De vriend van oud en jong; christelijk en wetenschappelijk weekblad, jrg 2, 1880-1881, no. 14, 08-01-1881 
Tweede Jaargang. Zaterdag, 8 Januari 1881. No. 14. DE VRIEND VAN OUD EN JONG Marcus 16: 15a. CHRISTELIJK WEEKBLAD. Redacteur: J. Tieuwen, te Leiden. Dit blad verschijnt elk Zaterdag. Prijs per drie maanden 25 cent. Franco per post 35 cent. Enkele nummers 2 cent. Advertenties 1—3 regels 30 ets. Iedere regel meer 40 ets. Grote letters naar plaatsruimte. Een advertentie 3 maal geplaatst, wordt 2 maal gerekend. Bij abonnement mindere prijsberekening. Ingezonden Stukken en Advertenties gelieve men in te zenden aan den Uitgever R. FUIK, Nieuwen Rijn, No. 87, te Leiden. De advertenties worden ingewacht tot uiterlijk des Dinsdags 's voormiddags 12 uren. Alle Boekhandelaren, Postdirecteuren, Brievengaarders en Agenten van dit Blad nemen Bestellingen aan. Behalve de vroeger vermelde, zijn nog als Agenten aangesteld de Heeren: KLAAS TANIS, te Haarlemmermeer, (Aalsmeerderiveg); JAN SCHOUT, Oost-Kapelle. bij welke personen men zich kan abonneeren op, en ook Advertenties bezorgen voor dit blad. Tegen ruime provisie kunnen op plaatsen waar nog geen Agenten van ons Blad zijn, personen als zoodanig worden aangesteld. Adres aan den Uitgever R. FUIK, te Leiden. ZEG DEN KINDEREN ISRAËLS, DAT ZE VOORTTREKKEN. Dat waren de woorden, die de Heere tot Mozes sprak, toen hij met de kinderen Israëls en al hunne zaken stond voor de Roode Zee, aan beide zijden door de bergen ingesloten en van achteren door Pharao met zijne wagenen en ruiteren vervolgd. Voorttrekken over de bruischende golven, dat was voor Mozes even onmogelijk, als het later voor de discipelen was, toen de Heere Jezus met hen in eene woeste plaats was, waar een schare van meer dan vijfduizend mensen Hem gevolgd waren, en de Heere tot hen zeide: „geef gij hen te eten." Er was toch niet meer voorhanden dan twee broodjes en twee vischkens. Maar wat bij de mensen onmogelijk is, is mogelijk bij God. Zoowel als de Heere machtig was om die grote schare te spuigen en de brooden te vermenigvuldigen, zodat er nog volle korven overbleven, evenzo was de Heere ook machtig, om voor Mozes en zijn volk een weg te banen, die nooit een mensenhoef had betreden en de zee te klieven, dat haar golven bruisden. Hoe uitnemend bevoorrecht is toch de mens, die denzelfden Leidsman heeft als Mozes had. Al bruischen de golven, al woeden de vijanden, Hij, die op God vertrouwt, zal nooit beschaamd uitkomen, want bij die God zijn alle dingen mogelijk. Zo denkinden Israël dat zij voorttrekken— al "schijnt het een onmogelijkheid, ja, een hele afgesneden zaak, nochtans voorwaarts, met God gaat het veilig midden door de zee heen. Met de staf des geloofs wordt de zee geklommen, dat haar wateren bruisen, en als Israël behouden de andere oever bereikt, wordt paard en ruiter in de zee verdronken. Dat woord, dat God tot Mozes sprak, blijft tot het ware Israël Gods. Steeds is het voorttrekken, kracht tot kracht, land der rust niet, het gaat van dat wil zeggen: van rustplaats tot rustplaats voort. Des nachts geleid door de wolkenkolom, die en hebben, en des den weg aanwijst, welke ze te gaan nachts beschermd door de vuurkolom. Zoo voegen ze de wolkenkolom door de woestijn, zon er er weten wat den volgenden dag baren zal. Zoo staan we nu weer voor een nieuw jaar en blikken in een donkere toekomst, zonder te weten wat wij te gemoed gaan. Dat weten we, dat waar het heden donker, buigend en de zon achter de wolken is, wij heerlijk en helder weer te wachten hebben en omgekeerd, want dag en nacht zal bestendig afwisselen. Hevige stormen kunnen op ons denken zijn, bange dagen en nachten ons te beurt vallen, beken Belials op onzen weg liggen, wij weten er niets van. De getrouwe Leidsman van Zijn volk heeft dat alles met wijsheid voor hen verborgen en voor Zichzelf behouden, opdat waar nood, ellende, verdrukking of aanvechting ons tegenkomt, de hele aarde zou weten, dat Israël een God heeft, Een God, die de Zijnen in de benauwdheid laat komen en opdat ze tot Hem zouden roepen, hun hulp alleen bij Hem zoeken, en opdat Zijn sterke arm zou worden geopenbaard en Zijn naam luisterrijk verheerlijkt worden en Zijn volk voor de duizendste maal zou ervaren, dat Zijn naam een sterke toren der verlossing is. Voor u, mijn lezer, die dien Leidsman mist, gaat gij het jaar in, misschien onbezorgd voor de onzekere toekomst, terwijl bij u de grootste reden is om bezorgd te zijn, want gij weet niet of in dit jaar uw laatste uur niet slaan zal, en dan zonder Borg de eeuwigheid in te gaan, wie kan er zich iets verschrikkelijkers denken? Voor eigen rekening de toekomst en den dood in te gaan en dat voor een hulpbehoevend mensch, die niet alleen geen el aan zijn lengte kan toedoen, maar zelfs geen voet kan verzetten in eigen kracht. Och! arme mensch! uw weg is onveilig en gij zijt nog in volle duisternis, en indien gij Jezus niet leert zoeken en Hem kiest, dan zal uw lot zijn, als dat van de Egyptenaren. Daarom, kiest dan heden wie gij dienen zult; is de wereld en de zonde God, dien haar en gaat er mee verloren, en is de Heere God, dien gij dienen en uw weg is veilig. Maar hebt gij de besliste keuze gedaan, de