Annalen van het Genootschap tot Voortplanting des Geloofs; behelzende brieven van de bisschoppen en missionarissen van de missien der onderscheidene werelddelen, mitsgaders alle berigten, betrekking hebbende tot de missien en het Genootschap tot Voortplanting des Geloofs, 1845, Deel: Twaalfde deel, 1845 
Wat moesten wij in die treurige toestand doen, wat zou er van ons worden, waarheen moesten wij ons begeven?... De 30, terwijl de kapitein in de mast geklommen was, om ontdekkingen te doen, ontwaarde hij een schip, dat langs de kaap zeilde, ten einde uit de rivier te geraken. Men zag het slechts eenigen tijd, want het liet weldra het anker vallen achter een rots, om hier een gunstigen wind af te wachten. Hieruit begrepen wij, dat de rivier nog vaarbaar was, en wij hoopten het schip in deszelfs koers te kunnen volgen. Omstreeks drie uur, zond de kapitein de luitenant met vier matrozen af, om de brandstellingen te peilen en eenen weg voor de volgende dag te zoeken, de 31 Juli, de feestdag van de 11. Ignatius: deze gelukkige toeval bezielde onze gevallen moed. Wij bleven alles van onsen Vader en Stichter verwachten, en wij baden tot hem met al het mogelijke vuur, om ons in dit groote gevaar niet te verlaten. Na ons van dit pligt gekweten te hebben, spoedde zich een ieder om het meest, om zich op het dek te begeven, ten einde naar de boot uit te zien, waarin zich de luitenant bevond. Het was bijna elf uur, toen zij bij de Infalibale aankwam; de treurige en mismoedige gezichten der matrozen kondigden ons slechte tijding aan, niemand durfde ze ondervragen. Intussen zeide de luitenant aan de kapitein, dat hij geen hinderpalen aangetroffen had, en dat hij, de vorige avond, om elf uur, de baai overgekomen was, ter diepte van vijf vadem water (30 voet). Hierop maakte men de zeilen los, en door een klein windje begunstigd, bracht de Infalibale onder zeil. De lucht was helder, heerlijk scheen de zon, sinds lang hadden wij geen zóó schoone dag gehad. "Om die dag, den schoonsten van onze reis te maken, ontbrak nu alleen de gunstige toegang tot de rivier. Naarmate men dichterbij kwam, verdubbelden wij allen onze gebeden, een ieder onzer kwam tot zichzelf en was op het ergste voorbereid. De werkzame en moedige kapitein beval intussen het dieplood uit te werpen. Een matroos maakt zich van buitenaan het schip vast en peilt; men hoort hem schreeuwen : zeven vadem. Alle vijf minuten vernieuwd zich het geschreeuw ; vervolgens zes vadem, nu vijf vadem; het getal neemt gedurig af. Men kan niet begrijpen, hoe wij bij elk geroep tot moede waren. Toen de matroos evenwel drie vadem uitriep, ging alle hoop verloren ; want dit was het minimum van het water, dat het schip noodig had. Gedurende eenige oogenblikken geloofde men, dat het schip tegen de klippen zou verbrijzelen worden. De luitenant zei tot den kapitein : » Wy verkeeren hier tusschen leven en dood; nogtans moeten wij vooruit gaan.” "liet behaagde de Heer een einde te maken aan onze beproeving, Hij had onzen dood niet besloten. Het geroep van vier vadem doet zich boeren; men haalt ruimer adem, een ieder vat moed ; evenwel was het gevaar nog niet voorbij. Wij moesten nog een weg van twee mijlen door de branding afleggen. Een nieuw geschreeuw van drie vadem vervult ons op nieuw met schrik. Hierop zei de luitenant tot den kapitein: » Wy hebben ons in den weg bedrogen.” Bah hernam deze: ziet gy niet, dat de Infatigable vaart doorkomt ? Voorwaarts!” De Hemel kwam ons te hulp! Zonder Hem, hadden noch de hekelwaarheden van den kapitein, noch de stevigheid van het schip, noch de ijver der manschappen ons van een onvermijdelijken dood kunnen redden. Wij waren meer dan 100 Nederlandse ellen van den rechten weg af, in het midden van het zuidelijke kanaal, waar nog nooit een schip doorgekomen was. Eenige oogenblikken later, kwamen wij te weten, dat wij alleen als door een wonderwerk gered waren." "In waarheid, in het begin, had ons schip de goede koers gehouden bij de ingang van de rivier, doch ver van haar mond, verdeelt zich de Columbia in twee armen, die om zo te spreken, twee kanalen uitmaken: het een ten noorden met ver van kaap Teleurstelling, was dat, wat wij volgen moesten; het andere, ten zuiden, wordt met bevaren, uit hoofde van de brandstelling, welke de ingang versperren, en waarover wij voor de eerste maal en denkelijk ook het laatst gekomen waren. Wij vernamen voorts, dat de gouverneur van het fort Asturia, die ons sedert twee dagen gezien had, zich met enige Indianen naar het uiterste punt van het eiland, begeven, en, om ons naar die kant te lokken, groote vuren aangestoken, een vlag opgeheschen, en enige geweerschoten gedaan had. Wij hebben, weliswaar, deze signalen opgemerkt; dan niemand onzer had er de reden van begrepen. God wilde ons ongetwijfeld overtuigen, dat Hij machtig genoeg is, om ons aan het gevaar bloot te stellen en ons eindelijk daaruit onbeschadigd te redden. Zijn heilige Naam zij geprezen; lof en dank moet ook aan de H. Ignatius toegebracht worden, die op zijn feestdag zijn kinderen zo