None
7983/23    hb/PAU/sp  1
 GIP.INST   NL



Raad van de

Europese Unie








Brussel
,

19

april

2023

(OR.
en
)



7983
/
23





CODEC 534

CLIMA 172

ENV 327

AVIATION 79

MI 259

IND 158

ENER 170

ICAO 23

RELEX 413

PE 33



Interinsti
tutioneel dossier:

2021/0207(COD)





INFORMATIEVE NOTA

van:

het se
cretariaat
-
generaal van de Raad

aan:

het Comité van permanente vertegenwoordigers/de Raad

Betreft:

Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN
DE RAAD tot wijziging van Richtlijn

2003/87/EG wat betreft de bijdrage van
de luchtvaart aan de e
missiereductiedoelstelling van de Unie voor de hele
economie en de passende toepassing van een wereld
wijde
marktgebaseerde maatregel

-

Resultaat van de eerste lezing van het Europees Parlement

(Straatsburg, 17-20 april 2023)

I. INLEIDING
Overeenkomstig de bepalingen van artikel  294 VWEU en de gemeenschappelijke verklaring over
de wijze van uitvoering van de medebeslissingsprocedure1 zijn er tussen de Raad, het Europees
Parlement en de Commissie enkele informele contacten geweest om over dit dossier een akkoord in
eerste lezing te bereiken.
1 PB C 145 van 30.6.2007, blz.  5.
7983/23    hb/PAU/sp  2
 GIP.INST   NL
 In dit verband heeft de voorzitter van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en
voedselve iligheid  (ENVI), Pascal CANFIN (RE, FR) namens ENVI een compromisamendement
(amendement  nr. 96) ingediend op het bovengenoemde voorstel voor een richtlijn, waarvoor
Sunčana GLAVAK (PPE, HR) een ontwerpverslag had opgesteld, en één amendement
(amendement  nr. 97) op de wetgevingsresolutie met een verklaring. Er zijn geen andere
amendementen ingediend.
II. STEMMING
Bij de stemming op 18 april 2023 heeft de plenaire vergadering het compromisamendement
(amendement nr.  96) op het bovengenoemde voorstel voor een  richtlijn, en amendement nr.  97 op
de wetgevingsresolutie aangenomen.  Het aldus geamendeerde Commissievoorstel vormt het
standpunt van het Parlement in eerste lezing, dat in de wetgevingsresolutie in de bijlage is
opgenomen2.
 Het standpunt van het Parlement  is conform wat eerder door de instellingen is overeengekomen.
De Raad zou dan ook met het standpunt van het Parlement moeten kunnen instemmen.
De wetgevingshandeling kan vervolgens worden vastgesteld in de versie van het standpunt van het
Parlement.
2 In het standpunt van het Parlement, dat is weergegeven in de wetgevingsresolutie, zijn de bij
de amendementen aangebrachte wijzigingen in het Commissievoorstel aangegeven.
Toevoegingen aan de tekst van de Commissie zijn vetgedrukt en gecursiveerd . Het symb ool "
▌" staat voor geschrapte tekst.
 7983/23    hb/PAU/sp  3
BIJLAGE  GIP.INST   NL
 BIJLAGE
(18.4.2023)
P9_TA(2023)0102
Herziening van het EU -emissiehandelssysteem voor de luchtvaart
Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 18 april 2023 over het voorstel voor een
richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG wat
betreft de bijdrage van de luchtvaart aan de emissiereductiedoelstelling van de Unie voor de
hele economie en de passende toepassing van een wereldwijde marktgebasee rde maatregel
(COM(2021)0552 – C9-0319/2021 – 2021/0207(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)
Het Europees Parlement ,
– gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad
(COM(2021)0552),
– gezien artikel  294, lid  2, en  artikel  192, lid  1, van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is
ingediend (C9 -0319/2021),
– gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Euro pese Unie,
– gezien het gemotiveerd advies dat in het kader van protocol nr.  2 betreffende de toepassing
van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is toegezonden door de Ierse Senaat en
waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeli ng niet strookt met het
subsidiariteitsbeginsel,
– gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 8 december 20211,
– gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 28 april 20222,
– gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, va n zijn Reglement door de bevoegde commissie
goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van
8 februari 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement
overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Ve rdrag betreffende de werking van de Europese
Unie goed te keuren,
– gezien artikel 59 van zijn Reglement,
– gezien het advies van de Commissie vervoer en toerisme,

1  PB C 152 van 6.4.2022, blz.  152.
 2  PB C 301 van 5.8.2022, blz. 116.
7983/23    hb/PAU/sp  4
BIJLAGE  GIP.INST   NL
 – gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid
(A9-0155/2022),
1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast3;
2. neemt kennis van de verklaring van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is
gevoegd;
3. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij ha ar voorstel
vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen;
4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en
aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.
3  Dit standpunt vervangt de amendementen die zijn aangenomen op 8 juni 2022  (PB C 493
van 27.12.2022, blz. 158 ).
7983/23    hb/PAU/sp  5
BIJLAGE  GIP.INST   NL
 P9_TC1 -COD(2021)0207
Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 18 april 2023 met het
oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot
wijziging van Richtlijn 2003/87/EG wat betreft de bijdrage van de luchtv aart aan de
emissiereductiedoelstelling van de Unie voor de hele economie en de passende toepassing van
een wereldwijde marktgebaseerde maatregel
(Voor de EER relevante tekst)
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betre ffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel  192, lid  1,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,
Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité4,
Gezien het advies van het Comité van de Regio’s5,
Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure6,

4 PB C  152 van 6.4.2022, blz. 152.
5 PB C  301 van 5.8.2022, blz.  116.
6 Standpunt van het Europees Parlement van 18 april 2023.
 7983/23    hb/PAU/sp  6
BIJLAGE  GIP.INST   NL

