Stuurman Flink; of, De schipbreuk van "De Vrede"
Op een oorlogsschip behoeft men namelijk
nooit voor straffen bevreesd te zijn, als men zijn werk maar doet, en
dit valt niemand heel zwaar, 't Is heel anders op koopvaardijschepen,
waar zoo weinig matrozen zijn: daar heeft men de handen altijd vol
werk. Natuurlijk vindt men ook op oorlogsschepen enkele kapiteins,
die bijzonder streng en hard zijn, echte bulderbasten, zooals wij
matrozen ze noemen. Ik had evenwel het geluk om onder een zeer braven,
menschlievenden kapitein te dienen, die, ofschoon hij geen verzuim
door de vingers zag, toch heel ongaarne strafte. "Het eenige, wat mij zwaar op het hart lag, was, dat ik nooit naar
Engeland komen en mijne moeder terugzien kon. Ik had twee of drie
brieven geschreven, maar geen antwoord ontvangen. Ten laatste werd
ik zoo ongeduldig, dat ik besloot, bij de eerste gelegenheid, die
zich aanbood, op mijn eigen houtje de reis naar huis aan te nemen. "Onze post was toenmaals in West-Indië en ik hield met Hastings,
die even vurig als ik verlangde weg te komen, gedurig raad over het
geval. Wij kwamen eindelijk overeen, dat wij bij de eerste de beste
kans de hielen zouden lichten. "Ten laatste kwamen wij in Port-Royal op het eiland Jamaica voor anker. "Daar lag destijds ook een groot konvooi Westindievaarders, die
gereed waren, om met hunne lading suiker oogenblikkelijk onder zeil
te gaan. We wisten, dat men ons, zoodra wij maar op een dier schepen
komen konden, zorgvuldig tot aan het uur van het anker lichten aan
boord zou verbergen, omdat daar gebrek aan matrozen was, doordien
onze kapitein zooveel volk, als hij maar machtig kon worden, voor
zichzelven geprest had. "Wij hadden slechts ééne mogelijkheid te ontkomen:--wanneer we namelijk
bij nacht naar een van die schepen toe zwommen, wat vrij gemakkelijk
te doen was, daar ze pas honderd meter van ons fregat verwijderd
lagen. Het eenige, dat we vreesden, waren de haaien, die zich daar
op de reede in menigte vertoonden. Evenwel waren wij zoo ongeduldig
om onze vlucht door te zetten, dat wij ons door geen gevaar lieten
afschrikken, en zoo besloten wij ten laatste, in den nacht vóór het
uitzeilen der koopvaardijschepen het waagstuk te ondernemen. "Het was tegen de hondewacht--alles herinner ik mij nog zeer goed en ik
zal er mijn leven lang aan denken, alsof het gisteren gebeurd was--toen
wij ons zachtjes bij den boeg van het schip lieten neerzakken. Zoodra
wij in 't water waren, zwommen wij op den Westinjevaarder aan, die
het dichtst bij ons lag. "De schildwacht op de loopplank bemerkte de kabbeling van het water,
dat door ons zwemmen in beweging kwam, en terstond hoorden wij hem ons
aanroepen. Wij gaven natuurlijk geen antwoord, maar repten armen en
beenen wat wij konden, want kort na het aanroepen van den schildwacht
vernamen wij gerucht en begrepen daaruit heel goed, dat de officier
van de wacht eene sloep strijken en ons vervolgen zou. "Ik was Hastings eenige meters vooruit en had juist het kabeltouw van
den Westinjevaarder in de hand, met het voornemen om er mij bij op te
halen, toen ik een luiden gil achter mij hoorde. Toen ik mij omkeerde,
zag ik een haai, die mijn armen Hastings tusschen de tanden greep en
met hem onderdook. "Ik was zoo ontsteld, dat ik een tijdlang bijna geen lid kon
verroeren. Eindelijk raapte ik mijne hersens weer bijeen en begon,
zoo vlug als ik kon, bij het touw op te klauteren. Ik had dan ook
waarlijk geen tijd te verliezen, want juist schoot een tweede haai
op mij los. Ik was wel al meer dan twee voet boven water, maar toch
sprong hij omhoog en pakte nog even mijn schoen bij den hak, die hij
terstond mee in de diepte sleepte. "De schrik gaf mij krachten en twee minuten later was ik dan ook al
voor de kluisgaten [9]. De matrozen op het schip hadden ons van boven
gezien, en waren getuigen van Hastings akeligen dood geweest. Zij
hielpen mij aan boord en verborgen mij terstond omlaag, want de boot
van het fregat was dicht achter mij. "Toen de officier van de wacht aan boord kwam, vertelden zij hem,
hoe zij ons dicht bij hun schip gehoord en gezien hadden, toen wij
door de haaien werden ingeslokt.--Het volk in de boot had Hastings'
gillen duidelijk gehoord, en zoo geloofde de officier ook terstond,
dat wat men hem op de mouw speldde waarheid was, en roeide zonder
zelfs onderzoek te doen, naar het fregat terug. "Ik kon hooren, hoe de trom op het fregat al het volk op het dek riep,
daar men toch eerst weten moest, wie de beide menschen waren, die zoo
dat wegzwemmen gewaagd hadden. Een minuut of wat daarna werd er weer
afslag getrommeld, en dus wist ik, dat de namen van mij en van den
armen Hastings voortaan met een dubbele D op de scheepslijst stonden. "Maar wat beduidt zoo'n dubbele D.?" vroeg Willem. "D. alleen beteekent: deserteur; D. D. wil zeggen, dat men ook goed
en wel dood is. "Het was wel een wonder, dat ik zoo goed ontkwam, en nog uren nadat het
gebeurd was, kon ik er mij zelf geen begrip van maken. Ik wou slapen
maar ik kon niet; het was alsof mij 't hart werd toegeknepen. Telkens,
als ik zou inslapen, verbeeldde ik mij, dat de haai mij beet had
gepakt, met luid geschreeuw sprong ik dan op en zocht opnieuw den
slaap te vatten, maar dit lukte niet. "De kapitein van mijn nieuw schip vreesde eindelijk, dat mijn
geschreeuw op het fregat gehoord zou worden, en zond mij een glas
rum, dat ik uitdrinken moest. Dit bracht mij eindelijk tot rust en
ik verzonk in diepe slaap. "Toen ik ontwaakte, had het schip reeds de ankers gelicht en alle
zeilen bijgezet. Nog wel honderd en meer schepen gingen met ons mede
en de oorlogsschepen, die ons konvooi vergezelden, losten gedurig
de stukken en gaven elkaar daar seinen door. Het was wezenlijk een
prachtig gezicht. "Zoo stuurden we dan met vroolijk hart op het lieve Oud-Engeland
aan. Ik gevoelde mij zoo gelukkig, dat ik, om in vrijheid te komen,
nog gaarne eens al de haaien van de wereld zou hebben getrotseerd. Nu
ging het op het vaderland aan, nu zou ik, na lange afwezigheid,
mijne bekenden weer zien en mijne lieve moeder nog eens omarmen!"

"Gedurende de reis deed ik mijn best als voormarsgast op het schip,
en de kapitein was zeer met mij ingenomen. Aan den onderbootsman,
die een Schot en een bijzonder vriendelijk en braaf man was, had ik
mijne avonturen verteld. Hij deed mij begrijpen, hoe dwaas en slecht
ik gehandeld had, toen ik al, wat mijne moeder en Masterman voor mij
doen wilden, zoo roekeloos in den wind sloeg. Ik voelde dat hij gelijk
had, en verlangde vuriger dan ooit mijne moeder weer eens in de armen
te sluiten en haar vergiffenis te vragen voor al wat ik had misdaan. "Het schip, waarop ik mij bevond, was naar Glasgow bestemd. "Bij North Foreland stuurden wij van het groote konvooi af en kwamen
gelukkig in de haven. De kapitein bracht mij bij het kantoor van het
schip, dat mij voor mijne diensten gedurende de overvaart vijftien
pond [10] uitbetaalde. Zoodra ik dat geld in handen had, repte ik mij,
wat ik kon, naar Newcastle. Ik had boven op den postwagen [11] eene
plaats genomen en raakte daar al spoedig in gesprek met een heer,
die naast mij zat. Ik merkte, dat hij te Newcastle thuis behoorde,
en mijn eerste vraag was, of hij daar ook zekeren mijnheer Masterman,
den scheepsbouwmeester kende."

"O ja, dien heb ik best gekend; maar hij is nu omtrent een maand of
drie dood."

