None
In de gevallen dat de leveranties onttrokken worden aan
de interventievoorraden, doet zich geen enkel probleem voor wat
de munteenheid betreft, daar dan immers alle offertes luiden in de
munteenheid, van het land van het betrokken interventiebureau. De
zaak ligt echter anders in het geval van offertes voor leveranties
door aankoop op de markt, omdat deze offertes kunnen zijn ingediend
door inschrijvers uit andere lid-staten en dan in de munteenheid
van deze landen luiden. In deze gevallen is het dus nodig dat op
de prijzen waartegen de offertes zijn gedaan, een aanpassingscoëfficiënt wordt toegepast ter eliminering van het effect van het
hogere.prijsniveau van landbouwprodukten in lid-staten met een
geapprecieerde valuta. Tot en met 31 augustus 1979 geschiedde
deze aanpassing door de inschrijvingsprijzen eenvoudigweg tegen
de landbouwkoersen ("groene koersen") in ERE om te rekenen.
Sindsdien worden de inschrijvingsprijzen gecorrigeerd door alleen op de waarde van de betrokken partij landbouwprodukten
tegen de interventieprijs monetaire compenserende bedragen toe te
passen.
Na raadpleging van het Comité van beheer wordt de leverantie gegund aan de firma die,nadat voornoemde correctie in de
offertes is verdisconteerd, het laagst heeft ingeschreven. De
gunning geschiedt via een door het Comité van beheer gefiatteerde beschikking van de Commissie waarin de in ecu luidende maximumbedragen zijn vastgesteld. Deze beschikking wordt bekendgemaakt
in het Publikatieblad (serie D^maar gezien de vele tijd die
hiermee gemoeid is (ca. twee weken) wordt zij ook informeel
per telex ter kennis van het betrokken interventiebureau gebracht.
d) Mgment_yan_bijeenbrenging_yan_de_ggederen
De in het voorafgaande met betrekking tot de graanleveranties gemaakte opmerking dat het noodzakelijk is dat de voedselhulp op het daarvoor gunstigste moment dient te worden geleverd,
geldt evenzeer voor melkprodukten, vooral omdat melkpoeder zo
gevoelig is voor weersinvloeden.
Converted:03.03.2010

Page:

4.1.3.
 - 70 HÊt_bijeenbrengen_yan2suiker

Jaarlijks wordt er voor voedselhulp 6 153 ton suiker
bijeengebracht die ter distributie aan de UNRWA wordt toegewezen.
In het kader van deze voedselhulpacties wordt er steeds een aanbestedingsverordening in het Publikatieblad bekendgemaakt. In deze
verordening zijn alle voor de permanente inschrijving geldende bepalingen opgenomen. Deze bepalingen worden vastgesteld conform
de basisverordening houdende een gemeenschappelijke ordening der
markten in de sector suiker.
Vervolgens wordt enkele dagen vóór de eerste deelinschrijving een bericht van permanente inschrijving in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen opgenomen. De permanente
inschrijving die gelijktijdig in alle lid-staten wordt gehouden,
is definitief gesloten zodra de verschillende deelinschrijvingen
geresulteerd hebben in de gunning van alle te leveren partijen.
De inschrijvers kunnen hun offertes indienen in onverschillig welke lid-staat. De aangeboden prijs van de partij dient
te luiden in de munteenheid van de lid-staat waar de uitklaringsformaliteiteh worden vervuld. De offertes worden door de "interventiebureau ' s zonder vermelding van de naam van de inschrijver
ter kennis van 'de Commissie gebracht. Deze laatste maakt deze
offertes met elkaar vergelijkbaar door daarin, indien van toepassing, de monetaire compenserende bedragen te verdisconteren.
De aanbestedingsverordening bevat een voorschrift
betreffende de kwaliteit in de vorm van een verwijzing naar de
in het kader van de gemeenschappelijke ordening der markten
in de sector suiker voor dit produkt vastgestelde standaardkwaliteit.
Converted:03.03.2010

Page:

- 71 De betrokken instanties van de Commissie eisen dat in
de offertes de prijzen c.i.f. in het ruim of c.i.f. op "de kade
worden gespecificeerd. Zij berekenen echter voor elke partij welk
aandeel iedere kostencategorie in de totale prijs vertegenwoordigt
om na te gaan of de aangeboden prijzen overeenstemmen met de
marktprijzen.
 Na goedkeuring van het Comité van beheer wordt de beschikking van de Commissie houdende ,vaststelling van de maximumprijs voor de gunning van de leverantie bekend gemaakt in het
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen (serie L).
De leverantie wordt gegund aan de inschrijver wiens
prijs voor de betrokken partij, na omrekening in ERE en eventueel
na correctie met het monetaire compenserende bedrag, het laagst is.
Het interventiebureau dat de offerte van de laagste inschrijver heeft ontvangen, sluit met deze het leveringscontract.
De verordening voorziet ook in een voor te late levering
geldende boeteclausule (ongeveer 2% van de prijs) en in een bepaling dat de partij wordt geweigerd indien deze niet aan de voorgeschreven standaardkwaliteit beantwoordt.
De als voedselhulp geleverde suiker wordt bijna uitsluitend op de markt van de Gemeenschap aangekocht. In 1975
echter toen zij zich met moeilijkheden op het gebied van de
suikervoorziening geconfronteerd zag, heeft de Commissie naast
de aankoop van 3 094 ton suiker op de markt van de Gemeenschap
1 000 ton op de wereldmarkt aangekocht en aan de UNRWA in. plaats van
een aanvullende levering van 2 000 ton 748 000 ERE uitgekeerd.
4.1.4.
Het_bijeenbrengen_yan_de_andere_2rgdukten

In augustus 1979 besloot de Commissie tot uitvoering
van een plan voor spoedhulp aan Nicaragua. Dit plan behelsde
het bijeenbrengen van granen, bruine bonen en kindervoeding.
Converted:03.03.2010

Page:

- 72 Deze goederen werden op Amerikaanse markten aangekocht
(Verenigde Staten, Costa Rica, Guatemala en Argentinië). De onderhandse contracten met de leveranciers werden door de Commissie,
deels rechtstreeks gesloten via bemiddeling van een Europese makelaar^ deels ter plaatse door een gevolmachtigde van de Commissie
en voor nog een ander gedeelte door de begunstigde staat, die op
vertoon van de gekwiteerde facturen terugbetaling zal ontvangen.
 In oktober 1979 heeft de Raad besloten in de vorm van
een varkensvleesleverantie buitengewone hulp te verlenen aan de
Republiek Malta. Het betrokken vlees werd door het begunstigde.,
land op de markt van de Gemeenschap bijeengebracht volgens een
daartoe door de Commissie vastgestelde aanbestedingsprocedure.
4.2.
Kwantitatieve gegevens betreffende de resultaten der
aanbestedingen
De Rekenkamer heeft de uitkomsten van de in 1977, 1978
en in de eerste drie kwartalen van 1979 gehouden aanbestedingen,
voor zover deze granen of melkprodukten betroffen, aan een grondige analyse onderworpen.
4.2.1.
Granen

De uitkomsten van de in de periode 1 januari 1977 30 september 1979 voor het bijeenbrengen van granen gehouden aanbestedingen kunnen als volgt worden samengevat:
Produkten

Zachte
tarwe
Harde
tarwe
Tarwemeel
Rijst
Sorghum
Maïs
Maïsgries
Havermout
Gerst
Converted:03.03.2010

