Stuurman Flink; of, De schipbreuk van "De Vrede"
Zorg
slechts, dat ge de honden 's nachts vastlegt, zooals ik den verloopen
nacht gedaan heb, en dan twijfel ik geen oogenblik, of de varkens
zullen na een of twee nieuwe pogingen niet meer terugkomen."

"Ik wil zien, of ik niet een van die beesten schieten kan."

"Goed; maar kies daartoe vooral een van de jongen,--de ouden mogen
wij niet dooden. Doch nu kunnen wij naar huis gaan; de zon zal spoedig
onder zijn en Juno wacht ons zeker al met het avondeten."

Voordat mijnheer Wilson en Flink den anderen morgen opbraken, gaf
de laatste Willem nog allerlei onderrichtingen aangaande de boot,
de reiszakken waren reeds vooraf van levensmiddelen voorzien, en zoo
namen zij dan van mevrouw Wilson afscheid en braken op. Beiden waren
met een geweer gewapend en Flink had nog bovendien eene bijl over
den schouder geworpen. Zij hadden een verren weg voor zich, want eerst moesten zij naar het
oude woonhuis terugkeeren, om van daar het oude pad door het woud op
te zoeken. Dit was een groote omweg, die nochtans niet kon vermeden
worden, daar zij niets dan de merken aan de boomen hadden om te volgen. Bij het woonhuis gekomen, rustten zij een uur uit en gingen toen
naar den tuin, die op de landtong lag. Aardappelen en erwten stonden
uitmuntend en ook de uien begonnen goed op te schieten. "Wat ziet deze plaats er nu doodsch en eenzaam uit, Flink, nu men er
niets levends meer kan ontdekken," riep mijnheer Wilson. "Laat ons
verder gaan, 't wordt mij hier nu benauwd om het hart."

Met deze woorden hervatten zij hunne wandeling en hadden na twee
uren de westkust bereikt, op 't zelfde punt, waar zij 't allereerst
geland waren. De nabijgelegen klippen waren nog met de overblijfsels
van het schip bezaaid, die in de zon bleekten of in het zand aan de
bocht half bedolven lagen. Zij gingen dadelijk aan 't zoeken, doch konden behalve enkele spieren
en teertonnen niets vinden, dat eenige waarde voor hen had. Duigen
en ijzeren hoepels van vaten lagen in menigte in het rond en Flink
meende, dat men die zeer goed tot eene tuinheining gebruiken kon,
als men slechts tijd vond om ze zoo ver te vervoeren. Van het strand
terugkeerende, zetten zij zich neer, om een weinig uit te rusten. Na
een poos begaven zij zich eindelijk naar de tenten in het kokosbosch,
waar zij de verschillende goederen, die na het vergaan van het wrak
waren aangespoeld, geborgen hadden. "Ei, zie eens! Ook hier zijn de varkens aan den gang geweest,"
riep Flink; "ze hebben een meelvat opengemaakt. Hoe dat toeging,
begrijp ik niet recht. Zie maar, mijnheer, er moet een scheur in
geweest zijn, anders ware 't hun zeker niet gelukt. Het linnen is,
vrees ik, tot weinig meer nut. Gelukkig hebben we nog eenige nieuwe
stukken, die ik aan land heb gebracht.--Nu moeten wij eens zien,
mijnheer, in welken staat onze voorraad zich bevindt. Dit hier zijn
enkel meelvaten; wij hebben dus geen gevaar te loopen, als wij ze
openmaken en zien of de inhoud nog bruikbaar is."

Het eerste vat, dat zij openden, had rondom eene steenharde korst;
toen deze eindelijk met de bijl was doorgekapt, vond men dat het
binnenste nog zeer goed was gebleven. "Dat is gelukkig, mijnheer; ik hoop, dat het bij de overige vaten
evenzoo zal zijn. Het zeewater heeft er eene dikke korst over gemaakt
en deze heeft het geheel tegen bederf bewaard. Evenwel willen we
alle, 't een na het ander openmaken. Nu gaan wij ons middagmaal
houden en vervolgens weer aan het werk. We hebben een paar malen
gebraden schildpadvleesch, die Juno voor ons heeft ingepakt en die
smaken zullen."

Na het eten ging men opnieuw aan het werk. "Ik verlang toch te
zien, wat dáárin mag wezen," zeide mijnheer Wilson op de naaste
kist wijzende. Flink begon er dadelijk met zijne bijl aan te breken. Hij rukte het
deksel open en vond een aantal bordpapieren doozen vol klosjes garen,
allerlei band en lint, baleinen en lappen katoen, neteldoek, gaas,
tulle en andere stoffen. "Dat was zeker voor eene modehandelaarster te Bontany-baai bestemd,"
zei mijnheer Wilson, "en misschien heeft ze bitter in angst gezeten,
toen ze het bestemde niet ontving. Evenwel moeten wij het thans voor
mijne vrouw en Caroline in beslag nemen. Zoodra wij tijd vinden,
zullen wij het haar brengen en ze zullen er wat blij mee zijn. Nu de
tweede kist, Flink."

De volgende kist was zonder slot; het deksel werd opengemaakt en
men vond een dozijn groote vierkante flesschen, die met jenever
gevuld waren. "Dat is echte Schiedammer," zeide Flink. "Wat moeten wij daar mee
aanvangen?"

"Wij zullen ze niet weggooien, Flink, maar ze ook slechts bij
gelegenheid als geneesmiddel gebruiken," antwoordde mijnheer
Wilson. "Wij zijn nu reeds zoo lang aan zuiver bronwater gewend,
dat het zonde zou zijn, als we weer smaak in sterke dranken wilden
krijgen. Als we er plaats voor vinden, zullen we een paar flesschen
in het magazijn brengen. Ze kunnen ons misschien nog soms eens goede
diensten doen."

Het volgende vat was weldra geopend, en men vond een tafelservies van
gekleurd porselein met vergulde randen, dat inderdaad zeer fraai was. "Nu mijnheer, dat kan u te pas komen, want het begint ons al
langzamerhand aan borden en schotels te ontbreken. Evenwel zou gewoon
steenen goed ons wel dezelfde diensten hebben gedaan."

"Het zou voor onzen tegenwoordigen toestand ook beter passen," was
het antwoord. "Niettemin is dit fijn Chineesche porselein ons even
welkom als een eenvoudig stel en mag daarom niet versmaad worden."

"Hier is eene doos met uw naam er op, mijnheer," riep Flink. "Weet gij,
wat er in is?"

"Neen, dat kan ik niet bedenken; maar zie zelf maar eens na."

De doos werd geopend en alles scheen door het ingedrongen zeewater
besmet en bedorven. Toen men evenwel het pakpapier had weggenomen,
vond men allerlei soort van schrijfbehoeften, die, met uitzondering
van de buitenste bladen, slechts weinig geleden hadden. "Dat is een ware schat, Flink. Ik herinner mij nu nog zeer goed: het
bevat papier en pennen met al wat er meer tot schrijven noodig is;
verder prenteboekjes, teekenvoorbeelden, verfdoozen en zoo al meer,
dat ik voor mijne kinderen bestemd had."

"Ei, waarlijk mijnheer, dat is een geluk. Nu kunnen wij eene school
oprichten, en daar die door de gezamenlijke bevolking van het eiland
bezocht zal worden, moet de beschaving hier weldra algemeen zijn."

"Dat willen wij hopen, vriend.--Nu het volgende vat."

"Wat daarin is kan men van buiten wel zien,--olie, die ons heel welkom
is, daar onze voorraad kaarsen vrij wat vermindert. Daar zijn evenwel
nog een paar kaarsenkisten, die wij gebruiken kunnen en bij gelegenheid
wel zullen overbrengen. Nu evenwel komt het allerkostelijkste gedeelte
van ons eigendom."

"En dat is?"

"Al die artikelen, welke ik in de boot aan land bracht, voordat
het schip te gronde ging; want, ziet gij, mijnheer, ijzer drijft
niet, en daarom was ik toen vooral op ijzerwaren van allerlei
soort en op nuttige gereedschappen bedacht. Ik heb een kostelijken
voorraad spijkers: hier drie vaatjes groote en hier twee kleiner
soort. Bovendien bijlen, hamers, schaven, beitels, zagen, klossen
bindgaren, was en hier nog eenige rollen fijn linnen, alles in de
beste orde."

"Dat is werkelijk voor ons van groote waarde, Flink."

