Mededeelingen van het Java-Comite, 1866, Deel: 5, no. 2, 1866 
Nederlandsche Afdeeling van het Genootschap van Inen Uitwendige Zending te Batavia. MEDEDEELINGEN TAN HET JAYA-COMITÉ, TOOE BOET JAAB 1866. N°. 3. Inho u d: Be Christelijke Ambachtsschool te Batavia. Be voortgang van het evangelie te Batavia. Gemengde lengten. Ingekomen goederen. Tngekomen voor de Bazar. Bidstonden van het Java-Comité. De Christelijke Ambachtsschool te Batavia. "Wij ontleenen uit het ons toegezonden verslag van deze zoo nuttige inrigting het volgende: BESTUUR. Tot leden der directie zijn in het afgeloopen jaar toegetreden de heeren a. j. elliott , w. e. van chaeante en E. J. SCIPIO. In de vergadering van 13 Junij 1865 legde de Heer Mr. u. w. c. kbuchestus, als op het punt staande N. Indië te verlaten, de betrekking neder van president der directie, die gedurende ongeveer vijf jaren door hem bekleed was. Bij zijn afscheid herdacht de heer keuchenius in het kort de zegeningen, die dezer inrigting in velerlei opzigt waren te beurt gevallen. Ook de heer keal, die vele jaren der Christelijke Ambachtsschool op de meest belangelooze wijze zijne geneeskundige diensten had verleend, verliet deze gewesten. Dankbaar voor al de weldadigheid, die deze geneesheer der inrigting bewezen heeft, verheugt de directie zich, dat de heer Dr. taït hoogbnsteaatest zich bereid verklaard heeft de geneeskundige zorgen van den heer neal met dezelfde welwillendheid over te nemen. Yijede Deel. Het bestuur is thans te zamen gesteld uit de heeren: President; Jhr. Mr. j. geaaelakd, Vice-President; tv. vak ommeeek, Thesaurier; j. b. deossaees, e. w. kikg, Mr. A. MAKGBLAAE MEEETEKS, H. H. HOLLE, D. B. TAK VLEÜTEK, A. J. ELLIOTT, W. E. VAK CHAEAKTB, Leden; E. J. SCIPIO, Sekretaris; g. n. w. te kiet, Regent; Mevr. te kiet, Regentes. VERPLEEGDE KINDEREN. Het aantal verpleegde kinderen, in deze inrigting, bestaat op dit oogenblik uit 19 jongens en 20 meisjes. De gezondheidstoestand der kinderen van het gesticht liet in het afgeloopene jaar niets te wenschen over. Dit zegt niet weinig, waar menig ingezeten van Nederlandsch Indi'è nog rouw draagt over de offers, die de cholera in het vorige jaar geëischt heeft. Geen der kinderen werd door die vreeselijke ziekte aangetast. Tijdens haar woeden, werd aan den kinderen, op raad van den verdienstelijken geneesheer neal, eene ruimere hoeveelheid dierlijk voedsel verstrekt. HUISHOUDING EN TOEZIGT. Hierin liwam geene verandering. De heer en mevrouw te niet geven bij voortduring alle redenen van tevredenheid over de wijze waarop de belangen der inrigting door hen worden waargenomen. De kinderen, in het gesticht opgenomen, worden met de meeste liefde en zachtmoedigheid door hen bejegend; en de bewijzen ontbreken niet, van de achting, die zij den heer en mevrouw te niet toedragen. De inrigting werd voortdurend, behalve door den directeur der maand, ook door de andere leden bezocht. ONDERWIJS. Ten einde van den staat van het onderwijs te doen blijken, kan de directie niet beter doen, dan hierbij een gedeelte van den brief in te lasschen dien zij, met betrekking tot dit onderwerp, tot de hoofd-commissie van onderwijs gerigt heeft. „Ten gevolge van den slechten staat der geldmiddelen heeft de directie zich verpligt gezien het onderwijs in de engelsche taal en het teekenen yoorloopig te doen staken. „Nooit behoefde eenige aanmerking gemaakt te worden, hetzij op den ijver van den onderwijzer, hetzij op de orde en de zindelijkheid in de school zelve. „ Omstreeks het einde des jaars heeft het examen ten overstaan van eenige leden der directie plaats gehad. De vorderingen der leerlingen kunnen niet anders dan bevredigend genoemd worden. „De schroomvalligheid, die de indische jeugd bekruipt; zoodra