Weekblad voor notaris-ambt en registratie, jrg 12, 1881, no. 594, 15-05-1881 
N°. 594 xia eni ____________ 15 MEI 1881. N 594 WEEKBLAD VOOR NOTARIS-ABIBT EN REGISTRATIE. (Uitgegeven voor rekening der Broederschap van Candidaat-Notarissen in Nederland), twaalfde Jaargang Redacteur: B. Wd. SAMVES, en,vanger der regi.tr.tie en domeinen ,e Ot^hnt. , AJ-i"»trate„r; B. F. W. KOLB, Cnodldaal-K,,,.,.-. •, Gravenhage. 1 elk“ ',erzo"d“' – *>#• P» kwartaal, franc„ per post> , , Advertentien ] tol 6 pegels, f 1.25, VOor iedere. regel meer 20 Cent.. «Üdragen te zenden aan den Redacteur. Al"IVr*gWl Abonnement, Advertentie, enz, aan den Adminiatratenr. lETS OVER DE REGELING VAN HET VOOGDIJ-BEHEER. I. De Nederlandsche Juristenvereniging, die reeds omtrent zoo menig onderwerp van recht natie en regeering voorlichtte , heeft in hare ten vorigen jare gehouden vergadering ook de voogdij tot een onderwerp van bespreking gemaakt. De vraag die daaromtrent aan de orde was gesteld luidde aldus: «Beslaat er aanleiding, om, hetzij tot wegneming van belemmeringen, hetzij tol versterking van waarborgen de wetsbepalingen op het beheer der minderjarigen en het toezicht op dit beheer te wijzigen. Zoo ja, welke verbeteringen komen voornamelijk in aanmerking»? De lezers van Recht en Wet zijn door den vorigen redacteur reeds mde gelegenheid gesteld, kennis te nemen van de over deze vraag uitgebrachte praeadviezen en van de gevallen beslissingen op de geslelde vraagpunten. Men zie R. en W. deel 32 hl. 47 e.v. en 367 e.v. Wij geiooven onzen lezers geen ondienst te doen op het voetspoor van het verhandelde inde Juristen vereen iging, onze denkbeelden omtrent de regeling van het voogdij beheer uiteen te zetlen. Welke wetsbepalingen men omtrent het voogdij-beheer zal maken, zal wel inde eerste plaats afhangen van bet standpunt waarvan men uitgaat. Wij hebben met deze opmerking het oog op het eerste vraagpunt, dat hel Bestuur der Juristenvereniging stelde m deze woorden: Moet voor eene behoorlijke verzekering van het voogdijbeheer, staatstoez.cht of familietoezicht op den voorgrond treden ? Met dit vraagpunt slaat in nauw verband de geschiedenis van het rechtsinstituut der voogdij, die we even willen in herirmeriDg brengen. Ir het Oud Hollandsch recht was de voogdij hoofdzakelijk staatszaak. Dit blijkt uit verscheidene plaatsen uit het werk van van Leeuwen; het Rooms-Hollandsrecht, onder anderen op blz. 91. waar hij zegt, dat de voogdij «der wesen , van ouds den * Graven plag toe te komen (1), zoo ook op blz, 89 «de ‘ gebore voogden ’ anders bloedvoogden, werden huijdendaegs «met aangenomen, tenzij die van de overheid, na genomen • kennis en onderzoek daartoe zijn gemaghgt... Alleen testamentaire voogden kon men naar believen aanstellen (evenwel niet te Alkmaar, zie van Leeuwen blz. 90), maar dan nog waren zij onderworpen aan hel toezicht der weeskamer, die steeds bevoegd was hen bij plichtverzuim van de voogdij te ontzetten. (Men zie Mr. G H Fuhri Snethlage Academisch Proefschrift getiteld: De uitoefening van de oppervoogdij van den Slaat door den Kantonrechter hl. 16). Eindelijk, de instelling dezer Weeskamers zelf een college, bestaande uiteen of meer leden van het plaltseij bestuur en een uitvloeisel van de macht der plaatselijke overheid, aan wie de Graaf of Landheer zijne oppervoogdij had gedelegeerd (zie Mr. Fuhri Snethlage blz. 8), een college, dal zich zooveel mogelijk alle voogdijen aantrok, zoodal men als algemeenen regel kon stellen, dal de voogdij (1) Zoo is ’t oorspronkelijk ook in ’t Duitsche recht, waar zich het hegnp van « Obervormundscbaft» zeer ontwikkeld heeft. Zie de t praeadvies van Mr. Vogel i * x-» H.d.l dep Vop„„„d.oh.n 112 ® ' plaats Van Rad.riP behoorde tot de zorgen der plaatselijke overheid. Geheel anders was het in het Fransche recht. Daar was het de familie, die geroepen werd om de belangen der minderjarigen te behartigen. De conceil de familie, samengesteld uit de zes naaste bloedverwanten (behoudens vermeerdering van dit getal in het geval van art. 408 Code Civil) en gepresideerd door den juge de paix, benoemde den voogd en den toezienden voogd en besliste, behoudens de toestemming der rechtbank in het geval van artikel 458 C. C. omtrent daden van beheer door den voogd. Tusschen deze twee stelsels nu heeft onze wet een middenweg ingeslagen. Zij geeft aan den Kantonrechter de beslissing in zake de benoeming van den voogd (voor zoover althans niet, zooals dit in het Fransche recht het geval was, de langstlevende voogd is, of er bij testament een voogd is aangewezen) en omtrent onderscheidene daden van beheer, doch zij laat de familie op die beslissing grooten invloed uitoefenen, door haar te doen raadplegen en haar het recht van hooger beroep van de beslissing van den Kantonrechter toe te kennen, en draagt