De bazuin; gereformeerde stemmen uit de Christelijke Afgescheidene Kerk in Nederland-kerk-, nieuws- en advertentieblad, jrg 24, 1876, no. 39, 29-09-1876 
Ten ernstigste roept daarom de Bazuin het Ministerie toe: Verander de Schoolwet toch niet, voordat de Kieswet veranderd zal zijn. En: bezorg ons toch een Kieswet, waardoor de Natie zich in hare verschillende schakeeringen zal kunnen openbaren. Wij vragen in dezen geen gunst, maar recht; wij vragen wat den Lande waarlijk nuttig zal kunnen zijn; wij vragen, dat men niet langer voortdrave op den weg, die Nederland hoe langer hoe verder afdrijft van de dienst van den God des Hemels en der aarde; en de schoonste bladzijde uit onze Vaderlandsche Geschiedenis voor de jeugd onleesbaar maakt en ons volk langs den weg der Moderne negaties hoe langer hoe meer rijp maakt voor Bonje. De menigte kan niet zonder godsdienst, 't Laatst der vorige eeuw heeft het geopenbaard ; nadat men in Erankrijk zelfs openbaar de godsdienst en den Zondag had afgeschaft, is immers het Ultramontanisme hoe langer hoe sterker geworden en weet men thans van de privilegien der vroegere Gallikaansehe kerk slechts iets, bij wijze van herinnering aan vervlogen tijden. De Transvaal. In de Transvaal wil het niet gelijk de Heer Burgers en zijn vrienden gewensclit of ook gemeend hadden. Ds. Lion Uachet schrijft uit de Kaapstad 16 Aug. jl. aan het Kerk. W. o. a.: «Ik ben 11. Januari naar het Transvaalsche vertrokken en heb het grootste deel der Eepubliek doorreisd. Men was vrij algemesn ontevreden met de maatregelen door President Burgers genomen, om de Eepubliek van moderne onderwijzers te voorzien. Men verzocht mij eene memorie op te stellen van den Volksraad verzoekende dat er bepaald zou worden, dat de Bijbel op de school gedurende de schooluren zou worden gelezen, en dat verder de quaestie van al of niet godsdienstig onderwijs aan de plaatselijke schoolkommissiën, die uit en door de burgers gekozen worden, zou worden overgelaten. Deze memorie's werden talrijk geteekend, en bij den Volksraad ingediend, doch daar de meerderheid van de leden des Volksraads vreemdelingen zijn en anderen, die dansen zoo als Burgers piept, en Zijn Edele zeer boos was wegens de oppositie tegen zijne schoolplannen , konden wij ons doel niet bereiken. Een handbiljet, den burgers waarschuwende voor het gevaar dat hen dreigt, werd daarop met goed gevolg door het geheele land verzonden. Natuurlijk kreeg ik, verdiend of onverdiend, van alle oppositie tegen Burgers de schuld. Hoe hy tegen mij getuigde in zijn af Ier-dinner-speech weet gij. In een der zittingen van den Volksraad declameerde het lid Munnich, een Hollander als volgt: "hij zou die heilige plaats (de Volkraads-zaal!!) niet ontheiligen door den naam te noemen van den man die niet waard is hier genoemd te worden" enz. enz. Diamond News Volksblad en verwante bladen stemden in met Burgers, Munnich c. s. en de Nieuwe Rotterdammer neemt zulk geschrijf over. Dat mij dit alles weinig deert, behoef ik u niet te zeggen. Dit is zeker , dat Burgers edukatieplannen voor alsnog niet gelukken. Van Gorkom wordt vrij hevig aangevallen, en zal zich moeijelijk kunnen staande houden. De aanstelling van den onderwijzer Louis te Potchefstroory heeft hem zweetdroppels gekost, en zal hem nog meer kosten. Van de op te richten Hoogeschool is, uit gebrek aan alles wat daartoe noodig is, (voorbereidend lager- en middelbaar onderwijs, studenten etc.) niets gekomen en Burgers heeft Jorissen aangesteld tot Procureur-Generaal! Nu heeft men in onze arme Eepubliek: Burgers, gewezen modern predikant, President; Swarts, gewezen ultra-orthodox predikant, Gouvernements Sekretaris; Jorissen, gewezen modern predikant, Staats-Procureur, en een ander gewezen half-liberaal predikant, in het