None
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel i n diensten – nationale behandeling, lokale aanwezigheid:

In BE: voor energietransmissiediensten, met betrekking tot de rechtsvormen en de
behandeling van  publieke of particuliere marktdeelnemers waaraan België exclusieve rechten
heeft toegekend. Vestiging  binnen de Unie is vereist (ISIC Rev.  3.1 4010 , CPC  71310 ).
In BG: voor diensten in verband met de distributie van energie (deel van CPC  88).
In PT: voor de productie, transmissie en distributie van elektriciteit, de productie van gas, het
vervoer van br andstoffen via pijpleidingen, de groothandel in elektriciteit, de detailhandel in
elektriciteit en gas (behalve flessengas) en diensten in verband met de distributie van
elektriciteit en  aardgas. Concessies voor de elektriciteits - en de gassector worden ui tsluitend
toegekend aan vennootschappen waarvan het hoofdkantoor en het daadwerkelijke
management zich in Portugal bevinden (ISIC rev.  3.1 232, 4010 , 4020 , CPC  7131 , 7422 , 887
met uitzondering van advies - en consultancydiensten).
& /nl 151 In SK: een vergunning is  vereist voor de productie, transmissie en distributie van elektriciteit,
de productie van gas en de distributie van gasvormige brandstoffen, de productie en
distributie van stoom en warm water, het vervoer van brandstoffen via pijpleidingen, de
groothande l en de detailhandel in elektriciteit, stoom en warm water, en diensten in verband
met de distributie van energie, met inbegrip van diensten op het gebied van energie -
efficiëntie, energiebesparing en energieaudits. Er wordt een onderzoek naar de economisch e
behoefte uitgevoerd, waarbij de aanvraag alleen kan worden geweigerd als de markt
verzadigd is. Een vergunning voor al die activiteiten kan alleen worden verleend aan een
natuurlijk persoon met vaste verblijfplaats in de EER of aan een rechtspersoon van een van de
lidstaten van de EER.
 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling,
lokale aanwezigheid:

In BE: behalve als het gaat om de winning van metaalertsen en andere delfstoffen kan aan
ondernemingen die onder zeggenschap staan van natuurlijke of rechtspersonen uit een derde
land dat goed is voor meer dan 5 % van de invoer in de Unie van aardolie, aar dgas of
elektriciteit, worden verboden zeggenschap over de activiteit te verkrijgen. Oprichting  van
een onderneming is verplicht (geen filiaal) (ISIC Rev.  3.1 10, 1110 , 13, 14, 232, deel van
4010 , deel van 4020 , deel van 4030 ).
& /nl 152 Bestaande maatregelen:

EU: Verordening (EU) 2019 /944 van het Europees Parlement en de Raad61 en Richtlijn
2009 /73/EG van het Europees Parlement en de Raad62.
BG: Energiewet.
CY: Wet inzake aard olie (pijpleidingen), hoofdstuk  273 zoals gewijzigd; Wet inzake aardolie,
hoofdstuk  272 zoals gewijzigd; Wetten inzake de specificaties voor aardolie en brandstoffen
van 2003 , Wet  148(I)/2003  zoals gewijzigd, en

Wetten tot regeling van de gasmarkt van 2004 , Wet  183(I)/2004  zoals gewijzigd.
FI: Sähkömarkkinalaki (wet inzake de elektricitei tsmarkt) ( 386/1995 ); Maakaasumarkkinalaki
(wet inzake de aardgasmarkt) ( 587/2017 ).
FR: Code de l’énergie.
61 Richtlijn (EU) 2019 /944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019  betreffende
gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van
Richtlijn 2012 /27/EU (PB L  158 van 14.6.2019 , blz.  125).
62 Richtlijn 2009 /73/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009  betreffende
gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas en tot intrekking van Richtlijn
2003 /55/EG (PB L  211 van 14.8.2009 , blz.  94).
 & /nl 153 PT: Wetsbesluit  230/2012  en Wetsbesluit  231/2012 , 26 oktober – aardgas;
Wetsbesluit  215-A/2012  en Wetsbesluit  215-B/2012 , 8 oktober – elektriciteit; en
Wetsbesluit  31/2006 , 15 februari – ruwe olie/aardolieproducten.
SK: Wet 51/1988  inzake mijnbouw, explosieven en administratie van mijnen door de staat;

Wet 569/2007  inzake geologische werkzaamheden;

Wet 251/2012  inzake energie; en Wet  657/2004  inzake thermische energie.
b) Elektriciteit  (ISIC Rev.  3.1 40, 401; CPC  62271 , 887 (met uitzondering van advies - en
consultancydiensten))

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling,
hoger management  en raden van bestuur, prestatie -eisen en grensoverschrijdende handel in
diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In CY: de productie, opwekking, transmissie, distributie of levering van elektriciteit: personen
kunnen alleen een vergunning aanvragen bij CERA a) in het geval van een natuurlijke
persoon indien deze een onderdaan is van en woonachtig is in de Europese Unie, of b) in het
geval van een rechtspersoon, indien deze gevestigd is in en opgericht is naar het recht van een
lidstaat en h aar statutaire zetel, hoofdbestuur of hoofdvestiging binnen de Unie heeft.
& /nl 154 In FI: de invoer van elektriciteit. Met betrekking tot grensoverschrijdende handel, groothandel
en detailhandel in elektriciteit.
In FR: enkel bedrijven waarvan 100 % van het kapitaal in handen is van de Franse staat, een
andere overheidsinstantie of Electricité de France (EDF) mogen eigenaar zijn van
elektriciteitstransmissie - of distributiesystemen en die exploiteren.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In BG: voor de productie van elektriciteit en de productie van warmte.
In LT: groot - en detailhandelsdiensten en handel in elektriciteit di e afkomstig is van onveilige
nucleaire bronnen.
In PT: de transmissie en distributie van elektriciteit gebeurt via exclusieve
openbaredienstconcessies.
 & /nl 155 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling,
meestbegun stigingsbehandeling en grensoverschrijdende handel in diensten – lokale
aanwezigheid:

In BE: een individuele vergunning voor de productie van 25 MW of meer aan elektriciteit
vereist vestiging in de Europese Unie of in een andere staat waar een regeling ge ldt die
vergelijkbaar is met die van Richtlijn 96/92/EG van het Europees Parlement en de Raad63, en
met de economie waarvan de onderneming een effectief en bestendig verband heeft.
De productie van elektriciteit op het offshore grondgebied van België verei st het verkrijgen
van een concessie en is onderworpen aan de verplichting een joint venture te hebben met een
rechtspersoon van de Europese Unie of  een land waar een regeling geldt die vergelijkbaar is
met die van Richtlijn 2003 /54/EG van het Europees Parl ement en de Raad64, met name wat de
voorwaarden voor vergunningverlening en de selectie betreft.
Bovendien moet de rechtspersoon zijn hoofdbestuur of zijn maatschappelijke zetel hebben in
een lidstaat van de Unie of in een land dat aan bovengenoemde criter ia voldoet en met de
economie waarvan hij een effectief en bestendig verband heeft.
63 Richtlijn 96/92/EG van het Europees P arlement en de Raad van 19 december 1996
betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit (PB L  27 van
30.1.1997 , blz.  20).
64 Richtlijn 2003 /54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003  betreffende
gemeenschapp elijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot intrekking van
Richtlijn 96/92/EG (PB L  176 van 15.7.2003 , blz.  37).
 & /nl 156 Voor de aanleg van elektrische leidingen die de offshore productie aansluiten op het
transmissienetwerk van Elia is een vergunning vereist, en de onderneming moet voldoen  aan
de hiervoor genoemde voorwaarden, met uitzondering van het vereiste inzake een joint
venture.
Met betrekking tot grensoverschrijdende handel in diensten – nationale behandeling, lokale
aanwezigheid:

In BE: voor de levering van elektriciteit door een  tussenpersoon die in België gevestigde
afnemers heeft die zijn aangesloten op het nationale net of op een directe lijn met een
nominale spanning van meer dan 70 000 volt is een vergunning vereist. Die vergunning kan
alleen worden afgegeven aan een persoon  van de EER.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang:

In FR: voor de productie van elektriciteit.
Bestaande maatregelen:

BE: Koninklijk besluit van 11 oktober 2000  tot vaststelling van de criteria en de procedure
voor toekenning van individuele vergunningen voorafgaand aan de aanleg van directe lijnen;


& /nl 157 Koninklijk besluit van 20 december 2000  betreffende de voorwaarden en de procedure voor
de toekenning van domeinc oncessies voor de bouw en de exploitatie van installaties voor de
productie van elektriciteit uit water, stromen of winden, in de zeegebieden waarin België
rechtsmacht kan uitoefenen overeenkomstig het internationaal zeerecht; en Koninklijk besluit
van 12 maart 2002  betreffende de nadere regels voor het leggen van kabels die in de
territoriale zee of het nationaal grondgebied binnenkomen of die geplaatst of gebruikt worden
in het kader van de exploratie van het continentaal plat, de exploitatie van de miner ale
rijkdommen en andere niet -levende rijkdommen daarvan of van de werkzaamheden van
kunstmatige eilanden, installaties of inrichtingen die onder Belgische rechtsmacht vallen.
 Koninklijk besluit van 2 april 2003  betreffende de vergunningen voor de leverin g van
elektriciteit door tussenpersonen en betreffende de gedragsregels die op hen van toepassing
zijn;

Koninklijk besluit van 12 juni 2001  betreffende de algemene voorwaarden voor de levering
van aardgas en de toekenningsvoorwaarden van de leveringsvergu nningen voor aardgas.
CY: Wetten tot regulering van de elektriciteitsmarkt van 2021.
FI: Sähkömarkkinalaki (Wet inzake de elektriciteitsmarkt) 588/2013.
FR: Code de l’énergie.
& /nl 158 LT: Wet nr.  XIII-306 van de Republiek Litouwen inzake noodzakelijke maatreg elen ter
bescherming tegen de dreiging door onveilige kerncentrales in derde landen van 20 april 2017
(laatste wijziging van 19 december 2019  nr. XIII-2705 ).
PT: Wetsbesluit 215-A/2012 ; en

Wetsbesluit 215-B/2012 , 8 oktober – elektriciteit.
c) Brandstoffen, gas, ruwe olie of aardolieproducten (ISIC Rev.  3.1 232, 40, 402; CPC  613,
62271 , 63297 , 7131 , 71310 , 742, 7422 , deel van 88, 887 (met uitzondering van advies - en
consultancydiensten))

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling,
hoger management en raden van bestuur, prestatie -eisen en grensoverschrijdende handel in
diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In CY: voor de vervaardiging van geraffineerde aardolieproducten voor zover de inves teerder
onder zeggenschap staat van een natuurlijk persoon of een rechtspersoon uit een derde land
dat goed is voor meer dan 5 % van de invoer van aardolie of aardgas van de Unie, en de
productie van gas, de distributie van gasvormige brandstoffen via leid ingen voor eigen
rekening, het vervoer van brandstoffen via pijpleidingen, diensten in verband met de
distributie van aardgas, met uitzondering van advies - en consultancydiensten, diensten inzake
de groothandel of detailhandel in motorbrandstoffen en ander  gas dan flessengas.
 & /nl 159 In FI: het recht om met het oog op de energiezekerheid de zeggenschap over of eigendom van
een terminal voor vloeibaar aardgas (lng) door buitenlandse natuurlijke of rechtspersonen te
verbieden (met inbegrip van die delen van de lng -terminal die dienen voor de opslag en
hervergassing van  lng).
In FR: enkel bedrijven waarvan 100 % van het kapitaal in handen is van de Franse staat, een
andere overheidsinstantie of ENGIE mogen om redenen van nationale energiezekerheid
eigenaar zijn van gastransmissie - of distributiesystemen en die exploiteren.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In BE: voor de opslag v an gas, met betrekking tot de rechtsvormen en de behandeling van
publieke of particuliere marktdeelnemers waaraan België exclusieve rechten heeft toegekend.
Vestiging binnen de Unie is vereist voor de opslag van gas (deel van CPC  742).
In BG: voor het vervoer via pijpleidingen en de opslag van aardolie en aardgas, met inbegrip
van doorvoer (CPC  71310 , deel van CPC  742).
In PT: voor de grensoverschrijdende verlening van diensten inzake de opslag van via
pijpleidingen vervoerde brandstoffen (aardgas). Bo vendien worden concessies voor de
transmissie, distributie en ondergrondse opslag van aardgas en voor de terminals voor de
aanlanding, opslag en hervergassing van lng na openbare aanbestedingen gegund via
contracten (CPC  7131 , CPC  7422 ).
& /nl 160 Met betrekking t ot grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale
behandeling, lokale aanwezigheid:

