Maandberigten voorgelezen op de maandelijksche bedestonden van het Nederlandsch Zendeling-genootschap, betrekkelijk de Uitbreiding van het Christendom, bijzonder onder de heidenen, jrg 84, 1882, no. 3, 01-10-1882 
18 82. :t. MAANDBERICHT VAN HET Nederlandsche Zendelinggenootschap. (Gesticht in 1797.) (84" te Jaargang.) INHOUD. hoofdartikel: Tanawangko.— verscheidenheden: Hulppredikers bij de hlandsche gemeenten in Nederlandsch Indië. — berichten, aanwijzingen, herinneringen, enz: Bericht van overlijden. — Achtste Jaarverslag van de Kwartgulden- Vtreeniging. — Oproeping. — Giften en Legaten. — Aankondiging. Tanawangko. Is ook de zorg voor de christengemeenten in de Minal>assa overgedragen aan de Indische Kerk, en hebben de meesten onzer zendelingen de betrekking van hulpprediker aanvaard, de band, die ons met hen verbindt, is daarom niet verbroken. Zij blijven met ons in voortdurende briefwisseling, en houden ons door hunne mededeelingen en '«richten op de hoogte der toestanden in hun' werkkring; Wl J steunen hen door onze belangstelling en door onze gebeden. Zoo blijft de geestelijke gemeenschap bestaan, a ' z ïjn de uiterlijke verhoudingen gewijzigd. Op Tanawangko heeft ons Genootschap eene dubbele bedekking. Immers daar vindt men, behalve de kweekschool, °°k de drukpers, die, onder het welberaden bestuur van '"•DE lange, krachtig medewerkt om al wat uit den geest Va n Christus is, te bevorderen, en voor de bewoners van '"'t zonnig Oosten het hooger zonlicht der waarheid, die Van koven is, te doen opgaan. Ook op stoffelijk gebied is drukpers voor ons Genootschap een niet onbelangrijke steun, en uit de rekening over het jaar 18S0 blijkt, dat ZI J een niet onaanzienlijk batig slot heeft opgeleverd. Br. ' J ' La nge is daar »de rechte man op de rechte plaats"', en van harte wenschen wij, dat God hem gezondheid en krachten spa re, opdat hij nog lang met denzelfden ijver arbeide aan zijne sehoone taak. Tanawangko is de werkkring, toegewezen aan Br. schippers , die in 1880 van hier vertrok. Hij is er dus nog eerst korten tijd als hulpprediker werkzaam. Toch is liet ons aangenaam, van zijne eerste ervaringen en indrukken een en ander te kunnen mededeelen. Na verslag te hebben gedaan van eene bijeenkomst van Hulppredikers en Zendelingen te Tomohon, waar hij met opgewektheid tegenwoordig was geweest, vervolgt hij, in zijn schrijven aan Bestuurders, aldus: »Zoo woonde ik ook te Tondano eene groote vergadering bij van ouderlingen, diakenen, hulpzendelingen en meesters, gelijk Br. rooker er eene in de »Mededeelingen" (XXII, blz. 55-76) beschreef. Daar die vergadering ditmaal in de hoofdnegeri werd gehouden, waar veel gelegeilheid voor huisvesting bestaat, waren naar alle gemeenten der Minahassa uitnoodigingen tot by woning gezonden, waaraan door velen gevolg was gegeven. In en om de ruime kerk van Tondano waren in elke bijeenkomst tusschen de 2500 en 3000 menschen vergaderd. Er waren drie vergaderingen: woensdag avond, den 15 den December de eerste, waarin Br. rooker voorging, die er op wees, hoe goed en noodig eenheid des geestes is, indien de gemeenten tot zelfstandig leven zullen komen. Deze toespraak werd bij gedeelten vertolkt. Donderdag den 16 den 's morgens spraken de BB. tendeloo en louwerier , wier woorden ook werden overgezet in de landtaal, en eindelijk, aan den avond van di en dag, een vijftal hulpzendelingen, meest in het alfoersch; terwijl Br. rooker deze laatste vergadering sloot met dankzegging aan God, maar ook hulde brengende aan al de broeders, die gekomen waren van alle deelen des lands. Uit werkkring, hoewel ik alom kennis gaf en opwekte, ging eD er maar weinigen. Ten deele is dit zeker toe te schrijven aan het lage standpunt, waarop men in dit gedeelte d er Minahassa nog staat. Aan den anderen kant was de omstandigheid, dat juist de controleur gewacht werd om de koffietuinen te onderzoeken, ons niet gunstig. Reeds de mogelijkheid alleen om zulk eene vergadering te houden, pleit zeker sterk voor het opgewekte leven der Tondanosche gemeente. Zoovelen te ontvangen en te onthalen, is toch geen kleine zaak. En hoe ordelijk was alles geschikt! Al degenen, die van den kant van Tomohon kwamen, mochten niet vóór des namiddags ten 8 ure doortrekken naar Tondano, maar moesten te Koja, één paal (20 minuten gaans) aan genen kant, het middagmaal gebruiken. Zóó ook aan de andere zijden. Te Tondano wist iedere kampong (1), welke broeders zij moesten ontvangen, en des namiddags op den bepaalden tijd haalde iedere kampong al de voor haar bestemde gasten aan de grens der negeri af. 8 Laat mij u nu ook een en ander meêdeelen uit mijn' ei gen werkkring. Ik wil daarover ditmaal kort zijn, en alleen melden, wat stof tot blijdschap gaf. Er was ook Vl ' e '• dat tot droefheid kon stemmen; veel lauwheid en !