Rectoraatsoverdracht 4 juni 2015 - Tilburg University
Ik open deze zitting met gebet en verzoek de heren onder de hoogleeraren een barret af te nemen. Mogen de geest van wijsheid en barmhartigheid in ons allen groeien en tot volle wasdoem komen. Gaat u zitten? Meneer de Commissaris van de Koning, burgemeesters, als ik het snel zie, vijf, maar liefst. Excellentie, rektoren en voormalige rectoren van de Nederlandse universiteiten, andere bijzondere gasten, collega-hoogleeraren, andere collega's, familie en vrienden en niet in de laatste plaats onze studenten. Ik eet u allen van harte welkom, fijn dat u er bent en wat geweldig om te zien dat de oula zo goed gevuld is, ook boven het balcom. Tijdens onze diasviering van 20 november van het vorig jaar heb ik aangekondigd dat ik mijn tweede termijn als rector Magnificus niet zal voltooien. Ik ben de afgelopen maanden niet van oordeel veranderd, anders zou deze zitting een merkwaardig karakter krijgen. Nee, ik draag vandaag na 6,5 jaar het rectoraat over aan mijn gewaardeerde opvolger Prof. Dr. Emil Aerts. Ik doe dat met een goed gemoet en vanuit de vaste overtuiging dat die overdrag het beste is, zowel voor onze universiteit als voor mijzelf. Ik heb deze korte afscheidsreden dan ook de titel meegegeven, het is mooi geweest. Dear colleagues, students, this academic event will be mainly in Dutch. That's because of the character of this event and the audience. I hope you can understand parts of it and you will find the translation of this speech on the website. Beste toehorders. Het zal nu niet zijn ontgaan dat het woelige tijden zijn in de academie. De universiteit is zeker geen rustig bezit meer. De recente bezettingen door studenten en later ook docenten van universitetsgebouwen in Amsterdam doen ons terugdenken aan de jaren 60 van de vorige eeuw. De Maagdehuisbezetting werd toen vooraf gegaan door protesten en een bezetting precies hier op deze plek in Tilburg. Dit is ook beschreven in het boek 1969 opstand in het zuiden. Dat is nu wel anders. Ik kom daar straks op terug. Het hoge onderwijs en de wetenschap staan in de belangstelling. Welicht moet ik zeggen, staan onder druk van de politiek en van maatschappelijke instanties. Dat klinkt ook sterk door in de media. Dat heeft zelfs geleid door een geheel nieuw vocabulaire in vergelijking met, zeg, een decennium geleden. Presentatieafspraken, rendementen, rendemensdenken, acreditaties, visitaties, accountability, profilering, valorisatie en topsektoren.  Deze bestuurlijke taal staat vaak ver af van docenten, onderzoekers en studenten. Dat kan al licht een vervreemdend effect hebben. Die vervreemding is een gevaar dat op de loer ligt en kan resulteren in een kloof tussen bestuurders en managers enerzijds en professionals anderzijds. Dat betekent overigens niet dat de waarde achter bepaalde van deze bestuurlijke taaluitingen niet betekend is vol kunnen zijn. Zo vind ik het zelf volstrekt redelijk dat we van onze studenten vragen om 70% van de eerste jaar vakken ook daadwerkelijk binnen een jaar af te ronden. Ook is er niets mis mee om van studenten te verlangen dat ze een driejarige bachelor binnen vier jaar vol tooën. Dat is geen rendemensdenken, maar maatschappelijk volstrekt redelijk. Studenten vinden dat overigens zelf ook, weet ik uit mijn veelvuldige contacten en gesprekken met studenten. Zij realiseren zich echt wel dat studeren veel meer is dan een belangrijke bijzaak. Crucial is wel dat we onze studenten op een vruchtbare en boeiende wijze laten werken aan hun persoonlijke en professionele ontwikkeling. Zij moeten worden uitgedaagd om het beste uit zichzelf naar boven te halen. We willen toch allemaal dat onze kinderen en kleine kinderen beter worden dan wij zijn. In zijn bijdrage over de waarde van wetenschap stelt Robert Dijkgraaf, voormalig president van de Koninklijke Academie van Wetenschappen, dat de maatschappelijke positie van de wetenschap onderhevig is aan twee tegengestelde krachten. Een afstotende en aantrekkende, introvert of extravert, afstandelijk of verbindend. Of zoals zij het verwoordt, tussen de academische vrijheid en onafhankelijkheid, en de ivore toorden enerzijds en harteloze onverschilligheid onderzijds, een quote. Hier gaat het, dames en heren, om een delicaat evenwicht, om actie en reactie, om het zoeken van het juiste midden. We leven nu in een tijd van overmatige politieke en maatschappelijke beleidsdrift en regelsucht. Ik noemde al de prestatieafspraken en ook de acreditatie en visitatie dichtheid. We moeten aan het steeds weer verantwoorden en we worden regelmatig de maat genomen. Voor alle duidelijkheid, Tilburg University doorstaat deze procedures bijna steeds glansrijk. Dat is het punt niet, maar dit leidt in de praktijk al goud tot onnodige kosten, bureaucratisering, slimme ontwiking, formalisering en nadruk op tellen en kwantiteit. Dat is een zorgelijke ontwikkeling die gekeerd moet worden. Ik zou zeggen, minder nadruk op tellen en meer aandacht voor het goede, inspirerende verhaal vertellen.  De ziel van de universiteit, dames en heren, vraagt om tijd, ruimte, vertrouwen, twijfel en ja-zelfs mislukking. Gelegenheid om fouten te maken en daarvan te leren. We hebben de wijsheid niet in pacht ervandig heel veel te ontdekken en te leren en we blijven voor duurend vragen stellen om nog weer beter en precieser ons werkterrein in kaart te brengen en te doorgronden. Inderdaad, understanding society, het motto van onze universiteit dat die uitdaging zozeer in zich draagt. Dat vraagt om diep gang en grondigheid in plaats van oppervlakkigheid en vluchtigheid en om tegenwicht tegen de wereld van beeldvorming, branding en framing. Laten we de realiteit niet uit het oog verliezen. Ik sprak zojuist over de vervreemding, over de kloof tussen de basis, zo je wilt, de werkvloer van de universiteit en de wereld van het bestuur, het management en de centrale diensten. Ook wij moeten waakzaam zijn en blijven dat die afstand niet te groot wordt. Onze relatief kleine schaal, de compacte campus en een klimaat van korte lijnen en goede verstandhouding zijn daarbij zeker behulpzaam. Niet besturen door afstand te nemen, maar juist door nabijheid te kiezen en door te verbinden. Dat is steeds mijn uitgangspunt geweest. Dicht bij de staff en de studenten staan, veel contact zorgen dat je weet wat er leeft. Dat is cruciaal voor het onderling vertrouwen en daarmee ook voor levende werkelijke medezeggerschap. Daarmee zeg ik overigens niet dat dit altijd eenvoudig en ongecompliceerd is. Even min beweren ik hier dat deze intentie steeds ook tot het behoogde doel heeft geleid. Nee dames en heren, ook bestuurders maken fouten. Wel geloof ik dat deze manier van denken en werken en toe leid zal leiden dat studenten geen gebouwen bezetten, maar kritisch en constructief meedenken aan het scheppen van nog mooier universiteit. Dat betekent vanzelfsprekend wel dat de inbeling ook serieus wordt genomen en effect sorteert. Dat geldt uiteraard evenzeer voor de relatie met onze wetenschappelijke en ondersteunende staff. Zij moeten erop kunnen vertrouwen dat het bestuur van de universiteit voldoende opkomt voor en rekening houdt met de belangen van die professionals. Ik doel dan niet op het belang van een bepaalde hoogwerer of een specifieke groep, maar meer in algemene zin. En als er weer is gekkigheid wordt bedacht in Den Haag, dan verwachten onze mensen dat wij ervoor zorgen dat zij daar weinig vergeen last van hebben.  Zo simpel is het ook. Laat de docenten en onderzoekers vooral doen waar ze goed in zijn en geef ze alle ruimte om te dossieren, te onderzoeken en te valoriseren. Een professionele ondersteunende staff is een vereiste voor een hoogwaardige internationale universiteit. Essential is de goede samenwerking en verbinding tussen de wetenschappelijke en de ondersteunende staff. En dat is alles uiteraard gedicht op onderwijs en onderzoek. Onderwijs en onderzoek eerst, dat moet het uitgangspunt zijn. En bovenal Tilburg University First, met welke MS Amau voor deze mooie universiteit. En dat zeg ik uiteraard, dames en heren, tegen alle medewerkers van de universiteit, maar dat had u wel begrepen. Gaat het goed met u, dames en heren? Ik ben halverwege. Ik hoop dat u mij nog kunt volgen, maar ik sta open voor vragen straks tijdens de receptie. Ik verwacht dat er vrij veel ruimte voor zal zijn. Dank u. In de zaken die wij doen en bedenken, dient steeds de menselijke maat, het uitgangspunt te zijn. Meten en weten naar de menselijke maat, dat is de kunst. Dan betekent bijvoorbeeld dat onze studenten gekend worden en geen nummers zijn. Klein schaaligheid in het onderwijs, ook binnen relatief grote opleidingen. Dat kan door in groepen te werken die overzichtelijk zijn. En door studenten vanaf het begin bij elkaar in vaste verbanden te laten werken. Studenten verwachten ook en terecht dat ze individueel feedback krijgen op wat ze hebben gemaakt of gedaan. En dat is veel meer dan alleen een cijfer. Het gaat ook om het benoemen van verbeterpunten, zodat onze studenten zich verder kunnen ontwikkelen. Talenten aantrekken en talententwikkeling is immers de kerk waar de academie op drijft. Een broedplaats voor en van talent. Teamwork is niet alleen in het onderzoek cruciaal, maar evenzeer in het onderwijs. De samenleving wordt steeds complexer. De vraagstukken gaan de kennis van een bepaalde discipline vaak ver te boven. En al helemaal de kennis en het bereik van de individuele wetenschapper. Dat vraagt om samenwerking, gezamenlijke kennisproductie, kennisoverdracht en circulatie van kennis. Ook hier heerst de menselijke maat. De kunst is om in te zien wat je zelf niet weet of kunt doorgronden en waar je de ander nodig hebt om samen tot een beter resultaat te komen. Werkelijke samenwerking, co-creatie in het teken van het doorgronden van onze complexe maatschappij en ook met het oog op het verbeteren van die samenleving.  