None
overwegende dat duurzame ontwikkeling een fundamentele doelstelling van de Europese Unie is; overwegende dat de sociale markteconomie gebaseerd is op twee elkaar aanvullende pijlers, namelijk de handhaving van mededinging en krachtige maatregelen op het gebied van sociaal beleid, die tot de totstandbrenging van volledige werkgelegenheid en sociale vooruitgang moeten leiden; overwegende dat duurzame ontwikkeling op drie pijlers berust, te weten de economische pijler, de sociale pijler en de ecologische pijler; overwegende dat duurzame ontwikkeling onder meer is gebaseerd op volledige werkgelegenheid en sociale vooruitgang; overwegende dat dit een van de fundamentele doelstellingen van de Europese Unie is, zoals vastgelegd in artikel 3, lid 3, VEU; overwegende dat economische en ecologische duurzaamheid tot nu toe prioriteit hebben gekregen;










B.
overwegende dat Europa voor nieuwe uitdagingen staat, zoals groeiende ongelijkheid tussen generaties, afnemende maatschappelijke, gezondheidsgerelateerde, economische en ecologische kansen en middelen, territoriale ongelijkheden en ongelijke toegang tot fundamentele sociale en gezondheidszorgvoorzieningen, werkgelegenheid, zakelijke kansen en sociale infrastructuur; overwegende dat het terugdringen van ongelijkheden een gedeelde verantwoordelijkheid is van de EU en de lidstaten; overwegende dat ongelijkheden (qua inkomen en qua kansen) in de meeste lidstaten sinds de economische crisis van 2008 zijn toegenomen, wat zowel de duurzaamheid als de inclusiviteit van groei en sociale cohesie bemoeilijkt, en dat het streven naar het behalen van de EU-streefdoelen voor 2020 in deze context moeilijk is gebleken;










C.
 overwegende dat er in Europa en in de hele wereld een sterke en reële behoefte bestaat aan een rechtvaardige transitie naar een duurzame winning van grondstoffen, minder CO2-uitstoot en een hoge mate van milieubescherming, teneinde de middelen van bestaan, veiligheid, gezondheid en welvaart van toekomstige generaties te beschermen; overwegende dat de transitie naar een stabiele en duurzame groene, milieuvriendelijke economie en sociale dimensie samenwerking tussen publieke en private actoren vereist en gepaard moet gaan met een proces van herindustrialisatie, modernisering van de industriële basis en versterking van de interne markt; overwegende dat de groene, de digitale en de demografische transitie de Europese regio’s, sectoren, werknemers en bevolkingsgroepen op verschillende manieren treffen en dat deze transities aanzienlijke omscholing en een herverdeling van arbeid vereisen om het verloren gaan van banen in de getroffen sectoren te verhinderen;










D.
overwegende dat de Europese regio’s met de grootste nood aan een duurzame transitie over het algemeen ook regio’s zijn waar veel armoede en exclusie bestaat; overwegende dat voor een snel herstel beslissende maatregelen en investeringen noodzakelijk zijn die gericht moeten zijn op de verzachting van de economische en sociale gevolgen van de pandemie, die de economische activiteit moeten heropstarten, duurzame ontwikkeling, de groene transitie en de digitalisering moeten bevorderen en die de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten moeten toepassen om tot effectievere en sterkere welvaartsstaten te komen; overwegende dat een internationaal competitief Europa moet stoelen op een sterk sociaal Europa, zodat de weg wordt geëffend voor duurzame groei, hoogwaardige banen en robuuste socialezekerheidsstelsels voor iedereen;










E.
 overwegende dat onderzoek van Eurofound de complexiteit van de sociale dimensie in de Europese Unie aantoont en dat in dit onderzoek wordt voorgesteld het sociaal scorebord bij de Europese pijler van sociale rechten aan te vullen met extra indicatoren voor de kwaliteit van banen, sociale rechtvaardigheid, gelijke kansen, degelijke socialezekerheidsstelsels en eerlijke mobiliteit;










F.
overwegende dat de Europa 2020-strategie in 2010 werd gelanceerd ter bevordering van slimme, duurzame en inclusieve groei; overwegende dat duurzaamheid en inclusiviteit voorrang hadden moeten krijgen boven groei bij de tenuitvoerlegging van de Lissabon-strategie;










G.
overwegende dat de Unie en de lidstaten zich, indachtig sociale grondrechten zoals onder meer vastgelegd in het op 18 oktober 1961 te Turijn ondertekend Europees Sociaal Handvest en in het Gemeenschapshandvest van de sociale grondrechten van de werkenden van 1989, overeenkomstig artikel 151 van het VWEU de volgende doelen stellen: bevordering van de werkgelegenheid, gestage verbetering van levensomstandigheden en arbeidsvoorwaarden met het oog op harmonisering hiervan, adequate sociale bescherming, sociale dialoog, ontwikkeling van menselijke hulpbronnen met het oog op een permanent hoog werkgelegenheidsniveau, en bestrijding van uitsluiting; overwegende dat initiatieven die voortkomen uit de Europese pijler van sociale rechten een gedeelde verantwoordelijkheid vormen van de EU en de lidstaten, die verschillende socialezekerheidsstelsels en -gebruiken bezitten; overwegende dat dergelijke initiatieven bijgevolg de nationale systemen voor collectieve onderhandelingen moeten beschermen en een hoger beschermingsniveau moeten bieden; overwegende dat de grondrechten en de beginselen van evenredigheid, rechtszekerheid, gelijkheid voor de wet en subsidiariteit algemene beginselen van het EU-recht vormen en bijgevolg moeten worden geëerbiedigd;










H.
overwegende dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in economische en politieke leidinggevende functies waar wordt beslist over de beleidsreacties op COVID-19; overwegende dat vrouwen meer bij de besluitvorming moeten worden betrokken zodat zij hun standpunten, kennis en ervaring kunnen aandragen, hetgeen zou leiden tot betere beleidsresultaten;










I.
 overwegende dat socialezekerheidsstelsels bijdragen tot de garantie van een fatsoenlijke levensstandaard; overwegende dat deze stelsels sociale zekerheid, gezondheidszorg, onderwijs, huisvesting, werkgelegenheid, justitie en sociale diensten voor benadeelde groepen omvatten en een sleutelrol spelen bij de verwezenlijking van sociaal duurzame ontwikkeling, de bevordering van gelijkheid en sociale rechtvaardigheid en de waarborging van het recht op sociale bescherming dat is verankerd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (1948); overwegende dat beleidsmaatregelen in verband met sociale bescherming cruciale onderdelen vormen van nationale ontwikkelingsstrategieën voor het terugdringen van armoede en kwetsbaarheid tijdens de levenscyclus en voor de ondersteuning van inclusieve en duurzame groei;