In BE: voor het vervoer van aardgas en andere brandstoffen via pijpleidingen is een
vergunning vereist. Een vergunning kan alleen worden verleend aan ee n persoon die is
gevestigd in een lidstaat (overeenkomstig artikel  3 van het KB van 14 mei 2002 ).
 Als de vergunning wordt aangevraagd door een onderneming:

a) moet de onderneming zijn opgericht overeenkomstig het Belgisch recht, het recht van
een andere lidstaat of van een derde land dat zich ertoe heeft verbonden een regeling te
handhaven die gelijkaardig is aan de gemeenschappelijke vereisten van Richtlijn
98/30/EG van het Europees Parlement en de Raad65, en

b) moet de onderneming beschikken over een administratieve zetel, een hoofdvestiging of
een maatschappelijke zetel binnen een lidstaat of een derde land dat zich ertoe heeft
verbonden een regeling te handhaven die gelijkaardig is aan de gemeenschappelijke
vereisten van Richtlijn 98/30/EG, op voorwaarde dat de activiteit van die vestiging of
maatschappelijke zetel een effectief en bestendig verband heeft met de economie van
het betrokken land (CPC  7131 ).
65 Richtlijn 98/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998  betreffende
gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas (PB L  204 van 21.7.1998 ,
blz. 1).
& /nl 161 In BE: in het algemeen is voor de levering van aardgas aan in België gevestigde afnemers (dit
zijn zowel distributiebedrijven als consumenten met een totaal gecombineerd verbruik van gas
uit alle leveringsbronnen van ten minste een miljoen kubieke meter per jaar) een individuele
vergunning van de minister vere ist, behalve wanneer de leverancier een distributiebedrijf is
dat zijn eigen distributienet gebruikt. Een dergelijke vergunning kan alleen worden afgegeven
aan personen van de Unie.
Met betrekking tot grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwe zigheid:

In CY: voor de grensoverschrijdende verlening van diensten inzake de opslag van via
pijpleidingen vervoerde brandstoffen en de detailhandel in stookolie en flessengas anders dan
per postorder (CPC  613, CPC  62271 , CPC  63297 , CPC  7131 , CPC  742).
 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang en grensoverschrijdende
handel in diensten – markttoegang:

In HU: voor het verlenen van diensten inzake vervoer via pijpleidingen is vestiging vereist.
Diensten kunnen uitsluitend worden verleend via een door de staat of de lokale overheid
toegekend concessiecontract. De verlening van die dienst is geregeld bij de Hongaarse wet
inzake concessies (CPC  7131 ).
& /nl 162 Met betrekking tot grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang:

In LT : voor het vervoer van brandstoffen via pijpleidingen en hulpdiensten voor het vervoer
van andere goederen dan brandstof via pijpleidingen.
Bestaande maatregelen:

BE: Koninklijk besluit van 14 mei 2002  betreffende de vervoersvergunning voor gasachtige
producten en andere door middel van leidingen; en

Wet van 12 april 1965  betreffende het vervoer van gasachtige producten en andere door
middel van leidingen (artikel  8.2).
BG: Energiewet.
CY: Wetten tot regeling van de gasmarkt van 2004 , Wet  183(I)/2004  zoals gewijzigd;

Wet inzake aard olie (pijpleidingen), hoofdstuk  273;

Wet inzake aardolie, hoofdstuk  272 zoals gewijzigd, en

Wetten inzake de specificaties voor aardolie en brandstoffen van 2003 , Wet  148(I)/2003  zoals
gewijzigd.
& /nl 163 FI: Maakaasumarkkinalaki  (wet inzake de aardgasmarkt) ( 587/2017 ).
FR: Code de l’énergie.
HU: Wet  XVI van 1991  inzake concessies.
LT: Wet van de Republiek Litouwen van 10 oktober 2000  inzake aardgas, nr.  VIII-1973.
PT: Wetsbesluit  230/2012  en Wetsbesluit 231/2012 , 26 oktober – aardgas;
Wetsbesluit  215-A/2012  en Wetsbesluit  215-B/2012 , 8 oktober – elektriciteit; en
Wetsbesluit  31/2006 , 15 februari – ruwe olie/aardolieproducten.
 d) Kernenergie (ISIC rev.  3.1 12, 3.1 23, 120, 1200 , 233, 2330 , 40, deel van 4010 , CPC  887)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling,
hoger management en raden van bestuur en grensoverschrijdende handel in diensten –
markttoegang, nationale behandeling:

In DE: voor de productie, de verwerking of het v ervoer van nucleair materiaal en de
opwekking of distributie van kernenergie.
& /nl 164 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In AT en FI: voor de productie, de verwerking of het vervoer van nucleair materiaal en de
opwekking of distributie van kernenergie.
In BE: voor de productie, de verwerking of het vervoer van nucleair materiaal en de
opwekking of distributie van kernenergie.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling,
hoger management en raden van bestuur, prestatie -eisen:

In HU en SE: voor de verwerking van kernbrandstof en de productie van elektriciteit met
kernenergie.
Met b etrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling,
hoger management en raden van bestuur:

In BG: voor de verwerking van splijt - en fusiestoffen of materialen waaruit die worden
verkregen, alsmede de handel daarin, het on derhoud en herstel van apparatuur en systemen
voor kernenergieproductiefaciliteiten, het vervoer daarvan en van het afval dat ontstaat bij hun
verwerking, het  gebruik van ioniserende straling, en alle andere diensten met betrekking tot
het gebruik van kern energie voor vreedzame doeleinden (waaronder ingenieurs - en
adviesdiensten, diensten met betrekking tot software enz.).
& /nl 165 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling:

In FR: de fabricage, de productie, de verw erking, de opwekking, de distributie of het vervoer
van nucleair materiaal moet voldoen aan de verplichtingen van de Euratom -overeenkomst.
 Bestaande maatregelen:

