None
Dit werd veroorzaakt door een zeer negatieve handelsbalans voor energiepro-
dukten. Sinds  197*+ heeft evenwel  een verschuiving plaatsgevonden in de over­
heidsuitgaven  voor onderzoek op energiegebied : het aandeel van de  kernsplij­
ting is aanzienlijk  teruggelopen (van 1975 t.m. 1980 met ongeveer 20 % in de
BRD en 7 % in  Frankrijk)  ten gunste van de  fossiele  energiebronnen, de ver­
nieuwbare  energiebronnen en de energiebesparing. Het aandeel van de beheerste
kernfusie  blijft  echter  tamelijk  hoog (6 % in 1979 van de  totale  overheids-
-9-
uitgaven  in de Gemeenschap  voor het onderzoek  op energiegebied).
Na de energievoorziening  is de  grondstoffenvoorziening  het tweede zwakke
punt in de  economie  van de  Gemeenschap,  die meer dan het  dubbele  van het­
geen zij exporteert,  moet importeren.  De overheidsuitgaven  van de  Lid-Sta-
ten voor het 0 & 0 op het  gebied van het  optimaal  van deze grondstoffen
en de recyclage  ervan  zijn echter beperkt  en bedragen ongeveer  7 % van
de overheidsuitgaven voor  industrieel  onderzoek.
De verbetering  van de  levensomstandigheden vormt  één van de  fundamentele
doelstellingen  van het  beleid van de  Lid-Staten  die hiervan,  met name in
het kader van hun 0 &  O-budget,  gedurende  de afgelopen  tien jaar steeds
meer aandacht  zijn gaan besteden.
Van 1970 tot en met 1979 is het  aandeel  van de  middelen voor  0 & 0 voor
de verbetering  van de  menselijke  omgeving,  bescherming,  en bevordering
van de volksgezondheid  en maatschappelijke problemen gestegen  van 7»5 %
naar  11,2 %.  Naar het schijnt  is deze ontwikkeling evenwel  tot stilstand
gekomen en in 1980  viel een geringe achteruitgang  te bespeuren,  met name
wat betreft  de sociale  sector.
 De Europese  en internationale  samenwerking  op wetenschappelijk  er
technisch  gebied  (buiten  de communautaire  activiteiten  en de CCST-
projecten)  heeft in principe  betrekking  op :
- fundamenteel onderzoek.  In dit verband  kunnen  worden  genoemd  :
de Europese  Organisatie  voor Nucleair  Onderzoek  (CERN),  het Euro­
pese Laboratorium voor  Moleculaire  Biologie  (EMBL)  in het  kader van
de Europese  Organisatie  voor Moleculaire  Biologie  (EMBO),  de Euro­
pese Organisatie  voor Astronomisch  Onderzoek  van de  Zuidelijke  Hemi­
sfeer (ESO) en het  "Global  atmospheric  research  program  (GARP)".
Daarnaast zij  nog eens gewezen  op de  bijzondere  rol die de  Europese
Stichting  voor Wetenschappen  speelt wat betreft  de uitwisseling  van
gegevens  en coördinatie  van fundamenteel onderzoek.
-10-
- grote programma's  voor technologisch  onderzoek.  Tot de  belangrijkste
hiervan mag het  Eruopees Ruimteagentschap  (ESA) worden  gerekend,  dat
financieel  gezien  de belangrijkste internationale  samenwerkingsorgani­
satie ter wereld  is met een  budget  van 730  miljoen  Ecu in I9S0 en  bijn
1.500 werknemers.  Tevens  kunnen het  EURODIF-consortium  (bouw van een
verrijkingsfabriek  voor splijtstoffen  door middel  van gasdiffusie)  en
het Airbusprogramma  worden genoemd.
Bij de O &  O-activiteiten  van de  Lid-Staten  ter ondersteuning  van de ont
wikkelingslanden  tenslotte levert Frankrijk  de belangrijkste bijdrage
(ongeveer  65 % van de  totale bijdrage  van de Gemeenschap die in 1980
ongeveer  260 miljoen  Ecu bedroeg  - een  duidelijke  toename ten  opzichte
van  1975 toen dit bedrag  200 miljoen  Ecu bedroeg).
TOTAAL EUR-10  = 23.842,14  MIOEECU
JAAR  1981
TOTAAL SUR-10  VERDEELD TOTAAL EUR-10  VERDEELD
OVER DE  10 LANDEN OVER DE NABS-DOELSTELLINGEN  *
5· Landbouw
7. Sociaal
6. Industrie
Energie >ö. Ruimte
3. Ge­
zond­
heid
£. Milieu
1. Aarde Ove­
rige
10. Kennis 9· Defensie
Voor Luxemburg  geen gegevens  beschikbaar * Nomenclatuur  voor de analyse en vergelijking  van wetenschaps­
begrotingen  en -programma's.
 1. Exploratie  en exploitatie  van het  aardse milieu
2. Ordening  van het menselijk  milieu
3. Bescherming  en bevordering  van de  menselijke  ge­
zondheid  (waarvan  3»3 onderzoek  naar schadelijke  invloeden)
k'. Produktie,  distributie  en rationeel  gebruik  van energie
5. Landbouwproduktiviteit  en technologie 6. Industriële  produktiviteit  en technologie
7· Problemen  van het maatschappelijk leven
8. Exploratie  en exploitatie  van de  ruimte
9. Defensie
10. Algemene  bevordering  van de  kennis.
-12-
0 Sc O UITGAVEN VAN DE LID-STATEH VERDEELD  OVER DE 10 NABS-D0EL8TELLINGEN
JAAR ! 1981
Luxembourg  : geen gegevens  beschikbaar
-13-
De ontwikkeling  van de  overheidskredieten vertoont sinds  1975 het  vol­
gende beeld  (1) :
Begrotingskredieten (financiering  door de staat) in miljarden  Ecu
Jaar 1975 1981 1982
Belgique/België 0,36 0,54 0,56 voorlopig
Danmark 0,18 0,24 0,25 voorlopig
Deutschland if,18 7,07 7,84 voorlopig
Ellas 0,07 0,07 voorlopig
France 3,18 6,63 8,17 voorlopig
Ireland 0,03 0,06 0,08 voorlopig
Italia 0,56 2,06 1,91 voorlopig
Nederland 0,64 1,18 1,28 voorlopig
United-Kingdom 2,37 5,99 6,33 voorlopig
EUR-10 11,50 23,85 26,49 voorlopig
Ter vergelijking
USA (Federal outlays) 1Ecu =•. $1,21*077
14,56 =$1,11645
30,16 =$1,00324
raming 38,15 raming
Japan (overheids­
uitgaven) 1Ecu=35^,312Yen
2,49 =247,598Y  =244,671Y
6,83 raming 7,50 raming
PS De verdeling  van de  uitgaven  van  0 & 0 tussen de openbare  sector  (fin­
anciering  door de Staat) en de  particuliere  sector (industrie,  VZW,
enz.) is in EUR-10 en de VS  ongeveer  50-50,  terwijl  de staat in Japan
minder dan  30 % bijdraagt  tot de financiering  van het  0 8c 0.
(1) De ramingen voor  de periode  1984-1987  zijn in de  Lid-Staten
van de EEG nog te  onzeker  om deze hier te vermelden.
 PROGRAMMAPUNTEN  VAN DE  GEMEENSCHAP  WETENSCHAPPELIJKE  EN TECHNOLOGISCHS  DOELSTELLINGEN  KAAM VAN DE  DESKUNDIGE
1. Bevordering van het concurrentie- 1.1. Ontwikkeling van de landbouwproduktiviteit
(bodem,  plantaardige en  dierlijke  produkten,
landbouwbouwtcchnologie) vermogen  van de  landbouw  (met
inbegrip  van de  visserij)
i.2. Verbetering van de  kwaliteit  en verwerking
van landbouwprodukten Landbouw  :
Prof. W.F.  Raymond,  Agricultural
Science Consultant,  Maidenhead,  UK.
Visserij  :
Dr S.F. De Groot, Ministerie van  Land­
bouw en Visserij,  Rijksinstituut  voor
jVisserijonder^oek,  NL.