Dat is de uitdaging. Wetenschap naar de menselijke maat erkennt de grenzen en beperkingen van het individu en zet juist in op de verbinding en bundeling van krachten. Samen sterker, slimmer en wijzer. Die bundeling van krachten houdt uiteraard niet op bij de grenzen van onze eigen campus. Soms is de verbinding met discipline's van andere universiteiten aangewezen. Een mooi en actueel voorbeeld is de samenwerking die tussen de Technische Universiteit Eindhoven en onze universiteit is opgezet rond de thema Data Science. Mijn intentie is steeds geweest om ook naar de menselijke maat mijn functie in te vullen en uit te oefenen. Probeer oog te hebben en te houden voor de mensen op de campus, collega's, medewerkers, studenten. Schenk veel aandacht aan het intermenselijk contact. Soek het gesprek en de interactie op. Luister vooral ook naar de behoefte en noden van mensen. Uiteraard kun je niet alles oplossen en is verandering soms lastig, maar het gevoel om serieus genomen en gehoord te worden is vaak heel belangrijk voor mensen. Bij ons hier op deze campus zijn de landjes kort en weten elkaar goed te vinden. Geen brieven schrijven of lange mails turen, nee, gewoon bij elkaar binnen lopen en een goed gesprek hebben. Dat wordt vaak gezegd en dat is ook zo. Dat moet ook zo blijven, deze menselijke maat in de omgang. Maar dat gaat niet zomaar, dan moeten we met z'n allen aan blijven werken. Dan kunnen we met elkaar het verschil maken. Er wordt het al gesproken over de waarde van dienend leiderschap. Volgens mij houdt dat in dat je als bestuurder, als leider, niet vraagt wat anderen voor jou kunnen doen. Nee, precies andersom. Jij vraagt je steeds af wat jij voor anderen kunt doen. Dat moet je houding en uitdaging zijn. Mensen stimuleren om het goede te doen. Beste toehorders. Deze universiteit staat er goed voor. Ons onderzoek behoorde op diverse terreinen tot het beste wat er is. Dat geldt niet alleen voor het disciplinaire onderzoek, dat wel het fundament is en blijft voor al ons werk, maar zeker ook voor het thema-gelichten multidisciplinele onderzoek. Onze vijf centres of excellence richten zich op relevante maatschappelijke vraagstukken, zoals menselijke veiligheid in de positie van slachtoffers, vergrijzing en pensioenen, de regulering van mededinging en marktwerking, de psychologische dimensie van somatische ziekte en communicatie en cognitie. Onze prestaties bij NWO zijn bovengemiddeld.  We halen meer beursen voor onderzoek binnen dan onze vergelijkbare vakgenoten buiten deze campus. Heel recent nog kregen drie van onze wetenschappers een zogenoemde Phidysubsidie van NWO voor hun innovatieve onderzoek. Essentieel is dat we ook internationaal in de frontlinie meedoen in onze disciplines. Geworteld in stad en regio en internationaal actief, diepe wortels hoge takken. Ons onderwijs wordt steeds beter gewaardeerd, zoals onlangs weer bleek bij de bekendmaking van de resultaten van de NSE, de Nationale Studentenanquête. We zijn in twee jaar tijd van de tiende plek via de zesde stek naar de derde plaats gestegen. In de tussenstand van de vooraanmeldingen van bachelor studenten is Tilburg University de koploper in groei. We zouden kunnen rekenen op 30 procent meer instroom dan het vorig jaar. Ons nieuwe onderwijsprofiël zet in op klein schaaligheid, interactie en een goede aansluiting op de arbeidsmarkt, ook de internationale arbeidsmarkt. Ik begrijp van studenten dat zij dit profiel aansprekend vinden. Het is nu zaak om dit profiel nader in te vullen en vorm te geven in de diverse opleidingen. Dat gaat niet vanzelf en niet voor niets. De opleidin gaat over te luisteren, waarom rekenen naar de investering. Zeker, meer geld naar de onderwijs. Ik zie een aantal collega's denken, dat kan die wel zeggen, hij is toch weg. Nee, het staat zwaart op wit gedrukt in het Takin- en middelenplan van de universiteit. De volgende jaar in het onderwijs is geen praatje voor de vaak dus. Dat onderwijs innoveert snel, mede door de inzet van nieuwe communicatietechnologie. De overtuiging is echt er wel dat ook hier de menselijke maat blijft heerzen. Inspiratie en bevlogenheid ontstaan immers door de ontmoeting. Ons valorisatie profiel is nog in ontwikkeling. Deze universiteit, die bij uitstek op de maatschappij is gedicht, is goed geplaatst om met de aanwezige kennis toegevoegde waarde te genereren. Duurzame samenwerking met maatschappelijke partners is daarvoor aangewezen. Dat vraagt om vormen en verbanden die zowel die duurzaamheid als de gelijkwaardigheid stimuleren. Ik noem als voorbeeld de academische werkplaatsen van onze groep Transo, transitie en de zorg. Valorisatie vraagt ook om maatschapen om te bepalen wat van waarde is. Geld is niet het hoogste goed, maar hooguit een indicator om te duiden wat waardevol is. Financieel is deze universiteit gezond. Vele achter- en volgende besturen op deze centraal en centraal niveau hebben zich goede rentmeesters getoond. Ook dat is waardevol.  Dat geeft ons nu zelfs de ruimte om extra te investeren, om onze ambities te realiseren. Maar bovenal, dames en heren, wij mogen trots zijn om onze academische gemeenschap. De onderzoekers, docenten, ondersteundende staff en onze studenten die dag in dag uit hard werken, om slimmer, wijzer en sterker te worden en de samenleving een beetje mooier te maken. Daar gaat het uiteindelijk om. Voor mij als Rector Magnificus was het een voorrecht en genoegen om met een veelheid en variëriteit van die mensen te mogen samenwerken. Die samenwerking in allerlei verbanden heeft mee geïnspireerd om de afgelopen jaren het beste wat ik in me heb aan onze mooie universiteit te geven. Ik ga nu niet hier in het openbaar mensen persoonlijk bedanken. Dat zou heel veel tijd vragen en licht zou ik ook mensen vergeten. Ik hoop vele van u naar afloop van deze zittien nog te zien, te spreken, de hand te schudden, te zoenen en ga zo maar door. Ik maak een uitstondering voor Inneke en Aniek. Inneke? Er zijn al zo'n veertig jaar samen onderweg. Dat heeft ons al in diverse omstandigheden en op vele plekken gebracht. Saai is het zeker niet geweest. Het doet mij goed om jou aan mijn zijde te hebben. Ik dank je ook voor je steun bij de uitoefening van het rektoraat. Je was er vaak bij en steeds nauw betrokken. Aniek, waar zit Aniek? Sinds 26 jaar ben jij in ons midden. Dat is een bijzondere verrijking. Waar je ook bent, je bent altijd bij ons. Zo al was het maar via de Words app of via FaceTime. Het doet mij goed dames en heren dat ik deel blijf uitmaken van onze universitair de gemeenschap. Ik ben de universiteit zeer dankbaar dat ik de gelegenheid krijg om een half jaar te studeren. Om mij vervolgens weer geheel te kunnen richten op de fantastische baan van hoogleraar over trein van wetgeving en toezicht. Binnen de Tilburg Law School. Dat voelt weer als thuiskomen in een vertrouwde en inspirerende omgeving. Vandaag stuide ik een zeer bijzondere en intense periode van ruim 6,5 jaar af als Richter Magnificus. Ik kan hier nu voluit zeggen, het is mooi geweest. Dank u wel. Dank u wel, dank u wel. Dames en heren, we komen nu gelijk al bij het moma, moma als supreme van deze academische zitting. De voormiddelen overdrag van het rectoraat.  