Notulen van de algemeene vergadering der Gereformeerde Kerk in Nederland, gehouden van den 26sten Junij tot den 4den Julij 1866 te Zwolle
NOTULEN VAN DE 1LGEMEENE VERGADERING DER GEREFORMEERDE KERK IX Nederland, Gehouden van den 26stcn Junij tot den 4ileu Julij 1866. TE ZWOLLE). ZWOLLE, J. VLAANDEREN OLDENZEEL. 1866. DEUK TAN 3. V. VAN DIJK, & COMP. TE ZWOLLE. REGLEMENT voor het beheer van het studentenfonds en de examens der Gereformeerde Kerk. Abt. 1. Het bestuur verkiest uit zijn midden een' president en secretaris telkens wanneer het vergadert. De gekozenen fungeren tot eene volgende vergadering. Art. 2. Het bestuur vergadert ten tijde en ter plaats als door den president zal worden noodig geoordeeld voor het financieel belang. Art. 3. De penningmeester doet jaarlijks rekening aan het bestuur, tijdig genoeg dat er verslag aan de Synodale Vergadering kan gegeven worden. Art. 4. Het bestuur geeft verslag van zijne werkzaamheid en van de restering des penningmeesters aan de Synodale Vergadering. Art. 5. De secretaris zal de klassen aanschrijven waar en wanneer het bestuur zitting houdt, ten einde personen, die zich als sollicitanten wenschen aan te melden, daarvan , kennis krijgen. Abt. 6. Niemand wordt als sollicitant toegelaten tenzij men wettelijk door doop of belijdenis tot de kerk behoore, en eene goede attestatie van geloof en leven, afgegeven door den Kerkeraad der gemeente waartoe de sollicitant behoort, overlegge aan den secretaris, uitterst vier dagen voor de zitting. Abt. 7. Het bestuur zal de toegelatene sollicitanten onderzoeken en bij meerderheid van stemmen de meest geschikte daaruit verkiezen en tot een proefjaar toelaten. Abt. 8. Op inlichting van den kerkeraad die de attestatie heeft afgegeven, oordeelt het bestuur of de gekozene geheel of gedeeltelijk voor rekening van het fonds wordt genomen. Abt. 9. Het bestuur bepaalt het maximum dat voor iederen student mag worden uitgegeven. Abt. 10. Het bestuur wijst aan door wien en waarin de gekozene zal worden opgeleid. Abt. 11. De docent ontvangt van den penningmeester tegen quitantie om de drie maanden het toegestane geld voor iederen student. Kostgeld en Kamerhuur worden door den docent aan belanghebbenden uitbetaald; zak- en kleedinggeld aan den student. Abt. 12. Jaarlijks vergadert het bestuur om de studenten te examineren. Na afloop oordeelt het over de al of niet geschiktheid om de studie voort te zetten. Art. 13. Op verlangen van den student en advies van den docent zal het bestuur een voorbereidend examen afnemen. Bij voldoening ontvangt hij acte van toelating tot de prediking des woords, onder voorwaarde geene speciale beroeping aan te nemen, voor hij zich aan een eind examen op de algemeene Vergadering, onderworpen heeft. Abt: 14. » Voor dat een voorbereidend examen is ondergaan zal geen student eene geregelde, vaste, of tijdelijke prediking mogen uitoefenen. Art. 15. Art. 13 en 14 zijn ook van toepassing op studenten die niet voor rekening van het fonds studeren. Art. 16. Dit reglement kan worden herzien en gewijzigd op de algemeene vergadering. Namens de Syn. Verg. 1867. (get.) W. G. Smitt, Praeses. H. M. van der Vegt , Scriba. Zwolle, J. VLAANDEREN OLDENZEEL. REGLEMENT voor het beheer van het studentenfonds en de examens der Gereformeerde Kerk. Art. 1. Het bestuur verkiest uit zijn midden een' president en secretaris telkens wanneer het vergadert. < De gekozenen fungeren tot eene volgende vergadering. Art, 2. Het bestuur vergadert ten tijde en ter plaats als dooiden president zal worden noodig geoordeeld voor het financieel belang. Art. 3. De penningmeester doet jaarlijks rekening aan het bestuur, tijdig genoeg dat er verslag aan de Synodale Vergadering kan gegeven worden. Art. 4. Het bestuur geeft verslag van zijne werkzaamheid en van de restering des penningmeesters aan de Synodale Vergadering. Art. 5. De secretaris zal de klassen aanschrijven waar en wanneer het bestuur zitting houdt, ten einde personen, die zich als sollicitanten wenschen aan te melden, daarvan kennis krijgen. Art. 6. Niemand wordt als sollicitant toegelaten tenzij men wettelijk door doop of belijdenis tot de kerk behoore, en eene goede attestatie van göloof en leven, afgegeven door den Kerkeraad der gemeente waartoe de sollicitant behoort, overlegge aan den secretaris, uitterst vier dagen voor de zitting. Art. 7. Het bestuur zal de toegelatene sollicitanten onderzoeken en bij meerderheid van stemmen de meest geschikte daaruit verkiezen en tot een proefjaar toelaten. Art. 8. Op inlichting van den kerkeraad die de attestatie heeft afgegeven, oordeelt het bestuur of de gekozene geheel of gedeeltelijk voor rekening van het fonds wordt genomen. Art. 9. Het bestuur bepaalt het maximum dat voor iederen student mag worden uitgegeven. Art. 10. Het bestuur wijst aan door wien en waarin de gekozene zal worden opgeleid. Art. 11. De docent ontvangt van den penningmeester tegen quitantie om de drie maanden het toegestane geld voor iederen student. Kostgeld en Kamerhuur worden door den docent aan belanghebbenden uitbetaald; zak- en kleedinggeld aan den student. Art. 12. Jaarlijks vergadert het bestuur om de studenten te examineren. Na afloop oordeelt het over de al of niet geschiktheid 1 de studie ,voort te zetten. Art. 13. Op verlangen van den student en advies van den docent il het bestuur een voorbereidend examen afnemen. I?ij nldoening ontvangt hij acte van toelating tot de prediing des woords, onder voorwaarde geene speciale beroeing aan te nemen, voor hij zich aan een eind examen p de algemeene Vergadering, onderworpen heeft. Art. 14. Voor dat een voorbereidend examen is ondergaan zal een student eene geregelde, vaste, of tijdelijke prediking logen uitoefenen. Art. 15. Art. 13 en 14 zijn ook van toepassing op studenten die liet voor rekening van het fonds studeren. Art. 16. Dit reglement kan worden herzien en gewijzigd op de ilgemeene vergadering. Namens de Syn. Verg. 1867. (get.) "VV. G. Smitt, Praeses. H. M. van der Vegt , Scriba. Zwolle, J. VLAANDEREN OEDENZEEL. VOORWOORD. Als naar gewoonte verschijnen de handelingen der Algemeene Synode der Gereformeerde Kerk in Nederland in het licht. Het is geen luiden feesttoon die hier wordt aangeslagen , maar veeleer eene aanschouwelijke vervulling der paradijsprofetie: „Ik zal vijandschap zetten." Staat de Gereformeerde kerk naar buiten aan allerlei miskenning en zelfs verachting ten doel; wordt naar binnen door den Booze niets onbeproefd gelaten om verwoesting aan te richten: de Heere verlaat ons echter niet, want te midden van den strijd mogen wij de blijken Zijner goedertierenheid en zorg ondervinden. Gelijk aan het scheepke, dat door den