None
IMMC.EESC-2023-02058-AS.NLD.xhtml.EESC-2023-02058-00-00-AS-TRA-NL.docx










NL









INT/1019


Verdieping van de eengemaakte markt via digitalisering




ADVIES



Afdeling Interne Markt, Productie en Consumptie



Verdieping van de eengemaakte markt via digitalisering


(initiatiefadvies)






Contact





int@eesc.europa.eu







Administrateur




Marco MANFRONI






Datum document




09/10/2023





Rapporteur: Mira-Maria DANISMAN








Besluit van de voltallige vergadering




25/01/2023






Rechtsgrond




Artikel 52, lid 2, van het reglement van orde









Initiatiefadvies














Bevoegde afdeling




Interne Markt, Productie en Consumptie






Goedkeuring door de afdeling




03/10/2023






Stemuitslag
                           (voor/tegen/onthoudingen)




48/0/0






Goedkeuring door de voltallige vergadering




DD/MM/YYYY






Zitting nr.
…






Stemuitslag
                           (voor/tegen/onthoudingen)




…/…/…












1.Conclusies en aanbevelingen



1.1Vanuit de overtuiging dat digitalisering een belangrijke rol speelt binnen de eengemaakte markt beschrijft het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) in dit initiatiefadvies hoe de digitalisering van toegevoegde waarde kan zijn voor de werking van de eengemaakte markt en het genot van de vrijheden van die markt kan verbeteren.
1.2In de sectoren vervoer en logistiek is digitalisering van doorslaggevend belang om het vrije verkeer van goederen te bevorderen. Er moet dan ook adequaat worden geïnvesteerd in een toekomstbestendige vervoersinfrastructuur. Het EESC roept de lidstaten tevens op meer inspanningen te leveren om het gebruik van elektronische vervoersdocumenten te vergemakkelijken.
1.3De invoering van “digitale productpaspoorten” is nog maar één voorbeeld van hoe digitale informatie kan bijdragen tot het vrij verkeer van goederen op de eengemaakte mark. Wel is het daarbij zaak dat de bescherming van bedrijfsgeheimen en intellectuele-eigendomsrechten worden gewaarborgd.
1.4Elektroniche handel (e-handel) biedt bedrijven aanzienlijke mogelijkheden om klanten in andere lidstaten te bereiken en biedt consumenten een ruimere keuze en gemakkelijker toegang tot goederen en diensten. Het EESC dringt erop aan dat maatregelen worden genomen om de bestaande belemmeringen voor e-handel op de eengemaakte markt weg te nemen, bijvoorbeeld door de EU-regels inzake geoblocking te handhaven.
 1.5Het EESC stelt voor dat het ingetrokken voorstel van de Commissie voor een “e-kaart voor diensten”, dat bedoeld was om dienstverrichters te helpen grensoverschrijdend actief te zijn, opnieuw op de agenda moet worden geplaatst aangezien het een handig instrument is om de interne markt voor diensten te bevorderen.
1.6Het EESC dringt aan op de invoering van veilige en gestandaardiseerde digitale identificatiesystemen, zoals elektronische identiteitskaarten (eID-cards), om burgers, ingezetenen en bedrijven in de EU een veilig digitaal identificatiemiddel te bieden dat kan worden gebruikt voor verschillende onlinediensten en -platforms binnen de eengemaakte markt.
1.7Het EESC dringt aan op de ontwikkeling en opschaling van initiatieven voor de digitalisering van de sociale zekerheid en de arbeidsmobiliteit en pleit voor de invoering van initiatieven zoals de Europese socialezekerheidskaart.
1.8Digitalisering speelt een centrale rol in het vrij verkeer van kapitaal op de eengemaakte markt en de grensoverschrijdende activiteiten van financiële diensten. Om fintechtoepassingen te stimuleren, moet de EU de regelgeving inzake digitale financiële diensten verder harmoniseren en meer middelen uittrekken voor innovatie van digitale oplossingen.
1.9Het EESC wijst op het belang van een goed functionerende eengemaakte markt voor gegevens (data), aangezien dit een voorwaarde is om de andere vier vrijheden via digitalisering te versterken. Een goed functionerende eengemaakte markt, die gepaard gaat met een solide cyberbeveiliging en goede gegevensbescherming, versterkt ook de veerkracht, de soevereiniteit en het concurrentievermogen van de EU in de algemene context van de digitalisering.
1.10Het EESC wijst op het belang van aanzienlijke investeringen in digitale infrastructuur, onderzoek en innovatie en de ontwikkeling van vaardigheden, wat stuk voor stuk belangrijke randvoorwaarden voor digitalisering zijn.
 1.11 Het benadrukt dat de digitalisering op een economisch, sociaal en ecologisch duurzame manier moet plaatsvinden. Hierbij moet de nodige aandacht worden besteed aan het voorkomen van schadelijke milieueffecten van digitalisering en de digitale kloof als het gaat om de toegang tot infrastructuur en vaardigheden.
1.12Het EESC pleit voor een ondersteunend regelgevingskader en een doeltreffende handhaving van de gemeenschappelijke EU-regels door de lidstaten. Digitalisering van het openbaar bestuur (e-governance) is van cruciaal belang om het voor particulieren en bedrijven gemakkelijker, sneller en goedkoper te maken om actief te zijn op de eengemaakte markt. Hierbij valt te denken aan overheidsopdrachten, belastingen, registraties en andere administratieve verplichtingen.
2.Achtergrond



