2005/418/EK: Komisijas Lēmums (2004. gada 7. jūlijs) par atbalstu, ko Francija piešķīrusi par labu Alstom (izziņots ar dokumenta numuru K(2004) 2532)   (Dokuments attiecas uz EEZ)
Frankrijk is van oordeel dat de uit de overeenkomst van september 2003 voortvloeiende maatregelen weliswaar steun vormen, maar dat zij verenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt. (115) Zoals reeds gesteld, is Alstom hoofdzakelijk actief inzake energie, transport en scheepsbouw. Tussen de lidstaten wordt handel gedreven in de betrokken producten en dien- sten, die aan mededinging onderhevig zijn. Uit de overwe- gingen van deel A blijkt duidelijk dat alle steun aan Alstom de handel tussen de lidstaten nadelig beïnvloedt en de con- currentie op de gemeenschappelijke markt vervalst. (119) Het aanvankelijke standpunt van de Commissie wordt dus bevestigd wat betreft de maatregelen waarop het besluit tot inleiding en het besluit tot uitbreiding van de procedure betrekking hebben. Het kan enkel worden beïnvloed door de wijziging van een aantal van de maatregelen die in mei 2004 door de Franse autoriteiten zijn meegedeeld. (116) Verder zijn alle maatregelen gefinancierd door de staat of door organen die door de staat worden gecontroleerd en/of waarvan de gedragingen in deze context in ieder geval aan de staat kunnen worden toegerekend, zoals de CDC (20) en de CFDI. Het gaat om ad hoc-maatregelen ten voordele van Alstom. Deze maatregelen zijn bijgevolg selectief. a) Maatregelen 1 tot en met 6 (117) In het besluit tot inleiding en het besluit tot uitbreiding van de formele onderzoeksprocedure had de Commissie gecon- cludeerd dat de in de overeenkomst van 2 augustus 2003 bedoelde overheidsmaatregelen, zoals gewijzigd bij de overeenkomst van september 2003, overheidssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het Verdrag vormden. De Commissie herinnert eraan dat Frankrijk aanvankelijk niet betwistte dat de vroegere maatregel 1 betreffende de par- ticipatie van de staat in een kapitaalsverhoging overheids- steun vormde en instemde met de kwalificatie als steun van de overige maatregelen van de overeenkomst van 2 augus- tus 2003. (118) Er dient te worden opgemerkt dat de vroegere maatregel 1 vervangen is door de TSDDRA (huidige maatregel 1) en dat Frankrijk niet langer de kwalificatie als overheidssteun van deze nieuwe maatregel 1 betwist, evenmin als van de ove- rige maatregelen die uit de overeenkomst van september 2003 voortvloeien. Frankrijk heeft integendeel in de brief van 4 september 2003 gesteld dat de betrokkenheid van de staat bij de ondersteuning van Alstom absoluut onontbeer- lijk is en dat het pakket financiële maatregelen ten gunste (20) Zie de aan Frankrijk gerichte dienstige maatregelen in de zaak E 50/2001, CDC IXIS.  (120) De staat heeft op de TSDDRA (maatregel 1) ingeschreven in een context die niet deze van een particuliere investeer- der in een markteconomie kan zijn. Er werd dus een voor- deel aan Alstom toegekend met behulp van staatsmiddelen. Ook de kortlopende liquiditeiten (maatregel 2) werden toe- gekend in een context die niet deze van een particuliere schuldeiser in een markteconomie kan zijn. Met betrekking tot deze laatste maatregel dient te worden opgemerkt dat de inschrijving van de CDC op verzoek van de staat is gebeurd en dus aan de staat kan worden toegerekend, wat door Frankrijk niet werd betwist. (121) De staatsgarantie van tweede rang ten belope van 1,25 mil- jard EUR op de door de banken gestelde garanties (nieuwe maatregel 3) is net als de vroegere contragarantie (vroegere maatregel 3) een uitzonderingsmaatregel die niet als een normale gedraging van een financiële instelling kan wor- den beschouwd, met name gelet op de situatie van Alstom. Ook deze maatregelen verlenen dus een financieel voordeel met behulp van staatsmiddelen, in casu via de CFDI, en zijn toerekenbaar aan de staat. Er zij opgemerkt dat Frankrijk geen onderscheid maakt tussen de steun die rechtstreeks wordt verleend en de steun die via de CFDI wordt verleend. In het protocol van de overeenkomst van 27 mei 2004, dat per brief van 7 juni 2004 is meegedeeld, wordt immers gesteld dat „de staat zijn contragarantie (op het nieuwe garantiemechanisme) rechtstreeks toekent of via de CFDI”. In het protocol is ook vermeld dat de nieuwe garantie van maatregel 3 „zal worden gesteld door de CFDI, de staat of elke andere instantie die onder staatsgarantie handelt”. Hieruit blijkt duidelijk dat de middelen van de CFDI in casu staatsmiddelen zijn en dat de acties van de CFDI aan de staat kunnen worden toegerekend en dus als overheids- steun moeten worden beschouwd. 10. 6. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 150/41 enkele een markteconomie. Geen (122) De PSDD die door de CFDI werd onderschreven en door de staat wordt gewaarborgd (maatregel 4) en de TSDD die rechtstreeks door de staat werden verleend (maatregel 5), kunnen evenmin worden geacht overeen te stemmen met de normale gedragingen van investeerders/schuldeisers normale in investeerder/schuldeiser zou op deze wijze zijn opgetre- den, tenzij hij eventueel reeds schuldeiser of aandeelhou- der van Alstom was.  Het zij nogmaals vermeld dat de verlening van de PSDD bij de overeenkomsten van augus- tus en september 2003 een van de verbintenissen van de staat was. Deze verbintenis is vertaald in een garantie van de CFDI voor de totale lening. De verbintenis van de staat om de schuldvorderingen rechtstreeks of via de CFDI in aandelen om te zetten, was een onherroepelijke verbinte- nis voor het geheel van de schuldvorderingen op lange ter- mijn, terwijl de omzetting voor de schuldeisers optioneel is. Ook deze maatregel heeft dus tot doel de financiële structuur van Alstom te consolideren, ongeacht de situatie van Alstom op het ogenblik van de omzetting, en plaatst de staat in een rol die verschilt van de rol van de andere schuldeisers en die een extra risico inhoudt. in een nieuwe te kennen gaf, bestaat (123) Wat maatregel 6 betreft, heeft Frankrijk geen toelichting bij de staatsparticipatie in de nieuwe kapitaalsverhoging gege- ven. De Commissie is van oordeel dat deze staats- participatie kapitaalsverhoging steunelementen bevat. Zoals de Commissie in het docu- ment betreffende de „Toepassing van de artikelen 92 [87] en 93 [88] van het EEG-Verdrag [EG-Verdrag] op overheidsparticipatie” (21) in bepaalde omstandigheden een vermoeden van steun. Dit is het geval „wanneer de financiële verrichting van de over- heid een combinatie is van een participatieneming en andere maatregelen die op grond van artikel 93, lid 3, van het Verdrag bij de Commissie moeten worden aangemeld” of wanneer „de participatienemingen worden verricht in sectoren die met bijzondere moeilijkheden te kampen heb- ben”. De Commissie merkt op dat in de onderhavige zaak de kapitaalinjectie samenvalt met andere maatregelen die als overheidssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het Verdrag worden beschouwd en dat Alstom een onderne- ming in moeilijkheden is. Ten slotte moet de kapitaal- inbreng samen met de andere steunmaatregelen van de staat worden bekeken (22). Zij maken immers alle deel uit van dezelfde operatie die erop gericht is steun te verlenen aan Alstom bij de aan de gang zijnde herstructurering. (124) Concluderend meent de Commissie dat de maatregelen 1 tot en met 6 behoren tot een geheel van maatregelen dat duidelijk tot doel heeft steun te verlenen aan de Alstom-groep, die anders met een groot faillissementrisico zou (21) Bulletin EG 9-1984.  (22) Zie arrest van het Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeen- schappen van 15 september 1998 in zaak T-11/95, BP Chemicals Limited/Commissie, Jurispr. 1998, blz. II-3235 (EniChem). zijn geconfronteerd. Bovendien is het duidelijk dat de betrokken maatregelen niet zouden zijn genomen door een marktconform handelende particuliere investeerder en dat zij bovendien een ongunstig effect hebben op het han- delsverkeer tussen de lidstaten en de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt kunnen vervalsen. De Com- missie is bijgevolg van oordeel dat de maatregelen 1 tot en met 6 elementen van overheidssteun in de zin van arti- kel 87, lid 1, van het Verdrag bevatten. b) Maatregelen 7 tot en met 10 (125) Met betrekking tot maatregel 7 heeft de Commissie bij brief van 10 juli 2003 een verzoek om nadere informatie gezonden aan Frankrijk om te kunnen vaststellen of de overnameprijs voor de divisie T & D van Alstom door de nucleaire holdingmaatschappij Areva voor een nettobe- drag van 920 miljoen EUR elementen van overheidssteun bevatte. De Commissie meent dat de duidelijke en eenslui- dende inlichtingen die in de brieven van Frankrijk aan de Commissie van 4 september 2003 en 16 februari 2004 werden verstrekt, alle twijfels wegnemen betreffende de mogelijke aanwezigheid van steunelementen. Aangezien er geen aanwijzingen zijn dat Alstom van Areva een voordeel heeft genoten, dat bovendien aan de staat zou kunnen worden toegerekend, is de Commissie van oordeel dat er geen argumenten zijn die zouden kunnen rechtvaardigen dat deze transactie elementen van overheidssteun inhield. Areva heeft zich bij deze operatie gedragen als een parti- culiere investeerder in een markteconomie. Zelfs indien dit niet het geval was, meent de Commissie dat een mogelijk steunelement zeer beperkt was en haar algemene beoorde- ling van de maatregelen ten gunste van Alstom niet zou wijzigen. (126) Wat de overige maatregelen betreft (maatregelen 8, 9 en 10), dient maatregel 8 te worden onderscheiden van de maatregelen 9 en 10. (127) Met betrekking tot maatregel 8, „Bahrein”, werd in het besluit tot inleiding van de procedure verwezen naar garan- ties voor de bouw van een elektriciteitscentrale in Bahrein. Frankrijk betwist een garantie te hebben verstrekt in het kader van deze louter commerciële operatie.  