Weekblad van het regt; verzameling van regtszaken, bouwstoffen voor wetgeving, mengelwerk, jrg 37, 1875, no. 3921, 20-12-1875 
Maandag, 20 December 1875. N°. 3921, WEEKBLAD VAN HET REGT. REGTSKUNDIG NIEUWS- EN ADVERTENTIE-BLAD. ZEVEN-EN-DERTIGSTE JAARGANG. JUS KT VKKIÏ'AS. hit blad verschijnt des Maandags en Donderdags, en om de veertien dagen ook des Dingsdags. — Prijs per jaargang f 20; voor de buitensteden franco per post met f 1.00 verhooging. — Prijs der advertentiën, 20 cents per regel. — Bijdragen, brieven, enz., franco aan de Uitgevers. — Agenten voor Duitschland: Haasenstein en Yogler, te Hamburg. AKRONDISSEMENTS-REGTBANKEN. ARRONDISSEMENTS-REGTBANK TE 'S GRAVENHAGE. Burgerlijke hamer. Zitting van den 9 November 1875. Voorzitter, Mr. F. A. T. Weve. Regters, Mrs.: J. J. van Geuns en C. Asser (plaatsv.). Hüdk en verhuur. — Vergaan der verhuurde zaak. Is de nadering van vijandelijke legers, die naar te voorzien is het verhuurde onroerend goed zullen bezetten , voldoende om in den zin der wet het verhuurde goed te doen vergaan en de huur overeenkomst van regtswege te doen vervallen? — Neen. 1 m. C. Bassery, van goederen gescheiden echtgenoote van Léon Baron Nivière, grondeigenaresse, wonende te Versailles, tot het instellen dor regtsvordering door haren genoemden echtgenoot bijgestaan en geuiagtigd; 2°. Léon Baron Nivière, grondeigenaar, wonende te Versailles , tot bijstand en magtiging zijner gemelde echtgenoote, eischers, procureur Mr. J. D. Vkegens. tegen J. N Tiedeman Marthèze, vroeger gewoond hebbende en tijdens de dagvaarding verblijf houdende te 's Gravenhage, gedaagde, procureur Mr. G. van Kossem. De Regtbank enz., Overwegende, dat de eischeres, door haren echtgenoot bijgestaan en gemagtigd, bij dagvaarding heeft aangevoerd , dat ged., bij overeenkomst van 25 Jnlij 1870 , van de eischeres heeft gehuurd en deze aan hem hebben verhuurd het gemeubileerde kasteel «Villebon», met het daarbü behoorende park en aaahoorigheden, gelegen bij Palaiseau, departement Seine et-G,se, in Frankrijk, zulks voor den tijd van drie jaren, welke ingingen den l Mei 1870, ad 7000 francs 'sjaars , en dat de ged. tot onderhoud en reparatie der gehouwen, tot bijzondere zorg voor den moestuin en de lanen van het park, en tot het bij het jaa" in dienst nemen van een bekwamen tuiuier en een tuinmansknecht verpligt was; dat de ged. echter in Sept. 1870 het landgoed, zonder er iemand achter te laten en zonder de eischers in tijds te Waarschuwen heeft verlaten, waardoor hij oorzaak is geweest van aanzienlijke schade, tijdens en na de bezetting van dit gedeelte van Frankrijk door de Duitsche legers, aan de gebouwen en het park toege n agt begroot op 3000 francs; dat de ged. voorts noch de bedong*,, huurtermijnen, noch de belastingen op meubilair en deuren en vensurs, waartoe hij zich verbonden had, heeft voldaan, dan alleen bij wijze van vooruitbetaling, eene som van 3500 francs, terwijl de eischers nem eene gelijke som op de huurpenningen kwijtschelden, Weshalve de ged., krachtens ai het vermelde, met interessen en door de eischers betaalde poceskosten, eene som van 23,599 lrancs 24 centimes schuldig was , nader aan het hoofd der dagvaarding gespecificeerd, welke verminderd moeten worden met de op iOOct. 1874 door beslag onder den bankier Audenet, te Parijs, ontvangen 7000 francs, de uit handen van den heer Quest, te Parijs, op 6 Nov. 1874 ontvangen gelden ad 660 francs 35 centimes, en de interessen dezer sommen , doch de ged., schoon door het Hof van appel van Parijs, bij arrest van 22 Aug. 1874 , in hooger beroep tot de voldoening van 19,875 francs met interessen en kosten veroordeeld, nalatig blijft zijne wettige schuld te voldoen , op welke gronden de eischers gevorderd hebben betaling van 15,760 francs 39 centimes (als sedert uit. Maart 1875 verschuldigd), of in Ned. courant overgebragt f 7407.38, met de interessen sedert de dagvaarding en de proceskosten; 0., dat de eischers conform de dagvaarding hebben geconcludeerd, en de ged., na conclusie tot mededeeling vau stukken, heeft geconcludeerd tot niet-ontvankelijk-verklaring, immers ontzegging van den eisch, vermits de overeenkomst van huur vóór het schriftelij k bewijs van 25 Jnlij 1870 , zelfs reeds vóór 1 Mei 1870, gesloten was, de ged., met het oog op de naderende Duitsche legers, den 10 Sept. daaraanvolgende vertrokken is en kort daarna de omtrek en het gthuuide door den vijand zijn bezet, waardoor het genot voor den ged. teloor is gegaan en de huur van regtswege is ontbonden, terwijl daarenboven de schadepost niet is geregtvaardigd, en het berekenen van renten der huurtermijnen en van proceskosten in Frankrijk gemaakt, niet is geoorloofd; 0 dat de eischers bij hunne vorige conclusie persisterende, hebben gerepliceerd, dat, vermits de schriftelijke huurovereenkomst den 25 Julij 1870 , alzoo zes dagen nadat Irankrijk aan Duitschland den oonog verklaard bad , is geteekend , het tijdstip van het leggen der grondslagen van die overeenkomst van oudergesc ï >e ang is, somOierende zij den ged. zijne handteekening onder ie overeen oms en onder twee brieven aan de eischers van den 18 Aug. en ep. 1870 te erkennenj dat voorts de ged. door de ondertee en^në Overeenkomst op dat tijdstip en door de uitvoering daarvan, e reg "ni zich tegen dit contract op de eventualiteiten van den oorlog te Woepen, verbeurd heeft, en het genot van het gehuurde zoo weinig verloren heeft, dat hij bij zijn vertrek op 10 Sept. verschillende hem toebehoorende meubelen en een Nederlandsche vlag op het kasteel heeft achtergelaten; dat de ged., het gehuurde pand vrijwillig verlaten hebbende, niet geregtigd is verstek van het genot door overmagt te leveren; dat de schade door een deskundige, benoemd door den president van de burgerlijke Regtbank van eersten aanleg te Versailles, opgenomen is; dat uit de veroordeeling door den Franschen regter de verpligting tot betaling der wettelijke interessen voortvloeit en het judiciëele contract, dat de ged. door zijne verdediging voor den lageren Pranschen regter en zijn beroep op den hoogeren, gesloten heeft, de betaling der proceskosten medebrengt; O., dat ged. hierop gedupliceerd heeft, dat het perceel ongeschikt is geworden om het genot te praesteren , wat met te niet gaan moet gelijk gesteld worden, en dat betrekkelijk de dezerzijdsche bewering, dat de huurovereenkomst reeds vóór het teekenen van het contraet is aangegaan, de eischeres gesommeerd wordt te ontkennen , dat de ged. van het begin van Junij 1870 af, als huurder op het goed gewoond heeft, terwijl de ged. voorts zijne handteekening op de geproduceerde brieven erkent, uit den laatste van welke blijkt, dat hij eerst op het uiterste oogenblik voor den nood gevlugt is, persisterende bij zijne vorige conclusie, doch subsidiair aanbiedende , de bewoning van af het begin van Junij 1870 door getuigen te bewijzen; O., dat de eischers ten slotte met persistit hebben erkend, dat de ged. tijdens de oorlogsverklaring reeds sedert eenigen tijd het kasteel «Villebon» bewoonde , zonder dat echter iets meer dan eene voorloopige mondelinge afspraak omtrent de te sluiten verhuring bestond, en hebben aangevoerd, dat tot op 25 Julij 1870 over de voorwaarden onderhandeld is, blijkens een brief van ged. van dien datum, welks onderieekening de ged. wordt gesommeerd te erkennen; O., dat de zaak vervolgens van weerszijde is bepleit; O., dat als tusschen partijen vaststaande moet worden aangenomen, dat de ged. na eenige voorloopige gemaakte bepalingen en na eenigen tijd op het gemelde kasteel "Villebon* bij Palaiseau, departement Seineet-Oise, in Frankrijk te hebben gewoond, den 25 Julij 1870 het contract betrekkelijk de huur van dit landgoed heeft onderteekend, zijnde het onderhandsche geschrift deswege overgelegd en geregistreerd enz.; O., dat dit stuk inhoudt een huur door den