Israe\u0308litisch weekblad, 1854, no. 51, 22-12-1854 
r.r«ïfis6hen stam wn Mozes tot op onzen lijd te besclitijven ? Fn toch s dit hetgeen onze Rabbi reeds gedurende eenige jabezt houdt, zonder zich door de hinderpalen van allerl i aard zich bij zulk eene onderneming opdoen, te ontmoedi-ren. Meer dan twintig jaren zijn verloopen jlat hy dit werk in de hebreeuwsche taal aanviiig. Onze tene LrenLn bij bet zien van dien man van zoo vee verstand diepe Geleerdheid dichterlijk gemoed, op eene rots het f™, Salaai, .erletani ha. zoo de maatschapihi had kunnen zijn. llij toonde ons ondcr.clie dene manuscripten van gewijde poëzij, in 7e"insfeld Iloe diep betreurde ik het, met iii staat te zij ' cAevino-en van zulk eeneii dichter te lezen ! Als een ware leeft te midden van een twaalftal kinderen van tüd die zijne eenzaamheid levendig maken en vervrolijken. Onde tidtm Vine vertrekken, bij wijze van gangen Semeensdiap met elkander hebbende, maken zijne woning iiederi»' en eenvoudig, maar het iiierkwaardij,e , . , Ëi!°e„ het Oostemcl, ge.a.a v.i, zijne v,ou« =» kinderen „thiiidetden ons onvetselilllig te zijn omtrent èiiders zoo skelige «oning. Hij geleidde ons zelf mar de sï» agoge, een klein gebouw, dat lang °He -ansche la“ere gedeelte van den berg, als ooK eene naauwo . diei vMirteu o“oste,Tvan Tchoufout Kale zijn met graven bedekt eii oiK/etwijfeld draagt de streek den naam van Jehosaphat, weTns hunne Ontelbare menigte. Tegenover raïten staat het beroemde Hemelvaarts-klooster, dat in het midden der mTTd Au. uTtus jaarlijks meer dan twintig duizend pelgrims opdoor eenige weinige monniken bewoond woidt. (1) N.iar dc Daily News. . j t>»a werd van de slad liaolelie Serai. //N V 1 Pn, soinini-e t/eleerde.. sclirUUen ziel. .Ie Karaïlen, nog gelronw (4) Volgens f jo,„lscl.e fatnilie af, een,ge eeuwen voor aan ile wei v.in Anjleien beweren, .lat de bcliei.ling veel later, de Christelfike ■Ja-'’’‘‘ ''‘■J- hebben plaats geba.l. Une dn onU /.ij. de b. V. lü 700 (rew. J • inilort» JoiiiMi. De eenvoinii};Dt*ul Karaïlen zijn .lui.lel.jk ''i'. ‘ |j („i ,|eii arlici.l, maken lien bunner ze.len, f' j.'.tn.èn en de verwn.,.lerde reiziger vin.lt bij iren'nnrar'nronrlpronuebjke deugden, welke sommige stammen in bet Oosten nog keimierkcn. D3IT TOKST . . r-i ._z K 'Row R>arnf‘.]'l.^ [Naar het Fransck van A. Een barucn.j In eene bloeijende stad, aan den oever van den Miné, leefde een goed, liefdadig, maar arm huisgezin. Maghen Adam was wisselhandel uit, en deze rS»,l"ètd:' tS v.rr het een ol ander rzodirber,,, d"er‘r.,X„.rd «»£ ben Adam deT'dr'z^^^^^ I" ,“e». S,“t zg .■.. den tot de n.tora.e ellende gebragt. .. , 11 ,1 IQ nn«3 nup.rstelnt. / Het lijden dat ik verduur, en de ellende die ons oversre.pr // ner iijuc AfnMien Adam tot zijne vrouw. «Ik bekreun»., m.) met. bet k.ade, dat ll.j heb voor het goede waarmede Hij ons begunstigt, "’Tr om u’ TeTe Ten Tin, gefoel ik hartzeer, voor u, die een LGteiSï'inirsö “.„Hopend maakt, zjn ~irLtu" M.“ M S oLTp™.'.n', voegde de vrome „o„w e, bij; laat .„ageen "tr '■“““a '’f %r».rTSe„“, ïïen"'t™f Ifthonne ™r.e éèS; b-r» e\- engel verscheen. „pimnwe Macrhen ben Rapliael. door God gezonden om u, getrou>Ac ,/lk uen » crenezen. God is voldaan over uwe on- Adam, ft Pet offer van uw leven aangenomen. Hij Ik ben ook belast uw aan te kondigen, dat Ti “armoede niet altijd duren zal. Tien goede ,aren zijn u toe- gij kuDt k™, «r gij of wel dat gij ze voor uwen ouderdom wilt bewaren, Maglien Adam dacht na. «Ik ben jong, dacht hij ; eenmaal "enezen, van de wreede ziekte die aan mijn ligchaam knaagt, Tl ik kunnen werken-, later, wie weet? Het zoude dus voorzi<.ti.r zijn deze tien goede jaren voor den ouden dag bewa-TPn nêborah die in de gedachte baars mans gelezen had, zeide hem: «Mijn 'vriend, wij weten niet hoe lang God ons op deze aarde zal 'laten ; waarom ons over het kwaad te verontrusten , Tat ous misschien niet treflen zal ? Zoude het met beter zijn terstond het goede te genieten, dat God ons en ui dezen rampspoed te komen, waarin wij gedompeld zijn. .Gii hebt gelijk, mijne vriendin, zeide Maghen Adam. Welnu, neten , «ij «enechen teiatond de Hen goede J.ren t. genieten, die God ons wil toestaan. De verdween. ,. » j i • En er°liet zich een groot geraas in het huis liooren; (le Kinderen van Maghen Adam, die in het naburige woud eenige wortelen waren zoeken, om hunne ouders te voeden , traden binnen uitroepende, dat God een einde aan hunne ellende had gemaakt daar zij een schat gevonden hadden. En inderdaad, zy droegen een koperen vaas, met goud en kostbare steenen gevuld, die zij, de aarde omspittende, gevonden hadden. En de vreugde dier familie was groot. Mij zijn njk, zeiden zij allen, wij zullen aan de armen goed