2. Bevordering van het concurrentie- 2.1. Opheffing en vermindering van  handelsbe­
lemmeringen vermogen  van de  industrie
2.2. Verbetering van conventionele technieken
en produkten
2.3. Bevordering en  2.3*1·  Informatietecb.no-
ontwikkeling  logie
van technolo-  2.3.2.  Biotechnologie
gieën ] Dr. U. Colombo,  Voorzitter
van UNEA,  I.
M. A. Danzin,  voormalig directeur van
Institut  de recherche  en informatique
et automatique  (IRIA), F.
Mr. M. Cantley, DG XII,  FAST
Dr. K. Sargeant,  DG XII,  FAST
3. Verbetering van het grondstof­
fenbeheer 3.1· Optimaal  gebruik van grondstoffen
(met inbegrip van recycling) Diensten van de  Commissie
k. Verbetering van het  beheer  van
energiebronnen  en vermindering
van de afhankelijkheid op
energiegebied ^.1. Ontwikkeling van kernsplijtingsenergie
(in het bijzonder het aspect
veiligheid)
4.2. Fusion  thermonucléaire  contrôlée,  JET Prof. Dr. A.  Birkhofer, Gesellschaft
für Reaktorsicherheit  GmbH (GRS),  D.
M. A. Gauvenet,  Inspecteur  général
d'EDF pour la sûreté  et la sécurité
nucléaire,  F.
(dossier  van het Fusion  Revieuw
Panel)
PROGRAMMAPUNTEN  VAN DE GEMSENSCHAP //ETEN3CKAPPELIJKE  SN TECHNOLOGISCHE DOELSTELLINGEN NAAM VAN DE DESKUNDIGE
^. Verbetering  van het  beheer van Ontwikkeling  van nieuwe energiebronnen
energiebronnen  en vermindering k.k. Optimaal  gebruik  var. fossiele  brandstoffen Prof. H. Durand, Université de
Paris, F. (voormalig  voorzitter
van Commissariat a 1'énergie van de afhankelijkheid  op (koolwaterstoffen,  steenkool) Prof. H. Durand, Université de
Paris, F. (voormalig  voorzitter
van Commissariat a 1'énergie
energiegebied ^.5. Energiebesparing
-solaire (COKES), F).
 p. Verhoging  van de ontwikkelings­ 5.1. Uitvoering  van W 8c T  werkzaamheden  ten behoeve Dr. D. Williams,  Crown Agent for
hulp van de ontwikkelingslanden Overseas  Government and Admini-hulp stration,  UK, Lid van het Econo­
misch en Sociaal  Comité.
6. Verbetering  van arbeids-  en 6.1. Verbetering  van de  veiligheid Prof. L. Donato, CNR,  Pisa
levensomstandigheden 6.2. Bescherming  van de gezondheid s i
6.3. Bescherming  van het  milieu
(en voorkoming van  hinder) Dr. A. Sors, DG XII,  Programme
Environnement  (voormalig  Deputy
Dir. of the  Monitoring  and
Assessment  Research  Centre,
Chelsea College, University
of London).
7. Verbetering  van de doelmatigheid  van het W T  potentieel  van de EEG  (stimulering) Diensten  van de  Commissie  bij­
gestaan  door bijzondere
adviseurs.-
Bijlage II
PROGRAMMAPUNTEN  EN DOELSTELLINGEN
Door de Commissie  aangebrachte  preciseringen  en aanpassingen  in
de oorspronkelijke voorstellen, ingediend  in document  COM (82) 865 def.
- 1 -
In aansluiting  op de besprekingen in de  Raad over de mededeling  "Voorstellen
voor een Europese  strategie  op wetenschappelijk en  technisch  gebied;
kaderprogramma  1984-1987"  COM (82) 865 Def. en de daaraan voorafgaande
besprekingen,  alsmede rekening  houdende  met de  resultaten  van de beoordeling
van het lopende  kaderprogramma  door gespecialiseerde  wetenschappelijke en
technische  comités,  acht de Commissie het  wenselijk  een aantal  preciseringen
te verstrekken  en reeds thans een  aantal aanpassingen inzake  programmapunten
en doelstellingen  genoemd  in haar mededeling COM (82)865 def. voor te
stellen zonder dat  hierdoor  de algemene  inhoud van het  kaderprogramma  ter
discussie  wordt gesteld.
Deze gegevens  zijn verzameld op acht bladen en ±n ggn  overzicht.
 - 2 -
Programmapunt  1. : "Bevordering van het concurrentievermogen
van de landbouw  met inbegrip  van de  visserij"
130 miljoen  Ecu
In haar voorstel  heeft de Commissie de nadruk  willen  leggen op het belang
dat zij hecht aan dit  programmapunt  door het, voor het onderzoek  gericht  op
doelstellingen  in verband met de bevordering van het concurrentievermogen
van de landbouw,  uitgetrokken  bedrag te  verdrievoudigen.  Dit is de  eerste
stap op de weg naar een  uitbreiding  van de  doelstellingen  onder dit program­
mapunt.
Tijdens de besprekingen in de  instanties  van de Raad verzochten een  aantal
delegaties  het voor dit  programmapunt  uitgetrokken  bedrag te verhogen.
Gezien het belang van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zou de Commissie
zich bij dit standpunt  kunnen  aansluiten.  Zij vestigt  echter de aandacht
van de Lid-Staten  op het  feit dat verhoging van het bedrag voor dit program­
mapunt het evenwicht tussen de  afzonderlijke  programmapunten  zou wijzigen
en een hernieuwde  arbitrage  zou vereisen.
Aangezien de  meeste  Lid-Staten  het bestaande evenwicht een  gunstig  onthaal
hebben geboden,  handhaaft de Commissie, onder voorbehoud van een eventueel
debat in de  Raad, haar oorspronkelijke  voorstel  waaruit reeds  duidelijk  het
nieuwe belang  blijkt dat aan de bevordering van het concurrentievermogen
van de landbouw  wordt gehecht.
Uit de vaststelling  van het gemeenschappelijke  visserijbeleid  blijkt eens
te meer hoe belangrijk  0, 0 & D-werk  is ter  verbetering  van de  exploitatie,
ten behoeve  van de Gemeenschap,  van de vernieuwbare hulpbronnen in de zee.
Het communautaire onderzoek zou in de  eerste  plaats moeten  worden  gericht
op de voornaamste  doelstellingen  genoemd  in sectie 1.2 : "Ontwikkeling van
de produktiviteit,  verbetering  van de  kwaliteit  en verwerking van  visserij-
produkten"  als vermeld in  document  COM(82)865  def.
 - 3 -
Programmapunt  2. : "Bevordering  van het  concurrentievormogen
van de industrie"  - 1.060  Miljoen  Ecu
Het kaderprogramma  vormt een bewijs van het  voornemen  van de Commissie  0, 0
& D gericht  op de bevordering  van het  concurrentievermogen  van de  industrie
aanzienlijk  uit te breiden.  Dit voornemen  vond een gunstig onthaal bij  de
Raad, maar uit de  besprekingen bleek  dat het  nuttig zou zijn indien  de
Commissie  haar voornemen  ter zake nader zou preciseren.  Met dit programma­
punt mikt de Commissie,  naast de opheffing  en beperking  van de  handelsbelem­
meringen,  op een  tweeledig doel  :
- enerzijds  de bevordering  van het  onderzoek  inzake nieuwe technologieën
en daardoor  de begunstiging  van de  groei van de  dienovereenkomstige
nieuwe industrietakken.  De Commissie  zal concrete  voorstellen  op deze
gebieden  doen (ESPRIT-  en biotechnologie-programma's)  en de  wetenschappe­
lijke en technologische  problemen  in verband  met de  telecommunicatie
bestuderen;
anderzijds  de bevordering  van de  ontwikkeling  van basistechnologieën die
in verschillende industrietakken  worden  toegepast (materiaaltechniek,
lasers enz.) en  bevordering  van de  horizontale spreiding  van die  technie­
ken over  alle conventionele industrietakken waarin  deze technieken  en de
nieuwe technologiën  worden  toegepast, zulks  met name door semi-industrië-
le of demonstratieprojecten voor  de vernieuwing  van de  infratechnologie.
Deze spreiding  van de  toepassingsmogelijkheden  vormt immers één van de
sleutels  voor de modernisering  van het  Europees  industriële  apparaat,
waaraan  gezien  onze buitenlandse concurrenten  niet valt te ontkomen.
