De Heraut; eene Nederlandsche stem voor Israels koning, het hoofd der gemeente, jrg 14, 1863, no. 22, 29-05-1863 
Ik beschouw deze kolossale demonstratie als de voortzetting van de jammerlijke politiek, die Frankrijk vooral omtrent de Polen altijd gevolgd heeft. De revolutionaire partij in Frankrijk heeft altijd de Polen aangevuurd, als oppositie, en onder veel woordenloos, verlaten, als gouvernement. Wat heeft Napoleon I voor de Polen gedaan? In 1813, in het eenige oogenblik waarop herleving van een onafhankelijk Polen denkbaar geweest is, vroeg hij 200,000 man voor zijn leger, en later (die tijd is niet gekomen) zou hij in hunne billijke wensen voorzien. Onder Lodewijk Philips heeft men jaarlijks, met heldhaftige volharding, geleverd, welnu wat? Eene zinsnede in het adres van antwoord en voorzien van de nationaliteit polonaise. Altijd heeft men de Polen opgewekt tot ongelijke kamp; altijd heeft het revolutionaire beginsel het nationale element misbruikt en de Poolse natie in ongunstige toestand gebracht. Ook nu. Ook in 1863 mag van die revolutionaire partij herhaald worden wat in 1831 door Guizot in de Franse Kamer, bij gelegenheid der Poolse quaestie, gezegd is: „Que les peuples étrangers le sachent bien. De ce parti ne leur viendra ni l'affranchissement, ni de liberté, ni tout ce qui les garantit; ce parti leur promet ce qu'il ne peut pas leur donner; il les flatterd en en verliest." Dat is de eerste reden waarom ik de verzending van de nota afkeur. Nederland heeft aldus deel genomen aan een diplomatieke manifestatie, die ik, wat de Polen aangaat, als een nieuwe mystificatie beschouw. Maar er is nog een ander oogpunt, waaruit de verzending der nota mij ongepast, onvoorzichtig, ja, in de gevolgen wellicht gevaarlijk voor ons land schijnt. De Poolsche quaestie zal wel niet de oorzaak, maar kan zeer ligt de aanleiding, of althans het voorwendsel zijn van een Europese krijg, en daarom is er een meer algemene en gewichtige vraag, namelijk deze: welke moet de verhouding van Nederland, van een Staat, die niet onder de grote mogendheden geteld wordt, thans zijn tegenover de Fransche-napoleontische, tegenover de Fransche-revolutionaire politiek? Deze woorden gebruik ik in historiciseende, in wetenschappelijken zin; gedachtig dat het Fransche gouvernement in de revolutie-begrippen (les idées de 1789) zijn oorsprong en steun zoekt. Alleen in dien zin; juist nu we voor de eerste maal ons in diepe begeven in de buitenlandsche staatkunde, moeten we dubbel behoedzaam zijn in het gebruik van die volkomen vrijheid van spreken, welke ons ook in deze diplomatieke sfeer niet kan worden ontzegd. Tegenover het raadselachtige van deze politiek, is er in haar eigenaardige richting ook veel, dat mij duidelijk voorkomt. De macht van Frankrijk, van de Franse regering, van de Fransche regeerder, is inderdaad ontzettend. Reeds was het oude Frankrijk, door uitgebreidheid en ligging en volksgeest en staatseenheid overmagtig. Hoe nu, daar het, in den nieuwerwetschen staatsregterlijken vorm, meer dan ooit gecentraliseerd en door de revolutionaire sympathieën van geheel Europa ondersteund wordt, en van één persoon, bijkans zou ik zeggen, aller Franschen autocraat, bestuur en leiding ontvangt. Dit is reeds zorgverwekkend; maar hier komt bij, dat die ontzettende macht uit den aard der zaak, zelfs tegen wil en dank van den magthebber, altijd tegen Europa in meer of minder dreigende houding verkeert. De fransk-napoleontische politiek streekt naar een doel, met haar niet ligt bereikbaar. Naar vrijheid, en naar vrede. Het schijnt een Tantalus-arbeid. Laat ons acht geven op hetgeen Napoleon III van Napoleon in de Idees Napoleonniques vermeldt. Vrijheid en vrede; hij heeft geen ander doel gehad; de uitkomst van de welgemeende poging is niet gelukkig geweest. Napoleon