duidelijk beschermd heeft." "Urasireeks half vijf uren, kwam een kanoe aan het schip aan, zij was bemand met enige Clapsom 'Vilden, met eenen Amerikaan aan het hoofd, die zich aan de kust gevestigd had; hun geschreeuw verwonderde onze Paters en de Zusters van Onze Lieve Vrouw. Alleen het woord Catche, hetwelk zij tot in het oneindige herhaalden, konden wij onderscheiden. Men gaf hun een teken, om nader bij te komen en de kapitein stond hun toe, bij ons aan boord te komen. De Amerikaan spreekt mij aanstonds aan, en legt ons het gevaar uit, waaraan wij ons blootgesteld hadden; hij voegt er bij: hoe hij ons te hulp had willen komen, maar dat de Wilden, het gevaar bemerkend, zich aan hetzelfde niet wilden blootstellen. "De Indianen verhaalden ons van hunnen kant, door middel van teekens, hoe groot hunne vrees was geweest, dat zij ieder oogenblik verwacht hadden, het schip te zullen zien omslaan en verbrijzeld worden; zij hadden geweend en hunne kleederen gescheurd, zeker dat wij, zonder de tusschenkomst van den Grooten Geest, nooit aan het gevaar ontkomen konden. Deze brave Wilden hadden zich in de daad ook niet bedrogen. Dit getuigen allen, die de geschiedenis van onzen doortocht kennen; zij houden ook niet op met ons geluk te wenschen, als met een omstandigheid, welke zeldzaam, ja wonderbaar is." "Het tweede bezoek, wat wij aan boord ontvingen, was dat van enige Tchinouks, een volksstam, die zich in het groote woud ophoudt, hetwelk zich langs den noordelijken oever der rivier uitstrekt. De Clapsop bevonen den zuidelijken oever, en hun getal bedraagt ongeveer 150 mannen. De Tchinouks bevonen drie groote dorpen aan den anderen kant van het woud; deze twee stammen, ofschoon naburen, zijn elkander vijandig. Als de mannen in de tegenwoordigheid van blanken komen, bedekken zij zich met een deken. Al hunne ijdelheid is in hunne halsbanden en oorringen gelegen; om zich deze te verschaffen, zouden zij alles geven, wat zij bezitten. Deze Wilden houden er veel van om op hun gemak te zijn; men moet ten hunnen aanzien zeer omzichtig zijn, om een te grote vertrouwelijkheid voor te komen. Zij zijn tevreden, als men ze niet wegjaagt; zich hiermee vergenoegende, verlangen zij niet, dat men zich anders met hen inlaat; zij zijn goedaardig van inborst, hunne gelaatstrekken verschillen in niets van die van beschaafde volken; zij zijn sterk en welgemaakt, voorzien ligtelijk in hunne behoeften en leiden voor het grootste gedeelte een lui en ledig leven; hun enigste bezigheid is de vischvangst en de jacht. Hunne rivieren leveren overvloedig zalm op, en er is veel wild in hunne bosschen. Na zich van alles voorzien te hebben wat wij dagelijks van doen hebben, liggen zij uren achtereen in de zon te slapen, zonder zich te verroeren. Overigens weten zij niet het minste van de bodemsdiens af." De volgende morgen zagen wij een vaartuig dat pogingen deed, om ons te bereiken; op hetzelfde bevond zich de Heer Burney, dezelfde die de vorige dagen, van de hoogte des kamps, zoo veel belang in ons lot had gesteld. Met de grootste minzaamheid verwelkomde hij ons; hij woont het eiland in het fort Astoria; hier woont hij ook met zijn gezin, en hij had namens zijn echtgenote en kinderen in last, om ons uit te noodigen onzen intrek bij hem te nemen, opdat zij het genoegen zouden hebben, om ons te zien. Overtuigd, dat na een zoo langdurig verblijf op zee, dit bezoek ons allen aangenaam zou wezen, stemde er iedereen toe. Ter willen deze eerwaardige familie een middagmaal te maken, deden wij een kort uitstapje naar het nabijgelegen bosch. Wij bewonderden daar mastboomen van een verbazende hoogte en dikte. Niet zeldzaam treft men er hoornen aan van 200 voeten lengte bij vier en een half voet diameter. Bij een volgende wandeling, bewonderden eenigen in ons midden de graven van Wilder. Het lichaam van de overledene wordt in een soort van kano geplaatst, die uit een boomstam vervaardigd is; men bedekt het met matten of vellen, vervolgens wordt het aan eenen boom opgehangen of aan de oevers der rivier neergezet. Vijf zagen twaalf van dezelfde graven, op een en dezelfde plaats; men treft ze meestal aan op plaatsen, die een moeilijken toegang hebben, wijl men daar weinig of niets van wilde beesten te vreezen heeft. Een onzer Paters, die nieuwsgieriger was dan de overigen, bemerkte niet ver van dit kerkhof den muil van eenen beer, die geen bijzonder tam voorkomen had, en kwam, door een bijna kluchtige vrees bevangen, zoo ras mogelijk naar ons toeloopen. Op den 2 Augustus besloot ik mijn reisgenoten naar het fort Vancouver voor uit te reizen, ten einde den Eerw. Heer Blanchet van onze komst te verwittigen. Overigens, ziedaar, wat onze Paters betreft, het vervolg van hun reis: het gebrek aan wind, kon het schip weinig voortgang maken; den weg, dien men in die dagen had afgelegd, kon men met een oogopslag overzien. Tegen den avond slak er een kleine koelte op, en stelde ons in staat, om onzen weg te vervolgen. Na verloop van enige uren, kwamen wij de klippen te boven, welke zich tot op eenen