Hierom gaat het bij de doelstelling  "Verbetering  en ontwikkeling  van
nieuwe technieken  en produkten voor conventionele bedrijven"  (waarvan  de
al te verkorte  naam "Conventionele bedrijven"  in de overzichtstabel  tot
misverstand  kan hebben  geleid).  Met de  voorstellen  die de  Commissie
zeer binnenkort  zal indienen,  kan deze benaderingswijze  worden  toege­
licht.
 - 4 -
Het gaat  hierbij  dus niet om het subsidiëren van  conventionele bedrijven  of
het verstrekken  van steun aan industrietakken  die een  crisis doormaken,
maar juist om het  begunstigen  - door ontwikkeling  en toepassing  van nieuwe
technieken  - van het  concurrentievermogen  van de  conventionele  industrie
met name in sectoren  waar de omvang van de  ondernemingen  (MKB) deze niet in
staat stelt zelf het nodige onderzoek  en ontwikkelingswerk uit  te voeren.
Uiteraard  kan de  bevordering  van het  concurrentievermogen  van de  industrie
niet alleen  worden  bewerkstelligd  door de uitvoering  van onderzoek-,
ontwikkelings-  of demonstratieprojecten,  maar moeten ook een  aantal begelei­
dende maatregelen  worden  getroffen  die buiten het eigenlijke  wetenschappe­
lijke en technische kader  vallen,  zoals maatregelen  ter bevordering  van
investeringen,  voor de ontwikkeling  van een  grensoverschrijdende  infrastruc­
tuur op het  gebied van de  innovatie, voor  de vergemakkelijking  van de
industriële  reconversie  enz.
- 5 -
Programmapunt  3. " Verbetering van het grondstoffenbeheer"
80 miljoen Ecu
Het niveau  waarop  dit programmapunt  speelt werd te beperkt geacht om met
name projecten voor de ontwikkeling van off-shore-methodes te  kunnen
uitvoeren  waarvoor  aanzienlijke  bedragen  zijn vereist.  Daar de Commissie
het voornemen  heeft eerst voorlopige  studies  ter zake te  doen uitvoeren
behoudt zij zich het recht voor om naar gelang van de  resultaten  van deze
voorlopige  studies,  dit programmapunt  bij de eerste  herziening  van het
kaderprogramma  op grotere  leest te schoeien.
 Men vroeg  zich af waarom  onderzoek over "hout" onder dit  programmapunt  was
opgenomen.  Hout kan immers  ook als landbouwprodukt  worden  beschouwd,
terwijl de toepassing daarvan ook onder het  programmapunt  "Bevordering van
het concurrentievermogen van de  industrie"  zou hebben  gepast. Van belang
is echter dat "hout" als zodanig een van de  doelstellingen  van het kaderpro­
gramma vormt. Het wezenlijke probleem dat  zich voordoet in verband met het
feit dat de  Gemeenschap  voor meer dan de  helft van haar behoeften hout en
houtprodukten  invoert,  heeft ertoe  geleid dat deze specifieke  doelstelling
onder dit  programmpunt  werd gehandhaafd  terwijl  tevens naar de beide andere
betrokken  programmapunten  werd verwezen. Ook  werd aanbevolen het probleem
van het water in  zijn hoedanigheid van grondstof en dat van de beschikbaar­
heid daarvan te bestuderen.  Onder  de doelstelling  "Milieubescherming"
wordt ook de  uitputting  en verontreiniging  van waterhoudende  lagen behandeld
en dient ten gevolge dit aspect bestudeerd.
- 6 -
Programmapunt  4. "Verbetering van het beheer over de energiebronnen
en vermindering van de  afhankelijkheid  op energiegebied"
1.850 miljoen  Ecu, verminderd tot 1.770  miljoen  Ecu
Om tegemoet  te komen aan een  aantal  vragen die door  nationale  delegaties
werden gesteld  wil de Commissie  nader ingaan op de  doelstelling  "Ontwikke­
ling van de  kernsplijtingsenergie".  Hierbij  kon bij de voorgestelde  doel­
stellingen  een onderscheid  worden gemaakt  tussen onderzoek dat  rechtstreeks
bijdraagt  tot de  ontwikkeling  van deze energievorm en onderzoek dat  bij­
draagt tot de  doelstellingen  "Verbetering van de  veiligheid  en bescherming
van de gezondheid" en "Milieubescherming" en dat derhalve  dient te worden
gebracht onder  programmapunt  "Verbetering van de levens- en arbeidsomstan­
digheden". Ten gevolge van dit onderzoek  werd een bedrag van 80  miljoen
Ecu naar laatstgenoemd  programmapunt  overgeheveld.
 Hiervan  afgezien  handhaaft de  Commissie  het inwendig evenwicht  :
- Ontwikkeling van de  kernsplijtingsenergie  460  i.p.v.  540
Beheerste thermonucleaire kernversmelting 480
Ontwikkeling  van vernieuwbare energiebronnen 310
- Rationeel  energieverbruik 520
Programmapunt  4 : Verbetering van het beheer over de
energiebronnen en vermindering van
de afhankelijkheid  op energiegebied 1.770  i.p.v.  1.850
Opgemerkt  zij echter dat de  Commissie  in 1984  uiterst  omvangrijke concrete
voorstellen  zal formuleren op het gebied van de themonucleaire  fusie en de
demonstratieprojecten.  Bij deze  voorstellen  zal rekening  worden gehouden
met de resultaten  van de lopende  programma's  en zij  zullen leiden  tot een
diepgaande  discussie  over de bijzondere  criteria  die op deze gebieden voor
communautaire  projecten  moeten worden aangehouden.  Dit kan  leiden  tot een
wijziging  van het  interne  evenwicht bij dit  programmapunt.  De Commissie
handhaaft derhalve haar  voorstel  voor wat  betreft  het relatieve  belang van
dit programmapunt  in het kaderprogramma,  maar is van mening  dat het aandeel
van de  vier doelstellingen,  waar het uit bestaat, kan  worden  herzien
naargelang  van de  resultaten  van de  tenuitvoerlegging  van de programma's.
- 7 -
Programmapunt  5. "Uitbreiding  van de  ontwikkelingshulp"
150 miljoen  Ecu
Overeenkomstig de geest van het  "Memorandum  over het  communautaire  ontwikke­
lingsbeleid"  en naar  aanleiding  van het door de ontwikkelingslanden
steeds dringender naar voren gebrachte verzoek om  communautaire  maatregelen
op het gebied van  wetenschap  en techniek, heeft de  Commissie  van het begin
af aan in het  kaderprogramma  het punt  "Uitbreiding  van de  ontwikkelingshulp"
opgenomen.  Voor dit  programmapunt  werden  vervolgens in Doe.  C0M(82)865
def. cijfers  opgenomen.  Sommige  delegaties  verzochten de  resultaten  van
het programma  "Wetenschap  en techniek ten  dienste  van de  ontwikkeling"  af
te wachten  alvorens  zich over deze zaak uit te spreken.
 De Commissie  herinnert  eraan dat het er thans in het  eerste kaderprogramma
om gaat  uitdrukking  te geven aan de  politieke  wil en het streven kenbaar te
maken. De uitvoeringsmodaliteiten  zullen  successievelijk  in het kader van
actieprogramma's  worden  vastgelegd, waarbij de met het  eerste  specifieke
programma  op dit gebied  opgedane  ervaring  rekening zal  worden gehouden.
De Commissie  is van mening  dat het huidige  programma  "Wetenschap  en techniek
ten behoeve  van de  ontwikkelingslanden"  met zijn beide onderdelen  "landbouw"
en "tropengeneeskunde" het begin  vormt van een  uitgebreider  programma.  Zij
wijst er nogmaals  op dat  niet kan worden gewacht  op de definitieve  evaluatie
van de resultaten  van dit  programma  alvorens een ander  programma  op dit
gebied te lanceren. Een  dergelijke  al te strakke benadering houdt het
gevaar in dat  activiteiten  op lange  termijn  worden  onderbroken en  daarmede
de motivatie  bij de onderzoekers wegvalt en  niet aan de verwachtingen van
de ontwikkelingslanden wordt voldaan, die steeds  luider  om communautaire
maatregelen op het gebied van  wetenschap  en techniek vragen.
