None
IMMC.COM_2018_0605_FIN.NLD.xhtml.2_NL_ACT_part1_v3.docx







EUROPESE COMMISSIE
Brussel, 31.8.2018
COM(2018) 605 final
2018/0315(NLE)
Voorstel voor een
BESLUIT VAN DE RAAD
betreffende het standpunt dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in de Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer en in het Comité voor binnenlands vervoer van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties in verband met de beoogde vaststelling van een nieuw verdrag inzake het vergemakkelijken van grensprocedures voor passagiers, bagage en lading-bagage in het internationale spoorwegverkeer






TOELICHTING


1.Onderwerp van het voorstel


Dit voorstel heeft betrekking op het besluit tot vaststelling van het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen in de Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN-ECE) en, mogelijkerwijs, in het Comité voor binnenlands vervoer van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties in verband met de beoogde vaststelling van een nieuw verdrag inzake het vergemakkelijken van grensprocedures voor passagiers, bagage en lading-bagage in het internationale spoorwegverkeer.
2.Achtergrond van het voorstel


2.1.Verdrag inzake het vergemakkelijken van grensprocedures voor passagiers, bagage en lading-bagage in het internationale spoorwegverkeer


Het initiatief voor het voorgestelde ontwerpverdrag inzake het vergemakkelijken van grensprocedures voor passagiers, bagage en lading-bagage in het internationale spoorwegverkeer (hierna „het voorgestelde ontwerpverdrag” genoemd) is genomen door de Organisatie voor de samenwerking tussen de spoorwegen (OSJD), waarvan negen EU-lidstaten (Bulgarije, Tsjechië, Slowakije, Polen, Litouwen, Letland, Hongarije, Estland en Roemenië) lid zijn; de regering van de Russische Federatie heeft het voorgelegd aan de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties.
 Een verdrag met een vergelijkbare strekking is reeds van kracht, namelijk het internationale verdrag inzake het vergemakkelijken van de grensoverschrijding door passagiers en bagage via spoorwegen van 1952, waarbij acht EU-lidstaten (België, Frankrijk, Italië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Portugal en Zweden
1
) verdragsluitende partijen zijn. Als gevolg van verschillende juridische en procedurele moeilijkheden was het niet haalbaar om dit verdrag te wijzigen teneinde het te moderniseren. Bovendien waren lidstaten van de Organisatie voor de samenwerking tussen de spoorwegen voorstander van het idee om een nieuw verdrag op dit gebied op te stellen in plaats van toe te treden tot het verouderde verdrag van 1952.
Het voorgestelde ontwerpverdrag heeft betrekking op drie belangrijke beleidsterreinen van de Unie: spoorwegen, douane en het acquis van de Unie betreffende grensbeheer. Het doel ervan is bespoediging en vereenvoudiging van grenscontroles van reizigerstreinen. De voornaamste nieuwe elementen van het ontwerpverdrag zijn gezamenlijke gecoördineerde controles aan de grenzen, in plaats van twee of meer opeenvolgende controles aan beide zijden van de grens; controles op rijdende treinen, wanneer de dienstregelingen en haltes van de treinen dat toestaan, en het bereiken van overeenstemming over details van de samenwerking door middel van bilaterale overeenkomsten of multilaterale regelingen. Dit voorstel heeft betrekking op het beleid van de Unie op het gebied van grensbeheer. De aspecten betreffende twee andere beleidsterreinen van de Unie, spoorwegen en douane, komen in een afzonderlijk voorstel aan de orde.
 2.2.Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer van de VN-ECE


De Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer treedt op binnen het kader van de beleidsterreinen van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties en valt onder het algemene toezicht van het Comité voor binnenlands vervoer. De rol van de werkgroep is het initiëren en uitvoeren van acties die gericht zijn op harmonisatie en vereenvoudiging van de voorschriften, regels en documentatie voor grensprocedures voor de verschillende modi van binnenlands vervoer.
De Unie is vertegenwoordigd in de werkgroep, waarvan alle EU-lidstaten lid met stemrecht zijn.
2.3.Voorgenomen besluit van de Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer


De Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer zal in 2018 bijeenkomen op 12 t/m 14 juni en 16 t/m 19 oktober. Tijdens een van de bijeenkomsten zal de werkgroep een besluit nemen over de goedkeuring van het voorgestelde verdrag en over de doorzending ter formele goedkeuring ervan aan het Comité voor binnenlands vervoer, dat eenmaal per jaar in februari bijeenkomt.
 De voorgenomen handeling zal voor de partijen bindend zijn overeenkomstig artikel 22 van het ontwerpverdrag, waarin het volgende is bepaald: „1. Dit verdrag treedt in werking drie maanden na de datum waarop vijf staten hun akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding hebben neergelegd. 2. Voor elke staat die dit verdrag bekrachtigt, aanvaardt, goedkeurt of ertoe toetreedt na de neerlegging van de vijfde akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding, treedt het verdrag in werking drie maanden na de datum van neerlegging door die staat van zijn akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding.”


3.Namens de Unie in te nemen standpunt


3.1.Standpunt van de Unie


De Unie onderschrijft de doelstellingen van het ontwerpverdrag en ondersteunt het concept van het vergemakkelijken van het reizigersvervoer per spoor, maar zij heeft niet kunnen constateren dat het ontwerpverdrag een meerwaarde of voordelen oplevert voor de Unie of haar lidstaten. Het nieuwe ontwerpverdrag maakt reeds bestaande bilaterale of multilaterale overeenkomsten niet overbodig en faciliteert wellicht zelfs geen nieuwe bilaterale of multilaterale overeenkomsten, aangezien het ontwerpverdrag geen model voor dergelijke overeenkomsten bevat. Veel bepalingen van het ontwerpverdrag zijn van niet-bindende aard en kunnen niet worden uitgevoerd zonder afzonderlijke regelingen tussen de betrokken partijen. Tot dusver is de enige functie die het ontwerpverdrag zou kunnen hebben die van referentie voor het sluiten van toekomstige multilaterale en bilaterale overeenkomsten.
 Vanuit het oogpunt van het EU-acquis op het gebied van grensbeheer biedt het ontwerpverdrag in zijn huidige vorm geen nieuwe of nuttige instrumenten en levert het derhalve geen voordelen of meerwaarde op voor de Unie en haar lidstaten. Bovendien bevat het verscheidene bepalingen die problematisch zijn voor het acquis van de EU en zouden moeten worden gewijzigd indien de Unie of haar lidstaten op een toekomstig tijdstip zouden willen toetreden tot het ontwerpverdrag. In artikel 6 van het ontwerpverdrag zou bijvoorbeeld moeten worden verduidelijkt dat grenscontroles niet kunnen worden opgeheven door multilaterale of bilaterale overeenkomsten tussen staten: aangezien op de overschrijding van de buitengrenzen van de EU de Schengengrenscode van toepassing is, kunnen internationale overeenkomsten slechts regelen op welke wijze de controles worden uitgevoerd, zonder te raken aan de inhoud van dergelijke controles.
Voor de Unie heeft het ontwerpverdrag vanuit institutioneel oogpunt betrekking op aangelegenheden die binnen de gebieden van exclusieve en gedeelde bevoegdheid van de Unie vallen. De lidstaten kunnen niet afzonderlijk toetreden tot delen van het ontwerpverdrag die binnen een gebied van exclusieve bevoegdheid van de Unie vallen. Om de Unie de mogelijkheid te geven tot het verdrag toe te treden, had overeenkomstige het algemeen beleid op institutioneel gebied een bepaling betreffende de deelname van de Unie als regionale organisatie voor economische integratie in het ontwerpverdrag moeten worden opgenomen.
Hoewel er voor de Unie geen redenen lijken te zijn om toe te treden tot het voorgestelde verdrag, moet elk nieuw internationaal verdrag, in overeenstemming met het algemene EU-beleid inzake institutionele aspecten, een clausule bevatten op grond waarvan de deelname van regionale organisaties voor economische integratie mogelijk is.
 Het Comité voor binnenlands vervoer van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties kan op zijn 81e zitting in februari 2019 of op een daaropvolgende zitting, onder voorbehoud van de goedkeuring van het ontwerpverdrag door de Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer, overgaan tot stemming over de goedkeuring van het verdrag en het secretariaat verzoeken het verdrag door te zenden aan de secretaris-generaal van de Verenigde Naties in diens hoedanigheid als depositaris. Het is daarom van belang een standpunt van de Unie vast te stellen om te kunnen reageren op een dergelijk scenario. Bij aangelegenheden die tot de exclusieve bevoegdheid van de Unie behoren, stemt de Commissie namens de Unie.
Tijdens de voorbereiding van het voorgestelde verdrag is een breed scala aan deskundigen uit de publieke en private sector geraadpleegd.
De lidstaten zijn geraadpleegd in het kader van de vergaderingen van het Comité douanewetgeving (coördinatie Genève). Een van die raadplegingen vond plaats met deskundigen uit het Comité voor de Europese Spoorwegruimte, adviseurs Justitie en binnenlandse zaken, vervoersattachés en vertegenwoordigers van de directoraten-generaal van de Commissie die verantwoordelijk zijn voor mobiliteit en vervoer en voor migratie en binnenlandse zaken (23.1.2017). Daarnaast werd de Groep douanedeskundigen geraadpleegd.
Verdere raadplegingen vonden plaats tijdens vergaderingen van de Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer en de Groep spoorwegvervoer van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties.
De besprekingen in de bevoegde fora van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties, die werden bijgewoond door het directoraat-generaal Belastingen en Douane-unie of het directoraat-generaal Mobiliteit en Vervoer, werden voorafgegaan door coördinatieactiviteiten tussen de genoemde directoraten-generaal en het directoraat-generaal Migratie en Binnenlandse Zaken, aangezien het ontwerpverdrag betrekking heeft op beleidsterreinen die onder de respectieve bevoegdheid van deze drie directoraten-generaal vallen.
 Uit de interne coördinatie en de gezamenlijke besprekingen met de lidstaten in het kader van het Comité douanewetgeving en de Groep douanedeskundigen is duidelijk gebleken dat de lidstaten van de Unie noch de Unie zelf er belang bij hebben toe te treden tot het ontwerpverdrag, aangezien het geen voordelen of toegevoegde waarde oplevert op de betrokken gebieden, dat wil zeggen op de beleidsterreinen van de Unie die onder dit voorstel vallen, en met betrekking tot het institutionele standpunt van de Unie.
4.Rechtsgrondslag