De Commis- sie heeft de brief van Frankrijk aan de autoriteiten van Bah- rein onderzocht: zij meent dat uit het zeer algemene karakter van deze brief geen dwingend karakter kan wor- den afgeleid waaruit een voordeel voor Alstom zou kun- nen voortvloeien. Maatregel 8 kan dus geen steun in de zin van artikel 87, lid 1, van het Verdrag zijn. De Commissie stelt dat mocht dit wel het geval zijn, een eventueel steun- element zeer moeilijk te berekenen zou zijn en haar alge- mene beoordeling van de maatregelen ten gunste van Alstom toch niet zou wijzigen. L 150/42 NL Publicatieblad van de Europese Unie 10. 6. 2005 (128) Met betrekking tot maatregel 9, „verwerving van een methaantanker door GdF”, en maatregel 10, „verwerving door SeaFrance van een nieuw schip”, stelt Frankrijk om te beginnen dat het binnenhalen van de orders de eigen ver- dienste van Alstom was en dat daarbij in het geheel geen overheidssteun is verleend. Frankrijk erkent evenwel het […] GdF en […] de SNCF, moedervennootschap van SeaFrance, „comfortabeler te hebben gemaakt” bij de betrokken aankopen. Na onderzoek van de in overwe- ging 89 bedoelde brieven is de Commissie van oordeel dat dit „comfortabeler maken” moet worden gelijkgesteld met staatsgaranties. In het geval van GdF (maatregel 9) deelt Frankrijk immers mee zich te verbinden tot „[…] (23)” indien de operatie niet tot een goed einde kan worden gebracht. In het geval van SeaFrance (maatregel 10) deelt Frankrijk mee „[…] (24)” die nodig zouden zijn om de ope- ratie tot een goed einde te brengen. (129) Op grond van deze „comfort letters” staat het vast dat de staat een duidelijk voordeel aan Alstom heeft toegekend door haar cliënten een garantie op schadeloosstelling te verlenen in het kader van de uitvoering door Alstom van de orders voor de schepen. Dit voordeel is zonder enige twijfel een doorslaggevend element geweest voor Alstom op een moment dat het bedrijf in een zodanige financiële situatie verkeerde dat een behoedzaam ondernemer zeker getwijfeld zou hebben om een order voor schepen te plaat- sen. Het is overigens veelzeggend dat de „comfort letters” in feite volledig in de plaats zijn gekomen van de garanties die gewoonlijk bij dit soort operaties worden gebruikt en waarvoor in de andere gevallen een staatsinterventie nodig was (zie de vroegere en nieuwe maatregel 3), zoals Frank- rijk nadien aan de Commissie heeft meegedeeld.  (130) Deze maatregelen moeten bijgevolg worden gelijkgesteld met garanties voorzover zij een vergelijkbaar effect hebben als de bankgaranties. Zij moeten worden beschouwd als een deel van het geheel van steunmaatregelen die Frankrijk ten gunste van Alstom heeft genomen met het oog op de ondersteuning van de herstructureringsinspanningen die werden geleverd overeenkomstig het sinds maart 2003 in uitvoering zijnde plan. Deze garanties werden aan Alstom verstrekt in juni 2003, toen de moeilijkheden van de onderneming volledig bekend waren. In deze omstandig- heden moeten de betrokken garanties als de eerste steun- maatregelen ten gunste van Alstom worden beschouwd. (131) De Commissie blijft ten slotte bij haar standpunt dat zij reeds in het kader van de voorlopige beoordeling had inge- nomen ten aanzien van de garantie voor de inschrijving van de banken op de eerste kapitaalsverhoging en de emis- sie door de banken van de ORA, en bevestigt bijgevolg dat deze elementen geen overheidssteun inhouden. (23) Exacte weergave van de citaten uit de brieven van de Franse regering waaruit de Commissie het bestaan van een garantie kon afleiden. (24) Ibidem. 3. Steunbedrag (132) In het antwoord op de inleiding en de uitbreiding van de formele onderzoeksprocedure betoogt Frankrijk dat het steunbedrag dat in het kader van de maatregelen 3 en 4 door de staat werd toegekend, lager was dan het bedrag van de faciliteiten waarop de steun betrekking had. Frank- rijk aanvaardt verder dat de overige maatregelen worden beschouwd als steun waarvan de nominale waarde op 100 % kan worden geraamd. Het dient te worden opge- merkt dat de opmerkingen van Frankrijk enkel betrekking hebben op het geheel van de steunmaatregelen vóór de wijziging ervan in mei 2004. Frankrijk spreekt zich dus niet uit over de kwantificatie van de steun die vervat is in de garantie op de nieuwe bankgaranties die de contra- garantie vervangt (maatregel 3) en evenmin over de garan- tie die vervat is in de nieuwe beoogde kapitaalsverhoging (maatregel 6). (133) De door de staat verleende steun, met name in de vorm van inschrijvingen op effecten van ondernemingen (eigen ver- mogen of quasi-eigen vermogen), leningen op korte of lange termijn of het verstrekken van garanties, moet ex ante worden gekwantificeerd, dit wil zeggen op het moment dat hij wordt toegekend.  Enkel op die manier kan rekening worden gehouden met het risico dat de staat op zich neemt, terwijl een kwantificering ex post gebaseerd is op de materialisatie van het risico. Het is op basis van deze beginselen dat de steun aan Alstom moet worden gekwantificeerd. (134) De TSDDRA (maatregel 1) en de TSDD (maatregel 5) vormden quasi-eigen vermogen. Geen enkele investeerder in plaats van de staat had op dergelijke effecten ingeschre- ven. Het risico was zodanig hoog (in geval van faillisse- ment was het ondenkbaar dat de staat aanspraak zou kunnen maken op terugbetaling) dat de Commissie heeft geoordeeld dat het steunbedrag gelijk was aan de nominale waarde van de effecten. Frankrijk had deze beoordeling aanvaard. Zij is niet wezenlijk gewijzigd door de omzetting van de effecten in kapitaal. (135) De kortlopende liquiditeiten (maatregel 2) werden even- eens ter beschikking gesteld terwijl geen enkele andere bank bereid was dit te doen. Voor de 300 miljoen EUR, die de staat zou verlengen tot februari 2005 en die dus met een lening op middellange termijn overeenkomt, kan de steun tot 100 % van de nominale waarde bedragen. De 900 miljoen EUR kortlopend waardepapier daarentegen werd op korte termijn geleend (en is inderdaad snel terug- betaald). Daarvan was 800 miljoen bedoeld om de financieringsbehoeften te dekken, in afwachting van de door de staat verleende financiering op lange termijn (TSD- DRA, TSSD en PSDD), die de Commissie voor het gehele bedrag als steun beschouwt. Deze steun kan dus redelijker- wijze worden geacht te zijn toegekend door de staat vanaf 10. 6. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 150/43 de inschrijving op de 800 miljoen EUR kortlopend waar- depapier. Het gaat dus om hetzelfde steunbedrag dat van vorm is veranderd en dat dus maar een keer moet worden aangerekend. In de samenvattende tabel 7 past de Com- missie derhalve een weging toe van 0 % op de 800 miljoen EUR die op korte termijn werd geleend, en van 100 % op de langetermijnfinanciering die voor de terugbetaling ervan diende. Ten slotte moet de steun worden gekwantificeerd die in het saldo van 100 miljoen besloten ligt.  Anders dan bij leningen op middellange en lange termijn moet in aan- merking worden genomen dat het risico van niet- terugbetaling voor de schuldeiser minder hoog is, gelet op de beperkte duur en het feit dat de lening bedoeld is om een oplossing voor de financiering op langere termijn te vinden. Het steunbedrag vormt dus slechts een deel van het nominale bedrag van de lening. (136) Met betrekking tot de regeling van de bankgaranties (maat- regel 3), die in deel IV is beschreven, staat het vast dat Frankrijk enkel berekeningen heeft meegedeeld betreffende de vroegere contragarantie van 2,275 miljard EUR. Deze contragarantie is echter ingetrokken en vervangen door een nieuwe garantie van 1,25 miljard EUR. Zoals reeds uit- eengezet, dient evenwel te worden verduidelijkt dat Frank- rijk zijn berekeningen baseert op een raming van het technisch risico van 5 %, berekend aan de hand van histo- rische gegevens op grond waarvan het steunbedrag voor de contragarantie tussen 0 en 43 miljoen EUR kan worden geraamd. (137) Zoals ook in overweging 133 is gesteld, moeten het bestaan en het bedrag van een steunmaatregel ex ante wor- den bepaald, dit wil zeggen op het moment dat hij wordt toegekend en niet, zoals Frankrijk beweert, nadat de bank- garanties hun uitwerking hebben gehad. Het steunbedrag kan niet worden geraamd aan de hand van het risico van daadwerkelijk gewaarborgde contracten a posteriori. Bij de toekenning van de garantie had Frankrijk geen enkele beperking op het gebruik ervan opgelegd. De contra- garantie kon dus om het even welk contract voor om het even welke activiteit van Alstom dekken, voorzover de looptijd niet langer dan zeven jaar was. Ex ante kon de in de contragarantie vervatte steun oplopen tot 100 % van het gewaarborgde bedrag, overeenkomstig de mededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de artike- len 87 en 88 van het EG-Verdrag op staatssteun in de vorm van garanties (25) (hierna: „mededeling over staatssteun in de vorm van garanties”), waarvan punt 3. 