Ontmaskerd!
„Bovendien zal het de gemakkelijkste zaak van de wereld zijn,'' hernam de rechter, „om het alibi van mej. Lestérel te bewijzen. Ik verwacht hier de dienstbode, die haar vergezeld heeft naar de rue Caumartin en de portier van het huis, waarin zij zelve woont. Binnen tien minuten zt.1 ik weten of zij bjj hare zuster geweest en op welk uur of zij is te huis gekomen in de rue de Ponthieu. Blijft nog altjjd die dolk-waaier! Omtrent die hoofdkwestie kan ik niets zeggen, voordat ik haar heb ondervraagd, die gisterenavond dat zonderlinge speelgoed in banden hield." „Ge zult haar dus in 't verhoor namen?" „Daaraan kunt ge, dunkt me, niet twijfelen, want ge hebt begrip genoeg om in te zien dat ik rekenschap verlang omtrent het belangrijk feit, dat ge zelf mg het eerst hebt medegedeeld en dat ik van den anderen kant ock niets liever verlang, dan de jonge dame zoo spoedig mogeljjk gezuiverd te zien van de verdenking, die nu nog op haar zou kunnen rusten." „En ge laat haar hier roepen, hier, in uw kabinet?" „Dat is al gebeurd. Indien men baar heeft t'huis getroffen, zal ze binnen weinige oogenbiikken hier zijn." „God! Heeft men haar gearresteerd? Wordt zij als een beschuldigde herwaarts gebracht?" „Weineen. Ik heb een kommissaris naar haar toe gezonden, een heer in burgerkleeding, dien zij natuurlijk niet kent en die haar uit mijn naam beleefd heeft verzo«ht, om even bij mij te komen, daar ik haar omtrent eene belangrijke aangelegenheid wenschte te raadplegen. Zy kent mij genoeg om bij bet vernemen van die boodschap niet al te veel te ontstellen. Verder zal ik ten overvloede u nog zeggen, dat ik haar denk te ontvangen met de wellevendheid, waarmede zij, volgens mijne meening, nog altijd dient behandeld te worden. Ik zal mej. Lestérel niet onmiddellijk op ofticieele wijze in het verhoor namen, maar veeleer op gemoedelijken toon e^n gesprek met haar voeren." Hier trad de deurwachter binnen, die den rechter eenige woorden toefluisterde, waarop deze met luider stem ten antwoord gaf: „Even wachten, totdat ik schel. Roep nu dadelijk mijnheer den griffier." En nadat de man vertrokken was, tot Gaston: ,Zjj is daar! Ga door deze zijdeur weg, want ge moogt haar niet ontmoeten." „Mag ik niet bjj het onderhoud tegenwoordig zgn, oom ?" De rechter haalde zijn schouders eens op bij zulk een dwaze vraag. „Als hel hier een verhoor gold," hernam Gaston, „zou ik u natuurlijk nooit zoo iets durven voorstellen, maar ge zegt zelf, dat uw gesprek slechts een gemoedelijk onderhoud zal zgn. Ik weet, hoe timide Bertha is, Zfl zou zich door hare verlegenheid in moeielijkheid kunnen brengen, terwijl ik... „Haar zou kunnen influisteren, hoe »y antwoorden moest, is 'tmetV Waarachtig, ge schijnt geheel en al vergeten te zijn, dat ge tegen een rechter van instruklie spreekt. Omdat toevallig die rechter van instruktie uw oom is, inag hij toch niet, om uwentwille, alle verordeningen voorbg zien van een krimineel proces." „Van een krimineel proces!" herhaalde Gaston, byna werktuigelijk. ]lk zeg u nogmaals," bevestigde zijn oom, „dat ik vooralsnog aan Bertha's onschuld geloof en ik verzeker u, dat ik voor haar de welwillendste rechter van de wereld zal zyn. Als 't maar eenigszin» doenlijk 1», zal ik haar na ons eerste gesprek niet meer benioeielijken, maar ga nu heen, Gaston, want ik heb reeds al te lang mijn kostbaren t«d met u verpraat." , „Nog een woord!..." stamelde de neef, die reeds den knop van de deur in de hand hield, om ze te openen en weg te gaan. „Als het mejuffr. Lestérel, door hare aandoeningen in de war gebracht, niet gelukte om zich van iedere verdenking te zuiveren... als nieuwe toevallige omstandigheden haar met eenig schijn van recht beschuldigden... Jer8e® mij, dat ik u dit zoo op den man af vraag... maar wat zult ge dan doen i „Mijn plicht," antwoordde de magistraat met hoogen ernst, terwijl hij zijn neef naar buiten drong. Bijna gelijktijdig kwamen door een andere deur iwee personen binnen; de griffier, die bedaard zjjn plaats aan de schrijftafel weder innam en een andere heer, die onmiddellijk door een vragenden blik van den rechter werd begroet. „Ik ben naar het hui* van mejuflr. Lestérel geweest, mijnheer, begon de kommissaris. „De portier zeide rnjj, dat zjj te huis was, maar dat zij waarschijnlijk nog te bed zou liggen, daar zij eerst om vier *ur was t hais gekomen." „Schrijf dat op, mijnheer Pileis," zeide de rechter tol zgn griffier. „Ik ben natuurlijk toch naar boven gegaan en het was mejuffr. Lestérel zelve! die mg daar de deur opende. Zij ontving mg wel, maar scheen mg ter nauwernood te woord te willen staan. Toen ik evenwel gezegd had, dat ik van wege den heer Darcy kwam, veranderde de uitdrukking van haar gelaat merkbaar en liet ze mij binnen. Zg daeht, dat ik van wege den heer Gaston Darcy, uw neef, bij haar kwam. „Maar nadat zg gehoord had, dat gij gezonden waart door den heer Darcy, den rechter van instruktie, hoe was toen haar voorkomen „In 't begin onrustig, doch dadelijk daarop meer bedaard. Zy verzocht vaardigen, doch mjjn plicht verbiedt mjj niet, u daarbij °P den weg te heipen. Het beste van alles zou zijn uw alibi te bewezen, dat wil zeggen ons de overtuiging te geven, dat gij op het oogenblik waarin de misdaad gepleegd werd, op een geheel andere plaats waart. De dienstbode van uw zuster kan immers gemakkelijk