III is naar hetzelfde ideaal op weg. Zijn wensch is door de vrijheid eenmaal (nog onlangs berichtte hij, dat de tijd nog niet daar is) de kroon te zetten op zijn werk. L'Empire, c'est la paix koos hij tot zinspreuk. Niet billijk is het, wanneer hij ook in zijn toegave te kort schiet, daarvan (gelijk zoo dikwijfelend, ook hier te lande, niet zonder enige vinnigheid geschiedt) te maken een persoonlijk verwijt. Het is necessité de position. Niet billijk is het, na het herstel der orde, onder het genot der weldaad, van den weldoener te eischen wat hij niet kan. Niemand vermag temmerder anarchie en, onmiddellijk daarna, uitdeeler van vrijheid en vrede zijn. In het antwoord, dat ik van elk uwer op de twee volgende vragen zou te gemoed zien, ligt de rechtvaardiging of althans de verklaring van het tegenwoordige Franse staatsregterlijke systeem: Kon men, na 1793 of na 1848, in Frankrijk de orde bewaren met een echt parlementair gouvernement? Kan men Frankrijk, zoolang het van vrijheid verstoken is, in rust houden, zonder afleiding en oorlogsroem? Het onweer is losgebarsten. De macht, ontzettend en dreigend, heeft zich, sinds 1852, om van de kleinere te zwijgen, in twee geduchte oorlogen feitelijk kenbaar gemaakt. Frankrijk stelde telkens een schitterende leus, wie idée (la France seule combat pour une idée) op den voorgrond; in het vruchteloos jagen naar een idee werd telkens een materieel voordeel bereikt. In zijn programma van mei 1856 leest men van een Italië vrij tot aan de Adriatische zee; Venetie is nog Oostenrijks. Voorts zegt hij: "Nous ne sommes pas venu pour fomenter la discorde ni ébranler le trône du St. Père." De Keizer zelf zal erkennen dat er, ondanks die stellige verklaring, wel het een en ander geschied is, dat naar fomenter le désordre geleek, en dat, ten gevolge van dit, ook de Pauselijke troon wel eenigzinds aan het wankelen is geraakt. Frankrijk intussen heeft geene reden van klagen gehad. Het gevolg van den oorlog was, dat het een niet onbelangrijke grensrectificatie verkreeg en Oostenrijks suprematie over Italië door eigen suprematie verving. En nu is het, naar veler oordeel, alsof wij straks een derde grooten Europese oorlog te gemoed gaan. Hoe het zij, laat ons in den ophef, die van de Poolse quaestie, vooral in Frankrijk, plotseling gemaakt is, eene van die meesterlijke wendingen opmerken, waarin de Franse politiek zoo rijk is. Van de Italiaanse quaestie was men eindelijk moe; de onophoudelijke slingering zonder uitkomst werd vervelend; vele Roomsch-Katholieken waren en bleven over de kerkberooving misnoegd. Nu wordt de aandacht plotseling geconcentreerd op een onderwerp nu weer van versche beschouwing, van Rome op Warschau, van een voor de Roomsch-Katholieken ergerlijk op een voor; de Roomsch-Katholieken welgevallig vraagstuk. Zal er nu oorlog ontstaan? Wie weet het? De keizer zelf laat weten; hij maakt in Europa oorlog en vrede; maar zou hij het weten? Wellicht niet. Waarschijnlijk wil hij liefst vrede, maar hij moet altijd — ik maak er hem geen verwijt van — een aantal Europese quaesties, een aantal ideeën beschikbaar hebben, waaruit, als de behoefte aan oorlog bevrediging eist, eene goede en ter opwekking van Europese sympathieën geschikte keus kan worden gedaan. Omtrent den afloop van die eventuele oorlog waag ik de gissing, dat aan de onafhankelijkheid van Polen de afhankelijkheid van andere Staten zou voorafgaan, en dat voor teleurstelling aan den Weichsel, met wijziging van de kaart van Europa, schadeloosstelling langs eene naderbij gelegen rivier zou worden gezocht. Doch ik geef het als eene gissing; want alles is nu problematisch, en, als slotsom mijner opmerkingen, beweer ik, dat de toestand van Europa, zoolang deze politiek den toon geeft, naar een groot hasardspel gelijkt, waarbij door