Komisjoni teatis Nõukogule, Euroopa Parlamendile ja Euroopa Majandus- ja Sotsiaalkomiteele - Poliitikavaldkondade seostatus arenguga - Aastatuhande arengueesmärkide saavutamise kiirendamine {SEK(2005) 455}
• EÚ ašpiruje na vedúcu úlohu v realizácii Dohovoru o biologickej diverzite (ďalej len „CBD“) a cieľa Svetového samitu o trvalo udržateľnom rozvoji (ďalej len „WSSD“) v súvislosti s biodiverzitou. EÚ by mala zvýšiť finančné prostriedky vyhradené na biodiverzitu a posilniť opatrenia na začlenenie biodiversity do hlavného prúdu v rozvojovej pomoci. • V oblasti chemickej bezpečnosti bude EÚ naďalej presadzovať mechanizmy na ochranu rozvojových krajín pred nebezpečnými látkami a odpadom a zbavovať svet najškodlivejších človekom vyrobených látok, ktoré spôsobujú škody najmä v rozvojových krajinách. 3. 2. 3. Iniciatívy EÚ pre trvalo udržateľný rozvoj • Akčný plán EÚ na vymáhateľnosť práva, správu a obchod v lesníctve (ďalej len „FLEGT“) presadzuje licenčný program s cieľom zabezpečiť, aby boli všetky vývozy dreva do Európy legálne a podporuje reformy v krajinách s ťažbou dreva. • Vodná iniciatíva EÚ a Vodná vybavenosť EÚ-AKT (financovaná z Európskeho rozvojového fondu (ďalej len „EDF“) sumou 500 miliónov eur) sú najdôležitejšími príspevkami k dosiahnutiu cieľov MRC a WSSD, pokiaľ ide o vodu a hygienické opatrenia v kontexte integrovaného prístupu k riadeniu vodných zdrojov na úrovni povodia. Spoločne sa zameriavajú na zvýšenie efektívnosti pomoci EÚ a zmenšenie deficitu finančných prostriedkov na dosiahnutie cieľov. • Energetická iniciatíva EÚ a Vodná vybavenosť EÚ-AKT (navrhuje sa, aby bola financovaná z EDF sumou 250 miliónov eur) sa zameriava na uľahčenie prístupu k moderným energetickým službám, pričom realizuje záväzky WSSD, ktoré vytvorili spojenie medzi energiou a dosiahnutím MRC. EÚ tiež podporuje Johannesburskú koalíciu obnoviteľnej energie, platformu pre politickú spoluprácu na obnoviteľnej energii. SK 9 SK 3. 3. Bezpečnosť 3. 3. 1. Európska bezpečnostná stratégia EÚ sa bude zaoberať bezpečnosťou a rozvojom ako vzájomne sa doplňujúcimi programami, so spoločným cieľom vytvoriť bezpečné životné prostredie a prelomiť bludný kruh chudoby, vojny, zhoršenia životného prostredia a zlyhávania ekonomických, sociálnych a politických štruktúr. Európska bezpečnostná stratégia, ktorú Európska rada prijala v decembri 2003, obhajuje integrovaný prístup k predchádzaniu konfliktov a krízovému manažmentu ako aj k iným bezpečnostným hrozbám. Žiadna z týchto nových hrozieb nie je čisto vojenská a s každou sa treba vysporiadať pomocou kombinácie civilných a vojenských nástrojov. • EÚ bude podporovať zosúladenú a účinnú realizáciu vonkajších opatrení EÚ/ES v oblasti bezpečnosti a rozvoja prostredníctvom presadzovania kombinácie integrovanej politiky a nástrojov. • EÚ bude udržiavať rovnováhu medzi krátkodobými reakciami na krízy a dlhodobými stratégiami, bez vytvorenia hierarchie oblastí politiky.  Počas posilňovania politického rozmeru svojho partnerstva sa EÚ bude snažiť predchádzať zvyšovaniu politickej podmienenosti a/alebo presmerovaniu rozvojových zdrojov z hlavného rozvojového cieľa zameraného na odstránenie chudoby. • EÚ zamýšľa exportovať stabilitu a bezpečnosť do ostatných krajín a súčasne zabezpečovať ochranu práv a slobôd jednotlivca. 3. 3. 2. Systém riadenia, nestabilita štátu, predchádzanie konfliktom EÚ posilní svoje politiky na podporu vhodného a účinného systému riadenia a predchádzania konfliktom a nestabilite štátu, aj posilnením reakcie na problémové partnerstvá/zlyhávajúce štáty. Za posledné roky sa podstatne zvýšil počet štátov, ktoré je možné klasifikovať ako problémové partnerstvá a zlyhávajúce alebo nestabilné štáty, čo predstavuje nesmierne náročnú úlohu pre medzinárodné spoločenstvo. Ciele MRC sa nedosiahnu bez pokroku v týchto krajinách, ktoré predstavujú takmer 30 % ľudí žijúcich z príjmu nižšieho ako 1 dolár na deň8. • EÚ zamýšľa prispievať k zlepšeniu systému riadenia, boju proti korupcii a nadnárodnému organizovanému zločinu a predchádzaniu nestabilnosti štátov a konfliktom. Zameria sa tiež na väčšiu zhodu v definovaní svojich politík voči spolupracujúcim a nespolupracujúcim finančným a daňovým rajom9. • EÚ bude podporovať posilňovanie systémov včasného varovania a budovania kapacít inštitúcií partnerských krajín a regionálnych organizácií, aby im umožnila účinne sa 8 9 ‚Prečo potrebujeme efektívnejšie pracovať v nestabilných štátoch‘, DFID, január 2005. Pozri Oznámenie o prevencii a boji proti sprenevere financií a nezákonným postupom spoločností [KOM(2004)611konečná verzia, 27. 9. 2004] SK 10 SK zapájať do predchádzania nestabilnosti štátov a konfliktov. Okrem toho, EÚ sa bude snažiť o dokonalejšiu analýzu nestabilnosti štátu, spoločné monitorovanie a hodnotenia problémových partnerstiev/zlyhávajúcich štátov. • EÚ berie do úvahy, že dialóg medzi kultúrami a národmi je nevyhnutnou zložkou globálnej stratégie smerom k mierovému spolužitiu a tým aj k rozvoju. EÚ sa bude zameriavať na rozvíjanie alebo posilňovanie dialógu medzi kultúrami v rozvojových krajinách, medzi rozvojovými krajinami a s rozvojovými krajinami v rámci existujúcich partnerstiev. • EÚ bude aktívne prispievať k zabezpečeniu toho, aby sa ženy v plnom rozsahu zapájali do riešenia konfliktov a budovania mieru. 3. 3. 3. Obchod so zbraňami, nešírenie zbraní a odzbrojenie od konvenčných zbraní EÚ posilní kontrolu svojich vývozov zbraní s cieľom predchádzať použitiu zbraní vyrobených v EÚ proti civilnému obyvateľstvu alebo stupňovaniu napätia alebo konfliktov v rozvojových krajinách. EÚ aj naďalej zostáva jedným z najdôležitejších svetových výrobcov a vývozcov zbraní. Tým sa dostávajú do popredia jednoznačné otázky koherencie politiky, najmä preto, že väčšina týchto zbraní sa skutočne používa v rozvojových krajinách.  EÚ by preto mala posilniť mechanizmy určené na kontrolu prevodov zbraní. • EÚ bude účinne prispievať k nešíreniu zbraní, pričom sa konkrétne zameria na malorážne a ľahké zbrane (ďalej len „SALW“), protipechotné pozemné míny (ďalej len „APL“) a výbušné pozostatky vojny (ďalej len „ERW“). Tieto zbrane môžu udržiavať humanitárne terorizmus, ohrozovať krízy, ohrozovať mierové procesy, podnecovať zločin a vnútroštátnu a regionálnu bezpečnosť, oslabovať programy predchádzania konfliktom a nepriaznivo ovplyvňovať sociálnu a ekonomickú reintegráciu a trvalo udržateľný rozvoj. • Na základe toho by EÚ mala posilniť reguláciu a kontrolu fyzických vývozov, koncesnej výroby v zámorí, sprostredkovania, prepravy a prekladania zbraní. Zvýši svoje úsilie ako súčasť akčného plánu OSN o SALW, mala by posúdiť posilnenie implementácie Európskeho kódexu správania pre transfery zbraní a podporiť rokovania o zmluve o medzinárodnom obchode so zbraňami. • EÚ bude presadzovať podporu odzbrojenia od konvenčných zbraní prostredníctvom širokej škály opatrení (budovanie miestnych kapacít, zbieranie a ničenie zbraní, hraničné kontroly a programy cezhraničnej spolupráce, atď. ), ktoré by mali byť konkrétne zamerané ako aj spojené s predchádzaním konfliktom, krízovým manažmentom, obnovou po konflikte a dlhodobou stabilizáciou a rozvojom. 3. 4. Poľnohospodárstvo Poľnohospodárstvo je kľúčovým sektorom pre ekonomický rast ako aj pre bezpečnosť potravín v mnohých rozvojových krajinách. EÚ podporuje rozvoj poľnohospodárstva a vidieckych oblastí v rozvojových krajinách, a to aj prostredníctvom realizácie Akčného plánu EÚ pre poľnohospodárske komodity. Komisia si tiež uvedomuje, že medzinárodná politika a pravidlá a politika a pravidlá EÚ, ako napríklad Spoločná poľnohospodárska politika, pravidlá potravinovej pomoci a sanitárne a fytosanitárne normy musia hrať pozitívnu úlohu vo vytváraní lojálneho medzinárodného prostredia pre poľnohospodárstvo a vidiecke oblasti v SK 11 SK rozvojových krajinách. Zlepšenie koherencie politiky pre rozvoj má tiež širšie rozmery, keď ide o také problémy ako je bezpečnosť potravín, rozvoj vidieka, využívanie pôdy, prístup k pôde alebo trvalo udržateľné využívanie prírodných zdrojov. Tieto sa majú riešiť koherentným, vzájomne prepojeným a globálnym spôsobom. EÚ bude pokračovať vo svojom úsilí minimalizovať úroveň deformácie obchodu súvisiacej s jej podpornými opatreniami pre sektor poľnohospodárstva a umožniť rozvojovým krajinám rozvoj poľnohospodárstva. 3. 4. 1. Spoločná poľnohospodárska politika Reformy Spoločnej poľnohospodárskej politiky (ďalej len „CAP“) schválené v rokoch 2003 a 2004 predstavujú silný príspevok k obmedzeniu deformačných účinkov podpory poľnohospodárstva zo strany EÚ na obchod a posilneniu pozitívnych sociálnych a environmentálnych vplyvov.  S cieľom udržať pokrok v tomto smere a v súvislosti s problémami rozvoja: • ES ukončí reformu CAP, hlavne v sektore cukru, s cieľom dosiahnuť realizáciu reformy vo všetkých sektoroch na domácej pôde a zlepšiť koherenciu CAP s Rozvojovou agendou z Dohy. EÚ bude realizovať Akčný plán so sprievodnými opatreniami pre krajiny AKT zúčastnené v protokole o cukre, zameraný na podporu týchto krajín pri ich prispôsobovaní sa reforme cukrového režimu EÚ. • V súlade s Johannesburským plánom implementácie sa CAP čoraz viac prispôsobuje cieľom trvalej udržateľnosti. Ciele CAP zahŕňajú pomoc poľnohospodárstvu, aby plnilo svoju viacúčelovú úlohu v spoločnosti: výroba bezpečných a zdravých potravín, prispievanie k trvalo udržateľnému rozvoju vidieckych oblastí a ochrana a zvyšovanie štatútu poľnohospodárskeho prostredia a jeho biodiverzity. • Všetky opatrenia CAP sa pravidelne vyhodnocujú na základe pohyblivého plánu a návrhy reformy CAP sú predmetom rozsiahlych hodnotení dosahu. Komisia sa tiež zaviazala zaviesť systém monitorovania reformy politiky v sektore bavlny s cieľom analyzovať jej dosah na výrobu a obchod, pričom správa by sa mala predložiť v roku 2009. • V kontexte záväzku rozvojovej agendy z Dohy (DDA) o paralelnom odstránení všetkých foriem vývozných dotácií ES predpokladá odstránenie vývozných náhrad pre poľnohospodárske a potravinárske výrobky. 3. 4. 