None
8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  1
 TREE.1.B   NL



Raad van de

Europese Unie








Brussel
,

4

mei

2023

(OR.
en
)



8679
/1
/
23

REV 1




JUR 282

AUDIO 35

CODEC 684

DIGIT 77

MI 319

DISINFO 22

FREMP 118

COMPET 351

EDPS 5

DATAPROTECT 113

JAI 501

SERVICES 15

POLGEN 37



Interinstitutioneel dossier:

2022/0277
(COD)





NOTA

van:

het secretariaat
-
generaal van de Raad

aan:

het Comité van permanente vertegenwoordigers/de Raad

Betreft:

Verordening mediavrijheid

- Voortgangsverslag

1. Op 16  september  2022 heeft de Commissie een voorstel ingediend voor een verordening van
het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een gemeenschappelijk kader voor
mediadiensten op de interne markt ("verordening mediavrijheid") en tot wijziging van
Richtlijn 2010/13/EU1. Het voorstel ging vergezeld van een aanbeveling van de Commissie
inzake interne waarborgen voor redactionele onafhankelijkheid en transparantie van eigendom
in de mediasector, en van een effectbeoordeling.
1 Doc. 12413/22 – COM(2022) 457 final.
8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  2
 TREE.1.B   NL
 2. Op 21  september  2022 is het voorstel voor een verordening mediavrijheid aan het Comité van
permanente vertegenwoordigers (Coreper)  gepresenteerd.
3. De Groep audiovisuele aangelegenheden en media  heeft de tekst van het voorstel tijdens een
aantal vergaderingen tussen september en november  20222 onder het Tsjechische
voorzitterschap besproken.
4. Onder het Zweedse voorzitterschap heeft de Groep audiovisuele aangelegenheden en media
de bespreking van het vo orstel in een aantal vergaderingen tussen januari en april  2023
voortgezet op basis van een compromistekst van het voorzitterschap.
5. Het voorzitterschap  streeft ernaar de besprekingen over het voorstel voort te zetten met het
oog op de vaststelling van het mandaat van het Coreper over de gehele tekst in juni  2023.
 6. Het Coreper  wordt verzocht bijgaand voortgangsverslag van het voorzitterschap over het
voorstel voor een verordening mediavrijheid aan de Raad toe te zenden, teneinde de ministers
te informeren ove r het verrichte werk en over de tot dusver geboekte vooruitgang betreffende
dit voorstel.
2 De Groep audiovisuele aangelegenheden en media heeft op 29  september  2022 de
effectbeoordeling besproken.
8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  3
BIJLAGE  TREE.1.B   NL
 BIJLAGE
VERORDENING MEDIAVRIJHEID
VOORTGANGSVERSLAG VAN HET VOORZITTERSCHAP
I. INLEIDING
1. Achtergrond
Op 3  december  2020 heeft de Commissie het actieplan voor Europese democratie  (het "plan")
gepresenteerd. Dit plan is erop gericht burgers meer zeggenschap te geven en in de gehele EU
veerkrachtigere democ ratieën op te bouwen. De pijlers van het plan omvatten onder meer het
versterken van mediavrijheid en -pluraliteit en de bestrijding van desinformatie.
In haar toespraak over de Staat van de Unie van 15  september  2021  heeft de voorzitter van de
Europese Co mmissie, Ursula von der Leyen, benadrukt dat er in Europa een wet moet komen die de
mediavrijheid garandeert, en gaf zij aan dat de Commissie in 2022 een wet inzake de mediavrijheid
zou voorstellen.
Van 10  januari  2022 tot en met 21  maart  2022 is er een openbare raadpleging gehouden . De
bedoeling van de raadpleging was om standpunten te verzamelen over de belangrijkste kwesties die
gevolgen hebben voor de werking van de interne mediamarkt.
Op 16  september  2022 heeft de Commissie een voorstel  ingediend voor een verordening van het
Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een gemeenschappelijk kader voor