wereld den scheidbrief gegeven, en zonder enige uitbeding de vaste resolutie gemaakt den Heere Jezus te volgen, met verloochening van uzelf; te volgen, op welken weg Hij u ook leiden wil, al is die ook smal, of steil, of doornig, dan is er geen reden van vrees, al zijt ge ook nog zoo vreesachtig. Dan is de Heere u een vurige muur rondom; dan maakt Hij recht, wat gij hebt krom gemaakt; dan slecht Hij voor u alle hoogten, en alle bergen zullen dan door Hem worden effen gemaakt. Welgelukzalig het volk, dat Jakobs God tot zijn hulp heeft. Zij gaan veilig door de woestijn en bij oogenblikken staat de wolkenkolom eens stil; dan ontvangen zij een nieuwe rustplaats, om daar nieuwe kracht te scheppen, als de Heere tot hen zegt: „zit hier neder en rust wat." Dan kunnen wij voortgaan, al staan we ook voor een verbolgen zee. Als de Heere maar zegt: „zeg den kinderen Israël, dat ze voorttrekken," dan heeft Hij slechts te gebieden en de wateren moeten wijken. Zoo dan, kinderen Israël! met nieuwen moed voortgetrokken, met het oog op Jezus, de ware wolkenkolom, het aangezicht gewend naar het Hemelsche Jeruzalem; de lendenen opgeschort en de lampen brandende gehouden. En al ware het dan ook, dat gij in 1881 naderde aan den Jordaan des doods, dan zal ook daar de weg veilig zijn; als de Heere zegt, dat gij zult voorttrekken, zal de groote Arke des Verbonds in den Jordaan staan en waar Jezus in het dal is der schaduwen des doods, daar zal 't niet donker zijn. En wanneer dat dan ook zijn zal naar Zijn onveranderlijke raad, dan komt ge veilig aan den overkant, om in de onmiddellijke nabijheid van het Lam te zijn, dat gij hier gevolgd zijt door bezaaide en onbezaaide landen, onder veel strijd en ellende. Dan is elke strijd, iedere aanvechtting en alle zonden achter u verdronken, zooals de Egyptenaren in de Roode Zee en dan zal het eeuwig triomferen zijn. Kom, Heere Jezus! Ja, kom haastig! GESPREK. Jakob. We zullen dan nu over den Hoogepriester, in het Hebreeuwsch de groote of hoofdpriester, spreken en moeten dan eerst zien op de schaduw en dan op het wezen zelf. Jan. Er moest immers volgens Gods ordinantie slechts één Hoogepriester zijn onder het Oude Verbond? Jakob. Eén Hoogepriester, en dat was hij voor zijn leven, en bij zijn dood ging het ambt op een zijner zonen over. Hij was de vorst van den geheelen priesterstam, daarom droeg hij een hoofddeksel, dat zich van dat der overige priesters door een hogere en meer kunstvolle invouwing van het fijne linnen onderscheidde. Op dit hoofddeksel was van voren een dunne gouden plaat, met het opschrift: „Heiligheid des Heeren", of „Jehova heilig" door een donkerblauw snoer er aan bevestigd. Deze diadeem (koningskroon) is het teken van vorstelijke waardigheid en heet het voorhoofdblad van de heilige kroon en de hoogepriester, die het draagt, verschijnt als koning der priesters en als priesterkoning en hoofd van het priesterkoninkrijk. David. Dan moest hij ook door dat opschrift aan iedereen Israëliet te kennen geven, dat voor Jehova heiligheid betaamde en dat de aan den Heere geheiligde Hoogepriester wederom het volk aan den Heere heiligen zou. Jakob. Behalve het sneeuwwitte korte gewaad om de heup, den langengenen rok met mouwen, eveneens van wit linnen, en den borstgordel, ook uit het reinste linnen geweven en met rood en blauwe wol doorstikt, had de hoogepriester voor de gewichtige uren op den grooten verzoendag nog drie bijzondere kleederen. David. Het eerste was het opperkleed. Jakob. Dat was ook van fijn linnen, uit één stuk geweven maar zonder mouwen en met een stevig omboorde, niet te scheuren opening aan den hals. De kleur was donkerblauw, kleur der trouw, des verbonds, welks middelaar de hoogepriester zijn moest. Het opperkleed hing niet tot aan de voeten af, want aan den zoom hingen, bij afwisseling, gouden klokjes en granaatappelen, welke laatsten uit linnen draden vervaardigd waren, die de kleur hadden van hyacintblauw, purper en scharlakenrood. Jan. Dat had toch ook zeker enige betekenis. Jakob. Het heeft alles zijn geestelijke betekenis. En als wij ons niet bedriegen, dan stelt de granaatappel voor, het Woord Gods, dat, als het ware, de volheid der zoetste, smakelijkste en voedzaamste vrucht in zich bevat. Is dat nu zoo, dan kunnen de granaatappelen en klokjes samen op het ambt des hoogepriesters betrekking hebben, voorzover hij Gods Woord te bewaren en te verkondigen had. David. Ja, volgens Exod. 28 : 35 waren de klokjes in elk geval zoo gewichtig, als geen ander stuk der ambtskleeding; zij moesten bij het uit- en ingaan klingelen: "opdat Aaron niet sterve." Jakob. Het schouderkleed was nog korter, eveneens zeer kunstig geweven uit linnen, gouddraad, blauw, purper en scharlaken. Het bestond uit twee stukken, voor- en achterblad, die beide boven op een senuaer met een gouden gesp, waarin twee karabeeësten waren vervat, werden samengehouden. Op elk dier stenen waren zes namen der Israëlische stammen gegraveerd. Jan. Mag ik wel eens vragen, zou dat niet bevredigen, net zoals Jesaja zegt: "de heerschappij is op Zijn schouder." Jakob. Dat kan wel zijn. Gij moet mij maar een antwoord geven, intussen zie ik met genoegen, dat gij opmerkt, dat al die