Aantal partijen waar- Bijeengebracht
volume (in
voor aanbestedingen
tonnen)
zijn gedaan
Via open- Via on- Tobare pro- derhand- taal
cedure
se procedure

Gemiddeld Totale aanaantal in- tal verschU
schrijvers lende firper partij ma ' s aan
wie leveringen zijn
gegund

97

8

105

923 950

4,4

23

7

7

14

35 800

3,1

6

154
93
3
9

4
9
5

158
102
3
14

487 024
145 679
12 100
38 200

2,6
9,7
3,0
3,9

20
18
3
2

15.
11

26

19 522

3,1

7

24
2

—

24
2

19 686
15 543

1,1
3,0

3
2

-

-

Page:

- 73 4.2.2.
 Melkprodukten

Voor dezelfde periode kunnen de uitkomsten van de aanbestedingen voor het bijeenbrengen van melkprodukten als volgt
worden samengevat:
Produkten

Aantal partijen waar- 3ijeengevoor aanbestedingen
oracht
zijn gedaan
volume
Via open- Via on- To- (in
bare pro- derhand- taal tonnen)
se procedure
cedure

Gemiddeld Totale aantal
aantal in- verschillende
schrijvers firma's aan wie
per partij leveringen zijn
gegund

Gevitamineerde
mageremelkpoeder
(aankoop
op de
markt en
transport)

193

106

229

118 600

5,1

25

Butteroil
(verwerking en
transport)

206

78

293

116 066

3,5

17

93

9

102

66 550

3,0

10

Niet-gevitamineerde
melkpoeder
(uitsluitend transport vanaf
de plaats
van de interventievoorraad)

4.3.
Bevindingen
Het onderzoek naar de in het kader van de voedselhulpacties
gehouden aanbestedingen voor het bijeenbrengen van de verschillende
produkten geeft de Rekenkamer aanleiding tot het maken van de volgende opmerkingen per produkt:
a) Tarwe
- De meeste leveringen uit aankopen op de markt (91% van het totale
volume) werden aan Franse firma's gegund;
- de interventiebureau's wijzen vaak offertes af met de vermelding
"kan niet in aanmerking worden genomen" zonder verdere motivering;
- een offerte van een Belgische firma,die de laagste inschrijver was,
werd afgewezen waarvoor als reden werd opgegeven dat "het graan op de
dag van de inschrijving zich in België "niet in het vrije verkeer
bevond";
- een inschrijver aan wie een aanbesteding werd gegund, was tegelijk de
vertegenwoordiger van de begunstigde.
Converted:03.03.2010

Page:

­ 74 ­
b) Tarwemeel
­ de interventiebureau's belast met het inzamelen van de offertes
waren dat van Frankrijk (43%), van België (24%), van Italië (13%),
van Nederland (11%) en van Duitsland (9%).
 ­ de keuze van de leverancier schijnt in sterke mate gebonden te zijn
aan de keuze van het interventiebureau dat met het inzamelen van de
offertes is belast. Het percentage van het volume dat werd toege­
wezen aan firma's van dezelfde nationaliteit als het voor de aan­
besteding aangewezen interventiebureau bedroeg:
χ voor Frankrijk
75%
χ voor België
82%
x voor Nederland
32%
χ voor Duitsland
62%;
­ de enige Belgische firma waarvan inschrijvingen werden ontvangen,
die de grootste leverancier in de Gemeenschap blijkt te zijn,
heeft, op drie uitzonderingen na, alleen maar in België ingeschreven
waar zij slechts bij één aanbesteding verstek heeft laten gaan;
­ uit het feit dat het gemiddeld aantal inschrijvers per partij
slechts 2,6 bedraagt, kan men afleiden dat er weinig concurren­
tie bestaat;
­ volgens de aan de Rekenkamer verschafte stukken werd verschil­
lende keren een levering gegund aan een firma die niet het laagst
had ingeschreven. Het is niet uitgesloten dat de aangemelde
prijzen niet gecorrigeerd waren met de compenserende bedragen.
Uit deze onvolledige informatie blijkt dat het „toezicht _v_an de
Commissie op de betrokken aanbestedingen te wensen overliet.
c) Rijst
­ alle uitnodigingen tot inschrijving zijn uitgegeaan van
Italië, het belangrijkste rijst producerende land van de
Gemeenschap. Toch werd 34% van het aanbestede volume aan
Franse firma's toegewezen;
­ er schijnt een nogal sterke concurrentie te bestaan (9,7
inschrijvers per partij).
Converted:03.03.2010

Page:

- 75 d) Maïs
- alle aanbestedingen vonden in Frankrijk plaats, het land
met de grootste malsproduktie. Maar de produktie van Italië
evenaarde die van Frankrijk in 1976 bijna;
- beide inschrijvers waren Franse firma's.
e) Maïsgries
- de uitnodigingen tot inschrijving zijn voor 66% van Frankrijk
en voor 28% van Italië uitgegaan. Aan één Italiaanse inschrijver
is 80% van het totale volume der partijen gegund.
 f) Havermout

®

m

- alle uitnodigingen tot inschrijving zijn van Nederland uitgegaan en de leveringen werden voor 98,5% gegund aan de enige
inschrijver, een Nederlandse firma. Dit ontbreken van concurrentie is bevreemdend, te meer daar er in Nederland nagenoeg geen
haver wordt geproduceerd. De haverproduktie van de Gemeenschap
in 1976, verdeeld naar lid-staat, was als volgt (in min. tonnen):
Duitsland
Frankrijk
Verenigd Koninkrijk
Denemarken
Ierland

2 497
1 402

Totaal haver

5 056

764
263
130

g)Gevitamineerde_magere%melkpgeder
- dit produkt moet op de markt worden aangekocht daar immers
de vitamines na een half jaar opslag bederven en tijdens
het fabricageproces in de melkpoeder dienen te worden verwerkt.
Converted:03.03.2010

Page:

- 76 - vergeleken met de gang van zaken bij graanleveringen is voor dit
*_produkt zeer vaak de procedure van de onderhandse aanbesteding
toegepast. Deze onderhandse aanbestedingen zijn evenwichtig
verdeeld over Frankrijk, België, Duitsland en Nederland en het
gemiddelde volume van de partijen waarvoor is ingeschreven
bedraagt hier 180 ton tegen 445 ton bij openbare aanbestedingen;
- er schijnt een vrij grote concurrentie te bestaan tussen de
leveranciers.
h) Butteroil
- de plaatsen waar de tot butteroil te verwerken boter is opgeslagen, zijn vastgesteld bij de aanbestedingsverordening en de
in de nabijheid van deze plaatsen gevestigde leveranciers verkeren hierdoor in een voordelige concurrentiepositie;
- 43,2% van de aanbestedingen zijn aan een Belgische inschrijver
gegund. Deze heeft zich gespecialiseerd in voedselhulpleveranties en heeft waarschijnlijk aldus zijn produktiekosten omlaag
kunnen drukken;
- het aantal onderhandse aanbestedingen is groot. Zij zijn evenwichtig verdeeld over Frankrijk, België en Duitsland en het
gemiddelde volume van de partijen waarop hierbij wordt ingeschreven bedraagt 187 ton tegen 446 ton bij de openbare aanbestedingen.
 4.4. Commentaar van de Rekenkamer
a) De Kamer is van mening dat een grotere doorzichtigheid van
de markt zou kunnen worden bereikt indien de Commissie als
toetsingsnorm niet alleen maar de aangeboden forfaitaire totaalprijs zou hanteren. In de meeste gevallen worden de voedselhulpleveringen namelijk aanbesteed tegen een forfaitaire totaalprijs
zonder dat deze uitgesplitst wordt in kostenelementen (weghalen uit de interventievoorraad of aankoop op de
markt, kosten van het afhalen, de controle, de verzekering, het
transport en eventueel van het verwerken van de Produkten)-.
Sinds 1977 is, alleen voor zoverre het melkprodukten
betreft, bij verordening nr.303/77 voor de inschrijvers de verplichting ingevoerd dat zij de kosten van transport tot de
laadhaven en eventueel die van het transport in een verder
stadium afzonderlijk in hun offertes vermelden. Sinds 29 juli
1980 moeten in de offertes voor de c.i.f.-graanleveringen
de kosten van het zeevervoer worden vermeld.
Converted:03.03.2010