kunnen doen. En allen knielden neder en dankten den Eeuwige. Mai-hen Adam geheel van zijne ziekte genezen en njk, bleet echter” niet werkeloos. Hij vatte zijnen handel weder op, maar de nederi<re wisselaar was een schatrijk bankier geworden. Zijne eerlijkheid deed hem het vertrouwen der geheele wereld winnen. YorTen, koningen, namen in buitengewone toevlugt tot hem. Kortom, Maghen Adam werd de rijkste man van zijnei j rurinin vnn Maghen Adam, zijne grootste Maar de grootste torluin van iviagnen schat was zijne vrouw. Terwijl haar man op zijn kantoor was, was zij voor'het bed der zieken, op derbehoeftic/en 111 de werkplaats van den ambachtsman zonder werk, in deTciiolen der arTe kinderen, overal hulp, vertroosting en aaiimoedicring verspreidende. Zij vergenoegde zich met met voorbijgaande hulp ; zij dacht aan de toekomst, aan de armen, ' die na haar konden komen; nu eens was het eene inn – f<T dan weder eene andere om jonge arme meisjes uit irhuw/n, eene inrigting om het noodige aan arme kraamvrouwen te geven; eene inrigting om de kinderen der armenscholen te Sleeden eene inrigting om de huur voor grijsaards en eerlijke amu itJipden te betalen. En zij liet hare kinderen in deze lief- Sio-heid deelnemen. Menige inrigting droeg dochter menige andere dien van een harcr zonen. Zij deed dit zeide zij om deze joi ge lieden te gewenrien, hunnen naaste goed te doen'? Maar er was nog eene andere reden; wij zullen die later vernemen. ofschoon door zijne onmetelijke Mat Maghen Adam Detreit, oisciioou u..u/ financiële operatiëii bezig gehouden, vergat 'r> v lepii God' hij vergat vooral de wonderbaarlijke bron zijner rrfui, TT. Hi ’lieL zoo%ls hij zeide. de kleine liefdadigheden TTe vrouw over; hij wist, dat door haar de ongelukkigen oiet mlaten waren; maar wat hem betreft, hij deed de groo e " ken Moest er eenen tempel gebouwd, een gasthuis opgerigt een verblijfplaats voor oude lieden gevestigd worden, dan was h.j daar, en twniilig duizend mark zilver werden voor de dienst dezer Beborah hielden echter eene naauwkeurige ,ekS van TT het goede, dat zij deden. Elke gift, elke rnrïgting“werden geregeld op een register geschreven, getiteld. hei boek der • i- v ■ Het einde T)e -oede dagen verloopen schielijk in aeze werem. ..e. de/tien iaren voorspoeds, aan Maghen Adam toegestaan, naderde. Maar Adam en de vrome Deborah zagen zonder on„e rosüieid het tijdstip aankomen, dat zij alle rijkdommen, die zij roslheio nei j handen van God moesten nederleggen. 7ii //stofjes in dit onmeteli)ke heelal. Maghen Adam hoorde deze woorden, zonder te ontroeren./'Mijne fortuinen mijn leven behooren aan God. Hij kan beide nemen. Ik ben gereed. Wat de eerbewijzen betreft, waarmede men mij omringd' heeft, ik heb ze niet gezocht; ik lieb ze slechts aangenomen , omdat zij mij de middelen verschaften nuttiger voor mijne broeders te zijn ; en indien ik in de vergetelheid moet terugkeeren, zal ik niet morren. Goddelijk wezen, gij vraagt mij den schat weder op, die mij toevertrouw'd is geworden ; ik heb van dezen schat geen misbruik gemaakt, ik heb slechts de vruchten er van genoten; wat het kapitaal betreft, hier is het.” En Maghen Adam ontrolde voor de oogen van den gezant Gods de lange lijst zijner ontelbare weldaden, Ue deugdzame Debora bragt ook haar boek der herinneringen, en voor de eerste maal maakte zij hare liefdadigheid openbaar. Vervolgens zeide zij : //Wij willen wel in de vergetelheid terugkeeren, in de armoede waaruit God ons gered heeft; maar God zal onze armen niet verlaten ; Hij zal hun andere bescherming verschaflen , en daar onze kinderen begonnen hebben den weg te bewandelen, dien wij hun gebaand hebben, terwijl hunne namen reeds aan de vrome inrigtingen, ten behoeve der lijdende menschheid opgerigt, verbonden zijn, vragen wij voor hen de genade, om de werken van liefdadigheid te kunnen vervolgen, die wij begonnen hebben.” En de Engel Gods zeide tot Maghen Adam en tot zijne vrouw : wDaar gij den schat zoo goed besteed hebt, dien de Eeuwige u toevertrouwd had, moogt gij hem bewaren. Gij, uwe kinderen en uwe kleinkinderen zullen in eeuwigheid het geluk genieten, om goed aan uwe evennaasten te kunnen doen.” [Naar den Jalkoet.) C. L. Ingezonden Stukken. קמיעות המחעבה על ריב שאינו שלו? Hel onderzoek naar waarliei<l in die gewiglige aangelegenheden, welke voor verstand en hart van het hoogste belang kunnen worilen aanoemerkl, benevens de bepaalde grenzen van overdenken en geloof zoodanig op te geven , voor zoo verre men althans volgens zekere waarborgen mag aaniieuieii, dat zij als het ware door den Scheiper zelven zijn afgehakeiid geworden, hebben reeds zoo vele pliilosophischo dwalingen doen ontslaan, waaraan niet alleen vroegere geslachten , een