None
5991/16    as
 DGG 1B   NL

 Raad van de
Europese Unie





Brussel , 10 februari  2016
(OR. en)


5991 /16




EF 22
ECOFIN 82
CODEC 147

Interinstitutioneel dossier:
2016/0033 (COD)


BEGELEIDENDE NOTA
van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretaris -
generaal van de Europese Commissie
ingekomen:  10 februari  2016
aan: de heer Jeppe TRANHOLM -MIKKELSEN, secretaris -generaal van de
Raad van de Europese Unie
Nr. Comdoc.:  COM(2016) 56 final
Betreft:  Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN
DE RAAD tot wijziging van Richtlijn 2014/65/EU betreffende markten voor
financiële instrumenten, wat bepaalde data betreft

Hierbij gaat voor de delegaties document COM(2016) 56 final.
Bijlage: COM(2016) 56 final
NL    NL

 EUROPESE
COMMISSIE
Brussel, 10.2.2016
COM(2016) 56 final
2016/0033 (COD)

Voorstel voor een
RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
tot wijziging van Richtlijn 2014/65/EU betreffende markten voor financiële
instrumenten, wat bepaalde data betreft
(Voor de EER relevante tekst)

NL 2   NL TOELICHTING
1. ACHTERGROND  VAN  HET  VOORSTEL
1.1. Motivering van het voorstel
Richtlijn  2014/65/EU ("MiFID") werd samen met Verordening  (EU) nr.  600/2014 ("MiFIR")
vastgesteld in de nasleep van de financiële crisis. De MiFID en de MiFIR, die samen
MiFID  II worden genoemd, hebben betrekking op de effectenmarkten,
beleggingstussenpersonen en handelsplatformen. Het nieuw e kader versterkt en vervangt het
huidige MiFID -kader.
 MiFID  II breidt het aantal financiële instrumenten dat onder de handelsregels valt, uit en zorgt
ervoor dat de handel op gereglementeerde handelsplatformen plaatsvindt. Het voert regels inzake hoogfrequentiehandel in. Het verbetert de transparantie van en de controle op de
financiële markten, met inbegrip van de derivatenmarkten, en pakt het probleem van de prijsvolatiliteit van grondstoffenderivaten aan. Het nieuwe kader verbetert de voorwaarden
voor de mededinging in de handel en clearing van financiële instrumenten. De herziene
MiFID -regels, die voortbouwen op de reeds bestaande regels, versterken ook de bescherming
van de beleggers doordat robuuste vereisten op het gebied van organisatie en bedrijfsvoering
worden ingevoerd. Het MiFID  II-pakket bestaat uit een richtlijn en een verordening. De
lidstaten moeten de richtlijn in nationaal recht omzetten tegen 3  juli 2016. Zowel de MiFID
als de MiFIR moet vanaf 3  januari  2017 van toepassing zijn.
Het doel v an het ontwerpvoorstel is een uitstel van de datum waarop beide instrumenten die
van het MiFID  II-pakket deel uitmaken, van toepassing worden, vanwege de problemen
waarmee de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA), de nationale bevoegde
autori teiten en de belanghebbenden bij de technische uitvoering worden geconfronteerd. Die
problemen zijn zodanig groot dat essentiële gegevensinfrastructuren niet klaar zullen zijn
tegen 3 januari  2017.
In de loop van het wetgevingsproces werd erkend dat het Mi FID II-pakket uiterst complex is
en dat er een aanzienlijk aantal uitvoeringsmaatregelen nodig is. Daarom werd voorzien in
een termijn van 30 maanden tussen de goedkeuring en de toepassing, in plaats van de
gebruikelijke 18- 24 maanden.
 Hoewel die termijn o ngebruikelijk lang is, heeft de ESMA de Commissie duidelijk gemaakt
dat de problemen bij de technische uitvoering zodanig groot zijn dat essentiële
gegevensinfrastructuren niet klaar zullen zijn tegen 3  januari  2017. Als de datum waarop de
nieuwe regels va n toepassing worden, ongewijzigd blijft, zou dit in de praktijk betekenen dat
noch de bevoegde autoriteiten noch de marktdeelnemers op 3 januari  2017 in staat zouden
zijn om die nieuwe regels toe te passen. Dit zou tot rechtsonzekerheid en mogelijke
marktv erstoring leiden.
In het licht van die uitzonderlijke omstandigheden en de specifieke problemen bij de technische uitvoering waarmee de ESMA en de bevoegde autoriteiten in dit specifieke geval
worden geconfronteerd, acht de Commissie het nodig dat de datum  waarop beide
instrumenten die van MiFID  II deel uitmaken, van toepassing worden, wordt uitgesteld. Dit