|,1 verschilligheid. Doch daarvan wil ik thans niet spreken. M 'jne ervaringen toch zijn nog te weinige, dan dat ik Dle t zeer licht een scheef oordeel zou Yellen, en de mens chen zeer onbillijk zou beschuldigen. *De lichtzijd e - wanneer ik daarvan spreek, denk ik ' l " ere erst aan de gemeente van Sendoek, eene kleine negeri, H paal (1^ uur) afstands van Tanawangko. Die ge- 'I De meeste negeriën bestaan uit kampongs, kleinere verzamelingen van huizen- meente is wel in de daad, wat men hier noemt »warm", De opkomst bij de godsdienstoefeningen is in den geheelen werkkring nergens zoo bevredigend als daar. Ook raag de offervaardigheid er groot heeten. Bij de godsdienstoefeningen werd in het afgeloopen jaar ƒ 36 gecollecteerd. Voor het Genootschap bracht de gemeente ongeveer ƒ 10 op. Behalve dat verzamelde men nog een kleine ƒ 50 voor aankoop van een Avondmaalsstel, daar ik had gezegd, dat dit niet geheel uit de gemeentekas kon worden bekostigd. Deze opbrengsten zijn waarlijk aanzienlijk te noemen, voor eene gemeente van slechts 400 zielen. Ook bij de bovenvermelde vergadering te ïondano beschaamde Sendoek menige grootere en meer nabijgelegene gemeente, niettegenstaande het ruim een uur gaans van Tondano verwijderd is, en de meesten dien afstand te voet aflegden. Ook de genootschapsschool te Sendoek, hoewel eerst in Januari 1880 begonnen, verkeert in bloeienden staat. De meester, een jong mensch, die op de kweekschool te Tanawangko werd opgeleid, verdient allen lof, zoo voor school als gemeente. »Doch al is Sendoek mijne beste gemeente, zij is toch niet de eenige, die lof verdient. Ook Ranotongkor, ee ne kleine gemeente van slechts 200 zielen, mag met lof v er ' meld worden. »In de berggemeenten te Taratara en te Woloan beef' Rome veel kwaad gedaan. Het is niet gemakkelijk, da ar eenig leven te brengen. Toch kreeg ik dit jaar te Taratara nog gedaan, dat de gemeente, buiten het gewone kerkgeM f 22 verzamelde voor een Avondmaalsstel. »Zoo gaf ook de gemeente van Tanawangko dit J 1131 blijk van hare offervaardigheid. In de kerk was groote behoefte aan een' gemetselden vloer, waartoe ongeveer " zouden noodig zijn. Over deze zaak was men reeds in onder* handeling tijdens Br. louwerier den werkkring waarna" 1, In de maand Juli werd de vloer gelegd, en intusscbec vergaderde de gemeente in de kweekschool. De kost® 1 beliepen omstreeks f 330. Slechts ƒ 180 behoefde daar voor uit de gemeentekas te worden genomen. Het overige, d. i. ongeveer tweemaal zooveel als de gemeente gewoon is in één jaar aan kerkgeld bijeen te brengen, werd uit vrijwillige bijdragen gevonden. Het verblijdt mij, van deze dingen te kunnen getuigen. Wat de opkomst in kerk en onderwas en de belangstelling der gemeente betreft, daarin laat Tanawangko nog wel te wenschen over. Doch daar is een kern, die belangstellend is en getrouw. Zij deze, en worde zij meer en meer, het zout, dat het geheel voor bederf bewaart." In een' lateren brief, in December 1.1. ontvangen, zet Br. schippers zijne mededeelingen voort, en wij willen hem verder hooren. »0p de kaart van de Minahassa vindt men aan de westkust twee negeriën: Arakan en Poparing. Twee kleinere zijn daar niet aangegeven, t. w. Poöpoh en Sondaken. Het is over deze vier strandgemeenten, dat ik een en ander wensch mede te deelen. »AUeen te Arakan bestaat van vroeger eene christengemeente, doch zij verkeert in treurigen staat. Verschillede meesters waren er achtereenvolgens werkzaam, doch ■noesten wegens ziekte worden overgeplaatst. De laatste die er arbeidde, werd zoo door koorts ondermijnd, dat hij het wel nooit meer geheel te boven zal komen, en ik er ernstig aan denk, hem in het volgend jaar, wanneer de kweekschool frissche krachten oplevert, te bewegen om zijn eer vol ontslag te vragen. Zoo is dan nu