Pharmaceutisch weekblad; voor Nederland, jrg 7, 1870-1871, no. 45, 05-03-1871 
PHARMACEUTISCH WEEKBLAD VOOR NEDERLAND. ONDER REDACTIE VAN R. J. OPWIJRDA, Apotheker te Nijmegen. Dit Blad wordt elken Zaterdag uitgegeven bij den Boekhandelaar D. B. CENTEN te Amsterdam. Prijs per Jaargang, franco per post, € 4.50, Alle stukken, welke men in dit Blad wenscht opgenomen te zien, gelieve men franco in te zenden aan den Redacteur te Nijmegen vóór Woensdag. Prijs der Advertenties: van 1 tot 6 regels €1.00, elke regel meer 15 ets., en 10 ets. voor een N°. van het Blad. Brieven franco. 9e Jaargang. ZONDAG 3 Maart 1871. M°. AS. Mengelingen. Ingezonden stukken. In haar tweede verslag deelen de commissie, belast met het afnemen der examens van hulp-apotheker en apotheker, krachtens art. 8 en 9 der wet van 1 Juni 1865 (Staatsblad n°. 59), het volgende mee omtrent haar bevindingen van de kennis der candidaten van verscheidene vakken. Van hen, die naar aanleiding van de tweede alinea van art. 8 in wiskunde en talen geëxamineerd moesten worden, was in het algemeen de kennis van wiskunde en Latijn meer voldoende dan van de levende talen. Niet weinigen struikelden bij de vertaling van natuurkundig werk over de eenvoudigste Franse en Duitse woorden en, wanneer de commissie gemeend had ook op uitspraak en grammaticale kennis te moeten letten, dan zouden bijna allen te kort bevonden zijn. Wat de wiskunde betreft, was de kennis in rekenkunde bij de meesten minder voldoende dan in meetkunde. De schriftelijke vragen, voor het hulp-apothekersexamen opgegeven, werden in het algemeen vrij goed beantwoord, met uitzondering evenwel van die der soortelijke warmte, welke de krachten der meesten te boven gingen. Ook in het reduceren van gasvolumina begingen de meesten fouten. Het was een ergernis voor de scheikundige leden der commissie, dat de stochiometrische vragen, ofschoon door bijna allen goed begrepen, slechts door een paar candidaten zonder grove rekenfouten werden opgelost. Zij, die een voldoend theoretisch examen hadden afgelegd, werden in de gelegenheid gesteld hun vaardigheid te tonen in de qualitative analyse en in het gereedmaken van recepten. De uitslag van dit gedeelte van het examen was zeer bevredigend. Slechts drie candidaten, wier kennis bij het mondeling examen even voldoende bevonden was, bezweken bij het praktisch onderzoek. Het praktisch werk van hen, die zich voor het apothekers-examen hadden aangemeld, gaf over het algemeen aanleiding tot tevredenheid. De meeste praeparaten werden naar eis bereid, hoewel eenigen uit het oog verloren hadden, dat de bereiding van bepaalde hoeveelheden verlangd was, zodat zij belangrijk te veel of te weinig verkregen. Het onderzoek van handelspraeparaten op verontreinigingen werd door de meesten goed en met oordeel verricht; slechts enkelen kozen een minder praktische methode of raakten op een dwaalspoor, doordat zij van de vaste meening uitgingen dat de een of andere verontreiniging noodzakelijk moest aanwezig zijn. Vooraf was aan de candidaten nadrukkelijk gezegd, dat geen onderzoek naar allerlei te voorziene en niet te voorziene inmengselen bedoeld werd, maar dat de commissie hen vóór de praktische vraag stelde, of de hun ter hand gestelde geneesmiddelen veilig door den apotheker konden aangekocht worden. Ook de quantitative analyse en het