None
14.15. Naar de mening van de Kamer zou de provisie
die de EIB de Commissie in rekening brengt voor het
beheer van de NCI- en Euratomleningstransacties, om
objectieve redenen niet mogen worden bepaald aan de
hand van de door de Bank voor haar eigen transacties
berekende gemiddelde administratiekosten. Sommige
transacties voor eigen leningen van de Bank worden
immers in verafgelegen delen van de wereld verricht,
terwijl die met betrekking tot het NCI en Euratom zich
normaliter tot de Lid-Staten van de Gemeenschap
beperken. De Kamer heeft in de haar toegezonden
documenten geen bewijs aangetroffen dat in de methodologie van de berekening van de door de Bank gefactureerde beheerprovisie met dit feit rekening werd gehouden,
hoewel de daaruit voortvloeiende administratiekosten
volgens de Kamer verschillend moeten zijn. De kostprijs
van de rechtstreeks door de EIB verstrekte leningen
omvat, terecht, de administratiekosten voor het aantrekken van en het toezicht op de financieringsbronnen,
hoofdzakelijk door de Bank aangegane leningen, die
nodig zijn voor de toekenning van de leningen. De voor de
NCI- en Euratom-leningstransacties gebruikte leningen
worden daarentegen rechtstreeks door de Commissie
opgenomen en beheerd. Dit verschil pleit eveneens voor
een doorberekening van gedifferentieerde administratiekosten aan de Commissie. De toepassing van uniforme
administratiekosten komt er in dit geval op neer dat de
Commissie een deel van de beheerkosten van de eigen
leningen van de Bank moet dragen. Een juiste doorberekening aan de Commissie van de door de EIB in het kader
van haar mandaat rechtstreeks gedragen kosten hoeft niet
per se onverenigbaar te zijn met een — overigens
wenselijke — harmonisatie van de voor de NCI- en
Euratom-leningen enerzijds en de EIB-leningen anderzijds toegepaste rentetarieven.
 14.16. Het tweede, van de EIB afkomstige, document is
niet meer dan een algemene beschrijving van het klassieke
analytische comptabiliteitssysteem, dat de EIB heeft
ingevoerd om de kostprijs van haar leningen te bepalen.
De Bank bew eert dezelfde methode te hanteren om de aan
het beheer van de NCI- en Euratom-transacties verbonden kosten te berekenen. Het verband tussen de
analytische methode voor het berekenen van de kostprijs
en het op de NCI- en Euratom-verrichtingen toegepaste
provisietarief is evenwel verre van duidelijk.
14.17. De Kamer was evenmin als in vorige jaren in
staat, zich ervan te vergewissen of de door de Commissie
aan de EIB betaalde beheerprovisies in overeenstemming

Page:

124

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

waren met de daadwerkelijke kosten, daar zij geen
nauwkeurige, met cijfers gestaafde gegevens heeft
ontvangen. De bewering van de Commissie volgens welke
de NCI­ en Euratom­transacties voor de EIB meer kosten
dan ontvangsten zouden meebrengen, heeft de Kamer
evenmin kunnen natrekken. D aartoe zou zij :
(a) over de op de analytische comptabiliteit van de EIB
gebaseerde berekening van de rechtstreeks aan het
beheer van de NCI­ en Euratom­leningen toe te
schrijven administratiekosten moeten beschikken;
(b) de gegrondheid van de toerekening van deze kosten
moeten kunnen verifiëren;
(c) deze kosten over de hele looptijd van de leningen in
hun totaliteit moeten vergelijken met de inkomsten
uit de te verwachten provisies.
De EIB lijkt over een voldoende ontwikkeld analytisch
apparaat te beschikken om dergelijke inlichtingen te
verstrekken. Als mandant had de Commissie, die ook
vertegenwoordigd is in de Raad van Bewind van de EIB,
de Bank tot het verstrekken van deze inlichtingen moeten
verplichten, ten einde te kunnen beoordelen of de haar in
rekening gebrachte administratiekosten passend waren
en vervolgens deze inlichtingen ter beschikking van de
Kamer te stellen.
 14.18. Ondanks dit gebrek aan nauwkeurige, met cijfers
gestaafde inlichtingen, heeft de Kamer een aantal
vaststellingen met betrekking tot de aard en de ontwikke­
ling van de door de EIB in het kader van haar mandaat
gedragen administratiekosten gedaan, die haar tot het
oordeel brengen dat de door de EIB in rekening gebrachte
beheerprovisies voor herziening in aanmerking komen.
14.19. D e NCI­ en Euratom­leningen zijn zeer vaak aan
EIB­leningen gekoppeld. In deze gevallen heeft de Bank
met het oog op de toekenning van haar eigen lening reeds
een technische studie van de projecten alsook een
financiële analyse van de kredietnemende onderneming
moeten verrichten, die zij opnieuw kan gebruiken voor de
NCI­ en Euratom­leningen. Vóór iedere vervaldatum van
een NCI­ of Euratom­lening zendt de Commissie de EIB
bovendien een specificatie van het van de betrokken
kredietnemer te vorderen bedrag, het bedrag van de door
de EIB afte houden beheerprovisie, alsmede het nummer
van de bankrekening van de Commissie waarop het op de
betrokken vervaldag verschuldigde nettobedrag moet
worden gestort. Het beheer van de NCI­ en Euratom­
leningen blijkt derhalve niet veel extra werk voor de EIB
mee te brengen, maar resulteert — door een verdubbeling
van het volume van de betrokken verrichtingen —
integendeel in een betere dekking van de administratie­
kosten van de Bank. Dit was trouwens de redenering die
de Bank geeft gevolgd, toen zij in 1977, in overeen­
stemming met de Commissie, het tarief van haar
beheerprovisie vaststelde. D it percentage vertegen­
woordigde de helft van haar toenmalige gemiddelde
administratiekosten. Volgens de EIB is de marge om haar