mediadiensten op de interne markt ("verordening mediavrijheid") en tot wijziging van
Richtlijn  2010/13/EU3. Als onderdeel van dat verordeningspakket  is een aanvullende aanbeveling
van de Commissie inzake interne waarborgen voor redactionele onafhankelijkheid en transparantie
van eigendom in de mediasector4 aangenomen.
 3 Doc. 12413/22 – COM(2022) 457 final.
4 PB L 245 van 22.9.2022, blz.  56.
8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  4
BIJLAGE  TREE.1.B   NL
 2. Wetgevingsvoorstel en effectbeoordeling van de Commissie
Het voorstel voor een verordening mediavrijheid  heeft tot doel een gemeenschappelijk kader voor
mediadiensten op de interne markt vast te stellen. Het bouwt voort op de richtlijn audiovisuele
mediadiensten  van 2018 en wijzigt tegelijkertijd een aantal bepalingen van die richtli jn.
De verordening mediavrijheid bestrijkt complexe en gevoelige gebieden  die verband houden met
andere beleidsterreinen zoals de rechtsstaat en justitie en binnenlandse zaken, en het is de eerste
keer dat de EU wetgeving beoogt vast te stellen op het gebied van mediavrijheid, mediapluraliteit
en redactionele onafhankelijkheid.
Het wetgevingsvoorstel heeft artikel  114 VWEU als rechtsgrondslag  (aanpassing van de
wetgevingen ter verwezenlijking van de internemarktdoelstellingen). Het bevat 28 artikelen en 54
overwegingen en wijzigt enkele bepalingen van de richtlijn audiovisuele m ediadiensten. Met name
wordt een nieuwe Europese Raad voor mediadiensten ("de  raad") voorgesteld ter vervanging van de
Europese Groep van regulerende instanties voor audiovisuele mediadiensten (ERGA), die met de
richtlijn audiovisuele mediadiensten in het leven werd geroepen.
Het voorstel is opgebouwd rond vier specifieke doelstellingen voor een betere werking van de
interne markt voor mediadiensten :
• het bevorderen van grensoverschrijdende activiteiten en investeringen in mediadiensten;
• het vergroten van sa menwerking en convergentie op regelgevingsgebied;
• het faciliteren van het vrij aanbieden van hoogwaardige mediadiensten;
• het waarborgen van een transparante en eerlijke toewijzing van economische middelen.
 8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  5
BIJLAGE  TREE.1.B   NL
 In het effectbeoordelingsverslag over de verorden ing mediavrijheid  wordt de noodzaak van
maatregelen gerechtvaardigd gezien de huidige problemen die de goede werking van de interne
markt voor mediadiensten in het gedrang brengen; worden de specifieke te bereiken doelstellingen
uitgewerkt; wordt de toegev oegde waarde van de EU en de noodzaak van het EU -optreden wat
betreft subsidiariteit gemotiveerd; worden alternatieve oplossingen onderzocht en wordt een
gemotiveerde keuze bereikt; worden relevante belanghebbenden in kaart gebracht; worden de
gevolgen op het gebied van financiën, techniek, begroting, bedrijfsleven, concurrentievermogen,
mediavrijheid, mediapluraliteit en redactionele onafhankelijkheid geanalyseerd; worden de keuze
van de rechtsgrondslag en de overeenstemming van het voorstel met de beginse len van
subsidiariteit en evenredigheid toegelicht.
3. Stand van zaken in het Europees Parlement
In het Europees Parlement werd het voorstel voor een verordening mediavrijheid aangekondigd in
de plenaire vergadering van 17  oktober  2022. Na interne besprekinge n heeft het EP het volgende
bevestigd:
• de Commissie cultuur en onderwijs (CULT) als hoofdcommissie en Sabine Verheyen
(PPE/DE) als rapporteur  voor het dossier5;
• de Commissie interne markt en consumentenbescherming (IMCO) als te raadplegen
commissie en Geof froy Didier (PPE/FR) als rapporteur voor het advies;
