PRACOVNÝ DOKUMENT ÚTVAROV KOMISIE Správa o právnom štáte 2021 Kapitola o situácii v oblasti právneho štátu v Slovinsku Sprievodný dokument K OZNÁMENIU KOMISIE EURÓPSKEMU PARLAMENTU, RADE, EURÓPSKEMU HOSPODÁRSKEMU A SOCIÁLNEMU VÝBORU A VÝBORU REGIÓNOV Správa o právnom štáte 2021 Situácia v oblasti právneho štátu v Európskej únii
Zie EU-scorebord voor justitie 2020, grafieken 49 en 50 voor een vergelijkend overzicht van de autoriteiten die betrokken zijn bij tuchtprocedures tegen rechters. Sinds de oprichting van het tuchtgerecht werden 21 voorstellen voor tuchtprocedures ingediend, ten aanzien waarvan 14 procedures zijn ingeleid (die allemaal betrekking hebben op rechters van rechtbanken van eerste aanleg); negen van deze procedures zijn afgerond en vijf zijn nog in behandeling. Twee rechters werden bij het begin van de tuchtprocedures geschorst. Een van deze zaken is afgerond en de andere zaak is nog hangende. Het tuchtgerecht constateerde in vier zaken dat er sprake was van een inbreuk (hierbij werd besloten tot twee berispingen, één salarisverlaging en één disciplinaire overplaatsing). In vier andere zaken werden de rechters vrijgesproken en één procedure werd stopgezet vanwege de intrekking van het voorstel voor de tuchtprocedure. Raad voor de rechtspraak, standpunten inzake aanpassingen en wijzigingen van het rechtskader voor tuchtprocedures tegen rechters, 4 maart 2021, blz. 2-3. 20 In 2019 verzocht het hooggerechtshof om een toetsing voor het constitutioneel hof van de grondwettigheid van het recht van de raad voor de rechtspraak om tuchtrechtelijke procedures in te leiden, aangezien enkele van zijn leden ook leden van het tuchtgerecht zijn. De raad voor de rechtspraak besloot vervolgens af te zien van het inleiden van tuchtprocedures totdat het constitutioneel hof uitspraak had gedaan over de kwestie. 21 Er moet worden opgemerkt dat in één spraakmakende zaak, in augustus 2020, een rechter van een arrondissementsrechtbank bij het begin van de tuchtprocedure tegen hem werd geschorst door de vicevoorzitter van het hooggerechtshof. De rechter ging bij de raad voor de rechtspraak in beroep tegen de schorsing. In 2018 uitte de rechter vermoedens met betrekking tot vermeend gedrag van enkele andere rechters. De rechter wordt ook strafrechtelijk vervolgd voor laster. In een deel van de beredenering van het besluit tot schorsing werd gewezen op de noodzaak om zich waardig en respectvol te gedragen ten opzichte van andere rechters wanneer openbare kritiek op hen wordt geuit. Hooggerechtshof (2020), persbericht van 17 augustus 2020. In december 2020 oordeelde de raad voor de rechtspraak dat er geen beperkingen bestonden voor de strafrechtelijke vervolging van de rechter. In januari 2021 stelde een parlementaire commissie het parlement voor toe te staan een strafrechtelijke procedure tegen de rechter in te leiden, op basis van een aanklacht die was ingediend door een van de openbare ministeries van de arrondissementen.  Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 7-8. 22 Het hooggerechtshof is van mening dat, omdat het nieuwe kader in 2018 werd vastgesteld, enkele problemen niet zijn aangepakt of niet naar behoren zijn opgelost (bv. procedures in één aanleg en de mogelijkheid om beroep in te dienen voor zowel de aangeklaagde partij als de met de tuchtprocedure belaste aanklager, het gebruik van procedureregels), wat gevolgen kan hebben voor de efficiëntie van de procedures. Bijdrage van het hooggerechtshof aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 1. 6 het EU-recht en dat hierbij de aanbevelingen van de Raad van Europa in aanmerking worden genomen23. Kwaliteit Door de COVID-19-pandemie is gebleken dat de middelen voor elektronische communicatie binnen het justitiële stelsel sneller moeten worden verbeterd. In het verslag over de rechtsstaat 2020 werd opgemerkt dat er weliswaar geavanceerde informatie- en communicatietechnologieën worden toegepast voor dossierbeheer, maar dat de elektronische communicatie tussen rechtbanken en partijen blijft achterlopen24. In de afgelopen jaren is enige vooruitgang geboekt bij het uitbreiden van de elektronische communicatie. Op een paar gebieden moeten stukken alleen in elektronische vorm bij de rechtbank worden ingediend, zoals door notarissen en curatoren (in het kadaster, griffiezaken en insolventiezaken)25, en door schuldenaren (bij onbetwiste invorderingen van schulden)26. Sinds februari 2021 moeten sociale instellingen verzoeken in zaken betreffende het familierecht elektronisch bij de rechtbanken indienen en werd het systeem voor elektronische veilingen ingesteld, ongeacht de verkoopmethode, voor alle soorten vastgoed, roerende goederen en rechten die worden verkocht in executieprocedures, procedures in verband met insolventie, verplichte afwikkelingsprocedures, niet-litigieuze zaken, strafrechtelijke procedures strafzaken, bestuursrechtelijke zaken en civielrechtelijke en litigieuze handelszaken worden inspanningen verricht om het systeem voor zaakbeheer tegen eind 2023 bij te werken om elektronische communicatie mogelijk te maken28. Digitale oplossingen om rechterlijke procedures te voeren en te volgen zijn met name voor strafzaken nog beperkt29. Met name bij het Openbaar Ministerie ontbreekt het aan het gebruik van digitale technologieën voor veilig werken op afstand30 en het gebrek aan digitalisering bij de politie leidt tot vertragingen, vooral in complexe zaken waarin strafdossiers alleen op papier worden geleverd. Gezien het feit dat de rechtbanken sinds maart 2020 gedurende een periode van meer dan vier maanden min of meer alleen dringende zaken behandelden31, werkten de magistratuur en het ministerie en procedures voor overtredingen27. Ten aanzien van 23 CM/Rec(2010)12, punten 66 en 69.  Volgens het EU-recht houdt de vereiste van onafhankelijkheid in dat de tuchtrechtelijke regels met betrekking tot rechters de noodzakelijke waarborgen moeten bevatten om te voorkomen dat de regels worden gebruikt als stelsel van politieke controle van de inhoud van rechterlijke uitspraken. Bv. Hof van Justitie van de Europese Unie, arrest van 24 juni 2019, Commissie/Polen, C-619/18, ECLI:EU:C:2019:531, punt 77, arrest van 25 juli 2018, LM, C-216/18 PPU, ECLI:EU:C:2018:586, arrest van 5 juli 2016, Ognyanov, C-614/14, ECLI:EU:C:2016:514, en beschikking van 12 februari 2019, RH, C- 8/19, ECLI:EU:C:2019:110. 24 Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, blz. 3-4. 25 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 11. 26 Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, blz. 3. 27 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 12. 28 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 11. 29 EU-scorebord voor justitie 2021, grafiek 45. 30 EU-scorebord voor justitie 2021, grafiek 41. Het project voor een doeltreffend rechtsstelsel is erop gericht de IT-infrastructuur van het Openbaar Ministerie te centraliseren en werken op afstand mogelijk te maken voor werknemers van het Openbaar Ministerie. Om te voorzien in adequate apparatuur voor werken op afstand, stond het Openbaar Ministerie werknemers toe computerapparatuur mee naar huis te nemen en voorzag het in sommige gevallen in vervangende laptops. Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 12-13. 31 In 2020 beperkte de voorzitter van hooggerechtshof de werkzaamheden van de rechtbanken als gevolg van de COVID-19-pandemie, waarbij opdracht werd gegeven tot stopzetting van procedurele uiterste termijnen en staking van de uitvoering van procedurele handelingen en de betekening van gerechtelijke stukken in 7 van Justitie intensief samen om aanvullende apparatuur voor videoconferenties te leveren en slaagden zij erin de huidige capaciteiten in 2020 te verdrievoudigen, waarbij aanvullende aankopen werden gepland voor 202132. Het hooggerechtshof heeft het ministerie van Justitie meegedeeld dat procedurele wetten moesten worden gewijzigd om duidelijke voorwaarden voor te schrijven voor het vaststellen van de betrouwbaarheid van bewijs in procedures die door middel van videoconferenties worden gevoerd (zoals het horen van een getuige)33. De toegang tot stukken van rechtbanken en het Openbaar Ministerie was het onderwerp van een uitspraak van het hooggerechtshof en een wetswijziging.  In het verslag over de rechtsstaat 2020 werd opgemerkt dat de publicatie van rechterlijke beslissingen in eerste aanleg beperkt blijft, met name in civielrechtelijke en handelszaken, en dat de machineleesbaarheid van de gepubliceerde uitspraken relatief laag is34. Het EU- scorebord voor justitie 2021 toont geen verbeteringen op deze twee gebieden35. In mei 2020 deed het hooggerechtshof een uitspraak met precedentwaarde in een zaak met betrekking tot het recht op toegang tot informatie uit een dossier van een strafzaak36. Het hof oordeelde dat het wetboek van strafvordering het recht op inzage in een dossier beperkt tot personen met juridische belangen (bv. verweerders en slachtoffers) en dat de bepalingen van de wet inzake de toegang tot overheidsinformatie niet van toepassing zijn op stukken van rechtbanken en het Openbaar Ministerie. Het parlement reageerde hierop door een wijziging van het wetboek van strafvordering goed te keuren, waarin uitdrukkelijk werd vermeld dat de regeling inzake de algemene tot tot stukken op grond van de wet overheidsinformatie van toepassing is37. In lijn met deze wijziging kan een persoon wiens verzoek om stukken van een rechtbank of het Openbaar Ministerie (in een open of gesloten zaak) wordt afgewezen door respectievelijk een rechter of openbaar aanklager bezwaar maken bij de commissaris voor informatie38. Volgens het hooggerechtshof heeft deze wijziging aanleiding gegeven tot bezorgdheid over het passende evenwicht tussen het recht inzake de toegang toegang niet-dringende zaken (van 26 maart 2020 tot en met 31 mei 2020 en van 16 november 2020 tot en met 1 februari 2021). Bijdrage van het hooggerechtshof aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 5. 