Overwegende hetgeen volgt:
(1) Bij Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad7 is een systeem voor de
handel in broeikasgasemissierechten binnen de Unie vastgesteld teneinde de emissies van
broeikasgassen op een kosteneffectieve en economisch efficiënte wijze te verminderen. Bij
Richtlijn 2008/101/EG van het Europees Parlement en de  Raad8 zijn luchtvaartactiviteiten
opgenomen in het emissiehandelssysteem van de EU (EU -ETS). De Europese Unie is
bevoegd om het EU -ETS uit te breiden tot alle vluchten die vertrekken vanaf of
aankomen op een luchtvaartterrein in een lidstaat.
(2) De besch erming van het milieu is een van de belangrijkste uitdagingen voor de Unie en
de rest van de wereld.  De Overeenkomst van Parijs, die op 12  december  2015 is gesloten
in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering
(UNFCCC)  (de “Overeenkomst van Parijs”), is op 4  november  2016 in werking getreden9.
 De partijen bij de Overeenkomst van Parijs zijn overeengekomen de stijging van de
wereldwijde gemiddelde temperatuur ruim onder 2  °C boven het niveau van het pre -
industriële tijdp erk te houden, en te streven naar een maximale temperatuurstijging van
1,5 °C boven dat pre -industriële niveau. Die toezegging werd versterkt met de vaststelling
in het kader van de UNFCCC van het klimaatakkoord van Glasgow op 13
november  2021, waarin de C onferentie van de partijen bij de UNFCCC – die dient als de
vergadering van de partijen bij de Overeenkomst van Parijs – erkent dat door de stijging
van de wereldwijde gemiddelde temperatuur te beperken tot 1,5  °C boven het pre -
industriële niveau de risico ’s en gevolgen van klimaatverandering aanzienlijk beperkt
kunnen worden, en hebben die partijen afgesproken om tegen eind 2022 hun
streefcijfers voor 2030 aan te scherpen teneinde de klimaatactie in dit kritieke
decennium te versnellen en de ambitiekloof m et de doelstelling van 1,5  °C te

