None
merkt op dat de wereld aan de vooravond staat van de vierde industriële revolutie; wijst erop dat, vergeleken met de drie voorgaande golven, die in gang werden gezet door de toepassing van stoom, elektriciteit en daarna computers, de vierde golf kracht put uit een overvloed aan gegevens gecombineerd met sterke algoritmen en een grote rekencapaciteit; benadrukt dat de huidige digitale revolutie wordt bepaald door haar wereldwijde omvang, snelle convergentie en de enorme gevolgen van opkomende technologische doorbraken voor staten, economieën, samenlevingen, internationale betrekkingen en het milieu; wijst erop dat deze radicale en grote veranderingen uiteenlopende gevolgen hebben in verschillende geledingen van de samenleving, en dat hierbij de doelstellingen, geografische ligging en sociaaleconomische context een rol spelen; benadrukt dat in het kader van de digitale transitie de grondrechten ten volle geëerbiedigd moeten worden en dat gewaarborgd moet worden dat digitale technologieën de mensheid ten goede komen;












2.
merkt op dat de digitale revolutie tegelijkertijd een wereldwijde concurrentie op gang heeft gebracht als gevolg van de enorme economische waarde en technologische capaciteiten die gegenereerd zijn in economieën die de meeste middelen inzetten voor onderzoek, ontwikkeling en marketing op het gebied van toepassingen van artificiële intelligentie (AI); merkt op dat digitaal concurrentievermogen en open strategische autonomie in verscheidene landen een centrale beleidsdoelstelling zijn geworden; benadrukt het groeiende besef onder beleidsmakers dat opkomende technologieën de geopolitieke machtsstatus van gehele landen kunnen beïnvloeden;












3.
 wijst erop dat Europa, dat eeuwenlang de norm heeft bepaald, de technologische vooruitgang heeft gedomineerd en het voortouw heeft genomen op het gebied van hoogwaardige productie en toepassing, daardoor achterop is geraakt en veel minder heeft ontwikkeld en geïnvesteerd dan leidende economieën als de VS of China op de digitale markt, maar wel relatief concurrerend is als het gaat om het aantal publicaties op het gebied van onderzoek naar AI; erkent het risico dat de Europese actoren worden gemarginaliseerd bij de ontwikkeling van mondiale normen en de vooruitgang van de technologie en dat de Europese waarden in het gedrang komen;












4.
benadrukt ten eerste dat digitale instrumenten steeds vaker voor manipulatie en misbruik gebruikt worden, zowel door sommige ondernemingen als door autocratische regeringen, met als doel democratische politieke systemen te ondermijnen, hetgeen tot een botsing tussen politieke systemen zou kunnen leiden; legt uit dat digitale spionage, sabotage, kleinschalige oorlogvoering en desinformatiecampagnes een uitdaging vormen voor democratische samenlevingen;












5.
wijst erop dat digitale bedrijfsmodellen gekenmerkt worden door een grote mate van schaalbaarheid en bovendien sterke netwerkeffecten mogelijk maken; wijst erop dat op veel digitale markten sprake is van een hoge mate van marktconcentratie, waardoor een klein aantal technologieplatforms, die momenteel vooral in de VS gevestigd zijn, het voortouw kunnen nemen bij de commercialisering van baanbrekende technologische innovaties, de beste ideeën, talenten en bedrijven kunnen aantrekken en buitengewoon winstgevend kunnen worden; waarschuwt ervoor dat actoren die een dominante marktpositie hebben in de data-economie waarschijnlijk ook een dominante marktpositie zullen kunnen verwerven in de opkomende AI-economie; wijst erop dat slechts acht van de digitale ondernemingen in de huidige top-200 van digitale ondernemingen in de EU gevestigd zijn; benadrukt dat de voltooiing van een echte digitale eengemaakte markt in dit verband van het grootste belang is;












6.
 benadrukt dat de wereldwijde concurrentie om het leiderschap op technologisch gebied daardoor een prioriteit in de EU is geworden; benadrukt dat als de EU niet snel en moedig optreedt, zij uiteindelijk de regels en normen van anderen zal moeten volgen en dat dit schadelijke gevolgen kan hebben voor de politieke stabiliteit, de sociale zekerheid, de grondrechten, de individuele vrijheden en het economisch concurrentievermogen;












7.
stelt dat AI een van de belangrijkste opkomende technologieën is binnen de vierde industriële revolutie; merkt op dat AI de digitale economie voedt, omdat het de introductie van innovatieve producten en diensten mogelijk maakt, de keuze voor de consument kan vergroten en productieprocessen efficiënter kan maken; stelt vast dat de bijdrage van AI aan de wereldeconomie in 2030 naar verwachting meer dan 11 biljoen EUR zal bedragen; benadrukt tegelijkertijd dat AI-technologieën het risico inhouden dat de menselijke invloed afneemt; wijst erop dat AI een op de mens gerichte, betrouwbare technologie moet blijven en de menselijke autonomie niet mag verdringen en niet mag leiden tot afname van individuele vrijheid; benadrukt dat ervoor gezorgd moet worden dat deze vierde industriële revolutie inclusief is en dat niemand aan zijn lot wordt overgelaten;












8.
 suggereert dat er een wereldwijde strijd is om AI-leiderschap; wijst erop dat economieën die op winstgevende wijze AI-technologieën ontwikkelen of produceren of deze op succesvolle wijze toepassen naar verwachting enorme winsten zullen kunnen behalen en dat ook de landen waar dergelijke waardecreatie plaatsvindt daarvan de vruchten zullen plukken; onderstreept dat AI geen almachtige technologie is, maar een doeltreffende reeks hulpmiddelen en technieken die ten dienste van de samenleving kunnen worden gesteld; legt uit dat hoe technologieën werken afhangt van hoe wij ze ontwerpen; wijst erop dat de EU heeft verklaard voornemens te zijn een pioniersfunctie te vervullen bij het opzetten van een regelgevingskader inzake AI; benadrukt niettemin dat het van cruciaal belang is dat de EU de reglementerende benadering kan bepalen, met inbegrip van de bescherming van de grondrechten en fundamentele vrijheden, en op mondiaal gebied het voortouw moet nemen voor wat de vaststelling van normen betreft; benadrukt derhalve het belang van het Europese concurrentievermogen op het gebied van AI en het vermogen van de EU om op internationaal niveau vorm te geven aan het regelgevingslandschap; benadrukt dat bepaalde toepassingen van AI individuele en maatschappelijke risico’s kunnen inhouden die de grondrechten in gevaar kunnen brengen en derhalve door beleidsmakers moeten worden aangepakt, zodat AI daadwerkelijk een instrument kan worden dat ten dienste staat van de mens en de samenleving en het algemeen welzijn en het algemeen belang nastreeft;