aantal dwalingen en dwalenden, een treurig verschijnsel hebben geleverd in de kerkelijke geschiedenis der Israëlieten , «laar zelfs heden nog, en liglelijk ook nog wel onze nako<nelingscliap het hunne er toe zullen bijdragen. (I) No‘» opinerkenswaainliger blijkt zoo.lanig geestdrijvend kwaad , wanneer men in aanmerking neemt, dal het versland van den mensch soiiiw'ijleti als het ware grenzenloos in hel uil<lenkeii van denkheeldioe scheppingen der verbeeMingskracht , die , zoo zij het scheppend vermogen hunner geest-verhening <leii vrijen tengel vieren, in die hooue vingt van verhevene denkbeelden, met hunne gedachten, gelijk uaii de vlugl eens adelaars, hel uilgeslrekle Rriiiameiil doorzweven, op deze iluizelingwekkende hoogte , al verder en verder van den julsleii gezigteinder afwijken, heeft een tweeledig kwaad teu gevolge oeha<l, en wel : 10. Ue geeslesrigting dezer schoone vernuften heeft den kosiba. ren lijd nutteloos doen verspillen, door zich aan zondanige bespiegeliiigen te wij.leii. welke ver hun hevallingsverniogen overschreden : zij waanden in hel bezit van de gouden eeuw der vrijheid te zijn g<-kuni<.n. Een laliyrinlh van navorsebingen bleef er voor hun onbevredigd haken naar W’ijsbegeerie over, en zij bevonden zich plulgeliiig op .. . het dwaalspoor, hetwelk zij vermeenden kutislmalig Ie hebben vermeden ; zij waren hel spoor bijster, waarin alleen de gezande rede en de openbaring hun geleidster bad behooreu te z.ijn. 20. Een tweede kwaad, daaraan zijn ontslaan verschuldigd, was bovenal de trotsebheid en de hua|''iiuud, welke in het hoofd dier dwazen en vermeteleii zich zetelden, doordien zij waanden eene veel buogeren trap van volmaaktheid, oin de god<telijke waarlie len te duurgrondeii, te hebben bereikt dan al hunne voorgangers; dat zij ver verheven boven ileu gemeenen hoop hunne gedachten in bet wijd heelal konden laten weiden; dal zij met een blik de aarde met al datgene, wat zij bevat, wisten te doorvorschen; dat wat vroeger gebeurd is en misschien eens geschieden zal , verniogten alleen zij en geen ander schepsel bepalen en welen. Gewis, deze eigene zinsbegoocheling moet voor hen eene valstrik worden, waarin zij, duur hunne verkeerde beginselen misleid, eindelijk moesten verwarren, lii deze op bun eigen gezag gevormde dwaalbegrippen, waardoor zij van de verhevenste wetenschappen zeer misvurnide voorstellingen moesten ontvangen , waanden zij go<lheden te zijn , die in het midden van nietige (blinde) wezens, zich ten hunne koste naar vrije keuze niogteii verhclFen; —alleen hun moest de eer van gunstige onderscheiding, eerbied en hoogach. ting ten offer worden gebrugt, geen ander mogt die eerbetuoning te beurt vallen. Naardien dus dit te ver gedrevene egoisme juist eene tegenovergesteMe uitwerking bad, omdat men deze verhevene geestinspaniiiiig en valsch ontwikkelde wijsbegeerte wel voor een enkel oogenblik zijne bewondering wilde schenken, geenszins tot aanbid, ding loe vereeren, omdat men na een rijper nadenken allengskeos tul zelfhewuslzijn lerugkeert, en ongemeikt lot eene verwijdering der gemoederen geraakt, waardoor de waanwijze eindelijk voor zijne Irolschlieid OTjnoc/(<t«y, voor zijnen hoogmoed welverdienden haal iuongsteu zal. Het valt eohler eveuiuiu te ontkennen, dat om deze gevaarlijke klippen to vermijden, groots inspanning des geestes wordt vereiscbl; weshalve hel voor den waarheidlievenden navurscher zeer raadzaam is, zich eerst den weg te leien afnakenen, waarop hij zich vrijwillig wil bewegen, ten einde veilig en wel loegerusl, die goddelijke waarheden deelachlig te worden , welke heslaaribaar zijn niet waarheid, vereenighaar met bet Israël, geloof naar de wijze en goddelijke voorschriUeii di;r openbaring eii der traditie. Tol hel wel bevatten van het doel der stolfe, hetwelk wij ons hebben voorgeslcld lu behandelen, om met dien ernst te mogen oorileelen eene zoo teedore snaar der verschillende gevoelens, waarvan do eene pool stichtelijke overdenking en de andere pool onvoorwaardeljk vnsthech ten heet, hebben wij het noodig geoordeeld, te dezen opzigte eene drieledige geeslesrigting aan te loonen, waarin men dun denkenden of niet deukenden Israëliet be. hoort te rangschikken, en wel : a. Die , welke door de nalunr met verstand begaafd zijn , om door hunne beperkte geestveriuugens eene zaak allcén in oppervlakkige iieschuuwing Ie kunnen nemen en hunne gedachten alleeo stuirelijke aangelegenheden wijden. b. Zuodanigen, die het bevattingsvermogen bezitten, om, zoowel over materiële als intellectuële voorwerpen, naar eenvoudige beginselen een zuiver oordeel uit te brengen , doch rau derzeiver hoedanigheid en werking geene verhevene bespiegeling kunnen vormen ; niet zoo zeer , omdat het