De bazuin; gereformeerde stemmen uit de Christelijke Afgescheidene Kerk in Nederland-kerk-, nieuws- en advertentieblad, jrg 6, 1858-1859, no. 10, 08-10-1858 
N°. 10, 2DE JAARGANG. (eerste kwartaal.) (eerste kwartaal.) STIMMI uit de Christelijke Theologische College in Kampen (TEN VOORDEEL DER THEOLOGISCHE SCHOOL TE KAMPEN.) Joel II: 23. Blaast de Bazuin: (VRIJPAS, 8 JAR 1858.) bevestigd, want het is God die in u werkt. “Verschijnt in dit weeks. Abonnements-prijs per 3 maanden franco per post 1,50. Verkrijgbaar bij de Drukkers J.J. Hoorn & Zoon te Meppel, en bij alle solide Boekhandelaren. Prijs der Advertenties van 1—8 regels 1,—; elke regel meer 10 Cents, het zegelgeld hieronder begrepen. Advertenties, Bestellingen en Kerknieuws worden, op werkdagen, vrachtvrij geadresseerd aan de Drukkers van dit Weekblad, te Kampen. Intezenden Stukken, aan de Redactie van dit Weekblad, te Kampen. Alzoo dan, mijn geliefde! gelijk gij te allen tijde gehoorzaam geweest zijt, niet als in mijne tegenwoordigheid alleen, maar veel meer nu in mijn afwezigheid, werkt uwe zelfs zaligheid met vrees en beven: Want het is God, die in u werkt, beide het willen en het werken naar (Zijn) welbehagen. Filip. 2: 12, 13. Geliefde Vriend! Gij vraagt mij om in de Bazuin mijne gedachten te willen mededeelen over de bovenstaande woorden. Aan Uw verzoek wil ik te eerder voldoen, om dat ik sinds eenigen tijd geen tekststukjes in dit Blad geleverd heb, door omstandigheden gedeeltelijk daarin verhinderd zijnde. Ook kwam het mij sedert lang wenschelijk voor, dat een ander eens voor mij optrad, daar ik soms vrees heb, dat mijn schrijven op den duur niet begeerd wordt, hoewel menigeen mij het tegendeel verzekerd heeft. „Verscheidenheid van spijzen doet eeten,” en dat is veelal waar. Daar ik echter nog niet bespeur, dat er vrijwilligers zijn om mijne plaats te vervangen, zull ik de pen maar weer in de hand nemen, Moge de Heer ze besturen tot Zijne eer en tot heil van zondaren! en U iets van mij doen hooren. Gij zult het niet noodig achten, dat ik veel tot toelichting van het eerste gedeelte van vers 12 schrijf; daar die woorden duidelijk genoeg zijn. De Apostel Paulus te Rome gevangen zijnde, prijst de Christenen te Philippi, (de hoofdstad van Macedonië, gelegen in het noordelijk deel van Griekenland), dat zij, toen hij onder hen tegenwoordig was, gehoorzaam waren geweest om naar zijn vaderlijke lessen en vermaningen te luisteren, hetgeen zij evenzeer deden, nu hij afwezig was, en om des Evangelies wille in banden verkeerde. Hij wil verder, dat zij gehoorzaam zullen blijven, en hun eigen zaligheid of behoudenis werken met vreezen en beven, waardoor zij het heil hunner zielen zouden bevorderen. Misschien klinken die woorden u eenigszils vreemd en vraagt gij mij: “kan dan een mensch zichzelf zalig maken, of niet andere woorden, kan een mensch zich welven bekeeren?” Gij weet, waarde vriend! dat ik dit niet beweer, daar ik met U geloof, dat de bekeering het werk is van God, den Heiligen Geest, zoodat geen mensch die ooit bekeerd is geworden, dit werk der genade aan zichzelf of aan enig schepsel te danken heeft. De mens is van nature dood in zonden en misdaden en mist alle zedelijke kracht om zich te bekeeren, om dat hij Gods beeld verloren heeft door de zonde. Hij kan zich derhalve niet bekeeren, maar hij wil zich ook niet bekeeren, door zijn groote verdorvenheid, dewijl hij een vijand van God en van alle gerechtigheid is. De deugden van natuurlijke mensen, zijn in der daad niet anders dan blinkende zonden. En toch moet de mensch zich tot God bekeeren, anders zal hij nooit zalig worden. God beveelt zulks en laat alom de menschen prediken dat zij zich zullen bekeeren. Dit wil nu niet zeggen: dat de mensch maar met zijn natuurlijke krachten beginnen moet, want zedelijke krachten mist hij geheel, en dat God hem dan wel helpen zal, als hij begint; neen! neen! waarde vriend! dit is eene gevaarlijke dwaling waardoor menigeen reeds omgekomen is. De ondervinding leert, dat zij die zeggen: dat zij zich kunnen bekeeren, zich riet bekeeren, daar zulke mensen van hun onvermogen ten goede niet overtuigd zijn, en dus niet tot God bidden, dat Hij hen bekeeren moge, of zo zij dit al doen, dan geschiedt zulks niet met hun gansche hart, hetwelk volstrekt noodig is, anders zal niemand den Heer vinden. Lees slechts Jeremia 29: 13 waar de Heer uitdrukkelijk zegt: Gij zult Mijn zoeken en vinden wanneer Gij naar Mijn zult vragen met uw gansche hart. Ook leert de ervaring dat zij die in waarheid bekrachtigen: ik kan mij niet bekeren, inderdaad bekerd zijn geworden, omdat zij, bevindelijk hun onvermogen hebbende leeren