Converted:09.03.2010

15. 12. 87

— in de kostprijs van haar leningen doorberekende —
beheerkosten te dekken sinds 1977 zeer sterk gedaald.
 Indien men de redenering van 1977 doortrekt, had het
provisietarief van de EIB in dezelfde verhouding moeten
worden verlaagd. D it herziene tarief zou dan zeer dicht
komen te liggen bij dat van andere financiële instellingen
waarop de Commissie een beroep doet in het kader van de
EGKS. Ter illustratie zij gezegd dat de toepassing van een
op de hiervoor omschreven wijze herzien provisietarief op
de per 31 december 1986 uitstaande Euratom­leningen,
vergeleken met de momenteel toegepaste tarieven, de
factuur van de EIB voor de periode van 1986 tot het einde
van de looptijd van de leningen met ruim 5,6 Mio ECU
zou verlagen.
14.20. Vóór 1982 bestonden de NCI­leningen uitslui­
tend uit individuele leningen. Sinds 1982 wordt een deel
van de NCI­middelen in de vorm van globale leningen
verstrekt. Doel van deze globale leningen is aan financiële
instellingen van de Lid­Staten middelen beschikbaar te
stellen die deze op eigen risico doorgeven aan kleine en
middelgrote ondernemingen die zich met door de EIB
goedgekeurde projecten bezighouden. Een niet onaan­
zienlijk deel van de met het beheer van de leningen
samenhangende administratieve taken wordt verricht
door de financiële instellingen van de Lid­Staten, die
daarvoor trouwens een bijkomende provisie aanrekenen,
welke nog bij die van de EIB komt en in de kosten van het
krediet is begrepen. Tabel 14.3 geeft een overzicht van de
verdeling van de NCI­leningen in individuele en globale
leningen van 1979 tot 1986. De Kamer is van oordeel dat
het alsmaar groeiende aandeel van de globale leningen
sinds de laatste heronderhandelingen over de beheerpro­
visie van de EIB, in het begin van het begrotingsjaar 1984,
tot een nieuwe verlaging van het tarief had moeten leiden.
 14.21. Van 1977 tot eind 1986 zijn er 82 Euratom­
leningen voor een totaalbedrag van ongeveer 2 577 Mio
ECU uitbetaald. D e Euratom­leningen worden derhalve
gekenmerkt door een relatief hoge nominale waarde. De
gemiddelde looptijd van deze leningen bedraagt 12 jaar.
Wegens het specifieke karakter van het door Euratom
bestreken terrein zijn de leningen slechts aan tien —
nationale of internationale — ondernemingen ten goede
gekomen. Voor de formele sluiting van de leningsover­
eenkomsten van Euratom wordt een standaardcontract
gebruikt dat door de juridische diensten van de Commis­
sie, in samenwerking met de EIB, is uitgewerkt en
opgemaakt.
14.22. Al deze factoren zouden naar de mening van de
Kamer de aan de toekenning en het beheer van de
Euratom­leningen verbonden administratiekosten aan­
zienlijk moeten drukken. Volgens de berekeningen van de
Kamer zal de EI Β voor het beheer van de tot 31 december
1986 verstrekte Euratom­leningen (2 577 Mio ECU)
nochtans een beheerprovisie ontvangen die, niet omgere­
kend naar het huidige prijspeil, 25,7 Mio ECU bedraagt.
Alleen een vergelijkende en bijgewerkte analyse van het
bedrag van deze vergoeding en de werkelijk door de EIB
voor de Euratom­leningen gemaakte kosten zou een
oordeel over de provisieberekening van de EIB mogelijk
maken. Helaas beschikt de Kamer om de reeds in
paragraaf 14.17 genoemde redenen niet over de voor zo'n
analyse noodzakelijke inlichtingen.
 Page:

15. 12. 87

125

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen
Tabel 14.3 — Verdeling van de NCI-leningen in individuele en globale leningen

(Mio ECU)
•Jaarondertekening leningsovereenkomst

Totaal
verstrekte
leningen
Nominale
waarde
Aantal
van de
leningen
leningen

(2)

(D

(3)

Individuele leningen
Nominale
waarde inPercentage
verhouding
van de
tot (2)
leningen
(4)

Aantal
leningen

(5) = %(4),'(2)

(6)

Globale leningen
Nominale
Percentage
Percentage
in verhouding waarde
van de in verhouding
tot (3)
tot (2)
leningen
(7) = %(6),'(3)

(8)

(9) = %(B)/(2)

Aantal
leningen

Percentage
in verhouding
tot (3)

(10)

(ll) = %(10)/(3)

1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986

234,4
168,9
475,4
723,4
1 114,5
1 137,3
866,3
410,0

9
11
19
22
49
69
45
20

234,4
168,9
475,4
493,4
617,4
363,8
243,3
142,1

100
100
100
68,2
55,4
32,0
28,1
34,7

9
11
19
16
28
20
12
6

100
100
100
72,7
57,1
29,0
26,7
30

—
—
230,0
497,1
773,5
623,0
267,9

—
—
31,8
44,6
68,0
71,9
65,3

—
—
6
21
49
33
14

—
—
27,3
42,9
71,0
73,3
70

Totaal

5 130,2

244

2 738,7

53,4

121

49,6

2 391,5

46,6

123

50,4

14.23. De door de EIB ontvangen provisie werkt als een
rente op leningen. Het tarief wordt namelijk gedurende de
hele looptijd van de lening op het restant van de
verschuldigde hoofdsom toegepast. Hoe langzamer de
kredietnemer de hoofdsom aflost, des te hoger is de
vergoeding die hij aan de EIB betaalt. Tabel 14.4 geeft een
overzicht van het percentage van de Euratom-leningen
die worden gekenmerkt door een aan het eind van de
looptijd van de lening geconcentreerde aflossing van de
hoofdsom. Zo worden 51 % van deze leningen het laatste
jaar in één keer afgelost. Voegt men hierbij de leningen die
de laatste drie of vier jaren worden afgelost, dan loopt dit
percentage op tot bijna 71 %. Deze situatie vormt een
gedeeltelijke verklaring voor het hoge bedrag van de door
de Commissie aan de EIB betaalde beheerprovisie en zou
een herziening van de berekeningswijze van de vergoeding
van de EIB moeten rechtvaardigen.
 14.24. De complexiteit van NCI-operaties heeft het de
Kamer onmogelijk gemaakt, hier dezelfde berekeningen
als voor de Euratom-leningen te maken. De meerderheid
van de vaststellingen die de Kamer met betrekking tot
Euratom heeft gedaan, zouden evenwel mutatis mutandis
voor het NCI moeten gelden. Daarom is de Kamer van
oordeel dat de Commissie en de EIB hun besprekingen
moeten hervatten met het oog op de vaststelling van regels
waardoor het mogelijk wordt zich ervan te vergewissen
dat de door de EIB ontvangen beheerprovisie uitsluitend
dient om de voor het beheer van de NCI- en Euratomleningen daadwerkelijk door de Bank gemaakte kosten te
dekken. De Kamer herhaalt haar reeds in vorige
jaarverslagen aan de Commissie gerichte verzoek om
nauwkeurige en met cijfers gestaafde inlichtingen die haar
in staat stellen over de gegrondheid van de door de EIB in
rekening gebrachte administratiekosten te oordelen, te
meer daar de Commissie, als mandant, reeds de nodige
maatregelen had moeten nemen om zich daar zelf van te
vergewissen.
Converted:09.03.2010

Overeenkomst betreffende de controle van
NCI-leningen

14.25. Zoals in het jaarverslag over het begrotingsjaar
1984 (4) vermeld, hebben de in het najaar van 1984 met de
Commissie en de EIB begonnen besprekingen geresulteerd in een werkbasis voor de controles van de Kamer
van NCI-leningstransacties over het begrotingsjaar 1984,
wat betreft de documenten en gegevens die de Commissie
ter beschikking moesten stellen.
14.26. Bij de voor het begrotingsjaar 1985 door de
Kamer op NCI-leningstransacties verrichte controle
bleken de door de Commissie opgevraagde en beschikbaar gestelde gegevens en documenten niet toereikend om
de Kamer in staat te stellen zich een oordeel te vormen
over de mate waarin de in de besluiten van de Raad van
Ministers beoogde doelstellingen zijn bereikt.
 14.27. In artikel 10 van het besluit van de Raad
betreffende het NCI IV (5) wordt bepaald dat de
financiële controle en de controle van de rekeningen van
de Commissie plaatsvinden overeenkomstig het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting
van de Europese Gemeenschappen. De leningstransacties
en het beheer van de kasmiddelen zijn onderworpen aan
de controle- en kwijtingsprocedures die in de Statuten van
de Bank voor al haar verrichtingen zijn voorgeschreven
en verlopen uitsluitend via deze procedures.
 14.28. Naar de mening van de Kamer ressorteert de
uitvoering van de in dit besluit bedoelde transacties „in
opdracht van de Europese Economische Gemeenschap"
uitsluitend onder de Commissie, die hiervoor ook alleen