Ik draag zo de keten over aan mijn opvolgen, professor Dr. Emil Aerts. Tot voor kort was hij de dekaan van de faculteit wiskunde en informatica van de Technische Universiteit Eindhoven. Voor zijn benoeming tot hoogleraar Computing Science, was hij jarenlang verbonden aan Philips Research. Ik heb Emil de afgelopen maanden zien opereren in het kader van onze plannen om tot een Graduate School voor Data Science in Den Bosch te komen. Hij was daar de onbetwiste aanvoerder van een sterke team van trekkers. En ik heb de volledige overtuiging dat hij onze universiteit kundig en gepassioneerd zal leiden. En ik wens hem daarbij niet alleen veel wijsheid en kracht toe, maar vooral ook veel werkplezier. En we gaan nu samen met de pedel de overdrag van de keten doen. Salve rector magnifici interumke salve. Tja dames en heren, dan is het nu mijn beurt. Graag wil ik beginnen met een aantal woorden die ik aan Philip wil richten. Veel dank, Philip, voor je mooie en inzichtelijke verhaal. Het schetst op duidelijke wijze de periode van je rectoraat. De zaken die je hebt gerealiseerd en de problemen die je daarbij bent tegengekomen. Het schetst ook je aanpak en werkwijze. Altijd door dacht, zoals een rector betaamd. Ik denk dat jij vooral een wijzerrector bent geweest. En je hebt veel voor Tilburg University gedaan. En ik weet zeker dat onze universitaire gemeenschap je daarvoor zeer erkendelijk is. En ik ben er ook zeker van dat dit vandaag de gelegenheid van je afscheid vaak gezegd zal worden. Met veel mooie woorden en hartelijke kussen. Daar wezen we zullen je met warmte omgeven. Als antwoord op wat jij hun ook zonder aflaten hebt gegeven. Voor mij ben jij een voorbeeldrector, voornaam en toch toegankelijk. Jij noem dat de menselijke maat. Inschikkelijk en consequent. Bekwaam en optredend met gezag. Jij bent vruchtbaar van geest, scherp in je oordeel en mild in je handelen. Dat zijn allemaal eigenschappen die de Jezus-Wiet Balthazar Gratian in zijn op Machiavellistische Lees geschoeide Hand Oracle van de Voorzichtigheid uit 1647 onszelf heeft nagelaten als praktische leefregels voor koningen en intellectuele. Zijn 300 regels zijn nog steeds zeer actueel. En hedenten en dagen volgen nog steeds veel grotender aarde deze regels. En jij volgt ze ook. Wij ligt zonder je te realiseren hoe bekwaam je ze toepast. In je dagelijkse omgang naar mensen.  Ik hoop, Philippe, dat je de tijd en de rust zult vinden om je weer volledig op de wetenschap te richten, zoals dat hoort onder ons academie. Het ant van de rechter is slechts een onderbreking van onze wetenschappelijke productiviteit. Ik wens je nog veel vruchtbare jaren toe binnen je geliefde lawschool, samen met de vele collega's hier die uitzien naar je terugkomst. En tja, dames en heren, daar sta ik dan. De Harde Bertha uit Eindhoven. Na 30 jaar, de Philips Research. 25 jaar, hoogleraar aan de Technische Universiteit in Eindhoven. En nu in Tilburg, zelfs met een nieuwe toga. En een blinkende keten. Nog wat onwennig. En ik zie je dan. U kijkt naar mij. En u wil weten, vriend, wat ga je doen? En hoe gaat het worden? En op dit punt val ik graag terug op de wijsdeden van Philippe. Die tijden zijn van onze overdragsgesprekken mij aan dat gidschaf om niet meteen met een strategisch masterplan te komen. Met tien actielijnen en bijbehorende doelstellingen en targets. Gek genoeg is dat wel wat ik moest doen tijdens de zeven rondes van mijn sollicitatieproceduur hier. Studenten, medewerkers, hoogleraar, dekamer, leden van het stichtingsbestuur. En daar waren heel sterke spelers bij. Niet in de laatste plaats, de leden van de Universiteitsraad, waar Jan Homme en ik z'avonds mee moesten praten. Ze wilden het allemaal weten, dames en heren. Wat zijn je plannen, Emil? En wat ga je voor ons doen? Dus ik heb er wel over nagedacht. Twee vragen, dames en heren, zijn mij altijd bijgebleven en zullen dat ook in de toekomst doen. De eerste had betrekking op mijn visie hoe om te gaan met de vele, eigenzinnige wetenschappers die Tilburg University heeft. Want eigenlijk, meneer Arts, hebben wij geen rectal nodig. De tweede vraag, die informeerde na mijn plan B. Mij is letterlijk gevraagd, dames en heren. Wat gaat u doen, meneer Arts, als u hier over een half jaar mislukt? En ik ga het u niet vertellen, dames en heren. Want ik volg de wijzeraad van mijn voorgang op Philippe op en bewaarde communicatie over mijn plannen tot later, nadat ik ze goed heb uitgewerkt. Uiteraard in samenspraak met Koen, die mijn geweldig warm welkom hier geeft te bezorgd. En natuurlijk met mijn vrienden en mijn vriendin, de dekanen hier allemaal op de eerste rij. Oogenschijnlijk, allemaal heel gebroedelijk naast mekaar.  Maar laat u zich niet om de tuin leiden. En natuurlijk, dames en heren, er valt wel wat te zeggen over Tilburg University, die ik loop hier nu een klein half jaar rond en mij is toch een aantal zaken opgevallen. Onttegenzegelijk beschikt de universiteit over de mooiste campus van alle universiteiten in Nederland. De inbeddingen in het groen, de architectuur, het landschap, de gebouwen, zelfs op zo'n dag van vandaag, met de zon erbij. Het is allemaal geweldig. Ook de warmte van de medewerkers, die menselijke maat, Philippe, is mij opgevallen. De mensen zijn hartelijk en open. Dat geldt ook voor de studenten. Ze zijn vitaal, georangeerd, zeer actief in hun vele studie- en studentenverenigingen. En een van de vragen die ik ook kreeg was, gaat u, meneer Aerts, als nu erecte, ook zavonds met ons bier drinken? De opleidingen zijn goed. We hebben hore beoordelingen. Het is al genoemd door Philippe, de meeste recente peiningen, laten zien dat wij aan goed voorstaan. Gedeelte dea, de plaats landelijk, na de Universiteit van Wageningen en nadiaid Eindhoven. De afstand met de kop is klein. En dat vormt een mooie doelstelling om de komende jaren aan te werken. En wij weten hoe we dat moeten doen. Recente cijfers van de voorinschrijvingen. Philippe heeft het al genoemd. Laat de sterke groei zien. En daarmee zijn we op de goede weg. Tias geeft daarbij het voorbeeld met een zeer hoge klassificering als instituut en de master's business and social and behavioral sciences zijn de nieuwe top opleidingen. Naast die die we al hadden, in law, strategic management, quantitative finance and actuarial sciences, econometrics and mathematical economics and accounting. Wetenschap staat hier zeer hoog in het verhaal in Tilburg. En vele van onze hoogleraren zijn onbetwiste toppers. En u mag zelf bepalen of u het bent of uw buurman. De slagstint van de universiteit is understanding society waarbij excelentie, slagvaardigheid, verbondenheid, internationalisering en sociale innovatie de hoofd aandachtspunten zijn. En dat klinkt allemaal goed. Maar hij zijn ook een paar dingen die opmerkelijk zijn en die het vernoemen waard zijn. Er zijn drie vragen die we ons kunnen stellen. Hoe bekend zijn we? Waar zijn we goed in? En waar staan we voor? Met de spontane naamsbekendheid van Tilburg University is het maar droever gesteld. In Zeeland noemen scholieren Tilburg University niet als ze vijf Nederlandse universiteiten moeten opnommen.  En dan kunt u zeggen dat zij die zeeuwen zelf schuld. Ik betwijfel het. In Limburg is het ook niet veel beter. 26% noem Tilburg University. En zelfs in ons eigen braband weet nauwelijks de helft Tilburg University te noemen. En dat zijn de drie belangrijkste provincies waaruit wij ons talent halen. En dat is niet goed. Voor ons scholieren heeft de universiteit geen allure. Dat is niet mijn uitspraak. En Tilburg als stad heeft het ook niet vanuit de studenten leveren te zien. Natuurlijk zijn er andere dingen die geweldig zijn. Willem II doet het bijvoorbeeld best goed, Jan. De kwaliteit is een orde. De StudiGids noemt het hoge academische niveau en de kwaliteit van de opleidingen. We zijn goed bereikbaar, internationaal georienteerd. En onze hoogleraren komen vaak op een positieve manier in het nieuws. Als kernwaarde worden genoemd duurzame kwaliteit, het belang van het erfgoed, de ethische en maatschappelijke verantwoordelijkheid en het christelijk en humanistisch karakter van de universiteit. Onze website is heller. Informatie is er goed te vinden. Maar een duidelijk beschrijving van onze visie en missie ombreken. Kocht om. University Tilburg, Tilburg University, is een soort van schone slaapster. En het goede nieuws is dat ze langzaam ontwakt. Bij dat proces moeten we ook kijken naar de landelijke ontwikkelingen. Natuurlijk is er sprake van een zekere Brabantse gemoedelijkheid. En daar is helemaal niets mis mee. Maar we mogen niet voorbij gaan aan de vraagstellingen die universiteit en hun medewerkers en studenten bezig houden. Hoe zit het met medezernschap? Is er nog ruimte voor kleine opleidingen? Hoe zit het met de vrijheid van de onderwerpkeuze? Het recent verschillende boekje met de titel Het Excelentie-traject van Rudolf Dekker geeft een goed overzicht van de verschillende knelpunten aan de Nederlandse universiteiten. Veel kan worden teruggevoerd tot het rendemensdenken en de bijbehorende prestatieafspraken die de universiteiten met de minister van Onderwijs hebben gemaakt. Dat zijn allemaal zaken van groot belang. En een hedendaagse universiteit zal daar een mening over moeten hebben en deze in actie moeten ontzetten. En graag volg ik daar persoonlijke advies van minister Bussemaker die dat op 24 april jongsleden in het programma Nieuwsuur met ons deelde en zij stelde dat universiteiten niet haar regels hoeven te volgen. Maar dat veel universiteiten zelf kiezen voor een prestatiecultuur. Zij is van mening dat universiteiten voldoende mogelijkheid hebben om de toegekende middelen naar eigen inzicht in te zetten.  