2. Potravinová pomoc EÚ sa domnieva, že potravinová pomoc by sa nemala využívať ako nástroj na odstraňovanie poľnohospodárskych prebytkov, s účinkom obmedzenia miestnej produkcie a bežných obchodných transakcií. Toto sa v plnom rozsahu odráža v jej politike potravinovej pomoci, ktorá sa zameriava na udržanie rozvoja poľnohospodárstva v rozvojových krajinách, podporu regionálneho obchodu a riešenie potravinových kríz bez narušenia trhov. • Aby sa dosiahli rozvojové ciele, a aby bola rozvojová politika efektívnejšia, EÚ uprednostňuje zavedenie pravidiel WTO o potravinovej pomoci. Podarilo sa jej zaradiť pravidlá potravinovej pomoci ako tému do diskusie v rámci DDA (hospodárska súťaž v oblasti vývozu). SK 12 SK • EÚ sa tiež podarilo obnoviť rokovania o Dohovore o potravinovej pomoci s cieľom definovať jasné a koherentné záväzky na strane jej členov. EÚ uskutoční všetky potrebné kroky na zabezpečenie toho, aby nová dohoda zahrnovala „kódex správania“ pre politiku potravinovej pomoc, ktorý by obsahoval postupy s priaznivými aspektmi vo vzťahu k rozvojovým cieľom. 3. 4. 3. Sanitárne a fytosanitárne opatrenia EÚ bude aktívne pomáhať rozvojovým krajinám s cieľom umožniť im splnenie sanitárnych a fytosanitárnych noriem svoje vývozy „SPS“), poľnohospodárskych výrobkov a výrobkov rybolovu (vrátane spracovaných výrobkov).  aby mohli zvýšiť (ďalej len • Komisia zváži systematické hodnotenie dosahu svojich SPS opatrení na rozvojové krajiny a možnú pomoc. Toto sa na druhej strane využije na to, aby sa aktívne určovali vhodné opatrenia alebo akcie zamerané na rozvojové krajiny. • Vzhľadom na charakter potravín a krmív, ktoré ľahko podliehajú skaze, a na nepružnosť krátkodobých dodávok by sa mal vypracovať systém rýchleho zásahu na riešenie problémov SPS a určiť vhodné zdroje. 3. 5. Rybolov EÚ bude naďalej venovať osobitnú pozornosť rozvojovým cieľom krajín, s ktorými Spoločenstvo uzatvorí dvojstranné dohody o rybolove. V kontexte novej politiky EÚ týkajúcej sa partnerských dohôd s tretími krajinami o rybolove, ktorá sa realizuje od roku 2003, bude ES naďalej podporovať uzatváranie dohôd o rybolove s cieľom prispieť k racionálnemu a trvalo udržateľnému využívaniu prebytku morských zdrojov pobrežných štátov k vzájomnému prospechu oboch strán. ES začalo uskutočňovať novú politiku smerujúcu k partnerstvu s tretími krajinami v oblasti dohôd o rybolove od roku 2003. Na základe toho EÚ uskutoční tieto akcie: • V súlade s reformou Spoločnej politiky rybného hospodárstva (ďalej len „CFP“) z roku 2002, bude ES postupne transformovať predošlé prístupové dohody o rybolove na partnerské dohody o rybolove (ďalej len „FPA“)10. Najneskôr do roku 2008 budú všetky prístupové dohody o rybolove, ktoré zahrnujú vyplácanie finančného príspevku zo strany Spoločenstva tretej krajine, nahradené partnerskými dohodami. • Partnerské dohody o rybolove sa budú naďalej uzatvárať s cieľom účinne presadzovať trvalo udržateľné využívanie zdrojov rybolovu v partnerských krajinách. V rokovaniach o dohodách FPA sa ES a príslušná tretia krajina budú snažiť zabezpečiť, aby príslušná krajina vynaložila veľké úsilie na presadzovanie racionálneho a trvalo udržateľného využívania svojich zdrojov a na zvýšenie úrovne svojej domácej politiky rybolovu. ES posilní spojenia medzi rozvojovou politikou a partnerskými dohodami o rybolove s cieľom zlepšiť riadenie zdrojov rybolovu vo vodách tretích krajín a realizáciu trvalo udržateľnej politiky rybolovu. 10 V zhode so záverom Rady z júla 2004. SK 13 SK • Najneskôr do roku 2006 ES zavedie akčný plán na zlepšenie kvality a dostupnosti vedeckých informácií o násadových rybách vo vodách nečlenských krajín EÚ. Presnejšie údaje o zásobách sa využijú ako základ pre budúce rokovania o FPA. • Súčasný bilaterálny prístup, pokiaľ ide o FPA, sa môže v prípade potreby doplniť o regionálny prístup, ak by o tom rozhodla Rada ministrov. • ES sa v kontexte WTO zameria na to, aby sa uzavrela dohoda o vyváženom mnohostrannom režime dotácií pre rybolov. 3. 6.  Sociálny rozmer globalizácie, podpora zamestnanosti a slušnej práce EÚ bude prispievať k posilneniu sociálneho rozmeru globalizácie s cieľom zabezpečiť maximálne výhody pre všetkých, pre mužov aj ženy. EÚ bude podporovať zamestnanosť a slušnú prácu pre všetkých ako celosvetový cieľ. Správa Svetovej komisie o sociálnom rozmere globalizácie sa dovolávala spravodlivej globalizácie, ktorá by priniesla výhody pre všetkých. 11 Komisia prijala oznámenie o tejto otázke12 v máji 2004. EÚ sa zaväzuje zmobilizovať všetky svoje politické prostriedky, vrátane obchodnej, rozvojovej politiky a politiky vonkajších vzťahov a nástrojov s cieľom lepšie zvládnuť problém globalizácie. Na tento účel bude EÚ spolupracovať s vnútroštátnymi orgánmi a sociálnymi partnermi. • EÚ bude podporovať úsilia na zabezpečenie koherencie politiky medzi medzinárodnými inštitúciami a dialóg a spoluprácu medzi WTO, inštitúciami Bretton Woods a ILO. • EÚ bude podporovať rozvoj proaktívneho prístupu s cieľom zamerať sa na sociálne dôsledky úprav a reštrukturalizácie súvisiacej s globalizáciou, aj prostredníctvom spolupráce s ILO na dosahu obchodnej politiky na zamestnanosť a sociálne problémy. • EÚ podporí začlenenie otázok zamestnanosti a slušnej práce13, najmä pokiaľ ide o mladých ľudí, do blížiaceho sa hodnotenia cieľov MRC a miléniovej deklarácie. Na tento účel bude EÚ spolupracovať hlavne s OSN, ILO a inými medzinárodnými organizáciami. • EÚ podporí iniciatívy zamerané na presadzovanie produktívnej zamestnanosti, investícií do ľudských zdrojov, mechanizmy prerozdeľovania, sociálnu ochranu, rovnosť pohlaví, sociálny dialóg a účinné uplatňovanie práv na prácu. Mohlo by to tiež zahrnovať vzdelávacie a dobrovoľnícke iniciatívy pre mladých ľudí s cieľom umožniť im získať väčšiu autonómiu, nové skúsenosti a prípadne kvalifikáciu pre zamestnanie. • EÚ bude podporovať správny systém riadenia vo finančnej, daňovej a justičnej oblasti. 11 12 13 Správa Svetovej komisie pre sociálny rozmer globalizácie, február 2004. Oznámenie o sociálnom rozmere globalizácie, KOM(2004)383, máj 2004. Správa Svetovej komisie a oznámenie boli prijaté v záveroch Európskej rady z decembra 2004 a záveroch Rady pre zamestnanosť a sociálne veci z marca 2005. Pojem slušnej práce zahrnuje presadzovanie (produktívnej) zamestnanosti, sociálnej ochrany, práv na prácu (vrátane základných pracovných noriem) a posilňovanie sociálneho dialógu, ako napríklad iniciatívy zamerané na budovanie kapacít pre zamestnávateľské organizácie a pracovníkov. SK 14 SK • EÚ zvýši svoju podporu poctivého obchodného styku ako nástroja udržateľného rozvoja a zníženia chudoby. • EÚ bude naďalej presadzovať európsku stratégiu spoločenskej zodpovednosti podnikov (ďalej len „CSR“)14 ako relevantný podnikateľský príspevok k trvalo udržateľnému rozvoju a zníženiu chudoby.  Osobitná pozornosť bude venovaná presnejšiemu definovaniu rozvojového rozmeru CSR v súvislosti s a) realizáciou najdôležitejších medzinárodných environmentálnych a sociálnych dohovorov, b) dodávkovým reťazcom v rozvojových krajinách a c) účasťou zainteresovaných subjektov, ktoré nie sú členmi EÚ. • Pri presadzovaní CSR by Komisia a členské štáty mali vziať do úvahy umožnenie prístupu k verejnému obstarávaniu podmienenému dodržiavaním a zhodou s usmerneniami OECD pre nadnárodné podniky. 3. 7. Migrácia EÚ bude podporovať súčinnosť medzi migráciou a rozvojom, aby sa migrácia stala pozitívnym faktorom rozvoja. EÚ bude naďalej presadzovať svoj pozitívny prístup k spojeniu medzi migráciou a rozvojom a budovať na zásadách stanovených v oznámení o migrácii a rozvoji z decembra 200215. Ďalšie návrhy v tejto oblasti budú obsiahnuté v oznámení, ktoré sa má predložiť neskôr v tomto roku. Budú čerpať z najlepších postupov a mali by sa zamerať najmä na tieto otázky: • EÚ bude presadzovať dobre riadenú medzinárodnú migráciu pracovných síl prostredníctvom rozvoja politiky EÚ v oblasti ekonomickej migrácie. 16 • EÚ sa bude snažiť presadzovať – v spolupráci s príslušnými medzinárodnými organizáciami a agentúrami – lacné a bezpečné kanály pre súkromné toky platieb migrantov a skúmať mechanizmy na vytvorenie príležitostí, aby tieto súkromné finančné toky pôsobili ako katalyzátor pre rozvojovo orientované investície. • EÚ tiež podrobnejšie rozpracuje plán – v spolupráci s príslušnými medzinárodnými organizáciami a agentúrami – ako zmeniť ‚únik mozgov’ na ‚získavanie mozgov‘17. Ako súčasť tohto prístupu bude nabádať členské štáty EÚ a príslušné zainteresované subjekty, aby ustúpili od ‚aktívneho získavania pracovníkov’ v sektoroch, ktoré sú kľúčové pre spoločnosti a aj pre ďalší rozvoj tretích krajín, vrátane sektoru zdravotníctva a výskumu v regiónoch s nedostatočnými službami v tých rozvojových krajinách, ktoré sú postihnuté významným nedostatkom. • EÚ tiež bude skúmať možnosti podporovania a posilňovania úsilí nadnárodných komunít presadzovať sociálno-ekonomický rozvoj svojich krajín pôvodu aj prostredníctvom podporovania okruhovej migrácie (napríklad, prostredníctvom vhodnej vízovej politiky). 14 15 16 17 KOM(2002) 347 KOM(2002) 703 Zelená kniha o prístupe EÚ k riadeniu ekonomickej migrácie. KOM(2004)811. Príklady zahrnujú Rámcový program Spoločenstva pre výskum a technický rozvoj, ktorý predkladá rôzne medzinárodné programy mobility zohľadňujúce tento problém. SK 15 SK • EÚ bude skúmať spôsoby, ako zvýšiť dosah rozvoja migrácie juh - juh, aj prostredníctvom svojej rozvojovej pomoci. 3. 8. Výskum a inovácia EÚ bude v prípade potreby podporovať integráciu rozvojových cieľov do svojich politík výskumu, technologického rozvoja a inovácie a bude naďalej pomáhať rozvojovým krajinám pri zvyšovaní ich domácich kapacít v tejto oblasti.  