"En wie waren zijne erven dan?" vroeg ik. "Hij was immers heel rijk
en had niemand, die hem in den bloede bestond?"

"Ja, familie had hij niet," gaf die heer mij ten antwoord; "hij
vermaakte dan ook zijn heele vermogen aan de stad, onder voorwaarde,
dat men daarvoor zieken- en armhuizen zou oprichten. In den laatsten
tijd had hij, geloof ik, nog een deelhebber in zijne zaak, en dien gaf
hij zaak en winkel over, omdat hij geen familie had en 't aan niemand
anders geven kon. Vroeger was hij, zooals ik zeker weet, van voornemen
om al zijn geld en goed na te laten aan een knaap, die Flink heette,
en hem eens uit het water had geholpen, maar die jongen liep weg,
ging op zee en heeft sedert niets meer van zich laten hooren. Men
is zijn spoor gevolgd en gelooft, dat hij in gevangenschap bij de
Hollanders gestorven is. Die dwaze jongen;--hij kon tegenwoordig een
man van stand en vermogen zijn!"

"Ja waarlijk, hij deed zeer dwaas!" was mijn antwoord. "Ja, maar niet alleen zichzelven, ook anderen heeft hij daardoor kwaad
gedaan. Zijne arme moeder was heel sterk aan hem gehecht geweest;
zij tobde en kwelde zich toen zij zijn verlies vernam, en had rust
noch duur meer, voordat...."

"Gij wilt toch niet zeggen, dat zij dood is?" riep ik en vatte den
vreemdeling bij den arm. "Ja," zeide hij en zag mij verwonderd aan, "zij stierf heel spoedig
na den heer Masterman."

"Ik zonk op de pakkage neer en zou van den wagen gevallen zijn, als
de ander mij niet gegrepen had. Hij riep den koetsier toe, dat hij
moest stilhouden. Samen richtten zij mij toen weer op en brachten
mij binnen in het rijtuig. Gelukkig was daar niemand in; want ik was
geheel buiten mijzelven en weende en klaagde luid, zoodat zij diep
medelijden met mij hadden."

Flink scheen door zijn verhaal zoo aangedaan dat mijnheer Wilson hem
voorstelde, voor heden af te breken en zich met de overigen ter ruste
te begeven. "Ik dank u, mijnheer. Gij hebt gelijk; zoo zal het wel beter zijn,
want nog gevoel ik, dat mijne oude oogen van tranen overloopen. Het
is iets vreeselijks, als men zich in later dagen verwijten moet,
dat eigen dwaze levenswandel den dood van eene zoo goede liefhebbende
moeder verhaasten moest. Bij mij was dit het geval, mijn beste Willem,
en uit liefde tot u ben ik daar zoo openhartig voor uitgekomen. Ik
zeide u vroeger reeds, dat eenige gedeelten mijner levensgeschiedenis
u tot waarschuwing dienen konden. Zorg dus, dat ik ze u niet tevergeefs
verteld heb, maar houd ze getrouw in 't geheugen."







VEERTIGSTE HOOFDSTUK. FLINKS BEROUW. GELUKKIGE WENDING VAN ZIJN LOT. Den volgenden morgen bracht Juno voor het ontbijt in haar schort zes
eieren mee, die zij in het hoenderhok gevonden had. "Kijk, mevrouw, kijk een beetje--kippen eieren leggen--gauw heelen
boel hebben voor massa Willem en heelen boel voor kleine kippetjes."

"Gij hebt toch niet alle uit de nesten genomen, Juno; dat deedt gij
immers niet?"

"Neen, mevrouw, ikke laten liggen in ieder nest één, dat oude kip
zien kan."

"Best, meid; dan zullen wij ze voor onzen Willem klaarmaken, zooals
gij zegt en hopen dat zij hem zijne krachten teruggeven zullen."

"O, ik ben weer heel gezond en sterk, moeder," gaf Willem ten
antwoord. "Ik geloof, dat 't beter zou zijn, als ge de eieren aan de
hoenders tot uitbroeden overliet."

"Neen, Willem, het is van veel meer belang, dat gij recht spoedig
weer gezond wordt, dan dat wij zoo spoedig kuikens krijgen."

"Thomas ook heel graag eieren lust," begon de kleine mee te spreken. "Ja, ja; maar Thomas kan er nog dadelijk geen krijgen. Thomas is
niet ziek."

"Thomas buik doet o zoo zeer," antwoordde de guit. "Ik vrees zeer, Thomas, dat gij een kleine leugenaar zijt. Ook zouden
eieren voor die buikpijn zeer nadeelig zijn."

"Thomas krijgt ook hoofdpijn," klaagde de knaap. "Eieren deugen niet voor hoofdpijn, Thomas," antwoordde zijn vader. "Ach, Thomas is zoo ziek!" zuchtte de dreumes opnieuw. "Dan moet Thomas naar bed gaan en een lepel ricinusolie innemen."

"Thomas lust geen ricinusolie; Thomas lust alleen eieren."

"Ja, maar Thomas krijgt geen eieren," gaf de vader ernstig ten
antwoord; "en dus kan hij zijne jokkens wel voor zich houden. Als wij
eens eieren genoeg hebben, dan zal Thomas er ook een hebben--als hij
een brave jongen is, maar anders ook niet."

"Ik heb Caroline het opzicht over de hoenders gegeven," vervolgde de
vader, "en zoo dunkt mij, behoort ook het bewaren van de eieren tot
haar post. Mijn kind begint zoo al heel nuttig voor ons te worden."

De twee volgende dagen waren de beide mannen in den tuin met het
wieden van het onkruid bezig, dat te gelijk met de ontkiemende
zaaigewassen begon op te schieten. Gedurende dezen tijd ging Willem
met zijn herstel spoedig vooruit. De beide eerste dagen bracht Juno regelmatig elken morgen drie eieren
uit het hoenderhok mede; maar op den derden morgen was er geen enkel
te vinden. Ook op den vierden dag schenen de vogels niet gelegd te
hebben, waarover mijnheer Wilson zeer verwonderd was, daar de hennen
toch gewoonlijk, als zij eens beginnen te leggen, daarmede geregeld
voortgaan. Op den vijfden morgen zaten allen aan het ontbijt. Slechts
Thomas kwam niet opdagen, zoodat zijne moeder vroeg, waar hij dan
toch stak. "Ik vermoed, mevrouw," zeide de oude Flink lachend, "dat onze sinjeur
vandaag zoomin aan het ontbijt als aan de middagtafel zal verschijnen."

"Hoe meent gij dat, Flink?" vroeg de moeder. "Welaan, mevrouw, ik zal 't u vertellen. Het kwam mij vreemd voor, dat
er nu al een paar ochtenden geen eieren gevonden waren, en ik dacht
of de hoenders ze ook misschien weggelegd konden hebben, waarom ik
dan gisterenavond uitging, om er naar te zoeken. Ik kon geen eieren
ontdekken; maar daarentegen vond ik weldra de doppen, zorgvuldig
onder wat kokosbladeren weggestopt. Nu begreep ik dadelijk, dat een
roofdier, als er zoo een op het eiland was en de eieren gekaapt had,
de doppen althans niet zoo zorgvuldig verbergen zou. Zoo sloot ik
dan van morgen de deur van het hok en liet slechts het kleine luikje
open, waardoor de hoenders naar binnen kruipen. Ik zelf plaatste mij,
nadat zij van stok waren, achter de boomen en wachtte af, wat er
verder gebeuren zou. Weldra zag ik sinjeur Thomas komen aansluipen
en op het hok losgaan. Hij wilde eerst de deur openen, maar vond die
gesloten; zoo kroop hij door het kleine luikje in het hok. Zoodra
hij daar binnen was, liet ik den grendel vallen, maakte dien met een
spijker vast en zoo zit Thomas nu in zijn eigen strikken gevangen."

"En hij zal ook den ganschen dag daarin blijven, die kleine
snoeper!" riep mijnheer Wilson hartelijk lachende. "Ja, ja, dat is zijn verdiend loon en zal een goede les voor hem zijn,"
sprak zijne moeder. "We zullen doen, alsof wij niets van hem merken,
al klaagt en jammert hij ook uren achtereen."

"O massa Thomas, ikke heel blij, dat jij eindelijk betrapt. Mooie
ding dat, de eiers opslobberen!" jubelde Juno. "Nu jij niets te eten
krijgt,--jij dat ook prettig vindt, he?"

