Weekblad van het regt; verzameling van regtszaken, bouwstoffen voor wetgeving, mengelwerk, jrg 37, 1875, no. 3882, 02-09-1875 
Dingsdag, 31 Augustus 1875. WEEKBLAD VAN HET REGT. GERECHTSGELOOF. NIEUWS- EN ADVERTENTIE-BLAD. ZES VIERTWINTIGSTE JAARGANG. JUS ET VIRTUTAS. uitgegeven op Dinsdag, Donderdag en Zaterdag, en de veertiende verhoogd prijs. — Prijs der advertenties, 20 cents per regel. Bijdragen, en boekhandel te Hamburg. ook des Dingsdags. — Prijs per jaargang € 20; voor de buitensteden vrij post met enz., vrij aan de Uitgevers. — Agenten voor Duitsland: Haasenstein HOGE RAAD DER NEDERLANDEN. Kamer van Strafzaken, Zitting van den 21 Juni 1875. Voorzitter, Mr. J. D. W. Pape. Diefstal met geweld en bedreiging of den openbaren weg. Moet eene alleen door zware bedreiging en herhaalde geweldpleging verkregen afgifte van geld regtens als eene gewelddadige onttrekking van het geld aan het bezit van den bezitter worden aangemerkt, en valt het derhalve onder de vereisten van het misdrijf van diefstal? — Ja. Daar pro-ce-gen bij het Provinciale Gerechtshof in Friesland, is req. van cassatie tegen een arrest van dat Hof van den 22 Maart 1875, waarbij S. W. van der Plaats, oud vier-en-twintig jaren, timmermansknecht, geboren te Oosterlittens, laatst wonende te Baarn, is schuldig verklaard aan mondelinge bedreiging, met bevel of voorwaarde, en Goodwillige mishandeling, zonder dat daardoor eene ziekte of beletsel van te werken gedurende meer dan twintig dagen is ontstaan, en onder aanneming van verzachtende omstandigheden, wet toepassing van de art. 307, 309, 811 en 463 Strafregt, en de art. 2 en 3 der Wet van den 28 Juni 1851 (Stbl. nr. 68), veroordeeld tot een celstraf van twee-en veertig dagen en in de kosten van het regtsverbaal, invorderbaar bij lijfsdwang. Nadat was gehoord het verslag van den raadsheer Coninck Liefdzing, heeft de adv.-gen. Romer de volgende conclusie genomen. Edel Hoog Achtbare Heren, President en Raden, Bij de uitvoerige Memorie van cassatie wordt met recht betoogd, dat de Hoogere Raad het bewezen verklaarde feit verkeerd heeft gequalificeerd als mondelinge bedreiging met bevel of voorwaarde en moedwillige mishandeling, terwijl het feit niet twee afzonderlijke misdrijven oplevert, maar louter diefstal op den openbaren weg met geweld en bedreiging. De gronden van het arrest zijn bij de memorie onderzocht en wederlegd, en daarbij is tevens gewezen op de vroegere en latere jurisprudentie van den Hoogen Raad en meer bepaald op het arrest van 24 Juni 1872 (v. d. Honert, Strafregt, 1872, bl. 257 volg.), Waarbij een geheel gelijke zaak is beslist. Ik zou dus gemeend hebben onder referentie aan de gronden in de memorie ontwikkeld te moeten concluderen tot rechtsgang ten principale, ware het niet, dat de geachte heer req. van cassatie aan het slot der memorie de opmerking had gemaakt, dat in het stelsel van het Hof de bedreiging niet voldoende is gequalificeerd en verzuimd is art. 305 C. P. in het arrest op te nemen. Ofschoon nu daarop de voorziening in cassatie niet is gegrond, geloof ik, dat het arrest wegens schending van art. 211 Strafvord. moet worden vernietigd. De Hooge Raad kan toch de gegeven qualificatie niet veranderen, wanneer blijkt, dat bij het arrest een vorm is geschonden, op straffe van nietigheid voorgeschreven. Bij het arrest van 17 Jan. 1860 (Ned. Regtspr., d. 6. , bl. 24 v. d. Honert, Strafregt, 1860, bl. 12), heeft de Hooge Raad ambtshalve een arrest vernietigd, omdat verzuimd was den tekst van art. 305 C. P. op te nemen, met welk artikel toch het toegepast art. 307 ibid. in een onafscheidelijk verband staat. Ik heb de eer te concluderen tot vernietiging van het beklaagde vonnis en verwijzing der zaak naar een aangrenzend hof, ten einde op de bestaande acte van beschuldiging op nieuw te worden berecht en afgedaan; de kosten, in cassatie gevallen, te voegen bij die der procedure. De Hooge Raad enz., Gelet op het middel van cassatie, door de req. voorgesteld bij Memorie; schending door verkeerde toepassing van de art. 307 en 311 en 309 Strafregt en door niet-toepassing van de art. 379 en 383 van het wetboek, in verband met art. 14, nr. 3, der wet van den 29 juni 1854 (Stbl. nr. 102); Overwegende, dat in het beklaagde arrest feitelijk is beslist, dat de beschuldigde, gereq., gelijk hem bij het arrest van terechtstelling en de listens ten gevolge opgemaakte acte van beschuldiging is ten laste gelegd in den laatsten avond van den 20 Dec. 1874, op den openbaren weg tussen Baard en Winsum, van P. S. Leijenaar, schippersknecht wonende te Winsum, heeft gevorderd en bewerend, dat deze dien schuldig was voor zijn aandeel in den met nog twee andere baarbij tegenwoordige kameraden gezamenlijk opgedronken drank en die hen volgens belofte te transporteren, en onder bedreiging dat hij hem zoon doodslaan en in de sloot werpen, zoo hij geen guldens geef, Leijenaar moedwillig heeft aangevat, op de grond geworpen en geslagen om hem te noodzaken dien guldens te geven, waarna Leijenaar, op de belofte om den guldens te geven losgelaten en opgestaan zijnde, voor een voorkoming van verdere mishandeling, aan de vordering heeft voldaan en de beschuldigde, gereq., den guldens in zijn zak gestoken en zich toegeëigend heeft, hebbende de aangedane mishandeling geen kwalen of beletsel om te werken gedurende meer dan twintig dagen veroorzaakt. De Hooge Raad, bij deze, concludeert dat het middel van cassatie, gelet op genoemde omstandigheden, gegrond is en dat op grond van de art. 12, 15 en 17 van het wetboek van cassatie, het arrest van de rechtbank in cassatie gebracht moet worden. 0., dat deze feiten in het beklaagde arrest zijn gequalificeerd als mondelinge bedreiging met bevel of voorwaarde en moedwillige mishandeling, zonder dat daardoor een ziekte of beletsel van te werken gedurende meer dan twintig dagen is ontstaan, en dat uitdrukkelijk is overwogen, dat zij geen diefstal met geweld en bedreiging opleveren, hoofdzakelijk op grond, dat hier geen arglistige onttrekking van het bezit, maar afgifte door de beledigde zelf had plaats gehad, en dat, ingeval dergelijke bedreiging als hier is gepleegd onder diefstal het geweld of bedreiging kon worden gebracht, de strafbedreiging tegen mondelinge bedreiging met voorwaarden geheel illusoir zou zijn, vermits zij, ingeval daaraan voldaan werd, als voltooid diefstal, en ingeval daaraan niet voldaan werd, als poging tot diefstal door bedreiging, zou moeten worden aangemerkt; 0. dat tot ondersteuning van het aangevoerde middel daartegen is aangevoerd, dat de bewezen verklaarde feiten al de vereisten in zich bevatten van de misdaad van diefstal met geweldpleging op de een of andere manier, dat vrijwillige afgifte van het ontvreemde goed, door de benadeelde, met het begrip van diefstal in strijd is, doch dat, gelijk bij de memorie is aangevoerd, de afgifte van het geld door J. Leijenaar, volgens de feitelijke beslissing, niet vrijwillig is, integendeel feitelijk is beslist, dat de afgifte van het geld te eenen wil van genoemde bezitter alleen door bedreiging en herhaalde geweldpleging is afgedwongen, 0. dat zulk een een alleen door zware bedreiging en herhaalde geweldpleging verkregen afgifte rechtens als een gewelddadige onttrekking van het geld aan het bezit van de bezitter moet worden aangemerkt, en derhalve valt onder de vereisten van het misdrijf van 0. dat deze opvatting geenszins in strijd is met de afzonderlijke bepalingen van het Wetboek van Strafregt