De Commissie  is van mening  dat er  geen redenen aanwezig  zijn om het onder
dit programmapunt  uitgestippelde  streven te  wijzigen.
(1) COM(82)640.
- 8 -
Programmapunt  6 - "Verbetering  van de  levens-  en arbeidsomstandigheden"
270 miljoen  Ecu, gebracht op 385  miljoen  Ecu
Als eerder aangeduid  vallen onder de  ontwikkeling  van de  kernsplijtingsener­
gie vormen  van onderzoek die  beter passen onder het  Programmapunt  "Verbete­
ring van de Levens- en Arbeidsomstandigheden". Naar dit punt  worden
derhalve  de 80 miljoen  Ecu overgeschreven afkomstig van het  programmapunt
inzake de Energie.
Bovendien werd dit  programmapunt  opnieuw bestudeerd op  basis van de  discus­
sies in de Raad en de aanvullende  werkzaamheden  die inmiddels  met name in
de gespecialiseerde  wetenschappelijke  comités  werden  verricht.
 Het onderzoek  inzake  natuurrampen dat de  voorspelling,  de voorkoming en de
beperking  van de daaraan verbonden gevolgen  omvat,  is een onderwerp van
communautair belang waarbij  coördinatie  van het onderzoek en de  sensibilise­
rende werking van een  dergelijk  programma  de mogelijkheid  biedt de kennis
te verruimen en  daarmede  de gevolgen voor de  mens en de materiële  consequen­
ties van dergelijke  natuurverschijnselen  (overstromingen en droogtes,
aardbevingen,  vulkaanuitbarstingen,  enz.) te beperken. Dit  soort onderzoek
dient wezenlijk  over de beide  doelstellingen  van dit  programmapunt  te
worden verdeeld.
Voorts dient het belang van de gezondheidszorg onder de  doelstelling
"Verbetering  van de  veiligheid  en bescherming van de gezondheid" te  worden
opgevoerd en de  omvang  van dit onderzoek  niet t.o.v. het  huidige  niveau te
worden verlaagd.
Onder de doelstelling  "Milieubescherming"  verdient  het probleem van het
afsterven  van de bossen door de zure regen (een reeds in het  voorstel  van
de Commissie  genoemd  probleem) een hogere  prioriteit.
- 9 -
Op grond van deze overwegingen  heeft de Commissie  gemeend  deze beide
doelstellingen  de volgende bedragen toe te  moeten kenen :
- verbetering  van de  veiligheid  en bescherming
van de gezondheid 190  miljoen  Ecu
- milieubescherming 195  miljoen  Ecu
Programmapunt  6 : "Verbetering  van de  levens-  en
arbeidsomstandigheden" 385 miljoen  Ecu
in plaats  van 270
- 10 -
Programmapunt  7 - "Verbetering van de doelmatigheid van het
wetenschappelijke  en technische  potentieel  van de Gemeenschap"
85 miljoen  Ecu
Sommige  delegaties  waren van mening  dat de  resultaten  van de proefperiode
van het  stimuleringsproject  moesten  worden  afgewacht alvorens  hiervoor
aanzienlijke  middelen uit te trekken. De  Commissie  herinnert  eraan dat de
proefperiode  1983-1984  alleen betrekking heeft op de  uitvoeringsmodaliteiten
en niet op het  beginsel  van een  dergelijk  programma  dat reeds door de  Raad
is goedgekeurd.
 Op grond van voorbereidende  studies  raamt de Commissie  dat 5% van de voor
wetenschappelijke  en technische  activiteiten  op communautair  niveau uit te
trekken  kredieten  zouden  moeten  worden  gereserveerd voor  onafhankelijke
stimuleringswerkzaamheden. Dit aandeel  werd aangehouden  als streefdoel
voor het einde van de periode.  Daarom  stelt de Commissie  voor de voor dit
programmapunt  uitgetrokken  middelen  successievelijk  op te voeren en voor de
hele periode  1984-1987  een bedrag van  85 miljoen  Ecu op te  nemen.
Indien op grond van de  conclusies  van de experimentele fase bepaalde
maatregelen diepgaand  zouden  moeten worden  herzien  en het tijdschema voor
de geleidelijke  uitbreiding  van deze  werkzaamheden  zou moeten  worden
gewijzigd,  kunnen  de dan voor de periode  1984-1987  vrijgekomen  financiële
middelen  worden  overgedragen op andere  onderzoekactiviteiten.
- 11 -
HORIZONTALE  WERKZAAMHEDEN
110 miljoen Ecu,  verminderd  tot 90 miljoen Ecu
In antwoord  op tijdens  de besprekingen over  het kaderprogramma  gerezen
vragen preciseert  de Commissie  dat de  horizontale wetenschappelijke  en
technische  werkzaamheden  meer in het bijzonder  omvaten  :
- het FAST-programma;
- studies ter voorbereiding  van toekomstige  programma's;
- bevordering  van het  gebruik van de  resultaten (zulks  in de ruimste zin
zodat daar ook de  werkzaamheden  i.v.m. de bescherming,  verspreiding  en
exploitatie  van de  onderzoekresultaten  alsmede  het verlenen  van licenties
op octrooien  onder vallen);
- opleidingsactiviteiten  alsmede  beurzen  en stages;
continue beoordeling  van de  resultaten  van 0, 0 & D en het  gebruik
hiervan.
Bij zorgvuldige bestudering  van deze horizontale  werkzaamheden  met het  doel
om die, welke geen wezenlijke  0, 0 &  D-inhoud  hebben,  te kunnen elimineren,
heeft de Commissie  de voor deze werkzaamheden  uitgetrokken  middelen  kunnen
beperken  tot 90 miljoen Ecu in plaats  van 110.
 - 12 -
OVERZICHTSTABEL VAN DE DOELSTELLINGEN EN VAN DE  VOOR DE VERWEZENLIJKING
MioEcus (1) %
1. Bevordering  van het  concurrentievermogen  van de
landbouw  130
- Ontwikkeling  van de  produktiviteit  in de land­
bouw en  verbetering  van de  produkten  :
landbouw  115
visserij  15
2. Bevordering  van het  concurrentievermogen  van de
industrie  1060
- Opheffing  en beperking  van handelsbelemmeringen  30
- Nieuwe  technieken  en produkten  voor conventionele
bedrijven  350
- Nieuwe  technologieën 680
3. Verbetering  van het  grondstoffenbeheer  80
4. Verbetering  van het  beheer over de energiebronnen  1770
- Ontwikkeling  van de  kernsplijtingsenergie  460
- Beheerste thermonuclaire kernversmelting  480
- Ontwikkeling  van vernieuwbare  energiebronnen  310
- Rationeel energieverbruik  520
5. Uitbreiding  van de  steun aan ontwikkelingslanden  150
6. Verbetering  van de  levens-  en arbeidsomstandigheden  385
- Verbetering  van de  veiligheid  en bescherming  van
de gezondheid  190
- Milieubescherming  195
7. Verbetering  van de  doeltreffendheid  van het
wetenschappelijk  en technisch  potentieel  85
- Horizontale  maatregelen  90
3750 3,5
28,2
2,1
47,2
4,0
10,3
2,3
2,4
100,0
(1)
(2) In Ecu van 1982.