Weeskamer-kantoor. Met zoovele predikanten aan het hoofd der Begeering, kan het niet goed gaan, en het gaat ook niet goed. Hartelijk dank aan u, en door u aan de Bazuin, het Zuiden en andere bladen en broeders, die door hunne woorden belangstelling toonen in onzen strijd. Nauwelijks behoef ik de verzekering te geven, dat ik met 's Heeren hulp in dezen hoop te doen wat mijn hand vindt om te doen." Onze Broeder L. C. ziet den toestand der Transv. republiek niet gunstig. Echter schrijft hij zeer bepaald: «Tegenstander als ik ben van Burgers en zijne politiek heb ik onze Transvalers nu echter moeten toeroepen: Laat alle punten van verschil voor het oogenblik rusten en steunt hem in den strijd pro aris etfocis." Tot mijn leedwezen zie ik echter dat de tegenpartij niet rust. De Heere helpe onze arme Eepubliek. «Gij zult gehoord hebben dat den Eerw.: Dieteilen van de Fransche zending, meteen tiental Christelijke Basutos, den doortocht door de Eepubliek naar de vergelegen Baryaistam geweigerd is, en men het reisgezelschap nabij Pretoria gearresteerd en over de grenzen terug gezonden heeft. De daarvoor aangevoerde redenen zijn flauw. Men stlele deze onpolitieke .en onchristelijke handeling! toch maar niet week op rekening der Transvaalsche boeren, maar op rekening van hen, die daaraan waarlijk schuld hebben, nl. de zoo uiterst humane Burgers, en zijn schaduw, de waarlijk beklagenswaardige Swart. Op de goudvelden kan nu weinig gedaan worden, en op de diamantvelden heerscht zóó groote armoede, dat men naar alle kanten een goed heenkomen zoekt." «Schoon ik reeds te Villiersdorp bevestigd ben, blijf ik aan de Kaap (22 Korte Marktstraat) wonen , tot na de zitting onzer Synode in October en November. Zoo gij er belang in stelt zal ik u het een en ander van onze verrichtingen melden De schoolkwestie wordt eerlang ook aan de Kaap de question brülante. Een jeugdig leeraar, Ds. du Toit, aan de Paarl, heeft zijne stem tegen de neutrale school laten hooren, en heeft vrij wat wrijving te weeg gebracht. Geen «godsdienstig onderwijs" mag op onze door den Staat gesubsidieerde scholen gedurende de school gegeven worden, maar door «godsdienstig onderwijs" verstaat men hier meestal: «onderwijs in dogmen", en het gouvernement ziet het door de vingers. Doch hierover later misschien meer. Ik beveel mij met mijn werk in de liefde en voorbede der broederen. Ik ben in Holland weer Hollander geworden Eén strijd is het dien wij strijden. De Heer geeft zijn volk sterkte en kracht. Uw genegen broeder in Hem, E. Lion Cachet." De Bazuin hoopt dat onzen geliefden Broeder L. C. staan zal als een krachtig getuige in den Heere voor het arme volk in de Transvaal en groet hem hartelijk. Eene belangrijke Brochure. «De belijdenis-kwestie (aan de orde in de Synodale Vergadering der Herv. Kerkzoo roept de Brochure van prof. Rauwenhoff, die voor ons ligt, ons toe. (1) De gewichtige vraag legde de Hoogleeraar, die praeadviseerend lid dier vergadering was, haar voor: Of men den 400 leeraren , die geadresseerd hadden aan de Synode, dan niet op den grondslag van de reglementaire kerk ruimte maken moest, daar zij verklaard hadden de vragen niet als gezaghebbende te kunnen aanvaarden. Hoe konscientieus en hoe eerlijk zou men zeggen, indien men niet wist, dat de Hoogleeraar en zijne geestverwanten jaar en dag er geen het minste bezwaar over geopperd hebben, dat zij de mannen van de tegenovergestelde partij volstrekt niet minder hebben gefolterd. Zij toch hebben gevorderd, dat 'deze vereenigd zouden laten wat naar hunne overtuiging niets minder is dan dat waarheid en leugen, Christus en Belial, zich als broeders gedragen. Dit niet alleen, maar de Iioogl. weet immers ook wel, dat de belijdenis aan die kerkgemeenschap door allerlei kronkelingen en