32 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 11. Noodwetten om de COVID-19- pandemie aan te pakken, omvatten maatregelen om de bezettingsgraad van gevangenissen te reguleren en zo het leven en de gezondheid van de werknemers en gevangenen en de volksgezondheid te beschermen, maatregelen tot vertraging van de handhaving en tijdelijke maatregelen in insolventieprocedures. 33 Bijdrage van het hooggerechtshof aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 4. 34 Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, blz. 5. 35 EU-scorebord voor justitie 2021, grafieken 46 en 47.  Als antwoord op de bevindingen van het verslag van 2020 en het EU-scorebord voor justitie heeft het ministerie van Justitie een vergelijkende juridische analyse verricht inzake de publicatie van uitspraken en wil het de publicatie bij wet voorschrijven van ten minste uitspraken ten gronde die van belang zijn voor de rechtszekerheid. Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 13. In december 2020 hebben twee parlementaire commissies de regering verzocht een rechtsgrondslag voor te stellen in de wet inzake de toegang tot overheidsinformatie voor de publicatie van alle definitieve uitspraken. Parlementaire commissie voor Binnenlandse Zaken, Overheidsadministratie en Lokaal Zelfbestuur en commissie voor Justitie, conclusies van 14 december 2020. 36 Arrest van het hooggerechtshof van 27 mei 2020, X Ips 4/2020. Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 27. 37 Wetboek van strafvordering, artikel 128 (zoals gewijzigd). De toegang tot overheidsinformatie is geregeld in een speciale wet: de wet inzake de toegang tot overheidsinformatie. Daarnaast is de procedure voor de toegang tot informatie voor de media specifiek gereguleerd in artikel 45 van de wet inzake massamedia, waarbij de media een speciale (gunstigere) positie wordt gegeven voor het verkrijgen van informatie van openbare aard van de organen die vallen onder het toepassingsgebied van de wet inzake de toegang tot overheidsinformatie. Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 27. 38 Indien de commissaris voor informatie (de onafhankelijke gegevensbeschermingsautoriteit) het bezwaar afwijst, bijvoorbeeld op grond van de bescherming van de belangen van een hangende strafrechtelijke procedure, kan de verzoeker vragen om rechterlijke toetsing voor de administratieve rechtbank. 8 op overheidsinformatie enerzijds en de eerbiediging van de onschuldpresumptie van verweerders en het recht op privacy van personen die betrokken zijn bij een strafrechtelijke procedure anderzijds39. Het ministerie van Overheidsadministratie heeft een interministeriële werkgroep opgericht om het probleem in verband met de toegang tot stukken van rechtbanken en het Openbaar Ministerie te onderzoeken en voorstellen op te stellen om de kwestie te regelen in de wet inzake de toegang tot overheidsinformatie. De middelen van de raad voor de rechtspraak en de raad voor rechtsvervolging zijn licht verhoogd, maar er is nog steeds sprake van tekorten. In het verslag over de rechtsstaat 2020 werd geconstateerd dat voldoende middelen voor de raad voor de rechtspraak en de raad voor rechtsvervolging een belangrijke voorwaarde zijn voor het onafhankelijk en doeltreffend functioneren van deze autonome organen40.  De beperkte administratieve capaciteit van de raden heeft ook gevolgen voor de kwaliteit van het proces voor de selectie van rechters en openbaar aanklagers, met name wat betreft de motivering van genomen besluiten en adviezen en de grondigheid van gesprekken. Vanaf 2022 zal de raad voor de rechtspraak twee aanvullende personeelsleden in dienst kunnen nemen, een minimale uitbreiding van de beschikbare middelen. Voor de raad voor rechtsvervolging zijn echter geen extra personeelsleden gepland. De beschikbare begroting van de raad voor de rechtspraak neemt toe, terwijl de begroting van de raad voor rechtsvervolging is gestagneerd41. Er moet worden opgemerkt dat de totale begroting voor het justitiële stelsel al enkele jaren toeneemt42. Efficiëntie De efficiëntie van de rechterlijke organisatie is licht afgenomen en uitdagingen met betrekking tot rechtszaken in verband met economische en financiële misdrijven, zoals vastgesteld in het verslag over de rechtsstaat 2020, blijven bestaan. In 2020 ontvingen alle rechtbanken11 % minder zaken en losten zij 13 % minder zaken op in vergelijking met 2019. De totale achterstand was eind 2020 met 5 % toegenomen ten opzichte van 201943. De gemiddelde duur van de procedures bij rechtbanken van eerste aanleg steeg tot ongeveer 20 maanden in litigieuze civielrechtelijke zaken en stagneerde op 11 maanden in litigieuze handelszaken. Bij beroepen werd dit soort zaken sneller afgehandeld, dat wil zeggen in gemiddeld ongeveer 2,4 maanden voor civielrechtelijke zaken en 3,4 maanden voor handelszaken, omdat deze voornamelijk schriftelijk plaatsvonden. Bij de behandeling van complexere strafbare feiten in verband met het witwassen van geld nam de duur van de 39 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 27. 40 Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, blz. 2 en 4. 41 Toegewezen begroting van de raad voor de rechtspraak: ongeveer 612 000 EUR (2019), 606 000 EUR (2020), 647 000 EUR (2021), 777 000 EUR (2022). Toegewezen begroting van de raad voor rechtsvervolging: ongeveer 185 000 EUR (2019) en 200 000 EUR (2020), 195 000 EUR (2021) en 192 000 EUR (2022). 42 De begroting voor 2021 die is toegewezen aan het justitiële stelsel beloopt bijna 245 miljoen EUR voor alle rechtbanken en openbaar ministeries, ongeveer 10 % meer dan in 2020.  Uit de grafieken 29 en 30 van het EU-scorebord voor justitie 2021 blijkt dat de begroting die daadwerkelijk wordt gebruikt voor het justitiële stelsel sinds 2016 in absolute termen toeneemt, terwijl deze in relatieve termen, als aandeel van het bbp, stagneert, maar blijft behoren tot de hoogste in de EU. 43 In de zomer van 2020 probeerden de rechtbanken de verloren tijd goed te maken, aangezien in juni 2020 40 % meer zaken werden afgehandeld, in juli 23 % meer en in augustus 2020 16 % meer ten opzichte van dezelfde perioden in 2019. In 2020 nam de gemiddelde duur van procedures iets toe tot 8 maanden voor grote (belangrijke) zaken en af tot 1,1 maand voor andere zaken (ten opzichte van 1,4 maanden in 2019). Bijdrage van het hooggerechtshof aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 5. 9 rechtszaken in eerste aanleg in 2019 af tot 876 dagen (ten opzichte van 1 132 dagen in 2018) en blijft deze gemiddeld gezien behoren tot de langste in de EU44. In 2020 nam de gemiddelde duur van bestuursrechtelijke zaken in eerste aanleg toe tot 13,7 maanden45. II. CORRUPTIEBESTRIJDING De belangrijkste wet voor de vaststelling van het institutionele en wetgevende kader voor de preventie en bestrijding van corruptie in Slovenië is de wet inzake integriteit en corruptiepreventie. De wet werd in november 2020 gewijzigd, met onder meer nieuwe bepalingen inzake de organisatie en werking van de commissie voor corruptiepreventie en nieuwe regels inzake lobbyactiviteiten en de bescherming van klokkenluiders. Met deze wijzigingen werden ook de regels inzake belangenconflicten, vermogensverklaringen, lobbyactiviteiten voor corruptiepreventie is een autonoom en onafhankelijk staatsorgaan dat verantwoordelijk is voor de bestrijding van corruptie. De commissie werkt op regelmatige basis samen met de politie en de speciale aanklager, maar heeft haar eigen toezichts- en administratieve onderzoeksbevoegdheden en is verantwoordelijk voor het toezicht op de uitvoering van de bepalingen integriteit, vermogensverklaringen, giften en draaideurpraktijken. Het nationaal onderzoeksbureau is een gespecialiseerde recherche- eenheid voor het opsporen en onderzoeken van ernstige misdrijven, en met name corruptie, alsook van economische, financiële en georganiseerde misdaad. inzake belangenconflicten, geactualiseerd. De draaideurpraktijken commissie en De perceptie van corruptie in de publieke sector blijft relatief laag onder deskundigen en bedrijfsleiders. In de corruptieperceptie-index 2020 van Transparency International scoort Slovenië 60/100, waarmee het in de Europese Unie op de 11e plaats komt en wereldwijd op de 35e plaats46.  Deze perceptie is relatief stabiel gebleven47 in de afgelopen vijf jaar48. ook De wet inzake integriteit en corruptiepreventie werd onlangs versterkt. De wet werd in november 2020 gewijzigd, met bepalingen in verband met de benoeming van de hoofd- en plaatsvervangend commissarissen van de commissie voor corruptiepreventie. De wijzigingen omvatten administratieve onderzoeksprocedures voor de commissie en de regels die op de commissie van toepassing zijn wanneer zij deze procedures uitvoert, evenals duidelijkere definities van de snelle procedures voor lichte vergrijpen en andere procedures van het publiekrecht, met inbegrip van de procedurele rechten van onderzochte personen, en de mogelijkheid om beroep in te stellen tegen haar beslissingen. Deze procedurele rechten zijn ingevoegd als reactie op de verschillende duidelijkere definities van de 44 EU-scorebord voor justitie 2021, grafiek 21 met de gegevens voor 2014, 2017, 2018 en 2019. 45 Samenvatting van de resultaten van de inspectie van het ministerie van Justitie van de organisatie van het functioneren van de administratieve rechtbank in Ljubljana en de afdelingen van deze rechtbank in Maribor, Nova Gorica en Celje, ministerie van Justitie, april 2021. 46 Transparency International, Corruption Perceptions Index 2020 (2021) blz. 2-3. Het niveau van de waargenomen corruptie wordt als volgt ingedeeld: laag (de perceptie van corruptie in de publieke sector heeft onder deskundigen en bedrijfsleiders een score van meer dan 79); relatief laag (scores tussen 79-60), relatief hoog (scores tussen 59-50), hoog (scores lager dan 50). 