None
benadrukt dat de beginselen van menselijke waardigheid, gelijkheid voor de wet en het verbod op discriminatie op welke grond dan ook, grondslagen van de democratische samenleving vormen; is van mening dat de Unie en de lidstaten zich krachtiger moeten inzetten voor gelijkheid en de bestrijding van discriminatie, de bescherming van de culturele, godsdienstige en taalkundige diversiteit, gelijke behandeling van mannen en vrouwen, de rechten van het kind, de rechten van ouderen en de rechten van personen met een handicap, de rechten van de LGBT-gemeenschap en de rechten van personen die tot een nationale minderheid behoren;












48.
verzoekt de lidstaten een nationaal wetgevingskader vast te stellen voor de bestrijding van alle vormen van discriminatie en om effectieve toepassing van het bestaande EU-rechtskader te waarborgen, onder meer door inbreukprocedures op te starten; betreurt de impasse in de onderhandelingen van de Raad over het voorstel voor een richtlijn betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd en seksuele geaardheid en verzoekt de Raad opnieuw het voorstel goed te keuren; is ingenomen met het standpunt van het Litouwse voorzitterschap van de Raad om het voorstel te steunen en verzoekt de andere lidstaten dit voorbeeld te volgen; is in dit verband ingenomen met FRA-advies 1/2013 over de stand van de gelijkheid in de Europese Unie 10 jaar na de eerste tenuitvoerlegging van de gelijkheidsrichtlijnen; is van mening dat taalkundige discriminatie ook moet worden aangepakt;












49.
herinnert aan zijn resolutie van 25 oktober 2011 over mobiliteit en inclusie van mensen met een handicap en de Europese strategie voor mensen met een handicap 2010-2020 (33) waarin erop aan wordt gedrongen dat het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie wordt nageleefd;












50.
 uit zijn bezorgdheid over het feit dat personen met een handicap nog steeds met discriminatie en uitsluiting te maken hebben, hetgeen voor hen een belemmering vormt om op voet van gelijkheid met anderen hun grondrechten te genieten; verzoekt de EU-instellingen en de EU-lidstaten door te gaan met de tenuitvoerlegging van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap binnen hun respectieve bevoegdheden; benadrukt dat de verdere ontwikkeling van EU-wetgeving en -beleid op het gebied van non-discriminatie een rol kan spelen bij de harmonisering van de wetgeving in de hele EU met het Gehandicaptenverdrag van de VN, bijvoorbeeld met betrekking tot gelijkheid voor de wet; moedigt de lidstaten aan beleidsmaatregelen te ontwikkelen die van voldoende middelen zijn voorzien om personen met een handicap beter te integreren, hun toegang tot huisvesting, onderwijs, de arbeidsmarkt, openbaar vervoer en openbare voorzieningen te vergemakkelijken en hun deelname aan het politieke proces te versterken, met name door wettelijke en praktische discriminatie alsook beperkingen op hun stemrecht en verkiesbaarheid af te schaffen; betreurt het feit dat bepaalde personen met een handicap zich door een gebrek aan alternatieven binnen de lokale gemeenschap gedwongen zien in gespecialiseerde instellingen te leven en roept de lidstaten op alles in het werk te stellen om personen met een handicap meer mogelijkheden voor een autonoom leven te bieden;












51.
 verzoekt de Commissie een volledig overzicht op te stellen van de EU-wetgeving en -beleidsmaatregelen, teneinde te beoordelen in hoeverre deze in overeenstemming zijn met het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap; is van mening dat de wetgevingsprocedures en de beleidsvorming van de EU moeten worden aangepast om ervoor te zorgen dat zij in overeenstemming zijn met en uitvoering geven aan het Gehandicaptenverdrag; verzoekt de Commissie hiertoe specifieke richtsnoeren voor effectbeoordeling vast te stellen en het ontwerp van een EU-voortgangsverslag over de tenuitvoerlegging van het Gehandicaptenverdrag in de EU in te dienen bij het Parlement; is van mening dat het Parlement regelmatig debatten moet organiseren en aanbevelingen moet opstellen middels een resolutie inzake de vooruitgang die is geboekt met betrekking tot de mate waarin personen met een handicap de in het Gehandicaptenverdrag vervatte rechten genieten, onder meer op basis van het verslag van de Commissie; steunt de lopende initiatieven om in het Parlement een commissieoverschrijdende taskforce op te zetten voor de tenuitvoerlegging van het Gehandicaptenverdrag, om ervoor te zorgen dat de maatregelen van het Parlement met betrekking tot het toezicht op en de ondersteuning van de tenuitvoerlegging van dit verdrag alomvattend en samenhangend zijn;












52.
 verzoekt de lidstaten en de Commissie de rechten van het kind in alle interne en externe acties en beleidsmaatregelen die van invloed op kinderen zijn, te beschermen, te bevorderen en te handhaven; uit zijn bezorgdheid over kinderen die geweld en seksuele uitbuiting ondervinden en verzoekt de lidstaten de omzetting van Richtlijn 2011/93/EU ter bestrijding van seksueel misbruik, seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie te voltooien; verzoekt de lidstaten, de Commissie en het FRA hun inspanningen voort te zetten om te beoordelen hoe kinderen tijdens gerechtelijke procedures worden behandeld; is van mening dat het hoger belang van het kind bij een scheiding van de ouders te allen tijde in acht moet worden genomen en dat kinderen regelmatige, rechtstreekse contacten met hun ouders moeten kunnen onderhouden;