Arakan geheel zonder leiding. Gedurende de goede maanden, Maart tot October, ging ik er in het vorige jaar driemaal heen, en, a 's eene voorgenomene reis in het begin der volgende maand wordt volbracht, zullen die strandgemeenten dit jaar viermaal door mij bezocht zijn. Mijn hulpzendeling moet er e 'he maand eene bezoekreis doen; maar in de maanden "ctober tot Maart kan ik dit niet altijd van hem vorderen. De weg er heen is niet van de slechtsten; doch daar zijn tw '~ e wdere beletselen , die door de geringe bevolking niet kunnen worden weggenomen. Tusschen Tanawangko en Poparing vindt men een aantal rivieren en riviertjes, over welke geen bruggen liggen. De bevolking is veel te klein om zooveel te werken; en bruggen voor rekening der Regeering hier aan te leggen, zou, ook wegens de geringe passage, de kosten niet loonen. Een tweede bezwaar is, dat de weg op vele plaatsen door bosch loopt. En er zijn alwéér te weinig menschen om die wegen altijd behoorlijk open te houden, zoodat zij, bij eenigen wind, bepaald gevaarlijk zijn, en door boomen en boomtakken worden versperd. Men kan er dus niet altijd heenkomen, wanneer men wil. Onder dat aantal stroomen en stroompjes zijn vier groote rivieren, die noodzaken ook in de goede maanden zeer op het getij te letten, en te zorgen, dat men ze alleen bij laag water overtrekt. Maar in den regentijd is het al te gewaagd. Men komt aan eene dier rivieren. Volgens het getij is het laag water. Maar op de bergen heeft het geregend. Nu gaat er een stroom, zoo geweldig, dat ruiter en paard dreigen meêgevoerd te worden naar zee, en, wat nog wel zoo gevaarlijk is, men kan den bodem niet zien, en weet niet, of er mogelijk groote kaaimannen in de nabijheid zijn. In Maart j.1. was zulks het geval, toen ik terugkwam. De man, die mijn paard geleidde, ging tot de lendenen in het water, en toen wij er door waren, zeide hij: »»ik wist dat mijnheer gaarne naar huis wilde, maar alléén zou ik er niet zijn doorgegaan."" »Een oogenblik was er gevaar, dat de roomsche p r0 ' paganda zich tot mijne strandgemeenten zou uitstrekken, althans zou pogen dit te doen. Te Poöpoh namelijk islechts één man, die maleisch verstaat, en lezen en schrijven kan. Hij bekleedt geen ambt, maar is toch de vraagbaak van allen. Komt er een brief van het distriktshootë voor den hoekoem-toewa, dan moet hij dien lezen en 1,1 het alfoersch vertalen. Bovendien was hij walian (priesteil Zoo vaak ik te Poöpoh kwam, ontmoette ik hem en spr^ veel met hem. Hij zeide mij dan steeds, dat hij ' a ^ r ook christen wilde worden, maar nu nog niet, - »»zijn hart was nog niet geopend"Toch kwam hij altijd by het onderwijs, en daar hij zingen kon, was dit niet onwelkom. De Poöpohers kunnen niet lezen. Dus zing ik met mijn' penoelong en den jongen, die mijn goed draagt, en dan is ransun 's sfllm een heele steun. Doch toen ik in Maart te Poöpoh kwam, was onze vriend naar den tuin, en ik vernam, dat hij wachtte op de komst van den pastoor, om dezen dan te vragen gedoopt te worden. In Mei was hij er weêr niet, maar onderweg kwam ik hem tegen, hield hem staande, en gaf hem mijne bevreemding te kennen, dat hij geen van beide keeren bij mij was gekomen, zoo als anders. Hij gaf allerlei redenen op. Ik zeide niets dan: »Nu, gij weet, dat ik het goed met u meen. Luister toch niet naar allerlei menschen!" In Juli ging mijn helper er heen. Toen hij terugkwam, zeide hij: »Ik geloof nu toch wel, dat ransun u den doop zal vragen; maar hij wil Mevrouw en u verzoeken als doopouders". Het is bekend, dat, naar duitsche wijze, ieder christen-Minahasser ook doopouders heeft. Soms beteekent dit heel weinig. Maar soms, als de doopouders trouw zijn aan hunne beloften, en zeiven goede christenen zijn, kunnen zij hunne doopkinderen nog wel eens op den goeden weg leiden. ' oen ik nu in Augustus Poöpoh bezocht, kwam ransun bij mg, terwijl ik mij in het huis van den hoekoem-toewa bevond. Ik: »Zoo, wat gingt gij te Tanawangko doen?" Hij: »Ik ging doopouders zoeken, en namen voor ons a " e &; want ik wilde, dat mijnheer ons doopte." Ik: »Zoo, en hebt gy ze gevonden?" Hij: »N amen wel, mijnheer, en doopouders óók, ttaar alleen voor de twee oudste kinderen." Ik: »Nu, en wie zijn die doopouders?" Hij: « H elenvs , de koster van Tanawangko en zijne vrouw nicoline . Vindt mijnheer dat goed?" Ik: »Zeker, beiden zijn immers lidmaat." Hij: »Maar nu is er moeielijkheid, omdat er nog geen doopouders zijn voor mij en mijne vrouw en liet jongste kind . .. Misschien wil mijnheer; -^maar Mevrouw is niet hier; die kan ik het nu niet vragen." Ik: »Nu ja, wat ik goed vind, dat vindt mijne vrouw óók goed. Dat is dus geen bezwaar, als gij dat nu zoo gaarne wilt." »Dat was dus in orde. Ransun zou gedoopt worden, en zijn naam verwisselen tegen dien van hendrik ; zijne vrouw zou nicoline heeten. Deze twee, met hun jongste kind, zijn dus nu onze doopkinderen. »Toen ik nu onderwijs gegeren en gevraagd had, of de heidenen in het openbaar hun heidensch geloof wenschten vaarwel te zeggen, om voortaan alleen op God en Christus te vertrouwen en naar 's Heilands voorbeeld te leven, antwoordde ransun niet met een eenvoudig »ja", maar sprak zijne Poöpohers aan, zeggende, dat hij hen vroeger als walian geleid had, maar nu al die zaken, zooals het hooren van den vogel en het letten op andere voorteekenen, enz. voor goed had weggeworpen, om alleen op God te vertrouwen, zooals ik gezegd had. Men moet zich, bij die geheel onontwikkelden, vooreerst wel tot het allereenvoudigste bepalen , anders gaat het hun boven het hoofd en brengt men hen in de war. »Drie paal van Poöpoh ligt Arakan, en wederom vijf paal verder Sondaken. Dit is eene kleine, vrij nette negeri, met ongeveer 75 zielen. In den regentijd is zij óók niet te bereiken. Van October 1879, toen Br. louwerier hier de eersten doopte, tot Juli 1880, dat is dus in nog ge en jaar, werd deze negeri geheel voor het Christendom g e * wonnen. Er is geen enkele heiden meer. Er woont een man, die zich den titel van meester aanmatigt, doch nimmer eenige opleiding ontving, en ook nog geen lidmaat is. In het vorige jaar zou hij bij mij komen leeren, doch er kwam niet van; - 't is ook te ver af. Zoo goed en zoo kwaad het gaat, houdt hij de zaak gaande. Van tijd tot tijd komt hg op de meestersvergadering, en krijgt van mij wel eens eene kleine ondersteuning. »Nog vijf paal, onder de schaduw van wokapalmen, en wij zijn te Poparing. Daar kwam ik voor het eerst in September des vorigen jaars, met Br. schwarz . Er was maar één christen, een jongen, die vroeger eenigen tijd bij Br. graafland had gewoond, maar geheel tot zijn' keidenschen staat was teruggekeerd. Het gelukte mijn' hulpzendeling hem op te sporen, en wij spraken met hem. Na dien tijd strekte mijn hulpzendeling telkens zijne reis tot Poparing uit. Zelf kwam ik er nog drie malen in dit jaar, en bediende den Doop aan onderscheiden personen; vooral op hoop van betere tijden." De menschen verlangen gedoopt te worden. En al is het ook, dat zij nog geen voldoend godsdienstonderwijs hebben ontvangen, meent Br. schippers toch, bij den bijzonderen toestand, waarin die strandgemeenten zich bevinden, om verschillende, naar ons inzien gegronde, redenen, de vervulling van dat verlangen niet te moeten weigeren, baarbij heeft hij ook het oog op de toekomst. Wanneer namelijk alles tot stand komt, wat Ds. knottnerus , die onlangs namens de Regeering de Minahassa kerkelijk bezocht , wenschelijk en noodig heeft gekeurd, dan zou onze Br. twee catecheten voor zijne vier strandgemeenten krijgen, ea zonden althans de gelden daarvoor worden aangewezen. zou natuurlijk voor de opwekking van geestelijk leven 10 die gemeenten, waaraan het nu nog maar al te zeer ontbreekt, van gezegenden invloed kunnen zijn, en van daar, dat hij zijne hoop uitspreekt op »betere tijden". Aangenaam zal het ons zijn, van onzen Br., die nu nog slechts korten tijd in zijn' werkkring heeft gearbeid, en daardoor natuurlijk zijne gemeenten vooral eerst van de buitenzijde kent, bij dieper bekendheid met het innerlijk leven der Minahassers en rijker ervaring, nog dikwerf berichten en mededeelingen te mogen ontvangen. En zeker bidden alle vrienden van liet Godsrijk hem toe, dat hem rijkelijk gegeven worde, wat hij naar lichaam en geest behoeft, om met opgewektheid en moed te arbeiden aan zijne schoone taak, en het Evangelie van onzen Heer Jezus Christus, als eene kracht Gods tot zaligheid, te brengen tot veler harten. VERSCHEIDENHEDEN. Hulppredikers by de Inlandsche gemeenten in Nederlandsch Indië. ii Verblijdt u in den Heer", zoo mogen wij onzen Vrienden