israël. Hoofd-synagoge alhier en als kerkvoogd ter Derde-Synagoge. Met het aanstaande Nieuwjaarfeest zal ter Devde-Synagoge een keurig bewerkt zilveren kroon rnin -isob prijken, door een onbekende der gemeente ten geschenke vereerd. Naar wp vernemen heeft de heer mr. A. F. K. Harlogh bedankt voor zjjn benoeming als lid van het bestuur der bewaarschool voor Nederl. Israël, minvermogenden alhier. Dinsdag-avond 10 dezer overleed alhier, in 65jarigen ouderdom, de heer S. J. Cohen Elion, een onzer meest bewame graveurs, op metaal en steen; vooral in dien laatsten tak zijner kunst had bij een bijzondere vaardigheid verkregen, en onderscheidene door hem gewrochte cameeën op onyx en schelpen getuigen van zjjn goeden smaak en artistieke opvatting. Door Koning Willem II met het ridderkruis der Eikenkroon begiftigd, bleef de bescheiden kunstenaar en kunstkenner, aan wiens oordeel waarde werd gehecht, onafgebroken zich aan zjjn vak wijden, waardig!jjk ter zijde gestaan door zpn niet minder begaafden zoon, den beer J. Elion, zelf een uitstekend artist. (A. C.) Bij de internationale zang wedstrijd te Keulen beeft de liedertafel «Zanglust» alhier, een tweeden prijs behaald, bestaande in een verguld zilveren medalje en 500 mark. Zaterdag-avond 14 dezer hield de sociëteit «Sophia» eene buitengewone bijeenkomst in het lokaal Flora. Het programma bestond nit: «Jozef de Tweede of De Onbekende in de Herber<r,» en «De Twee Vrienden,» beide blijspelen met zang in één bedrijf, al'gewisseld door voordrachten als : «de Millioenair,» coupletten uit «De dochter van den Tamboer-majoor» en «last not least: fantaisie «l’Etoile du Nord» (Megerbeer), solo voor violoncel, voortreffelijk ten uitvoer gebracht door den jongeheer C., (Leerling des heeren Ph. E. S.) Dat alle dilettanten over ’t algemeen zeer voldeden, bewezen do luide en talrijke toejuichingen van het nog al talrijk publiek. Ook lieten orde en netheid hoegenaamd niets te wenschen over. Een zeer geanimeerd bal, (onder leiding van den heer S. Content), besloot deze zeer genoegelpke bijeenkomst. Rotterdam, 17 Aug. De herstemming die den jongsten Zondag alhier plaats had, was inderdaad nog al geanimeerd; er zjjn namelnk 168 stemmenden opgekomen. Eén biljet, als lijnde oningevuld, werd natuurlijk van onwaarde Verklaard, en zijn met meerderheid van stemmen gekozen de heeren P. M. Pincofifs, M. S. Van Westerborg en A. A. den Arend. Eerstgenoemde heer is sinds jaren lid van <ii n kerkeraad ; de hoeren Van Westerborg en A. A. den Arend traden op als nieuwe leden, heer I. S. van Aalten had zijn stellig besluit geanonceeri van niet weder in aanmerking te willen komen, terwgl de heer E. Rensburg gevallen is. Rroningen, 15 Aug. Onze geloofsgenoot, öe heer G. Groenheim, eerste violist bij het pvkest der vereeniging «de Harmonie» alhier, is benoemd tot leeraar aan de muziekschool te De bevordering van dezen nog slechts jarigen artist tot deze eerebetrekking moet O- a. der afdeeling Groningen van do Maatsch. Nut der Israël, in Nederl. tot ware voldoestrekken, daar bij toch van wege genoemde zpn eerste studiën genoten heeft, en door ijver en wilskracht het zoover beeft weten te brengen. , tlnschede, 15 Aug. Bij do op heden gehouden stemming voor een lid van den kerhoraad en voor een lid van het dagel. bestuur Ned. Isr. gemeente alhier