BOEKBESPREKING DE NIEUWE GRID
DE NIEUWE GRID het ongelukkig zijn als men tot de conclusie zou 
moeten komen dat men een leiderschapsstijl heeft 
die verre blijft van een als wenselijk voorgestelde. Maar gelukkig hebben de gedragskundige schrijvers 
ervaren dat een leiderschapssüjl niet onveranderlijk 
is. Zij kan gewijzigd worden, hetzij door middel van 
training of door zelfinstructie. Bij deze constatering 
laten zij het niet, hetgeen moge blijken uit de hoofd­
stukken die handelen over de grid organisatie-ont- 
wikkeling en de beschrijving van een grid seminar. Robert R. Blake/Jane S. Mouton 
Samsom Nive - publ. nr. 645 
ISBN 90 14 02769 9 door M . J. Bogers „The new Managerial Grid”, in het Nederlands „De 
nieuwe Grid” is een herziene versie van het in 1964 
verschenen „The Managerial Grid”. Na een aantal 
herdrukken hebben schrijvers het nodig geoordeeld 
hun boek van 1964, rigoreus te herzien. Zij brengen 
geen essentiële wijzigingen aan ten opzichte van hun 
eerste boek maar completeren en versterken het 
vroeger geschrevene. Zij putten daarbij uit tientallen 
jaren ervaring in organisatie-advieswerk. In tegenstelling tot wat andere schrijvers of spre­
kers over management stijl opbrengen geven Blake 
en Mouton wel aan welke leiderschapsstijl verreweg 
de voorkeur verdient. Zij erkennen weliswaar dat er 
situaties kunnen zijn waarin de beste stijl nog niet 
haalbaar is, maar hebben wel degelijk een beeld van 
de beste stijl en vinden dan ook dat men daarnaar 
toe moet groeien. De wijzigingen worden door de schrijvers zelf op 
3 hoofdlijnen toegespitst: Het is weldadig om in een boek van deze strek­
king de resultaten van kwantitatieve metingen aan 
te treffen die mede een motivering verzorgen voor 
de gemaakte keuze. — er is meer nadruk gelegd op de mogelijkheid het 
eigen leidinggevende gedrag te beïnvloeden 
mede op basis van kennis van eigen gedrag ten 
opzichte van gewenst gedrag; Ofschoon ook bij het schrijven over de mentale 
en lichamelijke gezondheid veelvuldig gebruik is ge­
maakt van onderzoekingen, komen bepaalde uit­
spraken als niet vanzelfsprekend over. Het lijkt 
mode om over deze onderwerpen te schrijven als 
het gaat om politici, artiesten en nu ook managers. Een aantal ziektebeelden werden reeds langer in 
verband gebracht met het managen, zoals overspan­
nenheid, maagzweren, hartaanvallen etc. Het was 
nieuw om te lezen dat ook duidelijk correlaties be­
staan tussen de leiderschapsstijl en TBC, kanker, ast­
ma en suikerziekte. Het zal de lezer duidelijk worden 
dat bij een ideale leiderschapsstijl een goede gezond­
heid hoort. DE NIEUWE GRID — er is sterker verband gezocht en gevonden tus­
sen aktuele leiderschapsstijl en jeugd en milieu; — er is een duidelijker antwoord gegeven op de 
vraag: Wat de leidinggevende stijl er toe doet. De 
beste stijl, in het diagram aangeduid als de 9.9 
stijl leidt tot: de beste rentabiliteit, de snelste car­
rière en een optimale gezondheid. The managerial grid kan gezien worden als een best­
seller, er zijn ca. 1 miljoen exemplaren verkocht. Een 
belangrijke onderneming geeft aan dat zij 3096 
winstverbetering heeft verkregen als direkt gevolg 
van het toepassen van de managerial grid. Dit boek, geschreven door gedragswetenschap­
pers appelleert naar zijn inhoud en zijn stijl duidelijk 
aan de lezer. Het houdt de lezer bezig met de vraag 
over het eigen functioneren. Het levert daartoe de 
spiegel. In het eerste hoofdstuk reeds wordt de lezer- 
manager geconfronteerd met vragen over de eigen 
leiderschapsstijl waarop hij het antwoord kan vin­
den in een van de laatste hoofdstukken. Het is dan 
waarschijnlijk een door psychologen bedacht grapje 
om de nummering bij vraag en antwoord zo ver­
schillend te maken dat intensief zoeken naar de ver­
bindingen noodzakelijk is om tot enige conclusie te 
komen. Het kritisch onderzoek van de leiderschapsstijl en 
het kwalificeren van een manier van optreden of 
handelen als de beste wordt geplaatst in het kader 
van de evolutie die heeft plaatsgevonden en die ui­
teraard steeds gaande is. Het boek is helder en gemakkelijk geschreven. Het nodigt uit tot lezen door een grote mate van her­
kenning. Ondanks enige bezwaren die men zou kun­
nen hebben tegen verbanden die worden gelegd is 
dit boek alleszins de moeite waard. Ook al zou het 
ideaal niet bereikbaar blijken dan nog is het nuttig 
zichzelf aan kritisch onderzoek te onderwerpen en 
waar mogelijk eigen gedrag te verbeteren. Dit boek 
verschaft daartoe concrete openingen. Door zijn in­
houd en zijn stijl is het boek geschikt voor managers 
op alle niveaus en in alle maatschappelijke gele­
dingen. Aansluitend op het gewetensonderzoek wordt in­
gegaan op de vraag wat er geleid wordt. P. Drucker 
zou gezegd hebben: „De meeste leiders denken dat 
zij leiden maar kijken nooit om om te zien of er ie­
mand achter hen aankomt”. De manager „onder de 
managerial grid” ziet wel degelijk om. Daarbij zou m a b bh. 95