J.
overwegende dat sociale dialoog en collectieve onderhandelingen essentiële instrumenten zijn voor de vaststelling van billijke lonen en arbeidsomstandigheden door werkgevers en vakbonden, en dat krachtige systemen voor collectieve onderhandelingen de veerkracht van de lidstaten in tijden van economische crises vergroten; overwegende dat samenlevingen met een sterk systeem voor collectieve onderhandelingen vaak meer welvaart en gelijkheid kennen; overwegende dat het recht op collectieve onderhandelingen een kwestie is die alle Europese werknemers aangaat en die cruciale gevolgen kan hebben voor de democratie en de rechtsstaat, met inbegrip van de eerbiediging van fundamentele sociale rechten; overwegende dat collectieve onderhandeling een Europees grondrecht is en dat de EU-instellingen krachtens artikel 28 van het Handvest van de grondrechten verplicht zijn dit grondrecht te eerbiedigen; overwegende, in dit verband, dat beleidsmaatregelen die collectieve onderhandelingen en de positie van werknemers in stelsels voor loonvorming eerbiedigen, bevorderen en versterken een cruciale rol vervullen bij de totstandkoming van hoogwaardige arbeidsvoorwaarden;










K.
 overwegende dat collectieve onderhandeling een sleutelinstrument vormt voor het bevorderen van de arbeidsrechten; overwegende dat uit gegevens van de OESO blijkt dat zowel het aantal vakbonden als het aantal collectieve onderhandelingen de afgelopen tientallen jaren aanzienlijk gedaald zijn; overwegende dat het aantal collectieve onderhandelingen in 22 van de 27 sinds 2000 gestaag daalt; overwegende dat de kwaliteit van het werk en van de werkomgeving gemiddeld hoger is in landen met goed georganiseerde sociale partners en veel collectieve overeenkomsten; overwegende dat collectieve onderhandelingen de arbeidsmarkt ten goede komen, mits breed en goed gecoördineerd toegepast;










L.
overwegende dat collectieve onderhandelingen volgens Eurofound onder druk staan en dat de recessie van 2008, ook volgens Eurofound, tot een decentralisatie van collectieve onderhandelingen heeft geleid; overwegende dat naar schatting een op de zes werknemers in de EU onder een collectieve loonovereenkomst valt, maar dat het lastig is betrouwbare en gedetailleerde gegevens te verkrijgen over collectieve onderhandelingen en collectieve overeenkomsten in de hele EU; overwegende dat het gemiddelde vakbondslidmaatschap in de Europese Unie volgens gegevens van het Europees Vakbondsinstituut (EVI) rond de 23 % ligt en varieert van 74 % tot slechts 8 %, met grote onderlinge verschillen tussen de lidstaten; overwegende dat ook het lidmaatschap van werkgeversorganisaties en de omvang van de markten die zij vertegenwoordigen, sterk uiteenlopen;










M.
overwegende dat sociale investeringen inhouden dat er in mensen wordt geïnvesteerd teneinde hun levensomstandigheden te verbeteren; overwegende dat de belangrijkste beleidsterreinen voor sociale investering sociale zekerheid, gezondheidszorg, langdurige zorg, onderwijs, huisvesting, werkgelegenheid, justitie en sociale diensten voor benadeelde groepen omvatten; overwegende dat een doortimmerd sociaal beleid een grote bijdrage kan leveren tot duurzame ontwikkeling en groei, alsook tot de bescherming van mensen tegen armoede, en als economische stabilisator kan fungeren;










N.
 overwegende dat wordt voorspeld dat een van de gevolgen van de COVID-19-pandemie een toename van de armoede zal zijn; overwegende dat vrouwen, jongeren, ouderen, mensen met een handicap en grote gezinnen meer gevaar lopen om hierdoor te worden getroffen, en overwegende dat het aantal eenpersoonshuishoudens en alleenwonende ouderen toeneemt; overwegende dat eenpersoonshuishoudens een groter risico op armoede en sociale uitsluiting lopen en dat met name alleenwonende oudere vrouwen een hoger risico op armoede lopen dan alleenwonende oudere mannen; overwegende dat eenoudergezinnen een hoog risico op armoede en achterstand lopen en moeite hebben om rond te komen omdat ze van één inkomen moeten leven en minder vaak een baan hebben; overwegende dat een toenemend aantal jonge volwassenen inmiddels een beroep moeten doen op hun ouders om niet tot armoede te vervallen, en overwegende dat 29 % van alle huishoudens die drie generaties omvatten, risico op armoede loopt en 13 % een grote achterstand heeft;










O.
overwegende dat genderdiscriminatie thuis en op de arbeidsmarkt kan leiden tot een ongelijke verdeling van de middelen, waardoor vrouwen kwetsbaarder zijn voor armoede en sociale uitsluiting dan mannen; overwegende dat vrouwen die in armoede vervallen, minder kans hebben om eruit te raken;










P.
overwegende dat de horizontale en verticale segregatie op de arbeidsmarkt in de EU nog steeds aanzienlijk is, en dat vrouwen oververtegenwoordigd zijn in minder winstgevende sectoren; overwegende dat met name vrouwen met onzekere arbeidsovereenkomsten sterk zijn getroffen door de COVID-19-pandemie, aangezien zij als eersten hun baan hebben verloren, met alle financiële gevolgen van dien voor hun gezinnen en hun economische onafhankelijkheid, en aangezien zij in crisistijden onvoldoende worden beschermd door de sociale zekerheid;










Q.
 overwegende dat in 2018 in de EU-27 bijna 109 miljoen mensen het risico liepen op armoede of sociale uitsluiting, wat goed is voor 21,7 % van de totale bevolking, en dat 23 miljoen daarvan kinderen waren (13); overwegende dat de EU haar streefdoel om in 2020 het aantal mensen dat een risico op armoede of sociale uitsluiting loopt met minimaal 20 miljoen terug te dringen, niet heeft gehaald; overwegende dat het aantal mensen in de Unie dat een risico op armoede of sociale uitsluiting loopt, waarschijnlijk zal toenemen door de COVID-19-crisis; overwegende dat het aantal daklozen in de meeste lidstaten de afgelopen tien jaar met ongeveer 70 % is toegenomen, en dat ten minste 700 000 mensen in de EU ’s nachts geen dak boven hun hoofd hebben; overwegende dat tijdens de COVID-19-crisis is gebleken dat dakloosheid zowel een sociale probleem als een volksgezondheidsprobleem vormt (14); overwegende dat ongeveer een vijfde van alle mensen in de EU het gevaar loopt diep in de schulden te komen en dat veel mensen niet de sociale voorzieningen ontvangen waarop zij volgens hun nationale stelsel recht hebben;