"Ja, mijnheer, we zouden er misschien al spoedig gebrek aan gehad
hebben, daar de beide wilden bij hare vlucht al 't ijzer, dat zij
meester konden worden, hebben meegepakt. 't Was een geluk voor ons,
dat zij niet bij al onzen voorraad konden komen.--Daar hebt gij nog
meer van onzen buit: eenige wateremmers en 't voornaamste gereedschap
van onzen kok, waar Juno recht blij mee zal wezen. Hier zijn ook twee
lampen. Mij dunkt, ik heb ook nog eenige pakjes lampepitten op zijde
gelegd; ja, ja, dat weet ik zeker,--en ze zullen wel weer voor den dag
komen. Die vaten daar zijn 't een met patronen, het ander met kruit;
hier is nog een half vat met patronen, alles onbeschadigd. Hier ook
zes geweren, die evenwel 't poetsen wel noodig hebben. Nu, dat is
ook bezwaarlijk anders te wachten."

"Dat zijn wezenlijk schatten voor ons, Flink; en toch--hoe goed hebben
wij ons tot hiertoe ook zonder dat gered."

"O ja, mijnheer; maar des te beter, nu wij ze hebben. Als we
't magazijn tot onze woonplaats hebben gemaakt, zijn wij dan ook
beter in staat, om 't in alle opzichten gemakkelijker in te richten
dan ons vorig huis geweest is; want, zie maar, mijnheer, daar zijn
nog al de balken en planken, die Willem en ik in het zand begraven
hebben.--Daarmee kunnen wij een vloer in het huis leggen en behoorlijke
kasten en bedsteden maken."

"Och, die had ik geheel vergeten, Flink; zooals ge zegt, de voorraad
is tot dat alles dubbel voldoende. Als ik mij slechts die vrees voor
een mogelijken aanval van die wilden uit het hoofd kon zetten,--me
dunkt, dan zouden we hier zelfs op dit eiland een recht genoeglijk
leven kunnen leiden."

"Weet gij wel, mijnheer, dat het mij van harte genoegen doet u zoo
te hooren spreken? Het bewijst, dat gij tegenwoordig tevredener en
gelukkiger zijt, dan gij vroeger waart."

"Dat ben ik ook, Flink,--althans dat geloof ik. Misschien ook, dat het
ons van den kant der wilden dreigende gevaar mijne gedachten zoozeer
aftrekt, dat ik mij bij mijn vroegeren wensch, om van het eiland
verlost te worden, niet langer zoo bepalen kan. De eene bezorgdheid
heeft zeker de andere verdrongen en onderdrukt."

"Het zal wezen, zooals gij zegt, mijnheer;--maar laat ons nu met
ons onderzoek voortgaan. Hier zijn het zeekompas, de scheepslijnen,
de logrol en het dieplood. We zullen die op onze boot nog wel ergens
toe gebruiken kunnen."

"Ei, met dat kompas ben ik recht in mijn schik, Flink, want met
behulp daarvan kan ik eens, als ik tijd heb, een plan van dit eiland
opmaken. Een zakkompas is te klein daartoe. Ge weet misschien niet,
dat ik in mijne jonge jaren als landmeter naar Sidney trok?"

"Neen, dat hebt ge mij nog niet gezegd. Ge zult ons dan zeker wel
nauwkeurig kunnen opgeven, welke ruimte ons weideland beslaat."

"O ja; dat zal ik u zeggen, zoodra wij weer terug zijn. Inmiddels
zal ik hier eenige opmetingen doen, daar wij denkelijk niet weer zoo
spoedig hier zullen komen."







VIJFTIGSTE HOOFDSTUK. BIJNA EEN ONGELUK. EEN NIEUWE BRIEVENPOST. Met het krieken van den dag gingen mijnheer Wilson en Flink weder
aan het werk en openden achtereenvolgens alle kisten en pakken,
die nog van het wrak gered waren geworden. Zij vonden kisten met
kaarsen, drie vaten rijst ten deele goed, ten deele ook beschadigd,
en eene kist met thee en twee balen koffie, welke Flink van boord had
meegenomen. Suiker was echter niet voorhanden, want de kleine voorraad,
dien men gered had, was in den regen weggesmolten. "Dat is een heel ongeluk, mijnheer. Onze jongeheer Thomas zal geen
thee of koffie zonder suiker lusten en is er dus slecht aan toe."

"De jongeheer moet zich leeren behelpen, Flink. We kunnen niet
verwachten hier alles zoo te hebben, alsof de kruidenier vlak naast
onze deur woonde.--Laat ons nu eens zien, hoe 't met de onder het
zand begraven dingen gesteld is."

Het zand werd weggeschoffeld en men vond de vaten met pekelvleesch,
alsook de eiken planken in den besten staat. Veel anders daarentegen
was ook geheel verrot en bedorven. Tegen den middag waren zij met hun werk gereed en daar zij nog
tijd genoeg voor zich hadden, begon mijnheer Wilson met behulp van
zijn kompas eene opmeting van de verschillende landpunten. Toen dit
gedaan was, wierpen zij hunne geweren over den schouder. Flink nam
nog eenige ponden van de beschadigde rijst tot voeder voor de kippen
mee en daarna begaven zij zich gezamenlijk op weg. Na twee uur bereikten zij hun voormalig woonhuis, rustten in het
magazijn een poosje uit en vervolgden toen hun tocht naar de tenten
bij de weide. Ze waren ongeveer een kwartier gevorderd, toen Flink
gerucht vernam en mijnheer Wilson een teeken tot stilstaan gaf. De oude man fluisterde zijn geleider toe, dat de varkens dicht in de
buurt waren en laadde zijn geweer. Mijnheer Wilson deed hetzelfde
en beiden slopen zacht op de plaats toe, van waar het gegrom zich
hooren liet. Zij kregen de dieren niet in het gezicht, voordat zij die op twintig
passen genaderd waren. Toen hadden zij de gansche kudde vlak voor
zich en de beesten staken de koppen verwonderd omhoog. De oude beren
en zeugen lieten een geknor hooren en snelden op 't oogenblik, dat
Flink vuur gaf, op de vlucht. Mijnheer Wilson vond geen tijd meer om
los te drukken; doch Flink had een van de biggen geraakt, die nu met
den dood worstelende in haar bloed lag te spartelen. "Een kostelijk stuk gebraad;--daar kunnen we een feestmaal van
houden!" riep Flink, terwijl zij op het stervende dier toetraden. "Ja, dat is waar, Flink!" antwoordde mijnheer Wilson. "We moeten nu
maar zien, hoe we het beest met ons tweeën naar huis brengen."

"We zullen het op onze geweren leggen, dan zal de vracht zoo zwaar
niet zijn. 't Is zeker pas zes maanden oud en aan de zwaarte kunt
gij zien of zij hier ook kostelijk voeder vinden!"

Spoedig hadden zij het dier op hunne geweren geladen en vervolgden
zoo hun weg. Bij het uittreden van het bosch bespeurden zij Willem
en zijne moeder, die beiden het schot gehoord hadden en hun tegemoet
waren gegaan. Mevrouw Wilson scheen eenigszins angstig te zijn,
doch toen zij het varken in het oog kreeg, ried zij oogenblikkelijk
de oorzaak van het schot. "Ik moet bekennen, dat ik een beetje ontsteld was, toen ik dat
geweerschot hoorde," zeide zij, haar echtgenoot omarmende. "Ik kon
namelijk niet verwachten, dat gij vandaag al terugkeeren zoudt. Wij
allen zijn volmaakt wel."

Willem nam voor zijn vader het overbrengen van het gevelde wild op
zich en deze ging met de moeder naar de tenten. "Nu, beste Willem, welk nieuws is er hier bij u," vroeg Flink. "O, heel goed nieuws, Flink! Gisteravond, toen ik moe was van den
arbeid, kwam ik op de gedachte om de boot eens te nemen en te zien,
of ik in het diepe water op deze zijde van het eiland niet ook wat
visch vangen kon. Ik kreeg ook wezenlijk drie stuks, die er heel
anders uitzien, dan die wij tusschen de klippen vingen. Wij hadden er
één van bij het ontbijt en één des middags en zij smaakten uitmuntend."

"Zijt gij alleen met de boot uit geweest?"

"Neen,--ik nam Juno mee. Moeder zei, dat ze haar wel een paar uren
missen kon. Zij roeit zoo goed als de beste matroos, Flink."