En die mening deel ik. Door helder en invouder een profiel te kiezen en daar gericht naar te handelen kan Tilburg University een gezonde basis ontwikkelen voor de komende jaren. En wel is het belangrijk daarbij dat onze medewerkers en studenten betrokken zijn bij de ontwikkeling en implementatie van dat profiel op een wijze die zij zelf als transparant en inclusief ervaren. De vraag die nu overblijft is wat moet dat profiel van zijn en ik zie je weer kijken en ik ga het u niet vertellen. Wel ben ik van mening dat een hedendaagse universiteit een derde generatie universiteit moet zijn. Waarbij naast kennisoverdracht en kennisuitbreiding ook kennisvalorisatie tot de primaire proces behoort. En met deze drie procesen leiden wij kritische en onafhankelijke denkers op. De slagssin understanding society mag wat mij betreft opgereikt worden naar het vanzing society. Wat met een goed begrip van de samenleving alleen zijn we er nog niet. We moeten dat begrip ook willen omzetten in actie die er toe leidt dat die maatschappij wordt verbeterd. En de mensen die dat doen en die wij opleiden zou ik graag ondernemende denkers willen noemen. Daar zit wat spanning. Want veel mensen zeggen ondernemers die denken niet. En denkers ondernemen niks. En dat is een suggestie die je kreeg van een van de medewerksters tijdens een van de vele lunchgesprekken die ik in de afgelopen tijd heb gehad hier op deze universiteiten. Over vijf jaar zijn wij in universiteit die bekend staat om zijn scherpheid van denken en ondernemertheid van handelen. Bij mijn aantreden noemde het onafhankelijke Universiteitsblad Univers, die saal ons op de loer hadden geleer Jan, mij de innovatieve rector. En dat vind ik wel een toepasselijke karakterisering van mijn persoon. En ik wil dat ook heel erg graag voor deze universiteit zijn. Welicht is dat ook goed, want het is het enige wat ik kan. Als je dat of wat je zelf mag zeggen. Samen met mijn innovatievrienden. En dan geef ik graag een knip oog naar Rick en Ad en Harry. En Jan en Joe en Frank. En vele daarvan zijn hier aanwezig. We hebben in de afgelopen jaren op behoorlijk wat genoveerd. Maar deden dat vooral rond Eindhoven. En dan gaan wij nu doen in Tilburg, Jan. We gaan de universiteiten op de kaart zetten.  En we gaan dat doen in samenwerking met de stad Tilburg en met de provincie Noord-Brabant. En als eerste gaan wij daar toe samen met de technische universiteit Eindhoven een graduate school op het gebied van Data Science opzetten. En wij doen dat in Den Bosch. Om de droom van Tom, mijn nieuwe vriend, raar te maken. En uiteraard, gelijk tijdig onze eigen ambities te realiseren. Want Tom, wij komen niet voor niets. En als dat lukt, gaan wij vervolgens een grootschalig Data Science innovatie-ecosysteem hier opzetten in de driehoek Den Bosch, Eindhoven en Tilburg. En Wim, dat doen we om jouw droom waar te maken. En voor jouw geld hetzelfde. Wij doen het niet voor niets. Samenvatten, dames en heren. We mogen bestellen dat Tilburg University een mooie toekomst kan gaan. Door haar kwaliteit in onderwijs aan onderzoek te bestendigen, haar namensbekendheid te verbeteren en zich meer te richten op de samenleving en het ecosysteem waar zij deel van uit maakt. Voor nu heb ik al meer dan genoeg gezegd, want ik stond niet eens op het programma, zoals mijn collega's mij dadelijk fijnjes op zullen wijzen. Ik wil graag stoppen of afsluiten met de uitspraak dat ik vreselijk veel zin in heb en dat ik hoop dat ik de wijsheid en vindingrijkheid kan vinden om Tilburg University het ene land te geven dat het verdient. Ik heb gezegd. Beste Renauderen, beste Philippe. Het is gebruikelijk dat wie rector is geweest van deze prachtige universiteit wordt vereeuwigd in een houtskooltekening. En die komt dan te hangen naast die van al zijn voorgangers in de markante portrettenzaal. Philippe, het is je gelukt. Die eer valt nu ook jouw te beurt. Mar ik je vragen hierop te staan en naar ons toe te lopen. En als het dan goed is volgens het protocol wordt achter mij door het portret naar binnen gebracht. En dat gaan wij dan samen onthullen. Ik heb het niet zelf gemaakt, maar Paul van Dongen, de kunstenaar. Het was genoeg om met hem dit samen te doen. Ik weet niet, Paul is volgens mij hier ook in de zaal. Maar ik wil in ieder geval Paul en zijn vrouw enorm veel danken. Dames en heren, dan zijn wij nu toe aan een moment van ontspanning. Dat doen we met een optreden van Seline Cairo. Een reisende steg aan het Nederlands en internationale firmament.  Het begon met haar allemaal bij een optreden in Carnegie Hall in New York in 2009. Matthijs van Nieuwkerk ontving haar al drie keer in de wereldraai door. Ze trad op in Paradiso, Kaapstad, Brussel, Hamburg, Barcelona en New York. En vandaag in Tilburg de belangrijkste steden van de wereld. Naast haar eigen muziek, zongst Seline, ook iedereen is van de wereld. In de NPO-campagne en haar stem is er regelmatig te horen in filmmuziek. Marique, u aandacht, dames en heren, voor Seline Cairo. Dames en heren, en ik zag iets leuks. Ik zag de eerste rij swingen. En ik zag de eerste rij harder swingen dan de derde vierde, vijfde, zesderij. En ik zou graag willen dat dat vanaf vandaag precies ongedraaid wordt. Dames en heren, Beste Philippe, een aantal voor jou en voor de universiteit... ...speciale relaties zullen jou nou toespreken. Dit wordt de fase van de hartelijke woorden, voorafgaand aan de kussen. Graag nodig ik als eerste Jan Hommen uit. Jan Hommen, dames en heren, is voorzitter van het Stichtingsbestuur van Tilburg University. En hij zal onze zijn visie op een aantal zaken geven. En graag wil ik Jan er één keer persoonlijk bedanken... ...voor alles wat hij in de laatste maanden voor mij heeft betekend. Jan? Dames en heren, goeiemiddag. En een bijzonder goeiemiddag aan mijn beste vriend, Philippe. Philippe, Timing & Selfiesing. Toen jij begon met je rectoraat, stond de wereld een brand. 20 november 2008, de brandhaarden van de wereldwijde financiële crisis... ... waren nog volop en wezig. En Philippe betrok het rectoraat van de Universiteit van Tilburg. We lieten een periode achter ons van ongekende groei, bijna 30 jaar. Ongekende groei, ongekende welvaart en plotseling was het over. En Philippe begon ze rectoraat. Een moeilijke periode volgde. Een periode van schaalheid van opkomende eccesen... ... gebeurt altijd als het water zakt, komen de stenen omhoog. En de stenen worden zichtbaar. En Philippe heeft ons door al die stenen moeilijke periodes heel mooi heen geloest. En nu, 4 juni, mogen we aankondigen studenten antallen voor aanmeldingen record. Grootse stijging in Nederland, succes. En bijzondere hoge scores, veel betere scores van klanten te vredenheid van onze studenten. Philippe, geweldig gedaan. Hoogtepunten, een aantal hoogtepunten in Philippe zijn periode. Ik denk dat de bezoek en het irredokteraad van El Gore in 2010 gerust gezien mag worden als een hoogtepunt.  Erkening van duurzaamheid belangrijk ook voor deze universiteit. Tweede hoogtepunt zou ik willen noemen, Ellen Johnson Sirleaf. President, eerste vrouwelijke president in Afrika, vrouwelijke president van Liberia. Philippe draagt een warm hart aan het, hoe moet ik dat heel netjes zeggen, zorgen dat de vrouwelijke leden van onze samenleving veel makkelijker naar een hoge niveau kunnen komen. Philippe draagt hier warm hart en heeft er veel aan gedaan. En ook dit vind ik een teken, Philippe, van jouw toewijding tot deze zaak. En dan het derde natuurlijk bezoek van de konigin in 2012, die hier het mooie borstbeeld van Marga Klompé, de eerste vrouwelijke minister van Nederland, onthulde. Allemaal mooie voorbeelden van hoogtepunten. Maar een persoon wordt vaak meer nog gekendmerkt door wat hij doet wanneer het een beetje tegenzet. En het zat tegen, we hebben een half 4 uur gehad, Stapel, waar Philippe erg onder geleden heeft, veel tijd heeft gegeven, veel energie heeft gekost, heeft hem echt aangedaan. Maar Philippe heeft dat gedaan met waardigheid, met kennis, met kunde, met verstand, met logica, met hart, met medeleven, maar vooral en tegen. En ik denk dat Philippe in die periode de universiteit op een hele, hele fantastische manier heeft vertegenwoordigd. Een ander ding, Philippe, was natuurlijk, jouw tegenslachter, jij moest er kennen en moest bekennen dat jouw ziekte toch wel een probleem voor je ging worden. En ook hier was je moedig. Je nam de beslissing, je hebt het met ons gedeeld, je was wijs, je koos voor de lange termijn zoals je altijd doet en je koos voor je gezondheid, heel verstandig. Ja, Philippe, een hartloper, een tenniser, een sportman, iemand die de studenten lief had, in feite, hij was er altijd. Je kon hem altijd bij studenten zien en studenten konden hem ook altijd vinden. Ik denk dat je bij studenten absoluut geen kwaad kunt verliepen. En ik weet dat Emile, die het gaat overnemen, de studenten eenzelfde hart toedraagt. En Emile, als jij ooit nog eens een keer iets anders moet gaan doen, Cabaretier entertainer, het zit er echt wel in. Wij staan nu op het punt om Philippe Vaarwel te zeggen en Emile van harte welkom te heeten. Hij is met veel enthousiasme begonnen en hij heeft laten zien dat hij met iedereen in contact wil zijn.  