None
7435/23



hb



TREE.2.B


NL



 Raad van de
Europese Unie





Brussel , 15 maart  2023
(OR. en)


7435 /23




ENER 124
ENV 247
CLIMA 135
COMPET 207
CONSOM 81
FISC 43
CODEC 378

Interinstit utioneel dossier:
2023/0076(COD)


VOORSTEL
van: de secretaris -generaal van de Europes e Commissie, ondertekend door
mevrouw Martine DEPREZ, directeur
ingekomen:  14 maart  2023
aan: mevrouw Thérèse BLANCHET, secretaris -generaal van de Raad van de
Europese Unie
nr. Comdoc.:  COM (2023) 147 final
Betreft:  Voorstel voor een VERORDENING VAN HET  EUROPEES
PARLEMENT EN DE RAAD tot wijziging van de Verordeningen
(EU) nr. 1227/2011 en (EU) 2019/942 ter verbetering van de
bescherming van de Unie tegen marktmanipulatie op de
groothandelsmarkt voor energie


Hierbij gaat voor de delegaties document
COM(2023) 147 final.
Bijlage:
COM(2023) 147 final


NL



NL




EUROPESE

COMMISSIE


Straatsburg, 14.3.2023

COM(2023) 147 final

2023/0076 (COD)


Voorstel voor een

VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1227/2011 en (EU) 2019/942 ter verbetering
van de bescherming van de Unie tegen marktmanipulatie op de groothandelsmarkt voor
energie




(Voor de EER relevante tekst)

 {SWD(2023)  58  final}

“
糾
NL 1  NL TOELICHTING

1. ACHTERGROND  VAN  HET  VOORSTEL
• Motivering en doel van het voorstel
1.1. Beleidscontext
De energieprijzen zijn in 2021 en 2022 aanzienlijk gestegen. Dit was het gevolg van
verminderingen van de gasvoorziening, met name na het begin van de Russische oorlog tegen
Oekraïne en het gebruik van energie als wapen, alsook van binnenlandse tekorten aan
waterkracht en kernenergie. De prijsstijgingen waren ook het gevolg van de toegenomen
vraag naar energie, door het aantrekken van de wereldeconomie na de COVID -19-pandemie.
 Deze prijsstijgingen werden snel gevoeld door huishoudens, de industrie en het bedri jfsleven
in de hele EU, en de regeringen namen onmiddellijk stappen om ze te beperken. Op Europees
niveau heeft de EU snel voorzien in een toolbox voor energieprijzen1 met maatregelen om de
hoge prijzen aan te pakken, met name voor de meest kwetsbare consu menten (met inbegrip
van inkomenssteun, belastingverlagingen, maatregelen voor gasbesparing en -opslag), alsook
het REPowerEU -plan2 met verdere maatregelen en financiering ter bevordering van energie -
efficiëntie en hernieuwbare energie om de afhankelijkhei d van Russische fossiele
brandstoffen te verminderen. Een en ander werd gevolgd door de invoering van een tijdelijke
staatssteunregeling3 om bepaalde maatregelen ter verzachting van de impact van de hoge
prijzen mogelijk te maken, een sterke gasopslagregel ing4, doeltreffende maatregelen ter
reductie van de vraag naar gas5 en elektriciteit6, snellere procedures voor hernieuwbare

1 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de  Raad, het Europees
Economisch en Sociaal Comite en het Comite van de Regio’s “De stijgende energieprijzen aanpakken:
een toolbox met initiatieven en steunmaatregelen”, COM(2021) 660 final.
2 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europ ese Raad, de Raad, het Europees
Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “REPowerEU Plan”, COM(2022) 230
final.
3 Mededeling van de Commissie “Tijdelijk crisiskader voor staatssteunmaatregelen ter ondersteuning van
de economie na de Russis che agressie tegen Oekraïne”, C/2022/1890, PB C 131I van 24.3.2022, blz. 1.
4 Verordening (EU) 2022/1032 van het Europees Parlement en de Raad van 29  juni 2022 tot wijziging
van Verordeningen (EU) 2017/1938 en (EG) nr.  715/2009 wat betreft gasopslag (PB  L 173 van
10.6.2022, blz.  17).
 5 Verordening (EU) 2022/1369 van de Raad van 5  augustus 2022 inzake gecoördineerde maatregelen ter
reductie van de gasvraag (PB  L 206 van 8.8.2022, blz.  1).
6 Verordening (EU) 2022/1854 van de Raad van 6  oktober 2022 betreffend e een noodinterventie in
verband met de hoge energieprijzen (PB  L 261 I van 7.10.2022, blz.  1).
NL 2  NL energie en netvergunningen7, en prijsbeperkende regelingen om uitzonderlijke winsten op
zowel de gas - als de elektriciteitsmarkt te  voorkomen8.
Deze kortetermijnmaatregelen hielpen de lidstaten het hoofd te bieden aan de onmiddellijke
gevolgen van de energiecrisis. De crisis heeft echter de kwetsbaarheid van consumenten en
industrieën en onze gebrekkige bestandheid tegen pieken van d e energieprijzen aangetoond.
De impact van elektriciteitsopwekking op basis van fossiele brandstoffen op de vaststelling
van de elektriciteitsprijzen werd door bedrijven en burgers als buitensporig beschouwd,
terwijl het vermogen van de lidstaten om kortet ermijnprijzen op te vangen met
langerertermijncontracten ontoereikend bleek. Daarom kondigde de voorzitter van de
Europese Commissie in de Staat van de Unie van 20229 de noodzaak van een fundamentele
hervorming van de opzet van de elektriciteitsmarkt aan.
 Hoewel de interne energiemarkt van de EU in heel Europa enorme baten en groei oplevert,
heeft de recente energiecrisis duidelijk gemaakt dat de kortetermijnfocus van de opzet van de
energiemarkt kan afleiden van bredere doelstellingen op langere termijn. D e weerspiegeling
van kortetermijnprijzen in consumentenrekeningen leidde tot prijsschokken waarbij de
energierekeningen van veel consumenten verdrievoudigden of verviervoudigden, ook al
daalden de kosten van wind - en zonne -energie; de plotselinge blootstel ling aan volatiele en
hoge prijzen leidde tot enkele faillissementen van leveranciers; veel industriële
ondernemingen in energie -intensieve sectoren waren verplicht te sluiten. Daarom bevat het
voorstel een reeks maatregelen om een buffer te creëren tussen  kortetermijnmarkten en door
consumenten betaalde elektriciteitsrekeningen, met name door langeretermijncontracten te
stimuleren, de werking van kortetermijnmarkten te verbeteren met het oog op een betere
integratie van hernieuwbare energie en de rol van f lexibiliteit te versterken en consumenten te
empoweren en te beschermen.
De recente prijsvolatiliteit heeft ook het gebrek aan flexibiliteit in het elektriciteitsnet aan het
licht gebracht, waarbij de prijzen te vaak worden vastgesteld op basis van gasges tookte
opwekking en met een algemeen gebrek aan een koolstofarm, flexibel aanbod, vraagrespons
en energieopslag. Naarmate er meer wind - en zonne -energie in het systeem komen, zullen
koolstofarme flexibele technologieën nodig zijn om het variabele aanbod in  evenwicht te