2 bepaalt dat „wanneer, op het tijdstip waarop de lening wordt toege- kend, de waarschijnlijkheid dat de kredietnemer in gebreke zal blijven, groot is omdat hij bijvoorbeeld in financiële moeilijkheden verkeert, het subsidie-equivalent van de garantie zelfs even hoog kan zijn als het daadwerkelijk door die garantie gedekte bedrag”. Dit risico zou geen enkele particuliere ondernemer kunnen aangaan.  In het antwoord op de inleiding en de uitbreiding van de formele onderzoeksprocedure geeft Frankrijk te kennen, „dat de (25) PB C 71 van 11. 3. 2000, blz. 14. staat heeft ingegrepen om deze garantiestroom, die nood- zakelijk was voor de goede werking van Alstom, te onder- steunen omdat de banken het garantiemechanisme niet alleen konden waarborgen, gelet op de reeds aangegane verbintenissen”. Frankrijk erkent dus dat Alstom zonder de contragarantie van de staat geen toegang zou hebben gehad tot nieuwe bankgaranties. De Commissie merkt op dat de contragarantie in deze omstandigheden de facto als een garantie functioneerde: zij was immers onmiddellijk invorderbaar door de banken ingeval één van de projecten waarvoor zij een waarborg hadden gesteld niet tijdig door Alstom kon worden gerealiseerd of afgewerkt. (138) De Commissie raamt het potentieel risico voor de staat dan ook op 100 % van het bedrag van de door de contra- garantie gedekte bankgaranties, dit wil zeggen 2,275 mil- jard EUR. Na de in mei 2004 aangekondigde wijzigingen zal de contragarantie van de staat voor de bankgaranties echter worden opgeheven. Om te beginnen moet dus het steunbedrag worden gekwantificeerd dat voortvloeit uit de contragarantie die de staat gedurende ongeveer twaalf maanden heeft verleend. Op basis van de beschikbare gege- vens en in overeenstemming met de gebruikelijke berekeningsmethoden kan de contragarantie die de staat gedurende deze beperkte periode heeft gesteld, worden geraamd op maximaal 411 miljoen EUR. Hierbij wordt uit- gegaan van de veronderstelling dat de gedekte contracten drie jaar duren (het gemiddelde in de bedrijfstak), dat het risico dat de garantie moet worden betaald, gelijk is ver- deeld over deze periode van drie jaar, dat de garanties lineair worden uitgeschreven op twaalf maanden (septem- ber 2003-augustus 2004) voor een totaalbedrag van 3,5 miljard EUR, en dat de contragarantie van de staat op de uitgeschreven waarborgen vanaf september 2004 is afgeschaft. Het steunbedrag wordt geacht 100 % van het bedrag van de contragarantie te bedragen, vermenigvul- digd met de looptijd van de garantie (het aantal maanden dat de garantie liep in verhouding tot drie jaar, hetzij 36 maanden). Er zij aan herinnerd dat de contragarantie 65 % van de waarborgen bedroeg (26).  (139) Zoals in overweging 52 is aangegeven, wordt de opgehe- ven contragarantie vervangen door een nieuwe garantie van tweede rang voor een bedrag van 1,25 miljard EUR die in de nieuwe garantieregeling wordt opgenomen, wat een bedrag van 8 miljard EUR oplevert (maatregel 3). In dit nieuwe schema bedraagt het potentiële risico van de staat 1,25 miljard EUR en dit terwijl de gestelde zekerheid van 700 miljoen EUR onvoldoende zal zijn om potentiële ver- liezen te dekken. De nieuwe contragarantie moet worden geboekt als steun die tot maximaal 100 % van het bedrag kan belopen. Ten gevolge van deze wijziging daalt het potentiële risico van de staat met 1 miljard EUR. Zoals reeds in deel III is uiteengezet, was de vermindering van de risicopositie van de staat een bepalende factor om niet tot een nieuwe uitbreiding van de formele onderzoeks- procedure over te gaan. (26) De formule die voor de raming van de steun werd gebruikt, luidt als volgt: 3 500 12 × Σ 12 i=1 i 36 × 0. 65 = 410. 76 L 150/44 NL Publicatieblad van de Europese Unie 10. 6. 2005 (140) De Commissie is verder van oordeel dat het steunbedrag niet wezenlijk wordt beïnvloed door het aftrekken van de kosten die Alstom moet maken om de garantie te kunnen aanspreken. Gelet op deze evaluatie en op het feit dat de door Frankrijk meegedeelde gegevens geen cijfers bevatten die een nauwkeurige berekening van de door Alstom aan de staat betaalde bedragen mogelijk maken, werd het maxi- male steunbedrag dat in de garanties is vervat, niet verminderd. (141) Dezelfde redenering geldt voor de door de staat aan de CFDI verleende garantie voor het ter beschikking stellen van de PSDD aan Alstom, waarvan sprake is in maatre- gel 4. Zonder de garantie van de staat voor 100 % van de PSDD zou de CFDI de lening nooit hebben toegekend. De Commissie is bijgevolg en overeenkomstig de mededeling over staatssteun in de vorm van garanties van oordeel dat 100 % van de garantie als overheidssteun kan worden aan- gemerkt. Dit standpunt wordt nog kracht bijgezet door het feit dat Frankrijk heeft aangekondigd dat de schulden van Alstom aan de staat, met inbegrip van de PSDD, in de loop van de zomer 2004 in kapitaal zouden worden omgezet.  De omzetting van de schuld in kapitaal toont aan dat de PSDD met staatsmiddelen wordt gefinancierd en aan de staat kan worden toegerekend, en derhalve moet worden beschouwd als steun die tot 100 % van het betrokken bedrag kan bedragen. (142) Om de in dit deel uiteengezette redenen is de Commissie van oordeel dat de participatie van de staat in een nieuwe kapitaalsverhoging (maatregel 6) niet kan worden beschouwd als een handeling van een normale investeer- der in een markteconomie, maar steun vormt. De steun die in een dergelijke participatie is vervat, kan tot 100 % van het onderschreven bedrag bedragen. (143) Met betrekking tot de garanties die werden gegeven aan GdF en aan de SNCF, zoals vastgelegd in de maatregelen 9 en 10, erkent Frankrijk dat zij bedoeld waren om bestaande garanties te vervangen. Overeenkomstig de raming van de steun die in de garantie op de bankgaranties is vervat meent de Commissie dat het maximumsteunbedrag tot 100 % van het gedekte bedrag kan bedragen. Gelet op de moei- lijkheid om de omvang en de waarschijnlijkheid te beoor- delen van de verschillende risico’s die uit niet-uitvoering of slechte uitvoering van deze contracten kunnen voort- vloeien en van het deel van deze risico’s dat daadwerkelijk door de staatsgarantie kan worden gedekt, is het voor de Commissie echter onmogelijk een betrouwbare raming te geven van het steunbedrag dat in deze garanties is vervat. (144) Gelet op het voorgaande is de Commissie van oordeel dat tabel 7 een realistische raming geeft van het maximum- steunbedrag dat uit het geheel van de maatregelen ten gun- ste van Alstom voortvloeit, met uitzondering van de maatregelen 9 en 10. Het dient te worden verduidelijkt dat de navolgende beoordeling van de verenigbaarheid reke- ning houdt met al deze maatregelen afzonderlijk en met al hun bijzondere kenmerken, en niet enkel met deze alge- mene raming.  Tabel 7 Maximumsteunbedrag Maatregel 1,2 miljard kortlopende liquiditeiten (maatregel 2) waarvan: — 300 miljoen hernieuwd — 900 miljoen terugbetaald (800 miljoen terugbetaald dankzij de drie onderstaande maatregelen) TSDDRA (maatregel 1) In kapitaal om te zetten PSDD (maatregel 4) In kapitaal om te zetten TSDD (maatregel 5) Kapitaalsverhoging II (maatregel 6) Garantie op de bankgaranties (maatregel 3) waarvan: — 12 maanden contragarantie op 65 % van 3,5 miljard bankgaranties — garantie van tweede rang op 8 miljard bankgaranties (in miljard EUR) Maximaal steunbedrag 0,3 0,1 0,3 0,3 0,2 0,17/0,22 0,411 1,25 Totaal 3,03/3,08 10. 6. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 150/45 4. Verenigbaarheid van de steun met de gemeenschappelijke markt a) Reddingssteun (145) Gelet op het voorgaande moeten de staatsmaatregelen in het onderhavige onderzoek als ad hoc-steun worden aan- gemerkt. In artikel 87, leden 2 en 3, van het Verdrag is voorzien in een aantal uitzonderingen op de in lid 1 vast- gelegde algemene onverenigbaarheid. (146) De afwijkingen van artikel 87, lid 2, van het Verdrag zijn in casu niet van toepassing, aangezien de steunmaatregelen niet van sociale aard zijn en niet aan individuele verbrui- kers worden toegekend, niet bedoeld zijn voor het herstel van schade veroorzaakt door natuurrampen of andere bui- tengewone gebeurtenissen, en niet bestemd zijn voor de economie van bepaalde regio’s van de Bondsrepubliek Duitsland die nadeel ondervinden van de deling van Duitsland. (147) Artikel 87, lid 3, van het Verdrag voorziet in andere uit- zonderingen. Aangezien de steun geen regionale steun betreft en de uitzondering van punt b) van dit lid duidelijk niet van toepassing is, kunnen enkel de onder c) bedoelde uitzonderingen worden toegepast. Dit punt voorziet in de goedkeuring van steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te ontwikkelen, mits de voorwaarden waaronder het handels- verkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veran- derd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad. In casu staat het vast dat de steun werd verleend om de levensvatbaarheid op lange termijn van een onderneming in moeilijkheden te herstellen. De steunmaatregelen moe- ten dan ook op basis van de richtsnoeren worden beoor- deeld. Na onderzoek is de Commissie van oordeel dat in casu geen enkele andere communautaire regeling kan wor- den toegepast. Frankrijk heeft overigens geen andere uit- zonderingen op het Verdrag aangevoerd en heeft de verenigbaarheid van de in augustus 2003 aangemelde maatregelen uitsluitend op grond van de richtsnoeren verdedigd.  (148) Om voor reddingssteun en herstructureringssteun in aan- merking te komen, moet een onderneming als een onder- neming in moeilijkheden worden beschouwd. Hoofdstuk 2. 1 van de richtsnoeren bevat een definitie van dit begrip. In punt 6 is vermeld dat de moeilijkheden van een onder- neming gewoonlijk blijken uit toenemende verliezen, een dalende omzet, groeiende voorraden, overcapaciteit, een geringere kasstroom, een toenemende schuldenlast, toene- mende rentelasten en een vermindering of een verdwijning van de waarde van de nettoactiva. (149) De nettowinst van de onderneming in het boekjaar 2000- 2001 is in het boekjaar 2002-2003 omgeslagen in een ver- lies dat ruimschoots boven 1 miljard EUR lag. In dezelfde periode is het eigen vermogen met meer dan de helft ver- minderd, namelijk van 2 miljard EUR tot minder dan 800 miljoen EUR. Alstom kan dan ook worden beschouwd als een onderneming in financiële moeilijkheden in de zin van punt 5 van de richtsnoeren, een feit dat in het kader van deze procedure noch door Frankrijk, noch door een van de belanghebbenden is betwist. (150) Frankrijk meent dat een deel van maatregelen 2 en 3 als reddingssteun kan worden aangemerkt. Hiervoor wordt verwezen naar het feit dat de maatregelen voldoen aan de behoefte de onderneming. kortlopende liquiditeiten van aan (151) Met betrekking tot maatregel 2 meent Frankrijk dat 900 miljoen EUR van het pakket financiële maatregelen dat in de overeenkomst van september 2003 is vastgelegd, als reddingssteun in de zin van de richtsnoeren moet wor- den beschouwd. Deze steun in de vorm van kortlopende liquiditeiten die tot doel hadden de onmiddellijke stopzet- ting van de activiteiten van Alstom te verhinderen, is bin- nen de zes maanden na de uitkering ervan terugbetaald. (152) Met betrekking tot maatregel 3 meent Frankrijk dat de contragarantie van de staat op de bankgaranties eveneens moet worden beschouwd als reddingssteun die werd toe- gekend in de fase van de verschaffing van garanties door de banken en van contragaranties door de staat, voorzover deze tijdens de eerste fase genomen maatregelen het voort- bestaan van Alstom mogelijk hebben gemaakt. Volgens Frankrijk moet de contragarantie in deze omstandigheden worden beschouwd als reddingssteun die werd toegekend tijdens het eerste jaar van de tenuitvoerlegging van de maatregelen om de onderneming te redden.  Het zij opge- merkt dat Frankrijk geen evaluatie geeft van het deel van de steun dat als reddingssteun moet worden beschouwd en evenmin van de steun die als herstructureringssteun moet worden beschouwd. Wat de periode nadien betreft, moet de steun als herstructureringssteun worden beschouwd. Het zij opgemerkt dat geen evaluatie is gegeven voor de herpositionering van de contragarantie in de nieuwe rege- ling van bankgaranties van 8 miljard EUR. (153) Er dient evenwel aan te worden herinnerd dat de Commis- sie in de besluiten tot inleiding en tot uitbreiding van de formele onderzoeksprocedure heeft geoordeeld dat bij de verlening van de betrokken steun een herstructurering van Alstom leek te worden doorgevoerd. In deze omstandig- heden kan een deel van deze steun niet als reddingssteun worden beschouwd, aangezien die volgens de richtsnoeren niet kan worden toegekend na de tenuitvoerlegging van een herstructurerings- of liquiditeitsplan, maar enkel vóór dergelijke plannen kan worden toegekend. Verder lijkt in casu niet voldaan aan de voorwaarden voor goedkeuring van reddingssteun van punt 23 van de richtsnoeren. In deze omstandigheden had de Commissie voorlopig geoor- deeld dat de betrokken steun op grond van de criteria voor goedkeuring van herstructureringssteun diende te worden onderzocht. L 150/46 NL Publicatieblad van de Europese Unie 10. 6. 2005 (154) De twijfels die de Commissie in het kader van de inleiding en de uitbreiding van de procedure had geformuleerd, blij- ven pertinent. Het blijft immers artificieel om de betrok- ken steunmaatregelen uit te splitsen in reddingssteun en herstructureringssteun, aangezien aan de uitwerking van het herstructureringsplan geen reddingsperiode is vooraf- gegaan. Een dergelijke analyse zou in strijd zijn met het door de toekenning van reddingssteun nagestreefde doel, met name het bewaren van een status quo totdat de onder- neming een standpunt kan innemen aangaande haar toekomst. (155) Zowel de maatregelen betreffende de liquiditeitsbehoeften als de structurele maatregelen passen in het kader van de aan de gang zijnde herstructurering. De Commissie kan niet aanvaarden dat de tijdens de eerste zes maanden of de tijdens het eerste jaar van de herstructurering verleende steun op arbitraire basis als reddingssteun zou worden gekwalificeerd. In deze context is het van geen belang dat de steun betrekking had op de liquiditeitsbehoeften van de onderneming tijdens haar herstructurering, aangezien herstructureringssteun vaak wordt aangewend ter dekking van de liquiditeitsbehoeften van een onderneming tijdens de herstructurering. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor investeringen of voor de met de capaciteitsvermindering gepaard gaande kosten.  (156) De Commissie is bovendien van oordeel dat het steun- bedrag van maatregel 2 voor een zeer groot deel afkom- stig is uit de bedragen voor de structurele maatregelen die in de plaats ervan zijn gekomen en dat het ook om deze reden in het kader van de herstructurering moet worden onderzocht. De contragarantie (maatregel 3) voldoet aan geen van de criteria voor goedkeuring als reddingssteun overeenkomstig de richtsnoeren. Zij betrof namelijk geen liquiditeit, aangezien het geen garantie was die gekoppeld was aan een lening, zoals bepaald in punt 23 van de richt- snoeren. Bovendien strekte deze contragarantie zich uit over een periode van meer dan de zes maanden van de richtsnoeren, aangezien zij ook diende ter dekking van projecten die tot zeven jaar konden duren. (157) Gelet op het voorgaande acht de Commissie het opportuun dat deze maatregelen in het kader van het geheel van de herstructureringsmaatregelen worden beoordeeld. b) Herstructureringssteun H e r s t e l v a n d e l e v e n s v a t b a a r h e i d (159) Voorwaarde voor de toekenning van steun is de tenuitvoer- legging van een herstructureringsplan dat, voor alle indivi- duele gevallen van steun, door de Commissie moet worden goedgekeurd. Het herstructureringsplan, waarvan de loop- tijd zo kort mogelijk moet zijn, dient binnen een redelijk tijdsbestek de levensvatbaarheid van de onderneming op lange termijn te herstellen op grond van realistische ver- onderstellingen betreffende de toekomstige exploitatie- voorwaarden. Herstructureringssteun moet derhalve gekoppeld zijn aan een uitvoerbaar herstructureringsplan waartoe de betrokken lidstaat zich verbindt. of het Frankrijk (160) De Commissie heeft met de hulp van haar externe adviseur onderzocht ingediende door herstructureringsplan voldoende is om de levensvatbaar- heid van de onderneming op lange termijn te herstellen. De Commissie heeft zich daarbij gebaseerd op de informatie die in augustus en december 2003 en vervolgens in februari 2004 is meegedeeld. De beoordeling van de Commissie heeft betrekking op het afdoende karakter van de opera- tionele herstructurering, op de marktvooruitzichten en de invloed ervan op het herstructureringsplan, en op de finan- ciële situatie van de onderneming na de tenuitvoerlegging van het herstructureringsplan. Operationele herstructurering (161) Bij de analyse van de herstructureringsmaatregelen moet rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van de sectoren waarin Alstom actief is.  