dingen zien op de eeuwige Hoogepriester Jezus Christus. Nu, van onderen werden de beide panden van het schouderkleed met een gordel van dezelfde stof en van hetzelfde weefsel aan het lichaam aangesloten, om een vasten steun te vormen voor den borstlap. David. Van die borstlap is wat te zeggen. Jakob. Het was een weefsel van prachtige stof, derwijze te samengevouwen, dat het een vierkantige tasch vormde, die een span lang en een span breed was. Deze tasch was aan de buitenzijde, die zichtbaar was in een gouden raam, met twaalf kostbare steenen bezet, op welke de namen der twaalf stammen Israëls op kunstige wijze waren gegraveerd. Aan elk der vier hoeken was een gouden ring, van de twee bovenste liepen gouden kettingjes naar boven tot de samenvoegselen van het schouderkleed, door welke de borstlap gedragen werd. Van de twee onderste ringen liep een blauwe band rechts en een links, tot aan de ringen die zich aan het schouderkleed bevonden. In die tasch van de borstlap moest de Hoogepriester de Tenoch en de Urim en Thummim dragen. Jan. Wat dat is, daar ben ik benieuwd naar. Jakob. Gij zult echter uw nieuwsgierigheid moeten matigen, want de tijd zou heden ons ontbreken. Ik wilde u nu eens vragen, of in al die kostbaarheden aan de kleeding van Aaron ook leering is. Wat denkt gij daarvan Gerrit? Gerrit. Ja, dat geloof ik wel, doch ik zou denken, dat de meesten der Israëlieten meer op het kostbare gewaad van hun Hoogepriester hebben gezien, dan op datgene wat er door werd afgebeeld. Jakob. Dat kan wel zijn. De verborgenheden zijn dan ook alleen voor degenen, die den Heere vrezen en dat zulks bij het meerendeel van het volk niet zoo was, dat blijkt uit de geschiedenis. Jan. Het is mij bijzonder opmerkelijk, hoe de Hoogepriester de namen der stammen Israëls op zijn hart droeg. Mij dunkt, dat het iedereen in liefkoop moet vallen, dat de Hoogepriester de zaken der Kinderen Israëls op het hart droeg, en dat brengt ons van ziel van de schaduw tot het wezen. Jakob. Gij hebt het goed gevat. Daar het werk van den Hoogepriester is, om voor het volk te offeren en te bidden, zoo heeft onze eeuwige Hoogepriester eerst Zichzelf opgeofferd voor de zonden Zijns volks aan het vloekhout des kruises. Daarna is Hij in het Heilige, der Heiligen, den Hemel ingegaan en draagt op Zijn hart de namen van allen, die Hem van den Vader gegeven zijn en die Hij met Zijn bloed gekocht heeft. Jan. Wat moet dat een zaligheid zijn, voor ieder die weet, dat zijn naam ook daar gegraveerd is. Jakob. Ja, en die weten dan ook, dat hunne plaatsen in den Hemel open zijn en dat ze die zeker eenmaal zullen innemen, want de Heere Jezus heeft gezegd. „Vader! Ik wil dat ook diegenen bij Mij zijn, die Gij Mij gegeven hebt." Jan. Wat is een verzekerd menselijk recht! Mocht ik daar eens toe komen. Jakob. Het is waar, het is een groot voorrecht, doch de bekommerden zijn niet minder verzekerd dan de bevestigden. Jan. Dat kan wel zijn, maar ze missen veel, wat de verzekerden bezitten. Jakob. Neen, dat kan niet zijn, maar dat is zeker. Ze zijn aan Gods zijde zoo vast als de bergen Gods. Maar ze hebben daar de baten nog niet van. Een pas geboren kind is immers zowel Vaders kind als een meer volwassene. David. Ja, de kleine kinderen worden wat meer gekoesterd dan die grooter zijn. Jakob. De eeuwige Hoogepriester draagt de kleinen en de grooten op Zijn hart, en de poorten der hel zal er niet één overweldigen. David. Maar het wordt tijd om te eindigen, vader! Jakob. Ja, jongen! Wij gaan. Nu, tot later hopen wij. Gedachten van Jan den Timmerman. Dat is toch wat te zeggen, dat ik nooit aan den weg kan timmeren, of altijd zijn er de keurmeesters bij, en waren het er nu maar geen, die uit de nachtschool kwamen, dan zou het mij niet hinderen, want ik wil graag mijn werk laten keuren door degenen, die er verstand van hebben, want dan is er nog wat van hen te leeren. „Wat is 't dan nu weer," vraagt men mij, en ik antwoord, dat iriteren het mij kwalijk genomen heeft, dat ik de vrouwzippelen en lieve dieren heb genoemd, alsof ik dat tot narre vernedering of met minachting zou gezegd hebben, en ziet, dat is juist het tegendeel. Er zijn mannen, die zo laag voor de vrouwen nederzien, alsof ze ten hunnen nutte slechts waren als dieren. Bare huismeubels. Zulke vrouwenhaters verachten Jan de timmerman, en daar hij wat veel in het werk van het huwelijk van Jakob Cats heeft gesnuffeld, zóó neerlegt hij zich nog al wat van de levenswijsheid van die dichter eigen gemaakt. En daar honderd timmerlieden, zooals ik er een ben, wat de wiisheid betreft - niet in zijn schaduw staan kunnen, zóó wil ik paarne van die wijze man leeren, en hem ook nazeggen, al vergrimmen al de keurmeesters uit de nachtschool, dat de vrouwtjes, als ze hun naam van huisvrouw met eerbied dragen, aardige, lieve en gezellige dieren zijn, die de wolk van weemoed en zorg ons van het voorhoofd kunnen kussen en ons huis tot een voorportaal van de Hemel kunnen maken. -tin dan de Heere Jezus, die in Zijne uitsoraken nooit gegeled heeft en Wiens handelingen alle volmaakt zijn, heeft nog wat anders gedaan. om de vrouwen de eer te geven. Wij weten, dat de vrouw het eerste in overtreding geweest is, eerder