god. voor den tijd van driejaren, ingaande den 1 Mei 1870 , tegen een huurprijs van 7000 francs 'e jaars , bij half jaarlgksche termijnen in vooruitbetaling, te voldoen, terwijl de huurder voor zijne rekening neemt de belastingen op meubilair en op deuren en vensters, benevens het behoorlijke onderhoud der gebouwen en de grootste zorg, ook door aanstelling van tuinman en tuinmansknecht voor den moestuin en de lanen van het park, kiezende de huurder voorts voor de uitvoering van het contract, domicilie bij den bankier Audenet te Parijs ; O., dat tusschen partijen al verder is onbetwist , dat slechts 3500 francs in vooruitbetaling op de huurtermijnen voldaan zyn, en dat ged. op 10 Sept. 1870 het landgoed heeft veriaten, zonder wijders de verpligtingen, die uit de huurovereenkomst voortvloeiden , na te komen en zonder iemand op het kasteel achter te laten , wel echter verschillende hem toebehoorende meubelen en een Nederlandsche vlag, gevende dien dag aan de eischers kennis van zijn vertrek , op grond, dat gebrek aan voedsel voor zijn gezin en de paarden binnen zes dagen te voor/.ien zou zijn; O., dat in de eerste plaats te onderzoeken is, of de laatstvermelde handelingen van den ged. door de nadering der Duitsche legers, die vervolgens, gelijk mede niet betwist wordt, het gehuurde bezet hebben, worden geregtvaardigd , in dier voege namelijk , dat, zooals de ged. beweert, het gehuurde voor hem zou ziju verloren gegaan, en de huur van regtswege zou zijn ontbonden ; O., te dien aanzien, dat de ged. niet is vertrokken, nadat het geuot van het gehuurde hem door den Duitscber was ontnomen, maar vóór de aankomst der Duitsehe legers, en dat door hem geenszins is bewezen of zelfs aannemelijk is gemaakt, dat de nadering der Duitschers noodzakelijk het verlies van het gehuurde voor hem in zich sloot, terwijl veeleer is aan te nemen, dat omgekeerd zijn vertrek alle aanleiding tot de bezetting van het landgoed door de Duitschers heeft gegeven, weshalve van eene vernietiging der gehuurde zaak »par cas fortuit» gelijk het in deze toepasselijke art. 1722 van den Franschen Code Civil leert, geen sprake kan zijn; 0., dat mitsdien uit het bovenvermelde onvernietigd huurcontract, de verpligting tot het voldoen der nog resterende vijf huurtermijnen, waarvan ééne thans door de eischers wordt kwijtgescholden, en derhalve van viermaal 3500 francs , vermeerderd met hetgeen door de eischers aan belastingen op meubilair en op deuren en vensters ia uitbetaald, waarvan het bedrag ad 1903 francs 97 centimes, is onbetwist, in wezen is gebleven ; 0. wat in de tweede plaats de gevorderde som van schadevergoeding, betaalde proceskosten vóór den aanvang der procedure in Nederland en interessen betreft, dat bij het door den ged. niet betwiste bLstaan van veroorzaakte schade (welke mede, ingevolge het biervoren overwogeue, behoort te worden gedragen door den ged.) eene begrooting hiervan op 3000 francs der Regtbank geenszins bovenmatig is voorgekomen, en dat ook de reeds vroeger door de eischers betaalde judiciële kosten, als welker bedrag ad 1326 francs 70 cent. niet is aangevallen, en blijkende teregt te zijn gemaakt, door den ged. (Gepleit voor de eischers Mrs. W. Wintoens en W. J. Wintqen», en voor den gedaagde Mr. B. M. Vlielasder Hein.) ARRONDISSEMENTS-REGTBANK TE APPINGEDAM. Burgerlijke kamer. Zitting van den 4 Maart 1875. Voorzitter, Mr. M. E. Clevbrihga. Regters, Mrs.: J. W. van Oosterzeb en A. van Deinse. Vermomde schenkingen. — Schijnkoop. — .Eisch tot inkorting der giften wegens benadeeling der leuiiime. — Expertise ter uitvondiging van de waarde van geschonken goed. — PrAEMATOKITEIT. fyannecr bij een eisah tot inkorting van vermomde schenkingen , waardoor de legilime zou zijn benadeeld, de waarde van eenig in zoodanige schenking begrepen onroerend goed, als gift berekend, geheel onzeker is, dan is het door den eischer gedaan verzoek, om vóór hst eindvonnis door expertise de waarde van dat goed te doen constateren, allezins ontvankelijk, omdat alleen, wanneer men de waarde van het goed kent, het montant der nalatenschap, der legitime en der benadeeling kan blijken, en daarmede alleen hel regt tot den eisch kan worden bewezen. Ofschoon zoodanige expertise alzoo een noodzakelijk element is voor de beslissing der hoofdzaak, en niet kan worden opgeschort tot dat eindvonnis zal zijn gewezen, ten einde dan in executoire over het bedrag der inkorting te beslissen, moet in casu, waarvan vermomde schenkingen sprake is, vóór alles worden onderzocht, of de tegen de hoofdvordering ingebragte middelen van niet-ontvankelijkheid aan den eisch in den weg slaan, en verder of voor alsnog reeds voldoende is gebleken, dat hel goed, waarvan de waardering wordt gevraagd, als inderdaad geschonken is aan te merken. Iu casu is niet vernietiging der notariële acten gevraagd, maar vernietiging der bij die notariële acten geconstateerde handelingen van koop en verkoop. Betichting eener notariële acte van valschheid kan alleen daar plaats hebben, waar men beweert dat hetgeen in de acte staat vermeld als voor notaris en getuigen door partijen te zijn verklaard en verrigt, met of anders verklaard en verrigt is. /.ij Icomt niet te pas daar waar men alleen beweert, dat de in de notariële acte geconstateerde koop-overeenkomst tusschen partijen vermomde schenking is geweest, en dat de in de aete vermelde betaling van koopprijs alleen was gesimuleerd. Het bewijs van vermomming en simulatie ter benadeeling der legitime mag door getuigen en vermoedens geleverd worden. Tegenocer de door eischers bijgebragte vermoedens, waaruit zoude moeten blijken dat het goed, waaromtrent expertise is gevraaqd voorwerp van een schijnkoop ia geweest, slaan in casu andere vermoedens over, en is het bewijs van het beweerde bedroq vooralsnog niet volledig geleverd. De gevraagde expertise it dezen stand des gedings dus unnoodig. De gezamenlijke erfgenameu vau K. W. Wijk, landeigenaar, eischers procureur Mr. M. Rutge::s van der ■Loeff, tegen lo. J. i'. Swaagman, landbouwerse; 2°. M. J. Bakker, landgebruiker; en 3o. diens echtgenoote Dieuwerke of Dieuwertje Klassen Wnk Swaagman, ook genoemd Diewertje Klasen Wijk , gedaagden procureur iVlr. R. T. Mees. De Regtbank enz., Gezien de stukken ; Uehoord de pleidooijen; Gehoord den officier van justitie in zijue conclusie: »dat de Regtbank, pro hoe et nunc, de gevraagde expertise gelieve te ontzeggen ' en de eischers veioordeele in de kosten van het incident/.- ; ' Wat de daadzaken aangaat: Overwegende, d-st de eischers de gedaagden bij geregisireerde aete van 18 Aug. 1873 voor deze Regtbank hebben gedagvaard, op grond: dat op den 14 Jan. 1873, in drie-en-tachtig-jarigen ouderdom, te Bedum, ab intestato, is overleden K. W. Wijk, landbouwer aldaar, nalatende tot zijne eenige erfgenamen naar de wet de eischers, zijne kinderen en kleinkinderen, uit zijne beide huwelijken met li. P. Zijlema en B. Iv. van Maar, respectivelyk den 1 Julij 1822 en den 23 Oct. 1831 te Bedum overleden; dat de eerste ged., eeue voordochter van genoemde B. K. van Maar, uit haar eerder huwelijs met F. Swaagman, den 2 April 18^0 overleden te Zu.dwolde, tijdeus het huwelijk harer moeder met genoemden erflater, bij dezen is komen inwonen, en sedert tot diens overlijden bij hem is gebleven ; dat de eischers, na het overlijden van den erflater overgegaan tot het maken eener boedelbeschrijving der nalatenschap, en wei bij geregistreerde aete vau den notaris Mr. Wichers, te Lo'ppersum dd 25 Jan. 1673, reeds aanstonds hebben bemerkt, dat door hun erflater' die als zeer vermogend bekend stond, kort vóór zijn dood daden' waren verrigt, waardoor zijn vermogen bijna geheel iu vreemde handen was gebragt en hun wettelijk erfdeel aanmerkelijk was verkort, zoodat °die erfenis slechts een zuiver bedrag van nog geen f27,000 beliep, welke som van nog geen