onderzoek op vergiften werden door bijna allen zeer goed verricht. De commissie merkt nog op dat de receptie kunst in weerwil van de herhaalde klagten van vorige commissie nog altijd door velen te ligt genoemd wordt, terwijl het toch duidelijk is, dat men, zelfs aan den meest wetenschappelijk ontwikkelde, nimmer een acte van bevoegdheid van apotheker kan uitreiken, wanneer hij daarin ongeoefend is. Met genoegen vernemen wij uit de 1 Maart verschenen Berichten der Nederlandsche Maatschappij ter bevordering der Pharmacie, N°. 19, dat door het Hoofdbestuur dier Maatschappij op denzelfden datum als ons adres (4 Februari) insgelijks een adres aan den Minister is opgezonden betreffende de officiëele herleidingstafel. Dit adres is van den volgenden inhoud: Aan Zijne Excellentie den Minister van Binnenlandsche Zaken. Het Hoofdbestuur der Nederlandsche Maatschappij ter bevordering der Pharmacie, gevestigd te Amsterdam, neemt de vrijheid zich met verschuldigden eerbied tot Uwe Excellentie te wenden, om zijne bezwaren kenbaar te maken tegen de invoering der herleidingstafel van medicinaal tot metriek gewicht en omgekeerd, vastgesteld bij Ministerieele dispositie van 17 Dec. 1870. Daar na 1 mei het uitsluitend het metriek gewicht inde Apotheken voorhanden mag zijn, en de herleiding hiervan tot medicinaal gewicht dus nimmer inde praktijk kan voorkomen, meent het Hoofdbestuur zich alleen te mogen bepalen tot de bespreking van de herleidingstafel van medicinaal tot metriek gewicht, die de Apotheker na genoemd tijdstip herhaaldelijk zal moeten raadplegen. Toen in art. 43 der wet van 7 April 1869 {Staatsblad n°. 57) de invoering van zodanige tabelle werd toegezegd, meende het Hoofdbestuur, dat bij de samenstelling van deze slechts een van deze twee beginselen gehuldigd kon worden: of zij moest zijn mathematisch nauwkeurig en dan voor de praktijk ongeschikt, omdat met het milligram en zijn onderscheidelijke op de Pharmaceutische balans niet gewogen kan worden en de Chemische balans in plaatsen, waar geneesmiddelen worden gereed gemaakt, niet bruikbaar is; of de herleidingstafel moest worden een benaderde, die aan de eischen van de praktijk voldoet, en waarop dus het milligram en zijn onderdelen verwaarloosd worden bij herleidingen voor gewichten beneden het drachma, en voor de grootere zelfs de onderdelen van het gram buiten rekening blijven. In de herleidingstafel, vastgesteld bij besluit van 17 December 1870, vindt het Hoofdbestuur echter geen van beide beginselen terug. Is deze voor de herleiding van het once en zijn veelvouden al mathematisch nauwkeurig, bij de kleinere gewichten wordt steeds iets verwaarloosd, en bij de kleinste betrekkelijk niet het minst, zodat daar zelfs een onjuiste verhouding tussen de gewichten onderling ontstaat, die bij een benadering, zoals het Hoofdbestuur die voor de praktijk wenselijk oordeelt, minder stootend zou zijn. Wanneer nu nog overwogen mag worden, dat het medicinaal gewicht in verschillende Bijlagen thans of vroeger in gebruik niet onderling overeenstemt, maar meermalen bij vergelijking verschillen doet zien, grooter dan waarvan nu verwaarlozing als wenselijk wordt voorgesteld; en dat de geneeskundigen, zoals algemeen bekend is, voorschriften in het buitenland aangeprezen en in zodanig afwijkend medicinaal gewicht voorgeschreven, zonder herleiding, maar ook zonder bezwaar overnemen, dan meent het Hoofdbestuur Uwe Excellentie te mogen verzoeken, de meergenoemde herleidingstafel van 17 December 1870 weder in te trekken of niet verplichtend te verklaren, en een nieuwe in haar plaats vast te stellen, die aan de eischen van de praktijk beantwoordt. 