"Ja, 't is een recht bruikbaar meisje, Willem.--Nu, met onze monstering
zijn wij ook klaargekomen en wij zullen beiden nu in overvloed werk
krijgen, maak daar staat op. Ik geloof niet, dat wij in ééne week
alles zullen kunnen vervoeren, en daarom heb ik gedacht, moeten we
al aanstonds morgen beginnen. Eerst willen wij evenwel hooren, wat
uw vader daarvan zegt."

"O, dat is mij wèl, want ik neem veel liever de roeiriemen dan de
schop in de hand," zeide Willem. "Ik heb er niets tegen, als vader
het graven en spitten van mij wil overnemen."

"Dat zal hij zeker gaarne doen, daar hij natuurlijk liefst bij moeder
en de kleinen wil blijven."

Zoodra zij de woning bereikt hadden, hing Flink het varken in de tent,
waar Willem, mijnheer Wilson, en hij zelf sliepen, aan den kruispaal
op, zette de geweren tegen den zijwand aan en ging met Willem, om
zijn mes en eenige spanhouten, die hij bij 't schoonmaken van het
dier noodig had, te halen. Terwijl beiden weg waren, kwamen Thomas en Caroline aanloopen, om
het dier te bezien. Thomas gaf hoog op van zijne tevredenheid, dat
hij den volgenden dag gebraden varkensribbetjes eten zou, nam één
van de geweren en riep: "Pas eens op, Caroline, ik zal het varken
morsdood schieten."

"Och, Thomas, kom toch niet aan dat geweer!" riep zijne zuster. "Vader
heeft het u immers verboden, en weet ge niet meer hoe 't u daar in
't bosch in de hand afging?"

"O, dat was niemendal," antwoordde Thomas; "ik wil u eens wijzen,
hoe men een varken doodschiet."

"Doe 't niet, Thomas," riep Caroline; "als ge 't doet, ga ik heen en
zeg 't moeder."

"Dan schiet ik op u," hernam Thomas en zocht met het geweer op haar
te mikken. Caroline schrikte daar zóó van, dat zij zoo hard als zij kon wegliep;
maar Thomas spande al zijne kracht in en zocht het geweer tegen den
schouder te brengen. Daarbij trof het, dat hij zijn vinger aan den
trekker bracht en daar hij toevallig het geweer van zijn vader had
genomen, dat nog geladen was, ging dat af en stiet de kolf hem, die
het niet vast tegen den schouder aandrukte, in het gezicht, zoodat
de schok hem twee tanden uitsloeg, de wang kwetste en hem het bloed
uit den neus deed stroomen. Thomas was door het afgaan van het schot en den bekomen slag zoo
onthutst, dat hij het geweer met een luiden gil uit de handen liet
vallen en naar de tenten liep, waar zijne beide ouders zaten, die
op het hooren van den knal waren opgesprongen en hem nu ontsteld te
gemoet vlogen. Flink en Willem waren ook op het schot oogenblikkelijk toegesneld,
daar zij vreesden dat er een ongeluk gebeurd was. De oude man liep op
Thomas toe, wischte den knaap met de hand het bloed van het gezicht
en ontdekte tot zijne geruststelling, dat deze geene wonde of ander
gevaarlijk letsel had. "Hij is niet gewond," riep hij mijnheer Wilson toe, "hij bloedt enkel
uit den neus. Houd op met schreeuwen en gieren, kwajongen! Wat hadt
ge weer uwe handen aan een geweer te slaan?"

"Het geweer heeft mij op den grond gegooid," snikte Thomas, terwijl
het bloed hem steeds uit den mond liep. "Dan hebt ge uw verdiend loon gekregen. Zult gij u voortaan beter in
acht nemen en geen geweer meer aanraken?"

"O, ik zal er mijn leven niet meer aankomen," jammerde de kleine. "'t
Heeft mij haast doodgeschoten."

Juno kwam nu met water, om hem het gezicht af te wasschen, en thans
eerst ontdekte men, dat hij twee voortanden verloren had en aan wang
en lippen toch vrij wat bezeerd was. Men kleedde hem uit en legde
hem te bed, waar hij weldra in diepen slaap zonk. "Ik had de geweren daar niet moeten laten staan," zeide Flink tot
Willem; "dat was een verzuim van mij. Ik dacht zeker, dat men den
kleinen deugniet reeds zoo dikwijls ingeprent had, aan geen vuurwapens
te raken, dat hij dat zeker niet wagen zou. Maar altijd als er een
ongeluk valt aan te richten is hij terstond bij de hand."

"Hij mikte op mij en wilde op mij schieten; maar ik ben weggeloopen,"
zeide Caroline. "Goedertierende Hemel, welk een geluk!" riep de verschrikte
moeder. "Had hij losgedrukt, dan was mijn arm, lief kind vermoord
geworden.--Die afschuwelijke jongen!"

"Hij is ditmaal behoorlijk gestraft, mevrouw, en ik sta er voor in,
dat hij in den eersten tijd geen geweer meer zal aanraken."

Den volgenden morgen was het gezicht van onzen jongeheer hoogrood
en gezwollen. Wangen en lippen waren donkerblauw en opgeloopen en
het verlies der beide voortanden misvormde hem nog meer. Gelukkig
waren het nog melktanden geweest, want anders hadden de gevolgen nog
droeviger voor hem kunnen zijn. Tot het ontbijt werd van het gebraden wild opgedragen en de geur
daarvan prikkelde Thomas niet weinig in den neus. Toen zijn vader
hem nu echter nog eens terdege beknorde en hem zeide, dat hij geen
enkel brok van het gebraad proeven zou, begon hij zoo hard te huilen,
dat men hem wegbrengen moest, totdat hij met schreeuwen had opgehouden. Na 't ontbijt zeide Flink, dat hij met Willem in de boot wilde
gaan, om met het zware werk van de overbrenging der vele goederen
van de westkust naar het magazijn een begin te maken, waarbij hij
deed opmerken dat men geen enkelen dag meer te verliezen had. Juno
had op zijn verlangen reeds eene goede portie varkensvleesch voor
hen gebraden en tevens een stuk pekelvleesch gekookt, zoodat zij
behoorlijk van levensmiddelen voorzien waren en dus niets meer hadden,
dat hen tegenhield. Mijnheer Wilson nam de verdere planting der heg
op zich en wilde gedurende hunne afwezigheid de sloot rondom het
yamsplantsoen geheel voltooien. "Maar hoe lang denkt gij wel met Willem uit te blijven, Flink?" vroeg
de moeder met kennelijke bezorgdheid. "Wel, laat eens zien, mevrouw; we hebben vandaag Woensdag,--dan moet
ge ons niet vóór Zaterdagavond terug verwachten. Wij moeten dat alles
toch afdoen, en hoe eer het gebeurd is, des te beter voor ons."

"Beste Willem, ik word er wezenlijk angstig onder dat gij zoo lang van
ons vandaan zult zijn. Daarbij zult gij altijd bij het water wezen, en
zoo zal ik in gedurige ongerustheid zijn, totdat ik u hier wederzie."

"Nu, moeder, dan dien ik u wel met den post te schrijven, om u te
doen weten, hoe ik het heb."

"Spot niet met mijn angst, kind. Ik wenschte, dat wij een post hadden
en dat gij mij iederen dag schrijven kondet."

Flink en Willem maakten alle toebereidselen, die hunne langdurige
afwezigheid vereischen kon. Zij namen hunne beddedekens mede; zoo ook
een kleinen ketel, om te koken, en toen eindelijk alles beredderd was,
zeiden zij mijnheer en mevrouw Wilson hartelijk vaarwel. Juno hielp hun de bagage in de boot brengen. Zij wilden eerst naar de
Oostelijke kust roeien, dáár hunne vracht achterlaten en vervolgens
op het kokosbosch afgaan. Voordat zij van wal stieten, nam Willem
nog Remus, den hond, in de boot op. "Waartoe neemt gij den hond mee, Willem?? Hij kan hier van dienst
wezen, om de zwijnen te verjagen, en wij hebben misschien last
van hem."

"Och, laat hem, Flink,--ik moet hem bij mij hebben. Er is mij daar
iets ingevallen--laat mij ditmaal mijn zin doen."

"Goed, Willem: wat mij betreft, moogt gij altijd uw zin hebben. Gij
wenscht den hond bij u te houden, en daarmee afgedaan."

"Dag, Juno, houd u goed, meid; we zullen u eene schildpad meebrengen."

"Datte vooral doen, massa Flink! Dag, massa Willem! Niet vergeten,
zaterdag weerom wezen en brengen visch en schildpad mee."