In de sectoren Power en Transport in het bijzonder zijn de benodigde investeringen in vaste activa veeleer beperkt in verhouding tot de behoefte aan bedrijfskapitaal. De capaciteiten voor de realisatie van projecten en engineering zijn het belang- rijkste, terwijl de materiële productiecapaciteiten slechts voor een klein aantal producten tot grote beperkingen lei- den (27). De ondernemingen zijn over het algemeen dan ook in staat hun aanbod te verhogen in periodes dat er een grote vraag is. Omgekeerd is het niet altijd mogelijk de overtollige arbeidskrachten te verminderen in periodes dat er weinig vraag is, met name in landen met een strengere sociale wetgeving. Een ander specifiek kenmerk van de activiteiten van Alstom is de noodzaak om naargelang van de orders verschillende producten te vervaardigen op dezelfde productielijn (28) om het gebruik van de produc- tiecapaciteiten te optimaliseren („utilization runs”). (158) De richtsnoeren voorzien in vier cumulatieve voorwaarden voor de goedkeuring van herstructureringssteun: een plan dat de levensvatbaarheid op lange termijn waarborgt, de preventie van concurrentievervalsingen, tot een minimum beperkte steun en de volledige tenuitvoerlegging van het herstructureringsplan. (27) De draaistellen voor het rollend materieel zijn een voorbeeld van een markt waarop voldoende materiële productiecapaciteit nodig is. Ver- der kan de plaatselijke aanwezigheid van fabrieken een belangrijke factor zijn op de markt voor spoorwegmaterieel. (28) In de sector van het vervoer per spoor vormen bijvoorbeeld hoge- snelheidstreinen en metrostellen productiesubstituten. In de scheeps- bouw is dit bijvoorbeeld het geval voor cruiseschepen en methaantankers. 10. 6. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 150/47 (162) De productiecapaciteit wordt hoofdzakelijk gemeten op basis van de voor productie beschikbare ruimte („roofed area”) en de beschikbare arbeidskrachten. In tegenstelling tot andere industrieën vormen de installaties en machines geen grote beperking. Verder is het moeilijk de productie- capaciteit per product te meten, aangezien zoals vermeld verschillende producten op verschillende momenten op dezelfde productielijn kunnen worden vervaardigd. (166) Ten slotte zijn herstructureringsinspanningen gepland in de sector Power Conversion (het deel van T & D dat niet aan Areva is verkocht) in de vorm van een vermindering van het aantal personeelsleden met […] % (van […] tot […] arbeidskrachten) en een reorganisatie van de industriestructuur. (163) Bijgevolg is bij het onderzoek van de interne herstruc- tureringsmaatregelen van Alstom nagegaan of deze maat- regelen een doeltreffende reorganisatie van het gebruik van de arbeidskrachten en een rationalisering van de geografi- sche aanwezigheid van de onderneming mogelijk maakten.  (164) Met betrekking tot de sectoren Power Generation en Trans- port meent de Commissie dat de herstructurerings- maatregelen voldoende zijn om het herstel van de industrie te waarborgen. De geplande vermindering van het aantal personeelsleden wordt als evenredig met de overcapaciteit in de ramingen van de herstructureringskosten en van de beoogde besparingen lij- ken realistisch. Bovendien wijst de versnelde tenuitvoerleg- ging van het herstructureringsplan erop dat het proces goed opschiet en dat het risico van vertraging bij de ver- wezenlijking van de doelstellingen vóór maart 2006 beperkt is. sectoren beschouwd. De (165) In de sector Power Turbo-Systems beantwoordt de vermin- dering van het aantal personeelsleden met […] % (van […] tot […] arbeidskrachten) aan het capaciteitoverschot dat in de door Frankrijk geraamde bezettingsgraad bij Alstom tot uiting kwam ([…] % in augustus 2003) en door de deskun- dige van de Commissie ([…] % in 2002 en […] % in 2003). Deze vermindering van het aantal personeelsleden zal in combinatie met de reductie en de selectieve sluiting van de installaties en met de operationele reorganisatie bijdragen tot het herstel van het concurrentievermogen van Alstom. In de sector Power environment werd een vermindering van het aantal personeelsleden met […] % (van […] tot […]) […] (29) noodzakelijk geacht door de externe deskun- dige van de Commissie. Dit is eveneens hoger dan de over- capaciteit zoals deze blijkt uit de door Frankrijk geraamde bezettingsgraad (ongeveer […] % in het eerste halfjaar van 2003-2004). Deze belangrijke vermindering van het aan- tal personeelsleden kan worden verklaard door de sluiting van de productievestigingen, […]. In de sector Power Ser- vices is het aantal personeelsleden met […] % teruggelopen (van […] tot […]). Er is geen sluiting van vestigingen gepland (30), maar dat kan worden gerechtvaardigd door de behoefte aan een lokale aanwezigheid voor deze activiteit. (29) Lees: „overeenkomstig de minimale vermindering”. (30) De vestiging La Courneuve in Frankrijk uitgezonderd. Deze vestiging maakte deel uit van de activiteit Industriële turbines, die aan Siemens is verkocht. (167) (168) In de sector Transport is het aantal personeelsleden met […] % gedaald (van […] tot […]). Deze vermindering beantwoordt aan de raming van de overcapaciteit door de externe adviseur (tussen […] % en […] %). De verminde- ring spoort echter niet met de door Frankrijk meegedeelde huidige bezettingsgraad van Alstom (meer dan […] %).  Dit kan evenwel gedeeltelijk worden verklaard door het feit dat meer dan […] % van de vermindering van het aantal per- soneelsleden (in combinatie met de sluiting van productie- vestigingen) betrekking heeft op het Verenigd Koninkrijk. Alstom Transport heeft daar onlangs grote moeilijkheden gehad en de marktvooruitzichten zijn er beduidend min- der gunstig dan in andere landen. Gezien de verbetering van de productiviteit als gevolg van de industriële optima- lisering kunnen reeds bij voorbaat nieuwe verminderingen van het aantal personeelsleden worden verwacht. In tegenstelling tot haar beoordeling voor de sectoren Transport en Power meent de Commissie dat de in het herstructureringsplan opgenomen maatregelen voor de sector Marine niet voldoende zijn om de overcapaciteit van de scheepswerven van Alstom te ondervangen. Het plan voorziet in een vermindering van het aantal personeelsle- den met […] % (van […] tot […] werknemers). De produc- tie zal worden geconcentreerd op de scheepswerven van Saint-Nazaire, de belangrijkste site, terwijl andere minder belangrijke werven zullen worden gesloten. De Commissie betwijfelt desondanks of de herstructureringsinspanningen voldoende zullen zijn om de bezettingsgraad op de scheepswerven van Alstom tegen 2006 op een aanvaard- baar niveau te brengen. De redenen hiervoor worden in de overwegingen 169 en 170 uiteengezet. (169) De sector Marine van Alstom heeft weliswaar de technische capaciteit om verschillende soorten boten af te leveren (cruiseschepen, methaantankers, vrachtschepen, jachten, schepen voor wetenschappelijk en militair gebruik, enz. ), maar het ziet er naar uit dat de orders in de toekomst vooral betrekking zullen hebben op cruiseschepen. In het herstructureringsplan wordt ervan uitgegaan dat de nieuwe orders vooral van die markt zullen komen en dat andere soorten schepen geen significant deel van de orders zullen vormen. De huidige productiecapaciteit van de scheeps- werven van Saint-Nazaire wordt op 5 à 6 cruiseschepen per jaar geraamd. Uit bepaalde vooruitzichten op middel- lange termijn blijkt dat Alstom, indien het zijn huidige marktaandeel behoudt, in de periode 2004-2006 orders voor maximaal drie cruiseschepen per jaar zal krijgen. De productie van andere soorten schepen kan weliswaar een lager aantal orders voor cruiseschepen compenseren, maar het is onwaarschijnlijk dat dit een significant effect zal heb- ben en dat het aantal orders per jaar hierdoor op meer dan drie schepen (vergelijkbaar met cruiseschepen) kan worden gebracht. L 150/48 NL Publicatieblad van de Europese Unie 10. 6.  2005 (170) In deze context heeft de Commissie zich positief uitgela- ten over de recente verbintenis van Frankrijk om zo snel mogelijk de nodige maatregelen te nemen […] om de rentabiliteitsdrempel van Alstom voor de scheepsbouw te brengen op 4,5 orders voor schepen (gelijkwaardig met cruiseschepen) per jaar (gemiddelde van de laatste vijf jaar) tegen […]. De Commissie meent dat deze extra inspanning […] absoluut noodzakelijk is om de levensvatbaarheid van deze sector op lange termijn te waarborgen, en dat zij ten uitvoer moet worden gelegd. Operationele prestaties (171) De Commissie heeft de in het herstructureringsplan opge- nomen prognoses met betrekking tot zowel de orders als de exploitatieontvangsten per sector grondig onderzocht. Daartoe heeft zij gecontroleerd of deze overeenstemmen met de prognoses voor elk van de betrokken markten. De Commissie is van oordeel dat de prognoses voor de orders over het algemeen realistisch zijn en dat de prognoses voor de marktaandelen en de industriële groei voldoende voor- zichtig zijn. Dit geldt evenwel niet voor de sectoren Power Turbo-Systems en Marine. (172) De activiteit Power Turbo-Systems van Alstom heeft met zware verliezen te kampen gehad als gevolg van de ernstige problemen die zich in de loop van 2000 hebben voorge- daan in verband met de gasturbines met groot vermogen GT24/GT26, het belangrijkste model van het gamma dat Alstom in deze sector op de markt brengt. Er zijn inspan- ningen geleverd om de prestaties van de turbines te verbe- teren en er zijn commerciële akkoorden gesloten met ontevreden cliënten. Frankrijk wijst erop dat de betrokken turbines momenteel goede prestaties leveren en meldt dat een order voor drie turbines is geplaatst door een Spaanse onderneming, wat aantoont dat de cliënten van Alstom weer vertrouwen hebben in de kwaliteit en de prestaties van de hoogtechnologische turbines die de groep op de markt brengt. (173) De Commissie meent dat er voldoende elementen zijn om aan te nemen dat het opnieuw de goede kant opgaat met deze sector. Alstom blijkt inderdaad het nodige te hebben gedaan om de verwachte prestaties te kunnen leveren en de geschillen met ontevreden cliënten te regelen; de Commis- sie merkt bovendien op dat de boekhoudkundige reserves die werden aangelegd om de restrisico’s te dekken, toerei- kend zijn. In ieder geval bewijst de door Frankrijk gemelde order voor drie turbines van december 2003 dat deze sec- tor opnieuw concurrerend kan worden. van de verwachte orders onzeker.  