Het leeskabinet; mengelwerk tot gezellig onderhoud voor beschaafde kringen, 1876, 01-02-1876 
»Ach, mejuffrouw, —ik kom ongelegen? Ik kwam hooren, hoe het uitstapje van gisteren u...." — »Oh, dat is goed^ dat is heerlijk, majoor!" sprak zij levendig en hem de hand toestekende, die hij galant aan zijne lippen bracht. »Kom binnen, als t u belieft. Mama is reeds vooruitgegaan naar het strand. Dat spijt mij, maar kom binnen." — En u staat klaar, om uwe mama te volgen?" vroeg de majoor haar in het salon volgende en den aangeboden stoel aannemende. »Het verheugt mij dat de baden uwe mama zoo goed bekomen, waarlijk, mejuffrouw, en u niet minder, ofschoon u zulk eene versterking volstrekt niet noodig hebt. Toch heb ik in mijn jongere jaren Maar ik houd u op, mejuffrouw? Laat ik liever heengaan." — «Volstrekt niet, heer majoor. U komt zoo zelden en juist nu — het zou mij zeer spijten en t zal mama ook spijten, — nu zoudt u weder heengaan? Blijf nog wat, heer majoor, wanneer het u ten minste niet verveelt met mij te praten." Bij deze woorden zag het schoone meisje den ouden heer zoo vriendelijk om niet te zeggen teeder aan, dat hij er warm van werd. »Lieve juffrouw," begon hij weder, min of meer verward. »Ja, wat ik zeggen wou: in mijne jonge jaren, toen mijn geweten nog gekweld werd door kwestiën van geleerdheid, werd ik verontrust over de beteekenis van de mythe van Venus, uit het schuim der zee omhoog gestegen Zij kwam mij wezenlijk geheel onnoodig nat voor. Nu weet ik beter. En het idee der fraaie mythe, welke mijn leeraar in de grammatica mij niet duidelijker wist uit te leggen, is mij hier aan het strand der zee duidelijk genoeg geworden. Thans weet ik, waarom de zee de moeder der schoonheid is. Gezondheid is schoonheid, — en Anadyomene is slechts een in marmer gebeiteld recept om zeebaden te nemen, eene reclame, waarvoor de badhotelhouders jaarlijks den griekschen kunstenaar wel eene hecatombe mochten offeren." Héloise glimlachte schalksch. «Mijn hemel, heer majoor, ik had nooit kunnen denken, dat achter het harnas van zulk een dapper krijgsman zulke geleerde aestetische denkbeelden verborgen waren!" — »U schertst, mejuffrouw, en bij de scherts uit zulk een schoonen mond, werp ik mijn geweer weg en ga ik op de vlucht," antwoordde de majoor, terwijl hij opstond en naar de deur ging. «Heer majoor," hernam Héloise, terwijl zij hem achterna liep en zijen hand greep. »0, u meent toch niet in ernst, dat ik. *.. Als u wist, hoe innig, hoe diep — niet waar, majoor, u is niet boos op mij ? U zult mij niet verkeerd begrijpen ?" vroeg zij in bevallig verlegen houding voor hem staande, en met hare fraaie oogen smeekend tot hem opziende. •«Neen, lieve juffrouw, — ik weet niet Duizend bommen ! had u een wensch, die ik in staat was te vervullen...." sprak hij in verwarring. Zij zag hem met zulk eene uitdrukking van teederheid aan, dat hij verstomde. Zij boog intusschen, drukte een kus op zijne hand, en een oogenblik later was zij de kamer uit, en stond hij alleen. Hij stond «moederzalig" alleen zooals hij later zei, en was zoo verschrikt, alsof hij tegen zijn wil een moord had begaan. Hij bleef staan, buiten zichzelf, besluiteloos — alles was doodstil om hem heen. Eindelijk, — ja, daar kwam iemand aan, — een vrouwelijke stap, — hij zag nieuwsgierig naar de deur. »Een oude meid met een bezem in de hand kwam binnen en bleef tegenover hem op den drempel staan, blijkbaar even verschrikt als hij zelf en niet minder verwonderd. »Wat is er van mijnheers dienst?" vroeg zij. De majoor wist niet wat hij zeggen zou. Wist deze vrouw, dat hij reeds vroeger binnengekomen was en juffrouw van Zuylen gesproken had? «Mevrouw van Zuylen?" vroeg hij. — «Mevrouw is gaan baden." — »En mejuffrouw van Zuylen?" — »Is ook zooeven. uitgegaan." — »Vooral mijn compliment aan de dames. Hier is mijn kaartje!" — Met deze woorden legde hij een kaartje op tafel en ging heen. III. Den volgenden dag was de lucht bewolkt en onstuimig. Uit donkere wolken, die uit het Westen over de zee aan kwamen drijven, regende het dat shet goot," zooals de majoor zeide, reeds van 's morgens af. Met het humeur van den majoor scheen het ook niet al te best gesteld. De dokter zat boven op eene sofa aan de ontbijttafel, en de majoor, zoo pas uit zijn slaapkamer gekomen, liep in zijn morgenjas voor hem heen en weer. Hij had een kort pijpje aangestoken, en maakte kringetjes, dat wil zeggen, hij blies de tabaksrook zoo kunstig uit, dat daardoor kringetjes gevormd werden. Die kringetjes voorspelden, zooals neef met zekerheid wist, storm en onweer. Hij zweeg d us en wachtte vol berusting op de losbarsting d^r electriciteit. Het begon ook reeds zachtjes te donderen. »Het is te gek!... zij maakt het al te gek!" bromde hij. »Eerst mij.... nu, van mij wil ik niet spreken!... Alle vrouwen zijn raadsels — partoutement allen — maar zij, — zij is de Sphinx in levenden lijve — de echte Egyptische Sphinx!" — »Wie meent u toch, oom?" vroeg de dokter bedaard. De majoor bleef vlak voor hem staan en zag hem stijf in 'tgezicht. »Wie ik meen? Wel, wie zou ik anders meenen dan die van Zuylen? Wie anders? Ze ziet eruit, zoo naïf en onschuldig als een versch cadetje, heeft een gezichtje zoo blank en rein als een onbeschreven blad papier — en als men de sympathetische inkt daarop maar lezen kon — op mijn woord, geheele romans in drie deelen zou men er op lezen, drama's in vijf bedrijven, kabaal en liefde — eerst limonade en ten slotte moord en vergif!" — »Maar oom, wat heeft zij dan uitgevoerd? Gisteren waart u nog zoo op haar gecharmeerd, en wildet u zelfs, ik zou...." — »Niets, zult u, jongeheer! Ik wil niets! Laat haar loopen! Denk niet meer aan haar!" ging de majoor voort. Dat laat zich den geheelen namiddag het