't Welk doende enz. Het Hoofdbestuur der Nederlandsche Maatschappij ter bevordering der Pharmacie. E. J. Swartwoud, Voorzitter. Amsterdam, P. Ankersmit, 4 Februari 1871. Secretaris. RECEPTEER-BALANSEN. De heer G. J. Komijn, apotheker te Apeldoorn, wenscht de volgende vragen in het Pharm. Weekblad beantwoord te zien: 10. Zijn wij bij het voorhanden hebben van gramgewicht tot en met één milligram, ook verplicht balansen te hebben, gevoelig voor één milligram ? 30. Zijn wij strafbaar, zo onze balansen die gevoeligheid niet bezitten? Hij voegt daarbij, dat de gewichtsbalans van Becker en Buddingh gevoelig is tot 1 gram, maar voor een mindere hoeveelheid onvoldoende, terwijl balansen, gevoelig voor één milligram, ƒ 150 en meer kosten. Indien wij de eerste vraag in verband brengen met de zo veelvuldig besproken officieel aangekondigde herleidingstafel, dan zouden wij haar beantwoorden. Op deze tafel toch wordt de herleiding tot op één enkele milligram doorgevoerd (bijv. bij 6,8, 10, 13, 14 gram, zelfs bij 5 drachmen). Daarvoor zouden we dus een chemische analytische balans moeten hebben, niet alleen kostbaar, maar, zo als elk erkennen zal, bij de receptuur onbruikbaar wegens het veel tijdverlies. Wij hebben echter uit een goede bron vernomen, dat er alleszins kans bestaat, dat in deze tafel de gewenschte wijziging zal worden aangebracht. Doch ook, indien zulks onverhoopt niet het geval mocht zijn, dan zullen de apothekers van zelf verplicht worden, onderling en in overeenstemming met de geneesheeren goed te vinden, tot hoe ver de reductie bij de receptuur gaan zal. Niettegenstaande de dosis van onderscheidende geneesmiddelen veel geringer is dan 1 gram, behoeft de apotheker slechts uiterst zelden, geringere hoeveelheden, bijv. 1 gram af te wegen, omdat bijna altijd meerdere doses te gelijk worden gedispenseerd en gezamenlijk afgewogen. Onze inziens zal men dus ook in de toekomst een tegenwoordig goede grambalans, die bij 1 gram (zelfs bij 1/2 gram = 8 milligram) zeer duidelijk doorslaat, bij de receptuur kunnen blijven gebruiken. Met betrekking tot de tweede vraag moeten wij opmerken, dat, zoover ons bekend is, de maatregel van inwendig bestuur, waarvan art. 13 der wet, betreffende de maten, gewichten en weegwerktuigen spreekt, de voorwaarden en afwijkingen voor de weegwerktuigen nog niet heeft geregeld. Bij art. 37 is een tijdruimte van 3 jaren gesteld na het in werking treden der wet (dus na 1 Januari 1870), binnen welke de thans in gebruik zijnde weegwerktuigen voor de eerste maal worden geijkt. Art. 41 stelt verder de weegwerktuigen, bij het in werking treden der wet in gebruik, gedurende de vijf eerste jaren na haar afkondiging vrij van de voorschriften in het 3de lid van art. 13, luidende, dat op de weegwerktuigen de zwaartekracht der grootste belading, waarvoor zij bestemd zijn, is uitgedrukt. STRUCTUURFORMULE VOOR HET ANTHRACIEN. 