kennen, uit de diepte der ellende tot God leeren roepen: "Heer! wees mij zondaar genadig en bekeer Gij mij dan zal ik bekerd zijn." Zulk een gebed geschiedt nimmer te vergeefs. Als God dus laat prediken en bevelen, dat de zondaar zich bekeren moet, geschiedt zulks opdat hij zijn verplichting zou leeren kennen, en niet omdat hij zedelijke krachten bezit die hem ten dienste staan, om door dezelfde dat grote werk der bekeering te verrichten. Gij ziet thans dat, als de Apostel Paulus gebiedt dat de Filippensen, met vreezen en beven hun eigen zaligheid of behoudenis zouden werken, wij dit niet met de Remonstranten behoeven op te vatten, die van gevoelen zijn, dat de mensch zichzelf bekeren kan, daar de tekstwoorden juist het tegendeel leeren. Let slechts op het volgende: Ten eerste waren de Filippensen, aan wie Paulus deze woorden schrijft, geen onbekeerde mensen. Lees maar het eerste hoofdstuk van deze Zendbrief, waarin Paulus God dankt voor hun gemeenschap aan het Evangelie. Hij vertrouwt (vs. 6) dat in hen een goed werk begonnen was, en zegt uitdrukkelijk: dat God dat goede werk in hen begonnen had; die het zou voortzetten en voltooiden tot op den dag van Jezus Christus. Paulus geloofde ook van hen, dat zij Zijne genade met deelachtig waren en dat de liefde Gods in hun hart woonde. Ik vraag u, waren dat onbekeerde mensen ? Ten tweede spreekt de Apostel hier niet zozeer van de bekeering, als wel van het werk der heiligmaking. Bekeerd waren de Filippensen tot den levenden God, dit staat bij mij vast, maar daar de bekeering een blijvend werk is tot aan den dood toe, omdat zij bestaat in eene afsterving van den ouwen en in eene opstanding van den nieuwen mensch, zodat moesten zij de heiligmaking volgen in de vrees Gods, daar niemand zonder dezelfde God zal aanschouwen. En als wij denken aan sommige gebreken, die in de Gemeente te Filippi waren, welke verbeterd moesten worden, dan kunnen wij het zeer goed vatten, waarom de Apostel schrijft: „werkt uwe zaligheid of behoudenis.” Volgens het 2e vers van het 21e hoofdstuk, was er immers gebrek aan eensgezindheid en liefde; er was ook twist en verkeerde eerzucht in de Gemeente, zulke dingen waren schadelijk aan dezen geestelijke wasdom, en daarom dringt de Apostel op verbetering van die gebreken aan, dewijl hij wilde dat zij onberispelijk en oprecht zouden zijn, kinderen Gods, onbestraffelijk in het midden van een krom en verdraaid geslacht. Ten derde wil ik u opmerkzaam maken, dat de Apostel niet bedoelt dat zij zichzelf zouden zalig maken, en van de eeuwige straf verlossen, die zij door de zonde verdiend hadden, verre van daar! Want zij waren reeds in hoop zalig geworden, en hadden deel aan de zoon- en kruis-verdienshte van den Heere Jezus Christus, Wiens bloed hen had verlost en vrijgemaakt van den eeuwigen dood, zodat het zeer dwaas zou wezen hieruit het gevolg te trekken, dat de mensch iets aan zijn zaligheid kan toebrengen, aangezien dit tot onrecht zou zijn van de eenige geldende offerande van Christus en de vrije genade Gods. Ten vierde moet gij wel opmerken, waarde vriend! dat er een groot onderscheid bestaat, tusschen een geestelijk dode mensch en een geloovige. Men kan immers tot een natuurlijk of ongeloovig mensch niet zeggen: „Want het is God, die in u werkt het willen en het werken naar (Zijn) welbehagen ?” Ei! werkt God in de ongeloovigen? zoo ja, dan moeten zij noodwendig bekeerd worden, even als de Filippensen en dan zal zulks gezien worden uit de vruchten. Of zou God werken en de mensch evenwel onbekeerd blijven? zulks te stellen is onzin en God onteerend tevens. Neen! als God in den mensch werkt het willen, dan geeft Hij ook het werken, en als Hij een mensch levend maakt en wederbaart, dan kan de bekeering niet terug blijven, dan bekeert die mensch zich gewillig, want hij heeft lust gekregen om God te dienen, doordien God Zijn beeld in hem hersteld heeft. Gij voelt nu het onderscheid, zoo ik hoop, tusschen een geestelijk dode en een geestelijk levend mensch. Een natuurlijk mensch is geheel onmachtig en onwillig, hij kan en wil het goede niet doen. Een geestelijk levend mensch daarentegen, ofschoon diep afhankelijk van God, heeft lust tot het goede, zijne bekwaamheid is echter uit God, Die Zijnen H. Geest in hem gegeven heeft. Die Geest werkt het willen en werken naar Zijn vrijmachtig welbehagen en daardoor werkt de geloovige met kinderlijk vreezen en beven aan zijn zaligheid, aangezien hij bevreesd is God te vertoornen door zijn zonde. Even als een gehoorzaam kind, dat gaarne zijn Vader dient uit liefde, wil het kind van God zijnen Vader in den hemel dienen, groot maken en verheerlijken en Zijne