je hlavnou hnacou silou Inovácia rozvinutého ľudského blahobytu. Zlepšovanie ekonomických, sociálnych a environmentálnych podmienok rozvojových krajín je proces náročný na poznatky, ktorý profituje z podpory výskumu. EÚ podporuje výskum v rozvojových krajinách prostredníctvom svojho rámcového programu pre výskum a technický rozvoj. V tomto kontexte; • EÚ bude spolupracovať s rozvojovými krajinami, aby a) presadzovali vedu a techniku a úlohu malých a stredných podnikov v tomto úsilí, b) zdokonaľovali svoju infraštruktúru v oblasti výskumu, techniky a vyššieho vzdelávania, c) posilňovali svoje kapacity ľudských zdrojov v oblasti vedy a techniky prostredníctvom rôznych medzinárodných programov mobility a vyhýbali sa pri tom „úniku mozgov” a d) vyčleňovali zdroje na vyššie vzdelávanie pre mladých ľudí, obzvlášť pre dievčatá. • EÚ bude pokračovať v budovaní Európskeho výskumného priestoru a posilňovať jeho medzinárodný rozmer, aby slúžil rozvojovým prioritám. EÚ bude naďalej podporovať spoluprácu vo výskume na prioritných problémoch rozvojových krajín. Početné projekty súvisiace s MRC a financované prostredníctvom členských štátov EÚ a rámcového programu Spoločenstva pre výskum ako aj iné s tým súvisiace výskumné úsilia (napr. výskumná zložka Vodnej iniciatívy EÚ) sa zameriavajú na posilňovanie koordinácie, rozvíjanie nových partnerstiev a zväčšovanie dosahu prebiehajúcich a budúcich akcií náročných na poznatky, pričom poskytujú vedeckú podporu novým náročným úlohám. • EÚ bude v prípade potreby podporovať integráciu problémov rozvoja do rôznych technologických platforiem a partnerstiev (lesníctvo, biotechnológie, dodávka vody a hygiena, zdravotnícky výskum, atď. ) na účely rozšírenia vzájomných výhod pre Európu a rozvojové krajiny, ako boli iniciované prostredníctvom Partnerstva európskych a rozvojových krajín pre klinické skúšky (ďalej len „EDCTP“) a Globálnej technologickej platformy pre zdravie zvierat. • EÚ bude podporovať iniciatívy na zlepšenie prístupu k údajom o pozorovaní zeme a ich využívania s cieľom zlepšiť plánovanie a poskytovanie informácií pre tvorbu rozvojovej politiky v rozvojových krajinách. V tomto kontexte bude začlenenie afrických štátov do systému GEOSS predstavovať priame výhody pre ich rozvojové politiky. • EÚ bude podporovať budovanie kapacít na miestnej a regionálnej úrovni prostredníctvom integrovaných výskumných, ukážkových a vzdelávacích aktivít zapájajúcich príslušné zainteresované subjekty z rozvojových aj rozvinutých krajín, najmä v kontexte spolupráce medzi UN-HABITAT a Európskou komisiou. SK 16 SK 3. 9. Informačná spoločnosť EÚ sa zameria na „digitálne rozdiely” pomocou využívania potenciálu informačných a komunikačných technológií ako rozvojového nástroja a významného zdroja na dosiahnutie MRC. Informačné a komunikačné technológie (ďalej len „ICT“) sú všadeprítomné vo všetkých sociálno-ekonomických sektoroch. ICT prispievajú k efektívnejšiemu poskytovaniu verejných služieb.  Podporujú hospodársky rast, posilňujú dobrý systém riadenia a hrajú dôležitú úlohu v presadzovaní cieľov verejného záujmu, ako je napríklad kultúrna rozmanitosť. V kontexte svojej politiky ICT uskutoční EÚ tieto akcie. • EÚ bude poskytovať technickú pomoc v regulačnej oblasti presadzovaním budovania kapacít, podporou zosúladenia regulačných mechanizmov na regionálnej úrovni, začatím dialógu o elektronických stratégiách a vzájomnou výmenou najlepších postupov a štandardov, aj prostredníctvom vytvorenia sietí zainteresovaných subjektov. • EÚ, s cieľom efektívne presadzovať univerzálny prístup k ICT, najmä v subsaharskej Afrike, posúdi podporovanie štátom vlastnených stratégií, ktoré dodávajú zdroje verejného sektoru do investícií súkromného sektoru. V kontexte týchto stratégií bude EÚ tiež presadzovať je e-začlenenie, e-vláda, e-vzdelávanie, e- zdravotníctvo a e-podnikanie. také aplikácie ITC, ako • EÚ otvorila svoj Rámcový program výskumu a vývoja aj pre účasť rozvojových krajín, a to aj v projektoch informačnej spoločnosti. Umožňuje sa tým testovanie inovačných pilotných projektov a rozšírenie najúspešnejších miestnych iniciatív a uľahčuje rozšírenie sietí pre vzdelávanie a výskum. 3. 10. Doprava EÚ sa zameria na osobitné potreby vnútrozemských aj prímorských rozvojových krajín presadzovaním otázok vzájomnej prispôsobivosti na účely dosiahnutia vzájomného prepojenia siete ako aj otázok ochrany a bezpečnosti. EÚ zvýši svoju podporu pre trvalo udržateľné multimodálne dopravné systémy, ktoré posilňujú regionálne integračné stratégie a regionálny obchod, pričom buduje na zásadách stanovených v Európskej dopravnej politike na rok 2010 a Akčnom programe z Alma-Aty z augusta roku 2003. Prostredníctvom svojej dopravnej politiky bude EÚ pomáhať rozvojovým krajinám týmito spôsobmi: • EÚ bude naďalej pracovať a presadzovať svoj vplyv v medzinárodných organizáciách (ako je Medzinárodná námorná organizácia a Medzinárodná organizácia pre civilné letectvo) v záujme účinných a efektívnych služieb leteckej a námornej dopravy v bezrizikovom, bezpečnom a čistom prostredí, ktoré podporuje trvalo udržateľný rozvoj a regionálny obchod. • EÚ zachová svoju podporu Medzinárodnej organizácii práce v jej presadzovaní spravodlivých podmienok zamestnávania pre námorníkov, a to aj v kontexte zjednoteného Dohovoru o pracovných normách v námorníctve, ktorý by sa mal prijať začiatkom roku 2006. SK 17 SK • EÚ zvýši svoju podporu medzinárodným, regionálnym a podregionálnym organizáciám na vyriešenie problému zjednodušenia tranzitnej prepravy. • EÚ bude naďalej poskytovať svoju podporu zvyšovaniu bezpečnosti medzinárodnej logistickej reťaze ako aj zvyšovaniu bezpečnosti a istoty dopravy, a to tak, že bude presadzovať pripojenie zákonov rozvojových krajín k legislatíve týkajúcej sa ochrany a bezpečnosti v medzinárodnej námornej a leteckej doprave. • EÚ preskúma možnosti rozšírenia výhod európskeho satelitného navigačného systému Galileo na rozvojové krajiny. 3. 11.  Energetika EÚ sa pevne zaväzuje prispievať k osobitným potrebám rozvojových krajín presadzovaním prístupu k trvalo udržateľným zdrojom energie a podporou vytvárania vzájomného prepojenia energetických infraštruktúr a sietí. Trvalo udržateľný, vysokokvalitný, spoľahlivý a finančne dostupný prístup k vhodným zdrojom energie je nevyhnutný, a to jednak pre tých, ktorí v súčasnosti nemajú prístup k energetickým službám a jednak pre budúci nárast produktivity a hospodársky rozvoj potrebný na zosúladenie predpovedaného populačného rastu a urbanizácie v rozvojových krajinách. Prostredníctvom svojej energetickej politiky by EÚ mala prijať tieto záväzky • EÚ bude presadzovať inštitucionálnu podporu, technickú pomoc a budovanie sietí s cieľom poskytnúť prijímateľským krajinám kapacity na realizáciu ich energetických rozhodnutí, napríklad pomocou nástroja tzv. twinningových operácií, ktoré by posilnili správne a regulačné kapacity týchto krajín a/alebo mechanizmov technickej pomoci ad hoc. • EÚ bude pomáhať pri vytváraní vhodného regulačného rámca a inovačných finančných mechanizmov s cieľom podporovať investície do čistých technológií v kontexte verejno- súkromných partnerstiev. • EÚ bude posilňovať podporu regionálnej spolupráce s cieľom vytvoriť vzájomné prepojenie energetických infraštruktúr. • EÚ bude presadzovať, aby bola energia integrovaná ako všeobecná zložka rozvojových stratégií, vrátane dokumentov o stratégii zníženia chudoby (ďalej len „PRSP“). Do programov a projektov v sektore energetiky by sa mali systematicky zaraďovať ciele energetickej účinnosti. 4. IMPLEMENTÁCIA A MONITOROVANIE V decembri roku 2004, v kontexte dosahovania cieľov MRC, sa Európska rada dovolávala ďalšieho posilňovania koherencie politiky pre rozvoj ‚širším a systematickejším využívaním existujúcich mechanizmov na konzultácie a hodnotenie dosahu a postupov na preverovanie všetkých relevantných politík, pokiaľ ide o ich dosah na rozvojové krajiny’18. 18 Závery Európskej rady, december 2004. SK 18 SK Ako dôsledok tohto vyhlásenia EÚ, okrem iného, skontroluje súčasné mechanizmy hodnotenia a preverovania uplatňované v Európskej komisii a zváži rozšírenie ich metódy– vo vhodne prispôsobenom formáte – na Radu a Európsky parlament. V tom istom duchu posilňovania koherencie politiky pre rozvoj Komisia preskúma spôsoby a prostriedky ďalšieho upevňovania jej súčasných nástrojov, najmä jej nástroja hodnotenia dosahu. Komisia zabezpečí, aby boli jej metódy hodnotenia vnímavé vo vzťahu k pohlaviam a umožnili tak zisťovať dosah politík na ženy aj mužov. Úloha zameraná na zdokonaľovanie preverovania dosahu by sa mala riešiť na politickej aj technickej úrovni. V oblasti rozvojovej spolupráce existujú rôzne dojednania o konzultáciách s cieľom rozšíriť výmenu informácií a analýzu dosahu a posilniť vzájomnú spoluprácu s cieľom presadzovania koherencie politiky pre rozvoj19.  COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 12. 4. 2005 COM(2005) 134 definitief MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT EN HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ Samenhang in het ontwikkelingsbeleid Sneller vorderingen boeken om de millenniumdoelstellingen voor de ontwikkeling te bereiken {SEK(2005)455} NL NL INHOUDSOPGAVE 1. 2. 3. Samenhang in het ontwikkelingsbeleid. 3 Verbintenissen tot beleidssamenhang. 5 Het omzetten van EU-beleidsverbintenissen in actie. 6 3. 1. Handel. 6 3. 1. 1. Ontwikkelingsagenda van Doha (DDA). 7 3. 1. 2. Bilaterale en unilaterale maatregelen. 8 3. 2. Milieu. 9 3. 2. 1. Duurzaamheid bij verbruik en productie. 9 3. 2. 2. Multilaterale milieu-overeenkomsten (MEA’s). 10 3. 2. 3. EU-initiatieven voor duurzame ontwikkeling. 10 3. 3. Veiligheid. 11 3. 3. 1. Europese veiligheidsstrategie. 11 3. 3. 2. Bestuur, kwetsbaarheid van de staat, conflictpreventie. 11 3. 3. 3. Wapenhandel, non-proliferatie van wapens en conventionele ontwapening. 12 3. 4. Landbouw. 13 3. 4. 1. Gemeenschappelijk landbouwbeleid. 13 3. 4. 2. Voedselhulp. 14 3. 4. 3. Sanitaire en fytosanitaire maatregelen. 14 3. 5. 3. 6. 3. 7. 3. 8. 3. 9. Visserij. 14 Sociale dimensie van de globalisering, het bevorderen van werkgelegenheid en menswaardig werk. 15 Migratie. 17 Onderzoek en innovatie. 17 Informatiemaatschappij. 18 3. 10. Vervoer. 19 3. 11. Energie. 20 4. Tenuitvoerlegging en toezicht. 20 Bijlage 1 - Acroniemen. 22 NL 2 NL 1. SAMENHANG IN HET ONTWIKKELINGSBELEID Verbetering van de ontwikkelingssamenwerking, met inbegrip van meer financiële middelen en een betere hulpverlening, is bijzonder belangrijk maar op zich onvoldoende om ontwikkelingslanden te helpen vóór 2015 de millenniumdoelstellingen voor de ontwikkeling (MDG's) te bereiken. Algemeen wordt aanvaard dat ontwikkelde landen1 een meer samenhangend beleid zouden moeten voeren om ontwikkelingslanden op die manier beter in staat te stellen de MDG’s te verwezenlijken. Dit was reden voor de Raad om te besluiten in de gemeenschappelijke structuur van de nationale MDG-verslagen en het samenvattend verslag van de EU een apart deel te wijden aan samenhang in het ontwikkelingsbeleid2. In de conclusies van de Europese Raad van juni 20043 herhaalde de Raad dat “de EU het streven van de VN om meer vaart te zetten achter het verwezenlijken van de millenniumdoelstellingen krachtig zal steunen”.  