2.1Digitalisering is tijdens het nu al 30-jarige bestaan van de Europese eengemaakte markt een steeds grotere rol gaan spelen in de economie en de samenleving. Digitale technologieën zoals mobiele apparaten, e-handel en cloudcomputing hebben een centrale plaats ingenomen in het dagelijks leven van Europese burgers en ondernemingen. Deze technologieën hebben het vrij verkeer van goederen, diensten, personen en kapitaal vergemakkelijkt en hebben de weg vrijgemaakt voor een nieuwe, vijfde vrijheid op de eengemaakte interne markt: het vrij verkeer van gegevens, dat uiteindelijk heeft geleid tot een concurrerende EU-economie en een hogere levensstandaard.
2.2De EU heeft een actieve rol gespeeld op het gebied van digitalisering door het regelgevingskader en normen te ontwikkelen, te investeren in digitale infrastructuur en digitale vaardigheden en innovatie te stimuleren. Deze investeringen hebben vruchten afgeworpen: de connectiviteit is verbeterd, er zijn innovatieve producten en diensten bijgekomen en de economische groei is versterkt. De eengemaakte markt is echter verre van perfect.
 2.3Aangezien het wel duidelijk is dat de werking en integratie van de eengemaakte markt verder moeten worden ontwikkeld, wordt in dit initiatiefadvies gekeken hoe de digitalisering kan helpen om het genot van de vrijheden van de eengemaakte markt te verbeteren. Het advies hangt samen met verschillende eerdere EESC-adviezen over digitalisering en de eengemaakte markt
1.
3.Versterking van de eengemaakte markt via digitalisering



3.1Vrij verkeer van goederen



3.1.1De digitalisering in de sectoren vervoer en logistiek speelt een belangrijke rol bij het versterken van het vrije verkeer van goederen. Hierbij valt enerzijds te denken aan de digitalisering van het fysieke vervoerssysteem, met inbegrip van voertuigen, infrastructuur en verkeersbeheer. Anderzijds gaat het om de digitalisering van informatie over goederenvervoer, waardoor de processen worden gestroomlijnd en de administratieve lasten in de grensoverschrijdende handel van de EU worden verminderd. De lidstaten zouden zich meer moeten inspannen om het gebruik van elektronische vervoersdocumenten te vergemakkelijken.
3.1.2De digitale ontwikkeling verbetert de voorwaarden voor intermodaliteit en draagt bij tot een grotere efficiëntie, productiviteit en veiligheid van vrachtvervoer en logistiek. Er zijn dus adequate investeringen in zowel traditionele als geavanceerde digitale infrastructuur nodig om een toekomstbestendige vervoersinfrastructuur te ondersteunen en te zorgen voor een soepel grensoverschrijdend verkeer van goederen, zowel binnen als buiten de EU. Bovendien zijn digitale, energie- en vervoersinfrastructuur steeds meer met elkaar verbonden, als gevolg van de toenemende elektrificatie en het grotere gebruik van waterstof in het vervoer.
 3.1.3De invoering van “digitale productpaspoorten” (DPP’s) is nog maar één voorbeeld van hoe digitalisering kan bijdragen tot het vrij verkeer van goederen op de eengemaakte markt. Door consumenten, bedrijven en overheden toegang te geven tot een brede waaier aan digitale informatie over productkenmerken neemt het vertrouwen in de markt immers toe
2
. Het is echter belangrijk om micro-, kleine en middelgrote ondernemingen (mkmo’s) te ondersteunen door hun digitale vaardigheden en hun kennis van milieueffecten te verbeteren. Hierbij moet bijzondere aandacht worden besteed aan mkmo’s die actief zijn in toeleveringsketens. Daarnaast moeten bedrijfsgeheimen en intellectuele-eigendomsrechten worden beschermd bij de invoering van dergelijke paspoorten.
3.2Vrij verkeer van diensten