R.
 overwegende dat een op de vijf werknemers in de EU geen fatsoenlijke baan heeft; overwegende dat arbeidsmarktpolarisatie en atypische arbeidsvormen de komende tien jaar naar verwachting naar verwachting verder zullen toenemen en dat er waarschijnlijk meer hoog en laag gekwalificeerde banen zullen komen (15); overwegende dat technologische veranderingen en het gebruik van kunstmatige intelligentie de arbeidsmarkt ingrijpend kunnen veranderen; overwegende dat inkomens hierdoor nog verder uit elkaar gaan lopen; overwegende dat de vraag op de arbeidsmarkt altijd het kleinst is geweest in het modale loonsegment, vooral tijdens de recessie en krimp op de arbeidsmarkt tussen 2008 en 2013, wat deels kwam door de verschuiving van de productie- en de bouwsector naar de dienstverlening; overwegende dat de pandemie deze trend waarschijnlijk nog zal versterken; overwegende dat laaggeschoold werk altijd onontbeerlijk zal zijn in een samenleving en dat het loon en de omstandigheden voor dergelijk werk fatsoenlijk moeten zijn; overwegende dat de digitalisering weliswaar kansen voor bijscholing kan scheppen, maar niet per se leidt tot betere arbeidsomstandigheden of tot nieuwe hoogwaardige banen voor iedereen;










S.
overwegende dat arbeidscontracten voor bepaalde tijd uitermate zelden worden omgezet in vaste contracten; overwegende dat 60 % van alle werknemers onvrijwillig vastzit in een dienstverband voor bepaalde tijd; overwegende dat de omzettingscijfers met name laag zijn in landen waar contracten voor bepaalde tijd veel voorkomen; overwegende dat zelfs overheidsdiensten te vaak een beroep doen op tijdelijke werknemers om ambtenaren te vervangen, en dat die werknemers doorgaans onzekerdere arbeidsvoorwaarden hebben;










T.
 overwegende dat onderzoek van Eurofound naar nieuwe arbeidsvormen aantoont dat opkomende en steeds belangrijkere arbeidsvormen, die afwijken van de traditionele verhoudingen tussen werkgever en werknemer en/of een eveneens niet-traditionele invulling en patronen kennen, doorgaans minder vaak gepaard gaan met sociale bescherming, sociale dialoog en collectieve onderhandelingen; overwegende dat er in economisch moeilijke tijden ook vaker op dergelijke arbeidsvormen wordt teruggevallen en dat er moet worden nagedacht over eventuele maatregelen om de verwachte crisis op de arbeidsmarkt ten gevolge van de COVID-19-pandemie tegen te gaan;










U.
overwegende dat het werkloosheidspercentage meer dan 7 % bedraagt en de jeugdwerkloosheid is gestegen tot 17 %, en overwegende dat deze cijfers als gevolg van COVID-19 naar verwachting nog zullen toenemen (16), waarbij vooral vrouwen en laaggeschoolden zullen worden getroffen; overwegende dat het werkloosheidspercentage in de eurozone naar verwachting zal stijgen van 8,3 % in 2020 naar 9,3 % in 2021, met aanzienlijke verschillen tussen de lidstaten (17); overwegende dat de werkloosheid binnen specifieke bevolkingsgroepen, zoals personen met een handicap, etnische minderheden zoals de Roma, jongeren en ouderen, aanzienlijk hoger kan zijn; overwegende dat de COVID-19-crisis volgens de Eurofound-enquête “Living, Working and COVID-19” ingrijpende gevolgen heeft gehad voor de arbeidsmarkt, te weten dat sinds het begin van de pandemie 8 % van alle werknemers en 13 % van alle zelfstandigen zonder personeel werkloos is geworden; overwegende dat ook degenen die hun baan hebben behouden, de impact van de crisis voelen in de vorm van een aanzienlijke daling van hun arbeidsuren, met inkomensverlies, twijfels over de toekomst op de arbeidsmarkt en financiële onzekerheid tot gevolg;










V.
 overwegende dat er in de EU-28 in 2018 volgens Eurostat 8,3 miljoen deeltijdwerkers waren die graag meer uren hadden gewerkt, 7,6 miljoen mensen die beschikbaar waren voor werk maar niet naar een baan zochten, en nog eens 2,2 miljoen mensen die op zoek waren naar werk maar niet binnen afzienbare tijd beschikbaar waren; overwegende dat er zich in 2018 in de EU-28 in totaal 18,1 miljoen mensen in een situatie bevonden die op werkloosheid leek;










W.
overwegende dat de bestrijding van de werkloosheid bij zowel jongeren als ouderen een van de grootste uitdagingen op regionaal niveau in de EU blijft;










X.
overwegende dat de COVID-19-crisis schendingen van de rechten van grens- en seizoenarbeiders en de onzekerheid van hun situatie aan het licht heeft gebracht, met ontoereikende coördinatie van sociale bescherming en sociale zekerheid; overwegende dat er bijgevolg nood is aan strengere regelgeving, efficiënter toezicht en effectieve handhaving van fatsoenlijke arbeidsomstandigheden en huisvesting en van gezondheid en veiligheid op het werk; overwegende dat de richtlijn betreffende uitzendarbeid in dit opzicht moet worden verbeterd;










Y.
overwegende dat de participatiekloof tussen vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt in 2019 11,7 % bedroeg; overwegende dat dit verschil enorm hoge economische kosten met zich meebrengt voor de EU, te weten 320 miljard EUR per jaar, oftewel 2,37 % van het bbp van de EU; overwegende dat de COVID-19-crisis onevenredig veel gevolgen heeft voor de arbeids- en sociale situatie van vrouwen, aangezien 26,5 % van alle vrouwen een onzekere baan heeft en deze vrouwen 60 % van alle deeltijdwerkers uitmaken; overwegende dat vrouwen meer dan mannen worden getroffen door de problemen ten gevolge van de COVID-19-pandemie vanwege de sectoren waarin zij vooral werkzaam zijn en doordat zij nog altijd in bijzonder grote mate de last dragen van de zorg voor ouderen en kinderen;