uitstel is louter beperkt tot de tijd die nodig is om het werk voor de technische uitvoering te
voltooien.
NL 3   NL 1.2. Het probleem van de "gegevens"
De ESMA h eeft de Commissie meegedeeld dat noch zij noch de nationale bevoegde
autoriteiten in staat zullen zijn om MiFID  II toe te passen vanaf 3  januari  2017. Dit is het
gevolg van aanzienlijke problemen bij het verzamelen van de nodige gegevens voor de
werking va n de MiFID  II-regels. Om rechtszekerheid te garanderen en mogelijke
marktverstoring te voorkomen, moet dus dringend actie worden ondernomen voor de aanpassing van de datum waarop MiFID  II van toepassing wordt. Er moet dringend actie
worden ondernomen omdat  er tussen de handelsplatformen, de nationale regulatoren en de
ESMA nieuwe en uitgebreide elektronische netwerken voor gegevensverzameling moeten worden opgericht.
 Op grond van het nieuwe kader moeten handelsplatformen en beleggingsondernemingen met systematische interne afhandeling de bevoegde autoriteiten referentiegegevens voor financiële instrumenten verstrekken waarmee op eenvormige wijze de kenmerken van elk onder
MiFID  II vallend financieel instrument worden beschreven. Aanvullende gegevens worden
ook voor andere doeleinden gebruikt, met name voor de berekening van diverse liquiditeits -
en transparantiedrempels die worden gebruikt voor alle onder MiFID  II vallende financiële
instrumenten die op handelsplatformen worden verhandeld, alsook voor de rapp ortage van
posities in grondstoffenderivaten.
Om de gegevens op efficiënte en geharmoniseerde wijze te verzamelen, moet een nieuwe
infrastructuur voor gegevensverzameling worden ontwikkeld. Daarvoor moet de ESMA samen met de bevoegde nationale autoriteiten een systeem van referentiegegevens van
financiële instrumenten ( Financial Instruments Reference Data System , afgekort FIRDS)
vaststellen. Het FIRDS zal betrekking moeten hebben op de volledige reeks van financiële
instrumenten die onder het verruimde toepassingsgebied van MiFID  II vallen. Bij de
uitvoering van deze taak zullen voor het FIRDS gegevensstromen tussen de ESMA, de nationale bevoegde autoriteiten en de ongeveer 300 handelsplatformen in de Europese Unie aan elkaar moeten worden gekoppeld. De over grote meerderheid van de nieuwe IT -systemen
die het FIRDS onderbouwen, zal van nul moeten worden opgebouwd op basis van de nieuwe
parameters.
 De Commissie erkent dat noch de belanghebbenden, zoals de handelsplatformen, noch de
nationale bevoegde autoriteit en noch de ESMA kunnen garanderen dat de nodige
infrastructuren voor gegevensverzameling tegen 3 januari  2017 beschikbaar en operationeel
zullen zijn, omdat de gegevens die moeten worden verzameld en verwerkt om MiFID  II te
kunnen toepassen, omvangrijk en complex zijn, met name voor de melding van transacties, de transparantieberekeningen en de rapportage van posities in grondstoffenderivaten. De ESMA heeft de Commissie daarom op 2  oktober  2015 meegedeeld dat een vertraging in de
technische uitvoering van M iFID  II onvermijdelijk was.
1.3. Het toepassingsgebied van het voorstel
Het gebrek aan gegevens heeft gevolgen voor heel wat onderdelen van MiFID  II. Wat
marktregulering betreft, is het duidelijk dat het zonder de basis van referentiegegevens (identificatie van het instrument) en de aanvullende gegevensinfrastructuren voor transparantieberekeningen en positierapportage niet mogelijk zal zijn om het merendeel van de marktregels toe te passen. Meer bepaald:
NL 4   NL • Melding van transacties : zonder referentiegegevens zal moeilijk kunnen worden
bepaald welke instrumenten binnen het toepassingsgebied vallen. Daarnaast zal de
infrastructuur waardoor marktdeelnemers aan hun bevoegde autoriteiten kunnen rapporteren, niet beschikbaar zijn.
• Transparantiekader : de regels inzake  de transparantie van de handel voor alle
financiële instrumenten (aandelen en niet -aandelen) kunnen niet worden vastgesteld
en toegepast. Daarnaast kunnen de berekeningen en drempels voor de
liquiditeitsbeoordeling, ontheffingen, uitgestelde openbaarmaking en, op het gebied
van aandelen, de dubbele volumebeperking (waardoor handel in dark pools wordt beperkt) niet worden vastgesteld.