• de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (LIBE) als te raadplegen
commissie, maar met exclusieve bevoegdheid voor artikel  4, lid  2, en artikel  20, lid  3. De
rapporteur voor dit advies is Ramona Strugiaru (Renew/RO).
5 Mevrouw Verheyen is ook voorzitter van de commissie CULT.
 8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  6
BIJLAGE  TREE.1.B   NL
 In overeenstemming met de Raad en de Commissie streeft het EP ernaar vóór de EP -verkiezingen
in mei  2024 een algemeen akkoord over het dossier te bereiken. In dit verband luidt het voorlopige
werkprogramma van het EP  voor 2023  als volgt:
• 31 maart: bekendmaking van het ontwerpverslag;
• 26 april: presentatie en eerste bespreking in de commissie CULT;
• 5 mei: termijn voor de indiening van amendementen;
• juni (datum nog te bevestigen): stemming over de adviezen van de commis sies IMCO en
LIBE;
• juni-augustus: besprekingen over de compromisteksten tussen de commissies en de fracties,
vertaling van de ontwerpamendementen enz.;
• 7 september: stemming in de commissie CULT6;
• 16-19 oktober (datum nog te bevestigen): stemming in de ple naire vergadering van het EP7.
Het ontwerpverslag van de commissie CULT  is op 31  maart  2023 bekendgemaakt en bevat
117 amendementen. Daarin toont de rapporteur zich ingenomen met het voorstel voor een
verordening mediavrijheid, maar beveelt zij een reeks w ijzigingen aan teneinde een aantal
bepalingen te wijzigen en/of te verduidelijken.
Het ontwerpadvies van de commissie LIBE is op 16  april 2023 bekendgemaakt.
Het ontwerpadvies van de commissie IMCO is op 3  maart  2023 bekendgemaakt.
6 De commissie CULT zal niet stemmen over de amendementen van LIBE voor artikel  4,
lid 2, en artikel  20, lid  3.
7 In het ontwerpverslag wordt aangegeven dat de interinstitutionele onderhandelingen dan
eind 2023 of begin 2024 zouden kunnen plaatsvinden.
8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  7
BIJLAGE  TREE.1.B   NL
 4. Adviezen van adviesorganen van de Unie en andere relevante actoren
Het Europees Economisch en Sociaal Comité
Overeenkomstig artikel  114 VWEU moet het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC)
worden geraadpleegd, en daarom heeft de Raad het raadplegingsproces in okt ober 2022 opgestart.
 Het EESC heeft zijn advies over de verordening mediavrijheid in zijn plenaire vergadering van
14 december  2022 aangenomen8 en het vervolgens aan de Groep audiovisuele aangelegenheden en
media voorgelegd.
Het Europees Comité van de Regi o's
Hoewel de raadpleging van het Comité van de Regio's (CvdR) facultatief is, heeft de Commissie in
haar voorstel gesuggereerd het CvdR te raadplegen9. Op 16  november  2022 heeft het Comité van
permanente vertegenwoordigers (Coreper) op grond van artikel  307 VWEU en artikel  19, lid  7,
punt h), van het reglement van orde van de Raad besloten het CvdR te raadplegen10.
Het CvdR heeft zijn advies over de verordening mediavrijheid in zijn plenaire vergadering van
16 maart 2023 aangenomen11 en het vervolgens aan de Groep audiovisuele aangelegenheden en
media voorgelegd.
De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming
Hoewel de raadpleging van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) niet in
de Verdragen is vastgelegd, h eeft de Commissie in haar voorstel gesuggereerd de EDPS te
raadplegen12.
De EDPS heeft zijn advies over de verordening mediavrijheid op 11  november  2022 aangenomen13
en het vervolgens aan de Groep audiovisuele aangelegenheden en media voorgelegd.
8 Doc.  16226/22.
9 Zie de preambule
10 Doc. 14475/22
11 Doc.  7783/23
12 Zie overweging  54.
13 Doc.  15569/22

