Weekblad voor Israe\u0308lietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 8, 1877, no. 6, 02-03-1877 
WEEKBLAD voor Israëlietische Huisgezinnen, uitgegeven van wege de „Vereeniging ter beoefening van Joodsche Wetenschappen” te Rotterdam, No. 6. Achtste Jaargang. Verschijnt eiken VRIJDAG. Prijs per jaargang ƒ 4 door geheel Nederland, te voldoen per kwartaal ad / 1. Advertentiën lO Cents per regel. Groote letters worden naar plaatsruimte berekend. Uitgevers: GEBRs. BAAGINS te Rotterdam, V I J- ID o 2 Maart 1877. "?” אדר תרל”? Twee Conferenties. Zal de oorlog uitbreken; en indien ja, wanneer? Die vraag hooren we sinds maanden stellen en vernemen ook hoe ze op allerlei wijzen beantwoord wordt. De optimist zweert bij de vredelievende gezindheid van den Eussischen Keizer, verzekert dal bij een volledig vertrouwen stelt in de humaniteit van Gortschakoff, terwijl de pessimist daarentegen om al die gemoedelijke taal lacht en wijst op ondubbelzinnige teekenen, die het snelle naderen van een Europeeschen strijd voorspellen. Wij die niet tot de staatkundigen behooren, en bovendien aanleiding hebben de zaken niet van een algemeen standpunt te beschouwen, maar die slechts te beoordeelen hebben van uit een Joodsch gezichtspunt, wij zullen en kunnen ook over den algemeen politieken toestand niet in beschouwingen treden; hij geeft ons echter aanleiding tot de volgende opmerkingen: In Turkije zijn de raderen der regeerings-machine zoo tamelijk in het ongereede geraakt; een wanbestuur dat reeds eeuwen voortduurt heeft daar zeer ergerlijke toestanden doen geboren worden. De Christelijke bevolking van Bulgarijë kwam in opstand en verzette zich tegen het wettig gouvernement. Een rijkje, dat vromer een deel van Turkijë uitmankte, dat echter door verschillende omstandigheden een zekeren graad van onafhankelijkheid verworven had zette zich, waarschijnlijk door machtigen buitenlandschen invloed daartoe aangespoord, schrap tegenover den leenheer, en droomde langs dien weg het middelpunt te zullen worden van een machtigen Europeeschen staat. Men weet reeds, dat Servië zijn vermetelheid vrij duur heeft geboei en dat de ruwe Tscherkessen en hoe de onregelmatige Turksche troepen verder heeten mogen, het den Rulgaarschen Christenen op schrikkelijke wijze duidelijk hebben gemaakt, dat het niet goed is de wapens te voeren tegen hen, die de macht in handen hebben. De publieke meening in Europa ontwaakte en slaakte kreten van verontwaardiging wegens de op Christenen gepleegde gruwelen, terwijl de diplomaten der Europeesche groote mogendheden bovendien aan ’t werk togen, om zoo mogelijk alle partijen te bevredigen. De conferentie kwam in de Turksche hoofdstad bijeen. Men zou daar aan Turkijë de wet voorschrijven, men zou het, zoo meende men althans. Europa's wil dicteeren en de Sultan zou slechts te gehoorzamen hebben. Maar ziet! de Turksche staatslieden ter conferentie aanwezig gaven zeer weinig blijk van hun gezindheid, om zich te onderwerpen aan elke bepaling die men mocht goedvinden opteleggen; de waardigheid van hun land woog nog zeer zwaar bij hen. Men verweet hen de Bulgaarsche gruwelen en zij betreurden die; maar die zoogenaamd verwiifde, ontzenuwde en onbeschaafde Turken wisten den woordvoerders van Europa toch ook te wijzen op de vele en meer ijselijke moordtooneelen door de beschaafde, energieke en manlijke Franschen, Eugelschen en Russen in zoovele landen op- en uitgevoerd. De heeren diplomaten stemden den toon wat lager, zochten tot een vergelijk te komen, de executeurs van Europa sloegen allerlei schikkingen voor en keerden onverrichter zake huiswaarts. Servië zal moeten trachten zich met den Turk te verzoenen, het zal geen Slavonisch koninkrijk vormen en de Bulgaren zullen in de toekomst zeker zeer gehoorzame onderdanen zijn. Rusland, dat meer dan andere mogendheden op den voorgrond trad, zal op middelen moeten peinzen om zich met tere terug te trekken, of het zal zich op het slagveld nogmaals met zijn ouden vijand moeten meten. In Bumenie zijn de toestanden sedert vele jaren zeer ingewikkeld; de staatkundige partijen bekampen zich aldaar op leven en dood. Moldavië en Wallachijë vroeger integreerende deèlen van het Tnrksche rijk uitmakende, later door Hospodars bestuurd, nog later vereenigd tot een van Turkijë bijna gansch onafhaiikelijken staat en onder den naam van Eumenie bestuurd door een pri“s uit het huis Hohenzollern, die voormalige vorstendommen hebben in den jongsten tijd door verschillende aanleidingen veel stof tot spreken gegeven, Eumenie, 't is geen geheim, tracht ziju voordeel te doen met de ongelegenheid waarin Turkijë verkeert, het streeft naar machtsvergrooting en wordt zoo tot speelbal van de Europeesche machten, die in het troebel gemaakte water wensohen te visschen. Om populair te blijven, om de teugels van het bewind te kunnen in handen honden, om de aandacht van t volk afteleiden en om verschillende andere redenen meer, streeft de radicale partij in meergenoemd land er naar de Joden te onderdrukken, hitst zij de hartstochten des volks aan en maakt zoo het leven onzer aldaar wonende stamgenooten tot een hel. Zijn in Servië de Joden sinds lang bijna beperkt tot Belgrado, worden ze iu Montenegro volstrekt niet geduld, ook in Rumenie tracht men allengs den Joden het recht van vrije vestiging te ontrukken en schuwt, om dit doel te bereiken, geen middelen. Misleiding, laster, wetsverkrachting, leugen en geweld niets wordt ontzien, om weerlooze, nijvere menschen, die, onder betere omstandigheden de beste waarborgen konden opleveren voor de welvaart des lands, te martelen en te verdrijven. Ook de noodkreet dier ongelukkigeii, wier