• Grondstoffenderivaten: bij gebrek aan rapportage van posities in
grondstoffenderivaten zal het erg moeilijk zijn om de posi tielimieten voor dergelijke
grondstoffenderivatencontracten te handhaven. Zonder positierapportage kunnen inbreuken op de positielimieten slechts in beperkte mate worden opgespoord.
 • Microstructurele regulering : veel van de vereisten met betrekking tot algoritmische
handel/hoogfrequentiehandel hangen per definitie van gegevens af. De belangrijkste
bepalingen inzake de verhandelingseenhedenregeling en de verplichtingen en
regelingen met betrekking tot market making zijn met name ook afgestemd op het bestaan v an een liquide markt zoals die op grond van het transparantiekader is
bepaald.
De regels inzake beleggersbescherming, de regels inzake bedrijfsvoering en bepaalde daarmee
gepaard gaande organisatorische vereisten op grond van MiFID  II zullen niet direct wo rden
getroffen door het gebrek aan gegevens. De belangrijke uitzondering zijn de regels inzake
optimale uitvoering, waar het toepassingsgebied van de openbaarmaking is ontworpen onder verwijzing naar het gegeven van een liquide markt en andere transparanti ebegrippen. Voor de
andere regels inzake beleggersbescherming bestaan er naast kwesties met betrekking tot de
definitie van financiële instrumenten of het toepassingsgebied van de wetgeving doorgaans
geen onderlinge koppelingen van gegevens, omdat die rege ls direct betrekking hebben op
distributie en niet op handel. Daarom wordt erkend dat een alternatieve benadering erin zou kunnen bestaan dat alleen de toepassing van de delen van de wetgeving die direct met gegevensverzameling verband houden, wordt uitges teld.
 Uit een zorgvuldige analyse van die optie blijkt echter dat een uitstel voor het volledige pakket, met inbegrip van de regels inzake beleggersbescherming, de voorkeur geniet boven een gespreide benadering:
• het voorkomt het risico van verwarring, en dat de belanghebbenden door een
gespreide uitvoering onnodige kosten zouden moeten maken. Als de verschillende
infrastructuren gelijktijdig moeten worden gebouwd in plaats van in fasen, zou het proces kosteneffectiever zijn. Het zou bijvoorbeeld situaties voorkomen waarin
beleggingsondernemingen die zich bezighouden met de uitvoering van orders, de
organisatorische vereisten/bedrijfsvoeringsregels in fasen zouden moeten naleven, wat ingewikkeld en duur zou zijn;
• het voorkomt dat de zaken die onmiddellijk kunnen worden uitgevoerd, moeten
worden afgebakend van de zaken die niet onmiddellijk kunnen worden uitgevoerd,
NL 5   NL en voorkomt dus het risico dat er zich onbedoelde gevolgen voordoen die niet
konden worden voorzien of niet voldoende in aanmerking zijn genomen; e n
• het voorkomt dat er overgangsregels moeten worden vastgesteld die op hun beurt
nieuwe problemen doen ontstaan, waardoor de ESMA, de nationale bevoegde
autoriteiten en de belanghebbenden niet al hun middelen voor de opbouw van het
permanente kader kunnen gebruiken.
Op basis van bovenstaande overwegingen is het nodig en gerechtvaardigd dat de toepassing
van het volledige MiFID  II-rulebook wordt uitgesteld.
 1.4. Duur van het uitstel
Een uitstel van een jaar zou de ESMA, de nationale bevoegde autoriteiten en de exploitanten
een voldoende en redelijke termijn bieden om de infrastructuur voor gegevensverzameling,
rapportage en de berekeningen van de transparantiedrempels op te zetten. Er zijn vijf stappen in het implementatieproces: 1) bedrijfsvereisten (wat in dit geval de nodige technische reguleringsnormen/technische uitvoeringsnormen zijn), 2) specificaties, 3) ontwikkeling, 4) tests en 5) ingebruikneming. De ESMA schat dat zij die stappen met betrekking tot de
referentiegegevens, transparantieberekeningen en systemen voor positierapportage tegen
januari  2018 zou moeten kunnen voltooien. Dit veronderstelt dat er tegen midden 2016
voldoende rechtszekerheid is over de definitieve vereisten op grond van de relevante
technische reguleringsnormen. Op die basis wordt in het ontwerpvoorstel de datum waarop het volledige kader van toepassing wordt, dus met één jaar uitgesteld tot 3 januari  2018.