Frankrijks bondgenoten met zeer onvoordeelde kansen gespeeld wordt. Aan de eis van deze toestand moet nu de gepaste houding van dit Ministerie ten opzichte van Rusland worden gebracht. Het systeem, dat ons in de regel voegt, is onzijdigheid. Goede vrienden met allen, niet liegt aan een grote macht geallieerd, dat is, door identiteit van politiek systeem ondergeschikt. Vooral moeten wij niet een machtige macht beleedigen om het misnoegen van een andere machtige macht te ontgaan. Doch ziedaar juist wat, naar mij toeschijnt, door de nota geschiedt. Rusland beleidigt men om Frankrijk te believen. Rusland kan dat niet goed opnemen. Rusland weet, al zegt Rusland het nu niet, dat men van geen Staat minder dan van Nederland een zoo onheuse behandeling kon te gemoed zien. Nederland althans had moeten berusten in de goede bedoelingen van den Keizer; Nederland had niet tot deelgenootschap aan de oppositie tegen Rusland moeten worden verleid. Nederland althans had in 1863 niet moeten vergeten, dat er jaren geweest zijn, waarin men het bondgenootschap van Rusland niet versmaad heeft, en dat dergelijke tijden kunnen weerkeren; Nederlands Regering had ook op zeer nauwe betrekking van ganz anderen aard moeten letten, om niet zonder noodzaak tot een zoo veelbetekenend verlaten van onzijdige positie over te gaan. Het was om Frankrijk te believen. Of kon er een andere reden zijn? Proprio motu zou men Rusland niet aldus van goeden raad hebben gediend. Gij waart voor Frankrijk bevreesd; gij hebt gedaan wat gij niet durfde laten. En evenwel gij hebt het zonder noodzaak gedaan. Ik houd mij overtuigd, en ik hecht er aan dit te belijden, dat de aandrang van Frankrijk zeer gering geweest is. De impressie was buiten alle vergelijking sterker dan de pressie. Dubbel betreur ik dat de Minister zich niet eenigen tijd langer heeft bedacht, omdat het, mijns inziens, wel zou kunnen gebeuren dat er, wanneer in Frankrijk de aanstaande verkiezingen zullen zijn afgeloopen, van de Poolsche quaestie vrij wat minder zal worden gehoord. Zooveel beleefdheid voor Frankrijk werd niet gevergd en niet verwacht. Ik acht dat men over de bereidvaardigheid van Nederland verbaasd is geweest. Men kon het verwachten van Italië, Spanje, Zweden, van Staten, die sedert lang in de sfeer van de Fransche politiek opgenomen zijn; van Nederland niet. De Minister heeft gezegd: bijna alle mogendheden hebben geconcurreerd. Evenwel, om van andere te zwijgen, geen enkel Duitschland. Nu weet ik dat Duitsland, door jammerlijke verdeeldheid, op dit oogenblik misschien geen groot gewicht in de schaal legt, maar om nu dat geheele land uit de berekening te schrappen, dat vind ik voor onze Duitsche naburen niet zeer beleefd. Men heeft Frankrijk, men heeft den Keizer der Fransen willen believen. Maar ik twijfel, of Nederland hierdoor gerezen is in zijn achting. Eer zou ik denken, dat hij voortaan op onvoorwaardelijke volgzaamheid rekening maakt. Volgens de minister is dit een eenvoudige zaak, waarvan niet zoo veel ophef moest worden gemaakt. Mij daarentegen komt het voor, dat deze zaak een groote betekenis heeft. Zodra men doet wat men niet durft laten, dan geeft men niet alleen zijn onzijdigheid, maar in beginsel ook zijn onafhankelijkheid prijs. Het is een eerste schrede op den weg, waar terugtred wellicht niet zal worden vergund. Gisteren las ik in een dagblad (ik mag van de dagbladen wel spreken; in deze zaak althans hebben wij aan de dagbladen grote verplichting) een artikel, dat ik bijna zou durven noemen een communiqué; namelijk zooals wij ze hier gewoon zijn, een communiqué incognito. Daarin werd de toezending der nota, de diplomatieke interventie van onze Regering, met veel ingenomenheid vermeld. De nota zou voorzeker in haar bewoordingen een stem des vredes en der kalme bezadigdheid