zij in aanraking komt met menschen aan wier omgang zij niet gewoon is, belette niet, dat op vele, vaak moeijelijke en ingewikkelde vragen, betreffende de rekenkunde, de bijbelsche, nederlandsche en algemeene geschiedenis en de aardrijkskunde, vooral die van Nederlandsch Indië goed en met oordeel geantwoord werd. Voor den korten tijd, dien enkele kinderen aan de beoefening der engelsche taal hadden kunnen wijden, waren de daarin door hen afgelegde proeven van bekwaamheid, allezins voldoende. Ook in de regelen der hollandsche taal toonden de kinderen zich genoegzaam bedreven; een vrij moeijelijk opstel, door een der leden van de directie opgegeven, werd behoorlijk door hen ontleed en van fouten gezuiverd; het lezen en spreken evenwel in die taal van de meesten, zelfs van de oudsten, gaf reden tot aanmerking. De directie kan deze minder gelukkige uitkomst aan niets anders toeschrijven dan aan den nadeeligen invloed, dien het gebruik der maleische taal in de vroegste jaren der kindschheid op de vorming van het kind ook in lateren leeftijd uitoefent. Zelden gelukt het een kind, dat zich van die taal in zijne eerste jeugd bediend heeft, het onderscheid van klanken en tijden in andere talen goed te vatten en den zangtoon, waarmede het maleisch gesproken wordt geheel af te leggen.” Sedert het schrijven van dien brief, mogt het der directie gelukken drie der oudste jongens voor eene zeer geringe som weder in de gelegenheid te stellen eenig onderwijs in het teekenen te ontvangen. Het catechetisch onderwijs wordt door den Weleerwaarden heer Ds. j. g. g. bieehaus gegeven, die tevens twee der kinderen, welke in het gesticht hunne opleiding genoten hebben, als leden der evangelische gemeente te Batavia heeft aangenomen. Eeeds vroeg aan orde en tucht gewend, laat het gedrag der kinderen weinig te wenschen over en bestaat onder hen een geest van gehoorzaamheid en zachtmoedigheid, die de waarde zoo wel als den zegen eener opvoeding der kinderen in de vreeze des Heeren in het helderst licht stelt. John leoeinus en maegaebtha jacoba tan kattenburg verlieten onze inrigting. John , werd na een voldoend afgelegd examen benoemd tot telegrafist-leerling op eene bezoldiging van ƒ 80.— ’s maands. De directie heeft van hem een brief van dankbetuiging ontvangen, waarin hij zich tevens heeft bereid verklaard eene maandelijksche contributie aan de inrigting te geven. Yan mevrouw de weduwe hoola van nooten ontvangen wij de gunstigste berigten van maegaeetha jacoba tan kattenburg. Yoor weinige weken werd der directie andermaal de gelegenheid aangeboden, een der in het gesticht opgenomene meisjes aan eene aehtenswaardige familie af te staan. John, samuel townsend en jan boobe zijn nog bij de heeren deossaees & compe. werkzaam en verdienen reeds eene kleinigheid. Genoemde heeren betuigen ons hunne tevredenheid over deze drie jongens. Het mogt der directie gelukken, door tusschenkomst van den heer g. bosse, de jongens johan henbeik bloem en bietee joseph biesak bij het atelier der telegrafie te plaatsen, waar hun de gelegenheid is geopend om even als john leoexnüs tot telegrafist-leerling te worden opgeleid. GEBOUW EN MEUBILAIR. Het gebouw en meubilair is in vrij goeden staat en bepalen de reparatiën zich slechts tot hetgeen voor dagelijksch onderhoud vereischt wordt. Hoewel eenige veranderingen en vergrooting van het ge- bouw zeer wensobelijk zoude zijn, laten de geldmiddelen dit voor het oogenblik nog niet toe. GELDMIDDELEN. Blijkens de kasrekening over 1864 bedroeg op ultimo van dat jaar het saldo in kas f 350.65. De geheele ontvangst ƒ12809.46, bij eene uitgaaf van /12458.81. Door de toenemende duurte der eerste levensbehoeften waren de huishoudelijke uitgaven en die voor kleeding weder veel