Jaarboekje voor Nederlandsche vrijmetselaren, 1873, Deel: 5873, 1873 
« Actum in de Jl7iion Provinciale den 7 Maart 1772, J. Helmolt, Secretaris,» "Die constitutie, de grondsteen onzer Loge, Gel.’. 88.’., ligt daar voor uwe oogen; wij lezen daarin, dat zij den 14den Januari 1772 (O verleend is op verzoek van de BB.’. J. E. Lewe, E. V. O. H. Graaf VAN Randwijck, J. Alstokphius, J. Helmolt, G. Bennema, R. J. Lewe van Middel stum, C. Bonhomme, 11. J. AViciieiis, H. W. Hubert, S. Trip, J. Modderman, J. C. Hoising, Weits en Emmen. Die veertien mannen zijn liet, die den eik geplant hebben, onder wiens beschermende schaduw wij ons thans verkwikken, indien de felle stralen van de zon des dagelijkschen levens ons bijna uitgeput en krachteloos zouden doen nederzinken. »En toen den 2Csten April van hetzelfde jaar door den Hoog Eerw.". Grootmeester Baron tan Boemelaar in den Haag Groote Loge zoude worden gehouden, werd aldaar ook «de Achth.*. Aleester J. E. Lewe of deszelfs Gedeputeerde geconvoceerd om aldaar op den bestemden tijd te compareren en te delibereren over zaken alsdan voor te dragen; edoch, wijl niemand der leden gelegenheid had aldaar te compareren, zoo is zulks gerescribecrd geworden, zijnde aan de overige wetten voldaan geworden, zoo door de betaling van twee ducaten voor de jaarlijksche dispeiise, als door het betalen van vijf ducaten voor vijf Aleesters-receptiën; en de lijst van den pertinenten staat der Loge mede moetende verzonden worden, zoo is dezelve in dezer voege ingevuld , uitmakende thans den staat der Loge i’ Vnirni Proviticiale. » " Üit den daarop volgenden staat bliJTct, dat de Loge bestond uit twaalf Meesters en zes Gezellen eu Leerlingen, dat hare vergaderingen plaats hadden op den eersten Zaturdag van de maand, des avonds te vijf ure, ten huize van Pieter Aloersiioff in de Gouden Helm aan de Groote Markt te Grotmmen, eu dat hare kleur was groen en rood. Tiogß w!is en" aan den arbeid: ’t wils ’t jaar d.'. Fw/. L.-. 5772. //Denken wij ons een eeuw terug 88.*., wat is in die eeuw veranderd ! Wat al stormen en beroeringen hebben de koningrijken der aarde aangetast en oravergew’orpen! Wat al wisseling van toestanden en omkeering van denkbeelden heeft de maatschappij tot in haar diepste grondslagen geschokt! Wat is in dien tijd niet opgekomen, dat reeds lang w'eer ondergegaan is! En onder dat alles is de Loge L Union Provinciale ongedeerd gebleven; zij heeft dat alles doorleefd zonder (*) De dagteekening van den Constitutiebrief is de 14de dag der Iste maand van het J.‘. d.’. W.*. L.’. 5772; dit zou zijn 14 Maart 1772. De Z.’. V.’. Br.’. J. J. E. Noordziek heeft mij ten hoogste aan zich verplicht door in het Archief van het Groot-Oosten over deze dugteekeniug nasporingen te doen; uit eene kantteekening en uit het Register -van verleende Constitutiën blijkt ten duidelijkste, dat hiermede de 14de Januari 1772 is bedoeld. Ik kan niet nalaten den Z.’. V.‘. Br.’. Noordziek voor de moeite, die hij zich hiervoor getroost heeft, openlijk dank te zeggen. noemenswaardige stoornis in haren arbeid ondervonden te hebben; ; slechts eens, van 4 Februari 1789 tot 5 Januarij 1791, hebben 'vrij leen tijdvak van bijna twee jaren, waaruit ons niets van den arbeid blijkt, en een andermaal, in 1795, lezen wij dat w door de omstandigheden der tijden de Troon niet heeft kunnen vervuld worden.« Waarlijk de geïaeurtenissen van die dagen waren dan ook aangrijpend genoeg om deze kleine stremmingen in den gewonen gang van zaken , te verontschuldigen, en w'ij mogen dankbaar zijn, dat L Union Provinciale gespaard is, en dat wij na den eersten eenwkring met voldoening mogen terugzien op hetgeen zij deed en met vertrouwen het oog vestigen qg doen I //Voldaan hetgeen zij deed! 88.*.! wij willen me| f®lcn mcf i [wat onze oudere BB.', hebben gedaan, ■n'ij mllen ook niet op een ' goudschaaltje afwegen of zij soms te kort zijn gekomen in de uitoefening der ma9.'. plichten; maar laat mij U verzekeren, dat zij hebben uitgemunt door liefdadigheid, door broederlijke toewijding, door waar■ deriüg van menschenliefde, door vaderlandsliefde en door een tal van andere deugden, en dat wij dien vrolijken ouden 88.'., na het aanhooren van menige treffelijke redevoering of na het bijwonen van ' talrijke recepties, liet loon niet behoeven te misgunnen, als zij bij | ïafelloge of Banket zich verder bezig hielden met het stichten van , ' tempels voor de deugd en kerkers voor de ondeugd, al was het daii ook dat een der eerste Huishoudelijke Reglementen de belemmerende bepaling bevatte, dat bij Tafelloge »de I-oge te 12 ure gesloten zal worden, zullende dan geen Broeders in het huis, daar Loge gehouden wordt, mogen verblijven (11 April 1772)», terw'ijl tevens op een anderen tijd de waarschu-wing wordt gegeven, dat de BB.', voorzigtig moesten wezen met de glazen en voor ieder gebroken glas 11 stuivers door den breker zoude betaald worden (3 Oct. 1772). _. .. ! jTwat de Loge gedaan iieeft bij ieder Br.\ om H ijn r aan den R.*. S.'. te ondersteunen, hiervan het bewijs in geschreven stukken te zoeken, zou nutteloos zijn; de hartelijke betuigingen j echter van gehechtheid en dankbaarheid door vertrekkende 88. ■ geven, de wanne uitdrukkingen van onderlinge achting en hoogschatting geven ons het recht om er niet aan te twijfelen, of voor velen is hier in waarheid het licht opgegaan. «Was de liand zoo mild buiten den Tempel, wij zien liaar vooral niet minder liefderijk, waar liet een Br.