tegen mondelinge bedreiging en voorwaarde, en er geenszins toe leidt om die bepalingen illusoir te maken; 0. dat immers de mondelinge bedreiging met zware misdaden en gewelddadigheden tegen personen met voorwaarden alleen en op zichzelf strafbaar is, al zou en al kon de bedreigde persoon aan de gestelde voorwaarde nimmer gevolg geven, en al zou, ingeval deze daaraan zou willen voldoen, die voldoening door toedoen van de een die de bedreiging gedaan had, zijn verijdeld, in welke gevallen er van geen gevaar voor gewelddadigen diefstal sprake zou zijn; 0. dat in de bewezen verklaarde feiten ook ligt opgesloten, dat hier door de gerechtigheid Krachtens art. 105 R. O. en art. 207 Stavord. op de bewezen verklarde feiten ten principale recht doende, Verklaart de verdachte schuldig aan diefstal met geweld en bedreiging op de openbare weg begaan, onder verzachtende omstandigheden; veroordeelt hem tot een correctionele gevangenis-straf van een half jaar, te ondergaan in eenzame opsluiting op de vervolging gevallen. Voorgaande misdrijf en in alle kosten, PROVINCIALE GEREGTSHUVEN. PROVINCIAAL GERECHTSHOF IN GELDERLAND. Burgerlijke zitting van den 23 December 1874. Voorzitter, Mr. C. P. Henny. Publieke weg over bijzonder eigendom. — Bewijskracht aan authentieke acten tegen derden. Handelingen van het Gemeentebestuur op voorbedoelden weg. — Onrechtmatige daad. Mr. A. T. L. Metelerkamp, landeigenaar, wonende te Brummen, appellant en incidenteel geïntimeerde, procureur Mr. H. J. Kronenberg, advocaat Mr. J. U. de Komprnaer, tegen het Gemeentebestuur van Brummen, geïntimeerde en incidenteel appellant, procureur Mr. N. S. T. A. van Meurs, advocaat Mr. H. A. Elias. Het Hof enz., Wat het recht betreft : Overwegende, dat, ten gevolge van het principaal en het incidenteel appel en naar aanleiding der door de partijen gevoerde beweringen, zich de volgende vragen voordoen: 1. Is ten processe bewezen, dat de app. is eigenaar van de quaestieuse dwars-allée, zulksoort onder den, zoo als hij zelf erkent, daarop rustenden last van publieken weg? 2. Zo ja, heeft dan de gemeente Brummen door hare in confesso zijnde handelingen op die weg onbevoegdelijk inbreuk gemaakt op appellants eigendomsrecht en daardoor een onregelmatige daad gepleegd, welke haar tot herstel en schadevergoeding verplicht? 3. Ad 1. en 2., dat, volgens de door app. overgelegde expeditie van een acte van openbare veiling, gehouden door den notaris R. A. I. van Ittersum, te Brummen, op 26 Maart en 9 April 1844, behoorlijk geregistreerd, de heeren D. van Walree, Mr. J. P. van Walree en N. van Walree aan den app. hebben verkocht en overgedragen het van ouds bestaande adellijk huis en goed, de Engelenburg, onder Brummen, met deszelfs bosschen, lanen en wandeldreven enz., bestaande in het heerenhuis met tuinen, wildbanen, aangename wandeldreven, lommerijke alléeën en uitgestrekte bosschen, het boerenerf Walfersgoed en een plaggeslag, terwijl verder in die acte wordt gezegd, dat door de allee loopt van de dorpstraat tot niet ver van de heerenhuizing de publieke passage, zoo naar de zoogenaamde Brummensche straat als langs Leije en Deuderik naar Khienderen, even als de zoogenaamde dwars-allée een publieke weg is, alsmede dat de beukenboomen aan wederzijden van de dwars-allée ten allen tijde door den kooper langs zekere aangeduide perceelen tot een aangegevene hoogte zullen moeten opgesnoeid gehouden worden; en voorts dat de kooper zich zal hebben te gedragen overeenkomstig een bestaande bepaling ten aanzien van de eerste rij boomen in de dwarsallée langs de gronden van het erve en goed, genaamd het Vitihof, krachtens welke bepaling op den eigenaar van die allee de verpligting berust om die rij boomen, als te dicht aan de gronden van Vitihof geplaatst, op de eerste aanvrage van de eigenaren van dit goed te laten vallen; O., dat uit dit alles, in onderling verband, duidelijk blijkt, dat bij voorzegde openbare veiling door genoemde heeren van Walree aan den app. met het goed de Engelenburg zijn verkocht en overgedragen alle tot dat goed behoorende lanen of alléeën en daaronder speciaal de zoogenaamde dwars-allée, doch deze bezwaard met den last van publieken weg; dat immers, dat in de acte de vermelding van lanen of alléeën is zoo algemeen mogelijk, en voorts de dwars-allée ook nog met name wordt genoemd en ten haren aanzien aan den kooper worden opgelegd zekere op den eigenaar dier allée rustende verpligtingen, welk een en ander het mede verkocht en overgedragen zijn der dwars-allée aantoont, terwijl, èn in verband hiermede, èn ook reeds op zich zelve, de zinsnede, dat door de allée loopt van de dorpstraat tot niet ver van de heerenhuizing de publieke passage, even als de dwars-allée, een publieke weg is, met betrekking tot de dwars-allée geenszins de beteekenis kan hebben, dat deze allée publiek en niet bijzonder eigendom is, maar alleen dat door de dwars-allée een publieke weg loopt, met andere woorden, dat op deze allée het bezwaar van publieken weg rust; dat nu wel de geïnt. sustineert, dat bij voorzegde acte de grond, waarover bedoelde publieke weg loopt, met meene aan den app. is verkocht en overgedragen, doch dat hetgeen hij tot staving van dit sustenu aanvoert, alle waarde mist; toch, dat het is onjuist, dat bij de acte slechts zouden zijn verkocht en overgedragen de daarin met hunne nummers aangegevene kadastrale perceelen, aangezien, volgens de acte, het voorwerp van den verkoop en overdragt bepaaldelijk is het huis en goed de Engelenburg met al wat er toe behoort, zoo als dat is omschreven in de acte, en de vervolgens daarin voorkomende opnoeming van kadastrale nummers alleen strekt tot aanwijzing, hoe de goederen op den kadastralen legger zijn bekend, bij welke opnoeming, vermits, gelijk is in confesso, de grond, waarover de weg in quaestie loopt, bij het kadaster is ongenummerd, ook geen nummer daarvan kon worden opgegeven, zodat uit de niet-vermelding van een kadastraal nummer van die grond in geen geval een argument voor geïntimeerde's gezegd sestenu kan worden ontleend; dat zodanig argument evenmin kan worden geput uit de omstandigheid, dat de in de acte opgegevene geheele grootte der verkochte goederen ad 98 bunders, 72 vierkante roeden en 86 vierkante ellen overeenstemt met de gezamenlijke grootte van al de vervolgens opgenoemde kadastrale perceelen, naardien het zeer aannemelijk is, dat, bij het op den kadastralen legger niet-voorkomen van de grond, waarover bedoelde weg loopt, de betreffende geringe grootte van die grond aan de verkoopers is onbekend geweest en daarom, bij de opgave der grootte van de goederen in hun geheel, door hen niet is toegevoegd aan de gezamenlijke grootte der opgenoemde kadastrale perceelen, terwijl daarboven een eenigzins te lage opgave der grootte van de verkochte goederen geen recht geeft om een bepaaldelijk medio verkocht gedeelte te beschouwen, alsof het niet medio verkoop was geworden; dat voormeld sestenu van geïnt. ook niet kan worden gesteld door zijn stelling, dat onder het woord dwars-allée zoude moeten worden verstaan de van oudsher aan weerszijde van den ouderwerpelijken weg tusschen dubbele rijen boomen bestaande wandelpaden en niet de. dat de weg zen, aangezien die stelling is in lijregten strijd met de acte van verkoop, in welke, blijkens hetgeen daarin omtrent de dwars-allée is gezegd en reeds is vermeld, on- tegenstredig insgelijks de grond, waarover de quaestieuse weg loopt, onder die benaming is begrepen; dat hetzelfde sustentatie van geint, evenmin steun vindt in zijn beroep op de omstandigheid, dat bedoelde weg is een publieke weg en als zoodanig buiten den handel, zoodat geen verkoop en overdracht van hem heeft kunnen geschieden, welke beroep faalt, omdat de weg als zoodanig niet is verkocht en de omstandigheid, dat een weg publiek is, niet noodzakelijk uitsluit, dat zijn ondergrond bijzonder eigendom zij, als wanneer die ondergrond wel degelijk in den handel is en behoudens het daarop rustend onus publicum verkocht en overgedragen kan worden, gelijk zulks in casu is geschied; dat hiertegen niets afdoet, dat, blijkens het door geint. overgelegde uittreksel uit den legger II der wegen enz. in de gemeente Brummen, ter voldoening aan het reglement op de wegen, voetpaden, straten en stegen in de provincie Gelderland van 1857, opgemaakt door Burgemeester en Wethouders der gemeente Brummen op 13 Sept. 1858, en vastgesteld bij besluit van Gedeputeerde Staten van Gelderland van 16 Nov. 1859, n°. 