7 Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13  oktober 2003 tot
vaststelling van een systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Unie en
tot wijziging van Richtlijn 96/61/EG van de Raad (PB L  275 van 25.10.2003, blz.  32).
8 Richtlijn 2008/101/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19  november 2008 tot
wijziging van Richtlijn 2003/87/EG tenei nde ook luchtvaartactiviteiten op te nemen in de
regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap (PB L  8 van
13.1.2009, blz.  3).
9 PB L  282 van 19.10.2016, blz.  4.
7983/23    hb/PAU/sp  7
BIJLAGE  GIP.INST   NL
 overbruggen.  Om de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te bereiken, moeten
alle bedrijfstakken van de economie, inclusief de internationale luchtvaart, bijdragen tot de
reducties van broeikasgasemissies.
 (3) De lu chtvaart is verantwoordelijk voor 2 tot 3  % van de wereldwijde CO 2-emissies en het
totale klimaateffect van de luchtvaart is minstens twee keer zo groot als haar effect van
CO 2 alleen. De luchtvaart is de op een na grootste bron van klimaateffecten van ver voer,
na het wegvervoer. In 2022 voorspelde Eurocontrol dat de Europese luchtvaartactiviteit
tegen 2050 met 44  % zal toenemen ten opzichte van 2019. Het wordt steeds dringender
noodzakelijker actie te ondernemen om de CO 2-emissies te verminderen, zoals de
Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering stelt in haar recentste
verslagen van 7  augustus  2021 getiteld “Climate change 2021: The Physical Science
Basis”, van 28  februari  2022 getiteld “Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and
Vulnerabi lity” en van 4  april 2022 getiteld “Climate Change 2022: Mitigation of Climate
Change”. Dat verslag van 4 april  2022 merkt de internationale luchtvaart aan als een
sector waar in sectorale overeenkomsten klimaatmitigatiedoelstellingen zijn vastgesteld
die ver achterblijven op wat nodig zou zijn om de temperatuurdoelstelling op lange
termijn van de Overeenkomst van Parijs te verwezenlijken. De Unie moet dat dan ook
dringend aanpakken door haar inspanningen op te voeren en zich op te werpen als
internationaal  leider in de strijd tegen klimaatverandering.
 7983/23    hb/PAU/sp  8
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(4) Op 27  juni 2018, tijdens de tiende bijeenkomst van zijn 214e  zitting, heeft de Raad van de
Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) de eerste editie van bijlage  16,
volume  IV, bij het op 7 decem ber 1944 ondertekende Verdrag inzake de internationale
burgerluchtvaart (het “Verdrag van Chicago”) – regeling voor koolstofcompensatie
en -reductie voor de internationale luchtvaart (Corsia), tot vaststelling van de internationale
normen en aanbevolen pra ktijken inzake milieubescherming voor Corsia (Corsia -SARP’s)
goedgekeurd. De Unie en haar lidstaten passen Corsia sinds  het begin van de proeffase
2021 -2023 overeenkomstig Besluit (EU) 2020/954 van de Raad10 toe.
(5) In overeenstemming met Besluit (EU) 2018 /2027 van de Raad11 hebben de lidstaten
verschillen tussen Corsia en het EU -ETS gemeld aan het ICAO -secretariaat. Het doel was
om het acquis van de Unie en de toekomstige beleidsprerogatieven te vrijwaren alsook het
klimaatambitieniveau van de Unie en de exclusieve rol van h et Europees Parlement en de
Raad bij het bepalen van de inhoud van het Unierecht. Na de vaststelling van deze richtlijn
moet de melding van de verschillen tussen Corsia en het EU -ETS aan het ICAO -
secretariaat worden bijgewerkt met een tweede melding van ev entuele verschillen in
overeenstemming met het Unierecht  om de herzieningen van Richtlijn 2003/87/EG te
weerspiegelen.
10 Besluit (EU) 2020/954 van de Raad van 25 juni 2020 over het nam ens de Europese Unie in de
Internationale Burgerluchtvaartorganisatie in te nemen  standpunt over kennisgeving van
vrijwillige deelname aan de regeling voor koolstofcompensatie en  -reductie voor de
internationale luchtvaart (Corsia) vanaf 1 januari 2021, en  over de optie die wordt  gekozen
voor de berekening van de compensatievereisten die in de periode 2021 -2023 van  toepassing
zijn op de luchtvaartmaatschappijen ( PB L 212 van 3.7.2020, blz . 14).
 11 Besluit (EU) 2018/2027 van de Raad van 29  november 2018 inzak e het standpunt dat namens
de Europese Unie moet worden ingenomen in de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie,
met betrekking tot de eerste editie van de internationale normen en aanbevolen praktijken
inzake milieubescherming – Regeling voor koolstofc ompensatie en -reductie voor de
internationale luchtvaart (CORSIA) (PB L  325 van 20.12.2018, blz.  25).
7983/23    hb/PAU/sp  9
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(6) Het aanpakken van klimaat - en milieugerelateerde uitdagingen en het behalen van de
doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs st aan centraal in de mededeling van de
Commissie van 11  december 2019 getiteld “de Europese Green Deal” (de “Europese Green
Deal”).
(7) In de bijgewerkte nationaal bepaalde bijdrage  van de Unie en haar lidstaten die zij op
17 december 2020 bij het secretari aat van het UNFCCC heeft ingediend heeft de Unie zich
ertoe verbonden de nettobroeikasgasemissies van de hele economie van de Unie tegen
2030 met ten minste 55  % te verlagen in vergelijking met 1990. De luchtvaart moet
bijdragen tot die emissiereductie -inspanningen.
(8) Door de vaststelling van  Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de
Raad12 heeft de Unie de doelstelling om de netto -emissies uiterlijk in 2050 tot nul terug te
brengen en het streven om daarna negatieve emissies te realisere n, in wetgeving
vastgelegd . Die verordening voorziet ook in een bindende tussentijdse klimaatdoelstelling
op Unieniveau voor de nettoreductie van broeikasgasemissies (emissies na aftrek van
verwijderingen) binnen de Unie  tegen 2030 met ten minste 55  % te reduceren  in
vergelijking met  de niveaus van 1990.
 12 Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot
vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneu traliteit, en tot wijziging
van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999  (“Europese
klimaatwet”) (PB L  243 van 9.7.2021, blz.  1).
7983/23    hb/PAU/sp  10
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(9) De bij deze richtlijn ingevoerde wijzigingen zijn van wezenlijk belang om de integriteit
van het EU -ETS te waarborgen en het EU -ETS effectief te sturen, zodat het als
beleidsinstrument kan bijdragen t ot de verwezenlijking van de Uniedoelstellingen om de
nettobroeikasgasemissies tegen 2030 met 55  % te verminderen en uiterlijk in 2050
klimaatneutraal te worden, alsook de doelstelling om vervolgens negatieve emissies te
bereiken, zoals vastgesteld in arti kel 2, lid  1, van Verordening (EU) 2021/1119. Die
wijzigingen beogen derhalve ook  de bijdragen van de Unie op grond van de Overeenkomst
van Parijs op de luchtvaart toe te passen.  De totale hoeveelheid emissierechten voor de
luchtvaart moet dan ook worden g econsolideerd en aan de in artikel 9 van Richtlijn
2003/87/EG bedoelde lineaire verminderingsfactor worden onderworpen.