*, geldt, maar liet is ons niet geoorloofd in nasporingen te treden, waar onze 88.-, van die dagen elkander lieilig beloofden een weldaad zoo geheim mogelijk te bewijzen, opdat zij voor den beweldadigde zoo weinig mogelijk kwetsend zou zijn. Was het gewenseht door eenige opoffering de eer van een Br.*, die dit verdiende, te redden, wij vinden de 88.-, hiertoe steeds met de grootste bereidwilligheid gereed. Is een Br.-., al is hij ook uit den vreemde, buiten schuld in ongelegenheid, niet alleen de Met.*, der Loge, maar ook die der BB.', worden op het altaar der liefde Jfebracht. ik noem hier noch namen, noch gelcgenTicdfin. man.v spveelv slechts in duistere aanwijzingen over voorheelden van broederlijke toewijding, en dan mag ik u ook niet onthouden een voorbeeld van echt gezindheid, ons gegeven door een vreemden Br.*., die, door onze BB.*, geholpen, bevond dat de hem toegedachte Met.*, meer dan voldoende waren om zijn nood te lenigen en daarom onder hartelijke dankbetuiging het overvloedige niet wilde aannemen. Eere dien Br.*.! maar ook eere onzen 88.*., die de te veel gestorte Met.*, niet terug nemen, maar blijmoedig in de Almoezeniers kas stortten! Moet ik U eindelijk nog voor den geest roepen de broederlijke ondersteuning, die onze Loge gaf aan het Vrijmetselaars Weduwen- en Weezenfonds? of aan de Louisa-Stichting ? Dit is voor U uietnoodig, herdenken wij hierbij liever, met erkentenis de hulp ons hierin door onze geliefde ZZ.*. verleend! //Nog een voorbeeld van Br.*, toewijding of liever van zorg voorden gevallen Br.*, wil ik U geven. Wij moeten ons daartoe in de eerste levensjaren onzer Loge terug verplaatsen en dan vinden wij daar ergens aangeteekend, dat men de gezamenlijke Broederschap kennis gaf, dat de Br.*., wiens naam ik niet noemen wil, uit de Loge verwijderd en gebannen w'as. Nog geen jaar later schijnt deze zaak echter opgehelderd te zijn: //gemelde resolutie werd buiten vigueur gesteld; de gebannen Br.*, weder gerehabiliteerd, w’aarna een andere Br.*, wegens zijne gedane wanbedrijven door twee servants op discretie van den Achtb.*. Meester behoorlijke correctie ontving. >! Waardeeriïig van menschenliefde is eene andere deugd, die wij in Wfiicm Promiciale moeten erkennen. Van kleine bewijzen van dien aard wil ik niet spreken, zoo als bij voorbeeld in 1826 aan de Proif.*. E. VAN Eerde en R. de Marees van Swinderen uit eigen beweging het L.‘. werd geschonken, om hun het bewijs te geven, hoe hoog de BB.‘. de edelmoedige en zorgvolle bemoeijingen achtten, die deze Heeren hadden in het werk gesteld om de rampen van den \V atervloed van 1825 te lenigen. Ik wil U een grooter feit mededeelen. en om het karakteristieke hiervan niet te doen verloren gaan, wil ik dit uit de Notulen der liH zelf verhalen. | M Den 7den Wovember 1810 was de Prof.*. Wijbrand Adriaan de JoNGH, van beroep Militair Hoofd-Offioier aangenaam verklaard, en daar deze wegens zijn militairen staat onzeker was van zijn verblijf alhier, werd hij terstond tot de receptie toegelaten. Het verheugt mij , dat wij het voordeel genieten ons Eerelid, den Zeer Achb. Br.*. J. J. Munxiks de Jongu, bij deze feestelijkheid tegenwoordig te zien; voor den zoon kan het niet anders dan streeleud zijn, nogmaals te hooren, dat zijn vader door de Loge U Union Frovinciale de oorzaak is geweest, dat een der bladzijden van hare geschiedenis door het glansrijkst licht omstraald wordt, en voor onze Werkplaats is het een blijvende eer den zoon van dien vader onder hare Leden van eer te mogen tellen. Laat mij na deze uitwijding tot_ den loop van het verhaal terugkeeren. | r ~7/Drie jaren later waren Napoleons’s legers in Eusland gebleven ;j I wie onzer heeft bij die nederlagen niet het verlies van een of meerj i zijner dierbare betrekkingen te betreuren gehad? Niet aan allen vielj het geluk ten deel, dat onze Br.‘. Wijbrand Adriaan de Jongh het leven redde. In de Notulen van 3 November 1813 lezen wij deze aanteekeuing, die ons op het vervolg voorbereidt: daar niemand der 88. in deze Leerlingsloge iets meer heeft voor te stellen, neemt de Achtb.*. Meester dit oogenblik waar om de Broederschap bekend te maken met een bijzondere trek van Broederliefde en menschenmin, | aan een kind dezer Loge betoond, waardoor de eene vijand denj en als Broeder heeft » | dea Isten December, warea de 88. weder bijeea; de Acbtb. Meester: »bragt toea ter keaaisse vaade 88.*., dat de gelegenheid op eene bijzoadere wijze had toegelaten te ontdekken, dat de Baron Rosen, Kolonel in Keizerlijk Russischen dienst. Overste bij het Alexandrische Huzaren Regiment, Ridder van onderscheidene Militairen orden, thans Commandant van de Russische troepen in dit Departement, dezelfde persoon was, aan wdeii de bijzondere trek van menschenliefde, in de vorige vergadering medegedeeld, moest worden toegekend, en van wien de Overste de Jongu, kind onzer Loge, de navolgende woorden aan zijne vrouw geschreven had: » '/ ik ben op het slagveld bij Krasnoë in Rusland gered door eenen Baron Rosen , Kolonel in Russischen dienst; hij beurde mij op, toen ik hem het teeken val Ma9on gaf, opende zijne portefeuille en gaf mij papieren roebels el i een beurs met geld, hetwelk Ik met mijne Broeders en overige Officieren deelde. Wij hebben ons leven hiermede gesauveerd, want hadden in 18 dagen niets als paardenvleesch gegeten. Hiervan moet honorable mcntie in mgne moederloge te Groningen gemaakt worden, u •> ./.Bat gemelde Baron Rosen, dienaangaande gevraagd zijnde, verklaarde inderdaad geen Vrijmetselaar te zijn, doch zich op het gedane toeken te gelijk de pligten der menschheid en die der Vrijmetselaren, iwelke hem door zijn vader, die Lid onzer Orde was, ingeprent waren, ite hebben vooMriÉild en de iasHAk van zijn hart gevolgd te hebben.» iT ' * r aamnerSng waarvan Zijne Aclitl).'