AT: Bundesverfassungsgesetz für ein atomfreies Österreich (federale constitutionele wet
betreffende een ke rnvrij Oostenrijk), BGBl.  I nr. 149/1999.
BG: Wet inzake het veilige gebruik van kernenergie.
FI: Ydinenergialaki (wet inzake kernenergie) ( 990/1987 ).
HU: Wet CXVI van 1996  inzake kernenergie, en

Overheidsbesluit nr.  72/2000  inzake kernenergie.
SE: Zweeds milieuwetboek ( 1998 :808), en de wet inzake activiteiten op het gebied van
nucleaire technologie ( 1984 :3).
& /nl 166 Voorbehoud nr.  23 – Overige diensten, niet elders ingedeeld

Sector:  Overige diensten, niet elders ingedeeld

Bedrijfstakkenclassificatie:  CPC  9703 , deel van CPC  612, deel van CPC  621, deel van CPC  625,
deel van 85990

Betrokken verplichtingen:  Markttoegang

Nationale behandeling

Prestatie -eisen

Hoger management en raden van bestuur

Lokale aanwezigheid

Hoofdstuk:  Liberalisering van investeringen en handel in diensten


& /nl 167 Omschrijving:

De EU behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te handhaven met betrekking
tot het hierna volgende:

a) Diensten op het gebied van begrafenis, crematie en lijkbezorging (CPC  9703 )

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang:

In FI: diensten van crematoria en exploitatie dan wel onderhoud van begraafplaatsen en
kerkhoven mogen alleen worden uitgevoerd door de staat, gemeenten, paro chies, religieuze
gemeenschappen en stichtingen of verenigingen zonder winstoogmerk.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling,
hoger management en raden van bestuur en grensoverschrijdende handel in dienste n –
markttoegang, nationale behandeling, lokale aanwezigheid:

In DE: alleen publiekrechtelijke rechtspersonen kunnen een begraafplaats openhouden.
De oprichting en de exploitatie van begraafplaatsen en diensten in verband met begrafenissen.
 In PT: voor d e verlening van diensten op het gebied van begrafenis en lijkbezorging is
commerciële aanwezigheid vereist. Om als technisch leidinggevende te werken voor entiteiten
die diensten verlenen op het gebied van begrafenis en lijkbezorging, is de nationaliteit v an een
lidstaat van de EER vereist.
& /nl 168 In SE: het monopolie op diensten op het gebied van crematie en begrafenis ligt bij de
Zweedse Kerk of een lokale overheid.
In CY, SI: diensten op het gebied van begrafenis, crematie en lijkbezorging.
Bestaande maatre gelen:

FI: Hautaustoimilaki (Begrafeniswet) ( 457/2003 ).
PT: Wetsbesluit 10/2015  van 16 januari, alterado p/Lei  15/2018 , 27 março.
SE: Begravningslag ( 1990 :1144 ) (begrafeniswet); Begravningsförordningen ( 1990 :1147 )
(begrafenisverordening).
b) Overige zakelijke diensten

Met betrekking tot grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang:

In FI: vestiging in Finland of elders in de EER is vereist voor het verlenen van diensten voor
elektronische identificatie.
& /nl 169 Bestaande maatregelen:

FI: Laki vahvasta sähköisestä tunnistamisesta ja sähköisistä luottamuspalveluista 617/2009
(Wet  inzake sterke elektronische identificatie - en vertrouwensdiensten 617/2009 ).
c) Nieuwe diensten

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoe gang, nationale behandeling,
hoger management en raden van bestuur, prestatie -eisen en grensoverschrijdende handel in
diensten – markttoegang, nationale behandeling, lokale aanwezigheid:

De EU: voor nieuwe diensten die niet zijn ingedeeld in de voorlopige  centrale
productenclassificatie van de Verenigde Naties (CPC) van 1991.
 & /nl 170 Lijst van Nieuw -Zeeland

Toelichting

Voor alle duidelijkheid: de maatregelen die Nieuw -Zeeland kan nemen  in overeenstemming met
artikel  10.64 (Prudentiële uitzonderingsbepaling), o p voorwaarde dat ze voldoen aan de vereisten
van dat artikel, omvatten de maatregelen betreffende:

a) licenties, registratie of vergunning als financiële instelling of verlener van
grensoverschrijdende financiële diensten, en bijbehorende vereisten;

b) rechtsvorm, inclusief wettelijke oprichtingsvereisten voor systeemrelevante financiële
instellingen, beperkingen inzake deposito -activiteiten van filialen van overzeese banken, en
overeenkomstige vereisten, en vereisten met betrekking tot bestuurders en hog er management
van een financiële instelling of grensoverschrijdende financiële dienstverlener;

c) kapitaal, blootstelling verbonden partijen, liquiditeit, openbaarmaking en andere
risicobeheervereisten;

d) betalings -, clearing - en afwikkelingssystemen (inclusief effectensystemen);

e) bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering, en

f) het in moeilijkheden raken of faillissement van een financiële instelling of
grensoverschrijdende financiële dienstverlener.
& /nl 171 Sector  Alle sectoren
Betrokken
verplichtingen  Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Meestbe gunstigingsbehandeling (artikel  10.17)
Lokale aanwezigheid (artikel  10.15)
Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot:
a) het verlenen van publieke rechtshandhaving en penitentiai re diensten; en
b) de volgende diensten, voor zover het sociale diensten zijn die voor een
openbaar doel zijn ingesteld:
i) kinderopvang;
ii) gezondheid;
iii) inkomenszekerheid en -verzekering;
iv) openbaar onderwijs;
v) volkshuisvesting;
vi) openbaar onderwijs;
vii) openbaar vervoer;
viii) openbare voorzieningen;
ix) afvalverzameling en -verwerking;
x) sanitaire voorzieningen;
xi) rioleringen;
xii) afvalwaterbeheer;
xiii) afvalbeheer;
xiv) sociale zekerheid en verzekeringen; en
xv) sociale zekerheid en  sociale diensten.
 & /nl 172 Sector  Financiële diensten
Betrokken
verplichtingen  Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Meestbegu nstigingsbehandeling (artikelen  10.17 en 10.7)
Lokale aanwezigheid (artikel  10.15)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Hoger management en raden van bestuur (artikel  10.8)
Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot het aanbieden van de volgende diensten:
a) verplichte sociale verzekering voor persoonlijk letsel veroorzaakt door een
ongeval, werkgerelateerde geleidelijke ziekte en infectie, en behandeling
letsel; en
b) calamiteitenverzekering voor niet -zakelijk onroerend goed voor vervangende
dekking tot een bepaald wettelijk maximum.
 Bestaande
maatregelen  Accident Compensation Act  2001 (wet ongevallenvergoeding)
Earthquake Commission Act  1993  (wet van de commissie aardbevingen)