2°. Op een mengsel van benzol en etheen: 2C6H6 + C2H4 = C14H12, + 3H2 benzol etheen anthracen 3°. Op een mengsel van benzol en acetylen: 2C6H6 + CC2H2 = C12H10 + 2H2 benzol acetylbeen anthracen Bij al deze bereidingen zijn 2 mol. benzol aanwezig en treedt waterstof uit, ten gevolge waarvan men dus 2 benzolresten in het anthracen kan aannemen. Naar aanleiding van onze mededeeling betreffende de methoden van Heinsch voor wateronderzoek door bijvoeging van suiker, waardoor men in verontreinigd water een rijke ontwikkeling van schimmels ziet volgen, worden wij door een hooggeachte hand gewezen op het Engelse Athenaeum Nr. 2259 van 11 Febr. 1871. Daar wordt vermeld, dat Prof. Frankland te Londen de proef van Heinsch bevestigd heeft gevonden, maar tevens dat de suiker niet voldoende is om schimmels voort te brengen, doch dat fosfaten in een of anderen vorm een vereiste zijn. Frankland vond verder, dat de kiemen van die schimmels niet noodzakelijk behoeven voort te komen uit verontreiniging met rioolstoffen, maar dat zij misschien ook uit de dampkring afstammen. Water echter, hoe sterk ook verontreinigd, doch hetwelk vrij is van fosfor in eenigen vorm, brengt geen schimmels voort bij toevoeging van suiker. Frankland eindigt met te zeggen, dat de stelling: "Ohne Phosphor kein Gedanke," nu veranderd worden kan in: "Ohne Phosphor gar kein Leben." In het Handelsblad van 28 Febr. treffen wij de volgende advertentie aan: "ALGEMEEN DESINFEKTSMIDDEL" Dit in de meeste staten van Europa gebruikelijke uitstekende middel wordt aangewend, om zich te vrijwaren tegen besmetting van aanstekende ziekten, vooral in ziekenkamers, scholen enz. Het middel doodt of neutraliseert de organische besmette stoffen, en wordt verkocht, besloten in sierlijke Amuleth's, welke met een snoertje om de hals op de blote borst worden gedragen, prijs per Amuleth ƒ 0,60. Eenige Depots van Nederland bij Jacq’s Pilartz Micklek, Amsterdam, Stilsteeg. NB. Verzending tegen postwissel met 5 cent voor frankeren. Boven deze advertentie staat een verklaring, onderteekend door J. W. Gunning, chem. Prof., gedateerd 18 Febr. 1871, "dat de stof, welke de heer Jacq’s Pilartz Mickler, te Amsterdam, als Agent van een Duitsch huis verkoopt, is permanganaat kalium in vasten staat." Wij hebben hier dus met geen geheimmiddel te doen, maar met een zelfstandige stof, waarvan de desinfecterende werking algemeen bekend en erkend is. Wij verklaren echter niet te begrijpen, hoe de permanganate van kalium deze werking zal uitoefenen, wanneer hij in den vasten staat is besloten in een Amulet, al wordt dit ook met een snoer om den hals op de blote borst gedragen? De stof, als permanganate van kalium scheikundig herkend, zal toch wel van geen anderen aard zijn, dan die welke in de apothekken wordt gevonden en als desinfecterend middel indien opgelost staat moet worden aangewend? A—B. Dr. Eothe komt in de Pharm. Zeitung openlijk op tegen de nieuwe wijze, waarop zogenoemde geheime middelen worden geëxploiteerd, namelijk door gebruik te maken van het recept van een geneesmiddel, hetwelke een geneesheer openlijk aan zijn collega’s heeft medegedeeld, omdat hij daarvan een hoogst gunstige werking heeft ondervonden. Hij deelt daarom nogmaals het voorschrift mede van de tinctuur tegen diphtheritis, door Karig als geheim middel verkocht (zie No. 43). Het voorschrift van Eothe luidt: pf: acidi carbolici crystallisati, spiritus vini aa 1 g, aquae destillatae 5 g, tincturae jodii 1 g of 