zijn. Deelgenootschap aan een eventueel oorlog was ondenkbaar. Want, als de andere mogendheden aanleiding vinden om haar interventie gewapenderhand door te zetten, ook dan zou er voor Nederland, om zich even gevoelig te tonen, niet de minste noodzakelijkheid bestaan. De geringheid der middelen, waarover onze Regering beschikt, kan een waarborg te meer zijn voor de handhaving van onze neutraliteit. Ik twijfel of de onderstelling juist is. Eenmaal door een zedelijken band in het bondgenootschap opgenomen, kan men zich bezwaarlijk onttrekken aan de gemeenschappelijke vooruitgang. Men moet dan naar vermogen bijdragen met raad en daad. Raad zonder daad, veel spreken als het gevaar nog ver, niets doen als het nabij is, zou immers de meest lafhartige, de meest karakterloos politiek zijn. En wat onze geringe krachten betreft, wees overtuigd dat men er niet zal versmaden; men zal er gebruik van maken; men zal onze resources aantonen, die gij zelf niet vermoed hadt en het cijfer van het Departement van Oorlog zal een hoogte bereiken, die thans nog door elk onzer als ongerijmd zou worden beschouwd. Daarom principieel obstaat. Verzinkt eer gij begint. Vergeet niet dat neutraliteit met geprononceerde sympathieën, geen neutraliteit is. Handhaaf uwen eigenaardigen toestand en houdt in het oog dat Nederland niet meer groot genoeg is, om aan een groote mogendheid de les te lezen, en ook nog niet klein genoeg om voor de wensen eener groote mogendheid te zwichten. Ik wil evenwel de Minister niet hard vallen. Tegengesteld aan menigvuldige arbeid heeft hij de strekking van hetgeen hij deed te weinig overdacht. Aldus is het verklaarbaar, dat hij afgewezen is van de politiek vat; het Ministerie; dat is, van de Minister van Binnenlandsche Zaken, in wiens zin en geest ik heden het woord gevoerd heb, en die met zoo veel wijsheid gezegd heeft: "Wij Nederlanders zijn niet wel geroepen om ons in de grote Europese partijen te mengen." Doch wat moet nu de Kamer doen? De nota zal gelden — het blijkt uit de rede van lord Russell in het Engelse Parlement — als de uitdrukking van de publieke opinie van ons land. Die opvatting moet worden gekeerd. Tegenover de nota is nu, dunkt mij; een protest van de Kamer onmisbaar. En te meer omdat, naar de praktische richting, die vooral ook dit Ministerie aan het Nederlandse staatsregt geeft, het zou kunnen gebeuren dat de publieke opinie, in haar officiële diplomatische vertolking, met de opinie niet van de Volksvertegenwoordiging, noch van de natie, noch van degene aan wien het opperbestuur der buitenlandse zaken is toevertrouwd, overeenkwam. Ik heb mij daarom gewaagd aan de redactie van een motie van orde, aldus: "De Kamer, de Minister van Buitenlandse Zaken gehoord en van oordeel dat op het wenschelijke in de tegenwoordige omstandigheden een volkomen onzijdigheid in de door de Minister van Buitenlandse Zaken overgelegde nota te weinig gelet is, gaat over tot de orde van de dag." De Kamer zal opmerken, dat ik van de tegenwoordige omstandigheden gewag heb gemaakt van een onzijdigheid, onder alle omstandigheden, zou ik geen voorstander zijn. Ik heb niet gesproken noch van de Minister, noch van de Regering. Ik beslis niet of dit onderwerp een portefeuille-, of een Kabinetsquaestie moet worden genoemd. Wat de Minister aangaat, ik ben overtuigd dat hij de portefeuille van hetgeen hij een eenvoudige zaak noemt, niet geheel en al heeft doorzien, en dat hij thans gaarne, indien het mogelijk ware, de nota zou willen intrekken. Ik weet bij ervaring, dat de Minister doorgaans voor al wat naar interventie zweemt beducht is. Onmiddellijk heeft hij vóór weinige maanden mijn wensch van diplomatische tussenchomst algewenst, hoewel de onzijdigheid van de Staat met die tussenchomst geenerlei gevaar liep. Wij hopen op deze belangrijke