Page:

126

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

15. 12. 87

Tabel 14.4 — Percentage van aan het eind van de looptijd afgeloste Euratom-leningen
(Mio ECU)

Valuta

Totaal verstrekte leningen

Aflossing het
laatste jaar

Percentage in
verhouding
tot (2)

Aflossing in
enkele jaren
aan het eind
van de looptijd

Percentage
in verhouding
tot (2)

Gecumuleerd
percentage in
verhouding
tot (2)

(1)

(2)

(3)

(4) = %(3),'(2)

(5)

(6) = %(5),'(2)

(7) =
%(3) + (5),'(2)

DM
BFR
FF
LFR
HFL
FS
ECU
USD
YEN

460,8
466,6
284,4
261,3
280,3
145,0
288,0
216,7
174,4

365,6
300,7
229,1
43,9
64,0
100,8
97,7
116,8

79,3
64,4
80,6
16,8
22,8
69,6
33,9
53,9

159,6
83,2

Totaal

2 577,5

1 318,6

51,1

507,5

de politieke en juridische verantwoordelijkheid draagt,
ook al kan zij de EIB krachtens een tussen haar en de
Bank gesloten samenwerkingsovereenkomst (mandaat)
het beheer van de transacties opdragen. Bovendien zij
erop gewezen dat de transacties in hun totaliteit door de
algemene begroting van de Gemeenschappen worden
gegarandeerd. Parallel met de toekenning van de aldus
gefinancierde leningen worden in bepaalde gevallen
rentesubsidies ten laste van de algemene begroting
verleend. Op grond van de bovengenoemde kenmerken
zijn deze transacties onderworpen aan de in de artikelen
206 bis en 206 ter van het EEG-Verdrag verankerde en in
het Financieel Reglement nader uitgewerkte externe
controle. De Commissie heeft dit in de verschillende door
haar uitgebrachte adviezen en met name in haar
antwoord op de opmerkingen in het jaarverslag van de
Rekenkamer over het begrotingsjaar 1985 nooit betwist.
 14.29. Na het NCI I V-besluit van 9 maart 1987 (*) en in
aansluiting op de tussenkomst van de Kamer van 24
maart 1987, heeft de Commissie op 30 april 1987
nogmaals bevestigd dat haar principiële houding tegenover de bevoegdheden van de Rekenkamer ten aanzien
van de middelen die de EIB, in het kader van haar deze
door de Commissie opgedragen mandaat, beheert,
geenszins is gewijzigd en dat zij niet voornemens is de
formulering van artikel 10 van het besluit uit te leggen in
de zin van een beperking van de bevoegdheden die de
Rekenkamer bij de Verdragen zijn toegewezen.
14.30. De Commissie wordt andermaal verzocht dit
standpunt ten aanzien van haar mandataris, de EIB, door
te zetten, waarbij naar de mening van de Kamer de op het
gebied van de EGKS tot tevredenheid van alle instellingen toegepaste controlemodaliteiten als voorbeeld
moeten dienen.
Converted:09.03.2010

148,8
115,9

61,1
29,7
51,7
66,5
19,7

79,3
64,4
80,6
77,9
52,5
69,6
85,6
53,9
66,5
70,8

Leningen en rentesubsidies voor door
aardbevingen getroffen gebieden in
Griekenland

14.31. In het jaarverslag van de Kamer over het
begrotingsjaar 1985 (6) wordt erop gewezen dat de
controle van de overeenkomstig besluit van de Raad
81/1013/EEG van 14 december 1981 (7) verleende hulp
van de Gemeenschap voor wederopbouwmaatregelen na
de aardbeving in Griekenland, in de vorm van een lening
ten bedrage van circa 80 Mio ECU en rentesubsidies ten
bedrage van ongeveer 20 Mio ECU, slechts aan de hand
van de stukken werd verricht, daar in overleg met de voor
het beheer van de hulp verantwoordelijke Griekse
instanties een controlebezoek ter plaatse pas in juni 1986
plaatsvond. De volgende aanvullende opmerkingen over
het beheer van de genoemde communautaire hulp
berusten op de bevindingen van de Kamer tijdens dit
controlebezoek.
 #

Boeking van de lening

14.32. Volgens de tussen de Commissie, de EIB en de
Griekse autoriteiten gesloten overeenkomst moest de
lening eerst aan de Bank van Griekenland worden
overgemaakt en vervolgens, mits aan bepaalde voorwaarden was voldaan, aan de ministeries, instanties, enz. die
het eigenlijke werk verrichten, worden uitbetaald. Aan de
hand van de door het ministerie van Economische Zaken
beschikbaar gestelde stukken kon de Kamer achterhalen

Page:

15. 12. 87

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

dat de lening in verschillende valuta's bij de Bank van
Griekenland binnenkwam, deze valuta's in drachmen
werden omgerekend en de middelen werden verstrekt aan
de verschillende instanties die de uitgaven verrichten.
Daarna vloeiden de middelen echter in het investerings­
programma van de Staat, zodat het onmogelijk bleek, de
bijdrage van de Gemeenschap te onderscheiden van de
nationale middelen die voor hulp in verband met
aardbevingen werden verstrekt.
Kamer verwijst naar haar opmerking in het jaarver­
slag over het begrotingsjaar 1985 (8), volgens welke de
Commissie nooit werd verzocht de subsidiabiliteit
van deze achteraf in het programma opgenomen
projecten te onderzoeken. Vergeleken met de bescha­
digde gebouwen voldoen de nieuw gebouwde wonin­
gen aan zeer moderne normen. Bij een minder
kostbare uitvoering van het project had de door de
Gemeenschap medegefinancierde hulp over grotere
delen van de getroffen bevolking kunnen worden
gespreid. Gezien de bescheiden maatschappelijke
positie van de vroegere bewoners ziet de Kamer niet in
hoe dezen zich de aan woningen van dit niveau
verbonden financiële lasten zullen kunnen permitte­
ren;

14.33. D e Kamer adviseert, bij soortgelijke operaties
voortaan gescheiden rekeningen bij te houden ten bewijze
van een deugdelijk beheer van de communautaire
middelen.
 Controle van specifieke projecten
14.34. D e controles van de Kamer waren toegespitst op
twee specifieke gedeelten van het gewijzigde programma,
namelijk investeringen in particuliere woningen en
scholen. Twee projecten werden aan een grondiger
onderzoek onderworpen : de in Nikaia gebouwde wonin­
gen (± 6,6 Mio ECU) en een gymnasium in Athene (±
0,6 Mio ECU). Uit de controle bleek het volgende:

127

(c) bij het nieuwe gymnasium in Athene blijft het de
vraag of dit wel subsidiabel was uit hoofde van de
wederopbouw van door de aardbeving verwoeste
gebouwen, want de nieuwe school is gebouwd op een
andere plaats dan de oude, en de oude bleefals school
in gebruik tot in 1984, in welk jaar de bouw van de
nieuwe school werd beëindigd.Bewijs van door de
. aardbeving veroorzaakte schade
Bewijs van door der aardbeving veroorzaakte schade

(a) hoewel de bouwwerkzaamheden betreffende de
woningen in Nikaia in december 1985 waren vol­
tooid, werd de bouwvergunning pas in mei 1986
verleend. Ten tijde van het controlebezoek, ruim vijf
jaar na de aardbeving, had de oplevering nog niet
plaatsgevonden en was er nog geen enkele woning
bewoond;
(b) de gebouwen in Nikaia waren niet opgenomen in het
oorspronkelijk door de Commissie als subsidiabel
goedgekeurde programma. D e opneming in het
programma van de bouw van deze woningen en een
aantal andere projecten werd pas in april 1985 door de
Griekse autoriteiten aan de EIB voorgesteld. D e

0) PB C 326 van 16.12.1985, paragraaf 14.23.
(2) Resolutie van het Europees Parlement van 18.4.1986, PB L
150 van 4.6.1986

(34) Doe. COM(86)423 def.
( ) PB C 326 van 16.12.1985, paragraaf 14.8.
 14.35. D e Griekse autoriteiten waren niet in staat een
bewijs van de door de aardbeving veroorzaakte schade te
leveren. Voor de beide gecontroleerde specifieke projec­
ten was er evenmin een volledig en kwantitatief schade­
rapport opgesteld. D e Kamer kon derhalve niet vast­
stellen of de in het kader van het programma uitgevoerde
werkzaamheden uitsluitend toe te schrijven waren aan de
gevolgen van de aardbeving. D aarom beveelt zij aan, in
toekomstige gevallen van spoedhulp in de financierings­
overeenkomst te bepalen dat goedgekeurde werkzaam­
heden alleen mogen worden uitgevoerd als er een bewijs
van schade is geleverd.
(6) PB C 321 van 15.12.1986, paragraaf 12.18.
(?) Besluit 81/1013/EEG van de Raad van 14.12.1981, PB L 367
van 23.12.1981.
(8) PB C 321 van 15.12.1986, paragraaf 12.37.
87/182/EEG van de Raad van 9.3.1987, PB L 71 van
m Besluit
14.3.1987.
 E Z J ®
C00-4719-C14H5—14-4H5 F3001-03.12.87*15H42□ H 5 - N L D +
Converted:09.03.2010

R.98A

Page:

15. 12. 87

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

129

TWEEDE DEEL

Europese Ontwikkelingsfondsen

INHOUD

Paragraaf

Inleiding

Ι ­ ­5

Opmerkingen over het financieel beheer ,
Derde en vierde EOF
Vijfde EOF
Zesde EOF
Opstelling van de EOF­rekeningen
Voorschotkassen
Prijs van contracten voor uit te voeren werken

ο—22
6
7
8 ­­9
10
1 1 ­ ­20
2 1 ­ ­22

Steun voor opleidingsmaatregelen
Financiële uitvoering van de opleidingsmaatregelen
Meerjarige opleidingsprogramma's
Specifieke acties buiten de meerjarige opleidingsprogramma's
Slotopmerkingen

2 3 ­ ­56
25—26
2 7 ­ ­50
5 1 ­ ­55
56

Steun voor handelsbevordering
Rechtsgrondslag van de maatregelen tot bevordering van de handel
Financieringsbronnen en financiële uitvoering van de programma's tot
bevordering van de handel
Programma's tot bevordering van de handel
Deelneming aan handelsbeurzen
Handelsmissies
Slotopmerkingen

5 7 ­ ­104
5 8 ­ ­59

INLEIDING

1. D e Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF's) vormen
het voornaamste instrument van het door de Europese
Economische Gemeenschap (EEG) gevoerde beleid van
samenwerking met 66 ontwikkelingslanden in Afrika, het
Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS­Staten). D e
EOF's staan los van de algemene begroting van de
Europese Gemeenschappen en de toewijzing van elk EOF
bestaat uit financiële bijdragen van de Lid­Staten die
volgens een ad hoe­verdeelsleutel worden vastgesteld.
Voorts geldt voor de werking van elk EOF een speciaal
financieel reglement.
Converted:09.03.2010

60—63
64—71
7 2 ­­93
94—99
100

2. D e navolgende paragrafen bevatten eerst enkele
opmerkingen over het financieel beheer van het derde,
vierde, vijfde en zesde EOF. Vervolgens worden de
voorwaarden voor de toekenning en het beheer van de
steun voor opleidingsmaatregelen en handelsbevordering
aan een kritisch onderzoek onderworpen.
 3. In 1986 werden twaalf landen van de ACS­groep
door drie controleteams van de Rekenkamer bezocht:
Guyana, Trinidad en Tobago, Grenada, D ominica, Sint
Lucia, Barbados, Jamaica, Tsjaad, Kameroen, Equato­
riaal Guinee, Niger en Burkina Faso. D e tijdens deze
bezoeken verrichte controle had betrekking op 93
projecten en talrijke microprojecten, gefinancierd in het

Page:

15. 12. 87

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

130

kader van de nationale indicatieve programma's en de
regionale samenwerking, alsook diverse acties uit hoofde
van de spoedhulp en de Stabex- en Sysmin-mechanismen.
4. Aan de hand van deze controles, die in elk van de
betrokken landen een aanzienlijk deel van de uit hoofde
van het vierde en vijfde EOF toegekende steun (gemiddeld 65 % van de toewijzing van de indicatieve programma's) bestreken, heeft de Kamer kunnen vaststellen dat de
tekortkomingen in het stadium van de programmering,
het vooronderzoek en de beoordeling van de projecten,
waarover zij reeds in haar vorige jaarverslag opmerkingen
had gemaakt, nog altijd bestaan. De Commissie heeft de
gegrondheid van de meeste dezer opmerkingen niet
betwist en overigens gepreciseerd dat sommige van deze
tekortkomingen in het kader van de derde Overeenkomst
van Lomé zouden worden weggenomen. Daar de
tenuitvoerlegging van Lomé III zich nog in een pril
stadium bevindt, heeft de Kamer het niet nuttig
geoordeeld in het onderhavige verslag op deze opmerkingen terug te komen.
5. Tabel 1 geeft een overzicht van de cumulatieve
besteding van het derde, vierde, vijfde en zesde EOF per
31 december 1986, alsmede van het in 1986 geboekte
totaal aan betalingen en diverse ontvangsten. Het per
begunstigde Staat toegekende steunbedrag is in het
tweede deel van bijlage III opgenomen.
 OPMERKINGEN OVER HET FINANCIEEL
BEHEER
Derde en vierde EOF
6. In 1986 liep het derde EOF — ingesteld in het kader
van de op 31 maart 1976 afgelopen tweede Overeenkomst

van Jaoendé — ten einde en is de Commissie begonnen de
niet-bestede bedragen van het vierde EOF — ingesteld in
het kader van de op 31 december 1980 verstreken
Overeenkomst van Lomé — te gebruiken. Zo zijn onder
meer 75,0 Mio ECU uit de reserves van het vierde EOF,
alsmede 25,0 Mio ECU van het vijfde EOF besteed aan de
financiering van een herstelprogramma voor de Afrikaanse landen die het zwaarst door de droogte waren
getroffen, dat eind 1986 bijna volledig was uitgevoerd.
Vijfde EOF
7. De tweede Overeenkomst van Lomé, krachtens welke
het vijfde EOF werd ingesteld, liep op 28 februari 1985 af,
maar werd bij wijze van overgangsmaatregel tot aan de
inwerkingtreding van de derde Overeenkomst van Lomé,
op 1 mei 1986, toegepast. Per 31 december 1986 moest nog
45 % van het vijfde EOF worden uitbetaald.
Zesde EOF