zelfs aan de familie inden persoon van den toezienden voogd, voor een groot deel het toezicht over het beheer van den voogd op. De Staat en de familie beiden hebben dus volgens onze wel bij de regeling van het voogdij-beheer wat te zeggen. Wij gelooven, dat de wetgever hierin goed gezien heeft. Zoowel de familiebelangen als het staatsbelang toch zijn bij de zorg voor de minderjarigen gemoeid. Dit beginsel werd dan ook bij de beraadslagingen inde Juristenvereeniging algemeen goedgekeurd. Maar nu doet zich de vraag voor, of de verhouding, waarin deze twee machten tot elkander slaan, goed geregeld is volgens onze wet en zoo neen, hoe die regeling dan moet geschieden. Zoo toch zouden wijde vraag liever stellen dan ofStaatstoezicht dan wel hraWietoezicht den voorrang moet hebben. Wij achten dit geen dilemma. Wanneer men toch den Staat laat inwerken in het voogdij-beheer, waarin kan hij dit met de meeste vrucht dan anders, dan in hel toezicht daarop? Is men dus voor familietoezicht, zooals de meerderheid der stemmenden inde juristenvereeniging (doch ongeveer Vs hield zich buiten stemming), dan geeft men daarmede het dualistisch karakter, dat men bij de regeling van het voogdijbeheer op den voorgrond wenschte te plaatsen weder op, of wel de inwerking van den Staat wordt tot een minimum gereduceerd. Wat wij dan zouden wenschen? Dat het beheer familiezaak werd met toezicht daarop vanwege den Staat. Geheel wordt dit ons oordeel weêrgegeven inde woorden van den heer Mr. Th. Heemskerk (Handelingen der Nederlandsche Juristenvereeniging 1880 II) «Hel principiëel verschil tusschen den Slaat en de familie is m.i. niet zoozeer gelegen inde noodzakelijkheid dat de familie zich met de voogdij bemoeie, toezicht uitoefene, en de Staat niet, maar het komt hierop aan, en zoo blijft men in overeenstemming met hel beginsel, waarop de Staat in onze tegenwoordige maatschappij moet rusten, dat de familie, waar de ouders overleden zijn, met zooveel mogelijk liefde en nauwgezetheid voor de minderjarigen zorgt. De wetgever moet dus zoodanige bepalingen maken, dat de familie niet aan die verplichting onttrokken worde, maar dat de Slaat loezie, of zij die vervult.» Zoo is het naar ons oordeel inderdaad. De zorg voor de overgebleven minderjarigen behoort aan de familie. «Wat anders brengt de aard der zaak mede» werd terecht gezegd door Mr. Pols (Handelingen l. a. p. blz. 33) dan dat de eersten, die zich de achterblijvende weezen zullen aantrekken, de familieleden zullen zijn? En gelijk nu de zorg voor de moreele belangen geheel aan den voogd moet worden overgelaten , en daartegen zich lot nu toe geen stemmen hebben verheven, zoo ook dunkt ons, moet als beginsel worden aangenomen de zorg voor de materiëele belangen van de minderjarigen aan den voogd over te laten. Maar dit kan niet absoluut doorgevoerd worden. De zorg voor de moreele belangen kan moeielijk gecontroleerd worden, wel die voor de materieële. Zeer terecht zeide dienaangaande Mr. Levy (Handelingen t. a. p. blz. 37). Staat, kiezen wij onvoorwaardelijk den Staat. Maar inden loop van hel debat deed zich een ander vraagpunt voor, dat we nog wenschen te behandelen. Er werd namelijk gevraagd of de voogdij van publiekrechtelijken, dan wel van privaatrechfelijken aard dient te zijn. Natuurlijk dat men deze vraag nooit geheel zuiver in dezen of genen zin zal kunnen beantwoorden. Terecht zei daaromtrent Mr. Levy (Handelingen t. a. p. blz. 36) »Eene voogdij die geheel en al zuiver privaatrechtelijk is, die geheel en al negotiorum geslio is, eene voogdij, die uitsluitend op het obligatie-lerrein tehuis behoort, heeft nooit beslaan en zal naar ik meen nooit beslaan. Ten allen tijde was de voogdij geplaatst onder de hoede van den Staat, omdat de cura voor de personae miserabiles ten allen tijde geacht werd te behooren tot de bemoeiingen van den Staat. > Doch de vraag is maar, zal men over het geheel genomen het publiekrechtelijk of het privaatrechtelijk spoor volgen ? Men heeft beweerd, dat volgens onze wet het publiekrechtelijk karakter op den voorgrond treedt, omdat 10. geene voogdij van nabestaanden kan wmrden geweigerd en 20. de voogd niet kan worden gesalarieerd. Uit laatste argument is evenwel niet houdbaar (zie art. 469 al. 2 B. W.) en of uit het eerste lot den publiekrechtelijken aard van de voogdij mag worden geconcludeerd, valt onzes inziens zeer te betwijfelen. Hoe dit zij, in jure constituendo aarzelen wij niet in onze keuze. We hebben boven reeds opgemerkt, dat naar ons inzien het voogdijbeheer inden regel louter familiezaak moet zijn, maar daaruit blijkt dan onzes inziens ook dadelijk, dat de voogdij niet van publiekrechtelijken aard kan zijn. Wij achten haar een soort negotiorum gestio tusschen den voogd en de minderjarigen, waarop de Staat zijn toezicht wel moet