None
In PL: Ingezetenschap is vereist voor het verlenen van veterinaire diensten. Om in Polen het be roep
van dierenarts te mogen uitoefenen, moeten onderdanen van landen buiten de Europese Unie een
examen in de Poolse taal afleggen, dat wordt georganiseerd door de Poolse kamer van dierenartsen.
In SI: Alleen natuurlijke en rechtspersonen die in een lids taat zijn gevestigd om veteriniaire
activiteiten te verrichten, kunnen grensoverschrijdende veterinaire diensten in de Republiek
Slovenië verlenen.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang en grensoverschrijdende handel
in dienst en – markttoegang:

In SK: Ingezetenschap van een lidstaat van de EER is vereist voor registratie bij de
beroepsvereniging, hetgeen noodzakelijk is voor de uitoefening van het beroep. Wat het verlenen
van veterinaire diensten betreft, is de toegang beperkt  tot natuurlijke personen.
Maatregelen:

CZ: Wet nr. 166/1999 Coll. (Wet op de diergeneeskunde), §58 -63, 39; en
Wet nr. 381/1991 Coll. (betreffende de kamer van dierenartsen van de Tsjechische Republiek),
artikel 4.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 79 IT: Wetsbesluit C.P.S. 233/1946, artikelen 7 -9; en
Presidentieel besluit (DPR)  221/1950, artikel 7.
PL: Wet van 21 december 1990 op het beroep van dierenarts en kamers van dierenartsen.
PT: Wetsbesluit 368/91 (Statuut van de beroepsvereniging voor dierenartsen) alterado p/ Lei
125/2015,  3 set.
SI: Pravilnik o priznavanju poklicnih kvalifikacij veterinarjev (Voorschriften betreffende de
erkenning van beroepskwalificaties van dierenartsen), Uradni list RS, št. (Sloveens Staatsblad nr.)
71/2008, 7/2011, 59/2014 in 21/2016, Wet betreffende diensten op de interne markt, Sloveens
Staatsblad No 21/2010.
SK: Wet 442/2004 op de particuliere dierenartsen en de kamer van dierenartsen, artikel 2.
 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang en grensoverschrijdende handel
in diensten – markttoegang:

In DE (geldt ook voor het regionale bestuursniveau): Wat het verlenen van veterinaire diensten
betreft, is de toegang beperkt tot natuurlijke personen. Telegeneeskunde is alleen toegestaan bij
primaire behandelingen waarbij een die renarts voordien fysiek aanwezig is geweest.
In DK en NL: Wat het verlenen van veterinaire diensten betreft, is de toegang beperkt tot
natuurlijke personen.
In IE: Wat het verlenen van veterinaire diensten betreft, is de toegang beperkt tot natuurlijke
personen of personenvennootschappen.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 80 In LV: Wat het verlenen van veterinaire diensten betreft, is de toegang beperkt tot natuurlijke
personen.
Maatregelen:

DE: Bundes -Tierärzteordnung (BTÄO; Federaal wetboek voor de diergeneeskunde).
 Regionaal niveau:
Handelingen betreffende de Raden voor de medische beroepen van de deelstaten (Heilberufs - und
Kammergesetze der Länder) en (op basis daarvan)
Baden -Württemberg, Gesetz über das Berufsrecht und die Kammern der Ärzte, Zahnärzte, Tierärzte
Apotheker, Psycholo gischen Psychotherapeuten sowie der Kinder - und
Jugendlichenpsychotherapeuten (Heilberufe -Kammergesetz - HBKG);
Bayern, Gesetz über die Berufsausübung, die Berufsvertretungen und die Berufsgerichtsbarkeit der
Ärzte, Zahnärzte, Tierärzte, Apotheker sowie de r Psychologischen Psychotherapeuten und der
Kinder - und Jugendlichenpsychotherapeuten (Heilberufe -Kammergesetz - HKaG);
Berliner Heilberufekammergesetz (BlnHKG);
Brandenburg, Heilberufsgesetz (HeilBerG);
Bremen, Gesetz über die Berufsvertretung, die Berufsausübung, die Weiterbildung und die
Berufsgerichtsbarkeit der Ärzte, Zahnärzte, Psychotherapeuten, Tierärzte und Apotheker
(Heilberufsgesetz - HeilBerG);
Hamburg, Hamburgisches Kammergesetz für die Heilberufe (HmbKGH);
Hessen, Gesetz über die Berufsv ertretungen, die Berufsausübung, die Weiterbildung und die
Berufsgerichtsbarkeit der Ärzte, Zahnärzte, Tierärzte, Apotheker, Psychologischen
Psychotherapeuten und Kinder - und Jugendlichenpsychotherapeuten (Heilberufsgesetz);
Mecklenburg -Vorpommern, Heilber ufsgesetz (HeilBerG);
Niedersachsen, Kammergesetz für die Heilberufe (HKG);
Nordrhein -Westfalen, Heilberufsgesetz NRW (HeilBerg);
Rheinland -Pfalz, Heilberufsgesetz (HeilBG);
Saarland, Gesetz Nr. 1405 über die öffentliche Berufsvertretung, die Berufspflicht en, die
Weiterbildung und die Berufsgerichtsbarkeit der Ärzte/Ärztinnen, Zahnärzte/Zahnärztinnen ,
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 81 Tierärzte/Tierärztinnen und Apotheker/Apothekerinnen im Saarland (Saarländisches
Heilberufekammergesetz - SHKG);
Sachsen, Gesetz über Berufsausübung, Berufsv ertretungen und Berufsgerichtsbarkeit der Ärzte,
Zahnärzte, Tierärzte, Apotheker sowie der Psychologischen Psychotherapeuten und der Kinder - und
Jugendlichenpsychotherapeuten im Freistaat Sachsen (Sächsisches Heilberufekammergesetz –
SächsHKaG);
Sachsen -Anhalt, Gesetz über die Kammern für Heilberufe Sachsen -Anhalt (KGHB -LSA);
Schleswig -Holstein, Gesetz über die Kammern und die Berufsgerichtsbarkeit für die Heilberufe
(Heilberufekammergesetz - HBKG);
Thüringen, Thüringer Heilberufegesetz (ThürHeilBG); en
Berufsordnungen der Kammern (Professionele gedragscodes van de raden voor dierenartsen).
DK: Lovbekendtgørelse nr. 40 af lov om dyrlæger af 15. januar 2020 (Geconsolideerde Wet nr. 40
van 15 januari 2020 inzake dierenartsen).
IE: Wet op de diergeneeskunde ( 2005).
 LV: Wet op de diergeneeskunde.
NL: Wet op de uitoefening van de diergeneeskunde 1990 (WUD).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 82 c) Detailhandel in geneesmiddelen, medische en orthopedische artikelen en andere door
apothekers verleende diensten (CPC 63211)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling, hoger
management en raden van bestuur:

In AT: De detailhandel in geneesmiddelen en specifieke medische artikelen aan het publiek is
voorbehouden aan apotheken. Voor het exploiteren va n een apotheek is de nationaliteit van een
lidstaat van de EER of Zwitserland vereist. Voor het huren en beheren van een apotheek is de
nationaliteit van een lidstaat van de EER of Zwitserland vereist.
Maatregelen:

AT: Apothekengesetz (Wet op de apotheke n), RGBl. nr. 5/1907 zoals gewijzigd, §§ 3, 4, 12;
Arzneimittelgesetz (Wet op de geneesmiddelen), BGBl. nr. 185/1983 zoals gewijzigd, §§ 57, 59,
59a; en Medizinproduktegesetz (Wet op de medische producten), BGBl. Nr. 657/1996 zoals
gewijzigd, § 99.
Met be trekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling:

