Maandrozen ter eere van het H. Hart van Jezus en ter verbreiding van het Apostolaat des Gebeds, 1882, 1882 
Eene persoon namelijk, van eerbied voor P. Varin doordrongen, en zijne raadgevingen, waaruit ze zooveel nut trok, altijd onder de oogen willende hebben, kwam op de gedachte, die in weinige woorden samen te vatten, onder den titel: Geest van P. Varin. Zij achtte ook, dat die raadgevingen voor anderen nuttig zouden kunnen zijn. Om zich te verzekeren, dat zij de gevoelens en den geest van den Pater goed had gevat, liet zij hem, wat zij opgeleekend had, onder een anderen titel lezen, en in den vorm van bijzondere voornemens, die zij voor zich persoonlijk had opgeteekend. De inhoud was letterlijk als volgt: Ten opzichte van onzen lieer. Volkomen kinderlijk vertrouwen, ja als van een klein kind. Hem tot innige vertrouweling nemen van zijne smarten en moeielijkheden; Hem in alle eenvoudigheid zijne verlangens en zijne behoeften te kennen geven, wel overtuigd, dat Hij ons hoort, dat Hij medelijden heeft met onze ellenden, die kan en wil verhelpen. Voortdurend gebruik van schietgebeden. Vóór hel geheel: Zich altijd een oogenblik verzamelen. Overweging: Allijd daags te voren de stof bereiden. Eenvoudigheid: Den blik op Jesus alleen vestigen; Hem alleen in alles zoeken, verlangen en willen: »Gij alleen, o mijn Jesus, o mijn goede Meester!” Ten opzichte der oversten: Slechts Jesus zien in hun persoon. Ten opzichte der naasten : Zachtmoedigheid en ootmoed van Jesus Hart. Algemeene liefde. Toont men eenige voorkeur, het zij aan de armen, aan de zwakken naar lichaam en geest, aan diegenen welke het karigst met natuurlijke gaven bedeeld zijn, naar het voorbeeld van den goddelijken Meester, die, gedurende zijn sterfelijk leven, gewoonlijk met de geringen omging, en met zijne apostelen verkeerde, die zoo ruw en weinig beschaafd waren. Herstel geven, wanneer men iemand beleedigd heeft. Ten opzichte van de kinderen : Bedenken, dat het zielen zijn, dierbaar aan het Hart van Jesus, die ze ons heeft toevertrouwd. Zich toegankelijk, aanminnig, lieftallig, inschikkelijk toonen; hun het hart zoeken te openen en te verruimen. Nooit hen met strengheid en koelheid bejegenen wanneer zij hunne schuld bekennen ; vooral hun nooit oude misstappen verwijten. Komen zij tot ons, maken dat zij tevreden van ons weggaan, Niets van hen vorderen, wat men zelf niet in beoefening brengt. Geestelijke kindsheid: Tot leus van al zijne handelingen nemen deze woorden des Zaligmakers : Indien gij niet gelijk wordt aan kleine kinderen, zult gij het rijk der hemelen niet binnen gaan. In het kleine kind van het Evangelie zullen wij alle deugden vinden, die wij bezitten moeten, en die Jesus van ons vraagt. Wij zullen er ook de wijze in vinden, van die te beoefenen, zonder op- zien te baren, bijna natuurlijk, om zoo te spreken. Hel karakter van het kleine moet derhalve onze aanhoudende studie zijn. Ons met dat toonbeeld vergelijken, en ons best doen, om ons er gelijkvormig aan te maken. Zielskalmte : Gelijkmoedigheid, zijne ziel in vrede bezitten. Dat nooit het humeur, waarin men is, een enkelen plicht doe achterlaten. In de bekoringen, moeilijkheden: Zijne toevlucht nemen lot Jesus en Maria. Den blik der ziel naar het Hart van Jesus richten, de hand op het hart. De ontsteltenis vermijden : is de bekoring voorbij, zich er niet meer mede bezig houden, zelfs nieL om te weten, of men er in gezondigd heeft. Vrede, overgave, niet op zich zelven terugblikken. Na de fouten: Vergeving mijn Jesus; ik zal trachten beter te doen. En dan, vrede en overgave. Nooit ontmoedigd worden. Altijd goeden wil, dien men door deze woorden kan uitdrukken : lk zal trachten, ik zal zoo goed doen, als ik kan. In geoorloofde voldoeningen of genietingen: Zijn hart tot God verheffen om zijne meening te zuiveren. In tegenheden en kwellingen: Ja, mijn Jesus! P. Varin, geen erg hebbende in de onschuldige list, die er gebruikt was, om zijne goedkeuring te erlangen schreef, na deze voornemens gelezen te hebben, er deze woorden onder: »Deze weinige regelen hebben mij veel genoegen verschaft; ik heb er niets bij te voegen, dan deze twee woorden : i)Hoc fac et vim»: doe dit, en gij zult leven !” Welwas er dus zijn geest in uitgedrukt. XVI. Hoewel P. Varin zich altijd tot den dood hield voorbereid was het toch duidelijk, dat hij sinds eenige jarën zich daar meer bijzonder mede bezighield. Zijne laatste retraite deed hij over de voorbereiding tot den dood. Dikwijls sprak hij over zijn einde, en hij wekte zich lot nieuwen ijver op door de gedachte, dat hij maar weinig lijd meer te leven had. Gedurende de drie laatste winters zijns levens had hij veel te lijden; zijn toestand had herhaalde malen ernstig bezorgdheid gewekt. Niettegenstaande de kracht, die hem zijn moed schonk, bemerkte men. dat zijne krachten zichtbaar verminderden. Zijn lichaam zonk ineen, zijn hoofd, weleer zoo recht opgeheven, was voorover op zijne borst gebogen, zijn gang was moeilijk. Maar zijne zielskracht bleef onbezweken, en bij scheen met geest en hart steeds in den hemel te wonen, waarheen hij met het volste vertrouwen opzag. »0, wat zal het in den hemel goed zijn,” zeide hij; nog een weinig tijds, en al de ellenden dezer aarde zullen voor altijd geëindigd zijn! vertrouwen, altijd vertrouwen! wij moesten alleen uit vertrouwen leven ! voegen wij daarbij : Wat is God goed ! zeggen wij het zoo dikwijls in ons leven, dat die verzuchting in het uur van den dood, als van zelf van onze lippen vloeïe. »Iloe,” zeide hij, »zou de hemel niet voor ons zijn ? Zullen wij niet het recht hebben tot God te zeggen : »lieer, Gij hebt mij op deze wereld in zoo goed gezelschap geplaatst, dat Gij mij in het ander leven niet in een slecht kunt plaatsen. Vertrouwen dus, vertrouwen.” Ook zijne vreugde nam toe, naarmate bij meer zijn einde naderde. In 1849, het jaar voor zijn dood, stortte hij de gevoelens van zijn hart uit voor de Novicen van de Dames van het H. Hart: »Wij hebben laatst,” zeide hij, den Zondag : Laetare: (verheug u), gevierd. Welaan ! verheugen wij ons, niettegenstaande die openbare ram- pen, welke wij beleven. Gij zult er stol toe vinden in deze drie woorden, welke gij dikwijls herhaalt: Ik geloof, ik hoop, ik bemin !” Ik geloof in een God, die mijn goede Vader is, en die zijn kind lief heeft: bijgevolg Laetare, (verheug u)! Ik hoop op eene genade, die mij hier beneden tot mijne volmaaktheid zal voeren, en op eene glorie, die mijn geluk in den hemel zal uitmaken : bijgevolg wederom Laetare (verheug u). Intusschen naderde P. Varin zijn einde steeds meer. In den winter van 1850 had hij veel te lijden van rhumatisme en van een langdurigen geweldigen hoest. Evenwel, zoodra hij zich wat beter bevond, hernam hij zijne bezigheden; hij ontving eenige vrienden, die hem om raad kwamen vragen, en zelfs sleepte hij zich naar den biechtstoel, om nog eenige personen te hooren, die bij hem verlangden te biechten. Het overige van den tijd was verdeeld tusschen het bidden van den brevier en andere godvruchtige oefeningen. Men las hem uit het leven van Jesus voor, en wanneer hij niet te veel afgemat was, maakte hij dan eenige bemerkingen over het gelezene. Op zekeren keer, dat hij volgens zijne gewoonte, eenige godvruchtige bemerkingen gemaakt had, hield hij een oogenblik op met spreken, en bleef met gebogen hoofd zitten. Eensklaps richt hij het op, en zegt met een zoet gevoel: »0, welk geluk! Hoe, mijn God, weldra in den hemel!” Vervolgens stond hij met levendigheid op, strekte de handen uit naar het crucilix, en herhaalde dezelfde woorden. P. de Ravignan, zijn overste, hopende dat de buitenlucht hem goed zoude doen, zond hem naar Nanies, om er eenigen tijd door te brengen bij Mevrouw de gravin de Saisseval. Doch daar gekomen, waren beiden genoodzaakt het bed te houden. Eiken dag liet P. Varin haar een troostbriefje schrijven, wat haar gedurende dien dag stof tot overweging moest geven. Uit die briefjes schittert ons zijn geest tegen, de gevoelens die hem zelven bezielden. »Wij zijn er beiden nog, mijne goede moeder, beiden in lijden; maor altijd genoopt te zeggen : wat is God goed 1 Wij zullen het dus eiken dag herhalen, en wij zullen altijd tevreden zijn; want is Hij altijd goed, dan zal Hij ons ook altijd beminnen; Hij zal ons altijd weldoen; Hij zal ons ondersteunen in al de ellenden van het overige onzes levens. Wij zullen derhalve nooit schrik voor Hem hebben; maar Hem met liefde en vertrouwen zeggen: ü mijn Jesus. o mijn goede Meester! ik ben geheel de uwe; doe met mij, wat Gij wilt; ik geef . mij geheel aan uwe leiding over. 0, wat doet het goed, geheel aan God te behooren!” De toestand van P. Varin werd van dag tot dag zwakker. Hij werd derhalve, daar alle hoop op herstel verdwenen was, weder naar Parijs overgevoerd, om er te midden zijner broeders te sterven. ln den nacht van den 12*» April na de 11. Communie ontvangen te hebben, welk geluk hij in zijne ziekte dagelijks genoot, kreeg hij eene geweldige benauwdheid, en hij vroeg met aandrang, dat men hem de laatste heilige Sacramenten zou toedienen, hetgeen echter lot den volgenden dag werd uitgesteld, dewijl men geen oogenblikkelijk gevaar vreesde en opdat de geheele communauteit bij de plechtigheid tegenwoordig konde zijn. Zijne tranen vloeiden toen de Zeer Eerw. Provinciaal hem voor het 11. Oliesel toe te dienen, zeide: «Moed, mijn goede Pater, nog eenige dagen van lijden en beproevingen, en die 80 jaren in den dienst des Ileeren doorgebracht, gaan hun loon verwerven. Vertrouwen in dat Hart, hetwelk u zoozeer bemind heeft, en dat gij zoozeer hebt bemind.” Do heilige grijsaard weende van vreugde, en hij had geen vuriger verlangen, dan dat de banden verbroken werden, die hem nog aan de aarde hechtten. »Waartoe” zeide hij lot den ziekenbroeder, «waartoe verder al die zorgen vooi hel lichaam ? Er is niets meer aan te doen; ik ga het verlaten, t Is niets meer dan een geraamte.” Hij werd door eene groote zwakheid overvallen, zoodat hij meende te gaan sterven, en zeide tot diegenen, die hem kwamen bezoeken: «Er is maar een klein ademtochtje meer.” Hij kwam echter de crisis te boven, en beklaagde zich daags daarna meermalen, dat de dood hem gespaard had: »Die wreedaard,” zeide hij, «gisteren is hij gekomen; maar is weggevlucht, en heelt mij achtergelaten.” Altijd hield hij zijn kruisbeeldje en zijn rozenkrans in de hand, en het was hem aan te zien, dat hij zich voortdurend in Gods tegenwoordigheid hield. Vrijdag den 19 April, zeide hij bepaaldelijk: «Van daag zal ik stervenen hij voegde er bij : »Daar het van daag vrijdag is, zal ik weldra in den hemel zijn. «Inder- daad, des morgens, kwartier voor zeven, als het teeken met de klok voor de communauteit gegeven werd, werd hij wakker; hij richtte het hoofd op en scheen met zijne oogen iemand te zoeken. Vervolgens nam hij zijne gewone houding aan, en een paar minuten daarna gaf hij den geest. Hij had den ouderdom van 82 jaren bereikt. Zoodra hij de oogen gesloten had, kwam er eene uitdrukking van hemelsche kalmte op het gelaat, en was het als eene afspiegeling van het geluk der zaligen. lETS OVER DE AFBEELDINGEN VAff JESUS’ HAFJT. Ofschoon we reeds meermalen over de afbeeldingen van Jesus’ Hart gesproken hebben, meenen wij onzen Lezers een dienst te doen met eene nieuwe behandeling van die belangrijke stof. Als om zelf veel uit te maken en te beslissen ? Meen; maar slechts om te wijzen op het heerlijke werk van den Graaf Grimouard de Saint-Laurent, waarin de Fransche lezer alles vinden kan wat hierop betrekking heeft. 1) Ziehier eenige waarheden, die hij ons leerl, en waarop de aandacht van alle vereerders van Jesus’ Hart mag gevestigd worden. 1) Les images du S. Coeur au point de me de l’histoire et de tart. Paris, Bureaux dc Poeurre du vocu national. 