47 In 2015 was de score 60 en in 2020 is de score eveneens 60. De score neemt significant toe/af wanneer deze meer dan vijf punten verandert; verbetert/verslechtert bij een verandering van 4-5 punten; is relatief stabiel bij een verandering van 1-3 punten in de afgelopen vijf jaar. 48 De Eurobarometer-gegevens over de corruptieperceptie en -ervaring van burgers en bedrijven, die vorig jaar werden vermeld, worden om de twee jaar bijgewerkt. De recentste gegevensreeksen zijn opgenomen in Special Eurobarometer 502 (2020) en Flash Eurobarometer 482 (2019). 10 uitspraken van de administratieve rechtbank en het hooggerechtshof, waarin werd gewezen op tekortkomingen met betrekking tot de rechten van personen ten aanzien van wie administratieve procedures voor de commissie worden gevoerd. Er zijn ook integriteitsbepalingen toezicht op vermogensverklaringen opgenomen49. in verband met giften, lobbyactiviteiten en op Toen de nationale strategie voor corruptiebestrijding afliep, was deze grotendeels uitgevoerd, maar sommige maatregelen zijn nog hangende en er is tot nu toe nog geen nieuw plan goedgekeurd.  Het uitvoeringsverslag van de derde nationale strategie voor corruptiebestrijding (2017-2019)50, dat in april 2020 werd goedgekeurd, duidt erop dat de maatregelen grotendeels zijn uitgevoerd, maar dat er nog enkele hangende zijn, met name van maatregelen integriteitsinstrumenten in specifieke sectoren (zoals staatseigendom, buitenlandse zaken, wetenschap, onderwijs en sport)51. Het ministerie van Overheidsadministratie, dat verantwoordelijk is voor de monitoring van de uitvoering van de strategie, meldde dat het werkt aan de uitvoering van de nog resterende maatregelen, samen met andere overheidsinstanties (zoals het ministerie van Binnenlandse Zaken, het ministerie van Justitie, het ministerie van Volksgezondheid en de commissie voor corruptiepreventie). Er is nog geen nieuwe strategie voor corruptiebestrijding voor de periode na 2019 voorgesteld. houden met ontwikkeling gebieden verband die de De commissie voor corruptiepreventie en haar onafhankelijkheid werden versterkt, maar er is nog niet gezorgd voor volledige doeltreffendheid. De commissie is nog steeds het autonome orgaan van de staat voor de preventie van corruptie. Naar aanleiding van de wijzigingen van de wet inzake integriteit en corruptiepreventie heeft de commissie haar onafhankelijkheid versterkt in de vorm van de nieuwe benoemingsprocedure voor haar bestuur: de hoofdcommissaris en twee plaatsvervangende commissarissen. Met de wijzigingen is voorzien in nieuwe criteria om de transparantie van de procedure voor de benoeming van het bestuur te verbeteren. Zij houden in dat een voordrachtscommissie (in plaats van de selectiecommissie) wordt opgericht, die de kandidaten voordraagt en kandidaten met een politieke achtergrond uitsluit. De voordrachtscommissie voert daarnaast een beoordeling uit van de persoonlijke geschiktheid van de kandidaten. De president van de republiek benoemt nu het bestuur op basis van een lijst van kandidaten die door de voordrachtscommissie wordt voorgelegd52. Met betrekking tot de procedure voor administratieve onderzoeken zijn in de gewijzigde wet inzake integriteit en corruptiepreventie de rechten van personen verduidelijkt en versterkt die door de commissie worden onderzocht, met inbegrip van de mogelijkheid om bezwaar aan te tekenen tegen de beslissingen van de commissie. Wat de middelen betreft, heeft de commissie per april 2021 een personeelsbestand bestaande uit 40 ambtenaren (d. w. z. de hoofdcommissaris, twee plaatsvervangende commissarissen en 37 ambtenaren). Nog niet alle functies zijn echter 49 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021. 50 Het regeringsprogramma voor het versterken van de integriteit en transparantie 2017-2019. 51 Achttien activiteiten (van de 25) waren volledig uitgevoerd, vier activiteiten waren gedeeltelijk uitgevoerd en drie activiteiten waren niet uitgevoerd.  Sloveense regering, eindverslag over de uitvoering van het regeringsprogramma voor het versterken van de integriteit en transparantie 2017-2019, 21 april 2020. 52 Artikel 9a van de wet inzake integriteit en corruptiepreventie bepaalt dat de voordrachtscommissie bestaat uit vijf leden: één lid dat wordt benoemd door het ministerie voor Overheidsadministratie; één lid dat wordt benoemd door een particuliere organisatie/non-profitorganisatie; één lid dat wordt benoemd door het parlement; één lid dat wordt benoemd door de raad voor de rechtspraak en één lid dat wordt benoemd door de raad voor rechtsvervolging. 11 ingevuld53. De commissie wil in 2021 en 2022 vijf extra ambtenaren per jaar aannemen54. Dit is mogelijk geworden dankzij een verhoging van de financiële middelenmet ongeveer jaar sinds 2019. Vanwege de algemene beperkingen voor de 200 000 EUR per overheidsuitgaven mocht de commissie tot mei 2021 echter geen aanvullende personeelsleden aannemen of middelen herverdelen, ondanks het feit dat zij de daarvoor noodzakelijke begroting had gekregen55. Ondanks deze verbeteringen heeft de commissie nog steeds te kampen met enkele uitdagingen in verband met technische vaardigheden (d. w. z. data-analyse) en middelen56. In verband met het onderzoek van economische en financiële misdrijven en het leiderschap van het nationaal onderzoeksbureau blijven uitdagingen bestaan. De middelen waarover de politie kan beschikken (het aantal, de anciënniteit en de specialisatie van politiemedewerkers) blijven een uitdaging vormen, die, volgens de autoriteiten, gevolgen heeft voor de kwaliteit en de duur van onderzoeken, met name in zaken in verband met economische en financiële misdrijven. Het gebrek aan middelen in sommige politiedistricten leidt ook tot vertragingen bij verzoeken van openbaar aanklagers om vervolgonderzoeken. Verslagen duiden op beschuldigingen van politieke beïnvloeding van de autoriteiten die onderzoeken en vervolgingen verrichten, met name in verband met het nationaal onderzoeksbureau57, een speciale recherche-eenheid die in 2009 werd opgericht met het oog op het opsporen en onderzoeken van ernstige misdrijven, en dan vooral corruptie en economische, financiële en georganiseerde misdaad. Naar aanleiding van een uitspraak van de administratieve rechtbank over de onwettigheid van het ontslag van de voormalige directeur en in afwachting van een beroepsprocedure58 startte de regering in oktober 2020 een openbare selectieprocedure voor de functie van directeur. In juni 2021 werd de functie nog steeds bekleed door een waarnemend directeur. De afgelopen 14 maanden kreeg het nationaal onderzoeksbureau vier verschillende directeuren achter elkaar, en dit personeelsverloop heeft kennelijk de werking van het bureau vertraagd59.  De onderzoeken van het bureau naar zaken van corruptie op hoog niveau hebben nog niet tot concrete resultaten geleid. 53 In 2020 waren slechts 33 functies voor ambtenaren ingevuld, van de 69 functies die in het managementplan waren gesystematiseerd. Van de in totaal 81 functies voor alle soorten personeel, met inbegrip van de hoofdcommissaris en de twee plaatsvervangende commissarissen, waren er slechts 41 ingevuld. Commissie voor corruptiepreventie, verslag voor 2020, 20 mei 2021, blz. 62. 54 Informatie van de commissie voor corruptiepreventie. 55 De wet inzake de uitvoering van de begroting van Slovenië werd in mei 2021 gewijzigd en deze algemene beperking op het aannemen van nieuwe ambtenaren in Slovenië werd geschrapt. De hoofdcommissaris merkte op dat de commissie onafhankelijker moet worden wat de financiële middelen betreft, wat ervoor zou zorgen dat de commissie voor corruptiepreventie echt autonoom is. Commissie voor corruptiepreventie, verslag voor 2020, 20 mei 2021, blz. 7-8. 56 Commissie voor corruptiepreventie, verslag voor 2020, 20 mei 2021, blz. 65. 57 OESO, Working Group on Bribery, Implementing the OECD Anti-Bribery Convention Phase 4 Report: Slovenia, 11 maart 2021. 58 Het beroep betreft de vraag of het in de ontslagprocedure voor een directeur van het nationaal onderzoeksbureau toegestaan is om artikel 83, lid 5, van de wet inzake openbaar bestuur in te roepen, aangezien artikel 49 van de wet inzake de organisatie en werkzaamheden van de politie in de volgende richtsnoeren voorziet en hierin is bepaald dat de directeur van het nationaal onderzoeksbureau wordt benoemd en ontslagen door de directeur-generaal van de politie. Het hooggerechtshof moet nog een beslissing nemen over de motie. Schriftelijke bijdrage van de regering in het kader van het bezoek aan Slovenië. 59 Sloveense politie, persberichten van 6 mei 2020 (ontslag van de vorige directeur en benoeming van de eerste waarnemend directeur), 29 juli 2020 (benoeming van de tweede waarnemend directeur), 12 oktober 2020 (benoeming van de derde waarnemend directeur). 12 Hoewel het aantal vervolgingen is toegenomen, blijft het aantal berechte zaken voor de rechtbanken laag, met name met betrekking tot corruptie op hoog niveau. In 2020 nam het aantal vervolgingen in corruptiezaken toe ten opzichte van het voorgaande jaar (298 in 2020 ten opzichte van 185 in 2019, d. w. z. een toename van ongeveer 62 %)60.  