sloll'elijke ligebaam de ziel als ’l ware gek luislerd houdt en elke geestesontwikkeling belemroerl; maar omdat ’t weten en ’t niet weten meer (usschen bepaalde grenzen is afgebakend , waartusseben bet untwikkelingrserinogea des geestes is beperkt geworden. c. Tut de der<le geeslesontwikkeling brengt men die klasse van geleerden , die de voorwerpen van bespiegeling, welke naar hunnen aar<l alleen van cciie zijde, maar van eenen an<leren gezigtseinder beschouwd, voor ’l hevaltingsverinogeii van des iiiensclieu geest te verbeven zijn , evenwel wenschen te doorvorschen. Mozes , die profeet bij uitnemendheid, heeft, volgens UIQ’D >n zijne D'pnS zulks duirlelijk aangeloond, dat, alleen hij, ii. I. Mozes: i'on xb /lï'na iV txifi xb n"!; U'an ui' v’pa ob nubifii nibani ab mnan ia labj 'ai -nmx ’j’xnn :naxi -lUia nxß’ixbnnximx’xan'nax b n*B'"n nna “]maa nx X 3 (®hl. 'U'attt <3) » Toen Mozes overluigd was, dat er ge.enc hindernis meer bestond, welke hij niet had uit den weg geruimd, terwijl hij zich, zoo veel slechts immer mugelijk was, had volmaakt, toen uitte hij den wensch : om ’t Goddelijke wezen naar waarheid te kunnen bevalten , en daar hij alle hinilernissen nieentle overwonnen Ie hebben, smeekte hij: Laat mij toch uwe Heerlijkheid annschouioen" enz JQ Hf ; naxi ni3 n'<rx xini aya nta nuaS B"i? xb nju^<nn 'mnX nx n'Xni Den gewonen sterveling is ’t echter niet mogeiijk, dal ware begrip zich hier op aarde eigen te maken, allceT Mozes had er een cenigziiis ilnauw gevoel van. Dal is alzoo de verbloenida uiltlrukking ; » Gij zult Mijne verschijning van achteren sch tu teen." (2) Volgens de getuigenis van God had Mozes echter den hoogsten trap van ineusclielijke hekwaaiuhrid in deze kennis bereikt , z. a. wij lezen: 13 nanx "3 Vx <l3 ,xin pxJ ’n’a ba nttra 'lai; pxS D'3' n nJiani irn'na x!>i nxnai (Num. Xll :7, 8). welke, noch ieinanil voor hem, noch na hem zal bereiken ; wij hebben, alzoo beet hel in de taal iler wijsgeeren, van het wezen van God een regulatief echter geen conslilutief begrip, of, wij kunnen hetzelve a posteriori doch niet api iuri kennen. Voor hem dos, die zich nu op’t hoogste standpunt van kennis en wetenschap , van deiig<l en godsvrucht, van heilighei<l en gotigeieerdheid wil iilnatsen , zal zich gewis nog verre beneden dien verheven profeet Mozes raceten rangschikken. Voor de volgentle rangschikking van g<.|eer<len van nog minderen rang ; voor denkende en niet denkende Israëlieten is eene der gcm. drie indeelingen der gecsiesrigting een plaatsje ingeruimd ; voor heiu echter , die meer zijn wil dan hij wezenlijk is , dient de spiegel , welken wij aan ’t hoofd van ons beloog hebben geplaatst. Voor en aleer nij nu overaaan, uin unxe bewijsstukken behoorlijk mede te deelen, moeten wij ter oerusistelling van den Heer B. H. te A afscbrijven bet gexegde van onxen Maiinonides in njQtZt osp-is, V Hoofiis. aiirn’ Nim .... '“irn nw'i' n’'?3n d'O' N’3’ nS in Ninn n’'73nn nu' dn hni'i nuiim i>5?i3 ba TN nsHNi msNa v'jn pDitr n“’ i3do trtpa infi nntyy' rNi muy iVuN TiaNi bn inyT i'3-n ba nnb 'n anNiXQ m'a» u v/'Vf s-rN naNn N’ni n'bn Ninn bisS »Het geestvermogen van ilen niensch moet zich rigten tol het ver. hevene doel; gelijkvormigheid aan God\ Iedere handeling en iedere beweging moet voor de uitvoering worden getoetst, of zij wel naar dat doel leiden. Immers naar dat verhevene duel te streven, is de wil van God, naar hel Bijbelwoord.* » Gij zult den Eeuwige, uwen God beminnen, enz.'' »De kernspreuk: Ken Hem in al uwe wegen (S|ir. lil : 6.j wordt door onze wijzen verklaard : Ook bij zulke handelingen , welke op eenige wijze soms eene overtreding mogt aankleven ; heb slechts één , en wel het ware doel voor oogen , al zoude daar ook op eenige wijze eenige overtreding bij plaats hebben.” Volgens da zienswijze van B. H. is ons schrijven aij yT3. Welnu I wij houden ons aan den Talmud in Tract. rn333 fol. 63. '3U DiDp nB'tS nfN msp 33 1^33 m31? N33 3!3N 331 b3 'NJBt ? n3 p'ib n3inn ! mxo ■i3is'? D.x 3*? |n b33n 3,33 in'b jU3 'b?3 'ui De beginselen welke ons er toe leiden, om dat betoog te leveren, hebben ten grondslag hel gezegde van de Spreuken der Vaderen : D’Qiy vn' T'iyiia VdV Ue beginselen daarop gefondeerd zijn zuiver, zij kunnen niet andeis dan hel ware en «czeiilijke benogen; noch drogredenen, neeh zinspelende uitdrukkingen van *131! zullen als afschrikkingsiuiddelen worden onizien ; eene gezonde spijzs moet naar ligchanin en ziel worden epgodiseht, het bijgeloof alleen »hn vre«« aaubi eiigeiule vfi'zelil : hol gtrloof, hel war* Israèt. geloof zat alleen dan in een glansrijk daglicht zijne koesterende stralen over gansch Hen aardlioHeni verbreiden, wanneer bijen onoeloiif zullen iveggevaagit zijn. Elke Bclirede