uitoefenen, doch dit toezicht kan den aard van het rechtsinstituut niet aantasten. Ineen volgend artikel hopen we onze beschouwingen over het voogdijbeheer voort te zetten. IN GEZONDEN. HUWELIJKSCHE VOORWAARDEN. I. Kan bij uitsluiting of beperking van gemeenschap bepaald worden, dat de vrouw niets zal bijdragen tot de huishouding en de opvoeding der kinderen? L Waarschijnlijk. Niet zeker. Men leze de Artikels 200 en 201 B. W. Art. 200. Ook kan, ingeval van uitsluiting of beperking van gemeenschap, de som worden bepaald, welke de vrouw jaarlijks tot de huishouding en de opvoeding der kinderen uil hare goederen zal moeten bijdragen. Art. 201. Bij gebreke van bedingen daaromtrent, zijn alle de vruchten en inkomsten uit de goederen van de vrouw ter beschikking van den man. Bij eene letterlijke opvatting der beide aangehaalde wetsartikelen zou men tot de conclusie moeten komen, dat al de inkomsten der goederen van de vrouw ter beschikking van den man waren, indien de som niet ware bepaald, die de vrouw jaarlijks tot het bewuste doeleinde zou moeten bijdragen, ’t Is waar er staat; Bij gebreke van bedingen daaromtrent, dat is: van bepalingen omtrent de bestemming van de vruchten der goederen van de vrouw. Deze laatste woorden kunnen beteekenen: Het staat aan partijen vrij, om ten aanzien der vruchten van de goederen der vrouw al zoodanige bedingen te maken, als zij goedvinden, dus ook te bepalen, dat door den man niets van die vruchten zal worden genoten. In verband evenwel met het aan de aangehaalde woorden voorafgaande «de som kan worden bepaald», laat zich ook zeer goed de uitlegging verklaren: Omtrent het bedrag der som, jaarlijks door de vrouw aan haren man uitte keeren, moeten de aanstaande echtgenooten bedingen maken, bij gebreke waarvan enz. Dus of alle of minstens een gedeelte der vruchten. We gelooven evenwel niet dal dit de bedoeling des wetgevers kan geweest zijn. Het klinkt wel eenigszins vreemd, dat de vrouw door overeenkomst zich geheel zou kunnen onttrekken aan al de lasten des huwelijks, maar men vergete niet, dat al hetgeen verboden is bij huwelijksche voorwaarden te bepalen, inde wet is opgenomen, en dat dus alle overige bedingen geoorloofd zijn. Trouwens ware de bedoeling des wetgevers anders geweest, niets zou gemakkelijker zijn, dan zijne voorschriften te ontduiken. De kleinste nietigheid vastgesteld als bijdrage der vrouw, zou aan den eisch der wet voldoen. 11. ART. 20S IN VERBAND MET ART. 220 B, W. Aan wien der echtgenooten behoort datgene, wat bij de ontbinding des huwelijks van de vruchten en inkomsten overblijft, indien uitsluiting van alle gemeenschap is bedongen ? Deze vraag is zeker niet nieuw. Vele schrijvers kennen dat overschot aan de beide echtgenooten toe. Ik niet. Ik geloof, dat aan den mande beschikking toekomt over de vruchten der goederen van de vrouw, dat hij daarentegen ook bezwaard is met al de lasten des huwelijks en dat dus aan hem loekomt wat overschiet, en door hem gedragen wordt wat te kort komt. REGISTRATIE-EXAMENS. Voor een goed examinalor wordt vereischt; een helder versland, voortgezette studie, rijke ervaring en menschenkennis. Voldoet een examinator hieraan niet, dan wordt het examen slechts een kansspel. Het ligt niet in mijne bedoeling ineen onderzoek te treden naar de geschiktheid van elk lid der examen-commissies van de laatste jaren. Ik wensch er alleen de aandacht op te vestigen dat Ontvangers, vaneen tamelijk druk kantoor, niet de meest gewenschle personen zijn kunnen. leder weet toch hoeveel of zoo’n ambtenaar reeds werken moet, zoodat er van vrijen tijd, om aan voortgezelle studie te wijden, geen sprake is. Ervaring wordt wel verkregen door kanloorwerkzaamheden, maarde theoretische kennis wordt er niet door uilgebreid. Om de examens niet eenzijdig te doen zijn, zou ik het zeer wenschelijk vinden, het privaatrecht door iemand te doen examineeren , die niet gewend is alles dooreen registratiebril te zien. Wanneer eerlang weer een commissie geroepen zal worden om over de adspiranten de vierschaar te spannen, moge daarin dan geen anderen benoemd worden dan zij, van wie men, op grond hunner studie, een juist oordeel over practische èn theoretische bekwaamheden verwachten mag. X. Wij nemen gaarne het onderstaande over uit het Handelsblad : DE HYPOTHECAIRE STATISTIEK aan de bewaring te Leiden, op 1 Januari 1881, voorafgegaan door eenige algemeene beschouwingen. Kunst geen regeeringszaak. Wie herinnert zich niet die categorische uitspraak, die, bij ’t gezag van den spreker en de volgzucht vaneen dankbaar volk, zulk een noodlottigen invloed heeft uitgeoefend, waarvan de gevolgen nog niet geheel zijn uitgewischt? Actie baart reactie. Waar, naar ’t oordeel van velen, tot nadeel der wetenschap zelf, drie Rijks-universiteiten, bij de oprichting vaneen dergelijke