Z.
 overwegende dat personen met een handicap en ouderen bijzonder vatbaar zijn voor de COVID-19-crisis; overwegende dat zij waarschijnlijk onevenredig zwaar getroffen worden en specifieke hulpbehoeften hebben die bij alle tegenmaatregelen voor de pandemie meteen in aanmerking moeten worden genomen, en overwegende dat uit onderzoek blijkt dat deze bevolkingsgroepen een verhoogd risico hebben op mentalegezondheidsproblemen;










AA.
overwegende dat de Europese regio’s op de lange termijn met een aantal demografische trends moeten rekenen, gaande van een langere levensverwachting tot lagere geboortecijfers, vergrijzende samenlevingen, een krimpende beroepsbevolking, kleinere huishoudens en toenemende verstedelijking; overwegende dat het aandeel van de Europese bevolking in de wereldbevolking afneemt en in 2070 naar verwachting minder dan 4 % zal bedragen, en overwegende dat dit problemen met zich meebrengt; overwegende dat plattelands- en perifere gebieden zwaar getroffen zijn door de demografische veranderingen;










AB.
overwegende dat deze pandemie in het bijzonder ouderen treft en dat de situatie van wie al geïsoleerd leefde, in sommige gevallen nog is verergerd; overwegende dat ouderen de bevolkingsgroep vormen met het minst toegang tot internet en moderne technologieën, en bijgevolg een groter risico lopen op uitsluiting, waaronder digitale uitsluiting;










AC.
overwegende dat de crisis tot meer armoede in de steden heeft geleid en leidt, waardoor meer huishoudens met een modaal inkomen worden getroffen en nieuwe risicogroepen voor armoede zijn ontstaan, de territoriale ongelijkheden en de sociale achterstand in achtergestelde stedelijke gebieden nog toenemen en de toegang tot openbare voorzieningen nog ongelijker wordt, met als gevolg dat er lokaal vaker een beroep wordt gedaan op sociale voorzieningen en sociale infrastructuur, en dit alles nu de gemeentebegrotingen al onder grote druk staan;










AD.
 overwegende dat onderzoek op basis van de Europese enquête naar de arbeidsomstandigheden uit 2015 aantoont dat telewerkers twee keer vaker dan werknemers die op een bedrijfslocatie werken, aangeven langer te werken dan de 48 uur die in het EU-recht is vastgelegd en minder dan 11 uur te rusten tussen twee werkdagen; overwegende dat bijna 30 % van deze telewerkers aangeeft dat ze elke dag of meerdere keren per week ook in hun vrije tijd werken, terwijl dat slechts voor minder dan 5 % van de werknemers op kantoor het geval is; overwegende dat telewerkers ook een groter risico lopen op werkgerelateerde stress, slaapstoornissen en problemen bij het vinden van het juiste evenwicht tussen hun verantwoordelijkheden op het werk en ten opzichte van hun gezin;










AE.
overwegende dat vrouwen in gewelddadige relaties momenteel als gevolg van de COVID-19-crisis en de maatregelen om deze crisis tegen te gaan, zoals afzondering en telewerken, onafgebroken aan geweld zijn blootgesteld, en overwegende dat het aantal gevallen van geweld tegen vrouwen aldus is gestegen; overwegende dat de lockdown onder meer heeft geleid tot een explosieve toename van gendergerelateerd geweld en geweld binnen gezinnen, in sommige Europese landen zelfs met ongeveer 30 %; overwegende dat wereldwijd in totaal meer dan 243 miljoen vrouwen tussen 15 en 49 jaar de voorbije 12 maanden seksueel en/of fysiek geweld hebben ondervonden;










AF.
 is van mening dat de agenda van Porto een dubbele aanpak moet inhouden: enerzijds moet de nadruk liggen op het onderdeel inzake sociale duurzaamheid van de EU-agenda voor duurzame ontwikkeling 2030, en anderzijds moet de weg worden geëffend voor de verwezenlijking van de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten, onder meer middels de aanneming van een actieplan en middels opvolging van de Lissabonstrategie aan de hand van ambitieuze doelen en instrumenten die de weg naar sociale vooruitgang en duurzaamheid uitstippelen; is van mening dat deze agenda het strategisch kader voor een duurzaam, eerlijk en inclusief sociaal Europa voor 2030 kan omvatten;












5.
benadrukt dat de doelstellingen van een nieuwe agenda voor een sterk sociaal Europa gericht moeten zijn op het beschermen van alle burgers en in het bijzonder van de meest kwetsbaren, zodat het herstel inclusief en sociaal rechtvaardig is, en onderstreept dat deze doelstellingen moeten worden versterkt door verplichte afdwingbaarheid, rekening houden met specifieke nationale kenmerken en naar analogie met de economische en ecologische verplichtingen waarvan de naleving is gekoppeld aan de toegang tot Europese fondsen; is in dit opzicht van mening dat de beleidsmaatregelen, programma’s en hervormingen van de EU en haar lidstaten zo moeten worden ingevuld dat ze bijdragen tot het behalen van deze verplichte doelstellingen, en dat wettelijke bescherming moet impliceren dat maatregelen, programma’s en hervormingen die negatieve gevolgen kunnen hebben voor de vooruitgang richting het behalen van deze doelstellingen of die deze vooruitgang belemmeren, moeten worden vermeden;












6.
 is ervan overtuigd dat een governancekader voor een sociaal en duurzaam Europa moet worden verankerd in de volgende hervormingen: de integratie van de Europese pijler van sociale rechten en een protocol voor sociale vooruitgang in de Verdragen, een even grote bescherming van sociale rechten als van economische vrijheden op de interne markt, en de goedkeuring van een pact voor duurzame ontwikkeling en sociale vooruitgang, waarbij sociale en duurzame doelstellingen verplicht worden gesteld, met het oog op de verwezenlijking van de VN-SDG’s; is daarnaast van oordeel dat bij het semesterproces de communautaire methode moet worden gevolgd en overeengekomen tussen de Raad en het Europees Parlement, terwijl meer sociale beleidsgebieden onder de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid zouden moeten vallen, waaronder non-discriminatie, sociale bescherming van werknemers (grensoverschrijdende situaties uitgezonderd), bescherming van werknemers bij beëindiging van hun arbeidsovereenkomst, de vertegenwoordiging en collectieve verdediging van de belangen van werknemers en werkgevers alsook de werkgelegenheidsvoorwaarden voor onderdanen van derde landen die rechtmatig in de EU verblijven;