slinksche wegen slechts is ontfutseld. Hij weet immers wel, dat de Hervormde kerk van ouds juist zeer scherp haar standpunt «op de Belijdenis" had uitgesproken. Hij weet immers wel, dat het lichaam, dat met den schoonen naam van Synode prijkt, eigenlijk nooit een Synode geweest is en die kerk is opgedrongen als een slechts (1) De voorwaarden van het lidmaatschap van de Ned. Herv. Kerk. Mededeelingen uit de Synode van 1876 door Dr. L. W.E. Rauwenhoff, praeadviseerend lid, Haarlem. Kruseman Tjeenk WillinJc 1876. administratief lichaam en met belofte, dat de leer onveranderd zou blijven. En nu haar het overblijfsel der leer slechts in een klein, o zoo klein quantum gelaten zou worden , nu te spreken alsof zij, die in een kerk willen leven, die volstrekt geen Belijdenis heeft, worden verongelijkt: — waar moet dat heen? Bij zulk een toestand beteekenen al die vrome en gemoedelijke woorden in het praeadvies des Hoogl". (o. a. bl. 17 en 10) toch niets, hoe gaarne wij anders geneigd zijn in te stemmen met de verklaring, «dat de aanneming (der lidmaten) weer moet worden een zedelijke daad (1) van de zijde van hen, die haar zoekt en vau de zijde der gemeente eene blijde en teveus ernstige ontfangst van de jonge menschen , die zich aan haar willen verbinden en niet een aanleiding tot partijstrijd en verwijdering." Maar men moet daarbij vragen: Wie veroorzaakten den strijd ? Zij, die het oude beginsel van de Belijdende Kerk wilden vasthouden, of zij die dat in de stilte weggemoffeld hadden? Zeer opmerkelijk is het, dat de Hoogl. zegt: «Op het terrein der vrome gezindheid, hoe ver ook overigens verdeeld, konden wij elkander ontmoeten eu in volle oprechtheid elkander de hand reiken." Wij vragen: Meent gij metterdaad, dat zulks mogelijk is voor hen, in wier schatting gij «èn den Vader èn den Zoon loochent?" (2) Eu verder: Er moest, zegt gij, ruimte gevonden en gelaten worden voor elke ernstige overtuiging, en zij, die het verst van elkander in richting verwijderd waren, moesten elkanders recht (3) binnen de grenzen der Ned. Herv. kerk volkomen eerbiedigen." Wij vragen: Moét gij -dan niet toestemmen, dat naar uwe overtuiging ook den Israëliet, ook den Mohammedaan, ook den Kommunist, ook den Kannibaal ia de Ned. Herv. kerk als lidmaat moest worden opgenomen en geduld ?— Onzen vrienden, die met ons aan de Belijdenis willen vasthouden, vragen wij echter: Wanneer de schrijver spreekt, alsof die richting #recht heeft binnen de grenzen der Ned. Herv. Ook hier werd >Aan Recht zijn recht, en aan den Zegepraal zijn eer Ontkend." En .. Met afgerukte hand de Vrede in evenwicht geplaatst, Op Staats-omkeering , (4) en het Wanrecht dat zij sticht." (1) Lees: Eene godsdienstig zedelijke daad. Red. (2) 1 Johann. 2 : 22, 23; 4 : 1—4. (3)' Wij onderschrappen. Red. (4) Hier kerk-omkeering. De belijdende kerk in eene reglementaire. „Niet met overhaasting!" Een treurigen indruk geeft ons het Stand.Nr. van Zondag 11. in de Zierikzeesche zaak. «Haar korrespondent verbergt zijn gevoelen niet, dat hij de maatregel door de meerderheid gewenscht als afdoende en rationeel beschouwt. Hij vreest dat het een onbegonnen werk is, de verwezenlijking van het eerste denkbeeld, in welken vorm dan ook te beproeven. Met het oog op den gang der Synodale zaken, acht hij (1) dat alle pogingen in deze richting, na vooraf de zaak ad calendas graecas (onbepaald) te hebben verschoven, tot niets zouden leiden". Eecht zoo , zegt de Bazuin, en de 40 jaren, die men in dien zin met en om die Synode heeft gemarteld en zich laten martelen, hebben dit immers meer dan overvloedig bewezen , maar wat zegt nu de Stand. Hoort: «Wij kunnen ons de stemming van vele broeders te Zierikzee verklaren en durven liuane vrees niet geheel ongegrond noemen. (1) En terecht. Red. 