aanzienlijker dan in vorige jaren. De aanzienlijke vermeerdering der ontvangsten is een gevolg van het beroep der directie op de milddadigheid niet alleen Tan de ingezetenen dezer gewesten, maar ook van die in Nederland. Die bleef niet zonder gevolg daar reeds zeer spoedig door het Java-Comité te Amsterdam en andere vrienden in Nederland belangrijke giften ten behoeve onzer inrigting werden beschikbaar gesteld. Moge hun voorbeeld vele anderen tot liefdadigheid opwekken, en het zoo meer en meer blijken, dat de warmste vrienden van Indië en zijne bewoners onder de vurigste belijders van den Heere jeztjs cheistus worden aangetroffen. Weest verzekerd, milde gevers! dat het niet alleen de directie is die ü haren dank toebrengt, maar dat ook al de kinderen onzer inrigting erkentelijk zijn voor de vele weldaden welke gij hun bewijst. Niet minder erkentelijk zijn wij voor de ijverige pogingen die vele onzer agenten in het werk stellen om giften, ten behoeve der Christelijke Ambachtsschool, bijeen te zamelen. De directie stelt zich voor ook in Nederland agenten te benoemen en twijfelt niet of de belangen dezer inrigting zullen daarmede gebaat worden. De directie blijft overigens hare hoop vestigen op den Heer der gemeente, die gisteren en heden en tot in eeuwigheid dezelfde is, en die zijnen zegen niet onthouden zal aan elk goed werk, dat uit liefde voor Hem en voor degenen, die Hij met zijn bloed gekocht heeft, wordt ondernomen. Hem dan ook zij en blijve de eer en de heerlijkheid tot in alle eeuwigheid. De voortgang van het evangelie te Batavia. In een vroeger nommer hebben wij reeds de zigtbare vooruitgang der inlandsche christen-gemeente te Batavia, die Br. weiss bij zijne terugkomst mogt opmerken, medegedeeld; als ook dat zes volwassenen door hem tot den heiligen doop worden voorbereid. Thans verheugt het ons weder van vooruitgang te kunnen gewagen. De inlandsche goudsmid kamsi, van wien wij reeds spraken, heeft zich bij Br. weiss aangemeld, met de begeerte om in de heilswaarheden des evangelies onderwezen te worden; en ook zijn zoon, een knaap van 14 jaren, komt bij hem ter school. Als het verder zal blijken dat hij het opregt meent en na ontvangen onderwijs wenscht gedoopt te worden, zal hij de eerste Javaan zijn die daar ter plaatse door den doop tot de kleine gemeente wordt toegevoegd; daar de andere gemeente-leden meest allen Maleijers zijn, en de weinige Javanen, zooals: cheistine en johannes, zijn niet to Batavia, maar te Samarang of elders gedoopt. Indien men zou volhouden met de bewering dat de Javanen onvatbaar zijn voor iedere geestelijke ontwikkeling, dan zijn de oude aeeaham en de oude oheistine, beide Javanen , onloochenbare bewijzen dat zij niet minder dan wij vatbaar zijn voor hoogere beginselen; als maar hun hart veranderd is en de liefde van cheistus daarin woont. Wij zijn van nature geen haar beter dan zij. Wel zijn door opvoeding en onderwijs de vermogens van onzen geest ontwikkeld en geregeld; maar de genade Gods in ciuustus door den Heiligen Geest kan het hart veranderen, en eenen nieuwen zin scheppen. Het eerste mist de Javaan geheel en al; het laatste wordt hem aangeboden door de verkondiging des evangelies, en dat is het, wat zich zonder onderscheid van persoon, bewijst als eene kracht Gods tot zaligheid voor een ieder die gelooft. Daarom ook zijn er javaansche Christenen te Batavia, die door hunnen wandel dnizende europesche Christenen, die wel den naam hebben dat ze leven, maar dood zijn, beschamen. Men mag dus in Indië, en in Nederland zijn de zoodanigen ook, zoo gering van het zendingwerk denken als men wil wij zien dat God het als zijn werk erkent, en Hij zal zich zijne eer niet laten ontrooven. Gemengde berigten. Den 8’ten Octoher 1865 