Meddelande från kommissionen till Europaparlamentet, rådet och revisionsrätten Europeiska utvecklingsfondens årsredovisning 2018
Financiële garanties worden in eerste instantie opgenomen in het overzicht van de financiële positie onder “Voorzieningen voor verstrekte garanties” tegen reële waarde plus transactiekosten die rechtstreeks zijn toe te rekenen aan de uitgifte van de financiële garanties Bij de eerste opname stemt de verplichting tot betalen overeen met de netto contante waarde (NCW) van de verwachte instroom van premies of het initieel verwacht verlies. Na de eerste opname worden de financiële verplichtingen gewaardeerd tegen het hoogste van de volgende bedragen: — het bedrag van de voorziening voor verliezen zoals bepaald overeenkomstig IFRS 9, en — de initieel opgenomen premie verminderd met de overeenkomstig de beginselen van IFRS 15 opgenomen ontvangsten. Elke verhoging of verlaging van de nettoverplichting (zoals gewaardeerd overeenkomstig IFRS 9) met betrekking tot andere financiële garanties dan de betaling naar aanleiding van beroepen op de garantie wordt opgenomen in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten onder “Wijziging in voorzieningen voor garanties”. De ontvangen premie wordt opgenomen in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten onder "Baten uit vergoedingen en provisies" op basis van een aflossingsplan overeenkomstig IFRS 15 voor de looptijd van de financiële garantie. Bij de ondertekening van een garantie-overeenkomst wordt deze overeenkomst opgenomen als een voorwaardelijke verplichting voor de faciliteit en wanneer een beroep op de garantie wordt gedaan, als een vastlegging voor de faciliteit. Beleid dat vóór 1 januari 2018 van toepassing was Bij de eerste opname worden de financiële garanties tegen reële waarde in de balans opgenomen die overeenstemt met de intrinsieke waarde van de verwachte instroom van premies en initieel verwacht verlies Deze berekening wordt uitgevoerd op de begindatum van elke transactie en wordt in het overzicht van de financiële positie als "financiële garanties" opgenomen onder de rubriek "overige activa" en "overige passiva". Na de eerste opname worden de passiva van de faciliteit uit hoofde van elke garantie geherwaardeerd tegen het hoogste van de volgende bedragen: — het oorspronkelijk opgenomen bedrag verminderd met, in voorkomend geval, de geaccumuleerde afschrijvingen die zijn opgenomen in overeenstemming met IAS 18 Opbrengsten; — de best mogelijke raming van de middelen die nodig zijn om te voldoen aan de financiële verplichtingen die uit de garantie voortvloeien, overeenkomstig IAS 37 Voorzieningen, voorwaardelijke verplichtingen en voorwaardelijke activa. De best mogelijke raming van de middelen wordt bepaald overeenkomstig IAS 37.  Voorzieningen voor financiële garanties komen overeen met de kosten voor de afwikkeling van de verplichting, hetgeen neerkomt op de verwachte verliezen, geraamd op basis van alle bestaande relevante factoren en informatie op de datum van het overzicht van de financiële positie. Wanneer een uit hoofde van IAS 39 gewaardeerde financiële garantie uit de balans wordt verwijderd en wordt behandeld onder IAS 37, wordt de voorheen onder "Overige passiva" opgenomen waarde van deze garantie overgeheveld naar de titel "Voorzieningen voor verstrekte garanties" in het overzicht van de financiële positie. De voorziening van financiële garanties (zoals gewaardeerd uit het hoofde van IAS 37) wordt opgenomen in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten onder "Wijziging in de voorzieningen voor garanties". 2. 4. 4. Andere financiële passiva dan derivaten Indeling en waardering Financiële passiva — Beleid dat na 1 januari 2018 van toepassing was Een financiële verplichting wordt gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, behalve voor financiële verplichtingen die voldoen aan de definitie van voor handelsdoeleinden aangehouden (bv. afgeleide verplichtingen). IFRS 9 behoudt grotendeels de bestaande vereisten in IAS 39 voor de classificatie van financiële verplichtingen en de financiële verplichtingen van de faciliteit zijn ook tegen geamortiseerde kostprijs gewaardeerd onder IAS 39 en eveneens onder IFRS 9. Financiële passiva — Beleid dat vóór 1 januari 2018 van toepassing was De financiële verplichtingen van de faciliteit werden ondergebracht in een van de volgende categorieën — gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs (“AC”), — tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies (“FVTPL”), en binnen deze categorie als voor handelsdoeleinden aangehouden (“HFT”). Verwijdering uit de balans De faciliteit neemt een financiële verplichting niet langer in de balans op wanneer zijn contractuele verplichtingen zijn vervuld, geannuleerd of verlopen. 2. 4. 5. Afgeleide financiële instrumenten Afgeleide financiële instrumenten omvatten cross currency swaps, cross-currency renteswaps, currency swaps op korte termijn ("FX swaps") en renteswaps. Niet-afgeleide financiële instrumenten worden aanvankelijk opgenomen op basis van de transactiedatum. De faciliteit mag in de uitoefening van haar normale activiteiten swapovereenkomsten sluiten ter afdekking van specifieke kredietverrichtingen of currency forward contracten sluiten ter afdekking van haar valutaposities, die in andere actief verhandelde valuta dan de euro luiden, om het risico (winst of verlies) van wisselkoersschommelingen af te dekken.  Alle derivaten worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies en worden gerapporteerd als afgeleide financiële instrumenten Reële waarden worden hoofdzakelijk bepaald op grond van contantewaardeberekeningen, optiewaarderingsmodellen en prijsnoteringen van derde partijen. Derivaten worden tegen reële waarde als activa geboekt wanneer hun reële waarde positief is en als passiva wanneer hun reële waarde negatief is Wijzigingen in de reële waarde van afgeleide financiële instrumenten zijn opgenomen in het overzicht van winst en verlies en niet-gerealiseerde resultaten onder de rubriek "Wijziging in reële waarde van afgeleide financiële instrumenten". In het kader van IFRS 9 zijn splitsingsvereisten voor ineen contract besloten derivaten geschrapt voor financiële activa of financiële passiva Het hybride contract wordt dus dienovereenkomstig als geheel beoordeeld voor de indeling van financiële activa of passiva. 2. 4. 6. Bijdragen Bijdragen van de lidstaten worden in de balans als te innen schuldvorderingen beschouwd met ingang van de datum van het besluit van de Raad waarin de door de lidstaten te betalen financiële bijdragen aan de faciliteit worden vastgesteld. De bijdragen van de lidstaten voldoen aan de volgende voorwaarden en worden bijgevolg als vermogen geboekt: — zoals in de bijdrage-overeenkomst is vastgelegd, geven zij de lidstaten het recht om bij een liquidatie van de faciliteit te bepalen hoe de netto-activa van de faciliteit worden besteed; — zij behoren tot de categorie instrumenten die bij alle andere categorieën instrumenten is achtergesteld; — alle financiële instrumenten die deel uitmaken van de categorie instrumenten die bij alle andere categorieën instrumenten zijn achtergesteld, hebben identieke kenmerken; — het instrument heeft geen kenmerken waardoor het als een passivum zou moeten geboekt; en — de verwachte totale kasstromen die gedurende de looptijd van het instrument aan het instrument zijn toe te rekenen, zijn in aanzienlijke mate gebaseerd op de winst of het verlies, de verandering in de opgenomen nettoactiva of de verandering in de reële waarde van de opgenomen en niet-opgenomen nettoactiva van de faciliteit gedurende de looptijd van het instrument. Bijdragen worden in de financiële staten ingedeeld en gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. 2. 4. 7.  Rente en soortgelijke baten Rente van door de faciliteit verstrekte leningen wordt geboekt in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten ("Rente en soortgelijke baten") en in het overzicht van de financiële positie ("Leningen en voorschotten") volgens het toerekeningsbeginsel met gebruikmaking van de effectieve rentevoet, die de factor is om de geraamde toekomstige kasstromen of ontvangsten tijdens de verwachte looptijd van de lening exact naar de nettoboekwaarde van de lening te verdisconteren Zodra de boekwaarde van een lening door een waardevermindering afgenomen is, blijven de rentebaten opgenomen met gebruikmaking van de oorspronkelijke effectieve rentevoet die op de nieuwe boekwaarde wordt toegepast. Rente van verworven of gecreëerde leningen met verminderde kredietwaardigheid wordt geboekt in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten ("Rente en soortgelijke baten") en in het overzicht van de financiële positie ("Leningen en voorschotten") volgens het toerekeningsbeginsel met gebruikmaking van de voor de kredietwaardigheid gecorrigeerde effectieve rentevoet tijdens de volledige looptijd van de lening, die de factor is om de geraamde toekomstige kasstromen of ontvangsten tijdens de verwachte looptijd van de lening exact naar de geamortiseerde kostprijs van de lening te verdisconteren. Bereidstellingsprovisies worden uitgesteld en als inkomsten erkend waarbij de effectieve rentemethode wordt gebruikt met betrekking tot periode van de uitbetaling tot de terugbetaling van de desbetreffende lening en worden in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten gepresenteerd onder rentebaten en soortgelijke opbrengsten. 