voorwaarts, waardoor bij- en ongeloof meer o|) den aclitergroml worden gedrongen, zal eene schrede zijn, om hel zuivere Israël, geloof meer veld te doen winnen ! Eens zal immers de aarde vervuld worden van Godserkenning D’*? D’OOi dau zal niet meer behoeven loegepast te worden. I וישס הו אוח לקץ: ־ ` : {ff'ordl vervolgd ) (1) ’m.s rnu Ssot zejjt clk Profeet, en trots deze kernspreuk onzes gcloofs Die levert men liet lezei.d publiek iiia;>tsprcukcii, nia.ir gcenc re. dclijke bfwijieii. In bet I. W. 15 No 49 is de lieer 15. II te A. zoo vriéndelijk om bet oniwerp bij' en onoeloof noit meer te verwarren; de enkele geleerden door ZEd. geciteerd, zal ik intussclien nog raadplegen. Schrijver dezes iieefi de nii’»;'' v.ior zijn ondcrwijier gesclireven, wel nu! is daarom bet onderzoek naar waarheid daardoor iiilgedoofd .r Of nu die onderwijzer net aardsebe omlmlsel al of niet beeft afgelegd, doet in der daad niels ter zake af, zoomin als de andere magisiireuken, waarop evenmin zal gereflecteerd worden, en wel, om de eenvoudige ledeii: 15. 11 klaagt over geleverde broksinkken en levert nog minder; dat men geheele lioofdslokken uit de D'-isD vertaald , kan aanbieden aan eenige lied. tot plaatsing is wel een ijdel dcr.kltceld. 'rtiSl'zi en zijne medegeleeiden, door B. 11. geciteerd, zullen liet mij gewis leii goedelioiiden, wanneer zij zullen zien, welke bewijzen uit openbaring en traditie bebouren geiaadpliegd te worden ter toetsing aan liet zuivere geloof van den waren Israëliet Ie onderwerpen. B. H. lieefl geenszins begrepen het verlangen van schrijver dezes, noch dat stuk in den juislen zin opgeval; liij zou gewis niet een vervolg beblien geleverd opdat van njiosi nas' 15. H. zou gewis door nj 'ps 'ut •mlp te loejien verstandiger lieblien gedaan eenig bewijs Ic licbbcn geleverd. Is liet aangeliaalde bewijs van Ps. 106 v (i) niet aaniiialigeiid voor een gewoon Israëliet, om daarmede een wonderwerk gelijk’ aan dal van Pinclias te kuiuieii verrigteii. Wij staan verbaasd over deze stoute godaclile I Pinclias verrigte cene edele daad nunoi mnj gewis , hij iiiogl die volbrengen ; maar wie is die andere Pinclias ! Of wie is de persoon, die zieli met hem durft gelijk tc stellen. B. U. zal ons zijn antwoord daarop wel sclmldig moeten blijven. Dit ad votum. (2) Meer Iderover zie d’duj mus 1 deel, Iloofdst. 21, 37 en 38, benevens dc uaib op Exo. ' l>cri«ten. 13 !..%]% i». Leeuwarden, 6 December. De jaarlijksche winter-collecle, heden alhier ten behoeve der Armen van de Nederlandsch Israëlietische gemeente gehouden, heeft opgebragt de som van / 800,85, zijnde een weinig minder dan ten vorigen jare, Arnhem, 15 December Heden was het voor onze gemeente een vreugdedag, door de benoeming van de Hoofd-Commissie van den heer A. E. Cohen als ouderling en den heer Jacob L. Prins en M Ij. Gompertz als assessoren; wij hopen in het belang der gemeente , dat deze heeren hunne benoeming zullen aannemen en zich vereenigen met het doel des voorzitters en penningmeesters. Te gelijkertijd werden ook ontslagen door de lloofd-Commissie de Heeren D. M. en Elias, L. S. Gompen als assessoren. Amsterdam., 21 Dec. Wij vernemen dat morgen, bij gelegenheid van het vernieuwde gebruik der derde Kerk (zijnde de eerste der vier kerken, waarvan de voorgenoraene reparatién zijn afgelonpen), des namiddags ten 1 ure, eene buitengewone dienst zal plaats hebben; en wij hebben reden te vertrouwen, dat belanghebbenden met het aldaar verrigte allezins tevreden zullen zijn. Voor zoo verre wij dit hebben kunnen nagaan , komen de in dit Bedehuis gedane werkzaamheden op het volgende neder: van de twee smalle middenknzijns met raam, is een getoogd kozijn gemaakt met verhoogden steenen onderdrempel, waardoor in de Kerk veel meer licht is aangebragt. üe ramen zijn met matgeslepen ruiten bezet, en zoodanig ingerigt, dat er gemakkeiijk versche lueht kan worden ingebragt. De voor- en zijgevel zijn behoorlijk digtgemetseld en opgevoegd, de muurwerken twee keer geolied en in den gang net opgewit, terwijl deuren , ramen , kozijnen , luiken , lijst en hekwerk naar eisch zijn geschilderd. ïn de Kerk is over den ouden vloer eenen nieuwen gelegd. Al de banken zijn gerepareerd, de lezenaars alle op cene lijn aangebragt, de zoldering of het plafond twee keer geschilderd, gerand en helder gewit. De Heilige Arke is grootendeels geheel vernieuwd en in fiaaijeren stijl gebragt; eene nieuwe balie met toepasselijke ornamenten en nieuwe borden met &,jour stootborden voor in te brengen lucht. Het nieuwe bovenstuk met ornamenten en sierlijke kroon prijkt met eenige Bijbelverzen in gouden letters. Wijders is er voor den Voorzanger een fraaije, gebronsde lezenaar geplaatst. De geheele Arke is marmer, en