 (10) De luchtvaart heeft niet alleen effect op het klimaat via CO 2-emissies, maar ook via niet -
CO 2-emissies als stikstofoxiden (NO x), roetdeeltjes, geoxideerde zwavelsoorten en
effecten van waterdamp, alsook via de atmosferische processen die het gevolg zijn van
dergelijke emissies, bijvoorbeeld de vorming van ozon en van condensatiestrepen. De
effecten op het klimaat van dergelijke niet -CO 2-emissies zijn afhankelijk van het
gebruikte type brandstof en motor, de locatie van de emissies, met name de kruishoogte
van het vliegtuig en zijn lengte - en breedtegraadpositie, het tijdstip van de emissies en de
weersomstandigheden op dat moment. Op  basis van de effectbeoordeling van de
Commissie van 2006 over de opname van de luchtvaart in het EU -ETS werd in Richtlijn
2008/101/EG erkend dat de luchtvaart door niet -CO 2-emissies een effect heeft op het
wereldwijde klimaat. Op grond van artikel  30, lid  4, van Richtlijn  2003/87/EG, zoals
gewijzigd bij Richtlijn  (EU)  2018/410 van het Europees Parlement en de Raad13, moest
de Commissie uiterlijk op 1  januari 2020 een bijgewerkte analyse presenteren van de
effecten van de niet -CO 2-emissies van de luchtvaart,  zo nodig vergezeld van een voorstel
over de wijze waarop die effecten het best worden aangepakt. Om aan dat vereiste te
voldoen, heeft het Agentschap van de Europese Unie voor de veiligheid van de
luchtvaart (EASA) een bijgewerkte analyse van de effecten van de niet -CO 2-emissies van
de luchtvaart op de klimaatverandering uitgevoerd en op 23  november 2020 een studie
gepubliceerd. De bevindingen van die studie bevestigden de eerdere ramingen volledig,
namelijk dat de totale effecten van de niet -CO 2-emissies van luchtvaartactiviteiten
minstens even significant zijn als die van de CO 2-emissies alleen.
 13 Richtlijn (EU) 2018/410 van het Europees Parlement en de Raad van 14  maart 2018 tot
wijziging van Richtli jn 2003/87/EG ter bevordering van kosteneffectieve emissiereducties en
koolstofarme investeringen en van Besluit (EU) 2015/1814 (PB L  76 van 19.3.2018, blz.  3).
7983/23    hb/PAU/sp  11
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(11) Uit de bevindingen van de studie van het EASA van 23  november 2020 volgt dat,
overeenkomstig het voorzorgsbeginsel, niet -CO 2-gevolgen van de luchtvaart niet  langer
kunnen worden genegeerd. Regelgevende maatregelen van de Unie zijn nodig om
emissiereducties te verwezenlijken die aansluiten bij de Overeenkomst van Parijs.
Daarom moet de Commissie voorzien in een monitorings -, rapportage - en
verificatiekader voo r niet -CO 2-gevolgen van de luchtvaart. Voortbouwend op de
resultaten van dat kader moet de Commissie uiterlijk op 1  januari 2028 een verslag
indienen en, zo nodig en op basis van een effectbeoordeling, een wetgevingsvoorstel
indienen met mitigatiemaatregel en voor niet -CO 2-gevolgen van de luchtvaart, door het
toepassingsgebied van het EU -ETS uit te breiden tot dergelijke gevolgen.
7983/23    hb/PAU/sp  12
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(12) Om de grotere klimaatambitie waar te maken, zullen zo veel mogelijk middelen moeten
worden ingezet voor de klimaattransiti e, die ook een rechtvaardige transitie moet zijn.
Bijgevolg moeten alle veilingopbrengsten die niet aan de begroting van de Unie worden
toegewezen, voor klimaatgerelateerde doeleinden worden gebruikt.
 (13) De totale hoeveelheid emissierechten voor de lucht vaart moet worden geconsolideerd op
het toewijzingsniveau voor vluchten waarvoor overeenkomstig Richtlijn 2003/87/EG
emissierechten moeten worden ingeleverd . De toewijzing voor 2024 moet worden
gebaseerd op de totale toewijzing aan actieve vliegtuigexploit anten in 2023, verminderd
volgens de in die richtlijn bedoelde lineaire verminderingsfactor. Het toewijzingsniveau
moet worden verhoogd om rekening te houden met de routes die in 2023 niet onder het
EU-ETS vielen maar vanaf 2024 wel onder het EU -ETS zullen  vallen.
(14) De vergroting van het aandeel veilingen vanaf het jaar na de inwerkingtreding van deze
richtlijn moet de regel zijn voor de toewijzing van emissierechten aan de luchtvaartsector,
aangezien die sector de toegenomen kosten van CO 2 kan doorberekenen. De gratis
toewijzing moet in 2024 en 2025 geleidelijk worden afgebouwd en vanaf 2026 moet een
volledige veiling worden ingevoerd.
 7983/23    hb/PAU/sp  13
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(15) Richtlijn 2003/87/EG moet bijdragen aan het stimuleren van de decarbonisatie van het
commerciële lu chtvervoer. De transitie van het gebruik van fossiele brandstoffen zou een
rol spelen bij het verwezenlijken van een dergelijke decarbonisatie. Gezien het hoge
niveau van concurrentie tussen vliegtuigexploitanten, de zich ontwikkelende Uniemarkt
voor duurz ame vliegtuigbrandstoffen en het significante prijsverschil tussen fossiele
kerosine en duurzame vliegtuigbrandstoffen, moet die transitie echter worden
ondersteund door pioniers te stimuleren. Daarom moeten gedurende de periode van
1 januari 2024 tot en m et 31  december 2030 20  miljoen emissierechten worden
gereserveerd om een deel van het resterende prijsverschil tussen fossiele kerosine en de
in aanmerking komende vliegtuigbrandstoffen voor individuele vliegtuigexploitanten te
dekken. Die emissierechten m oeten afkomstig zijn uit de totale pool van voor de
luchtvaart beschikbare emissierechten en mogen alleen – op niet -discriminerende wijze
– worden toegewezen voor vluchten die onder de inleveringsverplichting van Richtlijn
2003/87/EG vallen. Na een evaluat ie van de werking van die reserve kan de Commissie
besluiten een wetgevingsvoorstel in te dienen om een begrensde en in de tijd beperkte
hoeveelheid emissierechten toe te wijzen. Een dergelijke toewijzing mag slechts duren tot
en met 31  december 2034.
7983/23    hb/PAU/sp  14
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(16) Supersonische commerciële vluchten zijn niet langer beschikbaar, onder meer wegens
de onevenredig grote milieuschade die zij veroorzaakten. Niettemin blijkt uit de huidige
trends dat er intensief onderzoek wordt gedaan naar het herinvoeren van superson ische
luchtvaart. De positieve correlatie tussen de reissnelheid en het emissieniveau door
brandstofverbruik rechtvaardigt een verschillende behandeling van subsonische en
supersonische vluchten. Daarom is het passend om mogelijke toekomstige supersonische
vluchten uit te sluiten van de uit hoofde van deze richtlijn geboden steun voor niet -
fossiele brandstoffen.
 (17) Richtlijn 2003/87/EG moet ook worden gewijzigd met betrekking tot aanvaardbare
nalevingseenheden om rekening te houden met de Emissions Unit Eligibility Criteria
(selectiecriteria voor emissie -eenheden) van Corsia die de ICAO -Raad tijdens zijn
216e  zitting in maart 2019 als een essentieel element van Corsia heeft vastgesteld. In de
Unie gevestigde vliegtuigexploitanten moeten eenheden  kunnen ge bruiken voor de
naleving van Corsia  met betrekking tot vluchten naar of vanuit, of tussen, derde landen die
worden geacht aan Corsia deel te nemen. Om ervoor te zorgen dat de toepassing van