ƒ27,000, na vereffening des boedels, dan ook aan eischers is geworden; dat toch de eerste ged. bij die inventarisatie acten produceerde , waarbij de erflater haar een groot deel zijner onroerende goederen en bijna al zijn roerende goederen had overgedragen, en het later bleek, dat eene dergelijke overdragt van eene aanzienlijke boerenplaats van den erflater had plaats gehad op een onwettig kind van de eerste ged. en op den echtgenoot van dit kind, de derde en tweede gedaagden; dat gezegde acten bestaan in : lo. eene acte van koop en verkoop, verleden voor den notaris Mr. A. J. van Roijen, te Onderdendam, den 24 Junij 1869, waarbij door den erflater aan de eerste ged. een boerenbehuizing zou zijn verkocht voor ƒ25,000, invoege nader bij dagvaarding omschreven ; 9o. eene dergelijke acte, den 19 Juin 1869 voor denzelfden notaris door den erflater aan de eerste ged. een boerenbehuizing zou zijn verkocht voor ƒ25,000, invoege nader bij dagvaarding omschreven ; 2". eene dergelijke acte, den 19 Julij 1869 voor denzelfden notaris verladen, waarbij door den erflater aan de eerste ged. een aantal roerende goederen zouden zijn verkocht, gezamenlijk voor ƒ 4803.90 , zoo als nader bij dagvaarding is omschreven; 3°. eene acte van koop en verkoop, mede voor denzelfden notaris verleden den 8 Jan. 1869 , volgens welks inhoud door den erflater aan den ged. sub 2», in gemeenschap met ged. sub 8°, bij die acte genoemd D. K. Wijk, zoude zijn verkocht eene boerenbehuizing met schuur en verder getimmerte, met de vaste, altoosdurende en in allo liniën verervende beklemming van 39 hectare, 36 are en 61 centiare land, doende aan huur f 123 per jaar, en kadastraal bekend gemeente Bedum, sectie E, n". 141 tot en met 149, 595 tot en met 598, 600 tot en met 602, 607 tot en met 611, 614 en 832, zulks voor eenen koopprijs van ƒ 52,000 , waarvan de verkooper, volgens den inhoud der acte, zoude hebben ontvangen een bedrag van ƒ27,000, terwijl daarbij omtrent de betaling der resterende f 25,000 bepaald wordt, dat het restant door koopers den 1 Mei 1869 zoude moeten worden betaald, zijnde voorts hypotheek bedongen, met wijderen eisch als bij die acte staat omschreven; hrwonotaniirln drie acten. schiinbaar koopcontracten, in wer- kfiliikhpifl niots anders ziin dan giften onder eenen verdichten titel vermomde schenkingen, gemaakt in fraudem legis, ter ongeoorloofde bevoordeeling der quasie koopers, en waardoor de legitime, aan eischers competerende, in strijd met de wet, op verregaande wijze wordt verkort, zoodat eischers, mits die verdichting en daarmede die ongeoorloofde henadeelina bewiizende, het regt hebben inkorting van die giften te eischen, in zooverre als de legitime daardoor is benadeeld, zuiks od de bii de wet voorgeschrevene wijze; dat het bewijs van die verdichting in Jraudem legis door vermoedens mag worden geleverd, en uit den aard der zaak ook alleen door vermoedens kan worden geleverd , en de eischers , daargelaten wat later nog zal kunnen blijken , als zoodanige vermoedens aanvoeren eenige feiten en omstandigheden, welke, voor zooveel zij op de genoemde acte van 8 Jan. 1869 betrekking hebben, hieronder bij de regtsover wegingen zijn vermeld, en waarvan zij de waarheid, voor zoover die niet reeds uit de overgelegde stukken blijkt, bjj ontkentenis of be¬ twisting beweren door alle middelen regtens te kunnen bewijzen; dat deze alles atdoende vermoeueus, uie nog wei zouuen Kunnen worden vermeerderd , vooral wanneer gedaagden het ondernemen de vraag te beantwoorden, hoe en op welke wijze zij in staat zijn geweest, dergelijke kapitale sommen als de acten inhouden, te voldoen, meer dan voldoende zijn om het bewijs te leveren van bet beweren der eischers, dat hier bloot verdichte koopen en vermomde schenkingen bestaan; dat, ter berekening hoe groot het wettelijk erfdeel is der eischers, in hoeverre dat erfdeel is benadeeld door de vermomde schenkingen , en in hoeverre de geattaqueerde contracten geen effect knnneu hebben, ingevolge de wet, moet plaats hebben eene opsomming van alle de goederen, die op het tijdstip van het overlijden van den gever of erflater aanwezig waren, onder bijvoeging der bij giften gedane beschikkingen , berekend als de wee aangeeft, en onder korting der schulden, op welk montant alsdan de legitime moet worden berekend ; dat die legitime in casu, waar meer dan drie wettige kinderen zijn nagelaten, die geen vau allen iets van den erflater, hetzij met, hetzij zonder vrijstelling van inbreng hebben ontvangen, bestaat iu % gedeelten van de invoege gemeld in berekening komende waarden, te weten: a. de na aftrek der schulden zuiver aan de erfgenamen uit de nalatenschap overgebleven gelden , bedragende minder dan, maar hier uit te trekken op f 27,000 b. de waarde der vaste goederen, vervat in de koopacte van den 24 Junij 1869 , en daarbij door partijen zelve in den koopprijs gewaardeerd op » 2 5,000 c. de waarde der roerende goederen, vervat in de koopacte van 19 Julij 1869, en daarbij door partijen zelve gewaardeerd in den koopprijs op » 4,802.90 d. de waarde van de vaste goederen, vervat in de acte van den 8 Jan. kende, bedragende (voorbehoudens alle nadere berekening) de somma van ƒ34,549.27 %, zoodat, daar die vermindering moet worden toegepast op een erf, hetwelk niet gevoegelijk kan worden verdeeld, en de begiftigden de bevoegdheid hebben om in gereed geld op te leggen hetgeen legitimarissen toekomt, die gedaagden of aan eischers met behoud van het goed zullen hebben te betalen in gereed geld, voorschreven som van ƒ34,549.27 bf wel, indien zij van die bevoegdheid geen gebruik mogten wenschen te maken, aan eischers zullen hebben terug te geven hel aan hun overgedragen vast goed, omschreven in de acte van den 8 Jan. 1869, in welk geval de eischers dan verpligt zullen ziin aan hen het volle exeedent der legitime, bedragende (al weder voorbehoudens nadere berekening) ƒ30,450.72 %, onmiddellijk bij de terugontvangst van dat vast goed te voldoen, zullende wyuers ten aanzien van buh verdere desbetreffende bepalingen der wet moeten worden geooserveerd; op alle welke gronden da dagvaarding strekt om te nooren eiscueu, dat het der Regtbank behage: te verstaan, dat de genoeiieerde acten van Koop en vens-oop tus¬ schen wijlen K. W. Wijk en ged. sub 1°. gesloten bg acten, verleden ten overstaan van den notaris Mr. A. .1. van jttoijeu, u; unuciuoiu«..., den 24 Junij 1869 en den 19 Julij 1869, zijn giften onder eenen verdichten titel, waardoor der eischeren legitime voor de volle strekking dier acten wordt benadeeld, en daarom ten volle moeten worden gesteld buiten effect; mitsdien de eerstgemelde acte van 24 Junij 1869 nietig of wel vau onwaarde verklarende, of in elk geval die acte buiten effect stellende, te bevelen, dat de eerste ged. gehouden zal zijn om binnen veertien dagen na beteekening van het te wijzen vonnis, de in die acte vermelde onroerende goederen met de haren en het hare te moeten ontruimen en verlaten, en geheel ter beschikking van eischers te stellen of over te laten; voor eischers magtiging te verleenen op den betrokken hypotheekbewaarder om op vertoon van het vonnis, als dit zal zijn gegaan in kracht van irewiisde, de meerbedoelde onroerende goederen, omschre¬ ven in voormelde acte van 24 Junij 1869 , vrij van de schulden of hypotheken, welke door ged. sub 1». daarop mogten zijn gelegd na den 24 Junij 1869, in zijne registers ten name der gezamenlijke eischers, als erfgenamen van K. W. Wijk, te brengen; de eischers te magtigen om, bijaldien de ged. sub 1». binnen veertien dagen na beteekening van het te wijzen vonnis, zoo zij van die bevoegdheid wenschen gebruik te maken, aan eischers bij deurwaarders-exploit te doen verklaren, dat zij van de bevoegdheid, bij art. 972, tweede lid, B. W. omschreven, wenschen gebruik te maken, alzoo de bjj de acte ter dagvaarding