wel toeroepen, als wij hen wijzen op de uitzichten, die zich in den jongsten tijd voor de bediening der inlandsche gemeenten in Nederlandsch Indië geopend hebben. Waarlijk, wij kunnen daarvoor niet dankbaar genoeg zijn. Wat sedert meer dan twee en eene halve eeuw door de Vaderlandsche kerk verlangd, ja afgebeden, maar niet verkregen werd, verwezenlijkt zich in onze dagen: onze Regeering is bereid het hare te doen, om de deels verlatene, deels verwaarloosde inlandsche gemeenten, leeraars te verschaffen, en de Indische kerk beijvert zich, om door het aanwijzen van leemten, het regelen van de bediening, door geregeld onderzoek en wijs bestuur, eene orde van zaken tot stand te brengen, die voor de Evangelieverbreiding schoone vruchten belooft. Voor de bediening in de Buitenbezittingen, dat zjjn die buiten Java en Madoera, zijn thans aangewezen 25 Europeesche Hulppredikers en 52 Inlandsche Leeraren, en er is uitzicht, dat dit getal vermeerderd zal worden, naar evenredigheid van nog bestaande of later zich voordoende behoeften. Moeten de vrienden van het Godsrjjk zich thans niet aangesp" 01 '' gevoelen, om van hunne zijde alles te doen wat in hun vermogen is en wat strekken kan ter bevordering van het hoogs' gewichtig werk ? Wij althans, die als Bestuurders van het Nederlaudsche Zendelinggenootschap , vaak met bekommering vervuld worden bij l> e ' zien op droevige toestanden, die wij trachtten te verbeteren, doch tegenover welke wij lang machteloos stonden , - wij gevoelen 0,1 ' tot jaloerschheid verwekt, en achten ons geroepen mede te werken, waar onze hulp gevraagd wordt. Meer en meer wordt door onze Staatsmannen ingezien, dat heil te verwachten is van de verbreiding van het Christendom in Indië. Kan en mag de Staat niet anders dan volkomen vrijheid laten in al wat op den godsdienst betrekking heeft, hij kan en wil de belemmeringen, die tot hiertoe het werk der Evangelieverkondigers in den weg stonden uit den weg ruimen. Dit is ons genoeg : wij zien er in de leidingen van Gods aanbiddelijke Voorzienigheid. Maar daarom ook rust op ons, die de Evangelieverbreiding als het hoogste heil voor Indië beschouwen, de verplichting, alles te doen wat onze hand te doen vindt, en wij rekenen daarbij op de hulp van onze Vrienden. Het getal der Hulppredikers moet vermeerderd worden. Er vallen van tijd tot tijd plaatsen open door ouderdom, ziekte en sterfte. Elke vacature behoort zoo spoedig mogelijk vervuld te worden. De Regeering erkent dit, en wil het hare doen, om er in te voorzien. Zij wendde zich daarom tot ons Genootschap met het verzoek, om, bij ontstane behoefte, over de kweekelingen van ons Zendelinghuis te mogen beschikken, ten einde uit dezen, voor zoo verre zij een voldoend examen zullen hebben afgelegd ten overstaan van de Commissie voor de Protestantsche kerken in Nederlandsch Indië, hulppredikers te benoemen. Zij wil daardoor ons Genootschap in geen enkel opzicht belemmeren in de beschikking over zijne Zendelingen, daar zij gevoelt en erkent, dat de zending hij ons steeds vóór moet gaan. Zij wil dan ook ni#t, dat de opleiding van hen, die tot Hulppredikers door haar benoemd worden , voor rekening kome van het Genootschap, maar is bereid, daarvoor eene billijke geldelijke vergoeding te geven. En wij hebben ons gaarne bereid verklaard aan dit verzoek te voldoen, daar toch ons Genootschap nooit heeft opgehouden, zich de belangen der inlandsche gemeenten aan te trekken, ja zich daarvoor meermalen aanzienlijke opofferingen heeft getroost. Uit een en ander vloeit voort, dat wij het getal onzer kweekelingen eenigszios moeten vermeerderen, en dat wij zelfs voor het ,e genwoordige ons tot een' bijzonderen maatregel gedrongen zien. In het vorige jaar stonden wij onzen oudsten kweekeling, Br. j - ten hove , voor het hulppredikerschap af; de beide thans oudste kweekelingen kunnen voor onze zendingen niet gemist worden, en dê Vl J' jongelingen, die thans nog in hunnen proeftijd zijn en die dus, a ' 8 zij tot kweekelingen worden aangenomen, hunne gansche opleiding "°g moeten ontvangen, kunnen eerst najaren in aanmerking komen. Wij zyn dus te rade geworden, bij de wetenschap, dat er vaca- turen in Iudië bestaan, als overgangsmaatregel, eene buitengewone oproeping te doen van personen, die genoegzaam voorbereid zijn, om