Corsia door de Unie de doelstellingen van de Overeenkomst van Pari js ondersteunt en
stimulansen biedt voor de brede deelname aan Corsia, moeten de nalevingseenheden
afkomstig zijn van landen die partij zijn bij de Overeenkomst van Parijs en die deelnemen
aan Corsia, en moet dubbeltelling worden vermeden.
7983/23    hb/PAU/sp  15
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(18) Om eenvor mige voorwaarden te waarborgen voor het gebruik van eenheden
overeenkomstig Richtlijn 2003/87/EG, moeten aan de Commissie
uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend om een lijst vast te stellen van eenheden  die
voortbouwen op die welke de ICAO -Raad aanvaardb aar heeft geacht voor de naleving van
Corsia en die aan de in deze richtlijn vastgestelde ontvankelijkheidsvoorwaarden voldoen.
Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU)
nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de  Raad14.
14 Verordening (EU) nr.  182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16  februari 2011
tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de
wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie
controleren (PB L  55 van 28.2.2011, blz.  13).
 7983/23    hb/PAU/sp  16
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(19) Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de nodige regelingen voor de
goedkeuring door de deelnemende partijen, voor tijdige aanpassingen aan de
verslaglegging inzake antropogene emissies per bron en verwijderingen per put die onder
de na tionaal bepaalde bijdragen van de deelnemende partijen vallen, en voor het vermijden
van dubbeltelling en een nettotoename van de wereldwijde emissies, moeten aan de
Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend om gedetailleerde voorschriften
voor di e regelingen vast te stellen. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in
overeenstemming met Verordening (EU) nr.  182/2011.
(20) Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de berekening van de
compensatievereisten voor  Corsia voor in de Unie gevestig de vliegtuigexploitanten,
moeten de overeenkomstige uitvoeringsbevoegdheden aan de Commissie worden
toegekend . Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met
Verordening (EU) nr.  182/2011.
7983/23    hb/PAU/sp  17
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(21) Aangezien de toepassing en handhaving van Corsia voor buiten de Unie gevestigde
vliegtuigexploitanten is bedoeld uitsluitend toe te komen aan het thuisland van die
vliegtuigexploitanten, mag van buiten de Unie gevestigde vliegtuigexploitanten niet
worden v erlangd dat zij eenheden voor de naleving van Corsia uit hoofde van deze
richtlijn annuleren.
(22) Aangezien de toepassing en handhaving van Corsia voor buiten de Unie gevestigde
vliegtuigexploitanten is bedoeld uitsluitend toe te komen aan het thuisland v an die
vliegtuigexploitanten, kan – wanneer een buiten de Unie gevestigde vliegtuigexploitant
significante emissies heeft van vluchten binnen de Europese Economische Ruimte
(EER) of die vertrekken vanaf een luchtvaartterrein in de EER naar een
luchtvaartte rrein in Zwitserland of in het Verenigd Koninkrijk – het land waar die
vliegtuigexploitant is gevestigd ook melding maken van verschillen in de toepassing van
Corsia met betrekking tot intra -Europese vluchten. Richtlijn 2003/87/EG moet
voortdurend worden g eëvalueerd in het licht van de ontwikkelingen op dat gebied.
 7983/23    hb/PAU/sp  18
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(23) Om een gelijke behandeling op routes te waarborgen, moeten vluchten naar en vanuit
landen die Corsia niet toepassen voor de toepassing van het Unierecht, met uitzondering
van vluchten die vertrekken vanaf een luchtvaartterrein in de EER en aankomen op een
luchtvaartterrein in de EER, Zwitserland of het Verenigd Koninkrijk , worden vrijgesteld
van ▌verplichtingen om emissierechten in te leveren of eenheden te annuleren . Om de
volledige toepas sing van Corsia vanaf 2027 te bevorderen, mag de vrijstelling  voor het
inleveren van emissierechten  alleen gelden voor emissies tot en met 31  december 2026.
(24) Artikel  191 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU)
bepaalt dat het  beleid van de Unie op milieugebied bijdraagt tot het bevorderen van
maatregelen op internationaal vlak ter bestrijding van klimaatverandering, en vereist dat
de Unie en de lidstaten in het kader van hun onderscheiden bevoegdheden samenwerken
met derde lan den en met de bevoegde internationale organisaties. Die doelstellingen zijn
ook relevant voor de ICAO en de verdere ontwikkeling van Corsia.
(25) Transparantie van gegevens en publieke toegang tot informatie zijn van wezenlijk
belang om de verantwoordingsp licht en afdwingbaarheid te verbeteren. Daarom moet de
Commissie de gegevens over emissies en compensaties van vliegtuigexploitanten op een
gebruiksvriendelijke manier publiceren. Een dergelijke publicatie zou het gemakkelijker
maken een beoordeling te ver richten van het effect van Corsia op de wereldwijde
vermindering van CO 2-emissies en de rol ervan bij de verwezenlijking van de
doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs.
 7983/23    hb/PAU/sp  19
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(26) Vluchten naar en vanuit minst ontwikkelde landen en kleine eilandstaten in  ontwikkeling,
zoals gedefinieerd door de Verenigde Naties, die Corsia niet toepassen voor de toepassing
van het Unierecht , met uitzondering van de landen waarvan bbp per hoofd van de
bevolking gelijk is aan of groter is dan het gemiddelde van de Unie, moe ten worden
vrijgesteld van de verplichtingen om emissierechten in te leveren  of eenheden te
annuleren . Erg mag geen einddatum zijn voor die vrijstelling.
(27) Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de vrijstelling van vliegtuigexploitanten
van compen satievereisten  zoals bepaald uit hoofde van deze richtlijn met betrekking tot
emissies van vluchten naar en vanuit landen die Corsia in hun nationaal recht minder
streng toepassen of die de Corsia -bepalingen niet op gelijke wijze op alle
vliegtuigexploitan ten toepassen op grond van deze richtlijn, moeten aan de Commissie
uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend om in de Unie gevestigde
vliegtuigexploitanten vrij te stellen van compensatievereisten ten aanzien van emissies van
vluchten waarvoor zich een sign ificante verstoring van de mededinging ten nadele van in
de Unie gevestigde vliegtuigexploitanten voordoet wegens een minder strenge toepassing
of handhaving van Corsia door derde landen. De verstoring van de mededinging kan
worden veroorzaakt door een min der strikte benadering van bepalingen inzake in
aanmerking komende eenheden  of dubbeltelling. Die bevoegdheden moeten worden
uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU) nr.  182/2011.
 7983/23    hb/PAU/sp  20
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(28) Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de totstandbrenging van een gelijk
speelveld op routes tussen twee landen die Corsia toepassen en die vliegtuigexploitanten
toestaan gebruik te maken van andere eenheden dan die welke zijn opgenomen in de lijst