Het zeil werd opgetrokken, en daar er een frissche wind woei, waren zij
binnen korten tijd in de oostelijke baai. Zij droegen de levensmiddelen
en verdere benoodigdheden in het huis en sloten de deur toe. Hierop gingen zij naar het hoenderhok, waar Flink aan de vogels van
de rijst voorwierp, die hij hierheen had medegenomen. Tot hunne groote
tevredenheid telden zij thans over de veertig hoenders, alle gezond en
fiksch, sommige daaronder waren dik en vet, zoodat men hen dadelijk had
kunnen slachten. Daar zij nochtans overvloed van versche levensmiddelen
hadden, was men overeengekomen, hun vooreerst nog te ontzien, omdat
de eieren van meerdere waarde voor hen waren dan de hoenders. Vervolgens stapten zij weder in de boot en roeiden naar het
kokosboschje. De wind blies hun vlak tegen en zoo duurde hunne vaart
vrij lang, doch dit was, gelijk Flink opmerkte, eene zeer gunstige
omstandigheid, want op deze wijze konden zij met de bevrachte boot
ook des te sneller naar de baai terugzeilen. Aan het kokosbosch geland, verloren zij geen tijd, maar gingen
terstond aan het bevrachten van de boot, zoodat de spijkers benevens
de verdere ijzeren werktuigen van allerlei aard en de gereedschappen,
waar Flink destijds van het schip aan land had gebracht, het grootste
gedeelte van de eerste lading uitmaakten. Een meelvat, eene kist met
kaarsen en eenige stukken linnen maakten de lading eindelijk vol. Zij
riepen Remus, die zich op den zandigen oever in de schaduw van het
geboomte had nedergelegd, en stieten toen af. Het zeil werd geheschen
en een half uur later hadden zij de klippen reeds weder achter zich
en landden in de baai. "Ik ben recht blij, dat wij deze lading gelukkig overgebracht hebben,
Willem, want ze is voor ons van groote waarde. Nu willen wij het
een na het ander naar het magazijn brengen en daarmee is dan voor
vandaag genoeg afgedaan. Morgen zullen we zien, of we twee ladingen
halen kunnen. Ge denkt toch niet, dat dit u te zwaar zal vallen,
beste jongen?"

"O, we hebben maar vroeg op te staan, en dan zal het best lukken,"
gaf Willem ten antwoord. "Wij zullen nu ons maal houden en onzen
verderen arbeid tot den namiddag uitstellen."

Aan dat maal mocht ook Remus deelnemen, dien Willem van beenderen en
verderen afval rijkelijk voorzag. "Maar zeg mij toch, Willem," vroeg Flink, "hoe waart ge er van morgen
toch zoo bizonder op gesteld om den hond mee te nemen?"

"Dat zal ik u zeggen, Flink. 't Is mogelijk, dat ik mij in hem vergis,
maar dat geloof ik toch niet. Ik denk namelijk, dat hij moeder wel
een briefje van mij kan overbrengen. Gij weet, dat hij als men 't hem
gelast, altijd weer naar huis terugkeert, en nu wil ik eens zien, of
hij ook van hier den ganschen weg naar de tenten kan terugvinden. Ik
heb daartoe een stuk papier en potlood meegenomen."

Hij haalde dit dadelijk voor den dag en schreef:


    "Lieve moeder! "Wij zijn heel wèl en zoo even met de eerste lading
    voorspoedig aangekomen. Uw u hartelijk liefhebbende zoon

    Willem."


Willem bond den hond het papier met een eindje touw om den hals,
lokte hem toen buiten het huis en riep:

"Remus, naar huis, beest!--Marsch, weg! Naar huis, hond!"

De hond keek zijn meester twijfelachtig aan, alsof hij niet recht
wist wat men van hem verlangde; doch Willem nam een steen en deed
alsof hij naar hem gooien wilde. Nu liep het dier een eind weegs
voort en bleef toen weder staan. "Naar huis, Remus!--Naar huis, hond!" Met deze woorden hief Willem
den steen weder omhoog, terwijl hij zijn bevel herhaalde en de hond
ging nu, zoo hard zijne pooten hem dragen konden, op den loop. "Hij is nu in allen gevalle weg," zeide Willem. "Mij dunkt, hij zal
de tenten wel wedervinden."

"Dat moet de tijd leeren," hernam Flink. "Daar we met eten gedaan
hebben, kunnen we nu met het bergen van onze goederen beginnen."

"Waar moeten we die dan bergen, Flink?"

"In het magazijn, beste jongen. Dat zal ons wel wat zweet kosten,
want deze kisten en vaatjes met spijkers zijn zwaar en wij dienen
menigen gang te doen, maar het moet toch gebeuren. We hebben echter
nog een uur of drie, vier dag vóór ons, zoodat we ons niet behoeven
te overhaasten."

Zoodra de gansche lading in het magazijn geborgen was, brachten zij
de boot in veiligheid en gingen toen naar het woonhuis, om zich daar
ter ruste te leggen. Op het oogenblik, dat zij den voet op den drempel
zetten, kwam Remus met vroolijke sprongen op hen toe; maar gelukkig
had hij het briefje nog altijd om den hals. "Daar is de hond, Willem," riep Flink. "Het schijnt, dat hij toch
niet naar huis heeft willen terugloopen."

"Dat spijt mij recht; ik geloofde stellig en zeker, dat hij het doen
zou, en nu heb ik mij toch bedrogen. Wij zullen hem niets te vreten
geven, dan moet hij op 't laatst toch wel gaan. Maar wacht,--wacht
eens! Kijk, Flink! dat is niet hetzelfde papier, dat ik hem om den
hals bond. Ik geloof 't althans niet.--Laat eens zien."

Dit zeggende nam Willem den hond het briefje van den hals en las:


    "Beste Willem! "Uw brief is gelukkig overgekomen en wij zijn recht blij, nu
    wij weten dat alles wèl met u is. Schrijf ons elken dag. 't Was
    wezenlijk een recht goede inval van u,--en Remus is een juweel
    van een hond. Uwe u liefhebbende moeder

    Selina Wilson."


"Inderdaad, de hond is recht schrander," riep Flink. "Waarlijk, ik
had er niet de minste gedachte op, dat hij gaan, of dat hij nog wel
op bevel uwer moeder tot ons terugkomen zou."

"Brave Remus!" riep Willem, het dier liefkoozende. "Kom hier, mijn
jongen; nu zult ge ook lekker smullen van avond, want ge hebt dat
eerlijk verdiend."

"Dat heeft hij waarlijk. Zie, Willem, daar hebt ge nu een
postinrichting op ons eiland tot stand gebracht, en dat is eene
verbetering van belang. In ernst, jongen, ze kan ons recht nuttig
worden."

"In allen gevalle kan dat eene groote geruststelling voor moeder zijn."

"Ja, vooral dan, als we in 't vervolg met ons drieën hier werken
moeten, om 't magazijn in orde en in staat van tegenweer te
brengen.--Nu gaan wij echter terstond slapen, om morgen met den
leeuwrik weer op te zijn, zooals men bij ons te lande zou zeggen."

"Hier dienden wij te zeggen, met de papegaaien, want die zijn de
eenige soort van landvogels, die dit eiland rijk schijnt te wezen."

"Gij vergeet de duiven, Willem. Ik heb gisteren een paar in het bosch
gezien; maar ze zijn thans juist in den broeitijd.--Goeden nacht,
Willem."

Eenige dagen lang werkten allen ijverig door en Remus ging heen en
keerde telkens met goede berichten terug, totdat des Zaterdags de
terugreis werd aanvaard. Bij hunne aankomst vonden zij de gansche
familie aan de kleine haven verzameld en verlangend naar hen uitziende. "Welkom thuis, beste Willem!" riep mevrouw Wilson hem vroolijk
toe. "Nu, gij hebt u een man van uw woord betoond en mij uwe brieven
met den post gezonden. Welk een kostelijke inval van u! Ik zal mij
niet meer ongerust maken: ook niet, als gij alle drie eens te zamen
weg zijt."

"Ik moet Romulus en Vixen ook nog hetzelfde leeren, moeder."

"En ik wil het de jongen leeren," zei Thomas. "Thomas wil ook brieven
schrijven."

"Ja, ja, Thomas. Tegen dat gij eerst een brief schrijven kunt, zullen
de jongen wel sterk genoeg zijn, om dien te dragen," antwoordde
Flink. "Uw gezicht is nog tamelijk geschonden, merk ik. Ge zult nu,
hoop ik, geen doode varkens meer willen schieten."