2. 4. 8. Rentesubsidies en technische bijstand Het beheer van de rentesubsidies en technische bijstand namens de lidstaten is een onderdeel van de activiteiten van de faciliteit. Het deel van de bijdragen van de lidstaten dat aan de betaling van rentesubsidies en technische bijstand wordt toegewezen, wordt niet opgevoerd in de middelen van de contribuanten van de faciliteit, maar wordt ingedeeld als "aan derden verschuldigd bedrag". De faciliteit betaalt de eindbegunstigden uit en vermindert vervolgens het aan derden verschuldigde bedrag. Wanneer bijdragen voor rentesubsidies en technische bijstand niet volledig worden toegekend, worden zij opnieuw geboekt als bijdrage aan de faciliteit. 2. 4. 9. Rentebaten op geldmiddelen en kasequivalenten Rentebaten van geldmiddelen en kasequivalenten worden volgens het toerekeningsbeginsel opgenomen in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten van de faciliteit. 2. 4. 10.  Honoraria, provisies en dividenden Honoraria die werden ontvangen met betrekking tot diensten die over een bepaalde periode werden verstrekt, worden als baten opgenomen in de mate dat de diensten zijn verstrekt Honoraria die werden ontvangen bij de uitvoering van belangrijke handeling, worden als baten opgenomen wanneer belangrijke handeling heeft plaatsgevonden Deze honoraria worden opgenomen in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten onder de post "baten van honoraria en provisies". Dividenden van aandelen en andere effecten met variabele rente worden bij ontvangst opgenomen en worden in het overzicht van winst of verlies en niet-gerealiseerde resultaten gepresenteerd onder netto gerealiseerde baten op aandelen en andere effecten met variabele rente. 2. 4. 11. Belastingen Het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, bepaalt dat de bezittingen, inkomsten en andere eigendommen van de instellingen van de Unie vrijgesteld zijn van alle directe belastingen. 2. 5. Informatieverschaffing overgang De volgende tabel bevat de oorspronkelijke waarderingscategorieën in overeenstemming met IAS 39 en de nieuwe waarderingscategorieën in het kader van IFRS 9 voor de activa en passiva van de faciliteit per 1 januari 2018. × 1000 EUR ACTIVA Overzicht van de financiële positie per 31 december 2017 Waarderingscategorie IAS 39 Nettoboekwaarde Waarderingscategorie IFRS 9 Nettoboekwaarde Overzicht van de financiële positie vanaf 1 januari 2018 1. Geldmiddelen en kasequivalenten L&R (Leningen en vorderingen) 549 101 AC (Geamortiseerde kostprijs) 549 101 1. Geldmiddelen en kasequivalenten 2. Door contribuanten te storten bedragen L&R (Leningen en vorderingen) 150 000 AC (Geamortiseerde kostprijs) 150 000 2. Door contribuanten te storten bedragen 3. Tot einde looptijd aangehouden activa HTM (Tot einde looptijd aangehouden) 144 382 AC (Geamortiseerde kostprijs) 144 382 3. Thesauriemiddelen 4. Afgeleide financiële instrumenten FVTPL (Reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies) 12 521 FVTPL (Reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies) 12 521 4. Afgeleide financiële instrumenten 5. Leningen en vorderingen L&R (Leningen en vorderingen) 1 666 725 AC (Geamortiseerde kostprijs) 1 615 589 5. Leningen en voorschotten FVTPL (Reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies) 1 422 6. Voor verkoop beschikbare financiële activa AFS (Beschikbaar voor verkoop) 497 539 FVTPL (Reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies) 497 539 6. Aandelen en andere effecten met variabele rente 7.  Overige activa L&R (Leningen en vorderingen) 4 385 AC (Geamortiseerde kostprijs) 4 385 7. Overige activa Totaal activa   3 024 653   2 974 939 Totaal activa × 1000 EUR PASSIVA Overzicht van de financiële positie per 31 december 2017 Waarderingscategorie IAS 39 Nettoboekwaarde Waarderingscategorie IFRS 9 Nettoboekwaarde Overzicht van de financiële positie vanaf 1 januari 2018 8. Afgeleide financiële instrumenten FVTPL (Reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies) 1 153 FVTPL (Reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies) 1 153 8. Afgeleide financiële instrumenten 9. Uitgestelde baten AC (Geamortiseerde kostprijs) 25 802 AC (Geamortiseerde kostprijs) 25 802 9. Uitgestelde baten 10. Voorzieningen voor verstrekte garanties Financiële waarborgen 484 Financiële waarborgen 484 10. Voorzieningen voor verstrekte garanties 11. Voorzieningen voor toegezegde leningen AC (Geamortiseerde kostprijs) - AC (Geamortiseerde kostprijs) 4. 156 11. Voorzieningen voor toegezegde leningen 12. Aan derde partijen verschuldigde bedragen AC (Geamortiseerde kostprijs) 157 285 AC (Geamortiseerde kostprijs) 157 285 12. Aan derde partijen verschuldigde bedragen 13. Overige verplichtingen AC (Geamortiseerde kostprijs) 2 462 AC (Geamortiseerde kostprijs) 2 462 13. Overige passiva Totaal passiva   187 186   191 342 Totaal passiva 14. Middelen contribuanten         14. Middelen contribuanten 1. 3. 1. Afgeroepen bijdrage van de lidstaten   2 517 000   2 517 000 1. 3. 1. Afgeroepen bijdrage van de lidstaten 1. 3. 2. Reëlewaardereserve   125 816   — 1. 3. 2. Reëlewaarde reserve 1. 3. 3. Ingehouden winsten   194 651   266 597 1. 3. 3. Ingehouden winsten TOTAAL PASSIVA EN EIGEN VERMOGEN   3 024 653   2 974 939 TOTAAL PASSIVA EN EIGEN VERMOGEN In de volgende tabel worden de boekwaarden van de activa en passiva van de faciliteit uit hun vorige waarderingscategorie overeenkomstig IAS 39 afgestemd op hun nieuwe waarderingscategorieën bij de overgang naar IFRS 9 op 1 januari 2018. × 1000 EUR FINANCIËLE ACTIVA IAS 39 boekwaarde 31. 12. 2017 Herindelingen Herwaarderingen IFRS 9 boekwaarde 1. 1. 2018 Geamortiseerde kostprijs         1. Geldmiddelen en kasequivalenten         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 en eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 549 101 - - 549 101 2. Door contribuanten te storten bedragen         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 en eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 150 000 - - 150 000 3. Thesauriemiddelen         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 en eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 144 382 - - 144 382 4. Afgeleide financiële instrumenten         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 en eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 12 521 - - 12 521 5.  Leningen en voorschotten         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 1 666 725 - - 1 666 725 Overdracht van AC naar FVTPL - -1 422 - -1 422 Herwaardering Voorziening te verwachten kredietverliezen (ECL) - - -49 714 -49 714 Eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 1 666 725 -1 422 -49 714 1 615 589 7. Overige activa         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 en eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 4 385 - - 4 385 Totaal financiële activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs 2 527 114 -1 422 -49 714 2 475 978 × 1000 EUR   IAS 39 boekwaarde 31. 12. 2017 Herindelingen Herwaarderingen IFRS 9 boekwaarde 1. 1. 2018 Reële waarde door middel van niet-gerealiseerde resultaten (OCI) / beschikbaar voor verkoop (AFS)         6. Aandelen en andere effecten met variabele rente         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 497 539 - - 497 539 Overdracht van AFS naar FVTPL - - 497 539 - - 497 539 Eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 497 539 - 497 539 - - Totaal financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde door middel van OCI 497 539 - 497 539 - - Reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies         5. Leningen en voorschotten         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 - - - - Overdracht van AC naar FVTPL - 1 422 - 1 422 Herwaardering: Voorziening te verwachten kredietverliezen (ECL) - - - - Eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 - 1 422 - 1 422 6. Aandelen en andere effecten met variabele rente         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 - - - - Overdracht van AFS naar FVTPL - 497 539 - 497 539 Eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 - 497 539 - 497 539 Totaal financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies - 498 961 - 498 961 Totaal financiële activa 3 024 653 - -49 714 2 974 939 × 1000 EUR FINANCIËLE PASSIVA IAS 39 boekwaarde 31. 12. 2017 Herindelingen Herwaarderingen IFRS 9 boekwaarde 1. 1. 