hof maken door al die windbuilen, die om haar heen fladderen; dat speelt en zingt in de concertzaal; dat gaat een wandelrit maken, als een generaal en chef met zijn geheelen staf en zelfs dien blinden, stommen mylord in haar gevolg. Maar het ergste, het ergste komt nog, — ja, het ergste komt altijd het laatst." Neef had tot dusverre bedaard zijn sigaar gerookt en scheen zich volstiekt niet ongerust te maken over de drift van zijn oom. Maar nu oom van het ergste sprak, dat altijd het laatste komt, kreeg hij een kleur en fronste hij op bedenkelijke manier zijne wenkbrauwen. Oom zag het niet, omdat hij al te zeer in zijne eigene gedachten verdiept was. 3>Welnu, oom, het ergste ? ik ben wezenlijk nieuwsgierig naar het ergste,' zei hij, met een lachje, dat bezwaarlijk iemand zou uitgelokt hebben mede te lachen. »Het ergste, mijn jongen," hernam oom, en bij ieder woord sloeg hij met zijn pijp nadrukkelijk de maat, sis, dat zij s nachts om elf uur met een onbekend man alleen, moederzalig alleen, de straat op geloopen is, den kant uit van het bosch." Hij staarde bij deze woorden zijn neef vlak in het gezicht en trad eene schrede achteruit, alsof hij plaats wilde maken om den dokter gelegenheid te geven, ongehinderd van verwondering en afgrijzen uit zijn vel te springen. Maar daarvan gebeurde niets. De woorden van den majoor schenen juist eene tegenovergestelde uitwerking te hebben. Blijkbaar gerustgesteld bleef de dokter op de sofa zitten, en toen zijn oom, geërgerd over zijn neefs bedaardheid, zich omkeerde, vertrok zijn gezicht op eene wijze, alsof hij moeite had zijn lachen in te houden. »Ik wil niets meer van haar weten!" begon de majoor weer. »Ik wil niets meer van haar hooren. Laat zij doen en laten, loopen, lijden, varen waarheen zij wil, voor mijn part naar den .... »Dan gaat u zeker van avond ook niet mee bootjevaren en de illuminatie zien, waarvoor zij het plan ontworpen heeft*?" — »Neen, ik wil haar triumfwagen niet meehelpen 1876. IY. , trekken. Laat zij er voor spannen wie zij wil!" zei hij, aan zijn snorbaard trekkende en voor het venster gaande staan. »Het weer klaart op," zei de dokter bedaard, een oogenblik later, mede voor het venster komende. »Wij krijgen een mooien avond." Een poosje daarna begon hij weder: »Ik ga naar beneden om de booten te bestellen. U zijt dus niet van de partij, oom?" — »Voor den duivel, ja!" riep deze driftig. »Ik heb mij immers zoo verheugd op die nachtelijke zeeschuimerij, — en nu zou ik om haar daarvan afzien? Duizend bommen! dan ken je mij slecht, jongelief! Juist om harentwille ga ik nu mee. Ik zal haar toonen, dat het mij alles het zelfde is, wat zij doet. Ga maar heen; ik ga mee — adieu!" Neef ging heen. »Dokter," riep oom hem nog achterna, toen hij de kruk van de deur in de hand had, «wanneer je den tuinman voorbij komt, laat hem dan een bouquet klaar maken hoor, maar een prachtige. Zeg maar, dat ik een bijzonder prachtige bouquet hebben moet, maar 't blijft onder ons, hoor, en ga nu maar heen." Het weer klaarde werkelijk op en na den gevallen regen zagen hemel, aarde en zee er uit, alsof ze voor een bijzonder feest frisch gewasschen en geschuurd waren. De zon was ondergegaan en van de plaats, M aar zij voor het oog verdwenen was, breidde zich nog een 1 latste gouden streep langs het luchtruim uit, gelijk de herinnering aan het afgeloopen leven van een goed mensch. Een zoele, bolle wind deed de zeilen der booten zwellen, waarop aan het strand een klein, maar vroolijk gezelschap van badgasten plaats namen, om een pleiziertochtje, met muziek en vuurwerk te doen. Onder de klanken van het bad-orchest, dat in een afzonderlijke boot vooruit voer, zette de vloot koers naar zee. In het grootste vaartuig bevonden zich vier dames, waaronder de stille, lijdende mevrouw van Zuylen met hare dochter, benevens de majoor, zijn neef en de drie heeren, met welke wij onder de veranda van het badholel kennis hebben gemaakt. Héloise van Zuylen hield een prachtige bouquet in de hand, die haar naar het scheen bijzonder beviel en het was een bekoorlijk gezicht, wanneer zij haar bloeiend, fraai gelaat in de welriekende bloemen drukte en hare oogen als een paar sterren daaroverheen naar den gever zochten, dien zij, in spijt van alle aangewende moeite, nog niet had kunnen ontdekken. In het zog van deze boot, — het «admiraalschip," volgden drie kleinere en dicht daarnevens bestuurde de in het oog van den majoor zoo hatelijke Engelschman met veel behendigheid zijn eigen nietig notendopje. — »Maar wat voor den drommel," zei de majoor tot mevrouw van Zuylen, «wat wil en wat zoekt die Engelschman met zijn «leeuwenhart en ezelskop" toch in onze nabijheid? Kent u hem, mevrouw, weet u iets van hem?" — »Ik kan u tot mijn spijt niets omtrent hem zeggen, majoor," antwoordde mevrouw van Zuylen glimlachend. «Niemand schijnt hem te kennen, zelfs op de badlijst heeft hij zijn naam zoo onleesbaar geschreven, dat niemand wijs kan worden uit zijn hanepooten. Hij kan even zoo goed Torsonel als Belfort of Laurent, of de hemel weet hoe heeten en hij vaart den heelen dag in zijn bootje rond, hoor ik, om te vissehen of meeuwen te schieten.... Oh, maar dat is prachtig!" zoo viel zij zich zelve in de rede. En «oh! en »hé!" klonk het van alle kanten uit iedere boot. De eerste vuurpijl — de tweede - de derde schoot omhoog in de donkere avondlucht. De golven weerkaatsten tooverachtig den rooden vuurregen en een groot bengaalsch vuur bescheen op hetzelfde oogenblik de zacht golvende watervlakte met een liefelijk rood licht, alsof de zee eene reusachtige roos was en in haar golvende kelk booten en menschen wiegde, terwijl vuurpijl op vuurpijl uit haar beiooverden schoot ten hemel steeg, hoog in de lucht uit elkander spattende en in een