geboden volbrengen. Laat ons dan steeds in die Geest werken aan onze behoudenis en zaligheid, en elkander gedurig vermanen en opwekken tot het goede. Bewaar de Heer ons tevens voor ijdele eer of een hoogmoedige en meesterachtige behandeling van elkaar, of van hen, die aan onze zorg zijn toevertrouwd, gedenkende aan de les des Apostels: „door ootmoedigheid achte de een den ander uitnemender dan zichzelf.” Met heilbede en groet verblijf ik als steeds Uw liefhebbende Broeder in Christus Jesus. Ben Ham, 16 Sept. 1858. C. G. de MOEN, V. D.M. „Wanneer Christus opstaat, zoo sterft Adam. Wanneer de zon opgaat, zoo wordt de nacht in den dag verslonden, en dag is geen nacht meer: alzoo is de vergeving der zonden. O! Zoekend en begeerig gemoed, dat daar hongert en dorst naar het Rijk Gods, merkt toch den grond op, die u gewezen wordt. Het is niet zooo een licht ding een kind Gods te worden, gelijk men meent, daar men het geweten in de historie voert, zich alzoo met Christus lijden en dood kittelt, daar men de vergeving van zonden historisch leert, gelijk een wereldlijk gerecht, daar iemand zijn schuld uit genade vergeven wordt, of hij schoon een schalk in zijn hart blijft: het is alhier heel anders, God wil geen huichelaars hebben, hij neemt de zonden op zooo een wijs niet van ons, indien wij maar aan de wetenschap angst hebben, en ons met Christus lijden troosten, daar wij met het geweten in de gruwelen blijven. Het heet: gij moet nieuw geboren worden, of zult niet in het Rijk Gods komen. Zoo iemand wil met Christus lijden en dood kittelen, en hem dat toeeigenen, en wil toch met zijn willen onverwijfd geboren in den Adams mensch blijven, die is toch even gelijk een moeder die zichzelf troost met deze gedachte, dat zijn Heer hem zijn land schenken zal, onaangezien dat hij zijn Zoon niet is en de Heer het zijn Zoon alleen beloofd heeft; alzoo is ’t hier ook; wilt gij uw eigen Heeren land bezitten, en tot een eigendom hebben, zóó moet gij zijn rechte zoon worden, want de zoon der dienstmaagd zal niet erven met de vrije. De Historie zoon is een vreemdeling, gij moet uit God in Christus geboren worden, dat gij een liefelijker zoon wordt, als dan zijt gij Gods kind, en een erfgenaam des tijdens en stervens van Christus. Christus dood is uw dood, zijn opstanding uit het graf is uwe opstanding, zijn hemelvaart is uwe hemelvaart, en zijn eeuwig Rijk is uw Rijk; indien gij zijn rechte zoon uit zijn bloed en vlees geboren zijt, zóó zijt gij een erfgenaam van al zijn goederen, anders kunt gij Christus kind en erfgenaam niet zijn. Zoo lang, als dat aardse rijk in uw beeldenis steekt, zoo zijt gij des verdorvenen Adams aardsche zoon; daar helpt geen huichelarij. Geef zulke zoete woorden voor God, als gij wilt, zoo zijt gij toch een vreemd kind, en Gods goederen bebooren u niet toe, tot dat gij met den verloren zoon weder tot den vader komt, met een recht berouw en ware boete over uw verloren erfgoed; daar moet gij met een willigen geest uit het aardsche leven uitgaan, en den aardschen wil verbreken, hetwelk zeer doet, met het gemoed en den een willigen geest zijn waarden schat verlaten, en moet in Gods willen ingaan, aldaar zaait gij uw zaad in Gods Rijk, en wordt in God, als een vrucht die in Gods akker wast, nieuw geboren, want uw wil ontfangt Gods kracht, Christus geestelijkheid, verstaat hemelse wezenlijkheid, die de eeuwige diepte vervult, en daarvan wast u een nieuw geestelijk lichaam in God, dat den tijd dezes levens, in ’t aardsche grove lichaam verborgen steekt, gelijk het goud in eenen steen, alsdan zijt gij Gods kind, en Christus goederen bebooren u toe. De nare duisternis en wordt niet weggenomen, Zoo lang het morgenlicht verbeidt van op te komen. Bedriegt u niet, o mensch! gij wordt geen zonden kwijt, Zoo lange als gij noch de oude Adam zijt. ’t Is al bedrog : daar helpt geen bidden noch geen smeken, Indien gij niet wilt uw valschen wil verbreken; Hij trooste ook wie wil, ’t is leugentaal en vals, Gij houdt de last van al uw zonden op den hals, Als Christus rijst in ’t hart, dan wordt de nacht der zonden, En alle duisternis, in ’t godlijk licht verslonden. En zo dat wezenlijk niet beeurt in dezer tijd, Zo blijft uw arme ziel een nacht in eeuwigheid. Het gaat er niet zo toe, gelijk gij hier wel hoorde, Dat een misdadig mensch, zijn schuld voor ’s Goedings woorden Uit gunst vergeven werd, daar hij niet beter werd, Maar bleef een schalk, een dief of moordenaar in zijn hart. Neen, ’t moet er anders gaan : een brandend vuur moet De oude boze mensch tot stof en asch' verteeren. Daar groeit een leven niet, dat God in Christus ziet. Van alle schuld ontlast en aanneemt