7 Verordening (EU)  2022/2577 van de Raad van 22  december 2022 tot vaststelling van een kader om de
uitrol van hernieuwbare energie te versnellen (PB  L 335 van 29.12.2022, blz.  36).
8 Verordening (EU) 2022/1854 van de Raad van 6  oktober 2022 betreffende een noodinterventie in
verband met de hoge energieprijzen (PB  L 261 I van 7.10.2022, blz.  1).
9 SPEECH/22/5493.
 NL 3  NL brengen met de variabele vraag. Parallel met dit voorstel doet de Commissie aanbevelingen
voor de bevordering van innovatie, technologieën en capaciteiten op het gebied van opslag.
Meer in het algemeen heeft de gevoeligheid van de elektricit eitsprijs voor de prijzen van
fossiele brandstoffen duidelijk gemaakt dat, samen met de flexibiliteit van het
elektriciteitssysteem, de uitrol van hernieuwbare energie moet worden versneld om fossiele
brandstoffen te vervangen. REPowerEU geeft een dergelij ke impuls aan hernieuwbare energie
en daarmee aan economische groei en de schepping van hoogwaardige banen. Het bouwt
voort op het streven van de Europese Green Deal om het Europese concurrentievermogen te
verbeteren door middel van innovatie en de transit ie naar een klimaatneutrale economie en
sluit nauw aan bij het industrieel plan voor de Green Deal van de Commissie. Om de
investeringen te vergemakkelijken die nodig zijn in het licht van de recente prijsvolatiliteit,
ongecoördineerde regelgevende interve nties en netgerelateerde of regelgevende
toetredingsbelemmeringen, is een fundamentele hervorming nodig. Tot slot hebben burgers in
het verslag over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa de EU -
instellingen verzocht maatregelen te  nemen om “de Europese energiezekerheid te vergroten
en energieonafhankelijkheid voor de EU te bereiken” en “de afhankelijkheid van de EU van
buitenlandse actoren te verminderen in economisch strategische sectoren”, waaronder
energie10.
1.2. Doelstellingen van het voorstel
Het voorstel is bedoeld om tegemoet te komen aan de bezorgdheid van consumenten, de
industrie en investeerders omtrent de blootstelling aan volatiele kortetermijnprijzen, als
gevolg van de hoge prijzen van fossiele brandstoffen. Het zal de  opzet van de
elektriciteitsmarkt optimaliseren door de kortetermijnmarkten aan te vullen met een grotere
rol voor langeretermijninstrumenten, waardoor consumenten kunnen profiteren van meer
vasteprijscontracten, en door investeringen in schone technologie ën te bevorderen.
 Uiteindelijk zal dit ervoor zorgen dat er minder opwekking op basis van fossiele brandstoffen
nodig is en leiden tot lagere prijzen voor consumenten tijdens een toekomstige
fossielebrandstofcrisis als gevolg van de lage operationele koste n van hernieuwbare en
koolstofarme energie.
In het voorstel worden maatregelen voorgesteld om consumenten tegen dergelijke volatiliteit
te beschermen, hen in staat te stellen uit meer contracten te kiezen en meer directe toegang tot