51, — op die legger onder nV 8 als openbare weg voorkomt de onderwerpelijke dwars-allée, zonder dat daarbij is vermeld, dat de ondergrond van die weg is bijzonder eigendom, vermits die legger geenszins de bestemming heeft om uit te maken, of de grond, waarover de daarop gebrachte wegen loopen, al dan niet bijzonder eigendom is; dat verder door geint. wordt beweerd, dat meergezegde koopacte voor hem is een res inter alios, die tegenover hem, wegens de art. 1376 en 1907 B. W., geen bewijs kan opleveren; doch dat, hoezeer het eerste volkomen juist is, de ontzegging van elke bewijskracht tegenover hem aan die acte niet kan opgaan en dan ook geenszins wordt gerechtvaardigd noch door het beroep op art. 1376, als berustende op de verwarring van de bij dat artikel geregelde verbindende kracht der overeenkomsten met de bewijskracht der die overeenkomsten constaterende acten, noch door dat op art. 1907, omdat daarbij al het is bepaald, welk bewijs authentieke acten opleveren tusschen partijen en hare erfgenamen of recht verkrijgenden, maar haar bewijskracht tegenover derden niet is uitgesloten, doch geheel is in het midden gelaten; O., dat, volgens het systeem der wet, authentieke acten tegenover derden bewijzen al wat daarin door den openbaren ambtenaar, voor wie zij zijn verleden, is geconstateerd als door partijen voor hem verricht, zoodat de onderwerpelijke koopacte ook tegenover den geint. bewijst het feit, dat van den app. door zyne voornoemde verkoopers met het goed de Engelenburg is verkocht en overgedragen de quaestieuse dwars-allée onder den last evenwel van den daarover loopende publiek weg; O., dat derhalve door de plaats gehad hebbende overschrijving der koop-acte in de daartoe bestemde openbare registers de app. ook den eigendom der dwars-allée onder gezegde last verkregen heeft, indien zijne verkoopers gerechtigd zijn geweest om over die eigendom te beschikken; O., dat, ofschoon de geïnt. dit recht dier verkoopers onbewezen bleek, het niettemin ten processe voldoende is gestaafd, naardien het tusschen partijen is onbetwist, dat die verkoopers zijn geweest de éénige nagelaten kinderen en erfgenamen ab intestato van wijlen hunne moeder J. van Lennep, weduwe van N. van Walree, in wiens rechten zij dus zijn opgevolgd; en het voorts blijkt, dat deze hunne moeder, bij acte van openbare veiling, gehouden op 11 en 25 Juni 1828, door Mr. J. N. W. A. van Hugenpoth, notaris te Arnhem, en J. de Kruyff, notaris te Brummen, zijnde overgeschreven ten kantoor van hypotheken te Arnhem, op 4 Sept. 1828, in vol. 75a, n°. 35 (van welke acte een notarieel extract is overgelegd), — uit de nalatenschappen van T. A. Baron van der Heyden en R. M. Baronnessa van der Heyden heeft aangekocht het oud adellijk huis en goed, Engelenburg genaamd, onder Brummen, bij de omschrijving van welk goed in die acte mede worden vermeld alleen met opgaande beukenboomen tot op den straatweg bij het tolhuis in het dorp Brummen leidende, welke aangegevene richting met de tusschen partijen erkende richting der dwarsallee in quaestie overeenkomt, zoodat deze in 1828 door de moeder en erflaatster van appellanten verkoopers mede is aangekocht en in eigendom verkregen; O. ten allen overvloede, dat de app. Zich belemmerd om zijne titels ook op bezit der dwars-allée sedert onherkenbare tijden door hem en de vroegere eigenaren van den Engelenburg heeft beroepen; en dat dit beroep, als gegrond en als in verband met appellants titels, in elk geval zijn eigendom vandane dwars-allée eistavende moet worden beschouwd, omdat geint. niet heeft betwist, maar zelf aanneemt, dat de paden met dubbele rijen boomen aan weerszijden van den weg in het bezit van app. en zijn voorgangers zijn geweest, en dit erkend bezit dat van de dwars-allée zelf dus mede van den grond, waarover de weg loopt, in zich sluit, omdat het niet aangaat die grond willekeurig van de paden met rijen boomen ter zijde ervan, waarmede tezamen hij de dwars-allée uitmaakt, te scheiden en dan aan hen, die de dwars-allée hebben gekocht en die paden met rijen boomen in het bezit hebben, het bezit van den ondergrond van den weg te ontzeggen, enkel en alleen ter zake dat, wegens het publiek karakter van dezen, op die ondergrond geen afzonderlijke daden van bezit door hen zijn of hebben kunnen worden uitgeoefend; O., dat de feiten, door den geint. uit zijn conclusie voor den Hove aangevoerd en subsidiair te bewijzen aangeboden, niets inhouden, dat het aanwezige bewijs voor appellants eigendom van de dwars-allée, behoudens het meergemelde daarop rustende onus publicum, zou kunnen ontzenuwen, zodat zij zijn niet ter zake dienende en het bewijs er van niet kan worden toegelaten; O., dat, blijkens het aangevoerde, de eerste der bovengestelde vragen toestemmend moet worden beantwoord; O. ad IIum., dat de handelingen, door welke app. beweert dat de gemeente Brummen onbevoegdelijk inbreuk op zijn eigendomsrecht gemaakt en een onregelmatige daad gepleegd heeft, bestaan, zoo als tusschen partijen is in confesso, in het hebben doen graven van greppels ter diepte van een halven meter aan weerszijden van den meergezegden publieken weg tot ophoging, aanronding en afwatering van den weg, zulks evenwel met uitsparing van meerdere dammen voor de communicatie ook met voertuigen tusschen den weg en de aan de dwars-allée grenzende landerijen en voorts in het hebben doen plaatsen van een zestal palen aan den weg tot aanwijzing van zijn grens, alles echter binnen de bij partijen buiten geschil zijnde en op voormelden legger B der wegen enz. binnen de gemeente Brummen aangewezen breedte van den weg aan zes meters; O., dat al die handelingen der genoemde gemeente op den onderwerpelijke publieken weg, die, blijkens zijne plaatsing op voorzegde legger B en ook volgens hetgeen partijen zichzelf stellen, slechts deelen der gemeente onderling verbindt, — zonder twijfel vallen binnen de grenzen van de aan het Bestuur der gemeente naar de wet toekomende zorg voor zijne instandhouding, bruikbaarheid, vrijheid en veiligheid, of wel van zijn onderhoud, hetwelk volgens genoemde legger ten laste der gemeente komt, zulks geheel in overeenstemming met het in de wet gehuldigde beginsel, dat, behoudens bestaande wettige verplichtingen van anderen, het onderhoud van gemeentewegen is een gemeentelast, en dit, zonder dat onderscheiden wordt of zij al dan niet over bijzonderen eigendom loopen; O., dat mitsdien de gemeente Brummen door hare beklaagde