verklaren, dat gij, toen mevr. d'Orcival vermoord werd, bij mevr. Crozon in de rue Saumartin waart. Is 't niet zoo 9" Waarom zeidet gij daareven - ik wil die vrouw niet zien? Mejuffr. Lestérel bewaarde het stilzwijgen. .Begrijpt ge dan niet, mejuffrouw," hernam de heer Darcy, „dat de rechtbank hare verklaring niet missen kan ? Meent ge, dat die vrouw u hier vindend, u voor eene beschuldigde zal aanzien ? Vrees zoo iets niet. Zij behoeft u niet te zien. Ge kunt hiernaast gaan en het verhoor zal dan in uwe afwezigheid geschieden." „Waartoe die vrouw te ondervragen?" sprak Bertha eindelijk met stokkende stem. „Zij zal u zeggen dat ze mjj gisterenavond niet bij mevr. Cambry is komen afhalen. © mijnheer, spaar toch mijn zuster het verdriet van te hooren dat ik haar naam heb gebruikt, om... om te liegen." De heer Daray ontstelde. Zulk een antwoord had hij gewis niet verwacht. „Gij verklaart dus," sprak hij langzaam en met nadruk, „gij verklaart dus, dat mevr. Crozon gisteren avond niemand naar u toegezonden heeft? De geschiedenis van uws zusters plotselinge ongesteldheid was derhalve alleen door u verzonnen en ge zyt zelfs niet in de rue Gaumanün geweest?" Mejuffr. Lestérel zweeg andermaal, doch voor den rechter was deze maal haar zwijgen een maar al te duidelijke hevestigiug van zijne vragen. „Maar er is toch iemand u komen afhalen... een vrouw, die wist, dat gij op een soirée in een der salons van de avenue d'Eylau te vinden waart, een vrouw, die u een belangrijk nieuws had mede te deeien, want gij ontsteldet zichtbaar bij de tijding die zij u bracht. Mevr. Cambry heeft het mij gezegd. Noem mij die vrouw, opdat ik haar als getuige kan hooren, indien hare verklaring in staat is om u te rechtvaardigen." „Ik ken haar niet" stamelde Bertha. „Ge kent haar niet en ge volgt haar in een nachtelijk uur! Ik moet u zeggen, mejuffrouw, dat uw wijze van verdediging al zeer onhandig is, en dat ik spoedig, buiten u om, toch de volle waarheid zal weten. De koetsier, in wiens fiacre gij gereden hebt, wordt gemakkelijk genoeg gevonden, en van hem kom ik natuurlijk te weten, waarheen hij u gebracht heeft. Men zal ook de vrouw vinden, die u bij mevr. Cambry is komen afhalen en indien die vrouw toevallig eene dienstbode van raevr. d'Orcivai is geweest, zal zij zeker ronduit spreken. Zij zal mij vertellen, dat bare meesteres mejuffrouw Lestérel heeft doen afhalen, die... vaar om ook niet?... den wensch had te kennen gegeven, van wei eens een bal van de apera te willen bijwonen." Aldus sprekend, zocht de rechter de bekentenis van iets, waarvoor het urm» kind, dat meer en meer met zich zelf in tegenspraak kwam en in leugens verwarde, zich weliieht schaamde, gemakkelijk te maken, maar Bertha schudde droevig het hoofd en fluisterde: „Neen, de vrouw, die mij kwam afhalen was gden dienstbode van Julie Bert'nier." „Dat is ieis wat ik spoedig genoeg weten zal, want ik verwacht hier het geheele bedienden-personeel van mevr. d'Orcival. Ik zal ook haar hötel onderzoeken en kennis nemen van den inhoud der verschillende geschriften die ik daar zal vinden. Hebt ge uw oude kostschool vriendin nooit eens geschreven ?" „Nooit, mjjnheer," antwoordde Bertha kortaf. Mijnheer Darcy begreep dat de jonge dame, althans op dit punt, de waarheid sprak en hij ging daarop onmiddellijk tot een geheel andere kwestie over, die mejuffr. Les'érel gewis niet verwacht had. „Hebt ge wel eens hooren spreken van den zelfmoord van zekeren graaf Golymineï" vroeg hij. Mejuffr. Lestérel verbleekte, maar antwoordde niettemin onmiddellijk : „Jawei, mjjnheer. Ik heb die gebeurtenis zelfs in een der nieuwsbladen gelezen." „Kendet ge dien graaf soms ?" „Neen, mijnheer. Men hteft hem eens aan mij gewezen, terwijl hij te paard door het Bois de Boalogne reed. Dat is alles." „Wie heeft hem u toen aangewezen?" „Eene Italiaansche artiste, madame Crisini, die dikwijls met mij op een koncert had gezongen." Dit antwoord was zoo oprecht gegeven, dat de heer Darcy daaruit dadeljjk tot het besluit kwam, om het pas aangevangen onderwerp hier niet verder aan te roeren. Reeds bij het lezen van het verslag omtrent het gebeurde in de opera loge had de rechter eenig verband vermoed tusschen den gepleegden moerd op Julie Berthier en den zelfmoord van haar gewezen minnaar, maar hij was nu overtuigd, dat er nooit de geringste verstandhouding had bestaan tus#chen Bertha Lesiérel en den Poolschen vrouwen verleider. Hij kwam daarom weder terstond op de misdaad van de opera log« terug, hoewel hij voor zich zelf nog niet kon aannemen dat het schoone meisje, 't welk tegenover hem zat, die vermetele daad kon gepleegd hebben. „Mejuffrouw," ving hij weder aan, „ik heb u, dunkt me, het gevaar aangetoond van uwe zonderlinge verklaringen er om zulks nog meer te doen uitkomen, zal ik u met een paar woorden uw eigen toestand duidelijk maken. Door niet ronduit te willen spreken, laat gij een zwaar vermoeden op u rusten. Ziehier de feiten: Om half twaalf hebt gij het hotel van mevrouw Cambry verlaten. Gy hebt een vrouw gevolgd, die ge beweert niet te kennen. Ge zij' niet, bij uw zuster geweest en eerst des nachts om vier uur in uwe woning in de rue de Ponthieu teruggekomen. En nu mijn vraag: Waar zijt ge geweest, wat hebt ge gedaan tussehen half twaalf en vier uur? Daarin ligt de geheele kwestie." En na een kort