53.
 spreekt zijn bezorgdheid uit over de situatie van de Roma in de EU en de talrijke gevallen van vervolging, geweld, stigmatisering, discriminatie, uitzetting, herhuisvesting en onrechtmatige gedwongen uitzetting, onrechtmatige registratie en etnische profilering door rechtshandhavingsinstanties, die in strijd zijn met de grondrechten en het recht van de Europese Unie; wijst opnieuw op zijn standpunt zoals bedoeld in zijn resolutie van 12 december 2013 over de geboekte vooruitgang bij de tenuitvoerlegging van de nationale strategieën voor de integratie van de Roma (34), en dringt nogmaals aan op een doeltreffende tenuitvoerlegging van strategieën ter bevordering van daadwerkelijke integratie, en op versterkte en doelgerichte integratiemaatregelen, met name op het gebied van de grondrechten, onderwijs, werkgelegenheid, huisvesting en gezondheidszorg, alsook op de bestrijding van geweld, haattaal en discriminatie jegens de Roma; verlangt dat er een einde komt aan de onrechtmatige gedwongen uitzettingen, de ontmanteling van nederzettingen zonder te voorzien in alternatieve huisvesting, en de afzondering van Roma-kinderen op scholen en hun onrechtmatige plaatsing op speciale scholen; verzoekt de lidstaten meer gebruik te maken van de hun ter beschikking staande EU-fondsen voor de uitvoering van integratieprojecten en daarbij samen te werken met lokale overheden, die de eerste linie vormen in het dagelijkse beheer van nieuwkomers op hun grondgebied;












54.
 verzoekt de Commissie en de lidstaten om doeltreffend te reageren op de uitsluiting van de Roma door in samenwerking met vertegenwoordigers van de Roma-bevolking een geïntegreerd beleid te ontwikkelen en de in de strategieën vastgelegde maatregelen ten uitvoer te leggen, waarbij de aandacht uitgaat naar non-discriminatiemaatregelen en maatregelen ter verbetering van hun kansen op werk en toegang tot de arbeidsmarkt, terwijl tevens wordt gewaarborgd dat zij volledig deelnemen aan het beheer, de controle en de beoordeling van projecten die betrekking hebben op hun gemeenschappen, en om daarvoor voldoende begrotingsmiddelen uit te trekken en deze doeltreffend te besteden; verzoekt de Commissie en het FRA voorts om gemeenschappelijke, vergelijkbare en betrouwbare indicatoren op te stellen om toezicht te houden op de voortgang in de lidstaten;












55.
is van mening dat de Commissie strenge maatregelen moet nemen tegen schendingen van de grondrechten van de Roma in de lidstaten, met name door inbreukprocedures in te leiden wanneer zij geen toegang krijgen tot hun economische en sociale rechten, het recht op vrij verkeer en verblijf, het recht op gelijkheid en non-discriminatie en het recht op de bescherming van persoonsgegevens, of wanneer zij deze rechten niet kunnen uitoefenen; verzoekt de Commissie een toezichtmechanisme op te zetten voor haatmisdrijven tegen Roma, en verzoekt de Commissie en de lidstaten het ontbreken van geboorteregistraties en -akten van in de EU wonende Roma aan te pakken; herhaalt zijn oproep tot een doelgerichte aanpak van de sociale integratie van Roma-vrouwen om meervoudige discriminatie te voorkomen; verlangt dat het Europese kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma verder wordt ontwikkeld tot een volwaardige Europese strategie;












56.
 benadrukt dat het van essentieel belang is dat de grondrechten en de fundamentele vrijheden van personen die behoren tot een nationale, etnische, religieuze of taalkundige minderheid worden geëerbiedigd; spreekt zijn bezorgdheid uit over het feit dat de mensen die tot deze minderheidsgemeenschappen behoren in het dagelijks leven belemmeringen ondervinden op het gebied van rechtspraak, gezondheidszorg en sociale voorzieningen, alsook onderwijs en cultuur, en dat hierdoor hun rechten en menselijke waardigheid als EU-burger worden ondermijnd en situaties ontstaan waarin zij door de nationale autoriteiten van hun eigen lidstaten als tweederangsburgers worden behandeld; is van mening dat dergelijke minderheden specifieke behoeften hebben die verschillen van die van andere minderheidsgroepen, dat het overheidsbeleid daar meer op moet worden toegespitst en dat de Unie zelf deze behoeften op een passender manier dient aan te pakken;