De Commissie meent dat er in 2004/2005 en 2005/2006 telkens onzekerheid bestaat over […] EUR aan orders van het verwachte bedrag van […] EUR aan orders. (175) Voor de sector Marine meent de Commissie dat de order- prognoses die in het herstructureringsplan zijn opgeno- men te optimistisch zijn, zelfs indien het herstel van de markt voor cruiseschepen op lange termijn doorzet en indien rekening wordt gehouden met de mogelijkheid dat de Chantiers de l’Atlantique andere soorten hoog- technologische schepen zoals methaantankers kunnen produceren. De Commissie meent dat er in 2004/2005 en 2005/2006 telkens onzekerheid is over […] EUR aan orders van het verwachte bedrag van […] EUR aan orders. (176) Op grond van deze elementen meent de Commissie dat in totaal […] EUR aan orders onzeker is. Dit bedrag wordt slechts gedeeltelijk gecompenseerd door de marge („corpo- rate buffer”) van […] EUR die op de verwachte orders wordt toegepast. Het herstructureringsplan lijkt dan ook te optimistisch in die zin dat de Commissie van oordeel is dat de […] EUR aan orders die onzeker zijn niet door de „cor- porate buffer” worden gedekt. (177) De Commissie heeft de prognoses van de onderneming op het niveau van het bedrijfsresultaat onderzocht. Zij meent dat de doelstellingen van het herstructureringsplan moe- ten kunnen worden gehaald. De verwachtingen inzake het bedrijfsresultaat zijn immers voldoende voorzichtig om het te grote optimisme op het niveau van de orderprognoses te compenseren. De Commissie meent dan ook dat de gevolgen van deze overschatting de doelstelling van Als- tom om in 2006 opnieuw rendabel te worden, niet in gevaar zouden mogen brengen. (178) Na onderzoek van de andere basiselementen van het herstructureringsplan die de prognoses betreffende de ren- tabiliteit van het bedrijf in 2006 kunnen rechtvaardigen, meent de Commissie dat deze prognoses realistisch zijn. Een eerste belangrijk element om de rentabiliteit te verbe- teren, zijn de besparingen die werden verricht in het kader van de herstructureringen die in deel II. C. werden beschre- ven. De besparingen om de kosten te rationaliseren, lijken realistisch en het tempo van de tenuitvoerlegging ervan kan worden beschouwd als een positief signaal dat erop wijst dat de herstructurering en het herstel van de levens- vatbaarheid binnen de verwachte termijn zullen kunnen worden gerealiseerd. (174) Ondanks deze hoopgevende signalen meent de Commis- sie echter dat Frankrijk het vermogen van Alstom om zijn marktaandeel in de komende jaren terug uit te breiden, overschat.  Indien het marktaandeel van Alstom moet over- eenstemmen met de gemiddelde prestaties in de periode 1992-2002, zijn volgens de Commissie ongeveer […] % (179) Verder merkt de Commissie op dat de aanzienlijke verlie- zen wegens de ernstige problemen met de gasturbines met groot vermogen GT24/GT26 uitzonderlijk waren. Boven- dien werden akkoorden gesloten om de lopende geschillen met bepaalde cliënten te regelen. Dit soort moeilijkheden is van nature eenmalig en zou zich in de toekomst niet mogen herhalen. 10. 6. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 150/49 (180) Een derde belangrijk element is de verwachting dat een hoge rentabiliteit zal kunnen worden gehandhaafd op de terreinen waarop reeds goede prestaties werden geleverd, in het bijzonder in het onderdeel Power Services (ver- wachte exploitatiemarge voor 2006: […] %). Deze ver- wachtingen lijken aannemelijk op basis van de kenmerken en de groei van deze sectoren. (181) Gelet op deze elementen concludeert de Commissie dat de in het herstructureringsplan geformuleerde doelstelling van een exploitatiemarge van 6 % voor 2006 op het niveau van de groep, realiseerbaar is. Herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn (182) De Commissie heeft onderzocht of de in het herstructureringsplan opgenomen maatregelen het herstel van de levensvatbaarheid van Alstom op lange termijn mogelijk maken. Zoals reeds gesteld, is de Commissie van oordeel dat de maatregelen op industrieel gebied over het algemeen voldoende zijn om de met het plan betrachte rentabiliteit te halen. Bovendien zijn er aanwijzingen dat de uitzonderlijke technische problemen die de voorbije jaren tot zeer zware verliezen hebben geleid, zijn opgelost. (186) Bovendien meende de Commissie dat Alstom mogelijk onvoldoende financieringscapaciteit op korte termijn zou hebben om tijdens de periode van herstructurering aan de liquiditeitsbehoeften te kunnen voldoen. In zijn evaluatie van het liquiditeitsplan van Alstom meende de adviseur dat de „headroom” (beschikbare kredietlijnen min de reeds gebruikte kredietlijnen) hoger dan […] EUR moest blijven, een niveau dat de Commissie voldoende acht, mits geen onverwachte moeilijkheden optreden. Volgens het liquiditeitsplan moest het niveau van de headroom in ieder geval onder het referentieniveau van […] EUR blijven tij- dens het eerste en tweede kwartaal van het boekjaar 2005/2006. (187) Ten slotte achtte de Commissie het noodzakelijk dat Als- tom zijn eigen vermogen op middellange termijn zou ver- groten.  Volgens het plan moest het eigen vermogen in 2006 […] EUR bedragen of […] % van de omzet, terwijl het eigen vermogen in de periode 1998/2000 12 % van de omzet bedroeg. Het werd aangewezen geacht dat de onder- neming over een solidere financiële balans zou beschikken dan voor 2006 is gepland, opdat zij investeerders zou kun- nen aantrekken en zelf op autonome wijze voor de finan- ciering van haar transacties zou kunnen zorgen. (188) De Commissie concludeerde het herstructureringsplan op financieel vlak niet bevredigend was, hoofdzakelijk vanwege de zeer hoge schuld en het zeer zwakke eigen vermogen. daarom dat (183) De Commissie had evenwel nog twijfels over de doeltref- fendheid van de maatregelen van het herstructureringsplan voor het herstel van de financiële draagkracht van Alstom op lange termijn na maart 2006. De Commissie kon der- halve niet concluderen dat de onderneming aan het einde van de herstructurering in staat zou zijn om met eigen middelen op de markt te handelen, zoals de richtsnoeren vereisen. De twijfels van de Commissie waren toe te schrij- ven aan de volgende factoren. (189) (184) Om te beginnen leek een exploitatiemarge van 6 % in 2005/2006, wat overeenstemt met een bedrijfsresultaat van […] EUR, geen voldoende basis om de levensvatbaar- heid van de onderneming op lange termijn te waarborgen. Volgens het herstructureringsplan moest de nettowinst in 2005/2006 […] EUR bedragen, hetgeen neerkomt op […] % van de omzet. (185) Verder was de Commissie van oordeel dat de economische schuld ten opzichte van het eigen vermogen in 2006 te hoog bleef: […] EUR tegenover […] EUR. Dit leverde een ratio vreemd/eigen vermogen („gearing ratio”) op van […]. Alstom had bijgevolg een zeer hoog percentage van zijn inkomsten moeten besteden aan de rentelasten op de schuld: de financiële lasten zouden […] EUR bedragen heb- ben, terwijl de inkomsten vóór aftrek van rente, belastin- gen, depreciatie en afschrijving (EBIDTA) in totaal […] EUR zouden hebben bedragen, wat neerkomt op een dekkings- ratio van de rentelasten („interest cover”) van […]. Dit niveau wijst duidelijk op een zwakke financiële situatie die op lange termijn moeilijk houdbaar is. In mei 2004 heeft Frankrijk de Commissie echter laten weten dat de onderneming tot een nominale kapitaals- verhoging zou overgaan en een deel van haar schuld in kapitaal zou omzetten.  Door deze twee operaties zou het eigen vermogen in 2006 tussen […] en […] EUR bedra- gen en de schuld tussen […] en […] EUR, al naargelang de participatie van de banken in de omzetting van de schuld in kapitaal, wat overeenstemt met een percentage van […] % à […] % van de omzet. De verhouding tussen vreemd en eigen vermogen (gearing ratio) zal in 2006 tus- sen […] en […] belopen, wat een voldoende verbetering is ten opzichte van het niveau dat was vastgelegd in de prog- noses die op basis van het vroegere financieel plan waren gemaakt. De schuldvermindering leidt bovendien tot een vermindering van de financiële lasten: in 2006 zullen die tussen […] en […] EUR bedragen. Op basis van een EBIDTA van […] EUR zal de ratio van de interest cover tussen […] en […] bedragen, wat wijst op een houdbare financiële toestand. (190) Concluderend kan worden gesteld dat de nieuwe kapitaals- verhoging schuld- daaruit vermindering een groot deel van de twijfels bij de Commissie over de levensvatbaarheid van de onderneming op middellange termijn hebben weggenomen. voortvloeiende en de (191) De Commissie neemt daarenboven kennis van de in deel V vermelde verbintenis van Frankrijk om binnen een termijn van vier jaar één of twee industriële partnerschappen te sluiten. L 150/50 NL Publicatieblad van de Europese Unie 10. 