werden met 29 de 33 stemmen, tot lid van hetdagel.bede heer Jaoob Rozendaal en met 27 van ® 30 geldige stemmen, tot lid van den korkede heer S. K. Muller herkozen. , Hardcaberg, 15 Aug. Bij de op heden e'h'er plaats gehad hebbende stemming voor h lid van het kerkbestuur, werd de heer q' Bromet, die als zoodanig moest aftreden ” met algemeene stemmen herkozen. i, Alllancc laraéllte IJnlTeraelle. Bulletin voob Juli 1880. Mededeelingen betreffende de Israëlieten in Marokko. Behalve het gebeurde te Entifa, reeds door ons medegedeeld, vermeldt het Bulletin o. a. het volgende: De regeering van Arzila heeft de voornaamste leden der Joodsche gemeente ontboden, om hun mede te doelen, dat, aangezien de pi'otectiën der huitcnlandsche mogendheden hebben opgehouden, zij voortaan onder zijn onmiddellijke autoriteit geplaatst waren, dat hij met hen zou doen, wat hern goed dacht en zij het hard te verantwoorden zouden hebben, indien een Israëliet het immer mocht wagen, een hem slaanden Arabier terug te slaan, of zelfs maar te antwoorden, indien een Moor hem bdeedigen mocht. Dit alles was, vergezeld van bedreigingen, die de kleine gemeente deed sidderen. Het hoofdbestuur heeft een 13de lijst ontvangen van moorden sedert 1866 op Israëlieten gepleegd en bepaaldelijk op die te Wazan. Hun getal is 8, eii zij lieten 24 weduwen en weezen na. Mededeelingen betreffende de Israëlieten in TurTcije. Omtrent de reeds lang door ons vermelde willekeurige arrestatie van een Israëliet te Metelin, valsch beschuldigd van kinderroof, verneemt men uit het bulletin, dat, ten gevolge van de stappen, daaromtrent gedaan door den heer S. Fernandez, vice-voorzitter van het gewestelijk eomité van Turkije, door den groot-vizier een brief is gezonden aan den goeverneur van Metelin, waarbij hem bevolen wordt, den onrechtvaardig in hechtenis genomen Israëliet in vrijheid te stellen en hem verboden wordt eenige beslissing te nemen, zonder voorafgaande inwinning der meening van de hoofdadininistratie te Konstantinopel. Het Bulletin bevat uitvoerige mededeelingen omtrent den jongsten hongersnood in Aziatisch Turkije, over zijn oorzaken, over de hulp, daarbij betoond, de gelden ter leniging daarvan ontvangen enz. enz. De hongersnood is te Mossoel en Kurdistan thans niet zoo streng meer en men hoopt op een goeden oogst. De Israëlieten, die de hongersnood uit deze plaatsen verdreven had en zich sedert twee of drie maanden te Bagdad bevinden, willen dan ook liever naar hun haardsteden terug keeren dan langer te Bagdad te blijven, waar de groenten en andere voedingsmiddelen tot een ontzettenden prijs verkocht worden. De schoolherichten strekken zich uit tot Adrianopel, Konstantinopel, Larache, Eoestsjoek, Salonika, Smirna en Widdin. Voor de tomhe en Stichting-Crémieux is tot 31 Juli francs 45,658.65 bij het hoofdbestuur ontvangen. Wn'üiitn. RABBI JOSELMANN VAN ROSHEIM. 