3.2.1Het vrij verkeer van diensten binnen de eengemaakte markt heeft de afgelopen 30 jaar aanzienlijke vooruitgang geboekt, hoewel er nog steeds uitdagingen blijven bestaan. De Europese dienstenrichtlijn heeft aanzienlijk bijgedragen tot de integratie van de EU‑dienstenmarkt. Er zijn echter nog steeds tal van aanvullende nationale vereisten, zoals complexe vergunningsregelingen die het vrij verkeer van diensten op de eengemaakte markt van de EU blijven belemmeren. Het EESC is van mening dat een aantal van deze uitdagingen kan worden aangepakt dankzij digitale oplossingen, bijvoorbeeld door de verlening van e-diensten te vergemakkelijken.
3.2.2Digitale platforms stellen bedrijven en burgers in staat om een breed scala aan diensten respectievelijk aan te bieden en aan te schaffen op de eengemaakte markt. Hoewel de EU zich heeft ingezet voor de totstandkoming van de Europese platformeconomie, moet het regelgevingskader naar behoren worden uitgevoerd en gemonitord en regelmatig worden geëvalueerd, om ervoor te zorgen dat het gelijke tred houdt met het veranderende digitale landschap en geen onnodige belemmeringen opwerpt voor markttoegang en innovatie.
 3.2.3Naast nieuwe bedrijfsmodellen biedt e-handel bedrijven aanzienlijke mogelijkheden om gemakkelijker klanten in andere lidstaten te bereiken. Tegelijkertijd biedt online winkelen consumenten meer keuze en gemakkelijker toegang tot goederen en diensten. Maatregelen om bestaande belemmeringen voor e-handel weg te nemen, zoals de EU-regels inzake geoblocking, kunnen de werking van de eengemaakte markt helpen verbeteren
3
. Ook is het belangrijk ervoor te zorgen dat de regels voor verkoopkanalen technologieneutraal zijn. Daarnaast is een adequate consumentenbescherming nodig om misleidende en bedrieglijke praktijken in de e-handel aan te pakken.
3.2.4Het voorstel van de Commissie voor een “Europese e-kaart voor diensten”
4
, dat erop gericht was dienstverrichters te helpen grensoverschrijdend actief te zijn, was een van vele pogingen om belemmeringen voor het vrij verkeer van diensten weg te nemen. De kaart zou dienstverrichters een volledig elektronische procedure op EU-niveau bieden voor het vervullen van formaliteiten wanneer zij diensten in een andere lidstaat willen verrichten, met minder administratieve lasten en meer rechtszekerheid voor dienstverrichters tot gevolg. Het EESC dringt erop aan dit punt opnieuw op de agenda te plaatsen, aangezien het een praktisch voorbeeld is van hoe digitalisering het vrije verkeer van diensten op de eengemaakte markt kan bevorderen.
3.3Vrij verkeer van personen