6. 2005 (192) Om de vooruitzichten inzake de levensvatbaarheid van Alstom op lange termijn te consolideren, is het volgens de Commissie inderdaad noodzakelijk dat de onderneming een of meer partnerschappen aangaat. De gekozen part- ner(s) moet(en) financieel voldoende solide zijn en op financieel en industrieel vlak bijdragen tot het opgerichte partnerschap. De betrokken industriële activiteiten moeten echter van zodanige aard zijn dat de Commissie de partnerschappen kan goedkeuren op basis van de mededingingsregels van het Verdrag. De partnerschappen moeten voor een langere termijn worden aangegaan. Het moet gaan om structurele en strategische akkoorden die niet beperkt mogen zijn tot de gezamenlijke verwezenlij- king van een welbepaald project, bijvoorbeeld de inschrij- ving op een welbepaalde aanbesteding. Om een merkbare invloed te kunnen hebben op de industriële en financiële ontwikkeling van Alstom moeten de partnerschappen betrekking hebben op een significant deel van de activitei- ten van Alstom in de kernactiviteiten transport en energie, op gebieden die niet onder de gezamenlijke ondernemin- gen vallen (zie de overwegingen 206 en 207).  Conclude- rend kan worden gesteld dat deze partnerschappen Alstom de mogelijkheid moeten geven zijn technologische en industriële troeven uit te spelen en de financiële beperkin- gen waarmee Alstom op het gebied van de betrokken acti- viteiten te kampen heeft, moeten wegnemen (31). (193) Voorts zij opgemerkt dat deze partnerschappen in begin- sel niet mogen worden aangegaan met ondernemingen die de jure of de facto uitsluitend of gedeeltelijk onder de zeg- genschap staan van de Franse overheid, tenzij de Commis- sie daartoe voorafgaande toestemming heeft verleend. Anders zou de aanwezigheid van de staat naast de groep Alstom door de partnerschappen kunnen worden vereeu- wigd, wat totaal in strijd zou zijn met de andere door Frankrijk aangegane verbintenis om een einde te maken aan de participatie van de overheid in het kapitaal van Alstom, en op die manier aan de staatssteun die hieruit voortvloeit. (194) De Commissie concludeert derhalve dat de verwezenlijking van de verbintenis inzake de partnerschappen essentieel is om alle twijfels betreffende de levensvatbaarheid van de onderneming op lange termijn weg te nemen. belang” worden beschouwd en niet verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden verklaard. Deze voor- waarde houdt meestal een beperking van de aanwezigheid van de onderneming op haar markten aan het einde van de herstructurering in. (196) Zoals reeds is uiteengezet, was Alstom tot 2003 actief in de volgende sectoren: energie, transmissie en distributie, vervoer per spoor en marine. Bijgevolg moeten in elk van deze sectoren maatregelen worden genomen om de nega- tieve gevolgen van de steun voor de concurrenten te com- penseren. Het herstructureringsplan voorziet in een concentratie van Alstom op zijn basisactiviteiten. In deze context is het belangrijk dat het herstructureringsplan, zoals Frankrijk dit op 5 december 2003 en 15 maart 2004 aan de Commissie heeft meegedeeld, onverkort ten uitvoer wordt gelegd, met inbegrip van de overdracht van activa. (197) In de energiesector heeft de onderneming reeds het seg- ment industriële turbines, dat bestaat uit kleine gasturbi- nes (< 50 MW) en stoomturbines (< 100 MW), aan Siemens overgedragen en de afdeling T & D aan Areva. De overge- dragen activiteiten vertegenwoordigden 20 % van de totale omzet van Alstom in 2002/2003. Bovendien voorzien de in deel V beschreven verbintenissen van Frankrijk in de overdracht van nog meer activa in de sector energie, name- lijk de industriële stoomketels, en in de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming voor de hydraulische activiteit.  (198) Met betrekking tot de tweede basisactiviteit van Alstom, het vervoer per spoor, verbindt Frankrijk zich ertoe de fabriek voor locomotieven voor vrachtvervoer van Valence en de transportactiviteiten in Australië en Nieuw-Zeeland over te dragen. V e r m i j d e n v a n b u i t e n s p o r i g e v a n d e m e d e d i n g i n g v e r v a l s i n g (195) De herstructureringssteun kan enkel door de Commissie worden goedgekeurd indien voldaan is aan een tweede voorwaarde, namelijk dat maatregelen worden genomen om de eventuele negatieve gevolgen van de steun voor de concurrenten zoveel mogelijk te verzachten. Bij gebreke daarvan moet de steun als „strijdig met het algemeen (31) Zie in dit verband met name punt 34 van de richtsnoeren. (199) Laatstgenoemde twee activiteiten en de industriële stoom- ketels zal Alstom verder dienen te beheren overeenkom- stig de beginselen van goed beheer, waarbij de middelen worden ter beschikking gesteld die nodig zijn voor een normale ontwikkeling en geen maatregelen worden geno- men die de waarde ervan verminderen, zoals de overdracht van immateriële activa (octrooien, vergunningen, handels- akkoorden, enz. ), personeel, cliënten of verkoopcapaciteit aan het moederbedrijf of aan andere delen van de Alstom- groep. Frankrijk verbindt er zich te dien einde toe voor alle over te dragen activiteiten een bestuur te vormen of behou- den dat zich tot een goed beheer verbindt. Een trustee, die door Frankrijk met goedkeuring van de Commissie wordt aangesteld, zal toezicht uitoefenen op het beheer en op de verkoop van deze activiteiten. 10. 6. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 150/51 (200) De extra overdrachten voor een bedrag van 800 mil- joen EUR (op basis van de omzet 2002/2003) die bij de andere activiteiten dan Marine moeten worden verricht, moeten zeker aan de volgende twee voorwaarden voldoen: de overgedragen activiteit mag niet het voorwerp uitma- ken van een vroegere of toekomstige overdracht in het kader van de onderhavige beschikking of worden opgeno- men in de in overweging 207 bedoelde gemeenschappe- lijke onderneming. Verder moet de overdracht betrekking hebben op een levensvatbare activiteit met vaste activa en personeel en moet de omzet voor 2002/2003 representa- tief zijn voor het activiteitsniveau op het ogenblik van de overdracht. […].  (206) De Commissie herinnert eraan dat Frankrijk zich ertoe ver- bonden heeft dat de onderneming binnen een termijn van vier jaar één of meer industriële partnerschappen zal aan- gaan betreffende belangrijke delen van de activiteit van Alstom. Deze partnerschappen zullen niet enkel de levens- vatbaarheid van de onderneming verbeteren, maar worden ook beschouwd als een compenserende maatregel voor de concurrenten. Alstom wordt immers gedwongen om voor belangrijke activiteiten partners te zoeken en hen bij deze activiteiten te betrekken. De Commissie meent dat er vooral behoefte is aan partnerschappen op het gebied van transport en energie, waar de uit concurrentievervalsingen voortvloeiende steun het sterkst worden gevoeld. (201) Op basis van een omzet die reeds met 20 % is verminderd door de verkoop van de industriële turbines en de activi- teit T & D, zullen de extra overdrachten een verdere ver- mindering van ongeveer 10 % opleveren. De overdrachten komen naast belangrijke activiteitsverminderingen (met name volledige of gedeeltelijke sluitingen van productie- vestigingen) en de reeds aangehaalde verminderingen van het aantal personeelsleden (zie tabel 2), zoals voorzien in het kader van het herstructureringsplan. (202) In deze context meent de Commissie dat de reeds verwe- zenlijkte en nog te verwezenlijken compensaties het moge- lijk zullen maken ongewenste concurrentievervalsingen in de zin van de punten 35 tot en met 39 van de richtsnoe- ren te vermijden. Zij combineren de sluiting van vestigin- gen met overdrachten. Het feit dat de aanwezigheid op een markt en de productiecapaciteit slechts in weinige mate afhankelijk zijn van de geïnstalleerde productielijnen, ver- klaart waarom de Commissie in casu de voorkeur geeft aan overdrachten boven het beperken in omvang van de mate- riële productiemiddelen. (203) Deze conclusie wordt ondersteund door specifieke voor- waarden en verbintenissen die in casu bij goedkeuring van de steun van toepassing worden en die worden opgelegd of aanvaard op grond van punt 42 van de richtsnoeren. (204) Inzake transport verbindt Frankrijk zich immers tot het nemen van een aantal structurele maatregelen met het doel een grotere openstelling van de Franse spoorwegmarkt te realiseren om de concurrentie op deze markt in het voor- deel van de consument te vergroten. Deze verbintenis, die belangrijk is op markten die blijkens de beschikbare gege- vens de neiging hebben om nationale ondernemingen te bevoordelen, beantwoordt aan punt 42, onder i), van de richtsnoeren.  (207) Dezelfde redenering geldt voor de gemeenschappelijke onderneming die zal moeten worden opgericht voor de hydraulische activiteit overeenkomstig de door Frankrijk aangegane verbintenis. Dienaangaande meent de Commis- sie dat het begrip „gezamenlijke zeggenschap” moet wor- den uitgelegd in de zin van Verordening (EG) nr 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (32). (208) Deze drie laatste elementen (beperkingen van het prijs- en overnamebeleid, industriële partnerschappen en oprichting van een gemeenschappelijke onderneming), die in detail zijn toegelicht, beantwoorden aan punt 42, onder ii), van de richtsnoeren. (209) De toezegging van de Franse autoriteiten om met betrek- king tot de sector Marine de aanmelding van innovatie- steun in te trekken en geen herstructureringssteun aan te melden, vloeit voort uit punt 42, onder iii), van de richt- snoeren. In deze context acht de Commissie het tevens noodzakelijk op te leggen dat tot aan het einde van het herstructureringsproces en in ieder geval tot op het moment dat geen garanties meer kunnen worden gesteld op grond van de bankgaranties van 8 miljard EUR, dit wil zeggen tot 30 juni 2006, geen aanvullende steun kan wor- den verleend. Deze voorwaarde heeft geen betrekking op de in artikel 87, lid 2, van het Verdrag bedoelde steun, op de steun die wordt toegekend in het kader van onderzoeks- projecten met medefinanciering van de Europese Unie, of op steun die krachtens het tijdelijk defensief mechanisme wordt toegekend (zie overweging 218). (205) In de sector Transport zullen verder beperkingen worden opgelegd aan het prijsbeleid en de overnamen van Alstom om concurrentievervalsingen te vermijden. (32) PB L 24 van 29. 1. 2004, blz. 1. L 150/52 NL Publicatieblad van de Europese Unie 10. 6. 2005 (210) Gelet op de positie van Alstom op de Franse markt, met name in de sector van het spoorwegmaterieel, neemt de Commissie met tevredenheid kennis van de verbintenis van Frankrijk om structurele maatregelen te nemen teneinde deze markt open te stellen. Globaal genomen zullen de maatregelen andere ondernemingen de mogelijkheid bie- den bepaalde obstakels te overwinnen die de concurrentie op deze markt momenteel nog sterk beperken. (211) De Commissie is bijgevolg van oordeel dat voldoende maatregelen zijn genomen om de negatieve gevolgen van de steun voor de concurrentie, de concurrenten en de con- sumenten te beperken.  S t e u n i n v e r h o u d i n g t o t d e k o s t e n e n b a t e n v a n d e h e r s t r u c t u r e r i n g garantie voor een PSDD ten belope van 300 miljoen EUR die zal worden omgezet in kapitaal (maatregel 4), een TSDD ten belope van 200 miljoen EUR die eveneens zal worden omgezet in kapitaal (maatregel 5), en participeert in een nieuwe kapitaalsverhoging ten belope van 180 à 220 miljoen EUR. Ten slotte loopt de staat in de sector Marine een onbepaald risico en heeft hij reeds garanties verstrekt (vroegere maatregel 3) voor een waarde van onge- veer 411 miljoen EUR. In totaal loopt de staat voor de duur van de betrokken periode een totaal risico van maximaal 3 470 miljard EUR. Er dient echter te worden opgemerkt dat aangezien de onderneming zoals vermeld reeds 900 miljoen EUR (maatregel 2) heeft terugbetaald, het potentiële risico voor de staat 2 570 miljard EUR bedraagt. Zoals reeds is aangegeven worden de steunmaatregelen op een maximum bedrag van 3,03 à 3,08 miljard EUR geraamd (zie tabel 7), waarbij nog een niet nader bepaald bedrag moet worden geteld dat voortvloeit uit de maatre- gelen 9 en 10. (212) De steun kan enkel worden toegekend indien voldaan is aan een derde voorwaarde, namelijk dat steunbedrag en steunintensiteit worden beperkt tot het voor de uitvoering van de herstructurering strikt noodzakelijke minimum, in samenhang met de financiële mogelijkheden van de onder- neming, van haar aandeelhouders of van de groep onder- nemingen waarvan zij deel uitmaakt. De begunstigden van de steun dienen met eigen middelen een belangrijke bij- drage aan het herstructureringsplan te leveren. In ieder geval moet worden aangetoond dat de steun uitsluitend zal worden gebruikt voor het herstellen van de levensvatbaar- heid van de onderneming en de begunstigde niet in staat zal stellen zijn productiecapaciteit te vergroten tijdens de tenuitvoerlegging van het herstructureringsplan. (215) De onderneming levert zelf een aanzienlijke bijdrage voor de dekking van de kosten en de kapitaalbehoeften. Zeer belangrijke activiteiten werden en zullen worden overge- dragen. Met de opbrengst van deze verkopen werd en wordt in een deel van de kapitaalbehoeften voorzien. De schuldenlast en de toekomstige financiële lasten van de onderneming zullen hierdoor kunnen worden beperkt.  Bovendien zal de onderneming, naast de reeds vermelde terugbetaling van 900 miljoen EUR, die niet in tabel 8 werd opgenomen om een dubbeltelling te vermijden, een zeer grote inspanning leveren door zelf te zorgen voor de financiering van de zekerheid van 700 miljoen EUR aan contanten, een essentieel element om de nieuwe bankga- ranties te verkrijgen. (213) In het geval van Alstom stelt de Commissie vast dat de kos- ten van de reorganisatie van de activiteiten, zoals beschre- ven in het door PricewaterhouseCoopers (hierna: „PwC”) geëvalueerde plan, […] EUR bedragen (33). Dit bedrag moet worden vermeerderd met het kapitaal dat nodig is voor het bewerkstelligen van een financiële structuur die voldoende solide is. Wegens de uitzonderlijke verliezen van de laatste twee jaren is het eigen vermogen immers bijna volledig van de balans verdwenen. Ten slotte moet ook rekening wor- den gehouden met de zeer grote behoeften van de onder- neming inzake waarborgen en liquiditeiten. (214) De Commissie wijst erop dat de staat intervenieert door middel van TSDDRA ten belope van 300 miljoen EUR (maatregel 1), kortlopende liquiditeiten ten belope van 1,2 miljard EUR (maatregel 2), een garantie van tweede rang ten belope van 1,25 miljard EUR (maatregel 3), een (33) Zie tabel 2. (216) Benevens de participatie van Alstom zal een belangrijke particuliere bijdrage worden geleverd door banken en investeerders. De banken hebben een garantie verstrekt voor de eerste kapitaalsverhoging met 300 miljoen EUR, alsmede kortlopende liquiditeiten ten belope van 300 mil- joen EUR (maatregel 2), bankgaranties die een reëel risico van 6,05 miljard EUR met zich brengen (maatregel 3), een PSDD ten belope van 1,2 miljard EUR, ORA voor 900 mil- joen EUR en ten slotte een garantie voor de inschrijving op de nieuwe kapitaalsverhoging van 800 miljoen à 1 miljard EUR, waarvan 700 miljoen zullen worden gebruikt voor de financiering van de zekerheid in contanten. Alstom en de particuliere sector hebben in de herstructurering van de onderneming geïnvesteerd voor een bedrag dat tussen 10,3 en 10,4 miljard EUR ligt (of tussen 9,6 en 9,7 mil- jard EUR indien de door de kapitaalsverhoging gefinan- cierde zekerheid in contanten niet wordt meegerekend). Het aandeel van particulieren moet in casu dan ook als substantieel worden beschouwd. 10. 6.  2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 150/53 Beschrijving van het aandeel van de particuliere sector, zonder de opbrengst van de overdrachten Tabel 8 Maatregelen Banken/Investeerders Kapitaalsverhoging I ORA Verlengde kortlopende liquiditeiten (maatregel 2) PSDD met mogelijke omzetting in kapitaal (maatregel 4) Garanties voor 8 miljard (maatregel 3) Kapitaalsverhoging II (maatregel 6) Alstom Financiering van de zekerheid in contanten ter dekking van de eerste verliezen (maatregel 6) (in miljard EUR) Bedrag 0,3 0,9 0,3 1,20 6,05 0,83—0,98 0,7 Totaal 10,3—10,4 (217) Daarenboven moet de Commissie nagaan of de steun beperkt is tot het voor de uitvoering van de herstructure- ring noodzakelijke minimum. Er zij aan herinnerd dat een deel van de steun reeds werd terugbetaald, met name de 900 miljoen EUR van maatregel 2. Verder heeft Frankrijk zich ertoe verbonden niet meer in het kapitaal van de onderneming te participeren, uiterlijk twaalf maanden nadat de onderneming de rating „investment grade” heeft gekregen en in ieder geval binnen vier jaar. […]. Aangezien het aandeel van Frankrijk in het kapitaal van de onderne- ming niet dat van een particuliere investeerder is, maar wordt genomen in het kader van een steunmaatregel, is de verbintenis van Frankrijk noodzakelijk om te waarborgen dat deze staatssteun in de vorm van een participatie in het kapitaal beperkt blijft tot de noodzakelijke minimumduur. De Commissie is daarom van oordeel dat het van essentieel belang is dat de terugtrekking uit het kapitaal daadwerke- lijk gebeurt. (218) De Commissie wil zich er ook van vergewissen dat geen aanvullende steun wordt verleend die het evenredige karak- ter van het geheel van steunmaatregelen die het voorwerp van deze beschikking uitmaken, zou verstoren. Om deze reden kan geen enkele steun aan de onderneming worden uitbetaald gedurende twee jaar vanaf de datum van deze beschikking, wat ongeveer overeenkomt met de periode van herstructurering en de periode waarin nieuwe garan- ties zullen kunnen worden gesteld op grond van de nieuwe garantieregeling (34). De Commissie meent immers dat de door Frankrijk verleende steun Alstom tijdens deze periode van twee jaar de gelegenheid zal bieden de herstructurering door te voeren en tevens alle gewone activiteiten te verrich- ten, zonder dat nieuwe steun nodig is. 