9.
 merkt op dat een duidelijk regelgevingskader, politiek engagement en een proactievere instelling, waaraan het momenteel vaak ontbreekt, nodig zijn opdat de Europese actoren succesvol kunnen zijn in het digitale tijdperk en technologische leiders kunnen worden op het gebied van AI; concludeert dat op basis van een dergelijke aanpak zowel de burgers als het bedrijfsleven in de EU profijt kunnen trekken van AI en van de grote kans die deze biedt om het concurrentievermogen te versterken, ook met betrekking tot welvaart en welzijn; onderstreept dat de regelgevingskaders zodanig moeten worden vormgegeven dat zij geen ongerechtvaardigde belemmeringen opwerpen die Europese actoren verhinderen succesvol te zijn in het digitale tijdperk, met name voor start-ups en kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s); benadrukt dat particuliere en publieke investeringen aanzienlijk moeten worden verhoogd om een klimaat te scheppen waarin meer Europese succesverhalen op ons continent ontstaan en zich ontwikkelen;












10.
benadrukt dat de snelle technologische vooruitgang die door AI wordt ingevoerd, steeds meer onlosmakelijk verbonden is met de meeste gebieden van menselijke activiteit en ook gevolgen zal hebben voor de bestaansmiddelen van iedereen die niet over de nodige vaardigheden beschikt om zich snel genoeg aan deze nieuwe technologieën aan te passen; wijst erop dat, hoewel het bereiken van digitale geletterdheid door bij- en omscholing veel van de daaruit voortvloeiende sociaaleconomische problemen kan helpen oplossen, deze effecten ook moeten worden aangepakt in de context van socialezekerheidsstelsels, stedelijke en plattelandsinfrastructuur, en democratische processen;












11.
 benadrukt dat de doelstellingen en belangen van vrouwen en kwetsbare groepen bij de digitale transitie in aanmerking moeten worden genomen; benadrukt in dit verband dat in 2018 slechts 22 % van de personen die werkzaam waren op het gebied van AI in de wereld vrouw was, een probleem dat stereotypen en vooroordelen alleen maar in stand houdt en verankert; erkent dat het recht op gelijkheid voor de wet, het recht op privacy, het recht op vrijheid van meningsuiting en het recht op deelname aan het culturele en politieke leven bij het gebruik van AI-technologieën moeten worden gevrijwaard, met name voor minderheidsgemeenschappen;




2.   
Mogelijke kansen, risico’s en belemmeringen bij het gebruik van AI: zes casestudy’s die zijn onderzocht door de commissie AIDA










12.
herinnert eraan dat AI gebaseerd is op software die gebruikmaakt van waarschijnlijkheidsmodellen en algoritmische voorspellingen om een reeks specifieke doelstellingen te bereiken; wijst erop dat de term AI een overkoepelende term is waaronder een breed scala aan oude en nieuwe technologieën, technieken en benaderingen valt, ook aan te duiden als “artificiële-intelligentiesystemen”, waarmee alle op machines gebaseerde systemen worden bedoeld die vaak weinig meer gemeen hebben dan het feit dat ze geleid worden door een bepaald aantal door mensen vastgestelde doelstellingen, met een variërende mate van autonomie in hun handelingen, en dat zij op basis van beschikbare gegevens voorspellingen of aanbevelingen kunnen doen of besluiten kunnen nemen; merkt op dat sommige van deze technologieën weliswaar al breed worden gebruikt, maar andere nog worden ontwikkeld of zelfs pas speculatieve concepten zijn die in de toekomst al dan niet zullen bestaan;












13.
 wijst erop dat er een aanzienlijk verschil bestaat tussen symbolische AI, de belangrijkste benadering van AI van de jaren vijftig tot negentig van de vorige eeuw, en machinaal leren en gegevensgestuurde AI, die overheersten sinds de jaren nul; verduidelijkt dat AI tijdens de eerste golf werd ontwikkeld door de kennis en ervaring van deskundigen te coderen als een reeks regels die vervolgens door een machine werd uitgevoerd;












14.
merkt op dat in de tweede golf de geautomatiseerde leerprocessen van algoritmen op basis van de verwerking van een grote hoeveelheid gegevens, het vermogen om input van meerdere verschillende bronnen samen te brengen en complexe weergaven van een bepaalde omgeving te vormen, en de identificatie van patronen AI-systemen complexer, autonomer en ondoorzichtiger hebben gemaakt, wat kan leiden tot minder verklaarbare uitkomsten; benadrukt dat de bestaande AI derhalve uiteenvalt in veel verschillende onderliggende domeinen en technieken, waarbij deep learning bijvoorbeeld een deelgebied vormt van machinaal leren, hetgeen weer een deelgebied is van AI;












15.
 merkt op dat, hoewel de huidige AI veel effectiever en krachtiger is geworden dan de symbolische AI, dankzij de aanzienlijke toename van de rekencapaciteit, zij nog altijd alleen duidelijk gedefinieerde taken kan oplossen in domeinspecifieke niches zoals schaken of beeldherkenning en dat de programmering ervan niet tot doel heeft de acties die het AI-systeem uitvoert ten volle te herkennen; benadrukt dat Ai-systemen — in tegenstelling tot wat hun naam doet vermoeden — geen “intelligentie” in menselijke zin hebben; wijst erop dat zij derhalve “beperkte” of “zwakke” AI wordt genoemd en nog steeds niet meer is dan een instrument dat leidt tot aanbevelingen en voorspellingen; merkt bijvoorbeeld op dat zelfrijdende auto’s functioneren aan de hand van een combinatie van verschillende AI-systemen met één taak die samen een driedimensionale kaart kunnen vormen van de omgeving van het voertuig zodat het besturingssysteem beslissingen kan nemen;












16.
benadrukt dat veel angsten in verband met AI gebaseerd zijn op hypothetische concepten zoals algemene AI, artificiële superintelligentie en singulariteit die er in theorie toe kunnen leiden dat machine-intelligentie op veel gebieden beter presteert dan menselijke intelligentie; beklemtoont dat er twijfel bestaat over de vraag of deze speculatieve AI wel tot stand kan worden gebracht met onze technologieën en natuurwetenschappelijke wetten; is niettemin van mening dat de huidige risico’s die momenteel verbonden zijn aan op AI gebaseerde besluitvorming door de wetgevers moeten worden aangepakt, aangezien het aantoonbaar duidelijk is dat schadelijke gevolgen, zoals discriminatie op grond van ras en geslacht, reeds zijn toe te schrijven aan bepaalde gevallen waarin AI zonder waarborgen is ingezet;












17.
 onderstreept dat het leeuwendeel van de momenteel gebruikte AI-systemen weinig risico’s met zich meebrengt; verwijst bijvoorbeeld naar automatische vertaling, “Eureka machines”, speelautomaten en robots die repetitieve productieprocessen uitvoeren; concludeert dat sommige gebruikssituaties als riskant kunnen worden aangemerkt en dat voor dergelijke situaties regelgevende maatregelen en doeltreffende waarborgen nodig zijn, indien deze nog niet ingesteld zijn;