stilzwijgen, vervolgde hij aldus: „Ge schijnt mij niet te willen antwoorden. Hoor nu verder: Hoe is het wapen, waarmede de misdaad werd gepleegd, van uwe handen in die van den moordenaar of van de moordenares kunnen overgaan? Als ge me zeidet, dat ge uw dolk op het bal van de opera hadt verloren, zou ik de zaak verklaarbaar vinden. Men zou kunnen aannemen, dat het wapen in een der gangen of in den foyer van het opera gebouw gevonden was door de vrouw, die er zich, van bediend heeft om haar afschuwelijke daad ta volvoeren, want ik wil u wel zeggen, dat het bepaald een 'vrouw is, die men verdenkt. Men heeft haar de bewuste loge zien in- en uitgaan. Maar onmogelijk kan ik veronderstellen, dat de dolk, die door u bij vergissing in het huurrijtuig werd achter gelaten, of wel op de straat verloren, juist in handen moet gekomen zijn van een vrouw, die daarmede naar de opera liep om mevr. d'Orcival te gaan vermoorden." „Ik ben het met u eens dat dit laatste geheel onaannemelijk is," zeide Bertha eindelijk met eenige kalmte, „maar ik zweer u, mijnheer, dat ik niet de schuldigs ben, die gij zoekt. Ik verdedig mij slecht, dat weet ik wel... „Al wat ik vraag," hernam hij, „is eene vertrouwelijke meedeeling, waarvan ik nooit eenig misbruik zal maken. Zeg mjj, dat ge gisterenavond het bal van de opera hebt bezocht. Zeg m|j, dat ge daarheen zjjt gegaan met een vriendin, die u haar kamenier zond met het verzoek haar te vergezellen. En zoodra ge mjj dat bekend hebt, zoodra ge mij den naam uwer vriendin hebt genoemd, zal ik de waarheid uwer bewering doen onderzoeken, zonder uw goeden naam daarbij in gevaar te brengen." Het gelaat van mejuffr. Lesiérel was verhelderd toen de rechter met welwillende verschooning sprak over de onvoorzichtige vrouwen, die zich waagden op het gemaskerde bal, maar somber werd het weer, toen hij gewaagde van een onderzoek omtrent de waarheid der beteekenis, die hij verlangde te hooien. „Ik heb geen vriendinnen," fluisterde Bertha. De heer Darcy deed zelfs geen poging om de smartelijke verrassing, die hem dit antwoord veroorzaakte, voor Bertha te verbergen. Men kon in zjjn trekken zien, dat hij begon te twijfelen aan de zuiverheid van Bertha's geweten en dat hij de vraag overwoog, of hij niet, met terzijde stelling van alle welwillendheid, mejuffrouw Lestérel moest behandelen als een vrouw, die beschuldigd werd van moord. Toch scheen het hem onmogelijk, dat dit zachtaardig en lieftallig kind Julia d'Orcival doodelijk kon hebben getroffen, dat onder het reine en edele voorhoofd een onmenschelijk plan was gesmeed en dat die blanke, teedere hand bevochtigd was geworden met het bloed van een evenmensch. Hij kreeg een nieuw denkbeeld en wilde nog eene laatste poging wagen, alvorens de arme Bertha Lestérel van de zwartste misdaad te gaan beschuldigen. „Ik vergis mjj dus," sprak hij langzaam. „Ge blijft erbij, niet waarV om te zeggen, dat ge niet #p het bal van de opera zijt geweest. Maar ge hebt bekend, dat ge ook niet bij uw zustsr zjjt geweest. Waar hebt ge dan de uren doorgebracht, die er liggen tusschen uw weggaan van de avenue d'Eylau en uw 1'huiskomen in de rue de Ptntkieu V Ge beseft wel, dat ge ons het gebruik van dien tijd dient te verklaren, maar omtrent die aange- legenheid van het grootste gewicht zegt ge letterlijk niets. Er bestaat voor uw stilzwijgen een uitlegging, die ik wel genoodzaakt zal zijn. om aan te nemen, als ge mjj zalf niet een betere uitlegging geeft. Alvorens u af te vragen of de mijne de ware is, moet ik u herinneren, als gij 't vergeten mocht zijn, of u leeren, als gij 't niet wist, dat do rechter ir. sommige dingen te veigeljjken is met den biechtvader en dat de absolute geheimhouding van datgene wat niet geopenbaard behoeft te worden, ook tot zijn plichten behoort. Mijnheer de griffier, die hier zit te schrijven, hesft omtrent dat stilzwijgen dezelfde verplichtingen ah ik. Ge kunt derhalve onbevreesd spreken. Geen me.nsch behoeft te weten, wat ge mg hebt toevertrouwd, want mijn werkkring bepaalt zich tot de opsporing van hem of haar, die de misdaad heeft gepleegd en ik mug de verklaringen van ieder getuige, dien ik hoor, gerust vergeten, zoodra ze blijken niets gemeen te hebben met de zaak, die ik moet instrueeren. Ata ge mij dus zeidet, mejuffrouw — vergeef mjj dat ik de veronderstelling wat al te duidelijk maak — als ge mij zeidet, dat ge, van twaalf tot vie? uur van nacht onder het dak geweest waart van... van een vriend, zou ik mg omtrent de waarheid dier verklaring overtuigen... ik zou dat zelfs met de meeste omzichtigheid doen... en.... en daarna zou alles vergeten zijn..." Het jonge meisje stond bij die woorden te beven als een riet en de tranen vloeiden langs hare marmerwitte wangen. „Ge denkt dus dat ik een minnaar heb, dat mijn braafheid slechts huichelarij was... O, hadt ge mij die vernedering niet kunnen besparen?"