10 Verslag over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa  — voorstellen 3 en 17.
NL 4  NL hernieuwbare en koolsto farme energie te krijgen. Om de investeringsvoorwaarden voor
bedrijven te verbeteren, met name bedrijven die decarbonisatietrajecten volgen, worden
maatregelen voorgesteld om de blootstelling aan kortetermijnprijspieken tegen te gaan door
middel van stroom afnameovereenkomsten en meer prudentiële verplichtingen voor
energieleveranciers. Ook worden maatregelen voorgesteld om de integratie van variabele
hernieuwbare en koolstofarme energie in de kortetermijnmarkt te verbeteren. Het gaat daarbij
onder meer om m aatregelen om het gebruik van vraagrespons en opslag te stimuleren, naast
andere vormen van niet -fossiele flexibiliteit. Het voorstel verbetert en verduidelijkt ook de
toegang tot langeretermijncontracten voor ontwikkelaars (zowel door de staat gesteunde
contracten zoals contracten ter verrekening van verschillen, als particuliere contracten, zoals
stroomafnameovereenkomsten) om zekere, stabiele inkomsten te genereren voor
ontwikkelaars van hernieuwbare en koolstofarme energie en om risico - en kapitaalkoste n te
verlagen en tegelijk uitzonderlijke winsten in perioden van hoge prijzen te vermijden.
 Hoewel de huidige opzet van de markt al vele decennia voor een efficiënte, steeds meer
geïntegreerde markt heeft gezorgd, heeft de energiecrisis een aantal tekortko mingen aan het
licht gebracht met betrekking tot: i) onvoldoende instrumenten om consumenten, waaronder
bedrijven, te beschermen tegen hoge kortetermijnprijzen; ii) de buitensporige invloed van de
prijzen van fossiele brandstoffen op de elektriciteitsprijz en en het feit dat goedkope energie
uit hernieuwbare bronnen en koolstofarme energie niet beter in elektriciteitsrekeningen
worden weerspiegeld; iii) de impact van extreme prijsvolatiliteit en regelgevende interventies
op investeringen; iv) het gebrek aan toereikende niet -fossiele flexibiliteit (zoals opslag of
vraagrespons) die de afhankelijkheid van gasgestookte opwekking zou kunnen verminderen;
v) de beperkte keuze van soorten leverancierscontracten; vi) de moeilijkheden om rechtstreeks
toegang te krijge n tot hernieuwbare energie door het delen van energie; en vii) de noodzaak
van robuuste monitoring van de energiemarkt voor een betere bescherming tegen
marktmisbruik.
Om de consument te beschermen  tegen volatiele prijzen, zal het voorstel voorzien in het
recht op vasteprijscontracten en dynamischeprijscontracten, in het recht op meerdere
contracten en op betere en duidelijkere contractinformatie. Consumenten zullen kunnen
kiezen uit een verscheidenheid aan contracten die het best aansluit bij hun situatie.  Op die
manier kunnen consumenten, met inbegrip van kleine ondernemingen, zekere
langetermijnprijzen vastzetten om de gevolgen van plotselinge prijsschokken te verzachten,
en/of kunnen ze kiezen voor dynamischeprijscontracten met leveranciers als ze willen
NL 5  NL profiteren van prijsverschillen om elektriciteit te gebruiken wanneer deze goedkoper is (bv.
 om elektrische auto’s op te laden of warmtepompen te gebruiken). Een dergelijke combinatie
van zowel dynamische als vaste prijzen maakt het mogelijk om marktprikk els voor
consumenten te behouden om hun elektriciteitsvraag aan te passen, terwijl ook meer
zekerheid aan wie in hernieuwbare energiebronnen (bijvoorbeeld zonnepanelen op daken) wil
investeren en stabiliteit van de kosten wordt geboden. Naast het bestaande  beschermingskader
voor energiearme en kwetsbare consumenten zal het voorstel ook toegang bieden tot
gereguleerde retailprijzen voor huishoudens en kleine en middelgrote ondernemingen in geval
van een crisis, en de energievoorzieningsindustrie stabiliseren  door te eisen dat leveranciers
meer inspanningen leveren om zich tegen grote prijspieken te wapenen door meer gebruik te
maken van forwardcontracten met producenten (waardoor toekomstige prijzen worden
vastgezet) en door de lidstaten te verplichten een no odleverancierregeling op te zetten. Het
voorstel zal consumenten empoweren door het recht te creëren om hernieuwbare energie
rechtstreeks te delen, zonder dat er energiegemeenschappen hoeven te worden opgericht.
Meer energiedeling (bv. het delen van overto llige dakzonne -energie met een buur) kan het
gebruik van goedkope hernieuwbare energie verbeteren en consumenten die anders mogelijk
geen toegang tot dergelijke energie zouden hebben, meer toegang bieden tot rechtstreeks
gebruik van hernieuwbare energie.
 Om de stabiliteit en voorspelbaarheid van de energiekosten te vergroten en aldus bij te
dragen tot het concurrentievermogen van de EU -economie  die met buitensporige volatiele
prijzen kampt, beoogt het voorstel de markttoegang tot stabielere langeretermijnc ontracten en
-markten te verbeteren. Stroomafnameovereenkomsten — langlopende particuliere contracten
tussen een producent (doorgaans van hernieuwbare of koolstofarme energie) en een
consument — kunnen bescherming tegen prijsvolatiliteit bieden, maar zijn momenteel over
het algemeen alleen voor grote energieverbruikers in zeer weinig lidstaten beschikbaar. Een
belemmering voor de groei van deze markt is het kredietrisico waardoor een consument niet
altijd in staat zal zijn de elektriciteit over de gehele pe riode te kopen. Om dit aan te pakken,
moeten de lidstaten ervoor zorgen dat instrumenten ter vermindering van de financiële risico’s
die verbonden zijn aan wanbetaling door afnemers in het kader van
stroomafnameovereenkomsten, met inbegrip van garantierege lingen tegen marktprijzen,
toegankelijk zijn voor ondernemingen die met toetredingsdrempels op de markt voor
stroomafnameovereenkomsten worden geconfronteerd en niet in financiële moeilijkheden
verkeren. Om de groei van de markt voor dergelijke overeenkoms ten verder te stimuleren,
moet het projectontwikkelaars op het gebied van hernieuwbare en koolstofarme energie die
NL 6  NL deelnemen aan een openbare aanbesteding voor overheidssteun, worden toegestaan een deel
van de productie te reserveren voor verkoop via een s troomafnameovereenkomst. Daarnaast
moeten de lidstaten ernaar streven om bij sommige van deze aanbestedingen evaluatiecriteria
toe te passen om de toegang tot de markt voor stroomafnameovereenkomsten te stimuleren
voor afnemers die met toetredingsdrempels worden geconfronteerd. Ten slotte kan de
verplichting voor leveranciers om zich op passende wijze in te dekken, ook een impuls geven
aan de vraag naar stroomafnameovereenkomsten (die een manier zijn om toekomstige prijzen
te vast te zetten).
 Sommige vormen  van overheidssteun garanderen de energieproducent een minimumprijs door
de overheid, maar staan de producent toe de volledige marktprijs te verdienen, zelfs wanneer
deze marktprijs zeer hoog is. Door de recente hoge prijzen worden voor veel (goedkope) doo r
de overheid gesteunde energie deze hoge marktprijzen betaald. Om dit te beteugelen en zo de
prijzen te stabiliseren, moet investeringssteun worden gestructureerd als “tweerichtings” -