"Neen, dat wil ik niet; maar van 't eerste, dat gij nu weer doodmaakt,
zal ik meer eten, dan ik van dat andere gedaan heb."

"Dat is een verstandig woord van u, beste jongen.--Kom hier, kleine
Albert! ik zal u weer een beetje op den arm dragen; wij beiden hebben
nu in zoolang niet samen gespeeld.--Hoe staat het met de heg en den
greppel, mijnheer?"

"Goed, Flink, twee zijden daarvan zijn ten naastebij klaar. Naar ik
reken, zal ik tegen het einde der volgende week het gansche plantsoen
wel behoorlijk omheind hebben."

"O, ge behoeft u niet al te sterk in te spannen, mijnheer; want zoo'n
groote haast heeft het volstrekt niet. Willem en ik zullen met het
overige wel nagenoeg klaar worden."

Aan tafel sprak men nog lang van de schranderheid, door Remus bij het
overbrengen der brieven aan den dag gelegd. Mijnheer Wilson verhaalde
daarbij onderscheidene voorbeelden van de scherpzinnigheid der dieren,
totdat Willem zijn vader op eens vroeg, waarin dan eigenlijk het
verschil tusschen verstand en instinct bestond. "Dat verschil is zeer groot, zooals ik u terstond zal verklaren. Eerst
moet ik echter aanmerken, dat men voorheen placht te zeggen, dat de
mensch door verstand, maar het dier enkel en alleen door zijn instinct
geleid werd, hetgeen onjuist is. De mensch heeft evengoed als het
dier zijn instinct en ook de dieren bezitten verstandelijke vermogens,
ofschoon zij ook meestal enkel aan het instinct gehoorzamen."

"Instinct bij dieren is het gevoel, dat dezen aandrijft om zekere
dingen zonder voorafgaand overleg of nadenken te verrichten. De zwaluw
bouwt haar nest, de spin weeft haar web, de bij maakt hare cel in
alles nog evenzoo als zij het voor vierduizend jaren gedaan hebben. Ik
kan u hier reeds doen opmerken, dat een der grootste wonderen van het
instinct in de meetkunstige gedaante der bijencellen bestaat, want men
heeft door afdoende bewijzen aangetoond, dat deze vorm juist die is,
welke de minste opoffering van tijd en moeite vordert. De wonderen
van het instinct vallen bovenal onder zulke dieren in het oog, die
in groote kudden en zwermen samenleven."

"Verklaar mij dat wat nader, lieve vader."

"Daartoe behooren b. v. de vele soorten van trekvogels, wilde ganzen,
ooievaars, zeevogels, kraaien en raven. Zij doen hun instinct blijken
door de tochten, die zij uit het eene werelddeel naar het andere
ondernemen,--door de wijze, waarop zij vliegen, opdat zij den wind
zoo weinig mogelijk val en tegenstand bieden. Daarbij houdt elk
dezer dieren zich aan de hem aangewezen plaats met eene bijzondere
nauwgezetheid. Als zij slapen, zetten zij schildwachten uit, die voor
hen waken en hun bij naderend gevaar een teeken geven; datzelfde kan
men niet alleen bij vogels, maar ook bij andere dieren waarnemen."

"En hoe is het dan met die, welke in troepen of zwermen leven, vader?"

"Daartoe behooren de bijen, de mieren en vele andere insecten en onder
de viervoetige dieren de bever. Niets is bewonderenswaardiger dan de
nauwgezetheid, waarmede zij arbeiden, de gemakkelijkheid, waarmede
zij zich de een den ander verstaanbaar maken en de stiptheid, waarmede
ieder in het bijzonder zijn werk verricht,--doch Thomas geeuwt, alsof
hij ons allen wil inslikken en Caroline is al lang in zoete rust."

"Hun verstand en hun instinct zijn dan beide tegen mij," merkte
Willem lachend aan, "zoodat ik wel geduld moet hebben. Maar ik verlang
werkelijk zeer over dit punt nog iets meer van u te hooren."

"En ik niet minder, Willem," verzekerde Flink; "ofschoon 't mij nu
niet onaangenaam is te gaan rusten."







EEN-EN-VIJFTIGSTE HOOFDSTUK. INSTINCT EN VERSTAND. De volgende dag was als Zondag aan de rust gewijd. Toen de familie des avonds vreedzaam bij elkander zat, verzocht Willem
zijn vader, om nu van de verstandelijke vermogens der dieren nog iets
naders te zeggen. "Dat wil ik gaarne doen," antwoordde mijnheer Wilson. "Daar vinden wij
dan vooreerst geheugen, en wel inzonderheid een onthouden van personen
en plaatsen, dat in getrouwheid voor dat van ons menschen zeker niet
behoeft onder te doen. Een olifant, die uit zijn stal weggeloopen en
weer in zijne oude bosschen gevlucht was, kende nog na twintig jaren
zijn voormaligen drijver weder. Wat den plaatselijken zin aangaat,
zoo zal b. v. een hond de vroegere woning van zijn heer terugvinden,
ook al was hij er honderd uren ver vandaan geweest. Ook de papegaai
en de kaketoe bezitten een uitmuntend geheugen. "Een tweede bewijs voor hun geheugen is, dat de dieren droomen;
hoe dikwijls hoort gij Romulus en Remus in den slaap niet brommen
en blaffen?"

"Dat heb ik meermalen opgemerkt, vader."

"Verder doen zij ook opmerkzaamheid blijken. Zie eens eene kat,
hoe zij uren lang geduldig voor een gat zit en wacht tot de muis
er uitkomt. Eene spin wacht dagen lang, totdat eindelijk eene vlieg
in haar net verward raakt; en zoo zult gij het bij elk dier vinden,
als het op zijne prooi loert. "Ook een aaneenschakeling van gedachten is bij hen merkbaar,
en wat is dit anders dan eene werkzaamheid van het verstand? Een
bewijs daarvan levert de hond; hij zal b. v. een net gekleed mensch
doodbedaard op zijne deur laten toekomen, terwijl hij dreigend op
den bedelaar aanvliegt. Heeft hij iets te bewaken, dan zult gij
altijd merken, dat hij een voorbijganger ongestoord laat gaan, maar
daarentegen oogenblikkelijk begint te blaffen, als iemand voor hem
staan blijft. Ik heb in Sidney een hond gekend, die op de plantage van
zijn meester de wacht moest houden en telkens, als hij een mensch het
goed hoorde naderen, op den kleinen muur sprong, die de plaats omgaf,
en den aankomeling op zijde bleef, totdat deze de buurt verlaten had. "Bij den olifant valt dit vermogen der gedachtenverbinding nog
duidelijker in het oog; hij verstaat wat men hem zegt veel beter dan
eenig ander dier;--zijn verstand is werkelijk ongemeen. Men heeft hem
slechts eene belooning toe te zeggen, en hij zal de verwonderlijkste
kunststukken verrichten; ook is hij buitengewoon gevoelig voor lof
of blaam. "In Indië worden de olifanten tot het vervoer van zwaar geschut
gebruikt. Eens gebeurde het, dat een van de fraaiste dezer dieren
vruchteloos zijne krachten inspande, om een kanon door het moeras
te slepen. "Jaagt het luie dier weg," riep de commandant van den
legertrein, "en laat een ander komen." De olifant gevoelde zich
door dit verwijt zoo diep gekrenkt, dat hij 't uiterste beproefde
om het stuk met zijn kop voort te stooten, totdat hij zich den kop
verpletterde en dood nederviel. "Op de beurs te Exeter had men langen tijd een olifant, die Chunny
heette. Dezen had men geleerd, de kleinste geldstukken met zijn snuit
van den grond op te rapen. Eens gebeurde het hem, dat hij een shilling
liet vallen, die daarop tegen den muur aanrolde, zoodat hij er niet
meer bij kon. Chunny blijft staan, bedenkt zich een poosje en begint
eindelijk met zijn snuit zoo geweldig te blazen, dat de uitgestooten
lucht den shilling van den muur af en naar hem toedrijft, zoodat hij
weder in staat is dien te bereiken. "De dieren bezitten ook nog andere eigenschappen, zooals onder
andere een scherpen zin voor de tijdverdeeling. Zoo kende ik twee
honden, die aan eene dame toebehoorden. Deze dieren mochten altijd
medegaan, wanneer hunne meesteres in de week met haar rijtuig een
toertje ging doen; alleen 's Zondags, als deze naar de kerk reed,
werden zij natuurlijk niet medegenomen. Nu was het vreemd te zien,
hoe deze beide honden evengoed als hunne meesteres wisten, wanneer het
Zondag was. In de week als het rijtuig voor de deur stilhield, kwamen
zij vroolijk aanspringen en waren, zoodra de tree werd neergelaten,
met een wip daarin; maar 's Zondags was het, alsof zij niets van het
rijtuig merkten en bleven zij bedaard op hun plaatsje liggen."