voor zijn kind. Jesaia I vs. 16—18. J. Luiken, Jezus en de ziel. Bovenstaand stuk scheen mij zoo belangrijk toe, dat ik niet konde nalaten dit eens uit den liefelijken bloemberg van de werkjes van onzen Godzaligen Luiken te plukken, opdat anderen er ook nog eens van konden genieten, daar dit tegenwoordig zoo zeer noodig is dat men zich zelve wel beproeft, of men wel het rechte geloof deelachtig is, want er is tegenwoordig zoo veel geloof, maar zoo weinig dat uit een "golf" den grond voortkomt; men eigent het zich en men bekommert er zich niet eens over, of het op den dag des stervens door de vuurproef door zal kunnen staan, want indien het zich reeds hier bewijst te zijn een geloof van den boom des kwaads in plaats van een vrucht van den boom des levens, hoeveel te erger zal het indien dag is, wanneer alle verborgenheden aan het licht zullen komen; daarom kunnen de kinderen Gods elkander niet genoeg wijzen op hetgeen de Heere door den Profet uit liet roepen: „beproeft u zelve, graaft dieper in den wand“. Mochten ook daartoe deze weinige regelen nog strekken om vele zielen op te wekken, om van hunne gemakkelijke kussens op te staan en zich wel te beproeven, dit is van harte de wenschaoting. Amsterdam, Sept. 58. J. F. S. Eerste vervolg van Nr. 9. Het begrip van Kerk, door de Redactie van het maandschrift Ernst en Vrede ontwikkeld, moet onvermijdelijk tot sektarisme leiden. “Waar er gestreden wordt over de gronden van onze gemeenschappelijke christelijke belijdenis,” moet de strijd eindigen, of in de samensmelting der verschillende gevoelens of in scheiding, zodra het verschil gronden of belangrijke punten betreft. Is het dan wel waar, “is het de ‘grote waarheid, dat de kerk moet zijn meer een zedelijke gemeenschap dan een wettelijke instelling, een vereniging van broeders meer dan een samenvoeging van leden of kerkelijke ordonnanties.” Naar ons inzicht zal de kerk het ideaal van zedelijke gemeenschap en van een vereniging van broeders niet kunnen verwezenlijken, tenzij er vooraf overeenstemming komt, waar omtrent nu volgens de getuigenis der redactie zulke verschillen bestaan, — “over de grond van het beil, de persoon en het werk van Christus.” Maar bovendien als men de Kerk houdt voor “de inrichting, waarin de wereld met de ware gelovigen vermengd is, en de Christen de naam zijns Heeren kan belijden en ongemoeid van het getuigen en anderen tot Hem roepen,” moet men er toe komen, om die inrichting tot sekte te laten veranderen. Vreemd is het dat men die toestand aanwezig acht, zodra “de staat zich aan de kerk onttrekt en alle bescherming en ondersteuning haar ontzegt, of haar dwingt haar eigen beginsel te verlaten.” In dat geval meent de redactie, “dwingt de staat de ware gelovigen, om de kerk te verlaten en zich als sekte te constitueren,” (bl. 355.) Alzoo constitueeren de ware gelovigen zich als sekte en wie maken dan de kerk uit? Tegenover die beschouwing van kerk en kerkgenootschap, plaatsen wij de zeer eenvoudige zienswijze van een onze meest uitstekende voorstanders van het staatkundig liberalisme en wij gelooven, dat menigeen zich tot dat, zoo uitnemend juist uitgedrukt, begrip van kerk en kerkgemeenschap eerder aangetrokken zal gevoelen, tenzij men blind vooroordeel laat gelden: Dr. R. Fruin zegt in het tijdschrift de Guls over Hugo de Groot liet volgende: “In het algemeen was de Groot aan de uiterlijke eenheid der kerk innig gehecht, dan zij mij voorkomt te verdienen.” Immers wat bepaalt uitwendige eenheid bij innerlijke tweespalt? Wat baat het of wij samenkomen tot "denzelfden eerdienst, maar met verschillend "geloof in het hart? En zal het niet altijd "gaan, als het in den tijd van de Groot gaat "is; zal de eene mening in de kerk de andere niet verdringen? Zo brengt men den "strijd van buiten naar binnen over; in plaats "van strijd tussen twee gezindheden, krijgt "men in één genootschap burgeroorlog. Naar "eenstemmigheid, naar eensgezindheid te streven is goed; die te veinzen is nutteloos. "Beter de tweespalt der meningen, door verscheidenheid van kerkgenootschappen aan den "dag gelegd, dan ze vermomd achter een geveinsde vrede." Niet onbelangrijk is tevens het gevoelen van die schrijver te vernemen, over de beëindiging van de kerkelijke geschillen, naar aanleiding van zijn beschouwing over de twisten der 17e eeuw: "het lag voor de hand hoe op vreedzame wijze de steeds hoger klimmende twisten te eindigen waren. Een van beide: de "regering moest zelf of, zoo zij zich onbevoegd "rekende, door een Synode langs den wetten "gen weg het Godgeleerde geschil laten uitwijzen, en dan aan de veroordeelden vergunning "de kerk te verlaten en een eigen