Het uitstel van de datum waarop de maatregelen van de lidstaten tot omzetting van Richtlijn  2014/65 van toepassing worden, zou geen effect mogen hebben op de vaststelling
van de gedelegeerde handelingen en technische normen die op grond van Richtlijn  2014/65/EU moeten worden ontwikkeld. De Commissie zou die maatregelen moeten
vaststellen volgens de geplande procedure, zodat de sector interne systemen kan opzetten en
aanpassen om op de datum waarop Richtlijn  2014/65/EU van toepassing wordt, aan de
nieuwe vereisten te kunnen voldoen.
2. RECHTSGRONDSLAG,
 SUBSIDIARITEIT  EN EVENREDIGHEID
• Rechtsgrondslag
Het voorstel is gebaseerd op artikel  53, lid 1, van het VWEU. Het is complementair met de
voorgestelde verordening om de datum waarop de MiFIR van toepassing wordt, uit te stellen.
 • Subsidiariteit
Volgens het subsidiariteitsbeginsel mag EU -actie alleen worden ondernomen als de beoogde
doelstellingen niet door de lidstaten alleen kunnen worden verwezenlijkt. EU -interventie is
nodig om de goede werking van de interne markt te verbeteren en concurrentievervalsing op het gebied van effectenmarkten te vermijden. In dit verband zij opgemerkt dat de wetgeving
die wordt gewijzigd, is vastgesteld met volledige naleving van het subsidiariteitsbeginsel, en dat alle wijzigingen daarvan door middel van een Commissievoorstel moeten worden gedaan.
NL 6   NL • Evenredigheid
Deze EU -actie is nodig om de doelstelling van de correcte implementatie van de
infrastructuur voor gegevensverzameling, die in MiFID  II is vastgelegd, te bereiken. Het
voorgestelde uitstel is qua omvang en duur nodig om een efficiënte en ordelijke planning en
implementatie door alle b etrokken partijen mogelijk te maken. Dit voorstel zal er dus voor
zorgen dat het oorspronkelijke doel van MiFID  II, namelijk het bereiken van een volledig
werkende interne markt voor effectendiensten met een hoog niveau van markttransparantie en beleggersb escherming, kan worden bereikt.
3. RESULTATEN
 VAN  EVALUATIES  ACHTERAF,  RAADPLEGINGEN  VAN
BELANGHEBBENDEN  EN EFFECTBEOORDELINGEN
Dit voorstel gaat niet vergezeld van een afzonderlijke effectbeoordeling, omdat voor MiFID  II
al een effectbeoordeling is verricht. Dit voorstel wijzigt MiFID  II niet in wezen en legt
beleggingsondernemingen en handelsplatformen of andere exploitanten die onder MiFID  II
vallen, geen nieuwe verplichtingen op. Het wil enkel, om uitzonderlijke redenen die met name verband houden met het feit dat het pakket en de nodige instrumenten voor gegevensverzameling uiterst complex zijn, de datum waarop MiFID  II van toepassing wordt,
met één jaar uitstellen om rechtszekerheid te bieden en de nodige infrastructuren voor gegevensverzameling te ont wikkelen waarmee de ESMA en de nationale bevoegde
autoriteiten de nieuwe regels daadwerkelijk kunnen toepassen en handhaven.
 4. GEVOLGEN
 VOOR  DE BEGROTING
Het voorstel heeft geen budgettaire impact voor de Commissie.
NL 7   NL 2016/0033 (COD)
Voorstel voor een
RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
tot wijziging van Richtlijn 2014/65/EU betreffende markten voor financiële
instrumenten, wat bepaalde data betreft
(Voor de EER relevante tekst)
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel  53,
lid 1,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,
Gezien het advies van de Europese Centrale Bank1,
Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité2,
Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure,
Overwegende hetgeen volgt:
(1) Verordening (EU) nr.  600/2014 van het Europees Parlement en de Raad3 en Richtlijn
2014/65/EU van het Europees Parlement en de Raad4 zijn grote financiële wetsteksten
die in de nasleep van de financiële crisis zijn vastgesteld met betrekking tot
effectenmarkten, beleggingstussenpersonen en handelsplatformen. Het nieuwe kader
versterkt en vervangt Richtlijn  2004/39/EG van het Europees P arlement en de Raad5.
(2) In Verordening (EU) nr.  600/2014 en Richtlijn 2014/65/EU zijn vereisten vastgesteld
die gelden voor de vergunning en werking van beleggingsondernemingen,