gemeentelijke, zijn bestendigd, waarbij gebruik is gemaakt van de statistiek, hel getal stemmen, dat zich, om locale belangen, voorde voordracht zou verklaren, volgt de reactie, de lust tot het uitwinnen van penningen, waar ponden verkwist zijn. Niettegenstaande de heer Vissering, zonder dat er vrees was voor tegenspraak openlijk verklaarde, dat ieder mensch, zelfs onbewust, gebruik maakte van de uitkomsten der statistiek, wat ook door het voorbeeld (hier echter met bewustheid) van de laatstbedoelde weltelijke voordracht bevestigd wordt, stond in later dagen een opvolgend premier, mede een man van erkend gezag, op om, althans ten aanzien van de statistiek, te verklaren: wetenschap is geen regeeringszaak. Wij willen ’t gewicht der statistiek, op zich zelf, niet overschatten. Zij is zeker niet meer dan een hulpwetenschap, doch die ons hoog noodig is lot het maken van gevolgtrekkingen. De lijd is gelukkig lang voorbij, dat men alleen vraagt naar de opbrengst vaneen middel, men houdt nu, zeker nog wel niet in genoegzame maar toch in toenemende male, rekening met den invloed der belasting op de zedelijkheid en volkswelvaart. Zelfs reeds geheel in eigen belang is de fiscus daartoe verplicht, men denke aan de kip met de gouden eieren. Onmetelijk hoog, al deed men zeker nogal wat sinds 1848, onmetelijk hoog is nog de berg, die hier moet worden beklommen, om wij zeggen 162 594. met een volmaakten (dat is onmogelijk, ook omdat altijd voortdurende wijziging en verbetering noodig zal zijn) maar een redelijken toestand in het leven te roepen. Argumenten, dat de statistiek veel te wenschen over laat, iets wat ik niet denk legen te spreken, doen niets af. De statistiek, zooals zij dan ook is, wordt gebruikt; wat zou nu meer wenschelijk zijn : eendoor deskundigen vervaardigde en telkens verbeterde statistiek, die zooveel mogelijk btjgewerkt is, of een, die overgelalen wordt aan onkundigen, die de slof met kunnen verwerken en zelfs ’l meest in ’t oog loopende afwijkingen klakkeloos overnemen? Van de indolentie op dat gebied, den achterstand, wordt een alles afdoend staaltje geleverd door het feit, dat van de Algemeene Statistiek de laatste afleveringen, nos. 11 en 12 ’ zijn verschenen in 1873. Hier geldt het een verwijt, helaas niet aan de tegenstanders, maar aan de beoefenaars der statistiek; zijn er wel verdere commentaren op dat droevig feit noodig? Maar hoe weinig de individu dan ook vermag, hij die van t nadeel van den tegenwoordigen toestand doordrongen is, doe althans wat hij kan. Parlieele gegevens mogen op zich zelf weinig afdoeo, zij kunnen althans strekken om de belangstelling wat meer op te wekken. Met dat doel wensch ik mede te deelen den stand der hypothecaire statistiek, aan do bewaring te Leiden op 1 Januari 1881. De plaats gehad hebbende vernieuwing mag daaraan eenige meerdere waarde dan gewoonlijk doen toekennen. Het spreekt echter vanzelf, dat de statistiek niet anders kan geven dan ’t geen de openbare registers bevatten, en ik zeide het honderdmaal, dat de evenredige registratie-rechten een nadeeligen invloed uitoefenen op de kennis van den juisten toestand. Geen onbelangrijke verbetering verwacht ik mettertijd van de aangeboden wijzigingen in onze fiscale wetten. Ik moet verder opmerken, dat niet alle inschrijvingen, welke nog niet afgedaan waren, zijn vernieuwd, dat betreft hier echter meerde voogdijen dan de werkelijke voor schuld genomen inschrijvingen en schoon het moge leiden lot een verwijt aan den wetgever, die hier, ai had hij voor zich ’t voorbeeld van zijn voorganger van 1842, de belangen der minderjarigen en onder curateele gestelden onverantwoordelijk heeft verwaarloosd, van invloed is dat verzuim der vernieuwing, daar het geene eigenlijk gezegde schuld betreft, niet op de hypothecaire statistiek. Van meer invloed daarop is het feit, dat vele vernieuwingen zij o bewerkstelligd geworden door personen , niet genoegzaam bekend met den stand der zaken, en dal zij dus plaats vonden voor hel geheel, daar waar werkelijk aflossing was geschied. De niet aanteekening van die aflossing inde openbare registers is, gelijk ik reeds opmerkte, veelal te wijten aan den nadeeligen invloed der registratierechten, hier dat van kwijting. Zeker zijn dat een en ander afdoende bezwaren, maar niemand heeft het recht die te wijten aan den statisticus, die niet anders kan opgeven, dan hij vindt; maar ’l is de plicht van den beoefenaar der wetenschap, die in het licht te stellen, opdat van zijne gegevens met die behoedzaamheid worde gebruik gemaakt, welke hier vooral noodig is. Een andere zaak is het dubbel gebruik maken vaneen schuldvordering, welke aan meer dan één bewaring voorkomt, zoo bij inschrijving als bij doorhaling. Dat is zeker een gebrek inde bewerking der statistiek, wat niet behoefde plaatste