Mijnheer Wilson, Flink en Willem gingen als gewoonlijk aan hun
werk. Mevrouw was met Juno en de kleine Caroline te huis bezig. Thomas
hield zich wel een uur lang doodstil, totdat hij eindelijk luidkeels
begon te schreeuwen. Dat baatte hem echter weinig, want niemand
stoorde zich aan hem. Toen de etenstijd naderde, begon hij opnieuw
te brullen; doch met hetzelfde gevolg. Eerst tegen den avond werd de
deur van het hoenderhok geopend en kreeg de kleine dief vergunning om
voor den dag te komen. Hij keek verlegen op zijn neus en zette zich,
zonder een woord te spreken, in een hoekje neder. "Nu, jongeheer, hoeveel eieren hebt gij vandaag gediefd?" vroeg Flink. "Thomas wil geen eieren meer snoepen," was zijn beschaamd antwoord. "Ja, ja, dat zal ook wèl zoo goed zijn," antwoordde zijn vader;
"want anders zult ge spoedig ondervinden, dat gij, in plaats van
meer dan anderen te krijgen, integendeel heel weinig te eten krijgt,
gelijk dat vandaag het geval is geweest."

"Maar ik heb van middag nog geen eten gehad," zeide Thomas. "Voor vandaag krijgt gij ook geen middageten, daar kunt gij staat
op maken. Wij kunnen u onmogelijk middageten en eieren te gelijk
geven. Begint gij te schreeuwen, dan zal ik u dezen nacht in het
hoenderhok opsluiten. Gij moet thans geduldig tot het avondeten
wachten."

Thomas begreep, dat aan de zaak niets te veranderen viel en wachtte
dus met hangende lip tot het avondmaal op tafel kwam. Toen zocht hij
zijne scha rijkelijk in te halen. Na het avondeten ging Flink met zijne geschiedenis aldus voort:

"De laatste maal heb ik u verteld, hoe ik van dien heer op den
postwagen te weten kwam, dat mijne arme moeder, ten gevolge van
kwelling en verdriet over mijn weggaan, gestorven was. Hoe 't met
mij gedurende die reis gesteld was, kan ik niet beschrijven. Ik was
vreeselijk bedroefd en verslagen totdat wij eindelijk te Newcastle
aankwamen, waar ik alle omstandigheden omtrent de ziekte en den dood
van mijne moeder vernemen kon. "Toen de postwagen stilhield, kwam de heer, die onderwijl buitenop
was blijven zitten, aan het portier, gaf mij de hand en zei mij:

"Als ik wel heb, zijt gij Masterman Flink, die eens het ruime sop
ingingt; of vergis ik mij misschien?"

"Neen, mijnheer," zei ik heel verslagen, "ik ben het wezenlijk."

"Welnu, wees dan maar zoo neerslachtig niet, jonkman," antwoordde
hij mij. "Destijds toen ge van huis liept, waart ge nog een jongen
zonder verstand en hadt er geen begrip van, dat uwe moeder zooveel
om u te lijden zou hebben, als ze werkelijk deed. 't Was niet zoozeer
uw wegloopen, dan wel de tijding van uw dood, wat haar zoo verslagen
maakte, en daaraan hebt gij geen schuld. Ge moet thans met mij meegaan,
want ik heb u nog veel dingen te zeggen."

"Ik zal morgen bij u komen, mijnheer," antwoordde ik. "Voordat ik mijne
oude buren bezocht heb en op 't graf van mijne lieve moeder geweest
ben, kan ik toch niets aanvangen, 't Is waar, 't was niet opzettelijk,
dat ik moeder zoo ongelukkig maakte, en aan 't gerucht van mijn dood
heb ikzelf ook geen schuld; maar toch weet ik wel heel goed, dat zij,
als ik niet zoo gedaan had, nog wel in het leven gebleven en misschien
een heel gelukkig mensch wezen zou."

"Uit kleine oorzaken, mijn beste Willem, komen vaak de droevigste
gevolgen voort, en als wij, bij het doen van iets, eerst nadenken
wilden, wat er de gevolgen wel van konden zijn, zonden wij ons veel
wroeging en veel berouw in het leven kunnen besparen. "Die heer gaf mij zijn adres op, en ik beloofde dat ik den volgenden
morgen bij hem zou komen. Toen ging ik naar het huis, waar mijne moeder
gewoond had. Ik wist wel, dat zij daar niet meer was, en toch was 't of
mijn hart ineenkromp, toen ik daar hardop praten en lachen hoorde. Ik
gluurde eens naar binnen; want de deur stond juist open. In den hoek,
waar mijne moeder altijd placht te zitten, stond een groote mangel,
waaraan twee vrouwen bezig waren. Aan de ronde tafel, die ik ook nog
kende, stonden twee meisjes te plooien en te stijven en zij riepen
me toe, "wat er van mijn dienst was?" Ik keerde het huis den rug toe
en ging bij een buurman, die ik wist dat een goede kennis van mijne
moeder was geweest. "De vrouw was thuis, maar herkende mij niet, zoodat ik haar eindelijk
zeggen moest wie ik was. Zij had mijne moeder tot aan haar sterfuur
opgepast en vertelde mij al wat ik verlangde te weten. "Het gaf aan mijn beklemd hart eenige verlichting, toen ik vernam, dat
mijne arme moeder ook zonder mijne schuld wel niet lang meer geleefd
zou hebben, daar zij aan een ongeneeslijke kanker leed; doch tegelijk
vertelde de vrouw mij, dat zij onophoudelijk aan mij gedacht had en dat
mijn naam het laatste woord op hare lippen geweest was. Ik hoorde ook,
dat mijnheer Masterman haar veel goedheid en genegenheid betoond had. "Het goede mensch zette hare muts op en geleidde mij naar het graf der
overledene, waar zij mij op mijn verlangen alleen liet. Ik zette mij
op den grasheuvel neder, die het gebeente mijner moeder overdekte. Met
een getroffen hart zat ik daar en weende lang en bitter. "Het was reeds geheel donker, toen ik eindelijk het kerkhof verliet
en naar de vriendelijke vrouw terugkeerde, die mijne moeder had
opgepast. Ik sprak met haar en haar man tot laat in den nacht, en
daar zij mij een bed aanboden, bleef ik onder hun dak slapen. "Den volgenden morgen ging ik uit, om volgens mijne belofte aan
den heer, met wien ik den vorigen dag gereisd had, een bezoek te
brengen. Op het bordje aan zijne deur zag ik, dat hij notaris was. Hij
verzocht mij plaats te nemen, sloot toen de deur zorgvuldig toe en
deed mij allerlei vragen, om zich te overtuigen, dat ik werkelijk
Masterman Flink was. Toen berichtte hij mij, dat hij mijnheer
Masterman's boedel onder zijn beheer gehad en bij het doorzoeken der
papieren een document gevonden had, dat voor mij van groot gewicht
was, daar uit dat geschrift bleek, dat de verzekering van het schip,
't welk zooals ik vroeger reeds verteld heb, aan mijn vader en mijnheer
Masterman toebehoord had en vergaan was, niet voor mijnheer Masterman's
aandeel alleen, maar ook voor dat mijns vaders had gegolden, zoodat
die mijnheer mijne moeder haar aandeel bedriegelijk onthouden had. "Hij zeide dat papier korten tijd na mijnheer Masterman's dood
in eene geheime schuiflade gevonden te hebben. Daar mijne moeder
nochtans overleden was en hij ook mij voor dood hield, had hij niet
kunnen besluiten, om eene zoo onaangename zaak bekend te maken;
maar nu ik weder was opgedaagd, oordeelde hij, dat zijn plicht van
hem eischte het gansche geval open te leggen. Hij bood zich aan,
om de zaak voor mij bij de heeren te bezorgen, aan wie mijnheer
Masterman zijn gansche vermogen had overgedragen, om daarvoor armen-
en ziekenhuizen te doen bouwen. "De verzekering van het schip bedroeg, zeide hij, drie-duizend pond;
een derde deel daarvan kwam aan mijn vader toe, wat alleen duizend,
en met de renten van zoovele jaren, ver over eene som van tweeduizend
pond uitmaakte. "Dit was natuurlijk eene zeer aangename tijding voor mij, en gij kunt
wel begrijpen, dat ik zijn voorstel dadelijk gretig aannam. Hij ging
terstond aan het werk, vervoegde zich bij den raad van beheer en legde
aan de heeren het bewijs voor; en allen stemden aanstonds overeen,
dat het geld mij eerlijk toekwam en ook zonder uitstel aan mij moest
worden uitbetaald. "Zoodra het geld in mijne handen was, begon ik dat op allerlei dwaze
manieren weg te gooien. Tot mijn geluk, kwam echter in de eerste
dagen de Schotsche bootsman te voorschijn als de beschermengel,
die mij redden wilde. "Zoodra ik hem het voorgevallene verteld had, sprak hij zeer verstandig
met mij, bracht mij onder het oog, dat ik thans in de gelegenheid
was, om mij voor mijn gansche leven een zeker bestaan te verschaffen,
en gaf mij den raad, om voor mijn geld een aandeel in een schip te
koopen, onder voorwaarde, dat ik er zelf de kapitein van zou wezen. "Die inval beviel mij zeer goed. Ik zag wel in, dat ik wederom zeer
onverstandig gehandeld had, en besloot zijn raad te volgen. Eene
enkele zwarigheid hield mij tegen; ik was namelijk nog zeer jong,
pas twintig jaren oud, en had vroeger een schip wel heel goed weten
te sturen, maar mij in den laatsten tijd weinig daarop toegelegd. "Ik deelde Sanders, zoo heette de bootsman, mijn bezwaar mede; maar
hij stelde mij gerust en sloeg mij voor, dat, als ik hem als eerste
stuurman wilde aanstellen, ook die moeilijkheid uit den weg zou zijn
geruimd, daar hij met het roer goed wist om te gaan en mij terstond
op de eerste reis de stuurmanskunst wel in den grond zou leeren. Zoo
kwam dan eindelijk alles in orde. "Gelukkig had ik nog niet boven de honderd pond van mijn geld verteerd,
wat evenwel voor dien tijd negentig pond te veel was. Ik keerde naar
Glasgow terug, in gezelschap van Sanders, en deze gaf zich alle moeite
om naar een geschikt schip om te zien. "Eindelijk vond hij er een, dat tot het van stapel loopen gereed en,
ten gevolge van een door het kantoor, dat het gebouwd had, geleden
bankroet, te koop was. Hij won berichten en vernam, dat eene zeer
goede en aanzienlijke firma het vaartuig waarschijnlijk koopen zou,
en toen deed hij mij een voorslag om een vierde deel in het schip te
nemen en daarover als kapitein bevel te voeren. "Sanders was algemeen geacht en bezat ieders vertrouwen. Zijne
aanbeveling had dan ook tengevolge, dat de onderhandelende partijen
mij verlangden te zien en te spreken. Hoe jong ik ook was, schenen
zij toch met mij tevreden, en de koop kwam werkelijk tot stand. "Ik stortte mijn aandeel, dat in twee-duizend pond bestond. Zoodra
het schip van stapel was geloopen, deed ik met Sanders, dien ik
tot eersten stuurman gekozen had, alle moeite om het spoedig geheel
zeilree te maken. Het huis, dat het schip met mij had aangekocht,
was eene Westindische firma, en zoo werd onze bodem natuurlijk tot
de vaart op West-Indië bestemd. "Na het betalen van mijn aandeel, bleven mij nog drie- of
vierhonderd pond over. Deze besteedde ik tot den aankoop van
speculatie-goederen voor mijne eigene rekening en het verschaffen van
zeemans-instrumenten en dergelijke. Ook aan mijne eigene uitrusting
liet ik het niet ontbreken. Want ziet gij, Willem, ofschoon Sanders
mij zoo ernstig vermaand had, voortaan verstandiger te zijn, was ik
toch bij de gedachte, dat ik nu kapitein van mijn eigen schip was,
niet weinig opgeblazen. Voor iemand, die kort te voren nog jongen in
den bezaansmast van een oorlogsschip geweest was, was de verandering
dan ook werkelijk al te spoedig en te groot. "Ik kleedde mij zeer netjes, droeg fijne overhemden en ringen
aan de vingers; ik trok zelfs handschoenen aan, om witte handen te
krijgen. Inderdaad, als kapitein en deelhebber van een fraai schip was
ik ook een man van gewicht en werd door de overige scheepseigenaars
dikwijls aan tafel genoodigd. Bovendien kon ik het zeer goed doen,
want buiten de winst, die mijn eigen handel afwerpen kon, had ik
ongeveer tien pond als kapitein en daarbij nog het vierde deel aan
de gezamenlijke winsten. "Dezen tijd kan ik als den voorspoedigsten van mijn gansche leven
beschouwen, en ik zal daar nu bij blijven stilstaan, ofschoon ik wel
vooruit zeggen kan, dat mijne fortuin niet van langen duur bleef."