vuunegen weder naar beneden vallende. Op eens hoort men te midden van het vroolijk gejoel uit de groote boot een angstkreet. «Help! help! red hem! Hij verdrinkt!" Een woest geschreeuw en gegil uit alle. booten. Héloise was op gaan staan, haar bouquet was haar uit de hand gegleden en in het water gevallen. Dokter van der Grijp had zich gebukt, om ze aan de golven te ontrukken — had het evenwicht verloren en was in het water gevallen. De dames gilden overluid; Héloise wag in onmacht gevallen. De heeren drongen bijeen. Aller oogen waren stijf op het donkere water gevestigd, om den gezonkene, zoodra hij weder boven kwam, er uit te helpen. De eene seconde na de andere verliep, de booten hadden zich in de rondte geschaard — de angst rees ten top, de spanning werd onverdragelijk. De majoor had zijne bovenkleederen uitgeworpen en staarde, zoover mogelijk voorovergebogen over het water heen te vergeefs. Op eens riep eene stem aan den anderen kant van de boot: »Lords en Lady's — u mij helpen wil?" Allen keken om. De lange Engelschman stond rechtop in zijn notendop, en hield met zijn eenen arm dokter van der Grijp vast, die bewusteloos en druipend nat tegen hem aanleunde. Alle handen strekten zich uit om bijstand te bieden. Men hief den drenkeling in de boot en maakte een bed van mantels en doeken voor hem gereed. Hij sloeg zijne oogen op, zag om zich heen en sloot ze weder. Op dit oogenblik ontwaakte Héloise uit hare onmacht. Zij zag rond, bedacht zich en sprong driftig op. Zij zag de heeren bezig met den dokter, en de dames ter zijde schuivende, voegde zij zich bij de groep, wierp zich nevens den drenkeling neder en sloeg hare beide armen om hem heen. » Arthur!" riep zij. »Mijn Arthur! Gij leeft? O, gij leeft, mijn Arthur 1" Allen stonden ten uitersten verbaasd, maar niemand meer dan de majoor. De dames kwamen naderbij. De dokter sloeg de oogen weder op. Zijn blik viel met onbeschrijfelijke teederheid op Héloise en terwijl hij zich een weinig overeind richtte en de verwonderde blikken dér aanwezigen opmerkte, beproefde hij te spreken, maar hij was er niet toe in staat en zonk zachtjes weder neder aan Héloises borst, die nevens hem zat en haar arm om hem henengeslagen had. Men verwijderde zich zachtjes van het paar en sprak onderling levendig over den noodlottigen val van den dokteren zijne redding en alle mogelijkheden en onmogelijkheden daarvan, zonder te zinspelen op Héloise en hare betrekking tot den jongen man. Maar de houding in de boot was daarom niet minder pijnlijk. De majoor in 't bijzonder scheen geheel buiten zich zeiven, en zat met het hoofd op beide handen ge- leund, als verstomd bij het roer, onbewegelijk naar de zee te staren. De boot naderde haastig het strand. Mevrouw van Zuylen, die naast hare dochter en den dokter gezeten had, stond op en sprak met neergeslagen oogen en op zachten maar duidelijken toon: allee ren en dames, tot voorloopige opheldering van de noodlottige gebeurtenis waarvan gij zooeven getuigen zijt geweest, gevoel ik. mij verplicht u mede te deelen, dat mijne dochter Héloise en dokter van der Grijp, een jaar geleden getrouwd zijn. Het is hier de plaats niet daaromtrent in nadere bijzonderheden te treden, — maar voor zoover noodig, zult gij daarmede zoo spoedig mogelijk bekend gemaakt worden. Er ontstond bij deze woorden eene diepe stilte. Nevens de boot verhief zich echter de lange gestalte van den Engelschman, die zonder dat men in de duisternis daarop acht had geslagen, in zijn klein vaartuig de boot gevolgd was. »Thatik you, Lady!" sprak hij. Hij ging voor in zijn bootje zitten, en alsof hij slechts op deze verklaring gewacht had, verdween hij in de duisternis van den nacht. Eenige minuten later stapte men aan land. De majoor had in de duisternis en de verwarring zijn neef uit het oog verloren. Hij zag ook te vergeefs om naar mevrouw van Zuylen en hare dochter. Hem bleef niets over dan alleen naar zijn hotel te gaan, te meer, daar hij om ligt te begrijpen redenen elke ontmoeting met zijn bekende badgasten wenschte te vermijden. IV. Den volgenden morgen zat de majoor alleen aan de koffie. Hij had zijn kort pijpje weer in den mond en blies de allerbedenkelijkste kringetjes uit, verstoord over de valschheid van zijn neef, over Héloise, over mevrouw van Zuylen, over land en zee, over het vuurwerk en over de geheele wereld. Het liefst van alles zou hij zijn boeltje gepakt hebben en heengegaan zijn. Maar al zijn boosheid kon hem niet beletten te hooren, dat er aan de deur geklopt werd en dat op zijn barsch sbinnen!" de bediende van mevrouw van Zuylen zich aanmeldde met de boodschap van zijne mevrouw: 3>Wel de complimenten, en of mijnheer de majoor wel de goedheid zou willen hebben mevrouw met een bezoek te vereeren." »Ik heb geen tijd, ben anders bepaald, kan niet komen!" luidde het korte bescheid. De bediende bleef echter als aan den grond genageld staan, alsof hij geen woord verstaan had. »Nu, waarom blijf je staan? Waar wacht je op?" vroeg de majoor. »Het is met mevrouw zoo treurig gesteld! Wij waren bang dat zij sterven zou — van den schrik — en zij wou u zoo graag spreken." — »'t Spijt mij. Maar, wat wil zij? Zij heeft immers eene dochter?" — »De jongejuffrouw heeft den geheelen nacht aan het bed van hare mama gewaakt en is heelemaal van streek." — »Zoo.... zoo! — Hm! — maaide dokter is immers bij haar? — Wat zal ik er doen, daar dokter er immers is?" vroeg de majoor, maar op vrij wat zachter toon. »De dokter ? . .. maar dokter is er volstrekt niet!" — »Maar voor den drommel, waar zit die dan?" — «Dokter is vroeg opgestaan en uitgegaan en nog niet teruggekomen." De majoor zag den bediende verwonderd aan en zei daarop: »Welnu, ga maar heen, — lk kom terstond; ik ga mij kleeden. Ga maar