vinden. Zoodanige schuldvordering moet maar eens worden gebracht, n. 1. daar, waar het recht betaald is. ’t Moge, waar tegen fouten wel contrafouten zullen overslaan en het, bij zulk een tal millioenen, op een afwijking van enkele duizenden waarlijk niet aankomt, van geen overwegenden invloed wezen, van meer belang zoude het zijn als zekere schuldvordering, welke ik mij herinner, tot een bedrag ;van eenige tonnen, aan een lal van bewaringen ingeschreven, inde statistiek werkelijk overal, in plaats van slechts op een enkele plaats ware opgegeven geworden. Maar kan en mag natuurlijk de statistieke opgave niets anders bevatten dan den werkelijken inhoud "der registers, dergelijke fouten als de laatstbedoelde, behoeven niet voor te komen. Zoo de statistiek wordt bewerkt door ~ of althans onder toezicht van een bekwaam persoon en men zich eenige moeite en kosten wil getroosten voor een niet al te summiere, maar behoorlijke contröle door een mede deskundig en geheel zelfstandig persoon, is althans de hypothecaire siatisliek te brengen tot dien graad van volkomenheid, dat men gerust de critiek daarop kan afwachten. Aan de nu hier volgende cijfers is die zorg besteed , welke de groote drukte aan de bewaring, inde beide laatste jaren, vooral in het jaar 1879 voorgekomen, heeft toegelaten: Inschrij v i n g en. Vernieuwingen gedurende 1879 f 22,350.911 ’ * 1880. 2,518,513 Gewone * 1879 » 4,315,945 ’ ' 1880 3,658,183 Tezamen. f 32,843,552 Doorhalingen. Van vernieuwingen gedurende 1879 f 375,551 \ * id- » 1880»1,820,799 »gewone inschrijvingen» 1879» 58,362 1’ 9 id- id- » 1880» 381,560/ Zuiver bedrag der schuld (naar de registers)- op 1 Januari 1881 / 30,201,280 ’t geen tamelijk wel overeenkomt met mijne raming op 1 Januari 1880 aan het departement van financiën opgezonden, welke slechts ruim één millioen lager was en het zoude waarschijnlijk wel bij dat cijfer gebleven zijn, zoo 163 niet de schuldeischers van alle nog niet vernieuwde inschrijvingen, in het laatste kwartaal van 1880, door mij geheel onverplicht aan de wellelijke voorschriften waren herinnerd geworden. Onder het voorgaand bedrag van ruim 30 millioen is begrepen ongeveer l1 millioen door hypotheekbanken en andere instellingen van grondcrediet verstrekt. Waar onroerend goed, gelegen inden kring van meer dan ééne bewaring, verbonden wordt, geschiedt de heffing slechts aan ééne bewaring en behoort de schuld alleen daar op de statistiek gebracht te worden. Dal zou zeker, ter bepaling van de hypothecaire lasten, welke op de gezamenlijke onroerende goederen vaneen of andere bewaring drukten, een verschil kunnen maken, dan te oordeelen naar mijne 4-jange ondervinding, zal dat ten aanzien van de bewaring te Leiden vrij wel zijn gecompenseerd. Men kan dus achten dat vorengaande schuld van ruim 30 millioen de wezenlijke schuld is, inde registers van de bewaring te Leiden ingeschreven. Bij de laatste rechterlijke indeeling heeft men geene wijziging gebracht inden omtrek der bewaringen, welke, nu de vernieuwing plaats vond, zeer moeielijk meer met die rechterlijke indeeling in overeenstemming zou kunnen wmrden gebracht. De omtrek der bewaring te Leiden bevat dus het vorig gerechtelijk arrondissement van dien naam. Ik was vroeger nogal eens gewoon jaarlijks na te gaan den omzet van het onroerend goed, en de ingeschreven schuldvorderingen in vergelijking te brengen met de bekende aflossingen, alles om te kunnen komen tot eene bepaling van de vermeerdering of vermindering van de hypothecaire schuld. Het spreekt vanzelf, dat hierbij ook rekening dient te worden gehouden met de vermeerderde of verminderde waarde van het gezamenlijk onroerend goed, dus ook met den aanbouw, welke in enkele streken van ons vaderland op kolossalen voet plaats vindt en die natuurlijk van grooten invloed is op de vermeerdering, zoo ■van de waarde, als van de hypothecaire schuld. Eene renle van meer dan 5 pCt. behoort hier gelukkig tot de uitzondering. Met dal al is de rente der hypothecaire geldleening veel te hoog, oneindig hooger dan de opbrengst van het onroerend goed zelf, althans indien het geldt ongebouwde eigendommen en een bezitting van eenige beteekenis. Dat dit bij zooveel meer andere hindernissen en belemmeringen, waarvan gelijk men weet, mijn hart vol is, doch waarover ik nu toch maar hier zal zwijgen, niet vermeerden den aankoop van het onroerend goed door den kleinen man, den gebruiker, iets waarop men uiteen staathuishoudkundig oogpunt zooveel prijs moet stellen, terwijl de ondervinding ons dikwijls leerde, dat waar zij plaats vond, dal dikwijls geschiedde met ongunstigen uitslag, slaat helaas vast. De rente is hier bij reëelen waarborg zooveel hooger dan bij beleening van effecten, die maar een fictieve waarde hebben. Zeker biedt dat laatste middel van geldscbieten