zaak in een volgend nummer terug te komen. Leidraad voor Schriftstudie in de familiekring op den dag des Heeren- XVIII. Joh. VIII: 21—36. " Vs. 21—24. Door ongeloof verblind, misduiden de Joden alle de woorden des Heeren. Daarom spreekt de Heiland het ontzaggelijk vonnis over hen uit, dat zij in hunne zonde zullen omkomen. Dit is het noodzakelijke gevolg van het niet erkennen en aanvaarden van de Messias. Is het woord des Heeren niet ook in een anderen zin gebruikt: waar Ik henengang kunt gij niet komen? (Joh. XIII: 32). Waarin bestaat echter het verschil? De Joden gevoelen, dat zij na de dood met Dezen niet zullen vereenigd zijn; de Heer antwoordt steeds niet rechtstreeks op hunne aanmerking, maar gaat voort met Zijne rede. Merk op, al wat van beneden, van de aarde is, kan wat van boven, wat des Heeren is niet bevatten. Ziedaar de reden, waarom ook thans alle wetenschap onvoldoende is, om tot de kennis van God en Christus te geraken. De Heer herhaalt het ontzaggelijke woord, dat zij sterven zullen in hunne zonden; dat was het ergst, en is het nog heden ten dage! Vs. 25 — 27. Hetzelfde misverstand duurt voort. De Heer antwoordt hen niet, veel had Hij te zeggen, doch wat zou het baten; maar nuttig was het, dat zij Hem recht kenden, daarom wijst Hij op Dengene, die Hem gezonden heeft; kenden zij den Vader, zij zouden weten, dat deze de Zoon is. Nooit kan het een van het andere worden gescheiden. Had de Heer overigens niet duidelijk genoeg te kennen gegeven, wie Hij was? Wanneer zeide Hij uitdrukkelijk de Messias te zijn. Hoe noemde zich de Heer het meeste? Vs. 28—30. Nog raadselachtiger voor het ongeloof wordt de rede. Waarom zouden zij dit alles verstaan, wanneer de Heer aan het kruis werd verhoogd? Welk een troost en blijdschap voor de Heer, dat Hij van deze schare het oog kon opheffen naar boven, en Hij wist, dat Zijn Vader met Hem was; dat Zijn welbehagen door Hem werd volbracht. Dit alles maakte ook een diepen indruk, velen waren overwonnen, en ofschoon nog veel niet bevattende, geloofden zij in Christus als de Messias. Bij hen was het doel der rede alzoo bereikt, en het bewees, hoe de Heer wist de harten te winnen, ook door eene rede, die anderen hard en onbevattelijk scheen. Vs. 30—32. De Heer wendt zich nu terstond tot de discipelen, en wijst hun aan, waardoor zij dit kunnen blijven; merk op, door in het woord des Heeren te blijven; wat betekent dit? Het woord als waarachtig aan te nemen, niet Liefde voor de Weduwe met ZES KINDEREN, zie Heraut van 1 Mei, 1.1., hebben tot heden de volgende giften ontvangen: Bij Ds. P. i. Helwig: Uit Formerend / 2; uit s totale waarheid daarvan af te wijken, 'net te gelooven, het te doen. Dit is de eenige weg, om de waarheid te verstaan; en de waarheid maakt vrij. Hoe en waarvan? Van al de verkeerde beschouwingen omtrent ons geloof in de Heere, van alle vooroordeelen en tegenbedenkingen. Dit zijn ook slavenketenen! Vs. 33 — 36. Merk op, hoe de tegenstanders het gesprek voortzetten. Zij gevoelen zich beleedigd, en trachten zich te rechtvaardigen. Waren dan de Joden ooit in dienstbaarheid gebracht? De Heere wijst hen op een andere slavernij. Merk op, ongeloof, de waarheid tegenstaand is zonde; het is ongehoorzaamheid aan, opstand tegen God. Waarop heeft de Heer waarschijnlijk gedoeld, als Hij van de zoon en de dienstknecht spreekt? (Verg. Gen. XXI: 10 en Gal. IV: 22). De Zoon maakt waarlijk vrij! Vrij van alle dwaling en hoogmoed des verstands; vrij van de invloed en heerschappij der zonde, vrij van hare gevolgen en eeuwige straf; vrij van dood en duivel, vrij voor eeuwig. Mijn lezer! Zijt u ook vrijgemaakt? Wilt u vrij worden! Geloof dan dit woord, en ga tot Hem, die alle banden en ketenen verbreekt. Hij is de Almachtige en tevens de Barmhartige. Liefde voor de Weduwe. Voor de Weduwe met