heen, — groet de dames vooral — ik ben terstond bij haar." De bediende ging en de majoor kleedde zich haastig aan. Na een kwartier was hij reeds op weg en vijf minuten later klopte hij bij mevrouw van Zuylen aan. Hij had gehoopt hoogstens een der bewoners in de kamer te vinden, en was niet weinig verrast, toen hij — alle drie vond. Mevrouw van Zuylen zag wel is waar zeer bleek, en lag afgemat in een leunstoel; ook zag Héloise wel eenigszins bleek, — maar de dokter was volstrekt niat afwezig. Integendeel, de majoor ondervond, zoodra hij de kamer binnentrad, maar al te zeer, dat hij tegenwoordig was. Want nauwelijks had hij de deur geopend, of zijn neef sprong hem haastig te gemoet, vatte zijne rechterhand, terwijl Héloise zich van de linker meester maakte. »Oom, beste oom," begon de dokter, overgeef mij, vergeef mij, en hoor mij aan, voor u mij veroordeelt. Wat zult u wel van mij denken?" — »0, ik bid u, lieve majoor, denk toch geen kwaad van ons. U zult alles weten," smeekte Héloise. De neef, — de eenige dierbare band, die den oom sedert zoo lang aan de aarde gehecht had, en die pas den vorigen dag aan den dood ontsnapt was; het bleeke, jonge vrouwtje, dat hij tot gisteren toe nog als het beminnelijkste meisje vereerd had, en daar in den leunstoel, die zwijgende, zieke moeder, die met zulk een klagenden, matten blik tot hem opzag .... Och, van het nog zooeven ontstemde speeltuig zijner oude, goedhartige ziel klonk weder het harmonische lied van het eeuwig nieuwe goede van het menschelijke hart. » Mooie dingen, zoo waar! Maar stil maar — stil maar," zei hij zich uit de lieve armen losmakend, »nu maar niet terstond alles vertellen, — gij lichtzinnige schepsels. Wees maar niet bang. Ik ben ook eenmaal jong geweest en heb ook domme streken begaan! Honneur aux dames! — laat mij eerst eens met de dame des huizes praten en dan " Hij kuste mevrouw van Zuylen de hand, die zij hem smartelijk glimlachend toegestoken had. »Ik hoop, mevrouw, dat de schrik, welke die medische dolkop u gisteren op den hals heeft gehaald, geen nadeelige gevolgen zal hebben. Het zou mij onuitsprekelijk spijten, wanneer de eerste ontmoeting tusschen schoonmoeder en schoonvader, — met welke eer deze jongelui ons zoo onverwacht bedacht hebben, — van zulke treurige gevolgen voor u zou vergezeld gaan." — »Ik dank u, majoor, voor uwe deelneming," sprak mevrouw van Zuylen glimlachend; smaar het zal wel overgaan; — het zal wel overgaan, daar de welwillendheid voor onze kinderen, die ik in uwe oogen lees, meer bedarend op mijne zenuwen werkt dan de droppels van den dokter. Maar sta mij nu ook toe mij van alle vrees te bevrijden, door u opheldering te geven omtrent hetgeen u zoo onverwacht voorgekomen is. Ik zal kort zijn, Uw neef was militair dokter te Keulen, toen hij mijne Héloise leerde kennen. Zij hadden elkander lief en ik had niets tegen hun huwelijk, — maar wel een ander — een testament...— »Ja, majoor, het testament van mijn vader," viel Héloise haar in de rede. » Twintig jaar geleden, was mijn vader, ten gevolge van mislukte speculatiën, op het punt bankroet te gaan, toen een handelsvriend uit Brighton, mijnheer Nathan Vincent hem op de edelmoedigste manier te hulp kwam. Sedert dien tijd was er tusschen hen beiden eene innige vriendschap ontstaan, ofschoon zij elkander slechts zelden, en nooit anders dan op hunne reizen voor zaken, te zien en te spreken kregen. Wij hebben mijnheer Vincent nooit gekend. Deze vriendschapsbetrekking zou zelfs na den dood voortduren en zoo maakten beiden een testament, volgens hetwelk de zoon van mijnheer Vincent mijn man worden moest, met bepaling, dat wanneer ik voor mijn een en twintigste jaar met een ander getrouwd was, de helft van mijn vermogen aan den erfgenaam van mijnheer Vincent zou komen. Het omgekeerde zou het geval zijn wanneer mijnheer Vincents zoon voor zijn een en twintigste jaar met een ander trouwde. Dat wisten wij. en toch, — ja, en toch...." — »Ja, oom, en toch," viel de dokter hier in de rede, «hadden wij elkander lief en waren wij geëngageerd en drie dagen voor dat ik, nu twee jaren geleden, tegen Frankrijk uittrekken moest, heeft een ambtenaar van den burgerlijken stand op een dorp, bij Keulen ons getrouwd. De kneeht trad binnen en overhandigde mevrouw van Zuylen een kaartje met de vraag of de brenger binnengelaten mocht worden. Mevrouw van Zuylen las den naam en het kaartje viel haar uit de hand. «Nathan Vincent, Jr. uit Brighton," zuchtte zij. Er ontstond eene pauze. De majoor sprong het eerst op. »De Engelschman!" riep hij uit. »Dat is die vervloekte mylord! Ik dacht het wel. Nu heeft hij gehoord, dat gij getrouwd zijt, en daar komt hij aan, als een kogel uit het geweer. Wat hebben wij met hem te maken? Ik daag hem uit op het pistool.... Ik verklaag hem bij den officier van justitie 1" »Maar oom! wij zijn hem dank schuldig. Hij heeft gisteren mijn leven gered," meende de dokter. — »Dat was niet meer dan zijn plicht. Hij moest crimineel vervolgd worden, wanneer hij het gelaten had. Maar daar komt hij nu aan om er zich voor te te laten betalen! Hij komt om zich meester te maken van uw vermogen, — en gij zoudt in staat zijn het hem te geven! 