getal 2 a 300,000 bedraagt werd vernomen. Waar de conferentie te Konstantinopel bijeenkwam, om den Christenen een beter lot te verzekeren, daar vermeende de Engelsch-Joodsche vereeniging met het Algemeen Israël, verbond te moeten samengaan en niet te mogen achterblijven om den toestand der Joden te verbeteren. Die pogingen wij deelden vroeger het memorandum der Joodsche conferentie mede golden minder de positie onzer Turksche, dan wel die der Rumeensche geloofsbroeders. Voor ’t oogenblik hebben de gedane stappen weinig gebaat; voor Israël is echter uit beide mislukte conferenties zeer veel te leeren; 't is daarop dat we wijzen willen : Slof volgt. Een gewenschte herziening. De centrale commissie heeft sedert haar ontstaan zeker veel gedaan, vele goede veranderingen zijn gewis tot stand gekomen. De lijvige boekdeeleu, waarin de verordeningen voor het Israëlietisch Kerkgenootschap binnen het Koninkrijk der Nederlanden zijn vervat, zijn grootendeels reeds overtollig geworden en toch blijft er voor onze afgevaardigden nog wel wat te doen overig alvorens wij die verzameling zullen kunnen wegleggen tot een-of-ander zonderling het in het hoofd zal krijgen om ze in het eeu-ofander museum als rariteit té plaatsen. Onder de verordeningen, die het meeste behoefte hebben opgeheven en door betere vervangen te worden, behoort in de eerste plaats te worden gerekend No. 4. Dispositie van 31 December 1821 houdende de verdeeling en omschrijving der Synagogale Ressorten en Kerkelijke ringen en Kerkgangen. Deze dispositie moge een nuttige verdeeling hebben gemaakt naar de behoeften van 1821, voor 1877 is die verdeeling dikwerf lastig, onpractisch en onhoudbaar, omdat de middelen van vervoer geheel anders zijn dan in dien tijd en ook, omdat sommige plaatsen waar toen geen of weinig geloofsgenooten woonden, kleine gemeenten zijn geworden; b.v. Strijen en Lekkerkerk, terwijl anderen als Rozendaal b.v., toen Kerkgangen waren, terwijl er thans geen Israëlieten wonen. Hoe onpractisch die verdeeling en latere ampliatiën zijn, blijkt onder anderen daardoor, dat Vreeswijk tot Utrecht behoort dat drie uren daarvan ligt, terwijl Vianen slechts door de breedte van de Lek daarvan verwijderd is. Hillegersberg en Delftshaven, die zoo dicht bij Rotterdam liggen, behooren, het eerste onder Gouda, het tweede onder Schiedam, Ouderkerk a/d IJsel behoort nog altijd tot Schoonhoven, ofschoon de nieuwe gemeente Lekkerkerk tusschen beide gemeenten ligt en men, met de tegenwoordige middelen van vervoer, een inderdaad groote reis moet maken, om zich van die plaats naar Schoonhoven te begeven, een reis die meer tijd vordert dan die van Rotterdam naar Arnhem. Die gebrekkige verdeeliag is niet alleen lastig; ze kan, met het oog op de nieuwe wet op de begrafenissen, oorzaak worden van groot bezwaar in tijden van epidemie; immers zou het dan onmogelijk worden een lijk door de gemeenten Berkewoude, Bergambacht en Ammerstol te vervoeren, terwijl de belanghebbenden zulk een lijk gemakkelijk en zonder bezwaar naar Rotterdam of Gouda zoude kunnen brengen, waartoe hij echter geen recht heeft. Deze groepeering van plaatsen tot gemeente heeft nog andere bezwaren. De bestuurders der kleine gemeenten beschouwen hun buitengemeenten als een soort van bezittingen, waaruit zij zoo veel contributie trachten te trekken als mogelijk is. Op billijkheid wordt weleens minder gelet dan op voordeel. De geloofsgenoot, die op zulk een buitenbezitting woont wordt, als hij niet arm is, telkens hooger aangeslagen. Vroeger mocht de contributie niet meer dan ƒ 7 bedragen, maar die verordening is vervallen. Geraakt daarentegen een geloofsgenoot op zulk een buitenbezitting in armoede, dan ziet men niet naar hem om. Hij behoort tot de burgerlijke gemeente van dit of dat dorp, wordt er dan gezegd» Op andere plaatsen willen de buitenleden van de inrichtingen der gemeente gebruik maken, maar als men ze een kleine contributie laat betalen, hebben zij altijd iets daartegen en maken zij het, het kerkbestuur lastig door de betaling telkens uittestelleu, zelfs wel eens te weigeren. Van daar bestendige last, bestendig geharrevfar. Zeker is het gemakkelijker deze gebreken aantetoonen, dan het middel te vinden om die te verbeteren. Wij hebben dikwerf daarover nagedacht en de slotsom onzer overdenkingen is, dat wij de overtuiging hebben, dat er geen beter middel bestaat, dan de geloofsgenooten die alleen of in te kleine getalen in plaatsen wonen om een eigen gemeente te vormen, volkomen vrij te laten in de keuze der gemeente waartoe zij willen behooren. Indien de grootheid der bijdrage een zaak wordt van onderlinge overeenkomst tusschen belanghebbende en de een-of-andere gemeente, dan heeft niemand te klagen. Indien de belanghebbende kiezen kan, zal hij zich zeker wenden tot de gemeente waarheen hij zich het gemakkelijkst begeven kan. leder, die om eenige guldens te besparen verzuimt zich bij een-of-andere gemeente aantesluiten, zal zich zelve moeilijkheden op den hals halen. ledere gemeente die de buitenleden te hoog aanslaat zal die verliezen. N. v. Buuren. Het verdwenen Testament. Naar het Hoogduitsch van de Mainzer Israelit. XVIII. In een der meest elegante restauratiën van Parijs zat, op zekeren dag een voornaam jonkman in een uiterst nette en smaakvolle kleeding gehuld. Het geheele voorkomen van dien jonkman, de manier waarop hij de bedienden wist te hevelen, zonder hun gevoel te kwetsen, bewezen dat het iemand was, die tot den fijnen beschaafden stand behoorde. De meest scherpzinnige opmerker zou niets op hem hebben kunnen aanmerken, dan alleen dat hij het Fransch zoo uitsprak, dat men duidelijk den Duitscher in hem