binnen twee a drie jaren hunne vorming in het Zendelinghuis te kunnen voltooien. Tot toelating van dezulken wordt gevorderd eene alleszins voldoende Bijbel- en Evangeliekennis, als mede van de vakken, die daarmede in verband staan. Noodzakelijk is hieraan te verbinden de vaardigheid om zijne gedachten in goed Nederlandseh schriftelijk te kunnen uitdrukken, terwijl ook eenige bedrevenheid in minstens ééne vreemde taal niet gemist kan worden, Het spreekt van zelf, dat wij in deze kandidaten een' vromen zin en de begeerte om zich aan deri Evangeliedienst te wijden verwachten, en dat wij op prijs moeten stellen goede getuigenis van Leeraars en Onderwijzers. Wie aan een examen, dat in de maand Mei e. k. voor de Commissie van onderzoek en toezicht op ons Zendelinghuis zal worden afgenomen, behoorlijk voldaan heeft, wordt zonder eenige vergoeding, tenzij hij onverhoopt zich tusschentijds mocht onttrekken, als kweekeling in ons Zendelinghuis opgenomen, en geniet aldaar, bij de gelegenheid tot practische oefeningen, onderwijs in de maleische taal, de Indische land- en volkenkunde, de kennis der godsdiensten uit het oogpunt der zending en van al datgene wat verder op deze betrekking heeft. Wij verwachten dat onze Medebestuurders en Medewerkende leden, om zullen zien naar personen, die geschiktheid openbaren voor dit werk. Wij vertrouwen zelfs, dat de gewone Leden van ons Genootschap wel hunne aandacht zullen vestigen op deze gelegenheid, en met ons zullen willen medewerken om in eene dringende behoefte aan Evangelieverkondigers te voorzien. Gaarne zullen Bestuurders te Rotterdam, bijzonder de Director van het Zendelinghuis, op aanzoek nadere inlichtingen geven. Mogen wij slagen, zoo zullen alle Vrienden van ons Genootschap, met ons ruime stof tot dankbare blijdschap vinden. De Vader van onzen Heer Jezus Christus achtervolge onze gemeenschappelijke pogingen met zijn' onmisbaren zegen! BERICHTEN, AANWIJZINGEN, HERINNERINGEN, ENZ. Op den 16den Januari j.1. overleed in het Zendelinghuis, hij door Br. en Zr. koskes ter verpleging gedurende eene ernstig 6 ziekte was opgenomen, de 17jarige willem hoezoo , derde i> ooB van onzen Broeder te Samarang. De eenvoudige, kinderlijke z lD > Achtste Jaarverslag vau de Kwartgulden-Vcreenigiiig. (i) Wederom is de tijd daar, dat wij verslag willen geven van de werkzaamheden der Kwartgulden-Vereeniging, en bij het terugzien op het jaar, dat achter ons ligt mogen wij met dankbaarheid vermelden, dat wij van vele zijden in ons vaderland blijvende belangstelling en zeer welwillende hulp mochten ondervinden. Echter, het is er nog verre van af, dat onze Vereeniging haren wensch vervuld ziet om de zorg voor een gedeelte der christelijke scholen m de Minahassa geheel voor hare rekening te nemen. En op dusdanige ondersteuning rekent het Bestuur van ons Nederlandsche Zendelinggenootschap! Tot eene gewaardeerde hulp geworden, is het voor onze Vereeniging eene groote onderscheiding, dat men op haar het oog gevestigd houdt, en rust alzoo eene eervolle taak °P haar, om met vernieuwden aandrang velen op te wekken tot krachtige medewerking. Wij hopen en bidden den Heer der gemeente, dat aan velen, die nog achter bleven, het in 't harte gegeven worde voor de heerlijke zaak der zending en het christelijk onderwijs der Minahassasche jeugd, als uitvloeisel daarvan, zich aan te gorden om °°k hier te doen wat de hand vindt om te doen. Verwijzende n *ar een klein geschrift, getiteld: wde Volksschool in de Minahassa", willen wij daaruit alléén het. volgende meêdeelen, namelijk ( 'at: door de veranderde verhouding der gemeenten in de Mina- (') l'bans verbiedt plaatsruimte ons aan dit Jaarverslag de rekening toe te ' oe gen, zij is gedrukt en wij zullen ze in ons volgend Nommer opnemen, In1,1 ontvingen de Leden der Kwartguldeu-Vereeniging reeds afdrukken van et ^' era lag in zijn geheel. Red. de berusting onder zwaar lijden, liet vertrouwen op zijnen Hemelschen Vader, dat zich vooral in de laatste dagen bij den beminden jongeling openbaarde, doen ons hem geloovig nastaren. Mogen zijne ouders, die gehoopt hadden hun kind in den loop van dit jaar terug te zien, vertroost worden! — Aan het graf sprak Br. h. l. vinke , met het oog op de laatste levensdagen van den overledene, een vooral voor de jeugdige