... „De goede God waet, dat ik u in de verte zelfs niet wilde beleedigen, mejuffrouw, maar is het dan mijn schuld, dat ge mij naar die waarheid laat zoeken en dat ik bij dat zoeken terecht kom op plaatsen, waar gij wel wist, dat ik ze niet kon vinden?" Mejuffrouw Lsstérel snikte hoorbaar, doch zeide niets. „Mejuffrouw," hernam de waardige rechter, „ik wil u een oogenblik met rust laten, en u geen bekentenis afdwingen, terwijl ge zoo overspannen zijt. Tracht tot kalmte te komen. Beproef bedaard r,a te denken. Bereken toch de gevolgtrekkingen, waartoe zelfs de meest welwillende rechter moet geraken bij eene verantwoording als de uwe. Misschien ziet ge nog niet in, dat ik eigenlijk nu reeds verplicht was, u als de schuldige te behandelen, omdat ge hardnekkig blijft weigeren het woord uit te spreken, dat uw onschuld moest aantoonen. Wat houdt u terug ? Vreest gjj iemand in moeieljjkheid te brengen ? Kunt ge dan niet begrijpen dat ik, zoo ik gedwongen werd u in voorloopig arrest te stellen, over zooveel hulpmiddelen kan beschikken, dat ik ten slotte toch tot de waarheid moet komen, die ge mij thans zoo zorgvuldig verbergt ? De waarheid komt. stellig aan het daglicht, wees daar verzekerd van, en zoodra dat gebeurt, verkrijgt zij juist die openbaarheid, waarvoor ge zoo beducht schijnt te wezen. Zie eens aan, mejuffrouw, ik durf gerust bekennen, wat ik vermoed. In de zaak, die wij op het oogenblik onder handen hebben, is iets zeer geheimzinnigs, iets raadselachtigs en ik vermoed, dat gij vooral in staat zoudt zjjn, om den sluier van dat geheim op te heffen. Gjj offert u op voor een ander, welnu, ik prjjs die edele zelfopoffering, maar ik noem ze zeer misplaatst en, wat meer zegt, hoogst gevaarlijk voor de persoon in kwestie. Zoo ge mij de zuivere waarheid zeidet, zou ik misschien in staat zyn, om ook het voorwerp uwer edelmoedige... neen, uwer dwaze opoffering te redden. Binnen enkele minuten zal het daarvoor te laat zyn. De zaak zal haar loop hebben en de justitie haar doel bereiken, zonder zich op te houden met overwegingen, die mij, een mensch, wel kunnen treffen, maar die niet meer bestaan voor den rechter." Bertha snikte. 'tWas haar aan te zien, dat zij in haar binnenste een moeieljjken strijd had te voeren, maar zij bewaarde het stilzwijgen. ,6e weigert dus u te rechtvaardigen?" hernam de heer Darcy. ,Ge dwingt mij dus, om tot mevr. Cambry, als ze mjj naar u vraagt, te zeggen, dat mejuffrouw Lestérel, die zij haar vriendin noemde, achter slot en grendel zit, beschuldigd van moord ?" Hij had dien forschen aanval tot het laatst bewaard en kon een oogenbük wanen, dat de jonge dame er voor week, want zjj strekte hare sidderende handen smeekend naar hem uit, terwijl zjj den mond opende om iets te zeggen, doch de lang verwachte bekentenis kwam ook thans niet ever haar lippen. „Neen, neen," stamelde zjj, „neen, ik kan niet... ik kan niet... één moord is genoeg...!" En zoo zacht dat het nauwelijks hoorbaar was, voegde zij erbij: „Doe met me, wat ge wilt!" Innig medeljjden had de rechter met de ongelukkige Bertha Lestérel, maar hy moest zijn.'plicht doen en aan zijn griflier een gedrukt formulier overhandigende, sprak hij met luider stem: „Bevelschrift tot arrestatie. Vul hier den naam in van mej. Berlha Lestérel." HOOFDSTUK VII. Gaston had, zooals we zagen, zeer tegen zyn zin, het kabinet van de heer Roger Darcy moeten verlaten en in de verwarring, de ontsteltenis, die de laatste woorden des rechters bjj hem veroorzaakt hadden, had hij verzuimd te vragen, waar en wanneer hij hem kon terugvinden. Hij twijfelde niet aan Bertha's onschuld, maar hjj verlangde niettemin naar de verklaring, dat zij zich ten volle gerechtvaardigd had. Het zou hem onmogelijk zijn geweest om in zijne zenuwachtige nieuwsgierigheid den volgenden dag af te wachten en dan eerst het resultaat van het verhoor te ver- 16 nemen. Hg bleef daarom aan den ingang van hel paleis van justitie op den boulevard, zijns ooms terugkomst afwachten. De koepee van den rechter stond voor dien ingang, naast Gaston's eigen koepee. De respektieve koetsiers dier rijtuigen ontmoetten elkander dikwijls in de rue Montaigne en in de rue Rougemont en zij hadden zulk eene schoone gelegenheid als zich thans opdeed om een praatje te houden niet ongebruikt gelaten. Zij waren van hunne hooge zetels gedaald en stonden in gesprek met een Parijsche garde, die eeoe heel belangrijke geschiedenis moest te vertellen hebben, want zij luisterden beiden zeer oplettend toe. Gaston begreep wel, dat de garde het moest hebben over de misdaad in de opera loge, want het nieuws verspreidde zich reeds door Parijs en moest gewis al zeer vroegtijdig bekend zijn geweest aan de prefektuur van politie, wier gebouw aan dat der justitie grenst. De vertellende soldaat scheen buitengewoon goed ingelicht en zou hij dat niet zijn ? Had hij niet den rechter van instrufetie zien voorbijkomen en den grillier en de kommissarissen en de agenten, kortom het geheele personeel dat bij de ontdekking van een moord in beweging wordt gebracht. Gaston's vesschijning veroorzaakte stoornis in het verhaal. De koetsiers haastten zich hun bok te beklimmen en de klassieke houding aan te nemen van een koetsier van goeden huize: de teugels nagenoeg gestrekt in de linkerhand, de zweep vertikaal in de rechter en de oogen gericht op den kop van het paard. De soldaat ging weder op post bjj den ingang der overwelfde passage, die naar cave de la Sainte Chapelle geleidt. Gaston had derhalve alle vrjjheid, om zooveel hij vetkoos langs het breade trottoir op en neer te loopen en zich te verdiepen in de tallooze vragen, die zijn brein kwamen bestormen. Zijn gedachten waren, zoo als van zelf spreekt, alles behalve aangenaam. Hij kon niet ophouden met zich zelf te verwijten, dat hij door verregaande onhandigheid