van den 8 Jan. 1869 omschreven vaste goederen wenschen te behouden, voor welk geval vau zoodanige kennisgeving binnen dien tijd, de Regtbank gelieve te verstaan,ö dat de acte van koop en verkoop, verleden voor den notaris Mr. A. J. van Roijen, te Onderdendam, den 8 Jan. 1869 breeder ter dagvaarding omschreven, als gift onder eenen verdichten titel is te beschouwen, waardoor der eischeren legitime voor een bedrag van f 34,549.2734 is benadeeld, doch welke acte in stand kan blijven en effect kan blijven sorteren, mits in gereed geld wordt opgelegd wat aan de legitime ontbreekt, en die beide gedaagden gelieve te veroordeelen, om aan de eischers tegen behoorlijke kwijting te moeten betalen het aan de legitime dier eischers door de overdragt ontbrekende, ten bedrage van /34,549.27 %; en dat de Regtbank, voor het geval zoodanige kennisgeving van zijde dier gedaagden niet binnen voorschreven termijn van veertien dagen mogt zijn geschied, of te wel mogt zijn verklaard, dat die gedaagden van de bevoegdheid van art. 972, tweede lid, B. W. niet mogten willen gebruik maken, voor dat geval te verstaan, dat de acte van koop en verkoop, verleden voor den notaris Mr. A. J. van Roijen, te Onderdendam, den 8 Jan. 1869, breeder bij dagvaarding omschreven, als gift onder eenen ^verdichten titel is te beschouwen , waardoor dor eischeren legitime voor een bedrag van ƒ34,549.27 % wordt benadeeld, en die in zooverre aan vermindering onderhevig is, maar ten gevolge van het niet gebruik maken door die gedaagden van de bevoegdheid van art. 972, tweede lid, geheel zal moeten worden buiten effect gesteld; mitsdien, altijd voor dit cas, die acte van den 8 Jan. 1869, in zooverre nietig of te wel van onwaarde verklarende, en in elk geval die acte buiten effect stellende, tegen genot der zoo aanstonds te melden «egenpraestatie van f 30,450.72 te bevelen, dat de gedaagden sub 2°. en 3». gehouden zullen zijn de in bedoelde acte van 8 Jan. 1869, en bij dagvaarding breeder omschrevene onroerende goederen uiterlijk binnen eene maand na beteekening van het in dezen te wijzen vonnis geheel te ontruimen en verlaten, met al de hunnen en het hunne, en geheel ter dispositie van de eischers te stellen of over te laten; voor ditzelfde geval altijd voor eischers magtiging te verleenen op den betrokken bewaarder van hypotheken om, op vertoon van het vonnis, nadat dit zal zijn gegaan in kracht van gewijsde, da onroerende goederen, iu die acte van 8 Jan. 1869 omschreven vrij van de schulden of hypotheken, welke door gedaagden sub 2°. en 3°. op die goederen mogten zijn gelegd nu den 8 Jan. 1869 in zijne registers ten name der eischers, als erfgenamen van K. W. Wijk, te brengen; de eischers zelve voor dit cas, te magtigen om, bijaldien de gedaagden sub 2». en 3°. in gebreke mogten blijven, om aan voormelde veroordeeling tot oplevering of ontruiming binnen voorschreven termijn van een maand te voldoen, die gedaagden alsdan met al de hunnen en het hunne door eenen deurwaarder, bijgestaan door twee gotuigen, uit en van bedoeld onroerend goed te verwijderen; aan eischers acte te verleenen van hunue berei^willigheid, om in dit cas van terug-ontvangst dier goederen aan die oeide gedaagden tegen behoorlijke kwijting uit te betalen, zulks onmiddellijk nadat het goed zal zijn ontruimd en verlaten, en door den bewaarder ten na cue van eischers gesteld , de somma iu contanten vau J 30,450.72^, zijnde het excedent van hetgeen in den boedei boven de legitime aanwezig is, en door die gedaagden cas restitutie van het goed kan worden crinnr.cn ■ zelfs die eischers voor dit cas, en mits de ontruiming en ten hunnen naamstelling hebben plaats gevonden, tot betaling aau gedaagden tegen behoorlijke kwijting, van dat bedrag vau ƒ30,450.72 % te veroordeelen; dat de Regtbank al verder die beide gedaagden sub 2°. en 3o. moge veroordeelen om, zoowel ingeval zij het onroerend goed behouden en de ƒ34,549.27 % aau eisehers voldoen, alsook in het geval zij hat onroerend goed aan eischers moeten restitueren en de /30,450.72 % ontvangen, aan eischers terug te geven de vruchten van de aan die gedaagden overgedragen goederen, te rekenen van af den dag des erflaters overlijden, zijnde den 14 Jan. 1873, tot op het oogenbliK dat eischers de goederen in natura, of wel het aan de legitime ontbrekende ad ƒ34,549.27 % ontvangen, die vruchten nader te uitvondigen betzij in der minne, of wel, zoo dit mogt blijken niet te kunnen geschieden, dan geregtelijk, zullende eischers voor dat cas nadere geregtelijke aanspraak bij vonnis worden gereserveerd; met bepaling ook, dat dezen gedaagden sub 2°. en 3'. zoowel eventueel van de eventueel te betalen geldsom van /"34,549.27 %, als in elk geval van de als vruchten to betalen geldsom van af deu dag dat die ƒ 34,549.27 %, ot die aan vruchten te betalen soin volgens vonnis verschenen zullen zijn, de wettelijke interessen zullen loopen en door die gedaagden sub 2". en 3°. mede zullen moeten worden voldaan, en dat omgekeerd de eischers eventueel van de eventueel te betalen geldsom van ƒ30,450.72% gelijke interessen aan gedaagden sub 2°. en 3°. zullen hebben bij te betalen, te rekenen van af den dag dat die eischers volgens vonnis dat bedrag aan die gedaagden zullen hebben te voldoen; ten einde het der Regtbank wijders behage de drie gedaagden te veroordeelen iu alle kosten der procedure, die kosten zoodanig te regelen en te verdeelen tusscheu die gedaagden, als de Regtbans naar gelang van de in dit geding door die gedaagden aau te nemen houding en te voeren contestatiën in goede justitie mogt billijk oordeeien ; alles met zoodanige bijvoegingen of weglatingen in de capita condemnationis, hierboven omschreven, als de Regtbank soms noodzakelijk of nuttig mogt achten; concluderende de eischers subsidiair, en zulks voor het geval in den loop van het geding eeue ander, taxatie van de tot de nalatenschap te rekenen goederen mogt noodig blijken, of in elk geval door de Regtbank noodzakelijk mogt kuiineu worden geaent, dat de Regtbank alsdan, alvorens ten principale regt te doen, deskundigen moge benoemen tot juiste waardering van de tot den boedel behoorende waarden, en dat alsdan na benoeming dier deskundigen en na taxatie de primario gevraagde veroordeeling eerst worde uitgesproken, met zoodanige wijziging en verandering iu de daarbij aangeduide waarden en sommen, als de taxatie dier deskundigen en 's regters waardering dien ten gevolge in die sommen , met behoud overigens der verhoudingen van de conclusie primario genomen, mogt noodzakelijk maken, voor welk geval eischers zich tevens, voor zoover noodig, het regt voorbehouden nader te concluderen, zoo als die taxatie der deskundigen alsdan zal moeten medebrengen ; O., dat gedaagden op deze vordering procureur hebben gesteld eu voor eischers ten dienende dage is geconcludeerd, als ter dagvaarding en op de daarin omschreven gronden ; O,, dat gedaagden t>ij conclusie van antwoord hiertegen hebben aangevoerd : dat eischers, die beweren tot een bedrag van ƒ 64,352.17 % te zijn benadeeld in het wettelijk erfdeel, hun competerende uit de nalatenschap van huunen erflater, die zij op een som van ƒ'121.802.96 begrooten, en eerstgemelde som willen teruggevonden heoben door vernietiging der bij dagvaarding aangevallen acten, waarbij buu erflater zekere goederen aan de gedaagden heeft overgedragen, ten ware, voor zooveel de aete van 8 Jan. 1869 betreft, de beide laatste gedaagden door betaling eener som van / 34,549.27 % de aan hen gedane overdragt in stand willen houden, — en uit deels ware, deels onware feiten en beschouwingen het vermoeden afleidende, dat de overeenkomsten, in de bewuste acte vervat, gitten onder een verdichten titel uitmalten eu daarom vernietiging uier acten vorderen, — de vernietiging dier overeenkomsten hadien moeten vragen, daar hunne bezwaren alleen de