In DE: Alleen natuurlijke personen (apothekers) mogen een apotheek exploiteren. Onderdanen van
andere landen of personen die het Duitse apothekersexamen niet hebben afgel egd, kunnen enkel een
vergunning verkrijgen voor de overname van een apotheek die in de voorgaande drie jaren reeds
bestond. Het totale aantal apotheken per persoon is beperkt tot een apotheek en ten hoogste drie
filialen.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 83 In FR: Nationaliteit van een li dstaat van de EER of de Zwitserse nationaliteit is vereist voor de
exploitatie van een apotheek.
 Aan buitenlandse apothekers kan binnen jaarlijks vastgestelde quota toestemming worden gegeven
zich te vestigen. Voor het openen van een apotheek is een vergu nning en commerciële
aanwezigheid verplicht, met inbegrip van de verkoop op afstand van geneesmiddelen aan het
publiek via elektronische weg, en het moet een van de rechtsvormen krijgen die zijn toegestaan
volgens het nationale recht op niet -discriminerend e basis: société d'exercice libéral (SEL) anonyme,
par actions simplifiée, à responsabilité limitée unipersonnelle or pluripersonnelle, en commandite
par actions, société en noms collectifs (SNC) of société à responsabilité limitée (SARL) uitsluitend
voor één of meer personen.
Maatregelen:

DE: Gesetz über das Apothekenwesen (ApoG; Duitse wet op de farmacie);
Gesetz über den Verkehr mit Arzneimitteln (AMG);
Gesetz über Medizinprodukte (MPG);
Verordnung zur Regelung der Abgabe von Medizinprodukten (MPAV).
FR: Code de la Santé Publique; alsmede
Loi 90 -1258 du 31 décembre 1990 relative à l'exercice sous forme de société des professions
libérales en Loi 2015 -990 du 6 août 2015.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling:

In EL: Nationaliteit van een lidstaat van de EU is vereist voor de exploitatie van een apotheek.
In HU: Nationaliteit van een lidstaat van de EER is vereist voor de exploitatie van een apotheek.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 84 In LV: Om een zelfstandige apotheek te beginnen, moet een buit enlandse apotheker of
apothekersassistent met een opleiding uit een land dat geen lidstaat of geen lidstaat van de EER is,
ten minste een jaar in een apotheek in een lidstaat van de EER werken onder toezicht van een
apotheker.
Maatregelen:

EL: Wet 5607/1 932, zoals gewijzigd bij de wetten  1963/1991 en  3918/2011.
 HU: Wet  XCVIII van 2006 inzake de algemene bepalingen met betrekking tot de betrouwbare en
economisch haalbare verstrekking van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen en inzake de
distributie van  geneesmiddelen.
LV: Geneesmiddelenwet, afd.  38.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang:

In BG: De beheerders van apotheken moeten gekwalificeerde apothekers zijn en mogen slechts één
apotheek beheren: die waarin zij zelf werken. Er bestaat een quotum (maximaal 4) voor het aantal
apotheken dat eigendom kan zijn van dezelfde persoon in Bulgarije.
In DK: Alleen natuurlijke personen aan wie door de Deense Autoriteit voor gezondheidszorg en
geneesmiddelen een apothekersvergunn ing is verleend, mogen detailhandelsdiensten op het gebied
van geneesmiddelen en specifieke medische artikelen aan het publiek verstrekken.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 85 In ES, HR, HU, en PT: Voor de verlening van een vestigingsvergunning wordt een onderzoek naar
de economische behoe fte uitgevoerd.
Belangrijkste criteria: bevolkingssituatie en geografische concentratie in het gebied.
In IE: Postorderverkoop van geneesmiddelen is verboden, met uitzondering van receptvrije
geneesmiddelen.
In MT: Apothekersvergunningen worden afgegeven  onder specifieke beperkingen. Niemand mag in
eenzelfde stad of dorp meer dan één vergunning hebben op zijn naam (Verordening 5(1) van de
Pharmacy Licence Regulations (LN279/07)), behalve wanneer er geen andere aanvragen voor die
stad of dat dorp zijn (Ver ordening 5(2) van de Pharmacy Licence Regulations (LN279/07)).
In PT: Inzake commerciële ondernemingen waarvan het kapitaal is verdeeld in aandelen, moeten
die aandelen op naam zijn. Niemand mag tegelijkertijd, rechtstreeks of onrechtstreeks, eigenaar zij n
van meer dan vier apotheken of meer dan vier apotheken exploiteren of beheren.
 In SI: Het netwerk van farmaceutische diensten in Slovenië bestaat uit overheidsapotheken, die in
handen zijn van gemeenten, en particuliere apotheken met een vergunning (die  voor het grootste
deel in handen moeten zijn van een erkende apotheker). Postorderverkoop van geneesmiddelen op
recept is verboden.  Voor p ostorderverkoop  van receptvrije geneesmiddelen is een speciale
overheidsvergunning vereist.
Maatregelen:

BG: Wet op  geneesmiddelen voor menselijke geneeskunde, artikelen  222, 224, 228.
DK: Apotekerloven (Deenste apothekenwet) LBK nr. 801 12/06/2018.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 86 ES: Ley 16/1997, de 25 de abril, de regulación de servicios de las oficinas de farmacia
(Wet 16/1997 van 25  april tot regeling van diensten in apotheken), artikel  2 en artikel  3.1; en
Real Decreto Legislativo 1/2015, de 24 de julio por el que se aprueba el Texto refundido de la Ley
de garantías y uso racional de los medicamentos y productos sanitarios (Ley 29/2006).
HR: Wet op de gezondheidszorg (OG 100/18, 125/19).
HU: Wet  XCVIII van 2006 inzake de algemene bepalingen met betrekking tot de betrouwbare en
economisch haalbare verstrekking van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen en inzake de
distributie van geneesmidde len.
IE: Irish Medicines Boards Acts 1995 and 2006 (No. 29 of 1995 and No. 3 of 2006); Medicinal
Products (Prescription and Control of Supply) Regulations 2003, as amended (S.I. 540 of 2003);
Medicinal Products (Control of Placing on the Market) Regulatio ns 2007, as amended (S.I. 540
of 2007); Pharmacy Act 2007 (No. 20 of 2007); Regulation of Retail Pharmacy Businesses
Regulations 2008, as amended, (S.I. No 488 of 2008).
MT: Pharmacy Licence Regulations (LN279/07) issued under the Medicines Act (Cap.  458).
 PT: Wetsbesluit 307/2007, artikelen 9, 14 en 15 Alterado p/ Lei 26/2011, 16 jun., alterada:
– p/ Acórdão TC 612/2011, 24/01/2012,
– p/ Decreto -Lei 171/2012, 01/08/2012,
– p/ Lei 16/2013, 08/02/2013,
– p/ Decreto -Lei 128/2013, 05/09/2013,
– p/ Decreto -Lei 109/2014, 10/07/2014,
– p/ Lei 51/2014, 25/08/2014,
– p/ Decreto -Lei 75/2016, 08/11/2016; en Ordinance 1430/2007revogada p/ Portaria 352/2012,
30/10/2012.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 87 SI: Wet op de apothekersdiensten (Sloveens Staatsblad nr. 85/2016 , 77/2017, 73/2019 ); en Wet op
de geneesmiddelen (Sloveens Staatsblad nr. 17/2014 , 66/2019 ).
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling,
meestbegunstigingsbehandeling en grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang,
nationale behandeling:

In IT: De uitoefening van het beroep is alleen mogelijk voor natuurlijke personen die zijn
ingeschreven in het register, en voor rechtspersonen in de vorm van personenvennootschappen,
waarbij iedere vennoot van de onderneming een gereg istreerd apotheker moet zijn. Voor
inschrijving in het beroepsregister van apothekers is de nationaliteit van een lidstaat van de
Europese Unie of ingezetenschap alsmede de uitoefening van het beroep in Italië vereist.
Buitenlanders die over de nodige kwal ificaties beschikken, kunnen zich laten inschrijven als zij
onderdanen zijn van een land waarmee Italië een aparte overeenkomst heeft waarin de uitoefening
van het beroep wordt toegestaan onder voorwaarde van wederkerigheid (D. Lgsl. CPS 233/1946
artikelen . 7-9 en D.P.R. 221/1950, artikelen 3 en 7). Nieuwe apotheken of opnieuw geopende
apotheken worden toegestaan op basis van een openbare aanbesteding. Alleen onderdanen van een
lidstaat van de Europese Unie die zijn ingeschreven in het register van de beroe psorganisatie van
apothekers ("albo") kunnen deelnemen aan dergelijke openbare aanbestedingen.
Voor de verlening van een vestigingsvergunning wordt een onderzoek naar de economische
behoefte uitgevoerd. Belangrijkste criteria: bevolkingssituatie en geogra fische concentratie in het
gebied.
 Maatregelen:

IT: Wet 362/1991, artikelen  1, 4, 7 en 9;
Wetsbesluit CPS 233/1946, artikelen 7 -9; en
Presidentieel besluit (D.P.R. 221/1950, artikelen 3 en 7).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 88 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markt toegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In CY: Nationaliteitsvereiste voor de detailhandel in geneesmiddelen, medische en orthopedische
artikelen en voor andere door apothekers verle ende diensten (CPC 63211).
Maatregelen:

CY: Wet op farmaceutische producten en op vergifstoffen (hoofdstuk 254), zoals gewijzigd.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang en grensoverschrijdende
diensten – markttoegang:

In BG:  De detailhandel in geneesmiddelen en specifieke medische artikelen aan het publiek is
voorbehouden aan apotheken. Postorderverkoop van geneesmiddelen is verboden, met uitzondering
van receptvrije geneesmiddelen.
In EE: De detailhandel in geneesmiddelen e n specifieke medische artikelen aan het publiek is
voorbehouden aan apotheken. Postorderverkoop van geneesmiddelen en de levering van via internet
bestelde geneesmiddelen per post of via koeriersdiensten is verboden. Voor de verlening van een
vestigingsver gunning wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd. Belangrijkste
criterium: geografische concentratie in het gebied.
In EL: Alleen natuurlijke personen die erkend apotheker zijn en door erkende apothekers opgerichte
bedrijven mogen detai lhandelsdiensten op het gebied van geneesmiddelen en specifieke medische
artikelen aan het publiek verlenen.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 89 In ES: Alleen natuurlijke personen met een apothekersvergunning mogen detailhandelsdiensten op
het gebied van geneesmiddelen en specifieke medisc he artikelen aan het publiek verlenen. Een
apotheker kan maximaal één vergunning verkrijgen.
In LU: Alleen natuurlijke personen mogen detailhandelsdiensten op het gebied van geneesmiddelen
en specifieke medische artikelen aan het publiek verstrekken.
In NL: Er gelden eisen voor de postorderverkoop van geneesmiddelen.
Maatregelen:

BG: Wet op geneesmiddelen voor menselijke geneeskunde, artikelen 219, 222, 228, 234 (5).
 EE: Ravimiseadus (Geneesmiddelenwet), RT I 2005, 2, 4; § 29 (2) en § 41 (3); en
Tervis hoiuteenuse korraldamise seadus (Wet op de organisatie van diensten in verband met de
gezondheidszorg, RT I 2001, 50, 284).
EL: Wet 5607/1932, zoals gewijzigd bij de wetten  1963/1991 en  3918/2011.
ES: Ley 16/1997, de 25 de abril, de regulación de servici os de las oficinas de farmacia (Wet
16/1997 van 25 april tot regeling van diensten in apotheken), artikel 2 en artikel 3.1;
 alsmede
Real Decreto Legislativo 1/2015, de 24 de julio por el que se aprueba el Texto refundido de la Ley
de garantías y uso racio nal de los medicamentos y productos sanitarios (Ley 29/2006).
LU: Loi du 4 juillet 1973 concernant le régime de la pharmacie (annex a043);
Règlement grand -ducal du 27 mai 1997 relatif à l'octroi des concessions de pharmacie (annex
a041); en
Règlement grand -ducal du 11 février 2002 modifiant le règlement grand -ducal du 27 mai 1997
relatif à l'octroi des concessions de pharmacie (annex a017).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 90 NL: Geneesmiddelenwet, artikel 67.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling  en grensoverschrijdende
diensten – lokale aanwezigheid:

In BG: Vereiste van permanent ingezetenschap voor apothekers.
Maatregelen:

BG: Wet inzake geneesmiddelen in de menselijke geneeskunde, artikelen 146, 161, 195, 222
en 228.
Met betrekking tot de g rensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In DE, SK: Voor een vergunning om zich als apotheker te vestigen of een apotheek te openen voor
de detailhandel in voor het publiek bestemde geneesmiddelen en bepaalde medische artikelen is
ingezetenschap vereist.
Maatregelen:

DE: Gesetz über das Apothekenwesen (ApoG; Duitse wet op de farmacie);
Gesetz über den Verkehr mit Arzneimitteln (AMG);
Gesetz über Medizinprodukte (MPG);
Verordnung zur Regelung der Abgabe von Medizinprodukten (MPAV).
 SK: Wet 362/2011 inzake geneesmiddelen en medische apparatuur, artikel 6; en
Wet 578/2004 inzake zorgverleners, medisch personeel en hun beroepsorganisatie.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 91 Voorbehoud nr. 4 – Onderzoeks - en ontwikkelingsdiensten

Sector – subsector:  Diensten voor onderzoek en ontwikkeling (O&O)

Bedrijfstakkenclassificatie:  CPC  851, 853

Type voorbehoud:  Markttoegang

Nationale behandeling

Hoofdstuk:  Liberalisering van investeringen en grensoverschrijdende handel in
diensten

Bestuursniveau:  EU/Lidstaat (tenzij anders vermeld)

Omschrijving:

De EU: Voor door de overheid gefinancierde onderzoeks - en ontwikkelingsdiensten (O&O) die op
Unieniveau financiering krijgen van de Unie, kunnen alleen exclusieve rechten of vergunningen
worden verleend  aan onderdan en van de lidstaten van de Unie en aan rechtspersonen uit de Unie die
hun statutaire zetel, hoofdbestuur of hoofdvestiging in de Unie hebben (CPC 851, 853).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 92 Voor door de overheid gefinancierde O&O -diensten die financiering krijgen van een lidstaat,
kunne n alleen exclusieve rechten of vergunningen worden verleend aan onderdanen van de
desbetreffende lidstaat en aan rechtspersonen uit de desbetreffende lidstaat die hun zetel in die
lidstaat hebben (CPC 851, 853).
Dit voorbehoud laat deel vijf van deze overeenkomst en de uitsluiting van overheidsopdrachten
door een Partij of subsidies in artikel 123, leden 6 en 7, van deze overeenkomst onverlet.
Maatregelen:

EU: Alle momenteel lopende en toekomstige EU -kaderprogramma's voor onderzoek of innovatie,
met inbegrip van alle regels voor deelname aan Horizon 2020 en regelgeving met betrekking tot
gemeenschappelijke technologie -initiatieven (GTI's), de besluiten krachtens artikel 185 en het
Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT) alsook lopende e n toekomstige nationale,
regionale of lokale onderzoeksprogramma's.
 EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 93 Voorbehoud nr. 5  – Onroerendgoeddiensten

Sector – subsector:  Onroerendgoeddiensten

Bedrijfstakkenclassificatie:  CPC  821, 822

Type voorbehoud:  Markttoegang

Nationale behandeling

Meestbegunstigingsbehandeling

Lokale aanwezigheid

Hoofdstuk:  Liberalisering van investeringen en grensoverschrijdende handel in
diensten

Bestuursniveau:  EU/Lidstaat (tenzij anders vermeld)

Omschrijving:

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – nationale behandeling, lokale aanwezigheid:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 94 In CY: Nationaliteits - en ingezetenschapsvereisten voor de verlening van onroerendgoeddiensten.
Maatregelen:

CY: Wet 71(1)/2010 op de onroerend -goedmakelaars, als gewijzigd.
Met betrekking tot de grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In CZ: Ingezetenschap is vereist voor natuurlijke personen en vestiging voor rechtspersonen in de
Tsjechische Republiek voor de vergunning die noodzakelijk is voor het verlenen van
onroerendgoeddiensten.
In HR: Commerciële aanwezigheid in een lidstaat van de EER vereist voor het verlenen van
onroerendgoeddiensten.
In PT: Ingezetenschap van een lidsta at van de EEA vereist voor natuurlijke personen. Vereiste van
opgericht zijn in een lidstaat van de EEA voor rechtspersonen.
Maatregelen:

CZ: Wet op de handelsvergunningen.
HR: Wet bemiddeling inzake onroerende goederen (OG 107/07 en 144/12), artikel 2.
PT: Wetsbesluit 211/2004 (artikelen  3 en 25), zoals gewijzigd en opnieuw bekendgemaakt bij
Wetsbesluit 69/2011.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling en grensoverschrijdende
handel in diensten – lokale aanwezigheid:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 95 In DK: Wat betreft het verlenen van onroerendgoeddiensten door natuurlijke personen die zich op
het grondgebied van Denemarken bevinden, mogen alleen officieel erkende vastgoedmakelaars die
natuurlijke personen zijn en die zijn toegelaten tot het makela arsregister van de Deense zakelijke
autoriteit de titel van "onroerend -goedmakelaar" gebruiken. De wet vereist dat de aanvrager
ingezetene is van Denemarken of van een andere lidstaat van de Unie, de EER of de Zwitserse
Bondsstaat.
 De Wet op de verkoop va n onroerend goed is alleen van toepassing op onroerendgoeddiensten die
worden verleend aan consumenten. De Wet op de verkoop van onroerend goed is niet van
toepassing op de leasing van onroerend goed (CPC 822).
Maatregelen:

DK: Lov om formidling af fast ejendom m.v. lov. nr. 526 af 28.5.2014 (Wet op de verkoop van
onroerend goed).
Met betrekking tot grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling,
meestbegunstigingsbehandeling:

In SI: Voor zover het Verenigd Koninkrijk toestaat dat Sloveense onderdanen en ondernemingen
bemiddelingsdiensten in onroerend goed verlenen, staat Slovenië toe dat onderdanen en
ondernemingen van het Verenigd Koninkrijk bemiddelingsdiensten in onroerend goed verlenen
onder dezelfde voorwaarden, m its zij voldoen aan de volgende eisen: gerechtigd zijn om in het land
van herkomst als makelaar in onroerend goed op te treden, indiening van een verklaring van geen
bezwaar of een uittreksel uit het strafregister en inschrijving in het register van makela ars in
onroerend goed van het bevoegde (Sloveense) ministerie.
Maatregelen:

SI: Wet inzake bemiddeling in onroerend goed.
 EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 96 Voorbehoud nr. 6  – Zakelijke diensten

Sector – subsector:  Zakelijke diensten  – verhuur - of leasediensten zonder
bedieningspersoneel; diensten in verband met advies op het gebied
van bedrijfsbeheer; technische keuring en analyses; diensten in
verband met aanverwante wetenschappelijke en technische adviezen;
ondersteunende diensten in verband met de landbouw;
beveilig ingsdiensten; arbeidsbemiddeling; vertalen en tolken en
overige zakelijke diensten

Bedrijfstakkenclassificatie:  ISIC Rev. 37, deel van CPC 612, deel van 621, deel van 625, 831,
deel van 85990, 86602, 8675, 8676, 87201, 87202, 87203, 87204,
87205, 87206, 87209, 87901, 87902, 87909, 88, deel van 893

Type voorbehoud:  Markttoegang

Nationale behandeling

Meestbegunstigingsbehandeling

Hoger management en raden van bestuur

Lokale aanwezigheid

Hoofdstuk:  Liberalisering van investeringen en grensoverschrijdende handel in
diensten

Bestuursniveau:  EU/Lidstaat (tenzij anders vermeld)

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 97 Omschrijving:

a) Verhuur - of leasediensten zonder bedieningspersoneel (CPC 83103, CPC 831)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling:

In SE: Als er sprakse is van buitenlandse eigenaren, mag alleen onder Zweedse vlag worden
gevaren als kan worden aangetoond dat het Zweedse operationele belang doorslaggevend is.
Doorslaggevend Zweeds operationeel bela ng betekent dat het schip vanuit Zweden wordt
geëxploiteerd en voor meer dan 50  % in handen is van Zweedse onderdanen of personen uit een
ander EER -land. Voor andere buitenlandse schepen kan onder bepaalde voorwaarden een
uitzondering op die regel worden t oegestaan wanneer die schepen via rompbevrachtings -
overeenkomsten door Zweedse rechtspersonen worden gehuurd of geleased (CPC 83103).
Maatregelen:

SE: Sjölagen (Wet op de zeevaart) (1994:1009), hoofdstuk  1, § 1.
 Met betrekking tot de grensoverschrijdend e handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In SE: Verhuurders en lessors van auto's en bepaalde terreinvoertuigen (terrängmotorfordon) zonder
chauffeur die voor minder dan één jaar verhuurd of geleased zijn, zijn verplicht iemand te
benoemen die ervoor v erantwoordelijk is dat onder meer gewaarborgd wordt dat het contract in
overeenstemming met de van toepassing zijnde regels is gesloten en dat de veiligheidsregels voor
het wegverkeer worden nageleefd.  De verantwoordelijke pe rsoon moet in de EER wonen
(CPC  831).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 98 Maatregelen:

SE: Lag (1998: 424) om biluthyrning (Wet op het huren en leasen van personenwagens).
b) Verhuur - of leasediensten en andere zakelijke diensten in verband met de luchtvaart

Met betrekking tot liberalisering van investeringen  – markttoegang, nationale behandeling,
meestbegunstigingsbehandeling en grensoverschrijdende handel in diensten  – markttoegang,
nationale behandeling, meestbegunstigingsbehandeling:

De EU: Voor de verhuur of leasing van luchtvaartuigen zonder bemanning (dry  lease) die worden
gebruikt door een luchtvaartmaatschappij van de Unie gelden de toepasselijke registratievereisten.
Een dry lease -overeenkomst waarbij een vervoerder van de Unie partij is, is onderworpen aan
vereisten in het Unierecht of het nationale re cht op het gebied van de veiligheid van de luchtvaart,
zoals voorafgaande toestemming en andere voorwaarden die van toepassing zijn op het gebruik
van in derde landen geregistreerde luchtvaartuigen. Voor registratie kan worden verlangd dat
luchtvaartuigen eigendom zijn van natuurlijke personen die aan specifieke nationaliteitscriteria
voldoen, of van ondernemingen die aan specifieke criteria betreffende eigendom van kapitaal en
zeggenschap voldoen (CPC 83104).
 EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 99 Met betrekking tot geautomatiseerde boekingss ystemen (CRS) geldt dat wanneer aan
luchtvaartmaatschappijen uit de Unie door CRS -aanbieders van buiten de Unie geen behandeling
wordt toegekend die gelijkwaardig (d.w.z. niet -discriminerend) is aan die welke in de Unie door
CRS -aanbieders van de Unie word t toegekend aan luchtvaartmaatschappijen van een derde land, of
wanneer aan CRS -aanbieders uit de Unie door luchtvaartmaatschappijen van buiten de Unie geen
behandeling wordt toegekend die gelijkwaardig is aan die welke door luchtvaartmaatschappijen in
de Unie wordt toegekend aan CRS -aanbieders uit een derde land, er maatregelen kunnen worden
genomen opdat aan luchtvaartmaatschappijen van buiten de Unie respectievelijk verleners van
CRS -diensten van buiten de Unie een gelijkwaardige discriminerende behandel ing wordt
toegekend.
Maatregelen:

EU: Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad1 en Verordening
(EG) nr. 80/2009 van het Europees Parlement en de Raad2.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling en grensoverschrijdende
handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling

In BE: Private (burgerlijke) luchtvaartuigen die eigendom zijn van natuurlijke personen die geen
onderdaan zijn van een EER -lidstaat, kunnen alleen worden geregis treerd indien de eigenaren hun
woonplaats hebben in of ingezetene zijn van België sedert ten minste één ononderbroken jaar.
Private (burgerlijke) luchtvaartuigen die eigendom zijn van buitenlandse rechtspersonen die niet
zijn opgericht overeenkomstig het r echt van een EER -lidstaat, kunnen alleen worden geregistreerd
indien die rechtspersonen sedert ten minste een jaar ononderbroken een bedrijfszetel, een
agentschap of een bureau in België hebben (CPC 83104).
1 Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 24 september
2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de
Gemeenschap (PB EU L 293 van 31.10.2008, blz. 3).
 2 Verordening (EG) nr. 80/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 14 januari 2009
inzake een gedragscode voor geautomatiseerde boekingssystemen en tot intrekking van
Verordening (EEG) nr. 2299/ 89 van de Raad (PB EU L 35 van 4.2.2009, blz. 47).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 100 Vergunningsprocedures voor brandbestrijding van uit de lucht, vliegopleiding, besproeien van
gewassen, landmeteractiviteiten, cartografie, fotografie en andere luchtvaardiensten voor
landbouw -, industrie - en inspectiediensten.
Maatregelen:

BE: Koninklijk Besluit van 15 maart 1954 tot regeling der luch tvaart.
c) Diensten in verband met advies inzake bedrijfsbeheer – arbitrage en bemiddeling (CPC
86602)

Met betrekking tot grensoverschrijdende handel in diensten – nationale behandeling, lokale
aanwezigheid:

In BG: Voor bemiddelingsdiensten is permanent  of langdurig verblijf in de Republiek Bulgarije
vereist voor burgers van andere landen dan een lidstaat van de EER of de Zwitserse Bondsstaat.
In HU: Een kennisgeving, v oor toelating tot het register , aan de minister van Justitie is vereist voor
de uitoe fening van bemiddelingsactiviteiten (zoals verzoening).
Maatregelen:

BG: Wet inzake bemiddeling, art ikel 8.
HU: Wet LV van 2002 inzake bemiddeling.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 101 d) Technische keuring en analyses (CPC 8676)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In CY: Om diensten van scheikundigen en biologen te mogen verlenen, is de nationaliteit van een
lidstaat vereist.
In FR: Het beroep van bioloog is voorbehouden aan natuurlijke personen en de nationaliteit van een
lidstaat van de EER is vereist.
Maatregelen:

CY: Wet op de registratie van scheikundigen van 1988 (Wet 157/1998), als gewijzigd.
 FR: Code de la Santé Publique

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In BG: Vestiging in Bulgarije volgens de Bulgaarse Handelswet en inschrijving in het
handelsregister vereist voor het verrichten van diensten van technische keuring en analyses.
Voor de periodieke keuring van de technische staat van wegvoertuigen moet de entiteit
ingeschreven zijn overeenkomstig de Bulgaarse Handelswet of de Wet rechtspersonen zonder
winstoogmerk, of  in een andere lidstaat van de EER geregistreerd zijn.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 102 De tests en analyses van de samenstelling en zuiverheid van lucht en water mogen alleen worden
uitgevoerd door het Bulgaarse ministerie van Milieu en Water, of door haar agentschappen in
samenwerking  met de Bulgaarse Academie voor wetenschap.
Maatregelen:

BG: Wet technische voorschriften voor producten;
Wet inzake metingen;
Wet op de luchtverontreiniging; en
Waterwet, Verordening N -32 voor de periodieke keuring van de technische staat van
wegvoertui gen.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling,
meestbegunstigingsbehandeling en grensoverschrijdende handel in diensten – nationale
behandeling, meestbegunstigingsbehandeling, lokale aanwezigheid:

In IT: Voor biologen, chemisch analisten, landbouwkundigen en "periti agrari" zijn ingezetenschap
en inschrijving in het beroepsregister vereist. Onderdanen van derde landen kunnen zich laten
inschrijven op voorwaarde van wederkerigheid.
Maatregelen:

IT: Biologen en chemisch analisten: Wet 396/1967 betreffende het beroep van bioloog; en
Koninklijk Besluit 842/1928 betreffende het beroep van chemisch analist.
 EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 103 e) Diensten in verband met aanverwante wetenschappelijke en technische adviezen (CPC
8675)

Met betrekking tot liberal isering van investeringen – nationale behandeling, meestbegunstigings -
behandeling en grensoverschrijdende handel in diensten – nationale behandeling, meest -
begunstigings behandeling, lokale aanwezigheid:

In IT: Ingezetenschap of professionele domicilie in  Italië is vereist voor inschrijving in het register
van geologen, die noodzakelijk is voor de beoefening van het beroep van landmeter of geoloog met
het oog op het verlenen van diensten met betrekking tot de exploratie en de exploitatie van mijnen
enz. De  nationaliteit van een lidstaat is vereist; buitenlanders kunnen zich echter laten inschrijven
op voorwaarde van wederkerigheid.
Maatregelen:

IT: Geologen: Wet 112/1963, artikelen 2 en 5; D.P.R. 1403/1965, artikel 1.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – nationale behandeling, lokale aanwezigheid:

In BG: Voor natuurlijke personen is de nationaliteit en het ingezetenschap van een lidstaat van de
EER of de Z witserse Bondsstaat vereist om functies uit te oefenen die verband houden met
landmeetkunde, cartografie en kadastraal onderzoek. Voor rechtspersonen is handelsregistratie uit
hoofde van  de wetgeving van een lidstaat van de EER of van de Zwitserse Bondssta at vereist.
Maatregelen:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 104 BG: Wet op het kadaster en eigendomsregister; en Wet landmeetkunde en cartografie.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling en grensoverschrijdende
handel in diensten – nationale behandeling:

In CY: Nationaliteitsvereiste voor het verrichten van de betrokken diensten.
Maatregelen:

CY: Wet nr. 224/1990, als gewijzigd.
 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang:

In FR: Landmeetkunde alleen via een SEL (anonyme, à responsabilité limitée ou en commandite
par actions), een SCP (Société civile professionnelle), een SA en een SARL (sociétés anonymes, à
responsabilité limitée). Vestiging vereis t voor exploratie en prospectie. Wetenschappelijke
onderzoekers kunnen van dat vereiste worden vrijgesteld bij besluit van de minister van
Wetenschappelijk Onderzoek, in overleg met de minister van Buitenlandse Zaken.
Maatregelen:

FR: Loi 46 -942 du 7 mai  1946 en décret n°71 -360 du 6 mai 1971.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 105 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – nationale behandeling, lokale aanwezigheid:

In HR: Diensten van elementair geo logisch, geodetisch mijnbouwadvies, evenals bijbehorende
adviesdiensten op het gebied van milieubescherming, mogen op het grondgebied van Kroatië
uitsluitend in samenwerking met en/of door binnenlandse rechtspersonen worden verricht.
Maatregelen:

HR: Ver ordening inzake voorschriften voor de afgifte van goedkeuringen aan rechtspersonen voor
het verrichten van professionele activiteiten op het gebied van milieubescherming (OG No.57/10),
artikelen 32 -35.
f) Ondersteunende diensten in verband met de landbouw  (deel van CPC 88)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling en grensoverschrijdende
handel in diensten – nationale behandeling, meestbegunstigingsbehandeling, lokale aanwezigheid:

In IT: Voor biologen, chemisch analisten, landbouwkundigen en "periti agrari" zijn ingezetenschap
en inschrijving in het beroepsregister vereist. Onderdanen van derde landen kunnen zich laten
inschrijven op voorwaarde van wederkerigheid.
Maatregelen:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 106 IT: Biologen en chemisch analiste n: Wet 396/1967 betreffende het beroep van bioloog; en
Koninklijk Besluit 842/1928 betreffende het beroep van chemisch analist.
 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, meestbegunstigingsbehandeling
en grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, meestbegunstigingsbehandeling:

In PT: De beroepen bioloog, chemisch analist en landbouwkundige zijn voorbehouden aan
natuurlijke personen. Voor onderdanen van derde landen geldt een wederkerigheidsregeling voor
ingenieur s en technisch ingenieurs (en niet een nationaliteitsvereiste). Voor biologen geldt noch een
nationaliteitsvereiste noch een wederkerigheidsvereiste.
Maatregelen:

PT: Wetsbesluit 119/92 alterado p/ Lei 123/2015, 2 set. (Ordem Engenheiros);
Wet 47/2011 al terado p/ Lei 157/2015, 17 set. (Ordem dos Engenheiros Técnicos); en
Wetsbesluit 183/98 alterado p/ Lei 159/2015, 18 set. (Ordem dos Biólogos).
g) Beveiligingsdiensten (CPC 87302, 87303, 87304, 87305, 87309)

Met betrekking tot liberalisering van invester ingen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, lokale aanwezigheid:

In IT: Voor de noodzakelijke vergunning om beveiligings - en bewakingsdiensten te verlenen en
waardetransporten te verzorgen, zijn de nationaliteit van een lidstaat van de EU en ingezetenschap
vereist.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 107 In PT: Buitenlandse dienstverleners mogen geen beveiligingsdiensten op grensoverschrijdende
basis verlenen.
Er geldt een nationaliteitsvereiste voor gespecialiseerd personeel.
Maatr egelen:

IT: Wet op de openbare veiligheid (TULPS) 773/1931, artikelen 133 -141; Koninklijk Besluit
635/1940, artikel  257.
PT: Wet 34/2013 alterada p/ Lei 46/2019, 16 maio; en Ordonnantie 273/2013 alterada p/ Portaria
106/2015, 13 abril.
Met betrekking to t liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling,
meestbegunstigingsbehandeling en grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In DK: Ingezetenschapsvereiste voor individuele personen die een vergunning aanvragen  voor het
verlenen van beveiligingsdiensten.
 Er is ook een ingezetenschapsvereiste voor managers en voor de meerderheid van de raad van
bestuur van een rechtsentiteit die een vergunning aanvraagt voor het verlenen van beveiligings -
diensten. Ingezetenschap  is evenwel niet vereist voor het management en voor raden van bestuur
wanneer dat voortvloeit uit internationale verdragen of instructies van de minister van Justitie.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 108 Maatregelen:

DK: Lovbekendtgørelse 2016 -01-11 nr. 112 om vagtvirksomhed.
Met betrekking tot de grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In EE: Ingezetenschap is vereist voor beveiligingspersoneel.
Maatregelen:

EE: Turvaseadus (Wet op de beveiliging) § 21, § 22.
h) Arbeidsbemiddeling (CPC 87201, 87202, 8720 3, 87204, 87205, 87206, 87209)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling (tevens van
toepassing voor het regionale bestuursniv eau):

In BE: In heel België: ondernemingen die hun maatschappelijke zetel buiten de EER hebben,
moeten aantonen dat zij in het land van herkomst arbeidsbemiddelingsdiensten aanbieden. Waals
Gewest: een specifieke rechtsvorm (régulièrement constituée sous la forme d'une personne morale
ayant une forme commerciale, soit au sens du droit belge, soit en vertu du droit d'un Etat membre
ou régie par celui -ci, quelle que soit sa forme juridique) is vereist om arbeidsbemiddelingsdiensten
te mogen aanbieden. Ondern emingen die hun maatschappelijke zetel buiten de EER hebben, moeten
bewijzen dat zij voldoen aan de voorwaarden van het decreet (bijvoorbeeld met betrekking tot de
rechtsvorm). Duitstalige Gemeenschap: ondernemingen die hun maatschappelijke zetel buiten de
EER hebben, moeten voldoen aan de in het genoemde decreet vastgestelde toelatingscriteria
(CPC  87202).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 109 Maatregelen:

BE: Vlaams Gewest: Artikel 8, § 3, Besluit van de Vlaamse Regering van 10 december 2010 tot
uitvoering van het decreet betreffende de pr ivate arbeidsbemiddeling.
 Waals Gewest: Décret du 3 avril 2009 relatif à lenregistrement ou à l'agrément des agences de
placement (Decreet van 3 april 2009 betreffende de registratie en de erkenning van de
arbeidsbemiddelingsbureaus), artikel 7; en Arrêté  du Gouvernement wallon du 10 décembre 2009
portant exécution du décret du 3 avril 2009 relatif à l'enregistrement ou à l'agrément des agences de
placement (Besluit van de Waalse regering van 10 december 2009 tot uitvoering van het decreet
van 3 april 2009  betreffende de registratie en de erkenning van arbeidsbemiddelingsbureaus),
artikel  4.
Duitstalige Gemeenschap: Dekret über die Zulassung der Leiharbeitsvermittler und die
Überwachung der privaten Arbeitsvermittler / Décret du 11 mai 2009 relatif à l'agr ément des
agences de travail intérimaire et à la surveillance des agences de placement privées, artikel 6.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – nationale behandeling en grensoverschrijdende
handel in diensten – nationale behandeling, lokale aanwezigheid:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 110 In DE: Voor het verkrijgen van een vergunning voor de exploitatie van een uitzendbureau op grond
van § 3, leden 3, 4 en 5, van de wet op uitzendbureaus (Arbeitnehmerüberlassungsgesetz) is de
nationaliteit van een lidstaat van de Euro pese Unie of een commerciële aanwezigheid in de
Europese Unie vereist.  Het Bondsministerie van Werkgelegenheid en Sociale Zaken kan een
verordening vaststellen inzake de plaatsing en werving van personeel uit landen die niet tot de EER
behoren, voor bepaalde beroepen zoals gezondheidszorggerelateerde beroepen. Een vergunning of
de verlenging daarvan wordt geweigerd indien uitzenddiensten worden aangeboden in een
vestiging, een deel van een vestiging of een nevenvestiging die zich niet in EER bevindt o p grond
van § 3, lid 2, van de wet op uitzendbureaus (Arbeitnehmerüberlassungsgesetz).
 Maatregelen:

DE: Gesetz zur Regelung der Arbeitnehmerüberlassung (AÜG);
Sozialgesetzbuch Drittes Buch (SGB III; Sociaal Wetboek, derde boek) – Bevordering van de
werkg elegenheid;
Verordnung über die Beschäftigung von Ausländerinnen und Ausländern (BeschV; Verordening
inzake de werkgelegenheid van vreemdelingen).
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang:

In ES: Vóór de aanvang van de activitei ten moeten arbeidsbemiddelingsbureaus een verklaring
onder ede indienen waarin wordt bevestigd dat aan de voorschriften van de huidige wetgeving is
voldaan (CPC 87201, 87202).
Maatregelen:

ES: Real Decreto -ley 8/2014, de 4 de julio, de aprobación de medi das urgentes para el crecimiento,
la competitividad y la eficiencia (tramitado como Ley 18/2014, de 15 de octubre).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 111 i) Vertalers en tolken (CPC 87905)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang:

In BG: Voor het verrichten van officiële vertaalactiviteiten moeten buitenlandse natuurlijke
personen in het bezit zijn van een vergunning voor langdurig of permanent verblijf in de Republiek
Bulgari je.
Maatregelen:

BG: Regelgeving inzake de legalisatie, certificering en vertaling van documenten.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang en grensoverschrijdende handel
in diensten – markttoegang:

In HU: Officiële vertalingen, officiële beëdigingen van vertalingen en gewaarmerkte kopieën van
officiële documenten in vreemde talen mogen uitsluitend worden gemaakt door het Hongaarse
Bureau voor vertaling en legalisatie (OFFI).
In PL: Alleen natuurlijke personen kunnen  beëdigd vertaler zijn.
Maatregelen:

HU: Besluit van de ministerraad nr.  24/1986 inzake officiële vertaling en vertolking.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 112 PL: Wet van 25  november  2004 betreffende het beroep van beëdigd vertaler of tolk (Pools
staatsblad 2019, punt  1326).
Met betrekk ing tot grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang:

In FI: Voor beëdigde vertalers is ingezetenschap in de EER vereist.
 Maatregelen:

FI: Laki auktorisoiduista kääntäjistä (Wet op erkende vertalers) (1231/2007), s.  2(1).
Met betrekking tot l iberalisering van investeringen – nationale behandeling en grensoverschrijdende
handel in diensten – nationale behandeling:

In CY: Inschrijving in het register van vertalers is noodzakelijk voor het verlenen van diensten van
officiële vertaling en certifi cering. Nationaliteitsvereiste.
In HR: Nationaliteit van een lidstaat van de EER vereist voor gecertificeerde vertalers.
Maatregelen:

CY: Wet op de vestiging, registratie en regulering ten aanzien van diensten van gecertificeerde
vertalers in de Republiek Cyprus.
HR: Verordening inzake permanente gerechtstolken (OG 88/2008), artikel  2.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 113 j) Overige zakelijke diensten (deel van CPC 612, deel van 621, deel van 625, 87901, 87902,
88493, deel van 893, deel van 85990, 87909, ISIC 37)

Met betrekking t ot liberalisering van investeringen – markttoegang:

In SE: Pandjeshuizen moeten worden opgericht in de vorm van een vennootschap met beperkte
aansprakelijkheid of als een filiaal (deel van CPC 87909).
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang en grensoverschrijdende handel
in diensten – lokale aanwezigheid:

In CZ: Alleen een erkend verpakkingsbedrijf mag diensten verlenen met betrekking tot terugname
en verwerking van verpakkingen en moet een als naamloze vennootschap opgerichte rechtspersoon
zijn (CPC 88493, ISIC 37).
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang en grensoverschrijdende handel
in diensten – markttoegang:

In NL: Om waarborgdiensten te mogen verlenen, is commerciële aanwezigheid in Nederland
vereist. Het waarborgen van voorwerpen van edelmetaal is momenteel voorbehouden aan
twee  Nederlandse overheidsmonopolies (deel van CPC 893).
Maatregelen:

CZ: Wet 477/2001 Coll. (Wet op de verpakkingen), par. 16.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 114 SE: Wet op pandjeshuizen (1995:1000).
NL: Waarborgwet 1986.
 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling:

In PT: De nationaliteit van een lidstaat is vereist voor het verlenen van diensten van incassobureaus
en kredietrapportage (CPC 87901, 87902).
Maatregelen:

PT: Wet 49/2004.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – lokale aanwezigheid:

In CZ: Voor het verlenen van veilingdiensten is een vergun ning vereist. Voor het verkrijgen van een
vergunning (voor het verlenen van veilingdiensten in verband met vrijwillige openbare verkopen)
moet een onderneming naarTsjechisch recht zijn opgericht en moet een natuurlijke persoon een
verblijfsvergunning hebbe n, en moet de vennootschap of de natuurlijke persoon zijn ingeschreven
in het Tsjechische handelsregister (deel van CPC 612, deel van 621, deel van 625, deel van 85990).
Maatregelen:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 115 CZ: Wet nr. 455/1991 Coll.;
Wet inzake de handelsvergunning; en
Wet nr . 26/2000 Coll., inzake openbare verkopen.
Met betrekking tot grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang:

In SE: Het economisch plan voor een woningbouwvereniging moet worden gecertificeerd door
twee  personen. Die personen moeten publiekelijk  erkend zijn door autoriteiten in de EER
(CPC  87909).
Maatregelen:

SE: Wet op coöperatieve woningbouwverenigingen (1991: 614).
 EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 116 Voorbehoud nr. 7  – Communicatiediensten

Sector – subsector:  Communicatiediensten  – post- en koeriersdiensten

Bedrijfstakkenclassificatie:  Deel van CPC  71235, deel van 73210, deel van 751

Type voorbehoud:  Markttoegang

Hoofdstuk:  Liberalisering van investeringen ; grensoverschrijdende handel in
diensten

Bestuursniveau:  EU/Lidstaat (tenzij anders vermeld)

Omschrijving:

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang en grensoverschrijdende handel
in diensten – markttoegang:

De EU: De organisatie van de plaatsing van brievenbussen op de openbare weg, de uitgifte van
postzegels en de verz ending van aangetekende zendingen voor gerechtelijke of administratieve
procedures kan overeenkomstig de nationale wetgeving beperkt zijn. Vergunningensystemen
kunnen worden opgezet voor diensten waarvoor een universele dienstverplichting geldt. Die
vergun ningen kunnen een specifieke universele dienstverplichting of een financiële bijdrage aan
een compensatiefonds omvatten.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 117 Maatregelen:

EU: Richtlijn 97/67/EG van het Europees Parlement en de Raad1.
1 Richtlijn 97/67/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 1997
betreffende gemeenschappelijke regels voor de ontwikkeling van de interne markt voor
postdiensten in de Gemeenschap en de ver betering van de kwaliteit van de dienst (PB EU
L 15 van 21.1.1998, blz. 14).
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 118 Voorbehoud nr. 8  – Diensten in verband met de bouw

Sector – subsector:  Diensten in verband met de bouw en aanverwante civieltechnische
werken

Bedrijfstakkenclassificatie:  CPC 51

Type voorbehoud:  Nationale behandeling

Hoofdstuk:  Liberalisering van investeringen; grensoverschrijdende handel in
diensten

Bestuursniveau:  EU/Lidstaat (tenzij anders vermeld)

Omschrijving:

In CY: nationaliteitsvereiste.
Maatregel:

Wet inzake de registratie van en de controle op aannemers van bouw - en technische werken
van 2001 (29 (I) / 2001), artikelen 15 en 52.
 EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 119 Voorbehoud nr. 9  – Distributiediensten

Sector – subsector:  Distributiediensten – algemeen, distributie van tabak

Bedrijfstakkenclassificatie:  CPC 3546, deel van 621, 6222, 631, deel van 632

Type voorbehoud:  Markttoegang

Nationale behandeling

Lokale aanwezigheid

Hoofdstuk:  Liberalisering van investeringen; grensoverschrijdende handel in
diensten
Bestuursniveau:  EU/Lidstaat (tenzij anders vermeld)

Omschrijving:

a) Distributiediensten (CPC 3546, 631, 632 behalve 63211, 63297, 62276, deel van 621)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 120 In PT: Er bestaat een specifieke regeling voor de vestiging van bepaalde detailhandelszaken en
winkelcentra. Dit met betrekking tot winkelcentra met een bruto leasebare oppervlakte van
minimaal 8  000 m2, en detailhandelbedrijven met een verkoopoppervlakte van minimaal 2  000 m2
of meer, indien gelegen buiten winkelcentra. Belangrijkste criteria: bijdrage aan een
verscheidenheid van het commerciële aanbod; beoordeling van de diensten die w orden verleend aan
de consument; kwaliteit van de werkgelegenheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen;
integratie in het stedelijk milieu; bijdrage aan eco -efficiëntie (CPC 631, 632 behalve 63211, 63297).
Maatregelen:

PT: Wetsbesluit nr.  10/2015 va n 16 januari.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In CY: Nationaliteitsvereiste voor distributiediensten verleend door  farmaceutische
vertegenwoordigers (CPC 62117).
Maatregelen:

CY: Wet 74(I) 2020 als gewijzigd.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang en grensoverschrijdende handel
in diensten – lokale aanwezigheid:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 121 In LT: Voor de distributie van pyrotechnische artikelen is een vergunning vereist. Alleen
rechtspersonen van de Unie kunnen een vergunning verkrijgen (CPC 3546).
Maatregelen:

LT: Wet betreffende het toezicht op pyrotechnische artikelen voor burgerdoeleinden (23 maart
2004, nr. IX -2074).
 b) Distributie van tabak (deel van CPC 6222 62228, deel van CPC 6310, 63108)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale  behandeling:

In ES: Er is een staatsmonopolie op de detailhandel in tabak. Voor vestiging is de nationaliteit van
een lidstaat vereist. Alleen natuurlijke personen kunnen als tabakshandelaar optreden. Elke
tabakshandelaar kan maximaal één vergunning verk rijgen (CPC 63108).
In FR: Staatsmonopolie op de groot - en detailhandel in tabak. Nationaliteitsvereiste voor
tabakshandelaren ("buraliste") (deel van CPC 6222, deel van 6310).
Maatregelen:

ES: Wet 14/2013 van 27 september 2014.
FR: Code général des im pôts.
EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 122 Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In AT: Alleen natuurlijke personen kunnen een aanvraag indienen voor een vergunning om als
tabakshandelaar op te treden.
Onderdanen van EER -lidstaten krijgen voorrang (CPC 63108).
Maatregelen:

AT: Wet op het tabaksmonopolie  1996, §  5 en §  27.
Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang en grensoverschr ijdende handel
in diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In IT: Voor de handel in en de verkoop van tabak is een vergunning vereist. De vergunning wordt
verleend via openbare procedures. Voor de verlening van vergunningen wordt een onderzoek naar
de economische behoefte verricht. Belangrijkste criteria: bevolking en geografische concentratie
van bestaande verkooppunten (deel van CPC 6222, deel van 6310).
Maatregelen:

IT: Wetsbesluit 184/2003;
Wet 165/1962;
Wet 3/2003;
Wet 1293/1957;
Wet 907/1942; alsmede
Decreet van de president van de republiek (D.P.R.) 1074/1958.
 EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 123 Voorbehoud nr. 10  – Onderwijsdiensten

Sector – subsector:  Onderwijsdiensten (particulier gefinancierd)

Bedrijfstakkenclassificatie:  CPC 921, 922, 923, 924

Type voorbehoud:  Markttoegang

Nationale behandeling

Hoger management en raden van bestuur

Lokale aanwezigheid

Hoofdstuk:  Liberalisering van investeringen; grensoverschrijdende handel in
diensten
Bestuursniveau:  EU/Lidstaat (tenzij anders vermeld)

Omschrijving:

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling, hoger
management en raden van bestuur en grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang:

EU/UK/TCA/Bijlage 19 -24/nl 124 In CY: Eigenaars en meerderheidsaandeelhouders van een particulier gefinancierde school moeten
de nationaliteit van een lidstaat hebben. Onderdanen van het Verenigd Koninkrijk kunnen
toestemming krijgen van de minister (van Onderwijs) volgens de vastgestelde vorm en
voorwaarden.
Maatregelen:

CY: Wet op d e particuliere scholen van 2019 (N. 147(I)/2019)

Met betrekking tot liberalisering van investeringen – markttoegang, nationale behandeling en
grensoverschrijdende handel in diensten – markttoegang, nationale behandeling:

In BG: Particulier gefinancierd b asis- en middelbaar onderwijs mag alleen worden gegeven door
daartoe gemachtigde Bulgaarse ondernemingen (commerciële aanwezigheid is vereist). Bulgaarse
kleuterscholen en scholen met buitenlandse deelneming kunnen krachtens een besluit van de raad
van min isters op initiatief van de minister van Onderwijs en Wetenschappen worden opgericht of
omgevormd op verzoek van in Bulgarije geregistreerde verenigingen, vennootschappen of
ondernemingen van Bulgaarse en buitenlandse natuurlijke of rechtspersonen. Kleuter scholen en
andere scholen in buitenlandse handen kunnen op verzoek van buitenlandse rechtspersonen in
overeenstemming met internationale overeenkomsten en verdragen en uit hoofde van  de
bovenstaande bepalingen worden opgericht of omgevormd. Buitenlandse in stellingen voor hoger
onderwijs mogen geen filialen vestigen op het grondgebied van Bulgarije. Buitenlandse instellingen
voor hoger onderwijs mogen alleen faculteiten, departementen, instituten en colleges in Bulgarije
openen binnen de structuur van en in samenwerking met Bulgaarse middelbare scholen (CPC 921,
922).