. in considératiê" gaf om van deze gelegenheid gebruik te maken om aan gemelden Baron Rosek een wederkeerig blijk onzer achting en erkentenis te geven, doorhem, mei voorbijgaan der formaliteiten bij de Keceptiëii gebruikelijk, het Lidmaatschap der Orde te geven. Welk voorstel na gehouden ballotage goedgekeurd zijnde, zoo is dien ten gevolge eene commissie benoemd, om denzelven van dit besluit kennis te geven, en na gelofte den eersten Jül bij communicatie mede_ te _deelen. »| I » Dienzelfden dag was het St. Jan. Ue persoon van Andbeas Kosen, oud 36 jaren, getoren in Lijfland uit Vrouwe Baronesse LEBENSWOIiU, werd bij communicatie aangenomen en met eene plechtige aanspraak door den Achtb.'. Meester in de Loge en in de Orde verwelkomd. Br.'. Rosen had dadelijk na zijne receptie aan de Loge eene vereering gedaan van f 500; en toen hij ook zijn verlangen aan den dag had gelegd om meerder L.'. dacMen ook onze oudere BB.', van L’Union Provinciale over de vaderlandsliefde. Mij dunkt, geen van hen zou zich aan jegens de personen van de vijanden huns vaderlands hehben schuldig gemaakt; integendeel, wij hebben reden te vermoeden, dat zij even als Br.'. Kosen zouden hebben gehandeld. "In den drukkenden tijd der Bransche overheersching is hnn arbeid steeds onverpoosd voortgegaan, wel werden weinig Loges, maar des te meer comparities gehouden, en het woord van den Achtb.'. Meester, waarmede hij den 2den November 1814 de BB.', gelukwenschte met de gelukkige verandering van zaken, zal zeker met een dankbaar handgeklap toegejuicht zijn. Het waren ook bange dagen geweest voor de vrienden des vaderlands, en met voldoening zullen zij er op hebben teruggezien, hoe zij zoo lang zij konden, hadden gestreden tegen de pogingen van’t Groot-Oosten van Franirijk om alle Loges in deze gewesten ouder het gezag van het Bransche Groot-Oosten te brengen, en al is het dat die_pogingen hier met gunstiger uitslag bekroond zijn dan elders, en al is voor andere Loges dan ook maar kort geweest dat tijdvak van vreemd gezag, een juichtoon klonk uit alle Loges, toen zij hare feesten vierden ter eere van de plechtige vereeuiging van alle Loges met het Groot-Oosten der Tereenigde Nederlanden; en werd in onze Loge dit feest ook al niet schitterend gevierd, de BB.', zich er over, dat zij in tegenoverstelling van het vcrledene uit de verandering van zaken zich weder bloei en aanwas der Loge_ beloven^ rOlis vaderland had later door den opstand van f«eroin kwade dagen: ook toen toonde L’Vnion Provinciale, dat zij niet alleen door liefdadigheid de geslagen wonden wilde heelen, maar dat zij ook betoonden moed mst te vereeren; voor zoo Terre hare middelen het toelieten, ondersteunde zij de oprigting van een gedenkteeken ter eere van VAN Speijk; en toen in 1833 de kinderen en 88.-, der Loge uit den strijd in dit 0.-, waren teruggekeerd, bood zij hun een Bank.', aan, waar menig goed woord tot lof van de wakkere verdedigers van Vaderland en Oranje gesproken werd, en zeker ook zij niet vergeten jHk. tte den vaderlandschen grond niet inecr hadden mogen terugzien. r»Gii hel)t mij tot nog toe uwe weMlepde aandacht geschonken, richtb.-. 88.-.! terwijl ik U het een en ander Tan het inwendig leve! der Loge verhaalde. Ik vrees echter te veel van uwe aandacht te zullen vorderen, indien ik U evenveel, en welligt zou het meer narden, over haar uiterlijke omstandigheden trachtte mede te deelen. Ik zal daarom hierover kort zijn, en wil beginnen met hare Yoorzittendi Meesters. | .AVij hetben in dezen eersten eeuwkring zestien Voorzittende Meesters| gehad, en hopen, dat hij, die na dit eerste zestiental onder zijn hestu*( de eeuwen over deze Loge ziet wisselen, haar nog lang zal regeren;( neen! dat is geen woord. Voorzittende Meester! zal besturen, zeg ik, en dat zijn bestunr, een tijdperk van bloei en luister zijn zal, het is! De namen van deze zestien Voorzittende Meesters en de jMV van hun Voorzitterschap ziju: J. E. Lewe tot St. Jan 1772; J. Appius n « 1776; H. J. WIOIIERS » » 1780; J. A. DE SiTTER » » 1784; J. Modderman • » 1786; T. Modderman » • 1794; J. A. DE SiTTEK •’ » 1799; L. R. AVucnGEL » » 1802; PiELAT VAN Bulderen . » » 1808; "W. J. Bbuce. » 1809; G. J. Keisek. » » 1810; M. Busck » • 1813; K. DE KnoEB Otters. . » » 1820; M. Busoii » » 1827; H. Nieniiuis » » 1856; J. Baart de la Faille » » 1867; tot wiens opvolger J. D. Lewe Quintus gekozen werd, aan wiens uitstekende zorgen de BB.', sedert dien tijd jaarlijks de Mok.', des Gez.'. toevertrouwd hebben. »Van de 16 genoemden zijn slechts twee gedurende hun Voorzitterschap het E.*. O.', ingegaan; het was de Achtb.'. Meester Bielas VAN Bulderen, ter nagedachtenis van wien den 3den Februarij 1808 door den toenmaligen Br.'. Redenaar eene lijkrede werd uitgesproken, en de meesten uwer herinneren zich nog, hoe op den 19den Mei 1867 onze beminde Zeer Verl.'. Br.'. J. Baart de la Faille voor den T.\ van den o.‘. B.‘. d.*. H.*. werd geroepen en wij zijn stoffelijlc overschot den 23sten daaraanvolgende do laatste eer bewezen. Maar dit zou niet de laatste eer zijn, die wij den vertrokken Br.