afstand van zes mijlen uitstrekken. Zodra men die afstand afgelegd heeft, kan men aanhoudend het midden van de rivier houden; men beeft daar altijd een genoegzame diepte, ofschoon de talrijke bochten een gedurig werken met het schip noodzakelijk maken. Hier ter plaatse is de rivier allerschoonst: een gelijke oppervlakte als kristal, een stroom waarvan het geluid wordt afgebroken door de verlangen van het bed en de rotsen, het verdoovend geraas van de watervallen: waarlijk, niets is meer afwisselend en aangenamer dan de Columbia. Den rijkdom, de afwisseling en de schoonheid der gezigten, welke de natuur in deze eenzame streken aanbiedt, kan men nooit genoeg bewonderen; maagdelijke bosschen, omzoomd de beide oevers bijna in hunne geheele lengte; zij worden gekroond met bergen, die eveneens met hout bedekt zijn. Bij het opgaan van de Columbia, ontmoet men hier en daar vrij breede baaijen, in welker midden verrukkelijke kleine eilanden liggen, welke op de wateren gezaaid schijnen, even als groepen bloemen en groen, een fraai gezicht opleveren: hier behoorden de kunstenaars zich te komen oefenen; zij zouden daar de schilderachtigste en heerlijkste loofwouden vinden, die men ooit kan uitdenken; de meest afwisselende kleuren, de verrukkelijkste liggingen zijn, om zo te zeggen, aan deze streek verspild. Hoe verder men komt, des te grootscher en majestueuzer zijn de vergezichten. Eindelijk, op den 5 Augustus, kwam het schip, omstreeks zeven uur des avonds, voor het fort Vancouver aan. De Heer gouverneur, een zeer godsdienstig man, van zijne echtgenoote en de notabelste inwoners vergezeld, stond reeds aan den oever gereed, om ons te ontvangen. Wij wierpen, het anker uit, en begaven ons terstond naar het fort, waar Wij met de grootste minzaamheid ontvangen en behandeld werden. "Op den 12e na acht dagen wachtens, kwam de Eerw. Heer Blanchet aan. De brief, die ik hem gezonden had, was niet door hem ontvangen; zodra hij echter onze aankomst vernomen had, spoedde hij zich, om met een groot aantal van zijn parochianen naar ons toe te komen. Hij had zonder zich op te houden eenen gebeden dag en nacht doorgereisd, wij waren zeer gelukkig hem te mogen zien. Ofschoon wij op het fort bijzonder tevreden waren, was het nogtans onze wensche, om ons zoodra mogelijk naar de plaats te begeven, ons door de Voorzienigheid aangewezen; de nonnen van hare zijde verlangden uitermate naar haar nieuw klooster van Wallamet. Dien ten gevolge gaf de Heer Blanchet last, om toebereidselen te maken, om te vertrekken en op den 14e verlieten wij het fort Vancouver. "Ons bleef nog overig een treurig afscheid te nemen van den kapitein van ons schip; hij wachtte ons aan den oever. Van weerskanten was de aandoening groot: als men acht maanden lang dezelfde gevaren gedeeld, en gezamenlijk zoo dikmaal den dood voor oogen gezien heeft, scheidt men niet zonder tranen. "Onze kleine scheepsmacht bestond uit vier kano's, met de parochianen van den Heer Blanchet bemand, en uit onze sloep, wij liepen op nieuw de rivier op, en weldra kwamen wij in de rivier Wallamette, die in de Columbia uitloopt. » Bij het vallen van de avond, maakten wij onze vaartuigen vast en legerden ons aan den oever. Hier verenigden wij ons rondom de vuur, aan eenen hoogst schilderachtige algemene tafel, waarna wij ons ter rust begaven; de muskieten intussen, kwamen bij duizenden onzen slaap versloren; de nonnen, waaraan de tent afgestane was, mochten niet meer ontzien dan zij, die onder den blooten hemel sliepen. Gij kunt licht begrijpen, dat de nacht ons lang viel en wij bij het aanbreken van het daglicht op de been waren. Ik hielp de Zusters, bij het in gereedheid brengen van een klein altaar; het was de 15 Augustus, de dag van Maria Hemelvaart, een feest, wat men hier evenwel op de eerstvolgende Zondag viert. De Eerw. Heer Blanchet droeg het heilig Offer op, al de overigen communiceerden. » Eindelijk op den 17 des morgens om elf uur, kregen wij de dierbare Missie van WallaMette in het gezicht. De Heer Blanchet zorgde voor het overbrengen van onze goederen; de Zusters werden met een kar naar hun woning gebracht, welke ongeveer vijf mijlen van de rivier ligt; om twee uren, lagen wij gezamenlijk in de kerk van WallaMette nedergeknield, om daar onzen goddelijken Verlosser te aanbidden en dank te zeggen, met een plichtige Te Deum, wat met levendige aandoening gezongen werd. Op den 18e des Zondags, hier het feest van Maria Hemelvaart, zag men van des mornens, om acht uur, de Canadese ruiters met grote scharen aankomen, die van op een grote afstand, hun vrouwen en kinderen, tot het bewonen van de plegtigheid meegebracht hadden. Om negen uur, was de volksmenigte in de volmaaktste orde in de kerk bijeengekomen, de mannen stonden aan den eenen, de vrouwen aan den anderen kant. Twintig koorkinderen omringden het altaar; de Eerw. Heer Blanchet celebreerde de H. Mis. Veel parochianen, ofschoon nog weinig beschaafd, hebben ons bijzonder door hun godsvrucht gesticht. Sedert mijn aankomst in den O/égon, ben ik zwaar ziek geweest. De