1 PB C , , blz..
2 PB C , , blz..
3 Richtlijn  2014/65/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende markten
voor financiële instrumenten en tot wijziging van Richtlijn  2002/92/EG en Richtlijn  2011/61/EU
(PB L 173 van 12.6.2014, blz.  349).
4 Verordening (EU) nr.  600/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 15  mei 2014 betreffende
markten in financiële instrumenten en tot w ijziging van Verordening (EU) nr.  648/2012 (PB L  173
van 12.6.2014, blz.  84).
 5 Richtlijn  2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten
voor financiële instrumenten, tot wijziging van de Richtlijnen  85/611/EEG en  93/6/EEG van de Raad en
van Richtlijn  2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking van
Richtlijn  93/22/EEG van de Raad (PB L  145 van 30.4.2004, blz.  1).
NL 8   NL gereglementeerde markten en aanbieders van datarapporteringsdiensten. Het pakket
harmoniseert de regeling voor positielimieten voor grondstoffenderivaten teneinde de transparantie te verbeteren, ordelijke koersvorming te ondersteunen en marktmisbruik
te voorkomen. Het voert ook regels inzake hoogfrequentiehandel in en verbetert de
controle op de financiële markten door de harmonisatie van de administratieve
sancties. Het nieuwe kader, dat op de reeds bestaande regels voortbouwt, versterkt ook de bescherming van de beleggers door de invoering van robuuste vereisten op het gebied van  organisatie en bedrijfsvoering. De lidstaten moeten Richtlijn  2014/65/EU
in nationaal recht omzetten tegen 3  juli 2016.
(3) Op grond van het nieuwe kader, dat bij Verordening (EU) nr. 600/2014 en Richtlijn  2014/65/EU is ingevoerd, moeten de handelsplatfor men en de
beleggingsondernemingen met systematische interne afhandeling de bevoegde autoriteiten referentiegegevens voor financiële instrumenten verstrekken waarmee op
eenvormige wijze de kenmerken van elk financieel instrument dat onder die richtlijn
valt, worden beschreven. Die gegevens worden ook voor andere doeleinden gebruikt,
bijvoorbeeld voor de berekening van de transparantie - en liquiditeitsdrempels en voor
de rapportage van posities in grondstoffenderivaten.
 (4) Om de gegevens op efficiënte en geh armoniseerde wijze te verzamelen, wordt een
nieuwe infrastructuur voor gegevensverzameling ontwikkeld. Daarvoor moet de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) samen met de bevoegde nationale autoriteiten een systeem van referentiegegevens voor  financiële instrumenten
(Financial Instruments Reference Data System , afgekort FIRDS) vaststellen. Het
FIRDS zal betrekking hebben op een ruim scala van financiële instrumenten waarop
Verordening (EU) nr.  600/2014 van toepassing zal zijn, en zal gegevenss tromen tussen
de ESMA, de nationale bevoegde autoriteiten en de handelsplatformen in de Europese
Unie aan elkaar koppelen. De overgrote meerderheid van de nieuwe IT -systemen die
het FIRDS onderbouwen, zal van nul moeten worden opgebouwd op basis van de nieuwe parameters.
(5) Overeenkomstig artikel  93 van Richtlijn 2014/65/EU moeten de lidstaten de
maatregelen tot omzetting van die richtlijn toepassen vanaf 3  januari  2017. De
belanghebbenden, zoals de handelsplatformen, de ESMA en de nationale bevoegde autor iteiten kunnen echter niet garanderen dat de nodige infrastructuren voor
gegevensverzameling tegen die datum beschikbaar en operationeel zullen zijn, omdat
de gegevens die moeten worden verzameld en verwerkt om het nieuwe kader te
kunnen toepassen, omvangr ijk en complex zijn, met name voor de melding van
transacties, de transparantieberekeningen en de rapportage van posities in grondstoffenderivaten.
(6) Het gebrek aan infrastructuren voor gegevensverzameling heeft gevolgen voor het