medebroeders treffend woord, en ook io het Zendelinghuis werden gevoelens en verwachtingen geuit, die eene goede plaats mogen gevonden hebben in de harten van de daar tegenwoordige jeugdigen, die nog in de jaren van voorbereiding zijn voor een' toekomstigen werkkring. hassa, die tot zelfstandigheid gekomen, thans onder de leiding staan der Zendelingen als hulppredikers en der inlandsche Zendelingen als inlandsche hulppredikers, onder het Bestuur der Protestantsche kerken in Neêrlandsch Indië, de Regeer in g 73 scholen onderhoudt, van de ongeveer 125 vroeger, door het Nederlandsche Zendelinggenootschap alléén, gesticht en onderhouden. Zij doet dit met behoud van des Genootschaps onderwijzers en voorgangers, waardoor het christelijk karakter der scholen is gewaarborgd. Deze voorgangers worden mede door de Regeering bezoldigd. Deze samenwerking kan echter slechts op de groote plaatsen van minstens 500 zielen geschieden. Het Genootschap behoudt geheel alleen de zorg voor de onderwijzers - voorgangers der scholen op kleine plaatsen, en dewijl haar getal ongeveer 50 bedraagt, zoo is eene aanzienlijke som noodig om in die onkosten te voorzien. De bezoldiging dier onderwijzers, op ƒ 120 's jaars berekend, vereischt eene uitgave van ƒ 6000. En nu!. . . Onze Yereeniging mocht haar totaal-ontvangst nog nimmer de ƒ 4000 zien bereiken. Hoe verblijd zouden wij zijn, indien dit jaar onze vrienden met verdubbelden moed en ijver nieuwe leden onzer Vereeniging trachtten aan te werven, en op plaatsen waar men nog niets deed, medewerking erlangden! Wij vragen eene contributie van slechts 25 ets. jaarlijks. Voorwaar eene geringe bijdrage voor allen wien het christelijk onderwijs der jeugd ter harte gaat. Mogen daartoe ook de woorden, eens door Professor lamebs op een zendingfeest gesproken, tot krachtige opwekking strekken: n Wie voor de eeuwen wil werken, die werke meê aan de zending, wie zendingsliefde in- en rondom zich wil kweeken, die wijde aan hetgeen er eeuwigs in ons Christendom is, allermeest zijne aandacht, en altijd zijn hart. Hier ontspringt de bron, waaruit de vrome aanbidding en met haar de trouwe werkzaamheid welt. Christenvolk ! volbreng moedig uwe taak en verheug u in God!" De Heer gebiede over een en ander zijn' onmisbaren zegen! Namens het Bestuur der Kwartgulden-Vereeniging, te Rotterdam, M. A. HOFFMANN. n 's Gravenhage, A. P. VAILLANT. n Zutphen, M .J. VAN GRIETHUIJSEN, Luchtmail Januari, 1882. Oproeping. Onder verwijzing naar bovenstaand artikel: »Hulppredikers bij de Inlandsche gemeenten in Nederlandsch Indië", noodigen Bestuurders van het Nederlandsche Zendelinggenootschap personen, die geneigd zijn, zich tot dit werk te begeven, uit, zich uiterlijk op den 30 8ten April e. k. schriftelijk aan te melden bij den Director van het Zendelinghuis, den Heer j. c. neurdenburg , die bereid is tot het geven van nadere inlichtingen, en wien eene voorafgaande persoonlijke ontmoeting aangenaam zal zijn. GIFTEN EN LEGATEN. f^STERDAM • Door den Heer H. P. S chalbkamp , gecollecteerde gelden ƒ 3,60 j™ (A f d.). Door Ds. A. B. M eijer, Gieten » irn ^ 00r Ds. van T r icht , Collecte !:£THMEN. Door Ds. G. J. R ink , Gift uit de Catechisatiebus ds * g - a> F ijnvandbaat , Bijdrage der Beesder Zend. Vereeniging.. tS? ■^ oor Mevr. Wed. G. van D aalen , Gift HT vvd ^ 6 Van eeni 8 e Dames ri ^ an ^ en kel "keraad der Doopsgezinden ®°° r Ds. a - H ingst , Catechisatiebus (2e halfjaar 1881) rni <w• Door Ds. D. M eurs D z ., Bijdrage voor het Zend. Genootschap ... BimwwS?* Catechisatiebus van Ds. van der M bulen BttUMMEN. Door Ds. R omenij , Collecte Gift van N. N nivusp^' ® oor ^ en **eer T obi , van de 'iiuipvereeniging PrmivL * „ Door Ds - J - A - VAN A.. Z. N '■ rn * ,, het Hul P Zend. Genootschap, over 1881 ,AVLNHAGE. Door Ds. O ort , van Mei. C. J. en E. F. de H., voor het laten lezen der Maandberichten 't f r°a Extra bydrage van een lid «AVBSANDE. Catechisatiebus van Ds. B olderman en Ds. S cholten Unt van Vrouw H unnr?rP,¥- Door Ds. J. HuiziNGA.van de Freule v. Sw r ZAND (Afd.). Door Ds. A. G. R ijkems, Kolham, Catechisatiebus ƒ 23,60.