4.1.Procedurele rechtsgrondslag


4.1.1.Beginselen


Artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) voorziet in de vaststelling van besluiten tot bepaling van „de standpunten die namens de Unie worden ingenomen in een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, wanneer dit lichaam handelingen met rechtsgevolgen vaststelt, met uitzondering van handelingen tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst.”


Het begrip „handelingen met rechtsgevolgen” omvat tevens handelingen die rechtsgevolgen hebben uit hoofde van de op het betrokken lichaam toepasselijke internationaalrechtelijke bepalingen. Onder dit begrip vallen tevens instrumenten die internationaalrechtelijk niet bindend zijn, maar die een „beslissende invloed [kunnen hebben] op de inhoud van de regelgeving die de wetgever van de Unie vaststelt”
2.
4.1.2.Toepassing op onderhavig geval


De handeling die de Werkgroep Douanevraagstukken in verband met vervoer en het Comité voor binnenlands vervoer van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties moeten vaststellen, is een handeling met rechtsgevolgen. De beoogde handeling zal overeenkomstig artikel 22 van het ontwerpverdrag internationaalrechtelijk bindend zijn.
De beoogde handeling strekt niet tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst.
De procedurele rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 218, lid 9, VWEU.
 4.2.Materiële rechtsgrondslag


4.2.1.Beginselen


De materiële rechtsgrondslag voor een overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU, te nemen besluit wordt in de eerste plaats bepaald door de doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling ten aanzien waarvan namens de Unie een standpunt moet worden ingenomen. Wanneer de beoogde handeling een tweeledige doelstelling heeft of bestaat uit twee componenten, waarvan er een kan worden gezien als de hoofddoelstelling of overwegende component, terwijl de andere doelstelling of de andere component slechts ondergeschikt is, moet het overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU te nemen besluit op één materiële rechtsgrondslag worden gebaseerd, namelijk die welke vereist is gelet op de hoofddoelstelling of de overwegende component.
Wanneer een beoogde handeling tegelijkertijd meerdere onlosmakelijk met elkaar verbonden doelstellingen of componenten heeft, zonder dat de ene ondergeschikt is aan de andere, moet de materiële rechtsgrondslag van een overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU te nemen besluit bij wijze van uitzondering de verschillende daarmee overeenstemmende rechtsgrondslagen omvatten.
4.2.2.Toepassing op onderhavig geval


De beoogde handeling heeft doelstellingen en componenten op het gebied van grenscontroles en heeft ook betrekking op de controles van personen en hun documenten. Zij moet derhalve worden gebaseerd op artikel 77, lid 2, onder b), VWEU, dat betrekking heeft op „de controles waaraan personen bij het overschrijden van de buitengrenzen worden onderworpen”.
De materiële rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 77, lid 2, onder b), VWEU.
4.3.Conclusie


De rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit dient artikel 77, lid 2, onder b), VWEU te zijn, in samenhang met artikel 218, lid 9, VWEU.
 2018/0315 (NLE)


Voorstel voor een


BESLUIT VAN DE RAAD


betreffende het standpunt dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in de Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer en in het Comité voor binnenlands vervoer van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties in verband met de beoogde vaststelling van een nieuw verdrag inzake het vergemakkelijken van grensprocedures voor passagiers, bagage en lading-bagage in het internationale spoorwegverkeer


DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,


Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 77, lid 2, onder b), in samenhang met artikel 218, lid 9,


Gezien het voorstel van de Europese Commissie,


Overwegende hetgeen volgt:


(1)De Russische Federatie heeft een nieuw verdrag inzake het vergemakkelijken van grensprocedures voor passagiers, bagage en lading-bagage in het internationale spoorwegverkeer van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN-ECE) voorgesteld, dat wordt ondersteund door de Organisatie voor de samenwerking tussen de spoorwegen (OSJD).
(2)De Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer treedt op binnen het kader van de beleidsterreinen van de Economische Commissie voor Europa van de VN-ECE en valt onder het algemene toezicht van het Comité voor binnenlands vervoer. De rol van de werkgroep is het initiëren en uitvoeren van acties die gericht zijn op harmonisatie en vereenvoudiging van de voorschriften, regels en documentatie voor grensprocedures voor de verschillende modi van binnenlands vervoer.
(3)De Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer van de VN-ECE zal op zijn 149e zitting van 12 tot 14 juni 2018 of op de daaropvolgende zitting een besluit nemen over de goedkeuring van het voorgestelde verdrag inzake het vergemakkelijken van grensprocedures voor passagiers, bagage en lading-bagage in het internationale spoorwegverkeer en over het doorzenden ervan ter formele goedkeuring aan het Comité voor binnenlands vervoer.
 (4)De Unie wordt in de Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer van de VN-ECE vertegenwoordigd door de 28 lidstaten van de Unie die lid met stemrecht zijn. In aangelegenheden die onder de exclusieve bevoegdheid vallen, wordt het standpunt van de Unie tot uitdrukking gebracht door de Commissie namens de Unie en haar lidstaten.
(5)Afhankelijk van de specifieke omstandigheden en in het belang van de gezamenlijke externe vertegenwoordiging van de Unie en haar lidstaten kan de Commissie onderhandelingen voeren die zowel Uniebevoegdheden betreffen als onderwerpen waarvoor de lidstaten geen bevoegdheden hebben toegekend aan de Unie.
(6)Het is passend het standpunt vast te stellen dat namens de Unie moet worden ingenomen in de Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer van de VN-ECE en het Comité voor binnenlands vervoer, aangezien het voorgestelde verdrag bepalingen inzake visumformaliteiten bevat die onder de bevoegdheid van de Unie vallen.
(7)Het verdrag bevat algemene bepalingen over de wijze waarop grenscontroles van reizigerstreinen worden georganiseerd. Het verdrag kan worden beschouwd als basis voor alle multilaterale en bilaterale overeenkomsten; als die basis ontbreekt, zou geen van de elementen die onder het verdrag vallen, kunnen werken.
(8)Ten aanzien van de lidstaten van de Unie kunnen dergelijke bilaterale overeenkomsten ook zonder het voorgestelde verdrag worden gesloten. Voor Rusland en enkele andere landen die zijn vertegenwoordigd in de OSJD lijkt het juridisch kader een dergelijk verdrag te vereisen om het sluiten van multilaterale en bilaterale overeenkomsten te vergemakkelijken.
(9)De inhoud van het voorgestelde verdrag lijkt voor de lidstaten van de Unie geen voordelige of nadelige effecten te hebben. De Unie ondersteunt het voorgestelde verdrag daarom niet, maar zij heeft evenmin reden om de vaststelling ervan te blokkeren.
 (10)Hoewel het niet in het belang van de Unie lijkt om tot het voorgestelde verdrag toe te treden, moet elk nieuw internationaal verdrag, in overeenstemming met het algemene EU-beleid inzake institutionele aspecten, een clausule bevatten op grond waarvan de deelname van regionale organisaties voor economische integratie mogelijk is. Het voorgestelde verdrag omvat geen clausule die de Unie de mogelijkheid zou geven toe te treden tot het verdrag.