Page:

- 77 Door de Commissie werd een aanzet gegeven tot het scheppen van meer klaarheid door in het voor-ontwerp van de begroting
1980 een artikel 924 "Kosten van vervoer van de voedselhulp" op
te nemen waarop de kosten van het vervoer in het stadium na de
laadhaven dienen te worden aangewezen.
Verder zij er op gewezen dat met name wanneer het gaat
om bepaalde spoedhulpacties of om kleine partijen, de Commissie
de procedure van de onderhandse aanbesteding toepast en het in
deze gevallen dus twijfelachtig is of de meest verantwoorde
prijs kan worden bedongen.
De Rekenkamer attendeert er op dat voor het beoordelen
van de inschrijvingsprijzen de gevolgde procedure meebrengt dat
de betrokken instanties van de Commissie geen andere keus hebben
dan volledig te vertrouwen op de nationale interventiebureau's.
 In haar antwoord op een opmerking in het verslag van
de Rekenkamer over het begrotingsjaar 1977 gaf de Commissie met
betrekking tot de aanbestedingen als haar standpunten te kennen
"dat het het belangrijkste is dat de voordeligste offerte wordt
gehonoreerd, ongeacht hoe die er op onderdelen uitziet".
De Kamer had dit antwoord van de Commissie onbevredigend
geacht,aangezien zij zich op het standpunt stelde dat om te kunnen
beoordelen of het sluiten van een bepaald leveringscontract verantwoord is, het niet alleen noodzakelijk is te weten welke prijs
het laagst is, maar ook hoe het inschrijvingsbedrag is samengesteld.
Bij in het verleden verrichte controles is echter gebleken dat
sommige interventiebureau's wél van de inschrijvers verlangen
dat zij in hun offertes de prijzen volledig gespecificeerd
opgeven.
In haar antwoord op een nieuwe opmerking ter
zake van de Rekenkamer in haar verslag over het begrotingsjaar
1978 had de Commissie toegegeven dat "door het gebrek aan nauwkeurige informatie - vooral over de vervoersvoorwaarden de Commissie en de ontvangende landen het gevaar lopen om de
tuin geleid te worden".
De Kamer betreurt het dat deze goede voornemens zich
niet weerspiegelen in de verordening van de Commissie van 22 juli
1980 betreffende de graanleveranties.
Converted:03.03.2010

Page:

- 78 Wat meer in het bijzonder de graanleveranties betreft,
zij er op gewezen dat de gunning uitsluitend in handen is van de
nationale organen, die de Commissie alleen maar hoeven mede te delen welke aanbiedingen zijn binnengekomen en welke daarvan bij
de gunning is uitgekozen.
De informatie waarover de Commissie ter zake beschikt,
dient als duidelijk onvoldoende te worden aangemerkt. Zo hebben
controles uitgewezen dat in sommige gevallen inschrijvingen
zonder enige motivering als niet ontvankelijk werden beschouwd
en dat in andere gevallen de levering eveneens zonder motivering
niet gegund werd aan de laagste inschrijver.
 b)
De Kamer is van mening dat ook bij de huidige stand van
de reglementering de concurrentie in belangrijke mate bevorderd
zou kunnen worden, namelijk door via een betere programma-uitwerking de voor de indiening van de aanbiedingen der inschrijvers
gestelde termijn (aan wie" in de praktijk daarvoor slechts, enkele
dagen gegund wordt) en de termijn Voor de inscheping van de goederen,
die vaak onnodig kort is, te verlengen.
Bovendien vraagt de Kamer zich af of door het treffen
van een aantal nieuwe voorzieningen niet bereikt kan worden dat
door een groter aantal firma's wordt deelgenomen aan de aanbestedingen dan die van de besloten kring van volledig met de
communautaire praktijken vertrouwde ondernemers die thans
plegen in te schrijven. Hierbij valt met name te denken aan:
- het beperken van de verplichting tot het in de vorm van een
forfaitair bedrag stellen van een zekerheid. Aan deze zekerheidsstelling is niet alleen het nadeel verbonden dat de hoge
kosten daarvan noodzakelijkerwijs in het inschrijvingsbedrag
worden doorberekend, maar ook dat daardoor een aantal potentiële
inschrijvers met beperkte financiële middelen van deelneming
worden weerhouden;
- de bekendmaking van de uitnodigingen tot inschrijving via het
Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen zou, zoals in
sommige landen reeds gebruikelijk is, moeten worden aangevuld
met een verplichte informatie op nationaal niveau via het interventiebureau aan alle potentiële inschrijvers die daarom gevraagd hebben;

Converted:03.03.2010

Page:

- 79 - sommige interventiebureau's aanvaarden inschrijvingen die
per telexbericht zijn binnengekomen, andere eisen dat deze
ter hand worden gesteld of aangetekend worden toegestuurd.
 Er zou moeten worden gestreefd naar een harmonisatie in de
zin van een regeling die voorziet in de grootste faciliteiten, opdat aan de ondernemingen buiten de grote centra
dezelfde faciliteiten worden geboden als aan die welke in
dezelfde stad als waar het interventiebureau is gevestigd,
over een vertegenwoordiger beschikken. Dit is een eerste
vereiste, daar de termijnen voor de indiening van de aanbiedingen uiterst krap zijn;
- zou het niet te verkiezen zijn dat de verplichting om de
aanbiedingen in de munteenheid te doen van het land van het
met de aanbesteding belaste interventiebureau wordt vervangen door of aangevuld met de mogelijkheid om aanbiedingen in ERE te doen?