 Overeenkomstig  5% aan het  eind van de  periode. DAARVAN NOODZAKELIJK  GEACHTE  BEDRAGEN
SAMENVATTING
Correlatie  tussen  criteria  en doelstellingen
1 = Voornaamste  correlatie
2 = Belangrijke  correlatie
3 = Secundaire  correlatie
COMMUNAUTAIRE  DIMENSIE
Behoefte aan
mensen en fi­
nanciële  mid­
delen Omvang van
de poten­
tiële markt Grensover­
schrijdende
werkzaamheden COMMUNAUTAIR  BELANG
Collectieve
behoeften Steun voor de
belangrijke
doelstellingen
van de Gemeen­
schap
1. Bevordering  van het  concurrentievermogen  van de
landbouw
- Ontwikkeling  van de produktiviteit  in de land­
bouw en verbetering  van de  produkten:  landbouw
visserij
2. Bevordering  van het  concurrentievermogen  van de
industrie
- Opheffing  en beperking  van handelsbelemmeringen
- Nieuwe  technieken  en produkten  voor conventio­
nele bedrijven
- Nieuwe technologieën
3. Verbetering  van het  grondstoffenbeheer
4. Verbetering  van het  beheer over de energiebronnen
- Ontwikkeling  van de kernsplijtingsenergie
- Beheerste thermonucleaire kernversmelting
- Ontwikkeling  van vernieuwbare  energiebronnen
- Rationeel energieverbruik
5. Uitbreiding  van de steun aan ontwikkelingslanden
6. Verbetering  van de levens- en arbeidsomstan­
digheden
- Verbetering  van de veiligheid  en bescherming
van de gezondheid
- Milieubescherming
7. Verbetering  van de  doeltreffendheid  van het
wetenschappelijk  en technisch  potentieel 2
2
1
2
2 2
2
2
1
2
3 2
1
2
2
2
2
2
2
1
3
1
2 2
2
3
3
1
1
2
1
1
1
2
1 1
1
1
1
2
1
1
1
1
1
1
2
1
1.
 Bijlage 1
COMMISSIE  VAN DE  EUROPESE GEMEENSCHAPPEN
COM(82)  865 def.
Brussel,  19 januari  1983
VOORSTELLEN  VOOR EEN  EUROPESE  STRATEGIE
OP WETENSCHAPPELIJK  EN TECHNISCH GEBIED
KADERPROGRAMMA 1984-1987
(Mededeling  van de  Commissie  aan de  Raad en het
europees  Parlement)
COM(82) 865 def.
INHOUD
Blz.
INLEIDING
I. HUIDIGE  SITUATIE  - EEN UITDAGING  3
II. DE GEMEENSCHAP  IN DE INTERNATIONALE  CONTEXT  6
III. EEN WETENSCHAPPELIJKE  EN TECHNISCHE  STRATEGIE  VOOR EUROPA  10
A. Voor de periode  198^-1987  voorgestelde beginselen,
programmapunten  en doelstellingen  10
B. Leidraad  voor de programma's  18
B.1. Programmapunten  22
- Bevordering van het concurrentievermogen van de
landbouw  (met inbegrip van de  visserij)  22
- Bevordering van het concurrentievermogen van de
industrie  31
- Verbetering van het grondstoffenbeheer
- Verbetering van het  beheer  van de energiebronnen k9
- Verhoging van de ontwikkelingshulp 66
- Verbetering van de levens- en  arbeidsomstandigheden  70
- Verbetering van de doelmatigheid van het  wetenschappe­
lijke en technische  potentieel  van de  Gemeenschap  79
B.2. Horizontale  werkzaamheden  8**
IV. WEGEN  EN MIDDELEN  85
1. Structuren en  procedures  85
2. Modaliteiten  - actieprogramma's  86
3. Voorziene  financiële  middelen  87
CONCLUSIES
BIJLAGEN  : Bijlage  I : Analyse van de  positie  van de  Gemeenschap
in de internationale  context.
Bijlage  II : Lijst van plannen  per doelstelling.
 VOORSTELLEN  VOOR EEN  EUROPESE  STRATEGIE
OP WETENSCHAPPELIJK  EN TECHNISCH  GEBIED
KADERPROGRAMMA  1984-1987
INLEIDING
In dit document  wordt het eerste algemeen  kaderprogramma  voor wetenschappe­
lijke en technische  activiteiten  inzake "onderzoek,  ontwikkeling  en demon­
stratie"  (0, O 8e D)  beschreven  dat wordt voorgesteld  aan de  Europese
Gemeenschappen  voor de jaren 1984-1987·
Dit voorstel  is opgesteld naar  aanleiding  van verzoeken  van de  Raad van
Ministers  in november  1981 en in  maart en juni 1982 die voortvloeiden  uit
mededelingen  van de  Commissie  (1). Bij dit  voorstel  is uitgegaan  van :
- recente en voorlopige  gegevens  over het nationale  beleid van onderzoek,
ontwikkeling  en demonstratie  en dat van de  belangrijkste  derde landen  (2)5
- communautaire toekomststudie s (werkzaamheden  van de  FAST-groep)  (3) en de
dertien  plannen  per doelstelling  (k) die  speciaal  zijn opgesteld voor  de
voorbereiding  van dit eerste kaderprogramma;
- studies en discussies  van het  Parlement  en het  Economisch  en Sociaal
Comité ;
- studies en discussies  van de  betrokken  diensten  van de  Commissie  met steun
van deskundigen  van de  Lid-Staten  en leden van het  Europees  Comité  voor
Onderzoek  en Ontwikkeling  (CERD) en van het  Raadgevend  Comité  voor Indus­
trieel Onderzoek  en Ontwikkelingswerk (CORDI ).
In dit document  zal nader  worden  ingegaan  op :
- de sociaal-economische  programma-punten  van de  Gemeenschap  die de  grond­
slag vormen  voor de gemeenschappelijke  strategie  op het  gebied van de
wetenschap  en technologie;
(1) documenten  C0M(81)574  def., SEC(82)896 def.
(2) Zie bijlage I "Analyse  van de  positie  van de  Gemeenschap  in de  interna­
tionale  context".
(3) FAST : Forecasting  & Assessment  in the  field of Science  & Technology
C+) Zie lijst van plannen  per doelstelling  in Bijlage  II.
 -2-
- de grote wetenschappelijke en technische  doelstellingen  die de Gemeen­
schap zou  moeten  nastreven in de periode  198^-1987;
- de specifieke  doelstellingen  waarvan  de prioriteit  en het  relatief  belang
zijn aangegeven  in de leidraad  voor de  programma's  waarvan  moet worden
uitgegaan om de gemeenschappelijke  activiteiten  op het gebied van onder­
zoek, ontwikkeling en demonstratie vast te  stellen.
De Commissie  is van  mening  dat de  Raad en het Parlement  zich aan de  hand
hiervan  zullen  kunnen  uitspreken over het belang en het doel van de op
communautair  niveau te  treffen  maatregelen op het gebied van  wetenschap
en technologie ten opzichte van de  andere  activiteiten  en beleidslijnen
van de Gemeenschap  en de wetenschappelijke en technische  activiteiten  en
beleidslijnen  van de Lid-Staten.
Het kaderprogramma  is dan ook  niet alleen  maar een communautair  instrument
voor de programmering,  maar tevens een instrument voor de  financiële  ramin­
gen op middellange  termijn  waarmee  de besluitvorming op het gebied van
sectorprogramma's  en begroting in  belangrijke  mate kan worden  vergemak­
kelijkt.
-3-
I. HUIDIGE  SITUATIE  - EEN UITDAGING
Aan het begin van de jaren  tachtig  hebben  alle industrielanden - en dus,
in uiteenlopende  mate,  alle Lid-Staten van de  Gemeenschap  - te kampen
met vijf grote problemen  :
1. De economische  crisis  en de daaruit voortvloeiende  inflatie  en werkloosheid
Twee ramingen  in dit verband : het aantal werklozen dat in de  Gemeenschap
thans 10,7 miljoen bedraagt, ofwel 9»6 % van de beroepsbevolking, kan in
1985 oplopen tet 15 miljoen (1). Om in 1995  weer een niveau van 2 % te
bereiken,  is het nodig dat vanaf dit ogenblik tot 1995  jaarlijks  ongeveer
1 miljoen  nieuwe  arbeidsplaatsen  wordt geschapen.
 2. Het instabiele  (zoniet  teruglopende) concurrentievermogen van de  meeste
Lid-Staten  ten opzichte van de grote  derde landen wat  betreft  de weten­
schappelijke  of technologische, de agrarische en de  industriële  concurren­
tiekracht.
De agrarische handelsbalans van de EEG met de  rest van de wereld  blijft
deficitair.  De industriële  concurrentiekracht die op het gebied van de
geavanceerde  technieken reeds  onvoldoende  is, vertoont achteruitgang op
andere,  klassiekere  produktiegebieden zoals de autosector of de  chemie.
Tenslotte  stemmen  alle nationale en  communautaire  studies overeen in
hun conclusies waaruit de  noodzaak  blijkt  om de wetenschappelijke en
technische  "creativiteit"  binnen de  Gemeenschap  opnieuw  te bezielen.