overeenkomsten gelden, die bij die acten zijn geconstateerd , en die bezwaren niet tot vernietigiug uier acten kunnen leiden , zoodat de eisch reeds daarom alleen moet worden ontzegd; dat, altijd in der eischers systeem, er geene regtsgeldige reden kan bestaan, waarom de vaste goederen, bj acte van den 8 Jan. 1869 verkocht voor J 52,000, tut de nalatenschap zouden moeten worden gerekend voor een bedrag van f 65,000 en, in ieder geval, de eischers in huu systeem, niet buiten rekening hadden mogen laten, dat die vaste goederen waren bezwaard met een hypothecaire schuld ten laste vau den overledene, groot in hoofdsom f 13,000 bedragende tijdens den verkoop in 1869, wegens daarop toen verschenen en loopeude interessen ruim ƒ 14,000, zooJat eisehers de nalatensehap vau den erflater, door hen gecalculeerd op f 121,802.90 altijd zullen moeten verminderen met: а. te hooge taxatie der bedoelde goederen ad ƒ 13,000.00 б. hypotheekschuld 14,000.00 27,000.00 Zoodat die dan zou blijven f 94,802.90 Waarvan het disponibel gedeelte zou bedragen 23,700.70 en voor legitimarissen zou moeten blijven .... ƒ 71,102.20 door welk een en ander der ei;chers becijfering al dadelijk zeer wordt gewijzigd ; dat de aangevallen overeenkomsten allen onder een onéreusen titel aangegaan zijn en de betrekkelijke acten tusschen partijen en derzei ver erfgenamen of regtverkrijgenden een volledig bewijs opleveren van hetgeen daarin vermeld staat en alzoo ook van het onéreuse karakter dier titels, zoowel als van de daarin vermelde betalingen; en dat om tegen eene authentieke acte, of eigenlijk tegen hetgeen die acte behelst, te kunnen opkomen, ineu die acte van valschheid moet betichten, wat eischers met doen ; dat de eischers een reeks van feiten ais vermoedens tegen de waarheid van den inhoud der aangevalten acten willen doen gelden, och vermoedens tegen den inhoud eener authentieke acte alleen kunnen militeren, indien uit hoofde van kwade trouw tegen de handeling ol ueie wuruL upge&uiucu; dat, zoo dan al de bestreden acten de legitime benadeelen, gelijk eisehers meenen, die acteu daarom nog niet ter kwader trouw of bedriegelijk zijn opgemaakt, en de eisehers in allen gevalle niet uit hoofde van kwade trouw of bedrog daartegen zijn opgekomen ; dat in elk geval de feiten, waaruit men die vermoedens wil afleiden, deze niet opleveren en allerminst zooals de wet die verlangt; dat toch die feiten meerenJeels betrekking hebben tot de relatie die de erflater had tot de eerste ged., doch deze relatie niet wettigt het vermoeden, dat de met haar geslotene koop en verkoop van vaste en losse goederen zouden zijn verdicht, en zulks te minder daar, zoo de erflater haar had willen bevoordeelen ten koste van zijne kinderen hij zeker daartoe een doeltreffender middel had kunnen kiezen, en zeker ook zou gekozen hebben, en tegenover de vermoedens, door eischers bijgebragt voor hun sustenn, dat hier gesimuleerde donaties zouden bestaan, staat het niet minder gegrond vermoeden, dat, zoo men deze beoogde, men ook handig genoeg zou zijn geweest, om de zaak zóó in te rigten, dat daarvan geene acten werden opgemaakt; dat de vermoedens ontleend aan het vreemde, het ongeloofelijke, het verdachte van de voorwaarden, waarop en de omstandigheden Waaronder de eerste ged. hoeft gekocht, geheel verdwijnen, wanneer men bedenkt, dat de erflater aan de eerste ged. gelden verschuldigd Was, wegens de voor jaien reeds successivelijk in zijne handen gekomene en steed» gebievene eigene goederen van die ged., herkomstig Uit de nalatenschappen van hare ouders, van hare tante en van haren grootvader, er. de bedoelde overdragten zyn geschied, om aau die ged. die goederen of de waarde daarvan te rembourseren, waartoe de erflater op geene andere wijze in staat was; dat eischers wel poseren dat de erflater als zeer vermogend bekend stond, doch, zoo dit werkelijk het geval is, die bekendheid niet op goede gronden steunde, daar het gemakkelijk kan worden aangetoond dat bij nimmer eeDig belanizrijK kapitaal heeft bezeten, en altijd veel geld noodig had voor zijne dagelij ksche en andere behoeften, wat zeker de eischers niet zullen ontkennen, daar zij nopens zijne levenswijze bijzonderheden mededeelen, wier gevolgen zich in de beurs doen gevoelen, terwijl de erflater zijne vaste goederen nimmer op eene lucrative wijze heeft geëxploiteerd, en het dus zelfs bevreemding mag wekken, dat de erflater nog f 27,000 heeft nagelaten; dat eischers allerlei kwade vermoedens trekken uit de omstandigheden, die bij deze toedragt der zaak niets vreemds bevatten, zooals o. a. uit de beschikking die de erflater aanvankelijk ten voordeele van de eerste ged., bij zijn testament van den 6 Maart 1851, had gemaakt, doch later, op den 19 Julij 1869 herroepen heeft, juist op denzelfden dag, waarop hij een der aangevallene koopcontracten met die ged. sloot; daar dit een en ander zich volkomen en op eene bevredigende wijze laat verklaren uit de aangevoerde omstandigheid, dat de erflater gedaagdes particulier kapitaal, naarmate zij dit verkreeg, ten zijnen bate en ten bate zijner kinderen heeft aangewend, en, terwyl hij nu aanvankelijk haar daarvoor vergoeding heeft willen doen toekomen door de aangehaalde beschikking, hij later onder herroeping dier beschikking, ter goedmaking van die vordering, haar de goederen overdroeg, in den aangevallen koop begrepen, onder erkenning van den koopprijs daarvoor te hebben ontvangen, — wat dan ook geheel met de waarheid overeenkwam, daar die koopprijs hier bestond in de vroeger door hem genotene waarden; dat dan ook niet vreemd is, dat do gelden door eerste ged. als koopprijs betaald, bij het overlijden niet voorhanden waren, daar, gelijk gezegd is, die gelden niet tijdens dien koop, maar veel vroeger reeds door den erflater ontvangen, en zeker al lang door hem verteerd waren, toen die koop tot stand kwam en daarmede de beteekenis van de koopcontracten met die ged. geheel is opgehelderd, waaromtrent zij alzoo erkent, dat de koopprijzen niet tijdens het sluiten dier contractei) zijn betaald, doch daaraan toevoegt dat ze vroeger waren betaald en de waarde bij den erflater volkomen genoten was; dat wat betreft den koop en verkoop met de beide andere gedaagden gesloten, het meer dan ongerijmd is van een kooper bewijs te vergen, dat een door hem aangegane koop werkelijk gesloten en de kooppenningen, waarvoor hij quitantie heeft, werkelijk betaald zijn, alleen omdat de erfgenamen van verkooper het tegendeel gelieven te vermoeden, en het zoo onwaar is dat deze koop en verkoop het karakter zou hebben van eene schenking, dat die gedaagden werkelijk in Jan. 1869 hebben betaald de som van ƒ 27,000 en in Julij 1869 het restant ad f 25,000, waartoe die gedaagden, deels uit eigen middelen in staat waren, deels zich in staat gesteld hebben, door over het door hen gekocht vast goed f 30,000 te negotiëren, en deze beleening moeijelijk te rijmen is met de door eischers voorgestane opvatting van het contract; dat bovendien van die alzoo door die gedaagden betaalde koopPenningen ruim f 14,000 ziin aangewend tot aflossing van het hy¬ pothecair verband, dat, ten laste van den erflater, op het goed rustte, zoodat, ook uit dit oogpunt, het minder verwondering behoeft 'e baren, dat, bij het overlijden, zóó weinig contanten aanwezig waren; dat het in elk geval eene ongerijmde vordering is om van den kooper van een stuk vast goed te vergen, dat hij zal aantoonen Wat de verkooper met den koopschat gedaan heeft, op straffe van de door ^ hem gedane betaling als voorgewend aangemerkt te zien, 'teed'le ^ anntoont waartoe verkooper de kooppenningen be- dat derhalve, de door eischers aangevoerde vermoedens onbeduidend zijnde, de eiscb, zoo die al ontvankelijk is, behoort te worden ontzegd; en dat gedaagden op deze gronden hebben geconcludeerd • dU de Regtbank de eischers verklare