mejuffrouw Lestérel in een betreurenswaardige geschiedenis betrokken had en langzaam werd hem duidelijk, dat de zaak nog slecht genoeg kon afloopen. Hij begreep dat de arme Bertha den schijn tegen zich had en dat zijn oom haar gewis in verzekerde bewaring zou houden, als hjj haar schuldig achtte. En daar hij zijne verbeelding liet werken, overzag hü reeds de vreaselijkste gevolgen van Bcrtha's arrestatie; hjj zag het hof van assisus; hij hoorde de bewogen stem van den chef 'der gezworenen het gading voorlezen. Al de verhalen van onschuldig veroordeelden kwamen hem in het geheugen. Hij dacht aan Jean Callas en meende dat een rechterlijke dwaling ook nu de vrouw, die hij lief had, op het schavot kon brengen, want hij beminde haar vurig, meer dan ooit, dat arme kind, dat op ditzelfde oogenblik een verhoor moest ondergaan als een misdadigster. Het vreemde toeval, waarvan zij het slachtoffer was ge- worden, wakkerde Gsston's liefdevlam gedurig aan en hij had zich zelf den grootsten lafaard genoemd, indien hij nu, in haar ongeluk, Bertha Lestérel had kunnen verlaten. Maar hij sprak ook zich zeiven moed in. Hij vleide zich met het vooruitzicht dat zijn oom, behoorlek ingelicht, weldra het arme kind met een paar vriendelijke woorden zou ontslaan ea hjj nam zich stellig voor, te blijven wachten tot zij dat verschrikkelijke huis verliet, waarin men de kunst meende te verstaan om het geweten des menscfeen te pijlen. Hij zou — zoodra hjj haar zag — 4haar hartelijk verwelkomen en haar alles zeggen, wat hij op het gemoed had; hij zou haar vergiffenis vragen voor zijn overjjling, die haar in moeielijkheid had gebracht en haar de onveranderlijkheid van zijn genegenheid en liefde bezweren. Hjj berekende dat de proeve, waaraan de rechter genoodzaakt moest zijn haar te onderwerpen, binnen het uur kon afgeloopen wezen. Hij dacht dat hij weldra Bertha zou zien verschijnen en eenige oogetiblikken later zijn oom, dien hij ook noodzakelijk zoo spoedig mogelijk spreken moest. Hg was vast besloten om niet heen te gaan, voordat hij achtereenvolgens de gerechtvaardigde Bertha en den van zijn verdenking genezen rechter had gezien en gesproken. Het was koud. De wind blies hevig uit het noorden en een gedurig op en neer loopen had bij dit schrale weder al zeer weinig aangenaams, maar als men jong en verliefd is, tart men de winterkoude. Gaston liep, om zich warm te maken, stampend heen en waar, zonder zich ver te verwijderen van den ingang dian hij in het oog wilde houden. De twee koetsiers hinderden hem eigenlijk veel meer dan de scherpe wind dit deed, want hij bagreep wel, dat die twee mannen met verklaarbare nieuwsgierigheid zich zeiven afvroegen, waarom hij, Gaston, daar zoolang stond te schilderen. Gaarne had bij zijn eigen rijtuig weggestuurd, maar wat had hem dit gegeven, daar hij zijns ooms rijtuig niet kon wegzenden en dus toch aan de bespieding bleef blootgesteld? Ook de praatzieke garde verloor hem niet uit het oog en verwonderde zich zeker, dat een zoo goed gekleed heer in de koude bleef loopen vóór het paleis, inplaats van in een warm kafé van den overkant te gaan, waartoe hü zelf zooveel opgewektheid gevoelde. Gaston dacht er reeds over, om den man te vertellen, dat hij de neef was van mijnheer Darcy, den vechter van instrnktie en hier de komst van zijn oom afwachtte, toen esn andere iiacre voor het paleis stil hield. Uit dien fiacre stapte een burgerheer, die er uitzag als iemand van de veiligheids politie en daarop een vrouw, wier gelaat aan Gaston niet onbekend was. Hij pijnigde zijn hersens bij het beantwoorden der vraag, waar hij die vrouw wel mocht gezien hebben en eindigde met zich te herinnerec, dat hg haar gezicht een oogenblik had gezien op den middag, toen hij bij Bertha's zuster was geweest. Diezelfde vrouw atond van Bertha ingewikkelder werd dan Gaston vermoed had en dat de konfrontatie met de vrouw, die haar van mevr. Cambry was komen afhalen, niet de eenige konfrontatie moest zijn, waaraan zij werd onderworpen. Dit waren slechte voorteekens en Gaston ontveinsde zich niet, dat zijn hoop wat al te voorbarig was geweest. De komst van een ander persoon deed voor een oogenblik het sombere voorgevoel dat hem bevangen had wijken. Hij zag nogmaals een rijtuig standhouden en daaruit behalve een agent der geheime politie een vrouw te voorschijn komen, die in tegenstelling met de dienstbode van mevr. Crozon, zorgvuldig, zelfs elegant was gekleed. Die vrouw liep dadelijk op hem toe. Het was Mariette, de kamenier van mevrouw d'Orcival, Mariette, in een sierlijk rouwgewaad en vreeselijk aangedaan. ,0, mijnheer, wat een ramp, wat een ramp!" riep zij uit; „die arme vrouw...! zoo jong te steryen! O, 't is verschrikkelijk!" „Komt ge als getuige?" vroeg Darcy. „Ja, mijnheer, en ik zal alles zeggen wat ik weet. O, mijn goede meesteres zal gewroken worden, dat verzeker ik u!" „Hoe bedoelt ge dat? Weet ge dan iets?" „Ja, mijnheer, ik weet wie de moord heeft gepleegd en ik zal het zeggen ook. De bewijzen zal men ook wel vinden en ik hoop maar dat ze die slechte vrouw ter dood brengen, Als zü gratie mocht krijgen, zou ik in staat zijn haar eigenhandig,,." „Haar naam! Noem mij haar naam!" Mariette stond nog in tweestrijd uen naam al of niet zou uitspre¬ ken, toen de agent, die een oogenbak was achtergebleven om den huurkoetsier te betalen, plotseling