't Mocht wat! wacht maar, ik zal hem.... Neen, wees maar niet bang, ik zal bedaard zijn. Waar is het testament? Ik moet het testament zien! Ik zal bedaard zijn,— stil als een slapend kind zal ik zijn. Laat hem maar binnen komen. Ik zal met hem spreken. Ga u maar heen, mevrouw. U is niet te spreken; u is nog te zeer ontsteld. Laat hem maar komen." Hij was een lang stijf jong man, juist zooals de Engelschen in romans worden afgeschilderd, met een lang, hoekig, bleek gezicht en rooden baard. sZou gaarne spreek lady van Zuylen?" sprak hij met een stijve buiging. — » Mijne moeder is ongesteld, maar misschien zouden wij u kunnen helpen, mijnheer Vincent. Neem plaats. Majoor van der Grijp, dokter van der Grijp, mijn man," antwoordde Héloise, de heeren voorstellend. Mijnheer Vincent ging zitten, legde gemakkelijk het eene been over het andere en zette een gouden lorgnet voor zijn rechter oog. Zou gaarne weet, mistress dokter van der Grijp, verondersteld u de dochter is van wijlen mast er van Zuylen, ban- kier, — of u reeds gepasseerd is een en twinig jaar, wijl mij veel gelegen is daaraan, dat te weet," zei hij, haar stijf aanziende. De majoor, die intusschen het testament haastig doorgezien had, kon zich niet langer inhouden. »Waarde master de Engelschman, ik ben de schoonvader van de dochter van wijlen den bankier van Zuylen, en kan u inlichting geven over alles, waaraan u veel gelegen is te weten. Ik wil zelfs meer doen dan dat, en u alles zeggen, zonder dat gij u behoeft te vermoeien met iets te vragen. Let dus wel op. Pro primo, mejuffrouw Héloise is nog geen een en twintig jaar oud; pro secundo, zij is reeds gehuwd en pro ultimo, hebt u in weerwil van dit testament, toch geen aanspraak op de helft van haar vermogen! Begrepen, mylord Engelschman?" — »Hoe komt dit, — dat ik in weerwil van dit testament toch niet heb aanspraak op de helft van de vermogen van miss van Zuylen?" vroeg master Nathan Vincent op den zelfden koelen toon. «Omdat in het testament staat, dat mejuffrouw Héloise van Zuylen aan den zoon van den heer Nathan Vincent de helft van haar vermogen zal uitkeeren, in het geval zij voor haar een en twintigste jaar met een ander man voor het altaar des heeren treedt om met hem te huwen," zei de majoor. — vRight," zei Vincent Jr. — »Accoord!" stemde de majoor toe. »Maar mejuffrouw Héloise is niet voor het altaar des heeren getredfen, doch slechts in de raadkamer van den ambtenaar van den burgerlijken stand getrouwd." — vRight," zei Vincent Jr. nogmaals. »Nu mij nog veel gelegen is te weet, of master Arthur van der Grijp genoegen neemt, met deze uitleg van de testament?" Dokter van der Grijp bevond zich in geen geringe verlegenheid. Het was er ver af, dat hij het eens was met de spitsvondige maar welmeenende bewijsvoering van zijn oom, — maar ook vond hij het moeilijk zijn advocaat te verloochenen. Hij moest echter tot een besluit komen. sNeen!" zei hij. »Mijnheer Vincent, ik erken uwe aanspraak op de helft van het vermogen mijner vrouw, ofschoon ik niet voor het altaar des heeren getrouwd ben. Ik kan niet anders, oom," hier wendde hij zich met een smeekenden blik tot dezen. y>Thank you," zei master Vincent opstaande en den dokter de hand toestekende. »Thank you, en ben zeer blij, mijn testamentair verloofde heeft een goed man." — »Neem ook mijn dank aan, voor den grooten dienst, dien gij mij gisteren bewezen hebt," sprak de dokter, hem hartelijk de hand drukkende. «Zonder u zou ik verdronken zijn." — i>Right\" antwoordde Vincent Jr. — »De uitkeering van het halve vermogen van mijne vrouw kan, wanneer u zulks verlangt, terstond door den notaris alhier, in order gebracht worden," vervolgde de dokter. Mr. Nathan Vincent zag hem een poos met open mond en groote oogen aan. »Heb niet verlangd de helft van het vermogen van uwe vrouw; heb ook daarop geen aanspraak," zei hij bedaard. — »Wel voor den drommel, mr. Vincent Jr., waaraan hebben wij dan het genoegen van uw bezoek te danken?" vroeg de majoor. — »Omdat mij veel gelegen was te weet, of mijn testamentair verloofde, reeds anders was getrouwd," antwoordde Vincent Jr. »Als dit niet was geweest, zoo zou ik verplicht zijn geweest haar uit te keeren de helft van mijn vermogen, wijl ik reedsgetrouwd ben aan eene andere vrouw, sints twee jaar, — wat mij geweest zou zijn zeer onaangenaam." Terwijl de majoor, de dokter en Héloise elkander verwonderd aanzagen, vervolgde Vincent Jr. altijd even bedaard.: «Daarom ben ik gekomen naar Norderney, waar ik had gehoord mijn testamentair verloofde was, om mij te overtuig, of zij was getrouwd anders, en heb nu vernomen zij reeds is, en ik dus niet verplicht ben, haar, volgens testament, mijn half vermogen uit te keer. Ik ga dus nog deez dag terug naar Brigton, naar mijn familie, en zeg u, lady en Gentleman, vaarwel — /or everl" Met deze woorden nam hij bedaard zijn gouden lorgnet voor zijn oog weg, maakte eene stijve buiging voor de aanwezigen en ging heen. De achterblijvenden zagen hem een poos verbaasd en sprakeloos achterna. »Bij den hemel!" riep toen de majoor! Wat zal ik dien Engelschman doen? Hij maakt mij dol. Zal ik hem achterna loopen en den hals omdraaien, — of een flesch Champagne met hem gaan drinken?... Wat zal ik doen?" — »Oom," zei de dokter, hem op zijn stoel terugtrekkende, slaat hem begaan. Dat is zoo zijn manier, en wij allen hebben onze manieren. Ik ben hem mijn leven verschuldigd, en hij heeft toch een rechtschapen hart, heeft hij niet?" — »Ja, mijn jongen, maar dat maakt mij juist zoo boos, dat een Engelschman ook een rechtschapen hart heeft, al moet het bij slot van rekening toch altijd als een rekening-courantboek in debet en credit sluiten. Maar komaan, — laat hem zijn gang gaan! Kom nu echter, trek uw mooisten japon aan, schoondochtertje, opdat wij onze badgasten terstond, zoo spoedig mogelijk alle gelegenheid benemen over ons te babbelen. Ik zal u als mijne kinderen aan hen voorstellen, — want wat er ook gebeurd is, — ik ben toch wel een beetje trotsch op mijne kinderen, — voor den drommel! — waarop zal men op zijn ouden dag ook anders trotsch zijn?" LIEFDE EN ONTROUW. (EEN WAAK FEIT MET VERDICHTE NAMEN.) door J. v. d. "Veen, Az. I. aCxréte haolt de roobonte veers uut 'tland; 'kgao heur in de muutte!" riep Derk Derks Junior, terwijl hij zijn hoofd even om 't hoekje van zijns