Financiële middelen voor een sterk sociaal en duurzaam Europa










7.
 roept de lidstaten ertoe op zo flexibel mogelijk te zijn bij de toepassing van de EU-regelgeving inzake overheidsfinanciën en fiscaal beleid, om uitzonderlijke uitgaven mogelijk te maken en zo de sociale gevolgen van de COVID-19-pandemiecrisis te voorkomen en milderen, de socialezekerheidsstelsels te versterken en hoogwaardige banen, openbare diensten, armoedebestrijding alsook de groene en de digitale transitie te financieren; is verheugd over Next Generation EU, het herstelplan van de EU; benadrukt dat een rechtvaardige groene en digitale transitie alleen mogelijk is met passende steun voor onderwijs, sociale zorg en gezondheidszorginfrastructuur, ter garantie van sociale rechtvaardigheid, sociale cohesie en welvaart voor iedereen; is bezorgd over de ongekende druk die tijdens de huidige crisis op de socialezekerheidsstelsels wordt uitgeoefend en vreest dat de bijbehorende overheidsuitgaven exponentieel zullen stijgen; beklemtoont dat de uitgaven voor de crisismaatregelen niet ten koste mogen gaan van de minst bedeelden, maar eerlijk moeten worden gedragen; benadrukt daarom dat de investeringsinspanning van de EU via het herstelplan een sterke sociale dimensie moet hebben, waarbij de socialezekerheidsstelsels worden versterkt en waarbij wordt geïnvesteerd in sociale zekerheid, toegang tot gezondheidszorg en onderwijs, betaalbare huisvesting, werkgelegenheid, justitie en sociale diensten voor kwetsbare groepen, met als doel het herstel te stimuleren en de negatieve sociale gevolgen van de crisis te bestrijden; is van oordeel dat investeringen in onderwijs, weldoordachte progressieve belasting- en uitkeringsstelsels, sociale investeringen en de verstrekking van hoogwaardige openbare en sociale diensten essentiële hefbomen zijn om te voorkomen dat de achterstand van generatie op generatie wordt doorgegeven; benadrukt het belang van de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten in de context van het Europees herstelplan en de faciliteit voor herstel en veerkracht, op hetzelfde niveau als de Green Deal en de digitale transitie; dringt er daarom op aan, in het kader van de komende hervormingen in verband met het herstelpakket, dat opwaartse sociale convergentie als een van de belangrijkste doelstellingen van de nationale hervormingsprogramma’s wordt beschouwd, onder meer door middel van financiële steun; is in die zin van mening dat het herstelplan niet alleen de doelstellingen op het vlak van economie en milieu maar ook de nieuwe doelstellingen van Porto 2030 moet ondersteunen;












8.
 benadrukt dat de omvang van de sociale investeringen in het herstelpakket aangepast moet zijn aan de doelstellingen van de agenda van Porto, en dat er voldoende financiële steun moet worden voorzien; is van mening dat in de specifieke plannen inzake sociale vooruitgang (SPP’s) moet worden beschreven hoe de doelstellingen van de Porto-agenda en de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten zullen worden uitgevoerd, met vermelding van de omvang van de sociale investeringen, de betrokken gebieden en de beoogde voortgangsresultaten;












9.
 herinnert eraan dat arbeidstijdverkortingsregelingen een doeltreffend instrument zijn om de werkgelegenheid tijdens een economische crisis te vrijwaren; is ingenomen met de oprichting van het instrument voor tijdelijke steun om het risico op werkloosheid in noodsituaties te beperken (SURE), als een noodmaatregel ter ondersteuning van arbeidstijdverkortingsregelingen in de lidstaten in de context van de COVID-19-crisis; onderstreept dat dit een belangrijk instrument is om nationale regelingen voor arbeidstijdverkorting te ondersteunen, zodat banen en vaardigheden kunnen worden behouden en lonen en inkomens in grote mate kunnen worden veiliggesteld; verzoekt de Commissie de prestaties van dit tijdelijke instrument nauwkeurig te analyseren en de mogelijkheid te onderzoeken van de bestendiging ervan in de vorm van een permanent bijzonder instrument, dat op verzoek van de lidstaten zou worden geactiveerd wanneer er zich een onverwachte crisis voordoet die leidt tot een gestage toename van de uitgaven voor arbeidstijdverkortingsregelingen en soortgelijke maatregelen; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat er alleen financiële ondersteuning wordt verstrekt aan ondernemingen die niet zijn opgenomen in de voor belastingdoeleinden ontwikkelde gemeenschappelijke EU-lijst van rechtsgebieden in derde landen, noch in bijlage 1 bij de conclusies van de Raad over de herziene EU-lijst van jurisdicties die niet coöperatief zijn op belastinggebied; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat de begunstigden voldoen aan de in de Verdragen verankerde fundamentele waarden, en dat bedrijven die overheidssteun ontvangen, hun werknemers beschermen, fatsoenlijke arbeidsomstandigheden garanderen, de vakbonden respecteren en toepasselijke collectieve arbeidsovereenkomsten naleven, hun deel van de belastingen betalen en afzien van de terugkoop van bedrijfsaandelen of het uitkeren van bonussen aan de directie of van dividenden aan aandeelhouders; benadrukt het belang van het combineren van arbeidstijdverkortingsprogramma’s met onderwijs en beroepsopleiding voor de betrokken werknemers;












10.
 is ingenomen met de aankondiging door de voorzitter van de Europese Commissie van een Europees systeem voor de herverzekering van werkloosheidsuitkeringen, en vraagt de Commissie met klem een voorstel hiertoe voor te leggen; pleit ervoor dat dit instrument alle soorten werknemers moet beschermen, de druk op de overheidsfinanciën bij externe schokken moet verminderen en de nationale werkloosheidsuitkeringsstelsels moeten vrijwaren tijdens crises die tot een plotse toename van de uitgaven leiden; pleit ervoor dat het voorstel in eerste instantie moet gelden voor de EMU-landen, maar dat ook niet-EMU-landen zich moeten kunnen aansluiten;