handelingen, wier noodzakelijkheid of belang voor den weg zichzelf te beoordeelen had, geenszins onbevoegdelijk inbreuk heeft gemaakt op appellants eigendomsrecht of een onrechtmatige daad heeft gepleegd, welke haar tot herstel en schadevergoeding zou verplichten; O., dat tegen deze ontkennende beantwoording der tweede gestelde vraag niets vermag het door app. beweerde en te bewijzen aangeboden feit, dat hij en zijne voorgangers de dwars-allée steeds hebben onderhouden, al ware het alleen, omdat dit feit niet wegneemt, dat, zoolang genoemde verbindende kracht bezittende legger de gemeente met het onderhoud van den weg in quaestie belast, deze daartoe verplicht en dus ook gerechtigd is, weshalve app. tot het bewijs van dat feit niet kan worden toegelaten; O. ten slotte, dat uit de gegevene beantwoording der beide gestelde vragen volgt, dat zowel geïntimeerde's incidenteel appel, als het principaal appel van app., dit laatste voorzover hem bij het vonnis a quo zijn eisch is ontzegd, is ongegrond; terwijl hij ook niet is bezwaard door zijne veroordeeling bij dat vonnis in de kosten, vermits hij daarbij terecht, wat betreft het voornaamste deel zijner vordering, is in het ongelijk gesteld; uit welk een en ander resulteert, dat, met vernietiging van beide appellen en voorbijgang van het hinc inde gedaan aanbod van bewijs, het vonnis a quo, voorzover daarvan door de partijen is geappelleerd, moet worden bevestigd; Op voorschreven gronden, Regt doende enz.; Gezien art. 56 B. ARRONDISSEMENTS-REGTBANK TE 'S-GRAVENHAGE. Meerjonge kamer, Zitting van den 25 Mei 1875. Voorzitter, Mr. J. C. van de Kasteele. Regters, Mrs. S. A. T. Wever en J. J. van Geuns. Officier van justitie, Jhr. Mr. B. C. de Jonge. Negotiatie : Land is zeekere Bezitting. — Ontbinding eener negotiatie. Strekt het beding van arbitrage zich uit tot geschillen tusschen de aandeelhouders eener negotiatie onderling met en benevens den administrateur, wanneer dat beding gemaakt is voor geschillen : 1°. tusschen de administrateur en directeur en commissarissen; 2°. tusschen de administrateur en directeur en de aandeelhouders; en 3°. tusschen de commissarissen en aandeelhouders ? — Neen. Zijn aandeelen, die gedurende het leven van zekeren daarop vermelden persoon onvervreemdbaar verklaard zijn, aandeelen op naam, of kunnen als zoodanig alleen worden aangemerkt aandeelen, die alleen door een acte van overdragst van eigenaar kunnen veranderen ? — In laatstgemelde zin beslist. Is er in casu een negotiatie van kapitalen in den zin van geldleening, dan wel een maatschap? — In laatstgemelde zin beslist. Kon onder invloed van het oud-Hollandsche en Fransche recht elk vennoot in een vennootschap bij aandeelen, welke voor verkoop vatbaar waren, de ontbinding der vennootschap vorderen, niettegenstaande tegenstrijdig beding ? — Ja. C. D. Vreede, burgemeester van Vrijenban, wonende te Delft, eischer, procureur Mr. J. D. Veegens, tegen 1°. Jhr. J. F. van Vredenburgh, dijkgraaf van Delfland, wonende te Rijswijk, qq., administrateur en directeur der negotiatie «Land is zeekere Bezitting», eerste gedaagde, procureur Mr. A. Hilkhof; 2°. alle houders der aandeelen in genoemde negotiatie, welke niet staan op naam, tweede gedaagden, niet comparerend. De Regtbank enz., Gehoord de conclusie van den officier, strekkende: «dat de Regtbank aan partijen zal verlenen acte van hetgeen waarvan acte is gevraagd, zich bevoegd zal verklaren om van de vordering kennis te nemen, en, ten principale recht doende, den eischer zal verklaren niet-ontvankelijk in zijn vordering, met veroordeling in de proceskosten»; Overwegende, dat de eischer bij exploot door den deurwaarder J. Wolff, op 2 Juli 1874 aan Jhr. J. F. van Vredenburgh, in zijn hoedanigheid van administrateur en directeur der negotiatie «Land is zekere Bezitting», opgericht te 's Gravenhage in het jaar 1782, gedaan aan het kantoor dier negotiatie in het Voorhout, nr. 17, te 's Gravenhage, en aan alle de houders der aandelen in genoemde negotiatie welke niet op naam staan, gedaan overeenkomstig art. 4, u. 7, B. R., en geplaatst in het dagblad het Vaderland van 7 Juli 1874, nr. 157, waarvan een exemplaar is overgelegd, behoorlijk geregistreerd, heeft aangezegd, dat genoemde negotiatie is een maatschap bij aandelen, die niet op naam staan; dat zij in de algemene vergadering van aandeelhouders van 16 Juli 1830 opnieuw is geregeld, en in de condities van die negotiatie niets omtrent het recht der deelhebbers tot opzegging is bepaald; dat de eischer als houder van het aandeel in die negotiatie, nr. 370, wilde gebruik maken van het recht, aan ieder vennoot bij art. 1865 C. N. A. P., en, voor zover noodig, bij § 4, Instituutie de Societate, toegekend, als nu genoemde maatschap opzegt, en voorts de gerequireerden heeft gesommeerd om, binnen twee maanden, in een te beleggen vergadering van aandeelhouders, tot minnelijke scheiding en verdeeling over te gaan, en, voor het geval dat daaraan niet voldaan zou kunnen worden, de gedaagden heeft gedagvaard ter terechtzitting dezer Regtbank van 8 Sept. 1874, om zich te hooren veroordeelen om met de eischer over te gaan tot de vereffening en scheiding en verdeeling van de baten der negotiatie «Land is zekere Bezitting», en te dien einde te hooren benoemen een notaris, ten overstaan van welke deze vereffening, scheiding en verdeeling zal plaats hebben, met bepaling van de dag waarop partijen gehouden zullen zijn voor die notaris te verschijnen en benoeming van een onzijdigen persoon, die de niet-verschijnde deelhebbers zal vertegenwoordigen, met veroordeling der tegenstredende partijen in de proceskosten; O., dat ten dage dienende alleen de eerste ged. in regten is verschenen, en aldaar tegen de overige versteking is verleend, met aanhouding der zaak tegen de verschenen gedaan; dat daarop de eisende, bij exploit, houdende keuze van domicilie en procureurstelling, en door de deurwaarder J. Wolff den 16 Sept. 1874 gedaan overeenkomstig art. 4, n°. 7, B. R., en geplaatst in het dagblad het Vaderland van 19 Sept. 1874, no. 221, behoorlijk geregistreerd, al de houders der niet op naam staande aandeelen in de negotiatie "Land is zeker Bezitting", met betekening van het praeparatorium vonnis, waarbij tegen hen verstek is verleend, andermaal heeft gedagvaard ter terechtzitting van 24 Nov. 1874, des voormiddags ten tien uur, ten einde voort te procederen op de bij de eerste dagvaarding ingestelde vordering; dat in laatstgemelde terechtzitting de procureur des eischers actie heeft gevraagd van de metverschijning der sub n°. 