investeringssteun (tweerichtingscontract ter verrekening van verschillen ), waarbij een
minimumprijs maar ook een maximumprijs wordt vastgesteld, zodat inkomsten boven het
plafond worden terugbetaald. Het voorstel is van toepassing op nieuwe investeringen voor
elektriciteitsproductie, die investeringen omvatten in nieuwe elektr iciteitsproductie -
installaties, investeringen die gericht zijn op het verhogen van de capaciteit van bestaande
elektriciteitsproductie -installaties en investeringen die gericht zijn op het uitbreiden van
bestaande elektriciteitsproductie -installaties of he t verlengen van de levensduur ervan.
Daarnaast zal het voorstel vereisen dat dit geld vervolgens wordt gebruikt om alle
elektriciteitsverbruikers te ondersteunen in verhouding tot hun gebruik, om het effect van de
hoge prijzen te verzachten.
Een ander mid del om zich tegen volatiele prijzen te beschermen, is gebruikmaken van
langetermijncontracten die toekomstige prijzen vastzetten (“forwardcontracten”). Deze markt
vertoont in veel lidstaten een lage liquiditeit, maar kan in de hele EU worden gestimuleerd,
zodat meer leveranciers of consumenten zich over langere perioden tegen buitensporig
volatiele prijzen kunnen beschermen. Het voorstel zal via een hub regionale referentieprijzen
creëren om de prijstransparantie te vergroten en systeembeheerders te verplic hten
transmissierechten langer dan een jaar toe te staan, zodat wanneer een forwardcontract tussen
partijen over regio’s of grenzen heen loopt, ze de transmissie van elektriciteit kunnen
waarborgen.
 NL 7  NL Ten slotte zal het vermogen van de regulatoren om de int egriteit en transparantie van de
energiemarkt te monitoren, worden verbeterd om ervoor te zorgen dat markten die zich
concurrerend gedragen en prijzen op transparante wijze worden vastgesteld.
De derde doelstelling is het stimuleren van investeringen in h ernieuwbare energie  om
ervoor te zorgen dat de uitrol verdrievoudigt, in lijn met de doelstellingen van de Europese
Green Deal. Dit zal deels worden bereikt door de markten voor langetermijncontracten te
verbeteren. Stroomafnameovereenkomsten en contracten  ter verrekening van verschillen
bieden consumenten niet alleen stabiele prijzen, maar zorgen ook voor betrouwbare
inkomsten voor leveranciers van hernieuwbare energie. Dit verlaagt hun financiële risico en
vermindert hun kapitaalkosten sterk. Hierdoor ont staat een opwaartse spiraal waarbij stabiele
inkomsten de kosten verlagen en de vraag naar hernieuwbare energie stimuleren.
Hernieuwbare energie is ook een betere investering wanneer het vermogen ervan om stroom
te produceren niet wordt beknot door techn ische beperkingen in het systeem. Hoe flexibeler
het systeem is (opwekking die snel kan worden in - of uitgeschakeld, opslag die stroom van
het net kan halen of aan het net kan geven, of responsieve consumenten die hun stroomvraag
kunnen verhogen of verlage n), hoe stabieler de prijzen kunnen zijn en hoe meer hernieuwbare
energie in het systeem kan worden geïntegreerd. Daarom verplicht het voorstel de lidstaten
om hun behoeften aan flexibiliteit van het elektriciteitssysteem te beoordelen en
doelstellingen vo or het vervullen van deze behoeften vast te stellen. De lidstaten kunnen
capaciteitsmechanismen ontwerpen of herontwerpen om koolstofarme flexibiliteit te
bevorderen. Bovendien biedt het voorstel de lidstaten de mogelijkheid om nieuwe
steunregelingen voor niet-fossiele flexibiliteit in te voeren, zoals vraagrespons en opslag.
 Systeembeheerders moeten ook een grotere rol spelen bij de integratie van hernieuwbare
energie in het net, onder meer door de transparantie omtrent de beschikbaarheid van
netaansluitingscapaciteit te vergroten. Ten eerste zou deze duidelijkere informatie
ontwikkelaars van hernieuwbare energie beter in staat stellen hernieuwbare energie te
ontwikkelen in gebieden waar zich minder congestie van het net voordoet. Ten tweede kan
hernieuwbare energie efficiënter worden verhandeld en in evenwicht worden gebracht in het
systeem als de handel tussen marktdeelnemers dichter bij “realtime” kan plaatsvinden. Als
aanbiedingen voor de levering van elektriciteit minuten voor het verbruik worden gedaan in
plaats van uren voor het verbruik, zijn de aanbiedingen van producen ten van wind - en zonne -
energie nauwkeuriger, kan meer wind - en zonne -energie worden verbruikt en worden de
NL 8  NL “onbalanskosten” van het systeem verminderd. Daarom zullen de handelstermijnen dichter bij
realtime worden gebracht.
Verenigbaarheid met bestaande b epalingen op het beleidsterrein
Het voorgestelde initiatief is nauw verbonden met en complementair aan de
wetgevingsvoorstellen die zijn ingediend in het kader van het pakket Europese Green Deal en
bespoedigt de decarbonisatiedoelstellingen van het REPowe rEU-plan, met name wat betreft
het voorstel tot herziening van de richtlijn hernieuwbare energie (“RED II”), het belangrijkste
EU-instrument inzake de bevordering van hernieuwbare energie. Het voorgestelde initiatief is
complementair, in die zin dat het to t doel heeft het gebruik van hernieuwbare energie te
versnellen. Het voorstel beoogt te zorgen voor stabielere bronnen van inkomsten op lange
termijn om verdere investeringen in hernieuwbare en koolstofarme energie aan te moedigen
en tegelijkertijd de werk ing van kortetermijnmarkten te verbeteren, die van cruciaal belang
zijn voor de integratie van hernieuwbare energiebronnen in het elektriciteitssysteem.
 Daarnaast heeft het voorstel tot doel het delen van energie mogelijk te maken om
consumenten in staat t e stellen deel te nemen aan de markt en de energietransitie te helpen
bespoedigen.
Het energieverbruik verlagen door middel van prijssignalen, energie -efficiëntiemaatregelen of
vrijwillige inspanningen is vaak de goedkoopste, veiligste en schoonste manie r om onze
afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen, de voorzieningszekerheid te
ondersteunen en onze energierekeningen te verlagen. Het voorstel zal de actieve deelname
van consumenten aan de markt en de ontwikkeling van de sturing van hun vraag
vergemakkelijken. Het zal er ook voor zorgen dat niet -fossiele flexibiliteit, zoals flexibiliteit
aan de vraagzijde en opslag, op een gelijk speelveld kan concurreren, zodat de rol van aardgas
op de kortetermijnmarkt bij het bieden van flexibiliteit geleidelijk wordt verminderd. Daarom
is het voorstel in overeenstemming met de voorgestelde verhoging van het streefcijfer voor
energie -efficiëntie voor 2030 tot 13  %, zoals uiteengezet in de bij het REPowerEU -plan11
gevoegde voorgestelde wijzigingen van de  richtlijnen hernieuwbare energie, energieprestaties
van gebouwen en energie -efficiëntie12.
11 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, het Europees
Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “REPowerEU Plan”, COM(2022) 230
final.
 12 Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn (EU)
2018/2001 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen, Richtlijn 2010/31/EU