vaders bandserdeur stak. »Och, jonk! wat zal 't beduun?" klonk van de deele 't antwoord van zijn vader Derk Derks Senior. ïDe roobonte is sens zoo balöorig!" riep d' eerstgenoemde, die nu zonder verder eenig antwoord af te wachten zich haastig verwijderde, ten einde aan zijn voornemen gevolg te geven. Een oogenblik later stond Derk Derks Senior in de geopende bandserdeur, en zag zijn naamgenoot na die snel als de wind het vaderlijk erf verliet en koers zette in de rigting van 't bedoelde land. d' Oude schudde 't hoofd en mompelde in zich zelf, »wat zal 't beduun/"' De vlugbeenige knaap had spoedig zijn doel bereikt; Gréte kwam op geruimen afstand van de vaderlijke woning, met de roobonte hem in tegen. »Wat wol ie Derk?" vroeg ze. »Oe haolen," was 't antwoord, »de roobonte hef sens zukke raore kuren...." Gréte lachte, doch sprak geen woord, terwijl de roobont ever van balsturig te zijn, rustig op den weg liep te grazen. » Voort bonte! voort!" riep Gréte met een wilgentwijg het grazend rund voor zich uitdrijvende. »Och!" sprak Derk, »'t is hier zuk mooi gres, laot het beest betièn!" terwijl hij gelijktijdig zijn veenhoutenpijpje (*) stopte, zijn tondelpot en vuursteen voor den dag haalde, vuur sloeg en aan den ontbranden tondel, zijn neuswarmertje aanstak. »Laot ons hier 'n hendeweertien gaon zitten; 't is zuk mooi weer en de roobonte vret zoo lekker," hernam Derk. »'k Mag 't lien!" antwoordde Gréte, waarna beiden zich aan den rand van den weg nedervleiden. Derk had blijkbaar iets op 't hart, doch hij scheen geene woorden te kunnen vinden, om het te uiten. Gréte sloeg met den twijg onwillekeurig op het gras en sprak evenmin. Dat zwijgen werd hoe langer hoe angstiger voor den knaap. Eindelijk vermande hij zich; hij greep Gréte's hand, bragt die in de onmiddellijke nabijheid van zijn pijpje. »Zel 'k oe ris branden?" (-}-) vroeg hij beteuterd. (•) Hout gevonden onder 't veen. (+) Historisch. »Ben ie gek!" riep het meisje haar hand ijlings terugtrekkende, en met een opstaande, voegde ze er bij: »as ie mij anders niet te zeggen hebt .... dan." »0! 'k heb oe zoo biester veul te zeggen .... och! blief toch zitten, Gréte," stotterde hij. Zij aarzelde een oogenblik, doch op zijn onstuimig aandringen gaf ze toe en ging weer zitten. »Nu of nooit" dacht d' onhandige minnaar: hij vatte moed en opeens zijne verlegenheid overwinnende werd hij zelfs welsprekend. Andermaal greep hij hare hand en sprak: »0, Gréte! as ie wist hoe leef ik oe heb!" »Och, gekke jonge!" riep ze, »wat sint dat veur malle proaties!" 'tSint geen proaties!" hernam hij. »0! 'k heb oe zoo leef, Grète. Ik ken der 's nachts neet van sloapen; 'k wol, Gréte, dat je mien vrouw wollen worden.... Och toe, zeg dat ie 't wilt." »'t Liekt dat je 't meent!" antwoordde zij met ter nedergeslagen oogen. »Jao! dat weet God! hoe 'k oe meen!" riep hij teeder. »Maar 'k ben zes jaor older dan ie!" hernam ze. »As dat ook zoo niet was, zol ie nao mien moders dood, de huusholding van mien vaoder neet zoolang bestuurd kunnen hebben.... Och toe Gréte, zeg dat ie mien vrouw wilt worden." »'k Zei der mi up bedenken!" sprak ze. »Né! neet bedenken Gréte, neem 'tregtevoort an!" »'k Wol 'n week beraod hebben!" was 'tantwoord. »Mag ie mi dan neet liên?" vervolgde hij. 'kMag oe schoonder liên, Derk!" »Nou dan!" riep hij, haar met drift omarmende, terwijl ze zijne gloeiende kussen niet afweerde, »slao dan toe!" »Jao maor jong, wat zei oe vaoder zeggen?" »Dat zei ik wel begaffelen!" antwoordde hij. »Toe dan maor!" hernam ze. II. Dat «begaffelen" zoo als Derk het noemde, ging niet zoo gemakkelijk ais de verliefde knaap 't zich had voorgesteld. »Altemaal malligheid! der ken niks van komen!" had d' oude Derk gezegd, toen Derk Junior hem zijne verliefde plannen met warmte had voorgedragen. 3>'t Kun anders zoo vleizaam gebeuren, dacht mij," sprak Derk, »ie hept maor twee kiender: de keuterij heb ie zoo goed as vrij, en as ik dan mit Gréte, bij oe en mien bruur Jan bleef inwonen, dan kun 't net zoo bliven as 't nou is." »Een dink vergeet ie Derk!" vervolgde d'oude »ie bint vergangen jaar annespeult (*) en soldaat worden." »Nou! wat zol dat? ie keunt ja wal 'n rampelsant veur mi koopen," hernam Derk Junior. »Ei, weet ie zoo net wat ik ken; jongicn ie schient beter in mien kaste en kiste bekund te wezen, dan 'k zeul vers bin." De knaap zweeg 'n oogenblik, doch ging daarna met vrijmoedigheid aldus voort: »Koop er dan een veur mien egen geld." »Oe geld! waor muut ik dat zuken?" hernam Derk Senior, schamper. 9Heb ik dan geen moder had; komt mij mien deel in 't moderlijke good neet toe ?" vroeg de knaap. »As ie mondig bint jongien! dan kun ie dat deel vraogen en krigen .... eer niet, heur ie wal ?" »Koop mi 'n rampelsant en laat mi mit Gréte trouwen, dan bin 'k van eigenst mondig." »Dei ken niks van komen Derk!" klonk 't antwoord van den vader op 'n toon, die elke nieuwe poging voor altijd scheen af te snijden. De knaap ging teleurgesteld heen. Er was bitterheid en scherpte in zijn spreken toen hij Grête zijn wedervaren verhaalde. »Laat ons geduld hebben, Derk!" sprak het meisje, »veur (") Aangeloot. 