Wat de rechtbanken betreft, waren er in 2020 slechts vijftien berechtingen in corruptiezaken (met inbegrip van twee zaken waarin een gevangenisstraf werd opgelegd)61, waaronder geen zaken op hoog niveau waren62. Dit betekent dat het aantal berechte corruptiezaken verder is afgenomen63. In sommige zaken op hoog niveau hebben de rechtbanken al langer dan anderhalf jaar geen hoorzittingen gehouden64. Het gespecialiseerde parket is bevoegd voor het vervolgen van strafbare feiten in verband met corruptie in de openbare en particuliere sector. Het gespecialiseerde parket geeft leiding aan de werkzaamheden van het nationaal onderzoeksbureau, het algemene politiedirectoraat en de sectoren van de recherche van de regionale politieafdelingen. Het gespecialiseerde parket vertrouwt op 28 aanklagers, die een verscheidenheid aan strafzaken behandelen. Het gebrek aan gekwalificeerde personeelsleden (en met name aanklagers) heeft gevolgen voor de prioritering van zaken op hoog niveau. Het Openbaar Ministerie heeft ook gewezen op tekortkomingen in verband met de deskundigheid op het gebied van de financiële en data-analyse. Het onderzoek van financiële gegevens wordt gedelegeerd aan de politie of het bureau voor de bestrijding van het witwassen van geld (eenheid Financiële recherche). Vanwege het bovengenoemde gebrek aan menselijke en technische middelen bij de politie vormen vertragingen bij het afronden van politieonderzoeken echter65 een uitdaging voor het gespecialiseerde parket. Andere uitdagingen die door het gespecialiseerde parket werden gemeld, hadden betrekking op institutionele versnippering (waarbij vergelijkbare taken zijn toegewezen aan verschillende entiteiten), de laattijdige opsporing van financiële misdrijven, het gebrek aan specialisatie onder rechters en tekortkomingen in de elektronische communicatie met de politie66. Naast het ontbreken van deskundigheid en middelen, doen zich bij de vervolging van corruptie problemen voor als gevolg van verjaring. Naast de bovengenoemde tekortkomingen in verband met deskundigheid en middelen bij het Openbaar Ministerie vormt verjaring volgens de autoriteiten67 een aanvullende uitdaging voor de vervolging van corruptie. De termijn voor verjaring van corruptie is over het algemeen tien jaar68. Er zijn 60 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021. 61 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021. 62 Bijvoorbeeld gevallen van grootschalige corruptie met een hoge monetaire waarde, meerdere verdachten of betrokkenheid van hooggeplaatste ambtenaren. 63 In 2019 spraken de rechtbanken 21 veroordelingen uit, 30 % minder dan in 2018 (30), evenals negen vrijspraken (drie in 2018) en één sepot (twee in 2018). Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, blz. 10.  64 De rechtbank heeft bijvoorbeeld in twee strafzaken met betrekking tot de burgemeester van Ljubljana al een jaar geen hoorzitting meer georganiseerd of anderhalf jaar na de definitieve tenlastelegging de eerste hoorzitting nog niet georganiseerd. Tot de redenen voor de vertraging behoren volgens de rechtbank overbelaste rechters en problemen bij het beheer van zaken. RTV, Tarča: Pravosodje po meri politike, 3 juni 2021. 65 Uit informatie van het Openbaar Ministerie en de politie blijkt dat onderzoeken in sommige gevallen vijf jaar kunnen duren, waaronder twee jaar voor alleen de complexe data-analyse. 66 Het Openbaar Ministerie ontvangt dossiers/kennisgevingen in strafzaken van de politie bijna uitsluitend in papieren vorm, wat vooral in grote en complexe zaken een doeltreffende vervolging belemmert. Informatie ontvangen in het kader van het bezoek aan Slovenië. 67 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 24. 68 In de volgende gevallen is de termijn voor verjaring van corruptie twintig jaar: het aanvaarden van steekpenningen in de particuliere en zakelijke sector, het aanvaarden van steekpenningen in de publieke sector, bezwarende omstandigheden van machtsmisbruik in de publieke en zakelijke sector. 13 geen plannen om de termijn voor verjaring te wijzigen69. Bovendien werd de vervolging van alle zaken (met inbegrip van corruptiezaken) tijdens de COVID-19-pandemie opgeschort bij beslissing van de voorzitter van het hooggerechtshof, tenzij het risico bestond dat het vermeende misdrijf in de komende zes maanden zou verjaren70. Vermogensverklaringen werden uitgebreid tot aanvullende categorieën ambtenaren, maar de publicatie hiervan blijft een uitdaging vormen. Met de gewijzigde wet inzake integriteit en corruptiepreventie werd de lijst van personen die hun vermogensverklaring moeten indienen uitgebreid en werden hierin ook nationale adviseurs en toezichthouders van staatsbedrijven opgenomen, naast hooggeplaatste, verkozen en benoemde ambtenaren71. De commissie voor corruptiepreventie is verantwoordelijk voor de monitoring van de financiële verklaringen van ambtenaren72 en heeft onlangs de krachten gebundeld met het ministerie van Overheidsadministratie om een nieuw elektronisch platform voor het indienen van verklaringen te lanceren. Vanwege de beperkte personele middelen van de commissie voor corruptiepreventie en gezien het aantal ontvangen verklaringen (ongeveer 4 500 verklaringen en 4 300 andere gerelateerde documenten per jaar73), worden verificaties verricht op een willekeurige steekproef van de verklaringen. Schattingen duiden erop dat de onnauwkeurigheid van de verklaringen (onvolledig of onjuist) beperkt en onbeduidend is, zonder noodzaak om strafrechtelijke kennisgevingen in te dienen bij het Openbaar Ministerie74.  In 2020 werkten slechts drie ambtenaren van de commissie aan de verificatie van vermogensverklaringen van de in totaal 18 470 ambtenaren die verplicht zijn de verklaringen in te dienen. Zij verrichtten 16 controles met betrekking tot 923 natuurlijke personen en 67 rechtbanken75. Hoewel de lijst van de ambtenaren die verplicht zijn om vermogensverklaringen in te dienen met de wijziging van de wet inzake integriteit en corruptiepreventie werd uitgebreid, werd tegelijkertijd de lijst van ambtenaren wier verklaringen zullen worden gepubliceerd, beperkt76. Ondanks het feit dat de commissie voor corruptiepreventie is begonnen met de verbetering van haar IT-systeem en online-platform om deze af te stemmen op de publicatievereiste van de wet, zijn de vermogensverklaringen van ambtenaren nog niet gepubliceerd. De bepalingen voor het voorkomen en beheren van belangenconflicten werden versterkt, hoewel de doeltreffende uitvoering ervan een knelpunt blijft. Op grond van de wet integriteit en corruptiepreventie moeten ambtenaren die, voordat hun ambtstermijn begint, een activiteit hebben verricht die of een ambt hebben bekleed dat onverenigbaar is met hun huidige ambt de activiteiten uiterlijk dertig dagen na de datum van inzake 69 Informatie ontvangen van het ministerie van Justitie. 70 Deze uitzondering voor rechtszaken die zouden verjaren, werd toegevoegd in de beslissing van de voorzitter van het hooggerechtshof van 13 november 2020. 71 Zoals beroepsmatige hooggeplaatste en locoburgemeesters, voor overheidsopdrachten en ambtenaren. Artikel 44b van de wet inzake integriteit en corruptiepreventie bepaalt dat de commissie voor corruptiepreventie het toezicht mag uitbreiden tot het vermogen van gezinsleden wanneer vermoedens bestaan dat de aangever met hen vermogensbestanddelen heeft verhandeld. ambtenaren, managers, niet-beroepsmatige verantwoordelijk functionarissen, burgemeesters personen hoge zijn die 72 Ambtenaren moeten twee soorten verklaringen indienen: één volledige verklaring (met de volledige lijst van hun vermogensbestanddelen), die aan het begin van hun ambtstermijn of mandaat moet worden ingediend, en één verklaring voor eventuele wijzigingen van hun vermogensbestanddelen, die wordt ingediend in het geval van een wijziging van het soort, het aantal of de waarde van hun vermogensbestanddelen. 73 Commissie voor corruptiepreventie, verslag voor 2020, 20 mei 2021, blz. 30. 74 Informatie van de commissie voor corruptiepreventie en haar verslag voor 2020, 20 mei 2021, blz. 30-35. 75 Commissie voor corruptiepreventie, verslag voor 2020, 20 mei 2021, blz. 30-32. 76 De publicatie heeft bovendien alleen betrekking op verklaringen van wijzigingen in vermogensbestanddelen. 14 hun verkiezing, benoeming of de goedkeuring van hun mandaat staken.  De gewijzigde wet inzake integriteit en corruptiepreventie bevat uitgebreide beperkingen die gelden na uitdiensttreding voor ambtenaren die een baan in de particuliere sector aannemen. De commissie voor corruptiepreventie kan een procedure inleiden voor de beoordeling van de onverenigbaarheid met het ambt indien zij van mening is dat het uitvoeren van de activiteit waarschijnlijk een onevenredig risico zal vormen voor de objectieve en onpartijdige uitoefening van de taken van het ambt of de integriteit hiervan in gevaar zal brengen. In mei 2021 stuurde de commissie een voorstel aan de regering om te voorzien in één regeling voor belangenconflicten en de schending van de integriteit voor alle ambtenaren, die, volgens de commissie, zou leiden tot een verbetering van het toezicht en de gelijke behandeling van ambtenaren en die integriteitsprocedures met betrekking tot voormalige ambtenaren mogelijk zou maken77. De commissie verwerkt momenteel geruchtmakende zaken die verband houden met vermeende belangenconflicten78. Bepalingen inzake lobbyactiviteiten voor ambtenaren en verkozenen worden steeds verder verbeterd. Functionarissen en ambtenaren van de nationale en lokale overheden moeten contacten met lobbyisten melden bij zowel hun werkgever als de commissie voor corruptiepreventie. De commissie verwerkt en publiceert de gegevens in verband met lobbyactiviteiten op haar webpagina (met de naam Erar)79, samen met de informatie die is opgenomen in het lobbyregister. Op grond van de gewijzigde wet inzake integriteit en corruptiepreventie moeten ook lobbyisten (die nu naast individuele lobbyisten ook belangengroepen omvatten) een jaarverslag publiceren. De transparantie van openbare gegevens, met name in verband met overheidsuitgaven, is gehandhaafd. De webpagina Erar wordt ook gebruikt om andere gegevens dan die betreffende lobbyactiviteiten te publiceren, zoals gegevens over openbaar bestuur, waaronder transacties en informatie in het kader van openbare aanbestedingen. Naar schatting bevat Erar momenteel gegevens over ongeveer 200 miljoen financiële transacties, vanaf 2003, van zowel de nationale regering als lokale agentschappen. Skrinja is een ander administratief online-platform waar gebruikers gegevens en verslagen kunnen verkrijgen over salarissen in de openbare sector80. In 2020 controleerde de rekenkamer de financiële verrichtingen van 13 politieke partijen (voor 2018 of 2019) en stelde zij 6 positieve adviezen en 7 adviezen met voorbehouden op, met inbegrip van aanbevelingen voor het verbeteren van de financiële verrichtingen en het vergroten van de transparantie (bv. met betrekking tot leningen, bijdragen)81. In 2020 werden ethische regels vastgesteld voor de leden van het parlement.  