*, bewezenj den 29sten October van datzelfde jaar vierden wij zijne gedachtenis op waarlijk treffende wijze. «Ik onthoud mij van het doen van inededeeliugen omtrent eerbe-| wijzingen door de Loge aan verdienstelijke BB.’, gehragt, ook vanj huldehewijzen van BB.’, aan de Loge. Zij zijn anders vele en worden! in dankbare herinnering gebruikt; evenmin wil ik u vermoeijen doorj met opgaven van cijfers het aantal jaarlijksche receptiën in de ver-j schillende en het getal der leden aan te duiden. |~ [ -t'Zooals al het ondemaansche, zoo wisselen deze cijfers ooh gedurjg af. I n Van alle jaarlijicsclie staten heb ik geen exemplaar te zien kunnen krijgen; slechts van 29 jaren, namelijk van 1836 tot 1842 en weder van 1854 tot 1872; het gemiddeld aantal leden in die jaren is 37, terwijl het laagste getal (1856) is 26, en het hoogste (1872) 62. Gelukkig dat de eeuw op deze roemrijke wijze besluit! De honderd eerste recepties in den graad van Leerling hadden plaats van 1772 tot 1787; voor het tweede honderdtal w'as een tijdvak van 17 jaren noodig; voor het derde slechts van 6 jaren; voor het vierde wederom van 19 jaren; 24 jaren waren noodig om het cijfer van 400 tot 500 te brengen; toen slechts 14 jaren voor het volgende honderdtal; ten wijl sedert 1867, dus in vijf jaren, bijna honderd en vijftig BB.', hier het licht hebben gezien. Wij mogen trotsch zijn op dien vooruÜ gang, Gel.'. 88.'.! maar zorgen wij dan ook, dat wij in allen deell aan dien —otcren bloei beantwoorden. | //De der 88.-, is nu weer trouwer dan op een andem tijd; men vindt opwekkingen tot de BB.*, om den arbeid toch niet |i verzuimen, want alleen door een trouw bezoek van den Tempel wordt de band tusschen de BB.*, steeds inniger toegehaald, dus werd (!• Logearbeid door alle BB.*, niet altijd even hoog geschat; men ontmfil ook wel klachten over 88.*., die de geheimen der K.*. K.*. buite® den Tempel brengen, en de niet genoeg observeren;, ’t was zelfs wel eens noodig te herinneren de namen der Kandidate® te verzwijgen, aangezien de Kerkeraad ergernis aan de Vrijmetselarij nam en deze den Kandidaten het dus wel eens lastig kon maken. I «Omtrent de kleur der it aangeteekend, dat zij in 1823 jwas: wit en groen. Sedert wanneer zij weder rood en groen is ge-Iworden heb ik niet kunnen ontdekken, maar uit sommige versierselen ,in onzen Tempel kan men zien, dat de drieklenr nog niet geheel ver- /'Ook in de kassen der Loge was Let nn eL, dan vloed. Voor di toekomst werd niet gezorgd; is dit bij onze instelling ook noodig? Ik neem de vrij Leid dit gjjnt onbeslist te laten en stap liiermede IV deze dorre onderwerpen af, om met IJ nog één enkele zaak nader || besehouwen, namelijk de betrekking, die er tusschen Z'Union vindale en andere Loges geweest is. | "De eerste en trouwe vriendschap zij de Friesche Trouw! BijH geen jaar gaat er voorbij, of onderling worden bezoeken gebragt en de vriendschap wordt onderhouden door stoffelijke bewijzen. De beide Kolk*, in dezen Tempel zijn door de Friesche Troxew aan Wnio>i Provinciale geschonken. Voor zooveel broederliefde zij aan de Achtb.*. Loge de Friesche Trouw dank gebragt! En wat reeds in een rapport geschreven staat van het jaar 1793, toen eene commissie uit dit o.\ de inwijding van den nienwen Tempel in het o.‘. van Leeuwarden op nitnoodigiug bijgewoond had: «hierna is door den Achtb.*. Meester der Friesche Trouw aangedrongen om den band der vriendschap tusschen alle Loges, en wel bijzonder tusschen de naburige Doges VJjnion Provinciale en de Friesche lm 11 tne te halen en die vriend» schap, welke zoo gelukkig tusschen haar staud greep, meer en meer aan te kweeken, » aan dien aandrang is gehoor gegeven gedurende de verdere jaren der eerste eeuw' van ’t bestaan der TJnio>i Provinciale, en dat die vriendschapshand nimmer ontknoopt moge worden is niet alleen de w'ensch der Groningsche 88.*., maar dit zal ook hun ernstig streven ziju. " Ook Deugd en IJver in het O.*, van Harlingen is in de laatste jaren_ door een dergeljjken band met ons velenden. | »Zoo is dan de Broederketeii van het Noorden van ons Rijk voltooid; geen onheil, geen naijver, geen verflaauwing ve’*store ooit de die deze Znsterloges voor elkander koesteren. | «Dat drietal blijve voor deze gewesten de helder flikkerende ster van voornitgang en verliclitiug! | //J)e oude betrekkingen van vriendsolnp tussclien dit O.', eu dat van Utrecht, die sedert 1833 tot eene atïiliatie voerden, hebben nooit opgehouden te bestaan, hoewel mij onbekende redenen niet veel vruchten van yriend3ohapsband_hebben_ doen zien. | " Ook ket Groot-Oosteu erkende de verdieusten van V Union. Provinciale dikwijls; reeds in 1777 werd haar door het Groot-Oosten aangeboden liier een kapittel van den Schotschen ritus en van de Ilooge Graden te vestigen, van welk aanbod dankbaar gebruik gemaakt -werd; en in 1810 werd onze Achtb/. Meester G. J. Kuiser door het Groot-Oosten gecommitteerd om in het O.*, van Aivrich de Loge de Drie Koninklijke Adelaren te constitueren, bij welke gelegenheid vriendschapsbetrekking met die Loge werd aangeknoopt, gelijk wij ook voortdurend met de 88.-, uit het 0.-, van Emden en Leer in de beste verstandhouding leefden. A'Wee den mensoh die geen vijand lieefti " Deze spreuk mocht V Vniov Provinciah zich tot troost dikwijls voorhouden, toen zij zich op liaar goed regt hcroepende, in vijandschap leefde met de Zusterloge te dezer stede, ik bedoel hiermede Les JiU du Soleil (1S12), die geen constitutie had van het Ilaagsche Groot-Oosten, evenmin als een paar jaar later de hier ter stede ook zonder Ilollandschen Constitutichrief gevestigde U7iion Magonniqu,e, met wie zij dan wieder in oorlog en dan weder in vrede leefde, totdat Wnio7i in 1843 in de rust inging, waaruit zij welligt nimmermeer zal opstaan. Gelukkig, dat wij ons mogen verheugen in enkele 3313.