1880, Het eerste tijdvak, wordt datgene genoemd, wat wij elders noemen de Christelijke oudheid en de Middeleeuwen, dat is, datgene, waarin wij nog geene afbeeldingen van het hart als zoodanig, ook zelfs niet van het menschelijk hart in ’t algemeen, maar slechts andere voorstellingen der goddelijke liefde, of der liefde in ’t algemeen aantreffen. I. En vooreerst dan de Christelijke oudheid. Daar vinden wij in ’t bijzonder, als voorloopers der afbeeldingen van het Hart, de afbeeldingen van den Goeden Herder. De goede Herder wordt meestal voorgesteld met het opgezochte en weer teruggebragte verloren schaap op den schouder; doch niet alleen zoo, ook op andere wijzen wordt hij afgebeeld. De Goede Herder voedt zijne schapen. Hij bewaart ze, streelt ze, kent ze en wordt door hen gekend. Dikwijls vindt men bovendien eenen man en eene vrouw aan de voeten des Zaligmakers, die hetzelfde beeld nog treffender doen uitkomen. Het is dus werkelijk reeds een beeld en afbeelding der ware liefde. Eene nog meer algemeene wijze om denzelfden zin weer te geven, is de af beeling eener duive, die vooral de liefde der geloovigen moet beteekenen. De duive alleen is op zichzelve' het zinnebeeld der zuivere, zachte en eenvoudige liefde. Meestal draagt zij bovendien den olijftak, een beeld van den vrede, dien Jesus kwam brengen. In 1878 (Zie Mess. du S. C. en Maandrozen) heeft Mr. de Rossi er het volgende nog bijgevoegd. Hij vond namelijk een breeden steen op de begraafplaats van Domitilla, waarop het Lam met het kruis, en de duif met den olijftak te zamen voorkomen, doch zoo, dat de duif verborgen is lusschen het hoofd en de borst van het Lam. Dat is, zegt M. de Rossi, het ware zinnebeeld van het 11. Hart j het helderst beeld der goddelijke lieide, die de christenziel met Jesus’ Hart vereenigt, uitgedrukt volgens de opvatting en het genie dezer eerste tijden des Christendoms. liet Hart van Jesus, als zoodanig, kwam nog niet te voorschijn; zijne liefde, de brandende liefde van dat goddelijk Hart moest toch reeds zijne ware afbeelding vinden. Eene dergelijke gedachte is uitgedrukt, waar men de dujven ziet naderen tot hel heilig Monogram (den zoeten Naam van Jesus), alsof zij daarin haar geestelijk voedsel zochten. Pikken zij aan druiven, dan is de zinspeling op de H. Eucharistie nog duidelijker. Weldra vindt men dezelfde duifjes op het Kruis rustend, altoos met dezelfde beteekenis : verlossing, danklaarheid, liefde. Na de zegepraal der Kerk, onder Constantijn, blijft de afbeelding van den Goeden Herder in gebruik. Alleen kan men opmerken, dat de figuren van het Lam, waaronder Hij insgelijks wordt voorgesteld, menigvuldiger worden. Het Lam zelf neemt eene heerschende houding aan. Staande, het hoofd verheven, boven op een berg, heeft het Lam de overwinning behaald. Later, als men ook zijne borst zal openen om er het bloed te doen uitvloeijen, zal daardoor zelf de werkdadige kracht van zijn offer nog sterker worden aangeduid. Een versierd en met vaan bekroond kruis zal de, overwinning doen gevoelen. Of de eerste geloovigen bij het zien dezer zwakke afbeeldingen aan de liefde Gods gedacht hebben, wie zal het betwijfelen ? En lang zal het ook niet duren eer het strenger bewijs voor den dag komt, dat zij niet alleen aan de liefde in ’t algemeen, maar ook wel degelijk aan die liefde dachten, die in Christus .lesus was, en die zij eenmaal ook door uilerlijke leekenen zouden trachten af te beelden en aanschouwelijk te maken. Mtiuudrozen 1882. 23 11. Na de zinnebeeldige voorstellingen van Jesus’ liefde komt weldra de voorstelling der 11. Zijde-wond te voorschijn. Het eerste tafereel der kruisiging, dat wij kennen, zegt M. Grimouard, dagteekenl uit de zesde eeuw, en wordt gevonden in het Syrische Evangelieboek der bibliothéek van Florence. Het is vooral opmerkenswaardig om het gewigt dat er gegeven wordt aan den dooi der lans. De soldaat, die hem toebragt, heet reeds daarop Longinus; zijn wapen dringt zóó diep door, dat het ijzer verdwijnt en verborgen blijft in de goddelijke Zijde. Yan dan af, vinden wij dan ook gedurig denzelfden Longinus (dikwijks met naam genoemd) aan de reglerzijde van Jesus op het Kruis. »Longinus, naar hetgeen wij er van weten kunnen, was geen gewoon soldaat, maar een ondergeschikt officier der wacht, die den Romeinschen gouverneur ten dienste stond en belast was zijn vonnissen uit te voeren. Meer dan eens is hij verward met den honderdman, die aan het hoofd dezer wacht stond, en die zelf een zoo gewigtig getuigenis voor de godheid des Zaligmakers aflegde, toen hij de wonderen zag, die Jesus’ dood vergezelden. Elders is hij echter goed van dezen te onderscheiden, ofschoon hij doorgaans een der eerste plaatsen aan Jesus’ reglerzijde inneemt. Wij hebben elders herinnerd, hoe deze standvastige plaatsing het meest algemeen aangenomen gevoelen bevestigd, dat Jesus in de regterzijde gewond is. 1) Behalve Longinus en den Honderdman vindt men dikwijls andere soldalen onder het Kruis afgebeeld, die, terwijl Longinus de Zijde van Jesus opent, den gestorvene door hunne eerbiedige houding, als den Zoon Gods er- 1) Maandrozen 1875, p. 240. kennen. Het is de vereering der Zijdewond, allengs helderder en krachtiger, ook door de afbeeldingen, bewezen. Omstreeks de IXde eeuw komt bij de historische personen eene andere symbolische figuur te voorschijn. Het is de voorstelling der IJ. Kerk, afgebeeld als een persoon die met alle zorg het uitvloeijend bloed uit Jesus’ Zijde in een kelk opvangt. Die groote zorgvuldigheid teekent de liefde des Christen; de kelk herinnert het 11. Offer des kruises met al zijn overvloed van Gods genaden op onze altaren hernieuwd. Elders ziet men wel het goddelijk bloed niet meer vloeijen, maar draagt de Kerk, die den Heer Jesus aanstaart, met alle godsvrucht de lans en de nagelen, die loch evenzeer op Jesus’ wonden en vooral op zijne geopende zijde wijzen. Wederom elders draagt de Kerk niet een kelk maar eene urne, waardoor de kostbaarheid van het 11. Bloed, daarin opgevangen, betuigd wordt. Op andere afbeeldingen neemt de 11. Maagd Maria de plaats der Kerk in. Nu eens staat zij daar met uitgestrekte armen, als om ons uit te noodigen den kostbaren schat in Jesus’ zijdewond te gaan zoeken; dan eens toont zij zelve zich bereid om