8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  8
BIJLAGE  TREE.1.B   NL
 De Juridis che Dienst van de Raad
Tijdens haar vergadering van 29  september  2022 heeft de Groep audiovisuele aangelegenheden en
media de Juridische Dienst van de Raad verzocht de rechtsgrondslag van het voorstel te analyseren.
 Het advies van de Juridische Dienst van de Raad werd gepubliceerd op 4  april 202314. Het is
toegespitst op de rechtsgrondslag en mag niet worden opgevat als een beoordeling van alle
juridische aspecten van het voorstel15. De Juridische Dienst van de Raad heeft vervolgens zijn
advies gepresenteerd in de Groep audiovisuele aangelegenheden en media.
14 Doc.  8089/23
15 Het in document 8089/23 vervatte advies van de Juridische Dienst van de Raad is
beschermd krachtens artikel  4, lid  2, van Verordening (EG) nr.  1049/2001 van het Europees
Parlement en de Raad van 30  mei 2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten
van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie. De Raad van de Europese Unie
heeft dit advies niet voor het publiek beschikbaar gesteld. De Raad behoudt zich voor al  zijn
rechten te doen gelden in geval van openbaarmaking waarvoor geen toestemming is
verleend.
8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  9
BIJLAGE  TREE.1.B   NL
 II. BESPREKINGEN ONDER H ET TSJECHISCHE VOORZ ITTERSCHAP
Onder het Tsjechische voorzitterschap heeft op 21 september 2022 een eerste presentatie van het
voorstel voor een verordening mediavrijheid plaatsgevonde n in het Coreper.
Vervolgens heeft de Groep audiovisuele aangelegenheden en media het Commissievoorstel in een
aantal vergaderingen tussen september en november 2022 besproken.
Op 29 september 2022 heeft de Commissie het voorstel samen met de effectbeoorde ling en de
aanbeveling van de Commissie inzake interne waarborgen voor redactionele onafhankelijkheid en
transparantie van eigendom in de mediasector voorgelegd aan de Groep audiovisuele
aangelegenheden en media. Een groot aantal lidstaten steunde de algem ene doelstellingen van de
verordening mediavrijheid, maar verklaarde dat bepaalde artikelen nader moeten worden
bestudeerd.
 Tijdens de vergaderingen van 13 en 25  oktober en 8 en 16  november  2022 heeft de Groep
audiovisuele aangelegenheden en media de artik elen 1 tot en met 24 van het voorstel uitvoerig
besproken.
Tijdens de zitting van de Raad Onderwijs, Jeugdzaken en Cultuur over de beleidsterreinen cultuur,
audiovisuele zaken en media van 29  november  2022 heeft het Tsjechische voorzitterschap een
voortgan gsverslag over het voorstel gepresenteerd. De ministers waren ingenomen met de
doelstellingen van het voorstel en benadrukten het belang van mediavrijheid en mediapluraliteit
voor de democratie en de goede werking van de eengemaakte markt van de EU. Zij pr ezen het werk
dat onder het Tsjechische voorzitterschap is verricht en onderkenden dat verdere besprekingen
nodig zullen zijn om duidelijkheid te scheppen over kwesties in verband met subsidiariteit, de
rechtsgrondslag, de onafhankelijkheid van de national e regulerende instanties en het toepassings -
gebied van het voorstel.
8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  10
BIJLAGE  TREE.1.B   NL
 III. BESPREKINGEN ONDER H ET ZWEEDSE VOORZITTE RSCHAP
Tussen 11  januari en 17  april is in de Groep audiovisuele aangelegenheden en media acht volledige
dagen vergaderd. Eerst werden de bepaling en over de raad behandeld. De artikelen  1 tot en met 16
zijn in samenhang met de bijbehorende overwegingen driemaal besproken, onder meer op basis van
twee reeksen compromisamendementen van het voorzitterschap. De artikelen 17 tot en met 25 zijn