*., die, hoewel zij kinderen van JjVnio7i M((gon7iique zijn, toch een sieraad van onzen Broederkring uitmaken. I Strijdzuclitig was Wnion Provinciale anders niet, hield zij ook al "ilreng vast aan de wetten der Groot-Loge, en bewees zij hare geheclitheid liieraan, ook door haar verzet tegen het toenemend gezag van het Fransehe Groot-Oosten, zij kon toeh zeer goed het bestaan eoner Ziisterloge in het o.\ verdragen, en bewees dit in het jaar 1791, toen zij op den sden Januarij eene Vereenigingsloge hield met de hier tijdelijk gevestigde Loge Vünanimifé. Kort slechts was de vreugde van dit samenwerken, want reeds den 28sten April van dit zelfde jaar na vijf malen te zaraen gewerkt te hebben, moest deze Loge ondervinden, dat dit voor de laatste maal was, dat zij door de Loge L'Vnanimiié werd bezocht, als zijnde haar vertrek zeer aanstaande. ter welker gelegenheid door onzen Achtb.*. Mr.\, alsmede door de kundige BB.\ Orateurs, »an de Tafelloge zeer gepaste aanspraken aan de 88/, van de Loge L'Vvatiimiié werden gedaan, dewelke niet minder doorkundig werden beantwoord door den Achtb.*, Meesfter en den Br.*. Orateur der Loge L'Vnanimité. •' Zoo leefde en w'erkte in de eerste eeuw van haar bestaan de Loge Ij Union Provinciale. «88.*.! neme ieder van U uit hetgeen ik het voordeel had tot U te spreken van haar het beeld mede, dat hem behaagt! Laten Avij ons verheugen, dat zij, na honderd jaren niet verouderd, niet verzwakt, steeds nog kraclitig en levenslustig is. Laten wij er ons in verblijden dat het tijdperk, dat wij beleven vroegere tijden van bloei evenaart. Laten wij cciiter niet trotseh zijn op het verlcdene, dit is verderfelijk en werkt verflauwing en verslapping in de hand. En bovenal laten wij dankbaar zijn jegens hen, die veel meer van de Vrijmetselarij verwachten dan zij werkelijk doet. Onze daden komen niet overeen met hunne verw’achtingen; welnu, laten wij hunne venvachtingen trachten te bevestigen; laten Avij niet deuken, dat zij ons bedillen of berispen, maar laten wij doordrongen zijn van de ware broederliefde en zoo ook hunne opmerkingen slechts toeschrijven aan hun ijver voor de goede zaak; laten wij hun dankbaar zijn, dat zij bij ons de bewustheid van onze onvolmaaktheid levendig houden, » Goed en kAA'aad gaat overal gepaard I » Hier eindigde het Bouwstuk van den Br/. Redenaar. Br.’. Hubeb voegde bij die rede het volgende slotwoord: «Wilden wij ons verheffen, 88.*.! wij zouden ons op den dag van heden er op kunnen beroemen, dat wij besloten hebben het eeuwfeest onzer Loge te vieren, en dat wij het ook werkelijk doen, tenvijl onze vaderen ook commissien benoemd hebben om maatregelen te nemen ter viering van hun 50- en 75jarig bestaan der Loge, maar van de viering zelf wordt men niets gewaar. Wij zouden kunnen zeggen: «zie daar is onze Sociëteit« en AA'ij zouden de vaderen kunnen vragen: «Avaar is de uwe, die gij in 1840 hebt opgerigt?« J)at zouden wij kunnen vragen, maar dan zouden Avij ook met regt de wedervraag kunnen hooren: «Waar is het resultaat van de vele commisaiën die gij benoemd hebt voor dit en voor dat groote doel? Waar is uw werk?'/ En dan BB.*, zouden onze vaderen ons meen ik juist in onze ZAvajkheid aantasten, want wij voelen nog niet altijd genoeg het onderscheid tusschen praten en doen. Beiden moeten vereenigd worden; eerst overleggen en dan handelen; AA'anueer wij dit in aclit nemen, dan moge men, hoewel goed en kwaad overal gepaard gaat, ons ge- omdat het jwfc het kwade in ons overtreft. I «Geliefde 88.*.! de welvaart van den staat hangt geheel af van de meerdere of mindere degelijkheid zijner burgers. Zoo is het ook in onze Loge niet met het getal der BB.*, in de K011.*., maar met li|| gehalte dier BB.*, is de bloei der Loge steeds in evenwigt; laat ons dit ten allen tijde levendig voor den geest staan. Weg met onverschilligheid, gemakzucht en onedele hartstogten. Leven, opgewektheij en gemoedsadel treden daarvoor in de plaats! " lioven alles liefde tot de K.*. K.*., want die haar liefde, 'liefde toedraagl, van hem is IflÉfe Vltlmctselaars arbeid te wachten. iZoo zijn wij dan dcu tweeden ecnwltring ingetreden. Als over et® nieuw honderdtal van jaren de Achtb.'. Meester de drie harde sImB van het 0.-, tot het W.‘. doet weergalmen, waarmede hij de opent tot viering van het tweede eeuwfeest der Achtb.-. Loge L'Uniom, Provinciale, dan zij die tweede eeuw niet minder rijk geweest dan de eerste in de hetooniug van W.-., K.-. eu S.'.. Daai-toe geve deO.’. B.'. d.-. H.-. zijnen zegen! IJiii!» GEDICHT van Br.*. Hubee, 2dcn Redenaar, bij dezelfde gelegenheid voorgedragen. Hieraan ging vooraf de volgende inleiding: I » Weder BB.', kom ik met het werk van een ander voor dea »Dc voordragt, die ik wensch te houden, heb ik ontleend aan onzeal overleden en dichter Mr. H. A. Spandaw. I " liet spreekt van zelf dat Mei en daar eenigo veranderingen moesten worden aangebragt, waartoe een Br.