Weekblad voor Israe\u0308lieten, jrg 9, 1863, no. 21, 11-12-1863 
A. 1863. Negende Jetargang. A». sflei Weekblad voor Israelieleß, V'erßchijnt eiken Vrijdag. Prijs per jaargang ƒ 6 Buitensteden binnen het rijk franco ƒ 5.60. Afzonderlijke nommers 15 eenta. Toezendingen uiterlië'k Maandag en Advertcntiën Wotnsdag aan het bureau van dit blad, Aniatelatraat, P 88, te Amsterdam. N”. 21, Vrijdag 11 December. UitgeVCFS : S. M. CQJJTINIIO J*" &-C® Advertcntiën van i—s regels 60 ct., iedere regel meer 10 ct., behalve de legelgelden. Kapitalen of buitengewoon grooto lettel worden dubbel berekend. Ongefrankecidc brieven enz., tenzij van onze vaste Correspondenten afkomstig, worden bepaald geweigerd^ CORRESPONDENTEN: GEB”. BELINFANTE, te ’s Gravenhage. GEBt. HAAGENS, te Rotterdam. Nvilerlandsch Israëlidiseh Seminarium. Wanneer wij ons een oordeel veroorloven over het algemeen examen der leerlingen van het N. I. Seminarium op 2 dezer, of liever wanneer wij den indruk wenschen terug te geven, die het examen op’ ons heeft gemaakt, dan kunnen, dan mogen wij ons niet anders plaatsen dan op het standpunt door heeren Eegenten in hun uitnoodigingsbiief tot bij- i woning van dit onderzoek. uitgedrukt. Zij j weiischten aan belangstellenden in die inrigting , //de gelegenheid te geven, orn de eerste uitkomsten der veranderde leermethode te leeren kennen.” Er kan dus hier geen sprake zijn \an volstrekte, maar van betrekkelijke resultaten, met het oog vooral op den korten tijd, die er sedert de aanvaarding van het rectoraat door dr. Diiimer is verloopen. Dat orde en tucht op eene inrigting cn onder leerlingen als deze een belangrijken invloed op het onderwijs uitoefenen, zal wel door geen zaakkundige worden ontkend, en dan mag men den tegenW'oordigeu rector den lof niet onthouden, dat hij, in weerwil van vele hinderpalen, met evenveel takt als oordeel orde heeft gebragt, waar chaotische verwarring heerschte, en eene doelmatige tucht heeft ingevoerd onder een leerlingen-personeel, dat aan de grootste wanorde en regelloosheid, was gewoon geraakt. Na dit met een waar genoegen te hebben geconstateerd, zouden wij kunnen overgaan tot ' hetgeen wij bij het examen gelijk de eerw, heer d". Eiankel zich in eene andere kolom < van dit nommer uitdrukt gezien en gehoord 1 hebben, ware het niet, dat wij eerst even ( weuscliten aan te stippen wat wij nieé gezien ( noc/i gehoord hebben. Wij meeneu dit te c eerder te moeten doen, "ómlat wat wij misten t twee Aoo/i/bestanddeelen van het onderwijs op i het seminarium uitmaken, althans behoorden r uit te maken : de Hebreeuwsche en de Ne- l derduitsche taal, welke bij het onderzoek, als i ware het, teu eenenmale werden geïgnoreerd, o Nu weten wij wei, dat het wat veel gevergd zou zijn geweest van het geduld der v genoodigden, om het examen, nog langer te n rekken, maar men had dan, dunkt ons, beter '' gedaan, indien men ceuige secundaire vakken b. V. het examen in de zangkunst hoe uit- J muntend dit ook voldeed, dat in het Hoog- ti duitsch lezen enz.— voor dien avoud achter- = wege gelaten, en eenigen tijd aan de Ilebr. en de Nederd. taal hadde gewijd; immers wat de laatste betreft, kunnen wij toch niet J\ veronderstellen, dat de vertolking van den Tal- n mud in die taal als maatstaf voor de in het y Nederduitsch gemaakte, vorderingen moest « strekken! u En nu over hetgeen wij gezien en gehoord v hebben. Ten aanzien van den Talmud (laagste klasse) verwijzen wij naar hetgeen door dr. E. daaromtrent wordt gezegd, terwijl, wat Jood- t sche en oude ongewijde geschiedenis betreft, I de daarin gedane vragen zóó uiterst onbeduidend waren, dat een oordeel, wil uien billijk ó zijn, volstrekt onmogelijk is. Omtrent Latijn, p zang en algebra kunnen wij wederom volstaan j met te verwijzen naar dr. E. Wat het onderzoek der leerlingen van de £ jhoogste klasse betreft, had dat iii den Talmud j onder de bestaande omstandigheden en bij I die gelegenheid, voor ons de meeste waarde, j eensdeels, omdat wij den rector zelven daarbij 1 I aan het werk zagen, en ten andere, omdat ■j de methode daarbij gevolgd, inderdaad voor ! j den eenigzins ingewijde nog al belangwekkend i was. Voor de overige vakken verwijzen wij alweder naar Dr. E., ouder opmerking echter wij vergaten het hierboven aan te stippen dat wij, behalve de Nedéid. en de Hebreeuwsebe taal, vooral bij deze klasse met leedwezen hebben gemist niet alleen Bijbelscbe, maar ook Joodsché geschiedenis, Bijbelkunde, ex- gese, llebreeuwscbe letterkunde, homiletiek, enz. Over het algemeen komt het ons voor, dat men bij dit examen al te zeer heeft uit het