18.
moedigt een publiek debat aan over de vraag hoe het enorme potentieel van AI kan worden verkend op basis van fundamentele Europese waarden, de beginselen van transparantie, verklaarbaarheid, eerlijkheid, verantwoordingsplicht, verantwoordelijkheid en betrouwbaarheid, alsmede het beginsel dat AI en robotica op de mens gericht moeten zijn en ontwikkeld moeten worden om de kennis en vaardigheden van mensen aan te vullen; benadrukt dat AI op een aanzienlijk aantal gebieden van het menselijk leven, van duurzaamheid tot gezondheidszorg, voordelen kan bieden als een hulpmiddel voor gebruikers en professionals, waardoor de capaciteiten van mensen worden verbeterd zonder dat daarbij het vermogen van mensen om vrij te handelen en te beslissen in de weg wordt gestaan; benadrukt dat de overeengekomen ethische beginselen en vereisten voor AI in alle domeinen waarin AI wordt toegepast, moeten worden geoperationaliseerd, en dat daarbij de nodige waarborgen moeten worden ingebouwd, wat het vertrouwen van de burgers zal vergroten, waardoor ze de voordelen van AI zullen omarmen;












19.
 onderstreept dat het risiconiveau van een bepaalde AI-toepassing aanzienlijk kan variëren afhankelijk van de waarschijnlijkheid en ernst van schade; benadrukt daarom dat de wettelijke vereisten hieraan moeten worden aangepast, in overeenstemming met een risicogebaseerde benadering en, indien gerechtvaardigd, naar behoren rekening houdend met het voorzorgsbeginsel; benadrukt dat in dergelijke lopende of toekomstige gevallen, waarin AI-systemen in een bepaalde gebruikssituatie grote risico’s met zich meebrengen voor de grondrechten en de mensenrechten, volledig menselijk toezicht en maatregelen van regelgevende aard nodig zijn en dat, gezien de snelheid van de technologische ontwikkeling, de regelgeving voor risicovolle AI-systemen flexibel en toekomstbestendig moet zijn;












20.
licht toe dat het huidige verslag ingaat op de details van zes casestudy’s, met een overzicht van de kansen die door AI worden geboden in de respectieve sector, de risico’s die moeten worden aangepakt en de belemmeringen waardoor Europa de voordelen van AI niet ten volle kan benutten; benadrukt dat de casestudy’s een aantal van de gebruikssituaties voor AI beschrijven die vandaag het belangrijkste zijn en, tegelijkertijd, enkele van de belangrijkste thema’s beschrijven van de openbare hoorzittingen die de commissie AIDA tijdens haar mandaat heeft georganiseerd, namelijk gezondheid, de Green Deal, buitenlands beleid en veiligheid, concurrentievermogen, de toekomst van de democratie en de arbeidsmarkt;




a)   AI en gezondheid









21.
 is van oordeel dat de methodologische analyse van grote hoeveelheden gegevens, onder meer door middel van AI, nieuwe oplossingen kan ontsluiten of bestaande technieken in de gezondheidssector kan verbeteren waardoor het wetenschappelijk onderzoek enorm kan worden versneld, mensenlevens kunnen worden gered en de patiëntenzorg kan worden verbeterd door innovatieve behandelingen en betere diagnoses aan te bieden en een ondersteunende omgeving voor een gezonde levensstijl te bevorderen; benadrukt dat AI-systemen ook kunnen bijdragen tot de toegankelijkheid, veerkracht en duurzaamheid van zorgstelsels, en tegelijkertijd een concurrentievoordeel kunnen opleveren voor de Europese ICT- en gezondheidszorgsectoren, mits de inherente risico’s op passende wijze worden beheerd;












22.
 benadrukt dat het gebruik van AI in de gezondheidssector moet worden verankerd in strenge ethische eisen, zoals eerlijke toegang tot gezondheidszorg, privacy, aansprakelijkheid, transparantie, verklaarbaarheid, betrouwbaarheid, inclusiviteit en representativiteit van datasets, en voortdurend menselijk toezicht; benadrukt dat bij het ontwerpen van op AI gebaseerde systemen rekening moet worden gehouden met het risico dat aan personen ten onrechte middelen worden toegewezen op basis van foutieve of vertekende categorisering, prioritering of slecht functionerende technologie, met een verkeerde diagnose, slechte behandeling of helemaal geen behandeling als gevolg; is van mening dat de hoogste ethische normen van toepassing moeten zijn op alle toepassingen in de gezondheidszorg en dat ethische regels in een zeer vroeg stadium moeten worden vastgesteld in de ontwikkeling en het ontwerp ervan, dat wil zeggen ethisch ontwerp; onderstreept dat automatische besluitvorming bij toepassingen in de gezondheidszorg risico’s kan inhouden voor het welzijn en de grondrechten van patiënten, en benadrukt dat AI derhalve een ondersteunende rol moet spelen in de gezondheidszorg, waarbij professioneel menselijk toezicht altijd gehandhaafd moet blijven; dringt erop aan dat AI bij medische diagnoses in publieke gezondheidszorgstelsels de arts-patiëntrelatie in stand houdt en te allen tijde in overeenstemming is met de eed van Hippocrates; merkt echter op dat AI de nauwkeurigheid van medisch onderzoek verbetert en in verscheidene gevallen al beter scoort dan diagnoses van artsen; constateert dat de bestaande aansprakelijkheidskaders onvoldoende rechtszekerheid bieden en het recht van patiënten op schadeloosstelling in geval van verkeerde diagnoses en onjuiste behandeling door AI niet waarborgen; is in dit verband ingenomen met het komende wetgevingsvoorstel inzake de aansprakelijkheid van AI; merkt op dat het belangrijk is om gezondheidswerkers, als gebruikers van AI-systemen, en patiënten, als eindontvangers, te beschermen door hen voldoende en transparante informatie te verstrekken;












23.
 benadrukt dat op AI gebaseerde oplossingen reeds in klinische omgevingen worden gebruikt of getest met het oog op ondersteuning van diagnose, prognose, behandeling en betrokkenheid van de patiënt, waardoor de behandeling wordt versneld en verbeterd en onnodige interventies worden verminderd; merkt bovendien op dat AI gepersonaliseerde geneeskunde en patiëntenzorg kan bevorderen; merkt op dat AI momenteel op een breed scala aan gezondheidsgebieden wordt toegepast, waaronder volksgezondheid, zorgdiensten, zelfzorg en zorgstelsels; merkt op dat gegevens een belangrijke rol spelen; constateert dat er veelbelovende toepassingen zijn voor AI bij het extraheren van informatie uit beelden en in andere medische apparatuur als input voor analyses in een later stadium, en merkt op dat ook verwacht wordt dat algoritmen voor deep learning een kwantitatieve sprong kunnen teweegbrengen in een reeks klinische taken;