11.
 is ingenomen met de invoering van een Fonds voor een rechtvaardige transitie; benadrukt dat een breed maatschappelijk draagvlak onontbeerlijk is voor de uitvoering van maatregelen in het kader van milieubescherming en klimaatactie; dringt er bij de lidstaten op aan de sociale partners, regionale en lokale overheden en het maatschappelijk middenveld daadwerkelijk te betrekken bij de opstelling van territoriale plannen voor een rechtvaardige transitie; wijst erop dat de klimaatverandering en de daardoor veroorzaakte structurele veranderingen nu al ernstige gevolgen hebben voor veel Europese regio’s en hun inwoners; benadrukt dat het scheppen van fatsoenlijke groene banen van het allerhoogste belang is voor het bereiken van een inclusieve en evenwichtige arbeidsmarkt en het verwezenlijken van de eerlijke en rechtvaardige transitie naar een op hernieuwbare energiebronnen gebaseerde, uiterst hulpbronnen- en energie-efficiënte, circulaire en koolstofneutrale economie, waarbij ervoor wordt gezorgd dat niemand buiten de boot valt; dringt erop aan het in mei 2020 door de Commissie in haar gewijzigde voorstel gesuggereerde bedrag voor het Fonds voor een rechtvaardige transitie te verhogen; eist dat het fonds over voldoende financiële middelen beschikt om regio’s in transitie te ondersteunen en nieuwe hoogwaardige banen te creëren, en dringt erop aan sociale cohesie als het leidende beginsel te beschouwen voor steunverlening in het kader van het fonds; benadrukt dat het herziene Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering een centrale rol speelt bij de ondersteuning van sociale regelingen voor door herstructureringsmaatregelen getroffen werknemers en vraagt de Commissie en de lidstaten in te stemmen met een aanzienlijke verhoging van de begroting voor dit instrument, in het kader van de ruimere financiële ondersteuning voor de Europese rechtvaardige transitie; dringt aan op een duurzaam en ambitieus gebruik van de beschikbare middelen om de kwetsbaarste en meest achtergestelde regio’s te ondersteunen, waar nodig aan de hand van overgangsmaatregelen; wijst erop dat projecten die voor steun in aanmerking komen, moeten voldoen aan de doelstelling van klimaatneutraliteit tegen 2050, de tussentijdse stappen daarvan tegen 2030 en de Europese pijler van sociale rechten;












12.
 wijst op de veranderingen die een rechtvaardige transitie met zich meebrengt voor de arbeidsmarkt en de verdeling van de nieuwe groene banen; verzoekt de Commissie en de lidstaten strategieën te ontwikkelen die ervoor zorgen dat vrouwen toegang hebben tot nieuwe groene banen en die de arbeidsparticipatiekloof tussen mannen en vrouwen in de sector hernieuwbare energie verkleinen;












13.
herinnert eraan dat voor de COVID-19-pandemie ruim 100 miljoen Europeanen dag in dag uit kampten met armoede en materiële ontberingen, en dat de toestand als gevolg van de crisis nog zal verslechteren; erkent de vitale rol van alle Europese fondsen en programma’s op sociaal gebied en de nog belangrijkere rol van het toekomstige ESF+ en het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) de komende 7 jaar; benadrukt dat de herstelinspanningen ten goede moeten komen aan de werkgelegenheid, de groei, de veerkracht en de rechtvaardigheid van onze samenlevingen, en moeten worden aangevuld met een krachtige sociale dimensie, zodat sociale en economische ongelijkheid wordt aangepakt en de behoeften worden gelenigd van degenen die het hardst door de crisis worden getroffen, met name kwetsbare en achtergestelde groepen zoals mensen die in armoede verkeren, werklozen, ouderen, jongeren, mensen met een handicap, alleenstaande ouders, mobiele werknemers en migranten; wijst op de toezegging van de Commissie om het EFG in stelling te brengen voor het aanpakken van de gevolgen van de COVID-19-crisis op sociaal en economisch vlak, en benadrukt dat er de komende jaren voldoende financiële middelen moeten worden uitgetrokken om het toepassingsgebied van het EFG uit te breiden tot de digitale en de groene transitie; roept de lidstaten ertoe op ten volle gebruik te maken van dit fonds om ontslagen werknemers bij deze transities te begeleiden;












14.
 vreest dat er de komende jaren in de context van het herstel van de COVID-19-uitbraak dringend maatregelen nodig zullen zijn om armoede en kinderarmoede aan te pakken; benadrukt dat de lidstaten ten minste 5 % van de middelen van het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) onder gedeeld beheer moeten toewijzen aan activiteiten in het kader van de Europese kindergarantie (EKG); beklemtoont dat het cruciaal is dat er een afzonderlijke begroting van 3 miljard EUR wordt gecreëerd voor het eerste jaar van de uitvoering van het ESF+, nu de EU kampt met de gevolgen van de COVID-19-pandemie, die des te groter zijn voor kinderen aangezien zij van alle achtergestelde groepen het kwetsbaarst zijn, en dat er in de periode 2021-2027 in totaal ten minste 20 miljard EUR wordt geïnvesteerd in de EKG; dringt erop aan dat dit wordt aangevuld met een globale strategie ter bestrijding van armoede, die onder meer maatregelen omvat om fatsoenlijke en betaalbare huisvesting te garanderen en dakloosheid tegen te gaan; wijst erop dat bij elke strategie om kinderarmoede uit te bannen rekening moet worden gehouden met het fenomeen van eenoudergezinnen en kroostrijke gezinnen, aangezien deze tot de kwetsbaarste groepen in de samenleving behoren; benadrukt eveneens dat de lidstaten ten minste 3 % van de middelen van het ESF+ onder gedeeld beheer moeten inzetten om voedselgebrek en materiële ontberingen te bestrijden en om de sociale inclusie van de meest behoeftigen te ondersteunen;