tusschenbeiden trad en zelfs Darcy, zonder veel komplimenten, eenigszins ter zijde duwde. „Genoeg gepraat," sprak hij kortaf tot de kamenier. „Ik heb in last u bij den rechter van instruktie te brengen en ga zijt hier nog niet in zijn kabinet. Doe mij hel genoegen uw antwoorden te bewaren tot ge daar zjjt en nu vooruit! Men wacht ons reeds." De soubrette durfde geen woord meer uiten en volgde gedwee haar geleider. Zij was opgevoed in de vreeze der politie en zou voor geen geld van de wereld in moeielijk'neden willen komen met haar. Darcy, die begreep dat hij niets verder kon te weten komen, stelde zich tevreden met Mariette toe te roepen: „Ik ben morgenochtend tot twaalf uur te huis." Hij zag haar onder het gewelf verdwijnen en begon weder te hopen dat zijn onrust weldra ten einde zou zijn. De kamenier van Julia kende de ware schuldige; zij zou haar aanwijzen en de onschuld van Bertha moest dus aan het daglicht komen. „'t Was heel verstandig van mijn oom om dadelijk Julia's vertrouwde te laten halen," dacht hij. „En hjj is veel te menschliev om Bertha een minuut langer te houden dan hij strikt noodzakelijk acht. Ik zal haar dus spoedig zien en spreken. Ik zal haar zeggen hoeveel ik heb uitgestaan gedurende haar verhoor. Binnen een kwartier komt zij zeker, want Mariette behoeft slechts te spreken om de dwaze verdenking, die op Bertha viel, in eens op te heffen." Gaston's meening scheen kort daarop bewaarheid te worden. Na verloop van twintig minuten kwam een rijtuig uit het binnenplein van 't justitie-p<Jeis te voorschijn, en Gaston geloofde stellig, dat mejuffrouw Lestérel er in zat. Hjj liet het rijtuig, dat xeer langzaam reed, passeeren en herkende werkelijk in de dame, die daarin gezeten was de uitverkorene zijns harten. Maar zjj was niet alleen. Een man met een zilveren galon om zijn hoed zat nevens haar, terwijl de agent, die daareven de soubrette had binnengebracht, nu tegenover Bertha had plaats genomen. Het was Gaston te moede, alsof men hem een vreeselijken slag had toegebraeht. „Gearresteerd!" stamelde hjj, „zij is gearresteerd! als ten minste niet alles mij bedriegt!" De fiacre kwam op den boulevard en ging in de richting van de Pontau-Change. Darcy sprong in zijn koepee en riep den koetsier toe: „Volg dat rijtuig." Hy hoopte zelfs nu nog. Wie verliefd is hoopt vaak tegen beier weten in. „Neen," dacht hij, „neen, 't is onmogelijk... ze werdt niet naar de gevangenis... ze wordt naar huis gebracht, naar de rue de Ponthieu. Ik rnoet daar met haar aankomen... ik zal haar zien, als zjj het rjjtuig verlaat... ik zal haar aanspreken... ik zal tegen haar geleiders zeggen dat ik de neef van den rechter van instruktie ben..." Het rijtuig ging langzaam over de Pont au Change. „Wacht eens," sprak Darcy in zich zelf, terwijl hij zich veel moeite gaf, om geregeld te denken, „als zij naar de rue Ponthieu gaat moet de fiacre links afslaan bij het einde der brug... slaat hy daarentegen rechts af, dan is Bertha ook gearresteerd... dan brengt men haar naar Mazas... want daar is de preventieve gevangenis." Da fiacre ging links noch rechts maar reed door langs de Place du Ghatelet om vervolgens op den boulevard Sebastopol te komen. „Goed!" dacht Darcy, „nu ben ik gerust. Er moet zeker een huiszoeking plaats hebben... maar niet bij haar, want zjj woont vlak bjj de Champs Elysées. Maar waarheen brengt die kommissaris haar toch ? Ja, 't is wel degelijk een kommissaris die met haar in 't rijtuig zit en die een zijner ondergeschikten bij zich heeft." Een poos zat hy stil na te denken. „Ik ben er!" riep hjj tenslotte. „Zü gaat naar de rue Caumartin... langs de boulevards... en ik begrijp heel goed, waarom dit gebeuren moet. Mijn oom is een nauwgezet rethter... ik zou haast zeggen, al te nauwgezet. Hjj zal nog niet genoeg hebben aan de verklaring van de dienstbode, hij zal willen weten of het getuigenis van mevr. Grozon er mee overeen komt. Aangezien nu die dame niet kon opgeroepen worden omdat zij ziek is, stuurt mijn oom den kommissaris om haar te ondervragen. We zullen spoedig weten wat hiervan aan is. Gaston's koepee bleef gedurig op korten afstand van het huurrijtuig, 'twelk de jonge man zelfs geen sekonde uit het oog verloor. Welke moeite hjj zich overigens ook gaf, om voor den rit onder politiegelfcide de natuurlijkste verklaringen te zoeken, gerust was hij op verre na niet. „Waarom was Mariette's verklaring niet voldoende om Bertha's onschuld aan te toonen ?" dacht hij verder. „Mariette wist toch, wie haar meesteres heeft vermoord. Heeft mijn oom haar dan niet ondervraagd? 