Af en toe duurt dat contactmoment wel een beetje lang, moet ik zeggen met Emile, maar dat wen je wel aan, want hij houdt van praten. Maar hij zal zich, denk ik, hier in Tilburg op een hele andere manier gaan manifesteren. Ondernemende man, een man met visie, een man met heel veel energie en ik denk dat we daar een hele mooie keus meegemaakt hebben. Philippe, ik wil jou, namens de stichtingbestuur, heel hartelijk dank voor wat je gedaan hebt. Een geweldige periode afgesloten in de opgaande lijn. Beter momenten mafschijt te nemen is er niet. En ik wil jou, namens de stichtingbestuur, de penning van de universiteit uitrijken. Als we hem kunnen vinden, Philippe. We zijn een beetje in verwarming welk doodje dat het is. Maar geeft het mooiste mij aan. Kan iemand me een beetje hulp geven hier? Ja. Philippe, we kunnen het liefst vinden, maar ik ga hier. En de moorden van de waardering, heel terecht, heel erkend daarvoor, Philippe. Dames en heren, de volgende spreker is Koen Bekking, voorzitter van ons college. Koen heeft vele jaren samengewerkt met Philippe en wij geven hem graag het woord om bij deze gelegenheid nog iets aardigs te zeggen. Ik kan ook iets tegen jou zeggen, Emil. Dames en heren, we zijn vandaag bijeen om een wel heel bijzondere reden. Directoraatsoverdracht aan Tilburg University. Het is geweldig voor ons allemaal om hier vandaag te mogen ontvangen. En die foto, ja, dat is Philippe met de studenten, die heb ik heel bewust gekozen. Een bijzonder woord van welkom aan onze commissaris van de Koning, Wim van de Donk, burgemeester Peter Nordanes, de voorzitter van ons stichtingbestuurdende leden, Jan Hommen en alle andere collega's en vrienden uit de academie van onze universiteit en van het Brabantse land. Ook een bijzonder welkom aan Inneke en Aniek, de ouders van Philippe en de schoonouders van Philippe van harte welkom. Waar de rector is magnificie, de collega's van Philippe van de andere universiteiten van harte welkom. Collega-voorzitter zijn bestuurders, goed dat jullie er allemaal zijn. Fijn ook dat het voltallige college van bestuur van de Technische Universiteit Eindhoven aanwezig is. Een bevestiging van onze goede samenwerking in de wens om een bossenkampus te realiseren. We hebben daar alle vertrouwen in. Vandaag staat onze rector Magnificus Philippe Eilander centraal. Philippe was gedurende 6,5 jaar rector Magnificus van onze universiteit.  Een periode waarin de universiteit zich goed heeft ontwikkeld in onderzoek, onderwijs en valorisatie. Doorzetten en goed omgaan met je tijd. Ik ben naar voorstander van om 8 uur te slapen. Dat vind ik belangrijk. Je kunt me ook nergens voor wakker maken. Maar naast die 8 uur blijf er nog 16 uur over in een dag. Je kunt al een uurtje op de bank zitten en dan zit je op 15 uur voor werk en andere nuttige dingen. Was gezegd, Philippe Eilander, opgetekend door ons onvolpreze univers gevraagd naar zijn levens filosofie. Philippe is van grote betekenis geweest voor onze academische gemeenschap. Of het nu gaat over de mens, over zijn voortreffelijke omgang met integriteitsvragen, over zijn grote betrokkenheid bij de studenten, over de ambitie om het onderwijs been bij te trekken, zijn inzet voor de goede verhoudingen in de medecegenschap of over zijn formidable sportprestaties. Want hij liep de marathon ooit in 2 uur 36,54, dames en heren. Steeds opnieuw wordt duidelijk dat we afscheid nemen van een collegiale markante bestuurder met het hart op de juiste plaats en het hoofd bij de goede zaak. Besturen, dames en heren, is een delicate zaak. Het vinden van de juiste balans een prekera gelegenheid. Uiteindelijk draait het om mensen en om hun goede verhouding, om vertrouwen. Onze verhouding was en is uitstekend. Philippe en ik hebben vanaf het begin van onze samenwerking op elkaar kunnen vertrouwen. We hadden vaak aan een halfwoord genoeg en vulden elkaar goed aan. Scherp op de inhoud en zacht op de relatie. We deden het echt samen, ook in onze relaties met docenten, studenten, onderzoekers, alumnie en alle medewerkers. Uiteraard met de steun van de geweldige mensen om ons heen, de medezeggerschap en het toezicht. Het tekent, Philippe, als mens, dat hij grootmoeder geeft aanvaard dat het leven soms een wending neemt wie onvermijdelijk is. De ziekte van Parkinson maakte gaande weg het bestuurder van de universiteit een grotere opgave. Hoe lastig misschien ook, maar samen met Ineke kwam hij tot de overtuiging dat het beter was om voortijdig te stoppen met het rectoraat. Omdat het leven meer is dan je baan, omdat je ook dit onder ogen moet durven en willen zien. We hebben daar samen steeds openhartig en personen over gesproken. Zo was ook onze samenwerking openhartig en vol vertrouwen.  Van het eerste gesprek dat wij samen hadden op het terras van Hotel Karel V in Utrecht tot de laatste dagen voor dit afscheid. De academische wereld, dames en heren, mag zich de laatste tijd verheugen in grote belangstelling, niet in de laatste plaats door de bezetting van het maagdenhuis. Hoewel de wensen van de protestbewegingen niet altijd congruent, goed gearticuleerd of even realistisch zijn, is het op zichzelf van grote betekenis dat zo indringend wordt gesproken over de toekomst van de universiteit. Een universiteit is een gemeenschap van onderzoekers en docenten, van studenten, ondersteunend medewerkers en alumnie. In de woorden van autekaan Arie de Ruiter, een open, gelagde, multi-actor configuratie, waarin vele belangen en visies zich tegelijkertijd en kriskrass door elkaar afspelen. Academisch is een universiteit, omdat het onderwijs is gefundeerd in toponderzoek. Zo blijft het geen woord onderwezen, scherp en actueel. Omdat voorbij naar alle Nederlandse universiteiten geldt, dat de balans tussen onderwijs en onderzoek iets meer wordt omgebogen naar grotere aandacht voor het academisch onderwijs, is het noodzakelijk te investeren in docenten. Maar ook is meer aandacht nodig voor de instroom van jonge mensen. Worden die opgeleid door gequalificeerde docenten, bereiken ze het juiste niveau voor de academische wereld. Trekken ze er als wereldburgers op uit na hun studie. De academische gemeenschap, en het wordt nogal eens onderschat, hoewel het vandaag al een paar keer is gezegd, wordt ook geformd door de eigen campus. Wij hebben wat dat betreft natuurlijk een fantastische uitgangspositie. We zullen meer investeren in een 24-7 campus waar mensen elkaar ontmoeten, waar je van elkaar leert en waar je zodoende beeldoen en 21st century skills tot zijn recht laat komen. Om jou, Phillip, op onze campus blijvend te kunnen herinneren, bieden we je dan ook graag het volgende aan. En ik heb daarover een filmpje. Jouw Bankske, Phillip, staat gebroederlijk dat naast dat van onze vorige voorzitter van het Stichtingbestuur Ruud Lubbers, met wie jij jaren hebt samengewerkt. Op deze manier ben je goed verankerd op de campus en daarmee in jouw eigen stad Tilburg. Onze universiteit is met zijn stedelijke en regionale inbedding en profiel als gespecialiseerde universiteit. Zijn mooie campus en goede onderlingen en verhoudingen in mijn ogen het type instelling waar de jeugd van de toekomst meer en meer voor zal kiezen.  