niet ontvankelijk in hunnen eisch, althans hun dien ontzegge, met veroordeeling van eischers in de kosten; — onder voorbehoud om, naar gelang van den loop der zaak, nader ten principale of incidenteel, zoodanige conclusiën te nemen of declaratoiren te doen ais de zaak zal meêbrengen, en zoodanige productiën te doen, als noodig zal bevonden worden; Overwegende, dat eischers daarop bij repliek, na bestrijding der door gedaagden bijgebragte middelen van niet-ontvankelijkbeid, hebben aangevoerd: dat zij het bewijs van het door hen geposeerde omtrent den werkelijken aard der handelingen van hunnen erflater mogen leveren door vermoedens, zoowel omdat men zich bij vermomming en simulatie uit den aard der taak geen schriftelijk bewijs heeft kunnen verschaffen, als omdat art. 1959 B. W. ook vermoedens toelaat Waar uit hoofde van kwade trouw tegen eene acte of handeling wordt opgekomen, waaraan in casu noodwendig moet worden gedacht eu Wat door eischers ook duidelijk is gesteld; dat zij dat bewijs afdoende hebben geleverd door de bijgebragte vermoedens, die steunen deels op overgelegde stukken, deels op gestelde feiten, die door gedaagden niet zijn ontkend en ongenoegzaam door hen zijn wederlegd; dat de aflossing der hypothecaire vordering op het aan de beide »aatstc gedaagden overgedragen goed tijdens die overdragt rustende, den 21 Mei 1869 aan Mr. vak Roijen hieft plaats gevonden en dit wel tot een bedrag van hoogstens / 13,585 en niet van ruim J U.0GO (wat eischers Oy betwisting zullen bewijzen), en derhalve onaannemelijk is dat dit door die gedaagden zou zijn geschied uit den koopschat, door hen, volgens hunne opgave in Jan. en Julij 1869 betaald; dat ook de bewering der eerste ged. betreffende de betaling der haar overgedragen goederen niet kan opgaan, aangezien niet alleen alle bewijs omtrent de ontvangst der haar opgekomen erfenissen door den erflater ontbreekt; maar zelfs uit eenige, door eischers nu te procederen stukken, blijkt dat al die erfenissen gezamenlijk niet meer dan een som van ƒ 9,144 hebben bedragen, haar in mobilia en contanten uitbetaald, terwijl door die stukken tevens het sustenu van gedaagden, dat de erfUter van eischers niet zoo vermogend zou zijn geweest, wedersproken wordt; dat eischers bovenbedoelde hypothecaire schuld van J 13,585 niet behoeven te korten op de waarde der nalatenschap, omdat die in Mei 1869 en wel door den erflater betaalde schuld, geen debet der nalatenschap is, en evenmin op de waarde van het aan de beide laatste gedaagden overgedragen goed, omdat dit zonder die hypotheek is overgedragen; dat, nu er tusschen partijen geschil is over de waarde van dit goed, deze niet op het cijfer der gefingeerde koopsom mag worden gesteld, maar dat die waarde vooraf door deskundigen moet worden onderzocht, ten einde daarna de door de eischers voorbehoudene wijziging der cijfers hunner conclusie, bij eind-conclusie kunne geschieden ; en dat zij op deze gronden hebben geconcludeerd: dat het der Regtbank behage, alvorens definitievelijk te vonnissen, te bevelen dat het bij dagvaarding omschreven onroerend goed, bij acte verleden voor den Notaris Mr. A. J. van Roijeh dd. 8 Jan. 1869 aan gedaagden sub 2». en 3». overgedragen, door deskundigen zal worden opgenomen en gewaardeerd op de wijze bij art. 968 B. W. voorgeschreven, immers naar den staat waarin het zich volgens de door partyen aan die deskundigen overeenkomstig art. 230 B. R. te geven inlichtingen en voordragten bevonden heeft tijdens de gift op den 8 Jan. 1869, en de waarde welke het goed in dien staat op den 14 Jan. 1873, bij den dood des erflaters, moet gerekend worden te hebben bezeten ; en te dien einde, voor het geval partijen zich niet op de bij de wet voorgeschrevene wijze over de keuze dier personen mogten hebben vereenigd, drie deskundigen te benoemen bij vonnis om dat onderzoek en die waardeering te bewerkstelligen, alles met zoodanige bepalingen als de Regter verder mogt noodig oordeeien, opdat, nadat een en ander zal hebben plaats gehad en daarvan door de overeengekomen of benoemde deskundigen berigt zal zijn uitgebragt, door partijen zal kunnen worden geconcludeerd en door de Regtbank uitspraak gedaan', als bevonden zal worden te behooren, met reserve van kosten; 0., dat gedaagden by dupliek hebben beweerd: dat eischers noch kwade trouw, noch bedrog hebben gesteld, die ten overvloede door gedaagden nadrukkelijk worden ontkend, en aan de actie, die op een geheel anderen grondslag berust,daarmede geen nieuwe grond mag worden gegeven; dat uit de door eischers geproduceerde stukken niet blijkt, dat hun erflater zulk een buitengewoon groot vermogen heeft bezeten ; en eischers zich in het algemeen op een verkeerd standpunt plaatsen door van gedaagden regtvaardiging hunner handelingen en van die van den erflater te vorderen, aangezien zy eischers moeten bewijzen wat zij omtrent die handelingen hebben geposeerd; dat ten aanzien van het vermogen der eerste ged. niet is gesproken van hare kapitalen, maar van hare vorderingen op den erflater, terwijl de eischers hier niet alleen geen interessen berekenen, maar tevens voorbijzien dat, wanneer deze ged. dan ook nimmer meer dan ruim ƒ9000 mogt hebben bezeten, zij voor dit bedrag, althans bij de met haar gesloten koopcontracten, niet is begiftigd; dat eischers door hun weigering om de door hen bedoelde hypothecaire schuld van f 14,000 in hun berekening des boedels op te nemen, dien boedel feitelijk voor dat bedrag grooter maken dan hij tijdens den aangevallen koop en verkoop was; terwijl, zoowel de inhoud der acte van 8 Jan. 1869 als de opname van ƒ 30,000 op het daarbij overgedragen goed, te niet doen het beweren, dat de beide laatste gedaagden den koopprijs niet zouden hebben betaald; dat, zoo lang niet is uitgemaakt, dat die koop en verkoop moet worden vernietigd en die, vernietiging niet is uitgesproken, het niets ter zake afdoet, welke de waarde der in dien koop en verkoop begrepene vaste goederen is en de waardeering daarvan dan ook geen middel van instructie, maar alleen een punt van executie kan uitmaken, — kunnende immers de regter zonder die waardebepaling regt doen op den ingestelden eisch; behoudens, voor het geval van toewijzing van dien eisch, eene taxatie, die dan, maar ook eerst din, zal blijken noodig te zyn, terwijl eene expertise, waarvan do noodzakelykheid vooralsnog niet blijkt, niet mag worden toegelaten en dit te minder waar de waardeering uitsluitend moet strekken om te bepalen, wat de beide laatste gedaagden in den boedel zuilen moeten inbrengen, zonder dat het vaststaat, dat zij iets zullen moeten in brengen; en mitsdien bij hun antwoord hebben gepersisteerd en voor het overige geconcludeerd ■ dat de Regtbank de eischers gelieve te verklaren pro hoe et nunc niet-o.itvankelijk in hun incidenteel verzoek tot opneming en waardeering der in den koop en verkoop begrepen vaste goederen ; althans hen daarin verklare ongegrond, en mitsdien dat verzoek afwijze, met veroordeeling van eischers in de kosten van dit incident; 0., dat eischers bij incidentele repliek nog hebben aangevoerd: dat de wet aan legitimarissen het regt geeft om te vorderen dat giften of schenkingen, welke aan het wettelijk erfdeel te kort doon, worden verminderd en dat eischers mitsdien de hoegrootheid der legitime moeten aantoonen, waartoe allereerst de waarde der nalatenschap en van de daarbij te voegen giften, berekend volgens art. 968 B. W. moet vaststaan, kunnende toch de gegrondheid van den eisch niet blyken, zoo lang de waarde van een dier giften onzeker is; dat by een eind-vonnis met vernietiging of inkorting der schijnkoopen, zonder voorafgaande taxatie, eene waardeering als middel van executie nog zou kunnen aantoonen, dat de legitime niet benadeeld en de eisch, tegen de beide laatste gedaagden althans, ten onregte was toegewezen; dat