3. De noodzaak  van een beter  beheer  van de energie- en grondstoffenbronnen.
Wat betreft  aardolie,  aardgas,  uranium  of delfstoffen  die tegen  redelijke
economische  voorwaarden  kunnen  worden  gewonnen,  is de Gemeenschap  voor
haar bevoorrading sterk  afhankelijk  van derde landen. Dientengevolge
moet de Gemeenschap  het kapitaal  aan primaire of secundaire hulpbronnen
dat zij  bezit zo goed mogelijk  beheren  (recyclage van materialen,  exploi-
(1) Er zij met het oog op de  uitbreiding  van de  Gemeenschap  nog eens op ge­
wezen dat de werkgelegenheidssituatie in Spanje en Portugal  even slecht
is als die van de  tien Lid-Staten.  Bron van aangehaalde  gegevens  :
Eurostat  6.1982  en FAST-rapport.
-4-
tatie van arme delfstoffen,  toepassing van  energiebesparende  technieken,
vernieuwbare  energiebronnen,  enz.).
k. De noodzakelijke intensivering van de betrekkingen en de  samenwerking  met
de ontwikkelingslanden
Zowel wegens  de solidariteit  met de  derde wereld als  vanwege  de gedeelde
economische  belangen  bevindt de  Gemeenschap  zich in de positie  om een rol
te spelen die uniek is in de wereld wat betreft de ontwikkeling van het
0, 0 & D in de ontwikkelingslanden  zelf en het beschikbaar  stellen  van
haar eigen 0 & O-potentieel al  naar gelang de  behoeften  van de ontwikke­
lingslanden.
 5. De voorbereiding van de  maatschappij  op de veranderingen die  zijn voorge­
komen of die  voortkomen  uit de ontwikkeling van  nieuwe  technologieën
(Zowel op plaatselijk  of regionaal niveau als op nationaal of  communautair
niveau)•
Ter illustratie  kan worden  gesteld dat, alleen al ten  gevolge  van de ont­
wikkeling  van de informatietechnieken, een  derde  van de huidige  banen  in
Europa rechtstreeks zal  worden beïnvloed  qua aard en  functie.  In de ont­
wikkelde  samenleving  zal rekening  moeten  worden  gehouden  met belangrijke
zaken als onderwijs, opleiding en verdeling van taken  willen  de levens­
standaard, het  sociaal  evenwicht  en de kwaliteit  van het leven  worden
gehandhaafd  en verbeterd.
Naast deze vijf problemen  waarvoor  op korte en middellange termijn oplossingen
moeten worden  gevonden,  moeten  de Lid-Staten van de  Gemeenschap  op langere
termijn  - naar uit de  werkzaamheden  van de FAST-groep  is gebleken  - het
hoofd bieden aan ingrijpende ontwikkelingen die  zich reeds  duidelijk  aftekenen,
en deze beheersen,  te weten :
- De ingrijpende  wijziging  van de organisatie van de dienstensector.  Deze
is de komende  jaren van  buitengewoon  belang  voor de werkgelegenheid,  de
concurrentiekracht en het  sociaal  overleg (1).  (Hierbij  zij opgemerkt  dat
de dienstensector in de  Gemeenschap  reeds in 19&0 51 % van de arbeidsplaat­
sen en 56 % van de  toegevoegde  waarde  vertegenwoordigde).
(1) Als voorbeeld, kan hier de aanpassing van de vervoerssector aan de  nieuwe
economische  en sociale  behoeften  worden  genoemd.
-5-
- De organisatie en de vernieuwing van de produktie  door op de  juiste
wijze gebruik te  maken van de nieuwe  technieken,  fundamentele  grondslag
voor een  nieuwe  groei.
- Het optimale gebruik van de  bodem door geïntegreerd  beheer  van land, water
en vernieuwbare  natuurlijke  bronnen  (nu reeds  neemt het aantal  conflicten
over het gebruik van de  bodem voor uiteenlopende doeleinden sterk toe :
industrie,  landbouw,  urbanisatie,  transport, enz.).
 - De ontwikkeling van de  derde wereld naast de overdracht van technieken en
produkten (georganiseerde  samenwerking,  uitwisselingen,  taakverdeling, enz.).
- De voortdurende aanpassing van de maatschappij aan de technologische veran­
deringen (evenwicht tussen  werk en vrijetijdsbesteding,  stedelijke  structu­
ren, sociaal  overleg over de diensten van  openbaar  belang,  culturele  gevol­
gen van de communicatietechnieken, enz.).
Hoewel de wetenschappelijke en technische ontwikkeling, gezien  deze realiteiten
en vooruitzichten,  op zich geen garantie biedt voor  economische  groei,  con­
currentievermogen op lange termijn of  sociaal  welzijn,  vormt hij - zonder toe­
reikend  te zijn - een noodzakelijk element.  Soms  blijkt  zelfs dat de bijdrage
van dit -  door het 0, 0 & D  gevormde  - polyvalente hulpmiddel van  fundamen­
teel belang is.
Zowel de geïndustrialiseerde  landen als de ontwikkelingslanden  treffen  dan
ook aanzienlijke  maatregelen om het 0, 0 & D te ondersteunen.
Waar bevindt de  Europese  Gemeenschap  zich in deze stroom van maatregelen?
Welke plaats heeft zij  zich verworven  in de internationale  context?
Deze situatie  wordt schematisch geanalyseerd in  Bijlage  I (samenvatting van
analyses van de diensten van de EEG,  UNESCO,  OESO, enz.) en, per sector,  meer
gedetailleerd  in de plannen per  doelstelling  waarvan  de lijst is opgenomen  in
Bijlage  II.
Hierna worden  dan ook  slechts  enkele globale  gegevens  over de sterke en  zwak­
ke zijden  van de  Gemeenschap  in de internationale  context vermeld.
-6-
II. DS GEMEENSCHAP  IN DE INTERNATIONALE  CONTEXT
De tien Lid-Staten  van de Gemeenschap  beschikken over  een aanzienlijk  onder­
zoekpotentieel.  Hun uitgaven hiervoor  bedragen  20 % van de  over de gehele
wereld aan het 0, 0 & D  bestede middelen  (1982).
Op dit  ogenblik  zijn meer dan één  miljoen  wetenschappers  en technici  - waar­
van 350.000  onderzoekers  - betrokken bij  onderzoekwerkzaamheden.
 De onderzoekcapaciteit  van de Gemeenschap is  slechts  27 % kleiner  dan die van
de Verenigde  Staten  - als  uitsluitend  wordt uitgegaan  van civiel  onderzoek  -
en het dubbele  van die van  Japan (1982).
Wat de overheidsuitgaven  betreft, laat  een in  miljoen  Ecu 1982 omgerekende
vergelijking  van de  door de Lid-Staten  van de Gemeenschap, de  Verengide  Staten
en Japan bestede middelen  het volgende  beeld zien  :
Begrotingskredieten  (financiering  door de staat)  in miljarden  Ecu
Jaar 1975 1981 1982
Belgique/België 0,36 0,54 0,56 voorlopig
Danmark 0,18 0,24 0,25 voorlopig
Deutschland 4,18 7,07 7,84 voorlopig
Ellas 0,07 0,07 voorlopig
Fr?? nee 3,18 6,63 8,17 voorlopig
Ireland 0,03 0,06 0,08 voorlopig
Italia 0,56 2,06 1,91 voorlopig
Nederland 0,64 1,18 1,28 voorlopig
United-Kingdom 2,37 5,99 6,33 voorlopig
EUR-10 11,50 23,85 26,49 voorlopig
TER VERGELIJKING
U.S.A. (Federal Outlays)  1 Ecu= $1,24077 =$1,11645 =$1,00324
14,56 30,16 ram. 38,15 raming
Japan (overheidsuitgaven  1 Ecu= 354,312  Yen =247,598  Y =244,671 Y
2,49 6,83 ram. 7,50 raming
PS De verdeling  van de uitgaven  voor 0 & 0 tussen ' de openbare sector
(financiering  door > de staat)  en de particuliere sector (industrie,
VZW, enz) is in EUR -10 en de VS ong eveer 50-50, terwijl de staat
in Japan minder dan 30 % bijdraagt tot de financiering  van . het O&Oo
-7-
In het algemeen  kan dan ook  worden  gesteld  dat de  Lid-Staten  van de Gemeen­
schap beschikken over wetenschappelijke  en industriële  middelen  van aanzien­
lijke omvang en  diversiteit.  De mankracht,  teams,  uitrusting,  financiële  mid­
delen (zelfs al zijn deze enigszins ontoereikend)  en de  hulpmiddelen  om kennis
om te zetten in innovatie  vormen te zamen een  instrument voor  de vooruitgang
met een potentiële  doeltreffendheid  die internationaal  niet wordt geëvenaard.