Verwijzend naar deze verbintenis heeft de Raad zich in zijn conclusies van november 20044 verheugd getoond over het voornemen van de Commissie om “specifieke en ambitieuze voorstellen voor te bereiden om, met het oog op 2015, actie te ondernemen op het gebied van ontwikkelingsfinanciering, samenhang in het ontwikkelingsbeleid met specifieke aandacht voor Afrika". In deze mededeling worden de voorstellen van de Commissie gepresenteerd die betrekking hebben op beleidssamenhang. Aan de twee overige elementen die in de conclusies van de Raad worden genoemd (ontwikkelingsfinanciering en specifieke aandacht voor Afrika) zijn afzonderlijke mededelingen gewijd5. Dit pakket voorstellen van de Commissie vormt de EU- bijdrage aan de herziening van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen op het Forum op Hoog Niveau van de Verenigde Naties in september 2005. De EU-verbintenis om een samenhangend beleid te voeren, is niet alleen een vitale politieke verbintenis in de context van de millenniumdoelstellingen. Deze verbintenis heeft ook een duidelijke rechtsgrondslag in het EG-Verdrag (artikel 178). De nieuwe Grondwet van de EU6 bevestigt deze verbintenis tot samenhang in nog krachtigere bewoordingen (artikel III – 292, artikel III - 316). 1 2 3 4 5 6 De OESO heeft voorgesteld het begrip samenhang in het ontwikkelingsbeleid (PCD) als volgt te definiëren : « Samenhang in het ontwikkelingsbeleid betekent trachten ervoor te zorgen dat de doelstellingen en resultaten van het ontwikkelingsbeleid van een regering niet worden ondermijnd door ander beleid van dezelfde regering en dat dergelijk beleid op andere gebieden, daar waar mogelijk, ontwikkelingsdoelstellingen ondersteunt. Gemeenschappelijke structuur voor het opstellen van verslagen om de balans op te maken in verband met de vorderingen bij de ontwikkelingsdoelstellingen van het millenium 2005 (MDG’s), die in juni 2004 is goedgekeurd. De Europese Raad bevestigde voorts dat “de Unie (…) haar leidende rol in de strijd tegen de armoede in de wereld [moet] blijven versterken", conclusies Europese Raad juni 2004. Conclusies Raad Algemene zaken en externe betrekkingen, november 2004. “Sneller vorderingen boeken om de millenniumdoelstellingen voor de ontwikkeling te bereiken", COM(2005)132, en ontwikkelingsfinanciering en financiering met het oog op de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp", COM(2005)133. Het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa is op 29 oktober 2004 in Rome ondertekend en treedt op 1 november 2006 in werking indien alle lidstaten het Verdrag hebben geratificeerd.  NL 3 NL rekening In de bredere context van de EU-beleidsvorming is de verplichting tot samenhang een multidimensionale verplichting die moet worden geplaatst binnen het kader van de EU- strategie voor duurzame ontwikkeling. Beleid dat geen betrekking heeft op ontwikkelingssamenwerking dient te houden met de doelstellingen van ontwikkelingssamenwerking en ontwikkelingssamenwerking dient, waar mogelijk, ook bij te dragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van ander EU-beleid. In het algemeen, en in de context van de komende herziening van het ontwikkelingsbeleid, geldt deze ruime definitie. Binnen het specifieke kader van deze mededeling wordt echter een meer toegespitste aanpak gehanteerd. Bij het zoeken naar manieren om sneller vorderingen te boeken om de millenniumontwikkelingsdoelstellingen te bereiken, wil de EU verder kijken dan alleen ontwikkelingssamenwerking en ook onderzoeken op welke wijze zij met haar ander beleid ontwikkelingslanden kan helpen hun millenniumdoelstellingen te verwezenlijken. De gevolgen van het niet specifiek op ontwikkeling gerichte beleid van de EU voor ontwikkelingslanden mogen niet worden onderschat maar dat geldt in even sterke mate voor hun potentieel om een positieve bijdrage te leveren aan het ontwikkelingsproces in deze landen. EU-beleid op gebieden als handel, landbouw, visserij, voedselveiligheid, vervoer en energie heeft rechtstreekse gevolgen voor het vermogen van ontwikkelingslanden om binnenlandse economische groei te genereren, dat weer de basis vormt voor duurzame vooruitgang bij de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen. Het migratiebeleid van de EU heeft door de impact van de overmakingen van migranten invloed op de toestand van de betalingsbalans van heel wat ontwikkelingslanden. Het milieubeleid van de EU beïnvloedt niet alleen rechtstreeks de vooruitgang die in de gehele wereld wordt geboekt bij het streven naar milieuduurzaamheid (millenniumontwikkelingsdoelstelling 7), maar heeft ook gevolgen voor vrijwel alle andere millenniumontwikkelingsdoelstellingen omdat er nauwe banden zijn tussen milieu en armoede, toegang tot natuurlijke hulpbronnen en het beheer ervan, de rol van vrouwen, gezondheidszorg, kindersterfte en schoolbezoek. Het EU-beleid op het gebied van onderzoek en de informatiemaatschappij bergt grote potentiële mogelijkheden in zich om de toegang tot gezondheidszorg en onderwijs in ontwikkelingslanden te verbeteren. De aanpak van de EU ten aanzien van globalisering en landen met een fragiele overheid is van fundamenteel belang om de politieke voorwaarden te creëren die nodig zijn om de MDG’s te kunnen verwezenlijken. De EU dient bij al haar beleid bovendien rekening te houden met gendergelijkheid om te voorkomen dat de helft van de potentiële impact verloren zou gaan.  Voorts dient zij haar beleid te verankeren in een stabiel en veilig klimaat omdat ontwikkeling niet mogelijk is zonder vrede en veiligheid en vrede en veiligheid hand in hand gaan met ontwikkeling. Als onderdeel van een uitgebreid pakket maatregelen “betere regelgeving”7 heeft de Commissie in 2002 een instrument ingevoerd waarmee de gevolgen kunnen worden beoordeeld van alle belangrijke voorstellen die haar diensten overwegen. Dit instrument draagt bij tot meer samenhang bij de voorbereiding van maatregelen omdat alle relevante diensten van de Commissie bij deze analyse worden betrokken en belanghebbenden, die de gevolgen zouden kunnen ondervinden, worden geraadpleegd over de verschillende scenario’s die mogelijk zijn om de beleidsdoelstellingen te verwezenlijken. 7 COM (2002) 278 def. /2 NL 4 NL 2. VERBINTENISSEN TOT BELEIDSSAMENHANG In antwoord op het verzoek van de Raad om de opties op het gebied van beleidssamenhang te onderzoeken, heeft de Commissie prioriteitsgebieden geïdentificeerd waarvoor geldt dat synergieën met ontwikkelingsbeleidsdoelstellingen bijzonder belangrijk zijn. Al deze meer verband gebieden rechtstreeks houden millenniumontwikkelingsdoelstellingen. een Zij millenniumontwikkelingsdoelstelling (handel, milieu) en/of zouden hieraan een potentiële bijdrage kunnen leveren. een centraal of bij staan met Voor elk van deze prioriteitsgebieden heeft de Commissie algemene richtsnoeren opgesteld, of “verbintenissen voor een samenhangend ontwikkelingsbeleid”, waarmee meer vaart zou kunnen worden gezet achter de verwezenlijking van de MDG’s, mits de ontwikkelingslanden zelf het juiste beleid voeren en beschikken over behoorlijk bestuur en er voldoende vooruitgang wordt geboekt bij het volledig in acht nemen van de mensenrechten. Op al deze beleidsgebieden wordt rekening gehouden met het aspect van gendergelijkheid. De Commissie vraagt de Raad, het Europees Parlement en het Europees Sociaal en Economisch Comité te bevestigen akkoord te gaan met deze verbintenissen als een gezamenlijk engagement van de EU en haar lidstaten voor meer samenhang, en een belangrijke de aan millenniumontwikkelingsdoelstellingen. verwezenlijking EU-bijdrage van de EU-verbintenissen voor samenhang in het ontwikkelingsbeleid Handel: De EU zet zich nadrukkelijk in voor een ontwikkelingsvriendelijk en duurzaam resultaat van de ontwikkelingsagenda van Doha en de EU-ACS-economische partnerschapovereenkomsten (EPA’s). Voorts zal de EU haar systeem van algemene preferenties verder verbeteren om de uitvoer van de ontwikkelingslanden naar de EU daadwerkelijk te kunnen verhogen. De EU zal blijven werken aan de integratie van handel in ontwikkelingsstrategieën en zal ontwikkelingslanden helpen bij het uitvoeren van eventuele binnenlandse hervormingen. Milieu: De EU zal het voortouw nemen bij het mondiale streven om verandering te brengen in niet- duurzame verbruiks- en productiepatronen.  Zij zal ontwikkelingslanden helpen bij het ten uitvoer leggen van de multilaterale milieuovereenkomsten (MEA's) en zich beijveren om ervoor te zorgen dat rekening wordt gehouden met de capaciteiten van de bij de MEA-onderhandelingen ontwikkelingslanden. De EU zal zich blijven inzetten voor initiatieven en politieke maatregelen ten behoeve van de armen die betrekking hebben op het milieu. Veiligheid: De EU beschouwt veiligheid en ontwikkeling als complementaire thema’s omdat beide erop gericht zijn een veilig leefklimaat te creëren en de vicieuze cirkel van armoede, oorlog, milieuafbraak en ontoereikende economische, sociale en politieke structuren te doorbreken. De EU zal haar beleid ten behoeve van goed en doeltreffend bestuur alsmede de preventie van conflicten en landen met een kwetsbare overheid versterken door krachtiger op te treden bij moeilijke partners en landen met een overheid die tekortschiet. De EU zal meer controle uitoefenen op haar wapenuitvoer om te voorkomen dat in de EU vervaardigde wapens worden ingezet tegen burgerbevolking of dat bestaande spanningen of conflicten in ontwikkelingslanden verscherpen. Zij zal samenwerking bij de strijd tegen corruptie, georganiseerde misdaad en terrorisme bevorderen. Landbouw: De EU zal zich blijven inzetten om de handelsverstorende gevolgen van haar maatregelen ter ondersteuningen van de landbouwsector zoveel mogelijk te beperken en de ontwikkeling van de landbouw van ontwikkelingslanden te vergemakkelijken. NL 5 NL Visserij: De EG zal met name aandacht blijven besteden aan de ontwikkelingsdoelstellingen van landen waarmee de Gemeenschap bilaterale visserijovereenkomsten zal aangaan. In de context van het nieuwe EG-beleid inzake partnerschapsovereenkomsten op het gebied van de visserij met derde landen, dat sedert 2003 wordt uitgevoerd, zal de EG zich blijven inzetten voor het sluiten van visserijovereenkomsten om een bijdrage te leveren aan een rationele en duurzame exploitatie van het overschot van de mariene rijkdommen van kuststaten met wederzijds voordeel voor beide partijen. Sociale dimensie van globalisering, werkgelegenheid en menswaardig werk: De EU zal bijdragen aan het versterken van de sociale dimensie van globalisering om te zorgen voor optimale voordelen voor alle partijen, zowel mannen als vrouwen. De EU zal werkgelegenheid en menswaardig werk voor allen als mondiale doelstelling bevorderen. Migratie: De EU zal de synergieën tussen migratie en ontwikkeling bevorderen zodat migratie een positieve factor voor ontwikkeling wordt. Onderzoek en vernieuwing: De EU zal trachten, waar mogelijk, ontwikkelingsdoelstellingen te integreren in haar OTO- en innovatiebeleid en zal ontwikkelingslanden blijven helpen hun eigen capaciteiten op dit gebied te verbeteren.  