2 gedaagden op de tweede dagvaarding, en van des eischers gedaan aanbod van mededeeling van zijn bewijs van aandeel in de negotiatie en der gemelde condities, en voorts heeft geconcludeerd, dat bij vonnis, hetwelk tussen alle partijen als op tegenspraak gewezen zal gelden, de ingestelde vordering zal worden toegewezen; dat de eerste gedaagde daarop bij conclusie heeft doen antwoorden, dat, volgens art. 22 der primitieve condities, alle geschillen tussen den administrateur en directeur en de geïnteresseerden (of deelhebbers) of eenige derzelven, zullen worden beslist door gecommitteerde raden, en deze voorziening, krachtens de constitutieve bepalingen der negotiatie over bijvoeging of veranderingen in de condities, in zo voor is gewijzigd ter vergadering van deelhebbers op 16 Juli 1830, dat die geschillen de plano, zonder vorm van proces en zonder beroep, moeten worden beslist door arbiters, in voege daarbij nader omschreven, zodat de Regtingang onbevoegd is van het geschil kennis te nemen; dat bij art. 23 der negotiatie is bepaald, dat zij altijd zal moeten stand houden, tenzij de administrateur om billijke redenen anders noodig oordeelde, in welk geval bij meerderheid van stemmen, door de geïnteresseerden over het voortbestaan of de dissolutie zou worden beslist, welke bepaling is gehandhaafd bij de zo genoemde nieuwe regeling van 16 Juli 1830; dat hier niet bestaat een maatschap van personen, eindigend met den dood of opzegging van een hunner, maar een negotiatie van kapitaal tot aankoop van land, welker liquidatie niet kan. afhankelijk van de willekeur van een persoon, in strijd met de grondslagen waarop zij is vastgesteld; dat de eiser buiten het geding heeft gelaten de houders van aandelen die op naam staan, van hoedanigen er bij voorbeeld een zevental bestaan, waarop is genoteerd, dat die niet verkocht mogen worden bij leven van den heer de Huybert de Beaufort; op welke gronden hij heeft geconcludeerd, dat de Regtbank zich onbevoegd zal verklaren om van den ingestelde eisch kennis te nemen, en dat, voor het geval de Regtbank zich bevoegd acht, de vordering zal worden verklaard niet-ontvankelijk of ontzegd, met veroordeeling van den eischer in de proceskosten; dat de eiser bij conclusie van repliek heeft aangevoerd, dat het beding van arbitrage ten deze niet toepasselijk is, omdat er een verschil bestaat tussen de administrateur of directeur en de aandeelhouders, maar een vordering tot scheiding en verdeeling tusschen de aandeelhouders onderling; dat van het bestaan van aandeelhouders op naam niets ten processe bewezen is, en daarvan niets blijkt uit het contract; dat, al betreft het contract een negotiatie van kapitaal, dit niet weg neemt, dat het als een contract van maatschap moet worden aangemerkt, krachtens hetwelke de houders der aandeelen mede-eigenaars zijn van al de goederen voor het gezamenlijke kapitaal aangekocht, en dus tusschen hen bestaat gemeenschap; dat, zoowel onder het oud-Hollandsch recht, waaronder de maatschap werd opgericht, als onder het beheer hier te lande van het Fransche recht, waaronder zij vernieuwd werd, en het tegenwoordig Burgerlijk Wetboek, het recht van ieder deelgenoot om scheiding en verdeeling te vragen, boven allen twijfel verheven is, en dat, zo er een beding bestond, waarbij dat recht werd te niet gedaan, dit, als strijdig met de openbare orde, voor niet-geschreven zou moeten worden gehouden, op welke gronden hij heeft gepersisteerd bij zijn vordering; dat bij conclusie van dupliek de gerichtshoef opgewzen heeft, dat de eiser nimmer enige bedenking gemaakt heeft over de administratie; dat, indien hij zich van zijn aandeel in de negotiatie wenscht te ontdoen, hij, volgens het contract, hetzelfde ten allen tijde kan verkoopen, maar dat zijn vordering tot ontbinding van de negotiatie niet kan worden overeengebracht met de aard en condities van die negotiatie, noch met de rechten van de administrateur-directeur en der overige belanghebbenden, en dat, behalve de vroeger vermeede aandelen, ook het aandeel nr. 122 staat ten name van Agatha van der Linden, en gecontraseerde J. van Vredenburch en thans in bezit bij de heer F. J. van der Colff van Hoogeveen te Delft, waarna hij heeft gepersisteerd bij zijn vroegere conclusie; 0., wat de daadzaken betreft: dat de eiser ten processe heeft overgelegd: 1°. een in zijn bezit zijnde aandeel, groot fl 1000, no. 370, in de negotiatie "Land is zeker Bezitting", opgericht in 's-Gravenhage in het jaar 1782 in welk aandeel de condities van die negotiatie vermeld staan en aan wier voet staat vermeld, dat het bedrag van fl 1000 is ontvangen uit banden van J. Vrietenk; 2°. een met hetzelfde nummer voorzien exemplaar der artikelen, strekkend tot bijvoeging of verandering in de genoemde condities, gearresteerd ter algemene vergadering van aandeelhouders, den 16 Juli 1830, behoorlijk geregistreerd; O., dat noch de echtheid van die stukken noch des eischers recht daarop zijn betwist; O., dat volgens art. 1 van de condities de negotiatie zal bedragen een kapitaal van vijfhonderdduizend gulden, in aandeelen van duizend gulden, om daarvoor aan te koopen landerijen, die ten voordele van de negotiatie onder directie van een administrateur en directeur zullen worden verhuurd of bebouwd en beteeld; dat in art. 4 is bepaald dat elk genegotieerd kapitaal van duizend gulden een aandeel in het contract zal uitmaken, en de houders daarvan indertijd in zoverre aandeel zullen hebben in alle de goederen, die uit de genegotieerde penningen zullen worden aangekocht; in art. 5 dat de deelneming in 1790 zal gesloten worden; in art. 9 dat de aandeelen ten allen tijde vrij en onbelemmerd naar welgevallen der geïnteresseerden kunnen verkocht en verhandeld worden; dat verder in art. 21 is bepaald, dat veranderingen in de condities gemaakt kunnen worden in een algemene vergadering der geïnteresseerden, daartoe veertien dagen tevoren bij advertentie op te roepen en bij meerderheid van stemmen der aanwezige leden, en bij art. 22, dat alle geschillen tussen de administrateur en directeur en de geïnteresseerden of eenigen derzelven over enige punten van de negotiatie of deszelfs administratie en directie betreffende, zullen moeten worden onderworpen aan de beslissing van commissarissen uit het college van Gecommitteerde Raden; terwijl eindelijk bij art. 23 is bepaald, dat deze neg degliatie altijd zal moeten stand houden, ten ware de administrateur om billijke leningen anders noodig oordeelde, in welk geval de gezamenlijke geïnteresseerden bij meerderheid van stemmen zouden moeten beslissen of verder zal worden voortgegaan of dat de neg legatie zal worden geëindigd; O. dat, blijkens het overgelegd exemplaar der in 1830 smaakte veranderingen in de condities, de bepaling omtrent de beslissing van geschillen in die vogue veranderd is, dat alle geschillen tusschen de administrateur en directeur en commissarissen, tusschen de administrateur en directeur en aandeelhouders, of ook tusschen de commissarissen en aandeelhouders, zullen worden beslist door arbiters, op de wijze als daar omschreven staat; dat overigens volgens de condities, waarin geen verandering is gebracht, in alle opzichten behouden blijven, terwijl, uitgezonderd enkele beperkingen van de macht van de administrateur en directeur, omtrent het vragen en het doen van uitgaven, er geen veranderingen voorkomen omtrent de overige bovenvermelde condities, bepaaldelijk niet die vervat in art. 23; O. in rechten, ten aanzien der voorgestelde exceptie van incompetentie: dat in genoemd art. 20 der condities van 1830 arbitrage bedongen is bij geschillen 1. tusschen de administrateur en directeur en commissarissen, 2. tusschen de administrateur en directeur en aandeelhouders, en 3. tusschen de commissarissen en aandeelhouders; maar niet tusschen de aandeelhouders onderling; terwijl in casu de aandeelhouders onderling met en beneden de administrateur tegengestanden; O., dat het pactum de compromissendo is van zeer strakke uitlegging niet zodanig dat het onvoorziene geval raak uitgebreid worden, zodat de voorgestelde exceptie van onbevoegdheid is ongegrond; O., dat in de tweede plaats onderzocht moet worden het middel van niet-ontvankelijkheid, op grond, dat de eiser alleen de blanco-aandeelhouders en niet de houders van aandeelen op naam in rechten groepen heeft; O., dat de gedaagde wel beweert, maar