24.
benadrukt dat AI-technologieën kunnen worden toegepast op onderzoek, ontwikkeling en massaproductie van geneesmiddelen en de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen, behandelingen en vaccins tegen lagere kosten kunnen versnellen; stelt vast dat AI het resultaat van reacties op behandelingen kan helpen voorspellen en artsen in staat kan stellen therapeutische strategieën steeds nauwkeuriger af te stemmen op individuele genetische of fysiologische kenmerken als er hoogwaardige gegevens en deugdelijke aannames aan ten grondslag liggen, en aldus de doeltreffendheid van preventieve zorg te verbeteren, op voorwaarde dat wordt voldaan aan alle ethische vereisten met betrekking tot professioneel toezicht op de klinische validatie van AI, privacy, gegevensbescherming en geïnformeerde toestemming; merkt op dat big data in de gezondheidszorg kunnen worden geanalyseerd met behulp van AI om de verwerking ervan te versnellen; onderstreept dat het van belang is ervoor te zorgen dat high-performance computing interoperabel is met AI, aangezien belangrijke economische sectoren, waaronder de productiesector, de gezondheidssector en de geneesmiddelensector, afhankelijk zijn van high-performance computing;












25.
 onderstreept dat met op AI gebaseerde oplossingen behandelingen en de ontwikkeling van geneesmiddelen kunnen worden afgestemd op de specifieke behoeften van de patiënt en de betrokkenheid van belanghebbenden en deelnemers in het gezondheidszorgstelsel kan worden versterkt; stelt vast dat AI en toegang tot relevante, geactualiseerde en hoogwaardige geanonimiseerde en representatieve datasets, die in overeenstemming zijn met de EU-regels inzake de bescherming van persoonsgegevens, gezondheidswerkers ondersteunt betere zorg te verlenen aan hun patiënten en meer gepersonaliseerde feedback, begeleiding en steun te bieden, waardoor de veiligheid van patiënten en de doeltreffendheid van behandelingen wordt bevorderd; benadrukt dat dit bijzonder nuttig kan zijn bij het selecteren en evalueren van de toenemende hoeveelheid wetenschappelijke kennis met het oog op het verzamelen van relevante inzichten voor gezondheidswerkers; benadrukt dat burgers uit alle lidstaten hun gezondheidsgegevens moeten kunnen delen met zorgaanbieders en gezondheidsinstanties van hun keuze; onderstreept in dit verband de noodzaak om stimulansen te creëren voor bijscholing, omscholing en herscholing voor werknemers in de gezondheidszorg;












26.
stelt vast dat de strijd tegen COVID-19 zowel het onderzoek naar als de inzet van nieuwe technologieën, met name toepassingen van AI, heeft versneld in de zoektocht naar een betere opsporing van gevallen, klinische zorg en therapeutisch onderzoek, en het nut van AI heeft aangetoond, alsook het belang van financiering en hoogwaardige gegevens om de verspreiding van uitbraken van besmettelijke ziekten efficiënt te monitoren en in kaart te brengen, overeenkomstig de wetgeving inzake gegevensbescherming; merkt echter op dat de ervaringen met AI-toepassingen tijdens COVID-19 een aantal beperkingen bij het gebruik van AI in de medische diagnostiek aan het licht hebben gebracht (26);












27.
 wijst op het potentieel van AI-systemen om de lasten voor de gezondheidszorg en met name voor gezondheidswerkers te verlichten en bij te dragen tot oplossingen om zorg te verlenen aan snel vergrijzende bevolkingsgroepen in Europa en de wereld en hen te beschermen tegen gevaarlijke ziekten;












28.
benadrukt dat het gebruik van veilige en efficiënte AI-toepassingen voor administratieve taken waarvoor geen menselijk handelen vereist is veel tijd kan besparen voor gezondheidswerkers die in plaats daarvan kan worden besteed aan patiëntbezoeken;












29.
beklemtoont dat op AI gebaseerde gezondheidstoepassingen voor consumenten kunnen helpen de gezondheidstoestand van een persoon te volgen via alledaagse apparaten zoals smartphones, waardoor gebruikers vrijwillig gegevens kunnen verstrekken die de basis kunnen vormen voor vroegtijdige waarschuwingen met betrekking tot levensbedreigende ziekten zoals een beroerte of een hartstilstand; benadrukt dat op AI gebaseerde gezondheidstoepassingen ook gezond gedrag kunnen aanmoedigen en verantwoorde zelfzorg voor personen kunnen versterken door patiënten uit te rusten met extra middelen om hun eigen gezondheid en levensstijl te monitoren en door de nauwkeurigheid van medisch onderzoek door gezondheidswerkers te verbeteren; wijst echter op de bijzondere gevoeligheid van persoonlijke gezondheidsgegevens en het risico van gegevensinbreuken of -misbruik in dit verband, en onderstreept dat voor elke gezondheidstoepassing strenge normen voor cyberbeveiliging moeten gelden;












30.
beklemtoont dat AI in de gezondheidssector bijzonder afhankelijk is van grote hoeveelheden persoonsgegevens, gegevensuitwisseling, hoge gegevenskwaliteit, toegankelijkheid van gegevens en de interoperabiliteit van gegevens om het volledige potentieel van AI en gezondheid te benutten; benadrukt dat de koppeling van elektronische patiëntendossiers aan systemen voor elektronische recepten moet worden vergemakkelijkt, zodat gezondheidswerkers die betrokken zijn bij patiëntenzorg toegang krijgen tot de nodige patiënteninformatie, mits hij of zij daarmee instemt;












31.
 is ingenomen met de totstandbrenging van een Europese ruimte voor gezondheidsgegevens om gegevens van zeer hoge kwaliteit te verzamelen voor gebruik in de gezondheidssector; is van mening dat de onderlinge koppeling en interoperabiliteit van de infrastructuur voor high-performance computing en de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens, grote verzamelingen kwalitatief hoogwaardige gezondheidsgegevens beschikbaar kunnen maken die van belang zijn voor het onderzoeken en behandelen van aandoeningen, met name zeldzame ziekten en pediatrische aandoeningen;












32.
benadrukt dat vertrouwen moet worden opgebouwd door interoperabiliteit en meer samenwerking te bevorderen tussen verschillende gezondheidswerkers die betrokken zijn bij de zorg voor dezelfde patiënten; benadrukt dat opleidingen moeten worden aangeboden over AI-technieken en -benaderingen voor gezondheidswerkers; beklemtoont dat wantrouwen moet worden bestreden, bijvoorbeeld door het volledige potentieel van de anonimisering van gegevens en pseudonimisering te benutten en om burgers, gezondheidswerkers en beleidmakers beter te informeren over het gebruik, de voordelen en de risico’s van AI op het gebied van gezondheid, alsook de ontwikkelaars van AI over de uitdagingen en risico’s van de verwerking van gevoelige gegevens op dit gebied;