storm gebeukt en op de vvitgekuifde baren der Galileesche zee op en neder slingert, is de Gemeente des Heeren vooral in onzen tijd, maar gelijk als voor gindsche scheepslieden is ook de Heere onze eenige toevlucht en hoop. En zoo God voor ons is, wie zal dan tegen ons wezen ? Onze kracht ligt ook niet in cijfers of namen, maar in het vasthouden aan de eeuwige waarheid uit God , en te strijden „voor het geloof dat eenmaal den heiligen overgeleverd is," is onze vreugde en onze roem. Het in deze bladzijden medegedeelde, strekke ten bewijs dat wij een'eerlijken strijd boven valschen vrede verkiezen, en dat wij niet alleen geene gemeenschap willen hebben met bestrijders des Evangelies, maar ook de gebreken in den broeder niet verschoonen. VOORTVOORD. Wij hebben niets waarop wij zouden kunnen roemen in het vleesch, maar dit weten en gevoelen wij, dat het zalig is als de zondares te zitten aan de voeten des Heeren. Het verheerlijkt Hoofd der Gemeente, die de opzieners in hun zamenzijn heeft gespaard en bewaard, ook waar de kille doodsengel met zijn vreeselijk, uitgetrokken zwaard, rondom hen woede en zijne offers velde; die in den strijd en bij de moeite zich niet onbetuigd heeft gelaten, en de onderlinge broederband nauwer heeft toegehaald , doe deze bladzijden tot eer Zijns Naams en zegen der Gemeente verstrekken. N. J. ENGELBERTS, Secretaris. ÜsT O T TT Xj IE TT VAN DE ALGEMEENE VERGADERING DEll GEREFORMEERDE KERK IN NEDERLAND, Gehouden van den 26sten Junij tot den 4den Julij 1800. TE ZWOLLE. - ——«ssoesw- Zijn tegenwoordig uit de Gemeente: Amsterdam, de Leeraar J. Plug. „ „ Ouderling J. Stam. Apeldoorn, „ „ H. Stokking. Arnhem, „ Leeraar D. van Brummen. „ „ Ouderling J. G. de Bruijn. Barghem, „ „ A. Regelink. Borne, „ „ B. J. ter List. 's Gravenhage, „ Leeraar W. G. Smitt. „ „ Ouderling F. Groeneveld. Haarlem, de Leeraar "W. Eichhorn. Hasselt, „ Ouderling E. van 't Loo. „ „ „ J. Hulleman. Hazerswoude, „ Leeraar J. W. A. Notten. Lisse, „ Proponent G. J. Meulenbrugge, Middelburg, „ Leeraar M. Keulemans. „ „ Ouderling M. Louwerse. Middelharnis, „ „ W. C. Huijser. Oosterland, ,, Leeraar P. Simense. Rotterdam, „ „ D. Klinkert. „ „ „ L. van der Valk. „ „ Ouderling P. de Ruiter. Tricht, „ „ F. Meijer. Zutphen, „ Leeraar N. J. Engelbert». Zwartsluis, „ „ P. Korbee. „ de Diaken J. Post. Zwolle 8f Zalk, „ Leeraar E. Veldman. „ „ „ Ouderling E. Aalbers. „ „ H. van Dijk. Z. Stoel. EEKSTE ZITTING. Dingsdag den 26-tcn Junij voor den middag. Art. 1. Door den Vice Praeses der vorige Algemeene Vergadering, gehouden te Amsterdam, den 3den en 4den October 1865, wordt voorloopig het praesidium waargenomen. De "Vergadering den vorigen avond voorbereid zijnde door eene predikatie over Efeze 4:3, door den Praeses der voorlaatste Vergadering, gehouden te .Rotterdam van den 27sten tot den 308ten Junij 1865, wordt geopend met het zingen van Ps- 119 : 3 en gebed door voornoemden Vice-Praeses. Art. 2. De lastbrieven worden gelezen en in orde bevonden, en aan al de afgevaardigden wordt zitting verleend. Nog zijn er lastbrieven ingekomen uit de Gemeenten Haamstede, Hellevoetsluis, den Helder, Goes, Oude Wetering, Oud-Vosmeer en Valkenburg. Ds. C. Kloppenburg, Leeraar te Oud-Vosmeer, bericht dat ZEerw. door ongesteldheid is verhinderd te verschijnen. Art. 3. Ds. H. M. van dek Vegt, Leeraar te Bierum, verschijnt in de Vergadering, legt zijn lastbrief over en ontvangt zitting. Art. 4. Ds. A. Hazevoet, wordt zitting verleend met adviserende stem. Art. 5. De Notulen der vorige Vergadering worden gelezen en goedgekeurd. Art. 6. De Vergadering kiest met volstrekte meerderheid van stemmen tot Praeses: Ds. J. Plug, tot Yice-Praeses: Ds. D. Klinkert, en tot Seriba: Ds. J. "W. A. Notten. Nadat de nieuw gekozen Praeses in het gebed voorgegaan en Ps. 119 : 53 gezongen is, nemen deze broeders als zoodanig zitting. Art. 7. De Vergadering besluit der Gemeenten sterk aan te raden, zich van een kerkelijk zegel te voorzien. Art. 8. De Praeses drukt den wensch uit, dat alle overhaasting in gewichtvolle zaken worde vermeden. Art. 9. Ds. W. Eichhorn, deelt den Vergadering mede, dat ZÉerw. eene Gemeente heeft gesticht te Kruisdorp en te Hillegom, beide Gemeenten, zijn reeds opgenomen in de Klassis N. en Z. Holland. Ds. Keulemans, geeft kennis, dat ZEerw. eene Gemeente heeft gesticht te Goes, welke opgenomen is in de Klassis Zeeland. Ds. Notten , bericht, dat ZEerw. eene Gemeente te Valkenburg, en eene te den Helder heeft gesticht, de eerste is reeds opgenomen in de Klassis N. en Z. Holland, en de laatste zal daarin worden ingelijfd. De Praeses deelt mede dat de Leeraren der Klassis N. en Z. Holland de art. 38 en 39 der kerkorde van Dordrecht 1618—19 naleven, en meent aan het verplichtende dier artikelen, te moeten herinneren. Art. 10. Op eene vraag uit Bierum, of de reiskosten der afgevaardigden naar de Algemeeue Vergadering, voortaan algemeen zullen gedragen worden, wordt besloten dat iedere Gemeente, gelijk tot hiertoe, zal hebben te zorgen voor de kosten harer afgevaardigden. Art. 11. Uit Botterdam wordt gevraagd, of een onecht kind, van eene ook reeds buiten het huwelijk geborene en niet tot de Gemeente behoorende moeder, maar welke moeder het bedoelde kind aan leden der Gemeente heeft afgestaan, mag worden gedoopt. Het oordeel der Vergadering is toestemmend. Art, 12. Op eene vraag uit 's Gravenhage en Eotterdam, of twee menschen, vroeger gehuwd, maar wier huwelijk door den burgerlijken ambtenaar is ontbonden, zoo zij naderhand weêr te zamen komen en in liefde zamen leven, ofschoon de burgerlijke wet geene hereeniging gedoogt, als leden der Gemeente mogen worden aangenomen, wordt toestemmend geantwoord. Art. 13. De Gemeente Oude-Wetering vraagt, of het niet doenlijk zou zijn, haar eenige geldelijke ondersteuning te doen geworden. De Vergadering wekt iedere KlasSis op zooveel mogelijk de tot haar behoorende noodlijdende Gemeenten, tegemoet te komen. Art. 14. Deze zitting wordt geëindigd met gebed door Ds. Klinkert. TWEEDE ZITTING. Dingsdag 26-^n junij na den middag. Art. 15. Na het zingen van Ps. 25 : 6, opent Ds. Notten deze zitting met gebed. Art. 16. Nog is er een lastbrief van de Gemeente 's Gravenmoer ingekomen. De Leeraar dier Gemeente, Ds. Passchier werd door wettige redenen verhinderd te verschijnen. Art. 17. Met het oog op den nood der tijden, verplicht de Vergadering de Opzieners hunne gemeenten op te wekken tot vasten en bidden overeenkomstig art. 66 der Kerkorde van Dordrecht. Art. 18. De Synodale Commissie legt een brief over, ontvangen van den Kerkeraad eener Gereformeerde Gemeente onder 't Kruis te 's Gravenhage. In dien brief verklaart voornoemden Kerkeraad zich gaarne te onderwerpen aan de eerste eischen der Vergadering (zie art. 32 der Not. der Alg. Verg. te Amsterdam den 3den en 4de" Oct. 1865) maar onmogelijk de ontbinding der Gemeente te kunnen gedoogen; echter blijft hij de begeerte uiten met de Kerk te worden vereenigd, en verzoekt daarom de Vergadering hare vroegere bepaling eenigszins te wijzigen. De Vergadering kan echter geene termen vinden van haar eens gemaakt besluit terug te komen. Zij wil evenwel gaarne aan de afgevaardigden dier Gemeente gelegenheid geven, zich den volgenden dag persoonlijk met haar te onderhouden. Art. 19. Ingekomen een brief van den Kerkeraad der Gemeente Zwartsluis, inhoudende protest tegen den vorm waarin en de wijze waarop door den WelEerw. Heer W. G. Smitt, predikant te 's Gravenhage, en 71 leden der Gemeente, bij deHoogeBegeering erkenning is aangevraagd, op grond dat 1. Daardoor rechtens, ingewikkeld de ontbinding der gemeente heeft plaats gehad. 