NL 9  NL Er is ook een belangrijke koppeling tussen het voorstel en de richtlijn energieprestatie van
gebouwen, het belangrijkste EU -instrument om bij te dragen aan de verwe zenlijking van de
doelstellingen van de Europese Green Deal op het gebied van gebouwen en renovatie. Het
voorstel houdt nauw verband met in het bijzonder bepalingen inzake individuele bemetering
en vraagrespons naast het voorstel van de Commissie, in het k ader van het pakket Europese
Green Deal en geformuleerd in de mededeling over de EU -strategie voor zonne -energie, over
de geleidelijke verplichte integratie van fotovoltaïsche zonne -energie om openbare,
commerciële en residentiële gebouwen klimaatneutraal te maken.
 • Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie
De doelstellingen van het voorstel om consumenten te beschermen en te empoweren, het
concurrentievermogen van de EU -industrie te verbeteren en hernieuwbare energie en
koolstofarme investe ringen te stimuleren, zijn volledig in overeenstemming met het kader van
de Europese Green Deal en consistent met en complementair aan de huidige initiatieven,
waaronder het voorstel voor een “wetgeving voor netttonulindustrie”, dat parallel wordt
aangenom en. Het vormt een antwoord op de kwesties die zijn aangewezen in de mededeling
van de Commissie van 1 februari 2023 tot vaststelling van een “Een industrieel plan voor de
Green Deal voor het nettonultijdperk”13, , namelijk dat het concurrentievermogen van v eel
bedrijven ernstig is verzwakt door hoge energieprijzen en dat langetermijnprijscontracten een
belangrijke rol kunnen spelen om elektriciteitsgebruikers in staat te stellen te profiteren van
voorspelbaardere en lagere kosten van hernieuwbare energie. La st but not least vormt het
wetgevingsvoorstel een aanvulling op de lopende herziening van de relevante regelgeving
inzake financiële markten, zoals de verordening marktmisbruik14. Het voorstel bouwt ook
voort op de aanbeveling van de Raad inzake het garande ren van een rechtvaardige transitie
naar klimaatneutraliteit, waarbij de lidstaten worden verzocht publieke en particuliere
financiële steun te blijven mobiliseren om te investeren in hernieuwbare energie, uitdagingen

betreffende de energieprestatie van gebouwen en Richtlijn 2012/27/EU betreffende energie -efficiëntie
(COM(2022)  222 final).
13 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, het Europees
Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Een industrieel plan voor de Green Deal
voor het nettonultijdperk”, COM(2023) 62 final.
 14 Verordening (EU) nr.  596/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 16  april 2014 betreffende
marktmisbruik (Verordening marktmisbruik) en houdende intrekking van Richtlijn 2003/6/EG van het
Europees Parlement en de Raad en Richtlijnen 2003/124, 200 3/125/EG en 2004/72/EG (PB L  173 van
12.6.2014, blz.  1).
NL 10  NL op het gebied van mobiliteit aan te pa kken en kostenbesparende mogelijkheden in verband
met de circulaire economie te bevorderen15.
2. RECHTSGRONDSLAG,  SUBSIDIARITEIT  EN EVENREDIGHEID
• Rechtsgrondslag
Het voorstel is gebaseerd op artikel  194, lid  2, van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie (VWEU), dat de rechtsgrondslag vormt voor het voorstellen van maatregelen
die er onder meer op gericht zijn de werking van de energiemarkt te waarborgen, energie -
efficiëntie, energiebesparing en de ontwikkeling van nieuwe en duurzame energ ie te
stimuleren16. Op het gebied van energie heeft de EU een gedeelde bevoegdheid
overeenkomstig artikel 4, lid 2, punt i), VWEU.
• Subsidiariteit  (bij niet-exclusieve  bevoegdheid)