ZES KINDEREN, zie Heraut van 1 Mei, 1.1., zijn tot heden de volgende giften ontvangen: Bij Ds. P. I. Helwig: Uit Purmerend ƒ2 ; uit's Hage 1 Postwissel f 5; uit Zeist idem f 5 ; uit Amsterdam van N. N. f 1,50; door den heer E. Witkamp van van N. N. uit Bladel 1,95. Bij M. CLÉBAN: Van B. K. ƒ 1; D. O./1 ; Mevr. N. N. ƒ1 ; een dienstmeisje f 0,25 ; J. K. f 1 ; N. N. f 0,25; onder het motto: »Het bevel des Heeren is: weduwen en weezen te helpen," ƒ2; van V. D. uit Rhenen 1 Coup. ƒ 2,47. Te zamen ƒ 24,321. Hartelijk dank voor uwe Christelijke liefde in deze betoond; de Heer zelf spreke Zijn onmisbaren zegen over deze gaven uit! Dan zal dit weinige naar Zijne belofte onzichtbaar vermenigvuldigd worden. Nogmaals nemen wij de vrijheid u dringend toe te roepen: Wilde hulpbehoevende Weduwe en de Vaderloozen gedenken, opdat het woord des Heeren : "Die den armen leent, de Heerin ruime mate aan" u bevestigd mag worden. Ds. P. I. Helwig. O. Z. Voorburgwal, J. 158, M. Cléban. Huidenstraat, K. K. 278. In dank ontvangen: Voor het Christelijk-Nationaal SCHOOL-ONDERWIJS van N. N. te Oosterzee, door Br. H. J. Akkerman ƒ 2,50; en voor de Spaanse KINDEREN ƒ 1,75. Kerkelijke Berichten. Nederlandsche hervormde kerk. Beroepen. Classis Dordrecht. Bleskensgraaf en Hofwegen: 18 Mei 1863. A. F. Simons van Erinelo. — Appingedam. Garrelsweer: 11 Mei. S. J. Swaigman Cremer, Cand. bij het Prov. Kerkbestuur van Drenthe. — Heusden. Op- en Neder-Andel: 19 Mei. H. W. A. Verhoeff van Oud-Beijerland. — Meppel. Hollandse Veld: 11 Mei. A. Simons van Ermelo. Waalse Kerkken. Leiden: 11 Mei. J. A. van Hamel van Groningen. Aangenomen. Classis Sneek. Sneek: 16 Mei 1863, door J. M. Kolff van Dalfsen. — Deventer Delden: 17 Mei, door W. Bax van Herkingen. Bedankt. Classis Amersfoort. Bunschoten: 17 Mei 1863. J. E. van Toorenbergen van Dienden. Bevestigd. Classis Wijk. Odijk: 17 Mei 1863. P. Haverkorn van Rijsewijk, Cand. bij het Prov. Kerkbestuur van Zuid-Holland, door zijnen vader Dr. W. H. Haverkorn van Rijsewijk, naar Luk. 22: 27. De bevestigde aanvaardde zijne dienst met 1 Cor. 9: 23. — Leeuwarden. Dragter-Compagnie: 14 Mei. Tot Hulpprediker H. C. Speekman, Cand. bij het Prov. Kerkbestuur van Friesland, door den Consulent, naar Matth. 28: 20. De bevestigde aanvaardde zijne dienst met 1 Cor. 2: 2. Overleden. Theunis Braam, Emeritus predikant van Donkerbroek en Haule. SCHOTS CHE ZEND ING SERK. ZONDAG, VOORMIDDAG te Tien uur. Ds. BRANDT van Amerika. 's Avonds te Zes uur. BIJBEVELING. ƒ 0,25; onder het motto: »Het bevel des Heeren is: Aan de Universiteit Bijzondere School te Zutphen, waar de gelegenheid bestaat om vreemde talen te beoefenen, wordt gevraagd een HULPONDERWIJZER, tegen een salaris van ƒ 350 's jaars. Brieven an den Hoofdonderwijzer J. H. VAN LINSCHOTEN. Een gehuwd Burgerman en Huisvader, van middelbare leeftijd P. G., buiten betrekking geraakt zijnde, zag zich gaarne weder in deze of dergelijke betrekking geplaatst, hetzij als KANTOORLOPIER, OPSPELERS, PAKHUISKNECHT, BODE of iets dergelijks. Hierop reflecterende, gelieven zich te adresseren, Lett. D. H., bij den Uitgever dezes, kunnende goede getuigenissen produceren. Men verlangt, om aan het hoofd van een Naaischool werkzaam te zijn, een fatsoenlijke JUFROUW, omstreeks 30 jaar oud, ongehuwd of weduwe, vervuld met lust om de kinderen op te leiden in de vreeuwde des Heeren, en hun eeuwige belangen te bevorderen. De vereisten zijn, grondige kennis van het Linnen naaijen en al hetgeen daarmede in betrekking staat. Zij die vermeenen aan deze vereisten te kunnen voldoen, worden verzocht zich te adresseren met eigenhandige brieven, voor den 10den Juni, onder Letter H., bij de Boekhandelaar H. HÖVEKER te Amsterdam. In een fatsoenlijk Christelijk gezin, vraagt men tegen Augustus e.k. een MEID, die een burgerpot