Informatiemaatschappij: De EU zal de digitale kloof verkleinen door gebruik te maken van het potentieel van informatie- en communicatietechnologieën als instrument voor ontwikkeling en een belangrijke bron voor de verwezenlijking van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen. Vervoer: De EU richt zich op de specifieke behoeften van ontwikkelingslanden die door land zijn omsloten en landen die aan de kust liggen door de rol van intermodaliteit te bevorderen met het oog op het onderling koppelen van netwerken en door aandacht te besteden aan veiligheidsaspecten. Energie: De EU zet zich nadrukkelijk in om een bijdrage te leveren aan de bijzonder behoeften van ontwikkelingslanden door de toegang te bevorderen tot duurzame energiebronnen en door steun te verlenen aan de koppeling van infrastructuur en netwerken op energiegebied. 3. HET OMZETTEN VAN EU-BELEIDSVERBINTENISSEN IN ACTIE De hierboven genoemde verbintenissen met betrekking tot coherentie zijn reeds belangrijke richtsnoeren voor het EU-beleid. Talrijke maatregelen zijn reeds genomen en tal van andere zijn reeds gepland. Deze mededeling heeft tot doel deze verbintenissen en maatregelen te evalueren in het kader van de mondiale inspanningen om de MDG’s te verwezenlijken. De EU erkent dat deze beleidsdoelstellingen moeten worden gezien als verbintenissen inzake samenhang in het ontwikkelingsbeleid in de context van de MDG’s en bevestigt en versterkt zo haar verbintenis om binnen de voor de MDG’s vastgestelde termijn (2015) een doeltreffend beleid te voeren aan de hand van deze richtsnoeren. In dit hoofdstuk worden de voornaamste maatregelen en overwegingen geschetst die de grondslag vormen voor de verbintenissen van de EU voor samenhang in het ontwikkelingsbeleid. 3. 1. Handel aan Handelsbeleid millenniumontwikkelingsdoelstellingen als armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling. In dit deel wordt met name aandacht besteed aan verbintenissen en maatregelen op multilateraal, instrument bijdraagt krachtig vormt een dat NL 6 NL bilateraal en unilateraal niveau. Handelgerelateerde bijstand (TRA) wordt uitvoerig besproken in de mededeling “Ontwikkelingsfinanciering”. 3. 1. 1. Ontwikkelingsagenda van Doha (DDA) De EU zet zich nadrukkelijk in voor een ontwikkelingsvriendelijk en duurzaam resultaat van de ontwikkelingsagenda van Doha. De EU was een van de voornaamste voorstanders van het voorstel om het ontwikkelingsvraagstuk centraal te stellen bij de lopende WTO-onderhandelingen. Haar verbintenis om de exportsubsidies geleidelijk af te bouwen totdat alle vormen van exportsubsidies zijn afgeschaft, betekende een belangrijke toezegging van de EU om de DDA weer op koers te kunnen krijgen.  • Het eindresultaat van de DDA zou ontwikkelingslanden betere toegang tot de markt moeten verschaffen niet alleen voor landbouw- en industrieproducten maar ook voor diensten en zou sterkere multilaterale regels moeten bieden. • Nieuwe verplichtingen en regels zouden ontwikkelingslanden, met name de minst ontwikkelde landen (LDC’s) en kleine en kwetsbare economieën de nodige flexibiliteit moeten geven (Bijzondere en aan de omstandigheden aangepaste behandeling (SDT)). • Bij de tarieven op industrieproducten verbindt de EU zich ertoe alle resterende tariefescalatie, hoge tarieven en piektarieven af te schaffen en een sectorale liberalisering door alle WTO-leden na te streven voor producten waarvan de uitvoer van belang is voor ontwikkelingslanden, door de rechten op textiel, kleding en schoeisel zo dicht mogelijk in de buurt van het nultarief te brengen. • Wat het EBA-initiatief van de EU betreft (alles behalve wapens) zal de EU zich blijven inzetten om andere industrielanden ertoe over te halen hun op de LDC III Conferentie (Brussel 2001) gedane verbintenissen om alle LDC-uitvoer vrij te stellen van een invoerrechten en contingenten na te komen en om de meer gevorderde ontwikkelingslanden aan te moedigen de onderlinge (Zuid-Zuid) toegang tot de markt multilateraal uit te breiden. • Voorts beseft de EU dat bij de onderhandelingen rekening moet worden gehouden met de legitieme wensen van ontwikkelingslanden met betrekking tot handelsaanpassingen, met inbegrip van hun bedenkingen ten aanzien van de erosie van preferenties. De EU zal met behulp van haar duurzaamheidseffectbeoordeling (SIA) nagaan welke gedifferentieerde impact handelsliberalisering heeft op ontwikkelingslanden. • De EU zal bij de onderhandelingen over diensten (GATS) streven naar resultaten die zinvolle nieuwe mogelijkheden bieden wat betreft de toegang tot de markt in sectoren en dienstverleningsvormen die van belang zijn voor ontwikkelingslanden met inbegrip van dienstverleningsvorm 4 van de GATS (grensoverschrijdende dienstverlening door het tijdelijk verkeer van natuurlijke personen). De resultaten van de onderhandelingen zouden rekening moeten houden met het recht van ontwikkelingslanden om hun overheidsdiensten te beschermen en zouden de toegang moeten bevorderen tot technologie en mogelijkheden voor investeringen in belangrijke infrastructuurdiensten zoals telecommunicatie, transport, energie en dienstverlening in verband met watervoorziening alsmede financiële diensten. NL 7 NL • De EU is vastberaden de verklaring van Doha inzake TRIPS en de volksgezondheid en het hiermee samenhangende besluit van de WTO van 30 augustus 2003 volledig te ratificeren en zal ontwikkelingslanden steun verlenen bij de tenuitvoerlegging in het kader van haar strategie voor een vergemakkelijking van de toegang tot betaalbare geneesmiddelen.  • De EU is bereid de invoering te steunen van een systeem waarbij aanvragers van octrooien verplicht worden de bron van genetische rijkdommen en de daarmee samenhangende traditionele kennis bekend te maken. • De EU staat achter een verdere versterking van de WTO-regels, met name op het gebied van antidumping en visserijsubsidies die van bijzonder belang zijn voor ontwikkelingslanden. • De EU verplicht zich ertoe door middel van de ontwikkelingsagenda van Doha ervoor te zorgen dat maatregelen worden ontwikkeld ter vergemakkelijking van douaneafhandeling en handel in ontwikkelingslanden. Een vereenvoudiging van de procedures zou de uitvoer van ontwikkelingslanden kunnen vergemakkelijken, de doorvoer vergemakkelijken voor door land omsloten landen en de belastinginning verbeteren. • De EU is de voornaamste drijvende kracht bij de WTO-onderhandelingen over handel en milieu, die onder meer betrekking hebben op de liberalisering van de handel in milieugoederen en diensten en verduidelijking van de handelsvoorschriften met betrekking tot het milieu. 3. 1. 2. Bilaterale en unilaterale maatregelen De EU zet zich overtuigd in voor een ontwikkelingsvriendelijk en duurzaam resultaat van de EU-ACS economische partnerschapsovereenkomsten (EPA’s) (alsmede de onderhandelingen met Mercosur & Midden-Amerika, de Andesgemeenschap en het Mediterrane gebied). De EU zal haar algemeen preferentiestelsel verder verbeteren om de uitvoer van ontwikkelingslanden naar de EU daadwerkelijk te kunnen versterken. De EU zal blijven werken aan de integratie van handel in ontwikkelingsstrategieën en zal ontwikkelingslanden helpen bij het uitvoeren van eventuele binnenlandse hervormingen. • De EU zal om zich inzetten economische de partnerschapsovereenkomsten (EPA’s) met alle zes ACS-regio's vóór 2007 af te sluiten. De voornaamste doelstellingen van dit proces zijn het bevorderen van de Zuid-Zuid-handel, het versterken van regionale markten en integratie. Bij de onderhandelingen zal op basis van duurzaamheidseffectbeoordelingen rekening worden gehouden met aspecten van duurzame ontwikkeling. onderhandelingen voor • De tenuitvoerlegging van EPA’s zal worden gesteund door ontwikkelingssamenwerking, met name door de aanbodcapaciteit en het concurrentievermogen te versterken. De EU zal in deze context toezien op de uitvoering van aan EPA gerelateerde bijstand. EPA’s betekenen een bestendiging van hervormingen op belangrijke gebieden zoals investeringen, douane en vergemakkelijking van de handel, belastingheffing, werkgelegenheid, sociaal en milieubeleid. NL 8 NL • De EU zet zich in om van landbouw een centraal punt te maken bij de EPA- onderhandelingen. De toegang voor ACS-landbouwproducten tot de EU-markt zal deel uitmaken van de besprekingen. De EU heeft voorgesteld de opening van de ACS-markten asymmetrisch en geleidelijk vorm te geven.  Er zullen toereikende overgangsperiodes worden verleend die afhankelijk van de ontwikkelingsbehoefte van de ACS langer dan tien jaar kunnen zijn. Voorts wordt flexibiliteit gewaarborgd door de invoering van passende vrijwarings- en voedselzekerheidsclausules. • De EU legt momenteel de laatste hand aan de herziening van de tariefpreferenties die zij op autonome basis verleent in het kader van het Algemeen Preferentiestelsel (APS). Het nieuwe APS voor 2005-2008 zal zich vooral richten op landen met de grootste behoefte en zal eenvoudiger, transparanter en stabieler zijn. Voorts zal het aanvullende tariefpreferenties bieden om duurzame ontwikkeling en een degelijk bestuur aan te moedigen. Tevens onderzoekt de EU de mogelijkheden voor vereenvoudiging en eventuele versoepeling van de regels van oorsprong die worden toegepast in haar preferentiële handelsregelingen om deze beter af te stemmen op de behoeften en beperkingen van ontwikkelingslanden. • Om ontwikkelingslanden beter in staat te stellen betere handelsmogelijkheden te benutten, zal de EU zich blijven inzetten voor de integratie van handel in haar ontwikkelingsbeleid en ontwikkelingslanden helpen de nodige binnenlandse en structurele hervormingen door te voeren om oplossingen te vinden voor aanbodproblemen en aanpassingskosten. 3. 2. Milieu Over het algemeen wordt erkend dat Millenniumdoelstelling nr. 7 die een duurzaam milieu beoogt nog lang niet is bereikt. Er moet op milieugebied nog veel werk worden verricht om de millenniumontwikkelingsdoelstellingen, met inbegrip van doelstelling nr. 7 te verwezenlijken. 