57.
 is van mening dat er geen eenduidige oplossing bestaat om de situatie van dergelijke minderheden in alle lidstaten te verbeteren, maar dat er bepaalde gemeenschappelijke minimumdoelstellingen voor de overheidsinstanties in de EU moeten worden ontwikkeld, waarbij rekening wordt gehouden met de toepasselijke internationale wetgeving en bestaande goede praktijken; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat hun rechtsstelsels waarborgen dat er geen discriminatie plaatsvindt tegen personen die tot een erkende nationale minderheid behoren, en passende maatregelen te nemen om effectieve gelijkheid te bevorderen op basis van de relevante internationale normen en goede praktijken, zoals het Kaderverdrag van de Raad van Europa inzake de bescherming van nationale minderheden; verzoekt de Commissie een beleidsmaatstaf vast te stellen voor de bescherming van nationale minderheden, met inbegrip van inheemse, traditionele etnische en taalkundige minderheidsgemeenschappen, waarbij in acht wordt genomen dat deze bevolkingsgroepen meer dan 10 % van de totale bevolking van de EU vertegenwoordigen, teneinde te voorkomen dat er dubbele standaarden worden gehanteerd die onderscheid maken tussen de kandidaat-lidstaten en de lidstaten; wijst op de behoefte aan een omvattend EU-stelsel voor de bescherming van traditionele nationale minderheden, regionale taalkundige groepen en constitutionele regio's, in combinatie met een functionerend toezichtsmechanisme, naar het voorbeeld van het EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma; verzoekt de lidstaten omvattende gegevens inzake schendingen van de grondrechten van minderheden te verstrekken, zodat het FRA en de EU kunnen zorgen voor gegevensverzameling en verslaglegging;












58.
wijst erop dat positieve maatregelen die worden toegepast om tot minderheden behorende personen en groepen te beschermen, hun passende ontwikkeling te bevorderen en te waarborgen dat zij ten opzichte van de rest van de bevolking op administratief, politiek, economisch, sociaal en cultureel gebied gelijke rechten en een gelijke behandeling krijgen, niet als discriminatie mogen worden gezien;












59.
 veroordeelt uitingen van racistisch geweld en van antisemitisch, homofoob/transfoob, xenofoob en tegen migranten, religieuze minderheden en etnische groepen gericht geweld, die een alarmerend niveau hebben bereikt, in het bijzonder op het internet, bij gebrek aan een gedecideerd optreden van de zijde van de autoriteiten om dit soort geweld te bestrijden; verzoekt de lidstaten Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht ten uitvoer te leggen, discriminatie aan te pakken, ervoor te zorgen dat er onderzoeken worden ingesteld in geval van haatuitingen en haatmisdrijven, dat er strafwetten worden aangenomen die het aanzetten tot haat op elke grond, ook op grond van seksuele geaardheid, verbieden en dat er effectieve bescherming bestaat tegen racisme, antisemitisme, zigeunerhaat, vreemdelingenhaat en homofobie en dat de slachtoffers passende bijstand krijgen; verzoekt de Commissie inbreukprocedures in te leiden tegen de lidstaten die dit kaderbesluit op 1 december 2014 nog niet correct ten uitvoer hebben gelegd; verzoekt om herziening van het kaderbesluit, opdat het ook van toepassing wordt op haatuitingen en handelingen die zijn ingegeven door antisemitisme, moslimhaat en religieuze intolerantie, zigeunerhaat, homofobie en transfobie, en om de toepassing ervan te versterken; geeft zijn volledige steun aan het onder het Ierse voorzitterschap van de Raad opgezette initiatief om de strijd tegen intolerantie te versterken en verzoekt de Raad die constructieve werkzaamheden voort te zetten;












60.
 verzoekt de Commissie en de lidstaten gecoördineerde en omvattende maatregelen te nemen om haatmisdrijven in de EU stelselmatig te bestrijden en te voorkomen en haatmisdrijven beter zichtbaar te maken aan de hand van gegevens, waarbij moet worden gewaarborgd dat dergelijke gegevens vergelijkbaar zijn om een overzicht op EU-niveau mogelijk te maken, door samen te werken met het FRA met het oog op een betere verzameling en harmonisatie van de gegevens over haatmisdrijven; veroordeelt haatdragende uitingen waarmee groepen mensen op grond van hun sociale, culturele, religieuze of buitenlandse afkomst worden gestigmatiseerd, alsook het aanzetten tot rassenhaat, in het bijzonder wanneer prominenten zich hier schuldig aan maken; wijst op FRA-advies 2/2013 inzake het Kaderbesluit betreffende racisme en vreemdelingenhaat en benadrukt dat de rechten van de slachtoffers van misdrijven, en met name haatmisdrijven, moeten worden gewaarborgd;












61.
verzoekt de lidstaten, in het besef dat onderwijs van vitaal belang is in de strijd tegen discriminatie, erop toe te zien dat hun integratiestrategieën zich toespitsen op een hervorming van het nationale onderwijsprogramma, teneinde xenofobie, racisme en zigeunerhaat in de leerstof op te nemen en kinderen van jongs af aan te leren dat dit in het publieke debat vormen van discriminatie zijn;