meer gemakken aan, dan bij plotselinge onvoorziene politieke gebeurtenissen kan men toch daarop zeer groole schade lijden, 't geen bij een belegging tegen eerst hypothecair onderpand, onmogelijk moest zijn. Zeker wordt daarop ook wel eens nadeel geleden, doch dat is alleen het geval, als het onderzoek naar de waarde te lichtvaardig plaats vond, of dat men in handen viel van onkundige, erger nog gewetenlooze commissionnairs. Waar men schade lijdt, bij gebreke van behoorlijk onderhoud, of langdurig berusten in het niet voldoen, op zijn tijd, der renle, heeft men dat alleen aan zich zelf te wijlen. Het is in het belang van landbouw en nijverheid, van de volkswelvaart aldus te hopen, dal de door den minister Vissering voorgeslelde afschaffing van het obligatierecht voordeelig moge werken op de verlaging van de rente-tax der hypothecaire geldleening. Met dien wensch leg ik voor heden de pen neder. A. van Eck. RECHTSPRAAK. BINNENLAND. De verplichting tot betaling van eene zekere som jaarlijks, opgelegd hij de uitgifte in opstal van vastgoed, is eene zuiver persoonlijke verbintenis. Vonnis der Rechtbank te Tiel dd. 4 Febr. 1881. De Rechtbank; Gehoord de conclusie van den heer Substituut Officier van Justitie, strekkende dat de rechtbank het vonnis, waarvan appel, bevestige en den appellant veroordeele inde kosten van het hooger beroep; Gezien na te melden akte den zeven en twintigsten Juli 1800 zeventig door notaris V., te Z-B. verleden, geregistreerd aldaar dertig Juli 1800 zeventig voor zes gulden een en twintig cents; Ten aanzien der daadzaken; 164 N». 594, Overwegende dat de eischer nu appellant, stelt dat den zeven en twintigsten Juli 1800 zeventig, blijkens akte door notaris H. V. verleden, tusschen hem en den nu geïntimeerde eene overeenkomst is gesloten, waarbij hij verklaarde aan dezen in opstal uitte geven (hetgeen hij ook gedaan heeft) twee perceeltjes dijkglooiing onder de gemeente Z.-B , uitmakende het eene een gedeelte van het perceel sectie B nummer honderd vijftig en het andere een gedeelte vaneen perceel sectie B nummers honderd zeven en veertig en honderd negen en veertig, zulks voor den tijd van dertig jaren «ingaande » een Mei 1800 zeventig, doch daarentegen daarbij de gedaagde (thans geintimeerde) zich verbonden heeft om jaarlijks op den eersten Mei aan den eischer, ten woonhuize aan handen van diens ontvanger te betalen vijftien gulden, bijgebreke waarvan door het enkel tijdsverloop een tiende verhooging verschuldigd zal zijn; en dat gedaagde in gebreke is gebleven met de voldoening van den termijn verschenen éen Mei 1800 negen en zeventig; en op dien grond bij exploit van den deurwaarder J. R. te Z.-B. van dertig October 1800 negen en zeventig, den gedaagde na voorafgaande sommatie heeft gedagvaard voor het kantongerecht te Z.-8., ten einde te worden veroordeeld om aan den eischer tegen behoorlijke kwijting te betalen zestien gulden vijftig cents (fl6 50) met de rente daarvan tegen vijf ten honderd ’s jaars, sedert den dag der dagvaarding en inde kosten van het rechtsgeding; dat ten dienenden dage, gelijk uit na te melden vonnis blijkt, de gedaagde, de gestelde overeenkomst erkennende, tegen de eisch heeft aangevoerd, dat hij het voormelde recht van opstal bij akte van zes en twintig September 1800 vier en zeventig aan een ander heeft verkocht en deze wêer aan een derde; dat met dat recht ook alle verplichtingen op den nieuwen kooper zijn overgegaan en dus niet hij gedaagde, maarde laatste kooper verplicht is de gevraagde som te betalen; en dat hij die latere termijnen ook nimmer betaald heeft; dal de eischer daarop erkend heeft dat het bedoelde recht in andere handen is overgegaan, maar beweerd heeft dat de verplichting tot betaling is een zuiver persoonlijke verbintenis, voortvloeiende uit het tusschen hem en den gedaagde aangegane contract en op dezen is blijven rusten; dat bij vonnis van drie December 1800 negen en zeventig de heer kantonrechter zich onbevoegd heeft verklaard om van de ingestelde rechtsvordering kennis te nemen, opgrond; dat het recht van opstal is een zakelijk recht: dat een beding, als in casu gemaakt, tot betaling van eene jaarlijksche som, kennelijk alleen wordt gemaakt ter zake en uit hoofde van het uitgegeven recht van opstal en daarmede één geheel vormt; dat dit bedrag dientengevolge niet is verbonden aan een bepaald persoon, maar aan den « opstaller»; hetzij het recht van opstal in dezelfde handen is gebleven of in andere, overgegaan; dat deze ook de bedoeling was van partijen, dat de eischer overeenkomstig die bedoeling, een of meer vroeger verschenen termijnen heeft ontvangen niet van gedaagde, maar van hem aan wien dat recht was overgedragen; dat derhalve én volgens den aard van het beding in het algemeen, én volgens de bedoeling van partijen , de verplichting tot betaling vaneen jaarlijkschen termijn niet rust op een bepaald persoon maar op hem die het zakelijk recht van opstal heeft; en dat hier dus niet wordt gevraagd de vervulling van eene persoonlijke verbintenis, maar vaneen zakelijk recht; dat de appellant van dat vonnis is gekomen in hooger beroep bij deze rechtbank, zijne grieven daartegen uiteenzettende en concludeerende dat de rechtbank: 10. dat vonnis vernietige; 20. den kantonrechter te Z.