3. 2. 1. Duurzaamheid bij verbruik en productie De EU zal het voortouw nemen bij het mondiale streven om verandering te brengen in niet- duurzame verbruiks- en productiepatronen. In de eerste plaats zal de EU de gevolgen moeten aanpakken van haar eigen productie- en verbruikspatronen voor het wereldmilieu (de “voetafdruk” van de EU). Economische groei mag niet langer automatisch gepaard gaan met milieu-afbraak. De EU beschikt reeds over een uitgebreid arsenaal beleid en instrumenten om duurzaamheid bij verbruik en productie te bevorderen, gericht op zowel vraag- als aanbodzijde. • De EU heeft zich ertoe verplicht een tienjarenkader te ontwikkelen voor programma’s op het gebied van duurzaamheid bij verbruik en productie, zowel op wereld- als Europees niveau. De komende thematische strategie voor duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen zal eveneens aan deze doelstelling bijdragen. • Inspanningen om de mondiale voetafdruk van de EU te reduceren moeten worden voortgezet en versterkt, met name in sectoren waar zich een negatieve trend begint af te tekenen. NL 9 NL 3. 2. 2.  Multilaterale milieu-overeenkomsten (MEA’s) De EU zal ontwikkelingslanden helpen bij het ten uitvoer leggen van de MEA’s en zich beijveren om ervoor te zorgen dat bij de MEA-onderhandelingen rekening wordt gehouden met de capaciteiten van ontwikkelingslanden. De EU zal zich blijven inzetten voor initiatieven en politieke maatregelen ten behoeve van de armen die betrekking hebben op het milieu. In de context van Multilaterale milieu-overeenkomsten nemen ontwikkelingslanden belangrijke verplichtingen op zich. De EU biedt deze landen belangrijke middelen om hen te helpen deze verplichtingen na te komen en heeft begrip voor het feit dat multilaterale milieu- overeenkomsten tijd nodig hebben om zich te ontwikkelen omdat ontwikkelingslanden ervaring moeten opdoen en de nodige capaciteit moeten opbouwen om aan hun verplichtingen te kunnen voldoen. • Ontwikkelingslanden zijn bijzonder kwetsbaar voor klimaatveranderingen. Zij plukken rechtstreeks de vruchten van wereldwijde inspanningen om klimaatveranderingen aan banden te leggen, een prioriteit voor de EU. Het mechanisme voor schone ontwikkeling in het kader van het Kyoto-protocol zou ook belangrijke voordelen kunnen betekenen voor ontwikkelingslanden doordat meer middelen ter beschikking komen voor duurzame ontwikkeling. • De EU wil een leidinggevende rol spelen bij de tenuitvoerlegging van het Verdrag inzake biologische diversiteit (CBD) en de Wereldtop inzake duurzame ontwikkeling (WSSD) wat betreft biodiversiteit. De EU zou meer middelen ter beschikking kunnen stellen voor biodiversiteit en maatregelen om de biodiversiteit te integreren in ontwikkelingshulp moeten versterken. • Op het gebied van de veiligheid van chemische stoffen zal de EU mechanismen om ontwikkelingslanden te beschermen tegen gevaarlijke stoffen en afval blijven bevorderen door de meest gevaarlijke, door de mens vervaardigde stoffen, die bijzonder schadelijk zijn in ontwikkelingslanden, uit de wereld te ruimen. 3. 2. 3. EU-initiatieven voor duurzame ontwikkeling • Het EU-actieplan inzake wetshandhaving, bestuur en handel in de bosbouw (FLEGT) pleit voor een vergunningenstelsel dat ervoor moet zorgen dat alleen legaal hout wordt uitgevoerd naar Europa en moedigt hervormingen aan in de houtproducerende landen. • Het EU-waterinitiatief en de ACS-EU-waterfaciliteit (die gefinancierd worden in het kader van het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) voor een bedrag van 500 miljoen euro) zijn belangrijke bijdragen om de MDG- en WSSD-doelstellingen voor water en sanitaire voorzieningen te kunnen bereiken in de context van een geïntegreerde aanpak van het beheer van de watervoorraden op stroomgebiedschaal. Met beide wordt ernaar gestreefd de doeltreffendheid van de EU-bijstand te verbeteren en de ontbrekende middelen te verschaffen om de doelstellingen te kunnen bereiken.  • Het EU-energie-initiatief en de ACS-EU-energiefaciliteit (waarvoor een EOF-financiering van 250 miljoen euro wordt voorgesteld) beogen de toegang te vergemakkelijken tot moderne energiediensten, waarbij de WSSD-verbintenissen worden uitgevoerd die de koppeling maken tussen energie en het verwezenlijken van de MDG’s. De EU steunt ook NL 10 NL de Coalitie van beleidssamenwerking op het gebied van hernieuwbare energie. Johannesburg voor duurzame energie, een platform voor 3. 3. Veiligheid 3. 3. 1. Europese veiligheidsstrategie De EU beschouwt veiligheid en ontwikkeling als complementaire thema’s omdat beide erop gericht zijn een veilig leefklimaat te creëren en de vicieuze cirkel van armoede, oorlog, milieu-afbraak en ontoereikende economische, sociale en politieke structuren te doorbreken. De Europese veiligheidsstrategie die door de Europese Raad in december 2003 werd goedgekeurd pleit voor een geïntegreerde aanpak van conflictpreventie en crisisbeheer en andere bedreigingen voor de veiligheid. Het gaat hierbij niet om louter militaire bedreigingen en elke bedreiging moet worden aangepakt met behulp van een combinatie van civiele en militaire instrumenten. • De EU zal de logische en doelmatige tenuitvoerlegging van de externe maatregelen van de EU/EG op het gebied van veiligheid en ontwikkeling versterken door een combinatie van geïntegreerd beleid en instrumenten te bevorderen. • De EU zal naar evenwicht zoeken tussen haar antwoorden op korte termijn op crises en haar strategieën op langere termijn zonder een hiërarchie te creëren tussen beleidsgebieden. Enerzijds versterkt ze de politieke dimensie van haar partnerschap terwijl zij anderzijds uitbreiding van de politieke voorwaarden wil vermijden en/of wil voorkomen dat ontwikkelingsmiddelen worden gebruikt voor andere doelstellingen terwijl zij in de eerste plaats bestemd zijn voor de armoedebestrijding. • De EU wil andere landen stabiliteit en veiligheid brengen en tegelijkertijd de bescherming van individuele rechten en vrijheden waarborgen. 3. 3. 2. Beheer, kwetsbaarheid van de staat, conflictpreventie De EU zal haar beleid ten behoeve van een goed en doeltreffend bestuur alsmede de preventie van conflicten en landen met een kwetsbare overheid versterken door krachtiger op te treden bij moeilijke partners en landen met een overheid die tekortschiet. Het aantal staten dat moet worden ingedeeld als moeilijke partners, landen met een kwetsbare overheid of een overheid die tekortschiet is de afgelopen jaren hand over hand toegenomen hetgeen een enorme uitdaging betekent voor de internationale gemeenschap. Alleen indien vooruitgang wordt geboekt in deze landen, waarin bijna 30% van de bevolking moet toekomen met minder dan 1 dollar per dag8, kunnen de MDG’s worden verwezenlijkt.  • De EU streeft ernaar een bijdrage te leveren aan het verbeteren van het bestuur, het bestrijden van corruptie en grensoverschrijdende georganiseerde misdaad en het voorkomen van een kwetsbare overheid en conflicten. Zij zal tevens trachten meer 8 ‘Why we need to work more effectively in fragile states’, DFID, januari 2005 NL 11 NL samenhang te brengen in haar beleidsvorming ten aanzien van meewerkende en niet- meewerkende financiële centra en belastingparadijzen9. • De EU zal de versterking van systemen voor vroegtijdige waarschuwing en de institutionele capaciteitsopbouw van partnerlanden en regionale organisaties ondersteunen om hen in staat te stellen doeltreffend te werken aan de preventie van kwetsbare staten en conflicten. Voorts zal de EU streven naar een betere analyse van landen met een kwetsbare overheid, gezamenlijk toezicht op en evaluatie van moeilijke partners/overheden die tekortschieten. • De EU is van oordeel dat de dialoog tussen culturen en volken een essentieel onderdeel vormt van de mondiale strategie die gericht is op vreedzame coëxistentie en derhalve op ontwikkeling. De EU zal tussen en met ontwikkelingslanden te ontwikkelen of te versterken in het kader van de bestaande partnerschappen. interculturele dialoog trachten de in, • De EU zal zich actief inzetten om ervoor te zorgen dat vrouwen volledig worden betrokken bij het oplossen van conflicten en vredesopbouw. 3. 3. 3. Wapenhandel, non-proliferatie van wapens en conventionele ontwapening De EU zal meer controle uitoefenen op haar wapenuitvoer om te voorkomen dat in de EU vervaardigde wapens worden ingezet tegen burgerbevolking of dat bestaande spanningen of conflicten in ontwikkelingslanden verscherpen. De EU blijft een van de grootste producenten en exporteurs van wapens ter wereld. Dit doet vragen rijzen over de beleidssamenhang, met name omdat het grootste deel van deze wapens in ontwikkelingslanden wordt gebruikt. De EU zal derhalve de mechanismen om controle te houden op het wapenverkeer moeten verscherpen. • De EU zal een daadwerkelijke bijdrage leveren aan de non-proliferatie van wapens en zich met name richten op handvuurwapens en lichte wapens (SALW), antipersoneelmijnen (APL), ontplofbare oorlogsresten (ERW). Deze wapens kunnen humanitaire crises verlengen, een bedreiging vormen voor vredesprocessen, misdaad en terrorisme aanwakkeren, de nationale en regionale veiligheid in gevaar brengen, programma’s voor conflictpreventie ondermijnen en schadelijke gevolgen hebben voor het sociaal en economisch herstel en duurzame ontwikkeling. • De EU zal de regelgeving ten aanzien van en de controle op de fysieke uitvoer, de toegestane productie, en doorzending van wapens naar het buitenland moeten verscherpen.  Zij zal meer inspanningen doen in het kader van het VN-actieplan op het gebied van SALW en zou moeten overwegen de tenuitvoerlegging van de Europese gedragscode voor de wapenexport te versterken en de onderhandelingen over een internationaal verdrag over de wapenhandel moeten steunen. • De EU zal meer steun verlenen aan conventionele ontwapening door middel van een uitgebreide reeks maatregelen (plaatselijke capaciteitsopbouw, inzameling en vernietiging 9 Zie mededeling [COM(2004)611 def. van 27. 9. 2004] « het voorkomen en bestrijden van financiële wanpraktijken van ondernemingen ». NL 12 NL van wapens, grenscontroles en grensoverschrijdende samenwerkingsprogramma’s, enz. ) toegespitst moeten zijn als deel uit moeten maken van die zowel specifiek conflictpreventie, crisisbeheer, de wederopbouw na conflicten en stabilisering en ontwikkeling op lange termijn. 