EEN-EN-VEERTIGSTE HOOFDSTUK. SLOT VAN FLINKS VERHAAL. Den volgenden dag waren zij bezig met op het kronkelpad, dat naar
het magazijn leidde, de wortels der omgehouwen kokosboomen weg te
ruimen. Zoodra dit gedaan was, richtte Flink nevens dat magazijn een
bliksemafleider op, gelijk hij er bij het woonhuis reeds een gezet had. Zij hadden nu eindelijk al het werk, dat zij zich gedurende den
regentijd voorgenomen hadden, tot stand gebracht. De schapen hadden
lammeren geworpen; maar die zoowel als de geiten, begonnen gebrek aan
voeder te krijgen. Eene gansche week lang viel er geen regen meer;
de zon verspreidde reeds krachtige warmte en Flink was van oordeel,
dat de regentijd voorbij moest zijn. Willem was weder volkomen hersteld en kon in zijn ongeduld nauwelijks
afwachten, dat men het voorgenomen tochtje over het eiland ondernemen
zou, waaraan hij natuurlijk vurig wenschte deel te nemen. Na rijp
beraad werd eindelijk besloten, dat Flink en Willem de eerste wandeling
naar het zuiden doen en zoodra mogelijk terugkeeren zouden, om te
berichten of zij ook wat nieuws ontdekt hadden. Op een Zaterdagavond werd dit besluit genomen; des Maandags morgens
zouden beiden opbreken. De reiszakken werden met gekookt pekelvleesch
en platte koeken, die Juno bereid had, rijkelijk gevuld. Ieder zou
zich van een geweer met kruit en lood voorzien; ook zouden zij eene
wollen deken medenemen, om zich bij nacht daarin te wikkelen. Flink
vergat ook zijn kompas en handbijl niet, om weder, evenals op hun
eersten tocht, de boomen in het wond daarmee te merken. De gansche Zondag werd tot het in orde brengen van het noodige
besteed. Na het avondeten, begon de goede oude man:

"Nu, Willem, voordat wij onze reis aanvangen, kan ik mijne historie nog
wel ten einde brengen. Ik heb niet veel meer te vertellen, want mijn
goed geluk duurde niet lang, en na mijne lange Fransche gevangenschap
was al mijn volgend leven eene voortdurende verwezenlijking van het
spreekwoord: Van den regen in den drop, of: Van den wal in de sloot. Ik
bleef er bij staan, hoe ik dat aandeel in het koopvaardijschip gekocht
had en naar mijne gedachten op den besten weg was om mijn fortuin te
maken. Laat mij dus voortgaan. "Ons schip was eerlang gereed, en zoo zeilden wij in eene groote vloot
naar Barbados uit. Sanders bewees spoedig een kundig zeeman te zijn,
en voordat wij te Barbados aankwamen, had ik van hem al de kundigheden
verkregen, die ik noodig had, om mijn schip zelf behoorlijk te sturen
en te regeeren. "Sanders zocht de oude ernstige gesprekken te hernieuwen; maar mijn
vermogen had mij te ijdel gemaakt, en nu, daar ik mij ook zonder zijn
bijstand tot mijne taak in staat achtte, hield ik mij niet alleen op
een afstand van hem, maar zocht zelfs den baas over hem te spelen. Zoo,
beste Willem, beloonde ik de goedheid, die hij mij altijd had bewezen,
met den snoodsten ondank. Helaas, dat is in de wereld maar al te
dikwijls het geval. "Sanders was daar zeer bedroefd over, en bij onze aankomst te Barbados
zeide hij mij, dat hij besloten had het schip te verlaten. Ik
antwoordde hem op hoogen toon, dat hij in alles naar zijne vrije
verkiezing handelen moest. Wat mij het meest daartoe bewoog, was,
dat ik in het hart vurig wenschte van hem ontslagen te worden, alleen
omdat ik gevoelde hem dank verschuldigd te zijn;--met beschaming erken
ik dat, mijn beste Willem. Zoo verliet hij mij dan ook wezenlijk,
en ik was uiterst tevreden, dat hij het deed. "Mijn schip had weldra zijne volle lading suiker en wachtte tot eene
groote koopvaardijvloot de vaart naar Engeland zou aannemen. Ik had te
Barbados gelegenheid gevonden om vier metalen kanonnen aan te koopen,
die ik terstond op mijn dek bracht, terwijl ik mij rijkelijk van
de noodige munitie voorzag. Ik was geweldig trotsch op mijn schip
omdat het zich op de heenreis zulk een vluggen zeiler had betoond;
het had zich werkelijk beter gehouden, dan menig oorlogsschip van ons
konvooi, en daar ik nu zelfs nog stukken aan boord had, meende ik van
vijandelijke kaperschepen volstrekt niets meer te duchten te hebben. "Wij wachtten nog altijd op ons konvooi, dat evenwel misschien nog
wel een veertien dagen uitblijven kon. In dien tusschentijd brak een
hevige storm los, die mijn schip met de meeste overige vaartuigen
van de ankers sloeg en ons allen gezamenlijk uit de Carlislebaai
dreef. Wij waren genoodzaakt met alle kracht van zeil weer op de
haven aan te sturen, want de storm hield nog met groote woede aan. "Ik zelf was 't hartelijk moe, zoo lang op het konvooi te wachten;
daarbij wist ik nog, dat, als ik vóór de overige Westindievaarders
in Engeland aankwam, dit mij tot groot voordeel kon strekken, en zoo
besloot ik dan, om in plaats van andermaal in de baai terug te keeren,
liever zonder bedekking naar Engeland koers te zetten en mij op de
snelle vaart van mijne kiel en op de stukken, die ik aan boord had,
te verlaten. Ik vergat daarbij, dat de verzekering van mijn schip en
lading in Engeland enkel voor het geval was, dat ik in gezelschap
voer, en dat, indien ik die voorzorg verzuimde, in geval van een
ongeluk ook de gansche verzekering nietig zijn zijn moest. "Dus ging ik dan naar Engeland onder zeil. Drie weken lang ging alles
uitmuntend: wij ontmoetten slechts zeer weinig schepen. Die, welke
jacht op ons maakten, waren niet tegen ons opgewassen en konden ons dus
niets doen. Reeds stuurden wij met den besten wind op het Kanaal aan,
en ik twijfelde niet meer, of tegen den avond zouden wij de gewenschte
haven binnenloopen, toen ons een Fransche kaper in het gezicht kwam
en aanstonds jacht op ons maakte. Wij waren gedwongen, om bij den wind
te sturen; die woei zeer hard en nam al spoedig onze groote steng weg. "Dat was voor ons het grootste ongeluk, dat men zich voorstellen
kon. De kaper kwam nu al nader, achterhaalde ons en tegen den avond
was ik een doodarm Fransch gevangene, want de verzekeringsgelden had
ik verbeurd, omdat ik zonder bedekking het ruime sop was ingegaan. "Ik begreep wel, dat ik al mijn ongeluk aan mijzelven te wijten had. In
allen gevalle werd ik hard genoeg gestraft, want bijna zes volle jaren
verzuchtte ik in akelige gevangenschap. Eindelijk waagde ik met drie
of vier rampgenooten de vlucht te beproeven. Wij hadden duizenderlei
ellende door te staan en kwamen eindelijk op een Zweedsch schip,
zonder geld, ja bijna zonder een hemd aan het lijf, om ons tegen de
koude te bedekken, in Engeland aan. "Mij bleef natuurlijk niets overig dan op een ander schip naar een
plaatsje om te zien. Ik wou tweede stuurman worden; maar niemand wilde
mij aannemen. Ik zag er daartoe al te haveloos en te ellendig uit,
en om niet van honger en gebrek om te komen, besloot ik dan eindelijk
mij als gemeen matroos vóór den mast te laten aanwerven. "Er lag een fraai schip in de haven. Daarheen ging ik, om mijne
diensten aan te bieden. De bootsman ging om den kapitein te halen,
en toen deze aan boord kwam, herkende ik--wien denkt gij wel?--niemand
anders dan Sanders! "Ik hoopte nog, dat hij mij niet zoo dadelijk zou kennen. Doch bij den
eersten oogopslag zag hij, wie ik was en reikte mij de hand toe. Ik
had wel in de zee willen wegzinken! Nooit in mijn leven was ik zoo
beschaamd en verlegen, als op dat oogenblik. "Sanders merkte dat wel en bracht mij in zijne kajuit. Daar vertelde
ik hem alles, wat met mij gebeurd was. Hij scheen vergeten te hebben,
dat ik mij zoo slecht en gemeen jegens hem gedragen had; hij bood
mij eene plaats op het schip aan en schoot mij zelfs geld voor,
om mij weer nieuw in de kleeren te steken. "Evenwel, of hij mijn vroeger gedrag al vergeten wou, ik kon dat niet
vergeten. Ik kwam er openlijk voor uit en smeekte hem om vergiffenis. "Deze brave man bleef, zoolang hij leefde, mijn beste vriend. Ik
werd na eenigen tijd zijn tweede stuurman en wij raakten weer op een
vertrouwelijken voet met elkander. Mijn ongeluk had mij nederig en
deemoedig gemaakt. "Na zijn dood bleef ik nog een tijdlang tweede stuurman op zijn schip,
doch in 't eind werd een ander voor mij voorgetrokken. Sedert dien
tijd diende ik als gemeen matroos op verschillende schepen. Overal
werd ik geacht en goed behandeld. Ik gevoelde mij, durf ik wel zeggen,
nergens ongelukkig, want ik zag recht goed in, dat rijkdom mij slechts
tot dwaasheden verleiden zou. "Nu, beste Willem, kent gij de historie van Masterman Flink. Ik
hoop dat zij hier en daar iets bevat, wat voor u op den duur nuttig
kan worden. Ik ben thans nog maar een oud man, 't leven en de
vermoeienissen zat; mijne eenige hoop is in vrede te sterven en nog
tot aan dat oogenblik nuttig te kunnen zijn."

"Nuttig zijt gij werkelijk in eene hooge mate geweest," zeide mevrouw
Wilson, met tranen in de oogen; "en ik hoop, oude, beste vriend,
dat gij nog een langen tijd leven en een hoogen, gelukkigen ouderdom
bereiken zult."

"Dank u wel, mevrouw," hernam Flink; "maar over 't algemeen hebben
de matrozen geen zeer lang leven. En waarlijk, ik zou 't overschot
van mijne dagen ook zeer gaarne op dit kleine eilandje ten einde
brengen. Ik weet, dat gij overigen daar heel anders over denkt, en dat
is ook zeer natuurlijk. Ik ben al een oud man en heb niets te wachten,
voor niets te zorgen; al, wat ik begeer, is nuttige bezigheid. Gij
zijt in vergelijking van mij allen nog jong en wacht nog veel van de
toekomst. Om uwent-, maar niet om mijnentwil hoop ik van harte, dat
men ons zoeken en vinden zal, zoodat gij weer in de woelige wereld
kunt terugkeeren. Ik voor mij zal gaarne 't overschot van mijn leven
op dit eiland slijten en hoop, dat die kokostakken eens over mijn
graf zullen wuiven. Ik weet niet, maar ik heb er een zeker voorgevoel
van, dat dit ook werkelijk zoo gebeuren zal, en ik kan wel zeggen,
dat die gedachte in zeker opzicht een troost voor mij is."

"Neen, neen, daaraan moet gij volstrekt niet denken!" riep de heer
Wilson. "Gij moet eens met ons terugkeeren en uw ouderdom in ons
midden doorbrengen. Gij moet uw zeemansleven opgeven, u aan onzen haard
nederzetten, als gij wilt, en in onzen tuin u in de zon koesteren. Gij
hebt behoefte aan rust en ik vertrouw zeker dat gij nog een gelukkigen
ouderdom zult beleven. In allen gevalle zal het mijne schuld niet zijn,
als die hoop van mij niet vervuld wordt."

"De mijne evenmin," voegde zijne vrouw er bij; "ik zou ontroostbaar
zijn, als gij ooit van ons heengingt."

"Ik dank u, mevrouw en ook u, mijnheer, van ganscher harte voor uwe
goede bedoeling.--Beste Willem, wij moeten voor dag en voor dauw op
en daar wij allen nog eerst samen ontbijten zouden, wordt het thans,
dunkt mij, hoog tijd, om eens met ons hoofdkussen te spreken."