het goddelijk bloed te vergaderen, en ons de verdiensten te doen toekomen, uit de zoete zijdewond van Jesus vloeijend. Eindelijk is somtijds alleen een kelk afgebeeld, om dezelfde waarheden voor te stellen en op de kracht van het goddelijk zoenbloed te wijzen. »Grootsch, zegt. derhalve teregt de Eerw. Heer Bougaud, is de wijze, waarop de oude schilders de door de Vaders aangaande Jesus’ zijde voorgestelde waarheden, hebben afgebeeld, als zij Jesus aan het Kruis genageld voorstellen. Zijne zijde is wijd geopend; er stroomt eene 23 * krachtige stroom bloed uit; en aan den voet des Kruises ziet men de Kerk staande en in de hand een kelk dragende, waarin het goddelijk bloed vloeit. Somtijds, om de eerste plaats nabij den stervenden Zaligmaker aan de 11. Maagd te laten, wordt de Kerk zittende aan den voet des Kruises afgebeeld, doch allijd zóó, dat zij de kelk naar de open zijde van Jesus keert. Doorgaans echter vertoont zij zich in staande houding, gekroond of met den nimbus versierd, met haar standaard in de hand. Verder op, op den achtergrond, weenen de 11. Maagd en de H. Joannes. Zij, zij weent niet; zij heft vurig en zoo hoog mogelijk, hare kelk naar boven, als om geen enkelen druppel van het kostbaar bloed, dat haar het leven schenkt, te verliezen Het is onmogelijk, voor hem die deze oude afbeeldselen niel bestudeerd heeft, de geestdrift te schetsen, waarmee de Kerk opziet naar deze lmrteiroiid, waaruit zij is voorlgekomen, zoo als Eva uil de zijde van Adam. Zoodanig was, eeuwen lang, de eerste en diepste blik der Christenen op de geopende zijde des Zaligmakers.” 1) Ja zoodanig was hij, en zoo innig is hij ook gebleven en blijft hij nog, al zijn er nu ook in den loop der eeuwen een aantal nieuwe afbeeldingen aan het licht gekomen, die het hart der geloovigen nog krachtiger tot de open zijde van Jesus en meer bepaald ook tot Zijn daaronder gewond goddelijk Harte trekken. Hoe wondervol verschijnt hier overigens reeds aanstonds de leiding en werking der goddelijke genade. De Goede Herder met zijn schaapje herinnert den mensch, die door God gezocht wordt en gezocht om aan zijn goddelijk Hart 1) Vit de la B. Marg. M. p. 161. gedrukt te worden. De 11. Zijdewond begint reeds als in de verte dat goddelijk Hart te toonen, en wijst de plaats aan, waarheen het afgedwaalde schaapje moet wederkeeren. Als gevolg mogen we verwachten, doch niet vooraleer de tijd zal gekomen zijn, dat het Hart zelf zal te voorschijn komen, om allen, zelfs de onwilligslen, tot dat Heiligdom der liefde te trekken. De beeldtenis der 11. Kerk kan natuurlijk op vele wijzen met de afbeelding der II Zijdewond in verband gebragt worden. Dat is ook geschied; onder anderen b. v. door de Kerk te plaatsen op een dier met vier hoofden, dat ons van zelf de vier 11. Evangelisten te binnen brengt. Verder, door de Kerk te stellen tegenover den Cherubijn die eenmaal het Paradijs bewaakte, en nu, bij den aanblik der Bruid van Jesus’ zijde, het vlammend zwaard in de schede steekt; of, zooals doorgaans, tegenover de Synagoge van het Oude Verbond, dat verdwijnt bij den dood van Jesus, en nu plaats maakt voor de onuitputtelijke genadestroomen, die juist uit Jesus’ zijde zijn toegcvloeid. En dit is nog alles niet. De schilder, gelijk de dichter, wordt allengs stouter. De wond van Jesus’ zijde schonk niet slechts bloed, zij gaf ook water; en dat water verbeeldde den 11. Doop, en die Doop wordt door de Kerk toegediend. Ja meer; de Kerk zelve is de H. Bruid, die uil Jesus’ open zijde, gelijk eenmaal Eva uit Adams zijde gevormd is. Zoo spreken de Vaders. Ook deze waarheid heeft men aangedurfd, en alzoo somtijds Eva uit Adam gevormd aan den voet des Kruises, de Kerk uit Jesus’ zijde gevormd op het Kruis, en dan nog wel levend en terstond een kind doopend afgebeeld. Hoe stouter in de Kunst, hoe leerzamer voor het hart. Wij zien er althans dit uit, dat geene waarheid, ons thans voorgehouden, door de oudheid vergeten is, en niet slechts de 11. Ew- charistie, maar ook het 11. Doopsel met Jesus’ zijdewond verbonden is. Welke gunsl ol welke genade kon er dan ook verder wezen, die niet van ouds, gelijk nu, aan Jesus’ Hart, aan Jesus zijdewond werd toegescUreven. . Tijdelijke en geestelijke gunsten in het algemeen ? Dan lette men op Longinus, die vaak wordt algebeeld met de hand aan de oogen, als door het bloed van Jesus’ wonde genezen, of geknield, met de lans in den arm, en in aanbidding, zelfs gemijterd, als om den loekomstigen bisschop-martelaar reeds in den soldaat onder het Kruis te voorspellen. De genade van een onbeperkt vertrouwen? Dan beschouwe men den eersten Adam aan de voeten van den Tweede op het Kruis, somtijds zelfs eenen kelk dragend, als om nog duidelijker op de 11. Zijdewond en de kracht van Jesus’ offer te wijzen, dat zijne zonde moet afboeten. De gevoelens van teedere liefde en smeeking? Zij spreken ons toe uit de menigvuldige Engelen, doorgaans met hemelschen eerbied het kostbaar bloed der 11. Zijdewond opvangend, en ons leerend wat wij zelven bij den aanblik van die goddelijke wonde te doen hebben. Wij zien het: de U. Zijdewond was toen, wat nu liet 11. Hart is, eene open Bron van alle genaden. Het 11. Hart, in zijn eigen vormen, mogt vóór zijn tijd niet zoo openlijk verschijnen, hel Hart van Jesus, als de Bron der genaden en zegeningen, werd desnietlegenstaande nooit vergeten. En wie weet, hoeveie vrome zielen, ook toen reeds zoo als latei’, tot het goddelijk Hart zelf hare loevlugt namen, en Het veel duidelijker, dan zij het afbeeldden, in haar hart vonden geteekend I Doch nist alleen hel tafereel der Kruisiging, ook de afneming van liet Kruis, en vooral de zoogenaamde Lamentatio's doen ons de devotie tot Jesus’ Zijdewond we- dervinden. In het bijzonder vinden wij die overduidelijk in de tafereelen, welke de inbalseming voorstellen. De persoon die den balsem aanbrengt is altijd Nicodemus; maar de plaats, waar hij die begint, of ten minste met de grootste zorg en den innigsten eerbied verrigt, is altoos de Zijdewond. »De liefde zelve is een zoete balsem, en het schijnt wel, dat men door deze voorstelling' juist dit heeft willen te kennen geven, dat de wonde van Jesus’ Zijde doordrong tot in het Hart, en dat men aan bet goddelijk slagtoffer liefde voor liefde heeft willen wedergeven.” Dit ten minste willen wij er gaarne in zien afgebeeld, dat de ziel der geloovigen door de zijdewond binnendrong, en, volgens de toen zeker reeds algemeener aangenomen beleekenis van het hart in ’l algemeen, door de Zijdewond ook de Hartewond wist te vinden. Het zoogenaamde eerste tijdvak der afbeeldingen komt zeer overeen met het eerste tijdvak der devotie. 