(11)Het standpunt van de Unie in de Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer van de VN-ECE moet derhalve neutraal zijn indien een clausule wordt toegevoegd die de deelname van regionale organisaties voor economische integratie mogelijk maakt. In een dergelijk geval dient de Unie zich van stemming te onthouden. In andere gevallen dient de Unie tegen de vaststelling van het voorgestelde verdrag te stemmen.
(12)Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van het protocol (nr. 22) betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het VWEU, neemt Denemarken niet deel aan de vaststelling van dit besluit, dat derhalve niet bindend is voor, noch van toepassing is op dat land. Aangezien dit besluit voortbouwt op het Schengenacquis, beslist Denemarken overeenkomstig artikel 4 van het bovengenoemde protocol binnen zes maanden nadat de Raad dit besluit heeft vastgesteld, of het dit besluit in zijn nationale wetgeving zal omzetten.
(13)Wat IJsland en Noorwegen betreft, houdt dit besluit een ontwikkeling in van de bepalingen van het Schengenacquis in de zin van de Overeenkomst tussen de Raad van de Europese Unie, de Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen inzake de wijze waarop IJsland en Noorwegen worden betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis
3
, die vallen onder het gebied bedoeld in artikel 1, punt A, van Besluit 1999/437/EG van de Raad
4.
 (14)Wat Zwitserland betreft, houdt dit besluit een ontwikkeling in van de bepalingen van het Schengenacquis in de zin van de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis
5
, die vallen onder het gebied bedoeld in artikel 1, punt A, van Besluit 1999/437/EG, in samenhang met artikel 3 van Besluit 2008/146/EG van de Raad
6.
(15)Wat Liechtenstein betreft, houdt dit besluit een ontwikkeling in van de bepalingen van het Schengenacquis in de zin van het Protocol tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap, de Zwitserse Bondsstaat en het Vorstendom Liechtenstein betreffende de toetreding van het Vorstendom Liechtenstein tot de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis
7
, die vallen onder het gebied bedoeld in artikel 1, punt A, van Besluit 1999/437/EG van de Raad, in samenhang met artikel 3 van Besluit 2011/350/EU van de Raad
8.
(16)Dit besluit houdt een ontwikkeling in van de bepalingen van het Schengenacquis waaraan het Verenigd Koninkrijk niet deelneemt, overeenkomstig Besluit 2000/365/EG van de Raad
9
; het Verenigd Koninkrijk neemt derhalve niet deel aan de vaststelling van dit besluit en dit besluit is niet bindend voor, noch van toepassing op dit land.
(17)Dit besluit houdt een ontwikkeling in van de bepalingen van het Schengenacquis waaraan Ierland niet deelneemt, overeenkomstig Besluit 2002/192/EG van de Raad
10
; Ierland neemt derhalve niet deel aan de vaststelling van dit besluit en dit besluit is niet bindend voor, noch van toepassing op dit land.
 (18)Wat Cyprus, Bulgarije, Roemenië en Kroatië betreft, zijn de bepalingen van dit besluit rechtsbesluiten die voortbouwen op of op andere wijze gerelateerd zijn aan het Schengenacquis, in de zin van respectievelijk artikel 3, lid 2, van de Toetredingsakte van 2003
11
, artikel 4, lid 2, van de Toetredingsakte van 2005
12
 en artikel 4, lid 2, van de Toetredingsakte van 2011
13
,


HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:


Artikel 1


Het volgende standpunt moet namens de Europese Unie worden ingenomen in de Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer van de VN-ECE en in het Comité voor binnenlands vervoer in verband met het voorgestelde nieuwe VN-ECE-verdrag inzake het vergemakkelijken van grensprocedures voor passagiers, bagage en lading-bagage in het internationale spoorwegverkeer:


Het standpunt van de Unie betreffende het ontwerpverdrag is dat zij zich van stemming onthoudt indien de clausule wordt toegevoegd die de deelname van regionale organisaties voor economische integratie mogelijk maakt. Indien een dergelijke clausule niet wordt toegevoegd, stemmen de lidstaten van de Unie tegen.
Artikel 2


Het in artikel 1 genoemde standpunt wordt ingenomen door de gezamenlijk optredende lidstaten van de Unie die lid zijn van de Werkgroep Douanevraagstukken in verband met het vervoer van de VN-ECE en het Comité voor binnenlands vervoer.
Artikel 3


Dit besluit is gericht tot de Commissie en tot de lidstaten.
Gedaan te Brussel,





   Voor de Raad


   De voorzitter







(1)

   Ondertekend, maar niet geratificeerd.
(2)

   Arrest van het Hof van Justitie van 7 oktober 2014 in zaak C-399/12, Duitsland tegen de Raad, ECLI:EU:C:2014:2258, punten 61–64.
(3)

   PB L 176 van 10.7.1999, blz. 36.
 (4)

   Besluit 1999/437/EG van de Raad van 17 mei 1999 inzake bepaalde toepassingsbepalingen van de door de Raad van de Europese Unie, de Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen gesloten Overeenkomst inzake de wijze waarop deze twee staten worden betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis (PB L 176 van 10.7.1999, blz. 31).
(5)

   PB L 53 van 27.2.2008, blz. 52.
(6)

   Besluit 2008/146/EG van de Raad van 28 januari 2008 betreffende de sluiting namens de Europese Gemeenschap van de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis (PB L 53 van 27.2.2008, blz. 1).
(7)

   PB L 160 van 18.6.2011, blz. 21.
(8)

   Besluit 2011/350/EU van de Raad van 7 maart 2011 betreffende de sluiting namens de Europese Unie van het Protocol tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap, de Zwitserse Bondsstaat en het Vorstendom Liechtenstein betreffende de toetreding van het Vorstendom Liechtenstein tot de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis betreffende de afschaffing van controles aan de binnengrenzen en het verkeer van personen (PB L 160 van 18.6.2011, blz. 19).
(9)

   Besluit 2000/365/EG van de Raad van 29 mei 2000 betreffende het verzoek van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland deel te mogen nemen aan enkele van de bepalingen van het Schengenacquis (PB L 131 van 1.6.2000, blz. 43).
(10)

   Besluit 2002/192/EG van de Raad van 28 februari 2002 betreffende het verzoek van Ierland deel te mogen nemen aan bepalingen van het Schengenacquis (PB L 64 van 7.3.2002, blz. 20).
 (11)

   Akte betreffende de toetredingsvoorwaarden voor de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek en de aanpassing van de Verdragen waarop de Europese Unie is gegrond (PB L 236 van 23.9.2003, blz. 33).
(12)

   Akte betreffende de toetredingsvoorwaarden voor de Republiek Bulgarije en Roemenië en de aanpassing van de Verdragen waarop de Europese Unie is gegrond (PB L 157 van 21.6.2005, blz. 203).
(13)

   Akte betreffende de voorwaarden voor de toetreding van de Republiek Kroatië en de aanpassing van het Verdrag betreffende de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (PB L 112 van 24.4.2012, blz. 21).