2. Het de eenheid der Kerk verbreekt. 3. De gemeente daardoor in den rang der burgerlijke Vereenigingen is gedaald. Art. 20. De afgevaardigden der Gemeente 's Gravenhage verklaren zich dienaangaande. Art. 21. Nadat verschillende sprekers zich hebben doen hooren, benoemt de Vergadering eene Commissie om de discussiën te concentreeren. Die Commissie bestaat uit de Leeraren Engelberts, Keulehans en van der Vegt welken zich verwijderen om hunne taak te vervullen. Art. 22. De Klassis Zeeland verlangt naleving van art. 47 der Kerkorde van Dordrecht. De Vergadering oordeelt dat die naleving voor als nog op de doelmatigste wijze geschiedt. Art. 23. Deze zitting wordt geëindigd met het zingen van Ps. 100 :4 en gebed door Ds. Korbee. DERDE ZITTING. Woensdag den 27sten Junij voor den middag. Art. 24. Nadat Ps. 25: 4 is gezongen, opent Ds. Engelberts de zitting met gebed. Art. 25. Ds. J. H. Brilman en Ouderling G. J. Oonk op den Dijk, afgevaardigden der Gemeente Bijssen komen in de Vergadering, leggen hunnen lastbrief over, en nemen zitting. Nog zijn er lastbrieven ingekomen uit de Gemeenten Alblasserdam, Avereest en Zegveld. Art. 26. De Commissie (zie art 21) legt het ontworpen stuk der Vergadering voor, luidende aldus: Weleerwaarde Broeders/ Uwe Commissie heeft getracht aan haren last volvoering te geven, en gelooft de gedachten der Vergadering uit te drukken op de volgende wijze: Vooreerst. Hoewel de Vergadering de hoogst gewichtige redenen die de Gemeente 's Gravenhage tot het doen van dien stap bewogen hebben in aanmerking neemt en erkent, echter, — waar vroeger geleden miskenning en uitgestane, vervolging, onze Gemeenten niet konden bewegen, om, met toegeving in het allerminste op historisch Kerkrechtelijk gebied, erkenning te vragen , — de omstandigheden van zuiver financieëlen aard, voor de Kerkeraad der Gemeente 's Gravenhage geene genoegzame redenen kunnen zijn, waardoor zijne handeling wordt gewettigd. Ten tweede. Dat de Kerkeraad niet had mogen besluiten, in strijd met den historisch bestaanden naam der Kerk, door het bijvoegelijke „Oud," eenen bijzonderen titel aan te nemen , en op grond van dien titel erkenning der Hooge Eegeering te vragen. Ten derde. Dat, hoewel het duidelijk is, dat hier — naar sommiger meening — geene aanvraag bestaat om vrijheid van Godsdienst, daar deze bij de wet gewaarborgd is, de erkenning niet met een individueel geteekend adres had behooren gevraagd te worden, aangezien niet het gevoelen van den Kerkeraad, of wie dan ook, maar de vigeerende rijkswetten en Koninklijke besluiten, maatstaf van beoordeeling zijn, en daaruit degelijk blijkt, dat de erkenning vragende personen, bij de erkenning als o n t- en niet b es taan de gemeente worden beschouwd, al is het ook dat de Hooge Kegeermg inconsequet handelt; en dat bovendien den schijn niet mag gegeven worden, iets als „vergunning" te vragen wat der Gereformeerde Kerk historisch en wettelijk als recht toekomt; op de herstelling van welk recht de Kerk slechts zal moeten a a n d r i n g e n. Ten vierde. Dat noch de bijzondere Gemeente, noch de Kerk haar vormelijk bestaan, van eenen bij de wet gestelden termijn mag afhankelijk maken, of den schijn op zich laden het te doen. Art. 27. De discussiën (zie art. 21) worden voortgezet. De Vergadering neemt onvoorwaardelijk het stuk aan en het eindresultaat is : De Vergadering geeft ten strengste afkeuring te kennen over aanvraag om erkenning, en over den vorm waarin en de wijze waarop die is aangenomen, en oordeelt dat, ter handhaving van het beginsel der Gereformeerde Kerk, de Gemeente te 's Gravenhage daarvan zal moeten terug komen, wil zij kerkelijk met ons vereenigd blijven. De afgevaardigden van 's Gravenhage berusten hierin gaarne, hunne hartelijke gehechtheid betuigende aan de steeds beleden beginselen der Kerk. De Vergadering verblijdt zich. Art. 28. Ds. J. de Haan en de Ouderl. "W. de Bruijn (zie art. 18) verschijnen in de Vergadering, en HEd. wordt gelegenheid gegeven hunne belangen voor te dragen en te trachten, gemaakt wordende beschuldigingen te weêrleggen. Art. 29. Ds. van der Vegt eindigt deze zitting met gebed. VIERDE ZITTING. Woensdag 27sten Junij na den middag. Art. 30. Door Ds. Veldman wordt deze zitting met gebed geopend Art. 31. Het gesprek met Ds. de Haan en Ouderl. wordt voort- gezet. Daarna verwijderen zij zich, en wordt het volgende voorstel aangenomen: Met de Gemeente zal worden gehandeld als in den tijd met die te Rotterdam is geschied en Ds. de Haan zal een jaar onder bepaalde beproeving staan, en gedurende dien tijd zich onthouden van het bedienen der Sacramenten; zullende eene volgende Synodale Vergadering eene eindbeslissing nemen. Aan belanghebbenden wordt dit besluit medegedeeld, die daarop vertrekken om het der Gemeente bekend temaken. Indien de Gemeente genoegen neemt in het besluit, zal Ds. Smiït hare belangen behartigen, en het opzicht over Ds. de Haan aanvaarden. Art. 32. ^ Nog is er een lastbrief ingekomen uit de Gemeente Noordwijk a/z. Art. 33. AVordt gevraagd of een lid der Gemeente, die zich voor een door de Kerk verboden huwelijk verklaart, als Kerkeraadslid mag worden gekozen. Wordt ontkennend beantwoord. Art. 34. De afgevaardigde uit Woerden K. Vink, Diaken komt binnen, legt ziju lastbrief over en ontvangt zitting. Art. 35. De Vergadering herinnert iedere Gemeente aan de naleving van art. 55 der Kerkorde van Dordrecht. Art. 36. De Klassis N. en Z. Holland deelt mede dat op hare laatste Vergadering gehouden den 4aen April 1866 te Amsterdam, is ingekomen een protest van den Kerkeraad der Gemeente Zwolle tegen de handelingen van den Kerkeraad te 's Gravenhage, als zoude deze met het weder opnemen van J. Schippers, T. Beeuwkes en van der