2018 Geamortiseerde kostprijs         9. Uitgestelde baten         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 en eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 25 802 - - 25 802 10. Voorzieningen voor toegezegde leningen         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 - - -   Herwaardering voorziening te verwachten kredietverliezen (ECL) - - 4 156 4 156 Eindsaldo overeenkomstig IFRS 9   - 4 156 4 156 11. Aan derde partijen verschuldigde bedragen         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 en eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 157 285 - - 157 285 12.  Overige passiva         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 en eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 2 462 - - 2 462 Totaal financiële passiva gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs 185 549 - 4 156 189 705 Reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies         13. Afgeleide financiële instrumenten         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 en eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 1 153 - - 1 153 14. Voorzieningen voor verstrekte garanties         Beginsaldo overeenkomstig IAS 39 en eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 484 - - 484 Herwaardering voorziening te verwachten kredietverliezen (ECL) - - - - Eindsaldo overeenkomstig IFRS 9 484 - - 484 Totaal financiële passiva gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in winst of verlies 1 637 - - 1 637 Totaal financiële passiva 187 186 - 4 156 191 342 In de volgende tabel wordt het effect van de overgang naar IFRS 9 op de middelen van contribuanten van de faciliteit per 1 januari 2018 geanalyseerd Het effect heeft betrekking op de reëlewaardereserve Er zijn geen gevolgen voor andere componenten van de middelen van de contribuanten. × 1000 EUR Reëlewaardereserve Eindsaldo overeenkomstig IAS 39 (31 december 2017) 125 816 Herindeling van aandelen en andere effecten met variabele rente van AFS naar FVTPL - 125 816 Beginsaldo overeenkomstig IFRS 9 (1 januari 2018) -   Ingehouden winsten Eindsaldo overeenkomstig IAS 39 (31 december 2017) 194 651 Herindeling van aandelen en andere effecten met variabele rente van AFS naar FVTPL 125 816 Opname van te verwachten kredietverliezen (ECL) overeenkomstig IFRS 9 (leningen en voorschotten) -49 712 Opname van voorzieningen overeenkomstig IFRS 9 (toegezegde leningen) -4 156 Beginsaldo overeenkomstig IFRS 9 (1 januari 2018) 266 599 Totaal wijzigingen eigen vermogen naar aanleiding van invoering van IFRS 9 -53 868 In de volgende tabel wordt de overeenkomstig IAS 39 gewaardeerde saldovoorziening afgestemd op de nieuwe voorziening die wordt gewaardeerd overeenkomstig IFRS 9. × 1000 EUR   1. 1. 2018 31. 12. 2017 Voorziening voor waardevermindering voor Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen - 12 maanden (fase 1) Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardigheid (fase 2) Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid (fase 3) Totaal Totaal 1. Geldmiddelen en kasequivalenten gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs volgens IAS 39 en IFRS 9 - - - - - 2. Thesauriemiddelen - - - - - 3. 1. Leningen en voorschotten — Balans 19 738 29 976 113 255 162 969 113 255 3. 2.  Toegezegde leningen — Buiten balans 1 993 2 163 - 4 156 - 4. Financiële garantiecontracten verstrekt - 484 - 484 484 Totaal 21 731 32 623 113 255 167 609 113 739 3. Risicobeheer Deze toelichting bevat gegevens over de blootstelling van de faciliteit aan krediet- en financiële risico's, beheer en controle van deze risico's door de faciliteit, in het bijzonder de primaire risico's die verband houden met het gebruik van financiële instrumenten Die prioriteiten zijn: — kredietrisico — het risico op verlies als gevolg van het in gebreke blijven van de cliënt of tegenpartij dat zich voordoet bij alle vormen kredietblootstelling, inclusief afwikkelingsrisico; — liquiditeitsrisico — het risico dat een entiteit niet in staat is om toename van activa te financieren en te voldoen aan haar verplichtingen wanneer deze vervallen, zonder onaanvaardbare verliezen op te lopen; — marktrisico — het risico dat wijzigingen in marktprijzen en koersen, zoals rentevoeten, aandelenkoersen, wisselkoersen de ontvangsten van de entiteit of de waarde van haar deelnemingen in financiële instrumenten beïnvloeden. 3. 1. Organisatie van het risicobeheer De Europese Investeringsbank past haar risicobeheer voortdurend aan. Het risicobeheer van de EIB is verantwoordelijk voor de identificatie, de beoordeling, het toezicht en de rapportage over de risico's waaraan de faciliteit is blootgesteld Binnen een kader waarbij de scheiding van taken in acht wordt genomen, staat het risicobeheer los van de front offices Binnen de EIB rapporteert de directeur-generaal risicobeheer over de risico's aan de vicevoorzitter van de EIB die verantwoordelijk is voor het risicobeheer De met het risicobeheer belaste vicevoorzitter is ook verantwoordelijk voor het toezicht op de risicorapportage aan het beheerscomité en het directiecomité van de Europese Investeringsbank. 3. 2. Kredietrisico Kredietrisico is het mogelijke risico op verlies als gevolg van het in gebreke blijven van de cliënt of tegenpartij dat zich voordoet bij alle vormen kredietblootstelling, inclusief afwikkeling. 3. 2. 1. Beleid op het vlak van kredietrisico Bij het uitvoeren van de kredietanalyse van de tegenpartijen bij de lening beoordeelt de EIB het kredietrisico en het verwachte verlies met het oog op een kwantificering en taxering van het risico De EIB heeft een interne ratingmethode (IRM) ontwikkeld om de interne ratings te bepalen van de kredietrelevante tegenpartijen die als lener/borgsteller optreden De methodiek is gebaseerd op een systeem van puntenlijsten die zijn aangepast aan elke belangrijke tegenpartij (bv. bedrijven, banken, openbare entiteiten, enz. ).  Rekening houdende met zowel de beste bancaire praktijken als de principes in het kader van kapitaalakkoord Bazel II, worden alle tegenpartijen die essentieel zijn voor het kredietprofiel van een specifieke transactie gerangschikt in interne ratingcategorieën waarbij gebruik wordt het gemaakt van de IRM voor het specifieke type tegenpartij Aan elke tegenpartij wordt een interne rating toegekend die een weerspiegeling is van haar rating inzake kans op wanbetaling in vreemde valuta na een diepgaande analyse van het bedrijfsprofiel en financieel risicoprofiel van de tegenpartij en de risicocontext van het land van die tegenpartij. Bij de kredietbeoordeling van projectfinanciering en andere gestructureerde transacties met beperkte aanwending wordt gebruik gemaakt van kredietrisico-instrumenten die van belang zijn voor de sector en hoofdzakelijk zijn toegespitst op beschikbaarheid van cash flow en aflossingscapaciteit Bij deze instrumenten gaat het om de analyse van het contractueel kader van projecten, de analyse van de tegenpartij en cashflowsimulaties Net zoals bij bedrijven en financiële instellingen wordt voor elk project een interne risicorating berekend. Alle interne ratings worden gemonitord tijdens de looptijd van de lening en wordt periodiek bijgewerkt. Alle verrichtingen zonder de overheid als tegenpartij (of zonder overheidsgarantie/hiermee gelijkgestelde garantie) zijn onderworpen aan een specifiek transactieniveau en beperkingen van de grootte van de tegenpartij Tegenpartijlimieten worden in voorkomend geval vastgesteld op het geconsolideerde blootstellingsniveau van de groep Dergelijke beperkingen weerspiegelen doorgaans de omvang van de eigen middelen van de tegenpartijen. Om het kredietrisico te beperken maakt de EIB indien nodig en geval per geval gebruik van verschillende kredietverbeteringen Hierbij gaat het om: — wederpartij of projectgerelateerde effecten (bv. aandelen als onderpand, activa als onderpand; overdracht van rechten; toezeggingen met betrekking tot de rekeningen); of/en — waarborgen, doorgaans verstrekt door de sponsor van het gefinancierde project (bv. honoreringsgarantie, afroepgaranties) of bankwaarborgen. De faciliteit doet geen beroep op kredietderivaten om het kredietrisico te beperken. 3. 2. 2. Maximale blootstelling aan kredietrisico zonder rekening te houden met zekerheidsstellingen en andere kredietbeschermingen In de onderstaande tabel is de maximale blootstelling aan kredietrisico opgenomen voor de onderdelen van de balans, inclusief derivaten De maximale blootstelling is een brutoweergave, zonder het risicobeperkende effect van het gebruik van zekerheidsstellingen. x 1000 EUR Maximale blootstelling 31. 12. 2018 31. 12.  2017 ACTIVA     Geldmiddelen en kasequivalenten 573 708 549 101 Door contribuanten te storten bedragen 100 000 150 000 Thesauriemiddelen 335 140 144 382 Afgeleide financiële instrumenten 9 873 12 521 Leningen en voorschotten 1 540 991 1 666 725 Overige activa 171 4 385 Totaal activa 2 559 883 2 527 114 Voorzieningen voor toegezegde leningen -23 822 - POSTEN BUITEN DE BALANS     POSTEN BUITEN DE BALANS     Voorwaardelijke passiva     — - Verstrekte garanties 1 553 668 74 569 Vastleggingen     — - Niet-uitgekeerde leningen 1 283 931 869 983 — - Niet-verstrekte garanties 2 800 7 682 Totaal buitenbalansposten 2 840 399 952 234 Totaal kredietrisico 5 376 460 3 479 348 3. 