1) Wal na Jesus' verrijzenis met Thomas is voorgevallen, weet een ieder. De schilders vooral konden dit niet vergeten. En hun Thomas, eerbiedig Jesus naderend, en, zooals bij Giotto, de band in Jesus’ Zijdewond leggende, hij leert ons in eens de breedte, de diepte, de innige beteekenis dier wonden, zoowel als derzelver wondervolle kracht en glorie. Dat ook de bevoorregte Magdalena, juist om Jesus’ woorden: »Raak mij niet aan," en de Discipelen van Emmaus, wegens »hun hart in hun boezem, brandende" met Jesus’ Zijdewoml in verband gebragt worden, kan niemand verwonderen. Het gebeurt overigens nog. Maar de oudere afbeeldingen betuigen sprekender, dat men 1) Zie b. v. den Catechismus van ’t 11. Hart. ook zonder het Hart af te beelden, het goddelijk Hart in Jesus’ boezem wist te vinden.” (Wordt, vervolgd.) PAUSELIJKE BREVE ter gunste van ’t Genootschap van Jesus’ //, Hart, genaamd der 33. Den 16 Junij 11., feest van bet 11. Hart van Jesus, is aan het Genootschap der 83 eene uitstekende gunst te beurt gevallen. liet heeft namelijk Z. 11. Leo XIII behaagd, den Bestuurder der Iloofdafdeeling Amsterdam de bevoegdheid te verleenen, om de onderafdeelingen in de Bisdommen van s Bosch en Breda kanoniek opgerigt, te aggi egeeren en daaraan dezelfde geestelijke gunsten en aflaten meê te deelen, welke de Amslerdamsche Hoofdafdeeling en de hiermede kanoniek verbondene afdeeling in het Diocees van Haarlem genieten. Wij laten den tekst der Pauselijke oorkonde, voorzien van het visum der Doorluchtige Kerkvoogden van ’s Bosch en Breda hier in haar geheel volgen. Leo PP. XIII. Ad perpetuam rei memoriam. Piam a SS“o Corde Jesu Associationem, AmsLelodami in aede Si Ignatii Loyolaei Clericorum Regularium Societatis Jesu institutum atque in manipulos irium et triginta personarum distributam, pluribus gratiis spiritualibus Indulgentiisque a Decessore Nostro sa. mem. Pio IX ditatam, nedum in Ilarlemensi Dioecesi suscepisse incrementa, sed ad majorem Dei gloriam et anima- rum salutem per alias quoque regiones propagatam esse Nobis esl renuntiatum. Quo aulem erectae extra Ilarlemensern Dioecesim Associaliones, spiritualibus favoribus et IndulgenLiis, quibus Amstelodamensis Associalio praedicta gaudet, frui possint, a dilecto fdio A. Verweerd, Societatis Jesus Presbytero, Woderatore delegato Amstelodamensis Associalionis supplicatur Nobis, ut illas eidem Associationi aggregandi facultatem impertiri de indulgentia Noslra velimus. llujusmodi precibus annuere et peculiari benevolentia prosequi omnes et singulos, quibus hae Litterae favent, volentes, et a quibusvis excommunicationis et inlerdicli, aliisque ecclesiasticis sententiis, censuris et poenis, quovis modo vel quavis de causa lalis, si quas forle incurrerint, bujus tantum rei gratia absolventes, et absolulos fore censentes, Apostoliea Auetoritate Nosli'a, barurn Litterarum vi, Moderatori pro tempore Amstelodamensis Associalionis a SS“° Corde Jesu ad S; Ignatii Loyolaei lacultatem perpetuum in modum facimus, qua ejusdem norninis alque instituti Associationes tum in Buscoducensi, turn in Bredana Dioecesi canonice erectas, servalis servandis, memoratae Associationi aggregare et cum iisdem omnes et singulas gratias spirituales et Indulgenties, eidem Associationi Amstelodamensi Decessoris Nostri Litteris concessas, quae tarnen communicabiles sint, communicare libere liciteque possit et valeat. Decernentes bas Litteras Nostras firmas, validas et efficaces existere et fore suosque plenarios et integros effectus sortiri et oblinere diclisque in omnibus et per omnia plenissime sufragari, sieque per quoscumque Judices ordinarios et delegalos, etiam caussarum Palatii Apostolici auditores ac S. Ecclesiae Romanae Cardinales, etiam de latere Legatos, ac Sedis Apostolicae Nuncios et alios quoslibet, quacumque praeeminentia et potestate fungentes et functuros, sublata eis et eorum cuilibet, quavis aliter ju- dicandi et interpretandi facultate et auctoritate, judicari et definiri debere ac irritum et inane, si secus super bis a quoquam quavis auctoritate scienler vel ignoranter contigerit atlentari. In conlrarium facientibus non obstantibus quibuscunque. Datum Romae apud S. Pelrum subannulo Piscatoris die XVI Junii MDCCCLXXXII. Ponlificatus Nostri Anno Quinto. Th. Card. MERTEL. Vidimus et approbavimus Buseoduci die 28 Junii 1882 Episcopus Buscoducensis f A. GODSCHALK. Vidimus et approbavimus Rredae die i Julii 1882 Episcopus Bredanus t A. VAN BEEK. BRIEF VA H DEN E. P. BLAf{ C A. Graaff.Reinet, April 1882. R. in Cto Pater! P. C. Het is waarlijk meer dan tijd dat ik UEW. een teeken van leven geef. Hoe lang is het nu geleden, dat ik ü mijnen laatsten brief schreef. Ik weet het inderdaad niet en UEw. misschien ook niet. Alleen weet ik dat het zeer lang is. Ik behoef U echter niet te zeggen, hoop ik, dat het geenszins het gevolg is geweest van geen goeden wil of iels dergelijks; maar alleen omdat ik dikwijls nu door het een, dan door het ander verhinderd werd, en dus genoodzaakt was uit te stellen. Ik heb nog al verschillende dingen moeten uitstellen, onder anderen, mijn eigen retraite (van gepas- seerd jaar), welke ik eerst in ’t begin van Maart dezes jaars gedaan heb. Misschien zult UEW. het niet zeer mooi vinden, maar wat kon ik er aan doen? liet is niet anders. De redenen van dat alles zullen U langzamerhand duidelijk worden. Voorloopig geel ik U maar het