8. De derde Overeenkomst van Lomé (zesde EOF) werd
op 8 december 1984 ondertekend en trad op 1 mei 1986 in
werking. De lange termijnen die noodzakelijk werden
door het tempo waarin de indicatieve programma's
werden ondertekend, alsmede het feit dat het financieel
reglement pas op 11 november 1986 door de Raad werd
vastgesteld, verklaren waarom er op 31 december 1986,
twee jaar na de ondertekening van de Overeenkomst, met
uitzondering van de Stabextransfers ten bedrage van
105,0 Mio ECU en spoedhulp voor 3,9 Mio ECU, geen
enkele belangrijke betaling uit hoofde van het zesde EOF
was geboekt.
 Tabel 1 — Besteding van het 3de, 4de, 5de en 6de EOF per 31 december 1986
(Mio ECU)

Middelen en besteding

Betalingen :
— vóór 1986
— in 1986
Totaal betalingen
Nog te betalen :
— vastgelegd
— nog niet vastgelegd
Toewijzing
Diverse ontvangsten:
— vóór 1986
— in 1986
Totaal der beschikbare middelen

Converted:09.03.2010

3de EOF

4de EOF

5de EOF

6de EOF

Jaoendé II
(afloop :
1976)

Lomé I
(afloop:
1980)

Lomé II
(afloop :
1986)

Lomé III
(afloop:
1990)

881,5
3,6
885,1

2 781,9
108,5
2 890,4

2 041,0
617,9
2 658,9

116,7
116,7

9,4
2,3

'243,1
57,0

1 497,8
605,6

196,5
7 186,8

896,8

3 190,5

4 762,3

7 500,0

—

6,1

138,3
13,8

—

896,8

3 196,6

4 914,4

7 500,0

Page:

15. 12. 87

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

9. Per 31 december 1986 had de Commissie nog geen
enkele maatregel genomen om een deel van de Stabex­
toewijzing, die op 70 Mio ECU kan worden geraamd, te
beleggen, zoals voorgeschreven in artikel 153, lid 2, van de
derde Overeenkomst van Lomé en artikel 55 van het
financieel reglement van toepassing op het zesde EOF,
zodat er geen rente beschikbaar is gekomen ter aanvulling
van de Stabex­middelen, die onder de tweede Overeen­
komst van Lomé ontoereikend zijn gebleken om aan de
goedgekeurde aanvragen te voldoen.
131

beheerder van de voorschotkassen niet nader is omschre­
ven en dat geen enkele bepaling voorziet in schadeloos­
stelling in geval van tekorten, noch in het stellen van
waarborgen.
 13. D e op deze wijze door de Commissie toegekende
voorschotten zijn groot en bedragen gewoonlijk tussen
50 000 en 400 000 ECU. Zij zijn bedoeld om tot maximaal
zes maanden betalingen te dekken, elk kwartaal te
worden aangevuld en na overlegging van de bewijsstuk­
ken aan de gemachtigde periodiek te worden geregulari­
seerd.
Opstelling van de EOF-rekeningen
10. Om de voor de opstelling van de rekeningen
voorgeschreven termijn te eerbiedigen en zich ervan te
vergewissen dat er een passende boekhoudkundige
controle op de EOF­verrichtingen plaatsvindt, zou de
Commissie ervoor moeten zorgen dat alle verificaties en
toetsingen regelmatig in de loop van het begrotingsjaar
plaatsvinden, in plaats van toe te staan dat er zich aan het
eind van het jaar grote vertragingen voordoen. Zoals de
Rekenkamer in haar vorige jaarverslagen heeft beklem­
toond, heeft de Commissie tijdens de periode die nodig is
voor de opstelling van de rekeningen aan het eind van het
begrotingsjaar geen toegang tot de boekhoudkundige
registratie van de bankverrichtingen, die een bedrag van
circa 200 Mio ECU vertegenwoordigen, noch tot de
informatie betreffende de financiële uitvoering van de
projecten, hetgeen een ernstige tekortkoming in haar
financieel beheer van de EOF's vormt.
Boeking van de voorschotten

14. D e opneming van de voorschotkassen in de EOF­
rekeningen door de Commissie is ontoereikend en in
sommige gevallen onnauwkeurig gebleken.
ι

Voorschotkassen
11. Overeenkomstig artikel 129, sub e), van de tweede
Overeenkomst van Lomé, past de Gemeenschap haar
betalingsprocedures aan in dier voege dat de kosten in
verband met de voorfinanciering van de projecten en
programma's niet ten laste van de minst ontwikkelde
ACS­Staten komen.· In artikel 230 van de derde Overeen­
komst van Lomé wordt deze bepaling tot alle ACS­Staten
uitgebreid.
 12. D e Commissie heeft de toekenning van voorschot­
ten evenwel al jaren voor alle ACS­Staten laten gelden,
onverschillig of het om minder ontwikkelde Staten gaat of
niet, met name de voorschotten ter dekking van de door
plaatselijke autoriteiten te verrichten uitgaven. Overeen­
komstig haar handleiding ten behoeve van de gemach­
tigden laat de Commissie aan de plaatselijke overheid het
initiatief om voor de goedgekeurde, in de nationale valuta
te verrichten uitgaven een voorschotkas te vormen. Bijna
alle ACS­Staten hebben van deze mogelijkheid gebruik
gemaakt, onder meer voor de verwezenlijking van
ontwikkelingsprojecten in de plattelandssector. Overeen­
komstig de voorschriften van de handleiding worden de
voorschotkassen gevormd onder voorwaarden die in
overeenstemming zijn met de financiële reglementen van
de EOF's, behalve dat de verantwoordelijkheid van de