"Gij hebt volkomen gelijk," antwoordde mijnheer Wilson. TWEE-EN-VEERTIGSTE HOOFDSTUK. TWEEDE UITSTAPJE DOOR HET EILAND. Den volgenden morgen waren allen zeer vroeg op en ontbeten nog met
elkander. De gebakken visch smaakte kostelijk; Thomas at zoo gulzig,
dat hij bijna aan eene graat gestikt was, die hem in de keel bleef
steken. Juno deed lang vergeefsche moeite om er met den vinger bij te
komen. Mevrouw Wilson was in grooten angst totdat het Juno eindelijk
gelukte haar met den wijsvinger los te krijgen. Geweren, reiszakken en al het benoodigde tot de reis waren reeds vooraf
klaargemaakt, en zoo stonden Willem en Flink eindelijk van tafel op,
namen hartelijk afscheid van de achterblijvenden en begaven zich
op weg. De zon scheen helder, de lucht was reeds tamelijk warm; de dansende
golven van den oceaan glinsterden in de verte en de kokosboomen
schommelden hunne gekuifde kruinen in den zachten wind. Met een
vroolijk hart, braken zij op en riepen de beide herdershonden. Ook
Vixen wilde meegaan, maar moest tot bewaking van de familie
achterblijven. Het magazijn voorbij, ging het den tegenoverliggenden heuvel op,
het bosch in en weldra werden de bijlen losgemaakt, om de boomen
daarmede te merken. Flink haalde zijn zakkompas voor den dag en
regelde daarnaar de richting van den weg, dien zij nemen wilden. Een tijdlang ging het zoo voort, zonder dat men een woord sprak,
rechts en links werd de boombast met de bijl geteekend, totdat Flink
andermaal staan bleef, om naar zijn kompas te zien. "Mij dunkt, Flink, het bosch is hier dichter, dan ik het nog ergens
gezien heb," zeide Willem. "Ja, ja, gij hebt gelijk. Naar 't mij voorkomt, moeten wij thans
omtrent midden op het eiland in het dichtste deel van het woud
zijn. Dat zal wel spoedig blijken. We moeten ons wat meer naar
het Zuiden richten; daarbij zal het goed zijn, dat we stevig
doorstappen. Hoe verder we komen, des te minder hebben we te doen,
en we kunnen dan ook rustig samen praten."

Zoo stapten zij een half uur wakker voort. Gelijk Flink gezegd had,
werd het bosch allengs minder dicht, maar toch konden zij niets dan
kokosstammen ontdekken. Het was geen lichte arbeid, ieder oogenblik
nieuwe boomen te merken, en het zweet liep hun tappelings over het
gezicht, zoo zwaar begon hun dat ten laatste te vallen. "Me dunkt, Willem, we moesten eens eene minuut of wat uitrusten,
want anders wordt gij al te moe. Ge zijt nog niet zoo sterk, als gij
vóór uwe ziekte waart."

"Ik ben niet meer zoo goed aan het werk gewoon als vroeger, en
daarom ben ik nu gauwer moe, Flink," antwoordde Willem en droogde
zich het gezicht met zijn zakdoek af, terwijl hij zijn geweer tegen
een boomstam zette. "Ik heb er niets tegen, dat we eens een poosje
uitblazen. Hoe lang, denkt ge, zal het nog duren tot we het bosch
achter den rug hebben?"

"Me dunkt, geen half uur meer; of misschien zijn wij er schielijker
uit. Ik weet niet, hoe ver het bosch zich in deze richting uitstrekt."

"Wat denkt ge dan zoo al daar achter te vinden?"

"Dat is moeilijk te zeggen. Ik kan alleen zeggen wat ik hoop te
vinden, namelijk een ruim, vlak grasveld tusschen het bosch en de
kust, waar onze schapen en geiten weiden kunnen. Dan was het ook
mogelijk, dat wij buiten de kokossen nog andere boomen, heesters
en struiken vonden; tot hiertoe hebben wij niets dan kokosboomen
en ricinusstruiken gezien. Weet gij nog wel Willem, hoe Thomas het
van de bessen te kwaad gehad heeft? 't Is onmogelijk te bepalen,
mijn jongen, hoe menigerlei zaadkorrels door vogels of door wind en
baren wel hierheen gebracht zijn."

"Ja, maar zouden die zaken ook opkomen?"

"Wel zeker, Willem. Ik heb mij wel eens laten vertellen, dat vele
zaadkorrels honderden jaren onder den grond kunnen zitten en later,
als de zon er op schijnt, toch nog opkomen!"

"Nu herinner ik mij," antwoordde Willem, "dat mijn vader mij eens
vertelde, hoe een gerstekorrel, die voor drie of vier duizend jaren
met eene Egyptische mummie begraven was, zelfs na dien langen tijd
nog opkwam, nadat men haar in den grond had gestoken."

"Wat is dat eene mummie, Willem? Van Egypte heb ik wel gehoord: dat is
het land, waar de kinderen Israëls gevangen waren en waar zij later
uittrokken. Dat alles lezen wij in den Bijbel, en ook van de zeven
plagen, waarmede Pharao bezocht werd, totdat hij het Joodsche volk
gaan liet."

"Ja, ja; hij verdronk met zijn gansche leger, omdat hij hen
achtervolgde en weder terugdrijven wilde.--Eene mummie, Flink, is
het lijk van een mensch, dat na den dood met verschillende specerijen
ingebalsemd wordt, om het tegen verrotting te bewaren. Ik heb er nog
nooit eene gezien, maar weet uit de boeken, dat de Egyptenaren hunne
lijken zoo plachten in te balsemen.--Maar kom, nu kan ik, dunkt mij,
wel weer verder gaan."

"Goed, Willem; hoe eer wij het bosch achter ons hebben, des te beter
voor ons."

Zonder oponthoud zetten zij na hunne wandeling voort, en ze waren
nog geen kwartier verder, of Willem riep:

"Flink, ik zie den blauwen hemel! We zijn het bosch weldra ten einde,
en ik ben daar hartelijk blij om, want mijn arm doet mij zeer van
dat aanhoudend kappen."

"Mij gaat het niet beter, Willem. Ik ben waarlijk even blij als gij;
want het werken heeft mij ook vermoeid. Evenwel moeten wij daarmee
nog voortgaan, want anders vinden we onzen weg niet terug, als wij
dien noodig hebben."

Tien minuten later hadden zij het kokosbosch achter zich en kwamen
te midden van manshooge struiken zoodat zij niet zien konden, hoe
ver zij nog van de kust verwijderd waren. "Nu, Goddank," riep Willem en wierp de bijl op den grond; "ik ben
blij, dat dit voorbij is. Nu zullen we ons een poosje neerzetten,
voordat wij verder gaan."

"Dat is mij wel," zeide Flink en nam bij Willem plaats. "Ik voel mij heden veel meer vermoeid, dan toen wij van de andere
zijde van het eiland door het bosch kwamen. Ik geloof bijna, dat het
weer daaraan schuld is. Komt hier honden; koest daar!"

"Het weer is toch heel mooi, Flink."

"Nu, ja zeker; maar ik heb u, meen ik, reeds gezegd, dat de regentijd
voor de gezondheid zeer nadeelig is, en zoo denk ik wel haast, dat
ik daarvan nog niet bekomen ben. Gij hebt wezenlijk de koorts gehad
en kunt u natuurlijk niet zeer sterk voelen; maar men kan toch ook
zonder koorts aan zijne gezondheid veel geleden hebben. Ik ben een
oud man, Willem, en begin thans allerlei gebreken te voelen."

"Me dunkt, Flink, voordat wij opbreken, moesten wij ons middagmaal
houden; dat zal ons zeker goed doen."

"Ja, Willem, wij zullen een vroeg maal houden dan raken wij in allen
gevalle eene onzer waterflesschen kwijt. Halt! goed, dat ik het
bedenk. Daar wij toch denzelfden weg terug moeten, konden we onze
reiszakken en al 't verdere buiten de geweren wel onder deze boomen
laten liggen. Misschien ook dat wij hier wel overnachten zullen,
want ik heb uw vader stellig gezegd, dat hij ons vandaag nog niet
terug wachten moest. Aan uwe moeder wilde ik dat niet zeggen, omdat
zij altijd zoo bezorgd voor u is."