-B. bevoegd verklare van de ingestelde vordering kennis te nemen; 30. den geintimeerde ingeval van tegenspraak van het appel in de kosten daarvan veroordeele en die anders reserveere tot het eindvonnis; En voor het geval de rechtbank de zaak ten principale aan zich houdt, dat zij alsdan hem zijne in eersten aanleg gedane, vordering toewijze en den geïntimeerde veroordeele inde kosten van beide instantien en ingeval zij de zaak niet aan zich houdt, haar verwijze naar den kantonrechter te Z.-B.; dat de geïntimeerde zich ten aanzien der competentie geen partij gesteld en zich tegen het appel te dien aanzien niet verzet heeft, en voor het geval de rechtbank het vonnis a quo vernietigt en de hoofdzaak beslist, den oorspronkelijken eisch als nietontvankelijk bestreden en geconcludeerd heeft; dat de rechtbank den appellant in dien eisch niet ontvankelijk verklare of hem dien ontzegge en hem in al de kosten veroordeele; dat beide partijen hebben verzocht dat de rechtbank indien zij het vonnis a quo vernietigt, op de hoofdzaak recht doe; Overwegende ten aanzien van het recht; dat het aangaan van de overeenkomst en het vestigen van het recht van opstal dientengevolge, onder bepaling van eene jaarlijksche betaling daarvoor door den opstaller, alsmede de niet betaling van den termijn verschenen één Mei 1800 negen en zeventig, zooals een en ander bij introductieve dagvaarding is gesteld tusschen partijen vaststaat; dat nu de eerste vraag die te beslissen valt is, of de kantonrechter terecht heeft geoordeeld dat de ten deze ingestelde vordening tot betaling vaneen jaarlijkschen termijn is eene zakelijke rechtsvordering en dus niet behoorende tot zijne bevoegdheid; dat de beantwoording van die vraag inde eerste plaats afhankelijk is van den aard van het recht dat de eischer met zijne vordering wil geldend maken en niet van de bewoordingen der dagvaarding, en de kantonrechter dus terecht heelt onderzocht of het recht hetwelk de eischer aan het meergemelde contract ontleent en krachtens hetwelk hij ageert, al of niet is een zakelijk recht; dat daaromtrent echter niet beslissend is de omstandigheid, dat de betaling bij de vestiging van het recht van opstal en ter zake daarvan is bedongen en dus daarmede één geheel zou vormendat immers indien in plaats vaneen jaarlijksche betaling eene betaling ineens of ook de praestatie van persoonlijke diensten ten behoeve van den opstal-uitgever bedongen ware, deze daaruit zeer zeker geen ander dan een persoonlijk recht ontleenen zou ofschoon het evenzeer zijn bestaan aan de vestiging van het recht van opstal ontleende; dat een bij contract bedongen recht op jaarlijksche betaling vaneen zekere som uit zijn aard en in het' algemeene is een zuiver persoonlijk recht en de verplichting tot betaling er van eene zuiver persoonlijke verbintenis; dat de wet aan «dergelijke schuldplichtigheid» alleen dan een zakelijk karakter toekent, «wanneer de eigenaar» vaneen stuk onroerend goed ze op dat goed vestigt of bij de vervreemding of vermaking er van «voorbehoudt»; dat dit in casu het geval niet is; dat toch daargelaten nog of het volgens onze wetgeving bestaanbaar zij dat een grondrente of cijnsplicht gevestigd worde op een zakelijk recht, van opstal toen de geïntimeerde de verplichting tot jaarlijksche betaling op zich nam «hij nog niet eens was eigenaar» van het recht van opstal waarop hij thans die verplichting als een zakelijken last wil doen drukken en dus in elk geval onbevoegd daarop een zakelijken last te leggen; dat uit dien hoofde, indien partijen bedoeld mochten hebben de jaarlijksche betaling als een zakelijken last te vestigen, die bedoeling geen gevolg zou kunnen hebben; dat het beding daaromtrent voor «tweeërlei zin» vatbaar isdat derhalve naar den regel van uitlegging in artikel dertienhonderd tachtig Burgerlijk Wetboek gegeven, de bedoeling van partijen, toen zij in meergemeld contract het beding (daar «voorwaarde» genoemd) van jaarlijksche betaling maakten, moet geacht 165 worden te zijn geweest dat de geintimeerde zich tot die betaling eenvoudig persoonlijk verbond; dat uit dal beding derhalve voor den appellant geen andere dan een persoonlijke rechtsvordering voortvloeit, en zijne vordering dan ook inderdaad eene zuiver persoonlijke is waarover de kantonrechter had kunnen en behooren te oordeelen ; dat de kantonrechter