Converted:03.03.2010

Page:

- 80 HOOFDSTUK D
VAN INSCHEPING TOT DISTRIBUTIE
1.
Kwaliteitscontrole

Tijdens controlebezoeken in de landen die EG-voedselhulp ontvangen alsmede bij controles aan de hand van stukken heeft
de Rekenkamer opgemerkt dat er vrij veel klachten zijn over de
kwaliteit van voedselhulpleveranties (zie lijst op volgende
bladzijde).
1.1.
222E_ÉÊ_G2E™ÍÊÊlÊ_Hi^3ÊY2ÊEÉÊ_S2DÈE2lÊÊ

De Rekenkamer constateert dat de Commissie zelf noch
in de lid-staten noch bij de interventiebureau's noch bij de
leveranciers kwaliteitscontroles uitvoert. Deze treden op als
gemachtigden van de Commissie en zijn juridisch aansprakelijk
voor de kwaliteit van de goederen tot het moment waarop de begunstigde het certificaat van overname afgeeft. De controle van
de Commissie in de lid-staten blijft beperkt tot een louter
financiële controle van de boeken door de interventiebureau's.
1.2.
D22E_ÉÊ_iD^9SyÊDtÍÊbyEÊÊHlÊ_uitgevgerde_çgntrole

De Rekenkamer heeft in drie landen de door de interventiebureau', s toegepaste controleprocedures getoetst aan de
reglementering van de Gemeenschap. Zij heeft geconstateerd dat
deze procedures per land verschillen.
 Het éne interventiebureau bij voorbeeld acht zich
verantwoordelijk voor alle voedselhulpleveringen d.w.z. zowel voor die welke afkomstig zijn uit aankopen op de markt als
voor die welke afkomstig zijn uit interventievoorraden, terwijl
het andere zich alleen bekommert om de leveringen uit interventievoorraden; het ene bureau stuurt een vertegenwoordiger naar
de laadhaven terwijl weer het andere zulks niet doet.
Converted:03.03.2010

Page:

- 81 Klachten van ontvangers van voedselhulp over de
kwaliteit der produkten

Land c.q.
bevolkingsgroep

Produkt

Hoeveelheid
in tonnen1'

Jaar van levering

Egypte
India

tarwemeel
butteroil

1978
t/m 1978

melkpoeder

12 800
verschillende
partijen
14 000

graan
rijst
rijst
rijst
rijst
sorghum
melkpoeder
zachte tarwe
maïs

6 000
1 200
1 012
1 350
3 750
10 000
1 500
3 500
2 500

1978
1977
1978
1979
1979
1976
1979-80
1977
1978

rijst
rijst

4 852
1 035

1980
1980

Dem. Volksrep.
Jemen
Ghana
Comoren
Nicaragua
Niger
Niger
Niger
Bovenvolta
Guinée-Bissau
Vluchtelingen
uit ZuidoostAzië
Kaapverdië

1977

Ten opzichte van de totale leveringen zijn deze quantums betrekkelijk klein. Hierbij dient echter wel bedacht te worden dat deze lijst alleen maar de klachten vermeldt die ter
kennis van de Rekenkamer zijn gekomen en dus de kans bestaat
dat deze niet volledig is.
Converted:03.03.2010

Page:

De analyses via Bemonstering verschillen per lid-staat.
In sommige gevallen worden deze analyses door het interventiebureau
zelf uitgevoerd en in andere gevallen door derden. Deze analyses
beantwoorden niet altijd aan hun doel. Zo werd bij deze analyses
bij voorbeeld, ondanks dat zij geregeld plaatsvonden, een duidelijk
geval van fraude van een butteroil producerende fabriek niet ontdekt.
Een leverancier heeft een rechtszaak aangespannen tegen
het interventiebureau van zijn land omdat het op voor een rijstleverantie te betalen bedrag een aftrek had toegepast, waarvoor het
als reden had opgegeven dat de rijst niet aan de kwaliteitseisen
voldeed.
 Het is de Kamer gebleken dat,ongeacht de duur van opslag,
geen van de door haar bezochte bureau's opnieuw een onderzoek instelt
naar de kwaliteit van de melkpoeder op het moment dat deze aan de
interventievoorraad wordt onttrokken. De kwaliteitscontrole van boter,
die bestemd is om tot butteroil te worden verwerkt, blijft beperkt
tot een organoleptisch onderzoek op het moment dat dit produkt aan
de interventievoorraad wordt onttrokken.
Analyses van melkpoeder om het gehalte aan daarin verwerkte vitamines
te bepalen, blijken bijzonder moeilijk uitvoerbaar, met name wat
vitamine D betreft.
1.3.
C2DtE2lÊ_92_bÊt_YGr2akkingsmateriaal

Ter staving van de deugdelijkheid van het verpakkingsmateriaal dient door een in de betrokken lid-staat erkende verpakkingsinstelling een verklaring te worden afgegeven. De door deze verpakkingsinstellingen gestelde kwaliteitseisen lopen van land tot land
sterk uiteen. Eén interventiebureau geeft zelf deze verklaring af.
In minstens één geval werd door een leverancier een verpakking van
mindere kwaliteit en dus een goedkopere gebruikt.
1.4.
Door^d^^gn±vangen^^_lan^en_uitgeyoerde_cgntrgles

De mogelijkheden van vele begunstigde landen om de kwantiteit en de kwaliteit van de leveranties te controleren moeten gering
worden geacht. Bovendien dient men te bedenken dat aangezien het een
schenking betreft, vele begunstigden de kwaliteit van een leverantie
niet durven te betwisten, te meer daar deze altijd nog ergens toe
kan dienen (veevoeder bij voorbeeld).
Zo er al door de begunstigde landen klachten over de
kwaliteit worden geuit, dan blijken die in de praktijk te laat
binnen te komen, namelijk pas nadat hun gemachtigde het certificaat van overname van de levering reeds heeft getekend.
Converted:03.03.2010

Page:

1.5.
 - 83 -

y2SÉlD2^S2wggnten_in_de_beaunsti9deJ_landen

Vaak vinden klachten van de begunstigde landen over
de kwaliteit hun oorzaak in het feit dat wanneer bepaalde soorten van
Produkten i n e e n Üd-staat in trek zijn,dit nog niet hoeft te betekenen dat zij ook in een ontwikkelingsland in de smaak vallen,
daar het namelijk best mogelijk is dat deze niet overeenstemmen
met de voedingsgewoonten in dat land.
De Gemeenschap heeft bij voorbeeld tarwe uit de Gemeenschap aan een land geschonken, dat
dit soort tarwe nooit
heeft willen kopen omdat het niet met zijn voedingsgewoonten
overeenstemt.
In dergelijke gevallen is het niet verwonderlijk dat
de consumenten in die landen klachten hebben.
1.6.
Conclusie

De Rekenkamer is van mening dat, om te komen tot een
betere kwaliteitsgarantie voor de voedselhulpleveranties,de Commissie maatregelen dient te treffen door een voor alle lid-staten
geldende uniforme analyseprocedure uit te werken en vervolgens
te controleren of deze wordt toegepast.
De met deze onderzoeken belaste laboratoria zouden onafhankelijke door de Gemeenschap erkende instellingen moeten zijn.
De resultaten van deze laboratoriumonderzoeken zouden
volledig aan de Commissie van de Europese Gemeenschappen moeten
worden doorgegeven (tot op heden is het gebruikelijk dat aan de
Commissie uitsluitend wordt medegedeeld dat een bepaald onderzoek geen aanleiding tot klachten heeft gegeven).
Door aldus te werk te gaan, zouden klachten over
de kwaliteit van de produkten in de toekomst kunnen worden
voorkomen. Het volgende voorbeeld is veelbetekenend in dit opzicht: tot in 1978 heeft de kwaliteit van de door de Gemeenschap in het kader van de "Operation Flood" aan India geleverde butteroil en magere-melkpoeder meer dan eens aanleiding gegeven tot klachten van de kant vãn de Indiase autoriteiten.
 Ter voorkoming van dit soort betwistingen heeft India een
functionaris aangewezen om in de Europese fabrieken de voor
India bestemde produkten op hun kwaliteit te beoordelen Sindsdien komen er van de kant van de Indiase autoriteiten geen
klachten meer over de kwaliteit van onze produkten.
Converted:03.03.2010

Page:

- 84 2. Transport over zee
2.1.
Volume van de voor rekening van de EEG getransporteerde voedselhulpprodukten