"Dit is waarlijk merkwaardig; wat moet dat een verstandig dier geweest
zijn!" riep Willem verwonderd. "Ook zijn de dieren voor onderrichting vatbaar, hetgeen blijkbaar
een nieuw bewijs voor hunne verstandelijke vermogens is. De olifant,
het paard, de hond en andere dieren, zelfs vogels, kunnen al het
mogelijke aanleeren. Zoo kan men op kermissen menigmaal kanarievogels
zien, die kanonnetjes afsteken, zich dood houden en allerlei kunstjes
verrichten."

"Maar nu weet ik nog altijd niet, waar men de grenslijn tusschen
verstand en instinct moet trekken, beste vader."

"Ik was juist op het punt om daartoe over te gaan, Willem. Als
de dieren bij het uitgaan op hun voedsel, het grootbrengen hunner
jongen en bij hunne voorzorgen tegen gevaren het instinct volgen, dan
gehoorzamen zij daarbij aan zekere vaste regelen, waarvan zij nooit
afwijken. Daarbij kunnen echter altijd weer omstandigheden plaats
hebben, waartegen het instinct hun geen hulpmiddelen verschaft, en
het is in zulk een geval, dat hun verstand moet worden te baat genomen. "Ik wil dit gezegde nader ophelderen met het voorbeeld van de bij,
die een der dieren is, bij wie het instinct zich het werkzaamst
vertoont. Er is zekere vlinder,--men noemt hem doorgaans den
doodshoofdvlinder,--die zich zeer gaarne op honig vergast. Het gelukt
hem somwijlen in een bijenkorf en tot de cellen door te dringen. De
bijen grijpen dezen vijand dadelijk aan en dooden hem met hare
angels; doch zijn lijk is zoo groot, dat zij het niet uit den korf
kunnen brengen, wat bij kleinere insecten, die bij haar indringen,
regelmatig geschiedt, naardien zij een zeer fijnen reuk schijnen
te bezitten. Wat doen zij dus, om den stank, die van het verrottend
lichaam der kapel te vreezen is, te keer te gaan? Zij overtrekken het
doode diertje met was en balsemen het als 't ware op deze wijze in,
zoodat zij er volstrekt geen last meer van hebben."

"Ja, maar kan 't ook in dit geval niet haar instinct geweest zijn,
vader, dat haar zoo handelen deed?" vroeg Willem. "Als dit geval bij wilde bijen ware voorgekomen, dan kondet gij die
vraag met recht doen, Willem. Nu echter weet gij, dat bijen in den
wilden staat in uitgeholde boomen leven en dat in dit geval de opening,
die naar het hol voert, juist maar even groot genoeg is, dat de eene
bij er na de andere door kan. Natuurlijk kan er dan geen grooter
dier meer indringen, en al wilde het dat ook, zoo zou het gemakkelijk
door den grooten zwerm worden afgeweerd. Ik neem de bijen nu echter
in haren kunstmatigen toestand, als zij in een bijenkorf met wijde
opening opgesloten en aldus aan het vermelde geval blootgesteld zijn,
waarin zij op de gezegde wijze weten te voorzien."

"Nu heb ik het onderscheid begrepen, vader."

"Nog een voorbeeld: Een olifant viel eens in een diepen waterput. Het
was onmogelijk hem er uit te halen, en hij had er dus in moeten
omkomen; maar zijn drijver, die wel wist, hoe schrander het dier was,
gaf den raad om eene menigte zware takkenbossen bijeen te brengen en
die den olifant in den put toe te werpen. Het dier begreep dan ook
heel goed, wat men daarmee voorhad. Hij vlijdde de takkebossen op
den grond neder en plaatste zich daarop; zoo ging hij voort de eene
laag op de andere te leggen, tot die zulk eene hoogte bereikt hadden,
dat hij eindelijk uit den kuil komen kon. Er zouden wel menschen zijn,
die niet begrepen, wat zij in een soortgelijk geval met de takkebossen
hadden aan te vangen, als men hun dat niet eerst zeide."

Zij arbeidden de volgende gansche week met den grootsten ijver
door en hadden eindelijk op Zaterdagavond hunne taak verricht. Met
uitzondering van de geborgen scheepsplanken, was thans al het overige
naar de oostelijke baai vervoerd. Echter lag er nog veel op het strand
verstrooid, daar de tijd niet toereikend geweest was om alles in het
magazijn te bergen. Zaterdag, in den vroegen morgen, roeiden zij voor de laatste maal naar
het kokosbosch en Flink zocht onder de wrakhouten, die overal op het
strand verstrooid lagen, een aantal eiken balken en posten op, die
zij daarop deels in de boot brachten, deels aan 't achtereind daarvan
vastmaakten. Dit gaf een zeer zware lading, zoodat de boot, in weerwil
van de stevige koelte, slechts zeer langzaam door het water ging. "Nu, Willem," begon Flink, "hebben we een moeilijk werk achter den rug
en ik moet zeggen, 't is hoog tijd dat wij eindelijk klaarkomen, want
onze boot begint vrij zwak en bouwvallig te worden, zoodat ik haar,
zoodra wij eens weer tijd daartoe hebben, zorgvuldig kalefateren moet."

"Wij zullen haar nu ook zoo dikwijls niet meer noodig hebben,"
antwoordde Willem; "eenige vaarten naar de kleine haven zullen wel
alles zijn, wat zij voor ons terugkeeren naar de oude woning heeft
te doen."

"Dat is waar, Willem en zij heeft ook reeds een duchtig lek en dient
althans spoedig met zorg geteerd te worden. Voor een zoo licht gebouwd,
gebrekkig ding, heeft zij hare diensten kostelijk gedaan."

"Het heeft mij al dikwijls verwonderd, dat zij zich zoo goed hield,
Flink. Maar wat dunkt u, zullen we nu aanstaanden Maandag naar het
magazijn opbreken en daar in het vervolg onzen intrek nemen?"

"Zeker, Willem; we mogen dat volstrekt niet langer uitstellen,"
antwoordde Flink. "Uw vader heeft intusschen zeker heg en sloot
rondom het yamsplantsoen klaar, en is dit zoo, dan zal uwe moeder
toch ook niet alleen met Juno en de kleinen in de tenten willen
achterblijven. Zoo zullen wij nu het beste doen om naar het oude huis
terug te keeren, totdat het magazijn geheel in orde is gebracht. Ik
voor mij zou echter veel liever zien, dat uw moeder stilletjes bij
de tenten bleef, totdat alles gedaan is."

"Omdat gij een bezoek van de wilden vreest, Flink?"

"Ja, waarlijk, beste jongen, ik wil het niet ontkennen."

"Maar, Flink, als zij komen, dan zien wij dat vroeg genoeg; en is het
dan niet veel beter, dat wij allen bij elkander zijn, zelfs als wij
ons voor hen verbergen moesten, omdat we nog niet behoorlijk waren
voorbereid? Stel u het geval eens voor, dat de wilden het eiland
overvielen en mijne moeder, mijne broertjes en zusjes geheel zonder
bescherming vonden, terwijl wijzelven gedwongen waren, ons huis te
verlaten,--hoe schrikkelijk moest dat zijn!"

"Ja, Willem, ik reken er op, dat wij ons in dat geval nog naar de
tenten redden zouden."

"Dat kunnen wij echter ook allen gezamenlijk, Flink, als wij maar
niet bij nacht verrast worden."

"Daar moeten wij met alle zorgvuldigheid tegen zoeken te waken mijn
jongen. Gelukkig is het licht in het tegenwoordige seizoen weinig
langer dan drie uren van den hemel. Het komt mij overigens voor,
dat gij gelijk hebt, Willem. Bovendien kan Juno ons goede diensten
doen en wij zullen door haar te eer met ons werk klaarkomen."

"'t Zou misschien wel het best zijn, dat wij de beslissing aan vader
en moeder overlieten."

"Dat is waar.--Nu, daar is eindelijk de landpunt ook; wij zullen onze
planken gauw aan land brengen en dan dadelijk weer in zee steken,
want het wordt al tamelijk laat."