De raad van de voorzitter van het parlement is verantwoordelijk voor de controle op de uitvoering van de 77 Voorstel van de commissie voor corruptiepreventie, 20 mei 2021. 78 De commissie voor corruptiepreventie rondde bijvoorbeeld op 12 mei 2021 de procedure af met betrekking tot betaalde externe activiteiten van de voorzitter van de rekenkamer, waarbij zij geen inbreuken op de wet inzake integriteit en corruptiepreventie constateerde. Daarnaast oordeelde de commissie voor corruptiepreventie in haar beslissing dat de neveninkomsten van de voorzitter van de rekenkamer geen winstgevende activiteit namens hem vormden en dat er geen sprake was van een belangenconflict. Wat de vermeende toestemming betreft, waarnaar zowel de voormalig voorzitter van de commissie voor corruptiepreventie als de huidige voorzitter van de rekenkamer verwezen, merkte de commissie op dat zij weliswaar niet in het bezit was van een dergelijk document, maar dat zij het bestaan hiervan niet met zekerheid kan uitsluiten. Commissie voor corruptiepreventie, persberichten van 12 mei en 24 mei 2021. 79 https://erar. si/lobiranje/ 80 Commissie voor corruptiepreventie, verslag voor 2020, 20 mei 2021. 81 Rekenkamer, verslag voor 2020, 31 maart 2021, blz. 206-223. 15 ethische code82 en kan sancties opleggen bij wangedrag83. Sinds de goedkeuring van de ethische code werd één sanctie opgelegd aan een lid van het parlement voor een geringe inbreuk84. Hoewel wettelijke bepalingen voor de bescherming van klokkenluiders voorhanden zijn, laat de doeltreffende handhaving ervan te wensen over. De wet inzake integriteit en corruptiepreventie bevat een hoofdstuk dat uitsluitend is gewijd aan de bescherming van klokkenluiders. Het aantal meldingen van klokkenluiders en verzoeken om bescherming op grond van de wet is echter nog steeds beperkt85. Hoewel in de wet is gewezen op de mogelijkheid om personen te benoemen die meldingen van onethisch of illegaal gedrag binnen overheidsinstanties in ontvangst nemen, lijkt het erop dat dit soort ambtenaren niet is aangesteld of hun werkzaamheden niet volledig hebben aangevangen86. Niettemin werd tijdens de pandemie ten minste één ophefmakende zaak ingeleid naar aanleiding van door een klokkenluider ingediende informatie87. Volgens het Openbaar Ministerie kunnen de bestaande bepalingen in het wetboek van strafvordering inzake beschermde getuigen niet worden toegepast op klokkenluiders wanneer deze ook als verdachten worden beschouwd (bv. in corruptiezaken). Tijdens de COVID-19-pandemie werden verschillende maatregelen uitgevoerd die erop gericht waren het corruptierisico, met name bij openbare aanbestedingen, te beoordelen, te voorkomen en te beperken.  Tijdens de COVID-19-pandemie heeft de commissie voor corruptiepreventie een reeks richtsnoeren gepubliceerd om het risico op corruptie, met name in verband met openbare-aanbestedingsprocedures, op te sporen en te beperken. Op verzoek van het parlement heeft de rekenkamer een landelijk controleverslag afgerond over de aanbesteding van medische apparatuur in verband met COVID-19, dat in februari 2021 werd gepubliceerd. Volgens de bevindingen waren er 13 gevallen met vermoedens van corruptie, die vervolgens werden doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie. toetsingscommissie voor openbare- aanbestedingsprocedures melding van enkele gevallen van inbreuken op die procedures, naar aanleiding waarvan nieuwe zaken werden geopend88. Sinds januari 2021 is het mogelijk om In 2020 maakte de nationale 82 De raad van de voorzitter van de nationale vergadering heeft op grond van artikel 24 van het reglement van orde van het parlement tijdens de 71e vergadering van 12 juni 2020 de ethische code voor afgevaardigden van de nationale vergadering van de Republiek Slovenië goedgekeurd. 83 In het geval van een geringe inbreuk krijgt de afgevaardigde een berisping, zonder dat dit in de openbaarheid komt; bij een ernstige inbreuk krijgt de afgevaardigde een berisping die wordt bekendgemaakt op de website van de nationale vergadering; bij herhaalde ernstige inbreuken krijgt de afgevaardigde een berisping die wordt bekendgemaakt op de website van de nationale vergadering en waarover tijdens de volgende bijeenkomst van de nationale vergadering een verklaring wordt afgelegd. 84 RTV, Prvi kršilec poslanskega etičnega kodeksa je Jani Ivanuša (SNS), dobil je opomin, 9 juni 2021. 85 Commissie voor corruptiepreventie, verslag voor 2020, 20 mei 2021, blz. 39, en informatie ontvangen in het kader van het bezoek aan Slovenië. 86 Commissie voor corruptiepreventie, verslag voor 2020, 20 mei 2021, blz. 37-39, en informatie ontvangen in het kader van het bezoek aan Slovenië. 87 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021. Het voormalig hoofd van de juridische en algemene dienst van het Sloveense agentschap voor goederen en voorraden meldde dat de minister van Economische Zaken persoonlijk had ingegrepen ten gunste van een contract ter waarde van 8 miljoen EUR met een specifiek bedrijf en de procedure in deze zaak loopt nog. OESO, Working Group on Bribery, Implementing the OECD Anti-Bribery Convention Phase 4 Report: Slovenia, 11 maart 2021, blz. 12. 88 In 2020 waren er drie dergelijke verzoeken om toetsing hangende bij de nationale toetsingscommissie (van in totaal 206 zaken) en werden 13 procedures voor overtredingen ingeleid.  Schriftelijke bijdrage van de nationale toetsingscommissie voor de toetsing van openbare-aanbestedingsprocedures in het kader van het 16 online verzoeken om toetsing van openbare-aanbestedingsprocedures in te dienen en de beslissingen die in verband hiermee worden genomen, worden ook online bekendgemaakt89. in dit verband een openbaar Het ministerie voor Overheidsadministratie heeft raadplegingsproces gestart met betrekking inzake overheidsopdrachten en het ministerie van Volksgezondheid heeft een werkgroep opgericht voor het opstellen van aanbevelingen om de wetgeving inzake aanbestedingen te wijzigen met het oog op een doeltreffendere aankoop van medische apparatuur90. tot de wijziging van de wet III. MEDIAPLURIFORMITEIT EN -VRIJHEID In Slovenië is het rechtskader voor de vrijheid van meningsuiting en informatie vastgelegd in de grondwet, terwijl de mediapluriformiteit wordt gewaarborgd door middel van specifieke secundaire wetgeving. De regulerende instantie voor de media, het agentschap voor communicatienetwerken en -diensten (AKOS), is een onafhankelijke autoriteit, die juridisch en functioneel gescheiden is van de regering. De regels inzake de transparantie van media- de eigendom mededingingsautoriteiten in kennis stellen van de eigendom of de invloed in het beheer. Voor een belangrijke verandering van eigendom is tevens de instemming van het bevoegde ministerie vereist. De wetgeving tot omzetting van de richtlijn audiovisuele mediadiensten is hangende91. ondernemingen bepaalde vereisen drempel boven een dat De onafhankelijkheid van het agentschap voor communicatienetwerken en -diensten is bij wet vastgelegd, maar er blijven uitdagingen bestaan met betrekking tot de middelen van dit agentschap en de toezegging om de onafhankelijkheid ervan te versterken. Er zijn aanvullende middelen toegekend aan het agentschap voor communicatienetwerken en - diensten (AKOS) met het oog op de uitvoering van zijn nieuwe taken naar aanleiding van de komende omzetting van de richtlijn audiovisuele mediadiensten92. Er moet echter nog worden vastgesteld of de aanvullende middelen toereikend zijn voor het agentschap om het brede scala aan taken uit te voeren dat aan het agentschap is toevertrouwd93. Het gebrek aan waarborgen tegen politieke inmenging vormt ook nog steeds een punt van zorg94. Volgens de Media Pluralism Monitor 2021 (monitor voor de pluriformiteit van de media 2021) is derhalve sprake van een gemiddeld risico voor de onafhankelijkheid en doeltreffendheid van de media-autoriteit95. De status van AKOS wordt gewaarborgd door de wet op de bezoek aan Slovenië. Zie ook het verslag van 2020 over de werkzaamheden van de nationale toetsingscommissie. 89 Informatie ontvangen van de nationale toetsingscommissie voor de evaluatie van de openbare- aanbestedingsprocedures in het kader van het bezoek aan Slovenië.  90 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021. 91 Slovenië staat wereldwijd op de 36e plaats in de wereldpersvrijheidsindex van Reporters without Borders (en op de 18e plaats van de EU-lidstaten), waarmee het land vier plaatsen is gedaald ten opzichte van de 32e plek vorig jaar. Dit betekent dat de mediavrijheid en bescherming van journalisten in het land verslechteren. 92 AKOS, informatie ontvangen tijdens het bezoek aan Slovenië. 93 De regulerende instantie AKOS heeft taken op het gebied van telecommunicatie, elektronische media, postdiensten en spoorwegdiensten en is verantwoordelijk voor de regulering van de audiovisuele media, radiodiensten en online media (Media Pluralism Monitor 2021). 94 AKOS wordt geleid door de directeur en de raad van het agentschap. Beide worden door de regering benoemd op basis van een selectieprocedure, waarbij de directeur door de verantwoordelijke minister aan de regering wordt voorgedragen. Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, blz. 11. 95 Media Pluralism Monitor 2021, verslag over Slovenië, blz. 11. 