50 mg. In de laatste tijd heeft hij hier nog eenige ether bijgevoegd. Met dit mengsel wordt de keel 3 maal daags door middel van een penseel aangestreken, in ernstige gevallen 2 maal daags, terwijl grootere kinderen om het half uur daarmede gorgelen. Eothe vermeldt met dit middel al de lijders aan diphtheritis, die onder zijn behandeling kwamen, te hebben genezen, zodat hij durft uit te spreken, dat hij voor de diphtheritis thans nauwelijks meer vrees koestert dan voor een hevige catarrh! Om het misbruik, dat van zijn voorschrift gemaakt is, te voorkomen, zal hij de apotheker op zijn plaats machtigen het middel onder zijn naam en naar zijn voorschrift in voorraad te houden en tegen een matigen prijs te verkopen. Hij weet, dat hij de verkoop door anderen niet beletten kan en hij verlangt dit ook niet, maar vertrouwt alleen op de loyaliteit van de apothekers, dat zij aan het kind ten minste de naam van zijn vader zullen geven. Eene andere exploitatie van een opgegeven geneesmiddel is het middel tegen den lintworm bij kinderen en volwassenen, hetwelke door dezelfde Karig aangekondigd en verkocht wordt. Het hoofdingrediënt is het door Hager aanbevolen oxydum cuprioum. De 24 poeders voor ƒ 1,80 afgeleverd, zijn volgens Schadler naar het volgende voorschrift bereid: 1/2: oxydi cuprici usti 1 g, corticis cinnamomi 150 mg, sacchari lactis 10 g. Divide in partes aequales No. 24. Kinderen driemaal daags een half, volwassenen viermaal daags een heel poeder, gedurende 2 tot 3 weken, waarbij men alle zure spijzen en dranken moet vermijden. Door de Universiteit te Bonn was bij gelegenheid van haar honoriair bestaan aan de Franse scheikundige Pasteur, bekend door zijn onderzoekingen betreffende de rol der schimmelplantjes bij de gisting, een diploma als doctor honoris causa toegezonden. Pasteur heeft dezer dagen het diploma teruggestuurd: 1°, omdat zijn naam en de gewone titel vir clarissimus onder de bescherming van Ex Guilelmus gesteld is, en 2°, omdat de Duitsers barbaren zijn, van wie de Franse geleerden geen eerbewijzen in ontvangst willen nemen. (Pharm. Zeitung.) Uittreksels uit Binnen- en Kultenlandsche tijdschriften. Berlandt vermeldt, dat hij voor de bereiding van ferrum oxydatum dialysatum (zie N°. 27) zich het best heeft bevonden, bij het gebruik van een goed uitgewassen varkensblaas als dialysator. Hij verbindt deze met een glazen buis van 10 millimeter wijde, waarvan de opening ongesloten blijft. Men vult de blaas ter helft met de oplossing van chloroform ferricum en vers geprecipiteerd ijzeroxyhydraat en hangt haar in een bekerglas, met gedistilleerd water gevuld. De bewerking gaat veel sneller dan bij het gebruik van perkamentpapier. Eenmaal den volgenden dag was de werking zichtbaar en na acht dagen de vloeistof volkomen gedialyseerd, waartoe men bij perkamentpapier 14 tot 18 dagen noodig heeft. Ook is Berlandt gebleken, dat men het ijzeroxyhydraat, hetwelk bij de bewerking terug blijft, niet voor een andere bereiding van het gedialyseerde ijzer bezigen kan. Het praeparaat uit vers geprecipiteerd ijzeroxyhydraat bereid, is zwartrood blinkend, terwijl het bij het gebruik van vroeger geprecipiteerd ijzeroxyhydraat opaliserend uitvalt en later enige bezinksel afzet. De oorzaak hiervan is in de inwerking van het licht te zoeken, zoo als zulks bij de bewaring van hydratum