*, mij zeer welwillend zijne hulp heeft verleend. * Een eeuWy geheel een eeuw is heden heengevaren. Sinds uwe zonen hier aan nioederhirt vergaren, I Sinds deze Loge hier haar arke heeft gestTcht;' Bies voelen wij ons hart in dankhre vreugd ontgloeijen, Al moet aan ’t oog een traan van harteleed ontvloeijen. I Om ten die meF ons niet meer juidieii in ons licTit.' Hoe snel vervloog die tijd dien wij met feestvreugd krooueU| Hoe velen die eeiis hier als zonen Het licht ontvingen, en op blijde jukeltoonen Het danklied zongen, zijn gedaald in *t zwijgend graf! De schrikbre kar des doods, met zeisen aan de radren, Drong onze rjen in als die van onze vadren, Wij zijn een woud gelijk, herhaald ontbloot van bladren. En wat nu groent, valt eenmaal af. Gewis ook wij, die thans den broedrendood beweenen. Wij gaan denzelfden weg naar ’t graf. ”-V —— " o Staag rent de tijd en drijft geslachten voor zich henen. Gelijk de wind het stuivend kaf. Ja! stof van ’t voorgeslacht is d’ aard, waarop wij treden. Haast met ons stof vermengd. Helaas! wat is het heden? Geen merkbaar stipjen, dat de schaduw van ’t verleden Van de uchteudscheemring der onthulde toekomst scheidt. De stroom des tijds voert mee zoo velen hem bevaren. En bruist en rolt daarheen met wentelende baren. En stort, terwijl wij op hem staren, >let zijne golven onze jaren In ’t grensloos meer der Eeuwigheid. Wie breidelt hem, dien stroom? wie kan zijn golfslag stremmen Wie heeft den levenstogt één polsslag ooit gerekt? Vergeefs is ’t, in de vaart nog boom*of struik te omklemmen, Vergeefs naar ’t wijkend strand nog de armen uitgestrekt. De koers verandert niet; de kiel heeft staag den steven Naar ’t vaste punt gewend; er baat geen zeilen reven; Er is geen ankerplaats; ’t is rustloos voorwaarts streven; Het is één dag, één zon, die rijst en daalt en zinkt. En weder rijst en zinkt; wij zagen duizend malen, En duizend malen weer kaar d’ eigen loop lierlialen; Ligt zien wij morgen haar met nieuwen luister pralen; Ligt laaft ons nog haar gloed bij ’s avonds laatste stralen üaii komt de uackt, waarin voor ons geen zon meer klinkt. Zie daar het leven! Hij die op het spel mag staren, Gerust en met een kalmeu geest, Die wenscht niet weer terug de snel vervloten jaren; De toekomst wacht hij, onbevreesd, O mogten wij aldus de onzek’re toekomst wachten! En, na die traan, dien wij d’ ontslapen’ broeders bragten, In deez’ gewijden stond de vreugde niet verachten, Maar aanstonds bij ’t genot van broederschap en wijn. En aan den Broedrendisch gezeten, Den kommer en de zorg, de giftige adderbeten Van laster, haat en nijd vergeten, En met een dankbaar hart onschuldig vrolijk zijn. Wij, togtgenooteu, die naar de eigen haven spoeijen, Laat ons, zoo lang ons ’t bloed in de aderen zal vloeijen. Met moed het hulkjen op den breeden tijdstroom roeijen; Ook bij de feestbokaal voor regt en w'aarheid gloeijen, Veracliteiid hoog en laag gemeen! ißca levens winter slüili* dan~aan cjp wollen sokken,| Be kruin in mist gehuld, den grijzen baard met brokken Van ijs en rijm bezet, die onze bruine lokken Allengs besneeuwt met witte vlokken, Wij strenglen wingerdloof om onze slapen heen. Bat wij ons, hand aan hand, hij ’t rollen onzer jaren, Om ’t groen bekranst altaar der deugd en vriendschap scharen! Ban moog’ de orkaan door ’t zwerk op graauwe nevels varen, Ban moog’ de winter vrij besneeuwen onze haren. In onze harten blijft het zomerzonneschijn. Schenk, Opperhouwheer! hier een rijken oogst van zegen! Be honderdjarige eik beschaduw’ onze wegen! En dek den langen weg voor ’s levens storm en regen. Bestraal ons met uw licht, o! Bouwheer steeds genegen. En gloeije ons allen eens het hooger Oosten tegen. VERSLAG DER PLECHTIGE HTWIJDIHG VAN DEN NIEUWEN TEMPEL DER A.*. LOGE LA VERTÜ, IK HET O.', van Leiden, den ld.den 1873 g.*. s. MEDEGEDEELD DOOR DEN SECRETARIS DER LOGE Br.-. W. O. ZUURDEEO-. Sedert de vestiging der Loge La Vertu in het O.*, van Leiden, was zij gedurende de honderd vijftien jaren van haar bestaan steeds in gehuurde localen werkzaam. Nog een aantal jaren had die toestand kunnen voortduren, ware het niet, dat het tot hiertoe gehuurde locaal {de Stads Concertzaal), in het afgeloopen jaar afgebroken en herbouwd zou worden, zoodat de leden genoodzaakt waren zich van eene andere vereenigingsplaats te voorzien. Geschikte huurlocalen in het O.’, van Leiden zeer schaarsch en ook voor enkele avonden in huur te kostbaar zijnde, werd den 28sten Februari 1872 g.\ s.*. in eene huishoudelijke vergadering van La Vertu besloten, een eigen locaal te doen bouwen, en daartoe aan te koopen een oud vervallen pand gelegen aan de Steenschuur, vroeger voor eene bierbrouwerij gediend hebbende. Tot leden eener bouwcommissie, belast met de uitvoering van het plan en van de uitgebreidste volmacht voorzien, werden benoemd: de BB.\ G. Aalbeetsbehg , A. Ophobst, W. 0. ZuTJEDEEG, J. Rutgeks en A. J. Hendeiks. Den Idden November 1872 gr. s.\ was voor de BB.*, der Achtb.*. Loge La Vertu een ware vreugdedag, bestemd voor de inwijding van haren nieuwen Tempel. Op den avond van dien dag begaven de leden zich ten 6 ure naar tet nieuwe gebouw. Uit de diploma’s en geloofsbrieven van Deputatiën en Bezoekers, die door den Secretaris onderzocht werden, bleek dat deze plechtigheid zoude bijgewoond worden door 48 Br.’. Bezoekers en van de Deputatien der Loges L’Union Royale, Le, Pro fond Silence, de Geldersche Broederschap, Vicit Vim Virtus, de Nüordslnr, Silenüirm en de Ware Broederlrouw; en eindelijk dat het Collegie van Groot-Officieren door den Zeer VerL’. Gedep.-. Grootmeester-Nationaal en de beide Groot-Secretarissen zoude vertegenwoordigd worden. Al dezen werden door den Br.\ Ceremoniemeester tusschen de in orde geschaarde leden onder Kapelmuziek in den half verlichten Tempel binnengeleid. I®. 88.-. Bezoekers en de Deputatiën der hierbovengenoemde Loges; 2®. 88.