Zij bereikten de kleine haven werkelijk veel later dan gewoonlijk,
waaraan de zware lading schuld was, zoodat de boot niet dan zeer
langzaam naar de baai was voortgedreven. Bij hunne aankomst stonden
vader, moeder en de kinderen allen op het strand hen met ongeduld
te wachten. "Gij komt van avond laat, vrienden," begon mevrouw Wilson. "Ik begon
al ongerust te worden, tot ik uwe boot eindelijk in de verte zag."

"Ja, lieve moeder, wij konden het niet anders maken; we hadden nog
eene zware lading over te brengen, maar nu zijn wij ook met ons werk
geheel ten einde."

"Dat hoor ik met blijdschap, Willem, want het valt mij hard, u zoo
dagen achtereen in het geheel niet te zien te krijgen."

"Ook ik ben met mijn werk klaar," zeide de heer Wilson: "dezen morgen
heb ik de laatste hand aan de omheining gelegd."

"Dat is goed," sprak Flink; "wij moeten dan eens weder een krijgsraad
houden, die echter nu, denk ik, niet al te lang duren zal."

"Ik hoop het althans niet, Flink; want als men van eenerlei gevoelen
is, zal dat zelden het geval zijn. Mijne vrouw wil liefst niet alleen
hier achterblijven en ik zou haar niet gaarne verlaten;--daarom,
dunkt mij, moeten wij Maandag naar onze woning opbreken."

"Recht gaarne, mijnheer, als gij dat verkiest," gaf Flink ten antwoord. "Juno, ik hoop toch, dat gij iets goeds te eten hebt?" riep Willem. "Op
mijn woord, ik heb van avond honger voor tien."

"O ja, massa Willem, gebakken visch heele boel; massa zelf die
vanmorgen gevangen heeft."

"Ik lust liever schildpadsoep," verklaarde Thomas. "Ik geloof, dat sinjeur Thomas alles lust behalve ricinusboonen,"
zeide Flink lachend. "Niet waar, daar wilt gij niet meer van eten?"

"Neen, zeker niet; maar ik wil bananen eten, zoodra ze rijp zijn."

"O, gij hadt ze zeker ook al vroeger geproefd, als gij er maar bij
had kunnen komen; doch daartoe moet gij eerst nog grooter worden."

"Ik zal ook een man worden," hernam Thomas. "Dat hoop ik en wel een recht braaf, uitstekend man," antwoordde de
oude Flink. "Kom, ik zal Juno nu maar eens een handje helpen, om het
eten op te brengen."







TWEE-EN-VIJFTIGSTE HOOFDSTUK. GROOTHEID VAN HET DIERENRIJK. De volgende dag was weder een Zondag en derhalve aan de rust
gewijd. Inderdaad hadden onze vrienden die na den ingespannen arbeid
van de voorgaande week hoog noodig en thans eerst gevoelden zij recht
duidelijk, hoe weldadig zulk een verademing is. Na het eten hield men raad en kwam overeen, Maandag alle toebereidselen
te maken, om de tenten te verlaten en naar de oude woning terug te
keeren. De schapen en geiten zouden vooreerst aan de zuidkust blijven,
waar zij uitmuntend voedsel in overvloed hadden. Men wilde slechts
eene enkele geit medenemen, die het huisgezin genoegzaam van melk
kon voorzien. Ook besloot men de tenten, met eenig keukengereedschap
daarin, te laten staan, opdat Willem en Flink, als zij hierheen kwamen,
om naar de bananen en yamswortels of naar de schapen en geiten om te
zien, niet onder den blooten hemel zouden behoeven te slapen en de
middelen mochten vinden om zich een behoorlijk maal te bereiden. Willem en Flink moesten de bedden enz. in de boot naar de oostkust
brengen, hetgeen in twee vaarten te doen was. Mijnheer en mevrouw
Wilson wilden vroeg ontbijten en dan met de verdere familie door het
bosch op weg gaan. Des avonds bracht Willem het gesprek weder op de dieren en hunne
eigenschappen, daar hij zijn vader gaarne over dit onderwerp hoorde
spreken. In den loop van dit gesprek wierp Willem eensklaps de
vraag op:

"Ei, vader, men zegt wel eens: "zoo dom als een ezel!" Is de ezel
dan werkelijk zulk een dom dier?"

"Neen, Willem; integendeel is hij zeer scherpzinnig en die benaming
wordt hem meer om zijn stroeven, koppigen aard dan om eenige andere
reden gegeven. Men zegt veelal, "dom als een ezel, dom als een varken
of als eene gans," doch doet die dieren daarbij groot ongelijk,
daar geen van hen dien bijnaam verdient. "Bij den ezel kan hiervan licht de reden zijn, dat wij in ons
noordelijk vaderland slechts de minste bastaardsoorten bezitten. Klein
en gebrekkig, gelijk wij hen daar zien, geeft men hun noch haver noch
eenig ander krachtig voeder, behandelt hen slecht en zoo is het dan
ook geen wonder, dat zij tot trage, stijfkoppige dieren ontaarden. Het
klimaat van het noordelijk Europa is veel te koud voor den ezel. In
het zuiden van Frankrijk, aan de Middellandsche Zee, waar het veel
warmer is, treffen we den ezel ook als een veel fraaier dier aan. "Wanneer wij hem echter in al zijn volmaaktheid willen zien, dan
moeten wij in de warme luchtstreek naar Guinea vlak onder den evenaar
gaan. Daar, in de heetste streek der aarde, is het vaderland van
den ezel; daar is hij in zijn natuurstaat een fraai dier, snel als
de wind."

"Maakt dan het klimaat zulk een groot verschil, vader?"

"Natuurlijk--en dat niet alleen bij dieren, maar ook bij boomen en
planten en zelfs bij den mensch, totdat hij aan de verwisseling daarvan
gewoon is. De lascaar, d. i. de inlandsche Indische zeeman, is op de
warme, zonnige Indische wateren vol vroolijkheid en leven, doch zoodra
hij in het Britsche Kanaal komt en de vingers hem van koude verkleumen,
wordt hij traag, onwillig, kortom in alles een beklagenswaardig wezen. "Onder de dieren vindt men vele, die de verwisseling van klimaat
goed verdragen en zich zelf aan een hun anders geheel vreemd voedsel
gewennen kunnen. Het paard b. v. dat oorspronkelijk in Arabië te huis
behoort, tiert evengoed in de gematigde als in de koude luchtstreek,
daar het zelfs den harden winter in Noord-Amerika en in Rusland
verduren kan. Zoo ook andere huisdieren, als koeien, schapen, varkens,
enz. Eene opmerkelijke bijzonderheid is, dat het rundvee in Canada
gedurende den winter voor een groot deel met visch wordt gevoed. "Behalve de reeds opgenoemde, zijn er ook nog andere dieren, b. v. de
wolf, de vos, de haas en het konijn, die onder elke warmtegraad
kunnen leven. Bij schapen en geiten ziet men een merkwaardig
verschijnsel,--blijkbaar ten bewijze, dat zij bestemd zijn, om zich
overal op de aarde te verbreiden,--dit namelijk, dat zij onder de heete
hemelstreken hun warm, wollig kleed afwerpen en bijna enkel haren ter
bedekking overhouden, terwijl zij hunne warmer vacht oogenblikkelijk
weder aannemen, als zij naar kouder streken worden overgebracht. "Dit toenemen van het ruige bekleedsel is nog bij vele andere dieren
merkbaar zoodra zij uit warmer streken meer naar het noorden worden
overgeplant. Wolven, vossen, hazen en konijnen verkrijgen langzamerhand
eene witte vacht, hoe verder noordelijk zij zich ophouden. De kleine
wezel, die bij ons door de veld- en boschwachters gedood en aan de
schuurdeuren gespijkerd wordt, verandert in Rusland en in andere koude
landen in dat fraaie, witte hermelijntje, welks pels zoo hooggeschat
en door keizers en koningen gedragen wordt. "Hierbij valt alleen op te merken, Willem, dat zulke dieren, welke
slechts voor een bijzonder werelddeel bestemd werden, ook doorgaans
zoo zijn toegerust, als zij voor hun land best passen, en daar ook
het meest geschikte voedsel voor hunne soort vinden. Neem b. v. den
kameel, een dier, dat uitsluitend voor zijn geboorteland geschapen
werd en zonder 't welk alle gemeenschap tusschen Azië en Afrika moest
ophouden. Zijne pooten zijn zoo gevormd, dat hij met gemak door het
zand waden kan; hij voedt zich met de schrale gewassen en ziltige
planten, die men daar nog aantreft, en heeft de bijzondere eigenschap,
dat hij in eene soort van tweede maag een voorraad van water medevoert,
om in streken, waar men dat niet vindt, er zijn leven bij te houden."