genootschap, "zoo als de Lutherschen en Doopsgezinden, te "vormen. Of verkoos zij aan beide partijen "in de kerk gelijke rechten te verzekeren, dan "moest zij toch toelaten, bewerken zelfs, dat "zij zich van elkander tot twee gemeenten afzonderden, en het aan de verzoenende werking van den tijd overlaten ze naderhand te "herenigen. Zulk eene vrijwillige splitsing is meermalen sprake geweest, maar ernstig is zij wel nooit bedoeld; zij streed te "zeer met de staatkunde, tot nog toe jegens "de kerk gevolgd, steeds hadden de staten "getracht de protestanten van alle gezindheden binnen een staatskerk te vereenigen; "zouden zij nu hun eigen werk gaan slopen "en van de een kerk er twee maken, beiden "zwak en tegen de Roomsche kerk niet opge "wassen? Uit vrees voor zulk een scheuring "hielden de staten sedert twintig jaar elke "Synode tegen, die niet door het herzien van de "geloofsbelijdenis den toegang van de kerk voor "gematigde Lutherschen en Wederdoopers wilde "openstellen." Wij vrezen evenwel, dat deze aanhalingen uit het geschrift van een schrijver, die zich vroeger door zijn bestrijding van het anti-revolutionair staatsrecht van Mr. G. De Heer J.L.B. uit Londen (zie de Heraut) zegt in zijn brieven over de grote daden van God in Amerika: "Dit staat vast, volgens het getuigenis van Godsdienstige zo wel als van gewone bladen, dat er een grote verandering in de Verenigde Staten plaats heeft. Niemand kan ontkennen, dat de Amerikanen, die gedurende een lange tijd blindelings de Mammon dienden, zich buigen voor de Majesteit van het Evangelie. De indruk op de consciën van de grote menigte is krachtig. Dit is een feit dat als een der grootste wonderen in een eeuw, die rijk aan wonderen is, door de diepste denkers erkend wordt. De opwekking begon onopgemerkt en in stilte, nu vijf maanden geleden; maar gedurende de laatste drie maanden heeft zij de aandacht getrokken. Het oordeel van Dr. F. over de scheiding van 1834 kan niet dan gunstig zijn, daar hij over 1618 sprekende zegt: "Was het niet hard hen (de rechtzinnigen) te dwingen vereenigd te blijven met mensen van welke zij zich ten duurste verplichten rekenden te scheiden? Werd het hun niet ondragelijk daarboven te moeten zwijgen, als zij zijdelings de grondslag van hun geloof zagen ondermijnen?" Deze brief voert tot dagtekening 30 April 1858. Ook van bijben, voor wie de dingen des Geestes een dwaasheid zijn. Getallen kunnen geen bepaald denkbeeld geven, van de plaats gehad hebbende bekeeringen. Hij alleen die de harten doorgrondt, kent de namen van hen, die in het boek des Levens en des Lams zijn opgeschreven. Maar uit de verklaringen, door Leeraars, met beving, doch met hoop afgelegd, blijkt, dat gedurende deze vijf maanden 345,000 personen hunne wereldsche gezindheid en openbaar zondig leven verlaten, en den wensch te kennen gegeven hebben, om nadat de maanden der beproeving zullen verstreken zijn, in de gemeente opgenomen te worden. Voorts bespeurt men overal de vruchten des Geestes. Wel mogen wij malkander gedurende daarop met dankzegging wijzen en bidden dat dat werk verder voortgaat verheerlijking van Gods Naam en in plaats van ons Vaderland daarbij te vergeten, zeggen met een geliefden zanger: "Wees vooral dat oord gedachtig, Eens de woonplaats uwer eer, Door uw invloed eertijds machtig— Thans uw Nederland niet meet! O! keer weder tot die streven, Die Gij tot uw erf herschiept, Waar geen volk in 'taïfizi' riept, Dat in heiligen bloei mocht leven, Van uw vleugels overschauwd, Van uw honig overdaanfd!" Wel, Heer, Ten vervolge op mijn stuk van 27 Aug. in het Weekblad de Bazuin geplaatst, zult U. mij genoegen doen, het volgende te plaatsen, ten blijk dat ik mij alleen gehoorzamer, doch geensinds heiliger acht, door mijne overgang tot de Af. Kerk. - Bergen en Heuvels. Uit Ds. Philpot’s Leerrede over Jez. 40. vs. 4, 5. Na aan zijn toehoorders verscheidene Bergen en Heuvels getoond te hebben, komt Z. Eerw. bl. 7 van het oorspronkelijke stuk, hierop neder: "Dit waren nog slechts gewone proefwegen; en, daaruit verlost, stond U nog dit in den weg: Het openbaar belijden van, en uitkomen voor de waarheid, iets dat uw trotsche hart maar ter naauwernood vermocht. Ach ja! werd de waarheid nog maar in uwe eigene Kerk gehoord, of, woont u slechts in een grote stad (Ds. P. noemt Londen), waar niemand wist wie u waart, of waar u ter kerk gingt! Maar naar de Chapel te gaan (de bewoners worden Chapelgoers genoemd, een benaming door volksgebruik en, bij navolging, ook onder wereldlingen, zoals in Holland het woord Nieuwlichters, in zwang, vert.), en voor het gezicht van een verachtende wereld, een Godsdienst te belijden, die