niet bewijst, dat er aandelen op naam bestaan; O., dat op het aandeel, waaruit de eiser ageert, wel vermeld staat, dat het bedrag van dat aandeel is gestort door Pieter den Exter, aan wien daarvoor quitantie is verstrekt, maar dat het stuk daardoor geen aandeel op naam geworden is, evenmin als dit het geval is met de aandelen, welke volgens de gedaagde niet gedurende het leven van de Heer de Beaufort mochten verkocht worden, en evenmin met het aandeel nummer 122, waarop de naam van Agatha van der Linden voorkomt; O. toch dat aandeelen op naam van de zoodanigen zijn die slechts door een acte van overdracht van eigenaar kunnen veranderen, niet zijnde die om de een of andere reden tijdelijk onvervreemdbaar verklaard zijn; dat nu in de condities der negotiatie geen enkele eis voorkomt, waaruit men zou kunnen afleiden, dat er aandelen bestaan zullen, die alleen door een acte kunnen overgedragen worden, maar dat art. 9 uitdrukkelijk bepaalt, dat de aandeelen ten allen tijde vrij en onbelemmerd, naar welgevallen der geïnteresseerden, verkoop en verlangen worden, waaruit men moet afleiden dat daaraan niet de formaliteit van overschrijving verbonden is; dat mitsdien dit middel van niet-ontvankelijkheid is ongegrond; dat de gedaagde ten principale heeft aangevoerd, dat de vordering tot scheiding en verdeeling op grond van de opzegging der samenwerking, niet kan opgaan, omdat in casu geen maatschap, maar een negotiatie van kapitalen zou bestaan; dat een negotiatie van kapitalen, in den zin van geldlening, in deze niet bestaat, omdat er geen schuldeiser en schuldenaar staan, en de houder van ieder aandeel niet bloot gerechtigd is tot het verstrekte kapitaal met rente, maar voor een evenredig gedeelte eigenaar is geworden van de daarvoor aangekochte goederen, en gerechtigd tot winstuitdeling, hetgeen ook het denkbeeld van een zedelijk Schisma uitsluit, waarvan niet de leden, elk voor zijn deel, eigenaar zijn van de daartoe behorende goederen; dus dat de overeenkomst van 1782, waarbij verschillende personen kapitalen hebben bijeengebracht, met het doel om ten gemeenschappelijke bate winsten te behalen, door aankoop van landen, voor een maatschap moet gehouden worden; dat thans in de eerste plaats onderzocht moet worden of in het algemeen een vennoot de ontbinding der vennootschap kan voorteren, ook wanneer, zoals in casu, bedongen is, dat de vennootschap tot zoolang mogelijk stand houden, ten ziele de administrerende vennoot ontbinding noodig oordeelde; dat in het Oud-Hollandsch recht, onder welks vigueur de zaak is aangegaan, ten aanzien van gemeenschap zonder overeenkomst van kracht was de bepaling van de Lex 14, § 2 D. communis dividendo, dat deelgenoten wel bedingen kunnen gedurende een bepaald tijd buiten verdeeling te blijven, maar dat het beding, dat altijd gedeeld zal worden, niet van kracht was; dat in gemelde recht ten aanzien van gemeenschap, krachtens overeenkomst, zijnde vennootschap, dezelfde ratio legis bestond, en ook dezelfde bepalingen gemaakt zijn bij de Lex 14 en 70 D. Zehkhr ut r/,iLLiiiy irr Henoeint tot notaris, ten wiens overzicht de scheiding en verdeling, worden tot stand gebracht. Indien partijen zich niet over de keuze 8 Gr, orden tot stand gebracht. Indien partijen 'len notaris kunnen verstaan, den heer Mr. Jan de Bas Jzn., te OVfinhnr.- -paalt dat partijen voor den notaris zullen verschijnen op Maandag 5 Juli 1375 (ges voormiddags ten tien uur; ' eoomt als onzijdig persoon, om. te vertegenwoordigen de deelten pS' "elke "iet bij de scheiding zullen verschijnen, den heer fi. van Rossem, procureur bij deze Rechtbank, wonende alhier; erordeelt de gedaagden in de kosten van het regtsverbaal. Pleit Toor (een eischer Mrs. J. Ivappeyne van de Coppello i „ Vlieldeb Hein en voor den eersten gedaagde Mr. WINTCENS.) ARRONDISSEMENTS-RECHTBANK TE GRONINGEN. Hoftkamer. Zitting van den 18 December 1874. Voorzitter, Mr. S. Tjaden Busmann. Rechters, Mrs.: Jhr. J. R. van Iddeckque en Jhr. O. Q. van Swinderen. Harddraverij van paarden onder den man. — Lichaam. — Rechtspersoonlijkheid. Zijn de eischers, nu geïntimeerden, niet opgetreden in hun privé, maar in hunne hoedanigheid, de eerste als president en de overigen als leden der directie voor de harddraverij van paarden onder den man ? — Ja. Hebben de eischers, als directeuren van gezegde vereniging voor harddraverij, het jus standi in judicio ? — Neen. Onderscheidt de wet, wat het optreden als rechtspersoon betreft, tusschen verenigingen, die voor korter en of voor langere tijd worden aangegaan ? — Neen. J. Wieringa, landbouwer, wonende te Harkstede, oorspronkelijk gedaagde, thans appellant, procureur Mr. J. Lohman, tegen 1. N. Huisman, zonder beroep; 2. E. van Delden, zonder beroep; 3°. A. Bleeker, hoofd-onderwijzer; 4°. E. Huisman, zonder beroep; 5°. H. Edzes, zonder beroep; 6°. H. Noording, secretaris en ontvanger der gemeente Noordbroek, en 7°. H. Hovinga, zonder beroep, — wonende de sub 1., 2., 4., 5., 6. en 7. genoemden te Noordbroek en de sub 3. genoemde in 't Lage land, onder Harkstede; te zamen uitgemaakt hebbende, de eerstgenoemde als president, de anderen als leden, de directie voor de harddraverij van paarden onder den man, den 26 Juni 1874 te Noordbroek gehouden, oorspronkelijk eischers, thans geïntimeerden, procureur Mr. P. C. J. G. Heckel. Mr. J. Lohman, procureur, concludeerde namens den oorspronkelijke gedaagde, thans appellant: dat het der Regtbank behaagt het vonnis, den 19 September 1874 tusschen partijen door den kantonrechter te Hoogezand gewezen, waarvan appel, te vernietigen; mitsdien doende, wat de eerste rechter had behooren te doen, alsnog de door gedaagde, thans appellant, opgeworpen exceptie van niet-ontvankelijkheid toe te wijzen en de eischers, nu geïntimeerden, niet-ontvankelijk te verklaren in den door hen tegen den gedaagde bij exploot van den 26 Augustus 1874 ingestelde eisch; eindelijk hen eischers in hun privé te veroordeelen in de kosten van beide instanties. Mr. P. C. J. G. Hecker, procureur, concludeerde namens de oorspronkelijke eischers, thans geïntimeerden: dat de Regtbank moge behagen te verstaan, dat er bij het vonnis a quo wel is gevonnisd en daarvan ten onrechte is geappelleerd; mitsdien dat vonnis te bevestigen en de zaak terug te wijzen naar den eersten rechter, ten einde aldaar verder te worden behandeld; alles met veroordeling van den appellant in de kosten van het hooger beroep. De Regtingbank enz., Gezien de stukken, alle voor zoover noodig geregistreerd, en daaronder bepaaldelijk de condities en bepalingen voor na te melden harddraverij, gedagtekend 'Noordbroek, den 26 Jan. 1874'.', en namens de directie ondertekend N. Huisman, voorzitter; Wat de daadzaken betreft: Overwegende, dat, bij geregistreerd deurwaarders-expediteur van den 18 Aug. dezes jaars, ten verzoeke van de heeren: lo. N. Huisman, 2". E. van Delden, 3". A. Bleeker, 4°. E. Huisman, 5°. IL Edzes, ö". H. Noording en 7°. H. Hovinga, allen wonende te Noordbroek, in hunne hoedanigheid, de sub 1". als president en de sub 2° tot en met sub 7°. als leden der directie voor de harddraverij van paarden onder den man, den 26 Junij jl. bij den kastelein L. J. Jonker te Noordbroek gehouden, is gesommeerd J. Wieringa, wonende te Harkstede, gemeente Slochteren, tot betaling: 1°. eenere som van /'50 en 2°, eenere som van /'100, en zulks op de gronden, daarbij omschreven, aan welke sommatie door den gesommeerde niet is voldaan; O., dat voormelde