De behoefte aan maatregelen van de EU
De ongekende aard van de energiepri jscrisis heeft de elektriciteitsmarkten van de EU voor het
voetlicht gebracht. Hoewel het aandeel goedkope elektriciteit uit hernieuwbare
energiebronnen in de hele EU toeneemt, blijft op basis van fossiele brandstoffen opgewekte
elektriciteit de totale ene rgierekeningen beïnvloeden. Huishoudens en bedrijven in de hele EU
kregen tijdens de crisis met torenhoge energieprijzen te maken.
 Dit is een kwestie die voor de hele EU relevant is en alleen met maatregelen op EU -niveau
kan worden aangepakt. De toegenomen  integratie van de elektriciteitsmarkten in de EU
vereist nauwere coördinatie tussen nationale actoren, ook in het kader van marktmonitoring en
-toezicht. Vanwege de onderlinge afhankelijkheid op het gebied van energie,
netinterconnecties en de lopende int egratie van de elektriciteitsmarkt hebben nationale
beleidsinterventies rechtstreekse gevolgen voor aangrenzende lidstaten. Om de werking van
het elektriciteitssysteem en de grensoverschrijdende handel en investeringen te vrijwaren en
de energietransitie n aar een meer geïntegreerd en energie -efficiënter energiesysteem op basis
van hernieuwbare energie op gecoördineerde wijze te bespoedigen, is een gemeenschappelijke
aanpak nodig.
15 Aanbeveling van de Raad van 16 juni 2022 (2022/C 243/04).
16 Artikel 194, lid 1, VWEU.
NL 11  NL De voorgestelde wijzigingen brengen een evenwicht tot stand tussen verplichti ngen en de
flexibiliteit die aan de lidstaten wordt gelaten wat betreft de wijze waarop de belangrijkste
nagestreefde doelstellingen worden verwezenlijkt, namelijk ervoor zorgen dat de lagere
kosten van hernieuwbare elektriciteit in de rekening van de cons ument worden weerspiegeld
en de uitrol van hernieuwbare energie stimuleren.
Bovendien kan de doelstelling van de voorgestelde maatregelen alleen worden verwezenlijkt
door maatregelen op EU -niveau en niet op het niveau van de afzonderlijke lidstaten,
aangez ien de voorgestelde maatregel wijzigingen vereist van het bestaande EU -brede kader
voor de opzet van de elektriciteitsmarkt, zoals vastgesteld in de elektriciteitsverordening
(Verordening (EU) 2019/943) en de elektriciteitsrichtlijn (Richtlijn (EU) 2019/94 4), alsook
van het bestaande Remit -kader.
 • EU-meerwaarde
EU-maatregelen om de tekortkomingen van de huidige opzet van de elektriciteitsmarkt aan te
pakken, leveren meerwaarde op omdat ze efficiënter en doeltreffender zijn dan maatregelen
van afzonderlijke  lidstaten, waardoor een gefragmenteerde aanpak wordt vermeden. De
maatregelen die worden voorgesteld om de vastgestelde tekortkomingen aan te pakken, zullen
ambitieuzer en kosteneffectiever zijn als ze van een gemeenschappelijk juridisch en
beleidskader u itgaan. Daarnaast zouden maatregelen op het niveau van de lidstaten alleen
mogelijk zijn binnen de beperkingen van het bestaande EU -brede kader voor de opzet van de
elektriciteitsmarkt, zoals vastgesteld in de elektriciteitsverordening, de elektriciteitsri chtlijn en
de Remit -verordening, en niet de nodige wijzigingen van dat kader kunnen bewerkstelligen.
Bijgevolg kunnen de doelstellingen van dit initiatief niet alleen door de lidstaten zelf worden
verwezenlijkt en hebben maatregelen op EU -niveau een meerwa arde.
• Evenredigheid
De voorgestelde wijzigingen van de elektriciteitsverordening, de elektriciteitsrichtlijn, de
Remit -verordening en de ACER -verordening worden als evenredig beschouwd.
De voorgestelde maatregelen om het gebruik van langetermijncontract en zoals
stroomafnameovereenkomsten en tweerichtingscontracten ter verrekening van verschillen te
stimuleren, kunnen tot hogere administratieve kosten en lasten voor ondernemingen en
nationale overheden leiden. De voorziene economische effecten zijn echter  noodzakelijk en
evenredig om de doelstelling te verwezenlijken om het gebruik van dergelijke
langetermijncontracten te stimuleren en ervoor te zorgen dat de energierekeningen van
Europese huishoudens en bedrijven en de inkomsten van technologieën voor nie t-
NL 12  NL fossielebrandstoftechnologieën met lage variabele kosten onafhankelijker worden van
prijsschommelingen op kortetermijnmarkten en dus stabieler worden over langere perioden.
 De voorgenomen maatregelen om de liquiditeit en de integratie van de markten te verbeteren,
kunnen ook op korte termijn enige impact hebben op bedrijven, aangezien deze moeten
worden aangepast aan nieuwe handelsregelingen. Deze worden echter noodzakelijk g eacht
voor de verwezenlijking van de beoogde doelstellingen om te zorgen voor een betere
integratie van hernieuwbare en koolstofarme energie en om de afhankelijkheid van fossiele
brandstoffen te verminderen met het oog op flexibiliteit, en uiteindelijk om
koolstofneutraliteit in de Unie te bereiken, met lagere kosten voor de consument. Ze zijn ook
evenredig met deze doelstellingen, aangezien de impact op bedrijven minimaal lijkt in
vergelijking met het huidige kader en de economische voordelen van de hervor ming
ruimschoots tegen elke administratieve reorganisatie op korte of lange termijn opwegen.
Ze zijn ook evenredig met de nagestreefde doelstellingen om geen maatregelen te overwegen
tot wijziging van bestaande bepalingen in de elektriciteitsverordening e n de
elektriciteitsrichtlijn als kwesties die zijn geconstateerd met betrekking tot bestaande
bepalingen kunnen worden aangepakt door de wijze van toepassing of uitvoering ervan. Een
van die gevallen heeft betrekking op de maatregelen betreffende toereiken dheid van de
elektriciteitsvoorziening in hoofdstuk IV van de elektriciteitsverordening, met name de
procedure voor de lidstaten om capaciteitsmechanismen in te voeren, die kan worden
vereenvoudigd zonder de desbetreffende bepalingen te wijzigen.
De beoogd e maatregelen ter versterking van de empowerment, de rechten en de bescherming
van consumenten zullen de plichten en verplichtingen voor leveranciers en netwerkbeheerders
uitbreiden. De extra lasten zijn echter noodzakelijk en evenredig om de doelstelling te
verwezenlijken om ervoor te zorgen dat consumenten toegang hebben tot betere informatie en
een verscheidenheid aan aanbiedingen, dat hun elektriciteitsrekeningen worden losgekoppeld
van kortetermijnbewegingen op de energiemarkten en dat het risico voor leveranciers en
consumenten opnieuw in evenwicht wordt gebracht.
 De beoogde maatregelen ter verbetering van het Remit -kader kunnen de
rapportageverplichtingen voor marktdeelnemers doen toenemen als gevolg van een breder
toepassingsgebied van Remit. Deze m aatregelen zijn noodzakelijk ter verwezenlijking van de
doelstelling om de transparantie en de monitoringcapaciteit te vergroten en te zorgen voor een
doeltreffender onderzoek en handhaving van grensoverschrijdende zaken in de EU, zodat
consumenten en mark tdeelnemers vertrouwen hebben in de integriteit van de energiemarkten,
NL 13  NL de prijzen een eerlijke en concurrerende wisselwerking tussen vraag en aanbod weerspiegelen
en marktmisbruik geen winst oplevert. Ze zijn ook evenredig met die doelstelling, aangezien
de voordelen op het gebied van de kwaliteit van de marktmonitoring en het markttoezicht
tegen alle administratieve korte - of langetermijnkosten opwegen.
Tot slot wordt het voorgestelde totaalpakket aan maatregelen passend geacht, gezien de
overkoepelende noodzaak om klimaatneutraliteit te bereiken tegen de laagste kosten voor de
consument en tegelijkertijd de voorzieningszekerheid te waarborgen.
• Keuze  van het instrument
Het voorstel strekt tot wijziging van de elektriciteitsverordening, de elektriciteits richtlijn, de
Remit -verordening, de ACER -verordening en de richtlijn hernieuwbare energie. Aangezien
het voorstel tot doel heeft een beperkt aantal nieuwe bepalingen toe te voegen en een beperkt
aantal bestaande bepalingen in deze instrumenten te wijzigen,  is het passend gebruik te maken
van een wijzigingsbesluit. Om dezelfde reden lijkt het ook passend het instrument van een
wijzigingsverordening te gebruiken om zowel in bestaande verordeningen als in bestaande
richtlijnen wijzigingen aan te brengen.
3. RAADPLEGING  VAN  BELANGHEBBENDEN  EN WERKDOCUMENT  VAN
DE DIENSTEN  VAN  DE COMMISSIE
• Raadplegingen  van belanghebbenden
Ter voorbereiding van dit initiatief heeft de Commissie van 23 januari 2023 tot en met 13
februari 2023 een openbare raadpleging gehouden. De  raadpleging stond open voor iedereen.
 De Commissie heeft op deze raadpleging 1  369 antwoorden ontvangen. Meer dan 700
daarvan waren afkomstig van burgers, ongeveer 450 van bedrijven en bedrijfsverenigingen,
ongeveer 40 van nationale of lokale overheden of  van nationale regulatoren en ongeveer 70
van netwerkbeheerders. Ook hebben ongeveer 20 energiegemeenschappen, 15 vakbonden en