't oogenblik is er niks an te doen, as oe vaoder wat begript, dan is hi unverzetliek!" III. Derk Derks Senior was 'n sterk gebouwd man, die op zijn 42',e jaar, toen hij zijne vrouw Teubegien Reins door den dood verloor, kon zeggen: »'kheb um endebij twintig jaoren mit heur trouwd west, en in al dien tied geen unmeugens woord mit heur had!" Zijn huwelijksleven was aan :n beek gelijk geweest kalm en effen. Hoe stoer en onaangenaam hij soms ook kon zijn, toch was hij alles behalve van gevoel ontbloot, dat had hij bij Teubegiens overlijden getoond. En geen wonder, in haar had hij een schat van onberekenbare waarde verloren. Zij had hem niet alleen een huis en erf met daarom heen gelegene landerijen, ten huwelijk aangebragt, maar tevens met hem gewerkt en gezwoegd om die bezittingen te verbeteren en te vermeerderen. Door 't vlug hanteeren van naald en draad had zij weten bijeen te houden, wat onder 't bestuur van menige vrouw uit haar stand, verslonsd en verloren zou gegaan zijn. Hare orde en vlijt, haar overleg en zuinigheid, hadden hem gesteund in zijn streven, om in de wereld vooruit te komen. Haar voorbeeld had een invloed op Derk en Gréte — Jan was nog 'n kind — uitgeoefend, die voortgeduurd had, zelfs tot na haar verscheiden. Doch ze had nog andere uitnemende verdiensten gehad. Zij had het ruwe karakter van haren man weten te hervormen; het hoekige daarin getracht weg te nemen en zich beijverd om het zooveel doenlijk te genezen, van den hartstocht der gierigheid. Haar stille eenvoud en voorbeeldige zachtheid, haar rein geloof en vast vertrouwen, hadden geuren rondom haar verspreid, die weldadig werkten op allen die met haar omgingen. Bij den aanvang van ons verhaal waren er nagenoeg zes jaren verloopen, sinds den dag van hare afreis naar 't onbekende land, van waar tot heden niemand is teruggekeerd of ooit iemand terugkeex*en zal. Hevig had de schok van haar overlijden hem getroffen, doch de tijd had langzamerhand de wonde zijns harten geheeld. Zonder 't dikwijls zelf te gevoelen, bleek het echter hoezeer hij hare trouwe leiding mistte. De stroom zijner hartstogten door haai met zooveel tact in bedwang gehouden, keerde weder als ongemerkt, langzaam tot zijne oude bedding terug. Vooral zijne zucht naar geld en goed ontwaakte telkens meer; de schraapzucht werd gaandeweg d' eenige afgod, aan wien hij zijne krachten wijdde, op wiens altaar hij offerde. Sparen, sparen, altijd en overal sparen, was de grondtoon van al zijn doen en laten. Hij misgunde zichzelf en de zijnen bijna 't hoogst noodige, terwijl hij er niet dan met huivering en angst aan kon denken, dat eenmaal de tijd zou komen, ja al vast naderde, waarop zijne kinderen 't erfdeel hunner moeder van hem zouden kunnen vorderen. En dat zijn oudste zoon dit zou doen, zoodra de wet hem daartoe 't regt gaf, was hem maar al te duidelijk gebleken, uit het met hem gevoerde gesprek, 'twelk we hierboven hebben medegedeeld. »Die verd wijsneus van 'n jonge!" mompelde Derk Senior na 't zooeven bedoelde gesprek, «gelukkig dat 't nog vier jaren aanhoudt eer hij meerderjarig is: in dien tusschentijd kan er veel gebeuren. Als 't zoo voortgaat, kan ik nog 'n aardig stuivertje over verdienen en wordt hij dan »mondig" welnu die dan leeft die dan zorgt wat is 't gelukkig dat hij »anspeult en in 'skeunings dienst is." Intusschen schenen de jongelieden 't voor goed met elkander eens te zijn en gingen stilletjes hun gang. d' Oude man sloeg hen nauwlettend gade, zonder iets te ontdekken, dat zijne plannen bijzonder in den weg stond. Laat ze begaan, laat zo begaan Ik zal temet mijn slag wel slaan, dacht hij en sloeg zijn slag. Derk Derks Junior, was even als zijne moeder hoogst zuinig en oppassend, zoodat hij geen cent onnut uitgaf. Deze loffelijke eigenschap, die in onzen tijd bij de meeste jongelieden ten eenemale onbekend schijnt, werd door Derk Senior, in 't hart van zijn zoon stelselmatig gevoed en zoodanig bij hem 1876. IV. * ontwikkeld dat ze in gierigheid dreigde te zullen ontaarden. Zoodra d' oude Derk 't oogenblik daartoe gunstig achtte, lokte hij, als ongemerkt, een onderhoud met zijn zoon uit, en sprak hem bij die gelegenheid, nagenoeg in dezer voegen aan: »Weet je wel Derk wat ik gedacht had?" »Nog niet, vader?" «Hoor dan: je bent 'n flinke jongen, je hebt armen en handen aan 't lijf, zooals weinigen van je leeftijd hebben; met zulke armen en handen is wat te verdienen. Je broer Jan, die nu ruim 16 jaren oud is, is niet minder sterk en bij de hand als jij 't op zijn leeftijd waart. Nu had ik gedacht dat het niet kwaad was, wanneer ik je bij 'n ander als knecht verhuurde." sMaar vader!" »Ik weet 'n beste sté voor je, waar je buiten den kost, 'sjaars honderd gulden loon kunt verdienen... wat dunkt je daarvan?" »'k Blijf liever zonder loon hier, bij u!" »Ja maar jongen, denk er aan, om op jou leeftijd jaarlijks als knecht honderd gulden te kunnen opleggen, is geen kleinigheid .... ik heb 't nooit kunnen verdienen...." »Fas op, of 't mooi is vader!" en toch heb ik er geen senie in ik blijf hier!" »'t Zal wel zoo wezen, Derk, maar dat kan niet meer, jongen! met vier volwassen menschen op zoo'n klein »gedoe" als wij hebben dat 's te »grofwelig", dat 's al te »bats!" »Laat Jan er dan uitgaan, die's »mans" genoeg voor onderknecht .... ik verpof het!" »Neen! dan moet Gréte er uit!" »Gréte?" »Ja Gréte.... ik kan 't met 'n kleiner wicht wel af.... de huishouding kost mij zoo te veel, veel te veel!" »Ik begrijp er niets van, vader!" »Ik wel, doch geen woord meer. IV. Nadat d' opgewonden knaap, Gréte deelgenoote had gemaakt van de plannen zijns vaders, riep ze in d' eerste opwelling van haar gemoed: »as ie der uut muut, dan gao ik ook!" Derk werd geroerd door zooveel liefde en trouw: »laot nou mien vaor zien gank gaan!" sprak hij triumfantelijk. 