-. Groot-Officieren, voorafgegaan door den Banierdrager met het vaandel der Loge en zeven 88.-, met ontbloote zwaarden. Alle deze 88.-, namen de voor hen bestemde plaatsen in en werden door den Reg.-. Meester, Br.-. G. W. A. Plaat , volgenderwijze toegesproken : *Zeer Verl.'. Br.’.! die namens den Hoog Eerw.'. Grootmeester-Nationaal de telangeu der Orde in tfeckrland behartigt en met uwe beide alhier opgekoinen ambtgenooten blijken geeft van belangstelling in de lotgevallen der onder het Nederlandsch Groot-Oosten gevestigde Loges, weest hartelijk welkom in ons midden bij deze heugelijke plegtigheid. J ” /7NTet minder hartelijk zij het welkom U toegeroepen, achtbare en verlichte mannen, door uwe Wcrkpll.*. herwaarts afgezonden, om door uwe tegenwoordigheid de plechtigheid dezer ure te verhoogen en den hand tusschen de Loges naauwer toe te halen. Welkom! ook gij BB.*. Bezoekers uit andere Oostens, die, of uit eigen beweging, óf op onze uitnoodiging herwaarts gekomen, toonen wilt hoe naauw de BB.*, onderling verbonden zijn. ll.*. Z.*. V.-., W.*, K.*. S.*. zij V allen geschonken DU gij hier met ons vergaderd zijt, om in dezen nieuwen Tempel het aloude licht der Vrijmetselarij te helpen ontsteken. Ondersteunt en helpt ons met uw meer verlicht oordeel, en wanneer gij in ons werk veel gebrekkigs mogt ontdekken, laat dan de truffel der broederlijke liefde het ontbrekende aanvullen; en neemt de overtuiging met U mede dat als onze krachten onzen goeden wil evenaarden, onze arbeid vlekkeloos zijn zoulw De Reg/. Meester bood hierop het maillet aan den Zeer Verl.\ Gedep.’. Grootmeester-Nationaal aan, hetwell door den Zeer Verl.-. Br.-, aan den Reg.-. Meester weder overhandigd werd met de betuiging, dat de leden van het Collegie van Groot-Officieren niet herwaarts gekomen waren om eenig gezag uit te oefenen, maar om te deelen in de vreugde van het oogenblik, weshalve hij den Reg.-. Meester verzocht de werkzaamheden verder te leiden en belangrijken arbeid van dezen avond te volbrengen. J Het oogeiïblik was nu gekomen waarop de Boüwcómmissie de sleutels van den Tempel aan den Reg.-. Meester zoude overhandigen; daartoe schaarden de leden dier Commissie zich voor den Troon en sprak de Br.\ G. AALBEBTSHEiia deze woorden : I ! De taak aan uwe Commissie opgedragen tot oprigting fi^ leen eigen gebouw is volbragt. Wij mogen ons thaos verheugen in Hfl bezit van een eijm Temjil. ' 'Hooggeschatte Achth.'. Meester, aan uwe trouwe zorg dragen wij deze Werkpl.'. op, bekleed daarin nw verheven zitplaats tot heil der menschheid. l)at het W.-. 1.-. steeds in deze AVerkpl.-. schittere, dat door uw woord en voorbeeld oprechte liefde en toegenegenheid heersche in hare Kolommen, en dat de geschillen en gebreken der buitenwereld nimmer binnen de poort des Tempels dringen. Wij bieden U de sleutels aan met de innige bede, dat deze Werkpl,-. altijd zij een kweekschool van verlichting en broedermin, dat vrede hier steeds heersche en gij Achth.-. Meester bij uw streven naar het groote en heilige doel der Orde worde door W.-. K.-. en 5.'..» De Reg.-. Meester de sleutels aannemende zegt .- 'Gaarne 88.-, neem ik, namens de Loge La Vertu, de sleutels van dit gebouw uit uwe handen aan, met den hartelijken wensch dat het loon voor uwen onvermoeiden arbeid moge zijn: de ervaring dat ijver voor de ontwikkeling onzer K.-. K.-. in ons midden toeneme, dat bloei en Inister deze Werkpl.-. steeds vermeerderen, en het, vooral in onze dagen, zoo gewigtige doel der Orde meer en meer bereikt worde!» De Kapel voerde hierop een muziekaal Bouwstuk uit, waarna de Reg.-. Meester aldus vervolgde: 'Zoo is dan de gewigtige dag daar, waarop de Loge La Vertu, na 115 jaren bestaan te bebben, voor het eerst in haar eigen gebouw zal 8 vergaderen en arbeiden; en mij is de eervolle taak de BB.*, voor te gaan bij de plegtige inwijding van bunnen nieuwen Tempel. Van heinde en verre zijn Mede-BB.*. opgekomen om van hunne belangstelling te doen blijken en Hoogwaardigheidbekleeders in onze Orde hebben het niet beneden zich geacht ons het voordeel hunner tegenwoordigheid te schenken. Wie zoude niet huiverig zijn die taak op zich te nemen, doordrongen van het gewigt dezer wijding en bekend met de talenten van velen die hier tegenwoordig zijn. »Volgens het scheppingslied door den gewijden dichter ons nagelaten, lag heel de aard in duisternis, tot er eene stemme klonk: er zij licht en terstond was er licht! En des daags scheen de zon en des nachts lichtten de maan en de sterren, en er was geen duisternis meer; wat geene gedaante had kreeg een vorm, en de vorm werd schoon en verheerlijkte den Maker. Eu wat die zon in de natuur is , dat wil de Orde zijn voor de zedelijke wereld; evenals die zon wil ook zij geven, licht en warmte en leven op het zedelijke gebied. Daarom roept zij hare leden toe: Zoek wie gij zijt, steek uwe hand in den boezem, merk op wat daar sluimert, ken U zelven, wordt wijs! Zoek wat gij kunt, gij weet wie gij zijt, gij weet wat gij hebt, oefen uwe kracht, w*ord sterk! I 7 • Gebruik uwe kracht, doe het met wijsheid, gij weet van waar zij IJ kwam, gij weet waartoe gij ze hebt; stel het beeld der schoonheid daar, veredel uw hart, beschaaf uwen geest, verhef de menschheid door uw leven, help den ongelukkige, steun den zwakke, leid den verdoolde, rigt op den gevallene, ontwikkel den hekrompeue, haat het kwade eer de deugd. Bouw aldus een Tempel die de eeuwen verduurt,’ waar het licht niet uitgedoofd wordt, en van waar licht en warmte en leven uitgaat tot alleu. | «"Wijdeii wij, voF van 4eze gevoelens onzen nieuwen Tempel in; ontsteken wij ook nu met de woorden: Er zij licM op ons altaar waarheid' het symholieke licht; en zij dit ontsteken hij ons alle» vereezeld van de heilige gelofte dat alle onze pogingen steeds overal daarheen zullen strekken, dat onze Orde meer en meer m vei> IjriilTiH van UcM cm warmte en leven der zonne gelijk worde!» j "I In orde BBa ! | «88.