goede God heeft mij spoedig doen herstellen, en heden, den 9e October, den dag waarop ik deze brief schrijf, is mij bet gelukt te beurt gevallen, om naar het Rotsgebergte op reis te kunnen gaan. Ik ben, P. J. DE Smet, S.J. Op de 9e september, in afwachting dat de Zusters gereed zullen zijn, begonnen ze in de open lucht de vrouwen en de kinderen te onderwijzen, die zich op hun eerste Communie voorbereiden wilden. Op de 12de leden zij reeds 19 leerlingen van 16 tot 60 jaar; alle deze lieden komen van verre, brengen levensmiddelen voor vele dagen mee en slapen in het bos, aan de grilligheid van het weer blootgesteld. Men kan zich moeilijk voorstellen, hoe zeer deze mensen verlangen om onderwezen te worden; men bezigt tot zes uren toe, om hen het kruisteken en de gewone gebeden te leren. Op zekeren dag, kwam men te weten, dat een vrouw, sinds twee dagen, niets gegeten had; de honden hadden haar kleinen voorraad verslonden, en zij wilde niet naar haar woning terugkeren, om de catechismusles niet te verliezen. Men kan niet geloven, hoe zeer de Zusters geliefd en geëerbiedigd worden, en hoe grote blijken van erkentelijkheid zij van deze indiaanse vrouwen ontvangen, eenigen brengen ze meloenen, anderen aardappelen, boter, eieren enz. Wijl op den 24, uit hoofde van het gebrek aan werklieden, het klooster nog altijd zonder deuren en ramen was, hielden deze goede Zusters zich bezig met het schaafwerk, het inzetten van glasruiten, het schilderen van de vensters en deuren, en meer andere zaken. Wat ze vooral verlangen, om hare woning gereed te zien, is het aanbieden van een dertigtal Canadese pensionaten, welke de Zusters in staat stellen zullen, om de jonge weeskinderen te verzorgen, die in de bosschen verlaten worden. Deze kleine ongelukkigen, zoodra zij door de Zusters opgenomen zijn, zullen te gelijkertijd naar ziel en lichaam verzorgd kunnen worden; doch om dit plan, hetwelk zulke schoone gevolgen belooft, te bewerkstelligen, is er onderstand van doen, ten einde deze arme kinderen te kunnen kleden, de opbrengsten van het pensionaat voorzien enkel in hun voeding. Zie hier omring te houden, te kennen gevende, hoe het nooit hunne gewoonte was, op zodanige plaats te vergaderen; dat zij, kinderen der velden en bosschen, alleen op het vrije veld konden beraadslagen en niet achter vestingwerken, in de tegenwoordigheid van soldaten en voor den mond van het geschut, onmiddellijk werd er bevel gegeven, om op een kwartier afstand van het fort, een zeer groote hut van takken en bladeren op te slaan, dezelfde werd van behoorlijke zitplaatsen voorzien, en twee dagen later, des morgens om tien uur, bij het fraaiste weer, werd de eerste raadsvergadering, onder het lossen van het geschut, geopend. "Al de Wilden waren in hun indiaansch zondagspak getooid, met pluimen en vederen en het gezicht beprijkt met allerhande figuren. De kommissaris, de generaal Doge, die gouverneur van Wisconsin is, nam het woord, en zei hun, waartoe hij gezonden was; hij gaf ze te verstaan, dat men een goeden prijs voor hunne eigendommen betalen wilde. De prijs bestond daarin, dat men hun ongeveer 50 centimeters (halve centimeters,) voor een morgen van hun voortreffelijk land zou geven, hetwelk door zes grote rivieren bespeeld wordt, en waarvan de uitgestrektheid 2,000,000, driemaal honderd duizend morgen bedraagt. Door hun dit groote land te ontnemen, was men van voornemen, om de eigenaars naar het oostelijk gedeelte van de Missouri over te brengen. De Wilden, na dit voorstel gehoord te hebben, verzochten een dag uitstel, ten einde onderling te raadplegen, en nu werd de zitting opgeheven en tot den volgenden dag uitgesteld." » Dilinaal was het getal toeschouwers nog veel groter dan op den vorigen dag; vele kolonisten van de Honden Rivier namen de plaatsen van de vergadering in, toen het eerste opperhoofd, de grote redenaar van de natie Wakou genaamd, binnentrad. Ofschoon hij geen christen was, zag men met verwondering een groot kruis van ongeveer tien duim op zijn borst blinken. Deze grijsaard met sneeuwwitte haren, kwam enige schreden naar het midden, met een waardigheid en beleefdheid, zoo als men bij de Wilden weinig aantreft; hij groet de dames, welke zich langs zijn weg geschaard hadden, reikt hun de hand toe, en spreekt ze in die voege aan : » Het doet mij veel genoegen Zusters, dat gij deze bijeenkomst met uwe tegenwoordigheid vereert wilt, dit bewijst ons, dat gij deel neemt in ons lot; ik dank er u voor uit naam van alle de mannen van onze natie;» zich vervolgens tot de generaal Doge koerend: » Mijn broeder, zeide hij tot hem, ik zie u hier met genoegen terug : door u tot ons te zenden, heeft onze grootvader (de president der Verenigde Staten,) de beste keus gedaan, welke hij doen kon; want wij allen hebben u lief: reeds dikwijfel hebt gij onze overeenkomst met de blanken bestuurd, en wij hebben uwe oprechtheid geprezen; altijd waart gij een vriend van onze natie, wij hopen dus, dat gij ook in het vervolg onze beschermer bij onzen grootvader wilt zijn. Als ik van dag het woord