't Een en ander had plaats in 't jaar 1830 even voor dat men in den bouw ging. In 't midden van den bouw echter, terwijl Derk Junior een «onderonsje" met Gréte had, bemerkte hij, tot zijn spijt, dat zij op 't punt »van ook heen te gaan", wel eenigszins was teruggekomen. Om kort te gaan, na lang mokken en morren, besloot Derk, in overleg met Gréte, om toch maar te doen, wat zijn vader van hem verlangde. Doch d' omstandigheden verijdelden de plannen van vader en zoon beide. De volksopstand in 't zooevengenoemde jaar te Brussel uitgebarsten, had tengevolge, dat de Nederlandsche regeering ijlings alle hare verlofgangers weder onder de wapens riep. Derk Derks Junior behoorde onder de laatsten. Dat plotselinge oproepen gaf eene algemeene verslagenheid. Derk en Gréte deden alles wat mogelijk was, om vader Derk te bewegen, een remplacant voor Derk Junior te koopen; doch al bood Gréte ook hare spaarpenningen daarvoor aan, niets mogt baten. Derk Derks Senior redeneerde aldus: »'t is maor um 'n ruk- kien te doon ie zullen zuver uut plezier mitgaan.... ooze manschappen gaan effenties hen Brussel, daor geven ze de muiters wat op de pokkei en sint mit 'n week of wat weêr thoes en dan hep ze meer van de wereld zeen, dan mennig Christenmensch ooit zeen zei." »Ja maar!".... sprak een ander. Doch d'oude wilde van geene maren weten: »de schrievei van de scholte had 't zegd en dé wist het toch wal. Maar buten dat," vervolgde hij, »daor is geen bikomen an 'n rampelsant, ze kost al meer dan doezend gulden.... waor zol we 't geld er veur kriegen?" V. 't Scheiden tusschen Derk en Gréte getuigde van meer gevoel, dan men in den regel gewoon is, bij de minder ontwikkelde standen te verwachten. Zoodra Derk in zijn garnizoen aangekomen was, verzamelde hij de bouwstoffen voor een zoogenaamden «minnebrief", 't Was een eenvoudige doch lange epistel, overvloeiende van liefdesverzekeringen en trouwbetuigingen, die kort daarop door Gréte even hartelijk beantwoord werd. De voorspellingen van »des Scholten's schriever" bleken weldra even ijdel te zijn, als menige andere profetie. De weken binnen welke ons leger zijne taak gemeend had, te zullen volbrengen, sponnen* zich uit tot maanden en zouden groeien tot jaren. Derk had intusschen deelgenomen aan den tiendaagschen veldtocht; hoe warm 't daarin ook was toegegaan, hij was gelukkig ongedeerd gebleven. Van naar huis gaan was echter nog geen spraak. Zelfs werd er weinig of geen verlof gegeven. Hoe dikwijls Derk het ook had aangevraagd, steeds nog werd het hem geweigerd. Eindelijk na langer dan een jaar onder de wapens te zijn geweest, werd hem 'n verlof van drie weken toegestaan. Zonder Gréte er van te verwittigen, ijlde hij op vleugelen der liefde, naar Drenthe. Op 't onverwachts kwam hij in zijne geboorteplaats aan. Gréte was overgelukkig; zijn vader daarentegen was stroef en onverschillig. Hij begreep niet, waarvoor dat thuis komen diende, waartoe 't noodig was, »hij had ummers, daorgunder den kost veur 't eten en buitendien 't kostte maor geld." Doch hoewel 't den ouden Derk lang genoeg duurde, voor 't verliefde paar vloog de tijd als in een ommezien voorbij. »Oos grootmajoor hef in de rekening, dat we mit 'n maand mennig veur good hen huus gaon," had Derk Junior bij 'tafscheid nemen gezegd; doch ook des grootmajoors rekening faalde. Inmiddels werd tusschen 't minnend paar, en wel van Derks zijde met warmte en ijver, de gedurende 't verlof afgebrokene correspondentie, voortgezet. Hoewel Gréte aanvankelijk eiken brief beantwoordde, meende Derk in die antwoorden, nu en dan, een toon te bespeuren, die van flauwheid en zekere mate van onverschilligheid getuigde. Hij gaf haar dit met bezorgdheid te kennen, doch zij ontweek elke zinspeling daarop, of directe aanwijzing daarvan. Eindelijk bleven hare brieven, eerst langer dan gewoonlijk, daarna geheel uit. Derk verdiepte zich in gedachten over dat uitblijven en stelde daarom alle pogingen in 't werk, om verlof te erlangen, ten einde de zaak in persoon, op de plaats zelve te onderzoeken. Derk stond bij zijne superieuren uitmuntend aangeschreven en dit was 'n voorname reden, waarom hem, bij uitzondering een verlof van 'n maand werd toegestaan. Stellig nooit werd d' afstand tusschen het Noord-Brabantsch kantonnement, waarin Derks eompagnie destijds lag en zijne geboorteplaats in een korter tijdsverloop door menschenvoeten afgelegd, dan toen door Derk. Bijna dag en nacht liep hij door. Hoe digter hij echter de plaats zijner bestemming naderde, hoe zonderlinger hij te moede werd. O God! als Gréte eens gestorven ware!.... maar neen! dan zou zijn vader 't hem immers wel geschreven hebben, dan had hij 't wel van dezen of genen verlofganger uil, Drenthe vernomen. Of. .. als ze hem eens ontrouw ware geworden... ontrouw!.... hem ontrouw! neen! neen! dat was onmogelijk!! — Zulke en dergelijke gedachten spookten hem door 't brein. Daar zag hij eindelijk in de verte de torenspits van 't hem zoo geliefde dorp.... de plaats waar zij woonde. Maar die torenspits gehuld in den gloed der avondzon, geleek hem een opgeheven wijsvinger, die hem als 't ware scheen te waarschuwen, om niet verder te gaan; die hem scheen toe te roepen: sarme knaap, nog maar weinige seconden en ge zult ervaren, dat dc zon van uw gedroomd geluk voor altijd is ondergegaan. Zijne knieën knikten, zijne beenen werden loodzwaar en toch moest, toch wilde hij voorwaarts. Daar stond hij voor »de glint," die 't erf zijns vaders van dat der naburige erven afscheiddde. Doch er was niemand op het vaderlijke erf te zien, geen sterveling die er hem te gemoet snelde, geen levend wezen, zelfs de trouwe Siep (*) kwam niet naar buiten om hem te verwelkomen. De bandserdeur stond half geopend, hij stormde naar binnen. »Wie is daar?" klonk een welbekende stem hem uit den koestal tegen." »Dag vader! ik ben 't! waar is Gróte?"was 'thijgend antwoord. Doch d' oude ging voort met melken, zonder te antwoorden. »Waar is Gréte?" herhaalde d'arme milicien schier krankzinnig, terwijl hij in zijne overspanning den kolf van zijn geweer met zoodanig geweld op de deele liet vallen, dat d' oude man er door verschrikte. »Je moeder is even naar de naaister!" was 't half onwillig en bevend geuite antwoord. »Gréte mijne moeder?" riep de bedrogene meer gillend dan vragend. sZoo is 't!" stotterde d'oude. VI. 