de deuren Esdoorn geschilderd. De Theha is gerepareerd en als eikenhout geschilderd ; de ramen , deuren , luiken, banken, lezenaars, lambrisering, lijsten, baliën, enz. enz. zijn allen net en zindelijk geschilderd , en eindelijk is de kerk met gazlicht voorzien, hetwelk, blijkens de reeds verkregene ondervinding, eene wezentlijke verbetering genoemd mag worden, De oude offerbussen zijn door nieuwe koperen gebronsde , rustende op gebeeldhouwde consolen vervangen, en het geheel levert een treffend gezigt op. Wij hopen en weiischen, dat de drie overige onder handen Kijnde Bedehuizen met gelijke voldoening mogen afgewerkt worden. _— Donderd.ig3o Nov. had de cerstejaarlijkschealagemecne vergadering plaats van de Vereeniging «Ter ondersteuning der armen. ’ Uit het door haren Secretaris uilgebragt verslag bleek, dat de Vereeniging thans telt 247 leden, vertegenwoordigende 278 aandeelen, terwijl de bruto ontvangsten bedroegen, ƒ 454,42. De bedeeling met inbegrip der bepaalde verloting beliep/310,20 en men hield, na aftrek der kutten ad ƒ 89,eene reserveka» van / 63,68 over. Nadat door den Secretaris nog was kennis gegeven van de verandering, welke er in het bestuur zoowel alt in de Commissie van toezigt hadden plaats gehad, werd de vergadering gesloten. Wij bevelen ook deze Vereeniging, wier bestuur al het mogelijke doet om hare moeilevolle laak waardiglijk te vervullen, in de nooit te vergeefs aangesprokene liefdadigheid onzer stadgeiiooten aan. (Te late ontvangst en plaatsgebrek waren oorzaak, dat dit verslag eerst heden door ons heeft kunnen worden opgenomen. Ked.) ln de New York Daily Times van den 8 Aug. jl. vindt men het volgende : «Het bedroevende berigt, betreffende den toestand der Israëlieten in de stede van Jerusalem, heeft het medegevoel van alle klussen en gezindten op het eiland Jamaica opgewekt. Wen schrijft ons, dat de bevolking onder den jammer der armoede wegkwijnt, terwijl de pest eene verschrikkelijke verwoesting onder haar aanligt. De droogte heeft den pnjs der levensbehoeften tot eene verbazende hoogte gevoerd, en dien ten gevolge heerscht de schrikwekkende dood door hongei snood door gaiisch Jerusalem. Het is hartverscheurend ter neder te schrijven, dat vaders hunne kinderen aan vreemdelingen moeten verknopen, opd.it hun kroost van den hongerdood gespaard moge blijven. Openbare inschrijvingen en liefdadigheids preken hebben in verschillende Kerken en Synagogen plaats gehad, en nemen wij den neêrgedrukleii toestand van het eiland in aanmerking, d.ni hebben de inwoners zeer vrijgeviglijk lot bevordering van dat edel doel bijgedragen. De Curacaosche Courant dd. D Sept. il. het bovenstaande vermeldende, voegt daarbij : « .Met genoegen vernemen wij, dat ook alhier eene commissie, beslaande uit de Heercn M. C. ilenriquez, E. Edwards en Mr. Sal. C. Henraques, zich met het ontvangen van liefdegiften voor de noodlijdenden heeft belast; wij hopen van harte dat een ieder het zijne zal bijdragen tot het verzachten van het lot dier ongelukkige slagtotiers van ellende en hongersnood, en dat du commissie dus rijkelijk in hare liefderijke poging zal slagen.” De Livetpool Albion dd. 16 üci. 11. bevat een opmerkelijk verslag van de Donderdag den sden Oct. te Liverpool gehoudeiie feestelijke bijeenkomst van vrijmetselaren, waarin aan den broeder Samuel Lewis Callé eene huogc waardigheid werd opgedragen. Onder redactie van Miss Marion Hartog zal te Londen weldra een nieuw Weekblad worden uitgegeven, getiteld : The Sabbath Journal, hoofdzakelijk met het doel om aan dc Israelielisclie jeugd op den Sabbaihdag eene stichtelijke lektuur te verschaffen. Dit plan vindt bereids veel bijval, vooral van de zijde onzer Engelsche geloofszusters. _ _ Volgens No. 47 van de Allg. Z. d. Judenth. was Heinrich Ileine tot ongeveer zijn 24ste jaar een Jood. De berigtgever te Hamburg zegt o.a. «Ik heb hem nog als Jood gekend, en wel als een gevestigd koopman in Engcische manufacturen. Hij bragt den ganschen dag in het Alsterpaviljoen door en ik herinner mij niet, of hij eindelijk failleerde, dan of hij met behulp van zijnen oom’, Salómon Heine, nog daaraan ontsnapte. Een makelaar in dit va' , met name Jos. Eriedlander, had hem aangeklaagd, en hij wreekte zich, daar hij hem in zijne eerste «Hei.seskizze” als den «in Hamburg noch immer ungehangt herumgehenden manufacturenwaaren-Makler” beschreef. Hierna begaf l:ij zich lot de studie, en ik herinner mij nog, hoe voor of kort na zijne piomolie,’ de nu overledene Wohlwill. die zeer bevriend met hem was, bijna weenendo verhaalde, dat Heine zich had laten doopen. Het heeft in Hamburg lang geduurd, voordat wij hem anders dan als cenen «enialen straatjongen hebben leeren beschouwen. Z,ijne