81) EEN HISXOEISCH VERHAAL. Vertaald uit den Mainzer Israelit door G. BLITZ Iz. Tweede Boek. XL VIII. Zoodra do keizer deze aanzienlijke versterking om zich zag, veranderde hij van taktiek en ging hij tot den aanval over. Na Neuberg veroverd te hebben, trok hjj naar Wurttemberg. Intuaschen was het koud geworden, het was bereids November, en het Duitsche klimaat maakte de zuidelijke troepen tot strijden ongeschikt. Nu verklaarde Hertog Maurits van Saksen zich openlijk voor den keizer en begon het land van den keurvorst van Saksen te veroveren ; de keurvorst maakte aanstalten om zijn door hertog Maurits veroverd en verwoest land te hulp te snellen. Hierop wendde de keizer zich tegen de Protestantsehe steden en maakte zich achtereenvolgens meester van Ulm, Heilbron, Essingen en Eeutlingen, en moest, evenals Wurttemberg, ook Augsberg zich onderwerpen. Daarna maakte de keizer een [einde aan de Keulsche veeten, doordien hij den ouden keurvorst tot abdicatie noopte en door het domkapittel een nieuwen aartsbisschop liet kiezen, die den Katholieken ritus weder invoerde. In het jaar 1547 brak de oorlog, ditmaal aan de Blhe, opnieuw uit, alwaar een opstand den Bohemer stonden de zaak der Protestanten scbeen te begunstigen. Dozo opstand echter werd onderdrukt, de keurvorst van Saksen gevangen genomen, terwijl do landgraaf van Hessen zich moest onderwerpen. Aldus eindigde deze krijg, welke zich zoo ongunstig voor den keizer liet aanzien, op eene wijze, dat hij machtiger werd dan ooit, en al zijn vganden voor hem in ’t stof lagen. »Ook ons”, verhaalt R. Joselmann in zjju dagboek, »heeft de algoede God in Zijn barmhartigheid groote wonderen bewezen, dat in dezen vreeselijken burgeroorlog, waarin Duitsehers met de grootste verbittering tegen Duitsehers streden, niet één Jood schade heelt geleden. Geloofd zij de eeuwige God, die ons dubbel en dubbel van deze verschrikkelpke krijgsbenden heeft gered. Moge Hij ons verder helpen en beschermen.” j Kort vóór het einde van den oorlog rukte j de graaf van Buren met de Nederlandsche troepen 'des keizers na diens terugkeer uitWurttemberg naar Frankfort a/M., on eischte de stad op, die het insgelijks met den Smalkaldischen bond hield. Angst en schrik maakten zich van de bewoners van Frankfort meester, want graaf van Buren had gedreigd, de stad te zullen beschieten. XLIX. Keizer Karei stond op het toppunt zijner macht. De slag l.ij Müblberg was gewonnen, de Smalkaldische bond roemloos uiteengespat, en de Piotestantsche vorsten en steden haastten zich, vrede met den keizer to sluiten. DeZe keerde in triomf langs de Saaie aan het hoofd van zijn leger terug, de gevangene keurvorst van Saksen en den landgraaf van Hessen met zich voerende. Te Augsburg was een rijksdag bijeengeroepen. Daar stroomde alles wat Duitsohland aan machhebbenden bezat te zamen, om vergiffenis of belooning te ontvangen, den machtigsten gebieder, die Duitschland sinds eeuwen regeerde, het hof te maken, over eigene toekomst en die des lands te beslissen, avonturen en genoegens te zoeken. In dit gewoel van soevereinen, dynasten, hovelingen, krijgslieden en burger-deputatiën verscheen ook de bevelhebber der Joden, Rabbi Joselmann van Rosheim. Terwijl keizer Karei op dezen rijksdag als een onverbiddelijk rechter verscheen en op de markt te Augsburg een galg liet oprichten en zelfs de beide gevangen vorsten met den dood bedreigde, was hg, als altijd, jegens Joselin vol goedheid en vriendelijkheid. Den 30 Jan. 1548 schonk hij hem op zijn verlangen een nieuwen vrij- en beschermbrief, waarvan wg een afschrift uit het grootbertogelijk Balenscb landsarchief to Karlsruhe [Pfalzisches Urhundenbuch, Ni'. 