Voet niet gehandeld hebben naar art. 22 der Notulen der Algemeene Vergadering, gehouden te Amsterdam den 3aen en 4d<m October 1865; dat voornoemde Klass. Vergadering heeft bevonden dat de Kerkeraad van 's Gravenhage in die zaak wel volgens bedoeld artikel heeft gehandeld, doch dat zij tevens heeft besloten naar aanleiding van een brief uit Zwolle ingekomen aangaande die zaken, nader onderzoek in te stellen, en de Leeraren der Klassis te benoemen om te 's Gravenhage aan dat besluit gevolg te geven. Art. 37. De Klassikale Commissie in het vorige artikel genoemd, deelt mede dat zij op den 18den April 1866 te 's Gravenhage is vergaderd geweest, en met de grootste nauwkeurigheid en de meeste onpartijdigheid een dag en een nacht heeft besteed aan een alleszins afmattend onderzoek; verder deelt zij de resultaten van dat onderzoek mede, opdat de Vergadering haar oordeel uitspreke. Art. 38. De mededeeling der resultaten geschiedt door overlegging der Notulen. Het blijkt dat, nadat de Vergadering geopend was met gebed door den Praeses der Klass. Vergadering Ds. Notten, de Kerkeraad van '3 Gravenhage met eenige door hem opgeroepen getuigen in de Vergadering zijn verschenen, en dat de Vergadering is aangevangen met het lezen van den brief van J. Schippees uit 's Gravenhage aan den Heer B. C. P. Jansen te Zwolle, en door den Kerkeraad van Zwolle naar de Klass. Vergadering te Amsterdam gezonden (zie art. 36.) Art. 39. De commissie heeft het lidmaat J. Schippers in alle ernst afgevraagd, of hij bleef volharden bij het in dien brief verklaarde, en het antwoord des schrijvers was toestemmend, alleen wilde hij de daarin voorkomende uitdrukking: „meer dan dertig duizend" gelezen hebben „bijna dertig duizend." Art. 40. De beschuldigingen in dien brief vervat en allen betrekking hebbende op Ds. Veldman, werden ontleed en met het onderzoek naar hare al of niet gegrondheid werd begonnen. De volgende beschuldigingen kwamen voor: Bedriegerij Listigheid, Valsch zweeren , Trotschheid, Luiheid, Achterklap, Onstichtelijk prediken , Roijecren van leden. gezet. Daarna verwijderen zij zich, en wordt het volgende voorstel aangenomen: Met de Gemeente zal worden gehandeld als in den tijd inet die te Botterdam is geschied en Ds. de Haan zal een jaar onder bepaalde beproeving staan, en gedurende dien tijd zicli onthouden van het bedienen der Sacramenten; zullende eene volgende Synodale Vergadering eene eindbeslissing nemen. Aan belanghebbenden wordt dit besluit medegedeeld, die daarop vertrekken om het der Gemeente bekend temaken. Indien de Gemeente genoegen neemt in het besluit, zal Ds. Smitt hare belangen behartigen, en het opzicht over Ds. de Haan aanvaarden. Art. 32. Nog is er een lastbrief ingekomen uit de Gemeente Noordwijk a/z. Art. 33. "Wordt gevraagd of een lid der Gemeente, die zich voor een door de Kerk verboden huwelijk verklaart, als Kerkeraadslid mag worden gekozen. Wordt ontkennend beantwoord. Art. 34. De afgevaardigde uit "Woerden K. Vink, Diaken komt binnen , legt zijn lastbrief over en ontvangt zitting. Art. 35. De Vergadering herinnert iedere Gemeente aan de naleving van art. 55 der Kerkorde van Dordrecht. Art. 36. De Klassis N. en Z. Holland deelt mede dat op hare laatste Vergadering gehouden den 4den April 1866 te Amsterdam, is ingekomen een protest van den Kerkeraad der Gemeente Zwolle tegen de handelingen van den Kerkeraad te 's Gravenhage, als zoude deze met het weder opnemen van J. ScaiPPEBs, T. Beeuwkes en van dee Voet niet gehandeld hebben naar art. 22 der Notulen der Algemeene Vergadering, gehouden te Amsterdam den 3den en 4den October 1865; dat voornoemde Klass. Vergadering heeft bevonden dat de Kerkeraad van 's Gravenhage in die zaak wel volgens bedoeld artikel heeft gehandeld, doch dat zij tevens heeft besloten naar aanleiding van een brief uit Zwolle ingekomen aangaande die zaken, nader onderzoek in te stellen, en de Leeraren der Klassis te benoemen om te 's Gravenhage aan dat besluit gevolg te geven. Art. 37. De Klassikale Commissie in het vorige artikel genoemd, deelt mede dat zij op den 18den April 1866 te 's Gravenhage is vergaderd geweest, en met de grootste nauwkeurigheid en de meeste onpartijdigheid een dag en een nacht heeft besteed aan een alleszins afmattend onderzoek; verder deelt zij de resultaten van dat onderzoek mede, opdat de Vergadering haar oordeel uitspreke. Art. 38. De mededeeling der resultaten geschiedt door overlegging der Notulen. Het blijkt dat, nadat de Vergadering geopend was met gebed door den Praeses der Klass. Vergadering Ds. Notten, de Kerkeraad van '3 Gravenhage met eenige door hem opgeroepen getuigen in de Vergadering zijn verschenen, en dat de Vergadering is aangevangen met het lezen van den brief van J. Schippees uit 's Gravenhage aan den Heer B. C. P. Jansen te Zwolle, en door den Kerkeraad van Zwolle naar de Klass. Vergadering te Amsterdam gezonden (zie art. 36.) Art. 39. De commissie heeft het lidmaat J. Schippers in alle ernst afgevraagd, of hij bleef volharden bij het in dien brief verklaarde, en het antwoord des schrijvers was toestemmend, alleen wilde hij de daarin voorkomende uitdrukking: „meer dan dertig duizend" gelezen hebben „bijna dertig duizend." Art. 40. De beschuldigingen in dien brief vervat en allen betrekking hebbende op Ds. Veldman, werden ontleed en met het onderzoek naar hare al of niet gegrondheid werd begonnen. De volgende beschuldigingen kwamen voor: Bedriegerij Listigheid, Valsch zweeren , Trotschheid, Luiheid, Achterklap, Onstichtelijk prediken , Eoijeeren van leden. Art. 41. le Beschuldiging. Bedriegerij. A. Na onderzoek bleek het der Commissie dat de som van ƒ 1063, bestaande uit Kerk- en armenfondsen, niet ten behoorlijken tijde ter tafel kon worden gebracht. Ds. Veldman die het beheer dier gelden had, trachtte den Kerkeraad te voldoen met het geven eener acceptatie ten zijnen laste; voor de niet aanwezige som vertegenwoordigd, door die acceptatie verklaarde ZEerw. minder eigenaar van de Kerk te zijn, terwijl de Gemeente er in zooverre door werd gebaat, dat zij sints dien tijd ZEw. de rente van dat bedrag niet heeft betaald. Art. 42. De Vergadering discussieert over deze zaak. Ds. Veldman verdedigt zich, zich voornamelijk hierop grondende, dat er van den beginne af tusschen hem en de Gemeente in zake van aankoop en aanbouw van Kerk en huis relatie bestond, en wel zoo, dat ZEw. de Gemeente zedelijk als eigenares, van de op zijn naam staande panden beschouwde, wenschende dat zij eenmaal door aflossing der door hem en anderen geschotene gelden , het feitelijk zou worden. Ten slotte vraagt de Praeses of de handeling tegen de Kerkorde strijdt. Het antwoord is toestemmend. Art. 