volledige toepassingsgebied van Verordening (EU) nr. 600/2014 en
Richtlijn  2014/65/EU. Zonder gegevens zal niet precies kunnen worden afgebakend
welke financiële instrumenten onder het nieuwe kader vallen. Voorts zal het niet mogelijk zijn om de vereisten inzake transparantie voo r en na de handel af te
stemmen, om te bepalen welke instrumenten liquide zijn en wanneer ontheffingen of
uitgestelde openbaarmaking moeten worden toegekend.
 (7) Zonder gegevens zullen de handelsplatformen en de beleggingsondernemingen
uitgevoerde transact ies niet kunnen melden aan de bevoegde autoriteiten. Zonder
NL 9   NL rapportage van posities in grondstoffenderivaten zal het moeilijk zijn om de
positielimieten voor dergelijke contracten te handhaven. Zonder positierapportage kunnen inbreuken op de positielimiete n slechts in beperkte mate worden opgespoord.
Veel van de vereisten met betrekking tot algoritmische handel zijn ook afhankelijk van gegevens.
(8) Zonder infrastructuur voor gegevensverzameling zal het voor de beleggingsondernemingen ook moeilijk zijn om de regels inzake optimale uitvoering toe te passen. Handelsplatformen en beleggingsondernemingen met systematische
interne afhandeling zullen geen gegevens met betrekking tot de kwaliteit van de
uitvoering van transacties op die platformen openbaar kunnen m aken.
Beleggingsondernemingen zullen niet kunnen beschikken over belangrijke uitvoeringsgegevens waarmee zij de manier kunnen bepalen om cliëntenorders het best uit te voeren.
(9) Om rechtszekerheid te garanderen en potentiële marktverstoring te voorkomen, is het
nodig en gerechtvaardigd om dringend maatregelen te nemen voor een uitstel van de datum waarop het volledige kader, met inbegrip van alle gedelegeerde en uitvoeringshandelingen, van toepassing wordt.
(10) Het implementatieproces voor de gegevensinf rastructuur telt vijf stappen:
bedrijfsvereisten, specificaties, ontwikkeling, tests en ingebruikneming. De ESMA schat dat die stappen tegen januari  2018 moeten kunnen worden voltooid, mits er
uiterlijk in juni  2016 rechtszekerheid is over de definitieve v ereisten op grond van de
relevante technische reguleringsnormen.
 (11) In het licht van de uitzonderlijke omstandigheden en om de ESMA, de nationale
bevoegde autoriteiten en de belanghebbenden in staat te stellen de operationele
implementatie te voltooien, is het passend de datum waarop de lidstaten de maatregelen tot omzetting van Richtlijn  2014/65/EU moeten toepassen en de datum
waarop de intrekking van Richtlijn 2004/39/EG moet ingaan, met twaalf maanden uit te stellen tot 3  januari  2018. De verslagen en evaluaties moeten dienovereenkomstig
worden uitgesteld.
(12) Richtlijn  2014/65/EU moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd,
HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
Richtlijn  2014/65/EU wordt als volgt gewijzigd:
(1) artikel 90 wordt als volgt gewijzigd:
(a) in lid  1 wordt "3 maart  2019" vervangen door "3 maart  2020";
(b) lid 2 wordt als volgt gewijzigd:
(i) "3 september  2018" wordt vervangen door "3 september  2019";
(ii) "3 september  2020" wordt vervangen door "3 september  2021";
NL 10   NL (c) in lid  4 wordt "1  januari  2018" vervangen door "1 januari  2019";
(2) in artikel 93, lid 1, tweede alinea, wordt "3 januari  2017" vervangen door
"3 januari  2018" en "3 september 2018" door "3 september 2019";
(3) in artikel 94 wordt "3 januari  2017" vervangen door "3 januari  2018";
(4) in artikel 95, lid 1, wordt "3 juli 2020" vervangen door "3 januari  2021" en
"3 januari  2017" door "3 januari  2018".
Artikel 2
Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het
Publicatieblad van de Europese U nie.
Gedaan te Brussel,
Voor het Europees Parlement  Voor de Raad
De voorzitter De voorzitter.