dan de man; maar toen de Heere Jezus uit het graf was opgestaan, heeft Hij de vrouw de eerste prediker van Zijne opstanding gemaakt. Daar komt nog bij, dat wij toch zoo gans in dezen niet falen, daar de Heere Jezus herhaaldelijk de mensen bij dieren vergelijkt. Hij noemt Zijne bruid: „Mijn duif." In allen, die Hij met Zijn bloed gekocht heeft, noemt Hij Zijne schapen of Zijne lammeren, en die niet willen dat Hij Koning over hen is, die worden door Hem bokken genaamd. Dat nu iedere huisvader maar eens onderzoeke. tot welke soort van dieren hij en zijn huisvrouw behoort en als hij mag geloven, dat de zijne van het geslacht der schapen is, dan mag hij de Heere wel danken dat zulk een zachtmoedig dier in zijnen schoot slaan van zijn bete eet en uit zijn beker drinkt en ze dan ook wel in eere houden, dewijl zij dan een gifte uit den Hemel is. En terwijl ik daar zoveel mijn gedachten laat gaan, komt het dochtertje van mijn buurman in huis en zegt: "Buurman, vader laat vragen, als gij over de uithuizige mannen hebt uitgedacht, of gij dan eens wat zeggen wilt van de uithuizige vrouwen." En ik antwoord haar: "Grietje! zeg aan uw vader, dat ik het in gedachten zal houden." En daar zit ik met mijn hoofd in mijn hand. Uithuizige vrouwen! zijn er die? Dat is toch haar geheel onwaardig, dan dragen ze te vergeefs den naam van huisvrouw. Ik heb eens van een wijs man gelezen, die de echte en waardige huisvrouw bij een slak vergelijkt, die haar huis op haar rug draagt en die, al is ze er buiten, nochtans de last van haar huis, met wat er in is, op haar hart draagt. Uithuizige vrouwen! zijn er die? Ik moet mijn gezellig diertje eens te hulp roepen. "Leeg me eens Jans! uithuizige vrouwen zijn er die?" En wat denkt ge wel, dat ik ten antwoord kreeg: "Wel man! zei ze, "kun je dat vragen? wat zijn ze anders, die in den zomer halve dagen met de breikous in de hand aan de deur staan en hare kinderen op de straat allerlei kattekwaad laten doen en nen zo doende als vroeg de uithuizigheid leeren, terwijl de flarden, die onder de kleertjes zwemperen, luide spreken dat de moeder de breinaald liever hanteert dan de naainaald? En als je het denkje maar eens laat gaan, dan zul je er meer van kunnen zeggen. Dit laatste zei ze, terwijl ze de deur in de hand had, en daarop vlug als een vlinder de kamer uitwipte en mij alleen aan mijne overdenkingen overliet. En zoo zat ik eenigen tijd in gedachte; ik wilde toch wel gaarne aan het verzoek van mijn buurman voldoen. Doch ik moet hem een weinigje uitstel vragen. Als vanavond de kinderen naar bed zijn, dan hoop ik er wel iets meer van te vernemen, van haar, die mij een echte huisvrouw is. Dat moet ik er nog bijvoegen en dan ga ik aan het werk, dat ik uithuizige vrouwen verachtelijk schepselen vind, die niet aan hun bestemming antwoorden, terwijl het niet te betwijfel is, het spreekwoord is op haar van toepassing: "zoo de moeder, zoo de dochter." Vertellingen van Schipper Floor in 't volgende nummer. J. T. had, reeds, nog zeer jong, zich een spreekwoord eigen gemaakt: "Wie zich gedraagt als een donderschurw, wordt onder de galg begraven." "Daar zal ik op passen," zei hij, "ik ben ook liever lui dan moe, het werken is voor de zotten." Het gevolg was dan ook, dat hij, nauwelijks de kinderschoenen van de duinen ontwassen, maar volstrekt niet naar behoorden wilde werken. In plaats van de handen uit den mouw te steken, was hij een rechte droomer in zijn werk. Hij was een recht tegenbeeld van zijn vader, die naar door hard werken, zuinigheid en oppassendheid zich een aardig sommetje had bespaard, dat hen en zijn moeder onder Gods zegen, op zijnen oude dag, bijzondevrij stond. De moeder was overleden en de dubbelt vader moest troosten, die ook van haar kant alles in het werk stelde om met gepast overleg de huishouding zijnd en net te beheersen. Het ontbrak bij J. T. volstrekt niet aan nuttige vermaningen, die hij van zijner de vader ontving. Deze wees hem aan zijn plichten en dat door woord getuigt, dat hij, die niet werkt, ook niet eet zal; dat de luiheid met gescheurde kleding moet lopen; dat God een vlijtige hand daarentegen wil zegenen en dat aan 's Heeren zegen alles is gegeven, doch alles te vergeefs. Wel scheen het soms, diep in de ziel, eenigen indruk te maken, doch dat stuk was maar voor zeer korten tijd en spoedig openbaarde zich bij J. T. de oude ingekankerde luiheid werd en het gevolg daarvan was, dat hij den gehele dag maar ledig langs de straten liep of zich hier of daar nederliet om te slapen. Dit alles verwekte bij den goeden oude vader zeer groote bekommering. Wat moest dat eenmaal aanstaan worden, zoo zijn zoon, van alle banden ontslagen, zelf geheel en al meester was van het verlangen na den dood des vaders zou niet kunnen, dat hem ten deele vallen? Met grote bezorgdheid luisterde de vader naar de woorden van zijn zoon. gaan in het vlijtig waarnemen van zijn beroep, waartoe hij hem dan ook nog eens met tranen in zijn oogen aan had beloofd, dat met tranen in zijn oogen aan hem spoedig daarna blies de vader, in dat vreemde dat althans gerust gesteld, den laatsten adem uit. In de eerste zes weken na dit sterfgeval ging alles goed; doch daar denkt hij weer