kon herkennen. De bedienden vlogen op zijn wenken. De beste en kostbaarste gerechten werden door hem besteld even als de fijnste en duurste wijnsoorten. Na gegeten te hebben, wierp hij, met voorname onverschilligheid een banknoot van duizend francs op tafel. De bediende bracht hem 940 francs in goud en papier en 10 francs in zilver terug. Zonder na te tellen stak hij het goud in den zak, en het papier in een brieventasch; het zilver liet hij liggen en gaf den bediende door een wenk te kennen dat hij hem dit schonk, waarna hij zich gereed maakte om te vertrekken. Een der bedienden gaf hem zijn hoed, een ander reikte hem een rotting met gouden knop aan. Aan de voordeur gekomen, wenkte hij den koetsier van een, in de nabijheid staande huurkoets, besteeg die en riep den koetsier toe, dat hij naar de Elyseesche velden zoude rijden. Daar aangekomen steeg hij uit alsof hij een wandeling wilde maken in dat prachtige gedeelte van Frankrijks hoofdstad, waarin landelijk schoon, boschachtige groepen, heerlijke paleizen en villa’s elkander afwisselen, maar tot zijn schrik bemerkte hij, dat er op zijn lichte glacèe handschoenen een vlekje zichtbaar was. Nu was het immers niet mogelijk zich op een wandelplaats te vertoonen waar zich het fijnste publiek der hoofdstad bevond, daarom zocht hij een ander rijtuig op, en liet zich naar den meest nabij gelegen groeten winkel brengen waar hij andere handschoenen kon koopen. In zulk een winkel aangekomen vraagt hij naar de beste handschoenen die voorhanden zijn, werpt de zijnen weg, trekt de nieuwe aan, en geeft weder een banknoot van duizend francs in betaling. De winkeljuffrouw had juist geen geld genoeg om terug te geven, daarom zond zij naar een wisselkantoor in de nabijheid om het papier te wisselen. Aan deze omstandigheid had Benjamin, want deze was de elegante jonge vreemdeling, niet gedacht. Hij geraakte er door in ongerustheid en verlegenheid, en begon zich reeds af te vragen of het niet beter ware, dat hij het geld in den steek liet en zich verwijderde. Dit durfde hij echter niet, want zulk een gedrag zoude zoo in het oog loopend zijn geweest, dat men zeker kwaad vermoeden zou gekregen en hem vervolgd hebben. Hij bleef daarom eenige minuten in pijnlijke ongerustheid in den winkel, tot eindelijk de uitgezonden bediende terug keerde en hem negenhonderd vijf en negentig francs in goud en papier bracht. Hij stak nu weder alles schijnbaar achteloos bij zich, en ging heen. Nu vervolgde hij zijn weg te voet, hij scheen zijn voornemen tot wandelen te hebben opgegeven. Met haastigen tred spoedde hij zich naar dat gedeelte van Parijs, dat aan den linker oever der Seine licht. Hij doorliep het zoogenaamde Latijnsche kwartier, koos zijn weg door een ontelbare menigte straten en stegen, die hem alleen wel bekend schenen, naar een zeer oud en vervallen uitziend huis, zooals men ze in die wijk in groote menigte aantrof voor de prefect Hausmann, een groot aantal daarvan had laten afbreken, om het prachtige zoogenaamde nieuwe Parijs daar te. stellen, dat men thans kan bewonderen. Aan het huis gekomen dat hij zocht, bracht Benjamin den klopper in beweging waarmede die deur voorzien was. Naast de deur was een venstertje, dat voorzichtig geopend werd door een portier, die met bespiedenden blik dengeen opnam die toegang scheen te willen verkrijgen. Benjamin gaf met de hand een teeken, dat de Cerberus volkomen scheen te begrijpen, want dadelijk verliet hij zijn zetel en opende de deur. Benjamin scheen met de plaats goed bekend te zijn, want zonder aarzelen doorliep hij een donkeren gang, ging over een binnenplaats tot een gebouw dat daarachter stond, en even zorgvuldig als het gebouw aan de straat gesloten was. Daar klopte hij op een eigenaardige wijze driemaal met zijn rotting tegen de deur, die dadelijk geopend werd. Benjamin trad binnen. In een kamer zaten verscheiden personen aan verschillenden arbeid bezig; eenigen teekenden, anderen waren bezig met graveeren, oppervlakkig zoude men hebben kunnen denken, in de werkplaats van een plaatsnijder te zijp, waar men ook andere deelen der schoone kunsten beoefende. «Ha, zijt gij al terug? en hebt gij goede zaken gedaan mijn jongen?” vroeg Heinzelmann, want deze was ook aanwezig, ofschoon hij noch teekende noch graveerde. «Ik heb tweeduizend francs uitgegeven,” antwoordde Benjamin, en legde het geld op tafel dat hij in de restauratie en in den winkel bad terug ontvangen, waar wij hem hebben bezig gezien het schandelijk beroep uitteoefenen waartoe Heinzelmann hem had weten te verleiden. «Clairvage! zeide Benjamin tot een man van omtrent dertig jaren, uw bekwaamheid heeft heden met allen glans een zware proef doorstaan. Ik heb in een winkel handschoenen gekocht en een banknoot in betaling gegeven. Er was geen geld genoeg in huis om terug te geven. Toen werd de noot ter wisseling bij een financier gezonden. Ik werd er ongerust over en ik wenschte mij al heel, heel ver van de plaats, maar het papier werd zonder de minste aanmerking door den geldman gewisseld.” «Dat verwondert mij niet, antwoordde Clairvage, ik heb den stempel al heel netjes afgewerkt, het is bijna onmogelijk mijn noten van de echte te onderscheiden. Het is een waar kunststuk die zoo na te maken.” «Ik heb allen eerbied voor uw bekwaamheden, zeide Heinzelmann, maar de hoofdzaak, waarop alles aankomt is, bet in de wandeling brengen van het papier. Kleingoed kan ieder aan den man brengen, maar om netjes noten van duizend francs uit te geven moet men milionnair van geboorte zijn, zooals onze jonge prins die daar staat. Wel hem, die in latere jaren de reinheid van zijn kimlsheid heeft behouden. Wij ” «Houd op