de regter zeker geen expertise zal bevelen die niet noodzakelijk blijkt, maar bij de beslissing op het incident, iu zooverre de hoofdzaak zal prejudiciëren dat hij de expertise slechts dau zal toestaan, wanneer hij met eischers de schijnkoopeu aanneemt en die zal weigeren wanneer hy de schijnkoopen, of althans die met de beide laatste gedaagden, verwerpt; dat ook eischers echter gaarne zonder voorafgaande expertise de hoofdzaak zouden zien beslist, wat mogelijk zoude z\)n wanneer de waarde van het aan de beide laatste gedaagden overgedragen goed als gift beschouwd, tusschen partijen vaststond of ook, wanneer er tot op zekere hoogte dienaangaande overeenstemming tusschen hen ware; dat wanneer gedaagden, na hetgeen door hen bij conclusie van antwoord tegen de bewering van eischers (dat dit goed eene waarde zou hebben van j 65,000) is ingebragt, misschien meenen dat die waarde reeds nu tusschen partyen vaststaat tot een minimum vari f 52,000 en een maximum van f 65,000 en de Regter, door de waardeeringen van partijen voor zooveel die elkander ontmoeten gebonden, bij de berekening der inkorting nimmer boven de/'65,000 of onder de ƒ 52,000 zou mogen gaan, ook eischers die beschouwing willen aannemen, als wanneer voorafgaande waardeering doelloos wordt en de expertise alleen na toewyzing der vordering noodig zal zijn om uit te maken welke inkorting ten aanzien der beide laatste gedaagden noodig is ; dat partijen daartoe echter deze begrenzing van hun geschil ondubbelzinnig moeten uitspreken, wat eischers bij deze doen, mits ook gedaagden duidelijk doen blyken, dat hunne bedoeling op dit punt door eischers goed is verstaan ; en op deze motieven hebben geconcludeerd: dat zij hunne incidentele conclusie vooralsnog bljjven inhaereren met dien verstande evenwel, dat zy subsidiair en indien de Regter 't zij met, 't zij zonder nadere verklaring van alle gedaagden het geschil over de waarde van het goed van de gedaagden sub 2o. en 3°. als gift, berekend volgens den maatstaf van art. 968 B. W., begrensd mogt achten tusschen een minimum-waarde van f 52,000 en een maximum-waarde van ƒ 65,000 wat hen betreft geenszins willen blijven in6teren op eene aan de eind-beslissing voorafgaande expertise, maar gaarne mogen lijden dat de Regter termen vinde om ten principale te beslissen en bij toewijzing van den eisch de expertise te bevelen als middel van executie om het juiste bedrag te doen kennen dat ten aanzien van gedaagden sub 2°. en 3». aan inkorting onderworpen zij, alles op zoodanige wyze als de Regter zal vermeenen te behooren, kunnende in dit geval de kosten van het daardoor vervallen incident gedragen worden door hem die ten principale in het ongelijk mogt worden gesteld; O., dat het incident hierop tusschen partijen is bepleit; In regteu : 0., dat gedaagden tegen de incidentele vordering van eischers hebben aangevoerd, dat in dezen stand van het geding geen sprake kan zijn van een onderzoek van deskundigen naar de waarde van het by geregistreerde acte van 8 Jan. 1869 aan de tweedeenderde gedaagden overgedragen onroerend goed; — dat toch, zoolang niet door den Regter is beslist, dat deze acte slechts een gesimuleerd koopcontract inhoudt en het daarin vermeld onroerend goed in werkelijkheid door den erflater van eischers aan die beide gedaagden is geschonken en mitsdien niet is uitgesproken de nietigheid dier acte, voor het geval dat door deze handeling het wettelijk erfdeel van eischers mogt zyn te kort gedaan, — het niet tor zake afdoet welke de waarde van dat goed is, zoodat de gevraagde waardeering slechts een middel van executie van het eind-vonnis zou kunnen zijn; dat wanneer de expertise thans werd toegestaan, daaraan noodwendig eene beoordeeling der hoofdvordering, althans voor een deel, zou moeten voorafgaan en deze alzoo op ongeoorloofde wijze bij interlocutoir vonnis in het voorbijgaan zou worden beslist; dat eindelijk eene waardeering in elk geval vooralsnog onnoodig is, daar toch de waarde van het goed bij de aangevallen acte zelve is gesteld op een bedrag van f 52,000 en derhalve, zoo de Regter later mogt beslissen dat die acte slechts eene vermomde schenking inhoudt, de legitime van eischers daardoor immer zou zijn geschonden ; O. dienaangaande, dat de hoofdvordering van eischers strekt niet alleen tot het verkrygen eener beslissing, dat de bij dagvaarding genoemde koopacten — waaronder de acte van 8 Jan. 1869 slechts schijnkoopen oehelzeu en de gedaagden in werkelijkheid door den erflater van eischers met de daarin vermelde goederen zijn begiftigd; doch tevens hiertoe dat en tot welk bedrag die schenkingen het wettelijk erfdeel van eischers te kort doen; en dat mitsdien nu tusschen partijen geschil is ontstaan over de waarde van sommige dier goedereu, dit geschil vooraf behoort te worden afgedaan, omdat daarvan de beslissing der hoofdvordering afhankelijk is, zoodat de gevraagde expertise, wel verre van eerst by de executie vau het eind-vonnis ter sprake te kunnen komen, integendeel is eau noodzakelijk element voor de instructie der hoofdzaak; dat nu in deze wel geen expertise kan worden bevolen, zonder dat vooraf in eene beoordeeiing van de hoofd vordering worde getreden voor zooveel deze tegen de beide laatste gedaagden is gerigt omdat' zoolang niet is gebleken dat de overeenkomst vermeld in'de acté van 8 Jan. 1869 als eene vermomde scnenkiug moet worden beschouwd, eeue waardeeiing vau het bij die acte overgedragen ou roerend goed, geheel onuoodig zoude zijn; doch dat gedaagden hierdoor met kunnen worden benadeeld, aangezien de regter door dusdanige beslissing niet onherroepelijk is gebonden, wanneer gedaagden vóór de uitspraak ten principale alsnog bewijsmiddelen omtrent dit punt iu het geding mogten brengen, die, den regter tot heden onbekend op die eiud-uitspraa& van invloed kunnen zijn : terwijl eindelyk ook het beweren, dat eene waardeering in elk geval vooralsnog onnoodig is, omdat de waarde van het goed iu de acte zelve op / 52,000 gesteld zynde, de legitime van eischers daardoor immer zou ziju benadeeld, onjuist is; dat toch de eischers die waarde begrootende op eeue som van f 65,000, nadat dit door gedaagden bij hun antwoord was betwist, bij hunne repliek op het incident de gedaagden hebben gesommeerd om te erkennen dat het geschil over de waarde tusschen partijen was begrensd tusschen een minimum vau ƒ 52.00J eu een maximum van / 65,000, eu dit juist met het doel om daardoor de verlangde waardeering in dezen stand van het geding onnoodig te üoeu zijn ; doch dat gedaagden op deze sommatie niet hebben geantwoord en de waarde van het by acte van 1 Jan. 1869 overgedragen goed, mitsdien tusschen partijen geheel is onbepaald; O., dat derhalve behoort te worden onderzocht of de eischers vooralsnog genoegzaam hebben aangetoond, uat de overeenkomst van koop en verkoop, in evengenoemde acte vervat, in werkelijkheid niet als zoodauig, maar als eeue vermomde schenking moet worden aangenomen, en dal, ofschoon de beide andere bij dagvaarding aangevallen acten, waarop het thans aanhangig tuBichengeschil geen betrekking heelt, in dezeu stand van het geding buiten beschouwing moeten blijven, — allereerst de door gedaagden tegen de hooldvordering in haar geheel aangevoerde middelen van niet-ontvankelijkbeid moeten worden beoordeeld; O., dat gedaagden als zoodanig hebben gesteld, primo: dat de eischers, die beweren dat de overeenkomsten in de bij dagvaarding genoemde acten vermeld zijn giften onder een verdichten titel, de vernietiging dier overeenkomsten hadden moeten vorderen, waartegen alleen hunne bezwaren zijn gerigt, en niet de vernietiging der acten, zooals zij werkelijk hebben gedaan ; en secundo : dat eischers, opkomende tegen authentieke acten en legen hetgeen deze behelzen, die acteu van valschhe d hadden moeten betichten, wat niet is geschied; O., dat niet