3. 4. Landbouw Landbouw is in tal van ontwikkelingslanden een belangrijke sector niet alleen voor economische groei maar ook voor voedselzekerheid. De EU steunt de ontwikkeling van landbouw en plattelandsgebieden in ontwikkelingslanden door onder meer de tenuitvoerlegging van het EU-actieplan voor landbouwgrondstoffen. De Commissie realiseert zich eveneens dat internationaal en EU-beleid en –regels, zoals het gemeenschappelijk landbouwbeleid, voedselhulpdisciplines en gezondheids- en sanitaire en fytosanitaire normen een belangrijke rol moeten spelen bij het creëren van een internationaal klimaat dat bevorderlijk is voor landbouw en plattelandsgebieden in ontwikkelingslanden. Meer samenhang brengen in het beleid ten aanzien van ontwikkeling heeft ook nog een andere dimensie wat betreft kwesties als voedselzekerheid, plattelandsontwikkeling, gebruik van land, toegang tot land of duurzaam gebruik van de natuurlijke hulpbronnen. Deze kwesties moeten worden behandeld op een samenhangende, onderling verbonden en mondiale wijze. De EU zal zich blijven inzetten om handelsverstorende gevolgen van haar maatregelen ter ondersteuning van de landbouwsector zoveel mogelijk te beperken en de ontwikkeling van de landbouw van ontwikkelingslanden te vergemakkelijken. 3. 4. 1. Gemeenschappelijk landbouwbeleid in 2003 en 2004 overeengekomen hervormingen van het gemeenschappelijk De landbouwbeleid (GLB) dragen in belangrijke mate bij tot het terugdringen van de handelsverstorende gevolgen van de EU-steun aan de landbouw en versterken de positieve gevolgen op sociaal en milieugebied. Om ervoor te zorgen dat verdere vooruitgang wordt geboekt met name op het gebied van ontwikkeling: • zal de EG met name in de suikersector de hervorming van het GLB voltooien om binnen de EU een hervorming tot stand te brengen die alle sectoren bestrijkt en het GLB meer af te stemmen op de ontwikkelingsagenda van Doha.  De EU zal een actieplan uitvoeren met begeleidende maatregelen voor de ACS-landen die deel uitmaken van het Suikerprotocol, die erop gericht zijn deze landen te helpen bij hun aanpassing aan de hervorming van de suikerregeling van de EU. • zal het GLB, in overeenstemming met het uitvoeringsplan van Johannesburg, steeds meer worden aangepast aan duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen. Het GLB moet de landbouwsector onder meer helpen zijn multifunctionele rol in de samenleving te spelen. De landbouw heeft immers niet alleen tot taak voor veilig en gezond voedsel te zorgen en bij te dragen tot de duurzame ontwikkeling van plattelandsgebieden, maar moet ook het nodige doen voor de bescherming en verhoging van de status van het landbouwgebied en de plaatselijke biodiversiteit. • zullen alle GLB-maatregelen regelmatig worden geëvalueerd op basis van een doorlopend plan en worden de voorstellen voor een hervorming van het GLB onderworpen aan uitgebreide beoordeling van de gevolgen. Voorts heeft de Commissie zich ertoe verbonden een systeem op te zetten om toezicht te houden op de beleidshervormingen in de NL 13 NL katoensector, om na te gaan welke gevolgen deze hervorming heeft voor productie en handel. In 2009 zal hierover een verslag worden uitgebracht. • is de EG, in het kader van de DDA-verbintenis om alle vormen van exportsubsidie tegelijkertijd af te schaffen, voornemens de uitvoerrestitutie voor landbouwproducten en levensmiddelen af te schaffen. 3. 4. 2. Voedselhulp De EU is van mening dat voedselhulp niet moet worden gebruikt als instrument om landbouwoverschotten uit de weg te ruimen omdat dit schadelijke gevolgen heeft voor de plaatselijke productie en de normale handelstransacties. Deze visie komt volledig tot uiting in is gericht op het ondersteunen van de het voedselhulpbeleid van de EU dat landbouwontwikkeling in ontwikkelingslanden, het bevorderen van de regionale handel en het zoeken naar oplossingen voor voedselcrises zonder de markten te verstoren. • Om de ontwikkelingsdoelstellingen te bereiken en het ontwikkelingsbeleid meer doeltreffend te maken, is de EU voorstander van WTO-disciplines voor voedselhulp. Zij is erin geslaagd voedselhulp als gespreksthema bij de DDA op te nemen (mededinging bij uitvoer). • De EU is er tevens in geslaagd de heronderhandelingen van het Voedselhulpverdrag te openen opdat de leden duidelijke en samenhangende verbintenissen kunnen definiëren. De EU zal alle nodige stappen nemen om ervoor te zorgen dat de nieuwe overeenkomst een “gedragscode” omvat met betrekking tot voedselhulpbeleid met onder meer praktijken die zich goed lenen tot het verwezenlijken van de ontwikkelingsdoelstellingen. 3. 4.  3. Sanitaire en fytosanitaire maatregelen De EU zal ontwikkelingslanden actief bijstaan om hen te helpen te voldoen aan de sanitaire en fytosanitaire (SPS) normen, zodat zij hun export van landbouw- en visserijproducten kunnen uitbreiden (met inbegrip van verwerkte producten). • De Commissie zal een systematische evaluatie overwegen van de gevolgen van haar SPS- maatregelen voor ontwikkelingslanden en eventuele bijstand. Deze evaluatie zal weer worden gebruikt om actief na te gaan welke specifiek op ontwikkelingslanden toegespitste maatregelen of acties mogelijk zijn. • Gezien de bederfelijke aard van voedsel en voederproducten en de rigiditeit van de levering op korte termijn, zou een snelle-interventiefaciliteit moeten worden ontwikkeld om oplossingen te vinden voor SPS-problemen en zouden de hiervoor geëigende middelen moeten worden geïdentificeerd. 3. 5. Visserij De EG zal met name aandacht blijven besteden aan de ontwikkelingsdoelstellingen van landen waarmee de Gemeenschap bilaterale visserijovereenkomsten zal aangaan. In de context van het nieuwe EG-beleid inzake partnerschapsovereenkomsten op het gebied van de visserij met derde landen, dat sedert 2003 wordt uitgevoerd, zal de EG zich blijven inzetten voor het sluiten van visserijovereenkomsten om een bijdrage te leveren aan een rationele en NL 14 NL duurzame exploitatie van het overschot van de mariene rijkdommen van kuststaten met wederzijds voordeel voor beide partijen. De EG past sedert 2003 een nieuw beleid toe op haar partnerschappen met derde landen op het gebied van visserijovereenkomsten. In het kader hiervan is zij voornemens de volgende maatregelen te nemen: • In overeenstemming met de hervorming van 2002 van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) zal de EG eerdere overeenkomsten inzake toegang tot visbestanden geleidelijk omvormen tot partnerschapsovereenkomsten op visserijgebied (FPA)10. Alle overeenkomsten inzake toegang tot visserijhulpbronnen die inhouden dat de Gemeenschap een financiële bijdrage moet betalen aan een derde land zullen uiterlijk in 2008 worden vervangen door partnerschapsovereenkomsten. • Partnerschapsovereenkomsten op visserijgebied worden gesloten om duurzame exploitatie te bevorderen. Bij de in de partnerlanden doeltreffend van de visserijbronnen onderhandelingen over FPA’s zullen de EG en het desbetreffende derde land trachten ervoor te zorgen dat het betrokken land al het mogelijke doet om een rationele en duurzame exploitatie van zijn hulpbronnen te bevorderen en het binnenlands visserijbeleid tussen het ontwikkelingsbeleid en de te verbeteren. De EG zal de banden partnerschapsovereenkomsten op visserijgebied nauwer aanhalen om het beheer van visserijhulpbronnen in de wateren van derde landen en de toepassing van een duurzaam visserijbeleid te verbeteren.  • De EG zal een actieplan lanceren om de kwaliteit en beschikbaarheid van wetenschappelijk advies over visbestanden in de wateren van niet-EU-landen uiterlijk in 2006 te verbeteren. Meer nauwkeurige gegevens over de visbestanden zullen worden gebruikt als uitgangspunt bij toekomstige FPA-onderhandelingen. • Indien de Raad van Ministers hiertoe besluit, kan de huidige bilaterale aanpak van FPA’s eventueel worden aangevuld door een regionale aanpak. • In de context van de WTO zal de EG ernaar streven overeenstemming te bereiken over een evenwichtige multilaterale regeling voor visserijsubsidies. 3. 6. Sociale dimensie van globalisering, het bevorderen van werkgelegenheid en menswaardig werk De EU zal bijdragen aan het versterken van de sociale dimensie van globalisering om te zorgen voor optimale voordelen voor zowel mannen als vrouwen. De EU zal werkgelegenheid en menswaardig werk voor allen als mondiale doelstelling bevorderen. Het Verslag van de Wereldcommissie inzake de Sociale Dimensie van Globalisering riep op tot billijke globalisering met voordelen voor allen11. De Commissie hechtte in mei 2004 haar goedkeuring aan een mededeling over deze kwestie12. De EU wil al haar beleid, met inbegrip 10 11 12 Overeenkomstig de conclusie van de Raad van juli 2004. Verslag van de Wereldcommissie inzake de Sociale Dimensie van Globalisering, februari 2004. Mededeling over de sociale dimensie van de globalisering, COM(2004)383, mei 2004. De Europese Raad van december 2004 toonde zich, ook in de conclusies van de Raad Werkgelegenheid en Sociale Zaken van maart 2005 verheugd over het verslag van de Wereldcommissie en de mededeling. NL 15 NL van handel, ontwikkeling en buitenlandse betrekkingen, en instrumenten inzetten om de uitdaging van globalisering beter aan te kunnen. De EU zal hiertoe samenwerken met de nationale autoriteiten en sociale partners. • De EU zal zich inzetten om te zorgen voor samenhang in het beleid tussen de internationale instellingen en voor onderlinge dialoog en samenwerking tussen de WTO, de instellingen van Bretton Woods en de ILO. • De EU zal de ontwikkeling van een pro-actieve aanpak bevorderen om de sociale gevolgen van aanpassingen en herstructurering in verband met globalisering aan te pakken door onder meer samen te werken met de ILO over de gevolgen van het handelsbeleid voor werkgelegenheid en sociale vraagstukken. • De EU steunt de integratie van vraagstukken op het gebied van werkgelegenheid en menswaardig werk13, met name voor jongeren, in de komende herziening van de MDG’s en de Millenniumverklaring.  