2. 3. Kredietrisico op leningen en voorschotten 3. 2. 3. 1. Meting kredietrisico op leningen en voorschotten Elke lening of garantie van de faciliteit gaat gepaard met een uitgebreide risicobeoordeling en weging van de prognoses van verwachte verliezen die zijn opgenomen in een rangschikking van de lening Verrichtingen in het kader van de IFE (zoals uiteengezet in toelichting 24), met uitzondering van via intermediairs verstrekte leningen, zijn niet onderworpen aan de richtsnoeren voor kredietrisicobeleid en zijn onderworpen aan een andere procedure De rangschikking wordt opgesteld volgens algemeen aanvaarde criteria, op basis van de kwaliteit van de lener, de looptijd van de lening, de garantie en in voorkomend geval de borgsteller. Het systeem voor de rangschikking van leningen omvat methodieken, processen, databases en IT-systemen voor de beoordeling van het kredietrisico bij leningen en de weging van de prognoses van verwachte verliezen Het is een samenvatting van een grote hoeveelheid gegevens om een relatieve rangschikking van de kredietrisco's van de leningen tot stand te brengen De rangschikking is een weerspiegeling van de huidige waarde van het geraamde niveau van de "verwachte verliezen", waarbij rekening wordt gehouden met de waarschijnlijkheid van een wanbetaling van de belangrijkste schuldenaars, de risicoblootstelling en de ernst van het verlies bij wanbetaling Rangschikkingen worden gebruikt voor de volgende doelstellingen: — als hulpmiddel voor een meer accurate en kwantitatieve beoordeling van de leningrisico's; — als hulpmiddel bij het toezicht; — als beschrijving van de kwaliteit van de leningportfolio op een bepaalde datum; — als input bij risicowaarderingsbesluiten op basis van de verwachte verliezen.  De volgende factoren spelen mee bij de vaststelling van een rangschikking: i) De kredietwaardigheid van de lener: hierbij gaat het om een onafhankelijke beoordeling van de leners en een evaluatie van hun kredietwaardigheid op basis van interne methodieken en externe data Overeenkomstig de gekozen geavanceerde benadering van Basel II heeft de Bank een interne ratingmethodiek opgesteld om de interne ratings van leners en borgstellers te bepalen Dit is gebaseerd op een reeks specifieke puntenlijsten voor elke categorie tegenpartij. ii) De wanbetaling-correlatie: zij geeft aan hoe waarschijnlijk het is dat zowel de lener als de borgsteller tegelijkertijd met financieringsmoeilijkheden zullen worden geconfronteerd Hoe hoger de correlatie tussen kansen op wanbetaling van de lener en de borgsteller, hoe geringer de waarde van de garantie en dus hoe lager (slechter) de rating. iii) De waarde van garantie-instrumenten en effecten: deze waarde wordt beoordeeld op basis van de combinatie van de kredietwaardigheid van de emittent en het soort instrument dat wordt gebruikt. iv) Het toe te passen invorderingspercentage: zijnde het bedrag waarvan verondersteld wordt dat het bij wanbetaling kan worden teruggevorderd door de desbetreffende tegenpartij, uitgedrukt als een percentage van de desbetreffende kredietblootstelling. v) Het contractueel kader: een degelijk contractueel kader versterkt de kwaliteit van de lening en verhoogt zijn interne rating. v) vi) De looptijd van de lening of, meer in het algemeen, de kasstromen van de lening: als alle andere parameters gelijk blijven, geldt: hoe langer de looptijd van de lening, hoe hoger het risico op moeilijkheden bij de aflossing van de lening. Het verwachte verlies op een lening wordt berekend door een combinatie te maken van de vijf bovenvermelde punten Uitgaande van het niveau van dit verlies wordt een lening ondergebracht in een van de onderstaande categorieën: “A” Leningen van uitstekende kwaliteit met drie subcategorieën: “A0” leningen aan of gegarandeerd door een EU-lidstaat met een verwacht verlies van 0 % (op basis van de status van bevoorrechte schuldeiser van de bank en wettelijke bescherming die geacht worden te zorgen voor een volledige inning van de activa van de Bank op vervaldag). “A+” leningen die worden verstrekt aan (of gegarandeerde door) entiteiten die geen EU-lidstaat zijn en waarvan niet verwacht wordt dat er zich gedurende de looptijd een verslechtering van de kwaliteit zal voordoen. “A-” leningen waarbij er enige twijfel bestaat ten aanzien van de handhaving van hun huidige status, maar waarbij verwacht wordt dat de neerwaartse druk beperkt zal zijn.  “B” Leningen van hoge kwaliteit: activa waarvoor de bank geen problemen verwacht, hoewel een geringe verslechtering in de toekomst niet wordt uitgesloten B+ en B- worden gebruikt om de relatieve waarschijnlijkheid aan te geven van de mogelijkheid dat een dergelijke verslechtering zich voordoet. “C” Leningen van goede kwaliteit: voorbeelden hiervan zijn niet-gegarandeerde leningen aan solide banken en bedrijven die na zeven jaar in één keer worden afgelost (bulletlening), of soortgelijke aflossing, vervaldag bij uitbetaling. “D” Deze categorie vertegenwoordigt de grensgevallen tussen leningen van "aanvaardbare kwaliteit" en die waarbij zich enige problemen hebben voorgedaan Dit keerpunt in de rangschikking wordt nauwkeuriger omschreven door de subcategorieën D+ en D-. Leningen met een rating D- vereisen een verhoogd toezicht. “E” Deze categorie omvat leningen met een groter risicoprofiel dan doorgaans wordt aanvaard Tot deze categorie behoren ook leningen waarbij zich tijdens de looptijd ernstige problemen hebben voorgedaan en waarbij een verlies niet kan worden uitgesloten Derhalve zijn deze leningen onderworpen aan een rigoureus en doorgedreven toezicht Met de subcategorieën E+ en E- wordt het verschil in intensiteit aangegeven van dit speciaal toezicht, waarbij de transacties met een rangschikking E- zich in een positie bevinden waarbij er een grote kans is dat de aflossing niet tijdig kan plaatsvinden en er dus een vorm van schuldherstructurering noodzakelijk wordt, hetgeen kan resulteren in een waardeverminderingsverlies. “F” F (fail/wanbetaling) verwijst naar leningen met onaanvaardbare risico's Leningen met een rangschikking F- kunnen alleen het resultaat zijn van lopende transacties die na ondertekening geconfronteerd werden met onvoorziene, uitzonderlijke en bijzonder ongunstige omstandigheden Alle transacties waarbij zich een verlies van de hoofdsom voor de faciliteit voordoet, worden onder F gerangschikt Hiervoor geldt een specifieke benadering. Doorgaans worden leningen die intern D- of lager zijn gerangschikt op een toezichtslijst geplaatst Indien een lening in eerste instantie was goedgekeurd met een risicoprofiel van D- of lager, zal deze lening alleen op de toezichtslijst worden geplaatst als gevolg een feitelijke kredietgebeurtenis die geleid heeft tot een verdere verslechtering van de rangschikking van de lening. In de tabel in afdeling 3. 2. 3. 3 is de analyse opgenomen van de kredietkwaliteit van de leningportfolio van de faciliteit op basis van de bovenstaande rangschikking. 3. 2. 3. 2.  Analyse van blootstelling aan kredietrisico van leningen In de onderstaande tabel wordt de maximale blootstelling (zonder rekening te houden met verwachte kredietverliezen) weergegeven aan kredietrisico van ondertekende en uitbetaalde leningen per categorie lener, waarbij rekening wordt gehouden met de garanties die door de borgstellers zijn verstrekt: x 1000 EUR Per 31. 12. 2018 Gegarandeerd Andere kredietverbeteraars Niet gegarandeerd Totaal % v/h totaal Banken 88 263 - 856 484 944 747 61 % Bedrijven 147 551 45 820 205 198 398 569 26 % Openbare instellingen 29 182 - - 29 182 2 % Staten - 2 647 165 846 168 493 11 % Totaal uitgekeerd 264 996 48 467 1 227 528 1 540 991 100 % Ondertekend, niet uitgekeerd 170 356 - 1 089 753 1 260 110   x 1000 EUR Per 31. 12. 2017 Gegarandeerd Andere kredietverbeteraars Niet gegarandeerd Totaal % v/h totaal Banken 46 860 11 651 919 216 977 727 59 % Bedrijven 145 914 59 462 285 492 490 868 29 % Openbare instellingen 30 882 - - 30 882 2 % Staten - 3 218 164 030 167 248 10 % Totaal uitgekeerd 223 656 74 331 1 368 738 1 666 725 100 % Ondertekend, niet uitgekeerd 89 597 - 780 386 869 983   Het directoraat Beheer en Herstructurering van Transacties is belast met het toezicht op kredietnemer en garantiegever alsook met projectgerelateerd financieel en contractueel toezicht Er wordt dus voortdurend toezicht uitgeoefend op de kredietwaardigheid van de leningen, leners en borgstellers van de faciliteit, minstens op jaarbasis, maar vaker wanneer dit noodzakelijk wordt geacht en op basis van de kredietgebeurtenissen Het directoraat Beheer en Herstructurering van Transacties gaat met name na of aan de contractuele rechten is voldaan Bij een verslechtering van de kredietbeoordeling en/of contractuele tekortkomingen, worden corrigerende maatregelen getroffen Wanneer dit noodzakelijk is, worden risicobeperkende maatregelen genomen overeenkomstig de richtsnoeren voor kredietrisico Ook bij verlengingen van bankgaranties voor haar leningen, wordt ervoor gezorgd dat deze worden vervangen of dat tijdig wordt opgetreden. 3. 2. 