3.3.1De invoering van het Europees digitaal COVID-certificaat is een recent voorbeeld van hoe digitalisering het vrij verkeer van personen kan ondersteunen, zelfs in uitzonderlijke situaties, zoals tijdens een wereldwijde pandemie.
 3.3.2Veilige gestandaardiseerde digitale identificatiesystemen zoals elektronische identiteitskaarten (eID-cards) zijn een essentieel middel om het vrij verkeer van personen te vergemakkelijken. Zij vereenvoudigen de verificatieprocessen in de lidstaten en verminderen de behoefte aan handmatige controle en papieren documenten. In dit verband is het recente voorstel van de Commissie inzake het “Europees kader voor een digitale identiteit”
5
 een positieve stap voorwaarts om EU-burgers, -ingezetenen en -ondernemingen een veilig middel voor digitale identificatie te bieden dat kan worden gebruikt in verschillende onlinediensten en -platforms binnen de eengemaakte markt.
3.3.3Verdere digitalisering op het gebied van sociale zekerheid en arbeidsmobiliteit kan een meerwaarde bieden voor de eengemaakte markt en het vrij verkeer van personen. De maatregelen op EU- en nationaal niveau moeten worden opgeschaald om de procedures verder te vereenvoudigen, administratieve belemmeringen weg te nemen en over te stappen op meer interoperabele, onderling verbonden en geautomatiseerde socialezekerheidsstelsels
6
 die een snellere en correcte toepassing mogelijk maken van de wijze waarop bijdragen worden geïnd en uitkeringen worden uitbetaald. In dit verband worden momenteel veelbelovende initiatieven ontwikkeld die de arbeidsmobiliteit kunnen stimuleren.
3.3.4De Europese socialezekerheidskaart (ESSPASS) is een nieuw initiatief van de Commissie voor een digitaal instrument waarmee burgers kunnen aantonen dat zij recht hebben op dekking en rechten wanneer zij zich in een andere EU-lidstaat bevinden. Een ander interessant project is de “Europese dienst voor het traceren van pensioenen”, bedoeld om een online-informatiesysteem over individuele pensioenen in de EU-landen op te zetten om werknemers te helpen hun pensioenverstrekkers te traceren.
 3.3.5Digitale arbeidskaarten kunnen worden gebruikt om te controleren of werkgevers en/of werknemers voldoen aan de sociale en andere vereisten. Dergelijke kaarten, zoals de Europese beroepskaart (European Professional Card – EPC), vergemakkelijken de arbeidsmobiliteit in de EU. Hoewel arbeidskaarten voornamelijk als een nationale verantwoordelijkheid worden beschouwd, kan de EU helpen bij de onderlinge koppeling van deze kaarten en bij het delen van beste praktijken op dit gebied.
3.4Vrij verkeer van kapitaal



3.4.1Digitalisering speelt een centrale rol bij de bevordering van het vrij verkeer van kapitaal op de eengemaakte markt en kan de grensoverschrijdende activiteiten van financiële diensten in de EU, bijvoorbeeld op het gebied van financiële retaildiensten en verzekeringen, versterken. Digitale betalingsverwerking vergemakkelijkt ook het vrij verkeer van goederen en diensten op de eengemaakte markt omdat Europese consumenten en bedrijven dan kunnen profiteren van snellere transacties tegen lagere kosten. Digitalisering vereenvoudigt de omrekening van valuta en biedt veilige betalingstransacties, waardoor het algemene vertrouwen in de grensoverschrijdende handel toeneemt. Digitale onlineplatforms die zich toeleggen op investeringen, crowdfunding en handel, vergemakkelijken ook het vrij verkeer van kapitaal.
3.4.2Om dergelijke fintechtoepassingen te stimuleren, moet de EU de regelgeving inzake digitale financiële diensten blijven harmoniseren, aangezien geharmoniseerde regelgevingskaders het gemakkelijker maken om over de grenzen heen te opereren. De EU moet de ontwikkeling van digitale fintechoplossingen tevens ondersteunen door innovatie te financieren. Ook investeringen in gegevensbescherming en cyberbeveiliging zullen het vertrouwen in fintechdiensten en grensoverschrijdende digitale transacties vergroten.
 3.5Vrij verkeer van gegevens