Hoewel slechts in uitzonderingsgevallen wordt overeengekomen dat de Gemeenschap het transport van de voedselhulpprodukten tot de grens van het land van bestemming voor haar
rekening neemt, werden in de periode 1976-1978 qua volume de
helft van de graanleveranties, drie kwart van de melkproduktenleveranties en het totaal van de suikerleveranties op kosten
van de Gemeenschap tot een verder stadium vervoerd dan dat
van de laadhaven. Zo neemt de Gemeenschap per jaar het transport van
hulpgoederen met een gewicht van meer dan 500 000 ton voor haar
rekening.
_
"
Voor deze transportkosten wordt op de begroting jaarlijks een bedrag aangewezen dat tussen de 37 en 47 miljoen ERE
ligt of ongeveer 10% is vandevoedselhulpuitgaven, geraamd tegen
interne prijzen van de Gemeenschap, of circa 20% van de waarde
van deze hulp, geraamd tegen wereldmarktprijzen.
2.2.
Reglementering en procedures

Uit de thans geldende procedures blijkt dat het beleid
van de Commissie op het gebied van het zeetransport van voedselhulpprodukten zodanig is dat dit transport bijna geen beperkingen
worden opgelegd. De huidige communautaire reglementering bepaalt namelijk dat dit transport of in het kader van de voor
de leveranties gehouden aanbestedingen wordt gefinancierd dan
wel door aan de ontvangende landen of organisaties een bedrag te betalen dat de transportkosten volledig of gedeeltelijk dekt.
 Sinds 29 juli 1980 eist de Commissie ten aanzien van
de onder de cif-conditie uit te voeren graanleveranties dat
het transport geschiedt met schepen die in de hoogste klasse
zijn ingedeeld, die ten hoogste 15 jaar oud zijn en waarvoor
door een desbevoegde instantie een gezondheidscertificaat is
afgegeven.
Converted:03.03.2010

Page:

' - 85 Voor de andere voedselhulpleveranties en t/m 29 juli 1980
voor de graanleveranties voorziet c.q. voorzag de communautaire
reglementering in geen enkel voorschrift inzake de door de
leveranciers in geval van cif-leveringen te kiezen schepen.
De leveranciers wordt geen enkele verplichting opgelegd inzake
de hoedanigheid van de rederijen of hun materieel. Derhalve charteren de leveranciers meestal schepen die voor hen zo weinig
mogelijk kosten meebrengen, zonder te letten op hun nationaliteit,
de garanties voor de veiligheid die zij bieden of hun geschiktheid om de betrokken goederen te transporteren. Bijna 5% ' van
de voor rekening van de Gemeenschap verscheepte hoeveelheid
voedselhulpgoederen wordt geladen in schepen die onder de vlag
varen van een van de landen met Staatshandel, die vaak van dumping
op het gebied van het zeetransport worden beschuldigd. Nauwelijks
10%
van de door de Gemeenschap verstrekte voedselhulp wordt
getransporteerd met schepen die onder de vlag van een van de landen
van de Gemeenschap varen. Schepen die onder goedkope vlag varen,
hebben een aandeel van circa 22%
in deze vrachten. Het transport van meer dan de helft van de door onder goedkope vlag varende
schepen vervoerde hoeveelheid komt voor rekening van de Gemeenschap.
 Wat daarentegen de fob-leveringen betreft, waarvan de
transportkosten door een financiële bijdrage woran gedekt,worden
sinds kortin'.d"e overeenkomsten lie via een uitwisseling van brieven
tussen de Gemeenschap en sommige grote partijen voedselhulp ontvangende landen worden gesloten, bepalingen opgenomen die deze
laatsten er toe verplichten de produkten te vervoeren met schepen
die een lijndienst onderhouden, die hoogstens 15 jaar oud zijn, bij de
#
verzekeringsmaatschappijen zijn ingedeeld in de hoogste klasse "en voor
het transport van het betrokken produkt geschikt zijn. De eis
van de Commissie dat in dit geval schepen die onder de vlag
van een van de landen van het Oostblok varen, worden uitgesloten,
werd niet zonder slag of stoot aanvaard. Een verklarende nota,
gehecht aan het Verdrag inzake de in 1971 te verlenen voedselhulp
bepaalt namelijk dat "de deelnemende staten er zeer nauwlettend
op dienen toe te zien dat bij de nakoming van de verplichtingen
uit hoofde van de voedselhulp in 1971 geen afbreuk wordt gedaan
aan het principe van een billijke vrije mededinging op het gebied
van het transport over zee".
Berekend aan de hand van gegevens betreffende 5 willekeurig gekozen landen die in de vorm van graan- en melkproduktenlevêranties
meer dan 200 000 ton aan voedselhulp hebben ontvangen.
Converted:03.03.2010

Page:

2.3.
Coördinatie

86

Afgezien van de keuze van de vervoersaccomodatie voor
het stadium na de laadhaven, heeft de Commissie geen bemoeienis
met de handelstransacties daar deze zaken namelijk door de nationale interventiebureau's in de lid-staten worden behandeld.
Voor een bepaald aantal hulpacties heeft het feit dat
geen informatie wordt doorgegeven tot gevolg dat daardoor een
goed verloop van de actie wordt bemoeilijkt of zelfs in gevaar
kent.
 Zo gebeurt het bij voorbeeld dat de ontvanger
of niet op de hoogte wordt gesteld van de aankomst van de goederen
in de loshaven of dat hij met aanzienlijke vertraging daaromtrent
wordt ingelicht. Dit gebrek aan coördinatie leidt vaak tot extra
kosten zoals overliggelden. In het algemeen worden de functionarissen van de Commissie slechts dan op de hoogte gesteld van het
verloop van de acties in de verschillende stadia indien zich
daarbij moeilijkheden voordoen. In verband hiermede hebben sonrn ige
dienstonderdelen van de Commissie geprobeerd, overigens zonder succes, om deze
of gene inschrijver wiens handelwijze al te vaak aanleiding geeft
tot geschillen met de begunstigde van de aanbestedingsprocedures
uit te sluiten.
Zeer typerend voor het gebrek aan informatie is het feit dat
betreffende ongeveer een derde van het volume van de door de Gemeenschap geleverde hulpgoederen de betrokken functionarissen
van de Commissie er niet van in kennis worden gesteld onder welke
vlag de schepen varen die deze goederen transporteren.
#

2.4.
Wijzen van vervoer

Aangezien iedere als voedselhulp geleverde partij suiker
of graan betrekkelijk groot is (enkele duizenden tonnen per partij)
worden deze doorgaans getransporteerd met schepen die voor de
betrokken reis in hun geheel zijn gecharterd.
Bij de voedselhulp in de vorm van melkprodukten gaat
het om partijen die heel wat kleiner zijn (enkele tientallen
of honderden tonnen). Met uitzondering van de per chartervliegtuig
verzonden spoedhulp worden de als voedselhulp geleverde melkprodukten in het algemeen getransporteerd met schepen die een
geregelde lijndienst onderhouden.
 Converted:03.03.2010

Page:

- 87 Het begrip billijke mededinging lijkt voldoende
grond te verschaffen om schepen van landen met Staatshandel die
dumping bedrijven alsook schepen die onder goedkope vlag varen,
uit te sluiten van de mededinging. Bovendien zijn sommige landen die partij zijn bij het Voedselhulpverdrag van mening dat
het beperken van de vrije mededinging tot de landen van de
Gemeenschap en de ontvangende landen strookt met de geest van
de interpretatieve nota.
Voor leveringen van een vergelijkbare omvang beschikt
het Wereldvoedselprogramma (WVP) in zijn standplaats over een
personeelsbestand van 200 man, terwijl de Commissie daarvoor
slechts over 20 man beschikt.
In tegenstelling tot de Commissie verzorgt het WVP zelf
de hele afwikkeling van de hulpacties. Zo is bij voorbeeld
zijn transportdienst belast met de verzending van de te distribueren goederen (- 1 300 miljoen ton in 1979). Deze afdeling die over circa 50 personeelsleden beschikt, coördineert
de volledige afhandeling van de acties samen met de vertegenwoordigers van het WVP in de begunstigde landen.
Het WVP sluit reeds bij het onderzoek van de offertes
alle schepen uit die niet de nodige technische en financiële
garanties bieden.
De Commissie stelt aan de ontvangende landen bepaalde
eisen betreffende de hoedanigheid van de schepen die gebruikt
worden voor fob-leveringen waarvoor een financiële bijdrage
tot dekking van de transportkosten wordt geleverd. Hetzelfde
doet zij echter niet ten aanzien van leveranciers waarvoor de
cif-condities gelden behalve, sinds 29 juli 1980, als het om
graanleveranties gaat.
Converted:03.03.2010

Page:

- 88 2.5.
 Kosten van het transport over zee

Terwijl de prijzen voor het charteren van schepen de
trend van de markt volgen, worden de vrachttarieven van alle
rederijen die een geregelde lijndienst onderhouden vastgesteld
via afspraken binnen ongeveer 200 verschillende kartels, conferences genaamd. Hoewel deze tarieven niet worden gepubliceerd,
zijn ze bij alle rederijen bekend. De conferences laten echter
de mogelijkheid open dat de hierbij partij zijnde rederijen
hun klanten een korting toestaan. De omvang van deze kortingen
is in grote mate afhankelijk van de hoeveelheid van de goederen
die per klant met de schepen van de bij het kartel aangesloten
rederijen worden getransporteerd. Bijgevolg kan men moeilijk,
ja zelfs onmogelijk nagaan wat de werkelijke kosten van het
zeetransport zijn als men daarvoor niet kan steunen op informatie van de leverancier. Voor aanbestedingen van graanleveringen
geldt echter pas sinds 29 juli 1980 een bepaling op grond waarvan opgave moet worden gedaan van de zeevrachtkosten. Tot die
datum vermeldde de inschrijver in zijn offerte uitsluitend een
ongespecificeerde totaalprijs,dus zonder afzonderlijke oraave
van de prijs van de goederen, de Verladungskosten , en de kosten
van transport-over land en zee.
De op 1 april in werking getreden verordening houdende
algemene uitvoeringsbepalingen voor
levering van melkprodukten
bepaalt echter dat in de offerte behalve het inschrijvingsbedrag,
naar gelang van het geval, het deelbedrag van de vervoerkosten
tot de laadhaven en het deelbedrag van de vervoerkosten na de
laadhaven moeten worden opgegeven. Derhalve moeten in de desbetreffende gevallen voor leveringen
in de loshaven de kosten van
het vervoer naar de laadhaven en die van het verdere vervoer afzonderlijk in de offertes worden vermeld.
 In sommige gevallen rijzen er twijfels over de omvang
van deze kosten. In 1979 werd het Franse interventiebureau door
de Commissie belast met het onderhands aanbesteden van een levering
van 300 ton magere-melkpoeder. De in dit geval opgegeven kosten
voor het transport over zee bedroegen ongeveer het zesvoudige
van de kosten volgens het normale tarief.
('
Converted:03.03.2010

Page:

- 89 3. CONTRACTBEPALINGEN INZAKE DE DOOR DE GEMEENSCHAP GELEVERDE
VOEDSELHULP
Voor het sluiten van een voedselhulpovereenkomst tussen
de Gemeenschap en de ontvangende partij (staat of organisatie)
wordt volstaan met een uitwisseling van brieven.
In de door de Commissie aan de begunstigde gerichte brief
wordt verwezen naar de "door de Gemeenschap voor het gebruik van
deze voedselhulp vastgestelde voorwaarden" en naar de "voor de
levering daarvan geldende bepalingen" die als bijlagen aan de
betrokken brief zijn gehecht.
In de antwoordbrief van de begunstigde, waardoor de
overeenkomst wordt bezegeld, moet het in de brief van de Gemeenschap gedane aanbod letterlijk worden overgenomen. De antwoordbrief dient dus ook een verwijzing naar en een formele
instemming met de voornoemde "voorwaarden en bepalingen" te bevatten.
De betrokken regeling werd in 1975 door de Raad vastgesteld; deze regeling is vervat in de volgende drie bijlagen:
Bijlage I
Algemene voorwaarden
Bijlage II Leveringsvoorwaarden
Bijlage III Bijzondere voorwaarden.
In werkelijkheid is het hier gemaakte onderscheid
slechts theoretisch. De leveringsvoorwaarden zijn noch. meer
noch minder algemeen dan de bepalingen van Bijlage I. En
wat de inhoud betreft, valt op te merken dat er ook in de
Bijlagen II en III een aantal bepalingen betreffende de levering zijn opgenomen. Bovendien zijn de zogenaamde "algemene
voorwaarden" niet in alle gevallen van toepassing.
In werkelijkheid dient men een onderscheid te maken tussen:
a) de algemene of bijzondere strekking van de bepalingen en
b) hun inhoud.
Converted:03.03.2010

Page:

3.1.
 - 90 Algemene of bijzondere strekking van de contractbepalingen

3.1.1.
Begalingen_die_in_alle_geyallen_gelden

Sommige bepalingen gelden voor alle voedselhulpacties,
ongeacht pro'dukt, begunstigde, voorwaarden betreffende het stadium van levering of distributie vorm.
Niet alleen in bijlage I maar"ook in bijlage II kan men
dit soort bepalingen aantreffen.
3.1.2.
Begalingen_die_yggr_bepaalde_s^

Deze bepalingen houden het midden tussen de algemene bepalingen
in enge zin en de "bijzondere". Dit soort bepalingen treft men
ook aan in de bijlagen I en II.
Nu eens verschillen de bepalingen naar gelang van het
stadium van levering (laadhaven, loshaven, franco bestemming)
dan weer verschillen zij naar gelang van de distributievorm
(bestemd voor verkoop of om gratis te worden verdeeld); en er
is zelfs voorzien in het geval dat een partij bestemd is om
deels te worden verkocht en deels gratis te worden verdeeld.
Beide criteria kruisen elkaar, in die zin dat ten aanzien van een bepaalde partij onverschillig welk leveringsstadium gecombineerd kan worden met onverschillig welke distributievorm / ook al komen sommige combinaties vaker voor dan
andere.
3.1.3.
Hulpacties via organisaties

Voor de bemiddelende organisaties gelden dezelfde
voorwaarden als voor andere ontvangende partijen, behalve wat
betreft de controle waaraan deze worden onderworpen, een
punt dat nog aan het einde van dit hoofdstuk aan de orde
wordt gesteld.
De schenkingen via organisaties - in het bijzonder
NGO's
worden hierbij ingeschakeld - worden namelijk bijna
altijd v.oor gratis verdeling
tot in de loshaven geleverd.
Sinds twee jaar echter is het transport van de voor
verdeling door NGO's bestemde voedselprodukten ondergebracht bij
één NGO dat een forfaitair bedrag per te transporteren en te
verdelen ton ontvangt.
Converted:03.03.2010