3. 3. Analyse kredietkwaliteit per categorie lener In de onderstaande tabel wordt de analyse weergegeven van de kredietkwaliteit van de portefeuille leningen van de portfolio van de faciliteit per 31 december 2018 en 31 december 2017 uitgaande van de rangschikking van de leningen, op basis van de ondertekende blootstellingen (uitgekeerd en niet-uitgekeerd). x 1000 EUR Per 31. 12.  2018 Uitstekende rangschikking Standaard rangschikking Min Aanvaard-baar Risico Hoog risico Geen rangschikking Totaal % v/h totaal A tot B- C D+ D- en lager Ontlener Banken 232 467 238 619 349 756 698 562 - 1 519 404 54 %   Bedrijven 103 845 7 564 744 693 100 50 000 855 253 31 %   Openbare instellingen - - 29 182 2 994 - 32 176 1 % Staten - 4 786 7 681 381 801 - 394 268 14 % Totaal 336 312 250 969 387 363 1 776 457 50 000 2 801 101 100 % x 1000 EUR Per 31. 12. 2017 Uitstekende rangschikking Standaard rangschikking Min Aanvaard–baar Risico Hoog risico Geen rangschikking Totaal % v/h totaal A tot B- C D+ D- en lager Ontlener Banken 208 601 187 225 189 727 870 913 - 1 456 466 58 %   Bedrijven 114 769 8 018 3 288 533 382 1 428 660 885 26 %   Openbare instellingen - - 30 882 - - 30 882 1 % Staten - - 13 861 374 614 - 388 475 15 % Totaal 323 370 195 243 237 758 1 778 909 1 428 2 536 708 100 % 3. 2. 3. 4. Risicoconcentraties van leningen en voorschotten 3. 2. 3. 4. 1. Geografische analyse Op basis van het land van de ontlener kan de leningportefeuille van de faciliteit worden uitgesplitst in de volgende geografische regio's: × 1000 EUR Land van de ontlener 31. 12. 2018 31. 12. 2017 Kenia 233 269 331 891 Nigeria 172 515 230 042 Tanzania 124 718 116.  093 Uganda 81 766 169 869 Burundi 77 568 74 703 Barbados 74 638 25 124 Egypte 74 431 - Jamaica 72 165 85 728 Congo (Democratische Republiek) 62 708 62 439 Mauritius 55 564 26 598 Ethiopië 55 215 51 719 Dominicaanse Republiek 54 326 61 326 Mauritanië 50 727 64 007 Ghana 39 246 49 895 Togo 30 634 45 574 Rwanda 28 704 38 555 Malawi 26 827 22 800 Regionaal ACS 24 335 751 Nieuw-Caledonië 21 124 21 670 Angola 20 651 14 850 Kaapverdië 18 923 20 487 Senegal 18 330 13 881 Zambia 17 700 10 910 Frans-Polynesië 17 453 17 235 Kameroen 14 784 25 012 Mozambique 14 719 19 212 Kaaimaneilanden 13 213 14 958 Niger 9 655 5 631 Botswana 7 278 7 618 Seychellen 4 786 5 036 Mali 4 767 5 612 Haïti 4 748 6 006 Burkina Faso 4 649 6 041 Samoa 3 986 5 100 Vanuatu 1 848 2 162 Liberia 1 153 1 553 Palau 1 107 1 384 Micronesië 759 868 Zuid-Afrika 2 653 Namibië - 1 971 Congo - 1 730 Tonga - 31 Totaal 1 540 991 1 666 725 3. 2. 3. 4. 2. Analyse op grond van bedrijfstak In de onderstaande tabel wordt de leningportefeuille van de faciliteit opgesplitst per bedrijfstak van de ontlener De uitkeringen die eerst worden verstrekt aan een financiële tussenpersoon voordat zij aan de eindbegunstigde worden uitbetaald, zijn onder de globale leningen opgenomen: × 1000 EUR Bedrijfstak van de ontlener 31. 12. 2018 31. 12. 2017 Tertiaire sector en overige 957 602 991 282 Stadsontwikkeling, renovatie en vervoer 192 400 194 101 Elektriciteit, kolen en andere 181 317 290 364 Grondstoffen en mijnbouw 45 820 59 462 Verwerking van materialen, bouwsector 33 144 2 194 Autosnelwegen en andere wegen 32 043 40 960 Luchthavens en systemen voor luchtverkeersafhandeling 29 182 30 882 Telecommunicatie 26 095 20 310 Chemicaliën, kunststoffen en farmaceutische producten 20 436 - Voedselketen 15 386 15 586 Terugwinning van afval 7 564 8 018 Sociale infrastructuur, onderwijs en gezondheidszorg 2 1 100 Olie, gas en petroleum - 12 466 Totaal 1 540 991 1 666 725 3. 2. 3. 5. Kredietrisicoblootstelling voor elke interne risicorating De faciliteit gebruikt een interne ratingmethode in overeenstemming met de op interne ratings gebaseerde benadering in het kader van Bazel III.  Op grond van deze methode is aan de meerderheid van de tegenpartijen van de faciliteit een interne rating toegekend De onderstaande tabel toont een uitsplitsing van de leningportefeuille van de faciliteit op basis van steeds de beste waarde van interne rating van de lener of van de garantiegever, voor zover beschikbaar In gevallen waarin geen interne rating beschikbaar is, is voor deze analyse gebruikgemaakt van de externe rating. De tabel toont zowel de ondertekende blootstellingen (uitbetaald en niet-uitbetaald) als de risicogewogen blootstelllingen, gebaseerd op een interne methode die de faciliteit gebruikt voor limietbeheer.  x 1000 EUR 2018   Binnen twaalf maanden te verwachten krediet-verliezen Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, zonder verminderde kredietwaardig-heid Tijdens de looptijd te verwachten krediet-verliezen, met verminderde krediet-waardigheid Verworven of gecreëerde financiële activa met verminderde kredietwaar-digheid (POCI “purchased or originated credit-impaired”) Reële waarde met verwerking van waarde-veranderingen in winst of verlies Totaal Leningen en voorschotten tegen geamortiseerde kostprijs             Interne rating 1 — minimaal kredietrisico - 90 875 - - - 90 875 Interne rating 2 — zeer gering kredietrisico 74 650 - - - - 74 650 Interne rating 3 — gering kredietrisico 17 804 - - - - 17 804 Interne rating 4 — gematigd kredietrisico 39 295 18 783 - - - 58 078 Interne rating 5 — financieel zwakke tegenpartij 165 551 - - - - 165 551 Interne rating 6 — hoog kredietrisico 834 194 94 749 - - - 928 943 Interne rating 7 — zeer hoog kredietrisico 75 057 134 701 - - 1 806 211 564 Interne rating 8 — in gebreke blijvende tegenpartij - - 185 273 3 588 - 188 861 Voorzieningen voor verliezen -22 023 -27 342 - 143 092 -1 794 -1 084 - 195 335 Boekwaarde 1 184 528 311 766 42 181 1 794 722 1 540 991 Toegezegde leningen             Interne rating 1 — minimaal kredietrisico - - - - - - Interne rating 2 — zeer gering kredietrisico 102 092 - - - - 102 092 Interne rating 3 — gering kredietrisico 12 000 - - - - 12 000 Interne rating 4 — gematigd kredietrisico 12 463 - - - - 12 463 Interne rating 5 — financieel zwakke tegenpartij 230 455 - - - - 230 455 Interne rating 6 — hoog kredietrisico 567 573 22 467 - - - 590 040 Interne rating 7 — zeer hoog kredietrisico 100 055 96 074 - - - 196 129 Interne rating 8 — in gebreke blijvende tegenpartij - - 16 932 - - 16 932 Geen interne rating (*3) 123 821 - - - - 123 821 Voorzieningen voor verliezen -7 225 -16 597 - - - -23 822 Boekwaarde 1 141 234 101 944 16 932 - - 1 260 110 De faciliteit houdt voortdurend toezicht op gebeurtenissen die van invloed zijn op zijn kredietnemers en garantiegevers, in het bijzonder banken De faciliteit beoordeelt met name geval per geval haar contractuele rechten bij een verslechtering van de rating en streeft naar risicobeperkende maatregelen De faciliteit volgt ook nauwgezet de verlengingen van bankgaranties voor haar leningen op om ervoor te zorgen dat deze worden vervangen of dat indien nodig tijdig wordt opgetreden.  3. 2. 3. 6. Achterstallen op leningen en waardeverminderingen De identificatie, het toezicht en de rapportage over achterstallige bedragen verloopt overeenkomstig de procedures die zijn vastgelegd in de Richtsnoeren en procedures voor financieel toezicht die binnen de bank gelden Deze procedures zijn in overeenstemming met de optimale bancaire werkmethoden en worden gebruikt voor alle leningen die door de EIB worden beheerd. Het toezicht is gestructureerd om ervoor te zorgen dat i) potentiële achterstallen op betalingen in zo kort mogelijke tijd worden opgespoord en aangemeld bij de bevoegde diensten; ii) problematische gevallen onverwijld worden behandeld op het juiste operationele en besluitvormingsniveau; iii) op gezette tijd verslag wordt uitgebracht aan het directiecomité van de EIB en de lidstaten over de algemene stand van zaken met betrekking tot de achterstallen en de invorderingsmaatregelen die reeds zijn genomen en die men van plan is te nemen. De achterstallen en waardeverminderingen op de leningen kunnen als volgt worden geanalyseerd (× 1 000 EUR): x 1000 EUR   Leningen en voorschotten 31. 12. 2018 Leningen en vorderingen 31. 12. 2017 Boekwaarde   1 540 991 1 666 725 Tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid       Brutobedrag   188 861 136 827 Waardeverminderingen — voorzieningen voor verliezen   - 144 886 - 106 203 Boekwaarde van tijdens de looptijd te verwachten kredietverliezen, met verminderde kredietwaardigheid   43 975 30 624 Achterstallig maar zonder verminderde kredietwaardigheid       "Achterstallig" omvat       0-30 dagen   804 1 227 30-60 dagen   - 77 60-90 dagen   - 31 90-180 dagen   - 18 meer dan 180 dagen   1 1 Boekwaarde achterstallig, zonder verminderde kredietwaardigheid   805 1 354 Boekwaarde niet achterstallig en evenmin met verminderde kredietwaardigheid   1 496 211 1 634 747 Totale boekwaarde leningen en voorschotten   1 540 991 1 666 725 3. 2. 3. 