zich dus ten onrechte onbevoegd heeft verklaard en zijn vonnis behoort te worden vernietigd; dat beide partijen hebben verzocht dat de Rechtbank de zaak aan zich zal houden en zij daardoor gehouden is op de hoofdzaak recht te doen; dat de verwering des geintimeerde ten principale voor zoover zij rust op dezelfde gronden waarop de kantonrechter zich onbevoegd verklaarde, met de verwerping daarvan tevens vervalt; dat de geintimeerde tegen den eisch ten principale almede te vergeefs aanvoert de omstandigheid, dat de appellant aan den nieuwen verkrijger van het recht van opstal betaling vaneen of meer jaarlijksche termijnen zou hebben aangenomen en hem daardoor als zijnen debiteur erkend; dat immers daaruit geen schuldvernieuwing zou ontstaan indien niet tevens de appellant uitdrukkelijk daarbij verklaard heeft, dat hij van meening was den geintimeerde van zijne verbintenis te ontslaan en zoodanige verklaring niet is beweerd, veelmin bewezen; dat op die gronden de bij introductieve dagvaarding ingestelde eisch als ontvankelijk en gegrond behoort te worden toegewezen; Recht doende op het hooger beroep: ■ Vernietigt het vonnis op drie December 1800 negen en zeventig door den kantonrechter te Z.-B. tusschen partijen gewezen, en verklaart dat de kantonrechter bevoegd was van de ingestelde vordering kennis te nemen; Recht doende op de hoofdzaak: Wijst den appellant zijne in eersten aanleg gedane vordering toe; Veroordeelt den geintimeerde om aan den appellant ter zake voormeld tegen behoorlijke kwijting te betalen de som van zestien gulden vijftig centen, met de interessen daarvan ad vijf ten honderd sedert dertig October 1800 negen en zeventig: Veroordeelt den geïntimeerde inde kosten, zoo in eersten aanleg, als in hooger beroep en op de hoofdzaak gevallen aan zijde van eischer en appellant begroot op honderd elf gulden acht en twintig cent (f 111.28), De geachte inzender, wiens voorbeeld navolging moge vinden en wien wij voor de toezending onzen dank betuigen, voegt aan dit vonnis de volgende aanmerkingen toe: De rechtbank verkondigt in dit vonnis de stelling, dat de wel aan de verplichting lot betaling van eene jaarlijksche som alleen dan een zakelijk karakter toekent, wanneer eene grondrente wordt gevestigd. In casu is dit, zoo redeneert de rechtbank verder, bet geval niet, daar grondrente op het recht van opstal door den houder van dal recht niet kon verleend worden, zoolang hij nog niet was eigenaar van dat recht van opslal. Dd hier niet aan grondrente kan gedacht worden, ligt m.i. voor de hand. Er werd enkel een recht van opstal verleend op een stuk grond, tegen vergoeding vaneen jaarlijksche betaling van f 15. De vraag, die de rechtbank had te beantwoorden, is alleen deze: ils de verplichting tol betaling der jaarlijksche schuldplichtigheid le beschouwen als een zakelijke last, verknocht aan het bij de overeenkomst gevestigde zakelijk recht van opstal, of is die verplichting enkel persoonlijk?» De rechtbank zegt: persoonlijk; maar voert m.i. voor die meening geen voldoende newijzen aan. Haar eenige bewijsgrond toch dat de wet alleen aan eene grondrente een zakelijk karakter toekent en elke andere verplichting tot betaling vaneen jaarlijksch bedrag zuiver persoonlijk is is niet meer dan eene petitio principii. De onjuistheid der bewering, dat alleen de verplichting lot betaling eener grondrente zakelijk is, blijkt reeds dadelijk uit de bepalingen van titel 7,IIe boek B. W. omtrent erfpacht. AUDIËNTIE. De gewone audiëntie van den Minister van den Justitie zal op Dinsdag a.s. niet plaats hebben. ADVERTENTIES Voor de talrijke en hartelijke bewijzen van belangstelling, bij gelegenheid mijner BENOEMING TOT NOTARIS te Amsterdam ondervonden, betuig ik bij dezen mijn welgemeenden dank Amsterstam, Mei 1881. A. L. Drost Dz. (2004) Voor een Jongmensch, van goeden huize, die zich in het Notariaat wenscht te bekwamen, bestaat gelegenheid tot plaatsing, tegen vergoeding van KOST EN INWONING. Adres, onder letter H, bij den Boek- en Muziekhandelaar L. van Giffen, te Groningen. (2001) EEN CANDIDAAT-NOTARIS van 1877, sedert op één kantoor als Iste Klerk werkzaam, zoekt verplaatsing naar het platteland. Hij is vijf jaren bij een buiten-notaris, als volontair, werkzaam geweest, van den P. G., en van goede getuigen voorzien. Brieven aan den Administrateur, onder het nommer dezer. (2002) GROOTBOEK. lemand, bezig met eene studie over de Grootboeken der Nationale Schuld, zou gaarne inde gelegenheid gesteld worden, die zoo volledig mogelijk te maken, en verzoekt daarom zich de moeite te willen getroosten, hem eene korte opgave der bij de Directie ondervonden moeielijkheden te willen doen toekoraen. Brieven aan den Administrateur, onder het nommer dezer Advertentie. (2003) Gedrukt bij C. H. Susan Jr., te ’sGravenhage. 166. 