Heinzelmann, schreeuwde Clairvage, houd op met uw citaten-manie.” Heinzelmann zweeg, maar bromde onverstaanbare woorden binnensmonds. Benjamin begon te lachen, hetgeen zijn verleider met een boosaardigen blik beantwoordde. Ook den jongeling durfde bij niet antwoorden, omdat hij wist dat Benjamin onontbeerlijk was geworden voor de bende waarvan hij deel uitmaakte. Benjamin leefde thans weder op den voet als bij de kunstrijders; zelfs weelderiger dan toen. Hij raakte bekend met zeer aanzienlijke jongelieden, hield paarden, speelde, woonde tooneelvoorstellingen en concerten bij, at in de eerste restauratiën der stad, kortom hij leefde op een wijze, die alleen de rijksten kunnen bekostigen. Het zal misschien verwondering baren, dat het niet in het oog viel, dat een jongeling van dien leeftijd zoo dikwerf banknoten van groote waarde uitgaf. De oorzaak daarvan moet gezocht worden in de groote uitgebreidheid der stad en in de omstandigheid, dat zulke jonge lieden daar in groote menigte worden aangetroffen, ’t Zijn inderdaad rijke lieden uit de stad, of verkwisters die, om eenige maanden in overvloed te leven, het vaderlijk erfgoed nutteloos verspillen, of lieden uit de provincie, die gedurende weinige weken of dagen de hoofdstad bezoeken en de gelden verteren, die zij tot dat einde jaren lang hebben opgespaard, of wel aanzienlijke vreemdelingen die het verkwistende leven willen genieten waarvan zij in slechte romans hebben gelezen. De banknoten die Benjamin uitgaf, waren ook zoo goed nagemaakt, dat men ze moeilijk kon onderscheiden. Daarenboven gaat een banknoot door duizenden handen voor die aan de bank w'ordt gepresenteerd. Benjamin was voorzichtig genoeg om nooit tweemalen dezelfde restauratie te bezoeken of denzelfden winkel in te gaan; of hij betaalde, als hij dit niet kon vermijden, met goud. De politie was op dat oogenblik zoo druk in de weer met het vervolgen van politieke misdrijven, met revolutionnairen, met republikeinen en aanhangers van de eenheid van Italië, dat zij minder scherp op de werkelijke misdadigers kon toezien, die de stad en het land onveilig maakten. Intusschen bestaat geen spreekwoord dat meer waarheid bevat dan: «De kruik gaat zoo lang te water tot zij breekt.” Eenige der banknoten door Heinzelmann en Co. vervaardigd, waren aan de bank gepresenteerd en verklaard valsch te zijn. Het bestuur der bank gaf den prefect van politie kennis er van en dadelijk kreeg de geheime politie last, om zich met de zaak bezig te houden. Overal werd last gegeven, te letten op degenen die banknoten uitgaven. Als het oog der politie ten opzichte van zulke dingen geopend is, duurt het zelden lang, of zij heeft haar doel bereikt, want de politie let in den regel het eerst op die lieden, wier middelen van bestaan of liever van verkwisting onbekend zijn, en onder deze schuilt dikwerf het kwaad. Op zekeren avond had Benjamin zich weder in een restauratie behoorlijk tegoed gedaan en zijn banknoot op de tafel gelegd, toen een heer op hem toetrad, en beleefd vroeg; «Mijnheer! zoude ik u wel mogen verzoeken mij te zeggen met wien ik de eer heb te spreken?” «Met welk recht vraagt gij mg dit?” antwoordde Benjamin driftig. De vreemdeling antwoordde niet, maar ontknoopte zijn jas, waardoor het teeken zichtbaar werd, dat toen de beambten der geheime politie droegen. Benjamin gaf den man een stoot, waardoor deze achterover tuimelde, en liep zoo snel hij kon de deur uit, gevolgd door de politiedienaar, die zich, zoo spoedig hij kon weder had opgericht, alsmede door een bediende der restauratie. Toen begon een wilde jacht door straten en stegen. Benjamin zag een deur open staan en liep het huis in, en zijn vervolger deed hetzelfde. Benjamin liep de trappen op zonder zelfs te weten waarheen hij zich begaf. Zoo bereikte hij den zolder, terwijl hij den agent de trappen hoorde opklimmen. Hij zag een dakvenster openstaan en kroop daardoor, ofschoon dit zeer nauw was, hij klom in de goot en sloot het venster, en nu klauterde hij van dak tot dak, van goot tot goot. Zijn vervolgers waren of niet genoeg met de ligging bekend, of niet behendig genoeg om hem ook daar na te zetten. Hij hoorde hen echter spreken, hij hoorde zelfs bevelen, dat de inmiddels toegeschoten politie-agenten de geheele straat zouden bewaken. De wanhoop gaf den jongeling sterkte en scherpte zijn vindingskracht. Hij kroop langs de daken voort, want hij begreep dat hij spoedig gevat zou worden, indien hij het waagde af te klimmen. Dat was geen gemakkelijke taak gedurende een donkeren regenachtigen nacht. De donkerheid echter die het gevaar vermeerderde, was hem gunstig, doordien niemand hem kon zien. Zijn vervolgers dachten, dat hij op de daken zoude blijven, waar hij zich zoude moeten vast houden om niet neder te vallen, zij bleven daarom den omtrek bewaken; wel overtuigd dat hij zichtbaar zoude worden zoodra de dag aanbrak. Ondertusschen had Benjamin zijn weg vervolgd, tot hij aan een huis kwam, dat hooger was dan de vorigen. Met de behendigheid die hij in zijn vroeger beroep geleerd bad wist hij zich op dat hooger gelegen huis te begeven. Voorzichtig ging hij verder, want de minste misstap zou hem doen nederstorten. Tot zijn geluk vond hij ook daar een dakvenster open staan. Hij kroop er doorheen, sloot het venster, vond een trap die hij beklom, hij steeg ook een tweede en derde trap af, maar verder durfde hij niet; want, indien bij zich op straat vertoonde zoude hij zeker aangehouden worden. Hij trok aan een schelkoord dat bij een deur hing. Een dienstmeisje opende die deur en vroeg naar zijn begeeren. Zonder te antwoorden liep hij haar voorbij en opende de deur eener kamer waarin op een sopha