moeder, v"anneer zij nog leeft, nog Jodin, en zijne zuster. Mevr. Lottcheii Moritz Embden, is met haar talrijk kroost ook nog Jodin. ln The Jewish Chronicle, dJ. 13 Oct. 11. komt een opstel voor, belrefleiide h. t betoek van Dom Pedro in oiir.e Portugesche synagoge, gcleekeiid D. A. de Sola, waarin het betreurd wordt, dat bcliahé een artikel in do Kulnisuhe Zeltung niets daarvan in eenig Jood.sch blad is opgenomen. Wij vinden eehler slechts in het" opstel tan den lieer de Sola cene vertaling van hetgeen dienaano.iande in der tijd in het Jsraflietisch /Weekblad vermeld stond, "lliernit is het naar het Unndehblad verhuisd, van daar in de Kdln. Zeit., in dc Jreh. Isr., de L'niv. Isr. de yillg. Z. d. Judenth , enz. enz. B E R 1 G T. De uitgever van dit Weekblad heeft de eer H. H. geabbonneerden en lezers ter kennisse te brengen, dat de uitgave van dit blad, ook over 1855, op denzelfdcn voet als deze jaargang zal geschieden, behoudens die verbeteringen en veranderingen, die de nieuwe Redactie niogt noodig oordeelcn. ALMANAK VOOR LEZE WEEK. Van 22 Deceiiihcr tot 2S Dfccinlier 1854. 1 Tlicbctli lot 7 Tlicbclli 0615. v.in don Sabbalb 3 ure 30 min. llitgang 4 ure 40 Afdeeling der week nDl3n Vrijdag tynn '3 DV N. Maansfeest. üilgav# van M. COSTER Ji. Boekdrukkerij van i. B. DB MESQÜITA. ISRAELIETISCH WEEK®JÉ JVi 51. Vrijdag, S 3 December 1854 M. 561^ Dit Bla l verscliijnt eenmaal ’s weeks, des Vrijdags, bij M. COSTER Ji. , te Amsterdam. De prijs per Jaargang is ƒ5 bij abonnement; voor de bi.itensteden binnen bet Rijk franco per post met 50 cents vcrliooging. Advertentiën worden in dit blad geplaatst van 1— 6 regels a GO cents en elke regel meerder k 10 cents, behalve de regelgelden. Regels met kapitale en buitengewone groote letters, worden als dubbele berekend. /Vfionderlijke noraraers worden 4 10 cents be- | 2 rekend. ’ De inteekening geschiedt bij alle Boekhandelaren, Post Directeuren , enz. in het Piljk. Bijdragen, brieven enz. , deze uitgave betreffende,moetenuittiTli\lt vóór l>ini|Sdaji;, en Advertentiën 'lVocilSda" des voormiddags ingezonden worden aan het Bureau van dit blad. Muiderstraat, V. 260, te Amsterdam. I Oe ontvangst van ongcfrankccrde brieven , pakjes , en*. , die niet '??*« correspondenten afkomwélgerd.’ *®" stelligste ge- Ooekliandelaars-correspondenten: • Jacobs en .Ueijers ; 's Stage, Ce6r •• van «cider; .«fd* Uell„lrg ,i‘in\a, faramarlbo, Morimi-ojf'nrf/s aan jiet Biirnau van Israclitea ; UotterdanÈ~ «. va» tdet, die zlrh ookmet hel ou~eii' den rail Adrertentlëii belasten. B £ R 1 G T. De Redactie van het Israelietiscb Weekblad, in die betrekking sedert 10. Januarij 1852 werkzaam geweest zijnde, heeft hiermede de eer allen, die tot dit blad in eenige betrekking staan , te herigten , dat zij, ingevolge den haar kenbaar gemaakten wensch van den Uitgever, met het einde van dezen jaargang ophoudt, deze betrekking te vervullen, en zich mitsdien geheel onverantwoordelijk stelt voor hetgeen het Israelietisch Weekblad van af Januarij 1855 zal bevatten. De Joden in de Krim (1). liet fort Markoup bekroont de kruin van een der hooirste omliggende bergen. De berg is aan de eene zijde afgerond, en biedt aan de andere zijde drie lange, uiterst smalle punten aan. Cellen, niet ongelijk aan die Te Inkermann , met eene even zoo gevormde kapel , zijn in de ruwe rots gehouwen , en wel in het meest vooruitstekende gedeelte, en zij dragen no» onloochenbare kenmerken van vroegere bewoning in de deuren ramen , kabinetjes, banken en trappen van de eene cel naar dè andere. Een dorp, half Tartaarsch en half Joodsch, vroeirer eene soort van gevangenis der Khans, neemt het overige van den rand in. Ik gebruikte daar hel middagmaal in de wonino- van een Turk, die ons gastvrij ontving, maar wiens godsdienstig fanatismus zich bezwaard gevoelde, toen hij ons wijn onder zijn dak zag drinken. Eenige roebels bragten hem tot bedaren, anders zou hij het ons lastig gemaakt hebben. Gedurende den namiddag onderzocht ik sommige holten in de rots, welke met invallend zand waren opgevuld, maar mijne nieuwsgierigheid moest zich tevreden stellen met eenige ten halve gebrokene geraamten, in plaats der medailles of ornamenten, welke ik gehoopt had op te delven. Ik had later groote moeite om den heuvel, die met losse steenen als bestrooid was, af te klimmen; maar ik daalde in bevallige valleijen op den weg naar Aslama af. Ik za" daar kleine dwergkersen in bloei, en men verzekerde mij, dat de vrucht uitmuntend was. In de nabijheid van Bakhthissarai verwaarts ik terugkeerde, is eene kleine door de Joden bewoonde stad; haar naam is Youfoulkalé, en zij is op de hooge rotsen, die de stad beheerschen gebouwd. De Khans plagten vroeger naar die plaats diegeneri te