goed kan koken, en van welke men goede getuigen kan verkrijgen. Ook verlangt men in dat gezin terstond een knappe WERKSTER voor twee dagen (Woensdag en Zaterdag) in de week. Adres met franco brieven, Letter V., aan de Uitgever dezes. Tegen Augustus wordt te Zeist gevraagd een TWEEDE MEID, van de P.G. Adres, onder Letters H.II., franco brieven, bij de Boekhandelaar J.W. EVENDTZ te Zeist. Men verlangt met 1 Augustus, in de provincie Utrecht, tegen behoorlijk loon, een bekwame, zindelijke TWEEDE MEID, van de Hervormde Godsdienst, die goed met de wasch kan omgaan, netjes werken en ook tafeldienen en voorzien van de voldoende bewijzen omtrent eerlijkheid, zedelijk gedrag en goed humuur. Met franco brieven, onder Letter B.B., zich te vervoegen bij de Boekhandelaars KEMINK & ZOON te Utrecht. Door de Vereeniging ter bevordering van Christelijke Lectuur, is uitgegeven bij de Boekhandelaar H. HÖVEKER alhier, en verder alom verkrijgbaar gesteld: Het lijden dezer wereld. Bespiegelingen over Rom. III: 19, door P. HUET, Predikant te Lady Smith. Zuid-Afrika. 45 Ct. Bijbellezingen van wijlen Mr. I. DA COSTA. Opgeteekend en medegedeeld door J.F. SCHIMSHEIMER. 2e st. (Exodus—Deuteronomium). ƒ 1. De Uitgever H. J. GERRETSEN te ’s-Gravenhage heeft aan de geabonneerden verzonden, N°. 13 van de NEDERLANDSCHE GEDACHTEN, waarin o.a. een artikel Mr. C.W. OFSCHUITLE, de verdediger der heterodoxie. J. V. SCHATTENKERK geeft uit: OPEN BRIEF aan den Kerkenraad der Hervormde gemeente te Doesburg. fl. 0,10. Is voorhanden te Amsterdam bij de H. H. SCHALEKAMP, VAN DE GRAMLJF en BAKKER, te Utrecht bij de H. H. KEMINK en ZOON. Door HOOGKAMER & COMP., Boekdrukkers en Boekhandelaars te Amsterdam, is alom verzonden en verkrijgbaar gesteld: Bericht van Inteekening op een werk, getiteld: GEESTELIJK KABINET van de onderlinge liefde tussen de Heere Jezus Christus en Zijn begenadigd volk, in vijf overdenkingen, waarin vele nuttige leeringen, over den staat der ziel, en verscheidene opgeloste gevallen des gemoeds voorkomen; als ook, hoe leden, kerkenraad, classikaal-, provinciaal- en synodale vergaderingen in Christus' Kerk zich hebben te houden. Tekst: Hoogl. IV: 9, Schriftuurlijk en praktisch uiteengezet, door Adriaan Pietersma Zijdjes, Bedienaar des Goddelijken Woords te Uithoorn, (prov. Noord-Holland). ADVERTENTIE Getrouwd : J. A. PETERS en C. L. DE HOOGH. Amsterdam, 28 Mei 1863. Heden overleed na een lang en smartelijk lijden, onze geliefde zuster en behuwdzuster GEERTRUIDA TEN BRUGGENCATE, in den ouderdom van bijna 29 jaren. Amsterdam, GERRIT FIKKERT, 23 Mei, 1863. Uit aller naam. De ondergetekende bericht bij deze, dat hij sinds het overlijden van F. G. HEMMES zich belast heeft, den Heraut op dezelfde wijze te doen lezen, als HEMMES dat gewoon was, en hoewel hij een groot gedeelte van de Begunstigers van HEMMES "heeft mogen behouden, zodanig is echter dat getal te beperkt gebleven, om met enige vrucht voor zich te zien werkzaam te zijn. Uit die hoofde neemt hij de vrijheid om aan hen, bij wie het nog onbekend mogt zijn, dat hij zich met de voortzetting van dit werk heeft belast, te berichten, dat bij hem nog gelegenheid bestaat, tegen een kleine vergoeding den Heraut, te lezen. Hij hoopt zich steeds te beijveren zijn geachte Lezers op den tijd te bedienen, en beveelt zich verder tot dat blad beleefdelijk aan. A. JACOBS. Adres: Tigchelsestraat, 301, of bij den Uitgever dezes. vereeniging ter verbreiding der Waarheid te Loenen aan de Vecht. Het Bestuur van bovenstaande Vereeniging maakt met hartelijke dankzegging melding van de volgende giften, sedert de laatste opgave ten behoeve der School ontvangen: Van A. R. ƒ 2,50; T. S. ƒ 10; A. S. ƒ 5; G. ƒ 5; E. G. C. ƒ 10; B. ƒ 10; R. ƒ 25; V. ƒ 100; L. W. ƒ 20; C. ƒ 4,98; J. V. E. ƒ 25; Collectie gehouden op de