99, S. 156, 157, 158) bezitten. In het jaar 1550 begon Karei zich den last der regeering gemakkelijker te maken en gaf hij tot dit doel zijn zoon Filips, den lateren koning Filips 11, den Nederlanden in lee.i. Terwijl de keizer zich te dien einde in de Nederlanden ophield, waarheen R. Joselmann hom niet gevolgd was, gelukte het den Jodenvijanden, die steeds ijverig tegen de Joden ageerden, van Karei een edict te verkrijgen, hetwelk het bestaan der Joden in Duitschland met het grootste gevaar bedreigde. Er waren namelijk in Wurttemberg tegen eenige Joden wegens ornbehoorlijk gedrag aanklachten ingediend geworden. In stede nu, van de weinige Joden, die daartoe aanleiding hadden gegeven, te bestraffen, wist men den hertog Christoffel van Wurttemburg te bewegen, den keizer de vergunning te vragen, de Joden niet alleen uit Wuritemburg te verdiijven, maar hen ook te verbieden het geheele Wurttemberger land te betreden. De keizer, dia toen van het plan zwanger ging, zijn broeder, koning Ferdinand, tot abdiceereu te bewegen, opdat zijn zoon Filips tot Eoomsch koning zon worden gekozen, wilde met de Duitsene Vorsten op een goeden voet blijven, en vervulde don wensch van don hertog van Wurtemberg. ! %ïònerteatìm. Getrouwd ; Sinlomon E. Tal en Sara Voorzaïig^er, Weduwe Blog. Amsterdam, 10 Eloel 5640 (17 Aug. 1880). Ecnige kennisgeving. (176 Op den 11 dezer overleed tot onze diepe droefheid ons geliefd dochtertje LOUISE in den jeugdigen leeftijd van 4 jaren. ISIDORE D. LIONI. MARIANNE LIONI-Beer. Amsterdam, 18 Aug. 1880. Wegens huitenlandscke hetrelcMngen eerst heden geplaatst. (175 Mgm van NOORDHOFF & SMIT te droninien. Het Fransch zonder meester. Praktische en gemakkelijke methode om zonder onderwijzer, alleen door zelfoefening, de fransche taal te leeren lezen, spreken en schrijven, 160) DOOR H. C. SPRUYT & E. SCHEFFER, Leeraren aan de rijks hoogere burgerschool te Sappemeer. Deze handleiding verschijnt in afleveringen, die elk eene compleete les bevatten en slechts 25 cents kosten. Het geheel is compleet in 50 lessen. Deze uitmuntende en daarbij zeer eenvoudige leermethode voor zelfonderricht geeft in de eerste plaats een duidelijke aanwijzing van de uitspraak der Fransche taal en stelt den beoefenaar in staat van meet af aan het Fransch op de rechte manier uil te spreken. Zij leert hem verder zijne eigene gedachte schriftelijk in zuiver Fransch uit te drukken, zoodat hij, die deze lessen met aandacht volgt, spoedig in staat zal zijn een flinken Franschea brief te schrijven : hij zal geleerd hebben in het Fran.sch te correspondeeren. Verder wordt in deze handleiding vooral ook gewicht gelegd op het spreken der Fransche taal. De conversatielessen hier gegeven, zijn ingerioht naar eene zeer vernuftige Amerikaansche methode, die de meest verrassende resultaten oplevert. Zij gewent den beoefenaar in het Fransch te denken en stelt hem in staat met een klein aantal woorden veel zinnen te vormen. Reeds na weinige lessen is het den beoefenaar mogelijk zich over sommige onderwerpen in ’t Fransch uit tedrukken. i Men teekent in bij alle Boekhandelaren en Postkantoren in Nederland, alsmede bij de uitgevers NOORDHOFF & SMIT te Groningen. Prospectus en proeve van bewerking gratis verkrijgbaar. MtittOitf De veranderlijke temperatuur en het natte weder hebben eenen geduchten invloed op het menschelijke lichaam, daar zij het bloed onzuiver maken en slechte bestanddeelen