zenden, welke zij uit den weg wenschten te ruimen; en hier, zegt men, werden zij door de Joden, na hen eenigen tijd gevoed te hebben, op eenen bepaalden dag vergiftigd of van de rotsen ter neder geworpen. De broeders of naaste bloedverwanten van de Khans waren niet beveiligd tegen deze wreede behandeling, zoodra zij slechts verdacht bij° hen werden, cn bij elke nieuwe omwenteling vloeiden stroomeu bloeds tusschen de dwingelandij en de overweldiginf' (2). Alvorens Bagtche Serai vaarwel te zeggen, gingen wij, vergezeld van onzen gids, om de vallei van en de beroemde berg Tchoufout-Kalë (8), welke gedurende verscheidene eeuwen de uitsluitende eigendom dezer Joden, bekend onder den naam van Karaïten (4) geweest is, te bezigtigen. Te zes ure in den ochtend begonnen wij het steile pad te beklimmen, dat door een uitgestrekt kerkhof, dat de achterste van den berg bedekt, kronkelend heenloopt. liet akelige gezi°t der graven, waarop zich hebreeuwsche opschriften bevinden, ifomt met de droevige verlatene natuur op die plaats overeen. Van de ganscha bevolking, die gedurende eeuwen op die rots gewoond heeft, blijft nmts over dan graven en een twaalftal familien, welke om -rodsdienstige redenen aan die plek gehecht zijn. ° Toen de Khans de heerschappij voerden, waren de Karaïten van lehoufout-Kalé genoodzaakt hunnne rots te bewonen, terwijl zij alleen bij dag verlof hadden, om hunne zaken in de Tartaarsche lioofdstad te verrigten. Eiken avond, met moeite hunnen berg beklimmende, keerden zij terug, om in den schoot hunner ftmihe den vernederenden dwang te vergeten, die op hen drukte. Dit despotismus was van dien aard, dat, wanneer een Karaïet té paard in het gezigt van het paleis verscheen, hij genoodzaakt was af te stijgen en zijne reis te voet voort te zetten, tot dat hij buiten het gezigt der stad was. Sedert de verovering door ue Russen, zijn de Karaïten niet meer gedwongen buiten de stad te leven ; zij hebben dan ook allengskens den berg verlaten, met uitzondering van eenige reeds boven aangestipte familien, welke het voor haren pligt houden daar te wonen, waar hare voorouders stierven. Wanneer wij de bijna ongenaakbare ligging hunner stad nagaan, derzelver gebrek aan water, de onvruchtbaarheid van den grond, de afzondering der bewoners enz., dan worden wij diep getrolTen door dien dorst naar vrijheid, welke eenmaal de Karaïten aanspoorde, zulk eene verblijfplaats te kiezen, en niet minder worden wij getroffen door de standvastigheid der familiën, welke er ten huldigen dage nog wonen. Tchoufout-Kale' IS geheel en al op de naakte rots gebouwd. De steilte van den berg IS zoo groot, zelfs daar waar de stad genaakbaar is, dat er voor eenige honderd schreden stijgens trappen moesten houwen worden. Wanneer ge opklimt, schijnen ontzaggelifke rotsbrokken, even als forten of reusaehtige muren, boven uw hoofd uitstekende, u met verschrikkelijke vernieling te dreio'en. Onder zulk eenen indruk treedt ge de verwoeste stad binnen* waar uw ligchaam eene huivering ondergaat bij het aanschouwen van het akelige tooneel eener doodelijke stilte. Geen bewoner wordt voor de deur gezien; niemand komt voor den dag om den vreemdeling te ontvangen en hem den weg te wijzen. De eenige levende w'czens, die zich aan ons vertoonden, waren uitgehongerde honden , wier onheilspellend gehuil ons deed verschrikken. Behalve het belang, dat ons hel gezigt van dien acropolis der middeleeuwen noodwendig inboezemde, werden wij door eene andere, nog veel krachtigere beweegieden aangespoord, Tchoufout Kale te bezoeken, die namelijk, om eenen dichter te zien, die van zijne jeugd af op die akelige rots gewoond had. De heer laitbaut de Marigny had onze nieuwsgierigheid opgewekt, toen hij ons over dien ouden Rabbi sprak en de Majoor Vanderschbrug bevestigde alles, wat de Hollandsche Consul ons gezeefd had. .Bij onze aankomst was dan ook ons eerste werk, naar de woning van den Rabbi Ie gaan, welke, even als het nest van den arend, op den punt eener rots gebouwd was. In eene kamer, met boeken en landkaarten gevuld, binnen gelaten, bevonwij ons in tegenwoordigheid van een oud man met eenen langen grijzen baard, die ons met de gemakkelijke deftigheid en de edele houding van eenen Oosterling ontving. Zijne gelaatstrekken vertoonden eene volmaakte type van den Israëliet in hunne grootste zuiverheid. Met behulp van den Majoor, die als tolk diende, waren wij in staat langen tijd met hem te spreken en de verscheidenheid van ’s mans geleerdheid te bewonderen, die o-eheel vreemd was aan de wereld. ° Is het te begrijpen, dat een mensch in eene afzondering als deze, beroofd van elke voor alle studie noodzakelijke bron, da reusachtige taak zoude ondernemen, om de geschiedenis van deu. 