20 consumentenorganisaties deelgenomen. Ook een aanzienlijk aantal ngo’s, denktanks en
onderzoeksorganisaties of andere academisc he organisaties hebben reacties ingediend. Een
overzicht van de standpunten van belanghebbenden is te vinden in het werkdocument van de
diensten van de Commissie bij dit wetgevingsinitiatief.
Daarnaast heeft de Commissie op 15 februari 2023 een onlineraad pleging van
belanghebbenden georganiseerd, waaraan werd deelgenomen door ongeveer 70
marktdeelnemers, niet -gouvernementele organisaties, netwerkbeheerders, ACER en nationale
NL 14  NL regulatoren, denktanks en academici. Uit de raadpleging bleek in het algemeen dat de
belanghebbenden van mening waren dat:
– Kortetermijnmarkten en het prijsmechanisme op basis van marginale prijsstelling
behouden moeten blijven, aangezien ze goed functioneren en de juiste prijssignalen
geven. De kortetermijnmarkten (day -ahead - en intrad aymarkten) goed ontwikkeld
zijn en uit jaren van uitvoering van de EU -energiewetgeving resulteren.
– Kortetermijnmarkten moeten worden aangevuld met instrumenten die prijssignalen
op langere termijn stimuleren, zoals die welke in overleg met de Commissie zij n
aangewezen, met name stroomafnameovereenkomsten, contracten ter verrekening
van verschillen en verbeterde termijnmarkten. Het juiste evenwicht tussen de
verschillende instrumenten moet worden vastgesteld. Er mogen echter geen
verplichte regelingen zijn, en de vrijheid om de relevante contracten te kiezen moet
behouden blijven.
– De voordelen van niet -fossiele flexibiliteitsoplossingen zoals vraagrespons en opslag
werden erkend, met name in de context van een toenemend aandeel hernieuwbare
energie. De mark tparticipatie ervan moet worden vergemakkelijkt.
 – De toekomstige elektriciteitsmarkten moeten worden aangepast aan een groot
aandeel hernieuwbare energie. Bovendien moet meer nadruk worden gelegd op de
lokale dimensie en de ontwikkeling van het net. Deze ui tdagingen kunnen worden
aangepakt door middel van de in de openbare raadpleging voorgestelde oplossingen.
– Consumentenbescherming is van essentieel belang, net als de betaalbaarheid van
energie, maar even belangrijk is het behoud van de signalen voor vraagr espons.
Nieuwe oplossingen zoals energiegemeenschappen, zelfconsumptie en het delen van
energie moeten mogelijk worden gemaakt en worden gestimuleerd.
• Werkdocument  van de diensten  van de Commissie
Gezien de urgentie van het initiatief is in plaats van e en effectbeoordeling een werkdocument
van de diensten van de Commissie opgesteld. Het werkdocument van de diensten van de
Commissie dat aan dit voorstel ten grondslag ligt, bevat de toelichting en de motivering van
de voorstellen van de Commissie voor een structureel antwoord op de hoge energieprijzen
voor huishoudens en bedrijven en om te zorgen voor veilige, schone en betaalbare energie
NL 15  NL voor huishoudens en bedrijven in de toekomst, en presenteert het beschikbare feitenmateriaal
dat relevant is voor de voo rgestelde maatregelen.
In het werkdocument van de diensten van de Commissie wordt geconcludeerd dat het pakket
voorgestelde hervormingen naar verwachting de structuur en de werking van de Europese
elektriciteitsmarkt aanzienlijk zal verbeteren. Het is een nieuwe bouwsteen voor de
verwezenlijking van de doelstellingen van de Green Deal en maakt daarnaast de balans op van
de tekortkomingen die door de energiecrisis zijn blootgelegd en tracht deze aan te pakken.
 Uit het document blijkt dat de hervorming zal bi jdragen tot de bescherming en empowerment
van consumenten die momenteel met hoge en volatiele prijzen worden geconfronteerd, door
een buffer tussen hen en de kortetermijnmarkten te creëren. Dit voorstel zal de hoge prijzen
van fossielebrandstoftechnologieë n op de elektriciteitsmarkt loskoppelen van de
energierekeningen van consumenten en bedrijven. Meer mogelijkheden voor
langetermijncontracten in de vorm van stroomafnameovereenkomsten, contracten ter
verrekening van verschillen en termijnmarkten zullen erv oor zorgen dat het deel van de
elektriciteitsrekening dat aan kortetermijnmarkten is blootgesteld, sterk kan worden
verminderd. Daarnaast zal de opneming van een afdekkingsverplichting voor leveranciers en
een verplichting om ook vasteprijscontracten aan t e bieden, aanzienlijk meer mogelijkheden
scheppen om de blootstelling aan prijsvolatiliteit voor elektriciteitsrekeningen te verminderen.
Consumenten zullen ook betere informatie krijgen over aanbiedingen voordat ze een contract
ondertekenen en de lidstate n zullen verplicht zijn om voor noodleveranciers te zorgen.
Bovendien kunnen ze in een crisis toegang bieden tot gereguleerde retailprijzen. Het recht om
energie te delen is een nieuw element dat consumenten zal empoweren en de
gedecentraliseerde uitrol va n hernieuwbare energie zal ondersteunen, aangezien dit de
consumenten meer controle over hun energierekeningen geeft.
 In het werkdocument van de diensten van de Commissie wordt uitgelegd hoe deze
hervorming ook het concurrentievermogen van de EU -industrie  zal versterken op een wijze
die volledig complementair is aan de wetgeving voor netttonulindustrie. De lidstaten zullen de
juiste voorwaarden voor de ontwikkeling van PPA -markten moeten scheppen, zodat de
industrie toegang krijgt tot betaalbare en schone elektriciteit op de lange termijn. De
verbeteringen op de termijnmarkten zullen industriële sectoren en leveranciers tot drie jaar
van tevoren veel meer toegang tot grensoverschrijdende hernieuwbare energie bieden, een
aanzienlijke verbetering ten opzichte  van de huidige situatie. In het algemeen zullen
overheidssteunregelingen voor hernieuwbare energie de energieonafhankelijkheid in de
NL 16  NL lidstaten en de penetratie van hernieuwbare energie in het systeem vergroten en tegelijk lokale
banen en vaardigheden onde rsteunen.
Uit het document blijkt dat deze hervorming de uitrol van hernieuwbare energie zal versnellen
en het volledige potentieel van vaste opwekkingscapaciteit en flexibiliteitsoplossingen zal
aanboren om de lidstaten in staat te stellen steeds hogere n iveaus van hernieuwbare energie te
integreren. De Commissie stelt voor dat de lidstaten hun behoefte aan flexibiliteit van het
elektriciteitssysteem beoordelen en staat de invoering van nieuwe steunregelingen voor
vraagrespons en opslag toe. Het voorstel v oorziet ook in extra mogelijkheden om
hernieuwbare energie dichter bij realtime te verhandelen op grensoverschrijdend en nationaal
niveau. Op die manier kan de markt de integratie van hernieuwbare energie en de
businesscase voor flexibiliteitsoplossingen d ie kunnen bijdragen tot de voorzieningszekerheid,
beter ondersteunen.
 Tot slot beschrijft het werkdocument van de diensten van de Commissie hoe dit voorstel
beantwoordt aan het verzoek van de Europese Raad om na te gaan hoe de werking van de
opzet van de elektriciteitsmarkt kan worden geoptimaliseerd in de context van de
energiecrisis. Het heeft tot doel consumenten te beschermen door een buffer tussen hen en de
kortetermijnmarkten voor elektriciteit te creëren door middel van contracten op langere
termijn  en ervoor te zorgen dat deze kortetermijnmarkten efficiënter werken op het gebied van
hernieuwbare energie en flexibiliteitsoplossingen, met beter regelgevend toezicht. Dit voorstel
zorgt ervoor dat de marktregels geschikt blijven om de kosteneffectieve d ecarbonisatie van de
elektriciteitssector te stimuleren en de sector beter bestand te maken tegen
energieprijsvolatiliteit.
• Bijeenbrengen  en gebruik  van expertise
De voorbereiding van dit wetgevingsvoorstel en het werkdocument van de diensten van de
Commissie is gebaseerd op een grote hoeveelheid materiaal, waarnaar wordt verwezen in de
voetnoten in het werkdocument van de diensten van de Commissie, en op de reactie s op de
openbare raadpleging.
• Grondrechten
Het onderhavige voorstel kan gevolgen hebben met betrekking tot een aantal grondrechten die
zijn vastgesteld bij het EU -Handvest van de grondrechten, met name: de vrijheid van
ondernemerschap (artikel  16) en h et recht op eigendom (artikel  17). Zoals hierboven is
uiteengezet, worden deze gevolgen echter, voor zover de voorgestelde maatregelen de
NL 17  NL uitoefening van deze rechten beperken, noodzakelijk en evenredig geacht om de
doelstellingen van het voorstel te verwe zenlijken en vormen ze derhalve gerechtvaardigde
beperkingen van dergelijke rechten die krachtens het Handvest zijn toegestaan.
 Aan de andere kant versterkt het voorstel de bescherming van de grondrechten, zoals de
eerbiediging van het privéleven en van he t familie - en gezinsleven (artikel  7), het recht op
bescherming van persoonsgegevens (artikel  8), het verbod op discriminatie (artikel  21), de
toegang tot diensten van algemeen economisch belang (artikel  36), de integratie van een hoog