in het reservoir er van (de longen) achterlaten. Vandaar dat wij van alle kanten als het ware omringd zijn door bronchits, pleuris, asthma, tering, welke alle door Holloway’s onfeilbare middelen gereedelijk kunnen genezen worden, omdat de krachtige stoffen daarvan het bloed zuiveren, en alle verzwakkende bestanddeelen uit het lichaam verdreven worden. In geval van slechte spijsvertering, duizeligheid, hoofdpijn, geestelijke en lichameljke vermoeidheid werken deze heelende Pillen als een toovermiddel. Zij verdrijven rheumatiek en jicht, terwijl zij onmisbaar alle vrouwelijke kwalen bij jong of oud, bij zwak of sterk genezen. Doozen PILLEN f 0.80, 1.85, 3. en hooger. Potten ZALF » 0.80, 1.85, 3. » » Voor den verkoop in het groot ver voege men zich hjj Professor HOLLOWAY, 532 üxfordstreet, (140 Voor de aanstaande Hooge Feesttijden, msD üri mi zal het Lokaal CASINO weder als Synagoge ingericht zijn. Toes;au3itkaai‘ten zijn tot een beperkt aantal a f 2 en ft,59 aan lioTens:eitoenid Lokaal verkrijgbaar. De Offergelden worden voor een weldadig doel beschikbaar gesteld. GEOPEND Magazijii EE EOOEE HABDSCHOEN, IiEIPSCHBISTItAAT, M». 10. S'PBOIA.X.ITEZT ITST HANDSCHOENEN EN HEEREN-ARTIKELEN. Jom Kippoer PAUfTOFFEIiS met Viltzolen voor Kinderen, Meisjes, Dames en Heeren a respectievelijk 40, 50, 65 en 85 cent. Dito met Elastiekzolen voor Dames a ƒ2, voor Heeren a / 2,25 ZIJN REEDS ONTVANGEN BIJ: DE NEDERL. SCHOENCOffiPAGNIE, WARMOESSTRAAT, 140 en V 1.1 *ELST K A A T, 49. Ook bericht zij, dat er voor de Hoofi’e feestdaffcn groote nieuwe zendingen in verschillende soorten Kinder-, Dames- en Heerensehoenen aangekomen zijn, die, zooals bekend is, uit het beste fabrikaat bestaan, en zoogenaamd eigengemaakte rchoenen zelfs verre overtreffen. Ueeren-Bottines 5 ƒ4.75, 5, 5.50, 5.75, 6, 6.25, etc. etc. DameB“Stolfenlaar*eii k ƒ3, 3.35, 3.50, 3.60, 3.75, 4.50, 4-80, etc. Dames-Wandelsclioentjcs van af ƒ3.50. Voorts vele soorten Kinderschoenen, X,aarzen, enz. Pantoffels in honderden soorten, bijv.: a 65, 75, 90, 95 ets., /l, 1.10, 1.35, 1.40, 1.50, 1.60, 1.65, 1.70, 1.75, 1.80, 1.90, 1.95, 3, 2.05, 3.10, 315, 3.30, 2.35, enz. tot iii de iijnstc kwaliteiten. Op huisnummer gelieve men wel te letten. (169 DE GOUDEN BRlli, Wijde Kapelsteeg 1, bij het Rokin. Voorradig eene enorme Collectie Gouden en Zilveren Brillen en Pincenez. Specialiteit in Bathenower Kristal-Brillen, in prijzen van af ƒ2.25, tot ƒ4, naar mate de fijnte van het Montuur. Fijn geslepen Fransche Brillen a f 1.50 ; dezelfde half fijn a ƒ0.90. (168 Reparatiën worden direct uitgevoerd, zoodat men er op kan wachten. J. M. SCHMIDT, Gezichtkundige. 'fj u,»i<-Vj Vj —»m'V) ' DAMES! Leest en herleest dit. | ‘ Beleefd maakt de ondergeteekende de Dames er attent op, dat hij een Bazar | ,> voor Dameskapsels en Haarvlechten heeft opgericht. |> ‘ Thans is het onnoodig veel geld voor uw hoofdhaar te besteden; aan mijn | ; adres bestaat gelegenheid tot het koopen van Dameskapsels en Haarvlechten tot i , > onbegrijpelijk lage prijzen. Door het buitengewoon debiet kan ik mij met 1 / één procent winst tevreden stellen. Men verkrijgt bij mij: | i Vlechten van één meter /4.50, dikke Bolvlechten,/3.50. Voorvlechten/2.50, J) ’’ Lange Krullen, welke in vochtig weer niet uithangen, ƒ 3.50. J • RandeailZ of HaarscheMingen, volgens natuur van het eigen haar \ I > bewerkt, /3.50, vernieuwen ƒ1.50. f ) Onbegrijpelijk, Ongelooflijk; Komt en overtuigt u. Vijf Honderd Gulden | voor ieder, die tegen mij concurreert. J* ' I NB. Alles van ZUiver Menschenhaar vervaardigd ; 2 jaren guarantie. 