van nalevingseenheden die werd vastgesteld op grond van een uit hoofde van deze richtlijn
vastgestelde uitvoeringshandeling, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden
worden toegekend om in een lidstaat gevestigde vliegtuigexploitanten toe te staan g ebruik
te maken van andere soorten eenheden dan die van de lijst van nalevingseenheden of om
hen vrij te stellen van de bij deze richtlijn ingevoerde voorwaarden voor het in aanmerking
nemen van eenheden. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overe enstemming
met Verordening (EU) nr.  182/2011.
(29) De Commissie moet verslag uitbrengen over de tenuitvoerlegging van  Corsia en van het
pakket maatregelen van de ICAO om te voldoen aan het op 7 oktober 2022 door de 41e
Algemene Vergadering van de ICAO aan genomen wereldwijde ambitieuze
langetermijnstreefdoel voor de internationale luchtvaart van nul nettokoolstofemissies
tegen 2050 (“het wereldwijde ambitieuze langetermijnstreefdoel”).
 7983/23    hb/PAU/sp  21
BIJLAGE  GIP.INST   NL
 (30) Om bij de ICAO sneller vooruitgang te kunnen maken, heeft de Unie driemaal
tijdgebonden afwijkingen van het EU -ETS goedgekeurd teneinde de
nalevingsverplichtingen te beperken tot de emissies van vluchten tussen
luchtvaartterreinen binnen de EER, met gelijke behandeling op de routes van de
vliegtuigexploitanten, waar zij ook zijn gevestigd. De recentste afwijking van het EU -
ETS, die is vastgelegd in Verordening (EU) 2017/2392 van het Europees Parlement en
de Raad15, beperkte de nalevingsverplichtingen tot de emissies van vluchten binnen de
EER tot en met 2023 en beoogde mog elijke wijzigingen van het toepassingsgebied van de
regeling voor activiteiten van en naar luchtvaartterreinen buiten de EER met ingang van
1 januari 2024, na de in die verordening uiteengezette herziening. Om de uitvoering van
Corsia, waarvan de pilootfas e ondertussen opgestart is, en de toepassing van Corsia in
de praktijk te beoordelen, moet de huidige afwijking van de EU -ETS-verplichtingen
worden verlengd voor inleveringsverplichtingen tot en met 31  december 2026 voor
vluchten van vliegtuigexploitanten  op niet onder Corsia vallende routes naar en vanuit
relevante derde landen, waarop anders uiterlijk op 31  maart 2027 en 30  september 2027
EU-ETS-rapportage - en inleververplichtingen van toepassing zouden zijn. Dat moet de
laatste tijdgebonden afwijking van  het EU -ETS zijn. Uiterlijk op 1  juli 2026 moet een
evaluatie van Corsia plaatsvinden. Indien de Algemene Vergadering van de ICAO
Corsia uiterlijk op 31 december 2025 niet heeft aangescherpt op een wijze die strookt met
de verwezenlijking van haar wereldwi jde ambitieuze langetermijnstreefdoel om de
doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te halen, of indien de landen die zijn
vermeld in een door de Commissie vast te stellen uitvoeringshandeling op basis van de
recentste beschikbare gegevens minder dan  70 % van de emissies van de internationale
luchtvaart vertegenwoordigen, moet de Commissie zo nodig voorstellen dat het EU -ETS
vanaf 2027 van toepassing wordt op emissies van vertrekkende vluchten en dat
vliegtuigexploitanten  eventuele kosten van Corsia -compensatie op die routes kunnen
aftrekken om dubbele heffingen te voorkomen. Indien een derde land vanaf 2027 Corsia
niet toepast, moet het EU -ETS ook van toepassing zijn op de emissies van vluchten die
naar dat derde land vertrekken.
 15 Verordening (EU) 2017/2392 van het Europees Parlement en de Raad van 13  december
2017 tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG om de huidige beperkingen van het
toepassingsgebied voor luchtvaartactiviteiten voort te zetten en de tenuitvoerlegging van
een wereldwijde marktgebaseerde maatre gel vanaf 2021 voor te bereiden (PB L  350 van
29.12.2017, blz.  7).
7983/23    hb/PAU/sp  22
BIJLAGE  GIP.INST   NL
 (31) Informatie over het gebruik van eenheden voor de naleving van compensatievereisten in
het kader van Corsia moet op niet minder transparante wijze openbaar worden gemaakt
dan de wijze waarop informatie beschikbaar wordt gesteld over het gebruik van
internationale kredieten  uit hoofde van Richtlijn 2003/87/EG tot en met 2020 op grond
van bijlage  XIV bij Verordening (EU) nr.  389/2013 van de Commissie16.
 (32) Op 7 oktober 2022 en in de context van de COVID -19-pandemie heeft de 41e Algemene
Vergadering van de ICAO besloten het vorige referentieniveau van Corsia voor de
periode van 2024 tot en met 2035 te wijzigen van het gemiddelde van de CO 2-emissies
van 2019 en 2020 in 85  % van de CO 2-emissies van 2019. Het gemiddelde van alle in
2019 en 2020 gerapporteerde CO 2-emissies bedroe g 435  859 594 ton. In 2019 bedroegen
de CO 2-emissies 608  076 604 ton en 85  % van dat cijfer is 516  865 113 ton. Het feitelijke
referentieniveau dat de ICAO gebruikt om de groeifactor van de sector te berekenen,
wordt echter bepaald door gebruikmaking van e en subset van CO 2-emissies waarbij
alleen rekening wordt gehouden met emissies op routes waarvoor compensatievereisten
gelden. Voor de subset van alle landencombinaties waarvoor in 2021
compensatievereisten golden, wordt het gemiddelde van de CO 2-emissies van 2019 en
2020 niet door de ICAO gepubliceerd, maar wordt het geraamd op 245  miljoen  ton. In
2019 bedroegen de CO 2-emissies 341  380 188 ton en 85  % daarvan is 290  173 160 ton.
Voor alle landencombinaties waarvoor in 2027 naar verwachting compensatieverei sten
zullen gelden, wordt het gemiddelde van de CO 2-emissies van 2019 en 2020 geraamd op
ongeveer 373  miljoen  ton, terwijl 85  % van de overeenkomstige CO 2-emissies in 2019 op
ongeveer 439  miljoen  ton wordt geraamd.
16 Verordening (EU) nr.  389/2013 van de Commissie van 2  mei 2013 tot instelling van een EU -
register overeenkomstig Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad,
Beschikkingen nrs. 280/2004/EG en 406/2009/EG van het Europees Parlement en de Raad en
tot intrekking van de Verordeningen (EU) nr. 920/2010 en 1193/2011 van de Commissie (PB
L 122 van 3.5.2013, blz.  1).
 7983/23    hb/PAU/sp  23
BIJLAGE  GIP.INST   NL
 (33) Om eenvormige voorwaarden te waarbo rgen voor het vaststellen van een lijst van landen
die voor de toepassing van Richtlijn 2003/87/EG geacht worden Corsia toe te passen,
moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend om de lijst vast te
stellen en bij te houden van andere landen dan EER -landen, Zwitserland en het Verenigd
Koninkrijk die voor de toepassing van het Unierecht worden geacht aan Corsia deel te
nemen. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met
Verordening (EU) nr.  182/2011.
(34) Bij de tran sitie van de luchtvaartsector naar duurzame luchtvaart dient rekening
gehouden te worden met de sociale dimensie van de sector en het concurrentievermogen
ervan, teneinde ervoor te zorgen dat die transitie sociaal rechtvaardig is en voorziet in
opleiding, omscholing en bijscholing van werknemers. De Commissie moet bij het
Europees Parlement en bij de Raad een verslag indienen over de toepassing van deze
richtlijn en de sociale effecten ervan op de luchtvaartsector.