7. Leningoversluiting en respijt De faciliteit beschouwt leningen in verzuim indien naar aanleiding van ongunstige veranderingen in de financiële positie van een ontlener de faciliteit opnieuw onderhandelt over de oorspronkelijke voorwaarden van de contractuele regelingen met deze ontlener, hetgeen een rechtstreeks effect heeft op de toekomstige kasstromen van het financieel instrument, hetgeen kan resulteren in een verlies voor de faciliteit De financiële gevolgen van de herstructureringsactiviteiten zijn evenwel doorgaans beperkt tot eventuele waardeverminderingsverliezen, aangezien financiële neutraliteit doorgaans wordt toegepast door de faciliteit en tot uiting komt in de herziene tariefvoorwaarden van de herschikte verrichtingen.  Bij normale bedrijfsvoering zou de rangschikking van de desbetreffende leningen zijn verslechterd en zou de lening voorafgaand aan de heronderhandeling in de toezichtslijst zijn opgenomen Zodra de heronderhandeling is beëindigd, zal de faciliteit nauwgezet toezicht blijven uitoefenen op deze leningen Indien de herziene betalingsvoorwaarden niet voorzien in de terugbetaling van de oorspronkelijke boekwaarde van het actief, zal dit als een waardevermindering worden beschouwd De desbetreffende waardeverminderingsverliezen zullen worden berekend op basis van de geraamde kasstromen, verdisconteerd met de oorspronkelijke effectieve rentevoet De behoefte aan bijzondere waardevermindering van alle leningen waarvan de regionale regering van Åland achteruit is gegaan aan E- wordt regelmatig beoordeeld; Zodra de rangschikking van een lening voldoende is verbeterd, wordt de lening verwijderd van de toezichtslijst overeenkomstig de procedures van de faciliteit. Respijtmaatregelen en - praktijken die worden uitgevoerd door het herstructureringsteam van de bank tijdens de verslagperiode, omvatten verlenging van de looptijd, uitstel van loutere kapitaalaflossing, uitstel van kapitaalaflossing en rentebetaling en kapitalisering van achterstallige betalingen Dergelijke respijtmaatregelen hebben niet tot gevolg dat de onderliggende verrichting uit de balans wordt verwijderd, tenzij het effect van de contractuele veranderingen op de netto contante waarde van de lening op de datum van de herstructurering als significant wordt beschouwd Indien een dergelijk nieuw opgenomen financiële actief een verminderde kredietwaardigheid hebben, zou het voldoen aan de definitie van verworven of gecreëerd financieel actief met verminderde kredietwaardigheid (POCI). Blootstellingen wegens wijzigingen in de contractuele voorwaarden die geen gevolgen hebben op de toekomstige kasstromen, zoals onderpand- of andere zekerheidsregelingen of afstand van contractuele rechten bij overeenkomsten worden niet beschouwd als verzuim Bijgevolg worden deze gebeurtenissen niet beschouwd als toereikend om op zich een waardevermindering aan te geven. Verrichtingen waarvoor respijtmaatregelen gelden, worden als dusdanig vermeld in de onderstaande tabel: 1000 EUR   31. 12. 2018 31. 12. 2017 Aantal verrichtingen waarvoor respijtmaatregelen gelden 33 27 Boekwaarde 280 720 136 973 met waardevermindering 9 506 112 423 Opgenomen waardevermindering 86 334 107 256 Rentebaten met betrekking tot respijtmaatregelen 13 465 8 418 Afgeschreven uitgaven (na de beëindiging/verkoop van de verrichting) - 9 395 1000 EUR Respijtmaatregelen   31. 12. 2017 Verlenging van de looptijden Uitstel van loutere kapitaal-aflossing Uitstel van kapitaal-aflossingen en rentebetaling Overige Contractuele terugbetaling en beëindiging (29) 31. 12.  2018 Banken 30 347 - 290 5 654 765 -9 464 27 592 Bedrijven 106 626 3 463 - 15 271 143 261 -15 493 253 128 Totaal 136 973 3 463 290 20 925 144 026 -24 957 280 720 3. 2. 4. Kredietrisico met betrekking tot geldmiddelen en kasequivalenten De beschikbare middelen worden geïnvesteerd overeenkomstig het schema van de faciliteit voor de contractuele uitbetaling van de verplichtingen Per 31 december 2018 en 31 december 2017 vonden investeringen plaats in de vorm van rekeningtegoeden, depositobewijzen en commercial paper. De goedgekeurde entiteiten beschikken over een rating die overeenstemt met de ratings op korte en lange termijn die is vereist voor de beleggingen van kasmiddelen die door de EIB voor eigen rekening worden uitgevoerd; Bij verschillende ratings die door meer dan een ratingbureau zijn verleend, geldt de laagste rating De maximaal toegestane limiet voor elke goedgekeurde bank bedraagt momenteel 50 000 000 EUR (vijftig miljoen EUR). Een uitzondering op deze regel is verleend aan de Société Générale, waar de faciliteit haar operationele kasgeldrekeningen aanhoudt Het maximum voor kortlopend krediet voor de Société Générale bedraagt op 31 december 2018 en 31 december 2017110 000 000 EUR (honderdtien miljoen EUR). Het verhoogde maximum is van toepassing op de som van de tegoeden op de operationele kasgeldrekeningen en de instrumenten die door deze tegenpartij zijn uitgegeven en worden aangehouden door de thesaurieportfolio. Alle investeringen worden geplaatst bij de goedgekeurde entiteiten met een maximale looptijd van drie maanden vanaf de valutadatum Alle inbreuken op de limieten van de kredietblootstelling zijn gemeld aan de lastgevers Per 31 december 2018 hadden alle termijndeposito's, commercial paper en kasmiddelen die werden aangehouden door de thesaurieportfolio van de faciliteit een minimale rating P-2 van Moody's of gelijkwaardig op de vereffening Per 31 december 2017 hadden alle termijndeposito's, commercial paper en kasmiddelen die werden aangehouden door de thesaurieportfolio van de faciliteit een minimale rating P-1 van Moody's of gelijkwaardig op de vereffening. In de onderstaande tabel is het saldo van de geldmiddelen en kasequivalenten inclusief opgelopen rente opgenomen: × 1000 EUR Minimale korte-termijnrating (terminologie Moody's) Minimale lange-termijnrating (terminologie Moody's) 31. 12. 2018 31. 12.  2017 P-1 Aaa 71 914 13 % 49 616 9 % P-1 Aa3 49 972 9 % 89 971 16 % P-1 A1 199 938 34 % 143 080 26 % P-1 A2 201 899 35 % 266 434 49 % P-2 A3 49 985 9 % - 0 % Totaal 573 708 100 % 549 101 100 % 3. 2. 5. Kredietrisico met betrekking tot derivaten 3. 2. 5. 1. Beleid op het vlak van kredietrisico van derivaten Het kredietrisico met betrekking tot derivaten is het verlies dat een bepaalde partij kan oplopen wanneer de tegenpartij bij de transactie niet in staat zou zijn haar contractuele verplichtingen na te komen Het kredietrisico bij derivaten hangt af van een aantal factoren (zoals rentevoeten en wisselkoersen) en stemt doorgaans overeen met een klein onderdeel van hun referentiewaarde. De faciliteit mag in de uitoefening van haar normale activiteiten swapovereenkomsten sluiten ter afdekking van specifieke kredietverrichtingen of currency forward contracten sluiten ter afdekking van haar valutaposities, die in andere actief verhandelde valuta dan de euro luiden Alle swaps worden uitgevoerd door de Europese Investeringsbank met een externe tegenpartij De swaps vallen onder dezelfde Master Swap overeenkomsten en Credit Support bijlagen die tussen de Europese Investeringsbank en haar externe tegenpartijen zijn afgesloten. 3. 2. 5. 2. Meting van de kredietrisico's voor derivaten Alle door de Europese Investeringsbank uitgevoerde swaps die betrekking hebben op de faciliteit, worden behandeld binnen hetzelfde contractuele kader en volgens dezelfde methodiek die gelden voor de derivaten die door de Europese Investeringsbank voor eigen doeleinden zijn ingezet Met name de geschiktheid van de tegenpartijen bij de swapovereenkomst wordt bepaald door de Europese Investeringsbank op basis van dezelfde geschiktheidsvoorwaarden die gelden voor de algemene swapdoeleinden. Voor het meten van de blootstelling aan kredietrisico met betrekking tot transacties met swaps en derivaten maakt de Europese Investeringsbank gebruik van de Net Market Exposure (NME) en Potential Future Exposure (PFE) benadering voor verslaglegging en toezicht op de limieten De derivaten van de faciliteit zijn volledig opgenomen in de NME en PFE. — In de onderstaande tabel zijn de looptijden van de valutarenteswaps opgenomen, opgesplitst voor hun referentiewaarde en reële waarde: x 1000 EUR Swapcontracten per 31. 12. 2018 korter dan 1 jaar 5 jaar langer dan Totaal 2018 1 jaar tot 5 jaar tot 10 jaar tot 10 jaar Nominaal bedrag - 5 245 - - 5 245 Reële waarde (d. i.  netto contante waarde) - -325 - - -325           x 1 000 EUR Swapcontracten per 31. 12. 2017 korter dan 1 jaar 5 jaar langer dan Totaal 2017 1 jaar tot 5 jaar tot 10 jaar tot 10 jaar Nominaal bedrag - 8 098 - - 8 098 Reële waarde (d. i. netto contante waarde) - -955 - - -955 — De faciliteit sluit valuataswapcontracten op korte termijn (“FX swaps”) af om het valutarisico af te dekken op uitkeringen van leningen in andere valuta dan de EUR. FX swaps hebben een looptijd van maximum drie maanden en worden regelmatig verlengd Het referentiebedrag van FX swaps bedroeg 1 460,6 miljoen EUR op 31 december 2018 ten opzichte van 1 500,0 miljoen EUR op 31 december 2017. De reële waarde van FX swaps bedroeg 1,1 miljoen EUR op 31 december 2018 ten opzichte van 12,0 miljoen EUR op 31 december 2017. — De faciliteit sluit interest rate swap contracten af om het renterisico op uitbetaalde leningen af te dekken Per 31 december 2018 waren er twee uitstaande renteswaps met een referentiebedrag van 28,5 miljoen EUR (in 2017: 31,7 miljoen EUR) en een reële waarde van 0,7 miljoen EUR (2017: 0,3 miljoen EUR). 