tweemaal b esproken, onder meer op basis van een reeks compromisamendementen.
 1. De oprichting van de Europese Raad voor mediadiensten en nieuwe samenwerkings -
procedures tussen nationale regulerende instanties (artikelen  7 tot en met 16)
Over het geheel genomen is het Zweedse voorzitterschap van oordeel dat een akkoord in de Raad
over dit deel van de verordening ophanden is. De lidstaten zijn het grotendeels eens geworden over
de richting voor wijzigingen met betrekking tot de raad en de voor nationale regulerende insta nties
voorgestelde samenwerkingsmechanismen. Er is brede overeenstemming om dergelijke
mechanismen op te zetten en de raad op te nemen als facilitator om niet -bindende adviezen uit te
brengen en te bemiddelen tussen regulatoren of op andere manieren bijsta nd te verlenen bij de
coördinatie.
De opmerkingen en suggesties van de lidstaten waren voornamelijk gericht op een evenwicht tussen
de betrokkenheid van de Commissie bij de beraadslagingen van de raad en de noodzaak om de
onafhankelijkheid van de raad te w aarborgen. Naar aanleiding daarvan is een aantal inhoudelijke
wijzigingen voorgesteld in de twee reeksen compromisvoorstellen met betrekking tot de instelling,
het bestuur en de taken van de raad, met inbegrip van de onafhankelijkheid van zijn secretariaat , die
door de Commissie moeten worden ingediend.
De voorgestelde compromisamendementen hebben ook tot doel ervoor te zorgen dat de taken van
de raad beperkt blijven tot de richtlijn audiovisuele mediadiensten en tot de delen van de
verordening die niet rec htstreeks gericht zijn op de pers, d.w.z hoofdstuk  III, en nationale
coördinatie met andere betrokken autoriteiten of zelfregulerende instanties mogelijk te maken.
 8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  11
BIJLAGE  TREE.1.B   NL
 Daarnaast hebben sommige lidstaten verzocht om verdere verduidelijkingen en instrumenten vo or
het voorgestelde vrijwillige coördinatiemechanisme met betrekking tot mediadiensten van
derde  landen. Hoewel enkele details nog moeten worden uitgewerkt, was een groot aantal lidstaten
ingenomen met een ontwerpcompromisvoorstel om de raad verder te betr ekken.
2. Algemene waarborgen voor en plichten van aanbieders van mediadiensten, met inbegrip
van publieke media (artikelen  1 tot en met 6)
Het eerste deel van de verordening heeft betrekking op een aantal belangrijke, maar ook gevoelige
kwesties voor de lidstaten. De waarborgen voor en de plichten van aanbieders van mediadiensten
zijn niet enkel van belang voor de werking van de interne markt, maar vormen ook de essentie van
het nationale mediabeleid en verschillen naargelang de culturele en constitutione le praktijken in de
lidstaten. Het voorzitterschap heeft zorgvuldig geluisterd naar de lidstaten die kwesties aan de orde
hebben gesteld in verband met de harmonisatie op dit gevoelige gebied en heeft getracht tegemoet
te komen aan de behoefte aan gemeensc happelijke waarborgen voor mediavrijheid en -pluraliteit.
Voorgesteld werd duidelijker te vermelden dat het de verantwoordelijkheid van de lidstaten is te
zorgen voor een pluriforme nieuws - en actualiteiteninhoud, alsook voor de onafhankelijkheid en
goede werking van de openbare mediadiensten.
Hoewel er nog geen formeel akkoord is bereikt, zijn de tot dusver door het voorzitterschap
voorgestelde wijzigingen positief onthaald en lijkt een akkoord voor de meeste bepalingen binnen
bereik te zijn.
 Aan artikel  4, dat betrekking heeft op de rechten van aanbieders van mediadiensten, onder meer wat
betreft de bescherming van journalistieke bronnen, moet nog verder worden gewerkt. De precieze