62.
 verzoekt de Commissie en de lidstaten bij het opstellen van wetgeving en het analyseren van de stand van zaken met betrekking tot de grondrechten in de EU rekening te houden met de behoeften en zorgen van vrouwen door onder meer samen te werken met het maatschappelijk middenveld en op vrouwen gerichte ngo's; benadrukt dat het belangrijk is om de tenuitvoerlegging van Europese wetgeving inzake gendergelijkheid in de lidstaten nauwlettend te volgen en te evalueren;












64.
verzoekt de lidstaten billijke lonen en pensioenen te garanderen, de loonkloof tussen mannen en vrouwen te verkleinen, meer hoogwaardige banen voor vrouwen te scheppen, vrouwen in staat te stellen gebruik te maken van kwalitatief goede overheidsdiensten en de voorzieningen voor het welzijn van vrouwen te verbeteren;












65.
verzoekt de lidstaten maatregelen te nemen om de economische en sociale oorzaken van geweld tegen vrouwen te bestrijden, zoals werkloosheid, lage lonen en pensioenen, het gebrek aan huisvesting, armoede en niet-bestaande of inadequate overheidsdiensten, met name op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs en sociale zekerheid;












66.
verzoekt de Commissie zich nog meer in te spannen om schendingen van de grondrechten van jonge meisjes tegen te gaan en zich in het bijzonder te richten op de industrie die jonge meisjes als seksobject beschouwt en die een stijgende handel in jonge meisjes voor seksuele doeleinden in de EU in de hand werkt;












67.
verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat de nationale strategieën ter eerbiediging en waarborging van de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van de vrouw worden uitgevoerd; beklemtoont dat de Unie een belangrijke rol speelt bij het vergroten van het bewustzijn en het bevorderen van beste praktijken op dit gebied, aangezien gezondheid een fundamenteel mensenrecht is dat van essentieel belang is voor de uitoefening van andere mensenrechten;












68.
 verzoekt de Commissie een voorstel in te dienen voor een rechtskader voor de aanpak van meervoudige en intersectionele discriminatie;












69.
is van oordeel dat de ondervertegenwoordiging van vrouwen in het besluitvormingsproces in de politiek en het bedrijfsleven een tekortkoming is; verzoekt de lidstaten derhalve positieve discriminatiemaatregelen in te voeren, zoals wettelijk vastgelegde pariteitssystemen en genderquota;












70.
benadrukt dat het verkleinen van de loonkloof buitengewoon langzaam verloopt; wijst erop dat de toepassing van het beginsel van gelijke beloning voor gelijke of gelijkwaardige arbeid essentieel is voor de verwezenlijking van gendergelijkheid; dringt er bij de Commissie op aan Richtlijn 2006/54/EG zo spoedig mogelijk te herzien en wijzigingen voor te stellen overeenkomstig artikel 32 van deze richtlijn en op basis van artikel 157 VWEU, met inachtneming van de gedetailleerde aanbevelingen in de bijlage bij de resolutie van het Parlement van 24 mei 2012;












71.
benadrukt het feit dat bezuinigingen op openbare diensten voor kinderopvang rechtstreeks van invloed zijn op de economische onafhankelijkheid van vrouwen; wijst erop dat in 2010 het gebrek aan kinderopvang de oorzaak was van het feit dat 28,3 % van de vrouwen niet werkte of in deeltijd werkte, terwijl dit in 2009 gold voor 27,9 % van de vrouwen; wijst er tevens op dat de arbeidsparticipatie van vrouwen met kleine kinderen in de EU in 2010 12,7 % lager was dan die van vrouwen zonder kinderen, en in 2008 11,5 % lager;












72.
betreurt het feit dat de grondrechten van oudere vrouwen te vaak worden geschonden, gezien het hoge aantal gevallen van geweld, fysieke en emotionele mishandeling en financieel misbruik in diverse lidstaten; verzoekt de Commissie en de lidstaten meer maatregelen te treffen met het oog op de bescherming van oudere vrouwen tegen elke vorm van mishandeling, waaronder een slechte behandeling in zorginstellingen voor ouderen;












73.
 is van mening dat vrouwen met een handicap dubbel gediscrimineerd worden, op grond van zowel hun geslacht als hun handicap; verzoekt de Commissie en de lidstaten daarom maatregelen te nemen om de grondrechten van vrouwen met een handicap in de EU te waarborgen en te beschermen;












74.
verzoekt de Commissie en de lidstaten krachtigere inspanningen te leveren om een einde te maken aan de seksistische stereotypen waarvoor de media en in het bijzonder reclame een belangrijk voertuig zijn, daar deze een doorslaggevende rol kunnen vervullen bij het veranderen van het collectieve beeld ten aanzien van de rol van mannen en vrouwen;












75.
verzoekt de Commissie en de lidstaten bij de burgers het bewustzijn en de kennis van al hun in het Handvest vervatte rechten te vergroten en een participerende democratie aan te moedigen door een permanente dialoog met het maatschappelijk middenveld, relevante ngo's en vrouwenorganisaties te onderhouden; verzoekt met name vrouwenorganisaties hun onschatbare deskundigheid op het gebied van hardnekkige stereotypen en discriminatie te delen, aangezien vrouwen altijd de meest kwetsbare slachtoffers zijn geweest;