hebben 47 avondmaalgangers die in den regel de dienst in de Itehoboth—kerk onder de prediking van den weleerwaarden heer e. w. king hijwoonden, zich tot eene vrije Behoboth—gemeente te Meester Cornelis gekonstitueerd. Ook de maleische gemeente aldaar gaat langzaam vooruit. In het laatst dier maand mogt Br. king drie vrouwen doopen, waarvan twee van Nieuw Guinea, met zuster ottow (thans gehuwd met Br. termeer)te Meester Cornelis gekomen en sedert 18 maanden onder de leiding van Ds. king; volgens wien zij vele blijken geven van in waarheid den Heer te hebben aangenomen. Onderstaand vers is, onmiddelijk na het Tiende jaarfeest van het Java-Comité, ontvangen met een exemplaar van john milton’s „Verloren paradijs,” ten huize van Br. o. n. nooMAN, ten behoeve van de Bazar voor het Java-Comité. John milton, hadt gij ooit gedacht, Dat een van uw beroemdste werken, Als liefdegave werd gebragt, Om ’t Java-Comité te sterken? En toch, ’t verband is ras gevonden Van gave en doel ook Java toont, „H Verloren paradijs,” waar zonden En duisternis des geestes woont, Zoo help’ dit boek den weg te banen Van heil en licht voor ’t geestlijk oog: Opdat een aantal van Javanen, Het paradijs „ hervinden” moog’! ,/Een bezoeker van het Tiende Jaarfeest.” Ingekomen goederen: Tan de Hulp-Yrouwen-Vereeniging tot uitrusting der zendelingen te Sarlingen; 6 lakens, 6 sloopen, 6 handdoeken, 6 paar sokken. Van de Batavia-Vereeniging door Mevrouw küfek te Stettin, een kist borduurwerk ter waarde van ƒ125.— voor de te bonden Bazar van Zuster weiss te Batavia, en ƒl5 Met de toezegging om, met des Heeren hulp in de maand ïebrnarij weder eene bezending klaar te maken. Ingekomen voor de Bazar. Tan Mejufvronw v. h. 1 wollen muts, 4 paar wollen mouwen, 3 paar wollen mofjes, 7 kolletjes. Door Br. van der linden: 1 inktlap a 75 Cents, 1 turksch maandje a ƒ1.—, Tan Mejufvronw g. s. te Voorst, 1 werktasje. „ „ A. A. s. te Amsterdam, 1 gekleede pop, 1 flakonkleedje , 1 fijn kinderboezelaar. Van Mejufvrouw a. a. s. te *s Gravenhage, 1 lakens kleedje voor onder een kolenbak of boulloir, 1 postzegel doosje op een schrijftafel, 1 jockeypet inktlap, 1 inktlap in den vorm van een kreeft, 2 anti-poussières , 2 bobêches, 1 speldekussen in den vorm van eeu dobbelsteen, 1 doosje. Bij Br. H. hötekek: Van Jonkvrouwe c. van doorn te Koudekerke (Zeeland), 1 stel kraag met manchetten, 1 inktlapje, 1 speldekussen. Van den Heer bkeijek uit Arnhem, een rand voor een etagére, Avontures door eogee, Episodes de Phistoire de Russie 2 deelen, Voyage en Oriënt 2 deelen, Ambachten enz., Plora Campbell, 16 fotographiën, 1 horologie-standaard, 1 etui voor naaiwerk, 1 paar handschoenen , 2 kralen zijden voor een taschje, 2 wollen dasjes, 1 paar manchetten, 1 kapsel, 1 kraagje, 1 kindermutsje, 1 wollen borstrokje. Van de Dames eekgendahl 1 Guldens jaarhoekje 1864, 2 heelden nit Amerika, 1 Christelijk jaarhoekje 1859, 1861 en 1862, 1 Album 1863 , 2 Albums 1864. Eindelijk nog eenige voorwerpen bij Br. T. M. L., van de Dames w., H., v. v. s. en p. uit Amsterdam, Haarlem en Zwolle. Bidstonden van het Java-Gomité, ]?ebruarij , Zaturdag den 24sien. in het Gebouw van de Vereeniging ter Verbreiding der Waarheid in de Elandstraat, des avonds ten B‘/2 ure. Leden en belangstellenden worden tot de bijwoning dezer zamenkomsten, waarop tevens de laatst ontvangen herigten worden medegedeeld, vriendelijk uitgenoodigd. > Dit hlad verschijnt op ongeregelde tijden, echter zoo veel mogelijk maandelijks Brieven franco aan den Sekretaris J. c. geoenewegen , Plantage, V. 232; Eeldeliike bijdragen aan den Penningmeester J. H. tan heb linken, Prinsengracht, 88. 404 ; of onder adres van het medelid des Bestuurs , H. bovekee. Heerengracht, PK. 204 , allen te Amsterdam. 