u gehaat en bespot maakte: — dat scheen een struikelblok dat niet te overstappen was. (Een verwijt, in verband met Luk. 8 v. 34)." Wijders zegt Zijn WelEerw. "Dan, dit zijn intussen enkel heuvelkens, en sommigen loutere zandhoopjes, te zien Z. Wel Eervv’s bekeeringsweg en afscheiding van de Staatskerk, vert.). Daar volgen Bergen op den achtergrond, die zich opdoen zodra de heuvelen gesleetst zijn, en hiertoe kunnen de Geestelijke en Inwendige hinderpalen, als onderscheiden van de Wereldsche en uitwendige, gebracht worden (Ds. P. zegt in een andere Pred.: "de Goddeloosheden van binnen worden soms zoo groot, dat er aan het kindsschap geheel getwijfeld wordt, en het er met de Heiligheid dikwijls aller bedroevendst uitziet)." Uit het Engelsch vertaald. Het blijkt dus, dat Ds. P., gelijk ook de Groote Meester zelf, den bij mensen zichtbaren vorm, als een noodig iets acht (niets als het éénige noodig) ; hoe groot de Berg ook schijnt, hoe vergruizend ook voor het gemoed ; voor het vlees is hij dit ook onbetwistbaar, blijkens de bevinding van al Gods volk door alle eeuwen heen. Die vorm maakt ons niet heiliger (gelijk er staat: heiliger dan gij) , maar gehoorzamer. O. C. B. Aan een particulier schrijven van een eenvoudigen maar Godvrije broeder uit Pella, postmerk 25 Aug., zoo even ontfangen, ontleenen wij het volgende : „Gods bezoeking treft de volkeren. Ten uwente heerst droogte, die de volkeren doet zuchten en hier overvloedige plasregens, die het gewas verslinden of onderdrukken. De overstrooming heeft het gewas weggenomen aan de zijde der rivier waar duizenden Bussels graan groeiden. Op de bergen en in de valleien is maar een klein gewas van koorn en de tarwe is zeker voor 1/2 gedood door roest of honingdaauw. Het dubbele gewas van het vorige jaar geeft hoop, dat de behoefte vervuld zal kunnen worden van mensch en beest, doch velen gevoelen drukkende ontberingen door die weg van teleurstelling. Maar het is weer kennelijk, dat wegen van druk en tegenspoed de mensch dikwerfel nuttiger zijn dan die van voorspoed, maar het lijden is er niet uit weg te nemen. Er is veel werk van bekeering en vragen naar de Heere. Enkelen geven kennelijke blijken, dat zij verzoend zijn met God, hun Vader door Jesus Christus. Men hoort dierbare belijdenissen zowel van jongeren als zelfs oude mensen en die ver op hunne dagen zijn gekomen. De Godsdienstoefeningen in de week en vooral op de dag des Heeren worden niet verzuimd, alles beweegt zich druk en met veel zegen. Verblijdende, tot jaloerschheid wekkende, woorden zeggen wij hierop, al gevoelen wij dat de uitwendige nood daar drukkend kan zijn. De Katholiek. Ned. Stemmen van 19 Sept. 1911 zeggen, dat „de liefde Zusters welke Engeland zonder uitzondering bewondert, welke Rusland met nadruk inroept, welke zelfs Turkije vereert, in Portugal, in een Katholiek land, zijn gesteenigd.” Dit getuigenis is met de daad zeer nadrukkelijk, maar verwondert ons niet. Het getuigt ons bij vernieuwing van den jammerlijken en gedemoraliseerden toestand, waarin Rome, waar het onbeperkt heerscht, de naties stort en doet ons tevens vreezen, dat die zusters, evenals zulks steeds met de jezuiten het geval was, in de verte en door onbekenden kunnen worden bewonderd, maar dat zij, die in staat zijn van naderbij haar te leeren kennen, haar vleien als de pest. Deze stem uit Portugal wordt dan maar niet te vergeefs gehoord door de Protestanten, wie de Roomschen zo gaarlijk zouden doen geloven dat het hun zo heilzaam zou zijn zulke Roomsche zusters in hunne woningen te ontsvangen. Alsof het een zaak ware die niemand betwijfelt, schrijven de Katholieke Stemmen: "De grootste waardigheidsbezitters deze wereld is ontegensprekelijk de paus; de paus opperste hoofd der godsdienst op aarde, Hoogepriester Gods, bisschop en herder aller gelovigen, geestelijke Vader, zowel der Vorsten als hunner onderdanen." Ontegensprekelijk. Wij denken hierbij aan het woord van den stadsschrijver te Ephese die insgelijks op godsdienstig gebied zoo redeneerde, betrekkelijk het beeld van Diana, dat uit den Hemel zou gevallen zijn, — een zaak daar wij medelijdend den schouder voor ophalen, — evenzeer uit de hoogte zeide, dat die dingen onwedersprekelijk waren. Boekaankondigingen. Het ware geloof in Jezus Christus, werkzaam in de liefde tot God en den naaste, door D. A. Detmar, Predikant te Woerden. Tweede druk. Amsterdam II. IloveJcer 1856. Een stichtelijk woord uit het hart, tot het hart dergenen, die den Heere zoeken, gelijk de "Zwijg, wees stil. Eene betrachtung over Mare. 4: 37—40, door J. C. Rijle. Uit het Hoogduitsch, door L. van Erpecum, Amsterdam H. De schrijver ontwikkelt: 1) Dat de dienst van Christus ons niet vrijwaart van de moeiten van dit leven. 