76.
verzoekt, met betrekking tot de uitdagingen waarmee ouderen te maken hebben bij de volledige toepassing van hun mensenrechten, om meer betrokkenheid van de EU-instellingen en een verbetering van de dialoog tussen de verschillende betrokkenen;





Solidariteit









77.
 benadrukt dat de financiële en economische crisis en de maatregelen die zijn genomen om deze te bestrijden ingrijpendere en vaak zeer ernstige gevolgen hebben gehad voor de armste en meest achtergestelde groepen in de samenleving, zoals blijkt uit nota van de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa getiteld „Safeguarding human rights in times of economic crisis”, waarin wordt verwezen naar groepen die met sociale marginalisering worden bedreigd, zoals migranten, asielzoekers, Roma, vrouwen en kinderen; wijst erop dat in 2012 een kwart van de bevolking in de EU-28 met armoede of sociale uitsluiting werd bedreigd; verlangt dat hieraan bijzondere aandacht wordt besteed en dat er passende, verdergaande en doeltreffende maatregelen worden genomen om deze situatie op te lossen en ongelijkheden en armoede te bestrijden; veroordeelt de uitlatingen van politici die tot doel hebben deze bevolkingsgroepen tot zondebok te maken; is bezorgd over het feit dat de grondrechten, de rechtsstaat en de democratische waarden door economische en sociale crises onder druk komen te staan, op zowel nationaal als supranationaal niveau;












78.
 benadrukt het feit dat sociale rechten grondrechten zijn, zoals erkend door internationale verdragen, het EVRM, het EU-Handvest van de grondrechten en het Europees Sociaal Handvest; wijst erop dat deze rechten zowel bij wet als in de praktijk moeten worden beschermd om sociale rechtvaardigheid te waarborgen, vooral in tijden van economische crisis en bezuinigingsmaatregelen; onderstreept het belang van het recht op waardigheid, de vrijheid van beroep en het recht om te werken, het recht op non-discriminatie, onder meer op basis van nationaliteit, bescherming in geval van onredelijk ontslag, het recht op gezondheid en veiligheid op het werk, sociale zekerheid en sociale bijstand, het recht op gezondheidszorg, het recht op vrij verkeer en verblijf, het recht op bescherming tegen armoede en sociale uitsluiting door doeltreffende toegang te verschaffen tot werkgelegenheid, passende huisvesting, opleiding, onderwijs, cultuur en sociale en medische bijstand, en, op het vlak van bezoldiging en sociale uitkeringen, het waarborgen van een fatsoenlijke levensstandaard voor werknemers en hun gezin, alsmede behoorlijke andere arbeidsomstandigheden en -voorwaarden, de autonomie van de sociale partners, en de vrijheid om zich aan te sluiten bij nationale en internationale verenigingen ter bescherming van de economische en sociale belangen van werknemers en om collectief te onderhandelen;












79.
 onderstreept dat wanneer mensen werkloos zijn, in armoede leven of maatschappelijk zijn gemarginaliseerd, dat aanzienlijke of zelfs rampzalige gevolgen heeft voor de uitoefening van de rechten en vrijheden die zijn vastgelegd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en de meest bedreigde rechten en vrijheden, met name: het recht op menselijke waardigheid (artikel 1), de vrijheid van beroep en het recht om te werken (artikel 15), het recht op non-discriminatie (artikel 21), bescherming in geval van onredelijk ontslag (artikel 30), het recht op sociale zekerheid en sociale bijstand (artikel 34), het recht op gezondheidszorg (artikel 35) en het recht op vrij verkeer en vrij verblijf (artikel 45); stelt bovendien vast dat wanneer mensen werkloos zijn, in armoede leven of maatschappelijk zijn gemarginaliseerd, zij de gevolgen daarvan ondergaan bij hun toegang tot basisvoorzieningen, sociale dienstverlening, financiële dienstverlening, enzovoort;












80.
herinnert eraan dat stelsels die het beginsel van sociale rechtvaardigheid erkennen en met degelijke wetgeving ten uitvoer leggen, de beste bescherming bieden tegen de sociale gevolgen van de economische en financiële crisis;












81.
adviseert alle lidstaten zo snel mogelijk ieder resterend voorbehoud ten opzichte van het Europees Sociaal Handvest in te trekken; is van mening dat het Parlement een permanente dialoog over de voortgang in deze kwestie moet stimuleren; is van mening dat de verwijzing naar het ESH in artikel 151 VWEU doeltreffender dient te worden benut, bijvoorbeeld door een test inzake sociale rechten op te nemen in de effectbeoordelingen van de Commissie en het Parlement;












82.
 roept op tot krachtiger maatregelen om daklozen te helpen en onderdak en bijstand te bieden; veroordeelt -juist nu er als gevolg van de aanslepende economische en financiële crisis steeds meer mensen in kwetsbare situaties terechtkomen en op straat eindigen- wetgeving en beleidsmaatregelen op nationaal en lokaal niveau die deze mensen, die hulpbehoevend zijn, strafbaar stellen daar dit een frappante en onmenselijke schending van de grondrechten is;