& /nl 173 Sector  Financiële diensten
Betrokken
verplichtingen  Nationale behandeling (artikel  10.16)
Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten
a) Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of
te handhaven met betrekking tot  verzekeringen en aanverwante diensten, met
uitzondering van:
i) verzekering van risico’s in verband met:
A. zeevervoer, commerciële luchtvaart, ruimtevaart en -vracht (met
inbegrip van satellieten), waarbij de verzekering een of meer van
de volgende onderdelen dekt: de vervoerde goederen, het
voertuig waarmee de goederen worden vervoerd en de daaruit
voortvloeiende aansprakelijkheid, en
B. goederen in het internationale douanevervoer;
C. krediet en borgtocht;
D. landvoertuigen, met inbegrip van motorv oertuigen;
E. brand en natuurevenementen;
F. andere schaden aan goederen;
G. algemene aansprakelijkheid;
H. diverse geldelijke verliezen; en
I. verschil in voorwaarden en verschil in limieten, waarbij voor het
verschil in voorwaarden of verschil in limiete n dekking wordt
verstrekt onder een door een verzekeraar uitgegeven hoofdpolis
om risico’s in meerdere jurisdicties te dekken;
ii) herverzekering en retrocessie als bedoeld in punt B) van de definitie
van “financiële dienst” in artikel  10.63 (Definities);
iii) hulpdiensten voor verzekeringen, zoals bedoeld in punt D) van de
definitie van  “financiële dienst” in artikel  10.63 (Definities); en
iv) verzekeringsbemiddeling, zoals diensten van makelaars en agenten, als
bedoeld in punt C) van de definitie van “fin anciële diens t” in
artikel  10.63 (Definities), van verzekeringsrisico’s die verband houd en
met diensten vermeld in punt  i).
& /nl 174  b) Lid a)  staat verleners van de in punt  a), i), C)-I) opgesomde diensten niet toe
een dienst te verlenen aan een retailklant.
 c) In deze vermelding betekent “retailklant” voor Nieuw -Zeeland:
i) een natuurlijk persoon; of
ii) een retailklant  zoals gedefinieerd in clausule  3 van bijlage  5 bij de
Financial Markets Conduct Act  2013.
d) Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatre gelen vast te stellen of
te handhaven met betrekking tot bankdiensten en andere financiële diensten
(met uitzondering van verzekeringen), met uitzondering van:
i) verstrekking en doorgifte van financiële informatie en verwerking van
financiële gegevens en bijbehorende software, zoals bedoeld in punt K)
van de definitie van  “financiële dienst” in artikel  10.63 (Definities);
ii) adviesdiensten en andere financiële hulpdiensten, met uitzondering van
bemiddeling, met betrekking tot bankdiensten en andere financ iële
diensten, zoals bedoeld in punt L) van de definitie van  “financiële
dienst” in artikel  10.63 (Definities);
iii) portefeuillebeheerdiensten door een financiële dienstverlener van de
Europese Unie aan:
A. een geregistreerde regeling; of
B. een verzekeringsmaatschappij.
e) Voor de toepassing van de in punt d), iii) gedane verbintenis:
i) “geregistreerde regeling”: een geregistreerde regeling zoals
gedefinieerd in d e Financial Markets Conduct Act  2013 ;
ii) “vermogensbeheer”: het per cliënt op disc retionaire basis beheren van
een portefeuille op grond van een door de cliënt gegeven opdracht,
voor zover die portefeuille één of meer financiële instrumenten
bevatten; en
iii) omvat portefeuillebeheer geen:
A. bewaarnemingsdiensten;
B. vermogensbeheerdie nsten; of
C. uitvoeringsdiensten.
 & /nl 175 Sector  Financiële diensten
Bankdiensten en andere financiële diensten (verzekeringen nie t inbegrepen)
Betrokken
verplichtingen  Nationale behandeling (artikel  10.6)
Markttoegang ( artikelen  10.14 en 10.5)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot de oprichting of werking van enig
gemeenschappelijk beleggingsfonds (“unit trust”), markt of andere faciliteit die is
opgezet voor de handel in, of de toewijzing of het beheer van effecten in de
coöperatieve zuivelonderneming die voortvloeien uit de samenvoeging
goedgekeurd onder de D airy Industry Restructuring Act  2001  (wet inzake de
herstructurering van de zuivelindustrie) (of een opvolger daarvan).
Sector  Financiële diensten
Bankdiensten en andere financiële diensten (verzekeringen niet inbegrepen)
Betrokken
verplichtingen  Nationale behandeling (artikel  10.6)
Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot de oprichting of werking van een beurs,
effectenmarkt of termijnmarkt.
Voor alle duidelijk heid: dit voorbehoud is niet van toepassing op een financiële
instelling die deelneemt of wenst deel te nemen aan een dergelijke beurs,
effectenmarkt of termijnmarkt.
 & /nl 176 Sector  Finan ciële diensten
Verzekeringen en aanverwante diensten
Betrokken
verplichtingen  Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot verzekeringen en aanverwante diensten voor
brancheorganisaties die zijn opgericht voor producten onder de volgende CPC -
codes:
a) 01, met uitzondering van 01110  en 01340  (landbouw -, tuinbouw - en
groenteteeltproducten, met uitzondering van tarwe en kiwi);
b) 02 (levende dieren en dierlijke producten);
c) 211, met uitzondering van 21111 , 21112 , 21115 , 21116  en 21119  (vlees en
vleesproducten, met uitzondering van ru ndvlees, schapenvlees, pluimvee en
slachtafvallen);
d) 213-216 (bereide en geconserveerde groenten, vruchtensappen en
groentesappen, bereide en geconserveerde vruchten en noten, dierlijke en
plantaardige oliën en vetten);
e) 22 (zuivelproducten);
f) 2399  (andere voedingsmiddelen); en
g) 261, met uitzondering van 2613 , 2614 , 2615 , 02961 , 02962  en 02963
(natuurlijke textielvezels voorbereid voor het spinnen, met uitzondering van
wol).
 Bestaande
maatregelen  Commodity Levies Act  1990  (wet op de grondstoffenh effingen)