Converted:09.03.2010

15. D e bedragen van de aan de ACS­Staten uitbetaalde
voorschotten worden niet op de actiefzijde van de EOF­
rekeningen geboekt, maar rechtstreeks bij het betrokken
project opgevoerd. Van de toekenning en de desbetref­
fende regularisatie van de voorschotten wordt, voor
iedere vastlegging, uitsluitend een enkele p.m.­boekhou­
ding in plaatselijke valuta gevoerd. Tot op recente datum
was de Commissie niet in staat de Kamer een volledige
lijst voor te leggen van de voorschotten welke in 1986 op
verrekening wachtten en in de balansen van het EOF
komt geen enkele evaluatie van deze belangrijke actief­
post voor.
 16. D e Kamer heeft 40 niet­vereffende p.m.­rekeningen
met betrekking tot voorschotten, voor een totaalbedrag
van 10 Mio ECU per saldo, onderzocht en daarbij
vastgesteld dat in 50% van deze rekeningen foute
boekingen voorkwamen, hetzij omdat de voorschotten
als geregulariseerde uitgaven waren opgenomen, hetzij
omdat de bewijsstukken met betrekking tot de geregulari­
seerde uitgaven onvolledig te boek waren gesteld. In 25 %
van de gevallen heeft de Kamer geen bevestiging kunnen
verkrijgen van het feit dat de boekhouding van het EOF
met betrekking tot het voorschot was aangesloten op de
boekingen van de delegatie, daar de controlestaten
waarmee de delegaties de periodieke aanvulling en de
geregulariseerde bedragen aangeven, zich niet in het
dossier te Brussel bevonden.
Controle op de aanwending van de voorschotten

17. Volgens de handleiding van de Commissie moeten
in de door de autoriteiten op te stellen kostenraming de
procedures voor de vorming van de voorschotkassen en
de vereffening van de toewijzing worden vastgesteld. Op
enkele uitzonderingen na bevatten de 40 door de Kamer

Page:

132

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

gecontroleerde ramingen slechts een beknopte verwijzing
naar de over te leggen bewijzen van uitgaven. Dientengevolge dringen de gemachtigden er bij de plaatselijke
autoriteiten niet op aan dat deze de talrijke in de
handleiding voorgeschreven documenten overleggen,
zoals bij voorbeeld het bewijs dat de gunning betrekking
had op de laagste inschrijving of dat de kooporders
volgens de regels zijn goedgekeurd. De handleiding is op
één belangrijk punt onvolledig, daar zij geen voorschriften omvat met betrekking tot de overlegging door de
plaatselijke overheid van de voorraadboekhouding als
bewijs dat de door het EOF gefinancierde bouwmaterialen, brandstof, auto-onderdelen enz. niet voor
andere dan de goedgekeurde doeleinden zijn gebruikt.
 Bankrekeningen van de beheerders van voorschotkassen

18. De Commissie oefent geen enkele doeltreffende
controle uit om zich ervan te vergewissen dat de nietgebruikte saldi van de voorschotkassen in overeenstemming zijn met de door de beheerders gevormde
banksaldi. In slechts twee door de Kamer te Brussel
onderzochte dossiers van bewijsstukken werden de
banksaldi van de beheerder aangegeven en in beide
gevallen werden aanzienlijke en niet opgehelderde
verschillen tussen de boeking van het saldo van het
voorschot door de Commissie en het banksaldo vastgesteld. In drie van de in 1986 door de Kamer bezochte
ACS-Staten konden de delegaties geen vergelijkende
gegevens overleggen ter verklaring van de verschillen
tussen de boeking van de voorschotten door de delegatie
en de overeenkomstige banksaldi, die in de loop der jaren
steeds groter zijn geworden. Zolang de Commissie de
' delegaties niet verplicht, regelmatig dit soort toetsingen te
verrichten, zal zij niet kunnen bewijzen dat de voorschotten uitsluitend voor de goedgekeurde doelstellingen zijn
gebruikt en eventueel invorderbaar zijn.
Gevolgen van de vastgestelde tekortkomingen

19. Aan de hand van de boekhoudkundige gegevens
waarover zij kon beschikken, raamt de Kamer de in 1986
verstrekte voorschotten op een totaalbedrag van circa
80 Mio ECU. Daar de Commissie de volledige lijst van de
nog te verrekenen voorschotten te laat heeft opgesteld, de
boekhoudfouten niet zijn gecorrigeerd en een aansluiting
op de boekingen van de gemachtigden en de banksaldi
ontbreekt, is de Commissie niet in staat het gebruik van de
voorschotten te volgen. Haar controle is te minder
doeltreffend, daar de delegaties alle bewijsstukken
bewaren en het directoraat Financiële Controle van de
Commissie de voorschotten niet regelmatig verifieert,
aangezien het zijn formele goedkeuring uitsluitend voor
betalingen in EEG-valuta verleent.
 Converted:09.03.2010

15. 12. 87

20. De voorschotkassen blijven vaak jarenlang bestaan,
daar de saldi van de ene jaarlijkse raming op de andere
worden overgedragen en soms op verschillende opeenvolgende projecten en EOF's betrekking hebben. Bij gebrek
aan regelmatige toetsingen duurt het langer om de fouten
en de verschillen tussen de boekingen van het EOF en die
van de nationale autoriteiten op te sporen, waardoor de
afsluiting van de projecten vertraging oploopt. Bij een
derde van de onderzochte voorschotten — voor in totaal
3,2 Mio ECU -, waarvan er drie — voor een totaal van
0,6 Mio ECU — van 1980 of vroeger dateerden, had de
vereffening van het voorschot twee of meer jaren
vertraging opgelopen. Er zouden inningsopdrachten
moeten worden ingevoerd om de niet-gebruikte of
overbodige saldi in te vorderen en aldus te voorkomen dat
het EOF verliezen lijdt: een in februari 1984 in de
nationale valuta overgemaakt voorschot van 0,1 Mio
ECU bleek overbodig te zijn, en de Commissie zal
ingevolge devaluaties van de nationale valuta slechts 27 %
van het oorspronkelijke bedrag in ECU terugontvangen.
Prijs van contracten voor uit te voeren werken
21. Zoals in het jaarverslag van de Kamer over het
begrotingsjaar 1984 (l) aangegeven, is de Commissie niet
opmerkzaam genoeg bij de goedkeuring van de financiële
voorwaarden van contracten voor werken, inzonderheid
wat de bepalingen inzake de compensatie van prijsschommelingen betreft. In 1986 heeft de aannemer van
bepaalde wegwerken in Tanzania een bedrag van 1,9 Mio
ECU ontvangen, dat de Kamer om de volgende redenen
ongerechtvaardigd acht :
(a) 1,5 Mio ECU werden gevorderd ter compensatie van
verhogingen van materiaalprijzen en arbeidskosten.
 Deze prijsverhogingen waren hoofdzakelijk te wijten
aan de devaluatie van de Tanzaniaanse shilling. De
contractant was echter reeds tegen devaluatie beschermd, aangezien 76 % van de in shillings uitgedrukte contractprijs door het EOF in ECU werd
betaald tegen een koers die vóór de inschrijving was
vastgesteld. Er was derhalve geen enkele extra
compensatie voor prijsschommelingen ten laste van
het EOF gerechtvaardigd;
(b) 0,4 Mio ECU werden gevorderd voor kosten die
betrekking hadden op de belasting op de verkoop van
brandstof, hoewel de offerte van de contractant
slechts als de laagste was aanvaard op voorwaarde
dat alle plaatselijke belastingen in zijn offerte waren
begrepen. De contractanten (en bij gevolg het EOF)
zijn voor soortgelijke contracten in hetzelfde land
bovendien volledig vrijgesteld van plaatselijke belastingen.
22. Overigens werden aan dezelfde contractant 0,4 Mio
ECU als vertragingsrente betaald op door de Commissie
verrichte betalingen.
(') Alle voetnoten zijn aan het eind van dit tweede deel
opgenomen.
Page:

15. 12. 87

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

133

STEUN VOOR
OPLEIDINGSMAATREGELEN

ACS-Staten hebben aldus gemiddeld ruim 10 % van de
toewijzingen voor hun indicatieve programma's aan de
opleidings- en onderwijssector besteed.
23. De associatie-overeenkomsten met de landen van de
ACS-groep die achtereenvolgens werden gesloten tot aan
de eerste Overeenkomst van Lomé, hebben geleidelijk de
financiering uit communautaire fondsen ingevoerd voor
schoolinfrastructuren, studie- en stagebeurzen, alsook de
organisatie van specifieke opleidingsprogramma's voor
leidinggevend personeel, technici en leerkrachten. Sinds
de tweede Overeenkomst van Lomé is de benadering van
de opleidingsmaatregelen aanzienlijk veranderd. Deze
moeten voortaan hoofdzakelijk in het kader van meerjarenprogramma's en pas in de tweede plaats in de vorm
van specifieke acties worden verwezenlijkt.
 26. Uit de opsplitsing van deze globale bedragen blijkt
dat er voorrang is gegeven aan opleidingsmaatregelen in
de strikte zin van het woord, aangezien daaraan bijna
60 % van de kredieten werd besteed. De resterende 40 %
werd aan onderwijsinfrastructuren toegewezen. Er zij op
gewezen dat er in de bovenvermelde bedragen geen
rekening is gehouden met de in het kader van andere
ontwikkelingsprojecten gesubsidieerde opleidingsmaatregelen, daar deze in de rekeningen van het EOF niet
afzonderlijk worden geboekt.
24. Met strikte inachtneming van de fundamentele
keuzen op onderwijsgebied van iedere geassocieerde
Staat, hebben de in het kader van meerjarenprogramma's
gefinancierde maatregelen ten doel te voldoen aan de
opleidingsbehoeften die resulteren uit de in de indicatieve
programma's geformuleerde algemene ontwikkelingsdoelstellingen. De specifieke acties hebben betrekking op
afzonderlijke maatregelen op het gebied van beroepsopleiding, onderzoek en innovatie.
 Meerjarige opleidingsprogramma 's

Financiële uitvoering van de
opleidingsmaatregelen
25. Zoals uit tabel 2 blijkt, werden van 1 april 1976 tot
31 december 1986 in de opleidingssector uit hoofde van
het vierde en vijfde EOF 524,2 Mio ECU vastgelegd. De

Vaststelling van prioritaire behoeften

27. De Kamer heeft de 20 vanuit financieel oogpunt
belangrijkste meerjarige opleidingsprogramma's onderzocht. In geen der betrokken landen waren op het niveau
van de Commissie of dat van het ontvangende land de
behoeften aan leidinggevend personeel per bedrijfssector
en scholingsniveau geïnventariseerd. Onder deze omstandigheden konden de bedoelde programma's nauwelijks
beantwoorden aan de. uit de doelstellingen van de
indicatieve programma's voortvloeiende prioritaire be-

Tabcl 2 — Voor onderwijs en opleiding bestemde middelen per 31 december 1986
(Mio ECU)
Financieringsbesluiten
Soort project

4de
EOF

5de
EOF

Betalingen
Totaal

4de
EOF

5de
EOF

Totaal

214,4
8,3

69,4
38,5
16,4
1,6
125,9
1,8

340,3
10,1

524,6

222,7

127,7

350,4

10,5%

10,5%

8,7%

9,3%

Meerjarige opleidingsprogramma's {})
Infrastructuren
Specifieke opleidingsprogramma's
Andere studiedagen en conferenties

103,5
117,6
13,8
7,3

132,4
88,0
36,8
13,3

235,9
205,6
50,6
20,6

94,5
100,9
12,0
7,0

Totaal ACS-landen
Landen en gebieden overzee

242,2
8,7

270,5
3,2

512,7
11,9

Totaal EOF
Als percentage van de besluiten en de betalingen
in het kader van de indicatieve programma's

250,9

273,7

10,5%

10,1%

163,9
139,4
28,4
8,6

(') 4de EOF: uitsluitend beurzen.
Converted:09.03.2010

Page:

134

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

hoeften. Het bleek voor de Commissie bovendien
bijzonder moeilijk, zich ervan te vergewissen of deze
opleidingsprogramma's een goede aanvulling op het
nationale opleidingsbeleid vormden.
Studie- en stagebeurzen
28. Het EOF financiert beurzen voor studies en stages
die in het begunstigde land, een andere ACS-Staat of een
Lid-Staat van de Gemeenschap kunnen worden gevolgd.
 De beursaanvragen worden door de autoriteiten van de
begunstigde Staten aan de Commissie voorgelegd. Als de
financiering eenmaal is aanvaard, worden de studiebeurzen in Europa uit de voorschotten van het EOF betaald
door de in iedere Lid-Staat van de Gemeenschap
gevestigde beheerinstanties, zoals de British Council in
het Verenigd Koninkrijk, het Centre international des
étudiants et stagiaires in Frankrijk en de Europese
Associatie voor Samenwerking in België. Als het om
studies in een ACS-Staat gaat, worden de betalingen door
de gemachtigde in deze Staat uit speciale voorschotten
verricht. De in de Lid-Staten van de Gemeenschap
gefinancierde studiedagen worden door de Afdeling
Menselijk potentieel van het Directoraat-generaal
Ontwikkeling (DG VIII) goedgekeurd.
29. De studiebeurzen in de Lid-Staten zijn onderverdeeld in drie categorieën: hoger technisch, universitair of
postuniversitair onderwijs, korte cursussen en stages in
bedrijven. De beurzen hebben meestal betrekking op
vakken die verband houden met de ontwikkeling, maar
staan zelden rechtstreeks in verband met door het EOF
gefinancierde projecten.
30. De meeste beurzen voor postuniversitair onderwijs
en alle beurzen voor korte cursussen en stages, worden
toegekend aan onderdanen van de ACS-Staten die in het
nationale bestuursapparaat of de overheidssector werkzaam zijn. De particuliere sector wordt meestal genegeerd, hoewel artikel 141, lid 6, van de tweede Overeenkomst van Lomé in de mogelijkheid voorziet dat er in de
42 minst ontwikkelde ACS-Staten bijzondere voorrang
wordt verleend aan de opleiding van leidinggevend en
ander personeel in de particuliere sector.
 31. Overigens zijn er in strijd met de algemene
voorschriften van de Commissie betreffende de uitvoering van de studie- en stagebeurzenprogramma's verschillende beurzen toegekend voor niet-vakgebonden
middelbaar onderwijs, onder meer een twintigtal beurzen
voor studies ter voorbereiding van het internationaal
baccalaureaat aan de „United World Colleges" in het
Verenigd Koninkrijk en Italië, hetgeen ongeveer 10 000
ECU per jaar per student heeft gekost. Het besluit dit
soort studies te financieren voor drie uit Swaziland
afkomstige studenten, die daarvoor naar het Verenigd
Koninkrijk werden gezonden, is zeer aanvechtbaar. Het
EOF heeft namelijk voor de helft van de prijs studies van
hetzelfde niveau op een Swazische school, alsook
technische bijstand voor dezelfde school gefinancierd.
Converted:09.03.2010