3.5.1Gegevens (data) vormen het hart van elke digitaliseringsinspanning op de eengemaakte markt en een vrij gegevensverkeer is een vereiste om de andere vrijheden van de eengemaakte markt door middel van digitalisering te versterken. Een goed functionerende eengemaakte datamarkt is ook noodzakelijk om de veerkracht, de soevereiniteit en het concurrentievermogen van de EU in de algemene context van de digitalisering te versterken. De Europese datastrategie biedt een routekaart voor de totstandkoming van een sterke Europese datamarkt. Het delen en uitwisselen van gegevens stelt bedrijven en beleidsmakers in staat om over de grenzen heen samen te werken, gemeenschappelijke normen te ontwikkelen en interoperabiliteit te bevorderen. Uiteindelijk zal dit de eengemaakte markt voor mensen en bedrijven verdiepen en zullen de grensoverschrijdende activiteit en economische integratie hierdoor toenemen.
3.5.2Een intensiever gebruik maakt nieuwe innovaties, producten, diensten en bedrijfsmodellen mogelijk die leiden tot een ruimere keuze voor de klant en tot meer economische groei en concurrentievermogen op de eengemaakte markt. De EU moet blijven werken aan het vergemakkelijken van de toegang tot en het delen van gegevens, bijvoorbeeld via Europese dataruimten. Zo is de oprichting van de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens een veelbelovend initiatief om grensoverschrijdende uitwisseling en gebruik van gezondheidsgegevens te waarborgen. Regelgevingsinitiatieven zoals de dataverordening en de datagovernanceverordening dragen ook bij tot een betere toegang tot gegevens.
 3.5.3Geharmoniseerde gegevensbeschermingsregels helpen om het vertrouwen op te bouwen dat nodig is om gegevensstromen binnen de eengemaakte markt veilig te stellen. Aangezien steeds meer mensen hun gegevens toevertrouwen aan clouddiensten, moet meer aandacht worden besteed aan de beginselen van privacy en beveiliging van gegevens. Het EESC dringt erop aan dat de komende herziening van de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) wordt aangegrepen om de tekortkomingen in de handhaving aan te pakken en de toepasselijke regels te vereenvoudigen, met name voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen.
3.5.4Cyberbeveiliging is ook van cruciaal belang voor het opbouwen van vertrouwen in digitale technologieën die de data-economie binnen de eengemaakte markt van de EU bevorderen. Met de cyberbeveiligingsstrategie van de EU wordt een kader vastgesteld om de cyberbeveiliging in de EU-lidstaten te versterken.
3.5.5Om de voordelen van digitalisering op de eengemaakte markt te maximaliseren, moeten alle regio’s, met inbegrip van landelijke en afgelegen gebieden, toegang hebben tot digitale infrastructuur zoals breedbandnetwerken en uiteindelijk ook 5G- en 6G-netwerken. Ook zijn meer investeringen in datacentra en cloudcomputinginfrastructuur noodzakelijk om het verkeer, de verwerking en de opslag van gegevens op de eengemaakte markt te ondersteunen.
3.6Randvoorwaarden voor digitalisering



3.6.1Om de digitalisering van de eengemaakte markt verder te verbeteren, moeten de essentiële randvoorwaarden voor de digitale transformatie, en de goede werking ervan, worden gewaarborgd. Dit vraagt om meer investeringen in onderzoek en innovatie en de bevordering van innovatie-ecosystemen. Hoewel het belangrijk is AI, kwantumtechnologie en andere geavanceerde technologieën te bevorderen, kan zelfs de invoering van elementaire digitale technologieën voor veel micro-, kleine en middelgrote ondernemingen al een grote uitdaging zijn. Europese digitale-innovatiehubs zijn waardevolle platforms om micro-, kleine en middelgrote ondernemingen te betrekken bij de ontwikkeling en toepassing van digitale oplossingen en hun bereik moet worden uitgebreid tot een groter publiek.
 3.6.2De ontwikkeling van vaardigheden en competenties, van digitale basisvaardigheden tot talent op hoog niveau, is een andere cruciale randvoorwaarde voor digitalisering, die zowel voor het beroepsleven als het dagelijks leven van de burgers noodzakelijk is. Bovendien zou de invoering van een Europees kader voor de certificering van digitale vaardigheden, een gestandaardiseerde erkenning van digitale competenties, individuele personen kunnen helpen hun vaardigheden en kwalificaties in de hele EU te bewijzen en in een andere lidstaat te werken.
3.6.3Aangezien de digitale transformatie een aanzienlijke hoeveelheid investeringen vergt, moeten goed functionerende financiële markten en een correcte toewijzing van overheidsmiddelen voor digitale ontwikkeling worden gewaarborgd. Bovendien moet de EU zorgen voor een ondersteunend regelgevingskader dat geschikt is voor het beoogde doel, innovatie en investeringen stimuleert, de administratieve lasten tot een minimum beperkt en zorgt voor gelijke voorwaarden op de eengemaakte markt, met inbegrip van een correcte handhaving van gemeenschappelijke regels door de lidstaten.
3.6.4De digitale transformatie moet ook in economisch, sociaal en ecologisch opzicht duurzaam zijn. Naast het verhogen van de economische efficiëntie en productiviteit is digitalisering een essentiële manier om de groene transitie te bevorderen, op voorwaarde dat de klimaat- en milieuaspecten van digitale systemen, zoals het gebruik van energie en materialen, goed worden beheerd. Ook is het belangrijk dat de digitale kloof op het gebied van toegang tot infrastructuur en vaardigheden wordt aangepakt en dat de hele samenleving wordt betrokken bij de digitale ontwikkeling.
 3.7E-governance