Hierop werden de knapzakken geopend en het middagmaal gehouden,
waarvan de beide honden rijkelijk hun deel kregen. Na het eten zetten
zij hunne ontdekkingsreis opnieuw voort. Wel tien minuten lang moesten
zij zich door de hooge, dichte struiken een weg banen, totdat zij ten
laatste den uitgang bereikten en toen eene poos zonder een woord te
spreken in het rond zagen. De zee lag op ongeveer een halve mijl afstands voor hen: het
daartusschen liggende land was eene open vlakte met frisch, heerlijk
gras overdekt, en vormde eene voortreffelijke weideplaats. Hier en
daar was de bodem met enkele kleine boomgroepen bezet; de kust vormde
geen zandvlakte gelijk op de andere zijde, maar de klippen rezen tot
eene hoogte van twintig tot dertig voet loodrecht uit de zee op en
waren op vele plaatsen met een vreemde, sneeuwwitte stof overdekt. "Zie, Flink," begon Willem eindelijk, "daar zou nog voeder genoeg
voor onze kudde zijn, ook als zij tienmaal zoo sterk werd."

"Ja, ja, mijn jongen; dat is een groot geluk, en wij hebben alle reden
om dankbaar daarvoor te zijn. Dat is juist wat wij noodig hadden. Laat
ons nu echter wat verder gaan en die boomgroepen onderzoeken, om te
zien, waaruit ze bestaan. Ik zie daar een groot, breed blad, dat ik,
als ik mij niet bedrieg, al dikwijls meer gezien heb.--Ja, Willem,
ik had wel gelijk," vervolgde hij, nadat zij de boomen, waarop hij
gewezen had, genaderd waren. "Ziehier, dat is een pisangboom. Hij bot
juist uit en zal weldra tien of twaalf voet hoog zijn. Zijne vrucht
smaakt voortreffelijk en zijne bladeren geven een uitmuntend voedsel
voor het vee."

"Hier is een plant, die ik nog nooit gezien heb,--hier deze kleine,"
zeide Willem, terwijl hij een takje afbrak en dat zijn ouden vriend
toonde. "Maar ik wel, Willem. Men noemt het gewoonlijk vogelpeper en de u
welbekende Cayennepeper wordt daaruit bereid. Zie, het heeft al loten;
het zal ons bij het koken goede diensten doen, daar we toch geen peper
meer overhebben. Juno zal er wat blij mee zijn. Gij kunt daar verder
uit opmaken, Willem, dat er ook vogels op dit eiland moeten zijn;
althans is dit zeer waarschijnlijk, want de zaden van al deze planten
en boomen kunnen slechts door hen hierheen gedragen zijn. Pisang
en peper dienen vele vogelsoorten tot voedsel. De zaadkorrel, welk
een dezer vogels vallen liet, is opgekomen en heeft verdere loten om
zich heen verspreid, die van jaar tot jaar in talrijkheid en grootte
toenamen. Dit is ook de reden, waarom gij ze alle in afzonderlijke
groepen hier en daar verstrooid ziet. Kijk, daar schiet eene menigte
Pisangplanten uit den bodem op; in weinige weken zullen ze een heel
bosch uitmaken."

"En wat is dat daar voor eene stekelachtige struik, Flink?"

"Ik zie niet zoo scherp als gij Willem, en dus dienen wij wat naderbij
te treden. Ha, ik zie het al; het is de zoogenaamde Westindische
stekelbes. Ik ben zeer blij haar gevonden te hebben, want zij kan
ons van groot nut zijn."

"Is ze goed om te eten, Flink?"

"Dat juist niet; ook prikt ge u met hare stekels licht in de vingers
en kunt ge ze er moeilijk weer uitkrijgen; voor de afwisseling evenwel
zal zij zoo kwaad niet smaken. Het hoofdnut brengt die struik nochtans
als heg om onzen tuin aan, tot bescherming tegen de dieren. Zij geeft
eene uitmuntende heining en wast zeer snel, zonder oppassing noodig
te hebben. Zie eens, daar staat een halve akker vol met dat gewas;
het is juist aan het bloeien toe. Laat ons nu eens naar gindsche
groep gaan en zien wat het is."

"Wat is dat voor eene plant, Flink?"

"Ik weet het niet, Willem; ik kan niet zeggen, dat ik ze vroeger ooit
gezien heb."

"Dan, dunkt mij, zal ik 't best doen, al de planten, die gij niet
kent, te verzamelen en aan vader te brengen. Hij is een groot vriend
van de kruidkunde en zal ons wel weten te zeggen wat ze zijn."

"Braaf! Dat zullen wij doen; dat is een recht goede inval van u."

Willem plukte een tak van de onbekende plant af en nam dien mede. Bij
de naaste groep bleef Flink staan en beschouwde haar lang met groote
opmerkzaamheid. "Wacht, laat zien," zeide hij eindelijk; "dezen boom geloof ik te
kennen, althans heb ik hem meer in de heete landen gezien. Ja, ja,
ik heb 't, Willem; een guayababoom."

"Hoe, dezelfde, uit wiens vruchten men den guayabawijn bereidt?"

"Ja, dezelfde."

"Nu, wat zal Thomas watertanden, als hij daarvan hoort! Kapitein
Osborn gaf ons op onze reis eens guayabamost te proeven, en Thomas
wilde er al meer van hebben, zoo smaakte die hem."

"Kleine jongens van Thomas' jaren denken meer aan eten en drinken
dan aan iets anders; dat is natuurlijk, en wij moeten Thomas daarom
niet hard vallen. Hij zal mettertijd een fiksche jongen worden;
geloof dat vrij, Willem!"

"O zeker, dat hoop ik ook, Flink, en ik twijfel er ook in 't geheel
niet aan. Willen we thans verder gaan?"

"Ja; maar welken kant zoudt ge 't liefst gaan?"

"Laat ons in de richting van deze vijf boomen voortloopen en dan tot
aan de klippen afdalen. Ik zou gaarne weten hoe het komt, dat die
zoo wit zijn."

"Komaan dan, als gij het zoo verkiest, beste jongen."

"Hé, Flink! wat is dat voor een rumoer? Luister, dat geschreeuw! Dat
moeten apen zijn."

"Neen, neen, dat zijn geen apen; ik wil u wel aanstonds zeggen, wat
het is, ofschoon ik nog niets zie.--Papegaaien zijn 't,--ik ken hen
aan hun geschreeuw. Zie, Willem, het is niet heel waarschijnlijk,
dat apen hierheen gedwaald zouden zijn, maar wel vogels, en aan hen
zijn wij de pisangs en guayaba en al de andere vruchten verschuldigd,
die wij misschien nog ontdekken zullen."

Zoodra zij onder de boomen kwamen, ontstond er een oorverdoovend
gefladder en geschreeuw. Meer dan driehonderd papegaaien vlogen
krijschend op en hunne fraaie groene en blauwe pluimen schitterden
prachtig in de stralen der zon. "Zeide ik het niet, Willem? Nu, dat is eene kostelijke ontdekking en
kan ons van tijd tot tijd aan eene keurige pastei helpen."

"Pastei, Flink? Gebruikt men hen dan tot pasteien?"

"O ja, zij smaken heerlijk; in West-Indië en Zuid-Amerika heb ik er
mij dikwijls lekker op vergast. Wacht, wacht, laat ons hier nog een
eindje verder op gaan. Ik zie daar een blad, dat ik gaarne nader
onderzoeken zou."

"De grond schijnt hier moerassig te worden, Flink, dunkt u dat
ook niet?"

"Ja, ja; hier onder onze voeten schuilt water genoeg. Des te beter
voor ons vee; wij graven het dan eenige kommen, als het hierheen
komt. Ha! ik dacht wel, dat ik mij niet bedriegen zou. Zie eens,
Willem! dat is het allerbeste, dat we nog gevonden hebben; nu behoeven
wij niet zoo meer van onze aardappelen af te hangen."

"Ei, wat is het dan, Flink?"

"Yamswortels, mijn jongen, yams- of broodwortels, die men in West-Indië
in plaats van aardappelen gebruikt. Gij moet namelijk weten, dat de
aardappelen in heete luchtstreken niet lang hunne oorspronkelijke
gedaante behouden."

"Hoe meent gij dat, Flink?"

"Na een of twee oogsten veranderen zij in zoogenaamde zoete
aardappelen; de yamswortels zijn, naar mijn oordeel, in alle gevallen
beter."

Op dit oogenblik wierpen de honden zich in het door de yamswortels
gevormde hooge groen en begonnen te blaffen; een poosje daarna hoorde
men een sterk getrappel en gebrom. "Wat is dat?" riep Willem, die zich juist op den grond gelegd had,
om de yamsplant te onderzoeken en bij dat gerucht ontsteld opsprong. De oude man lachte hartelijk. "Het is niet de eerste maal, Willem," zeide hij, "dat ze u een schrik
op het lijf hebben gejaagd."