15. 12. 87

Inpassing van de opleidingsmaatregelen in de
ontvv ikkelingsprojecten
32. Met het oog op een betere integratie van de
opleidings- en onderwijsmaatregelen in het ontwikkelingsbeleid voorzag artikel 141, lid 2, van de tweede
Overeenkomst van Lomé in de financiering van de
opleiding van middelbaar en technisch leidinggevend
personeel in samenhang met de verschillende door de
Gemeenschap gefinancierde ontwikkelingsprojecten.
Deze vernieuwing, die de geleidelijke vervanging van de
technische bijstand en de overname van de verantwoordelijkheid voor de investeringen door eigen leidinggevend
personeel van de ACS-Staten moest bevorderen, heeft
niet het verhoopte resultaat gehad. Met uitzondering van
Zimbabwe, Rwanda, Boeroendi en Malawi, dat zijn
toewijzing van 2,1 tot 2,9 Mio ECU zag stijgen, hebben de
onderzochte landen hun toewijzingen voor studiedagen
en korte beroepsopleidingen ter plaatse duidelijk onderbesteed. De toewijzingen voor studiebeurzen zijn daarentegen royaal besteed en in sommige gevallen zelfs
overschreden.
 33. Van de onderzochte landen heeft Somalië zijn
toewijzing van 1,3 Mio ECU voor opleidingsmaatregelen
in Europa volledig opgebruikt, maar heeft geen aanzienlijk deel gebruikt van het budget van 2,9 Mio ECU voor
met drie ontwikkelingsprojecten samenhangende opleidingsmaatregelen. De toewijzing voor het Ethiopische
programma voor opleidingen in het buitenland is van
0,5 Mio ECU tot 2,0 Mio ECU opgetrokken ten koste
van een programma voor de opleiding ter plaatse van
magazijnhouders, boekhouders en technici belast met de
distributie van en het toezicht op de hulp aan slachtoffers
van de hongersnood. Toewijzingen van dezelfde aard
voor Nigeria (3,2 Mio ECU, met name voor de opleiding
van personeel van de coöperaties) en voor vier andere
landen (1,8 Mio ECU in totaal) zijn tot dusver nog niet
gebruikt.
34. In Swaziland is een bedrag van 1,0 Mio ECU (46 %
van het meerjarig opleidingsprogramma), bestemd voor
andere activiteiten dan het verlenen van studiebeurzen,
volledig gebruikt ter financiering van de kosten voor
technische assistenten, die slechts in tweede instantie een
opleidingsfunctie vervullen. Zij zijn namelijk belast met
de hervatting van de onderhandelingen over een akkoord
inzake een douane-unie, het beheer van de nationale bank
en het onderhoud van het radiostation.
35. De geringe uitvoeringsgraad van de opleidingsmaatregelen ter plaatse is enerzijds te wijten aan het grotere
prestige van de overzee georganiseerde opleidingsacties
en anderzijds aan het ontbreken van een echte programmering door de ACS-Staten van hun eigen opleidingsactiviteiten. Deze laatste tekortkoming wordt nog
verergerd, omdat de delegaties van de Commissie slechts
over een beperkt aantal opleidingsdeskundigen beschikken: twee posten voor opleidingsadviseur bij alle
delegaties. De opleidingsprogramma's krijgen derhalve
niet de voorrang die zij verdienen.
 Page:

15. 12. 87

Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen

135

Selectie en plaatsing van de kandidaten

Beheer van studie- en stagebeurzen door de instanties
van de Lid-Staten

36. Uit de controles ter plaatse is gebleken dat de
gemachtigden in de ACS-Staten in de meeste gevallen
slechts een bescheiden aandeel hebben in de voorbereiding van de beursprogramma's en in de procedure voor de
selectie van de kandidaten. De verantwoordelijke voor
het betrokken geografische gebied van DG VIII is bij deze
fase niet sterker betrokken. De diensten van de Commissie wijden zich voornamelijk aan de administratieve
verwerking van de dossiers en zijn nauwelijks in staat de
geldigheid van de selectiecriteria en -procedures te
beoordelen en zich er derhalve van te vergewissen of de
bursalen inderdaad de verdienstelijkste kandidaten zijn
en het best beantwoorden aan de belangen van de
economie van de ACS-Staten.
40. De Kamer heeft controles ter plaatse verricht bij drie
beheerinstanties (België, Frankrijk en Verenigd Koninkrijk) die verantwoordelijk zijn voor 85 % van alle EOFbeurzen in de Lid-Staten.
37. Bij de keuze van de plaats van bestemming van de
bursalen beschikken de delegatie en de bevoegde diensten
van de begunstigde Staat niet over een volledige lijst van
alle in de instellingen van de ACS-Staten en de Lid-Staten
van de Gemeenschap onderwezen vakken. Onder deze
omstandigheden is volstrekt niet gegarandeerd dat wat de
studieplaats betreft de meest passende en minst dure
oplossing wordt gekozen.
 38. In twee Lid-Staten hebben de voor de plaatsing van
de studenten verantwoordelijke diensten verklaard dat de
inlichtingen waarover zij beschikken ontoereikend zijn
om hen in staat te stellen te garanderen dat iedere
kandidaat is ingeschreven voor de cursus die voor hem het
meest geschikt is. De aanvraagformulieren van de
Commissie zijn te beknopt. De inlichtingen die zij
verstrekken over de bekwaamheid van de kandidaten,
hun praktijkervaring, hun aspiraties en de aard van de
taken die hun na de opleidingsperiode zullen worden
toevertrouwd, zijn onvolledig. Als bij de selectieprocedure nog een onderhoud komt met de door de bevoegde
nationale overheidsdienst voorgeselecteerde kandidaat,
geeft de gemachtigde bovendien zelden of nooit een
oordeel. Zo is een student bij voorbeeld voor een
technische cursus van middelbaar niveau ingeschreven,
terwijl zijn diploma's en aspiraties in de richting van een
opleiding op universitair niveau wezen. De ontgoocheling
was dan ook zo groot dat de student verbitterd zijn studie,
die 27 000 ECU had gekost, opgaf. Zijn aanvraagformulier was summier ingevuld en bevatte geen enkele
opmerking van de delegatie.
39. De kosten van de studies variëren aanzienlijk naar
gelang van het gastland. Zo brengt de Britse overheid, in
tegenstelling tot andere Lid-Staten, de buitenlandse
studenten de volledige kosten van de studies in rekening.
Deze kosten lagen in 1986 tussen 7 500 en 13 000 ECU per
student, wat in totaal op 3 Mio ECU neerkwam.
Sommige korte cursussen in Europa lijken buitensporig
duur te zijn. Zo hebben zeven Nigeriaanse administrateurs een cursus van tien weken tegen een eenheidsprijs
van 10 000 ECU gevolgd. De studiekosten voor deze
korte cursussen worden aanvaard zonder voorafgaande
discussie of onderzoek van de mogelijkheid om in ACSStaten een vergelijkbare cursus te organiseren die minder
duur is en waarvan meer deelnemers kunnen profiteren.