3. 2. 6. Kredietrisico bij thesauriemiddelen De volgende tabel geeft een overzicht van de kasmiddelen die geheel bestaan uit commercial paper dat is uitgegeven door lagere overheden, banken en niet-bancaire entiteiten met een resterende looptijd van ten hoogste drie maanden EU-lidstaten, hun agentschappen, banken en niet-bancaire entiteiten zijn in aanmerking komende emittenten De maximaal toegestane limiet voor elke goedgekeurde emittent bedraagt momenteel 50 000 000 EUR (vijftig miljoen EUR). Investeringen in obligaties op middellange en lange termijn kwamen ook in aanmerking, overeenkomstig de investeringsrichtsnoeren en afhankelijk van de liquiditeitsbehoeften. Minimale korte-termijnrating (terminologie Moody's) Minimale lange-termijnrating (terminologie Moody's) 31. 12. 2018 31. 12. 2017 P-1 Aa2 80 041 24 % - 0 % P-1 Aa3 95 055 29 % - 0 % P-1 A1 15 005 4 % - 0 % P-1 A2 45 008 13 % - 0 % P-2 A2 50 015 15 % - 0 % P-2 A3 50 016 15 % - 0 % P-2 Baa2 - 0 % 94 353 65 % NP Ba1 - 0 % 50 029 35 % Totaal 335 140 100 % 144 382 100 % 3. 3.  Liquiditeitsrisico Liquiditeitsrisico verwijst naar het vermogen van een entiteit om toename van activa te financieren en te voldoen aan haar verplichtingen wanneer deze vervallen, zonder onaanvaardbare verliezen op te lopen Dit risico kan worden opgesplitst in een liquiditeitsfinancieringsrisico en een marktliquiditeitsrisico Een liquiditeitsfinancieringsrisico is het risico dat een entiteit niet in staat zal zijn om op doeltreffende wijze gevolg te geven aan de verwachte en onverwachte huidige en toekomstige thesauriebehoeften, zonder afbreuk te doen aan haar dagelijkse verrichtingen of haar financiële positie Een marktliquiditeitsrisico is het risico dat een entiteit een positie niet gemakkelijk kan compenseren of ongedaan kan maken tegen de marktprijs als gevolg van een ontoereikende marktdiepte of verstoring van de markten. 3. 3. 1. Beheer van het liquiditeitsrisico De faciliteit wordt in eerste instantie gefinancierd met jaarlijkse bijdragen van de lidstaten alsook met terugbetalingen afkomstig van door de faciliteit uitgevoerde verrichtingen Het liquiditeitsfinancieringsrisico wordt in eerste instantie door de faciliteit beheerd door het inventariseren van haar liquiditeitsbehoeften en de vereiste jaarlijkse bijdragen van de lidstaten. Om de jaarlijkse bijdragen van de lidstaten te berekenen, worden de uitkeringspatronen van de bestaande en geplande portefeuille onderzocht en tijdens het jaar opgevolgd Speciale gebeurtenissen, zoals vroegtijdige terugbetalingen, verkoop van aandelen of wanbetalingen worden in aanmerking genomen met het oog op een aanpassing van de jaarlijkse liquiditeitsvereisten. Om het liquiditeitsrisico verder te beperken, beschikt de faciliteit over een liquiditeitsreserve die voldoende is om steeds de tijdig voorspelde uitbetalingen van contanten (op gezette tijden bekendgemaakt door de afdeling Kredietverlening van de EIB) te kunnen dekken Middelen worden geïnvesteerd op de geldmarkt en de obligatiemarkten in de vorm van interbancaire deposito's en andere financiële instrumenten op korte termijn waarbij rekening wordt gehouden met de verplichtingen inzake uitbetalingen van contanten van de faciliteit De liquide activa van de faciliteit worden beheerd door de dienst thesaurie van de bank om ervoor te zorgen dat de nodige kasmiddelen worden aangehouden om de faciliteit in staat te stellen haar verplichtingen na te komen. Overeenkomstig het beginsel van scheiding van taken tussen front en back office vallen afwikkelingstransacties die betrekking hebben op de investering van deze activa onder de verantwoordelijkheid van de EIB-afdeling planning en afwikkeling van transacties Daarnaast vallen de goedkeuring van tegenprestaties en de limieten voor investeringen in schatkistpapier, alsook het toezicht op deze limieten, onder de verantwoordelijkheid van het directoraat Risicobeheer van de bank. 3. 3. 2.  Meting van het liquiditeitsrisico In de deze afdeling opgenomen tabellen wordt een overzicht gegeven van de financiële verplichtingen van de faciliteit volgens looptijd op basis van de resterende periode tussen de balansdatum en de contractuele vervaldag (op basis van op niet-gedisconteerde kasstromen). Wat betreft de niet-afgeleide financiële verplichtingen, heeft de faciliteit verbintenissen in de vorm van niet-uitbetaalde delen van het krediet uit hoofde van ondertekende kredietovereenkomsten, niet-uitbetaalde delen van ondertekende inschrijvingen op kapitaal/investeringsovereenkomsten, toegekende leninggaranties, of van toegezegde rentesubsidies en technische bijstand ("TA"). In het kader van de faciliteit afgesloten leningen hebben een uitbetalingstermijn De uitbetalingen komen evenwel tot stand op momenten en in bedragen die een weerspiegeling zijn van de geboekte vooruitgang bij de desbetreffende investeringsprojecten Bovendien zijn de leningen van de faciliteit transacties die tot stand komen in een relatief volatiele werkomgeving Derhalve is het uitbetalingsschema onderworpen aan een aanzienlijke mate van onzekerheid. Kapitaalinvesteringen worden opeisbaar wanneer en zodra uit hoofde van de fondsenbeheerders geldige opvragingen voor kapitaal tot stand komen, die een beeld geven van de geboekte vooruitgang bij hun investeringsactiviteiten De trekkingsperiode is gewoonlijk 3 jaar en wordt vaak met een of twee jaar verlengd Sommige uitbetalingsverbintenissen blijven gewoonlijk ook van kracht na afloop van de trekkingsperiode totdat de onderliggende investeringen van het fonds volledig beschikbaar zijn, aangezien de liquiditeiten van het fonds soms ontoereikend kunnen zijn om te voldoen aan de betalingsverplichtingen met betrekking tot vergoedingen en andere kosten. Garanties gaan niet gepaard met specifieke uitbetalingsverplichtingen tenzij door de begunstigde van de lening een waarborg wordt afgeroepen Het bedrag van uitstaande garanties wordt verlaagd volgens het aflossingsschema van gegarandeerde leningen. Vastgelegde kasuitstromen van rentesubsidies vinden plaats bij gesubsidieerde leningen die met eigen middelen van de EIB worden gefinancierd De gerapporteerde uitstromen zijn dus evenwel alleen vastleggingen die verband houden met deze leningen in plaats van het totaalbedrag vastlegde niet-uitgekeerde rentesubsidies Zoals bij de leningen, is hun uitbetalingsschema onzeker. Vastgelegde technische bijstand "Bruto nominale uitstroom" in de tabel "Looptijdprofiel van niet-afgeleide financiële verplichtingen" verwijst naar het totale niet-uitbetaalde deel van de ondertekende contracten voor technische bijstand Het uitkeringspatroon is in aanzienlijke mate onzeker Kasuitstromen die zijn ondergebracht in de categorie "drie maanden of minder" vertegenwoordigen het bedrag van uitstaande facturen dat tegen de verslagleggingsdatum wordt ontvangen. Vastleggingen voor niet-afgeleide financiële verplichtingen zonder vastgestelde contractuele vervaldatum worden gerangschikt onder "Looptijd onbepaald".  Vastleggingen met een vastgelegd verzoek voor uitbetalingen van contanten op de verslagleggingsdatum worden onder de desbetreffende termijn gerangschikt. Bij afgeleide financiële verplichtingen vertegenwoordigt het looptijdprofiel de contractuele niet-gedisconteerde kasstromen van swapovereenkomsten met inbegrip van cross currency swaps(CCS), cross currency renteswaps(CCIRS), currency swaps op korte termijn en renteswaps. Looptijdprofiel van niet-afgeleide financiële verplichtingen x 1 000 EUR per 31. 12. 2018 3 maanden of minder Van 3 maanden tot 1 jaar Van 1 jaar tot 5 jaar Meer dan 5 jaar Looptijd niet bepaald Bruto nominale uitstroom Uitstroom voor vastgelegde maar niet-uitbetaalde leningen 7 854 - - - 1 276 077 1 283 931 Uitstroom voor vastgelegde investeringsmiddelen en inschrijving op aandelen 2 023 - - - 345 144 347 167 Andere (getekende niet-verstrekte garanties, verstrekte garanties) - - - - 1 556 468 1 556 468 Uitstroom voor vastgelegde rentesubsidies - - - - 360 655 360 655 Uitstroom voor vastgelegde technische bijstand 2 373 - - - 24 082 26 455 Totaal 12 250 - - - 3 562 426 3 574 676 Looptijdprofiel van niet-afgeleide financiële verplichtingen x 1 000 EUR per 31. 12. 2017 3 maanden of minder Van 3 maanden tot 1 jaar Van 1 jaar tot 5 jaar Meer dan 5 jaar Looptijd niet bepaald Bruto nominale uitstroom Uitstroom voor vastgelegde maar niet-uitbetaalde leningen 5 543 - - - 864 440 869 983 Uitstroom voor vastgelegde investeringsmiddelen en inschrijving op aandelen 5 039 - - - 316 656 321 695 Andere (getekende niet-verstrekte garanties, verstrekte garanties) - - - - 82 251 82 251 Uitstroom voor vastgelegde rentesubsidies 1 245 - - - 286 066 287 311 Uitstroom voor vastgelegde technische bijstand 1 931 - - - 24 720 26 651 Totaal 13 758 - - - 1 574 133 1 587 891 Looptijdprofiel van afgeleide financiële verplichtingen x 1 000 EUR per 31. 12.  