2) Dat Christus wezenlijk mensch is, zoo wel als waarachtig God. 3) Dat de gelovigen altijd met vele zwakheden en gebreken behept zijn. 4) Dat Christus alle macht heeft. 5) Dat Christus vol geduld en goedheid jegens Zijn volk is. Deze betrachting is metterdaad leerzaam en stichtelijk. De werken van Ds. Detmar over ’t algemeen zijn. Zij deden reeds veel nut ter bevordering van het gemeenzaam verkeer met de Heere; de vernieuwde uitgaaf van dit werkje wordt door de Heer der Kerk daaraan mede dienstbaar gemaakt, en de Godvruchtige Detmar gaat voort te spreken, nadat hij gestorven is. Christus is alles. Naar het Engelsch van den Wei. Heer Thomas Willcock. Amsterdam bij J. Höveker. 15 Cents. 25 Ex ƒ 3.—. Titel en vorm is een weinig veranderd, maar ’t is hetzelfde werkje dat onder de naam van Thomas Wilcock te Rotterdam (ook te Groningen) in de latere jaren reeds viermaal herdrukt werd naar de oude 40** 8 uitgave, onder de naam van Honigdroppelen. Deszelfs schrijver was een tijdgenoot van Bunyan, terwijl het werkje zelf wel in nadruk de naam van „Honigdroppelen” dragen mag, waar Christus zich in openbaart als alles in allen. Beijlschap Israël of de getrouwheid Gods, de bron van Christelijk geluk. Naar het Engelsch. Amsterdam bij J. Höveker. 15 Cents. 25 Ex. ƒ3.— Dit blaadje levert in een zeer kort bestek, een menigte der dierbaarste toezeggingen en roept de gelovigen met kracht tot het verdragen van droefheid en smart, om dat deze mede bebooren tot hetgeen God heeft beloofd, en Hij juist daaronder en daarbij de heerlijkste toezeggingen doet. OPMERKINGEN. Er zijn valsche bouwlieden opgestaan, die een schijnrede van Godzaligheid hebben, en een duivelsche theologie verkondigen. Kerkstaat en Volksstaat is verwoest, het volk treurt bij de erven der Vaderen; wil weer opbouwen, doch te vergeefs. (Ingezonden.) Uit Gorinchem meldt men, dat aldaar in het kerkezakje van Juni 1.1. in de Chr. Afg. Ger. Gemeente is gevonden: een Bankbiljet, groot f 25.—, met aanwijzing, dat zulks strekte tot aanvankelijke stichting van een fonds voor een gesticht tot verzorging en onderhouding van oude mannen, vrouwen en weezen. De kerkeraad algemeen hier zeer mee ingenomen zijnde, heeft vermeend dit niet met stilzwijgen voorbij te mogen gaan en niet beter te kunnen doen, dan een kommissie te benoemen, belast met de administratie der gelden, welke in of buiten de gemeente tot dit doel mochten bijgebracht worden. Deze kommissie bestaat uit de Heeren J. D. Brandt, A. Blankers en S. C. Boonzajer C. Gz. Donderdag den 19 dezer werd door onze waardige Predikant, de WEW. Heer E. F. Smits van een en ander aan de gemeente kennis gegeven, en zij op een indrukwekkende wijze uitgenoodigd, met milde hand dit voorbeeld te volgen. Hieraan werd onmiddellijk algemeen op een zeer onbekrompen wijze voldaan en verder algemene sympathie bij de geheele gemeente verwekt, hetwelk ook weer bleek door de ruime bijdrage van 1.1. zondag. De Heere, die alle harten in Zijne hand heeft, neigt die verder tot ruime mildheid in deze, en doet het alles strekken tot verheerlijking van Zijnen nooit volprezen naam. BERICHTEN. In de Nieuwe Rotterdamse Courant van 13 Sept. 1.1. leest men: Door de rechtbank van Politie te Harlingen is 1. Maandag een pachter wegens schending van den rustdag, tot een boete van 5 sh. en de proceskosten (12 sh.) veroordeeld. Zijn vergrijp bestond daarin, dat hij op Zondag graan had gemaaid, zonder dat hiertoe noodzakelijkheid bestond. De veroordeelde is in appel gekomen. (Per Telegraaf.) houden, Maandag 4 Oktober. — Het stoomschip Austria, dan de Hamburg Amerikaanse linie, is op de reis naar New-York, op 13 Sept. verbrand. Van de 600 passagiers, meest Duitse emigranten, zijn er, zoover tot dusver bekend is, slechts 68 gered. De kapitein Heijdtman, is ook verdronken. De Liverpool Athenaeum deelt thans mede: dat twee nog langer stoomschepen van de Leviathan, en van een oneindig prachtiger en merkwaardiger bouworde, te Liverpool in aanbouw zijn en allengs hun voltooiing naderen, zonder dat het publiek het minst van de zaak gewaar is geworden, terwijl van den Leviathan niet alleen door Engelse maar zelfs door alle dagbladen van de beschaafde wereld voortdurend werd gesproken. Deze schepen hebben ieder een lengte van 700 voet, zij zijn gebouwd door de heeren Vernon and Son, voor rekening der Oriental Inland Steam Compagnie en bestemd voor de vaart op de Indische rivieren. Dr. Cour. KERKNIEUWS. Aangenomen beroep naar Genderen, door den WELSERAAD Heer F. Haaijer, Propopent aan de Theol. School te Kampen. Bedankt door