ferricum in water lang bekend is. Persoonlijke aangelegenheden. Overleden 23 Februari te Brammen de heer C. D. E. Böhrae, apotheker aldaar. Advertenties. Een geexameerd APOTHEEKER, P. G., Vlieger wenscht zich tegen Mei a.s. "VERPLAATST te zien, liefst EXTERNE. Adres franco, onder het motto APOTHEEK, aan de Boekhandelaar D. B. CENTEN, te Amsterdam. Een gehuwd persoon, van goede testaments voorzien, met de receptuur en defectuur bekend en geruimen tijd bij het vak werkzaam, zag zich graag met April of later als zodanig GEPLAATST. Adres franco, onder Letter Q., aan de Boekhandelaar D. B. GENTEN, te Amsterdam. HEEL Een APOTHEEKERS-BEDIENDE zag zich graag met 1° April a.s. Een burger, jong mensch, P. G., ruim 15 jaar in de Apotheek werkzaam, goed bekend met de receptuur, zag zich graag zo spoedig mogelijk GEPLAATST, kunnende de beste getuigen overleggen. Adres, met franco brieven, Letter D, bij de Boekhandelaar en Drukker M. J. MENSING, Rotterdam. Door ongesteldheid vraagt men, terstond zo spoedig mogelijk, voor onbepaalden tijd een GEEXAMINEERD APOTHEKER, gewoon aan en grondig bekend met de receptuur, die lust heeft om tijdelijk onder nader overeen te komen bepalingen, de Apotheek met de tegenwoordige bediende, onder leiding en toezicht van de Patroon waar te nemen. Adres, KOOLEMANS BEUNEN, Apotheker, Kapelsbrug, ’s Hage. In een Apotheek te Deventer verlangt men zo mogelijk spoedig een LEERLING van de R. O. godsdienst, wien gelegenheid zal gegeven worden zich verder te bekwamen. Brieven franco, onder Letter A., bij de Boekhandelaar J.A.O. VAN DER MEER te Deventer. BEDIENDE INTERNE. Met 1° Mei e. k. wordt in een Apotheek te Amsterdam, tegen ruim salaris gevraagd: een bedienende, die volkomen met de receptuur vertrouwd is. Franco brieven, onder Letters R. R. bij de Boekhandelaar O. G. VAN DER POST, Kalverstraat over ’t Spui, te Amsterdam. APOTHEEK. In een Apotheek te Amsterdam, wordt gevraagd een BEDIENDE EXTERNE P. G., het recepteren kundig en daartoe bevoegd, tegen een salaris van ƒ 500. Adres franco, Lett. R., aan de Boekhandelaar D. B. CENTEN te Amsterdam. APOTHEEK. Men biedt ter dadelijke overneming aan, een APOTHEEK, met receptuur, winkelnering en commissiewerk, die een bestaan oplevert. Niets te berekenen voor clientèle, slechts met overname der voorradige courante geneesmiddelen, tegen inkoopprijs en matige berekening voor verderen opstal enz. Het huis daarbij te huur, gelegen op den besten stand der stad, met zeventien-duizend inwoners in de Provincie Noord-Brabant. Adres franco, Lett. J. V. D. L., bij de Boekhandelaar D. B. CENTEN. Amsterdam. PETROLEUM-DECOCTIOLAMPIEN worden steeds tot genoegen geplaatst. J. C. Th. MARIËNS. Arnhem, Boekhorststraat, G. 401. Bij JULIUS FRICKE te Holle aan de Saaie zijn verschenen: EDUARD GRESSLER Het praktische Handboek voor mineraalwaterfabrikaten fl 3.00. mil mn fl* DECCS CD) Voorschriften en Recepten tot het vervaardigen van alle mousserende drinken en Luxusdranken fl 13.—. mil mn CDCÜCI CD X Voorschriften en opstellen tot het vervaardigen van heldere en heilzame mineraalwater in blijvende Champagne fl 59.—. Bovengemelde boeken zijn voorhanden bij V. SCHOELLER & Co., Warmoesstraat 552 te Amsterdam, en tevens te ontbieden door alle Boekhandelaren, zoowel Binnen- als Buitenslands. Snelpersdruk van M. J. Portielje te Amsterdam. 