 Een nadere  analyse  van de  Europese  mogelijkheden brengt  evenwel  zorgwekkende
feiten aan het  licht. Uit de  meeste  nationale  en communautaire  studies  die de
afgelopen jaren  zijn uitgevoerd,  blijkt het volgenden  :
- een zekere achteruitgang  van de  creativiteit,  van de  wetenschappelijke
"produktiviteit"  van het  Europese  onderzoek;
- te weinig  multidisciplinair  onderzoek  (op veel gebieden  - nieuwe  energie­
bronnen,  milieu,  agrovoeding  - kunnen de vereiste  oplossingen  alleen  worden
gevonden  met multisectorieel  of multidisciplinair  onderzoek);
- niet te verwaarlozen leemten  in de  onderzoekgebieden  die door de universi­
teiten als te toegepast  en door de industrie  als te  fundamenteel  worden
gezien (bijvoorbeeld  synthetische materialen, voedingsmiddelentechnologie,
toxicologie,  enz.);
- het gebrek aan overeenstemming  in diverse sectoren tussen wetenschappelijk
aanbod (het produkt van onderzoeklaboratoria)  en
. de wetenschappelijke  en technische vraag, vooral  die vanuit de industrie;
. de sociale  behoeften;
. en, in  mindere  mate, de vraag van de  overheid.
Dit gebrek  aan overeenstemming  tussen vraag  en aanbod  veroorzaakt  soms ernstige
leemten.  In dit verband  vormt de gasleiding  tussen  Europa  en Siberië een
treffend  voorbeeld;  uit de  Amerikaanse  embargo  is gebleken  in welke mate
Europa afhankelijk  is. Tevens  heeft dit  gebrek aan overeenstemming  tot
gevolg dat vaak toegepast  onderzoek  wordt  verricht  zonder toepassings­
mogelijkheden  of dat  innovaties  worden  gelanceerd zonder afzetmogelijk­
heden (computers, prototypes  van vliegtuigen,  farmaceutische produkten, enz.).
-8-.
 - .'Ie ontoereikendheid, of in ieder geval de te trage ontwikkeling, van
..ie organisatorische structuren van het  openbaar  onderzoek  (bijvoorbeeld
ie bekende  problemen  van de taakverdeling tussen  onderzoek  en onderwi  js
aan de universiteit  en van de  relaties  tussen  universiteit  en industrie);
- onvoldoende  aandacht  voor. de verspreiding van- wetenschappelijke en tech­
nische informatie en  voor de benutting van de resultaten van het 0 & C;
- tenslotte te veel  dubbel  werk wat betreft de  activiteiten  van de overheid
op het gebied van C & C die in de Lid-Staten van de  Gemeenschap  plaats­
vinden : het  feit dat in  alle Lid-Staten  tegelijkertijd  met overheidsgeld
op grote schaal hetzelfde  onderzoek  wordt verricht.
Hoewel dergelijke  parallele  werkzaamheden  in een aantal gevallen stimuleerd
en vruchtbaar  kunnen  zijn, zal vanaf een zeker  punt het dubbel  werk altijd
steriel worden  en zal de  gehandhaafde  intracommunautaire  concurrentie ten
koste gaan van het  concurrentievermogen  van de Gemeenschap  ten opzichte
var. derde landen. Dit is vooral het geval als het niveau van de  betrokken
nationale  teams  in internationaal opzicht  onder  de maat blijft.
Wat dit laatste  punt betreft is sinds  enkele  jaren het aantal en de om­
vang van. de  gemeenschappelijke  activiteiten  en samenwerkingsactiviteiten
ij nel gegroeid. Het  concurrentievermogen  van de Lid-Staten  blijft  evenwel
wankel,  de wetenschappelijke en technische  uitstraling  blijft  ongelijk.
üe overeenkomst  tussen  deze negatieve  kenmerken  binnen  de Gemeenschap,  de
omvangrijke  uitgaven die op nationaal niveau  worden  gedaan  - waarbij  even­
wel de drempel  voor een internationale concurrentiepositie niet  wordt be­
reikt - en de  beperkingen  of tekortkomingen  van de verschillende  landen
zijn stuk voor stuk factoren die pleiten  voor systematische  samenwerking.
 -9-
Uiiaterale  en multilaterale  samenwerking,  stap voor stap, óf een georgani
setrde strategie  die geleidelijk  op communautair  niveau tot stand  wordt
gebracht (met inbegrip van de  relaties  met de ontwikkelde landen of de
ontwikkelingslanden  ?
De Commissie  verzoekt de Lid-Staten thans  deze vraagstukken te bespreken
op basis van dit  document  waarin een wetenschappelijke en technische
strategie  voor Europa  wordt voorgesteld die op concrete wijze  wordt
vertaald  in een  kaderprogramma  voor de jaren  1904-1987·
-10-
III. EEN WETENSCHAPPELIJKE  EN TECHNISCHE  STRATEGIE  VOOR EUROPA
A. VOOR DE  PERIODE  1984-1987  VOORGESTELDE  BEGINSELEN,  PROGRAMMAPUNTEN  EN
DOELSTELLINGEN
Er worden  drie fundamentele beginselen voorgesteld als grondslag voor  de
gemeenschappelijke  strategie  198^-1987  :
- ten eerste de toekenning  van een  hogere  prioriteit  aan wetenschappelijke
en technische maatregelen  met het oog op het  opnieuw op gang brengen  van
de activiteiten  en beleidslijnen  van de  Gemeenschap  en, in het kader
hiervan,  de toekenning  van een  steeds hoger percentage mankracht  en
financiële  middelen  aan deze activiteiten.
- ten tweede,  uitgaande  van de  fundamentele  programmapunten  de aanpak per
doelstelling,  dat wil zeggen  de keuze van duidelijk  afgebakende  signifi­
cante doelstellingen  voor de periode  198^-1987  ten einde  :
. de tenuitvoerlegging  van de  door de Lid-Staten  gewenste  wilskrachtige
strategie  te bevorderen,
. de uiteindelijke  vaststelling  van actieprogramma's  te bevorderen, door
de belangrijkste  behoeften  van de  Gemeenschap  te identificeren  en te
rangschikken  en, op basis hiervan,  het relatieve  belang te bepalen
van de overeenkomstige wetenschappelijke  en technische  doelstellingen,
. concrete  ervaring  op te  doen met de  methode  voor de politieke  en tech­
nische keuze tussen  nationale,  internationale  en communautaire
act iviteiten.
 - ten derde ,continue  activiteiten  ter stimulering  van de  doeltreffendheid
van het wetenschappelijk  en technisch  potentieel  van de  Gemeenschap.  Aan
dit onderwerp  dat het  zevende programmapunt  voor het kaderprogramma
1984-1987  vormt, is een  afzonderlijk  hoofdstuk gewijd in  het tweede
deel van dit document  waarin de leidraad  voor de programma's  wordt
toegelicht.
Daarom zal hier alleen  worden  ingegaan  op de  eerste twee voorgestelde
fundamentele beginselen  :
-11-
1. HOGERE  PRIORITEIT  VOOR DE  WETENSCHAPPELIJKE  EN TECHNISCHE  ACTIVITEITEN
De gemeenschappelijke  strategie  op het  gebied van O & O  moet niet de vereu-
ropesing  van de  wetenschappelijke  en technische  activiteiten  van de  Lid-Staten
tot doel op zich hebben,  maar het voortdurend  scheppen  van de  gunstigste
voorwaarden  voor een gemeenschappelijke  groei.  Deze gemeenschappelijke groei
ligt ten grondslag  aan het  streven naar  een betere samenwerking  met de  ont­
wikkelde  derde landen en de  ontwikkelingslanden.