Page:

3.1.4.
 - 91 Bijzondere bepalingen

Deze bepalingen zijn per geval verschillend. Zij zijn
opgenomen in Bijlage III. Hierin zijn altijd of bijna altijd
voorschriften vervat betreffende:
- de precieze aard van het produkt, de verpakking, de plaatsen
van levering en de voor iedere plaats van levering bestemde
hoeveelheid, het kwantum van de ÜMR -clausule
(zie hierna),
het op de verpakkingen aan te brengen opschrift, en voor het
geval de goederen bestemd zijn om gratis te worden verdeeld,
de precieze aanduiding van de begunstigden, de wijze van verdeling en wie daarvoor verantwoordelijk is.
Daar echter sommige voedselhulpleveranties van speciale
aard zijn, kan het gebeuren dat daarvoor in de bijlagen (inclusief de bijlagen I en II) afwijkende bepalingen worden opgenomen.
3.2.
Inhoud en toepassing van de contractbepalingen

3.2.1.
Levering en in ontvangstneming

De bepalingen inzake de daadwerkelijke overdracht van
de produkten van de Gemeenschap aan de begunstigden zijn het
meest gedetailleerd.
3.2.1.1. De_grecieze_bepaling_yan_de_inhgud_yan_het_begrip_gyername
a) Allereerst dient te worden bepaald wat precies moet
worden verstaan onder het begrip plaats van levering.
 Indien de leveringsconditie "loshaven" van toepassing
is, deelt de Gemeenschap aan de begunstigde mede in welke
haven de betrokken partij wordt gelost. Indien de leveringsconditie "franco bestemming" van toepassing is, wordt deze plaats
van bestemming tussen de Gemeenschap en de begunstigde overeengekomen. De zaak ligt anders indien de leveringsconditie
"laadhaven" van t-?r" '.. ^ :.s. Het komt zelden voor dat in de
aanbestedingsverordening of in het bericht van aanbesteding een
met name genoemde laadhaven wordt aangewezen of dat daarin
zelfs maar is bepaald dat deze door de leverancier gekozen moet
worden uit een lijst van havens. Hier botsen de belangen
van de leverancier -, die de produkten wenst te leveren in
de haven die het dichtst bij zijn plaats van bevoorrading is
gelegen-, met die van de begunstigde, voor wie de kosten van

Usual Marketing Requirements.
Converted:03.03.2010

Page:

- 92 het transport over zee verschillen naar gelang van de gekozen
haven en het soms in de praktijk moeilijk- blijkt e e n geschikte
scheepsgelegenheid te vinden indien er vanuit die haven met
het gebied van bestemming geen lijndienst wordt onderhouden.
b)
De plaats van levering kan bepalend zijn voor het
markeren van het punt tot waar en vanaf waar de kosten voor
rekening van de Gemeenschap respectievelijk van de begunstigde
landen komen
Vòòr deze plaats draagt de Gemeenschap het risico en
de kosten. Achter deze plaats dient, afgezien van een eventuele
bijdrage van de Gemeenschap in de verdere kosten, de begunstigde
het risico en de kosten te dragen. Toch is de scheidslijn
tussen deze en gene kosten niet altijd even scherp getrokken,
vooral wanneer leveringsstadia, zoals "laadhaven"fniet scherp
genoeg omlijnd zijn of wanneer wel preciezere begrippen
worden gebezigd zoals "cif in het ruim" maar deze zich echter
minder goed lenen voor doeltreffende controles.
 c)
Voor de overname is het ook nodig dat het contract een
precieze omschrijving geeft van het in ontvangst te nemen produkt
De voorschriften omvatten ook een nadere omschrijving
van het produkt (in het geval van levering van rijst bij voorbeeld of deze langkorrelig of rondkorrelig moet zijn en in
het geval van levering van melkpoeder of deze al dan niet gevitamineerd moet zijn) , de kwantiteit
en de kwaliteit
(vochtigheidsgraad, breukpercentage enz...).
3.2.1.2. Coö^d^na±ie_tussen_leyering_en_in_gntyangstneming
a)

Bepaling die deze coördinatie beoogt

Het is zaak de tijdsverschillen tussen levering en in
ontvangstneming zo veel mogelijk te beperken omdat vertragingen
ongemakken en dus ook kosten meebrengen (opslagkosten, overliggelden enz...); het is ook zaak dat zekerheid wordt verschaft
over de laadcapaciteit van het schip of de schepen opdat de
hele partij ineens kan worden ingescheept.
In principe komen de Commissie en de begunstigde
op een gegeven moment met elkaar overeen gedurende welke
periode de levering dient te beginnen.
De keuze van deze periode hangt af van de specifieke
situatie in het ontvangende land (overbruggingsperiode
tussen twee oogsten) maar mede van de markt- en voorraadsituatie
in de Gemeenschap (opeenhoping van leveringen in een kort tijdsConverted:03.03.2010

Page:

- 93 bestek zou prijsopdrijving in de hand werken) en ook van de
coördinatie met andere donorlanden of -organisaties.
Zoals hiervoor reeds werd opgemerkt, heeft de Rekenkamer
geconsteerd dat deze coördinatie m e t name _ten "gevolge van.latm
goedkeuring van de jaarprogramma's voor de voedselhulp, vaak
geen effect sorteert.
 Vervolgens wijzen de Gemeenschap en de begunstigde voor
iedere plaats van levering hun gemachtigde aan en ? everl zij elkaar
de naam en het adres van hun gemachtigde door. Deze dienen namelijk
met elkaar overleg te plegen om te komen tot een goed gecoördineerd
verloop van de levering. De gemachtigde van de Gemeenschap is
dezelfde als degene aan wie de levering (via de openbare of de
onderhandse procedure) is gegund en die belast is met de verzending
van de goederen tot aan de overeengekomen plaats.
Ten slotte zij hier vermeld dat het voor een goede coördinatie noodzakelijk is dat tussen beide partijen informatie wordt
uitgewisseld.
Wanneer de leveringsconditie "laadhaven" geldt, stelt de
gemachtigde van het land van ontvangst de Gemeenschap in kennis
van de precieze begindatum van de levering en komen de gemachtigden
van beide partijen met elkaar het tempo van de levering overeen.
Van deze datum moet minstens 10 dagen vóór het begin van
de levering kennisgeving worden gedaan.
Wanneer als leveringsconditie "loshaven" of "franco bestemming" geldt, dient daarentegen de Gemeenschap de ontvangende partij
te informeren over de gebruikte scheepsgelegenheid, de datum van inlading, de kwantiteit en de kwaliteit van de produkten bij inlading,
de loshaven en de vermoedelijke datum van aankomst van de goederen
in de overeengekomen plaats van levering. Bij leveringen in de
loshaven dient deze informatie over de vermoedelijke datum van
aankomst minstens 10 dagen vooraf en bij levering franco bestemming
slechts minstens 2 dagen vooraf te worden verstrekt.
 Deze kennisgevingen veronderstellen dus een controle van de
goederen bij hun inscheping. De huidige regelingen voorzien echter
alleen maar in controles bij de overname van de goederen door
de ontvangende partij (zonder deze controles zou geen certificaat
van overname kunnen worden opgesteld). Over de controles bij de
inlading is formeel niets bepaald en of deze al dan niet geschieden,
hangt in feite af van de werkwijze van het betrokken interventiebureau. Het behoeft geen betoog dat het beslechten van geschillen bij
de overname van de goederen door de begunstigde vergemakkelijkt zou
worden indien ook bij de inlading een certificaat werd afgegeven
Converted:03.03.2010