aan dat ongelukkige spreekwoord: "wie zich dood werkt, wordt onder de aarde begraven," Nu geheel ontslagen van het vaderlijk toevertrouwen, nu geheel meester van een vermogen, dat zijn stoutste verwachting geheel overtrof, meende hij een dwaas te zijn, zich langer als af te slaven en weigerde hij te werken. "Neen," zei hij, "dat is goed voor arme arbeiders, maar ik, die plotseling rijk ben, voor mij te laten werken, ik zou wel dwaas zijn zelf mee te werken; daarbij: "die zich dood werkt wordt onder de galg begraven, het werken is voor de zotten." Zoo gezegd, zoo gedaan; in luige ledigheid en in het bijwonen van plezierige tijdtjes, werd de kostbare tijd verspild. Maar het einde zou de last dragen. Weldra zou bij J. T. de waarheid bevestigd worden van de spreuk: "Wanneer een water stilstaat, Wanneer een mensche ledig gaat, Wanneer het ijzer roesten moet, Geen een van drieën blijft er goed!" De zaak verliep spoedig geheel en al. De knechten volgden het voorbeeld van hunnen baas en het vermogen van J. T. versmolt als sneeuw voor de warme zon. En tevreden gingen ze aan hun sterke gebrek te lijnen. Op die manier viel de roman over vrees, Zou hij 't vinden - en gaf Wij wij 't leid, 'ide .et in de tijd; dan t' vreese Ma: Wat te staan bekend spiegelt "Mijn Jonge" lezers. En Om. Stralen der zon. Eindelijk was hij zelfs verplicht om te werken; aanbije werd hij ernstig met zijn handelingen, om zich uit grote ongelegenheid te helpen, hopende spoedig door gehoopte en welgeslagen ondernemingen, alles te boven te komen, doch zodra hij bij zijn soms ontwaakende betere voorzichten ook werken moest, gaf hij den moed geheel op en - de toestand werd bij den dag al erger. (Wordt vervolgd.) D. EEN WOORD VAN ERNST EN LIEFDE gerecht aan onze JONGELINGEN EN JONGEDOCHTERS. Donderdag 30 December 1880 heeft het Gerechtshof in 's Gravenhage, zooals aan onze lezers voorzeker zal bekend zijn, vonnis gevoeld in zake van de moord, die op 23 september jongstleden de gevaarlijke 13jarige Marius Boogaardt in de Scheveningsche duinen op zulk een onmenschelijke wijze in koelen bloed vermoordde. Wordt reeds sedert verscheidene jaren Gods Wet werkloos in land en niet voeten getreden en wetten, gemaakt naar de inzichten van menselijk en gegrond, zooals men dat met lof uitbazuint, op de menschlievende heldheiland, boven de Wet van den Hoogsten, Heiligen en Rechtvaardigen Wetgever gesteld, zoodat over het monster de straf des doods, die hij in zodanige en dubbele mate verdient na, niet werd uitgesproken, toch paste het Gerechtshof de zwaarste der huidige straffen op hem toe en veroordeelde de 24jarige Willem Marianus de Jongh tot levenslange tuchthuisstraf. Onder het aanhooren van dit vonnis bleef, zooals de dagbladen vermeldden, de veroordeelde staan als een marmeren beeld en was er hoegenaamd geen verandering bij hem op te merken. Toen hij de zaal moest verlaten, maakte hij zelf nog een kleine buiging voor zijn rechters. Er is een vraag, hoor ik soms vragen: Waarom zitten die arme stokoude mannen op een stoeltje, en die arme stokoude vrouwen op een bankje, terwijl ze net zo goed op de grond zouden kunnen zitten? Omdat ze zich schamen, antwoord ik, omdat ze zich schamen van zichzelf en van de wereld, omdat ze zich schamen van hun wanhoop, die ze geen andere keus hadden dan te aanvaarden. De tranen schoten ons tegemoet, toen we zulks lasen, en in stilte rees uit ons binnenste de verzuchting: "Och, Heer! Hoe is dat mogelijk, diep is toch het maaksel van Uw handen, dat pronkt dat stuk der schepping, door de zonde gezonken." Vermogen-oordeeld om alle de jaren des levens opgesloten te zitten tussen de sombere kerkerwanden, en geen enkele traan mag vallen van schaamte of een woord van berouw, — wel een sprekend bewijs voor waar, dat het hart versteend, ja, harder dan metaal is. Hoe is dat zo op eenmaal geworden? vroegen we ons af. Neen, antwoordden wij, het is niet zo gegrepen vanuit het menselijk hart, maar het is het klare gedichtsel van de menselijke hart, boos van zijn verkeerd af, wel is er niemand, die goed doet, zelfs zou niet tot één keer toe; maar de ongelukkige heeft met het klimmen van zijn jaren, door aanhoudend het oor te leenen aan de inblazingen van den menschenleven moorden van den beginne, zichzelf van liever lede weg in die toestand gebracht, dat hij door den Heere aan der werd losgelaten. Die menschenmoorden van den beginne, wat gebruikt hij verschillende instrumenten om des menschen zinnen te streelen en zijn hart te verduisteren, en te verstikken. Als een paar van die instrumenten noemen wij den ziel- en lichaamverwoestenden drank, het ongelukkige spel, de Godontzou ringende komedie en niet het allerminst de verleidende romans. Op een door de president van het Gerechtshof geachte vraag, antwoordde de moordenaar echter dat het plan tot de volvoering van zijn snoode misdaad bij hem rijpt is na het lezen van de "roman, getiteld: „De drie moeders handelende over het stelen van een kind door de familie, uit vrees, dat haar een erfenis zou onthullen. Of het waar was, wat de mond uitsprak, of zou het een als voorwendsel hebben gebruikt, om te mede te dingen der rechters op te wekken, ten einde een enige genadige