formulering van het mogelijke gebruik van spyware in verband met journalist ieke bronnen wordt
nog besproken in de Groep audiovisuele aangelegenheden en media. De lidstaten zijn het al eens
over een gemeenschappelijke sterke bescherming van journalistieke bronnen, maar de bepalingen
die mogelijkheden bieden voor uitzonderlijke gev allen moeten nog verder worden besproken en
verfijnd.
8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  12
BIJLAGE  TREE.1.B   NL
 3. Mediadiensten in een digitale omgeving, nationale mediamarktmaatregelen die van
invloed zijn op de interne markt, transparante toewijzing van economische middelen en
nieuwe monitoring van de interne me diamarkt (artikelen  17 tot en met 25)
Het laatste deel van de verordening bevat bepalingen van verschillende aard. Bij sommige
bepalingen hebben de lidstaten een soortgelijk standpunt ingenomen ten aanzien van de strekking
van de amendementen, bij andere l open de meningen enigszins uiteen. Slechts een eerste reeks
wijzigingsvoorstellen is vóór de Raadszitting in de Groep audiovisuele aangelegenheden en media
besproken.
 Het voorzitterschap is van mening dat, hoewel de besprekingen over dit deel van de verord ening
iets minder ver gevorderd zijn dan die over de eerste twee delen van het voorstel, de te volgen koers
duidelijk is. De besprekingen in de Groep audiovisuele aangelegenheden en media hebben op
politiek en technisch gebied verduidelijking gebracht en d e eerste reeks wijzigingsvoorstellen werd
toegejuicht. Om tegemoet te komen aan de bezwaren van de lidstaten, heeft het voorzitterschap
inhoudelijke wijzigingen voorgesteld die tot doel hebben de reikwijdte van de adviezen van de raad
over beleidsmaatregel en voor de nationale media te beperken tot die met aanzienlijke gevolgen voor
de interne markt. In dezelfde geest heeft het voorzitterschap wijzigingen voorgesteld om het
toepassingsgebied van de bepalingen met betrekking tot concentraties op de mediamarkt  te
beperken tot die welke waarschijnlijk van invloed zullen zijn op de interne markt.
De eerste reeks door het voorzitterschap voorgestelde wijzigingen had ook tot doel de waarborgen
voor aanbieders van mediadiensten ten aanzien van zeer grote onlineplatf orms (ZGOP's) te
versterken en tegelijkertijd de voorwaarden om die waarborgen te genieten, aan te scherpen. Het
doel was tot een evenwichtige procedure te komen die meer eerbiediging van de integriteit van
inhoud onder de redactionele controle van aanbied ers van mediadiensten biedt en tegelijkertijd de
duidelijke verplichting voor ZGOP's om desinformatie en haatzaaiende uitlatingen te bestrijden,
bevestigt. De lidstaten zijn het erover eens dat de raad ermee moet worden belast de dialoog tussen
ZGOP's en a anbieders van mediadiensten te versterken.
8679/1/23  REV 1   hom/PAU/sv  13
BIJLAGE  TREE.1.B   NL
 Over de bepalingen inzake publieksmeting en overheidsreclame zijn bij de lidstaten vragen gerezen,
aangezien de nationale bepalingen inzake overheidsreclame aanzienlijk verschillen. Een belangrijke
als compromis voorgestelde wijziging is dat de lidstaten op nationaal niveau strengere of
nauwkeurigere regels inzake overheidsreclame kunnen handhaven.
 Tot slot heeft het voorzitterschap ook wijzigingen ingediend om de door de Commissie geplande
jaarlijkse onafhankelij ke monitoring te verduidelijken en de transparantie ervan te vergroten.
IV. FOLLOW -UP
De Groep audiovisuele aangelegenheden en media zal zijn werkzaamheden met betrekking tot het
voorstel voor een verordening mediavrijheid in mei en juni voortzetten. Het voorz itterschap streeft
ernaar tussen nu en juni  2023 een mandaat voor het Coreper vast te stellen.