alleen voer, moet gij niet geloven, dat ik de enige ben, die in staat is, om de gevoelens van mijn stam uit te drukken; alle opperhoofden, die hier tegenwoordig zijn, kunnen hunne gedachten zeer goed openbaar maken; maar van mijn jeugd af gewoon, om het woord te voeren in de raadsvergaderingen, heeft men mij, als de oudste gekozen, om in naam van allen, onze gemeenschappelijke rechten te verdedigen. "Komt u, volgens uw zeggen, uit naam van onzen grootvader, om ons den afstand van ons grondgebied voor te stellen? Zou hij echter de grootsche belofte vergeten hebben, mij te Washington, tot tweemaal toe gedaan? Wat mij betreft, ik herinner mij die als was het van heden gebeurd; het onthaal, mij in die stad te beurt gevallen, was echt minzaam; iedereen was verheugd mij te zien, en mij al de merkwaardigheden te laten zien in de steden, welke ik door trok; men gaf ons om strijd bewijzen van toegenegenheid; men zei ons, dat men ons niet meer lastig vallen zou op de gronden, waar wij ons verblijf namen, en tot een teken van een duurzaam verbond, ontving ik een zilveren gedenkpenning, twee vereenigde handen voorspellende. Reken op mij, zei mij onze grootvader, ik zal u altijd beschermen; gij zult mijne kinderen zijn; als men u benadeelt, vervoeg u bij mij, uwe klagten zullen ophouden, zodra zij mijn bekend zijn, en ik zal u verdedigen. —En ik, eenvoudig natuurkind, ik die niets bezit dan een tong, ik sloeg geloof aan de oprechterheid van die beloften, en toch, ziet daar, in weerwil onzer klagten, zijn alle onze aangelegenheden bestuurd, zonder ons te raadplegen. Men heeft agenten, die wij lief hadden, teruggeroepen, om ons anderen te zenden, zonder ons gevoelen in te winnen. Wij hebben verzoekschriften ingezonden, die men terzijde heeft gelegd. Men heeft ons wel degelijk beloofd, dat men ons onze gronden, waar wij wonen, zou laten behouden, en nu reeds wil men ons naar onbekende plaatsen zenden. Mijn broeder, gij zijt onze vriend, zeg aan onzen grootvader, dat, alvorens ons in een nieuwe ballingschap te begeven, zijn kinderen van doen hebben, om hier nog langer te blijven; de boom, die men gedurig verplant, kan niet lang in het leven blijven." Ten einde het onrecht, wat men ons aandoet, te verontschuldigen, legt men ons te last, dat wij het slechtste volk zijn, wat op de aarde leeft. Was het niet, had de grote redekundige gezegd, dat ik mij naast de voorzitter plaatsen zou, en hierop werd ik verzocht, om de plaats van de kommandant van het fort in te nemen, waarover de protestanten zich niet weinig verwonderden. Als het aan God behaagt, om eindelijk de hinderpalen uit den weg te ruimen, welke mijne plannen tot dusverre aantroffen, hoop ik door Zijne genade nog veel te zullen bijdragen tot verbetering van het lot van dit arm volk. Ik ben hier nog altijd alleen, met een indiaanse familie, waarvan de moeder, een goede christin, een weinig Fransch spreekt; gehuisvest in een woning uit boomstammen samen gesteld, die horizontaal op elkaar rusten en die met boomschors gedekt is, heb ik bijna al het noodzakelijke. De twee grootste ongemakken van dit land zijn, de ratelslangen en de muggen. Nooit wandelt men veilig in de bosschen of op de velden, vooral nabij de rivieren, waar men bij elk stap den staart van dit vreeselijk gedrocht hoort suizen; zeldzaam evenwel bijt de ratel-slang; nooit valt zij aan, tenzij men op haar in het gras trapt. » Nog veel lastiger zijn de muggen; sinds drie dagen word ik door deze dieren opgegeten, zonder dat zij mij dag of nacht rust laten. Men findt ze hier bij millioenen. Mijn arme paarden wentelden zich dezen avond over de aarde, ten einde deze dieren te verdrijven; de last niet langer kunnende uitstaan, hebben zij het tuig gebroken en een schudplaats in de stal gezocht, waar het hun met beter is gegaan. Ik draag zijden handschoenen, trek laarsen aan, bedek mijn gezicht met gaas, ten einde het steken van dit lastige insect te mijden; doch tijdens de Mis, bestormen zij mijn ontbloot hoofd, en weldra is hetzelfde wel een halve duim opgezwollen, wat dan een halven dag aanhoudt. » Ik sluit mijn brief op het Hondenveiling, 9 Juli. Van de verschillende gevaren, waarin ik verkeerde, en waaraan ik door Gods goedheid ontkomen ben, zal ik niet spreken. Ga voort met voor mij te bidden. » Uw toegenegen broeder, » J. Cretin, Missionaris Apostoliek. Dagen, verzocht de moeder van deze familie, de gratie niet langer kunnende weerstaan, om het geluk van haar kinderen te mogen delen, op haar beurt haar dwalingen afzwerende. – – « Het overschot van den nacht, Eerw. Vader, zou nog te kort wezen, om u al de vrome gedenken, teekenen te beschrijven, welke allengs rondom de kapel van het Heilig en Onbevlekt Hart van Maria opgericht worden. Wat zou ik vooreerst niet kunnen zeggen van die nederige werkplaatsen, waar zo vele kleine ongelukkigen, zonder enige hulpmiddelen, te gelijk met een eerlijk beroep, voorbeelden en lessen vinden, waardoor zij eens de vertroosting der Katholieke Kerk en sieraden der maatschappij zullen worden. "Beschouw een weinig