17 elektronische communicatie96 en het agentschap ontleent zijn handhavingsbevoegdheden op het gebied van de audiovisuele media aan de wet op de massamedia97 en de wet op de audiovisuele mediadiensten98. De regering heeft in 2020 een herziening van de wet op de massamedia voorgesteld, die eind 2021 moet zijn afgerond. De herziening van de wet op de audiovisuele mediadiensten, die de omzetting van de richtlijn audiovisuele mediadiensten omvat, is nog hangende en de regering wil deze eind 2021 afronden99. In juni 2020 werd een openbare raadpleging gestart over de herziening van de wet op de audiovisuele mediadiensten, waarin een uitdrukkelijke bepaling inzake de onafhankelijkheid van het agentschap is opgenomen100. De huidige versie van het wetsontwerp, dat de regering in maart 2021 bij het parlement heeft ingediend, bevat die bepaling echter niet101. Het is daarom nog steeds de vraag of de toezegging van de autoriteiten voor het versterken van de onafhankelijkheid van het agentschap inderdaad dit resultaat zal opleveren. In oktober 2020 stelde de regering een nieuwe wet voor om acht regulerende instanties, waaronder AKOS102, samen te voegen in twee agentschappen. Dit voorstel gaf aanleiding tot bezorgdheid over de onafhankelijkheid van de regulerende instantie103. In april 2021 kreeg het wetsvoorstel onvoldoende steun in het parlement, waardoor de parlementaire procedure werd beëindigd. zorgen omtrent de doeltreffende Slovenië beschikt over specifieke bepalingen inzake de transparantie van de media- van de eigendom, maar eigendomsstructuren blijven bestaan.  Uitgevers of omroepen moeten een verklaring afleggen wanneer de afzonderlijke eigendom of managementparticipatie in het bedrijf 5 % of meer bedraagt104. De in het mediaregister, dat openbaar beschikbaar is op de website van het ministerie van Cultuur105. In juli 2020 werden door de regering de ontwerpwijzigingen van de wet op de massamedia gepubliceerd, die de regeling inzake de transparantie van media-eigendom zouden verbeteren door de minimumdrempel van 5 % te schrappen, behalve voor vennootschappen op informatie over media-eigendom wordt gepubliceerd vaststelling 96 Wet op de elektronische communicatie. 97 Wet op de massamedia. 98 Wet op de audiovisuele mediadiensten. 99 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021. 100 Ontwerp van artikel 39. a (onafhankelijkheid van het agentschap) (1) Het agentschap is een organisatorisch, functioneel en materieel onafhankelijke regulerende instantie die gescheiden is van de regering van de Republiek Slovenië en van andere openbare of particuliere rechtspersonen. Het agentschap mag in verband met de uitoefening van taken op grond van deze wet en de wetgeving inzake de media niet verzoeken om instructies van andere autoriteiten of deze aannemen, tenzij zij wettelijk toezicht uitoefenen op de werkzaamheden van het agentschap. (2) Het agentschap voert zijn taken op grond van deze wet en de wet inzake de media op onpartijdige en transparante wijze uit, in overeenstemming met de beginselen van deze wet, bij het nastreven van mediapluriformiteit, taalkundige verscheidenheid, consumentenbescherming, toegankelijkheid en non-discriminatie, de goede werking van de interne markt en de bevordering van de eerlijke mededinging. […]. culturele en 101 Ontwerpwijzigingen van de wet op de audiovisuele mediadiensten, 5 maart 2021. De wet op de elektronische communicatie (ZEKom-1) regelt onder meer de elektronische-communicatienetwerken en - diensten en het beheer van radiofrequenties en het radiospectrum en bevat bepalingen tot regulering van de status van AKOS binnen dit kader. 102 Wetsontwerp over het openbare agentschap van de Republiek Slovenië voor de markt en consumenten en het openbare agentschap van de Republiek Slovenië voor de financiële markten, oktober 2020. 103 Media Pluralism Monitor 2021, verslag over Slovenië, blz. 12, en Agentschap voor communicatienetwerken en -diensten, reactie op het wetsontwerp inzake het openbare agentschap van de Republiek Slovenië voor de markt en consumenten en het openbare agentschap van de Republiek Slovenië voor de financiële markten, 2 oktober 2020. 104 Wet op de massamedia, artikelen 12 en 14. 105 https://rmsn. ekultura. gov. si/razvid/mediji 18 aandelen106.  Deze wijziging zou de transparantie inzake media-eigendom verbeteren wanneer deze zou worden goedgekeurd. Zoals opgemerkt in de Media Pluralism Monitor 2021 is het momenteel niet altijd mogelijk om de uiteindelijke begunstigden vast te stellen in het register. De conclusie is derhalve dat er voor de transparantie van de media-eigendom in Slovenië een gemiddeld risico bestaat107. In het kader van een twee jaar durende studie van onderzoeksjournalisten zijn ondoorzichtige eigendomsstructuren geconstateerd, met name in het geval van meerdere eigenaren in een watervalstructuur, wat het moeilijk maakt om vast te stellen wie de uiteindelijke eigenaar is of de persoon die invloed uitoefent op het mediakanaal108. Wat de mediaconcentratie betreft, is in de wet op de massamedia een drempel opgenomen voor eigendom van meer dan 20 %, teneinde de concentratie voor verschillende soorten media te beperken, maar in de Media Pluralism Monitor 2021 wordt gewezen op een gebrek aan gegevens en het ontbreken van een regelmatige analyse die het mogelijk zouden maken om de situatie te beoordelen109. Er zijn gevallen van politieke inmenging in de media gemeld. In de Media Pluralism Monitor 2021 werd geoordeeld dat er in Slovenië een hoog risico voor de politieke onafhankelijkheid van de media bestaat. Er werd bezorgdheid geuit over mogelijke wijzigingen van de financiering van de openbare omroep, zoals voorzien in de ontwerpwijzigingen van de wet op de massamedia, en over druk op het nationale persagentschap, die door belanghebbenden als politiek gemotiveerd werden beschouwd110. Met name betaalde het communicatiebureau van de regering (UKOM), na enkele vertragingen bij de betaling van de financiering voor het Sloveense persagentschap (STA) voor 2020, de financiering van het agentschap voor 2021 niet uit111. Op verzoek van de Sloveense autoriteiten verklaarde de Europese Commissie op 29 april 2021 dat de 2,5 miljoen EUR aan financiering die Slovenië aan het Sloveense persagentschap had toegekend om zijn publieke taak te verrichten, volledig in overeenstemming was met het EU-recht112. Deze middelen zijn echter nog niet uitbetaald113. Verschillende belanghebbenden hebben hun 106 Ontwerp van de wet op de massamedia, gewijzigd artikel 12. 107 Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, blz. 12. 108 Schriftelijke bijdrage van de vereniging van journalisten en publicisten in het kader van het bezoek aan Slovenië. Zie ook Pod črto, Kdo drži informacijsko pištolo: kaj smo ugotovili v preiskavi medijskega lastništva v Sloveniji, 18 januari 2021.  Voor één gedrukt medium kon in het kader van de studie de uiteindelijke eigenaar niet worden vastgesteld. (https://podcrto. si/povzetek-preiskave-mladina-kot-primer- ranljivosti-medijev-v-sloveniji/). In de studie werd ook gewezen op het probleem van de invloed van media- eigenaren, uit politieke overwegingen of vanwege economische belangen, op redactionele inhoud, wat wordt verergerd door het gebrek aan transparantie inzake media-eigendom. 109 Het combineren van reclame- en radio- en televisieactiviteiten of telecommunicatie- en radio- en televisieactiviteiten is niet toegestaan. De regering heeft dit probleem erkend en de voorgestelde wijzigingen van de wet op de massamedia zijn onder meer gericht op de transparantie inzake media-eigendom en de beperking van de concentratie in de media. 110 Informatie ontvangen in het kader van het bezoek aan Slovenië. 111 Volgens de regering nam het communicatiebureau van de regering (UKOM) in juni 2021 een nieuw decreet aan inzake de uitvoering van de publieke dienst door het Sloveense persagentschap, omdat in het voorgaande wetgevingskader niet nauwkeurig was gespecificeerd wat de publieke dienstverlening van de STA inhoudt en hoe deze zich onderscheidt van zijn commerciële dienstverlening. De regering wil afzien van de automatische betalingen vooraf en in plaats daarvan een systeem van betalingen achteraf invoeren. 112 Europese Commissie, persbericht —State aid: Commission approves €2. 5 million compensation to Slovenian Press Agency STA for its public service, 29 april 2021. 113 Nationale (bv. de vereniging van journalisten) en internationale belanghebbenden (bv. open brief van 16 maart 2021 van het European Centre for Press and Media Freedom (ECPMF), de European Federation of Journalists (EFJ), het International Press Institute (IPI), OBC Transeuropa en Reporters Without Borders (RSF)) hebben hun bezorgdheid geuit over de stabiliteit van de financiering van het Sloveense persagentschap. 19 bezorgdheid geuit over de algemene situatie met betrekking tot de mediapluriformiteit in Slovenië114. Er is geen vooruitgang geboekt met betrekking tot het beheer van overheidsreclame. Zoals gemeld in het verslag over de rechtsstaat 2020 zijn er geen transparante en duidelijke beginselen voor de verdeling van reclame onder mediakanalen door de nationale, regionale en lokale overheden115. Volgens een recent onderzoek116 en andere bronnen117 is deze situatie bijzonder ondoorzichtig voor de gemeentelijke media. Reclame van bedrijven, die voor het grootste deel of volledig in staatsbezit zijn, lijkt ook ondoorzichtig te zijn, aangezien zij vaak weigeren dergelijke informatie te delen door wettelijke bepalingen voor de bescherming van bedrijfsgeheimen in te roepen118.  