'tls licht mogelijk dat dit nog niet gebeurd was bij Bertha's vertrek. Als hij een paar minuten gewacht had met het wegzenden van Bertha, zou hjj haar dezen onaangenamen tocht bespaard hebben. Doch einde goed, al goed! Lang heeft zij niet te lijden." Deze wel wat te gewaagde beschouwing, hield zijn goeden moed boven, tot op het oogepblik, waarin de fiacre het einde van den boulevard Sebastopol genaderd was. Toen zelfs had hij de voldoening te zien, hoe de koetsier links afhield, ais om de rue Gaumartin te bereiken, maar die voldoening [was slechts van korten duur. De koetsier maakte nogmaals eene wending, deze keer rechts af en het rij tuig kwam daardoor in den faubourg Saint-Denis. Waarheen bracht men mejuffrouw Lestérel? Darcy begreep er niets van, want het denbeeld, dat men hen, die voorloopig in arrest moesten blijven, altijd naar de gevangenis van Mazas bracht, stond onomstootelijk bjj htm vast en dat gebouw had men reeds lang achter den rug. Minder troostrijk was 't hem evenwel, toen hem eensklaps te binnen schoot, dat de agent, dien hjj tegenover Bertha had zien zitten, dezelfde man was, die Julia's kamenier naar het paleis van justitie had gebracht. Ja, dat wist hij nu zeer zeker. Hij was dus wel verplicht om het denkbeeld te laten varen, dat zijn oom Bertha onder geleide had weggestuurd zonder de verklaring van Mariette te hebban gehoord. Zijn hoop was dus in dat opzicht ijdel geweest. Intusschen ging de fiacre, met het oude huurpaard ervoor, altijd langzaam voorwaarts. Gaston stelde zich voor, hoe de arme Bertha Jaar moest zitten op de stoffige kussens dier rollende gevangenis; hoe diep vernederd zij zich moest gevoelen, hoe zij misschien wel verplicht was tot het beantwoorden van de onbeschaamde vragen, die haar werden gedaan door een man, die haar met de groote misdadigster gelijk stelde. „Hoe is 't mogelijk," dacht Gaston, „dat mijn oom een jonge dame, wier verleden hjj wist dat geheel smetteloos was, zulk eene vernedering tellen, dat er een verschrikkelijke misdaad was gepler 1 in een opera-loge, een moord op een vrouw... en door een vrouw. Het verhaal deed mij z.ier aan, te meer daar ik reeds een paar dagen ong ield was. Ik dacht dat een rijtoer in het bosch mij geen kwaad zou oen, en dat Bertha niet ongaarne mij zou willen vergezellen. Ik reed fï?arom naar hare woning in de rue de Ponthieu. Er was een heel gezelschap in de portierskamer. Mgn lakei, die binnengegaan was, kwam. terug met de tijding, dat mejuffr. Lestérel door een kommissaris van politie was afgehaald en voor den heer Darcy, den rechter van insfruktie gebracht... dat zij beschuldigd werd van den moord in de opera-loge. Ik heb die praatjes natuurliik niet geloofd, maar ze hebben mij toc'-i vreeselijk doen ontstellen.- Ik heb Bertha lief gekregen ols eene zuster. Men had uw oom genoemd. Ik dacht, dat hj.j mij uit de ongerustheid kon helpen en ben hierheen gekomen. Nu ik mijnheer Roger Darcy niet t'huis vind, doet het. mij veel genoegen, u even te zien en te spreken, u die ook zooveel belang stelt in dat lieve kind. Zeg mij toch, wat ik u bidden mag, dat de geruchten omtrent haar geheel uit de lucht zijn gegrepen... of wel dat door een dwaling het vermoeden op haar is gevallen!" ,'t Is een dwaling, mevrouw, het kan niet anders zijn," antwoordde Gaston bitter, „maar er zijn dwalingen die een mensch ter dood brengen. Mej. Lestérel is gearresteerd na een lang verhoor te hebben doorstaan en op dit oogenblik is zij in de gevangenis." „In da gevangenis! Maar Bertha is onschuldig. Waarom zou zij die vrouw gedood hebben? Door welk een samenloop van omstandigheden kon de justitie zoo geheel op het dwaalspoor zijn gebracht? En hoe is 't mogelijk, dat mijnheer Darcy zoover kon gaan om een bevelschrift tot inhechtenis neming voor haar af te geven ?" „Ditzelfde kom ik hem juist vragen, mevrouw, en ik bezweer u, dat hoe ook zijn antwoord mag luiden, ik nooit zal ophouden met te gelooven aan de onschuld van mej. Lestérel, die ik tegenover iedereen durf staande houden, zelfs tegenover haar rechters." „Ea ik zal u helpen om haar te verdedigen, ijnheer. .Dank, mevrouw," sprak Gaston hartelijk, „dank ook uit naam van de arme vervolgde. Ja, we moeten haar redden en God zal u loonen, mevrouw, voor alles wat ge «n harentwille zult doen. Ik reken op uw steun om mijn oom tot ons gevoelen over te halen en, zoo ge het toestaat, zal ik u op de hoogte houden van alles wat ik in 't belang van Bertha doe of noodig acht, dat gedaan wordt. Laat mij voorloopig alleen handelen en ga naar huis, mevrouw, want ge zijt ziek. Mjjn oom komt denkelijk spoedig terug, en... „Ge hebt gelp, mijnheer," antwoordde mevr. Gambry. „De heer Roger Darcy zou op dit oogenblik mijn tusschenkomst ongepast cn voorbarig noemen. Ik zal hem erkentelijk zijn, indien hij morgen eens bij mij wil aankomen. Met veel genoegen zal ik ook u ontvangen en ik hoop maar, dat ge mij weldra goed nieuws zult kunnen brengen. Wees nu zoo vriendelijk om aan den koetsier te zeggen, dat hg mij naar huis rijdt." Gaston gaf het gevraagde bevel en het rijtuig der schoone weduwe reed heen. Op den hoek van den boulevard moest de koetsier uithalen voor een ander rijtuig, dat van den rechter van instruktie, die van het paleis van jnstitie teruggekeerd was. „Eindelijk!" sprak Gaston met een zucht, toen zijn oom uit de koepee sprong, zonder te wachten tot het jjzeren hek geopend werd om zjjn rijtuig binnen te laten rijden. De heer Roger Darcy had nog het magistraat gelaat, een ernstig voorkomen, dat hij gewoonlijk reeds had afgelegd, zoodra hij zijn kabinet den rug had gekeerd.. „Zoo, ben jij daar?" sprak hij kortaf. „Goed, dat ik je zie. Ik heb een paar woorden met je te spreken. Was dat niet mevr. Gambry, die ik daar in haar koepee tegenkwam ?" „Ja, ik heb haar hier een oogenblik te woord gestaan." „Kwam zij dan bij mij ? Ja, waarom ook niei ? Ik vergeet altijd, dat ik tot den leeftjjd van een pater familias genaderd ben. Weet ge bij toeval ook, wat ze mij te zeggen had?" „Kunt ge 't niet gissen?". „Nu ge mij dit op zulk een droeven toon vraagt, wordt dat gemakkeliik. Zij