verder deze lieve kleine weesjes in hun schuilplaats. Met lompen bedekt, bevend van koude en stervend van honger, zijn zij te Notre Dame aangekomen. Zoudt gij ze verstoten hebben, goede vader? En als gij ook al niet zeker wart, brood voor de volgende dag te hebben, zoudt gij het brood, waarover gij heden beschikken kunt, niet met die kleine uitgehongerden gedeeld hebben? "Ik moet uw aandacht nog op een zaak vestigen, welke God, te midden van deze woestijn gewerkt heeft, en waaraan ik zelf hier niet denken kan, zonder tranen te storten. Wij zijn in het holle van de nacht; het schouwspel wordt er des te fraaijer door, ziet gij aan de oevers van dat meer, wat men u zoo geprezen heeft, ziet gij die drie lichten? Het zijn de eenzame lampen van de drie kapellen, welke de Heer door uw kinderen tot Zijne verheerlijking heeft laten oprichten. Schijnt het niet toe, Jezus Christus te horen, die dag en nacht onze gedurig toenemende gemeente toeroept: "Vrees niet, kleine kudde. Ik zal u geen worden aan de ongeloovigen, de protestanten en de wilden; de naam van God, beter gekend, zal ook in onze eenzaamheid allengs meer geliefd en gezegend worden. "En toch, indien het ons aan vertrouwen ontbroken had, moest dit in de eerste dagen van onze komst hebben plaats gevonden. Wie van ons heeft de lange reis van St. Peters naar Notre Dame vergeten, toen onze weg over vijf voet sneeuw ging? De koude was onverdragelijk. Wij sliepen op den vloer; een deken diende voor drie; een van ons zorgde voor het blijven branden van het vuur en legde den gehele nacht door hout op. En nogtans, in weerwil van alle vermoeienissen en tegenspoeden, was onze kleine volkplanting gelukkig, en niemand klaagde. Kregen wij honger onderweg, dan vervoegden wij ons bij broeder Vincent, onzen hofmeester; hij nam een brood, legde het op eenen boomstam, en, na drie of vier zware bijlslagen, gelukte het hem, om er enige stukken af te breken, die wij met even veel smaak nuttigden, als de kostbaarste spijzen. Vaarwel, goede Vader, ontvang de verzekering van den eerbied, de erkentelijkheid en verknochtheid van uw geliefde familie van Onze Lieve Vrouw van het Meer, Zegeningen van uwen vaderlijk hart; dit is het vurig gebed van uw getrouwen zoon. In een volgend verslag geeft dezelfde Missionaris de volgende berichten aangaande de Wilden, die onder zijn geestelijk opzicht stonden. De meeste Indianen, die in onze nabijheid wonen, zijn het gebed toegedaan, d.i. zijn Katholijken. Eerst twaalf jaren geleden, hebben zij zich bekeerd, en hoewel zij veel te lijden hebben gehad, geweren, en het eerste wild, wat onder hun bereik kwam, moest de kosten betalen van een feestmaal voor het nabuurschap, zonder dat de jager vrijstond, er iets van te proeven. Eerst van het tweede stuk wild mocht hij zijn honger stillen. Sinds het Evangelisch onder ben gezonken is, zijn zij even zacht, even menselijk, soms zelfs even vroom geworden, als de beste christenen van Europa. Diefstal is onder deze mensen niet bekend, evenmin de leugen; de meeste ondeugden der beschaafde volken zijn hun geheel vreemd. Statistiek van de Katholieke Kerk in de Verenigde Staten in 1845, door Mgr. Parcell, Bisschop van Cincinnati, aan de Europese Leden van de centrale Raden, te Lyon en Parys, overgeleverd. Ohio, 10 Maart 1845. De katholieke almanak van dit jaar zal u ongetwijfeld berichten hebben, dat er thans in de Verenigde Staten, Texas, hetwelk eerlang bij ons zal ingelijfd worden, niet mee gerekend, geteld worden: 21 diocesen en 1 Vicariaat Apostoliek, 675 kerken en 592 kapellen, 572 Priesters, die in de Missieën werkzaam zijn, 137 Priesters in de collegien en seminarien, 22 geestelijke inrichtingen, 220 seminaristen, 28 collegien en hoofdscholen voor jonge lieden, 29 inrichtingen voor geestelijke Zusters, 94 katholieke genootschappen van weldadigheid, en een katholieke bevolking, welke geschat wordt op 1,300,000 zielen; misschien overtreft zij ver boven deze berekening. De vergelijkende statistieken leveren een niet minder belangrijke uitkomst op, want zij bevestigen de gedurige vorderingen van onze heilige Godsdienst in dat land. Zoo waren er in 1835, in de Verenigde Staten, 13 diocesen, 14 Bisschoppen, 272 kerken, 327 Priesters, 12 seminarien en 9 colleges; in het jaar 1840, telde men reeds 16 diocesen, 17 Bisschoppen, 454 kerken, 482 Priesters, 18 seminarien en 11 colleges; in 1845 eindelijk zijn er 21 diocesen, 1 Apostolisch Vicariaat, 26 Bisschoppen, 709 Priesters, 22 seminarien en 15 colleges, zonder van de gestichten voor vrouwen en de jonge juffrouwenscholen te spreken. Deze opgaaf, mijnheeren, zal u overtuigen, laat uwe edelmoedige giften niet in eenen onvruchtbaren grond vallen, en dat de gelovigen van onze diocesen gezind zijn, om met hunne broeders van Europa te wedijveren, met dat land, wat zich zoo uitnemend katholiek bewijst, en ons sedert zoo vele jaren deszelfs aalmoezen laat toekomen met een godsvrucht boven allen lof verheven. ons Geloof tegegeven zijn, hebben eenen Patriarch te Aleppo; deze, met eenige door hem benoemde