& /nl 177 Sector  Financiële diensten
Verzekeringen en aanverwante diensten
Betrokken
verplichtingen  Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot verzekeringen en aanverwante diensten voor
brancheorganisaties die zijn opgericht voor producten onder de volgende CPC -
codes:
a) 01, met uitzondering van 01110  en 01340  (landbouw -, tuinbouw - en
groenteteeltproducten, met uitzondering van tarwe en kiwi);
b) 02 (levende dieren en dierlijke producten);
c) 211, met uitzondering van 21111 , 21112 , 21115 , 21116  en 21119  (vlees en
vleesproduc ten, met uitzondering van rundvlees, schapenvlees, pluimvee en
slachtafvallen);
d) 213-216 (bereide en geconserveerde groenten, vruchtensappen en
groentesappen, bereide en geconserveerde vruchten en noten, dierlijke en
plantaardige oliën en vetten);
e) 22 (zuivelproducten);
f) 2399  (andere voedingsmiddelen); en
g) 261, met uitzondering van 2613 , 2614 , 2615 , 02961 , 02962  en 02963
(natuurlijke textielvezels voorbereid voor het spinnen, met uitzondering van
wol).
 Bestaande
maatregelen  Commodity Levies Act  1990  (wet op de grondstoffenheffingen)

& /nl 178 Sector  Financiële diensten
Betrokken
verplichtingen  Lokale aanwezigheid (artikel  10.15)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot:
a) diensten in verband met verzekeringen en aanverwante diensten, met
uitzondering van:
i) verzekering van risico’s in verband met:
A. zeevervoer, commerciële luchtvaart, ruimtevaart en -vracht (met
inbegrip van satellieten), waarbij de verzekering een of meer van
de volgende onderdelen dekt: de vervoerde goederen, het
voertuig waarmee de goederen worden vervoerd en de daaruit
voortvloeiende aansprakelijkheid, en
B. goederen in het internationale douanevervoer;
ii) herverzekering en retrocessie als bedoeld in punt  B) van de definitie
van “financiële dienst” in artikel  10.63 (Definities); en
iii) hulpdiensten voor verze keringen, zoals bedoeld in punt  C) van de
definitie van  “financiële dienst” in artikel  10.63 (Defi nities);
b) bankdiensten en andere financiële diensten (behalve verzekeringen), met
uitzondering van:
i) verstrekking en doorgifte van financiële informatie en verwerking van
financiële gegevens en bijbehorende software, zoals bedoeld in punt  K)
van de def initie van  “financiële dienst” in artikel  10.63 (Definities); en
ii) adviesdiensten en andere financiële hulpdiensten, met uitzondering van
bemiddeling, met betrekking tot bankdiensten en andere financiële
diensten, zoals bedoeld in punt  L) van de definitie van  “financiële
dienst” in artikel  10.63 (Definities).
& /nl 179 Sector  Alle sectoren
Betrokken
verplichtingen  Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Lokale aanwezigheid (artikel  10.15)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen met betrekking tot
water vast te stellen of te handhaven, met inbegrip van de verdeling, opvan g,
behandeling en distributie van drinkwater.
 Sector  Alle sectoren
Betrokken
verplichtingen  Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.15)
Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Meestbegu nstigingsbehandeling (artikelen  10.17 en 10.7)
Lokale aanwezigheid (artikel  10.15)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen goed te keuren  en te
handhaven, uitsluitend als onderdeel van de overdracht van een dienst die wordt
verleend in het kader van de uitoefening van overheidsgezag op de datum van
inwerkingtreding van deze overeenkomst. Deze maatregelen kunnen omvatten:
a) beperking van he t aantal dienstverleners;
b) toestaan dat een onderneming, die geheel of grotendeels eigendom is van de
overheid van Nieuw -Zeeland, de enige dienstverlener is of een van een
beperkt aantal dienstverleners;
c) het opleggen van beperkingen aan de samenstel ling van hoger management
en raden van bestuur;
d) lokale aanwezigheid vereisen; en
e) de rechtsvorm van de dienstverlener vermelden.
& /nl 180 Sector  Alle sectoren
Betrokken
verplichtingen  Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Meestbegu nstigingsbehandeling (artikelen  10.17 en 10.7)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Wanneer de overheid van Nieuw -Zeeland volledig eigenaar is van of feitelijke
zeggenschap heeft over een onderneming, behoudt Nieuw -Zeeland zich het recht
voor om maatregelen vast te stellen of te handhaven met betrekking tot de verkoop
van aandelen in die onderneming of activa van die  onderneming aan een persoon,
waarbij Nieuw -Zeelandse onderdanen een gunstiger behandeling krijgen.
 Sector  Alle sectoren
Betrokken
verplichtingen  Markttoegang (artikel  10.5)
Nationale behandeling (artikel  10.6)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Omschrijving  Investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven die de goedkeuringscriteria uiteenzetten welke moeten worden
toegepast op de categorieën van  buitenlandse investeringen die goedkeuring
vereisen op grond van de Nieuw -Zeelandse regeling voor buitenlandse
investeringen.
Voor transparantiedoeleinden zijn die categorieë n, zoals uiteengezet in
bijlage  10-A (Bestaande maatregelen) – Nieuw -Zeeland – 6 de volgende:
a) de verwerving van of de zeggenschap over, door niet -overheidsbronnen, van
25 % of meer van enige categorie aandelen66 of stemrechten67 in een Nieuw -
Zeelandse entiteit waarbij de vergoeding voor de overdracht of de waarde
van de activa hoger i s dan 200 miljoen  NZ$;