oog verloren, dat het gold een Israëlietisch seminarium, eene kweekschool van geestelijken ]) waar, zoo er geen tijd was voor ten onderzoek in vakken, het Joodsché element veel meer op den voorgrond had belmoren te treden. daar misschien de opmerking die wij sommigen der aanwezigen hoorden maken, dat het geheel wel wat weg had van een komediespel. Wij voor ons onderschrijven dit oordeel intusscheu niet, en zoo het examen ook al niet was gelijk het, naar onze bescheiden meening, hal belmoren tc zijn, hebben de toespraken èn van den heer regent-voorzitter èn van den heer rector toch op ons den indruk gemaakt, dat het hun ernstig voornemen is om, bij genoegzame ondersteuning, het N. I. seminarium zooveel mogelijk aan zijn doel te doen beantwoorden. J) Wanneer wij dit woord bezigen, dan wenseben wij daaruit niet te hebben afgeleid, dat wij het seminarium niet ook beschouwen als eene kweekschool voor godsd.-onderwijzers; het tegendeel is waar, zóó zelfs, dat, naar onze overtuiging, dit element, zooveel mogelijk verbonden met de vorming van predikers, het hoofdbestauddeel van het seminariumbehoort uit te maken. buitenlawoscheTerigtew. Azië. Uit Jeruzalem wordt gemeld, dat sir Moses Montefiore zijn voornemen heeft te kennen gegeven, om op bet terrein, waar bij vroeger uit de door Judab ïouro tot dit einde gelegateerde gelden huizen beeft doen bouwen, nog een aantal meerdere gebouwen te doen verrijzen, ter eere van de nagedachtenis van wijlen lady Montefiore. Amerika.. Een Israëbet uit Cincinnati werd te Corinth, Missouri, gearresteerd, onder de beschuldiging, dat hij een spion was. Men vond bij hem een paar gebed riemen (J’S'jjn), die door den officier werden geopend, en vermits deze daarin vond manuscripten, die hij niet kon lezen, hield bij ze voor brieven, voor den vijand bestemd. De zaak werd medegedeeld aan generaal Eozencrauz, (die Katholiek d en niet, gelijk ten onregte werd gemeld, Isij raëliet is); deze ontbood zijn kapellaan om de 3, zaak te onderzoeken. Gelukkig voor den ar-Ü nen Jood, kende de priester genoeg van bet d Ilebrecuwscb en van de Joodsebe ceremoniën, ir om eene juiste opheldering tc kunnen geven, d zoodat de Israëliet eervol werd ontslagen en ;s thans zonder belemmering door de mibtaii'e l,,iautoriteiten zijne handelszaken kan nagaan, De beer Albert Cardozo is benoemd toU* ’ I. regter in bet bof voor algemcene zaken te – Nieuw-York. Turkije* ])e heer Zanos, Grieksch ani-11 bassadeur tc Konstarxtiiiopel, beeft bij gelegen; beid der buitengewone dienst in de synagoge , der Grieksebe Israëlieten iii genoemde stad, – naar aanleiding der troonsbestijging van George T, welke dienst door bem, ambassadeur, werd ■ bijgewoond, de volgende merkwaardige woor– den gesproken; //Mijne laiidgenooten en viienden van de ■ llebreeuwscbe godsdienst! —Uwe welsprekende • gebeden aan den Allerboogste voor den voorr spoed van uw land, bebben diep bet bart ge, roerd van allen, die bier verzameld zijn. Als r de vertegenwoordiger van Griekenland zeg ik i u dank in naam der Christen-Hellenen, bier ■ tegenwoordig, alsmede in dien van de gan• sebe Grieksebe natie. Gij Israëlieten zijt voor ■ ons Grieken geen vreemd en onbekend volk. 1 Onze oude gesebiedenis is naauw verbonden ; of zamengesmolten met die van bet uitverkoi ren volk. Uit uw oud land bebben wij die : bezielde gescbriflen ontvangen, waarop bet theologisch gebouw onzer kerk in groote mate is Ópgetrokken. Dit nu geldt bet verleden. Doch de tegenwoordige tijd vertoont nog eeiie nadere verwantschap tusschen u en ons. Van dezen dag af zullen wij en gij onder dezelfde vlag, d'uizelfden koning en dezelfde wetten leven. Voortaan znlt gij dezelfde staatkundige regten genieten, die wij zelven bezitten, voor zoover gij de kinderen zijt van het zelfde land. Griekenland en zijn Koning zullen de tijdin»' van deze dank dienst met dezelfde aandoening ontvangen als die, welke wij gevoelden bij hel luisteren naar de gebeden, tot den Abnagliaen Schepper des Heelals door u opgezonden. De welsprekende woorden, in de heilige synagoge uitgesproken, zullen spoedig de ooren van het Grieksebe volk bereiken. Met dezelfde opregtheid waarmede gij Griekenland uw nieuw Kanaan hebt genoemd, zal ook Griekenland u in zijn schort ontvangen. In de zalen onzer akademiën, onzer geregtsboven en onzer w'etgevende ligebamen zult gij, hoop ik, datgene vinden wat uwe natie voer omstreeks twee duizend jareu heeft verloren, namelijk, een vaderland, ten minste gelijk aan uw voormalig land in historische vermaardheid, doch daarboven in staatkundige vrijheid en ringsbeleid. Onder het