niveau van milieubes cherming (artikel  37) en het recht op een doeltreffende voorziening in
rechte (artikel  47), met name door middel van een aantal bepalingen inzake de empowerment,
de rechten en de bescherming van consumenten.
• Resultaatgerichtheid  en vereenvoudiging
De voo rgestelde wijzigingen van de elektriciteitsrichtlijn, de elektriciteitsverordening, de
Remit -verordening en de ACER -verordening zijn gericht op wat nodig wordt geacht om de
tekortkomingen van de huidige opzet van de elektriciteitsmarkt in de context van de
energiecrisis aan te pakken en op kosteneffectieve wijze bij te dragen aan de klimaatambitie
van de Unie. Ze behelzen geen volledige herziening van deze instrumenten.
Het voorstel kan de administratieve vereisten voor nationale overheden en ondernemingen
verhogen, zij het op evenredige wijze, zoals hierboven is uiteengezet. De voorgestelde
maatregelen om het gebruik van langetermijncontracten zoals stroomafnameovereenkomsten
en tweerichtingscontracten ter verrekening van verschillen te stimuleren, kunnen b ijvoorbeeld
tot hogere administratieve kosten en lasten voor ondernemingen en nationale overheden
leiden. De beoogde economische effecten zullen echter gunstig zijn voor bedrijven en
consumenten.
De voorgenomen maatregelen om de liquiditeit en de integrati e van de markten te verbeteren,
kunnen ook op korte termijn enige impact hebben op bedrijven, aangezien deze moeten
worden aangepast aan nieuwe handelsregelingen. Ze worden echter minimaal geacht in
vergelijking met het huidige kader, omdat de economische voordelen van de hervorming
ruimschoots tegen elke administratieve reorganisatie op korte of lange termijn opwegen.
 De beoogde maatregelen ter versterking van de empowerment, de rechten en de bescherming
van consumenten zullen leiden tot een uitbreiding va n de plichten en verplichtingen voor
leveranciers en netwerkbeheerders, met als doel de keuze te verbeteren, de bescherming te
vergroten en een actieve marktparticipatie van consumenten, met name huishoudens, te
NL 18  NL vergemakkelijken. De extra lasten zijn echte r minimaal omdat deze kaders in heel Europa
worden uitgerold en de regels dus moeten worden gestroomlijnd.
De voorgenomen maatregelen ter verbetering van het Remit -kader kunnen de
rapportageverplichtingen voor bepaalde marktdeelnemers verhogen, zij het op evenredige
wijze. Deze worden echter minimaal geacht ten opzichte van het huidige kader, aangezien de
voordelen op het gebied van de kwaliteit van de marktmonitoring en het markttoezicht tegen
alle administratieve korte - of langetermijnkosten opwegen.
4. GEVOLGEN  VOOR  DE BEGROTING
De gevolgen voor de begroting van het voorstel ter verbetering van de opzet van de
elektriciteitsmarkt van de EU hebben betrekking op de middelen van het Agentschap van de
Europese Unie voor de samenwerking tussen energieregulat ors (ACER) en van DG Energie,
die worden beschreven in het financieel memorandum bij het voorstel.  Voor de nieuwe door
ACER uit te voeren taken zullen in wezen vier extra voltijdequivalenten (vte’s) voor ACER
vanaf 2025 nodig zijn, evenals de bijbehorende  financiële middelen. De werklast van DG
Energie zal met drie vte’s toenemen.
 De budgettaire gevolgen van het voorstel tot wijziging van Remit hebben betrekking op de
middelen van het Agentschap van de Europese Unie voor de samenwerking tussen
energieregul ators (ACER) en van DG Energie, die worden beschreven in het financieel
memorandum bij het voorstel.  De nieuwe door ACER uit te voeren taken, met name wat de
versterkte onderzoeksbevoegdheden betreft, vereisen in wezen een geleidelijke invoering van
25 ex tra voltijdequivalenten (vte’s) in ACER vanaf 2025, alsook de bijbehorende financiële
middelen, hoewel het grootste deel van het extra personeel via vergoedingen zal worden
gefinancierd. Daartoe zal Besluit (EU) 2020/2152 van de Commissie van 17 december 2 020
betreffende de aan ACER verschuldigde vergoedingen voor taken in het kader van REMIT
moeten worden aangepast. De werklast van DG Energie zal met twee vte’s toenemen.
5. OVERIGE  ELEMENTEN
• Uitvoeringsplanning  en regelingen  betreffende  controle,  evaluat ie en rapportage
De Commissie zal toezicht houden op de omzetting en de naleving door de lidstaten en andere
actoren van de maatregelen die uiteindelijk worden vastgesteld, en neemt
handhavingsmaatregelen wanneer dat nodig is. Voor toezichts - en uitvoering sdoeleinden zal
de Commissie met name worden ondersteund door ACER, in het bijzonder in verband met de
NL 19  NL Remit -verordening. De Commissie zal ook contact onderhouden met ACER en de nationale
regulerende instanties met betrekking tot de elektriciteitsverordeni ng en de
elektriciteitsrichtlijn.
Om de uitvoering te vergemakkelijken, zal de Commissie voorts beschikbaar zijn voor
bilaterale vergaderingen en gesprekken met de lidstaten in geval van specifieke vragen.
 • Toelichting  bij de specifieke  bepalingen  van het voorstel
De wijzigingen met betrekking tot de elektriciteitsverordening verschaffen verduidelijking
van de werkingssfeer en het onderwerp van de verordening, en benadrukken het belang van
onvervalste marktsignalen om te zorgen voor meer flexibiliteit  en de rol van
langetermijninvesteringen om de volatiliteit van de kortetermijnmarktprijzen op de
elektriciteitsrekeningen van consumenten, waaronder energie -intensieve industrieën, kleine en
middelgrote ondernemingen en huishoudens, te beperken. De wijzig ingen verduidelijken
bepaalde hoofdbeginselen voor de handel op de day -ahead - en intradaymarkten. De
wijzigingen voorzien in nieuwe regels voor de verkrijging door TSB’s van vraagrespons in de
vorm van een peak -shaving -product en in regels die transmissies ysteembeheerders en
distributiesysteembeheerders in staat stellen gegevens van specifieke meetapparatuur te
gebruiken. Ze stellen nieuwe regels vast voor termijnmarkten voor elektriciteit, om de
liquiditeit ervan te verbeteren. Ze bevatten nieuwe regels om  de rol en het gebruik van
langetermijncontracten in de vorm van stroomafnameovereenkomsten en
tweerichtingscontracten ter verrekening van verschillen te verduidelijken en te stimuleren. Ze
voorzien in nieuwe regels met betrekking tot de beoordeling van de  flexibiliteitsbehoeften
door de lidstaten, de mogelijkheid voor de lidstaten om flexibiliteitssteunregelingen in te
voeren en ontwerpbeginselen voor dergelijke flexibiliteitssteunregelingen. Ze voeren ook
nieuwe transparantievereisten in voor transmissies ysteembeheerders met betrekking tot de
capaciteit die beschikbaar is voor nieuwe aansluitingen op het net.
De wijzigingen met betrekking tot de elektriciteitsrichtlijn voorzien in nieuwe regels voor de
bescherming en empowerment van consumenten.  De wijziging met betrekking tot de vrije
leverancierskeuze voert nieuwe vereisten in om ervoor te zorgen dat afnemer s meer dan één
leverancier in hun gebouwen kunnen hebben, door meerdere meters (soms “submeters”
genoemd) toe te staan voor één enkel aansluitpunt.
 NL 20  NL De wijzigingen met betrekking tot de empowerment en bescherming van consumenten zorgen
ervoor dat aan afnem ers een verscheidenheid aan contracten wordt aangeboden die het best
aansluit bij hun omstandigheden, door ervoor te zorgen dat alle afnemers ten minste één
aanbod met een vaste looptijd en een vaste prijs hebben. Bovendien moet aan de afnemers
duidelijke precontractuele informatie met betrekking tot deze aanbiedingen worden verstrekt.
Er wordt ook voorzien in een nieuw recht voor huishoudens en kleine en middelgrote
ondernemingen om deel te nemen aan energiedeling — dat wil zeggen zelfconsumptie door
actieve afnemers van hernieuwbare energie die offsite wordt opgewekt of opgeslagen met
faciliteiten die zij geheel of gedeeltelijk bezitten, leasen, of huren, of die aan hen is
overgedragen door een andere actieve afnemer.
Er worden ook belangrijke nieuwe besc hermingen voor afnemers ingevoerd om de continue
levering van elektriciteit te waarborgen — waaronder de verplichting voor de lidstaten om
noodleveranciers aan te wijzen die verantwoordelijk zijn voor de afnemers van failliete
leveranciers en bescherming t egen afsluiting van kwetsbare afnemers.  Leveranciers zullen
ook verplicht zijn risicobeheer in te voeren om het risico op een faillissement te beperken
door passende afdekkingsstrategieën uit te voeren. Hierop zal toezicht worden gehouden door
nationale r egulerende instanties.
De wijzigingen van de elektriciteitsrichtlijn voeren nieuwe transparantievereisten in voor
distributiesysteembeheerders met betrekking tot de capaciteit die beschikbaar is voor nieuwe
aansluitingen op het net. Ze verduidelijken de rol van de regulerende instanties met
betrekking tot het overeenkomstig Verordening (EU) 2016/1719 opgerichte centrale
toewijzingsplatform.