feit, dat toch zeker is, als verontschuldiging voor mijn lang stilzwijgen. Ik weet wel dat UEW. nog altijd het een of onder wenscht te vernemen over mijn reisje van verleden jaar langs de Oostkust van Afrika, doch zulk een reis biedt eigenlijk niet veel interessants aan; het voornaamste is de moeilijkheid om verder te gaan, als ge ergens zijt aangekomen. Om U plaisier te doen ga ik U dan iets over die reis en mijn verblijf te Inhambane mededeelen. Ik verliet Algoa-bay op de stoomboot Asiatic den 24 Februari 1881, tegen den avond, in gezelschap van P. Engels, een duitscher, die mij als compagnon was gegeven voor de reis naar Umsila-land. Op deze eerste reis niets bijzonders ; van de zeeziekte zal ik niet spreken; het zij U genoeg te welen, dat ik ze altijd gehad heb, dal hatelijk ding! uitgenomen toen ik op mijne terugreis naar de kolonie, tusschen Port-Natal en Algoa-bay in zee viel en natuurlijk onverwachts gedwongen werd, een zeebad te nemen. Alleen gedurende die reis, bleef ik van die akelige zeeziekte verschoond. Misschien is zulk een bad een radikaal middel tegen die ziekte, het kan best zijn, ik zal echter oppassen niemand dit middeltje te recommanderen. Zondag den 27sten, tegen den middag, kwamen wij te Port-Natal aan, slapten aan wal en gingen naar Durham, een half uur van de haven, waar de EE. PP. Oblaten hunne residentie hebben, en waar wij door P. Gedurende dien tijd genolen wij de gulste en hartelijkste gastvrijheid bij die goede Paters, die ons overal waar zij gevestigd zijn, met de grootste vriendelijkheid en edelmoedigheid als echte, liefdevolle broeders, ontvangen en behandelen. In Durham gaf ik ook eens eene instructie aan de Fransche Zusters die daar werkzaam zijn en op een Zondag preekte ik ’s morgens in de Kerk voor de fransche Gemeente die eiken Zondag a part een dienst hebben. Deze fransche Gemeente bestaat voornamelijk uil Mauritianen, meestal brave menschen en zij is talrijk genoeg om er een afzonderlijken dienst voor te houden ; ik hoop dus dat mijne fransche preek eenig nut zal gedaan hebben. Den volgenden Zondag was ik ook bezig te Pieter-Maritzburg, niet ver van Durham, waar de lïisschop van Nalal resideert. Monseigneur Jolivet is een fransche Oblaat, waarlijk een charmant en eerbiedwaardig man. Donderdag na mijne aankomst te Natal, was ik naar Mgr. toegegaan om Zaterdagmorgen naar Durhüm te kunnen lerugkeeren ; doch Mgr. verzocht me, om Zaterdag in plaats van naar Durham te gaan, eene instructie te geven aan de Zusters aldaar en Zondag onder de hoogmis voor hel volk in de Kerk te preken. UEVV. begrijpt dat ik aan dit vriéndelijk verzoek van Mgr. geen weerstand kon bieden. Daar werd ik als een hollander erkend en raad eens hoe? Onder mijne preek ontviel mij in plaats van het Engelsche woord particularly, het hollandsche woord bijzonder. Ik veranderde hel wel zoodra het uit den mond was, maar men had het toch gehoord en dat was genoeg. Na de preek kwam iemand die het hollandsch verstond, bij Monseigneur, en zeide: dat moet zeker een hollandsche Pater zijn, anders zou dat woord bijzonder niet zoo natuurlijk uit zijn mond gekomen zijn. Nu, Gij weet wel dat die man het toch mis had; want al ben ik zoo iels van dien aard, het is echter maar half. Den 13den Maart na den middag verlieten wij Port Natal op de stoomboot der Union-Company, Natal genaamd. De gewone tol aan de zee moest ik weder betalen; die akelige zeeziekte ! doch kwam behouden den 15,1 en tegen 12 ure in de Delagoa-baai, voor het Porlugeesche stadje Laurengo-Marques Terstond begaf ik mij naar den Gouverneur, die gelukkig wat fransch verstond, daar ik niets van bet Porlugeesch ken. Ilij ontving mij heel vriéndelijk en gaf mij, na wat gepraat te hebben, een soldaat mede, die mij naar den Pater Yigario, den pastoor, moest geleiden. Deze was een Indiaansche priester, geboortig van Goa, en Domingo de Souza genaamd, niet geheel zwart maar ook niet heel blank. Hij ontving ons zeer vriendelijk, doch was in de onmogelijkheid ons te kunnen logeren, om de eenvoudige rede dat hij zelf voorloopig, en dit voorloopig had reeds lang geduurd en zou nog langer duren geen huis had en evenmin eene Kerk. Daar is buiten het stadje een soort van barak, die gebouwd was om als werkplaats te dienen voor den spoorweg die toen geprojecteerd was en nu voorloopig in duigen is gevallen, tusschen Lorengo Marqués en Pretoria. Van die barak heeft men een gedeelte afgenomen en daarvan 2 kamers gemaakt, eene voor kerk en eene voor pastorie. Het is miserabel, zult U zeggen. Ach, beste Pater, dat is nog niets. Ik heb in mijn zwervend leven grootcr miseries bijgewoond dan deze. Een kerkje is daar in aanbouw; het is sinds jaren in aanbouw en God weet, maar geen mensch, hoelang het nog zal aanloopen, alvorens het zijne voltooiing erlangen zal. Doch helaas' Wanneer het eindelijk klaar zal zijn, voor wie zal het moeten dienen ? Dat is nu de grootste en de ware miserie, de grootste die ik van mijn leven gezien heb en waarvan ik liever niet zal spreken. Arm Portugal! Wat zal het voor zijne koloniën schrikkelijk moeten boeten, vooral wat het katholiek leven aangaat! liet was nu de kunst om een onderkomen voor ons te vinden hotels en dergelijke dingen bestaan daar in ’t geheel niet. Wij werden door den Pater bij iemand gebracht die een kleinen winkel had en er tevens een zoogenaamd koffijhuis en biljart op nahield, hoewel wij nimmer, zoover wij zien konden, niemand daar iets hebben zien gebruiken of biljart spelen. Den 248ttu Maart, vroeg in den morgen, mogten wij dat zoo confortable verblijf vaarwel zeggen en den volgenden dag tegen 3 ure, waren wij in de schoone baai van Inhambane. Het stadje heeft van de baai gezien, een veel schooner aanzien dan Lorenco-Marques Een van de dingen die mij vooral troffen, waren de schoone, hooge cocos-boomen, die zich in ’t midden van andere boomen aan den eenen kant van de baai rondom de stad statig verheffen. Ook in Inhambane is geen schaduw van hotels of iets dergelijks te ontdekken. Voorloopig logeerden wij : ik bij een Pool, die agent was van een Engelsch handelshuis ; en mijn compagnon bij twee goede Zwitsers, agenten in eene Fransche factorie. Den volgenden dag maakte ik kennis met drie Hollanders, agenten der Handelmaatschappij Mozambique, door wie ik heel vriendelijk en gul ontvangen en behandeld werd, zoolang ik in lnhambane verbleef. Door tusschenkomst van een dier heeren, den heer Schippers, die aan ’l hoofd staat van die factorie, kreeg ik een huisje dat leeg stond ter onzer dispositie, hetgeen wij onmiddellijk betrokken. In den beginne lieten wij door een paar zwarten het eten voor ons gereed maken, hetgeen in ons huisje plaats had ; later echter maakte ik gemakshalve een arrangement met den Pater, en zoo werd ons het eten dagelijks, hoewel niet altijd even warm, aan huis gebracht naar ’s lands gebruik ; ’s morgens ten 9, 'lO of 11 ure en soms later het ontbijt en dan, laat in den namiddag, 5, 6 ure of later, het diner. Het duurde niet lang of ik werd min of meer ongesteld ; ik geloof niet dat ik eigenlijk de koorts kreeg, maar was wel koortsachlig; binnen een paar dagen was echler alles weer in orde. Niet zoo met mijn compagnon. Kort na mij werd hij ook ongesteld, en kwam er niet zoo gemakkelijk af als ik. Ik had met den gouverneur van Inhambane alles gearrangeerd voor onze reis naar Umsila. Hij verschafte ons een twintigtal zwarten als dragers, natuurlijk tegen betaling, en gal ons gratis, als gids een soldaat, ook een inboorling, die, naar de gouverneur mij zeide, de reis naar Umsila meermalen gemaakt had. Het werd bepaald, dat wij den 18llen April de reis naar de binnenlanden zouden aanvaarden. Nu moet UEYV. De dragers kwamen dan lang vóór den bepaalden lijd, ik moest hun dus verklaren dat ik in die onzekerheid met kon betalen en dit werd dan ook natuurlijk gevonden. Ik zou later aan den gouverneur laten weten, wanneer wij in slaat zouden zijn om op reis te gaan, en zoo werd de zaak onbepaald uilgesteld. Inlusschen werd I. Engels in t geheel niet beter. Dooi’ tusschenkomst van den Heer Fonseca, apotheker van bet hospitaal en tevens Diiecteur daarvan en de eenige dokter van Inhambane, verkregen wij twee kamers in bet hospitaal, dat vlak aan de zee en dus veel beter gelegen is dan bet buis wat wij tot nu toe bewoonden en waar ook in alle gevalle de zieke veel beter kon worden opgepast. Den 15d«n April verhuisden wij dus naar ’t hospitaal en maakte ik met den Apotheker een arrangement om bij hem in de kost te zijn; eerst alleen; en later met mijn compagnon, wanneer die hersteld zoude zijn. De apotheker woont op het terrein van ’t hospitaal, maar in een ander huis. Alvorens het oude huis te verlaten, had ik van den. Pater eene invitatie gekregen om op Goede Vrijdag en op Paaschdag te preêken. ZEYV. was door anderen ten dien einde naar mij gestuurd. Ik maakte de natuurlijke objectie, dat ik niet wist in welke taal ik hel zou kunnen doen, wijl ik het Portugeesch nog niet zoo machtig was. Ik ontving ten antwoord, dat er velen waren, die wel geen Fransch konden spreken, maar het toch genoegzaam verstonden, en men verlangde het Fransch. Ik nam het aan, des te meer, omdat ik daarin eene goede gelegenheid meende te zien om hun verschillende waarheden van onzen heiligen godsdienst in ’t geheugen le brengen, die zij glad /ergeten hadden. Want, helaas! Hoe vele dingen zijn daar niet afgeschaft ? Het bijwonen der H. Mis is alleen voor de soldaten; die zijn daartoe verplicht en bestond die verplichting niet, men zag den soldaat ook niet; want als de Pater niet op zijn tijd komt, wat ongelukkig in den regel is, dan dadelijk rechtsomkeer naar de kazerne terug. Biechten en communiceeren, daar is al lang geen spraak meer van; het Allerheiligste wordt in die streken nergens in de Kerken bewaard enz. enz. enz. UEW. begrijpt dus wel wal bij dit alles op den achtergrond staat, of zoo gij wilt op den voorgrond. Zoo als gezegd is, ik preekte op Goeden Vrijdag, ’s avonds na de Processie en op Paaschdag na de Mis te hebben gezongen. Dat ik hun de waarheid niet ontveinsde noch verbloemde, kan ik U gerust verzekeren. Sommige onder hen, die mij verstonden, schudden wel Maandrozen 1882. 24 eens het hoofd als om te zeggen, dal was raak. Maar daar bleef het bij Ik geloof dat ik hierover meer dan genoeg gezegd heb, keeren wij dan lot ons zelven terug. Ziende dat het voor langen tijd onmogelijk zijn zoude om de reis te aanvaarden, besloot ik een brief naar de Onzen van Umsila te zenden; ik wilde tevens eenige kisten met provisiën naar hen sturen, maar dacht dat hel al te gevaarlijk wezen zou. Alleen aan de zwarten overgelaten, bestond er groote kans, dat er van de kisten niet veel zoude terecht komen, ik verzond dus enkel den brief. Den April werden door den Heer Laforie, kapileinmajoor van ’t Portugeesch gouvernement vier inboorlingen gelast mijn brief naar Umsila’s kraal over te brengen. Den 24*ten arriveerde van de stoomboot Assyria en hoorde ik toevallig van een der hollandsche passagiers, die aan boord was geweest, dat de Paters Heep en Gabriël met Broeder Dowling daarop waren, op weg naar Quilimane. Ik ging hen terstond aan boord bezoeken en bleef tot aan ’t vertrek der boot. UEW. weet wel, dat reeds twee van hen overleden zijn ? 