gezag der wetten en des scepters van George den Eerste zult gij Je regten en alle andere voordcelen genieten welke de Grieksebe natie voor tallooze offers heeft gekocht. Er is ongetwijfeld een verschil tusschen ons in zake van godsdienst, dal ons in zekere mate verdeelt. BIWWEHLAWDSCHE BERICTEN. Ainstci'daiii, lO Jlecemlier. j Door de hoofdcommissie tot de zaken der i Israëlieten is I°. eervol ontslag verleend aan I Dr. S. F. Cohen te Pekel-a, uit de betrek-1 king van sclioolverzorger der Isr. godsdienst-1 school aldaar; 2“. bepaald dat ie, Pekel-a het godsdienst-onderwijs onder beheer en toezigt | eener sub-schoolcommissie zal staan, Jzijnde tot' leden dezer commissie benoemd de heeren:! L. E. Pinto, Ph. Polak Mz. en S. Catz, ' allen te Pekel-a) 3“. eervol ontslag verleend wegens vertrek naar elders, aan den heer Charles Cohen te Poermond uit de functie van lid der sub-schoolcommissie aldaar, en in die betrekking benoemd de heer Jozef Cohen te Roermond. Bij de heden plaats gehad hebbende verkiezing van zes leden voor den kerkeraad der , N. I. Hoofdsynagoge alhier, zijn 137 stem-' briefjes ingekomen. Heden avond wordt door den Kerkenraad der ' N. I. Iloofd-Synagoge alhier eene zitting gehouden. Maandag avond 11. hield het Genootschap: Ter ondersteuning van lehoeftije Ned. Israël. Kraamvrouwen alhier, in het voormalige Casino-lokaal, Zwanenburgerstraat, zijne 4D" jaar- ' lijksche algemeene vergadering. Zij werd bij-1 gewoond door dames-bestuurderessen, den heer J. E. First, als honorair-directeur en onderscheidene genoodigde contribuerende leden. De voorzitter, de heer dr. H. M. Duparc, opende de vergadering met eene even sierlijke als hartelijke toespraak, waarin hij in breede trekken den weldadigen werkkring van het genootschap in herinnering bragt en den billijken wensch uitte, dat de instelling eenmaal haar ideaal moge bereiken, namelijk dat zij hare bedecling tot alle behoeftige N. I. kraamvrouwen te dezer stede zal kunnen uitstrekken. Na der vergadering te hebben medegedeeld, dat van de 50 voor weinige dagen door hem verspreide circulaires, bevattende uitnoodiging tot aanvaarding van het lidmaatschap, bereids 11 met een goed resultaat waren terug ontvangen en er gegronde hoop bestond, dat dit ook ten aanzien van de meeste overigen het geval zou zijn, en voorts dat het bestuurs-lid, de heer W. A. Willing, 25 roodbaaijen luijers voor het genootschap heeft beschikbaar gesteld, gaf hij het woord aan den directeursccretaris, den heer N. J. Barends, die een zeer gehaltrijk verslag uitbragt van de lotgevallen des genootschaps in het afgeloopen jaar. Daaruit bleek, dat het aantal contriburende leden van 616 met eene gezamenlijke bijdrage van y’2338.70 ten vorigen jare, tot 632 met eene gezamenlijke bijdrage van _ƒ 2369.80 was geklommen, zijnde eene vermeerdering van lö leden en van een inkomen van ƒ21.10. De onevenredigheid, die, oppervlakkig beschouwd, bestaat tusschen de vermeerdering van het aantal leden en die der geldclijke bijdragen, moet worden toegeschreven aan de omstandigheid, dat in den loop des jaars aan het genootschap 35 leden met eene gezamenlijke contributie van ƒ132.10 waren ontvallen, waarentegen 51 nieuwe leden waren toegetreden, te zamen bijdragende ƒ153.20. Die gunstige uitkomst had men gedeeltelijk te danken aan de eerw. heeren J. S. Hirsch, J. A. Roos en D. E. Sluijs, die, gehoor gevende aan de wenken, in de vorige algemeene vergadering geopperd, in hunne godsdienstige voordraglen de belangen des genootschaps met talentvolle zeggingskracht wel wilden aanbevelen. Behalve de gewone inkomsten mogt het genootschap zich in onderscheidene buitengewone schenkingen ►en besprekingen verblijden, als, behalve eenige kleinere giften, van de erfgenamen van wijlen den heer A. Heijmans ƒ5O, van die van wijlen den heer M. B. Rubens (in leven mede directeur) ƒ 100, van mevr. de Wed. 11. Herz, ƒlOO, van de firma M. E. Coster ƒlOO, van wijlen mevr. de wed. L. H. S. Sterk een legaat van ƒ25. Wijders viel aan het genootschap, doorliet overlijden van den heer H. S. Sterk, broeder der laatstgenoemde, bij uiter-1 ste wilsbeschikking* opder zekere voorwaarde I ten deel een twaalfde van, diens nalatenschap. I Naardien echtér dé Koninklijke toestemming I tot aanvaarding dier bespreking nog niet I was ontvangen, zal de vergadering eerst bij , eene volgende gelegenheid met hef zuivere j bedrag dier erfenis worden bekend gemaakt. ! De gezamenlijke ontvangsten ten van ƒ3493.7 3 hadden de raming met ƒ 361.42* overtroffen, terwijl de uitgaven ad ƒ2913.80 ƒ 84 onder de raming zijn gebleven. Door de