1 AMSTERDAMSCHE HAARBAZAR, 1 ’’ L. B- fKUIM, I Joden Breestraat, No. Lees dit s.\.p. Er biedt zich aan een gelinwd persoon, gezond en sterk, als H.A]\TOOll-I.OOPEK of voor het Innen van gelden, is ook niet ongenegen eenlg hnlswcrk te verrichten. Beveelt zich ook aa» voor de betrekking van PORTIER. Be beste gctnlgseliriftcn staan hco» ten dienste. Brieven franco Ictt. aan het bureau van dit blad. (174 De ondergeteekenden, Depothouders der Haatschappij voor Meel- en broodfabrieken, hebben de eer hunnen geëerden Begunstigers te berichten, dat bij hun verkrijgbaar zijn FRIESCHI TAFEI-BESCHUIT, onder Rabbinaal toezicht. Verzoekende UEd’s. gunst en recommandatie. Sarphati & Frank, .loden Breestraat, iVo. 31. Slijters genieten rabat. (17S Bij den Boekhandelaar J. L. JOACHIMSTHAL te Amsterdam, wordt met goed succes gedebiteerd de navolgende Werken als; D''nn "]£D zOmrnz: alsook n D S ms: door wijlen den Wel-Eerw. Heer D. SLEMS. '7'S CEIVT. Alles met i\ederdnitsclie vertaling. Ook is hij zeer ruim voorzien van ri'nÖ’lC' in alle soorten. Tevens ruim gesorteerd in en Poolsche mriritO, benevens een groot assortiment Zijden mnvt3 alle lengte met lange franjes en blauwe strepen voor civiele prijzen. Zoo even ontvangen de Nieuwste Modellen en zeer Fraaie KRANSEN, (in liondon Bazar, Magazijn van Heerenartikelen. 2, HEILIGENWEG, 2. Wegens vertimmering worden alle voorradige Goederen tegen Fabrieksprijzen uitverkocht. Linnen Heeren Boorden 4 dubbel Iste qualiteit van af f 4.00 per dozijn. Linnen Manchetten 4 dubbel Iste qualiteit f 6.00 per dozijn. Overhemden met Boorden en Manchetten van af f 2.25. 10,000 r>A.SSli:rSl van af f 0.40 per stuk. Glacé Dames-Handschoenen, zwart en gekleurd. 2 knoops, f 0,85 per paar. Heeren Handschoenen 1 knoop, dito dito f 1,00, per paar. TRICOT ONDERGOEDEREN, FLANELLEN HEMDEN, alles) tot Fabi'ieksppljzen. ZIET EE EEIIZE3Sr IH EE ÉTAE-A.C3-E. Dese Prijsen zijn alleen a Comptant. Elke Kooper boven f2O ontvangt een extea-kortlng van 5 pCt. (165 TM Café RESTAURANT, 187. WARMOESSTRAAT 187. naaißt €afc KRASIVAPOLSKY, 111 EFB T U K ten alle tijden. 170) Table d’höte te 5 uur. Handel in Binnen- en Buitenlandsclie SIGAREM, EERSTE WEESPERSTRA AT, bij de i\. Keizersgracht, 37. Ontvangen een groote partij oude Manilla-Sigaren a /20 per mille. NIEUWE POSTGIDS ter inzage. Inliditinpii omtrent Exiieflitiedieiisteii GRATIS. J. J. L. de Roos. DIMES-MÖDEGIDS Geïllusteerd Tijdschrift VOOR Dames- en KinflerUeefling en fraaie Handierlfen Prijs per kwartaal van 0 Nommers met 6 groote Patroonbladen f 1.40. Men abbonneert zich teu allen tijoe bij alle Boekhandelaren en Postkantoren, alsmede bij de Uitgevers NOORDHOPP & SMIT te Groningen. Dames-Modegids bevat steeds fraaie en nauwkeurige afbeeldingen der nieuwste modes voor elk jaargetijde. Dames-Modegids levert bij elk nommei een groot blad met volslagen patronen, die men gemakkelijk kan doortrekken en naknippen. Dames-Modegids geeft van alle modellen en patronen zoo duidelijke verklaring, dat ook de eenvoudigste naaister ze kan nawerken. Dames-Modegids