43. B. Voorts bleek dat er bezwaar bestond over ƒ460, door den Kerkeraad ter voorkoming van moeijelijkheden betaald, tot schadevergoeding aan den Kooper, tot afkoop van het door Ds. Veldman, zonder voorkennis aan of toestemming van den hypotheekhouder en den Kerkeraad, verkochte huis, aan de Gemeente toebehoorende. Art. 44. Ds. Veldman verklaart zich, en de Vergadering acht dat ZEw. o n k er ke 1 ij k, onvoorzichtig en willekeurig heeft gehandeld. Ds. Veldman belooft die/460 te restitueeren. Art. 45. C. Tevens bleek dat er bezwaar bestond over ƒ1800 , wijl voor het maken eener galerij, die slechts ruim ƒ 700 heeft gekost, ƒ 2500 was opgenomen. Echter is na onderzoek duidelijk gebleken dat die bedoelde som tot kerkelijk gebruik is gebezigd. Art. 46. De Vergadering kan dus niet anders dan deze beschuldiging niet ontvankelijk verklaren. Art. 47. D. Er bestond bezwaar over het zonder weten des kerkeraads willekeurig wegnemen van het kerkorgel, en het in de plaats stellen van een ander, hebbende minder qualiteit — zijnde na zes weken geschat ter waarde van ƒ 84 — onder genot daarenboven van eene toegift van ƒ114, verstrekt door J. van Golverdikge Je. die zich had willen belasten met het inzamelen der voor het orgel in der tijd toegezegde giften, en die som nog als resteerend gedeelte in kas had. Art. 48. De Vergadering hoort de inlichtingen van Ds. Veldman aan, en qualificeert dit feit, eene onvoorzichtigewillekeurige ruiling van kerkelijk goed tot schade der Gemeente. Ds. Veldman verzoekt te Notuleeren dat J. van golverdinge Jr. een der drie Kerkmeesters was, en dat zijns inziens eene ruiling met een Kerkmeester aangegaan, voor wettig moest worden gehouden. Art. 49. Deze zitting wordt geëindigd met het zingen van Ps. 25 : 10. en gebed door Ds. Eichhorn. VIJEDE ZITTING. Donderdag den 28sten Junij voor den middag. Art. 50. Na het zingen van Ps. 119 17 op ent Ds. van Brummen deze zitting met gebed. Art. 51. Ds. Klinkert legt een protest over tegen de qualificatie van het onder letter D in art. 47 genoemde feit. Het luidt aldus: „PROTEST." „De Ondergeteekende protesteert tegen de qualificatie van het feit met het orgel en verlangt dat het genoemd worde s eene onreaimatiqe aandoening van Kerkelijk goecl. y „D. KLINKERT." Art. 52. De Klass. Commissie vervolgt de mededeeling van het door haar ingewonnene. E. Er bestond bezwaar over het te kort van/1100, bij de verantwoording der uitgaven tot den aankoop en aanbouw der Kerk. De Kerkeraad had ZEw. dadelijk eene speling gegeven van ƒ 600, wegens het vermoedelijk, door verschillende omstandigheden, te loor gegaan zijn van kwitantiën. Art. 53. Ds. Veldman verzoekt de afgevaardigden van 's Gravenhage inlichting* n te geven, die hieraan voldoen. Ds. Veldman licht daarna ook zelf de zaak toe, en de Vergadering vindt voldoening, en verklaart deze beschuldiging voor niet ontvankelijk. Art. 54. De Ouderling Groeneveld uit 's Gravenhage verlaat om wettige redenen de Vergadering. Art. 55. De Praeses vraagt of de aangeroerde feiten hebben bewezen dat Schippees Ds. Veldman terecht van „Bedriegerij" beticht. Wordt geantwoord: Ja! met dien verstande: hoewel niet in allen deele de feiten tot staving der qualificatie geldig zijn bevonden, geven echter zeer bezwarende punten, sub a, i en d aanleiding tot bevestiging der beschuldiging. Art. 56. Ds. Veldman verklaart niet langer als lid der Vergadering te kunnen zitting nemen. De Vergadering keurt dit besluit goed. ZEw. blijft echter in de Vergadering en zal de gelegenheid hebben zich telkens te verantwoorden. Art. 57. 26 Beschuldiging. Listigheid. Tot staving van deze aantijging werden geene deugdelijke bewijzen geleverd. Art. 58. De Vergadering verklaart haar natuurlijk niet ontvankelijk. Art. 59. 3°. Beschuldiging. Valschelijk zweeren. De schrijver des briefs was zelf getuige en had slecht écn mede-getuige. Art.' 60. De Vergadering mag deze beschuldiging niet aannemen aar Gods Woord 1 Tim. 5 : 19. Art. 61. Ds. Simense sluit deze zitting met gebed. DERDE ZITTING. Donderdag 28sten Junij na den middag. Art. 62. Het 3e vers van Ps. 43 wordt gezongen en deze zitting eopend door Ds. Keulemans met gebed. Art. 63 De Scriba verzoekt hem een Secundus toe te voegen, wijl ti zijn oog de verantwoordelijkheid te groot is voor een ersoon in deze hoogst gewichtige Vergadering. De Vergadering willigt dit verzoek in , en Ds. Engelerts wordt te dien einde verkozen. Art. 64. 48 Beschuldiging: Trotschheid. Op deze beschuldiging werden geene bewijzen bijgebracht. )e Schrijver des briefs en Zijne getuigen achtten dit iverbodig. Art. 65. De Vergadering verklaart deze beschuldiging niet ontankelijk. Art. 66. 5° Beschuldiging: Luiheid. Bij onderzoek bleek dat deze beschuldiging zich gronden aoest op het volstrekt ongenoegzame huisbezoek. Art. 67. Nadat Ds. Veldman zich verklaard en de Vergadering mstandigheden van velerlei aard in aanmerking heeft gelomen, betuigt zij niet te kunnen inzien dat liet te weilige huisbezoek in dit geval uit „luiheid" is geboren, en renscht daarom een anders strafwaardig verzuim, hier niet trafbaar te verklaren. Art. 68. 6° Beschuldiging: Achterklap. 2. Deze beschuldiging scheen dei' Commissie niet van allen grond ontbloot te zijn. Art. 69. Nadat de Vergadering de Commissie heeft gevraagd naar feiten, en Ds. Veldman zich heeft verantwoord, verklaart de Vergadering deze beschuldiging niet ontvankelijk. Art. 70. 7e Beschuldiging : Onstichtelijk prediken. Deze aanmerking was gemaakt, met het oog op de aan ieder ergernis gevende preek over Matt. 13 : 22b, gehouden na eene Vergadering met Ds. Klinkert als Consulent deiGemeente, op welke Vergadering alle gerezene geschillen waren weggeruimd. Het aanstoot gevende in voormelde rede werd in verband gebracht met de gezongen Psalmverzen 11 : 3 en 139 : 13. Art. 71. De Vergadering verklaart deze beschuldiging ontvankelijk en het feit strafwaardig. Art. 72. 8e Beschuldiging: Willekeurig roijeeren van leden. Het bleek dat deze beschuldiging gegrond was. Art. 73. De Vergadering verklaart dit punt vroeger reeds beëindigd , en mitsdien niet ontvankelijk. Art. 74. De Commissie gaat steeds voort met het mededeelen van de resultaten van haar onderzoek. J. Schippers beriep zich verder, tot meerdere staving zijner beschuldigingen op den inhoud van een brief door van der Voet , Beeuwkes en hem aan de laatst gehouden Syn. Vergadering gezonden, (zie Not. Amsterdam 1865. Art. 22) welke brief toen niet kon worden behandeld, wijl genoemde personen voor het lidmaatschap hadden bedankt. De brief onderzocht zijnde, bevatte de volgende beschuldigingen tegen Ds. Veldman : le ZEw. leefde van Kerk- en armengelden, gebleken bij het niet verantwoorden van de som van f 1063. De Vergadering verklaart deze handeling reeds door haar gcqualificeerd (zie Art. 41, 42). 