2018 3 maanden of minder Van 3 maanden tot 1 jaar Van 1 jaar tot 5 jaar Meer dan 5 jaar Bruto nominale instroom of uitstroom CCS en CCIRS – instroom 5 3 281 1 816 - 5 102 CCS en CCIRS — uitstroom - -4 081 -1 770 - -5 851 Valutaswaps op korte termijn — instroom 1 460 608 - - - 1 460 608 Valutaswaps op korte termijn — uitstroom -1 465 498 - - - -1 465 498 Renteswaps — instroom 397 1 171 3 473 204 5 245 Renteswaps - uitstroom - -1 340 -3 030 -175 -4 545 Totaal -4 488 -969 489 29 -4 939 Looptijdprofiel van afgeleide financiële verplichtingen x 1 000 EUR per 31. 12. 2017 3 maanden of minder Van 3 maanden tot 1 jaar Van 1 jaar tot 5 jaar Meer dan 5 jaar Bruto nominale instroom of uitstroom CCS en CCIRS – instroom 7 3 144 5 122 - 8 273 CCS en CCIRS — uitstroom - -4 051 -5 959 - -10 010 Valutaswaps op korte termijn — instroom 1 500 000 - - - 1 500 000 Valutaswaps op korte termijn — uitstroom -1 493 987 - - - -1 493 987 Renteswaps — instroom 355 1 102 4 138 625 6 219 Renteswaps - uitstroom - -1 502 -3 782 -556 -5 840 Totaal 6 375 -1 307 -482 69 4655 3. 3. 3. Financiële activa en passiva op lange termijn In de onderstaande tabel zijn de boekwaarden opgenomen van de niet-afgeleide financiële activa en financiële verplichtingen die naar verwachting meer dan 12 maanden na de verslagleggingsdatum zullen worden geïnd of afgewikkeld. x 1000 EUR   31. 12. 2018 31. 12. 2017 Financiële activa:     Leningen en voorschotten 1 666 232 1 608 488 Aandelen en andere effecten met variabele rente 567 292 497 539 Overige activa 171 318 Totaal 2 233 695 2 106 345 Financiële passiva:     Voorzieningen voor verstrekte garanties 793 549 Aan derden verschuldigde bedragen 93 641 109 004 Voorzieningen voor toegezegde leningen 23 822 - Totaal 118 256 109 553 3. 4. Marktrisico Het marktrisico is het risico dat wijzigingen in marktprijzen en koersen, zoals rentevoeten, aandelenkoersen, wisselkoersen de ontvangsten van de entiteit of de waarde van haar deelnemingen in financiële instrumenten beïnvloeden. 3. 4. 1.  Renterisico Het renterisico is de volatiliteit van de economische waarde van of van de baten afkomstig van de rentedragende posities als gevolg van ongunstige ontwikkelingen van de rentevoeten. De fluctuatie van haar economische waarde of incongruenties op het vlak van prijszetting tussen verschillende activa, passiva en afdekkingsinstrumenten hebben geen rechtstreekse weerslag op de faciliteit omdat i) zij geen directe financieringskosten of rentedragende passiva heeft en ii) zij de weerslag aanvaardt van rentefluctuaties op de inkomsten uit haar investeringen. De gevoeligheid van de kredietportefeuille en de micro hedging swaps van de faciliteit voor rentefluctuaties wordt gemeten op basis van een basispuntwaardeberekening. In de BPV-berekening wordt de winst of het verlies gemeten van de netto contante waarde van de desbetreffende portfolio, ten opzichte een stijging met een 1 basispunt (0,01 %) van rentevoettrends binnen een specifiek tijdsinterval "money market - tot en met 1 jaar", "very short - 2 tot 3 jaar", "short - 4 tot 6 jaar", "medium - 7 tot 11 jaar""long - 12 tot 20 jaar" of "extra long - meer dan 21 jaar". Voor het verkrijgen van de netto contante waarde (NPV) van de kasstromen van de leningen in EUR gebruikt de faciliteit de EUR-financieringscurve van de EIB (EUR-swapcurve bijgesteld met de globale financieringsspread van de EIB). De USD-financieringscurve van de EIB wordt gebruikt voor de berekening van de NPV van kasstromen van de leningen in USD. De netto contante waarde (NCW) van kasstromen van leningen in valuta waarvoor geen betrouwbare en voldoende volledige discontocurve beschikbaar is, wordt bepaald door de EUR-financieringscurve van de EIB als maatstaf te gebruiken. Voor het berekenen van de netto contante waarde van micro hedging swaps gebruikt de faciliteit de EUR-swapcurve voor kasstromen in EUR en de USD-swapcurve voor kasstromen in USD. Zoals blijkt uit de volgende tabel, zou de netto contante waarde van de leningenportefeuille inclusief de hieraan gerelateerde micro hedging swaps op 31 december 2018 dalen met 483 000 EUR (per 31 december 2017: daling met 488 000 EUR) als alle desbetreffende rentevoeten tegelijkertijd stijgen met 1 basispunt. x 1000 EUR Basispuntwaarde Per 31. 12.  2018 Geld Markt 1 jaar Zeer kort 2 tot 3 jaar Kort 4 tot 6 jaar Gemiddeld 7 tot 11 jaar Lang 12 tot 20 jaar Extra lang 21 jaar Totaal Totale gevoeligheid van leningen en micro hedging swaps -38 -94 -168 -154 -29 - -483 x 1000 EUR Basispuntwaarde Geld Zeer kort Kort Gemiddeld Lang Extra lang Totaal Markt Per 31. 12. 2017 1 jaar 2 tot 3 jaar 4 tot 6 jaar 7 tot 11 jaar 12 tot 20 jaar 21 jaar   Totale gevoeligheid van leningen en micro hedging swaps -49 -96 -159 -168 -16 - -488 3. 4. 2. Valutarisico Het valutarisico voor de faciliteit is het risico op het verlies van inkomsten of economische waarde als gevolg van ongunstige ontwikkelingen van de wisselkoersen. Met een referentierekenvaluta (EUR voor de faciliteit) wordt de faciliteit blootgesteld aan een valutarisico zodra er een incongruentie optreedt tussen in niet-referentierekenvaluta luidende activa en passiva Onder het valutarisico valt ook het effect van wijzigingen in de waarde van toekomstige in een niet-referentierekenvaluta luidende kasstromen, bv. interest en dividenduitkeringen, als gevolg van wisselkoersschommelingen. 3. 4. 2. 1. Valutarisico en schatkistpapier Het schatkistpapier van de faciliteit luidt in EUR of USD. Het valutarisico wordt gedekt door contante of termijntransacties in vreemde valuta, valutaswaps of cross-currency swaps De afdeling thesaurie van de bank kan, als zij dit nodig en passend acht, gebruik maken van een ander instrument, overeenkomstig het beleid van de bank, dat bescherming biedt tegen de marktrisico's met betrekking tot de financiële activiteiten van de faciliteit. 3. 4. 2. 2. Valutarisico en door de faciliteit gefinancierde of gegarandeerde transacties. De bijdragen van de lidstaten aan de faciliteit luiden in EUR. De door de faciliteit gefinancierde of gegarandeerde transacties alsook de rentesubsidies kunnen in EUR, USD of elke andere goedgekeurde valuta luiden. Een blootstelling aan valutarisico (ten opzichte van de referentievaluatie EUR) doet zich voor wanneer transacties in andere valuta dan de EUR niet afgedekt worden De richtsnoeren voor de afdekking van de wisselkoers van de faciliteit worden hierna toegelicht. 3. 4. 2. 2. 1.  Afdekking van verrichtingen in USD Het valutarisico dat ontstaat door transacties van de faciliteit in USD, wordt gedekt op geaggregeerde basis via het gebruik van USD/EUR valutaswaps, waarvan het bedrag periodiek wordt verlengd en aangepast Het gebruik van valutaswaps heeft een dubbel doel Enerzijds wordt de noodzakelijke liquiditeit voor nieuwe uitkeringen (leningen en vermogen) gegenereerd en anderzijds blijft een macro valutahedging gehandhaafd. Bij de aanvang van elke periode worden de tijdens de volgende periode in USD te ontvangen of betalen kasstromen geraamd op basis van de geplande of verwachte terugbetalingen/uitkeringen Vervolgens worden de verlopen valutaswaps verlengd, waarbij hun bedrag wordt aangepast om ten minste de voor de volgende periode geraamde liquiditeitsbehoeften in USD te dekken. — Op maandelijkse basis wordt de deviezenpositie in USD afgeschermd, indien zij de desbetreffende limieten overschrijdt, door een contante of termijntransactie. — Binnen een doorrolperiode kunnen onverwachte tekorten aan liquiditeiten in USD worden gedekt door ad-hoc valutaswaptransacties, terwijl liquiditeitsoverschotten in schatkistpapier geïnvesteerd kunnen worden of in EUR kunnen worden omgezet, indien zij het gevolg zijn van een toename van de deviezenpositie. 3. 4. 2. 2. 2. Afdekking van transacties in andere valuta dan EUR of USD — Transacties van de faciliteit in andere valuta dan EUR of USD worden afgedekt met cross-currency swap contracten met hetzelfde financiële profiel als de onderliggende lening, op voorwaarde dat er een operationele swapmarkt is. — De faciliteit voert transacties uit in valuta waarvoor afdekkingsmogelijkheden hetzij niet op een efficiënte wijze beschikbaar zijn, hetzij tegen een hoge kostprijs beschikbaar zijn Deze transacties luiden in lokale valuta, maar worden in EUR of USD afgewikkeld Het kader voor financiële risico's van de faciliteit, dat op 22 januari 2015 door het comité van de faciliteit is goedgekeurd, biedt de mogelijkheid om de valutarisico's in lokale valuta met een significante positieve correlatie met de UDS synthetisch af te dekken met in USD luidende derivaten De met in USD luidende derivaten synthetisch afgedekte lokale valuta zijn opgenomen in de tabel in afdeling 3. 4. 2. 2. 3 onder de vermelding "Lokale valuta (onder synthetische dekking)", terwijl de niet met de USD synthetisch afgedekte lokale valuta in dezelfde tabel zijn weergegeven onder de vermelding "Lokale valuta (niet onder synthetische dekking)". 3. 4. 2. 2. 3. Deviezenpositie (x 1000 EUR) In de tabellen bij deze toelichting wordt de deviezenpositie van de faciliteit weergegeven. 