Kleinschaligheid, hoge kwaliteit, aandacht voor beeldoen en gemeenschapsdenken gaan hand in hand met hoogwaardige vakkennes en uitstekende voorbereiding op de arbeidsmarkt. Als deze visie veranderingen nodig maken in de wijze waarop de instelling wordt bestuurd, waarop inspraken is geregeld of hoe er met geld wordt omgegaan, dan gaan we dat debat niet uit de weg. Om dat debat te kunnen voeren is de kwaliteit van onze medezeggerschap op alle niveaus ruim voldoende. Maar vergis je niet, de Nederlandse universiteit kennen een steeds grotere toeloop van studenten met gelijkblijvende of soms zelfs teruglopende budgetten. Zonder de mogelijkheid om te selecteren of selectief te crimpen of bij gelijkblijvende budgetten loopt dit universitair systeem een keer vast. De eerste tekenen zijn goed zichtbaar. Te hoge werkdruk voor het wetenschappelijk personeel, beperkte loopbaar mogelijkheden voor docenten, onvreden over tijdelijke contracten, lagerslagingskanten bij onderzoeks aanvragen en irritatie over de grote verantwoordingslast. Laat de huidige debatten over de toekomst van de universiteit erin resulteren dat we ook deze onderwerpen serieus kunnen adresseren. Mijn keuze daarin is wel helder. Meer sturen op kwaliteit dan op kwantiteit. Meer profilering en meer mogelijkheden om selectief te zijn. Selectie en kwaliteit verhouden zich lastig tot toegankelijkheid en kwantiteit. Een echte keuze dus. Dan nog iets over de Filip. Klaas Seitzma, onze dekaan van de sociale facultijt, typeerde Filip bij zijn afscheid van de dekanen als de rector van het wikken en wegen. En ook als de wijze rector die tegen gas gaf aan de dekanen. Over de kwaliteiten van Filip en zijn betekenis voor onze universiteit is al veel gezegd. Ik zou toch ook nog graag willen wijzen op zijn geweldige humor, die ons in vele lastige situaties ver heeft gebracht en waarmee meer dan eens het ijs werd gebroken in lastige kwesties. Zijn nieuwsgierigheid mag eveneens niet onvermeld blijven. Net als ik, zijn wij bij de bijzonder nieuwsgierig van nature en volgen we het nieuws op de voet. We spraken veel en graag over het nieuws. De politieke actualiteit, sportnieuws, nieuwtjes uit de academia, we kregen er geen genoeg van. Zelfs de aflevering van Boershoek Vrouw van zondagavond was op maandag vaste prik in het maandagmorgenoverleg. Het is jammer dat het wil eens afgelopen, maar komt weer een nieuwseizoen. Vele kijken terug op de samenwerking met jou, Filip. En die herinneringen en ontboesimmingen hebben we gebundeld in een prachtig liever amicorum, dat ik hierbij graag overhandig.  Ik kom tot een afronding. In onze samenwerking hebben wij en Filip zeidt zelf ook al vanaf het begin gekozen om onderwijs en onderzoek echt zoveel mogelijk centraal te stellen. Daarom voeren we ook beleid om extra te kunnen investeren in onderwijs en onderzoek. Het kwaliteitsprogramma BEST heeft als doel echt de samenwerking verder mogelijk te maken, de kwaliteit van de dienstverlening te verhogen en circa 5 miljoen om te buigen van ondersteuning naar onderwijs. Via het reservebeleid, het werd al genoemd, maken we met steun van de facultijten bijna 25 miljoen eurovrij voor onderwijs en onderzoek. Geld, dat ook bedoeld is om het nieuwe onderwijsprofil, daar kun je gerust op zijn, Filip, echt handen en voeten te geven. Van de middelen die wij ontvangen, gaat in 2016 3% meer naar de facultijten dan in 2015. En zo zorgen we daadwerkelijk voor meer en daar hebben we het hier altijd over, voor meer handen aan het bord. Over twee andere projecten zijn we net onlangs met de dekane eens geworden. We gaan fors investeren in career services voor studenten en we starten een programma voor vrouwelijk, wetenschappelijk personeel. Het is mijn grote eer dames en heren, dat is het laatste cadeautje hoor Filip, om te mogen aankondigen dat we hebben besloten om dit stimuleringsprogramma voor vrouwen te vernoemen naar jou. Maar er is, en daarmee is het Filip Eilander Fellowship programma een feit. En er is nog meer, er is nog meer goed nieuws op het terrein van gender. We hebben met het lokaal overleg, dat zijn de vakponden, afgesproken dat we onderzoek gaan doen naar de salarisverschillen tussen mannen en vrouwen. Mochten daar, mochten daar, mochten daar antoombaar niet terechtvaardige verschillen zijn, dan zullen wij ons er in goed overleg met de medezeggerschap sterk voor maken om ook hier actief beleid op te voeren. We hebben, we hebben het debat in de instelling nooit geschuwd en we hielden veel in intensief contact met onze studenten, medewerkers, docente, hoogleraar en alumnie. De academische gemeenschap in Tilburg is een bijzondere en aangename omgeving om in te mogen werken. Het was een voorrecht om dat samen met Filip te mogen doen. Ik verheug me op de samenwerking met Emil om nieuwe stappen te zetten voor een gezonde toekomst. En de uitgangspunten, het is ook al gezegd, zijn goed.  Financieel, sterke groei in de voorraameldingen, snelstijgende waardering van de studenten en volgens hoogleraar zijn we al jaren de beste gespecialiseerde universiteit van Nederland. En volgens een recente QS ranking de beste Nederlandse universiteit voor economie. Ik rond nu echt af, dames en heren. De laatste maanden is afsloten, Filip en ik, onze bijeenkomsten stevast af met het vrolijke opgewekt voorwaarts. En zo is het maar net, Filip, opgewekt voorwaarts. Dank je wel, Koen, voor je aardige woorden en het inkijkje in jullie samenwerking. Ook ik verheug me op de samenwerking met jou. Dames en heren, zoals al een paar keer gezegd is, heeft Filip in de afgelopen jaren heel veel contact gehad met de studenten van onze universiteit hier op de campus. En het is dan ook niet verrassend wat zij jou vandaag, Filip, ook willen toespreken. Graag nodig ik daar toe. Rachael van Straten en Rooi Florijn uit om dit namensde studenten te doen. Dank voor het woord. Mijn naam is Rachael van Straten en naast mij staat Rooi Florijn. En ik spreek namens ons bij de, als ik zeg dat het echt een enorme eer is, dat ze vandaag namens alle studenten in het boordje mogen richten tot ons rector. Maar voordat we dit kunnen doen is natuurlijk wel belangrijk dat ze weten wat een rector eigenlijk is. Wat denk je nou eigenlijk aan als je een rector denkt? Wij gingen op onderzoek uit. Nou, onze onderzoek begon bij Wikipedia. En Wikipedia geeft een definitie van een rector. Een rector magnificus of een rector is de titel van een hoge leraar directeur van een universiteit, lid van het college van bestuur. Hij of zij wordt meestal gekozen of geselkteerd, et cetera, et cetera. Als je iets leert op een universiteit, dan is het allereerst wel niet te veel tekst of een sleut. En daarnaast natuurlijk ook Wikipedia is echt geen bron. Dus wij zochten het dichter bij huis, namelijk op de site van Tilburg University. En de site zelf geeft aan, hij is verantwoordelijk voor het onderwijsbeleid, inclusief aansluiting problematiek VWO en samenwerking met het HBO, onderzoeksbeleid, inclusief tweede en derde geldstroomonderzoek, bla bla bla. Eigenlijk weer een hele abstracte en stoffige definitie van wat de functie van rector nou inhoudt. Dus toen besloten we, we gaan het zoeken bij de meest betrouwbare onderzoekspopulatie, namelijk de student zelf.  En wij vroegen studenten, wat is een rector? Als rector ben je natuurlijk het academisch helpt van de universiteit. Een rector is het hoofd van het onderwijs, dus eind van het werk voor alle studenten. En de rector is eigenlijk gewoon de baas van het onderwijs op de universiteit. Studenten geven eigenlijk een duidelijke conclusie. De rector is eigenlijk gewoon de baas van onze universiteit. Maar de baas van de universiteit is natuurlijk een functie die moet bekleed worden. Dat heet Philip Eilandig voor ons, de afgelopen 6,5 jaar. Maar hoe ervaren studenten Philip Eilandig als de baas van de universiteit? We vroegen het zowelig om. Specieel, Philip als rector moet ik in de eerste plaats melden als voorzitter van Magister J. Steele, dat haar eerlid is van onze vereniging, maar in het oude gemene dat Philip een ontzettend betrokken rector is bij de studenten. Philip Eilandig is iemand die ondanks een overvingtie toch echt zijn best heeft gedaan om dicht bij de studenten staan. Ik zie dat zomaar veel van mijn medecenten zien dat ook. En ik denk dat dat ontzettend een belangrijke eigenschap is voor een rector. Philip is eigenlijk een rector die altijd heel erg betrokken is bij de studentenleven en zich heel erg bekomt om de studenten. Nou, mooie woorden vanaf de studenten. Wij zitten natuurlijk in de universiteitsgraad dit jaar en studentenfracties, ook onze voorgaande fracties, hebben er eer gehad om wat intensiever met je te mogen samenwerken, Philip. En dat vielen heel veel dingen heel positief bij op, maar wij kregen slechts 10 minuutjes de tijd om te spreken. Dus we beperken ons tot de drie meest opvallende punten. En dan zijn je studenten betrokkenheid, je toegankelijkheid en je enorme professionaliteit die altijd gepaard ging met de glimlach. Allereerst te beginnen met studenten betrokkenheid. Samenwerken met Philip is de ene als hij zijn kijkje krijgen in de keuken van de rector, maar anders hij is ook samenwerken met een rector die heel betrokken, ook graag een kijkje neemt in de keuken van de student. Het meest opvallende en erkendbare voorbeeld hiervan voor veel actieve studenten is dan ook de tuk. Dit wil bij de universiteit die kant is, waarbij onze rector jaarlijks aanwezig was. Niet alleen op het VIP podium, maar gewoon gezellig tussen de studenten in, om samen met onze drankje te doen.  