33.
is voorts van mening dat bindende en strenge ethische en wettelijke normen en afdwingbare rechtsmiddelen nodig zijn om een ecosysteem van vertrouwen onder de burgers te bevorderen en gezondheidsgegevens adequaat te beschermen tegen potentieel misbruik en onrechtmatige toegang; is het met de Commissie eens dat burgers veilig toegang moeten hebben tot een volledig elektronisch bestand met gegevens over hun gezondheid en de controle moeten behouden over persoonlijke gegevens inzake hun gezondheid en deze veilig moeten kunnen uitwisselen, met doeltreffende bescherming van persoonsgegevens en sterke cyberbeveiliging, met bevoegde derde partijen; benadrukt dat ongeautoriseerde toegang en verspreiding moeten worden verboden en dat de bescherming van de persoonsgegevens van patiënten moet worden gewaarborgd in overeenstemming met de wetgeving inzake gegevensbescherming;












34.
 onderstreept in dit verband het risico van bevooroordeelde beslissingen die leiden tot discriminatie en schendingen van de mensenrechten; benadrukt derhalve de noodzaak van onpartijdige controles van de gebruikte algoritmen en datasets, en dat verder onderzoek naar de methoden van en vooroordelen in getrainde AI-systemen moet worden bevorderd om onethische en discriminerende conclusies op het gebied van gegevens over de menselijke gezondheid te voorkomen;












35.
beklemtoont dat een efficiënte en uniforme toepassing van de AVG in de hele EU noodzakelijk is om uitdagingen zoals rechtsonzekerheid en een gebrek aan samenwerking in de gezondheidssector het hoofd te bieden; benadrukt dat dergelijke uitdagingen in sommige gevallen leiden tot vertragingen bij wetenschappelijke ontdekkingen en bureaucratische rompslomp bij gezondheidsonderzoek; benadrukt dat de totstandbrenging van een Europese ruimte voor gezondheidsgegevens, waarmee de rechten van patiënten en de overdraagbaarheid van gegevens worden gewaarborgd, de samenwerking zou kunnen versterken en het delen van gegevens voor onderzoek en innovatie in de Europese gezondheidssector zou kunnen stimuleren;












36.
merkt op dat AI kan bijdragen tot de snelle vooruitgang van nieuwe technologieën, zoals hersenbeeldvorming, die reeds belangrijke toepassingen in de geneeskunde hebben, maar ook aanzienlijke risico’s inhouden voor de menselijke invloed en de uitoefening van grondrechten zonder dat daarvoor toestemming is vereist; uit zijn bezorgdheid over het gebrek aan wetgeving inzake neurologische gegevens en is van mening dat de EU ernaar moet streven wereldleider te worden bij de ontwikkeling van veilige neurologische technologieën;




b)   AI en de Green Deal









37.
 benadrukt dat de twee voornaamste prioriteiten van de Commissie voor de komende jaren “Een Europa dat klaar is voor het digitale tijdperk” en de Green Deal zijn; onderstreept dat ervoor moet worden gezorgd dat de digitale transitie bijdraagt tot de verwezenlijking van duurzame ontwikkeling en de groene transitie bevordert; meent dat innovatie daartoe moet worden versneld die verenigbaar is met de klimaatdoelstellingen en milieunormen van de EU; benadrukt dat toepassingen van AI milieutechnische en economische voordelen kunnen hebben en voorspellende mogelijkheden kunnen versterken die kunnen bijdragen aan de strijd tegen klimaatverandering en aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europese Green Deal en het doel van de EU om uiterlijk in 2050 het eerste klimaatneutrale continent te worden; stelt vast dat het gebruik van AI de wereldwijde broeikasgasemissies tegen 2030 met maximaal 4 % kan verlagen (27); stelt vast dat ICT-technologieën volgens sommige ramingen tien keer meer broeikasgasemissies zouden kunnen terugdringen dan hun eigen voetafdruk (28), maar erkent dat hiervoor bewuste ontwerpkeuzen en regelgevende maatregelen nodig zijn; waarschuwt tegelijkertijd dat het verhoogde energieverbruik bij de opslag van de grote datasets die nodig zijn om AI-systemen te trainen, ook een negatief effect kan hebben; herinnert eraan dat dataverkeer en ICT-infrastructuur momenteel goed zijn voor zo’n 7 % van het mondiale elektriciteitsverbruik, een cijfer dat, zonder de juiste waarborgen, tegen 2030 naar verwachting zal stijgen tot 13 %; voegt daaraan toe dat het intensieve gebruik van grondstoffen voor het bouwen van microprocessoren en geavanceerde apparatuur die gebruikmaken van AI ook dit negatieve effect kan versterken; onderstreept dat, als we de “grote handafdruk maar kleine voetafdruk” van AI voor het milieu en het klimaat willen waarborgen, rekening moet worden gehouden met deze directe en indirecte negatieve milieueffecten en dat AI-systemen ontworpen moeten worden om duurzame consumptie te bevorderen, het gebruik van hulpbronnen en het energieverbruik te beperken, onnodige verwerkingsoperaties te vermijden en schade aan het milieu te voorkomen; beklemtoont dat voor de aanpak van de milieueffecten van de ICT-sector relevante informatie en gegevens nodig zijn;












38.
 is bezorgd over het feit dat slechts zes lidstaten in hun inspanningen om de doelstellingen van de Green Deal te verwezenlijken sterk de nadruk leggen op toepassingen van AI; stelt vast dat AI gebruikt kan worden voor het verzamelen en ordenen van informatie die relevant is voor milieuplanning, besluitvorming en het beheer en de monitoring van de voortgang van milieubeleid, bijvoorbeeld gericht op schonere lucht, waar toepassingen van AI verontreiniging kunnen monitoren en kunnen waarschuwen voor risico’s; benadrukt dat dergelijke AI en digitale oplossingen in verschillende sectoren kunnen worden gebruikt om hulpbronnenefficiënte oplossingen uit te breiden;












39.
onderstreept het belang van op AI gebaseerde systemen bij de ontwikkeling van slimme steden en dorpen door het gebruik van hulpbronnen te optimaliseren en de veerkracht van de infrastructuur te vergroten, onder meer door verkeersvoorspelling en -vermindering, slim energiebeheer, noodhulp en afvalbeheer, zoals in diverse Europese steden en gemeenten al het geval is; beklemtoont dat op AI gebaseerde oplossingen verder kunnen bijdragen aan stedelijke planning, architectuur, bouw en techniek om uitstoot, bouwtijd, kosten en afval te verminderen;