2° ZEw. had gezegd dat de leerstelsels der zeventiende eeuw niet bruikbaar waren voor onzen tijd. Bij onderzoek bleek dat niet het woord leer- maar regeerstelsels is gebezigd. Deze verkeerde overbrenging was aan de ongeletterdheid der schrijvers te wijten. De uitdrukking kon in meer dan eenen zin worden opgevat. De Vergadering verklaart na toelichting van Ds. Veldman die uitdrukking oudoordacht maar niet strafbaar. Art. 75. 3e Ds. Veldman had geweigerd bevoegde Autoriteiten in te roepen, ter beslechting van de van tijd tot tijdgerezene geschillen. De Kerkeraad bevestigde zulks De Vergadering verklaart deze beschuldiging ontvankelijk , en het feit strafbaar. Art. 76. 4e ZEw. had eens den Kerkeraad ontbonden. De Vergadering verklaart deze zaak vroeger beëindigd en mitsdien niet ontvankelijk. Art. 77. 58 Van der Voet beklaagde zich als ouderling onkerkelijk zijn ontslag te hebben gekregen. Dit beklag bleek niet ongegrond te zijn. De Vergadering gelooft echter het niet ontvankelijk te moeten verklaren. Art. 78. 6e ZEw. heeft het kind van het lidmaat Velders niet willen doopen , dewijl deze niet blindeling, tot de tegenpartij van van der Voet wilde behooren. Deze weigering bleek te zijn geschied; en wel het meest wijl genoemde Velders, een stuk aan den Kerkeraad gericht, had geteekend, waarin de Commissie niets misdadigs kon zien. Ds. Veldman verklaart zich, en de Vergadering neemt de beschuldiging als ontvankelijk aan, en verklaart het feit strafbaar. Art. 79. De aanklachten tegen Ds. Veldman betreffende de zaken te 's Gravenhage opgenomen zijnde, gaat de Vergadering over tot de behandeling der protesten, uit en tegen den Zwolschen Kerkeraad en de Klassis van Overijssel, mede Ds. Veldman en die kerkelijke Vergaderingen aangaande. a* Art. 80. Deze zitting wordt geëindigd met het zingen van Ps. 86 : 6 en gebed door Ds. Brilman. ZEVENDE ZITTING. Vrijdag den 29sten Junij voor den middag. Art. 81. Ds. van dek Valk opent deze zitting met gebed nadat Ps. 119 : 3 gezongen is. Art, 82. Ingekomen een brief van het lidmaat B. O. P. Jansen, behelzende eenige beschuldigingen tegen Ds. Veldman en den Kerkeraad van Zwolle; deze brief is noch op den Kerkeraad van Zwolle, noch op de Klassis van Overijssel behandeld geworden. Beide Vergaderingen hebben zich wegens dat verzuim onkerkelijk gedragen, en de Algemeene Vergadering neemt alsnu de behandeling van den brief voor hare rekening. Art. 83. De beschuldigingen (zie het vorig art.) luiden: a Jansen had zich schriftelijk gewend tot den Kerkeraad met aanmerkingen tegen de prediking van Ds. Veldman. ZEw. had in eene preek gezegd: „door de eerste leugen des duivels is Eva, door de tweede Adam, en door de derde het gansehe menschelijke geslacht gevallen." (Ds. Veldman niet aanwezig zijnde zendt de Vergadering een afgevaardigde om ZEw. vriendelijk uit te noodigen ter Vergadering te verschijnen en zich te verantwoorden.) Na wederzijdsch getuigenis te hebben gehoord wil de Vergadering liefst aannemen dat Ds. Veldman, de afschuwelijkheid des leugens voorstellende heeft gezegd: „Door de leugen des duivels is ten eerste Eva, ten tweede Adam en ten derde in Adam het gansehe menschelijke geslacht gevallen en rechtvaardigt zij op dit punt Ds. Veldman. I. Ds. Veldman zoude hebben gezegd: „De Heilige Geest kan ook wel aanleiding geven tot verdenking van onrechtzinnigheid." De uitdrukking was in een particulier gesprek, in tegenwoordigheid des Kerkeraads gebezigd, toen gesproken werd over de belijdenis door Ds. Veldman gedaan, op de laatst gehouden Synode te Amsterdam, wegens door ZEw. gegevene aanleiding tot verdenking van onrechtzinnigheid. Aangezien de wederzijdsche getuigenissen in deze zaak niet eenparig zijn, verklaart de Vergadering deze beschuldiging niet ontvankelijk. c Ds. Veldman had gezegd in eene preek over het 10d8 gebod dat de begeerte alleen verkeerd was, wanneer zij zich uitstrekte tot des naasten goed. De Vergadering verklaart dit punt niet ontvankelijk. d Ds. Veldman had in een gebed op den preekstoel gezegd: „Heere! wij danken U, dat Gij ons aanziet alsof wij geene zonden hadden, want Gij ziet de wil aan voor de daad, en de keuze voor de volbrenging." De Vergadering oordeelt dat het eene onaangevulde uitdrukking is in een gebed, opgezonden in naatn der Gemeente, en verklaart het niet ontvankelijk. Art. 84. De vraag wordt aan de orde gesteld: Mag een Ouderling met zulke niets beduidende dingen een leeraar en kerkeraad bemoeijelijken ? Geantwoord: Neen! en de Vergadering verklaart het lidmaat B. C. P. Jansen strafbaar, behalve voor het onder letter b niet bewezene. Art. 85. De brief van den Heer Jansen bevatte tevens eene beschuldiging tegen den Student J. G. Smitt, als zoude dezen hem op den kerkeraad hebben aangeklaagd , omdat Jansen lasterlijk van hem had gesproken tegen een Leeraar buiten onze Gemeenten. De Notulen van den Kerkeraad bewijzen dat die klacht door den student Smitt is ingebracht. Jansen zoude hebben gezegd, dat Smitt in Zalk predikende, na afloop daarvan in een bijzonder gesprek zich ongunstig over den Catechismus, de oude schrijvers en de bevinding der vromen zoude hebben uitgelaten. De Ouderling van Zalk bij het gesprek tegenwoordig geweest zijnde, wist hiervan niets. Tevens had de Heer Jansen verklaard dat de Heer J. G. Smitt karakterloos was. Op raad van den Kerkeraad van Zwolle heeft de Heer Smitt er in berust die zaak verder onaangeroerd te laten blijven, doch Jansen heeft dezelve op de klassis gebracht. De Vergadering verklaart dat de Kerkeraad in de gegeven omstandigheden eeDen goeden raad heeft gegeven. Art. 86. De Heer Jansen wenscht zijne beschuldiging te staven en beroept zich op het gezin, waar het gesprek zou zijn gehouden. De Synode legt den Kerkeraad van Zalk op, de gegrondheid der bewijzen te onderzoeken. Art. 87. De Vergadering verklaart dat het lidmaat Jansen niet alleen onchristelijk, maar ook onwaardig het Ouderlingschap zich heeft gedragen. Hij had terstond den Kerkeraad kennis moeten geven, en in geen geval met een leeraar buiten de Kerk, zich hierover moeten onderhouden. Art. 88. Deze zitting wordt gesloten met gebed door Ds. Hazevoet. ACHTSTE ZITTING. Vrijdag 29=ten Junij na den middag. Art. 89. Ds. Klinkert opent deze zitting met gebed. Art. 90. Ds. Engelberts, 28 Scriba geeft der Vergadering kennis dat Ds. Notten door ongesteldheid is genoopt geworden zich aan deze zitting te onttrekken, hopende dat de Heere ZEw. zal in staat stellen op de eerstvolgende zitting te verschijnen. Met leedgevoel verneemt de Vergadering deze kennisgeving. Art. 91. De protesten van den Ouderling Hiemink en het lidmaat Jansen worden ter tafel gebracht. De Vergadering benoemt eene Commissie om de punten in genoemde protesten te resumeeren. De Commissie bestaat uit Ds. Klinkert en Smitt. Art. 92. De Commisie haren last volbracht hebbende wijst op de volgende punten: 1" De zaak tusschen Smitt en Jansen (zie boven art. 85-87) Deze zaak is behandeld. 