83.
onderstreept dat de maatregelen die de crisis moeten oplossen verenigbaar moeten zijn met de waarden en doelstellingen van de Unie, en met name dat in de landen die het zwaarst getroffen zijn door de crisis in de eurozone de rechtsstaat moet worden gewaarborgd door de maatregelen van de Unie;












84.
herhaalt met klem zijn verzoek aan de Raad om het thema „toegang tot alle grondrechten voor de armsten” op te nemen onder de thema's van het volgende meerjarige kader van het FRA;












85.
betreurt het feit dat in sommige lidstaten nog steeds overgangsregelingen inzake het vrije verkeer van werknemers bestaan; benadrukt dat de angst voor negatieve gevolgen van arbeidsmigratie niet gegrond is; wijst erop dat ramingen een toename op de lange termijn van bijna 1 % van het bbp van de EU-15-landen laten zien, als gevolg van mobiliteit na de uitbreiding (in 2004-2009) (35);












86.
merkt op dat recente uitlatingen waarin vrij verkeer wordt bestempeld als migratie om te profiteren van socialezekerheidsstelsels niet op feiten zijn gebaseerd (36); onderstreept dat discriminatie een zeer grote belemmering vormt voor Europese burgers om gebruik te maken van hun grondrechten; benadrukt dat EU-burgers die permanent in een andere lidstaat verblijven recht hebben op gelijke behandeling ten aanzien van sociale zekerheid, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 883/2004;












87.
 benadrukt dat de Commissie en de lidstaten hun werkzaamheden ten aanzien van de ontwikkeling en garantie van arbeidsrechten en fundamentele sociale rechten moeten intensiveren, als een cruciale stap om ervoor te zorgen dat gelijke behandeling, fatsoenlijk werk en salarissen om in het levensonderhoud te kunnen voorzien in de Europese Unie worden bewerkstelligd;












88.
roept de Commissie en de lidstaten op het recht van werknemers op veilige en gezonde arbeidsomstandigheden, zoals vermeld in artikel 3 van het Europees Sociaal Handvest, te erkennen als een essentieel recht voor werknemers om een fatsoenlijk leven te kunnen leiden en om de eerbiediging van hun grondrechten te waarborgen;












89.
wijst op het belang van de rol van de sociale partners in collectieve onderhandelingen om de grondrechten en de gelijke behandeling van werknemers veilig te stellen, met name wat betreft jongeren, vrouwen, personen met een handicap en andere sociaal achtergestelde groepen op de arbeidsmarkt;





Burgerschap









90.
wijst erop dat de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon en van het Handvest van de grondrechten, evenals de toenemende verwachtingen van de burgers en het maatschappelijk middenveld — zoals is aangetoond met het mislukken van ACTA en de spionageschandalen — nopen tot versterking en uitbreiding van de democratische en institutionele transparantie en openheid in de EU, met name in haar instellingen, organen, bureaus, agentschappen en in haar lidstaten; is van oordeel dat transparantie en openheid hoofdbeginselen zijn die verder moeten worden versterkt en bevorderd teneinde te zorgen voor goed bestuur en volledige deelname van het maatschappelijk middenveld aan het besluitvormingsproces van de EU;












91.
 betreurt dat de herziening van Verordening (EG) nr. 1049/2001 betreffende het recht op toegang tot documenten en informatie interinstitutioneel is vastgelopen; verzoekt de Raad en de Commissie de herziening van deze verordening te hervatten op basis van de voorstellen van het Parlement om te zorgen voor meer transparantie in het besluitvormingsproces van de EU en een betere toegang tot documenten voor EU-burgers; verzoekt alle instellingen, bureaus, organen en agentschappen van de EU om Verordening (EG) nr. 1049/2001 volledig ten uitvoer te leggen, zoals vereist is krachtens het Verdrag van Lissabon, en merkt in het licht van de rechtspraak van het HvJ en klachten aan de Ombudsman op dat zij dit niet hebben gedaan; verzoekt de Raad en de Commissie tegelijkertijd de nodige maatregelen te treffen om transparantie te waarborgen bij het informeren van het algemene publiek over de manier waarop de financiering uit de EU-begroting in de lidstaten wordt benut;












92.
benadrukt dat het recht op goed bestuur ook inhoudt dat overheden de plicht hebben hun burgers te informeren over hun grondrechten en de meest hulpbehoevenden te helpen bij het verkrijgen van uitleg over hun rechten en bij het waarborgen van de eerbiediging ervan;












93.
 herinnert eraan dat burgerschap overeenkomstig artikel 21 van de Universele Verklaring van de rechten van de mens inhoudt dat eenieder het recht heeft deel te nemen aan het openbare leven van het land van verblijf; herinnert eraan dat Europees burgerschap niet beperkt is tot actief en passief stemrecht bij de Europese en gemeenteraadsverkiezingen, en evenmin tot de uitoefening van de rechten op het gebied van vrij verkeer en verblijf, hoe wezenlijk die ook zijn; onderstreept dan ook dat Europees burgerschap inhoudt dat eenieder die op het grondgebied van de Unie verblijft, actief en zonder gediscrimineerd te worden kan deelnemen aan het democratische, politieke, sociale en culturele leven van de lidstaat waarin hij of zij verblijft en al zijn of haar door de Europese Unie erkende politieke, burgerlijke, economische, culturele en sociale grondrechten en vrijheden kan uitoefenen;