levert alleen smaakvolle Modellen, doch steeds met inachtneming van eenvoud en zuinigheid. Dames-Modegids leert, hoe men gedragen kleedingstukken naar de nieuwe modes veranderen of op anderen wijze doelmatig gebruiken kan. Dames-Modegids biedt in elk nommer een schat van nieuwe en fraaie handwerken, die steeds duidelijk worden afgebecld en beschreven. Dames-Modegids levert tegen verhoogiiig van 90 cent per kwartaal bij elk no. een fraai gekleurde Parijsche Modeplaat. Dames-Modegids verschaft tegen cxtra-beiiekening en op aanvraag bij de Uitgevers, uitgeknipte patronen op natuurlijke maat van alle modellen, die in hare nommers voorkomen. (159 KOORDHOFF & SHIT te Groniofren. EEN NAAISTER, genoodzaakt zijnde haar vak na jaren weer bij de hand te nemen, verzoekt werk aan huis s.v.p., hetzij nieuw of verstelwerk. Adres B.d.B., Uilenburgerstraat 120, over de Diamantslijpersfabriek. (167 Uitgaaf iriet Premiën. Bij (Ie NOORDHOFF & SMIT te (iroiiiiip verschijnt; DE TWEEDE DEUK VAN Avonturen te Land en ter Zee. Geïllustreerde Lectuur VOOR DE JEUGD. Cimpleët in 50 atleverinsen of 10 deelen postformaat Prijs per 30 cents of per deel f 1.40. Gebonden in fraai linnen band is de prijs per deel f 1.75. Door de vele bestellingen was de aauzienlyke oplage van het eerste deel der Avonturen te Land enter Zee binnen eenige weken geheel uitgeput. De uitgevers hebben een tweeden druk ter perse gelegd, waarop zij thans eene nieuwe inteekening openstellen. Onder den algemeenen titel van Avonturen te Land eu ter Zee zullen eene reeks van de meest voortreffelijke prachtig, geïllustreerde buitenlandsche kinderboeken in onze t.-ial worden uitgegeven. Vüorloopig verschijnt eene serie van tien deeltjes. Daarvan zijn ter perse en zien dezer dagen het licht: Mayuo-Reid, De Scheepsjongen. Stahl, ’Marousi'ia. Mayiie-Reid, De PJaulera van Jamaica MayiJ0-Reid, In de Sahara. De titel.-t tier volgende werkjes zullen nader gepubliceerd worden. Moyiie-Reid levert in zijne kinderboeken schiMeringen van belangrijke reizen te water en te land, die in Jevendigeii en kleurrijken stijl de meest bonte tooneclen van de zold/aamste avonturen opleveren. Stahl’s werkjes worden door den talentvollen Henri H'ivards juweel'jes van het zuiverste water genoemd boeken voor jongens en meisjes even aantrekkelijk. Dciiitiievers rekenen voor deze onderneming op de belangalelling van alle ouders en opvoeders in den lande, en bevelen deze prettige boeken ook den onderwijzers voor schoolbibliotheken aan. Ten einde het_ debiet zoo veel mogelijk in de hand te werken, zullen zij aan de nieuwe inteekenaars als gratie toegift aanbieden : TWEE KEURIGE OLEOGRAPNIEN, vervaardigd naar Schilderijen van den beroemden duitsclieu genre-schdlder BIiiiIGEJSrZER en voor Nederland en België uitsluitend aan hunne firma afgestaan. Beide stelten een piar zeer aardige Kinder-SCénS® voor. Eli; blad heeft de grootte van 38 X centimeter en dus een zeer gezocht formaat, dat in elke huisfeftmer te plaatsen is. l)e chroraolithographische uitvoering dezer kourig® Schilderijen is onherispelijTc. Beide stukken zyn goed vernist en kunnen zonder gl»*> als gewone schilderijen aan den wand worden gehangen. Men teekent in bij alle boekhandelaren in en bij de Uitgevers NOOKDHOFP en SMIT te nirigen. (I^^ Snelpersdruk Yan Es k Joachimstlial. 