(35) Vluchten van 1  000 kilometer of minde r zijn goed voor 6 tot en met 9  % van de totale
CO 2-emissies van de luchtvaart. De Commissie moet een verslag indienen over
maatregelen ter bevordering van een modal shift naar alternatieve, duurzamere
vervoerswijzen, in afwachting van technologische doorb raken en de beschikbaarheid
van emissievrije vliegtuigbrandstoffen en vliegtuigen.
 7983/23    hb/PAU/sp  24
BIJLAGE  GIP.INST   NL
 (36) Hoewel het EU -ETS al sinds 2012 op vluchten van toepassing is, bevat het “Fit for  55”-
pakket aanvullende maatregelen die in combinatie met het EU -ETS cumulatieve
gevol gen voor de sector kunnen hebben. Om de luchtvaartverbindingen met
eilandgebieden en kleine luchthavens te behouden, moet het mechanisme van deze
richtlijn, dat is ontworpen om het resterende prijsverschil tussen fossiele brandstoffen en
alternatieven daar voor te overbruggen daarvoor de negatieve gevolgen voor de
luchtvaartconnectiviteit en het risico op koolstoflekkage beperken. Uiterlijk in 2026 moet
de Commissie verslag uitbrengen over de mogelijke gevolgen voor de
luchtvaartverbindingen.
(37) De emissie factor van vliegtuigkerosine (Jet A1 of Jet A) in het kader van het EU -ETS
moet worden afgestemd op de emissiefactor voor die brandstof zoals vastgesteld in de
Corsia -SARP’s. De toewijzingsniveaus mogen niet worden gewijzigd naar aanleiding
van de toename van de emissiefactor van vliegtuigkerosine, omdat de gratis toewijzing
aan de luchtvaart ten gevolge van deze richtlijn geleidelijk wordt afgebouwd en
vervangen wordt door veilingen om tot grotere emissiereducties te komen.
(38) Hernieuwbare brandstoffen v an niet -biologische oorsprong waarbij waterstof uit
hernieuwbare bronnen wordt gebruikt en die voldoen aan artikel  25 van Richtlijn (EU)
2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad17, moeten voor de
vliegtuigexploitanten die die brandstoffen gebruiken, als emissievrij worden aangemerkt
totdat de gedetailleerde regels voor de passende boekhouding uit hoofde van deze
richtlijn zijn vastgesteld.
17 Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad v an 11  december 2018 ter
bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L  328 van
21.12.2018, blz.  82).
 7983/23    hb/PAU/sp  25
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(39) Teneinde gedetailleerde regels vast te stellen voor de jaarlijkse berekening van het
kostenverschil tussen  fossiele kerosine en in aanmerking komende brandstoffen
overeenkomstig een verordening inzake het waarborgen van een gelijk speelveld voor
duurzaam luchtvervoer, voor de toewijzing van emissierechten voor het gebruik van
dergelijke in aanmerking komende b randstoffen en voor de berekening van de
broeikasgasemissies die worden bespaard als gevolg van het gebruik van dergelijke in
aanmerking komende brandstoffen, alsook teneinde regelingen vast te stellen voor het
rekening houden met stimulansen die voortvloe ien uit de koolstofprijs en uit
geharmoniseerde minimumbelastingniveaus voor fossiele brandstoffen, moet aan de
Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel  290 VWEU
handelingen vast te stellen. Daarnaast moet aan de Commissie de bevoegdheid worden
overgedragen om overeenkomstig artikel 290 VWEU handelingen vast te stellen teneinde
de gedetailleerde regelingen vast te stellen voor de veiling door de lidstaten van
luchtvaartemissierechten, met inbegrip van de gedetailleerde regeling en voor de veiling die
noodzakelijk zijn om een deel van de opbrengsten van een dergelijke veiling als eigen
middelen over te dragen naar de algemene begroting van de Unie. Het is van bijzonder
belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende
raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen
gebeuren in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgelegd in het
Interinstitutioneel Akkoord van 13  april 2016 over beter wetgeven18. Met name om te
zorge n voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen
ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de
deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de
vergaderi ngen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de
voorbereiding van de gedelegeerde handelingen.
18 PB L  123 van 12.5.2016, blz.  1.
 7983/23    hb/PAU/sp  26
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(40) Er moet bijzondere aandacht worden besteed aan de bevordering van de toegankelijkheid
van de ultraperifere gebieden van de Uni e. Derhalve moet er tot en met 31 december 2030
worden voorzien in een tijdelijke  afwijking van het EU -ETS voor emissies van vluchten
tussen een luchtvaartterrein in een ultraperifeer gebied van een lidstaat en een
luchtvaartterrein in diezelfde lidstaat buiten dat ultraperifere gebied, teneinde tegemoet te
komen aan de belangrijkste behoeften van de inwoners op het vlak van werkgelegenheid,
onderwijs en andere kansen . Om dezelfde redenen moet die afwijking gelden voor
vluchten tussen luchtvaartterreinen di e beide gelegen zijn in hetzelfde ultraperifere
gebied of in verschillende ultraperifere gebieden van dezelfde lidstaat.
7983/23    hb/PAU/sp  27
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(41) Besluit (EU) 2023/136 van het Europees Parlement en de Raad19 moet van toepassing
zijn op de kennisgeving aan de vliegtuigexploit anten die de lidstaten uiterlijk op
30 november 2023 uit hoofde van Richtlijn 2003/87/EG moeten doen, op voorwaarde dat
de door de ICAO bekend te maken groeifactor van de sector voor de emissies van 2022
gelijk is aan nul.
(42) Een alomvattende benadering  van innovatie is belangrijk om de doelstellingen van de
Europese Green Deal te bereiken en om het concurrentievermogen van het Europese
bedrijfsleven te waarborgen. Dat is met name belangrijk voor sectoren die moeilijk
koolstofvrij te maken zijn, zoals de  luchtvaart en de scheepvaart, en waarvoor operationele
verbeteringen, alternatieve klimaatneutrale brandstoffen en technologische oplossingen
moeten worden gecombineerd. De lidstaten moeten er dan ook voor zorgen dat de
nationale omzettingsbepalingen inno vaties niet belemmeren en technologisch neutraal zijn.
 De nodige onderzoeks - en innovatie -inspanningen worden op Unieniveau onder meer
ondersteund via Horizon Europa – het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie, dat
aanzienlijke financiering en nieuwe instrumenten omvat voor de sectoren die onder het
EU-ETS vallen.
(43) Het bij Richtlijn 2003/87/EG opgerichte Innovatiefonds dient onderzoek naar en de
ontwikkeling en uitrol van koolstofarme oplossingen, waaronder emissievrije
technologieën, te ondersteun en en de klimaat - en milieueffecten van de luchtvaartsector
te verminderen. Het dient ook elektrificatie en maatregelen ter beperking van de
algemene effecten van de luchtvaart te ondersteunen.
19 Besluit (EU) 2023/136 van het Europees Parlement en de Raad van 18  januari 2023 tot
wijziging v an Richtlijn 2003/87/EG wat betreft de kennisgeving inzake compensatie in het
kader van een wereldwijde marktgebaseerde maatregel voor in de Unie gevestigde
vliegtuigexploitanten (PB L  19 van 20.1.2023, blz.  1).
7983/23    hb/PAU/sp  28
BIJLAGE  GIP.INST   NL