66 Voor alle duidelijkheid: de term “aandelen” omvat aandelen en andere soorten effecten.
67 Voor alle duidelijkheid: “stemrechten” omvat de bevoegdhe id van zeggenschap over de
samenstelling van 25 % of meer van het bestuursorgaan van de Nieuw -Zeelandse entiteit.
 & /nl 181  b) de aanvang van bedrijfsactiviteiten of overname van een bestaand bedrijf
door niet -overheidsbronnen, waaronder bedrijfsmiddelen, in Nieuw -Zeeland,
waarbij de totale uitgaven voor het opzetten of verwerven van dat bedrijf of
die activa hoger zijn dan 200 miljoen  NZ$;
c) de verwerving van of de zeggenschap over, door overheidsbronnen, van
25 % of meer van enige categorie aandelen68 of stemrechten69 in een Nieuw -
Zeelandse entiteit waarbij de vergoeding voor de overdracht of de waarde
van de activa hoger is dan 200 miljoen  NZ$;
d) de aanvang van bedrijfsactiviteiten of overname van een bestaand bedrijf
door overheidsbronnen, waaronder bedrijfsactiva, in Nieuw -Zeeland, waarbij
de totale uitgaven voor het opzetten of verwerven van dat bed rijf of die
activa hoger zijn dan 200 miljoen  NZ$;
e) de verwerving van of de zeggenschap over, ongeacht de dollarwaarde,
bepaalde categorieën land die als gevoelig worden beschouwd of waarvoor
specifieke goedkeuring vereist is volgens de Nieuw -Zeelandse w etgeving
inzake buitenlandse investeringen; en
f) elke transactie, ongeacht de dollarwaarde, die zou resulteren in een
buitenlandse investering in vangstquota.
Bestaande
maatregelen  Overseas Investment Act  2005  (wet op buitenlandse investeringen)
Fisheries Act  1996  (visserijwet)
Overseas Investment Regulations  2005  (regelgeving voor buitenlandse
investeringen)


68 Voor alle duidelijkheid: de term “aandelen” omvat aandelen en andere soorten effecten.
69 Voor alle duidelijkheid: “stemrechten” omvat de bev oegdheid van zeggenschap over de
samenstelling van 25 % of meer van het bestuursorgaan van de Nieuw -Zeelandse entiteit.
 & /nl 182 Sector  Alle sectoren
Betrokken
verplichtingen  Meestbegu nstigingsbehandeling (artikelen  10.17 en 10.7)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven die aan een Partij of een niet -Partij een gedifferentieerde behandeling
toekennen ingevolge een bilaterale of multilaterale intern ationale
handelsovereenkomst die van kracht is of die werd ondertekend voorafgaand aan
de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst.
Voor alle duidelijkheid: dit omvat, met betrekking tot overeenkomsten inzake de
liberalisering van de handel in goed eren, diensten of investeringen, alle
maatregelen die worden genomen als onderdeel van een breder proces van
economische integratie of handelsliberalisering tussen de partijen bij dergelijke
overeenkomsten.
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maat regelen vast te stellen of te
handhaven die aan een Partij of een niet -Partij een gedifferentieerde behandeling
toekennen ingevolge een internationale handelsovereenkomst die van kracht is of
die werd ondertekend na de datum van inwerkingtreding van deze o vereenkomst,
waaronder:
a) luchtvaart;
b) visserij; en
c) maritieme aangelegenheden.
& /nl 183 Sector  Alle sectoren
Betrokken
verplichtingen  Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Lokale aanwezigheid (artikel  10.15)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot de controle, het beheer of het gebruik van:
a) beschermde gebieden: gebieden die zijn ingesteld onder en onderw orpen zijn
aan de controle van wetgeving, inclusief hulpbronnen op land en belangen in
land of water, die zijn opgezet voor erfgoedbeheerdoeleinden (zowel
historisch als natuurlijk erfgoed), openbare recreatie en landschapsbehoud; of
b) soorten die eigendom zijn van en zijn vastgesteld door de Kroon of die
worden beschermd bij of krachtens een wettelijk besluit.
 Bestaande
maatregelen  Conservation Act  1987  ((natuur)instandhoudingswet) en de wettelijke besluiten
opgenomen in:
Lijst 1 van de Conservati on Act  1987  ((natuur)instandhoudingswet)
Resource Management Act  1991  (Wet op het beheer van hulpbronnen)
Local Government Act  1974  (Wet lokale bestuurlijke organisatie)


& /nl 184 Sector  Alle sectoren
Betrokken
verplichtingen  Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om nationaliteits - of
ingezetenschapsmaatregelen vast te stellen of te handhaven met betrekking tot:
a) dierenwelzijn; en
b) het behoud van het leven en de gezondheid van planten, dieren en mensen,
waaronder met name:
i) voedselveiligheid van binnenlandse en geëxporteerde levensmiddelen;
ii) diervoeders;
iii) voedselnormen;
iv) biobeveiliging;
v) biodiversiteit; en
vi) certificering van de plant - of diergezondheidsstatus van goederen.
Nieuw -Zeeland behoudt zich ook het recht voor om maatregelen vast te stellen  of
te handhaven die de aankoop op zijn grondgebied van nalevings -, monitoring - en
vergelijkbare diensten vereisen om ervoor te zorgen dat aan de wettelijke vereisten
met betrekking tot de volgende zaken wordt voldaan:
i) dierenwelzijn;
ii) voedselveilighe id van binnenlandse en geëxporteerde levensmiddelen;
iii) diervoeders;
iv) voedselnormen;
v) biobeveiliging;
vi) de biodiversiteit;

& /nl 185  vii) certificering van de plant - of diergezondheidsstatus van goederen;
viii) aanpassing aan de klimaatverandering; en
ix) duurzaamheid.
Niets in dit voorbehoud mag worden opgevat als een afwijking van de
verplichtingen van hoofdstuk  6 (Sanitaire en fytosanitaire maatregelen), of van de
verplichtingen van de SPS -Overeenkomst of de sanitaire overeenkomst.
Niets in dit voorbehoud mag worden opgevat als een afwijking van de
verplichtingen van hoofdstuk  9 (Technische handelsbelemmeringen), of van de
verplichtingen van de TBT -Overeenkomst.
 Sector  Alle sectoren
Betrokken
verplichtingen  Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich  het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven die zijn genomen bij of krachtens een wettelijk besluit met betrekking
tot de vooroever en de zeebodem, de binnenwateren zoals gedefinieerd in
internationaal recht (inclusief de bodem, de onder grond en de randen van
dergelijke binnenwateren), de territoriale zee, de exclusieve economische zone en
het continentaal plat, ook voor de uitgifte van maritieme concessies op het
continentaal plat.
Bestaande
maatregelen  Resource Management Act  1991  (wet op het beheer van hulpbronnen)
Marine and C oastal Area (Takutai Moana) Act  2011  (wet op het zee - en
kustgebied)
Continental Shelf Act  1964  (wet inzake het continentaal plat)
Crown Minerals Act  1991  (wet inzake minerale van de staat)
Exclusive Economi c Zone and Continental Shelf (E nvironmental Effects) Act  2012
(wet inzake exclusieve economische zone en continentaal plat (milieueffecten))