2" Bezwaar tegen de wetprediking van Ds. Veldman (zie boven art. 83 onder letter C) De zaak is afgedaan. 3" Bezwaar tegeu de aansluiting van den Heer Enkela ar wegens sabbatschennis in de waarneming van zijn ambt. Het bezwaar wordt gewettigd en ontvankelijk verklaard. 4" Bezwaar tegen de afwijzing als lid van Annigje Harmsen. Het bezwaar gewettigd en ontvankelijk verklaard. 5® Bezwaar tegen het Nachtmaal houden buiten weten van den Ouderling Hiemink. De zaak niet naar waarheid voorgesteld zijnde, wordt niet ontvankelijk verklaard. 6e Klagt over de preek Lucas 4: 16—21. Niet ontvankelijk verklaard. 7" Bezwaar tegen een vraagboekje van van Oostrum:. Niet ontvankelijk verklaard, dewijl het geen leerboek der Kerk is. Art. 93. De Vergadering gevoelt zich verontwaardigd over de gezochtheid, kinderachtigheid en partijdigheid die in vele opzichten, in schrift en woord, door deze protesteerende leden tegen Ds. Veldman worden ingebracht. Art. 94. Ingekomen een protest van S. L. Vlaanderen Oldenzeel. Niet ontvankelijk verklaard om den niet Kerkelijken weg waardoor het tot de Vergadering is gekomen. Art. 95. Ingekomen een protest van J. Vlaanderen Oldenzeel en Echgenoote M. Kisjes, tegen eene openbare censure door den Kerkeraad van Zwolle aan hen uitgeoefend. Wordt ontvankelijk verklaard. De censure wordt oogenblikkelijk vernietigd, en de Vergadering kan niet genoeg hare afkeuring te kennen geven, over eene zooverre gaande daad van willekeur in Kerkregeering. Art. 96. Bij het ten einde spoeden der week en dezer zitting, oordeelt de Vergadering, na al het gehoorde , dat Ds. Veldman voorloopig in zijne bediening zal worden geschorst, en dat daarvan aan ZEw., alsmede aan den Kerkeraad, schriftelijk zal worden kennisgegeven. Beide stukken zullen als bijlage onder letter A en B worden opgenomen achter de Notulen. Art. 97. Deze zitting wordt door den Voorzitter met hartelijk gebed en dankzegging gesloten. NEGENDE ZITTING. Dingsdag den 3aen Julij voor den middag. Art. 9 8. Deze zitting wordt, na het zingen van Ps. 89 : 19 , geopend door den Voorzitter. Art. 99. Ds. Notten laat schriftelijk kennisgeven van ZEw. voortdurende ongesteldheid. Ds. Engelberts treedt in zijne plaats en Ds. H. M. van der Vegt wordt tot 2de Scriba benoemd. Art. 100. Een brief ingekomen van den Kerkeraad van Zwolle waarin wordt medegedeeld dat: 1°. Alle Kerkelijke gemeenschap van nu af met de Kerk heeft opgehouden. 2°. De Synodale Vergadering belet wordt in het Kerkgebouw te Zwolle te Vergaderen. 3°. Hij zal voortgaan in den ingeslagen weg. De brief was door alle Kerkeraadsleden onderteekend, uitgezonderd de Diaken J. E. Smitt. De Vergadering kan deze kennisgeving nog niet aanvaarden. Art. 101. Eene deputatie, door den Voorzitter, namens de Vergadering afgevaardigd, naar Ds. Veldman als Voorzitter van den Kerkeraad, om ZEw. tot terugkeer te vermanen, waarbij ZEw. op de gevolgen gewezen is, en tegelijk de ontsluiting van het Kerkgebouw te eischen voor de Vergadering, is afwijzend beantwoord. Art. ] 02. Een brief, met bezwaar tegen de voorloopige schorsing van Ds. Veldman, wordt door den Kerkeraad van Zalk ingebracht. De Vergadering zal op de zaak later terug komen. Art. 103. De Vergadering bespreekt de censuur van het lidmaat B. C. P. Jansen door den Zwolschen Kerkeraad op hem toegepast, over door ZEd. tegen Ds. Veldman ingebrachte beschuldigingen, door deze Vergadering van onwaardever- klaart!, uitgezonderd het van den H. Geest gezegde (zie art. 83 letter b) dat niet genoegzaam is toegelicht. Jansen verklaart dat hij, behalve dat gezegde over den H. Geest, het andere als te gering om aanmerking te maken open belijdt en mitsdien ook t e r u gn eem t. Hij erkent, dat, indien hij het vroeger in het nu verspreide licht had bezien hij het dan dadelijk had terug genomen. Op grond daarvan wordt door de Vergadering de censuur opgeheven. Art. ] 04. Deze zitting eindigt met dankzegging door den Ouderling J. Stam. TIENDE ZITTING Dingsdag 3den Julij na den middag. Art. 105. Na het zingen van Ps. 106 : 3 wordt de zitting geopend met gebed door Ds. Smitt. Art. 106. De Vergadering neemt de schorsing van den Ouderling Hiemink in behandeling. Zij vraagt Hiemink of hij niets van al het tegen Ds. Veldman ingebrachte terugneemt. Hij antwoord: „Geen woord." Met algemeene stemmen wordt geoordeeld, dat, door aanmerkingen, eener Ouderling onwaardig (uitgezonderd de zaak Enkelaak en Harmsen) de schorsing moet gewettigd worden. Art. 107. De lidmaten H. J. Klinkert en B. C. P. Jansen worden ernstig onderhouden over hunne handelingen in het zich onttrekken aan de openbare godsdienstoefening, en ter uitoefening daarvan zich elders te begeven. Genoemde lidmaten belijden volkomen, in dezen geheel onkerkelijk te hebben gehandeld. Art. 108. De Voorzitter vraagt of de persoon Annigje Harmsen al dan niet moet worden opgenomen. De Vergadering geeft een bevestigend antwoord. Art. 109. De Vergadering neemt de Notulen der Klass. Comissie van N. en Z. Holland wederom ter hand. Daaruit blijkt dat de Kerkeraad van 's Gravenhage in der tijd zich heeft schuldig gemaakt aan : le Het toestemmen van het vervallen verklaren van leden, op eene onkerkelijke wijze. 2" Het niet genoeg inlichten van den Consulent Ds. Klinkert, en 3" Het niet naar waarheid geven van getuigenis bij de inlichting aan den Consulent Ds. Klinkert, en Ds. van der Valk als Secundus verstrekt. De Kerkeraad heeft van het bovengenoemde reeds schuldbelijdenis gedaan, en verklaard zich bereid hiervan immer schuldbelijdenis te willen doen. Ds. Klikkert verklaart gaarne, niet genoeg in de zaak te hebben ingegrepen. Art. 110. De Kerkeraad van 's Gravenhage wordt strafbaar verklaard om het niet volledig bijhouden der Kerkeraadsnotulen. Art. 111. De behandeling van den in der tijd fungeerenden Kerkeraad van 's Gravenhage, die den leeraar eene goede Attestatie heeft gegeven bij ZEw. vertrek, en later zware beschuldigingen tegen denzelfden leeraar ingebracht, bevestigt, wordt veroordeeld. De Vergadering besluit, dat de Kerkeraadsleden die hier schuldig zijn, daarvan schuldbelijdenis zullen doen, en van die belijdenis zal openlijke af kondiging geschieden. Art. 112. De handelwijze van J. Schippers die in een' particulieren brief Ds. Veldman beeft