In 2020 publiceerde de regering aanbevelingen voor het voeren van reclamecampagnes door ministeries en overheidsdiensten, waarin werd voorgesteld de middelen gelijk te verdelen onder de media, ongeacht hun prestaties op de mediamarkten (Media Pluralism Monitor 2021). De verdeling van de financiële steun voor mediapluriformiteit wordt transparant geacht. De middelen worden toegekend door een commissie die wordt benoemd door het ministerie van Cultuur en de informatie over de toegewezen financiering wordt bekendgemaakt op de websites van de begunstigden119. De economische situatie van de media is tijdens de COVID-19-pandemie verslechterd. De economische onzekerheid voor de mediasector is toegenomen, ook vanwege de tijdelijke opschorting van de betalingen door het ministerie van Cultuur voor de jaarlijkse aanbesteding voor de cofinanciering van media-inhoud in 2020, ondanks het feit dat de middelen later volledig werden uitbetaald120. Sommige belanghebbenden121 waren bezorgd over de economische situatie van journalisten, en met name van zelfstandige journalisten122. Er zijn geen specifieke maatregelen genomen om de impact van de COVID-19-pandemie op mediakanalen te verlichten. Journalisten konden echter gebruik maken van de algemene steunmaatregelen waarin de regering voorzag123. In 2020 gaf het ministerie van Cultuur de jaarlijkse fondsen vrij, door middel van een oproep tot mededinging die dit jaar een waarde van 2,7 miljoen EUR had, met als doel de mediapluriformiteit en diversiteit van de media- 114 Faculteit voor Media (prof. dr. Matevž Tomšič, prof. dr. Borut Rončević, doc. dr. Nuša Erman, doc. dr. Tamara Besednjak Valič), Research of the media landscape, maart 2021. Bijdrage van de Sloveense journalistenvakbond aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 1-4. 115 Media Pluralism Monitor 2021, verslag over Slovenië, blz. 16, Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, blz. 12. 116 Pod črto, Gemeentelijke nieuwbrieven: miljoenen euro’s aan overheidsgeld om burgemeesters te promoten, 6 juni 2019. 117 Bijdrage van Reporters without Borders aan het verslag over de rechtsstaat 2021. 118 Deze staatsbedrijven weigeren deze informatie te delen door bepalingen inzake het bedrijfsgeheim in te roepen. 119 Reporters without Borders — bijdrage aan het verslag over de rechtsstaat 2021. 120 Media Pluralism Monitor 2021, verslag over Slovenië, blz. 11. 121 Bijdrage van de Sloveense vereniging van journalisten en publicisten aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 4. 122 Media Pluralism Monitor 2021, verslag over Slovenië, blz. 13.  123 Schriftelijke bijdrage van de regering in het kader van het bezoek aan Slovenië en schriftelijke bijdrage van de vereniging van journalisten en publicisten aan het verslag over de rechtsstaat 2021. Er moet worden opgemerkt dat belanghebbenden hun bezorgdheid hebben geuit over de economische situatie van zelfstandige journalisten. Schriftelijke bijdrage van de Sloveense vereniging van journalisten en publicisten aan het verslag over de rechtsstaat 2021. Zoals opgemerkt door de regering ontvingen zelfstandige journalisten als onderdeel van de algemene steunmaatregelen ook een universeel basisinkomen ter hoogte van 700 EUR per maand en konden zij ook hun sociale en gezondheidskosten vanaf maart 2020 volledig aftrekken en tot 30 juni 2021 van deze vorm van steun gebruik maken, mits zij niet werkten. 20 inhoud te ondersteunen124. Belanghebbenden uitten echter enkele zorgen met betrekking tot mogelijke risico’s van politieke invloed op de verdeling van dergelijke middelen125. Journalisten worden nog steeds geconfronteerd met belemmeringen van de toegang tot overheidsinformatie en documenten, met name als gevolg van langdurige procedures. Het recht op informatie is verankerd in de grondwet en geregeld in de wet op de toegang tot overheidsinformatie. Het proces voor het verkrijgen van overheidsinformatie is echter vaak lang, omdat hierbij alle relevante autoriteiten betrokken zijn die aan het proces deelnemen. Hoewel de commissaris voor informatie regelmatig ingrijpt wanneer aan journalisten de toegang tot overheidsinformatie en documenten van de staat wordt geweigerd126, leidt dit veelvuldige gebruik van het systeem voor het instellen van beroep tot een aanzienlijke toename van de werklast van de commissaris127. Daarnaast geven de administratieve rechtbanken, die beslissingen van de commissaris voor informatie toetsen, in de praktijk geen prioriteit aan dergelijke zaken, hoewel zij hiertoe wettelijk verplicht zijn128. Dit heeft geleid tot vertragingen bij procedures voor rechterlijke toetsing, die vergelijkbaar zijn met de vertragingen bij gewone zaken129. In de Media Pluralism Monitor 2021 wordt een gemiddeld risico vastgesteld voor de bescherming van het recht op informatie, ten opzichte van een laag risico in de Media Pluralism Monitor 2020, vanwege het veelvuldige misbruik van de uitzonderingen op het recht op informatie en de langdurige procedures. Online intimidatie en rechtszaken tegen journalisten blijven toenemen, terwijl fysieke aanvallen zelden voorkomen130. De vrijheid van meningsuiting en informatie is verankerd in de grondwet en er is voorzien in relevante rechterlijke mechanismen. Volgens de Media Pluralism Monitor 2021 is er echter sprake van een gemiddeld risico voor de bescherming van de vrijheid van meningsuiting131.  In oktober en november 2020 en in februari 2021 vonden enkele fysieke aanvallen op journalisten plaats tijdens protesten — de daders zijn geïdentificeerd en een onderzoek is aan de gang132. Het platform van de Raad van Europa voor de bescherming van de journalistiek en de veiligheid van journalisten heeft sinds oktober 2020 twaalf waarschuwingen over Slovenië gepubliceerd. De waarschuwingen houden hoofdzakelijk verband met de intimidatie van journalisten en met rechtszaken die tegen journalisten zijn aangespannen133. In het afgelopen jaar werden verschillende rechtszaken tegen journalisten en mediakanalen met intimiderende gevolgen geregistreerd134. 124 Schriftelijke bijdrage ontvangen van de regering in het kader van het bezoek aan Slovenië. 125 Informatie ontvangen in het kader van het bezoek aan Slovenië. 126 Reporters without Borders — bijdrage aan het verslag over de rechtsstaat 2021. 127 Media Pluralism Monitor 2021, verslag over Slovenië, blz. 11. 128 Samenvatting van de resultaten van de inspectie van het ministerie van Justitie van de organisatie van het functioneren van de administratieve rechtbank in Ljubljana en de afdelingen van deze rechtbank in Maribor en Nova Gorica en Celje, ministerie van Justitie, april 2021. 129 Samenvatting van de resultaten van de inspectie van het ministerie van Justitie van de organisatie van het functioneren van de administratieve rechtbank in Ljubljana en de afdelingen van deze rechtbank in Maribor en Nova Gorica en Celje, ministerie van Justitie, april 2021. Er moet worden opgemerkt dat werd geconstateerd dat één rechtszaak met betrekking tot de toetsing van een beslissing van de toegang tot informatie door de commissaris voor informatie al meer dan twee jaar duurde. 130 Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, blz. 13. 131 Media Pluralism Monitor 2021, verslag over Slovenië, blz. 10. 132 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021. 133 Raad van Europa, Platform ter bevordering van de bescherming van de journalistiek en de veiligheid van journalisten — Slovenië. Op het moment van schrijven hebben de Sloveense autoriteiten antwoord gegeven met betrekking tot vijf van deze waarschuwingen. 134 Raad van Europa, CoE Commissioner for Human Rights issues a Human Rights Comment on SLAPPs, 27 oktober 2020. 21 Online intimidatie en bedreigingen van journalisten, die met name gericht zijn op vrouwelijke journalisten en die onder meer afkomstig zijn van enkele politici, komen nog steeds vaak voor135. Bovendien blijven veel daders van online aanvallen anoniem en melden journalisten online intimidatie minder vaak dan fysieke bedreigingen136.  Een positieve ontwikkeling, na een uitspraak van het hooggerechtshof, is dat de hoogste openbaar aanklager naar aanleiding van deze uitspraak zijn juridische standpunt over de uitlegging van artikel 297 van het wetboek van strafrecht heeft gewijzigd137 en de vervolging van strafbare feiten tegen journalisten nu ook op grond van deze bepaling toestaat138. 135 Bijdrage van het Peace Institute in samenwerking met de Civil Liberties Union for Europe aan het verslag over de rechtsstaat 2021; Raad van Europa, Commissaris voor de Mensenrechten, Memorandum on freedom of expression and media freedom in Slovenia, 4 juni 2021; Media Pluralism Monitor 2021, verslag over Slovenië, blz. 11, 20 en 22. 136 Informatie ontvangen van de hoogste openbaar aanklager, april 2021. 137 Informatie ontvangen van de hoogste openbaar aanklager in het kader van het bezoek aan Slovenië. 138 Zoals vastgesteld in Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, leidde de enge toepassing van het strafrecht ertoe dat online intimidatie of bedreigingen van journalisten zelden werden bestraft. Dit was te wijten aan de eerdere juridische uitlegging van het Openbaar Ministerie, waarbij het aanzetten tot haat “concreet” moest zijn, wat neerkomt op een “concreet gevaar voor de openbare orde en de vrede”, om als misdrijf te worden vervolgd. In 2019 verduidelijkte het hooggerechtshof dat er twee manieren zijn om een misdrijf te plegen op basis van artikel 297 van het wetboek van strafrecht, ofwel (a) door aan te zetten tot haat en geweld of intolerantie op een manier die de openbare orde en vrede in gevaar kan brengen of kan verstoren, ofwel (b) met bedreigingen, beledigingen of verbaal geweld. Er werd gesteld dat wanneer het gedrag zich uit met bedreigingen, beledigingen of verbaal geweld, niet is vereist dat de openbare orde en de vrede mogelijk in gevaar worden gebracht. Er werd echter ook verduidelijkt dat wanneer het gedrag zich uit op een manier die de openbare orde en de vrede in gevaar kan brengen of kan verstoren, er niet is vereist dat dit gevaar al onmiddellijk bestaat, maar alleen dat het kan leiden tot een concreet gevaar. Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, blz. 13. 22 IV. ANDERE WAARBORGEN INSTITUTIONELE KWESTIES IN VERBAND MET CONTROLES EN Slovenië heeft een parlementair regeringsstelsel met een asymmetrische tweekamerstructuur, waarbij alleen de nationale vergadering (de eerste kamer van het parlement), en niet de nationale raad (de tweede kamer van het parlement) wetten vaststelt139.  