1) Omtrent dezen tijd hoorde ik de eerste biecht in het Portugeesch van de echtgenoote des apothekers, waarbij ik in de kost was. Deze vrouw was in gezegende omstandigheden, die haar op het laatst in levensgevaar brachten, zoodat men het raadzaam vondt, haar de laatste lI.H. Sacramenten toe te dienen. Ik hoorde ’s avonds hare biecht en den volgenden morgen onder de 11. Mis, die ik in een aangrenzend vertrek las, gaf ik haar het Viaticum. Den volgenden nacht werd de familie van mijnen apotheker met tw'ee meisjes vermeerderd, doch niet voor langen tijd. Zij werden daags daarna door 1) Alleen van P. Heep is ons de dood bekend. mij gedoopt en den nacht daarop was het getal der hemelingen met twee vermeerderd. Die twee Engeltjes zullen ook zeker mij niet vergeten; de lijkjes werden met groote plechtigheid door mij bijgezet. Intusschen ging het met mijn compagnon alles behalve beter, maar altijd slechter en slechter; hij begon veel te ijlen. Zijn toestand werd echter nog niet gevaarlijk geacht, het was waarlijk een rechte sukkelpartij. Den 3'len Mei was ik weer niet wel en bega! mij ’s avonds vroeg te bed. Nauwlijks echter in de rust of men kwam mij roepen; mijn compagnon, zeide men mij, begon zoo raar te doen. Ik ging terstond, en nu begon de apotheker, niet als zoodanig, maar qua dokter, het hoofd te schudden en zeide dat het gevaarlijk begon te worden. Onmiddellijk gaf ik toen den zieke het laatste Oliesel, en den volgenden morgen las ik de H. Mis op zijn kamer, waaronder ik hem het Viaticum toediende. Intusschen verklaarde men mij dat, ook in het geval hij mocht herstellen, het voor hem onmogelijk zou zijn om de reis voort te zetten. Het beste wat ik doen kon, was dus P. Engels zoodra mogelijk naar de Kaapkolonie terug te zenden. Hij bleef eenigen tijd in dienzelfden toestand en begon toen langzamerhand te beteren. De maandelijksche stoomboot uit het Noorden arriveerde den '14den of 15den Mei, en daar P. Engels toen tamelijk hersteld en in staat was om vervoerd te worden, maakte ik er gebruik van om ZEW. naar Lorenco-Marques te zenden, waar hij dan de gelegenheid zou moeten afwachten om de reis naar Grahamstown verder voort te zetten. Nu bleef ik alleen in Inhambane, de terugkomst afwachtende van de naar Umsila gezondene boden. Na het vertrek van P. Engels verliet ik het hospitaal en ging bij 2 Portugeesche officieren wonen, die ook bij den apotheker Fonseca, in de kost en dus mijne lafelgenooten reeds waren. Een maand daarna werd 24* een van die 2 officieren naar Mozambique beroepen, en bleef ik alleen met den anderen, Rebello genaamd, een heel bedaard mensch, met wien ik nu in correspondentie gebleven ben. Mijne voorname bezigheid daar, was natuurlijk, om Portugeesch te leeren, want andere talen kwamen mij daar weinig te pas. Het deed mij goed, dat ik bijna altijd met menschen omgaande, die niet anders dan Portugeesch kenden, in de noodzakelijkheid was om die taal te spreken. Terwijl ik met dezen brief bezig was, ontving P. van Wersch uw laatste schrijven. ZEW. heeft mij uitdrukkelijk verzocht UEW. dank te zeggen en ik ben zoo vrij de mijne hierbij te voegen. Ik heb nu reeds twee bezendingen van UEW. ontvangen. I°. De twee kisten van gepasseerd jaar; alles was uitmuntend en zal nu reeds in Tati zijn, daar P. Depelchin, die hier geweest is, het mede heeft genomen. 2°- de kist aan ’t adres van den Heer Williams naar Londen gestuurd. De inhoud is kostelijk; alleen het Hollandsch komt hier weinig te pas. Engelsche boekjes oi prentjes -.zouden mij hier goed te stade komen. Wees intusschen zoo goed, allen, die voor deze bezendingen hebben bijgedragen, mijn hartelijkslen dank te betuigen en zeg hun dat ik op den eersten dag der novene van ’t Allerheiligst Hart (dit jaar) de H. Mis voor allen aan God zal opdragen, opdat het H. Hart hen met zijne beste zegeningen moge overladen voor al den ijver en edelmoedige offervaardigheid, die zij voor deze missie loonen. Mijne beste groeten aan allen s. v. p. in de Tongersche straat en verder, UEW. weet het wel. In vereeniging met de Hll. Harten, enz. S. BLANCA S. J. Apost. Miss. P. S. Vele groeten van P. v. Wersch. BERI G T E l 1. Uit Amby wordt gemeld : //De schoone maand Junij, aan de vereering van het H. Hart van Jesus gewijd, is wederom verstreken, maar niet zonder een aangenaam en godvruchtig aandenken, zeker in onze Parochie, na te laten. De fraaije nieuwe kerk was prachtig versierd, de beloften door den godd. Zaligmaker aan zijne vereerders gedaan, op sierlijke tabellen aan de muren der kerk opgehangen; het beeld van Jesus’ H. Hart, als op een berg van schoone levende en andere bloemen geplaatst; het beeld van Maria’s Hart eveneens keurig versierd, als om ons te herinneren, dat wij immer door Maria tot Jesus willen gaan. De H. Communiën waren menigvuldig, terwijl wij ook dit jaar begonnen zijn, op de Vrijdagen des avonds na den afloop der werkzaamheden, het lof te houden, dat door vele Parochianen ijverig werd bijgewoond, terwijl de kinderen begeleid door het zangkoor den lof van Jesus’ Harte zongen. Honderden kaarsen waren bijgebragt om der plegtigheid meer luister bij te zetten, en dit niet alleen door de meer gegoede Parochianen, maar ook door velen, minder met aardsche goederen gezegend. Een prachtig geschenk, twee bronzen vergulde candelabres vóór het beeld van Jesus’ Hart geplaatst, deed de versiering nog meer uitschitteren. Geve nu de goede God, dat de schoone devotie tot het H. Hart van Jesus, door de voorbede van Haar, die de sleuteldlaagster van dat Hart genoemd wordt, bij voortduring in onze Parochie moge bloeijen! De eerste Vrijdagen worden, Gode zij dank, door talrijke communiën gevierd, en niet minder de daaropvolgende Zondagen door diegenen, die, zoo als op het platte land plaats heeft, in de week door veelvuldige bezigheden verhinderd zijn. Onze Parochie wordt dan ook bij deze gelegenheid beleefdelijk in de gebeden aller medebroeders en zusters van de Broederschap van het H. Hart en hot Apostolaat des gebeds aanbevolen, gelijk ook wij tot de algemeene en bijzondere intenties medebidden. Misschien kan het zijn nut hebben, en tot aanbeveling voor andere plaatsen dienen, dat wij melden, hoe hier reeds twee stichtingen tot stand gekomen zijn : eene plegtige Hoogmis ten eeuwigen dage, te houden ter eere van het 11. Hart van Jesus op al de eerste Vrijdagen der Maanden, en dan eene plegtige Hoogmis, voor altijd te houden, op den Feestdag van het 11. Hart De stichteres der eerste fundatie (Mej. E. H. J.) is reeds overleden en heeft, naar we hopen, het loon van Jesus’ Hart reeds ontvangen ; die der tweede ijvert immer voort voor de heilrijke en zoete devotie. De goede God geve der eerste de eeuwige rust aan zijn glorievol Hart; aan de tweede hetgeen zij ’t vurigst mag verlangen voor tijd en eeuwigheid. 