94.
wijst op de noodzaak bewustmakings- en voorlichtingscampagnes te organiseren ter bevordering van de waarden en doelstellingen van de Unie onder de burgers, en verzoekt met name om een zo breed mogelijke verspreiding van de teksten van de relevante artikelen van het VEU en het Handvest van de grondrechten;












95.
is ingenomen met het besluit om 2013 uit te roepen tot het Europees Jaar van de burger; verzoekt de Commissie echter om tezamen met de lidstaten de EU-burgers in kennis te blijven stellen van hun rechten, opdat zij hun EU-burgerschap volledig kunnen benutten;












96.
 verzoekt de lidstaten voorlichtingscampagnes op touw te zetten om de EU-burgers te informeren over hun recht om te stemmen en om zich verkiesbaar te stellen; verzoekt in alle lidstaten de nodige hervorming van de Europese verkiezingsprocedures uit te voeren teneinde het actief EU-burgerschap te bevorderen; wenst dat de lidstaten aanmoedigen tot actieve participatie van burgers door middel van burgerinitiatieven en door gebruik te maken van het petitierecht en het recht om klachten in te dienen bij de Europese Ombudsman;












97.
herinnert aan het belang van de werkzaamheden van de Europese Ombudsman voor de rechten van personen; onderstreept dat de onafhankelijkheid van de Ombudsman belangrijk is om zijn geloofwaardigheid te kunnen waarborgen en verzoekt daarom om een wijziging van zijn statuut, teneinde formeel uit te sluiten dat hij wordt gekozen uit een kring van personen die zijn kiezers waren of zijn;












98.
onderstreept dat het in de Verdragen neergelegde en door de richtlijn inzake vrij verkeer gewaarborgde recht op vrij verkeer, werk en verblijf van Europese burgers en hun gezinnen, alsmede de vrijheid van beroep en het recht om te werken, fundamentele rechten van de Europese burgers zijn, en een belangrijk economisch voordeel vormen voor gastlanden dat bijdraagt aan de aanpak van een ongelijke verdeling van vaardigheden en werkgelegenheid en aan compensatie van het demografische tekort in de Europese Unie; onderstreept het feit dat de richtlijn reeds voorziet in uitzonderingen en beperkingen op het recht op vrij verkeer; wijst elke poging om aan dit verworven recht te tornen van de hand en dringt erop aan dat iedere inbreuk bij het Hof van Justitie aanhangig wordt gemaakt;





Justitie









99.
 onderstreept dat een onafhankelijke, billijke, doeltreffende, onpartijdige en eerlijke rechtsbedeling binnen redelijke termijnen van essentieel belang is voor de democratie en de rechtsstaat en voor de geloofwaardigheid daarvan; is bezorgd over de talrijke inbreuken die hierop worden geconstateerd, zoals ook blijkt uit het aantal veroordelingen die zijn uitgesproken voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens; verzoekt de lidstaten de uitspraken van het Hof volledig ten uitvoer te leggen; benadrukt dat het ongestraft plegen van dergelijke inbreuken vanuit een positie van gezag, macht of invloed op personen, justitiële of politieke autoriteiten in de EU niet mag worden getolereerd;












100.
erkent — naast het belang van rechtbanken — het belang van niet-rechterlijke en semirechterlijke instellingen voor de toegang tot de rechter, zoals nationale instellingen voor de rechten van de mens, organisaties voor gelijke kansen, ombudsmaninstellingen, en autoriteiten voor gegevensbescherming, alsook andere instellingen van dien aard gericht op de rechten van de mens; benadrukt in dit verband dat er in alle lidstaten nationale instellingen voor de rechten van de mens moeten worden aangewezen of opgezet, met het oog op het verkrijgen van hun volledige accreditatie overeenkomstig de zogeheten beginselen van Parijs (beginselen betreffende de status en werking van nationale instellingen ter bescherming en bevordering van de rechten van de mens, resolutie 48/134 van de Algemene Vergadering van de VN van 20 december 1993); benadrukt dat een vereiste van volledige onafhankelijkheid ook nuttig kan zijn voor andere instellingen gericht op de rechten van de mens;












101.
 verzoekt het FRA om in samenwerking met de betrokken speciale rapporteur van de VN onderzoek te doen naar de buitengewone wetten en procedures die zijn ingevoerd om terrorisme te bestrijden en na te gaan of deze verenigbaar zijn met de grondrechten; verwerpt elke uitzonderlijke procedure waarmee het evenwicht tussen vervolging en verdediging in gerechtelijke procedures zichtbaar wordt aangetast, zoals geheime hoorzittingen of geheime uitspraken, of waarmee overheden bijzondere bevoegdheden worden verleend met betrekking tot mediacensuur of geheim toezicht op de bevolking; stelt vast en betreurt dat het antiterreurbeleid geleidelijk wordt uitgebreid tot een steeds groter aantal misdrijven en delicten, met als gevolg een toename van het aantal snelrechtprocedures, onsamendrukbare minimumstraffen en een steeds grotere opslag van persoonsgegevens van de bevolking;