requiranten, zich als nu qualificerende te zamen Uitgemaakt hebbende, de eerstgenoemde als president, de anderen als leden, de directie voor de voormelde harddraverij, bij geregistreerd deurwaarders-expediteur van den 26 Aug. dezes jaars, genoemden J. Wieringa voor het Kantongerecht te Hoogezand hebben doen dagvaarden, ten einde tot betaling van voormelde sommen te worden veroordeeld; O., dat, nadat voor de eischers ter rolle van het Kantongerecht overeenkomstig de dagvaarding was geconcludeerd, voor den gesommeerde is geantwoord, dat hij de feiten, in de dagvaarding gesteld, aanneemt en erkent; maar dat, hetzij hij dagvaard is door de eischers in hunne hoedanigheid van directeuren voor de harddraverij in quaestie, zoo als uit de sommatie schijnt te blijven, hetzij in privé, zoo als uit de dagvaarding schijnt te moeten worden opgemaakt, — de eischers in beide gevallen moeten worden verklaard niet-ontvankelijk in hunnen eisch; dat toch eischers in het eerste geval, om in rechten te kunnen optreden, als vertegenwoordigende een zedelijk lichaam, een vereniging van personen of corporatie, is door de wet, of door de Koning als rechtspersoon moeten zijn erkend, wat het geval niet is, en dat zij in het tweede geval in privé geen actie tegen hem hebben, omdat hij niet als zodanig met hen beest gecontracteerd; dat bij dus opwerpt de exceptie van niet-ontvankelijkheid «nobis contra me non competit actio», en verzoekt, dat voor alles op die exceptie worde uitspraak gedaan; O., dat de eischers daarop hebben beweerd, dat de wet valt den 22 April 1855 in casu niet van toepassing is, en hunne conclusie zijn blijven inwerken ; O., dat de heer kantonrechter te Hoogezand, bij vonnis van den 19 Sept. dezes jaars, de eischers ontvankelijk heeft verklaard in hunnen eisch en de door den ged. voorgestelde exceptie van niet-ontvankelijkheid afgewezen, met last op partijen om ten principale voor te procederen, en met veroordeling van den ged. en excipiënt in de kosten, op de exceptie gevallen; welk vonnis op den 5 Oct. dezes jaars ten verzoeke van de eischers aan den gerechtshof is beteekend; O., dat de tred., bij eereestreerd deurwaarders-exploits van don 14 Oct. dezes jaars, aan de eischers heeft doen aanzeggen, dat hij van voormeld vonnis in hooger beroep kwam en, naar aanleiding daarvan, de geïntimeerden, met procureur-stelling van Mr. J. Lohman, wonende te Groningen, voor deze Rechtbank heeft doen dagvaarden, ten einde te hooren concluderen, dat het de Rechtbank bebage, voormeld vonnis te vernietigen; mitsdien doende, wat de eerste rechter had behooren te doen, alsnog de door ged., thans app., opgeworpen exceptie van niet-ontvankelijkheid toe te wijzen en de eischers niet-ontvankelijk te verklaren in den door hen tegen den ged. bij exploit van den 26 Aug. dezes jaars ingestelden eisch; eindelijk hen eischers, in hun privé, te veroordeelen in de kosten van beide instantiën; O., dat Mr. P. C. J. G. Hecker, wonende te Groningen, zich op die dagvaarding procureur heeft gesteld voor de geïntimeerden; O., dat de app. vervolgens bij conclusie ter rolle in substantie heeft aangevoerd: dat de kantonrechter twee middelen van niet-ontvankelijkheid heeft verworpen, maar deze niet simul et semel zijn ingesteld; dat toch bij den ged. de vraag rees, of hij door eischers in privé dan wel in qualiteit was gedagvaard; dat de kantonrechter, ofschoon namens de eischers werd te kennen gegeven, dat zij in hun privé optraden, doch hunne bevoegdheid ontleenden uit hunne qualiteit, niet heeft beslist, wat in casu het geval is, maar, de beide middelen van niet-ontvankelijkheid verwerpende, in het midden heeft gelaten, of ged. aan de eischers is verbonden in hun privé, dan wel in qualiteit; dat app. alzoo blijft bij zijn verdediging, dat hij met de eischers in hun privé niets te maken heeft; dat dit duidelijk blijkt uit het tusschen partijen aangegaan contract, daar dit door den eersten der eischers is getekend als president; dat app. zich dus kan bepalen bij de bespreking der vraag, of de eischers in de qualiteit, die zij zich geven, het jus standi in judicio hebben; dat hij nu wel niet beweert, dat tot de oprichting der onderwerpelijke vereniging enige machtiging wordt gevorderd, maar alleen beweert, dat hare erkenning noodig is om in recht te kunnen optreden, hetgeen zij in de personen der eischers heeft gedaan; dat app. zich geheel vereenigt met de overweging in het vonnis a quo, dat verenigingen, die als zoodanig wettig bestaan en wegens den grond van haar aanzijn geen verdere erkenning behoeven, even als particuliere personen bevoegd zijn tot burgerlijke handelingen; maar hij bij deze overweging de bijvoeging wenscht, dat een verdere erkenning noodzakelijk is, als zij in recht optreden, tenzij blijkt van enige uitzondering waarvan in casu met is gebleken; en dat het eischers niet kan baten dat zij beweren niet in qualiteit op te treden, maar in hun privé, terwijl zij in dat privé ontleenen hun bevoegdheid uit die qualiteit concluderende alzoo de app. overeenkomstig de dagvaarding in appel, dat voor de geïntimeerden bij conclusie van antwoord in substantie is aangevoerd: dat, blijkens de dagvaarding, in casu van aanmatiging van rechtspersoonlijkheid door een niet goedgekeurde vereniging geen sprake kan zijn, daar als eischers optreden zeven personen naturales, met opgave van de reden, waarom zij in casu gemeenschappelijk als litis-consorten ter vervolging van een tegen den ged. en app. verkregen recht optreden, en geen zins vertegenwoordigers van enige niet erkende partijen, welke door hunne tussenchomst in strijd met de wet in rechten zouden staan - dat wijders de grond van hun gemeenschappelijk optreden, namelijk, dat zij tezamen de directie der meergemelde harddraverij hebben uitgemaakt, niet wordt betwist en geen disqualificatie exceptie op grond van zoodanige betwisting wordt voorgedragen; dat al verder het bestaan van een verplichting, volgens welke de ged. en app. in het ter dagvaarding geposeerde geval de gevraagde som aan de directie betalen moet, bewezen is, en zoodanige verplichting ook door den app. als bestaande wordt erkend; dat wel bij den app. quaestieus schijnt te zijn, of de gezamenlijke directeuren van de meergemelde harddraverij de vervulling van een jegens haar directie aangegane verplichting kunnen vorderen; dat ook over die vraag echter geen twijfel kan bestaan, daar de uitdrukking "de directie" slechts een korte collectieve benaming is voor de gezamenlijke directeuren; dat voor het bestaan van een vereniging in rechtssinnige zin een meer voortdurende band tusschen de leden en een meer duurzaam doel van werkzaamheid noodig is, en een gezamenlijke handeling als het organiseren van een volksfeest, evenmin een vereniging of zedelijk lichaam doet ontstaan als het doen van een handeling voor gemeene rekening een vennootschap van koophandel; dat bovendien zelfs, al ware des appellanten wijze van beschouwing juist, art. 12 der wet van 22 April 1855 (Stbl. n°. 