een dame zat te lezen. Benjamin kwam tot bij haar, viel op zijn knieën neder en zeide: «Red mij mevrouw! of ik ben verloren!” Wordt vervolgd. BUITENLAND. WEENEN: De beroemde dichter en schrijver, secretaris tevens der Israël, gemeente alhier Dr. Ludwig August Frankl is door den Keizer in den ridderstand verheven; hij zal den titel, ridder von Hochwart voeren. Aanleiding tot dien titel bestaat in het door Dr. F. gestichte instituut voor blinden, dat zich op de booge Warte in de nabijheid dezer stad bevindt. De vermaarde novellist en dichter Mbsenthal is dezer dagen alhier overleden. De minister van eeredienst en onderwijs heeft bepaald, dat in de scholen voor M. O. niet meer, zooals dit totdusverre geschiedde twee uren in een leertijd aan mathesis zullen besteed worden. Alleen in die scholen, waar met het oog op de Joodsche leerlingen op Sabbat geen meetkunde onderwezen wordt, kan de oude inrichting bestendigd worden. HAMBURG: Dezer dagen overleed alhier de heer Hartwig Samuel Hertz, een man wiens uaam als staathuishoudkundige vroeger hooggeacht was alle congressen van België, Frankrijk en Engeland. Hertz’s vader was een welgesteld koopman, die in 1813 door maarschalk Davoust werd verdreven; een dubbel onheil, omdat al zijn have daarbij verloren ging. Door buitengewone en onvermoeide vlijt wist Hertz zich uit den geringsten koopmansstand te verheffen tot den rang van aanzienlijk koopman en bankier. Meer dan twaalf jaren achtereen was hij redacteur van de «.Reform” die hij door zijn flinke artikelen in aanzien wist te doen Ivinnen. Na een slechts kortstondige ziekte eindigde zijn zoo in velerlei opzichten rijk leven. Niet bij wijze van legaat, maar nog in het bezit zijnde van alle lichaams-en geesteskrachten schonk hij 180,000 mk. tot het verzekeren van ’t bestaan der Talmoed-Thora-school. JERUZALEM: Er heerscht hier tengevolge van het uitblijven des regens een vreeselijke duurte en daardoor ook zeer veel ellende. De Sefardiem hebben nu bij het atsmeeken van den regen een plechtigheid uitgeoefend, die alleen bij zeer zeldzame gelegenheden voorkomt; het begraven namelijk van oude mSD. SERVIë: Men weet, dat Turkyë als vredesvoorwaarde met dezen staat gesteld heeft: emancipatie van Katholieken en Joden. Servië heeft geweigerd die voorwaarde aantenemen, de Porte heeft dien eisch laten varen. Zoo melden sommige bladen; D aily Telegr. bericht echter, dat de grootvizier zijn vordering betreffende de Godsdienstvrijheid handhaaft. HORIGS (Bohemen) : Op voordracht van het bestuur der Israël, gemeente te Praag is Dr. Adolf Ehrenthal rabbijn alhier benoemd tot veldprediker der Israël, militairen in het 3de armee-corps. De eerwaarde heer Ehrenthal is de derde veldprediker bij de Oostenrijksch-Hongaarsche armee. RAROLUKA {Gallicie.) De Ibri bevat een bericht omtrent een predikatie door den Katholieken geestelijke, den Eerwaarden heer H. L. Wagenar in de Kerk alhier gehouden. ZWEerw. sprak o.a. aldus: «leder die de wereldgeschiedenis kent, schrikt onwillekeurig wegens de ellende en ’t leed, door de Joodsche natie reeds vanaf haar ontstaan geleden. En niettegenstaande dit alles bestaat dit niet te vernietigen volk nog altijd en bewijst nog veel goede diensten. Uit het Joodsche volk spruiten de beroemdste geneeskundigen, rechtsgeleerden en wijsgeeren voort. Dit geschiedt niet, omdat zij kloek er en verstandiger zijn dan wij; neen! èèn God heeft ons allen geschapen; maar daardoor staan de Joden op een hooger standpunt, omdat gij tracht hen te onderdrukken. Zij zijn redelijk en streven er naar nuttig te zijn. Men zegt, het Joodsche volk is geldzuchtig, maar dat geschiedt alleen ter wille der wijsheid, die zij trachten te verwerven. Merkt op, hoe de Joden u steeds goed doen. Velen van hen zijn grondeigenaars; wie nemen zij tot den arbeid? U, die meestal van en door hen leeft.” Deze geestelijke, zoo voegt er de I. B. bij, is eerwaardig in den volsten zin des woords en verdient openlijk gehuldigd te worden. RAKOS-PALOTA (Hongaeiji) : Er wordt hier een zonderling proces gevoerd, en wel door de volgende treurige omstandigheid: Op een ochtend van de vorige maand dreef een koeherder zijn kudde naar buiten. Bij een bosch aangekomen zag hij een oud man in een leunende houding tegen een boomstam staan. Hij riep hem een groet toe en ging verder. Plotseling bemerkte hij echter, dat zijn kpeien bleven staan en zich bij ’t zien van den ouden man beschroomd terugtrokken. De koeherder riep den ouden man toe zich te verwijderen, daar zijn dieren niet verder wilden; hij kreeg echter op zijn herhaald geroep geen antwoord. De oude bleef stom en zonder beweging staan. De herder verloor eindelijk het geduld en boos liep hij op den ouden stijfkop toe; maar bemerkte toen dat zijn koeien beter dan hij gezien hadden. De oude man was dood, stond niet tegen, maar hing aan den lagen boom; zóó, dat zijn voeten bijna de aarde raakten. Hij deed oumiddelijk aangifte, het lijk werd afgenomen, naar de gemeente gebracht en de arts constateerde aldaar met de grootste zekerheid, dat de ongelukkige niet alleen dood, maar ook Jood was; het lijk werd tengevolge daarvan naar de Joodsche begraafplaats gebracht. Pas had echter de ongelukkige zelfmoordenaar eenige dagen in den schoot der aarde gerust, of zijn te Buda-Pesth wonende dochter kwam herwaarts om het lijk baars vaders te reclameeren. Zij had van ’t ongeluk gehoord, had in de beschrijving van den zelfmoordenaar haar vader herkend, die sinds eenige dagen spoorloos verdwenen was en was nu gekomen om zekerheid te verkrijgen. Zij toonde het portret haars vaders, en het bleek onwederlegbaar, dat zij den juisten persoon gevonden had. De