tocvloeijing van bovengenoemde buitengewone inkomsten is het vaste kapitaal des genootschaps in den laatst en tijd met ƒ7OO nominaal 2'/2pCt. inschrijving verhoogd,waardoor het kapitaal, op het Grootboek der Nationale Werkel. Schuld ingeschreven, van ƒ21,000 op 1 Julij jl. thans tot ƒ 21,700 is geklom' men. Een en ander heeft het mogelijk ge' maakt in het afgeloopen jaar 291 kraamvrouj wen gedurende de 9 eerste dagen van het i kraambed geregeld te kunnen bedeelen, ter! wijl aan eenige anderen nog op buitengewone wijze hulp was verstrekt. Dat de ondersteuning, die de kraamvrouwen genieten, geene geringe is, moge daaruit blijken, dat er in het afgeloopen jaar is uitgereikt aan hemden en bakergoed voor ƒ 1291.47, aan levensmiddelen ƒ 664.88, aan brandstoffen ƒ135.51, in geld ƒ325.75. Het bedrag voor eerstge-1 noemde artikelen zou nog veel aanzienlijker zijn geweest, bijaldien niet een aantal edele vrouwen wederom de goedheid had gehad het bakergoed kosteloos en daarbij keurig net af te werken. In het geheel mogten tot nu toe 5954 kraamvrouwen de ondersteuning des genootschaps genieten, terwijl men zich voorstelde in het volgende jaar zijne weldaden wederom tot 291 kraamvrouwen uit te strekken, een cijfer, dat aanmerkelijk grooter had kunnen zijn, bijaldien door den onzaligen burgeroorlog in Amerika de grondstoffen niet zoo verbazend in prijs waren gestegen, dat daardoor alleen aan het genootschap eene meerdere uitgave van ƒ370 wordt berokkend. Nadat de periodiek aftredende directeuren, de heeren dr. H. M. Duparc, B. S. Kies en S. T. Boas, door de vergadering met algemeene stemmen waren herkozen, en de gewone loting had plaats gehad onder de contribuanten over het gewone aantal kaarten, die ter aanwijzing eener te bedeelen kraamvrouw ter beschikking van 40 hunner zullen worden gesteld, noedigde de voorzitter diegenen der aanwezigen, welke zich daartoe opgewekt mogten gevoelen, uit, om aan het bestuur zoodanige voorstellen te doen of wenken te geven, als welke zij in het belang des genootschaps nuttig mogten oordeelen. Dit lokte, naar aanleiding eener mededeeling van den directeur-secretaris betreffende eene eventuele wetsherziening, belangwekkende discussiën uit, waaraan inzonderheid deel namen de heeren mr. S. E. Nijkerk, df. M. S. Polak, W. A. Willing, L. Goudsmit Azn., N. J. Barends en de voorzitter, welke laatste daarop, na een woord van dank aan de aanwezigen voor hunne belangstelling en onder de belofte, dat het bestuur zich het gesprokene zou ten nutte maken, de vergadering voor gesloten verklaarde, en de genoodigden onder den besten indruk huiswaarts keerden. liet heeft HII. MM. den Koning en de Koningin en Z. K. 11. den Prins van Oranje behaagd aan de uitgevers gebr. Belinfante te ’s Ilage HD. bijzonderen dank te doen betuigen voor de aangeboden exemplaren van den Nederl. Besideniie-Almanak voor 1861. (39sle jaargang.) Wij herstellen gaarne eene onwillekeurige omissie, door te vermelden, dat het examen op het N. I. seminarium op 2 dezer ook door het lid der hoofdcommissie, den heer Mr. S. E. Nijkerk, werd bijgewoond. _ Wij _ vernemen, dat de gewone jaarlijksche uitvoering van de liedertafel Zanglust, waarvan het programma een rijk kunstgenot belooft, den 2den Januarij c. k. in het lokaal . Frascati zal plaats hebben. Wij vestigen gaarne met een paar woorden de aandacht op de hier achter geplaatste ad' van de rsi naTD p'n. Deze instelling, eerbiedwaardig om hare grijsheid zij bestaat reeds ongeveer 120 jaren heeft ecne zeer weldadige strekking, bestaande thans hare uiideeling (winterloting) in 117500 turven, 2200 bossen hout en 5500 brooden. Hare voorjaarsverloting bestond uit geld, , vleesch en paaschbrooden. llehalve dat de leden , slechts 5 cents per week behoeven bij te dragen, genieten zij bij deze inrigting, boven zoo vele andere van dien aard, het voordeel dat er dikwijls voor grooter som wordt verloot dan de gezamenlijke inleg heeft bedragen, een zeldzaam verschijnsel voorzeker, dat alleen ddardoor mogelijk is, dat de instelling op eenige vaste fondsen mag bogen. Wij kunnen haar dan ook in geraoede in ieders belangstelling aanbevelen. Smilde, 29 Nov. Onze Prov. Staten bebben aan de Ned. Israël, gemeente alhier eene subsidie verleend ten bedrage van ƒ 897, tov delging van het restant der schuld, aangegaan voor den bouw der nieuwe school en onderwijzerswoning. ISKAËL E» ZIJNE ROEPING •). 