straf zou geschonken worden. Wij kunnen 't niet beslissen, maar wij 't niet onwaarschijnlijk, dat de moordenaar waarschijnlijk heeft gesproken, want het lichaam verwoestende en zielverdervende, welk het lezen van romans en het zich brengt, is niet uit te spreken, en hoewel erden, ja duizenden loopen als levende geraarne en knagen als onteerden langs de straten of beschreven inorde gevangenissen hun droevig lot, dat ze doen ten lezen van boeken, die niets anders waard zijn dan ten overvloed te worden gedoemd, zich op den hals te zien gehaald. Maar waarom dit hier te berde gebracht? Waarom? Omdat Gods Woord luidt: „Die meent te staan, zie toe, dat hij niet valt" en het oude bekende spreekwoord zegt: „die zich aan een ander spiegelt, spiegelt zichzelf zacht". Maar onder hen, die de „Vriend van Oud en Jong" ter hand nemen, zullen en toch geen romanlezers gevonden worden. We wensen het, maar vrezen. En waarom? Omdat we niet kunnen aannemen, dat alle lezers Godgelovigen en Godzoekers zijn. Wie weet bij hoevelen „De Vriend" in huis komt, waar er een jongeling of jongedochter is, die ter sluiks, zonder dat vader of moeder het weten, zien vreemd ingepikt in net lezen van zedelooze romans. „Ja, maar ze zijn toch zoo boeiend en er zijn er toch velen, die leerzaam zijn." „Boeiend en leerzaam" — ja, om u voor den tijd en de eeuwigheid ongelukkig te maken. Wat boeiend en leerzaam is? Het Eeuwigblijvend Woord van God; het Woord wat ons vermaant: „Mijn zoon! wees gewaarschuwd, van vele boeken te maken is geen einde, en veel lezens is vermoeiing des vleeschts. Van alles wat gehoord is, is het einde van de zaak: Vrees God en houd Zijne geboden, want dit betaamt alle menschen. Want God zal ieder werk in het gericht brengen, met al wat verborgen is, hetzij goed of hetzij kwaad"; dat Woord, wat ons zegt: „Er is maar ééne schrede tusschen ons en den dood"; en voorts ons hooren doet: „de slechte verlaat zijne wegen en de ongerechtige man zijne gedachten"; „zie het Lam Gods, dat de zonde der wereld wegdraagt: „want al waren uwe zonden als scharlaken, Ik zal ze maken als sneeuw, en al waren ze als karmozijn, Ik zal ze maken als witte wol.'' Dat Woord was voor David en is voor allen die God vrezen, een licht op hun pad en een lamp voor hun voet; dat Woord, 't is een veilige Gids om goed door en ook goed uit de wereld te komen; dat Woord verveelt, als we er smaak in gekregen hebben, nooit; 't is altijd vers, 't is altijd nieuw, en wat de duivel moge aanwenden om dat Woord te verminken, te verdraaien, te vernietigen, geen nood; de eeuwige God vernietigt den raad van den duivel en zijn aanhang, en immer zal Hij Zijn gunstvolk het vergunnen om hun ouden dierbare Bijbel aan het harte te drukken en door en bij het licht van den Heiligen Geest er troost, bemoediging, wijsheid en sterkte, uit te putten op hunne hier af te leggen pelgrimsreizen. „Maar mogen we dan anders niet lezen dan den Bijbel?" Dat zeggen we niet. Maar wacht u er voor, om boeken te lezen, wier inhoud niet op het eeuwigblijvende Woord des Heeren gegrond is. Wacht er u voor, dat ge niet meegevoerd wordt door den stroom des tijds; zijt op uwe hoede tegen die boeken, met schoonklinkende en verleidende titels, maar die van binnen ingezien, niet alleen zouteloos, maar verdervend voor uwe ziel zijn. Uit kracht der liefde tot Christus, die ons tot wederliefde dringt, geven we u, jongelingen en jongedochters! dezen raad. We Weren bij het lezen van 't rechtsgeding, inzake van den 24-jarigen moordenaar er toe gedrongen zulks te doen. Gebruikt dan, wat we u bidden, het redelijk verstand, door God u geschonken en vraagt uzelven dan eens in gemoed af; waartoe ben ik geschapen en kan ik door het lezen van schadelijke boeken den Heere verheerlijken. En dan wenschen we u toe, dat het bij het redeneren met het verstand niet blijven moge, maar dat het nog eens tot een zuchten en roepen uit uw hart komen: Heere! bekeer mij en onderricht mij uit Uw dierbaar Getuigenis, opdat het ook mij zoet moge worden als honig tusschen mijn gehemelte. Weet het, o jongeling en jongedochter! eenmaal komt de tijd, dat ook gij voor de vierschaar zult worden oordeelveld worden; we bedoelen niet voor de aardse vierschaar, maar voor de Rechter van Hemel en aarde wiens ogen als vuurvlammen het gehele heelal doorloopen, en die u gadeslaat tot in uw verborgenste schuilhoeken en dan - als ge dan niet naar de Woede Gods geleefd hebt, maar eigen zin en meening hebt opgevolgd - dan, dan zal het wezen: "bergen vallen op ons, en heuvelen bedekken ons! maar dan - dan zal het wezen te laat - voor eeuwig te laat! De Heere - bidden wij - bindt in Zijn aanbiddelijkheid dit woord op de harten van onbekeerden, en verwaardigt hen, wier lust het is om Zijn Getuigenis te onderzoeken, er uit genade toe, om in 't allerminste van dat Woord af te wijken, opdat er geen duisternis over hunne zielen moge komen; maar timmer hunne betuiging met Paviljoen mee: "hoe lief heb ik Uw Wet, zij is mijne betrachting den geheelen dag. B. Eenigen tijd geleden bevond ik mij buiten de stad, mijner vorige woonplaats, om enige werken te verrichten, toen ik op een bord deze woorden las: "even buiten". Ik, werkzaam en de woning