102.
verzoekt de Commissie haar werkzaamheden op het gebied van het strafrecht alsook de tenuitvoerlegging van de routekaart voor de procedurele waarborgen voort te zetten, en verzoekt de lidstaten zich ter zake ambitieuzer op te stellen;












103.
is ingenomen met het FRA-verslag over de toegang tot de rechter in gevallen van discriminatie binnen de EU en benadrukt dat de toegang tot de rechter vaak ingewikkeld en omslachtig is; is van mening dat dit onder meer kan worden verbeterd met behulp van vereenvoudigde procedures en uitgebreidere steun voor mensen die toegang tot de rechter wensen;












104.
 neemt kennis van het door de Commissie gepresenteerde scorebord voor justitie, dat helaas alleen betrekking heeft op kwesties inzake civiel, administratief en handelsrecht, hoewel het Parlement verlangde dat het ook het strafrecht, de grondrechten en de rechtsstaat zou beslaan; dringt derhalve aan op een uitbreiding van het scorebord tot deze terreinen; onderstreept dat het moet worden geïntegreerd in het nieuwe Kopenhagen-mechanisme en de Europese beleidscyclus voor de toepassing van artikel 2 VEU; benadrukt tevens dat het verbeteren van de werking van de rechtspraak niet uitsluitend tot doel mag hebben een land aantrekkelijker te maken voor investeerders en ondernemers, waarbij vooral de efficiëntie van gerechtelijke procedures wordt beoogd, maar dat het tevens gericht moet zijn op het waarborgen van het recht op een eerlijk proces en de eerbiediging van de grondrechten;












105.
dringt er bij de Commissie op aan de doeltreffende tenuitvoerlegging in de EU van het recht op toegang tot de rechter te evalueren in het licht van het recht van alle mensen, zowel de huidige als de komende generaties, om te leven in een voor hun gezondheid en welzijn passende omgeving;












106.
uit zijn bezorgdheid over de politisering van het grondwettelijk hof in bepaalde lidstaten en wijst er opnieuw op dat een onafhankelijk rechtsstelsel van het grootste belang is;




o
o o








107.
verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsook aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten, de Raad van Europa en de Organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa.
(1)  Raadsdocument 10140/11 van 18 mei 2011.
(2)  PB C 115 van 4.5.2010, blz. 1.
(3)  PB L 328 van 6.12.2008, blz. 55


(4)  PB L 180 van 19.7.2000, blz. 22.
(5)  PB L 303 van 2.12.2000, blz. 16.
 (6)  PB L 281 van 23.11.1995, blz. 31.
(7)  PB L 145 van 31.5.2001, blz. 43.
(8)  PB C 169 E van 15.6.2012, blz. 49.
(9)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0500.
(10)  PB C 104 E van 30.4.04, blz. 1026.
(11)  PB C 124 E van 25.5.2006, blz. 405.
(12)  PB C 294 E van 3.12.2009, blz. 54.
(13)  PB C 224 E van 19.8.2010, blz. 18.
(14)  PB C 308 E van 20.10.2011, blz. 73.
(15)  PB C 136 E van 11.5.2012, blz. 50.
(16)  PB C 199 E van 7.7.2012, blz. 112.
(17)  PB C 199 E van 7.7.2012, blz. 154.
(18)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0203.
(19)  PB C 264 E van 13.9.2013, blz. 54.
(20)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0090.
(21)  PB C 51 E van 22.2.2013, blz. 121.
(22)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0444.
(23)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0315.
(24)  PB C 353 E van 3.12.2013, blz. 1.
(25)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0418.
(26)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0350.
(27)  PB C 296 E van 2.10.2012, blz. 26.
(28)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0045.
(29)  PB C 264 E van 13.9.2013, blz. 75.
(30)  Resolutie 1872(2012) van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 24 april 2012.
(31)  Regionale studie: beheer van de buitengrenzen van de Europese Unie en de impact ervan op de mensenrechten van migranten, verslag van de speciale rapporteur van de VN voor de mensenrechten van migranten, de heer François Crépeau, 24 april 2013, A/HRC/23/46.
(32)  Verslag van het FRA over de grondrechten aan de zuidelijke zeegrenzen van de EU, maart 2013.
(33)  PB C 131 E van 8.5.2013, blz. 9.
(34)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0594.
(35)  Employment and social developments in Europe 2011, hoofdstuk 6: Intra-EU labour mobility and the impact of enlargement, blz. 274.
 (36)  Zie de onderzoeksanalyse van de impact op de socialezekerheidsstelsels van de lidstaten van het recht van niet-actieve intra-EU-migranten op bijzondere, niet op premie- of bijdragebetaling berustende uitkeringen en gezondheidszorg die op basis van woonplaats worden toegekend, DG Werkgelegenheid, eindverslag ingediend door ICF GHK in samenwerking met Milieu Ltd., 14 oktober 2013.