40.
beklemtoont dat de energietransitie er niet zal komen zonder digitalisering; benadrukt dat AI energieverbruik en -productie kan monitoren, optimaliseren en verlagen, alsook de integratie van hernieuwbare energie in bestaande elektriciteitsnetwerken kan ondersteunen; onderstreept dat intelligente meters, efficiënte verlichting, cloudcomputing en gedistribueerde software het potentieel hebben om een radicale verandering teweeg te brengen in energieverbruikspatronen en om een verantwoord gebruik te bevorderen;












41.
 benadrukt dat door de toenemende complexiteit van een energietransitiesysteem, met een sterkere fluctuatie bij de opwekking van hernieuwbare energie en veranderingen in het afnamebeheer, een meer geautomatiseerde besturing vereist is voor een zekere energievoorziening; beklemtoont dat AI bevorderlijk kan zijn voor de voorzieningszekerheid, met name bij de exploitatie, de monitoring, het onderhoud en het beheer van water-, gas- en elektriciteitsnetwerken; merkt echter op dat door AI ondersteunde netwerktechnologieën miljoenen intelligente onderdelen met gemeenschappelijke kwetsbaarheden zullen bevatten, waardoor een groot aantal potentiële aanvalspunten aan de energienetwerken wordt toegevoegd en de kwetsbaarheid van kritieke infrastructuur zal toenemen, indien niet in passende cyberbeveiligingsbepalingen wordt voorzien; stelt vast dat slimme netwerken verdere investeringen en onderzoek vergen;












42.
stelt vast dat AI en andere digitale toepassingen voor mobiliteit en vervoer verkeersstromen kunnen optimaliseren en de verkeersveiligheid kunnen verbeteren, onder andere door de efficiëntie van vervoerssystemen te verhogen; wijst erop dat AI kan bijdragen aan het ontwerp en energiebeheer van energie-efficiënte voertuigen; benadrukt dat de opties voor met een app oproepbare vervoersdiensten en carsharing aanzienlijk zijn toegenomen en dat er vaak gebruik wordt gemaakt van AI bij dergelijke mobiliteitsdiensten door middel van efficiënte routeplanning en selectie van opstappunten;












43.
 is van mening dat AI een transformatieve rol kan spelen in de landbouwsector, door de opkomst van nieuwe oogstmethoden te ondersteunen, met inbegrip van oogstprognoses en beheer van landbouwmiddelen; beklemtoont dat landbouw een cruciale sector is, waarin AI kan helpen om de uitstoot en het gebruik van bestrijdingsmiddelen, meststoffen, chemische stoffen en water terug te dringen door het gebruik ervan te concentreren oftewel te beperken tot de juiste hoeveelheid en een kleiner gebied; beklemtoont verder dat AI een bijdrage kan leveren aan het herstel van biodiversiteit door bedreigde soorten te monitoren of ontbossingsactiviteiten op te sporen; wijst op de noodzaak om richtsnoeren voor de inzet en gestandaardiseerde beoordelingsmethoden te ontwikkelen om “groene AI” te ondersteunen op gebieden als slimme netwerken, precisielandbouw en slimme en duurzame steden en gemeenschappen; is van mening dat AI in de vorm van precisielandbouw het potentieel heeft om de voedselproductie op het landbouwbedrijf zelf alsook van het breder landbeheer door de ruimtelijke ordening te optimaliseren, veranderingen in landgebruik te voorspellen en de gezondheid van gewassen te bewaken, evenals het potentieel om de voorspellingen van extreme weersomstandigheden ingrijpend te veranderen;












44.
benadrukt dat AI kan bijdragen tot de circulaire economie door productie-, consumptie- en recyclingprocessen en -gedrag hulpbronnenefficiënter te maken en de transparantie van het gebruik van materialen te vergroten, bijvoorbeeld met betrekking tot de ethisch verantwoorde inkoop van grondstoffen, en minder afval; benadrukt dat AI het inzicht van bedrijven in hun emissies kan vergroten, ook in de waardeketens, en hen zo kan helpen bij het aanpassen en verwezenlijken van individuele emissiedoelstellingen; onderstreept dat digitale instrumenten bedrijven kunnen helpen om de nodige stappen te zetten in de richting van duurzamer gedrag, met name kmo’s die anders misschien niet over de middelen zouden beschikken;












45.
 benadrukt dat het momenteel niet mogelijk is AI te gebruiken om milieueffecten volledig te meten; stelt vast dat er behoefte is aan meer studies over de rol van AI bij het verminderen van milieueffecten; beklemtoont dat er meer milieugegevens nodig zijn teneinde meer inzicht te krijgen en meer vooruitgang te boeken met behulp van AI-oplossingen; onderstreept dat er door het gebruik van AI om systematisch gegevens over CO2-uitstoot te koppelen aan gegevens over productie- en consumptiepatronen, toeleveringsketens en logistieke routes voor kan worden gezorgd dat activiteiten die positieve of negatieve gevolgen hebben, worden opgespoord;




c)   Buitenlands beleid en de veiligheidsdimensie van AI









46.
herhaalt dat de EU aandringt op een mondiale overeenkomst over gemeenschappelijke normen voor een verantwoord gebruik van AI, hetgeen van het allergrootste belang is; gelooft echter in principe in het potentieel van gelijkgestemde democratieën om gezamenlijk vorm te geven aan het internationale debat over een AI-kader dat de mensenrechten en de rechtsstaat eerbiedigt, en samen te werken aan bepaalde gemeenschappelijke normen en beginselen, technische en ethische normen, en richtsnoeren voor verantwoordelijk gedrag van staten, met name in het kader van intergouvernementele organisaties zoals de VN en de OESO, en aldus multilateralisme, duurzame ontwikkeling, interoperabiliteit en gegevensuitwisseling in internationale fora te bevorderen; ondersteunt de werkzaamheden van de open werkgroep ICT en internationale veiligheid van de VN; onderstreept dat vertrouwenwekkende maatregelen van essentieel belang zijn om de dialoog en het vertrouwen te intensiveren; dringt derhalve aan op meer transparantie bij het gebruik van AI om te zorgen voor een sterkere verantwoordingsplicht;












47.
 is ingenomen met de recente multilaterale initiatieven voor de ontwikkeling van richtsnoeren en normen voor een ethisch verantwoord gebruik van AI, zoals de OESO-beginselen inzake AI, het mondiale partnerschap inzake AI, de aanbeveling van de Unesco inzake de ethiek van AI, de AI for Good Global Summit, de aanbevelingen van de Raad van Europa voor een mogelijk rechtskader inzake AI, en de beleidsrichtsnoeren van Unicef inzake AI voor kinderen; is ingenomen met de lopende werkzaamheden op internationaal niveau met betrekking tot AI-normen en met de vooruitgang die is geboekt met de normen van de Internationale Organisatie voor Normalisatie inzake de bestuurlijke implicaties van AI;