111. [Vervolg en Slot van No. 15, 30 October.) Onhegrijpelijk is het, dat men nog ten huidigen dage in goede boeken, door verlichte mannen geschreven, leest: Christelijke ■) Naar de ArcMves ItraéliUs van L. Hollsonderski. Christelijke liefde, Christeljke regtvaardigheid enz., alsof het Christendom alléén die deugden bezat en het Jodendom, de moeder van alle godsdiensten der wereld, daarvan ontbloot ware. Wij zullen mitsdien trachten te betoogen, dat de Israëlieten niet in dwaling verkeeren, als zij hun geloof handhaven, dat alle deugden bevat, waarvan de discipelen der andere eerediensten hen willen berooven. Wij zullen bewijzen, dat de zedeleer, de liefde en de regtvaardigheid van het Evangelie reeds de grondslag waren van de Mozaïsche godsdienst, van de pro])heten en van geheel Israël, alvorens de schrijvers van het Nieuwe Testament daarvan den godsdienstigen codex van het Christendom hebben gemaakt. Wij zullen onze argumenten putten, niet uit den Talmud, maar uit den Bijbel, bekend als dit boek was bij en aangenomen door de eerste Christenen en door alle tijden, het boek, waarop volgens de Christenen het Nieuwe Testament rust. En uit den Bijbel zullen wij ons slechts bedienen van duidelijke en onbetwiste plaatsen, waaraan men geen dubbele beleekenis kan geven. Ziehier een kort rcsumë der zcdelessen van Mozes: „Gij zult niet als aanbrenger onder uw volk rondgaan; gij zult niet terugblijven bij het gevaar nws naasten. Gij zult uwen broeder niet haten in uw hart; gij zult uwen evenmcnsch [wanneer hij onregt doet] berisijeii; maar gij moet hem geene zonde nadragen. Gij zult u niet wreken noch haatdragend zijn tegen de kinderen nws volks.” (Lev. XIX: 16-19.) „En gij zult niet begeeren uws naasten vrouw, ook zult gij geen lust hebben naar uws naasten huis, noch naar zijn veld, zijnen diensl knecht of zijne dienstmaagd, zijnen os of zijnen ezel, noch naar iets anders, dat uwen naasten toebehoort.” [(Deut. V; 18.) „Gij zult eenen dooven niet vloeken, noch eenen blinden een struikelblok voorleggen, maar gij zult voor uwen God vreezen.” (Lev. XIX: 14.) „Voor eenen grijsaard zult gij opstaan, het aanzien eens ouden zult gij vereeren. Wanneer een vreemdeling zich nij u in uw land ophoudt, zult gij hem niet beleedigen. Gelijk de inbooiling onder u zal de vreemdeling zijn; gij zult hem beminnen als u zelven.” (Lev. XIX: 82-34.) De beginselen van liefde, verdraagzaamlieid en weldadigheid jegens vreemdelingen zijn met duidelijkheid uilgedrukt en een en twintig keer door Mozes herhaald. „Gij moet u volkomen aan den Eeuwige uwen God houden.” (Deut. XVIII: 13.) „Gij zult [het loon] des armen en behoeftigen daglooners niet onthouden, hetzij uit uwe broederen of uit uwe vreemdelingen, die in uw land binnen uwe poorten zijn. Op denzelfden dag znlt gij hem zijn loon geven, de zon zal er niet over ondergaan; want hij is arm en zijne ziel verlangt er naar; opdat hij niet over u tot den Eeuwige : roepe, en het u tot zonde zij.” (Deut. XXIV: i 14, 15.) „Gij moet Mij heilig zijn, want Ik i de Eeuwige ben heilig.” (Lev. XX: 26.) „Gu i ZULT UWEN NAASI'EN BEMINNEN ALS U ZELVEN ” I (Lev. XIX: 18.) ’ , Al deze zuiver zedekundige voorschriften i zonder nog te gewagen van die in de Tien 1 Geboden, vindt men in de wet van Mozes. i * De profeten hebben overal de uitoefenirg £ dier beginselen van zedeknnde en maatschap- t pelijke deugden voorgeschreven, Jereraia zeide 1 tot de verstrooide Israëlieten: „En zoekt den v vrede der stad, waarheen ik u gevankelijk heb i' doen wegvoeren, en bidt voor haar tot den h Heer, want in liaren vrede moet gij vrede r h.bb.„.- (fe„. Hli 7.) Ziebi„®U£ I vid den deugdzamen mensch afschildert: „Die zi opregt wandelt en geregtigheid werkt, en die met zijn hart de waarheid spreekt. Die met k zijne tong met achterklapt, zijnen medgezel di geen kwaad doet, en geene smaadrede opneemt tegen zijnen naasten. In wiens oogen de ver- oi worprae veracht is, maar hij eert degenen, die v< den Heer vreezen; heeft hij gezworen tot zijne de schade, evenw’el verandert hij niet. Die znn tu geld met geeft op woeker, en geene omkoo- te pmg neemt legen den onschuldige. Die deze dingen zal niet wankelen in eeuwigheid.” «-e (Psalm XV: 2-5.) J Halen wij thans nog eenige voorschriften n aan van de vaderen der synagoge. Siraon de e zeide; „De wereld bestaat door I. drie zaken, te weten; de wet, de arbeid en de t liefde.” Josuë van Jerusalem zeide: „Beschouw s behoeftigen als leden uwer familie.” Nitai de 1 Arbeliet zeide: „Verkeer niet mat zedelooze – menschen.” Simon b. Gamliël zeide; „De wet 1 bestuderen is zeer goed, maar haar uitoefenen – nog beter.” Diezelfde zeide: „De wereld wordt – in stand gehouden door drie zaken; de waar-1 heid, de regtvaardigheid en de eandragt.” Rabbi e zeide; „Welke is de weg, dien de mensch 1 moet kiezen? Dien, welke hem in zijne eigene 3 oogen tot eer verstrekt en hem eerbiedwaardig 1 maakt in de oogen van anderen.” Voorts : 1 „Herinner u drie zaken, en gij zult nimmer – zondigen; Weet dat er boven u een oog is, 3 dat ziet, een oor dat hoort en waarin 1 al uwe daden zijn geschreven.” Rabbi Gam– liël bra Jehuda zeide; „De studie der wet – vereenigt zich zeer goed met de pligten jegens 1 de maatschappij. De eerbied voor beiden doet ons het kwaad vermijden. Elke studie die 1 niet leidt tot een arbeid of tot een beroep – is ijdel en leidt tot wanorde.’ Rabbi Eliëzer – zeide; „Laat de eer van uwen naaste u even 1 dierbaar zijn als uwe eigene.” Rabbi Josué 1 zeide; „Behartig de belangen van uwen naaste ; als uwe eigene belangen, en laat aan al uwe. daden goede bedoelingen ten grondslag liggen.” 1 Rabbi Akabia b. Mehalalel zeide; „Herinner : u steeds deze drie zaken, en gij zult dan niet ■ tot zonde vervallen ; denk aan uwen oorsprong, : denk aan uw einde, er. herinner u den Regter I wieu gij rekenschap van uw gedrag moet ge■ ven, den Koning der koniugen.” Rabbi cLnina zeide; „Bid voor den voorspoed van , het hoofd des staats, dien gij bewoont, want zonder de vrees dien hij inboezemt zouden de menschen elkander levend verslinden.” Ben Azai zeide; „Jaag de goede werken na, zelfs die van weinig belang zijn, en vliedt de ondeugd.” Samuel de jongere zeide; „Verheug u niet in het ongeluk van uwen vijand. Elke yiendschap gegrond op eigenbelang, is niet duurzaam. {Pirké Aboth.) De zedeleer door Mozes onderwezen, door de profeten gepredikt, door David gezongen, door Salomon opgehelderd, door de vaderen der synagogen gecommentarieerd en verspreid schrijft mitsdien voor alles w.at de menschenliefde in den ruimsten zin, de hoogste liefde, de algemcene deugd van alle goede maatschappijen, van den mensch kunnen eiscben. Het is waar, dat men er niet vindt voorschriften als b.v. ueze ; j„Als men u uw kleed ontneemt, geef Mn nog uw hemd, als men u een klap geeft biedt dan ook de andere wang aan;” doch de reden daarvan is, dat die voorschriften in strijd zijn met de menschelijke natuur. Die beginselen worden dan ook niet in praktijk gebragt en zullen, naar onze overtuiging, ook wel nimmer in praktijk gebragt worden. Een dief, een moordenaar zal ook wel nimmer tot zijne regters durven te zeggen: »Dat diegenen onder u, welke nooit hebben gefaald, mij veroordeelen. De zang, om van dit leervak het eerst te spreken, was, zooals onder de leiding van eenen Berlijn niet anders te verwachten was, uitmuntend door naauwkeurigbeid in maat en harmo- bijzonder schoon waren de solo’s van eenige jongere scholieren met hunne welluidende stemmen in het nn raS. De laagste klasse, geëxamineerd door onzen auden, doch steeds jeugdig blijvenden dichter, lei; heer Delaville, vertaalde tractaat Beza, tol. 34, en toonde den inhoud en zelfs het verschil tnsschen '"n en JTiaDin aldaar wel te Echter is daarbij aan te merken, lat de keuze van het onderwerp om verschilende reden (NIWS Nö’jnS ’n) niet de geluk:igste was, en dat de jongelieden niet genoeg :ritisch den inhoud hebben behandeld. Er is (( en in rUC’n welk laatste tractaat ij al mede hebben geleerd, overvloed van onlerwerpen, die meer rJia’Tl bevatten en meer lelangstelliug opwekken. Het examen in de gescliiedenis der Makkabeën was zeer kort, evenwel konde men opmerken, dat de scholieren in dit historisch tijdvak niet onbedreven w'aren. Wanneer men in aanmerking neemt, dat zij eerst 7 maanden Latijn leeren, dan moet men onwillekeurig hunne vorderingen bewonderenj want zij kennen de declinationes en conjugationes, de genus-, de casusregelen (utor met den Ablativus, genitivus partifivus, quis vestrum en ufer vestrum), den Ablativus absolutus, ut met den Conj. etc. (waarom glonor en nitor niet bij deze deponentia worden inedegerekend, niettegenstaande zij bij Cicero ook net „de” en. „in” voorkomen, weet ik niet), raalvergelijkingen zijn voor eerstbeginnenden te noeijelijk, en, de grondige kenner der klassieke alen, de heer Bruining, moge het mij ten goede louden, niet altijd (zooals „esse” en ,;zijn”) aan te )rijzen. Beter ware misschien geweest de ver;elijking van ttfiL, tgri, tgogat met sum, est, ro, ra (jpncü met fui (het verouderde „fuo”). Bij het ondervragen in de geschiedenis van le Aziatische volken heeft de examinator meer 'P de geographie dan op de historie gelet. In de algebra is goed geantwoord, vooral het vermenigvuldigen en deelen betreft, aarbij de wijze van voordragt en ontwikkeling ie de onderwijzer ten toon spreidde, bijzoner is te roemen. In de