15.
 benadrukt dat de COVID-19-crisis al veel mensen werkloos heeft gemaakt, met name jongeren, die vaker onzekere banen hebben; is in dit verband ingenomen met het voornemen van de Commissie om de Europese jongerengarantie te versterken en verzoekt de Commissie en de lidstaten prioriteit te geven aan de bestrijding van de jeugdwerkloosheid; benadrukt dat de lidstaten voldoende ESF+-middelen moeten blijven investeren in maatregelen ter ondersteuning van de werkgelegenheid voor jongeren en dat zij om die reden ten minste 15 % van hun ESF+-middelen onder gemeenschappelijk beheer moeten uittrekken voor gerichte acties en structurele hervormingen ter ondersteuning van hoogwaardige werkgelegenheid voor jongeren; wijst op de noodzaak van een bindende, doeltreffendere en inclusieve jongerengarantie die zorgt voor bezoldigde stageplaatsen, leerlingplaatsen en praktijkplaatsen voor alle categorieën van mensen die geen onderwijs of opleiding volgen en geen baan hebben, binnen een kader met duidelijke kwaliteitscriteria voor de jongerengarantie; hekelt het fenomeen van onbetaalde stages, tenzij zij verband houden met het verwerven van opleidingskwalificaties, omdat dit een vorm van uitbuiting van jongeren is en een schending inhoudt van hun rechten; vraagt de Commissie een wettelijk kader te presenteren voor een daadwerkelijk en afdwingbaar verbod op dergelijke onbezoldigde stageplaatsen, leerlingplaatsen en praktijkplaatsen;






De Porto-agenda: doelstellingen en voorstellen










16.
is van mening dat de Porto-agenda, als agenda voor een sterk sociaal Europa voor duurzame ontwikkeling, economische, sociale en ecologische welzijnsindicatoren moet omvatten en de volgende gebieden moet bestrijken: fatsoenlijk werk, sociale rechtvaardigheid en gelijke kansen, degelijke socialezekerheidsstelsels en eerlijke mobiliteit; is van oordeel dat, willen er tastbare resultaten worden geboekt, in deze nieuwe agenda kwantitatieve en kwalitatieve doelstellingen moeten worden gecombineerd en dat deze agenda moet worden verankerd in een op rechten gebaseerde benadering;












17.
 vraagt dat de Commissie en de lidstaten de digitale kloof met betrekking tot de toegang tot openbare diensten, waarvan er vele gedigitaliseerd zijn tijdens de COVID-19-crisis, actief aanpakken door financiële steun van de EU te waarborgen voor sociale innovatie op lokaal niveau, teneinde openbare diensten beter toegankelijk te maken, onder meer door capaciteitsopbouw en schaalvergroting van initiatieven van onderaf ten behoeve van e-inclusie en datageletterdheid, om ervoor te zorgen dat alle burgers toegang hebben tot hoogwaardige, toegankelijke en gebruiksvriendelijke diensten van algemeen belang;




1.   
Fatsoenlijk werk en duurzame en inclusieve arbeidsmarkten










18.
 merkt op dat fatsoenlijke lonen een cruciaal onderdeel zijn van billijke arbeidsomstandigheden en van zeer groot belang zijn voor een bloeiende sociale markteconomie, en dat lonen voldoende hoog moeten zijn zodat werkenden kunnen voorzien in hun eigen behoeften en die van hun gezin; meent dat elke werknemer in de EU een loon moet ontvangen dat ten minste een fatsoenlijke levensstandaard garandeert; is van mening dat versterkte collectieve onderhandelingen de beste manier vormen om fatsoenlijke lonen in de EU te bevorderen; roept de Commissie op om belemmeringen voor collectieve onderhandelingen in de EU in kaart te brengen en neemt kennis van het voorstel voor een richtlijn inzake minimumlonen en collectieve onderhandelingen; onderstreept dat deze richtlijn moet helpen om armoede onder werkenden uit te bannen en collectieve onderhandelingen te bevorderen in overeenstemming met wat in de lidstaten gebruikelijk is en met inachtneming van de autonomie van de nationale sociale partners en goed functionerende modellen voor collectieve onderhandelingen; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om een studie uit te voeren naar een index voor een leefbaar loon teneinde een raming uit te voeren van de kosten van levensonderhoud en het inkomen dat bij benadering nodig is om te voorzien in de basisbehoeften van een huishouden voor elke lidstaat en regio, aangezien dit zou kunnen dienen als referentie-instrument voor de sociale partners; houdt vol dat de wettelijke minimumlonen moeten worden vastgesteld op een niveau dat boven de fatsoensdrempel ligt, met volledige betrokkenheid van de sociale partners, aangezien dit helpt om armoede onder werkenden uit te bannen en een inkomen boven de armoedegrens voor elke werknemer garandeert, terwijl rekening wordt gehouden met de variaties in de kosten van levensonderhoud in de lidstaten; dringt aan op een gecoördineerde aanpak op EU-niveau om voor reële loongroei te zorgen, de neerwaartse spiraal van ongezonde loonkostenconcurrentie te vermijden en opwaartse sociale convergentie voor iedereen te bevorderen;












19.
 roept de Commissie en de lidstaten op zich er samen met de sociale partners toe te verbinden tegen 2030 een collectieve onderhandelingsdekking van 90 % te bereiken in nationale systemen waarin werkgelegenheid en arbeidsvoorwaarden zowel bij wet als door de sociale partners worden geregeld; benadrukt dat collectieve onderhandelingen een bijdrage leveren aan de sociale markteconomie, zoals bedoeld in het Verdrag van Lissabon; herhaalt dat de Europese verdragen, die de autonomie van de sociale partners uitdrukkelijk beschermen, en de zelfregulerende systemen die in sommige lidstaten bestaan, beschermd moeten worden, zodat de sociale partners autonoom kunnen reguleren, waardoor een sterke legitimiteit en de dekking van de collectieve overeenkomsten worden gewaarborgd; roept de lidstaten op nationale wetgeving die collectieve onderhandelingen in de weg staat af te schaffen, en er tegelijkertijd voor te zorgen dat de vakbonden toegang hebben tot de werkplek om organisatie mogelijk te maken; onderstreept dat hervormingen in de lidstaten niet ten koste mogen gaan van collectieve onderhandelingen en dat collectief onderhandelen op sectoraal niveau moet worden bevorderd, onder meer door de capaciteitsopbouw van de sociale partners te ondersteunen; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de sociale partners volledig te betrekken bij de Europese beleidsvorming, onder andere het Europees Semester; is van mening dat de voorgestelde doelstellingen zouden helpen om armoede onder werkenden uit te bannen en eerlijke lonen voor Europese werknemers te garanderen;