overledene was goudsmid geweest en Katholiek. De Joden eischen nu, dat het lijk op kosten der familie van de Joodsche begraafplaats getransporteerd worde, de familie daarentegen heeft bij den rechter geprotesteerd tegen de eigener gezag (?) ondernomen teraardebestelling naar Mozaischen ritus. De rechter zal dus te beslissen hebben. Biisr]srE]srxj-A.isrr). ROTTERDAM, t Maart. De I. B. no. 8 bevat weder een weldadigheids-statistiek; wij deelen eenige bijzonderheden daaruit mede, ware het slechts om onzen lezers te doen inzien, hoe veel in het buitenland door onze geloofsgenooten ook voor het Godsd. onderwijs gedaan wordt: De Jewish Boroegh-School te Londen had gebrek aan middelen. Het bestuur gaf een feestmaal en noodigde vele gasten uit. Na geëindigden maaltijd hield de president een redevoering waarin hij den geldnood der inrichting schetste en een dringend beroep deed op den weldadigheidszin der gasten; zijn moeite werd beloond door een inschrijving tot een bedrag van ongeveer £ 1000. In Breslau bestaat onder den naam van jn een vereeniging, die zich ten doel stelt den behoeftigen studenten aan ’t Seminarium aldaar ondersteuning te doen geworden. De materieele middelen daartoe komen bijeen door vrijwillige bijdragen. Er is in ’t afgeloopen jaar ontvangen mk. 3828.66, terwijl de uitgaven 3038.71 beliepen. De scholen te Smyrna benevens die te Salonika en te Adrianopol hebben bij uiterste wilsbeschikking van den onlangs te Bucharest overleden heer Jos. Halphen ieder 1000 Frcs. ontvangen. De baron Hirsch, die reeds zoovele schatten aan ’t onderwijs besteedde, heeft nu der school te Volo weder 4500 Frcs. geschonken, teneinde het bestuur in de gelegenheid te stellen, den op deze inrichting drukkenden schuldenlast te kunnen delgen. Wij voegen hierbij, dat in het buitenland ook reeds zeer veel gedaan is om onze Rumeensche geloofsgenooten geldelijk te ondersteunen. De Gemeenteraad van Delft heeft aan mr. J. van Gigch op verzoek eervol ontslag verleend als leeraar aan de scholen voor middelbaar onderwijs. Naar aanleiding der annonce van het //Nederlandsch Comité ter zake der Rumeensche geloofsvervolging” voorkomende inde politieke dagbladen, heeft de Dilettantenclui, onder bestuur van de h.h. Samuel A. van Lier, Samuel M. van Vriesland en A. J. de Leeuw te ’s Hage, het voornemen opgevat een voorstelling te geven, ten voordeele onzer ongelukkige geloofsbroeders, die door onmenschelijke vervolgingen in armoede zijn gedompeld. leder weldenkende zal het edel streven van die jeugdige vereeniging ■ gewis toejuichen, en vertrouwen wij dat zeer velen onzer geloofsgenooten te ’s Hage, door flinke deelneming zullen medewerken, ook voor de eer van Nederland en die der Vereeniging, om een ruim saldo voor dit weldadig doel aan het comité te kunnen overmaken. ’s-HAGE, 28 Februari. In de Kerkeraadszitting van Zondag jl. werd door het Kerkbestuur aan den raad voorgesteld, om de commissie voor het monument op het graf van wijlen den kunstschilder Sam Verveer kennis te geven, dat voor de meerdere grondvlakte voor het monument, dan aanvankelijk was bepaald een retributie ad 50 pCt. van bet gewone recht, alzoo slechts /■ 133,871 zou worden geheven. De heer B. Edersheim lid van het Kerkbestuur meende, dat daar men vroeger het recht ad f 100 op het stellen van een monument op eenig graf, voor deze zaak had prijs gegeven, men ook de meerdere grondvlakte gratis behoorde aftestaan. De meerderheid kan zich echter vereenigen met het praeadvies van het Kerkbestuur hetwelk werd aangenomén met 11 tegen één stem (de heer B. Edersheim); de heeren van Witsen, van Gigch en van Emdén waren afwezig. Voorts werd met algemeene stemmen aangenomen het advies van de Israël, school-commissie om het bouwplan der school te verdagen, in afwachtig van hetgeen omtrent de onderwijswet zou worden beslist. De in de vorige vergadering wegens staking der stemmen onafgedaan gebleven twee artikelen op de huwelijks-inzegening, werden op nieuw in omvraag gebracht. Het eerste omtrent het branden van meerdere lichten in de Synagoge voor hen die daarvoor wilden betalen, werd verworpen, omdat de stemmen andermaal staakten. Het aantal lichten voor elke inzegening blijft alzoo hetzelfde. Het 2e., of de gelden van de na de inzegening te houden collecte zouden worden aangewend ten bate van de Kerkelijke of van de armenkas, werd met 8 tegen 4 stemmen ten voordeele der armenkas beslist. Het geheele reglement werd met 11 tegen 2 stemmen aangenomen (de heeren E. en B. Edersheim). Na een beslissing omtrent het lichten van art. 232 en 233 uit het oude reglement en art. 234 van kracht te doen blijven, werd de vergadering gesloten. {Niet van onzen gewonen correspondent). De contrihueerende leden ten behoeve der Godsdienstige Israëlietische armenschool alhier zijn Zondag e.k; tot het bijwonen eener algemeene vergadering uitgenoodigd, ter behandeling van het voorstel der G; I. school-commissie om art. 6 van het reglement op de samenstelling van het bestuur, thans luidende : «In de commissie mogen niet gelijktijdig zitting hebben bloed«of aanverwanten in de regte lijnen en in de zijlinie tot en met «den tweeden graad. Bij gelijktijdige benoeming van personen, «onderling in een dier termen vallende, is alleen de benoeming «van den oudsten in leeftijd geldig” te veranderen als volgt: «Bloed- of aanverwanten in de rechte lijn en broeders mogen niet gelijktijdig in de commissie zitting hebben.” Wij zouden die wijziging kunnen billijken en minder vreemd vinden, wknneer voor den oogenblik geen vacature in die commissie bestond. Het voorstel komt ons thans alleszins voor te zijn: ontijdig of wel een gelegenheids-voorstel, waarvan