& /nl 186 Sector  Zakelijke diensten
Brandweer
Betrokken
verplichtingen  Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot de verlening van brandpreventie - en
brandbestrijdingsdiensten, met uitzondering van brandbestrijdingsdiensten vanuit
de lucht.
Het voorbehoud met betrekking tot markttoegang (Investeringen) heeft enkel
betrekking op het verlenen van diensten via commerciële aanwezigheid.
 Bestaande
maatregele n Fire and Emergency New  Zeala nd Act  2017

Sector  Zakelijke diensten
Onderzoek en ontwikkeling
Betrokken
verplichtingen  Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot:
a) onderzoeks - en ontwikkelingsdiensten uitgevoerd door door de overheid
gefinancierde tertiaire instellingen of door Crown Research Institutes
(onderzoekinstellingen van de Kroon) wanneer dergelijk onderzoek wordt
uitgevoerd voor een openbaar doel; of
b) diensten voor onderzoek en experimentele ontwikkeling op het gebied van
natuurwetenscha ppen, scheikunde, biologie, techniek en technologie,
landbouwwetenschappen, medische, farmaceutische en andere
natuurwetenschappen, d.w.z. CPC  8510.
& /nl 187 Sector  Zakelijke diensten
Technische keuring en analyses
Betrokken
verplichtingen  Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot:
a) testen en toetsen van samenstelling en zuiverheid (CPC  86761 );
b) technische inspectiediensten (CPC  86764 );
c) overige technische keuring en analyses (CPC  86769 );
d) geologie, geofysica en andere vormen van wetenschappelijke prospectie
(CPC 86751 ); en
e) geneesmi ddelentests.
 Sector  Zakelijke diensten
Visserij en aquacultuur
Diensten met betrekking tot visserij en aquacultuur
Betrokken
verplichtingen  Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Meestbegu nstigingsbehandeling (artikelen  10.17 en 10.7)
Lokale aanwezigheid (artikel  10.15)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om controle uit te oefenen op de
activiteiten van buitenlandse visserij, met inbegrip van het aanlanden van vis, de
eerste aanlanding van op zee verwerkte vis en de toegang tot Nieuw -Zeelandse
havens (havenprivileges) in overeen stemming met de bepalingen van het Verdrag
van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee.
Bestaande
maatregelen  Fisheries Act  1996  (visserijwet)
Aquaculture Reform Act  2004  (wet inzake de hervorming van de aquacultuur)


& /nl 188 Sector  Zakelijke diensten
Energie
Verwerkende industrie
Groothandel
Detailhandel
Betrokken
verplichtingen  Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Meestbegu nstigingsbehandeling (artikelen  10.17 en 10.7)
Lokale aanwezigheid (artikel  10.15)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen te nemen om de
productie, het gebruik, de distributie of de detailhandel van kernenergie te
verbieden, te reguleren, te beheren of te controleren, inclusief het stellen van
voorwaarden voor personen om dit te doen.
 Sector  Landbouw, met inbegrip van diensten in verband met de landbouw
Betrokken
verplichtingen  Markttoegang (ar tikelen  10.14 en 10.5)
Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot:
a) het houden van aandelen in de coöperatieve zuivelonderneming die
voortvloeit uit de fusie die is toegestaan op grond van de D airy Industry
Restructuring Act  2001  (wet inzake de herstructurering van de
zuivelindustrie) (of een rechtsopvolger); en
b) de vervreemding van activa van die vennootschap of haar rechtsopvolgers.
Bestaande
maatregelen  Dairy Industry Restructuring Act  2001  (wet inzake de herstructurering van de
zuivelindustrie)


& /nl 189 Sector  Landbouw, met inbegrip van diensten in verband met de landbouw
Betrokken
verplichtingen  Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot de expor tmarketing van verse kiwi’s naar alle
markten behalve Australië.
 Bestaande
maatregelen  Kiwif ruit Industry Restructuring Act  1999  and Regulations (wet inzake de
herstructurering van de kiwi -industrie en regelgeving)

Sector  Landbouw, met inbegrip van diensten in verband met de landbouw
Betrokken
verplichtingen  Markttoegang (artikelen  10.14 en 10.5)
Nationale behandeling (artikelen  10.16 en 10.6)
Prestatie -eisen (artikel  10.9)
Hoger managemen t en raden van bestuur (artikel  10.8)
Omschrijving  Grensoverschrijdende handel in diensten, en investeringen
Nieuw -Zeeland behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te
handhaven met betrekking tot:
a) het specificeren van de voorwaarden voor het opzetten en uitvoeren van door
de overhei d goedgekeurde toewijzingsregelingen voor de distributie van
exportproducten die zijn opgenomen onder de GS -categorieën die onder de
Overeenkomst inzake de landbouw vallen, naar markten waar
tariefcontingenten, landspecifieke preferenties of andere maatreg elen met een
vergelijkbaar effect van kracht zijn; en
b) de toewijzing van distributierechten aan aanbieders van groothandelsdiensten
op grond van de oprichting of uitvoering van een dergelijke
toewijzingsregeling.
Deze vermelding is niet bedoeld om alle investeringen in de levering van
groothandels - en distributiediensten met betrekking tot goederen in de GS -
hoofdstukken die onder de Overeenkomst inzake de landbouw vallen, te verbieden.
De vermelding is van toepassing op investeringen voor zover de in dit  voorbehoud
gespecificeerde dienstensectoren een subset zijn van landbouwproducten die
onderworpen zijn aan tariefcontingenten, landspecifieke preferenties of andere
maatregelen met een vergelijkbaar effect.