Bisschoppen, bestuurt de kleine kudde. De Chaldeense ketters van deze natie, bekend onder den naam van Nestorianen, hebben een opperhoofd Patriarch genaamd, die voor hunne tijdelijke en geestelijke aangelegenheden zorgt; vroeger woonde hij op eenen korten afstand van Mossul, waar hij zich thans ophoudt. De katholieke Chaldeense hebben onze Patriarch aan hun hoofd, die te Bagdad zijn verblijf houdt. Wijl zijn gezag door de Porte niet erkend is, heeft hij hetzelve tot hiertoe niet kunnen uitoefenen, dan onder de onmiddellijke afhankelijkheid van de pacha’s over de provinciën, ofschoon men op dit oogenhijk met de regering in onderhandeling is, om hem als opperhoofd van een natie te doen erkennen, en hierin zal men zeker slagen. De Joden eindelijk maken een bijzondere klasse uit, onder het bestuur van hunnen Opper - Rabbi, die wederom voor Godsdienst en civiele zaken zijn gezagdelgen en agenten heeft. In de groote steden bewonen deze verschillende natieën ook onderscheidene wijken, die hunne bijzondere taal spreken, en in geen andere betrekking tot elkander staan, dan die uit dagelijksche aangelegenheden voortvloeit; ieder individu houdt zich met zijne kleine natie bezig, alsof zij de eenige was in het land; iedere stam behartigt zijne belangen bij de ottomansche Porte, en dikwijls met meer mededinging en naijver dan koninkrijken onder elkander. Na het gezegde, kunt gij u een denkbeeld vormen van de Godsdienst en kerkelijke inrichting deze landen. Elke oude taal maakt een kerk uit en elke kerk een natie. Men vindt dus in het Oosten vooreerst Latijnen, die in Constantinopel en andere steden van Romilië kerken hebben. Tot denzelfden ritus behooren onderscheidende christenen. De opvoeding overigens begint zich in Turkije van lieverlee te ontwikkelen. De Katholieken van Adrianopel hebben mij bij herhaling verzocht, om een huis voor geestelijke Zusters: die van Salonika koesteren hetzelfde verlangen, en hebben reeds vele pogingen in het werk gesteld. De Heer Boré, gunstig bekend door zijn werken, en wetenschappelijke en Godsdienstgeschriften, heeft te Angora, (het Oude Ancyra,) een school gesticht, welke goede vruchten draagt zal. Het gesticht van opvoeding, door de Lazaristen bestuurd, geeft ook groote voldoening aan de ouders, door de wijze, waarop de kinderen opgevoed worden. Zodanig is hier de kleine oogst, die te midden der struiken en doornen opwaaist; en dit is waarlijk nog veel te midden van het overvloedig onkruid, hetwelk van zoo vele banden op dit veld van de vader des huisgezins wordt uitgestrooid: Wilt gij nog, dat ik u in weinige woorden zeg, wat hier de Europese mogendheden in het belang van het Christendom uitrichten? Hoe de moslims ten onzen aanzien gestemd zijn? en hoe zich de Griekse en Armenische ketters gedragen? Twee Europese regeringen, Frankrijk en Oostenrijk, staan de belangen van het Katholicisme voor, en bezigen daarvoor al beraren invloed: Oostenrijk, te Constantinopel en in de provincies, die aan haar staten grenzen; en Frankrijk in de hoofdstad en in de overige delen van het rijk. Engeland en Pruisen arbeiden aan de uitbreiding van het Protestantisme, doch de grond deugt niet voor dit zaad. Rusland bestuurt heimelijk de Griekse kerk, en zoekt langzaam een onmiddellijke suprematie daar te stellen; zij staat eereteekens toe aan de Bisschoppen en ondersteunt aan zodanige leden van de geestelijkheid, die haar van dienst kunnen zijn; zij zoekt haar tusschenkomst bij de verkiezing van de Patriarch van Jeruzalem, ten einde haar invloed en gezag over de heilige plaatsen uit te breiden. De Griekse kerk blijft altijd even zeer hare oude dwalingen toegedaan, intussen worden de banden der subordinatie allengs losser en van lieverlijke worden de metropolieten der grote provincies onafhankelijk; reeds de kerk van Griekenland bestuurt zelve: Servië wil een onafhankelijke Primaat; Bulgarije dringt bij de Porte aan, om zelve Bisschoppen van deze natie te kunnen aanstellen. Te Constantinopel, maakt de Patriarch in het geheim gebruik van den bijstand en de gunsten van Rusland, wat hij, uit vrees van afgezet te worden, bij den Divan ontkent; de Griekse geestelijkheid schijnt weinig tevreden over haar overheden, en als, bij den minsten schijn van ontevredenheid, de Patriarch de Bisschoppen en Priesters, die zich tegen hem verzetten, niet naar den berg Athos zond, om ze hier met banden en stokslagen in bedwang te houden, zouden er meermalen kerkelijke twisten ontstaan. Onder de Armeniërs schenen, eenige maanden geleden, zich te willen verzoenen met de Katholijken en tot de eenheid terug te zullen keeren, doch zij zijn sedert van gevoelen veranderd. De opperhoofden het goed onthaal ziend, door de Patriarch van hunne natie, die thans op Russisch grondgebied zijn verblijf houdt, bij de keizer van Rusland genoten, schijnen voor het ogenblik over te hellen, om gemeene zaak te maken met de Moscovieten: En ten einde zulks naar buigen te laten blijken, heeft de Patriarch het kapsel van zijn geestelijkheid veranderd, en een ander door baar laten