3.7.1In dit advies wil het EESC met name wijzen op het belang van de digitalisering van het openbaar bestuur (e-governance) voor de totstandbrenging van een efficiëntere, toegankelijkere en transparantere eengemaakte markt. Digitalisering kan de administratieve processen stroomlijnen, waardoor het voor burgers en ondernemingen gemakkelijker, sneller en goedkoper wordt om op de eengemaakte markt actief te zijn. De EU moet de verdere harmonisatie van openbare digitale diensten in alle lidstaten bevorderen, mede aan de hand van gemeenschappelijke normen, protocollen en kaders voor e-overheidsdiensten, zoals bedrijfsregistratie, belastingaangifte en overheidsopdrachten, en de lidstaten zouden goede praktijken moeten uitwisselen op het gebied van e-governance.
3.7.2Overheidsopdrachten spelen een belangrijke rol bij de integratie van de eengemaakte markt van de EU voor goederen en diensten. De digitalisering van overheidsopdrachten bevordert de grensoverschrijdende deelname aan aanbestedingen. De EU heeft de procedures voor overheidsopdrachten gedigitaliseerd. Zo kan bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt van e-aanbestedingsplatforms en is het e-Certis-platform opgericht, dat bedrijven helpt om de verschillende certificaten te verzamelen die in aanbestedingsprocedures in de hele EU worden gevraagd. Voorts zal de ontwikkeling van de Europese dataruimte voor overheidsopdrachten (European Public Procurement Data Space, PPDS) het vrije verkeer van goederen en diensten verder vergemakkelijken door de gegevens over overheidsopdrachten in de hele EU beter te benutten. Het EESC beschouwt de PPDS als een uitstekend voorbeeld van het potentieel van digitalisering en moedigt de verdere ontwikkeling ervan aan.
3.7.3Het EESC is van mening dat de Europese e-governance baat zal hebben bij het Europees kader voor digitale identiteit dat, wanneer het eenmaal voltooid is, burgers en bedrijven in staat zal stellen een veilige en erkende digitale identiteit op de eengemaakte markt te gebruiken.
 3.7.4Het gecentraliseerde onlineplatform Eén digitale toegangspoort biedt een gebruikersvriendelijke toegang tot verschillende digitale diensten en informatie met betrekking tot wonen, werken en zakendoen in de EU. Het EESC is van mening dat deze toegangspoort voortdurend moet worden geactualiseerd, bijvoorbeeld door de samenwerking met maatschappelijke organisaties te versterken en het scala aan diensten dat via de toegangspoort beschikbaar is, uit te breiden.
3.7.5Digitalisering van belastingstelsels biedt ook aanzienlijke voordelen op de eengemaakte markt. Het recente Commissievoorstel betreffende btw-regels voor het digitale tijdperk zou in de eerste plaats gericht moeten zijn op een btw-stelsel dat beter is afgestemd op de huidige ontwikkelingen van de digitale economie en dat de werking van de interne markt verbetert. Er bestaat echter ook bezorgdheid over de gevolgen van het voorstel voor de eengemaakte markt, aangezien het aanvullende rapportageverplichtingen oplegt aan ondernemingen
77.
3.7.6De EU en de lidstaten zouden niet-gevoelige overheidsgegevens moeten blijven openstellen voor hergebruik door bedrijven en burgers, aangezien dit kan bijdragen tot het creëren van nieuwe innovaties en zakelijke kansen op de eengemaakte markt van de EU.
3.7.7Om het potentieel van de digitalisering van het openbaar bestuur volledig te benutten, is het noodzakelijk te investeren in digitale vaardigheden en geletterdheid van overheidsdiensten, maar ook in cyberbeveiliging en gegevensbeheer.
Brussel, 3 oktober 2023.
Sandra PARTHIE


Voorzitter van de afdeling Interne Markt, Productie en Consumptie



_____________






(1)

   
PB C 228 van 29.6.2023, blz. 22
;
PB C 194 van 12.5.2022, blz. 87
;
PB C 443 van 22.11.2022, blz. 51
;
PB C 228 van 29.6.2023, blz. 17
;
PB C 311 van 18.9.2020, blz. 19.
(2)

   Het initiatief van de Commissie (
COM(2022) 142 final
) tot vernieuwing van de vereisten inzake ecologisch ontwerp.
(3)

   
PB C 34 van 2.2.2017, blz. 93
,



(4)
 
                        
COM(2016) 824 final.
(5)
 
                        
COM(2021) 281 final.
 (6)

   Zie de belangrijkste bevindingen van de in maart 2023 gehouden conferentie over Digitalisation in social security coordination (ESSPASS) and “Labour Cards”.
(7)
7
   ECO/606 (nog niet gepubliceerd).