Page:

- 94 dat minstens evenveel informatie verschaft. In dat geval zou
men namelijk bij eventuele moeilijkheden beter kunnen vaststellen
waar de verantwoordelijkheid ligt.
De Commissie, die zich van deze leemte bewust was, heeft
gedaan gekregen dat er in de begroting 1980 een nieuw begrotingsonderdeel werd opgenomen, namelijk post 9.2.6.1. "Maatregelen ter
controle van de kwaliteit der als voedselhulp geleverde produkten".
Dit is slechts een p.m.-post, maar onder hoofdstuk 100 Voorzieningen is hiervoor echter 200 000 ERE uitgetrokken.
Voorts zij in dit verband nog vermeld dat de op 29 juli 1980
voor graanleveringen in kracht getreden verordening wél voorziet in
een controle bij inlading op de kwaliteit en kwantiteit.
b) Het verheißen van coördinatiefouten
In de praktijk doen zich vaak gevallen voor waarin de
levering niet kan geschieden zoals voorzien.
Vele leveranciers verzoeken achteraf om aanwijzing van een
andere haven of om verlenging van de leveringstermijn. Ook komt
het vaak voor dat de andere partij, de begunstigde, niet in staat
blijkt tijdig een schip ter beschikking te stellen. Soms is het
schip er wél, maar is het nog niet ontdaan van zijn vorige lading
of bevindt het zich nog in een reparatiedok.
 Dergelijk oponthoud heeft een kostenverhogend effect omdat
bij voorbeeld opslag van de goederen in de haven, het vasthouden
van wagons en het overbrengen van de goederen naar een geschiktere
haven extra kosten meebrengen en omdat er verder ook overliggelden
verschuldigd zijn voor het schip dat op inlading wacht.
In de bestaande regelingen is betreffende deze gevallen
een reeks bepalingen opgenomen die er toe strekten dat de negatieve
gevolgen beperkt blijven. Deze bepalingen behelzen
1) vaststelling van nieuwe leveringsvoorwaarden wanneer de oorspronkelijke niet kunnen worden nagekomen,
2) mogelijkheden tot annulering van de levering in voorkomend geval en
3) vaststelling van de aansprakelijkheidsgrens.
3.2.1.3. yaststelling_yan_nieuwe_leyeringsyggrwaarden
Hierin voorzien de regelingen alleen voor het geval
dat de conditie "laadhaven" geldt.
Converted:03.03.2010

Page:

- 95 Indien de begunstigde de in gebreke gebleven partij is, moet deze de
andere partij daarvan onverwijld in kennis stellen. Dit is een
pijnlijke rechtsongelijkheid, want in het tegenovergestelde geval geldt deze verplichting niet. Daarentegen is wél bepaald
dat, onverschillig welke partij in gebreke is, de gemachtigden
van beide partijen voor de verschillende stadia van levering
nieuwe data kunnen overeenkomen.
3.2.1.4. Eyentuele_annulering
Overigens is er een bepaling dat wanneer door het vaststellen van een nieuwe datum de lading meer dan 30 dagen wordt
uitgesteld, de Gemeenschap over de te leveren produkten kan beschikken. In dit geval worden de.rechten van de begunstigde
partij niet vervallen verklaard - deze zal namelijk later een
gelijkwaardige partij ontvangen - maar wordt voor de betrokken
goederen alleen maar de plaats van bestemming gewijzigd: er kunnen
zich namelijk problemen voordoen ten aanzien van de houdbaarheid
van het produkt, bij voorbeeld voor gevitamineerde melk, of ten
aanzien van de ordening der markten en de voorraadbeheersing.
De Gemeenschap kan echter over deze produkten alleen dan beschikken- wanneer de vertraging aan de begunstigde is te wijten.
 Indien een begunstigd land daarentegen niet de hele hem
toegewezen partij goederen in een door hem ter beschikking gesteld
schip heeft kunnen inladen, kan het van het niet-ingeladen gedeelte afstand doen. En wanneer een desbetreffende kennisgeving
van de begunstigde achterwege blijft, wordt deze geacht afstand
te hebben gedaan van het niet-ingeladen gedeelte zodra na de gedeeltelijke inlading 15 dagen zijn verstreken.
In geval van afstand van rechten kan de Gemeenschap
zich gekweten achten van de hele levering of m.a.w. het programma wordt als uitgevoerd beschouwd en het geannuleerde deel van
de levering valt dan niet toe aan de reserve. Maar merkwaardigerwijs dient de Gemeenschap en niet de begunstigde de kosten te
dragen die aan het afstand doen verbonden zijn.
3.2.1.5. Vaststellin2_van_de_aansprakeli
a) Wanneer de leveringsconditie "laadhaven" geldt, zijn de kosten
die door het in gebreke blijven zijn veroorzaakt zoals foutvracht,
wanvracht, opslagkosten enz... voor rekening van de in gebreke
zijnde partij.
In geval van overmacht wordt het begunstigde land,m aar
niet de Gemeenschap, vrijgesteld van de betaling van deze kosten.
Converted:03.03.2010

Page:

- 96 Er is nader bepaald dat de kosten die in beginsel voor
rekening van de Gemeenschap komen door deze slechts vergoed worden als zij met instemming van de Gemeenschap door de ontvangende partij zijn betaald. Deze bepaling kan tot geschillen
leiden wanneer de ontvangende partij,met name om de lading niet verloren te laten"gaan,kosten heeft gemaakt zonder dat deze, bij voorbeeld in een geval dat bijzondere spoed is vereist, de Gemeenschap om voorafgaande instemming heeft kunnen verzoeken.
 b) Wanneer de leveringsconditie "loshaven" geldt, komen
eventuele overliggelden of, in het tegenovergestelde geval, de
premie voor vlotte behandeling ten laste resp.ten goede van de
ontvangende partij. Wanneer de conditie "c.i.f. in het ruim"
geldt, kan men stellen dat het oponthoud in de haven vóór het
lossen "buiten het vervoerscontract" valt, hetgeen er geregeld
toe heeft geleid dat de leverancier de Gemeenschap om vergoeding
van de door hem betaalde overliggelden vroeg. De Gemeenschap
moest zich dan in principe tot de begunstigde richten om deze
kosten op hem te verhalen.
Nu eenmaal de conditie "c.i.f. in het ruim" (het
was moeilijk zich een oordeel te vormen over de goederen die
zich nog in de ruimen van het schip bevonden) vervangen is door
de conditie "c.i.f.-op de kade" bereiken de Gemeenschap naar het
schijnt geen klachten meer over het feit dat de leverancier
eventuele overliggelden verdisconteert in een tariefverhoging
voor het risico van vertraging. Heeft de Commissie aldus
haar werkwijze niet vereenvoudigd ten koste van extra kosten die
althans in sommige gevallen ongerechtvaardigd zijn?

Converted:03.03.2010

Page:

­ 97 ­
c) Wat de conditie "franco bestemming" betreft, voorziet
de regeling niet in een overeenkomstige bepaling inzake de
vaststelling van de aansprakelijkheidsgrens.
3.2.1.6. Oyernamecertificaat
Dit certificaat wordt door de begunstigde afgegeven.
Het vermeldt: plaats en datum van overname, aard en hoeveelheid
van de overgenomen goederen en in voorkomend geval opmerkingen
over de kwaliteit ervan.