48.
juicht voorts de oprichting en operationalisering van de Raad voor handel en technologie van de EU en de VS toe; spreekt zijn waardering uit voor het resultaat van de eerste vergadering van de Raad voor handel en technologie in Pittsburgh; is van mening dat de Raad voor handel en technologie kan bijdragen aan de wereldwijde coördinatie tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten met het oog op de vaststelling van mondiale regels voor AI en mondiale technologische normen die onze gemeenschappelijke waarden veiligstellen, met het oog op de bevordering van gezamenlijke investeringen, onderzoek en ontwikkeling, en met het oog op nauwere politieke coördinatie binnen de internationale instellingen op het gebied van technologie en AI;












49.
 wijst op de sleutelrol die de EU kan spelen bij het vaststellen van mondiale normen, door als eerste blok ter wereld wetgeving inzake AI vast te stellen; benadrukt dat het rechtskader van de Unie inzake AI van Europa een wereldleider in de sector kan maken en dat dit rechtskader dan ook wereldwijd moet worden bevorderd door middel van samenwerking met alle internationale partners, terwijl de kritische en op ethiek gebaseerde dialoog met derde landen die over alternatieve governancemodellen en normen op het gebied van AI beschikken, moet worden voortgezet;












50.
merkt op dat de Chinese regering normen en samenwerkingsovereenkomsten heeft ondertekend met 52 landen door middel van haar “Belt and Road”-initiatief; waarschuwt dat, aangezien verschillende van deze normen, waaronder die inzake AI-technologieën en met name die met betrekking tot overheidstoezicht en individuele vrijheden, niet stroken met de mensenrechten en met de waarden van de EU, China’s activiteiten op het gebied van normen een uitdaging vormen voor de EU;












51.
beklemtoont dat AI-technologieën, met name die welke niet zijn ontworpen en ontwikkeld met inachtneming van de uitdrukkelijke controleprocedures, en die oneigenlijk en zonder toezicht worden gebruikt in militaire commandocentra of in voorzieningen voor raketlanceringen, bijzonder grote risico’s met zich meebrengen en een geautomatiseerd wederkerig conflict kunnen doen escaleren;












52.
 merkt op dat het gebruik van AI-systemen in defensiegerelateerde ontwikkelingen wordt beschouwd als een revolutie voor militaire operaties door de analyse van gegevens, het vermogen om een grotere situationele complexiteit weer te geven, het potentieel om de nauwkeurigheid van doelen te verbeteren, de logistiek te optimaliseren en gewapende conflicten aan te gaan met een verminderd risico op lichamelijk letsel van de burgerbevolking en het eigen militaire personeel, alsmede het gebruik van gegevens voor de ontwikkeling van actievormen, zoals het naspelen van oorlogsscenario’s; waarschuwt evenwel dat dit kan leiden tot een lagere drempel voor het gebruik van geweld, en dus tot meer conflicten; bevestigt dat machines en robots niet in staat zijn om menselijke beslissingen te nemen en dus geen rekening kunnen houden met het onderscheid tussen militaire en burgerdoelwitten, het evenredigheidsbeginsel of het voorzorgsbeginsel; bekrachtigt dat mensen de controle moeten houden over het besluit om wapens in te zetten en te gebruiken, en dat zij verantwoordelijk moeten blijven voor het gebruik van dodelijk geweld en voor beslissingen over leven en dood; is van mening dat op AI gebaseerde wapensystemen moeten worden onderworpen aan mondiale normen en een internationale ethische gedragscode ter ondersteuning van de inzet van AI-technologieën bij militaire operaties, met volledige inachtneming van het internationaal humanitair recht en het recht inzake de mensenrechten, en in overeenstemming met het recht en de waarden van de Unie;












53.
 maakt zich zorgen over de militaire onderzoeks- en technologische ontwikkelingen die in sommige landen plaatsvinden met betrekking tot dodelijke autonome wapensystemen zonder reële menselijke controle; merkt op dat dodelijke autonome wapensystemen momenteel al worden gebruikt in militaire conflicten; herinnert eraan dat het Parlement herhaaldelijk heeft aangedrongen op een internationaal verbod op de ontwikkeling, de productie en het gebruik van dodelijke autonome wapensystemen en op doeltreffende onderhandelingen over het verbod ervan; benadrukt dat op AI gebaseerde systemen in geen geval de menselijke besluitvorming mogen vervangen, waarbij rekening wordt gehouden met de juridische beginselen van onderscheidingsvermogen, evenredigheid en voorzorg;












54.
merkt met name op dat AI-technologie als middel om verschillende vormen van hybride oorlogvoering en buitenlandse inmenging na te streven potentiële risico’s met zich mee kan brengen; geeft aan dat AI bijvoorbeeld kan worden ingezet om desinformatie op gang te brengen door bots of nepaccounts op sociale media te gebruiken, de onderlinge afhankelijkheid als wapen te gebruiken, waardevolle informatie te verzamelen of tegenstanders toegang tot het netwerk te ontzeggen, verstoringen van de economische en financiële systemen van andere landen te veroorzaken, het politieke debat te vervuilen en extremistische groeperingen te bevoordelen, of verkiezingen te manipuleren met het oog op het destabiliseren van democratieën;












55.
benadrukt dat AI-technologieën ook door AI aangedreven malware kunnen omvatten, evenals identiteitsdiefstal, datavergiftiging of andere vormen van vijandig machinaal leren waardoor andere AI-systemen input verkeerd zullen interpreteren; wijst met name op de opmars van deepfakes, die niet noodzakelijkerwijs cyberaanvallen zijn, maar die leiden tot twijfel over de authenticiteit van alle digitale inhoud, met inbegrip van video’s, en die daarom bijzondere aandacht vereisen in termen van transparantievereisten; waarschuwt dat deepfakes kunnen leiden tot een versterking van het brede klimaat van wantrouwen jegens AI bij het publiek en de politiek-maatschappelijke polarisering in onze samenleving;












56.
 licht toe dat het gebruik van AI-systemen in een aanzienlijk deel van de cruciale kritieke infrastructuur, zoals energie- en vervoersnetwerken, de ruimtesector, de voedselketen, bancaire en financiële infrastructuur en ziekenhuisfaciliteiten, nieuwe zwakke plekken heeft doen ontstaan die solide cyberbeveiligingsmaatregelen vereisen om dreigingen te voorkomen; wijst in dit verband op het belang van samenwerking en informatie-uitwisseling en maatregelen, zowel op EU-niveau als tussen de lidstaten; onderstreept hoe belangrijk het is kritieke entiteiten beter bestand te maken tegen hybride dreigingen;