— HTIT^r^' Idem ƒ 17,25. - Noordelijk , Idem ƒ 10,75. - Westerbroek, Idem ƒ3,36 JUTPniiP 001 ^ 8 * Buijze > Bydrage uit de Diaconiekas Gevmwi' ^ 00r Ds - ^ oord a, Gemeente-collecte K a D7 an ^ m ^erkezakje, voor het lezen der Maandberichten j Ds. Six D ijkstra , van zune catechisanten K ^ n. «e Maandberichtlezers LEFN^ r' üo ? r P 8, B oonackbr. Bedragen uit de gemeente LlFR /'r»r> 8a ti et>U8 yan Ds. D ouwes LOF ntpv , , ,P°° r Ds. K aaksbeen , Collecten ; cJP a/d VECHT. Iiuipvereeniging M aa?t Iv t t lebq3 vau Ds. L edeboer Miönrr pniïf Door den Heer A * VAN DER D ely , Gilft van N - K N aat iiwnv * Cat echisatiebus van Ds. van S ibmacher Z ijnen Dom ,)! ./, Door Ds. A. E. van D ein.sk , Gift van N. N Biidr. ^ n, zyne Catechisatiebus VSTS er Gemeen te voor Módjó-warnö, 3e. en 4e. kwartaal 1881 Gift \? ot ^ ^ ezen der Maandberichten. —,90 6,85 7,50 25,10,— 12,50 10,5,50 5,25 12,15 16,22 5,— 40,— 1,25 73- 14,— 10,— 36,52 3,50 5,60 25,—» 54,95 10,23,40 1,50 4,35 14,35 19,90 5,80 39,59 10,25 1000,— 25,— 1,50 28,76 126,6,— 4 ,76 6,— 115,90 y - van N. N OOSTwnnr^ 6 ^" ** eer Q- voor het lezen der Maandberichten OVE rtjq S i / »5f )or Ds - G * J - VAN DER R oer , kerkcollecten 1881 ni Afd ) Door Ds. H. B rouwer, bus vo'r. r\ v ?,° N ' N. ƒ 2,50. — Enschede , Idem van T. S. ƒ 5,—. CatechisatieBenn, / fj H orstman ƒ 100,—. — Goor , Idem van Ds. F ortuïn ƒ 50—. — KaJr. 00 ' t 01 van Ds- R émij / 50,—. Idem van Ds. L asonder ƒ 60,—. — Tubfc, 1 Vee \}^ eai f ^.32. — Èaalte, Idem van Ds. H ellendoorn ƒ 24,13. — EiBRnfo"; «r van ^ S ' ^® MIJ f 2,—. — Twello, Buitengewone gift van Ds. fhisatipK 5 '"~* ~~ Usselo, Gift van C hr. E blting (Boeketo) ƒ 5, —. — CateiT RU ® 8, / 4,—.— IPeerselo, Idem van Ds. R kmij ƒ2, —. — /221 r 'i , van Ds. I )a M8TÉ ƒ 3,—. — Zwolle. Idem van Ds. B rouwer RSBlïBa iJ* ift van Mevr * v ' N> v - P ' ƒ 15 - " 3 7®-10 Door Ds. G illot , van de Herv. gemeente v 200,— 10,— 60,850, 16,30 83,45 10,1 (>,19 30,86 5,37, 144 8,4a -,50 7PIJNACKER. liulpvereeniging ƒ 70,20 ROKEN DAAL (Geld.). Uit de Catechisatiebus » 8,ROTTERDAM. Bus Museum « -,25 Gecollecteerd door BB. Diaken der Ned. Herv. gemeente, Kerstgave Door den Director, van N. N Door Mej. M. A. H oefman n, van het Vrouwen Hulp-Zendelinggenootschap RU1NERWOLI). Door Ds. A. Maagh Meijer , Collecte op den 2den Kerstdag.... SCHIEDAM. Door Ds. Asma , Collecten tot uitbr. van hetGodsryk, Juli. Oct. Dec SP1JKEN1SSE. Catechisatiebus van Ds. L. Overman VIANEN. Collecte op het Kerstfeest Uit de leeskringen van Ds. Moorrkes en Ds. Meylink bijeengebracht VOORBURG. Door Ds. A. Drost , uit een bnsje 't W aal. Door Ds. T. j. van Griethujjsbn WARFHUIZEN. Door Mevr. Meijer , Kleine bijdragen Gift van N. go - ""'5 O _ AMSTERDAM. Bijdragen / 'fp 0 BREUKELEN. Door Ds. J. van Hbbkde , Zendingscollecten in 1881 » l®r* DELFT. Door l)s. a. Drost Dz ., Jaarlijksche bijdragen ... » 23,'s GRAVENHAGE. Door Mej. A. P. Vaillant , van de Kwartgulden-Vereeniging.. « 7«i*J HAARLEM. Gift van Mej. L en at " 2 > w HOUTEN. Pinkstercollecte 1881 NIEUWE STADSKANAAL. Kwartgulden-Vereeniging " J»'' VELP. Van wylen den Heer van Regtkkf.n Altena » WINSUM en OBERGUM. Kwartgulden-Vereeniging » ZUTPHEN. Door Ds. J. G. van Griethuijsen , Jaarlyksche bijdragen - Voor Savoe. KAMPEN. Voor den Kerstboom op Savoe, uit het busje der Zond.School, van Mej. R. ƒ (86ste Rekening.) AMSTERDAM. Legaat van wijlen Mej. de Wed. Hoefhamer ƒ 200." 1)0 RU HECHT. Van N. N., een bankbillet » GELDERM a DSEN . Door Ds. va n R kg teken Altena , 1/6 collecte voor het N.Z.G. » GROOTDOCHTEREN. Door Ds. J. A. van Tricht , Jongelings-Vereeniging " HAARLEM. Van de liulpvereeniging ».de liefde van Christus dringt ons" - • MIDDELBURG. Eerste lialfj. bydrage 1882 van het Vrouwen Hulp Zend. Gen. " 4U V«' ROTTERDAM. Door Ds. Vinke , van N. N. 106 ' 3' Door denzelfden, van de Weesdochters in het Geref. Burger Weeshuis " Van een Oud-Bestuurder der Afd. Rotterdam " UTRECHT. Van Jufvr. van de Liefde , voor het lezen der Maandberichten " ' Voor de Kweekschool en Scholen in de Minahassa. ROTTERDAM. Door Ds. Vinke , van het Eng. Vrouwen Hulp Zend. Gen / ^'^*Bedrag der Contributien Afd. Rotterdam " ""' Voor Savoe. HAARLEM. Van de liulpvereeniging »de liefde van Christus dringt ons" f * a ' Aankondiging. Mededeelingen van wegre het Nederl. Zendelinggenootschap* XXVIste Deel, 1ste Stuk. — Prijs van den geheelen jaargang ƒ 1."°' Te ROTTERDAM, bij M. WYT & ZONEN, Drukkers van het Nederlantlsche Zendelinggenootschap. 