kent dus ook het treurige nieuws?" „Zij heeft het gehoord, ten huize van mejuffrouw Lestérel, die zij kwam afhalen voor een rijtoer naar het Bois de Boulogne.' De heer Darcy zeide niets, doch zijn gezicht werd weder somberder. Het was voor hem een pijnlijk gevoel, toen hij zich eensklaps herinnerde, dat de schoone, jonge weduwe Bertha Lestérel met haar vrienschap vereerde. Hij liep haastig het voorplein over, gevolgd door zijn neef, die van plan was, eens een geduchten aanval te wagen op de overtuiging van den rechter. Toen de heer Roger Darcy zijn studeerkamer was binnengegaan, wierp hü daar zp hoed op tafel, zijn over- en onderjas op een stoel, trok haastig een gemakkelijker kleedingstuk aan, plaatste zich met den rug naar den haard en begon met Gaston eens ernstig op te nemen, maar Gaston sloeg bjj dit onderzoek zjjn groote oogen riet neer. In den blik des ooms lag strengheid, maar tegelijk ook medelijden en hartelijkheid. „Welnu, oom?" begon Gaston met eene stem, die zijne diepe ontroering wel verried, ofschoon de spreker zich alle moeite gaf om kalm te schijnen. „Welnu, vriendlief," herhaalde de oom, „'t is treurig afgeloopen! Ik ben genoodzaakt geweest om een mandaat tot provisioneel arrest te teekenen. Ik bedien mii, zooals ge merkt,'van de technische termen, om u dadelijk op den ernst van deze zaak te wijzen. De maatregel, die ik gemeend heb te moeten nemen, is en blijft geheel zonder invloed op het later te vellen vonnis. Ik liet mejuffr. Ls3térel voor mij komen, ik ondervroeg haar en moest, helaas, de ervaring opdoen dat zij zich niet wist te rechtvaardigen. Ik kon haar niet op vrije voeten laten. Dat is alles." „Dat beteekent, dat ge haar naar de gevangenis hebt gestuurd. En naar welk eene gevangenis, mijn God ? Naar Saint-Lazare! Mejuffr. Lestérel, die mevr. Gambry haar vriendin noemt, is gevangen in een opsluitingsgesticht van zedelooze vrouwen! Die vernedering hadt ge haar toch niet behoeden aan te doen 1" „Ge moest nadenken alvorens te spreken, Gaston. Ge moest ook weten dat er te Parijs geen ander gebouw tot voorloopige inhechtenisneming voor vrouwen bestaat dan het door u genoemde. Wees overigens omtrent het verblijf van mejuffr. Lestérel te Saint-Lazare onbezorgd. Zjj komt niet in aanraking met de vrouwen van slechte zeden. Saint-Lazare heeft verschillende afdeelingen. Zij is in de afdeeling van voorloopig arrest en ik heb bevel gegeven tot algeheele afzondering, zoodat ze met niemand kan spreken, dan met de zusters van Marie-Joseph, die daar den dienst verrichten. Ik hoef u ook niet te zeggen, dat zij behandeld zal worden met de onderscheiding, die hare maatschappelijke positie en haar ongeluk vorderen." ,Ik ben u werkelijk zeer dankbaar," zeide Gaston, maar hg deed het op den bittersten toon. De rechter gevoelde zicïr-inwendig boos worden, doch hij hield zich in. Hij had een uitmuntend hart en begreep dus zeer goed alles wat er moest omgaan in het hart van zjjn neef. „Hoe weet ge, dat ze te Saint-Lazare is?" vroeg hfl na een kort stilzwijgen. „Ik stond u buiten het paleis te wachten, zag haar in een rijtuig voorbij komen en ben dat rijtuig gevolgd." „Ge hebt toch, hoop ik, niet met haar gesproken?" „Neen, ik geloof zelfs dat ze mij niet gezien heeft." „Goed. 'tls mij aangenaam, dat ge zoo voorzichtig zjjt geweest. Luister nu, Gaston - Ge kent me, ik meen u menigmaal te hebben getoond, dat ik u liefheb als een zoon, en juist omdat ik u als mijn besten vriend beschouw, zal ik u zelf ovei 'tgeen ik deed laten oordeelen. Welnu, ik heb alles gedaan wat ik kon, om mcj. Lestérel tot een bekentenis te brengen, die vtin haar onschuld moest getuigen, maar 't is mij niet mogen gelukken. Toen zij mijn kabinet binnentrad, geloofde ik vast, dat zij niet schuldig kon zijn, maar na een verhoor, dat door mij op de welwillendste wijze werd geleid, kreeg ik de meening, dat zij wel degelijk schuldig moest wezen." „Zij?... Schuldig?... het is niet. mogelijk!" „'t Is integendeel hoogst waarschijnlijk. Ik geef u mijn woord van eer, dat ik als er een schadu.v van twijfel voor mij was overgebleven, haar niet in voorloopig arrest had doen stellen.' „Ik geloof u, oom; ik weet dat ge rechtvaardig en goedhartig zgt, maar ik weet tevens, dat ieder mensch kan dwalen, ik weet, dat. de schijn het helderst verstand kan misleiden. Als ik zelf niet de noodlottige onbezonnenheid had begaan, van u te zeggen, dat de dolk, die op uw schrijftafel lag, aan mejuffrouw Lestérel toabehoorde, zoudt ge immers nooit er aan gedacht hebben, om mejuffr. Lestérel te gaan heschuldigen van den moord op Julia d Orcival t „Gewis niei mijn waaide, maar laat ik u mogen opwerken, dat het bijna altijd een toeval is, 't welk de justitie op het spoor van de schuldigen brengt. Ik weet u daarvan genoeg voorbeelden te geven doch ik zal nu niet zoo wreed z«n om die ann te halen. Ik begrijp maar al te goed, wat er bjj u om gaat. Gij vloekt uw eigen onhandigheid, want ge hebt mejuffr. Lestérel nog altijd lief. Maar laat ik u ten minste eenigszins mogen gerust stellen. Het feit, dat het wapen, waarmee de misdaad werd gepleegd, het eigendom was van mejaffr. Lestérel was in 't begin uitmuntend. Zij bekende, zonder aarzeling, dat de waaier dolk haar eigendom was. Ztf voegde erbij, dat ze hem verloren moest hebben bij Let weggaan uit het hotel van mevr. Lambry. 