32) de quaestie in zijn nadeel zou beslissen, vermits, volgens dat artikel, de voor de pretense vereeniging verkregen goederen ten opzichte van derden de personen volgen zouden, welke voor haar optraden; en dat mitsdien de kantonrechter een volkomen juiste beslissing heeft genomen en die beslissing door de hoogere rechter behoort te worden bevestigd concluderende alzoo de geïntimeerden, dat het de Regtbank moiré behagen te verstaan, dat er bij het vonnis a quo wel is gevonnisd en daarvan ten onrecht is geappelleerd; mitsdien dat vonnis te bevestigen en de zaak terug te wijzen naar de eerste rechter, ten einde aldaar verder te worden behandeld, alles met veroordeling van de app. in de kosten van het hooger beroep. Dat partijen de zaak daarna over en weer hebben bepleit, en ten slotte uitspraak verzocht op de stukken: Wat het recht betreft: J., dat de zeven eischers, nu geïntimeerden, bij de sommatie van den 18 Aug. dezes jaars zijn opgetreden in hunne hoedanigheid, de eerste als president en de overigen als leden der directie voor de harddraverij van paarden onder den mail, en bij de dagvaarding van den 26 Aug. daarbovenstaande, als tezamen uitgemaakt hebbende, de eerste als president, de anderen als leden, de directie voor de harddraverij van paarden onder de man; O., dat de eisers derhalve bij de sommatie ongetwijfeld in hoedanigheid zijn opgetreden, en dat ditzelfde moet aangenomen worden ten aanzien der dagvaarding; O., dat de eisers, nu geïntimeerden, wel bij hunne conclusie van antwoord het hebben willen doen voorkomen, dat zij zijn opgetreden als personae naturales, met opgave van de reden, waarom zij in casu gemeenschappelijk als litis-consorten ter vervolging van een tegen den ged., nu app., verkregen recht optreden; doch dat die bewering klaarblijkelijk is ongegrond, daar zij als personae naturales voor hen uit eigen hoofde als einzelne tegen den ged., nu app., geen recht hebben kunnen verkrijgen, maar alleen gezamenlijk met de leden der vereeniging tot het houden van een harddraverij van paarden onder de man, O., dat het contract, door ged., nu app., met eisers, nu geïntimeerden, gesloten, dan ook niet in privé is aangegaan, maar door de eersten door eisers, namens de eisers, als voorzitter is getekend; O., dat hieruit volgt, dat de eisers, als zij werkelijk in hun privé waren opgetreden, in den ingestelden eisch zouden zijn niet-ontvankig, daar de ged., nu app., in privé met hen niet heeft gecontracteerd; O., dat, aldus vaststaande, dat partijen alleen qualitate qua aan elkander kunnen verbonden zijn, onderzocht behoort te worden, of de eisers als directeuren van de vereeniging voor de harddraverij hebben het jus standi in judicio; O., dat het recht van vereeniging wordt geregeld bij de wet van den 22 April 1855 (Stbl. n°. Gepleit voor den appellant Mr. J. Lohman, en voor de geïntimeerden Mr. A. W. Bomkes. KOLONIALE ZAKEN. HOOG GEREGTSHOF VAN NEDERLANDSCH IN DIE. Tweede kamer. Raadkamer van den 9 December 1874. Voorzitter, Mr. J. de Wal. Leden, Mrs. W. E. van der Hoop, J. J. C. Gatjens en C. W.H. van Schelle. Drukpersdelict. Beklaagde, H. B. van Daalen. (Zie vonnis van de Raad van justitie te Batavia in Weekblad nr. 3792.) Het Hof enz., Gezien enz.; Gezien de schriftelijke conclusie, namens de procuur-generaal, door de advocaat-generaal Mr. C. Cantervisscher genomen, en gedateerd den 23 Oct. 1874, nr. 641, daartoe strekkend, dat het Hooggerechtshof, met verbetering van het tegen de beklaagde gewezen vonnis, hem zal veroordeelen tot de straf van gevangenis voor den tijd van twee jaren en in de kosten, en overigens het vonnis moge bekrachtigen; Gelet op de door de griffier van de Raad van justitie te Batavia opgemaakte acten dd. 8 en 25 Oct. jl., waaruit blijkt, dat zowel de beklaagde als de officier van justitie bij voormelde Raad, binnen de wettige termijn hebben verklaard van het onderwerpelijke vonnis te komen in revisie; Gezien de door de beklaagde en diens raadsman Mr. L. W. O. Kuchenids ingediende memorie van revisie; Gehoord het rapport van de raadsheer Mr. J. J. C. Gatmans ; Overwegende, dat het vonnis van de Raad van justitie voormelde aan geen revisie is onderworpen, voorzover beklaagde daarbij is vrijgesproken van het hem in de tweede plaats ten laste gelegde punt van beschuldiging en mitsdien daarin behoort te worden berust; Omdat, als nu eerst en vooraf ten aanzien van de bij de ingediende memorie van revisie tegen 's Rades vonnis voorgebrachte grieven, als zou de Raad de beklaagde in zijn recht van verdediging hebben verkort, door hem te weigeren : 1°. de overlegging en voorlezing van het Dagblad van s-Gravenhage dd. 6 Juni 1874, en 2°. de oproeping en het hooren der door hem aangewezen getuigen : dat deze bewering is onjuist, daar toch de eerste rechter, na zich vooraf te hebben overtuigd, tot welk doel de gedane verzoeken moesten strekken, en van oordeel zijnde, dat, ingeval zij werden toegestaan, het door de beklaagde daarmede onderwerpelijk beoogd doel niet kon worden bereikt, de inwilliging daarvan terecht als onnodig heeft geweigerd; O., dat deze beslissing in casu is alziende juist, vermits noch door het voorlezen van het door de beklaagde bedoelde dagblad, noch door het bewijs der feiten, welke aan het door de beklaagde, thans geïnt., door de druk openbaar gemaakt mail-overzicht ten grondslag liggen, aan de hem ten laste gelegde strafbare handelingen haar misdadig karakter kan worden ontnomen; O., dat nu met betrekking tot de bij de actie van beschuldiging sub 1. en 3°. Ten laatste gelegde punten, ter zake waarvan de Baad van justitie tegen den beklaagde een schuldig-verklaring en veroordeeling heeft uitgesproken: dat de eerste rechter terecht, met verwerping der door den beklaagde in deze gevoerde verdediging, in zijn vonnis dd. 18 Sept. 1874, als wettig en overtuigend bewezen heeft aangenomen, dat de beklaagde is schrijver van het geïncrimineerde mail-overzicht, voor zover noodig in het vonnis vermeld, alsmede dat de ten laste-legging van de daarbij omschreven handelingen door den beklaagde aan 's Konings vertegenwoordiger, daarstel het misdrijf van hoon en smaad, en eindelijk, dat beklaagde in deze met boosaardig opzet heeft gehandeld; O., dat toch de bij het eerste punt van besechuldiging door beklaagde in het geïncrimineerde mail-overzicht gehouden beoordeling van den oorlog tegen Atchin is smadelijk en honend voor den tegenwoordige vertegenwoordiger des Konings in deze gewesten; terwijl zulks evenzeer het eval is met het sub punt 3° door den beklaagde aan den tegenwoordigen gouverneur-generaal ten laste gelegde, dat Zijne Excellentie voor den vervolgende in het oog van den generaal Verspyck beschouwd moest worden als iemand, op wiens éénmaal gegeven woord niet meer kon worden vertrouwd, enkel en alleen op grond, dat het feit zich, volgens beklaagde's beweren, zou hebben voorgedaan, dat Zijne Excellentie op een eenmaal aan hem gedane toezegging heeft gemeend te moeten terugkomen; O., dat nu de bewering hieromtrent van beklaagde, als zou met het woord «Landvoogd», in de eerste geïncrimineerde zinsnede voorkomende, niet zijn bedoeld de tegenwoordige gouverneur-generaal, alsmede dat het tot twee malen toe gebruikte woord «wanneer», in de sub 3° geïncrimineerde zinsnede, meer wijst op een vrees voor een mogelijk geval in de toekomst, dan op een klacht over het verleden, — terecht door den Raad van justitie is verworpen, vermits het toch geen nader betoog behoeft, dat daar, waar sprake is van den oorlog tegen Atchin met de uitdrukking van «een Landvoogd» die tot de uitvoering daarvan (van geen anderen last kan toch hier sprake zijn) last gegeven heeft, niemand anders kan bedoeld zijn dan de tegenwoordige gouverneur-generaal, terwijl het mede voor geen redelijke tegenspraak vatbaar is, dat, na de mededeeling in het meergemeld mail-overzicht omtrent hetgeen er op 11 Mei 1873 en daarna tusschen Zijne Excellentie en de gouverneur-generaal 