57.
waarschuwt dat de mogelijkheden van AI ook veiligheidsrisico’s met zich mee kunnen brengen, omdat ze ertoe kunnen leiden dat mensen zoveel vertrouwen stellen in AI dat ze minder vertrouwen op hun eigen beoordeling; merkt op dat een “human-in-the-loop”-benadering als correctiemechanisme niet in alle gevallen haalbaar is; merkt op dat experimenten hebben aangetoond dat daardoor de autonomie van AI kan toenemen en verder kan gaan dan de ondersteunende rol waarvoor AI oorspronkelijk is bedoeld en het betekent dat mensen minder kansen hebben om ervaring op te doen en hun vaardigheden en kennis op het gebied van AI-systemen bij te schaven; benadrukt daarom dat ingebouwde veiligheid en reëel menselijk toezicht op basis van passende opleiding, alsmede passende beveiligings- en privacywaarborgen in risicovolle AI-systemen vereist zijn om een dergelijke “automation bias” te ondervangen;












58.
benadrukt echter dat AI kan worden gebruikt om met grote nauwkeurigheid stroomstoringen te voorspellen en onderhoudsbehoeften vast te stellen; geeft bovendien aan dat de technologie kan worden gebruikt om grote hoeveelheden gegevens samen te voegen via geautomatiseerde informatie-extractie of geautomatiseerde informatierubricering en om specifieke patronen bloot te leggen; beklemtoont dat hierdoor een betere voorspelling en inschatting van het dreigingsniveau en de kwetsbaarheden van het systeem, een sneller besluitvormingsproces, een betere reactiviteit en een doeltreffendere beveiliging van eindpuntapparaten mogelijk worden;












59.
 onderstreept met name het potentieel om rechtshandhavingsinstanties in staat te stellen criminele activiteiten, die worden ondersteund door AI-technologie, te identificeren en te bestrijden; onderstreept dat voor dergelijke AI-gerelateerde rechtshandhavingsactiviteiten echter wel volledige eerbiediging van de grondrechten, streng democratisch toezicht, duidelijke transparantievoorschriften, een krachtige IT-infrastructuur, menselijk toezicht, hooggekwalificeerde werknemers en toegang tot relevante en hoogwaardige gegevens benodigd zijn;




d)   AI en concurrentievermogen









60.
merkt op dat in de nabije toekomst meer en meer producten en diensten in de hele waardeketen met elkaar verbonden zullen zijn, waarbij AI en automatisering een belangrijke rol zullen spelen in veel productieprocessen, werkzaamheden en bedrijfsmodellen; onderstreept het cruciale belang van fundamenteel onderzoek voor de ontwikkeling van industriële ecosystemen voor AI, alsmede van aanzienlijke investeringen ter bevordering van digitale overheidsdiensten en uitbreiding van de digitale infrastructuur;












61.
merkt op dat, ondanks de aanzienlijke toename van durfkapitaal en andere aanloopfinanciering in de afgelopen twee jaar, veel Europese sectoren achteroplopen en dat de huidige financieringsniveaus in de EU nog steeds te laag zijn en aanzienlijk moeten worden opgevoerd om aan de dynamiek te kunnen voldoen van toonaangevende AI-ecosystemen zoals Silicon Valley en elders; wijst op de ongewone clusternetwerkstructuur van het innovatie-ecosysteem van de EU, in tegenstelling tot gecentraliseerde (en door de overheid gesteunde) innovatie-ecosystemen;












62.
onderstreept dat AI een revolutie betekent voor het concurrentievermogen van de bedrijfstakken in de EU en het potentieel heeft om de productiviteit te verhogen, innovatie te versnellen, productieprocessen te verbeteren en de veerkracht van de Europese toeleveringsketens te helpen bewaken;












63.
wijst op het risico van verstoring van toeleveringsketens als gevolg van economische ontkoppeling of rampzalige gebeurtenissen zoals pandemieën of klimaatgerelateerde verschijnselen; benadrukt dat het gebruik van AI kan helpen om verstoringspatronen in toeleveringsketens op te sporen en voorspellend onderhoud te verrichten, wat de diversificatie van leveranciers zou kunnen ondersteunen;












64.
 merkt op dat ondernemingen die een digitale verstoring in gang hebben gezet, vaak zijn beloond met een aanzienlijke groei van hun marktaandeel; merkt op dat in recente studies erop wordt gewezen dat dit patroon zich waarschijnlijk op nog drastischere wijze zal herhalen, aangezien ondernemingen die AI toepassen vaak grote hoeveelheden gegevens verzamelen, wat hun concurrentiepositie doorgaans verbetert; is bezorgd over de daaruit voortvloeiende risico’s van marktconcentratie ten nadele van kmo’s en start-ups;












65.
benadrukt dat dit vooruitzicht bijzonder zorgwekkend is, aangezien de grootste gevestigde technologiebedrijven die waarschijnlijk ook de AI-technologieën zullen beheersen, poortwachters zijn voor markten, waarbij zij tegelijkertijd het leeuwendeel van de gecreëerde waarde in de wacht slepen; beklemtoont dat de gegevens die de motor vormen van de AI-sector hoofdzakelijk worden vergaard door dezelfde grote technologiebedrijven, die toegang bieden tot diensten in ruil voor gegevens en blootstelling aan gerichte reclame, en hun bestaande marktoverwicht daardoor waarschijnlijk zelf weer een drijvende kracht zal worden voor verdere overheersing van de markt; wijst erop dat veel van deze technologiebedrijven hun hoofdkantoor buiten de EU hebben, maar dat zij de waarde die wordt gegenereerd door gegevens over Europese klanten in de wacht kunnen slepen en zo concurrentievoordeel behalen;












66.
is ingenomen met de recente mededeling van de Commissie waarin wordt opgeroepen tot actualisering van de mededingingsregels om ze geschikt te maken voor het digitale tijdperk (29) en benadrukt de sleutelrol van maatregelen vooraf, met inbegrip van de toekomstige wet inzake digitale markten, bij het tegengaan van concentraties voordat zij zich voordoen; onderstreept bovendien de rol die normalisatie en samenwerking op regelgevingsgebied kunnen spelen bij de aanpak van dit probleem, door de wereldwijde ontwikkeling van producten en diensten ongeacht hun fysieke locatie te vergemakkelijken;












67.
 onderstreept dat kmo’s en start-ups een centrale rol spelen bij de invoering van AI-technologieën binnen de EU, aangezien zij het leeuwendeel van de bedrijven in de EU uitmaken en een cruciale bron van innovatie zijn; merkt echter op dat veelbelovende start-ups op het gebied van AI te kampen hebben met aanzienlijke belemmeringen om in Europa te groeien als gevolg van de onvolledige digitale interne markt en de verschillen in regelgeving tussen veel lidstaten, of, wanneer zij wel opschalen, worden overgenomen door grote technologiebedrijven; betreurt dat kmo’s vaak te kampen hebben met een gebrek aan financiering, ingewikkelde administratieve procedures en een tekort aan adequate vaardigheden en toegang tot informatie; merkt op dat de Europese mededingingsautoriteiten in het verleden de meeste buitenlandse overnames van Europese ondernemingen die actief zijn op het gebied van AI en robotica hebben toegestaan;












68.
