Hellevoetsluis (gemeente)
Hellevoetsluis () is een voormalige gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland.

De gemeente lag in de streek Voorne-Putten. Zij maakte deel uit van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag.

Op 31 januari 2022 telde de gemeente 40.596 inwoners. Zij had een oppervlakte van 46,14 km² (waarvan 14,6 km² water).

De belangrijkste plaats in de gemeente was Hellevoetsluis. Voorts behoorden tot de gemeente de dorpen Nieuw-Helvoet,  Nieuwenhoorn en Oudenhoorn en de buurtschappen Vlotbrug en IJzerenbrug.

Geschiedenis 
De gemeente Hellevoetsluis werd ingesteld tijdens het Eerste Franse Keizerrijk op 1 januari 1812, als gevolg van de invoering in 1811 van de Franse Gemeentewet. Bij de instelling op 21 november 1813 van het Soeverein vorstendom der Verenigde Nederlanden werd de bestaande gemeentelijke indeling overgenomen.

Op 1 april 1817 werd de gemeente Oude en Nieuwe Struiten ingesteld als afsplitsing van Hellevoetsluis.

Op 1 januari 1960 werden de gemeenten Nieuw-Helvoet en Nieuwenhoorn toegevoegd aan Hellevoetsluis.

Nadat in de jaren 70 Hellevoetsluis was aangewezen als groeikern werden er veel woningen bijgebouwd voor forensen die in Rotterdam of het Europoort-Botlekgebied werkten, zodat in de jaren zeventig de bevolking van Hellevoetsluis verdubbelde en er verschillende nieuwe wijken werden bijgebouwd in de polders van Helvoet en Nieuwenhoorn. Enkele bedrijven die rond de jaren zeventig opkwamen waren Vermaat en de oude rubberfabriek.

Sindsdien is de gemeente ook bezig met het revitaliseren van de vesting door middel van nieuwbouw aan de westkant van het Groote Dock. Van 2010 tot en met 2012 is er met rijkssteun een groot restauratieproject gestart waarbij het zogenaamde front I-II weer grotendeels teruggebracht is naar een tijdbeeld uit het rijke militaire verleden. 

Begin jaren 90 van de twintigste eeuw werden er nieuwe plannen voor de stadsontwikkeling gemaakt. De structuurschets 2005 werd gerealiseerd en opgevolgd door de structuurschets 2010+.

De gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne zijn op 1 januari 2023 samengegaan in een nieuw ingestelde gemeente Voorne aan Zee.

Bestuur 
Het gemeentehuis, dat werd gebouwd aan het einde van de 17e eeuw, heet ook wel het Prinsenhuis. Hier verbleven vroeger vertegenwoordigers van de admiraliteit en bestuurders. Na de Franse tijd werd het gebouw rijkseigendom.

Gemeenteraad 
De gemeenteraad van Hellevoetsluis bestaat uit 25 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

De gemeente Hellevoetsluis kent één lokale politieke partij, Inwonersbelang Hellevoetsluis, die gegroeid is uit buurtverenigingen. Deze partij is specifiek op de lokale politiek en bevolking gericht.

De reguliere gemeenteraadsverkiezingen van 2022 zijn in Hellevoetsluis niet gehouden in verband met de gemeentelijke herindeling van de gemeente per 1 januari 2023.

Burgemeester en wethouders 2018-2022 
Het college van burgemeester en wethouders van Hellevoetsluis bestaat uit een coalitie van Inwonersbelang Hellevoetsluis, VVD en CDA. Het college bestaat uit burgemeester Milène Junius en vier wethouders, te weten:
 Margriet den Brok (1e locoburgemeester)
 Aart-Jan Spoon (2e locoburgemeester)
 Hans van der Velde (3e locoburgemeester)
 Peter Schop (4e locoburgemeester)

Wijken in Hellevoetsluis 
Wijken in Hellevoetsluis (sinds 2018)
 Hellevoet
 Nieuw-Helvoet
 Nieuwenhoorn
 Oudenhoorn
 De Struyten
 De Kooistee
 Den Bonsen Hoek
 Ravense Hoek
 Centrumgebied
 Kickers Bloem
 Buitengebied

Voormalige polders en waterschappen 
 Polder Nieuw Helvoet (1811-1949)
 De Quack (1811-1949)
 Oude en Nieuwe Struijten (1811-1973)
 Nieuwe Gote (1811-1973)
 Polder Nieuwenhoorn (1811-1973)
 Nieuw Helvoet en de Quack (1949-1973)

Kunst en cultuur

Kunst in de openbare ruimte 
In de gemeente Hellevoetsluis zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:
 Lijst van beelden in Hellevoetsluis

Monumenten en bezienswaardigheden 
 Lijst van rijksmonumenten in Hellevoetsluis
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Hellevoetsluis
 Lijst van oorlogsmonumenten in Hellevoetsluis

Onderwijs

Basisonderwijs 
De gemeente Hellevoetsluis telde in 2014 12 openbare basisscholen, 3 katholieke, 2 protestantse, 1 particuliere en 1 basisschool voor speciaal onderwijs.

Voortgezet onderwijs 
Er zijn drie scholen voor voortgezet onderwijs in Hellevoetsluis:
 GSG Helinium; vmbo basis t/m vwo tweetalig onderwijs en technasium en gymnasium
 Jacob van Liesveldt; vmbo-t t/m vwo tweetalig onderwijs
 Albeda College; diverse opleidingen op mbo-niveau voornamelijk niveau 1 en 2 (o.a. kok en administratief medewerker)

Openbaar vervoer

Geboren in Hellevoetsluis 

 Jan Pieter Theodoor Huydecoper (1728–1767), directeur-generaal van de West-Indische Compagnie
 Andries Staalman (1858–1938), politicus
 Dirk Johannes Spanjaard (1881–1947), ambtenaar en bestuurder
 Doe Hans (1882–1946), journalist, dichter, schrijver en striptekenaar
 Michael Rudolph Hendrik Calmeyer (1895–1990), generaal en staatssecretaris
 Ben van Eysselsteijn (1898–1973), schrijver en journalist
 Anthony van Kampen (1911–1991), schrijver
 Toon Mans (1965), bestuurder en politicus
 Ellemieke Vermolen (1976), presentatrice, actrice en fotomodel
 Ronald Brouwer (1979), hockeyinternational
 Maarten Ketting (1983), voetbalscheidsrechter
 Jerdy Schouten (1997), profvoetballer
 Wouter Macare (1999), metalartiest

Aangrenzende gemeenten 

Hellevoetsluis
Geschiedenis van Voorne aan Zee
Voormalige gemeente in Zuid-Holland