de aanneming verondersteld moet worden noodig te zijn voor de aanvulling der vacature. Wij willen geen oogenblik twijfelen of de keuze, die men beoogt, zal zijn in het helang der school, maar of het raadzaam en wenschelijk is om zijn medewerking te verleenen tot reglements-wijziging, staande een vacature in het bestuur, betwijfelen wij ten volste. Wij hebben het daarom onzen plicht geacht de contrihueerende leden daarop te moeten attent maken, mocht ’t ook zijn, dat het voorstel, in weerwil onzer opmerking, zou worden aangenomen. Een trouwe opkomst voor hen die belang stellen in de zaak van het Godsdienst-onderwijs is dus bijzonder aantebevelen. DORDRECHT, 27 Februari. Zaterdagavond jl. hield de vrouwenvereeniging nplS bare jaarlijksche vergadering. Als gewoonlijk werd bij die gelegenheid een stichtende rede door den leeraar der gemeente ten aanhoore der vrouwenschaar gehouden, waarin op de nuttige en weldadige strekking der vereeniging gewezen en verslag van de handelingen over het afgeloopen dienstjaar uitgebracht werd. De rekening sloot met inbegrip der vorige saldo’s met een batig saldo van ƒ 314,57. Dat deze vereeniging, die eén der meest nuttige in onze gemeente is steeds de ondersteuning der gemeenteleden moge ondervinden. VERBETERING. In de advert. in ons vorig nommer uit Sneek staat M. L. Pino, moet zijn M. E. Pino. Bij de ingekomen giften voor het huisgezin te Meppen staat / 4.65, uit de kas der vrouwen-vereeniging te Ridderkerk, lees: gecollecteerd in de vergadering der vroenwen-vereniging ni3N7Q tJtipn Ridderkerk. Advertentiên 1.0 Cents per regel. Men advertentie MBMM MA AM achtereenvolgend geplaatst, wordt voor VMVMM in rekening gebracht.' ID’ll3 jl. hadden wij het voorrecht den SOsten VEHJAAIIDAG te vieren van onzen waarden Va- o der. Behuwd- en Grootvader Q Isaac Spetter Q dien wij allen Gods besten zegen toe- Q wenschen. o Namens zijn dankbare hinderen, behuwd- en kleinkindéren. ij J. SPETTER. n Rotterdam, 28 Februari 1877. Door Gods goedheid hopen wij op jsi Donderdag den 8 dezer de 1 -iO-jariKe ecHTVEKEENIGING te herdenken van onze geliefde ouders en behuwdouders M. J. LEVI 'f, en * S. PHILIPSE. <1/ E. M- LEVI. f S) B. J. LEVI. 'I, A. M. LEVI. J. LEVI—Bloemendaal. Delfshaven, Maart 1877. Bevallen van een ZOON, JAGOBA CAMPYON, geliefde echtgenoote van ’ A. SAMSON. „ .. . IIN N'’ P'V Botterdam, _, „ r rslr's 24 Februari 1877 Algemeens kennisgeving. Bevallen van een ZOON, SARA VAN HERTZFELD—Bosman. TIN tt'"’ p'T Rotterdam, Februari 1877. Heden behaagde het den Almachtige mijn geliefden Echtgenoot LION VAN VOLLENHOVEN tot zich te nemen, diep betreurd door mij en mijn zes zeer jonge kinderen, allen te jong om dit zwaar verlies te beseffen. Wed. L. van VOLLENHOVEN. s-Bage, 1877. He Poeliers-affaire «al op dezelfde wijze worden voortgezet. Na een kortstondige ongesteldheid overleed heden mijn geliefde Echtgenoot de Heer H, I. HES, diep betreurd door mij en mijn kinderen, broeders en familie. Wed. H. I. HES VAN DE Kof. „ r?in "nx '13 Gorraiijfc, 22 Februaril^7. De Affaire zal door de Weduwe niet worden Voortgezet. Vrijdag 'i overleed te ’s Hage onze dierbare Broeder en aanbehuwd-broeder, LEON van vollenhoven in den ouderdom van 38 jaren, nalatende 6 kinderen allen te jong om hun verlies te beseffen. Wat zijn Weduwe en kinderen, en wij, in hem als broeder verliezen, zullen degenen beseffen die hem van nabjl gekend hebben. Deze dient tevens tot oprechte dankbetuiging voor de belangstelling zoowel tijdens zijn ziekte als bij zijn overlijden van de Israël. Gemeente te ’s Hage ondervonden. M. VAN DER SLUIJS Sr. L VAN DER SLUIJS Vollenhoven, l. meiboom. c. meiboom— Volleshoven» Rotterdam 27 Februari 1877. Heden overleed te ’s-Rage tot onze diepe droefheid, onze waarde broeder en behuwdbroeder, de Heer L. VAN VOLLENHOVEN, in den nog jeugdigen ouderdom van 38 jaren nalatende 6 kinderen allen te jong om het verlies huns vaders te beseffen. Allen die de overledene gekend hebben zullen beseffen hoe dit smartelijk verlies ons treft. Uit alter naam, A. VAN VOLLENHOVEN. N. COHEN—VAN Vollenhoven. Rouerdam, '' 23 Februari 1877. Dankbetuiging. Met een dankbaar gevoel tot den Allerhoogste, die over leven en dood beschikt, vindt de ondergeteekende zich verplicht, na zijn herstel zijn dank te betuigen aan de WelEZG. Heer Dr. HAREMAKER, bijgestaan door den WelEZG. Heer Dr. OüDENHOV EN, Chiriirgijn-Majoor bij de Nederlandsche Marine, Dr. R BOOMSMA en den WélEd. VAN LIER, Officier van gezondheid alhier in garnizoen.' Alsmede ook aan alle geloofs- en Stadgegenooten, die hem gedurende zijn gevaarlijke positie met hulp en bijstand terzijde hebben gestaan. Hoe dankbaar ik mij ten opzichte van hun allen gevoel, zijn mijn menschelijke krachten niet instaat zulks te vergoeden. De Almachtige moge hun allen daarvoor Zijn besten zegen schenken. ' B. P. DE BEER. Helder 28 Februari 1877. Ondergeteekenden brengen bij deze hun dank aan allen, die bun zoo liefdavol hebben bijgestaan tijdens de ziekte en het overlijden hunner onvergetelgken moeder. Bijzonder aan het ffeicro-bestuur en gemeenteleden van Osè en aan de' Heerén G. LEÜVENBERG uit Oss en D. KLEUN uit ’s-Bosch voor hun redevoering in gepaste woorden uitgedrukt, bij de teraardebestelling huiiiii r dierbare moeder- De alom betoonde hulp door hun familie en anderfen, was voor hun ouderlooze weezen troost iii hün diep bedroefde hartén. Uit mam van Broeders en Zusters, FRANS VAN DIJK. Geffen, 27 Februari 1877. Was in de dankbetuiging de vorige week tot den Heer PINO gericht, diens naam onjuist en datum onjuist, niet minder onjuist is het dat ZE. acht jaren gefungeerd heeft, daar na zijn benoeming als