binnentredend, zeide ik tot de bewoners: "Ik lees daar boven aan uw deur: "even buiten". Gij toont daarmee, dat gij weet, dat er onderscheid is tusschen binnen en buiten te zijn. En dat is ook waarlijk zoo, want toen Adam binnen den hof van Eden was, droeg hij het beeld van God en verkeerde met zijn Schepper als een vriend met zijn vriend en hij kende God aan de wind des daags. Maar Adam was even buiten den hof en droeg het beeld des duivels, vluchtte voor God, en zoo was nu met hem het gehele menschelijk geslacht van God afgevallen, liggend midden in de dood. Toen God de eerste wereld door de wateren van den zondvloed zou verderven; ging Noach met de zijnen in de arke, met al het vee, dat hem van God geschonken werd. De andere mensen bleven even buiten, wellicht zijn er velen geweest, die zich aan de arke hebben vastgeklemd, niettemin hun even buiten baatte niet, ze zijn allen verdronken. Zoo zien wij even buiten is de dood, maar even binnen is het leven. Kent gij, mijn lezer! dat onderscheid? Dan mag dit opschrift voor u en mij omgekeerd zijn: even binnen. Groot is dan ons voorrecht. Ziet eens bij de verwoesting van Sodom, het onderscheid tusschen Loth en zijn huisvrouw. De laatste was even buiten en zij werd een zoutpilaar, terwijl Loth even binnen in Zoar was en hij vond het leven. Dus even buiten is de dood, even binnen is het leven. De Heer had vrijsteden gegeven aan de kinderen Israël, opdat de doodslager daar in kon vluchten voor de bloedwreker, die hem vervolgde. Zolang hij nog even buiten was, mocht de bloedwreker hem doden, maar zodra hij even binnen was, was hem het leven geschonken. Dus even buiten is de dood en even binnen het leven. Ziet dit ook in de wijze maagden. Als zij uit henzelf ontwaakten, waren hare lampen uitgegaan; ze hadden echter olie in de vaten. Dit laatste misten de dwaze maagden en terwijl zij tot de koepel gingen, geschiedde het, dat de wijze maagden even binnen waren, en de dwaze, toen ze weer kwamen, de deur gesloten vonden en even buiten waren, dus voor eeuwig buiten. Wij zien dus welk een groot onderscheid er is, tusschen even buiten of even binnen te zijn. De vriend zonder bruiloftsleed werd buiten geworpen in de duisternis. Gansch anders was het met Eliëzer de knecht van Abraham, toen Laban tot hem zeide: „kom in, gezegde des Heeren, waarom zoudt gij buiten staan." En de Heere Jezus zeide tot Zijne discipelen: „het koninkrijk is binnen u lieden." Nu hebben wij ons te onderzoeken, of wij in de waren wijnstok zijn ingeënt, want Hij zegt zelf in Joh. 15: „Ik ben de wijnstok; die in Mij blijft draagt veel vrucht" Zijn wij nu alleen aangebonden ranken door doop en belijdenis, dat zal niet anders dan even buiten zijn. Vreeselijk zal het zijn, te meenen in te gaan in de eeuwige heerlijkheid en voor eeuwig te moeten buiten blijven en het zal gewis en zeker zijn: even buiten: eeuwig buiten, en even binnen: eeuwig binnen. Dat zou dit eenieder tot ernstig nadenken en onderzoek moge brengen, opdat niemand zonder grond meent te zullen ingaan en voor eeuwig moet buiten blijven. Dat wij recht die stem mochten hooren, die achter ons is en ons gedurig toeroept: „haast u en spoed u om uw eigen leven wil." Eindelijk wensen wij dat de woorden: even buiten gedurig in onze gedachten mogen zijn en ingaan in onze harten. Zierikzee. M. v. d. Werf Jzn. 1) Op uitdrukkelijk verlangen van den inzender hebben wij tegen onze gewoonte zijn naam hier voluit gedrukt. Zonder uitdrukkelijk verlangen doen wij dat niet, daar het onzes inziens wel aankomt op de stukken en derzelver inhoud, doch niet op de namen der schrijvers. VOOR KINDEREN. Ongehoorzaamheid baart smart. Het was een vreugdevolle dag in het huisgezin van de heer S. Vader was jarig en dan was het feest, en moeder en al de zes kinderen hadden elk reeds in de morgen hun geschenken gebracht en de twee jongsten, Jakob en Chrisje, hadden elk een verjaarsversje geschreven, waaraan de oudsten hen geholpen hadden. Jakob was zeven en zijn zusje Chrisje acht jaren. Beiden waren vrij gezegelijk en ze hadden hun ouders zeer lief. Die morgen mochten ze, omdat vader jarig was, uit de school blijven en zij verheugden zich al reeds bij voorbaat in datgene wat die dag gebeuren zou, want zij wisten, dat de tafel dan altijd van iets buitengewoons was voorzien. Zij waren, misschien wel meer als het haar lief was, haar moeder gedurend opzij en stonden met grote ogen er naar te kijken hoe zij, tegen dat vader van het kantoor kwam, een advocaatje gereed maakte. Toen de eieren geklopt, suiker en noot en brandewijn er aan toegevoegd was, zette zij de kom met een zilveren kepel er in op de tafel in de achterkamer en ging naar de keuken, om voor het middagmaal te zorgen. Moeder wilde die morgen haar beste beentje voor zetten en daarom de zorg voor de keurige gerechten niet alleen aan de dienstbode overlaten. Bij het verlaten van de achterkamer had zij tegen de kinderen gezegd: „Kinderen! gij mag niet aan die kom komen, hoor!" waarop beide bijna uit één adem riepen: „nee, moeder!" Zij waren te zamen druk aan het spelen geweest, toen Chrisje aan de tafel ging staan en met begeerige blikken in de kom met die gele drank staarde. Ze stak haar