hoogste klasse hebben eenige schoeren de bekende fabel van de S ringen uit uNain der Weise” goed gelezen en op taalkundige ragen behoorlijk geantwoord; doch waarom 3 acc. „den” uitgesproken gelijk de Partikel ienn”? De rector in 3rband met t3''3 '’D ’h"’ en de vragen van ?"t3 al- daar, ci\ loonde aan, gelijk bij ook in zijne Aanspraak zeide,dat men bij het studeren van Talmud niet moet vragen; quantnin, sedquo modo docuisli aut didicisti ? Doch was de lijd te kort, om een bepaald oordeel daarover te kunnen vellen, weshalve ik Donderdag voormiddag van 9 tot 11 uur op verlangen van den heer dr. Diinner de jonge (leden nog bijzonder examineerde in verscheidene plaatsen in ni3“«3 n ’ en goede verklaringen over "IBnnnS D'D, over 7P p3D over mSTD enz. heb mogen vernemen. Zij leeleii niet alleen vertalen, zij leeren ook denkpnj zij verklaren niet alleen, wat voor hen gedeukt staat, maar ook wat voor en tegen kan worden aangevoerd. Dus zij leereu niet machinaal. De vertaling en verklaring uit Nepos, Themistoclcs cap. VI, heeft bewezen, wat vlijt vermag, en wij welen niet, of wij den docent of de jonge lieden meer zullen bewonderen. In de Grieksche geschiedenis ten tijde van Philippus eii Alexaiider hebben zij goed geantwoord, doch bijzonder beviel de opgaaf van de philosophi-che scholen der Cymci, Piatonici, Peripatetici, Stoici en Epicurëi. Jonge lieden, die Talmud studeren, hebben gewooiilijk veel lust lot philosophie (das Denken dos Denkeus), en daarom was het een gelukkig denkbeeld van den docent, deze Grieksche scholen in de geschiedenis te vlechten. Door zulk ouderwijs \eikrijgen zij bepaald ook meer lust in de geschiedenis, die anders voor volwassen scholieren door namen en getallen droog schijnt. Een jongeling heeft het verkeerd opvatten van de leer ion dgirg goed geschetst. In de geometrie hebben do jongelieden de congruenz der driehoeken en zelfs het theorema van Pythagoras zeer goed bewezen. Wij weten echter niet, hoe lang zij Mathesis leeren, om den docent met zijne duidelijke voordragt en heldere ontwikkeling der onderwerpen nog meer te bewonderen. Zelfs de grootste Mathematici bezitten zelden deze hoedanigheden. Indieuik hiermede eindig, zeg ik nog in naam van vele toehoorders hartelijk dank aan den president voor zijne rede bij de opening en de sluiting der examina. Ik wil hopen, dat evenmin als ik het berouwd heb, de reis in dit barre jaargetijde te hebben geinaakt, ook bet auditorium het niet zal berouwd hebben, den avond van 6 tot II uur bij dit examen te hebben doorgebragt. Dr. EKaNKEL, Opper-Rabbijn. advertlntiew.’ Bij de NEDERL. ISRAËL. GODSDIENSTIGE MEISJESARAIENSCHOOLaIhier wordt gevraagd; eene KWEEKELINGE of ONDERWIJZEREBSE voor de laagste klasse. Belanghebbenden gelieven zich schriftelijk te adresseren bij den heer E. M. d’ Isiia|l Rozen, voorzitter dei Schoolcommissie. (235 Een geëxamineerd HULP- en GODSDIENST ONDERAVIJZER van den middelsten rang door omstandigheden van hem onafhankelijk, het voornaamste gedeelte van den dag vacani gekregen hebbendé, zag zich gaarne op eein SCHOOL tot het geven van onderwijs geplaatst, o ook wel op een KANTOOR als anderzins. Re flectereuden kunnen zich adresseren mtt franci brieven aan het bureau van dit blad, onde letter P. Ten spoedigste wordt te Amersfoort gevraagd een Israëlieliscb BEDIENDE, in den Manufac tnur-bandel en verkoop ervaren, bij voorkeur daai voor bekwaam zijnde, als REIZIGER. Reflec terenden, goede bewijzen kunnende prodiicerer gelieven zich te adresseren met opgave hunne laatste betrekking en ouderdom. Franco brieve onder letter Y. aan het bureau van dit Week blad. (23! ♦ ” m ■■■ , n lIOROLOGiËItURËR, zijn vak grondig verstaande, zag zich gaarne, zoo spoedig inogelijk geplaatst, liefst met kost en inwoning. Adres met franco brieveu, met opgave der. conditiën, onder letter II aan het bureau van dit Weekblad. (281) Cebr. VAN OVEN, BORDUURWERKERS te ’sGRAVENHAGE, berigten bunnen geëerde begunstigers en geloofsgenootei], dat zij voortgaan met het maken van allerlei KERKELIJKE VERSIERSELEN, BANIEREN VOOR LIEDERTAFELS, COSTUMES, MILITAIRE ORNAMENTEN enz., tot de civielste prijzen en in den kortst mogelijken tijd. Zij lueeuen, dat het overbodig is bun werk aan te bevelen, daar zij dikwijls de eer bebben'genoten voor ondeischeidcne Vorstelijke personen met gunstig gevolg bun werk te vervaardigen. Bij VAN GOECVM Co., te Assen, is gedrukt en bij alle Boekhandelaren in Nederland verkrijgbaar: HET VERHANDELDE TER VERGADERING VAN ISRAËL. GODSD.