Penningmeester (vacature ontstaan door schorsing van den Heer S. GOKKES) in de eerste jaren door onzen Sjammes de kerkelijke gelden ontvangen en uitbetaald werden, en dus deze heer in activiteit de premier is wien deze eer toekomt. Een hier woonachtig DcitsCher (Israëliet), wenscht tegen matig honoraar de Dische Correspondentie en het blfhóuden van Boeken waartenemen. Reflecteerenden gelieven hun adressen franko inteleveren onder de letters W. R. aan dé uitgevers GERs. HAAGENS te Rotterdam. Een jong gehuwd persoon, vóór zijn Huwelijk als Huis- en Tafelbediende in be. trekking geweest zijnde, biedt zich thans aan tot bet bedienen op Bruiloften en andere BestiftteUen. Adres onder motto «bediening ’ bij de uitgevers GEBRs. HAAGENS te Rotterdaim In een Magazijn van Manufacturen alhier wordt zoo spoedig mogelijk gevraagd een Jongeling in den ouderdom van 14 tot 15 jaren, voor loopend werk en andere bezigheden. Adres onder letter X aan de uitgevers GEBRs. HAAGENS te Rotterdam. Met Primo Mei wordt te ’s-Hage verlangd een zindelijke KEUKENMEID die goed kan koken. Men gelieve zich te adresseeren met franko brieven onder letter X aan het Centraal Advertentie-Bureau van GEBRs. BELINFANTE, ’s-Grdvenhagè. In een klein gezin verlangt men zoo spoedig mogelijk een KEUKENMEID. Adres onder letter B. bij de uitgevers GEBRs. HAAGENS te Rotterdam. Attentie I Om dadelijk in dienst te treden wordt gevraagd een FLINKE Loon naar bekwaamheid. Franko brieven onder lett. M. bij den heer M. FRlEDLaNDER, Boekhandelaar te Almelo. BRiiSIL itel et Caté de NegociaÉ 38 et 40 Boulevard de Hainaut, by de stations HU MIHIet HU NOBD. Dit nieuw gebouwd HOTEL is volgens den laatsten smaak prachtig ingericht. De bediening is royaal en de prijzen zeer laag. Het is daarom zeer aanbevelenswaardig voor H.H. Reizigers en Reisgezelschappen. Table d’Hóte 1 ure. I. van der Burg-Delevita. Amsterdam Logement en Restauratie Raamgracht, C, 31 L. 8. de Leeuw. H.H. Cfrossiers in Garen en Band. De ondergeteekenden leveren alle soorten van gegomde en ongegomde WATTEN tot zeer lage prijzen. Prijs-Couranten en Monsters worden op franko aanvragen toegezonden. Gebrs. v. d. Bergh, Fabriekanten te OSS N. Braband, “XFRiHlËir Blik- en Koperslager, Halve Maanstraal, Rotterdam, beveelt zich bijzonder voor aanstaanden HDÖ aan, tot bet yeiiinnenym Koperwerken, en het Rkpaheeren en Leveren van alles wat tot zijn vak behoort, tot zeer billijke prijzen. Voor aanstaande nos RUIME SORTEERING VAN; vlechten, diadeem-vlechten, krullen , krullen-chignons, scheidingen, enz. enz. tot do l3iXliJ]s.site bij HOUDENBROUCK, COIFFE UR NAUWE MAEKTSTEEö, No. 5, ERN. STEIN. Wijngaard-Eigenaar te Hongarije, DEPÓT Amsterdam. H.H. Wederverkoopers worden opmerkzaam gemaakt op de Hongaarsche, Fransche en andere soorten Wijnen, Bratvdewijnen, Rhum (Jamaica), uitstekende Likeuren, Azijn enz- alles onder toezicht van het Rabbinaal, tegen zeer concurreerende prijzen, van 10.70 tot f3.50 per flesch. Op franco aanvrage worden monsters en Prijscouranten gezonden. N.fl. De Wijnen worden, niet in den smaak vallende, franco teruggenomen. P.S. Ook ontvangen Crème de Caffee, et Crème de Chocolat (niet voor HDS). Agenteu houge provisie worden g(ezocht. Ëeui»; agent voor Rotterdam de WelËw. ZeerGel. Heer A. D. LUTOMIRSKI alwaar kleine kwantiteiten verkrijgbaar zijn. noB Voorhanden een extra mooie partij puike MEIKAZEN. 8. Cappel, Firma N. VAN STRATEN. aOBISfCUBM. 'rysn nos De ondergeteekende bericht zijn geëerde begunstigers, zoowel binnen als buiten deze gemeente, dat bij hem weder te bekomen is alle soorten KB VMMMNMB RSIFARBN alsmede UHANKKN, JUiKBVBBN en IFMJfN en alle soorten van GBBAK, alles onder Bahhinaal toeieichf, en zoo lang de voorraad strekt is er beste OVOB KAAS te bekomen ó 65 cent de 5 ons. Hopende het volste vertrouwen te genieten, dat hem ook de vorige jaren is ten deel gevallen, belovende een prompte en civiele bediening. IVI. A. Grunwald. Hélder, Maart 1877. A. LELYVËir’ Brodeur en Or. Rue des Vièrges 36, Beveelt zich bij voortduur aan tot de levering van alle soorten van niDDD- nDT)3. nilDMantels Stalen, TeeJceninffen en worden naar alle plaatsen vau Beluik en NkbERLAN» verzonden. -?7'3'n noB hy De ondergeteekende beveelt zich met het aanstaande Paaschfeest minzaamst aan tot het leveren van: Thee, Kruidenierswaren, Tafelro&ijnen, Amandelen, Pruimedanten, alsmede Wijnen, Likeuren en al wat verder tot het vak behoort, aifnde alles onder MABBIRTAAIj VOKZECMV. Bij een nette en accurate bediening zullen de prijzen zoo billijk mogelijk gesteld worden. Tevens bericht hij zijn geëerde clientélle, dat een kamer ingeriebt is uitsluitend voor den verkoop van Paaschartikelen. 8. 8. Bosman, Korte Hoogstraat No. 8, lleok Steiger Rotterdam. De ondergeteekende beveelt zich met het aanstaande Paaschfeest beleefdelijk aan tot het leveren van puike PAASCHBROODEN en KOLONIALE WAREN. Alles tegen Concurreerende prijzen. Wed. M. D. Hes. Tiel, Februari 1877. Likeurstokerij „DE VALK” Kantoor: KRORROOMSLOOT, 0 33, AMSTEE D dM. L. JACOBS S ZOONEN ishnceeven PAASCMIiltlEUHES en leveren deze aan Slijters op FUSTEN, KRUIKEN en FLESSCHEN. Alles is voorzien van het zegel van het Rabbinaal alhier, dat voor het Kaschroet der dusdanige verzegelde Likeuren inslaat. « "1173 f’ ECHTE ZUIVERE Bordeaux Wijnen è 30 Cts. met inbegrip der flesch. Te bekomen bij ALKX. MJB VRIES Co. 7é 2de Wagenstraat, ’s-Mage. 12 flesschen worden franko verzonden a Comptant. Deze Wijnen worden verkocht onder toezicht van den WelEerw. heer Berenstein, Opperrabbijn alhier. M. wiukel, Confiseur, JONKERFRANSSTRAAT I9l ROTTERDAM. 0* Recommandeert zich tevens voor alle PAASCHQEBAKKEN. 