denzelfde voor die naar Bolsward, Westmaas en Zuid-Beveland. ZWOLLE, 4 Oktober. Uit een te voren gemaakt drietal van Predikanten, bestaande na Alphabetische volgorde uit de WELSERAAD Heeren Ds. J. Bavink, te Bunschoten; N. H. Dosker, te Almkerk en J. Sluiter, te Boskoop; heeft de Gemeente, met volstrekte meerderheid van stemmen, tot haar Herder en Leeraar beroepen, den WELSERAAD Heer Ds. J. Bavink. Onze hartelijke wensche en bede is, dat de Heere ons deze poging wel doe gelukken, tot eer Zijns naam en tot heil van Zijne Gemeente aan deze plaats. Namens den Kerkenraad der Chr. Afg. Ger. Gemeente, ia van der Kolk, Secretaris. HARLINGEN, 26 Sept. Heden was het voor ons een smartelijke dag, door die onze zoo innig geliefde Leerarende. Ds. A. S. Entingh van ons afscheid nam om te vertrekken naar de Gemeente des Heeren te Amsterdam, 's Morgens predikte Zij over Jes. 57: 15 en bediende daarop het Heilige Sacrament des Avondmaals, en des avonds over 1 Petr. 5: 10, 11. Dat laatste woord was een treffend, hartroerend en bemoedigend woord, uitgesproken voor een talrijke menigte. Hoe smartvol het eenzijds ook mag zijn voor een gemeente een getrouwen en beminden Leerarende te verliezen, anderzijds gaf ons de Heere stof tot groote blijdschap, als wij zien op al wat door Zijn genade door de bediening van Zij is geschied in 't midden van ons. Daarom hopen wij de Heere te zwijgen, wiens doen majesteit en heerlijkheid is, met de bede, dat de Heere Zij tot eenen ruimen zegen stelle in zijn nieuwe werkkring, en dat Hij in onzen nood voorziet. Toen Zij de zegen over de gemeente en over de vergaderde menigte had uitgesproken, trad de Consulent der gemeente, Ds. K. J. Picters op en bedankte Zij op hartroerende wijs in naam des Kerkenraads en in eigen naam voor al de liefde en diensten door hem geopenbaard en bewezen, waarop zegenend werd gezongen Ps. 184: 3. Namens den Kerkenraad, L. Hoekers. AMSTERDAM, 3 October. De dag van heden was voor de Gemeente des Heeren alhier een dag van onvergetelijkheid, daar het de Koning der Kerk naar zijn vrijmacht behaagd heeft, zijn getrouwen dienstknecht Ds. A. S. Entingh, die van veler harten, in de Gemeente te Harlingen, gescheurd werd, in ons midden te doen bevestigen, door de Weldoene zeer Geachte Heer Ds. A. Brummelkamp, Leeraar aan de Theologische School te Kampen, die hier toe door ons gedrongen werd, (n. 1. om dit werk op zich te nemen,) daar onze Geachte Consulent Ds. D. van der Werp door ziekte verhinderd werd. De bevestiger had tot tekst gekozen Ezech. 34: 15, 16, en wees, naar aanleiding van die, van 't schepsel af en op de hoogste Herder der schapen alleen. Ook deed Zijn uitkomen: hoe de Heere zijn wonderdoende hand over de Gemeente had uitgebreid en die geopenbaard, tot beschaming van het ongeloof en van hen, die haar gram zijn. De bevestigde had tot onderwerp zijner behandeling 1 Kor. 3: 11, waarmee Zijn begin nam om de Gemeente op het eenige, onwrikbare en noodzakelijke fundament te wijzen en te bouwen. Plechtig was die verbintenis ten aanhooren van een zeer grote menigte. De Heere geve, dat Zijn tot opbouwing en uitbreiding van Gods Koninkrijk alhier moge verstrekken; tot 't vergaderen van de verstrooiden, maar ook tot in lengte van dagen om onder ons de herderlijke bediening uit te breiden. Bij aanvang reeds hebben wij ruime stof tot dankbare erkentenis, en stamelen Jakob na: „Wij zijn geringer, dan al deze weldadigheden, en dan al deze trouw, die Gij, o God! aan ons gedaan hebt!” Hierbij brengt de Kerkeraad ook hartelijken dank toe aan de Docenten, Leeraren, Proponenten en Studenten, die de Gemeente in haar herderloze toestand zoo bereidwillig hebben gediend en bijgestaan. Namens den Kerkenraad, W. van Harten. CORRESPONDENTIE. Met dankzegging ontfangen voor de Zendingzaak 75 Cent, gekollekteerd in het Kerkzakje te Rotterdam. Kampen 29 Sept. 1858. H. de Cock. Heden nam de vrijmachtige mijne onvergezelde Echtgenoot, MARIA PIEREN, door een hevige zenuwzinking ongesteldheid, in den ouderdom van 58 jaren, door den dood van mij en mijne Kinderen weg. Ruim 38 jaren mocht ik in een gezegende huwelijksvereniging met haar leven. Zwaar treft mij met hare Kinderen deze slag. Wij vertrouwen, dat zij rust in den Heere en een heerlijke zaligheid geniet. Lage Zstoluw, 30 Sept. 1858. P. J. DUBBELMAN. Eenige kennisgeving. (230) MARKTBERICHT. LEIDEN, den 2 October 1858. Winter Tarwe f 9.— a f 10.— Zomer Tarwe f 7.50 a f 8.— Winter Rogge » 7.— » » 7.50 Gerst . . • . » 5.50 n » 6.— Haver..... n 5.50 » n 6.— Duivenb. . . n 9.— n n 9.50 Paardenbloemen » 8.75 n » 9.25 Boter. ...» 53.— a 59.— Ter Stada-Drukkerij van J. A. Boom en Zoon te Meppel. 