Daarnaast blik je student betrokkenheid ook uit je vele uitspraken die je deed over studenten, zoals hier te zien is in de vele tweets die je posten, zoals hier een lunch met rechte studenten, met internationale studenten, tijdens de algemene studentenvergadering, het jaarlijks besturen die nee, het rond de tafel gesprek met studenten, natuurlijk de nachterprofessoren en het jaarlijks besturen dag, waarbij je zelf al zegt goed om elkaar beter te leren kennen. Maar Philip, jij was ook vaak te zien op evenementen georganiseerd door studenten, zoals ik net al zei, de nachterprofessoren, waarbij je stevig als tot de lijnen behoorde. Dit deed je met veel enthousiasme en we kregen hier dan ook veel positieve reacties of van studenten. Ze hebben het erg leuk om een informele manier, een drankje met jou te doen of een praatje mee te maken in de kroeg, iets zoals normaal geen gelegenheid te krijgen, maar dat niet alleen, ook op andere evenementen was je vaak te zien. Zoals hier is te zien. En wanneer er een groep studenten op het universiteis stond op de campus, was jij de eerste die erop af zat om even een praatje mee te maken, zoals ik hier te zien is bij de uitslag van de afgelukken verkiezingen. Als laatste ben je natuurlijk eerlid van je faculteer-studievereniging Magister JVT, waarbij je jaarlijks een stukje in de almanak schrijft. Oké, je bent een oude look. Ook als je spreekt op het afgelopen lustrum van Magister JVT, waar ook uit je studenten betrokkenheid blijkt. Ja, naast dat de enorme studenten betrokkenheid natuurlijk enorm is opgevallen, bleek toen Rachael en ik in het dagelijks bestuurvergadering zaten, en daar werd gezegd, nou jullie mogen wel een aantal suggesties doen voor de profiel schets van de nieuwe rector. En Rachael en ik keek elkaar eigenlijk aan, en we hadden het daarna over. En het eerste wat wij zeiden was, een rector moet toegankelijk zijn. Dat is echt een voorwaarde voor de aankomende rector. Nou ja, het wordt dus nogal een uitdaging voor je opvolger om die enorme toegankelijkheid van jou voor te zetten. Wij konden altijd bij jou binnenlopen of een afspraak maken om even te kletsen over wat dan ook. Maar studenten die op de campus stonden, wisten ook dat is de rector en je liep er even naartoe en je maakte er zo een praatje mee.  Die enorme toegankelijkheid zieert je echt enorm. Gelukkig hebben we al een afspraak staan met de nieuwe rector dat we m'n dag op sleeptauben mogen nemen langs alle studentvoorzieningen. Dus we hopen ook dat dat voortgezet wordt. Maar Philip, je toegankelijkheid pleek ook uit de manier waarop jij altijd in gesprek wilde treden met iedereen. En in het bijzonder viel dat op toen wij in gesprekthraden met andere universiteitsraadfracties, door het hele land heen. Toen bleek hoe bijzonder die toegankelijkheid eigenlijk is. Op sommige universiteiten is het gesprek met de rector iets heel erg bijzonders en kan dat niet altijd of is dat niet altijd gedurfd door studenten. Nou hier op Tilburg Universiteit is dat nooit het geval geweest. Die toegankelijkheid die bleek echt heel erg bijzonder te zijn. Het is al een aantal keer genoemd. Maagduisstaafverreden zijn hier niet voorgekomen en wij denken echt mee dat dat door die toegankelijkheid komt. En als laatste professionaliteit. Je studentbetrokkenheid en je toegankelijkheid zijn typerend voor jouw termijn als rector. Maar dit ging ten alle tijde gepaard met professionaliteit. En het belangrijkste voorbeeld, of misschien het meest vallende voorbeeld, kwam dan ook uit onze fracties van het jaar 2009-2010. Dit was een spraakmakende jaar waarin de verhoging van het binnenstudiatvies op de agenda stond. Iets wat natuurlijk direct veel weerstanden oproep bij studenten. Maar jij geeft de gelegenheid aan om de studenten persoonlijk toe te spreken. Veel studenten kunnen jouw zich dan ook herinneren als de rector die een vuurige speechafstak op Olaf over de verhoging van de BSA. Je vertelde hier waarom het voor jouw een verbetering zou zijn voor het onderwijs, voor de universiteit, maar ook zeker voor de studenten zelf. Na dit debat, na veel discussies en ook veel koffiegesprekken met de studentenfracties kon het voorstel dan ook rekenen op een grote meerderheid in de universiteitsgraad. En de weg hier naartoe was typerend voor jouw als rector. En het zieertje naar ons inzien is enorm. Daarnaast blijkt je professionaliteit ook uit je enorme hart voor onderwijs. Zoals je dit jaar nauw betrokken bij de landelijke descent van javerkiezing. Hier op de foto met Bob van de Brand die genomineerd was voor deze prestigieuze titel. Maar daarnaast blijkt je hart voor onderwijs natuurlijk ook wanneer je het hebt over het onderwijs dat je straks zelf mag gaan verzorgen. Iets waar jij maar vooral ook de studenten enorm naar uitkijken.  Ja, Philip, je zei het zelf in je openingspeed en je hebt het ooit ook geschreven. Je bent pas echt een goede leider als dat je niet alleen naar jezelf kijkt maar ook naar de wereld om je heen. En je ervaart het als een passie om jonge mensen sterker te maken. En studenten, je zei het al, moet uiteindelijk wijzer worden dan jijzelf. Wij hopen dat we met deze toespraak hebben kunnen laten zien dat je voor ons een waar leider was en bent. Niet alleen een hele goede rector, maar ook iemand die tussen de studenten stond en staat. En dat zieert jou echt enorm. Je passie voor het onderwijs, ga je gelukkig nog voor het zetten. Ik vind het Tilburg Law School en daar kijken we dan ook enorm naar uit. Dat noemen we nog een heel klein voorproefje. Waar we allemaal weer naar uitkijken. Philip, namens alle studenten, dank je wel voor alles. We gaan je nog terug zien op de campus en hopelijk ook die gemoedelijke lach. En we willen je graag iets aanbieden, namens alle studenten, zodat je alle informele momenten met studenten zeker niet gaat vergeten. Dank je wel. Hartstikke leuk. Dank je wel, Rachel en Rooie. Het was leuk om te zien hoe jullie met Philip omgegaan zijn. Het wordt nog een hele uitdaging. Dames en heren, de volgende spreker geeft een speciale bestuurlijke en persoonlijke band met Philip die dateert over de vele jaren die ze samen hebben opgetreden. En we zijn dan ook buitengewoon blij dat wij het woord tans kunnen geven aan Wim van der Donk, commissaris van de koning in Noord-Brabant. Dames en heren, aanwezig in het bijzonder vandaag natuurlijk, Philip, Ilyka Aniek. Waar zit je daar, Philip? Daar. Ik beloofd aan het begin van het jaar dat ik elke speech zou beginnen met een citaat uit de brieven van een van Brabant's grootste zonen Vincent van Gogh. Dat was in ieder geval niet alleen een groot schilder, ook een groot schrijver wat blijkt uit zijn prachtige brieven. Ik heb vandaag even geaarzeld onder het enige wat ik kon vinden af althans wat het meest letterlijk van toepassing leek ging over Tilburg. In 1873 scherft hij aan zijn broer. Ik woon in ene daarvoor steden van Londen waar het betrekkelijk stil is. Het heeft er niet van Tilburg of zoiets.  En wat eigenlijk nog erg is, is de enige vermelding van Tilburg in al die brieven. Nu is het allang niet meer stil in Tilburg. En het heeft niet alleen te maken met het feit dat het industriele, dat dit dus ook een deel van het verleden is, het economische, het bruisuitmatschappelijke in deze stad volop tot wasdomme aan het komen is. En waar vind je in Brabant de steden? En ze zijn er dus waar je midden in de stad op die opengevallen plekken nieuwe ontwikkeling kunt brengen. En dat gaat in samenhang met de universiteit. De universiteit die deel uitmaakt van die stad. In essentie verweven is met wat een stad wil zijn. Daarom tonen we delen de ambitie. Zodient ook onze hoofdstad een universiteit. En wat mooi is het om te zien dat onze universiteiten elkaar in die zin hebben gevonden om samen daar verder te gaan. Filip en ik weet, en in meel welkom, dat jullie in die zin ook de verzinnenbeelding zijn van niet alleen een rektoraatsovergang, maar van nieuwe verbindingen. En nieuwe verbindingen zijn nodig. En het is op zich origineel om te zien dat Filip met een S vandaag in ons midden is. Emil, je komt uit dat concern vandaan dat zo belangrijk was geweest voor die andere stad in Brabant. Maar Filip, als ik zeg dat jij vooral staat voor die universiteit, dan ben ik dat aan de grond van m'n nacht. De universiteit is een tekoesterinstitutie die soms kwetsbaar is en verdedigd moet worden tegen al te grote aanslagen voor de tijdgeest. En met de tijdgeest trouw, dames en heren, is doorgangs snel weduunaar. Maar het wil niet zeggen dat de universiteit niet verder ontwikkeld mag worden. Ja, natuurlijk. De werkelijkheid om ons heen, de studenten van tegenwoordig, de technologie, de cultuur, de economie, alles veranderd. En de universiteit mag dus inderdaad niet achterblijven en heeft een rol. Maar Filip, precies jij was het die net in de beste geest van Kobbenhagen, mag ik zeggen op deze plaats. De essentie van de universiteit nog eens even treffend neerzet. Want de universiteit wordt uiteindelijk gedragen door de mensen die de universiteit echt maken. De studenten, de hoge leraren, die samen zoekend naar wijsheid, naar inzicht, naar vorming, elkaar durven aan te spreken op resultaten. Ja, natuurlijk, maar rendement. Ja, zeker. Maar rendement wel goed doordacht.  