vinger even in het vocht en likte die af. „Foei, Chris! je mag niet; moeder heeft 't verboden", zeide Jakob. "Neen, maar Jakob! Proef maar eens even, even met uw vinger er in, 't is zo lekker." En Jakob kon de verleiding niet weerstaan en ook hij likte eens. En hij likte nog eens en Chrisje likte ook nog eens. En Jakob likte nog eens en Chrisje volgde. Toen trok Jakob de kom wat dichter bij en hij proefde eens met den lepel en zei: „hè, Chris! dat's nog lekkerder." En Chrisje vond dat ook en proefde eens en nog eens en haar broertje deed hetzelfde. Toen liet hij de lepel in de kom liggen en zei: „maar Chris! we mogen niet." De kinderen verwijderden zich van de tafel, maar ze waren zoo vreemd, zoo dartel en dansten en sprongen rond. Toen ze daarmee een poos waren bezig geweest, viel het oog van Chrisje weer op de kom en Jakob zag er ook al met begeerige blikken heen. Zij naderden en zonder te spreken ging de een voor, en de ander volgde, om niet alleen te proeven, maar te drinken. Het duurde niet lang of bij Chrisje draaide alles in het rond en toen zij van de tafel wegging, viel ze op den grond. Jakob zag zijn zusje vallen en hoe ze haar oogen zoo verdraaide, liep naar de deur om de kamer uit te gaan, doch hij kon het niet verder brengen dan tot de deur, ook hij viel en kon niet opstaan. Daar lagen de beide kinderen; de snoeplust en de ongehoorzaamheid waren de oorzaken van die treurige gevolgen. Eindelijk komt moeder in de kamer, ziet het tooneel, begrijpt al spoedig wat er gebeurt is en verwijt zichzelf hoe zij de oorzaak was, door haar kinderen in verzoeking te brengen en de kom niet te bergen. Beide kinderen waren bewusteloos, het sterke vocht had hen bevangen. De vreugde van den dag was verbitterd, want toen vader thuis kwam, zat de dokter voor het bed van de beide ongehoorzame kinderen, die nog altijd bewusteloos waren. Hoewel nu de ongesteldheid niet gevaarlijk was, zo moesten ze toch nog twee dagen het bed houden, en de dag, die zo blijde was begonnen, eindigde met smart. Jakob en Chrisje hadden zich niet alleen de ongesteldheid op den hals gehaald, maar daarbij hunne ouders groot verdriet aangedaan. Kinderen kunnen het nooit beseffen, welke smart het voor hunne ouders is, als zij zich misdragen en ze mochten het wel altijd in gedachte houden, dat ongehoorzaamheid jegens ouders, ongehoorzaamheid is tegen God. Daarbij hadden Jakob en Chrisje zich schuldig gemaakt aan snoepen, en wat is dat anders dan stelen? Het kind dat snoept en zich daaraan gewent, heeft alreeds den eersten stap gedaan om een dief te worden. Bedenkt het, kinderen! dat ongehoorzaamheid, ja, dat iedere zonde smart baart. En kunt gij u de teleurstelling van die kinderen niet verbeelden, hoe ze vroolijk en blij den dag waren begonnen; hoeveel zij er zich van hadden voorgesteld en hoe treurig den dag voor zichzelf niet alleen, maar ook voor al de huisgenoten eindigde. En dan daarbij het zelfverwijt, dat zij van dat alles de oorzaak waren. Wij weten niet wat er in het hart van die kinderen is omgegaan, maar zeker is het, dat zij zich steeds dien dag zullen hebben herinnerd, wij hopen met schaamte. Doet uw voordeel, kinderen! met hetgene wij naar waarheid hebben medegedeeld, en leer vroeg hulp en genade zoeken bij Hem, die machtig is u voor overtredingen te bewaren. EEN WOORD VAN DANK. Redactie en Uitgever van „De Vriend van Oud Jong" kunnen niet in gebreke blijven, openlijk hunnen DANK te betuigen voor de veelvuldige belangstelling, die zij uit alle hoeken van het land op hunnen arbeid bij voortdurend, ook vooral in de laatste dagen, mogen ondervinden. In derdaad zijn de bewijzen van waardeering, die dagelijks ontvangen worden, verrassend en blijkt het, tot roem van Gods genade, dat er nog duizenden in het land zijn die een open oor en hart hebben voor de oude, beproefde waarheid. In de mogenheid des Heeren hopen zij op het ingeslagen voetspoor voort te gaan, zich in de gebeden van Gods volk en in de voortdurende ondersteuning van allen, die hen tot dusverre gezind zijn en ook van anderen, die hen nog verder ten voordele wensen te wezen, aanbevelende, opdat moge het den Heere behagen, hun blad nog in ruimeren kring verspreid en niet zonder zegen gelezen worde. Leiden, 5 Jan. 1881. A. A. ALLEN die 't verschuldigde voor: „ORANJE en NEDERLAND VERBLIJD", „EEN REIS IN DEN NACHT", NIEUWJAARSBRIEFKAARTEN en SCHEURKALENDERS nog niet hebben overgemaakt, verzoekt ondergeteekende beleefd, het uiterlijk binnen veertien dagen over te maken. Leiden, 5 Jan. 1881. R- FUIK, Uitgever. Door de veelvuldige drukte van de laatste dagen heeft ondergeteekende nog geen tijd kunnen vinden om ALLE INGEKOMEN BRIEVEN te beantwoorden en ALLE BESTELLINGEN af te zenden. Volgendes wordt alles afgewerkt, zodat binnen enkele dagen ieder 't verlangde antwoord of het bestelde ontvangen zal. Aanbevelend, Leiden, 5 Jan. 1881. R- FUIK. CORRESPONDENTIE. Wij verzoeken, indien voortaan stukken ter plaatsing worden ingezonden, dat ze dan voor de pers geschikt mogen zijn, opdat wij niet genoodzaakt zouden zijn om het ingezonde over te schrijven en van taal- en spelfouten te zuiveren. Bij het tegendeel zou de plaatsing geweigerd moeten worden. Redactie. 