De EU zal hiertoe met name samenwerken met de VN, de ILO en andere internationale organisaties. • De EU zal steun verlenen aan initiatieven die gericht zijn op het bevorderen van productieve werkgelegenheid, het investeren in menselijke hulpbronnen, mechanismen voor herverdeling, sociale bescherming, gendergelijkheid, sociale dialoog en doelmatige toepassing van rechten op de arbeidsplaats. Dit zou ook opleiding omvatten en initiatieven op het gebied van vrijwilligerswerk voor jongeren om hen in staat te stellen meer te doen en uiteindelijk relevante autonoom beroepskwalificaties te verwerven. te worden, nieuwe ervaringen op • De EU zal goed bestuur aanmoedigen op financieel, fiscaal en gerechtelijk gebied. • De EU zal meer steun gaan verlenen aan Fair Trade als instrument voor duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding. • De EU zal de Europese strategie inzake de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven (CSR)14 blijven steunen als een relevante bijdrage van het bedrijfsleven aan duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding. Bijzondere aandacht zal worden verleend aan het definiëren van de ontwikkelingsdimensie van CSR, wat betreft (a) de tenuitvoerlegging van belangrijke internationale milieu- en sociale verdragen, (b) de aanvoerketen in ontwikkelingslanden en (c) de deelneming van betrokkenen uit derde landen. • In verband met het bevorderen van de CSR zouden de Commissie en de lidstaten moeten overwegen multinationals alleen toegang te verlenen tot overheidsopdrachten indien zij de OESO-richtsnoeren aanvaarden en naleven. 13 14 Het begrip menswaardig werk omvat het bevorderen van (productieve) werkgelegenheid, sociale bescherming, rechten op de arbeidsplaats (met inbegrip van de fundamentele arbeidsnormen) en de versterking van de sociale dialoog zoals steun voor initiatieven op het gebied van van capaciteitopbouw voor werkgeversorganisaties en werknemers. COM(2002) 347 NL 16 NL 3. 7. Migratie De EU zal synergieën tussen migratie en ontwikkeling bevorderen zodat migratie een positieve factor voor ontwikkeling wordt. De EU zal het verband tussen migratie en ontwikkeling positief blijven benaderen, voortbouwend op de beginselen die uiteengezet zijn in de mededeling over migratie en ontwikkeling van december 200215. Verdere voorstellen op dit gebied zullen worden opgenomen in een mededeling die later dit jaar zal worden gepresenteerd. Uitgangspunt hierbij zijn de beste praktijken en er zal met name aandacht worden besteed aan de volgende vraagstukken: • De EU zal door haar beleid inzake economische migratie te ontwikkelen een goed functionerende internationale arbeidsmigratie bevorderen16.  • De EU zal zich, in samenwerking met de betrokken internationale organisaties en instanties, inzetten om ervoor te zorgen dat particuliere migranten hun geld tegen lage tarieven en op een veilige wijze kunnen overmaken, en zal nagaan met behulp van welke mechanismen deze particuliere geldstromen kunnen fungeren als katalysator voor op ontwikkeling zijn gerichte investeringen. • De EU zal, samen met de betrokken internationale organisaties en instanties, verder onderzoeken hoe de “brain drain” tot een “brain gain”17kan worden gemaakt. Als onderdeel van deze aanpak zal zij de EU-lidstaten en de betrokken partijen aanmoedigen niet “actief mensen aan te werven” in sectoren die van vitaal belang zijn voor de samenleving en de verdere ontwikkeling van derde landen, met inbegrip van de medische en de onderzoekssectoren in gebieden met te weinig voorzieningen in ontwikkelingslanden die te kampen hebben met belangrijke tekorten. • De EU zal nagaan welke mogelijkheden er zijn om de inspanningen te steunen en te versterken van grensoverschrijdende gemeenschappen om de sociaal-economische ontwikkeling van hun land van oorsprong te bevorderen door onder meer circulaire migratie aan te moedigen (bijvoorbeeld door een aangepast visumbeleid). • De EU onderzoekt, onder meer door haar ontwikkelingshulp, wat de mogelijkheden zijn om op ontwikkelingsvriendelijke wijze vorm te geven aan de Zuid-Zuid-migratie. 3. 8. Onderzoek en innovatie De EU zal trachten, waar mogelijk, ontwikkelingsdoelstellingen te integreren in haar OTO- en innovatiebeleid en zal ontwikkelingslanden blijven helpen hun eigen capaciteiten op dit gebied te verbeteren. Innovatie is een belangrijke motor voor de verbetering van de levensomstandigheden van de mens. Het verbeteren van de economische, sociale en milieuvoorwaarden van 15 16 17 COM(2002) 703 Groenboek over het beheer van de economische migratie: een EU-aanpak (COM (2004)811). Voorbeelden zijn onder meer het Kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling van de Europese Gemeenschap dat verschillende internationale mobiliteitsprogramma’s aanbiedt die met dit aspect rekening houden. NL 17 NL ontwikkelingslanden is een kennisintensief proces dat gebaat is bij onderzoek. De EU verleent steun aan onderzoek in ontwikkelingslanden door middel van haar kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling.  In dit verband: infrastructuur voor ontwikkelings-, • zal de EU samenwerken met ontwikkelingslanden zodat zij a) wetenschap en technologie en de rol van kleine en middelgrote ondernemingen in dit initiatief kunnen aanmoedigen, b) technologisch en hoger onderwijs kunnen verbeteren, c) hun capaciteit op het gebied van menselijke hulpbronnen op het gebied van wetenschap en technologie kunnen verbeteren door middel van verschillende internationale mobiliteitsprogramma’s waarbij een “brain drain” wordt vermeden en d) middelen ter beschikking stellen voor het hoger onderwijs voor jongeren, met name meisjes. talloze • De EU blijft voortbouwen aan de Europese Onderzoeksruimte en steunt de internationale dimensie ten behoeve van ontwikkelingsprioriteiten. De EU blijft steun verlenen aan samenwerking op het gebied van onderzoek over de meest nijpende problemen van ontwikkelingslanden. De de projecten millenniumontwikkelingsdoelstellingen en die gefinancierd worden door de EU-lidstaten en in het kader van het kaderprogramma van de Gemeenschap voor onderzoek alsmede andere het onderzoekselement van het EU-waterinitiatief), zijn gericht op het versterken van de coördinatie, het ontwikkelen van nieuwe partnerschappen en meer resultaten bij toekomstige kennisintensieve acties terwijl ze tegelijkertijd een wetenschappelijke basis verlenen voor deze nieuwe uitdagingen. onderzoeksactiviteiten houden met (bijvoorbeeld houdende verband verband hiermee die • De EU zal waar mogelijk de integratie aanmoedigen van ontwikkelingsvraagstukken in de verschillende technologieplatforms en partnerschappen (bosbouw, biotechnologieën, watervoorziening en -zuivering, onderzoek op het gebied van de gezondheidszorg, enz. ), om de wederzijdse voordelen voor Europa en ontwikkelingslanden uit te breiden waartoe de eerste aanzet werd gegeven door het partnerschap voor klinische proeven tussen Europese en ontwikkelingslanden (EDCTP) en het technologieforum voor de gezondheid van dieren in de wereld. • De EU verleent steun om de toegang tot en het gebruik van gegevens met betrekking tot de aardobservatie te verbeteren zodat ook de planning kan worden verbeterd en ontwikkelingsbeleid in ontwikkelingslanden beter kan worden onderbouwd. In deze context zal de integratie van de Afrikaanse landen in GEOSS rechtstreeks ten goede komen aan hun ontwikkelingsbeleid. • De EU verleent steun aan de capaciteitsopbouw op plaatselijk en regionaal niveau door geïntegreerde onderzoeks-, demonstratie- en opleidingsactiviteiten waarbij ook de belanghebbenden worden betrokken van zowel ontwikkelings- als ontwikkelde landen, met name in de context van de samenwerking tussen VN-HABITAT en de Europese Commissie. 3. 9. Informatiemaatschappij De EU zal de digitale kloof verkleinen door gebruik te maken van het potentieel van informatie- en communicatietechnologieën als instrument voor ontwikkeling en een belangrijke bron voor de verwezenlijking van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen.  Informatie- en communicatietechnologieën (ICT’s) spelen een rol in alle sociaal-economische sectoren. Deze technologieën dragen bij tot een meer doeltreffende openbare dienstverlening. NL 18 NL ICT’s bevorderen economische groei en een goed bestuur en spelen een belangrijke rol bij het bevorderen van doelstellingen die van belang zijn voor de samenleving zoals culturele diversiteit. In de context van haar ICT-beleid neemt de EU de volgende maatregelen : • De EU verleent technische bijstand op het gebied van de regelgeving door capaciteitsopbouw te bevorderen, steun te verlenen aan regionale harmonisering van de regelgeving, het opzetten van dialogen over e-strategieën en het uitwisselen van beste praktijken en benchmarking, onder meer door het opzetten van netwerken van belanghebbenden. • Om universele toegang tot de ICT’s doeltreffend te bevorderen, met name in het Afrika bezuiden de Sahara, gaat de EU overwegen steun te verlenen aan de eigen strategieën van landen in die regio waarbij overheidsmiddelen worden gekoppeld aan investeringen van de privé-sector. In de context van deze strategieën zal de EU ook ICT-toepassingen aanmoedigen zoals e-Inclusion, e-Government, e-Learning, e-Health en e-Business. • De EU heeft haar Kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling, ook voor projecten op het gebied van de Informatiemaatschappij, toegankelijk gemaakt voor ontwikkelingslanden. Op deze manier kunnen innoverende proefprojecten worden getest en de meest geslaagde plaatselijke initiatieven op grotere schaal worden uitgevoerd en wordt de uitbreiding van netwerken voor onderwijs en onderzoek vergemakkelijkt. 3. 10. Vervoer De EU richt zich op de specifieke behoeften van ontwikkelingslanden die door land zijn omsloten en landen die aan de kust liggen door de rol van intermodaliteit te bevorderen met het oog op het onderling koppelen van netwerken en door aandacht te besteden aan veiligheidsaspecten. De EU zal haar steun uitbreiden voor duurzame multimodale transportstelsels die regionale integratiestrategieën en regionale handel ondersteunen, voortbouwend op de beginselen die uiteengezet zijn in het Europees transportbeleid voor 2010 en het Almaty-actieprogramma van augustus 2003. Met haar transportbeleid helpt de EU ontwikkelingslanden op de volgende wijze : • de EU blijft actief en zal invloed blijven uitoefenen in internationale organisaties (zoals de internationale maritieme organisaties en internationale burgerluchtvaartorganisatie) met het oog op doelmatige en doeltreffende luchtvaart- en maritieme diensten, in een veilig en schoon milieu dat een duurzame ontwikkeling en regionale handel steunt. 