"Wat! onze varkens zijn het? Wezenlijk?" vroeg de knaap verwonderd. "Wis en zeker: zij hebben de broodwortels in den neus gekregen en
smullen er braaf van, dat moogt gij vrij gelooven."

Flink verhief zijne stem en klapte in de handen. Weldra hoorde men
onder de bladeren een getrappel en geknor en kort daarop sprongen--niet
zes, maar over de dertig varkens, groote en kleine, uit het groen te
voorschijn; en snuivend en knorrend stoof de gansche kudde in wilden
galop langs de vlakte voort, totdat zij het kokosbosch bereikt had
en daarin verdween. "Maar wat zijn ze wild, Flink!" riep Willem. "Ja, en ze worden nog met elken dag wilder. We moeten de yamswortels
echter tegen hen omheinen, anders blijft er ons niets van over."

"Maar ze zullen de heg vernielen, voordat die nog behoorlijk is
opgeschoten."

"Dat zouden zij wel; maar daartegen maken wij een stevige omheining
van kokospalen en planten aan den buitenkant van die stekelbessen,
welke gij ginds gevonden hebt. Eer nog onze palen vermolmd zijn,
wassen de stekelbessen tot eene heg omhoog, waardoor geen dier kan
heenbreken.--Nu, Willem, moeten wij ons echter eens naar de kust
wenden."

Toen zij de rotsen naderden, die op enkele plaatsen vijftig ellen
boven den rand des waters uitstaken, merkte Flink aan:

"Nu kan ik u zeggen, jonge vriend, wat de witte plekken ginds op
de klippen te beduiden hebben. Zij zijn afkomstig van de zeevogels,
die hier ieder jaar komen nestelen en hunne jongen uitbroeden. Als
niets hun dat belet, keeren zij telkenreize naar de eigen stee terug."

Zij bereikten weldra het bedoelde punt, dat zich uit de verte zoo
wit vertoonde; zij vonden het vol veeren en pluimen, met mest en
drek doormengd. "Ik zie nergens een nest, Flink: niet eens een spoor van vroegere
nesten."

"Wel dat is ook niet mogelijk. Hun geheele nest bestaat namelijk
daarin dat zij een rond gat van een halven duim diep in den grond
krabben en dicht naast elkander gezeten hunne eieren in de kuilen
leggen. Spoedig is het tijd dat zij terugkomen; dan zullen wij hun
een bezoek brengen en van hunne eieren medenemen, zooveel als wij er
noodig hebben. Die smaken namelijk lang niet leelijk."

"Ei, Flink, wat hebben wij vandaag al eene menigte goede dingen
gevonden. Ons uitstapje is toch waarlijk heel gelukkig uitgevallen."

"Ja, inderdaad; bedenk slechts, mijn jongen, hoe onze hulpmiddelen hier
van jaar tot jaar vermeerderd kunnen worden, als wij maar eenigermate
vlijtig en arbeidzaam zijn."

"Weet ge wat ik daar al dacht, Flink?--We hadden ons huis misschien
liever hier moeten bouwen."

"O, neen, Willem; we hebben hier niet zulk zuiver water als daar, en
ook niet het zandige strand, dat ons het voordeel van een schildpad-
en een vischvijver verleent. Neen, Willem, ons vee kunnen wij hier
wel laten weiden; we kunnen hier de vruchten in het rond inoogsten en
met de arme vogels deelen; we kunnen de yamswortels en wat nog verder
nuttigs hier voor ons groeit inzamelen; maar ons huis, onze woning,
moet blijven waar het tegenwoordig is."

"Gij hebt gelijk, Flink; maar het zal een lange weg wezen hierheen."

"Ook dat niet, als wij er maar eerst aan gewoon zijn en een behoorlijk
pad gemaakt hebben. Bovendien kunnen wij misschien onze boot hierheen
brengen. Ik zal dadelijk maar eens langs de klippen gaan en dat
onderzoeken."

Zij gingen nu ongeveer een half uur den zeekant langs, totdat zij
aan een punt kwamen, waar de rotsen niet meer zoo hoog waren. Daar
ontdekten zij eene kleine kom, die in de klippen was ingesneden en
slechts een enkelen ingang had. "Zie eens, Willem, welk eene aardige kleine haven voor onze boot. Van
hier kunnen wij haar met yamswortels laden en naar onze woonplaats
brengen, verondersteld dat wij op de zuidzijde eene doorvaart voor
haar vinden kunnen. Wij hebben daar nog niet naar omgezien, omdat
wij tot hiertoe zoo iets nog niet noodig hadden."

"Ja, Flink, dat is waarlijk een aardig, rustig plaatsje voor onze
boot; doch hoe zullen wij het wedervinden, als wij van de andere zij
van het eiland aankomen?"

"O, heel gemakkelijk, Willem; ik heb slechts een hoogen stok als
merkteeken op te zetten."

"Wat is dat daar toch voor een ding, Flink?" vroeg Willem en wees op
een voorwerp in de laagte. "Aha, ik zie het al, jongen; dat is een zeekreeft, die zeer goed is om
te eten. 't Is wel mogelijk, dat wij dan ook nog eens een kreeftvijver
gaan aanleggen; dan kunnen wij hen in menigte vangen en krijgen een
smakelijk gerecht te meer."

"En wat zijn dan die kleine ruwe dingen daar beneden aan de klippen?"

"Dat is eene zeer kleine soort van oesters, die heel zoet smaken. Ze
zijn anders dan die in Europa; ze zijn veel malscher en smaken nog
veel beter."

"Bravo, Flink, dan hebben wij weer twee nieuwe lekkernijen op onze
tafel," riep Willem verblijd uit. "Wat worden wij nog rijk!"

"Ja, mijn jongen; maar vergeet niet, dat wij ze eerst moeten vangen,
want zonder moeite en arbeid krijgt men in de wereld niets gedaan."

"Flink," begon Willem plotseling weder, "wij hebben nog drie volle
uren dag: willen we niet naar huis gaan en vertellen, wat we gezien
hebben? Moeder zal hartelijk blij wezen, als zij ons wederziet."

"Met hart en ziel mijn jongen. Voor een dag hebben wij vrij wat
afgedaan; dus kunnen we nu wel terugkeeren en weer eene week te huis
blijven of althans zoolang men ons daar niet missen kan. Vruchten zijn
er bovendien toch nog niet; het eenige, waarvoor ik zorg wil dragen,
zijn de yamswortels, want ik ben bang, dat onze varkens anders met
het beste wegloopen. Doch laat ons nu op weg gaan en de zaak nader
met uwen vader overleggen."

Terwijl Willem van het zeestrand naar het kokosbosch terugkeerde,
plukte hij van iedere plant, die hij voorbijkwam een takje af, om
dat voor zijne vader mede te nemen. Weldra vonden zij het plaatsje,
waar zij hunne knapzakken en handbijlen hadden achtergelaten. Van daar
keerden zij langs het vorige pad door het kokosbosch terug en volgden
daarbij de merken, die zij 's morgens in de boomen hadden uitgekapt. Een uur voor zonsondergang kwamen zij bij hunne woning aan en vonden
mijnheer en mevrouw Wilson voor de deur zitten. Juno was met de beide
kleinen aan het strand, en de dreumessen hadden dol veel pleizier
met de schelpen, die zij hier en daar op het zand vonden. Willem gaf
zijn vader nauwkeurig verslag van al wat hij ontdekt had en liet hem
de monsters van al de verschillende planten zien, die hij had opgedaan. "Dit hier," zeide zijn vader, "is eene algemeene bekende plant, en 't
verwondert mij, dat onze Flink haar niet kent;--'t is immers hennep."

"Dien heb ik nooit anders dan tot touw verwerkt gezien," betuigde
Flink; "maar het zaad ken ik daarom toch heel wel."

"Nu, als wij er van noodig hebben, kan ik u zeggen hoe men er mee
moet omgaan," antwoordde mijnheer Wilson. "Laat zien, Willem, wat
hebt ge nu?"

"Dit vreemde, stekelachtige ding."

"'t Is de eierplant; ze draagt eene vrucht van vorm en kleur geheel
gelijk een ei. Ik heb wel gehoord, dat die in de heete luchtstreken
wordt gegeten."

"Ja, mijnheer, dat is ook zoo. Men legt ze in met peper en zout;
dat noemt men dan bringal.