20.
 vraagt de Commissie de richtlijn inzake overheidsopdrachten te herzien teneinde een voorkeursbehandeling in te voeren voor bedrijven die collectieve arbeidsovereenkomsten naleven; verzoekt de Commissie ook de sociale clausule te versterken en bedrijven die zich schuldig hebben gemaakt aan criminele activiteiten of onderdrukking van vakbonden, of die hebben geweigerd deel te nemen aan collectieve onderhandelingen, uit te sluiten van inschrijvingsprocedures om er zo voor te zorgen dat overheidsgeld wordt aangewend voor investeringen in bedrijven die zich inzetten voor de rechtvaardige transitie, met als doel collectieve arbeidsovereenkomsten te bevorderen en het aantal vakbonden te vergroten; is bovendien van oordeel dat alle financiële steun van de EU aan ondernemingen afhankelijk moet worden gemaakt van de naleving van de toepasselijke arbeidsvoorwaarden en/of op de werkgever rustende verplichtingen die voortvloeien uit de relevante collectieve arbeidsovereenkomsten; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat particulier of publiek beheerde openbare dienstverleners voorzien in fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden voor hun personeel, waarin met name de vrijheid om te onderhandelen over collectieve arbeidsovereenkomsten of arbeidsovereenkomsten op bedrijfsniveau en deze te sluiten, en het recht op een passend loon worden geëerbiedigd;












21.
 wijst met grote bezorgdheid op het hoge niveau van de jeugdwerkloosheid in een aantal lidstaten en op de precaire aard van arbeidsovereenkomsten van jongeren, met name in sectoren die ernstig getroffen zijn door de COVID-19-crisis; dringt aan op een versterkt instrument voor de jongerengarantie met als doel de langdurige en jeugdwerkloosheid tegen 2030 met ten minste 50 % terug te dringen, onder meer criteria voor het scheppen van kwaliteitsbanen in overeenstemming met doelstelling 8 van de VN-agenda 2030; meent dat het tijd is om de jongerengarantie niet alleen bindend te maken voor alle lidstaten maar ook inclusief, onder meer door actief contact te leggen met mensen die al geruime tijd noch aan arbeidsmarkt noch onderwijs noch opleiding deelnemen alsmede jongeren met een kansarme sociaaleconomische achtergrond, waaronder jongeren met een handicap en Romajongeren;












22.
 benadrukt dat een Europese agenda voor hoogwaardige banen niet alleen een kwestie van fatsoen is, maar ook een goede zaak is voor de economie aangezien deze de productiviteit en de interne vraag ten goede komt; is van oordeel dat bij een hoogwaardige baan een fatsoenlijk loon, werkzekerheid en toegang tot sociale bescherming, mogelijkheden voor een leven lang leren, goede arbeidsomstandigheden op veilige en gezonde werkplekken, redelijke werktijden met een goede balans tussen werk en privéleven, vakbondsvertegenwoordiging en onderhandelingsrechten behoren; vraagt dat de Commissie de algemene doelstelling om de kwaliteit van het werk op Europees niveau te verhogen, opneemt in het semesterproces en het sociaal scorebord, om zo de bijdrage van het werkgelegenheidsbeleid in de lidstaten tot de uitvoering van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen en de Europese pijler van sociale rechten te sturen en te beoordelen; vraagt dat de lidstaten evenveel aandacht besteden aan de landenspecifieke aanbevelingen op sociaal en werkgelegenheidsgebied, met name de aanbevelingen die zijn gedaan naar aanleiding van de COVID-19-crisis, als aan de economische en budgettaire aanbevelingen;












23.
vraagt de Commissie ervoor te zorgen dat de werkgelegenheidsrichtsnoeren van de EU uiterlijk één jaar na de vaststelling ervan in 2020 worden herzien, teneinde rekening te houden met de COVID-19-crisis en de sociale en werkgelegenheidsgevolgen daarvan, en om beter te reageren op soortgelijke toekomstige crises; wijst erop dat, om de democratische besluitvorming te versterken, het Europees Parlement op voet van gelijkheid met de Raad betrokken moet worden bij de opstelling van de geïntegreerde richtsnoeren voor groei en werkgelegenheid; roept Eurofound op een bijdrage te leveren aan het meten van de arbeidskwaliteit met verschillende contract- en arbeidsvormen, beleidsrelevante analyses te verrichten om te helpen bij het verbeteren van de arbeidskwaliteit en arbeid te verduurzamen;












24.
 maakt zich zorgen over de toename van het aantal werknemers in onzekere en atypische vormen van werkgelegenheid, schijnzelfstandigen en werknemers met nulurencontracten, ook bij de nationale overheid; roept de Commissie en de lidstaten op te streven naar de doelstelling om tegen 2030 een einde te maken aan onvrijwillig tijdelijk en onvrijwillig deeltijdwerk, en naar de doelstelling dat 80 % van de gecreëerde banen middelmatig of hoogbetaald zijn en geconcentreerd zijn in duurzame sectoren; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de praktijk van nulurencontracten en schijnzelfstandigheid af te schaffen;












25.
 roept de lidstaten op zich in te zetten voor het elimineren van dodelijke arbeidsongevallen en het terugdringen van het aantal werkgerelateerde ziektes tegen 2030; dringt er, met het oog op het bereiken van deze doelstelling, bij de Commissie op aan om een nieuwe strategie voor gezondheid en veiligheid op het werk uit te werken waarin zowel de fysieke als de geestelijke gezondheid van werknemers aan de orde komen; is van mening dat deze strategie de herziening van de kaderrichtlijn inzake gezondheid en veiligheid moet omvatten om werknemers te beschermen in noodsituaties zoals pandemieën, alsook ambitieuze wetgevingsvoorstellen inzake aandoeningen van het bewegingsapparaat en stressgerelateerde aandoeningen, in samenwerking met de sociale partners; verzoekt de Commissie de richtlijn betreffende carcinogene en mutagene agentia (CMD) te blijven bijwerken en tegen 2024 bindende grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling vast te stellen voor ten minste 50 extra stoffen, en in deze richtlijn stoffen met schadelijke gevolgen voor het voortplantingssysteem op te nemen en strengere grenswaarden voor schadelijke stoffen zoals kankerverwekkende en mutagene stoffen in te voeren; beklemtoont dat de EU gevolg moet geven aan het Europees kader voor actie inzake geestelijke gezondheid; merkt op dat een van de doelstellingen ook de preventie van kanker is, aangezien 40 % van de kankergevallen als te voorkomen wordt beschouwd; vraagt dat de Commissie voorstellen doet voor een ambitieus plan voor het overwinnen van kanker om het door deze ziekte veroorzaakte lijden te helpen verminderen; vraagt dat de rol van het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk wordt versterkt om gezonde en veilige werkplekken in de hele Unie te bevorderen en verdere initiatieven te ontwikkelen om preventie op het werk in alle activiteitensectoren te verbeteren;












26.