aannemen, hetwelk, wat de vorm betreft, veel op de muts van de Russische priesters gelijkt. Wat de musulmanen betreft, het Christendom heeft tot dusverre weinig indruk op hen gemaakt, en in de streken, waar het licht der beschaving begint door te dringen, bepaalt zich de verandering, welke men in de denkbeelden opmerkt, tot eenen lichten afkeer en zekere onverschilligheid ten aanzien van de Godsdienst. Overigens blijven de Turken nog altijd even gehecht aan hun geloof en getrouw aan alle desselfs instellingen. Vanbare zijde waakt de regering voor het in acht nemen der voorschriften van de moslimsche wet; zij heeft zelfs eene strenge censuur daargesteld, die belast is met het onderzoeken van alle in het Turksch of Arabisch geschreven hoeken, ten einde zeker te zijn, dat dezelve niets bevatten, wat strijdig is met de Godsdienst en de wetten. Het is waar, het fanatisme telde dit jaar geen slagtoffer, zoo als in het voorgaande, toen een renegaat, uit hoofde van zijn terugkeer tot het Christendom, te Constantinopel onthoofd werd, en een ander om dezelfde oorzaak, te Bilék, opgehangen is, nogtans heeft het getoond, door het verwoesten van het Dominicaner-klooster te Mosul, door de slechte behandeling die de zich daar bevindende Missionarissen aangedaan, door de geweldige en met geweld van wapens gepleegde roof van een stuk grond, aan de Katholieken van Merdin beërpende, door het vernielen van een kerk in de voorstad van Constantinopel, onder het eenige voorwendsel, dat zij in een wijk der moslims stond, waar zij echter sedert vele jaren gestaan had, nogtans heeft het getoond, zeg ik, dat het, bij voorkomende gelegenheden, nog in leven is, ja zelfs wreed te werk gaat. Zie hier, wat ik ditmaal uit mijn kerksnoten aantekeningen kan uittrekken; in het laatst van 1845, zal ik u alle gebeurtenissen van het jaar mededeelen, welke uwe godsvrucht tot voedsel kunnen strekken. Ga altijd voort, ons met uwe veelvuldige gebeden te helpen en ontvang de verzekering van mijn oprechte en hartelijke toegenegenheid. J.M. Hillerau, Aartsbisschop van Petra, Vicaris Apostoliek van Constantinopel. Het opperhoofd van het dorp halen, een vroeg pijnaard, C- genaamd. Het opperhoofd van het kanton Tong - Loc en een ander opperhoofd met name Cdu-Thien, begaven zich naar het huis waar men onderzoek deed, ten einde met de zondigen te spreken. Men maakte zich meester van hunne personen en bracht ze met de halsketting aan voor den mandarijn. De eerste folteringen stonden zij met genoegzame standvastigheid door. Drie neoplaten, die pas hun intrek in mijn woning genomen hadden en zich voor de eigenaars uitgaven, stonden even moedig de eerste proeven door; doch zij hadden met eenen mandarijn te doen, die zich met moeite liet overreden. Eenige kinderen hadden hem met het geheim bekend gemaakt wat hij zocht uit te vorschen; ook had men niet alle sporen van mijn oponthoud aan deze plaats kunnen uitwissen, zonder dat er sprekende stemmen krachtig echo's lieten horen. Senn Wongen, om te weten waar ik begeven had; dit te ontdekken was mij zwaar, maar de mandarijn dreigde, raasde en sloeg; hij hield niet van dorpen die omkomen; dat ik mijzelf opgraven. Het sparen. Hij, de mandarijn, toonde me de weg, liep deze den zin te verstaan van hetgeen hij zei, vroeg mij liever over het geboortefeest van Zijne Pijnaam en vooral dan, als hij Zijne physieke bewijzen te hulp riep; het niet gerijnde ontduken, besloten zij eindelijk mijn schuilplaats bekend te maken. Intussen waande ik mij in mijn schuilplaats veilig; zonder iets te weten van het voorgevallen binnen huis tusschen de mandarijn en de catechisten, ontving ik alleen bericht van hetgeen men van buiten en van verre kon waarnemen. Des avonds liet men mij weten, dat enige afdeelingen op weg waren naar mijn verblijf. Ik nam ogenblikkelijk de vlucht, liep over het naastgelegen veld en, door twee jonge lieden vergezeld, zocht ik mijn heil in het dichte bosch. Ten laatste liet zich eene stem hooren; zij was die van eenen vriend; ik antwoord en beveel mij naar de plaats, waar ik geroepen werd; het waren drie neofielen, die mij kwamen zoeken. Ik vraag of de soldaten vertrokken zijn; men bevestigt zulks, doch verlangt te gelijker tijd, dat ik mij zal overgeven. "Welnu", is mijn antwoord, "als het zijn moet, wil ik het graag doen; laat ons eerst naar het huis terugkeeren en onderzoeken, wat er te doen is." Daar aangekomen, vond ik een geheele familie in tranen en diep bedroefd; ik spreek enkele woorden van vertroosting en toon mij bereid, om geduldig te dragen, wat het Goede behagen zou over mij te beschikken. Nu vertellen mij, hoe de soldaten enige goederen gevonden en één of twee personen geslagen hadden; voorts voegt men er bij, het droevigste van alles is, dat het opperhoofd van ons kanton ons deze bende van woedende mensen op het lijf gejaagd heeft; hij heeft den huisheer ernstig berispt, van u te hebben laten ontsnappen, en openlijk te kennen gegeven, dat, zonder verder te beraadslagen, gij u op genade of ongenade aan de mandarijn moest overgeven. 