Wetsontwerpen kunnen worden ingediend door de regering, door ieder lid van het parlement of door ten minste 5 000 “kiezers”. Het constitutioneel hof voert achteraf grondwettelijke toetsingen uit, ook in concrete gevallen op basis van een grondwettelijke klacht. Naast het justitieel stelsel en andere organen zijn de ombudsdienst voor de mensenrechten en de dienst voor de bevordering van gelijke kansen belast met de bescherming van de rechten van natuurlijke personen. Het parlement zette zijn werkzaamheden tijdens de COVID-19-pandemie voort. In april 2020 werden met een wijziging van het reglement van orde van het parlement de belemmeringen voor online zittingen van parlementaire commissies en van de plenaire vergadering weggenomen140. Dankzij deze amendementen kon het parlement gedurende heel 2020 normaal blijven werken en keurde het 78 wetten goed, wat vergelijkbaar is met de jaren ervoor. Zoals onderzocht in het verslag over de rechtsstaat 2020 kunnen wetten volgens een verkorte of een spoedprocedure worden vastgesteld, waartoe wordt besloten door het collegium van de voorzitter van het parlement141. In 2020 werd 31 % van alle wetten volgens de normale procedure aangenomen (30 % in 2019), 32 % van de wetten volgens de in 2019) en 27 % van de wetten volgens de verkorte spoedprocedure wetgevingsprocedure (31 % in 2019). Uit deze gegevens blijkt dat het gecombineerde aandeel van de spoed- en verkorte procedures niet in wezenlijke mate veranderde. Er bestaan problemen met betrekking tot de raadpleging van het maatschappelijk middenveld over wetsontwerpen door de regering. Openbare raadplegingen worden meer bepaald helemaal niet uitgevoerd of zijn te kort, zonder gespecificeerde uiterste termijn voor het indienen van opmerkingen142. (18 % De wet inzake overdraagbare ziekten, die sinds het begin van de COVID-19-pandemie vier keer werd gewijzigd, vormde de basis voor beperkende maatregelen, aangezien de noodtoestand niet werd afgekondigd. In de periode van maart 2020 tot en met februari 2021 werden talrijke maatregelen vastgesteld, voornamelijk op basis van de wet inzake overdraagbare ziekten, waarbij tijdelijke beperkingen of verboden werden opgelegd voor verkeer, openbare bijeenkomsten, het gebruik van bepaalde diensten (bepaalde zakelijke activiteiten), openbare diensten (onderwijs, justitie, administratieve diensten), het gebruik van beschermingsmiddelen, quarantaine en het openbaar vervoer. De maatregelen werden voornamelijk aangenomen in de vorm van verordeningen en beschikkingen en minder vaak in de vorm van besluiten en wetten. Die maatregelen werden doorgaans goedgekeurd door de uitvoerende macht, het vaakst door de regering en zelden door afzonderlijke ministers.  Op 3 juni 2021 verklaarde het constitutioneel hof een deel van artikel 39 van de wet inzake overdraagbare ziekten ongrondwettelijk, namelijk het deel dat de regering de bevoegdheid 139 Constitutioneel hof van Slovenië, arrest van 22 oktober 2008, U-I-295/07. 140 Wijzigingen van het reglement van orde van de nationale vergadering, 7 april 2020. 141 Tijdens de verkorte en spoedprocedure vindt geen algemeen debat plaats en vinden de tweede en derde lezing plaats tijdens dezelfde parlementszitting. Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, blz. 15. 142 CNVOS — NGO Umbrella Network, online teller van inbreuken op de resolutie van het parlement inzake normatieve activiteit. 23 verleende om het vrije verkeer en de vrijheid van vereniging te beperken of te verbieden143. De meeste maatregelen werden gepubliceerd in het staatsblad en wanneer dit niet het geval was, werden zij door het constitutioneel hof beoordeeld vanuit het oogpunt van grondwettelijke bepalingen inzake de noodzaak van publicatie. Op basis van verordenende bevoegdheden stelden ook de gemeenten maatregelen vast, maar alleen binnen hun rechtsbevoegdheid144. De financiële onafhankelijkheid van bepaalde onafhankelijke organen is gewaarborgd bij een uitspraak van het constitutioneel hof. In december 2020 oordeelde het constitutioneel hof dat delen van de wet inzake de overheidsfinanciën ongrondwettig waren, voor zover hierin de procedure was voorgeschreven voor het vaststellen van de begroting van de nationale raad (de tweede kamer van het parlement), het constitutioneel hof, de ombudsdienst voor de mensenrechten145 en de rekenkamer146. In de uitspraak benadrukte het hof de financiële autonomie en onafhankelijkheid van de vier genoemde onafhankelijke instellingen, zoals vastgelegd in de grondwet. Voorheen dienden deze organen hun begrotingsvoorstellen in bij het ministerie van Financiën, dat niet verplicht was het voorgestelde bedrag te volgen. De regering en het parlement moeten nu de begroting voor deze instellingen waarborgen zonder het bedrag ervan te beïnvloeden. Het constitutioneel hof verbeterde zijn efficiëntie en speelde een actieve rol bij de toetsing van de maatregelen in het kader van de COVID-19-pandemie. In het verslag over de rechtsstaat 2020 werd geconstateerd dat de achterstand van het constitutioneel hof en de duur van de procedures bleven toenemen door een toename van het aantal grondwettelijke klachten147.  In 2020 handelde het hof 26 % meer zaken af dan in 2019, ondanks een grote toename van ingediende voorstellen voor en verzoeken om grondwettelijke toetsing (+55 % ten opzichte van 2019) en met een afname van de ingediende grondwettelijke klachten (-26 % ten opzichte van 2019)148. Het hof was voor het eerst sinds 2015 in staat bijna alle ingediende zaken te verwerken. Omdat het hof zich richtte op oudere zaken, nam de gemiddelde duur van de procedures echter toe tot 530 dagen voor zaken met betrekking tot een grondwettelijke toetsing (bijna 500 dagen in 2019) en tot 571 dagen voor grondwettelijke klachten (420 dagen in 2019). Tussen maart 2020 en juni 2021 ontving het constitutioneel hof 188 zaken die verband hielden met maatregelen in het kader van de COVID-19-pandemie, waaronder 185 voorstellen voor en verzoeken om grondwettelijke toetsing en drie grondwettelijke klachten, en kon het reeds 123 voorstellen en verzoeken en drie grondwettelijke klachten afhandelen, waarbij het vier uitspraken deed (één gedeeltelijke uitspraak)149. In maart 2021 plaatste het parlement vraagtekens bij de onpartijdigheid van rechters van het constitutioneel hof en nodigde het de voorzitter van het constitutioneel hof uit om deze kwestie te bespreken. De voorzitter antwoordde dat het in strijd met de grondwet zou zijn wanneer het parlement 143 Het constitutioneel hof gaf het parlement twee maanden de tijd om de ongrondwettige elementen uit de wet te schrappen. Arrest van het constitutioneel hof van 13 mei 2021, U-I-79/20-24. 144 Bijdrage van Slovenië aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 30. 145 Bijdrage van het Europees netwerk van nationale mensenrechteninstituten aan het verslag over de rechtsstaat 2021, blz. 317. 146 Arrest van het constitutioneel hof van donderdag 10 december 2020, U-I-474/18-17. De uiterste termijn voor de uitvoering van de beslissing is 23 december 2021. 147 Verslag over de rechtsstaat 2020 — Landenhoofdstuk over Slovenië, blz. 14-15. 148 Constitutioneel hof, verslag 2020, 22 april 2021. 149 62 zaken zijn nog hangende, waarvan er 20 zijn geaccepteerd door het constitutioneel hof en het hof in zeven zaken de desbetreffende maatregelen tijdelijk heeft opgeschort. Schriftelijke bijdrage van het constitutioneel hof in het kader van het bezoek aan Slovenië. 24 open zaken voor het constitutioneel hof zou bespreken of zou verwachten dat de voorzitter het constitutioneel hof of zichzelf zou verdedigen in verband met gewezen arresten150.  De ombudsdienst voor de mensenrechten verkreeg bij accreditatie de A-status en was actief bij de monitoring van de beperkende maatregelen in verband met de COVID-19- pandemie. In januari 2021 werd de ombudsdienst voor de mensenrechten een nationaal mensenrechteninstituut met A-status, in overeenstemming met de Beginselen van Parijs, nadat de dienst sinds 2015 inspanningen had verricht om deze status te verkrijgen. Het GANHRI Sub-Committee on Accreditations beval een passende formalisering en toepassing van een benoemingsproces voor afgevaardigden aan, evenals enkele andere verbeteringen van de wetgeving151. De ombudsdienst speelde een actieve rol bij de monitoring van de maatregelen in het kader van de COVID-19-pandemie, door alle geldende beperkende regels te verzamelen en deze op geconsolideerde en leesbare wijze op zijn website te publiceren152. De ombudsdienst nam ook een aantal keer contact op met de uitvoerende macht en was tevens betrokken bij het opstellen van de maatregelen in het kader van de COVID-19- pandemie, met name om de overeenstemming hiervan met de mensenrechten en fundamentele vrijheden te waarborgen153. De president van de republiek organiseerde voor de eerste keer een vergadering van de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht om de rechtsstaat te bespreken. In oktober 2020 bracht de president van de republiek voor het eerst de hoogste vertegenwoordigers van alle drie de staatsmachten samen om de rechtsstaat en de scheiding der machten te bespreken154. De vergadering werd bijgewoond door de voorzitter van de nationale vergadering, de eerste minister, de voorzitter van de nationale raad, de voorzitter van het constitutioneel hof, de voorzitter van het hooggerechtshof, de minister van Justitie en de procureur-generaal. Een dergelijk initiatief zou kunnen bijdragen tot een cultuur van dialoog en loyale samenwerking tussen de overheidsinstellingen. De maatschappelijke ruimte werd op de proef gesteld. In december 2020 werd de beoordeling van de maatschappelijke ruimte in Slovenië verlaagd tot “ingeperkt”, ook vanwege de beperkingen die werden vastgesteld om de pandemie het hoofd te bieden en die gevolgen hadden voor de ontsluitende omgeving voor het maatschappelijk middenveld155. Er 150 In maart 2021 werden een paar onregelmatigheden met betrekking tot de eerbiediging van de onpartijdigheid gemeld, waarbij de rechters van het constitutioneel hof zich niet hadden teruggetrokken. 