alleen, blijkens de geheele strekking van den eisch, de duidelijke bedoeling van eischers is de vernietiging der handelingen die bij de bewuste notariële acten worden geconstateerd, en geenszins de veraieti_ing dier schrifturen zelve te vorderen, doch dat deze bedoeling bovendien met ondubbelzinnige woorden in het petitum van eischers wordt omschreven, waar zij de acten van koop en verkoop, gesloten bij uotariëLe acten, willen zien aangenomen als giften en mitsdien vragen, dat die acten (d. z. de handelingen tusschen hunnen erflater en gedaagden) zullen worde i verklaare nietig en van onwaarde;— terwijl van betichting eener notariële acte van valschheid slechts sprake kan zyn daar, waar men beweert dat hetgeen in die acte staat vermeld als voor notaris eu eetuigen itrwir nnrftion to >>n« „ l.. —,1 „ ^ «yu en verrigt, niet ot ftoUers verklaard en verrigt is; doch geenszins waar, zooals in casu, niet wordt gesteld, dat in tegenwoordigheid van notaris eu getuigen iets anders heeft plaats gevonden dan in de aangevallen acten wordt gerelateerd, maar dat de daarin omschreven overeenkomsten tusschen partijen in werkelijkheid vermomde schenkingen en de mede daarin vermelde betalingen der koopprijzen slechts gesimuleerd zijn geweest; O., dat mitsdien da door gedaagden aangevoerde middelon van niet-ontvaukelijkheid zijn onaannemelijk ; O., dat alsnu valt te beslissen of de eischers het bewijs hunner beweringen omtrent den waren aard der tusschen hunnen erflater en de gedaagden gepleegde handelingen mogen leveren door vermoedens, dan wel of het leveren van zoodadig bewijs in deze zou zijn in strijd met de wet; O., dat art. 1959 B. W. het bewijs door vermoedens toestaat in de gevailen. waarin de wet het bewijs door getuigen toelaat, terwijl volgens art. 1940 B. W. dit laatste in aanmerking mag komen, wanneer het uit den aard der zaak niet mogelijk is geweest zich schriftelijk bewijs te verschatten; dat hiertoe ongetwijfeld moet worden gerekend het geval, waarin overeenkomsten van koop en verkoop als vermomde schenkingen worden aangevallen ; dat bovendien gemeld art. 1959 ook dan het bewijs door vermoedens toestaat wanneer uit hooide van kwade trouw of bedrog tegen eene handeling of acte wordt opgekomen en geheel ten onregte door gedaagden is Deweerd, dat dit door eischers niet zou zijn geschied, waar deze stellen dat hunne legitime is benadeeld door giften onder een verdichten titel, waardoor derden in strijd met de wet zijn bevoordeeld en daarbij tevens de bedriegelijke middelen aanwijzen, waardoor deze handelingen zijn gepleegd; zoodat mitsdien de eischers het bewijs van het door hen te dien aanzien geposeerde door vermoedens mogen leveren; O. omtrent de vraag of eischers dit bewijs, voor zooveel aangaat de aangevallen acte van 8 Jan. 1869, vooralsnog werkelijk, in genoegzame mate hebben geproduceerd; dat uit de overgelegde stukken in confesso zijnde feiten het navolgende blijkt: dat den 14 Jan. 1873 te Bedum in 83-jarigen ouderdom ab intestato is overleden K. W. Wijk, tot zijne erfgenamen naar de wet nalatende de eischers, zijne wettige milderen en kleinkinderen; dat deze alstoen zijn overgegaan tot het opmaken eener boedelbeschrijving der nalatenschap bij geregistreerde acte van den notaris Mr. Wichers, te Loppersum, dd. 25 Jan. W. Swaagman; terwijl de derde ged. in bovengemelde koopacte van 8 Jan. 1869 zelis eenvoudig D. li. Wijk wordt genoemd; dat de erflater bij testament van 6 Maart 1851 voor gezegden notaris Mr. van Koijen verledeu, die kinderen gezamenlijk met zijne wettige kinderen, voor gelijke deelen, tot erfgenamen benoemde, met bepaling dat, zoo die wettige kindereu of hunne descendenten zich tegen de uitvoering van dit testament mogten verzetten, zij voor het beschikbaar deel zouden zijn onterfd, welk deel alsdan bovendien aan de kinderen van J. F. Swaaginau zou komen ; dat dit testament bij acte van 19 Julij 1869, na doode van den erflater geregistreerd, almede voor evengeuoemdeu notaris gepasseerd, is herroepen en dit alzoo in hetzelfde jaar waarin de aangevallen koopacte met de tweede en derde ged. is gesloten ; dat van de koopsom ad / &2.000, in de acte van 8 Jan. 1869 vermeld, eu door deze gedaagden volgens hunne opgaven in Jan. eu Juiy van dat jaar aan deu erflater betaald, onder aftrek van eene op het overgedragen goed rustende hypothecaire schuld, met de daarop verschenen en loopende interessen groot eirca / 14,000, die door hen uit den koopschat zou zijn afgelost, — niets iu de nalatenschap is wedergevonden, daar toch hij bovenomschreven boedelbeschrijving slechtJ een bedrag van / 204.59 aan contanten en geen effecten werden aangetroffen, en de overige aanwezig bevonden goederen reeds vóór 1869 aan den erflater toebehoorden; — terwijl bovendien evengemelde hypothecaire schuld niet in Jan. of Julij, maar den 21 Mei 1869 en wei tot een bedrag van hoogstens / 13,585 aan genoemden notaris Mr. van Komen is afgedaan; en eindelijk : dat, tengevolge van bovengemelde vernouding van den erflater tot de eerste ged. en hare kinderen, eene zekere verwijdering tusschen hem en eischers was ontstaan, terwijl eerstgenoemden, waaronder ook de derde ged., meer in zijne onmiddellijke omgeving verkeerden en daardoor op zijn gevorderden leeftijd uit deu aard der zaak grooten invioed op hem uitoefenden ; 0., dat tegenover du alles in aanmerking komen do navolgende punten : de hypotheek door den erflater bij de acte van 8 Jan. 1869 bedongen op het daarbij overgedragen goed, tot zekerheid voor de betaling van den tweeden termijn der koopsom ad f 25,000 ; de opname eener som van f 30,000 door de tweede eu derde gedaagden onder hypothecair verband op de bij gemelde acte overgedragen boerenplaats, blijkens geregistreerde acte den 21 Mei 1869 voor meergenoemden notaris Mr. van Koijen verleden, en hunne bewering dat de koopsom ad / 52,000, waarin begrepen was eene op het goed, tijdens de overdragt rusiende hypothecaire schuld van ongeveer j/' 14,000, door hen deels uit die opgenomen gelden, deels uit eigen middelen is voldaan, terwijl door eischers niet is beweerd, veelmin aannemelijk gemaakt, dat althans de tweede ged. geheel onvermogend was; de tijdruimte van vier jaren, verloopen tusschen de dagteekening der aangevallen acte en deu dood des erflaters, die althans groot genoeg is om eenig gewigt te ontnemen aan het feit, dat de som van omstreeks f 38,000 die hij van de beide laatste gedaagden, volgens hun beweren, zou hebben ontvangen, niet in zijne nalatenschap is wedergevonuen; de omstandigheid eindelijk, dat de erflater den 8 Jan. 1869 aan een der kinderen van J. F. Swaagmau, en aan den echtgenoot van dat kind, eene schenking zou hebben gedaan tot een bedrag van f 52,000 of althans van ongeveer f 38,000, zoo de tweede en derde gedaagden evengemelde schuld van omstreeks J' 13,585 uit Ëigeu zak mogten hebben afgelost; — en dat kind en haren echt¬ genoot dus boven mate niet alleen boven eischers, marr ook boven hare moeder en destijds in leven zijnde eigen broeders en zusters zou hebben bevoorregt; terwijl hij zijn testament van 6 Maart 1851, waardoor ook datzelfde kind onwettig werd bevoordeeld, eerst den 19 Julij 1869 heeft herroepen ; 0., dat niettegenstaande dit een en ander er ongetwijfeld vermoedens blijven bestaan ten voordeele van het beweren der eischers; doch dat deze vermoedens niet van zoodanig gewigt zijn te achten, dat zij daardoor vooralsnog genoegzaam zouden hebben bewezen, dat de bij dagvaarding gemelde acte van 8 Jan. 1869 slechts een schijnkoop zou behelzen en het daarin vermeld onroerend goed in werkelijkheid door hunnen erflater aan de tweede en derde gedaagden zou zijn geschonken; O., dat mitsdien in dezen stand vau het geding eene waarJeering van dit goed door deskundigen is onnoodig en de vordering daartoe behoort te worden verworpen; Gezien art. 56 B. 