Aan deze voorwaarden  wordt evenwel  op communautair  niveau  vaak slecht  voldaan,
zoals werd vastgesteld  door de Lid-Staten  tijdens  de Raad van 8 maart en die
van 30 juni  1982.
Om werkelijk  te kunnen  kiezen tussen nationale,  internationale  en communau­
taire activiteiten,  is het  voorts nodig  dat de  raming van de  omvang van de
vereiste  communautaire  middelen  niet a priori wordt beperkt tot  een kunstma­
tig vastgesteld bedrag  dat niet in overeenstemming  is met de op te  lossen
problemen.  Hierbij  doet zich de vraag voor  van de  omvang,  van het  essentiële
niveau, van de  communautaire  activiteiten.
 Om de discussies  en zodoende  de juiste  keuzebepaling mogelijk  te maken, moet
men zich, tenminste voor  een aantal programmapunten,  openstellen voor  een aan­
zienlijke  potentiële  toename  van de  communautaire  middelen.  Gebeurt  dit niet,
dan kan slechts de huidige  gang van zaken worden  voortgezet  met de  vastge­
stelde onevenwichtige verdeling  en op gebieden  waar nog geen gemeenschappelijke
activiteiten  plaatsvinden  het dure niet-Europa. Bij wijze  van voorbeeld  kan
hier worden  verwezen  naar de kernfusie.  Voor deze activiteit  hebben  de Lid-
Staten, die tewerk gaan op een  wijze die tussen nu en 1990  bijna  3 miljard
Ecu aan uitgaven  met zich brengt, besloten  al hun  werkzaamheden  te coördi­
neren en tussen nu en 1986  samen 600 miljoen  Ecu te  investeren omwille  van
efficiëntie  en besparingen,  terwijl  ondertussen  uitbreiding  van de  interna­
tionale samenwerking  verder  wordt bestudeerd. Uiteraard treden  niet alle
doelstellingen  of discussiepunten  op dezelfde  duidelijke  wijze naar voren.
Desondanks  vormt deze onderneming  een nuttig referentiekader.
Van meer belang is evenwel dat de  communautaire  instellingen  inzien dat aan
de wetenschappelijke  en technische  activiteiten  van de  Gemeenschap  in de
jaren tachtig  een hoge prioriteit  moet worden  toegekend,  omdat  deze de waarde
-12-
van de nationale  activiteiten  verhogen , doordat  zij deze verlengen en  uit­
breiden op een wijze die  voor allen de minste  kosten met  zich brengt.
 In dit verband  hoeft men  zich slechts te herinneren in  welke mate de Euro­
pese samenwerking  gedurende  de afgelopen  decennia  van doorslaggevend  belang
is geweest  voor de Lid-Staten om  zich staande  te houden  in de concurrentie­
strijd met betrekking tot de innovatie  (kernsplijting,  kernfusie, ruimte,
enz.). Hierbij  moet men zich tevens  herinneren dat anderzijds op  gebieden
waarop de Europese  samenwerking  nog niet tot stand is of was  gekomen  de kloof
tussen de  Gemeenschap,  de Verenigde  Staten en  Japan  groter  wordt (reeds duide­
lijk op het gebied van de informatica en de biotechnologie,  tekortkomingen
tekenen  zich af in de klassiekere sectoren : autoindustrie,  chemie,  materialen,
enz.).
Vanwege  het rechtstreekse  belang  van de  communautaire  dimensie  voor de Lid-
Staten, vergeleken met elke  andere  vorm van samenwerking  - wat betreft  con­
tinuïteit,  doeltreffendheid en besparing -  dienen  de gezamenlijke  activitei­
ten op systematische wijze te  worden  behandeld,  telkens  wanneer  het nut van
samenwerking  blijkt.
Naar aanleiding van de aanzienlijke  problemen  en behoeften  die bij de  voor­
bereiding van dit  kaderprogramma  aan het  licht zijn  gekomen,  kan de Commissie
slechts  vaststellen dat het noodzakelijk is dat een aanzienlijk groter  belang
wordt gehecht  aan de wetenschappelijke en technische  activiteiten  in het ka­
der van het  opnieuw  op gang brengen  van haar strategieën  en beleidslijnen.
 2. AANPAK  PER DOELSTELLING  - DE GROTE WETENSCHAPPELIJKS  EN TECHNOLOGISCHE
DOELSTELLINGEN
Uit de werkzaamheden  en het overleg ter voorbereiding van dit  kaderprogramma
is een aantal  feiten  in het bijzonder  gebleken  dan wel bevestigd :
- de overeenkomst  tussen de grote  problemen  waarmee  de Lid-Staten van de
Gemeenschap  te kampen  hebben  (economische  crisis,  concurrentiepositie, enz.),
- zeer veel  dubbel  werk wat betreft het (op uiteenlopende  niveaus  en met  uit­
eenlopende  middelen)  door de verschillende Lid-Staten verrichte  onderzoek,
een beperkende  factor  voor het Europese  concurrentievermogen,  als dit
dubbel werk overbodig is,
- de, soms onaanvaardbare,  mate van afhankelijkheid ten opzichte van  derde
landen (bijvoorbeeld plantaardige eiwitten,  Amerikaans  embargo  betreffende
-13-
de gasleiding tussen  Europa  en Siberi'é,  grondstoffen),
- het ongelijke, steeds slechter  wordende,  Noord/Noord  en Noord/Zuid-evenwichi
op technologisch gebied,
- de verschillen  of tekortkomingen het  gebrek  aan overeenstemming  tussen het
wetenschappelijk  aanbod,  dat wil  zeggen  de produkten  van het  onderzoek,  en
de sociale  en economische  behoeften.
 Waar elke strategie een oplossing  moet bieden,  stelt de Commissie  - die  hier­
bij haar eerdere  mededelingen  bevestigt en  toelicht  - aan de  Gemeenschap  de
volgende  programmapunten  en grote wetenschappelijke en technologische doel­
stellingen  voor het eerste  kaderprogramma  1984-1987  voor :
COMMUNAUTAIRE  PBOQRAM-
HA-PONTEN WETENSCHAPPELIJKE  EN TECHNOLOGISCHE
DOELSTELLINGEN
1. Bevordering van het
concurrentievermogen
van da landbouw  (met
inbegrip  van de
visserij) 1.1. Verbetering Tan de landbouwproduktiviteit en
verbetering  van de  produkten
2. Bevordering van het
concurrentievermo­
gen van de induetrie 2.1. Opheffing en beperking van  handelsbelemmeringen
2.2. Verbetering en ontwikkeling van  nieuwe  technie<
ken en produkten  voor conventionele bedrijven
2.3. Bevordering en ont­
wikkeling  van nieuwi
technologieën 2.3.1* Informatietechno­
logie
2.3*2. Biotechnologie
3. Verbetering van het
grondstoffenbeheer 3.1. Optimaal gebruik van de grondstoffen (met in­
begrip van recyclage en  substitutie)
Verbetering van het
beheer van de ener­
giebronnen en  vermin
dering van de afhan­
kelijkheid  op ener­
giegebied *t.1. Ontwikkeling van de  kernsplijting  (met name
het veiligheidsaspect)
h.2. Beheerste kernfusie (JET)
•»•3. Ontwikkeling van  vernieuwbare  energiebronnen
%.'•· Rationeel energiegebruik (systeemanalyse,
koolwaterstoffen,  steenkool, energiebesparing)
5. Uitbreiding van de
ontwikkelingshulp 5.1. Ontplooiing van wetenschappelijke en tech­
nische  activiteiten  ten behoeve  van de ont­
wikkelingslanden
6. Verbetering van de
levens- en arbeids­
omstandigheden 6.1. Verbetering van de  veiligheid  en bescherming
van de gezondheid
6.2. Milieubescherming  (milieu  en voorkoming  van
hinder
7. Verbetering van de doelmatigheid van het wetenschappelijk en technisch
potentieel  van de EEG (stimulering)
Om - aan de  hand van deze programma-punten  en doelstellingen  - de voor de
periode  1984-1987  aan te  houden  leidraad  voor de  programma's  beter te  kunnen
beoordelen, is het nodig eerst de huidige wetenschappelijke en technische
doelstellingen  van de  Gemeenschap  te analyseren.