-. Iste en 2de Opz.'. zij mij behulpzaam in het ontstehen ()■ Viehten. » Nadat de BB.*, in orde geschaard en het stalen gewelf zich rondom het tableau geplaatst had, ontstak de Br.*. 2de Opziener, ondersteund door den Br.\ 2den Ceremoniemeester het eerste groote licht, aldus sprekende: »Wijsheid. Het ücht geeft leven en zegen op de aarde; zoo zal de mensch ten zegen zijn voor zijnen medemensch als hij naar wijsheid streeft!» Het tweede groote licht werd door den Br.\ Isten Opziener ontstoken, ondersteund door den Br.\ Isten Ceremoniemeester, sprekende : » Wijsheid zonder kracht is de bloesem, hij die met wijsheid begint zal met kracht zijn doel bereiken. Wijsheid met kracht is de volmaakte arbeid I» Het derde groote licht werd door den Reg.\ Meester ontstoken, ondersteund door de drie BB.\ Ceremoniemeesters. De Reg.-. Meester sprak: //Wijsheid zonder kracht is een bloesem zonder vrucht; kracht zonder wijsheid is een boom zonder bladeren, bloem of vrucht; kracht met wijsheid vereenigd is een boom gelijk met bladeren, bloesem en vrucht. Jagen wij daarom er naar om wijsheid te vereenigen met kracht, en alzoo de volmaakte S.\ daar te stellen, waardoor onze Werkpl.'. een schitterende starre gelijk wordt. En gij die duizend dnizend zonnen Gezaaid hebt aan des hemels trans Gij die uw heldre lichtstraalbronnen Ontsloot, dezelfde toen en thans. Die in uw hand de wolken zamelt. Wiens lof de zoon van ’t stof slechts stamelt. Geef gij ons wijsheid, liefde en kracht. Dat door uw Godlijk alvermogen Het doel bereikt word’ van ons pogen. En heil en vree aan d’ aard’ gcbragt! # Na het uitspreken dezer woorden werd op eens de geheele Tempel verlicht en door de Kapel het volgende lied met muziekbegeleiding gezongen. -rSteig in dieser Arbeit Stunde Lanter feierlicher Chor Von vereinter Brüder Kunde Zu des Lichtes Thron empor! Welten Meister, Segne, Schütze Unser Werk, und gieb Gedeihn l)asz der Ban der Mcnschheit nütze, Bern sich hier die Maurer Weihn! Vater! freigeschoffner Geister, Unaussprechlich grosser Meister, Bliek auf unsere Maurerei! Steh nns bei mit deinem Segen, Dasz der Grund, den wir Rechgelegt, sei.» Vervolgens werden vijf Duisterlingen volgens de bepalingen van het Rituaal, na afgelegde belofte, als Leerl.*. Vrijmetselaren opgenomen. Eene tretfende indruk maakte de schoone muziek, die men bij de derde reize hoorde; en niet minder het gezang, bij het afnemeu van den blinddoek. H Was im Sternliclit glübt. Was im Glutkelcb. blüht, Ist ’a nicht Athem der Liebe? Was in dem Eirund hüpft, Was die Geslechter knüpft, Ist ’s nicht Leben der Liebe?» De Reg.\ Meester verzocht alstoen aan de 88/. moniemeester den Br.\ Redenaar te willen geleiden MH de Gebr.-. K01.’., en noodigt dezen uit de feestrede lij willen voordragen. | De Redenaar, Br/. P. F. CorMANS, de Gebr.-. Kol.-, beklommen hebbende, hield de volgende toespraak: Z.'. V.'. Gedeputeerd Grootmeester-Natiouaal! Z.-. A.’. BB.'. Groot-OiEcieren 1 A.'. BB.'. Afgevaardigden en Bezoekers! A.'. BB.'. Leden en Kinderen van La, Veria! «Eindelijk heeft de Loge La Veria eene eigen woning, een eigen dak. Den lOden Octoher 1757 g.'. s.'. opgerigt, in een tijd alzoo waarin enkele groote wijsgeeren en denkers, renzen op intellectueel gebied, den grooten strijd tegen bekrompenheid, vooroordeel en willekeur aanvaard hadden, ja een reuzenstrijd, «la laiie cLune vie conire dixhuit saècles!« zoo als Lamabtine uitroept; opgerigt in een tijd toen enkele moedige mannen, onder krachtige mokerslagen, de ver- molmde instellingen der middeneeuwen op hare grondvesten waggelen deden, waardoor zij later in de woeste en stormachtige dagen van het laatst der vorige eeuw moesten instorten en verdwijnen; geboren in een tijdperk toen het bijgeloof zoo welig wortel schoot, had deze Loge in de eerste jaren van haar bestaan met velerlei en hardnekkige tegenkanting te worstelen. »Verwacht niet, 88.*.! dat ik U heden de llÖJarige geschiedenis dezer Werkplaats zal mededeelen, en dat ik op dezen feestavond hare geschiedrollen ontplooijen en U wijzen zal op de verschillende tijdperken, die zij doorloopen heeft, nu eens van bloei, dan van stilstand of achteruitgang. Evenmin wil ik een tafereel ophangen van al wat La Vertu gedaan heeft tot leniging van rampen, tot stilling van smart, noch de edele schaar herdenken der Achtb.*. Meesters, die hunne beste krachten gewijd hebben aan den bloei dezer Bouwhut, tot bevordering der K.*. K.*. en tot verspreiding der mac.'. beginselen. w Dit ligt niet in mijn bestek. '/ Hij die vaa nabij de geschiedenis van deze Werlcpl.’. kennen ml, haar verleden bestuderen, en nagaan hoe haar stilstand of achteruitgang doorgaans het gevolg waren van gewichtige staatkundige gebeurtenissen, hij die weten wil hoe zij van den beginne af steeds ijverige leden vond in het Leidsch Studentenkorps, en hoe vele uitstekende en voorname mannen aan hare Kolommen hebben aangezeten, hij neme den ma 9/. almanak van 1858 g.*. s.*. in handen, en leze de keurige feestrede door den Br.-. Rouwenhoust Mulder uitgesproken bij gelegenheid dat La Veriu haar eeuwfeest vierde. 