Dus niet alleen de korte termijn, niet alleen een smal idee van rendement. Met rendemensdenken is niets mismits de goede uitgangspunten voor het rendement zijn gedivineerd. En als jij dan de menselijke maat noemt, kunnen we zeggen dat natuurlijk die maat ook in de tijd veranderd. De maat van de tijd veranderd, de maat veranderd misschien met de mens, is minder veranderd dan je zou denken. En jij was het die als toegankelijke rector, net hier door de studenten zo prachtig neer werd gezet, denk ik, de toon goed getroffen heb. Ik was blij toen ik uitgenodigd werd ook wat te maken voor het liever. Dat scheelt in de tijd vandaag en dat is handig, want ik ook heb maar een paar minuten om te spreken op zo'n dag, maar ik heb meer gezegd dan ik nu kan doen. Maar de essentie wil ik toch even hier wel herhalen. We kennen elkaar al heel lang. We zijn samen opgegroeid in de leukste vakgroep van deze universiteit, staatsrecht, bestuursrecht en bestuurskunde. En wat mooi is het, om te zien, het heet tegenwoordig allemaal anders, dat je terug gaat in de rangen van de hoogleraren en weer aan het onderzoeken en onderwijs mag gaan werken. En aan een fantastische periode als rector. Zoals Wil Derkse, geloof ik, die ooit gezegd heeft, dat het eigenlijk ook de natuurlijke gang van een rector behoort te zijn. Een rector is een soort apt, die in tijd lang de dienst van het leiding geven op een universiteit mag doen en dan terug gaat naar de rangen van de hoogleraren. En wat mooi, om te zien, en het is maar het leven gegrepen, en ook vloortvloeiend uit onze contacten recentelijk nog, en ik hoop dat die verdergaan en voorduur. Ik weet dat wel zeker, dat je in de afscheidsinterview, eigenlijk, after the interviews, een aantal resource agendas hebt opengetrokken. Die precies op de kern raken van wat je als kritische nood achterliet. Toezicht torens. Systemen waarin we afvinken, maar waarin het aanvonken van elkaar verdwenen is. Het is een ernstige kwaal waar onze samenleving aan leidt. We zijn een soort systeemsamenleving geworden, Filip. En ik hoop echt dat nu je terug gaat in de rangen van het onderzoek, naar wetgeving en toezicht, dat je serieus onderzoek gaat doen naar de vraag hoe het toch eigenlijk komt.  Dat we de menselijke maat wel benoemen en bejubelen en belangrijk vinden, maar dat in onze systemen van bestuur, van toezicht, van besturen, op allerlei niveaus, de systemen onszoo de basis dat worden zijn. En dat het soms wel zo lijkt dat bestuurders tegenwoordig vooral uitleggen wat er uit systemen komt in plaats van zelf verantwoordelijkheid dragen voor keuzes. Filip, ik zie uit, naar samenwerking, zoals 25 jaar geleden op deze universiteit, het is prachtig om weer hoog leraar te mogen worden. Ik wens je daarbij veel succes. Ik heb er een cadeautje meegebracht, zodat je verdurend aan blaband kunt blijven drinken en voor in ik heb ik een bos bloemen, want ook jij, betrokken in dit prachtige verhaal van het rectoraat, wil ik even niet onbenoemd laten. Wij weten allemaal uit ervaring, hoe je dit echt naar het centweer doet, en dat goot ook voor jou. Dank je wel. Bedankt Wim, voor je mooie woorden, die je zeker luistert bijzet aan deze mooie weenkomst. Dames en heren, het rijtje van sprekers zou niet volledig zijn, als wij niet het woord ook zouden geven aan de burgemeester van Tilburg, want er is best al wat uit te leggen. Peter, aan jou het woord. Ja, meneer de rector, het is soms niet een kwestie van alleen uitleggen, maar van internaliseren, leren en dan internaliseren. Ik zou willen beginnen met u geluk te wensen bij de inauguratie vandaag, het voor mij de begin van uw rectoraat. We hebben binnenkort samen afspraken, dan laat ik u de paarls van Tilburg zien. Ik reken op een snelle leercurve, en als ik dat zo hoor, vandaag gaat dat ook helemaal goed komen, want bestuurders van onze universiteit zijn altijd ambassadeurs, ook voor onze stad.  En, Waarde Philippe, als ik iets mag zeggen over jouw rectoraat, de jaren dat wij samen, stad en universiteit, samen opgetrokken zijn, dan begin ik toch bij een bijeenkomst een week of wat gereden bij ons op het stadhuis, waar wij functionairissen te gast hadden uit Bilbao, Wenen en Dortmund, universiteitssteden, onderdeel van een netwerk wat zich bezighoudt met social innovation, en wat mij daarop viel, wat voor ons vanzelfsprekend is, universiteit en stad, voor Tilburg en Tilburg University vanzelfsprekend is, hoe moeilijk het in die andere steden ligt, om elkaar te vinden, om voortgang te maken in de dingen waar je op dat vlak mee bezig bent, en inderdaad het Europeese netwerk, waar we naar streven, om dat ook echt kracht te geven. Wat je vanzelfsprekend vindt, is dus blijkbaar niet overal vanzelfsprekend. En als ik terugkijk, Waarde Philippe, en het is in de langere geschiedenis over de relatie stad en universiteit, waar de Zanders geweest, dan zie ik gewoon een naadloze samenwerking. Het is een tijd geweest, dat de universiteit zich erg op de wereld concentreerde, en de wortels in de stad en in de streek wat verloren, er was, maar jij hebt in je rektoraat heel bewust gestreefd, naar een samenwerking die ook zijn vrucht afgewoord heeft. Als het gaat om het markt van studentenstad, ik laat me graag overtuigen dat we in Zeeland nog veel werk te doen hebben, trekken we samen in op. Als het gaat om faciliteiten voor studenten in onze stad, dan doen we dat samen. VIDAR is een goed voorbeeld, maar talent square belangrijk voor de internationale positie van onze stad, groot gebouw 700 studenten eenheden, universiteit participeert daarin, maar als je internationale universiteit wil zijn, dan moet je ook samenwerken aan het faciliteren van die internationale studenten. En als het gaat om die routes, dan zijn het natuurlijk, is het de binding aan Tilburg, maar veel belangrijker te zien dat wij in Brabant samen moeten werken aan de structuur van ons wetenschappelijk onderwijs en aan de toekomst daarvan. Dus ik heb nooit de Graduate School, die nu in de bos komt als een bedreiging gezien, ik zie het veel meer als een kans om door te bouwen aan samenwerking tussen de beide universiteiten in Brabant. En ja, Emil, ik weet dat Tonner erg veel voorover heeft, dus dit gaat helemaal goed komen.  Maar ik zie het vooral als het eerste stap, een stap op een breder pad naar een coherent structuur voor het wetenschappelijk onderwijs in onze provincie en vanuit kracht redden heren, en weet ik dat ook Tilburg daar echt een stevige plek in zal houden. Het tweede ding waar ik kort iets over wil zeggen, betreft onze gezamenlijke inspanning om social innovation als concept aan de praat te krijgen. En het is geen geheim, als ik zeg, dat we daar best mee geworsteld hebben. En je bent er wel steeds achterblijven staan. En je hebt ook stap voor stap het mogelijk gemaakt van thaisil naar de white papers, gemaakt in een aantal gremia hier in de universiteit naar de alliantie van Brabant, een eerste werkprogramma onder toezicht van haar majesteit getekend, dus adel verplicht hier, dames en heren van de universiteit. Daar blijven we mee aan het werk en we blijven er ook mee worstelen. Ik heb zelf van die worsteling wel twee dingen geleerd. Geleerd dat de ambitie te denken dat social innovation een key driver is voor economische ontwikkeling bepaald te hoog gerepen is, maar ook geleerd dat in alle takken van sport social innovation gekoppeld aan technische innovatie, gekoppeld aan verandering in organisaties, verandering in werkwijze steeds belangrijker wordt. En daarom ben ik ook blij, Philip, voor het pad wat jij geplaatheid hebt, omdat ik geleerd heb als je het nu concretiseert, dat je dan ook echt voortgang kan maken. En ik verheug me op die voortgang. Ik verheug me op de samenwerking met reflect als het gaat om bijvoorbeeld de juichwerkloosheidsvrije regio hier in hart van Brabant. Nieuwe orgelware moeten voor ontwikkeld worden, nieuwe onderwijs, arbeidsmarkten, combinaties, dat gaat hem echt worden. Ik verheug me op de samenwerking met transo als het gaat om het doortrekken van de proeftuin dementie, techniek en behijver gaan hier samen. En daar kunnen we echt in Brabant voorste stappen meemaken. Ik ben blij met de samenwerking met de vakgroep bestuurskunde als het gaat over die andere overheid, de participerende overheid die we met elkaar naastreven. En ik reken erop en eerder ga ik niet uit Tilburg als burgemeester vertrekken, dat de master opleiding gekoppeld aan de European School for Social Innovation binnenkort ook aan Tilburg University tot stand komt. En Filip, dank je wel voor die moeilijke, maar noodzakelijke, reis die wij samen op dat vlak aangegaan zijn. 