-ONDERWIJZERS IN DE PROVINOIËN GRONINGEN EN DRENTHE, gehouden te Groningen den 17 Maart 1863, medegedeeld door den Secretaris M. M. COHEN Je., (229) 1/0.20. WORDT GEVRAAGD: om dadelijk in dienst te treden eene MEID, van de Israëlietische Godsdienst, tusschen de 25 en 30 jaren oud, van goede getuigschriften voorzien, goed kunnende koken en werken. Zich te adresseren met franco brieven onder lett. X bij den Boekdrukker Emil Robeets te Maastricht. ■ (228) nn’iriis p"n ” Het BESTUUR brengt mits deze ter kenlisse van belanghebbenden, dat bij hem | hans gelegenheid bestaat ter Inschrijving op ie Leverantie van circa 3500 BEOODEN. De conditiën zullen ter lezing liggen bij len heer A. S. van Peaag, Muiderstraat No. 281, van 12 tot 3 are, van 12 tot 17 lezer. Tevens maakt het Bestuur de Leden opmerkzaam, dat de tfINTER'LOTING zal plaats hebben op Zaturdag 26 dezer, des avonds te 7 ure. Het Bestuur maakt van deze gelegenheid gebruik deze zoo liefdadige Instelling in de belangstelling aller w'eldenkenden aan te bevelen, overtuigd, dat in de vermeerdering der Lotingsprijzen een prikkel tot deelneming te meer door hen zal worden gevonden. 29 Kislef 5623. E amen s het Bestuur: "lOliec. 1863. DANIËL BENDICTS, Pres. (227) B. L. OAViDS, Lid-Sccret. liet Schoolbestuur der Nederlandsche Israelielifche Gemeente te CUIE3IBOBG, vma.gt om dadelijk in ' functie te treden : een GODSOIENST-ONDERWIJZER van den middelsten rang. Salaris ƒl5O met kost en inwoning. Degenen welke de Eransche taal kunnen onderwijzen, zullen ƒ 100 daarenboven genieten. ' Inclinerenden gelieven zich met franco brieven te adresseren aan Het Schoolbestuur voornoemd. (^2® COMPAGNON GEVRAAGD. Een ongehuwd persoon, die tijd ir vreemde landen op groote fabrieken is werk' zaam geweest en een vak hebbende van da gelijksch gebruik, dat een vast, goed bestaai oplevert, waarvoor bewijzen zullen geleven vrorden, zoekt iemau < die over een matij kapitaal kan beschikken en met administrati een weinig bekend is, om gezamenlijk dit va! hier ter stede voort te zetten. Adres franc onder lelt S. B. aan het bureau van di blad.' HH. REIZIGERS. Israël. Restauratie bij den Heer S. SALOMONS, Onderwijzer te Deventer, Nieuwstraat, N“. 383. (234) ATTENTIE s. v. p. Een Portugeesch Israëliet, sedert verschillende jaren aan een (Christen) Kantoor van EPEECTEN, ASSURANTIE enz. Eene JUEVEOUW van goeden huize, goed bekend met het vak van Maiunfacturen als ■ookmethet maken van Mantels en Mantilles« weiiscbte met Januarij e. k. geplaatst te worden. Adres met franco brieven oiidèr lett. X bij Gebr. Haagens, Boekdrukkers te liotterdam. Men verlangt ten spoedigste, een Tsraëlie tisch SLAGERSKNECHT, goed kunnende Foorsclmi en van goede getuigscbiiften Reflectereuden adresseren zich met franco brieven onder lett. A. aan de Uitgevers deze.s. In eene van Erieslands hoofdsteden wordt gevraagd een BEDIENDE in het vak van Garen, Band, Mamfactwren enz., niet beneden de zestien jaren. Alleen diegenen zullen in aanmerking komen, vtelke bewijzen van eerlijkheid en trouw kunnen produceren en eene vlugge hand schrijven, terwijl bij oppassendheid ook het vooruitzigt bestaat, om later als REIZIGER jte ageren. Refleclercnden adresseren zich franco onder lett. A. Z. Bureau van dit Blad. (223) ! D'iDnn '3D D'jcm Nimmer is de roepstem daar waar het geldt ’ noodlijdenden te ondersteunen, Ie vergeefs bij : n ingeroepen. Thans wordt eene bede tot ' u gerigt, die zonder twijfel niet vruchteloos ' zal zijn. Het geldt hier eene diep ongelukkige ziekelijke WEDUWE met zes geheel on‘ verzorgde kinderen, wier man en vader dezer ’ dagen overleden is. De ongelukkigen verkee' ren in de volslagenste armoede, daar hunne geringe middelen uitgeput zijn door ziekte van den overledene. Volgaarne zullen zich "I de ondergeleekenden belasten uwe hefdegifteu in ontvangst te nemen en daarvan in dit '' blad melding maken. M H. L. VAN PBRLSTEIN en Ur. BENPORT, te Doetinchem. L. GULP, te Arnhem. JACOB DE VRIES en J. L. JOACHIMSTHAL, I te Amsierdam. NB. Bij den eersten ondergetoekeude is ingekomen 1 van K onder de zinspreuk DU3n DN t S. J. 11. te A. ƒ1; N. N. te A. / 2,50; door D M. ,_ G. teD-/l. (22^ — ,/ – " CORRESPONDENTIE. d n te S. Wij plaatsen soortgelijke berigten alleen, als zij ons door de H. C. worden toegezonden. K. te G. Wij zullen u in ons volgend nommer antwoorden. C. te K. Het is zoo oudbakken. K te Z. Wii kunnen er raoeijclijk over oordeelen, zoolang wij het geheel, hetzij in het oorspronkelijke hetzij in eene vertaling, met voor ons hebben. C. 286. ===== “ ALMANAK. Van 1 Tebet tot 7 Tebet 5624. Van 11 December tot 17 December 1861. Incane van den Sabbatb te 3 ure 30 mm. Vrijdag nsiin umn rxn. 