Jongelingsvereniging en de Zondagscholen ƒ 36,85 Hartelijk dank den milden gever, inzonderheid ook de kinderen der Zondagscholen, die als wederom hebben getoond dat vele kleintjes een grote maken. Het Bestuur beveelt deze zaal verder aller belangstelling aan: in weerwil van veel tegenstand, geniet de Instelling Gods zege op kennelijke wijze. Tot instandhouding echter van de School en andere werkzaamheden is er nog veel stoffelijke hulp noodig. De ondergetekende is steeds bereid, gelijk ook de Uitgever van dit blad, de liefsgaven in ontvangst te nemen. Namens het Bestuur, Amsterdam, F. DAUBANTON Jr. 20 Mei 1863. President, Westerstraat, 597, te Amsterdam Nog maar weinige Exemplaren. Voor ƒ 2,60 in plaats van ƒ 5,40 HET EENE NOODIGE. Woorden van opwekking in het Christelijk gezin. Uitgegeven onder redactie van Dr. N. v. d. Roemer en B. J. Westerbeek van Eerte* Met medewerking van andere Protestantsche Leeraars. 3 gr. 8°. Deelen, ruim 1200 Bladzijden. Met 13 platen. Dit werk in 1858—1860 uitgegeven bevat 15 oorspronkelijke Bijdragen van onze voornaamste Predikanten. Door de gelijken inhoud en keurige uitvoering uitmuntend, verdient het een waardige plaats in elk Christelijk gezin. De eerste aanvragers de ontvangt gratis, zolang de voorraad strekt, een proefexemplaar, vertoonende de Bijbelvertaling Voor ƒ 4,90 in plaats van ƒ 19,60 VREDE EN HOOP. Stichtelijke Evangeliewoorden, tot troost en bestuur op reis naar de Eeuwigheid. Onder medewerking van enige vrienden der waarheid bijeen verzameld door Dr. N. VAN DE ROEMER. 7 gr. 8°. Deelen, ruim 2600 Bladz. Met 13 platen. Voor i 1,90 in plaats van f 7- Napoleon Itoussel. DE KATHOLIEKE EN PROTESTANTISCHE GELOOF, Onderling vergeleken uit het oogpunt van: Welvaren, Verlichting en Zedelijkheid 2 gr. 8°. Deelen, ruim 800 Bladz. Voor f 1,50 in plaats van f5,20 DE KERKHERVORMING TE BRUGGE- Een historisch tafereel voor Christenen, die voedsel zoeken voor den geest en op Gods wegen letten. Door M. Janssen. 2 gr. 8°. Deelen, ruim 600 Bladz. Verkrijgbaar bij de Wed. J. C. VAN KESTEREN & Zoon en op bestelling bij alle Boekhandelaren. Bij D. ALLART is van de pers gekomen: de Eerste Aflevering van LUTHERS WERKEN, door Otto von Gerlach. Met Inleidingen en Aantekeningen voorzien. Inhoud van de Eerste Aflevering. Voorrede van von Gerlach. — Inleiding. Behoefte en verlangen naar een Reformatie. Oorsprong en wezen van den Aflaat. — Misbruik van den Aflaat. — Leo X. — Tetzel's Aflaatsprek. — Tetzel's onbeschaamdheid. — Luther's optreden. — Luther's jeugd en inwendige strijd. Het Evangelisch Geloof. — Keerpunt van Luther's leven. — Invloed van Luther op zijn omgeving. Luther tegen den Aflaat. — Luther's Disputatie over de kracht des Aflaats in 95 Thesen of Sprekken. — Luther's schrijven aan den Markgraaf Albrecht. — Luther's Sermoen over den Aflaat en de Genade. Voorwaarden van intekening. LUTHERS WERKEN, door OTTO VON GERLACH, zullen worden uitgegeven in Afleveringen van 48 bladz. geïntroduceerd op 25 C' Ten voordele der Spaanse om des geloofs wille vervolgde Families, wordt bij H. DE HOOGH, uitgegeven: UIT HET LEVEN VAN MATAMOROS. MEDEDEELDINGEN OMTRENT ZIJNE Geboorte, Gevangenneming en verdere Lotgevallen, volgens authentieke bescheiden. Prijs ƒ 0,25. Voorts zijn nog op aanvragen verkrijgbaar: blijkende uit een woord aan de Roomsch Katholieken in Holland en andere stukken van II* Manuel Matamoros, door Dr. A. CAPADOSE, met het portret van de Moeder van Matamoros en van zijn Advokaat. Prijs ƒ 0,60. De VIERDE DRUK is verschenen, van JOSÉ MÁTEI MORO * OF BIJZONDERHEDEN UIT HET LEVEN EN LIJDEN VAN D. Manuel Matamoros. Met twee portretten Prijs ƒ 0,90. Van dit laatste werkje is bij den Uitgever dezes verschenen een eene Fransche uitgave, getiteld LA PUISSANCE DE LA FOI. meta ƒ 0,90. TE AMSTERDAM BIJ U. DE HOOGH. 