beschuldigd tegen den Heer B. C. P. Jansen , en de openbaarmaking dezer correspondentie wordt ter tafel gebracht. De Heer Jansen verantwoordt zich, en wordt onschuldig verklaard, door noch aanleiding lot, noch openbaarmaking van, noch antwoord op den brief gegeven te hebben. De Vergadering oordeelt dat J. Schippers schuldbelijdenis zal doen van onvoorzichtigheid in het schrijven van dien brief, en daarin onbewezen zaken. Art. 113. De brief van van der Voet, Beeuwkes en Schippers, niet ontvankelijk verklaard op de Synodale Vergadering te Amsterdam 1865, daar zij geene leden der Gemeente waren, maar sedert als zoodanig zijn opgenomen, wordt behandeld, en blijkt dat genoemde leden zich laakbaar hebben gedragen door het ontijdig en onkerkelijk verlaten van liun ambt, en het opzeggen van hun lidmaatschap. • Art. 114. De Ouderling Hulleman van Hasselt verlaat om wettige redenen de Vergadering. Art. 115. Nadat alle op Ds. Veldman betrekking hebbende zaken zijn behandeld, oordeelt de Vergadering over de strafbaarheid van ZEw. De reeds voorloopig uitgesproken schorsing, wordt met algemeene stemmen als voortdurend gewettigd. Een lid stemt tegen, een onthoudt zich van stemmen. De schorsingtijd wordt op zes weken bepaald, te rekenen van af den datum der uitvaardiging van dit besluit, zullende daarvan aan ZEw., alsmede aan den Kerkeraad schriftelijk worden kennis gegeven, welke kennisgeving met de vermaning aan Ds. Veldman, als bijlage C, D en U zal worden opgenomen achter de Notulen. "Wanneer ZEw. zich echter binnen den tijd van zes weken niet onderwerpt, heeft de Synodale Commissie recht de kennisgeving van afscheiding (zie art. 100) als officiëel aan te nemen. De afgevaardigde van Hasselt E. van 't Loo teekent protest aan tegen het besluit der Vergadering, en zal dat schriftelijk inleveren. Art. 116. Met dankzegging wordt deze zitting gesloten door Ds. Kobbee. ELEDE ZITTING. Woensdag den 4>i™ Julij voor den middag. Art. 117. Met het zingen van Ps. 90: 9 en gebed door Ds. Eichhorn wordt deze zitting geopend. Art. 118. De Notulen der vier vorige zittingen wordeii voorgelezen en goedgekeurd. Art. 119. De Heer Huizer, leerend ouderling te Middel harnis, bericht, niet op de Vergadering te kannen verschijnen om de heerscliende ziekte. Art. 120. De afgevaardigde van Hasselt E. van 't Loo, brengt zijn protest in tegen de schorsing van Ds. Veldman. De Vergadering verklaart het stuk om inhoud en vorm niet ontvankelijk. De Ouderling van 't Loo wordt vermaand van de zware beschuldigingen tegen deze Vergadering in het stuk uitgesproken, terug te komen. ZEd. weigert zulks, en op grond daarvan wordt aan genoemden Ouderling, zitting in deze Vergadering ontzegd. Art. 121. De Heer, J. E. Smitt, Diaken der Gereformeerde Gemeente te Zwolle, protesteerende tegen het niet onderwerpen van Ds. Veldman en den Zwolschen kerkeraad aan de voorloopige schorsing, hecht zijne adhaesie aan liet uit Zalk ingekomen stuk (zie art. 102/ Art. 122. Een brief ingekomen uit Zwolle. De Voorzitter verwittigt de Vergadering dat hij ongeteekend is. De brief wordt niet gelezen en afgewezen. Art. 123. Een brief ingekomen van M. Baan Oud-Ouderling te Eijssen. De Vergadering zal ZEd. schriftelijk kennisgeven van haar gevoelen. Art. 124. Een brief ingekomen uit de Gereformeerde Gemeente onder 't Kruis te 's Gravenhage, inhoudende antwoord op het besluit der Vergadering (zie art 31.) Dat antwoord maakt alle relatie onmogelijk. Art. 125. Een brief ingekomen van den Ouderling J. Bossche van Eotterdam. De vergadering zal ZEd. schriftelijk kennis geven van haar oordeel, en deze kennisgeving zal onder letter F in de bijlagen word opgenomen. Art. 126. De Correspondent der Klassis Groningen geeft kennis dat Ds. de IIaan te Embden onze Kerkgemeenschap heeft verlaten. Art. 127. De Gemeente Middelharnis, op de Synodale Yergadering te Amsterdam 1865 ingelijft bij de Klassis Zuid Holland (zie art. 35 der Not.) wordt gerangschikt onder de Klassis Zeeland. Art. 128. De Synodale Commissie doet verslag van hare werkzaamheden tot genoegen der Yergadering. Art. 129. Tot Synodale Commissie wordt met algemeene stemmen benoemt: Ds. Plug, Klinkekt en Engelberts. Art. 130. De Vergadering wordt herinnerd dat voor elke Algemeene Yergadering, door de Kerkeraden aan den klassicalen correspondent, en door den correspondent aan de Synodale Commissie, aanschrijving zal gedaan worden van de te behandelen zaken ter Algemeene Yergadering. Art. 131. De Algemeene Yergadering zal, zoo de Heere wil, het volgend jaar gehouden worden te Zwartsluis den eersten Dingsdag in Junij, zullende naar gewoonte de Yergadering maandag avond te voren worden geopend met eene predikatie. Art. 132. De zitting wordt gesloten met gebed door Ds. Simense. TWAALFDE ZITTING. Woensdag den Julij na den middag. Art. 133. Deze zitting wordt met gebed geopend door Ds. Keulehans. Art. 134. De Commisie voor het studentenfonds enz. geeft verslag van hare werkzaamheden tot voldoening der Yergadering, terwijl tevens liet door haar ontworpen reglement wordt geapprobeerd. Art. 135. De Vergadering keurt het besluit der Commissie goed, waarbij Ds. A. Hazevoet voor rekening van het fonds' als Docent wordt aangesteld. Art. 136. De Notulen worden nogmaals voorgelezen en goedgekeurd. Art. 137. Naar gewoonte wordt de Scriba met de uitgave der Notulen belast. Art. 138. De zitting wordt geëindigd met gebed en dankzegging door Ds. van der Valk, terwijl de Vergadering is gesloten met eene leerrede over Rom. 12: 12c door den Voorzitter. Namens de Vergadering, {get.) J. PLUG, President. N. J. ENGELBEBTS. Secr. B IJ L A G E N. Letter A Zie Art. 96 der Notulen. Zwolle, den 29sten Juuij 1866. Ben WelEerw. Heer R. Veldman, Leer aar lij de Gereformeerde Gemeente te Zwolle. De Algemeene Vergadering der Gereformeerde Kerk in Nederland, in den Naam des Heeren, en op last der gereformeerde Gemeenten, vergaderd binnen Zwolle. Gelet op de vele en velerlei gewichtige beschuldigingen tegen UEerw. van verschillende zijden ingebracht, thans aanhangig bij deze onze Vergadering, van welke beschuldigingen reeds enkelen, tot onze diepe smart voldoende zijn bevestigd , hoewel het eindresultaat der tegen U ingebrachte zaken, door de tijdelijke opschorting onzer Vergadering, nog niet is kunnen opgemaakt worden. Overwegende het gewicht der reeds evident bevondene feiten, tegen Gods Woord en Kerkorde door onze Gereformeerde Kerk aangenomen; Overwegende het groot bezwaar, dat alsnu verbonden is, om UEw. op den aanstaanden dag des Heeren ongehinderd, — daar gij onder zulke zware en reeds gedeeltelijk bewezen beschuldigingen ligt — het allerheiligst werk der Evangeliebediening te doen verrichten. 