(44) Daar de doelstellingen van deze richtlijn, namelijk de bijdrage van de luchtvaart aan de
emissiereductiedoelstelling voor de gehele economie van de Unie te waarborgen en Corsia
op passende wijze ten uitvoer te leggen in het Unierecht, niet voldoende door de lidstaten
kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege d e omvang of de gevolgen van het optreden
beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in
artikel  5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde
subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in  hetzelfde artikel
neergelegde evenredigheidsbeginsel, gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om die
doelstellingen te verwezenlijken.
(45) De lidstaten moeten deze richtlijn gelet op de noodzaak van dringende
klimaatmaatregelen en de noodzaak voor alle sectoren om op een op een kosteneffectieve
wijze aan emissiereductie bij te dragen, uiterlijk op 31 december 2023 omzetten.
 (46) Vereenvoudigingen van de administratieve procedures en aanpassing van die procedures
aan de beste praktijken zouden de administratieve lasten tot een minimum beperken.
(47) Richtlijn 2003/87/EG moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd,
HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

7983/23    hb/PAU/sp  29
BIJLAGE  GIP.INST   NL

Artikel  1
Wijzigingen van Richtlijn 2003/87/EG
Richtlijn 2003/87/EG wordt als volgt gewijzigd:
1) aan artikel  3 wordt het volgende punt toegevoegd:
“v) “niet -CO 2-effecten van de luchtvaart”: de effecten op het klimaat van het
vrijkomen, bij de verbranding van brandstof, van stikstofoxiden (NO x), roetdeeltjes,
geoxideerde zwavelsoorten en effecten van waterdamp, met inbegrip van contrails,
uit een vliegtuig dat een in bijlage  I opgenomen luchtvaartactiviteit uitvoert;”;
2) artikel  3 quater wordt als volgt gewijzigd:
a) lid 2 wordt geschrapt;
b) de volgende leden worden toegevoegd:
“5. De Co mmissie bepaalt de totale hoeveelheid emissierechten die met betrekking
tot vliegtuigexploitanten voor het jaar  2024 moeten worden toegewezen op
basis van de totale toewijzing van emissierechten met betrekking tot
vliegtuigexploitanten die in 2023 in bijla ge I opgenomen luchtvaartactiviteiten
uitvoerden, verminderd met de lineaire verminderingsfactor zoals bedoeld in
artikel 9, en maakt die hoeveelheid bekend alsook de omvang van de kosteloze
toewijzingen die in 2024 zouden zijn gedaan uit hoofde van  de reg els voor
kosteloze toewijzing die van kracht waren vóór de bij Richtlijn (EU) 2023/...
van het Europees Parlement en de Raad*+ ingevoerde wijzigingen.
+  PB: gelieve in de tekst het nummer van d e richtlijn in document PE -CONS 8/23
(2021/0207(COD)) in te voegen, en in de overeenkomstige voetnoot het nummer, de datum
en de publicatiegegevens daarvan.
 7983/23    hb/PAU/sp  30
BIJLAGE  GIP.INST   NL

6. Voor de periode van 1  januari 2024 tot en met 31  december 2030 wordt
maximaal 20  miljoen van de in lid 5 bedoelde totale hoeveelheid
emissierechten op basis van transparantie, gelijke behandeling en niet -
discriminatie gereserveerd voor commerciële vliegtuigexploitanten voor het
gebruik van duurzame vliegtuigbrandstoffen en andere vliegtuigbrandstoffen
die niet van fossiele brandstoffen zijn afgeleid, die in een verordening inzake
het waarborgen van een gelijk speelveld voor duurzaam luchtvervoer
geïdentificeerd zijn als meetellend voor het bereiken van het
minimumaandeel aan duurzame vliegtuigbrandstoffe n dat vliegtuigbrandstof
die op luchthavens van de Unie door luchtvaartbrandstofleveranciers aan
vliegtuigexploitanten ter beschikking wordt gesteld, uit hoofde van die
verordening dient te bevatten, voor subsonische vluchten waarvoor
overeenkomstig artike l 12, lid  3, van deze richtlijn emissierechten moeten
worden ingeleverd. Wanneer in aanmerking komende vliegtuigbrandstof op
een luchthaven niet fysiek aan een specifieke vlucht kan worden
toegeschreven, zijn de uit hoofde van deze alinea gereserveerde
emissierechten beschikbaar voor in aanmerking komende
vliegtuigbrandstoffen die op die luchthaven worden getankt in verhouding tot
de emissies van vluchten, van de vliegtuigexploitant vanaf die luchthaven,
waarvoor overeenkomstig artikel  12, lid  3, van deze r ichtlijn emissierechten
moeten worden ingeleverd.
 De uit hoofde van de eerste alinea van dit lid gereserveerde emissierechten
worden door de lidstaten toegewezen om het prijsverschil tussen het gebruik
van fossiele kerosine en het gebruik van de relevante in aanmerking
komende vliegtuigbrandstoffen geheel of gedeeltelijk te dekken, rekening
houdend met stimulansen van de koolstofprijs en van geharmoniseerde
minimumbelastingniveaus voor fossiele brandstoffen. Bij de berekening van
dat prijsverschil houdt de Commissie rekening met het door het Agentschap
van de Europese Unie voor de veiligheid van de luchtvaart gepubliceerde
technisch verslag uit hoofde van een verordening inzake het waarborgen van
een gelijk speelveld voor duurzaam luchtvervoer. De lidstaten zorgen ervoor

7983/23    hb/PAU/sp  31
BIJLAGE  GIP.INST   NL
 dat de financiering uit hoofde van dit lid zichtbaar is overeenkomstig de
vereisten in artikel  30 quaterdecies, lid  1, punten  a) en b), van deze richtlijn.