"Er zijn zeker ook vele dieren, die voor den mensch van geen nut
zijn, vader?"

"Vele althans bij wie dit het geval schijnt te wezen, en enkele zelfs,
die hem hoogst verderfelijk zijn. Dit behoort nu eenmaal tot ons lot;
wij mogen hen daarom ook uitroeien en verdelgen, als zij ons lastig
of gevaarlijk worden, gelijk wij dat den distel op het veld doen. Zoo
zij echter ook al van geen nut voor ons zijn, verhoogen zij toch de
schoonheid en rijke verscheidenheid der natuur."







DRIE-EN-VIJFTIGSTE HOOFDSTUK. INRICHTING VAN HET BLOKHUIS. De volgende morgen was zeer druk en onrustig, want nu ging men weer aan
't inpakken en aan de toebereidselen tot de verhuizing. Juno werd nu
hier, dan daar geroepen en moest Carolientje verzoeken op den ketel
te letten en haar te waarschuwen, als het water begon te koken. Thomas was, als naar gewoonte, iedereen in den weg. Hij wilde overal
helpen, doch bracht meer van, dan op zijne plaats. Daar hij het
evenwel goed meende, werd hij althans ditmaal niet beknord. Eindelijk
zond Flink, om hem kwijt te worden, hem met een groot pak naar
het strand. Thomas nam den bundel op zijn schouder: maar toen hij,
niet weinig hijgende van het verrichte werk terugkwam en Flink hem
een tweeden last wilde opladen, zei hij toch, dat hij te moe was, en
zette zich stilletjes neer, totdat het ontbijt werd opgedragen, wat
echter eerst geschiedde, toen men met alle toebereidselen gereed was. Terstond na het ontbijt pakte mevrouw Wilson het keuken- en
tafelgereedschap in een mand bijelkander. Toen begaf de gansche
familie zich eindelijk op weg en trok, in gezelschap van de honden,
door het kokosbosch voort. De kleine Albert kon nu heel goed loopen en moest slechts nu en dan
door Juno gedragen worden, die hem anders bij de hand had. Caroline
liep naast haar vader en moeder, maar Thomas was te eigenzinnig om
met iemand te gaan en stapte in zijn eentje voort. Willem en Flink verloren geen tijd, om hunne taak af te doen. Tafels,
stoelen en verder huisraad was het eerste, dat zij in de boot
hadden. Vervolgens werd de eene geit ingescheept en toen stieten zij
met volle lading van land en bereikten de baai lang vóór de wandelaars,
die door het bosch trokken. Zij brachten de ingeladen goederen spoedig aan land en stieten toen
opnieuw af, om het beddegoed en wat er verder nog was overgebleven
af te halen. Tegen drie uren 's namiddags kwamen zij met de tweede
en laatste lading in de baai aan, waar de familie voor ongeveer een
uur was aangekomen. Mijnheer Wilson en Juno waren reeds druk bezig
de uitgeladen stukken naar het huis te dragen. "Dat zal nu hoop ik, onze laatste vaart geweest zijn voor langen tijd,
Willem," zeide de oude Flink. "'t Is ook goed, want onze kleine boot
heeft veel geleden en dient, zooals ik u reeds zeide, eens met zorg
te worden nagezien."

"Ha, laat mij 't niet vergeten, Flink, ik heb onlangs de duiven bij
onze erwten gevonden; het wordt dus wel tijd, dat wij ze plukken. De
duiven zijn al heel schielijk vermeerderd,--ik heb er wel over de
dertig geteld."

Nog vóór den nacht was alles in huis weder op de oude plaats en even
gemakkelijk als te voren ingericht. Zij waren dan allen ook recht moede
geworden en gingen dus vroegtijdig te bed, nadat men voor den volgenden
dag het noodige had afgesproken. Mevrouw Wilson had zich aangeboden
om de keuken en het opzicht over de kleinen zelve voor hare rekening
te nemen, zoodat Juno de mannen den ganschen dag behulpzaam kon zijn. Voor dag en dauw gingen Willem en Flink naar de schildpadvijver
en vingen er eene uit, want de tijd naderde, dat men weder nieuwe
schildpadden vangen en in korten tijd den vijver daarmede vullen
kon. Het gevangen dier werd geslacht en een deel daarvan in den pot
gestoken, zoodat mevrouw Wilson het slechts had te braden, en zoodra
het ontbijt was afgeloopen, ging men onverwijld naar het magazijn in
het woud. Ka een kort beraad met mijnheer Wilson, paalde Flink een van
kokosboomen gevormd vierkant rondom het magazijn af, zoodat op elke
zijde eene ruimte van ongeveer twintig voet vrij bleef, en dit vierkant
moest nu door eene schutting geheel worden ingesloten. De kokosboomen
moesten daarbij tot steunbalken dienen, tusschen welke andere boomen,
die men eerst vellen wilde, tot eene hoogte van veertien voet zouden
worden vastgemaakt. Op deze wijze dachten zij eene palissade tot
stand te brengen, die men niet gemakkelijk beklimmen kon, zoodat zij
daardoor tegen alle aanvallen der wilden beschut waren. Zoodra de buitenste reeks van boomen gemerkt was, begonnen zij alle
boomen binnen deze en naar buiten tot op een afstand van tien roeden om
te hakken, zoodat zij behoorlijk ruimte tot hun arbeid hadden. Flink
kapte lange balken welke zij van boom tot boom bevestigden, en nu
reeds ondervonden zij het voordeel, dat zij van het bewaren der groote
spijkers hadden, want zonder dezen hadden zij hun werk noch zoo goed
noch zoo rasch kunnen verrichten. Mijnheer Wilson velde de boomen, Willem en Juno zaagden ze met
een groote timmermanszaag op de behoorlijke lengte af en brachten
de stammen dan bij Flink. Spoedig hadden zij meer omgekapt dan zij
eigenlijk noodig hadden. De kruinen en takken der gevelde boomen werden
opgeraapt en als brandhout op een hoop gestapeld, terwijl mijnheer
Wilson en Flink de palissaden aan de palen begonnen vast te spijkeren. Zij hadden den ganschen dag zwaar gearbeid en waren verheugd, toen
de avond hun eindelijk eenige verademing vergunde. Flink was echter
nog niet tevreden, maar zeide tot Willem:

"Daar wij nu weder hier zijn, komt het mij wel noodzakelijk voor,
beste jongen, dat wij, om ongeluk te verhoeden, eene soort van
nachtwacht houden. Ik ga niet te bed, voordat het geheel donker
wordt, wat zoo ongeveer tegen negen uren is: gedurende dien tijd
zal ik de zee nauwkeurig opnemen. Wij hebben wel niet te vreezen,
dat de wilden midden in den nacht komen; maar even voor 't invallen
van de duisternis of 's morgens vroeg is dit eer te verwachten, en
zoo moet dus een van ons nog vóór 't aanbreken van den dag--dat is
tusschen twee of drie uren 's morgens--op de been zijn, om te zien of
er ook iets van hen te ontdekken is. Is dit niet het geval, dan kunnen
wij natuurlijk weer te bed gaan, daar zij dan eerst vele uren later
kunnen aankomen. Ook moeten wij op wind en weer acht geven, of die
hunne vaart misschien ook begunstigen. Met den wind kan dit niet eer,
dan met het begin van den regentijd het geval zijn. Hij kan echter ook
zeer zwak worden, en dan moet er den wilden weinig aan gelegen zijn,
of hij hun tegen is of niet. Ik heb al veel over de zaak nagedacht,
beste Willem, en geloof dat, ingeval wij een bezoek van de wilden
krijgen, dit met het begin van den regentijd wezen zal, want dan
waait de wind niet regelmatig uit ééne hemelstreek, zooals thans,
maar springt gedurig om, zoodat zij in hunne kano's zeilen opzetten
en gemakkelijk hierheen komen kunnen, in plaats van anders veertig
of vijftig mijlen ver tegen wind en stroom in te moeten roeien, wat
een allesbehalve lichte arbeid is. Hoe dat zij, wij mogen zelven geen
voorzorg verzuimen en moeten nu reeds scherp naar de zee uitzien.