BIJ HET NIEUWE GEWAAD (Inhoud januari 1939 no. 1)
M edewerkers buiten vaste rubrieken: Repertorium van tijdschrift-literatuur op het gebied
van accountantcy en bedrij fshuishoudkunde ................. blz. 13 maandblad voor 
accountancy en 
bedrij fshuishoudkunde jan. /*»
76. jaarg. Redactie: Verschijnt maandelijks behalve in de maand augustus 
Men abonneert zich voor den geheelen jaargang 
Abonnement per jaar ƒ 10.—, franco per post ƒ 10.24 no. 1
buitenland ƒ 10.60 R. A. DIJKER — G. P. ƒ. HOGEW EG 
PROF. Dr A. B. A. V A N  KETEL -  
PROF. TH. L1MPERG JR. - A  NIERHOFF -  M. PIM ENTEL -  
H. R. REDER A  NIERHOFF -  M. PIM ENTEL -  
H. R. REDER Rubriek-redacteuren: Bij het nieuwe gew aad.......................................................... blz. van de REDACTIE
Prof. M r H. W . C. Bordewijk f  ................................... blz. door Prof. Mr. H. F RIJD A
Contrôle van in bewaring gegeven fondsen ............ blz. door E. V A N  DIEN
Leidt de vrije prijsvorming tot een economisch ratio- 
neelen prijs? ............................................................................ blz. door Drs A. M. GROOT
De overeenkomst met terugwerkende kracht en de in-
komsten-belasting 
.............................................................. blz. door W. W E ST RA
Contröle-voorschriften in Noorwegen .......................... blz. door L. V A N  KAMPEN
Nieuws inzake wetgeving, resoluties en beslissingen
op het gebied der belastingen ............................................ blz. Red.: Mr Dr E. TEKEN BROEK 
A ftrek van voorwaardelijk verschuldigde rente ■— 
Privé-gebruik van een praktijk-auto en LB. —• Een 
pand kan tot het bedrijfsvermogen behooren en toch 
geen bedrijfsmiddel zijn •—- Terugwerkende kracht bij 
art. 14 I.B. ■—> Voor elke post, waarover LB. nage­
vorderd wordt, moet een novum aanwezig zijn —■ Een 
verplichting, die in den loop van het belastingjaar op­
houdt en art. 19 LB. 1
2
2
3
6
8
9
Boekbespreking 
................................................................... blz. 10
Koerstafels, door ]oh. Hage
besproken door Mevr. C. W. VAN  
DAM  V A N  PO LAN EN -BLEC K - 
M AN N
Repertorium van tijdschrift-literatuur op het gebied
van accountantcy en bedrij fshuishoudkunde ................. blz. 13
Boeken-repertorium 
.......................................................... blz. 15 Rubriek-redacteuren:
examen-vraagstukken:
DRS ABR. M EY _  DRS J. PAAR- 
DEKOOPER
literatuur:
DR S. KLEEREKOPER
beslechte geschillen:
PROF. MR 
CH. ZEVENBERGEN
uit de financieele huishouding der overheid:
J. H. TEXTO R
uit het buitenland:
F. HAARBOSCH ~  CH. HAGEM AN 
DRS TH. DE LANGE -  DRS W. P. DEN TURK
efficiëntie:
R. W. STARREVELD
belastingvraagstukken:
]. O. V A N  GRUISEN
nieuws• inzake wetgeving, resoluties en beslissingen op 
het gebied van belastingen:
MR DR E. TEKENBROEK
repertorium van tijdschrift-literatuur:
DRS M. BEHRENS — DRS G. L. GROENEVELD — DRS P. JAMES ~  
DRS E. M. PREMSELA examen-vraagstukken: Secretaris der Redactie: Tijdschriften, welke zich niet bewegen op het gebied van 
literatuur en kunst, zijn in het algemeen niet gewoon om 
bijzondere zorg aan hun uiterlijk te besteden. Men vindt het 
blijkbaar in strijd met den aard van het vaktijdschrift, dat het 
zou worden gestoken in een kleed, dat niet zakelijk is; een 
kunstzinnige allure past naar veler oordeel niet bij een tijd- Uitgever: J. MUUSSES
Purmerend, Kerkstraat 20, tel, 77, postgiro 15062 m a b 
blz, 1 schrift, dat tot taak heeft serieuze dingen te behandelen. En 
anderzijds moet gezegd worden, dat het meerendeel der lezers 
zich om het uiterlijk weinig bekommert; op den inhoud komt 
het voor hen aan en de omslag is in hun oogen slechts nuttig 
voor advertentiën. waarvan drie van zeer lijvigen omvang, die bovendien alle een 
volkomen verschillend gebied der economische wetenschap be­
handelen. Zijn „Theorie der Belastingen en Nederlandsche 
Belastingwezen”, die in 1930 het licht zag, is een belangrijke 
studie op een hier te lande al te zeer verwaarloosd terrein, die 
opnieuw het getuigenis brengt van den critischen zin van den 
schrijver en zijn ongewone belezenheid. N a dit werk van bijna 
zevenhonderd bladzijden verschijnt, prompt één jaar later, het 
massale werk „Theoretisch-historische inleiding tot de eco­
nomie”, waarin hij na een uitvoerige behandeling van de eco­
nomische grondbegrippen een grondige beschouwing aan de 
historische ontwikkeling der economische leerstellingen wijdt. Dan volgt, in 1933, een werkje over ,,De Grondbeginselen der 
Economie” en drie jaar later in 1936/37 zijn „Leerboek der 
Staathuishoudkunde '. De Redactie van het M aandblad hoopt, dat een groot deel 
van haar lezers daar anders over denkt. Zij zelve was er 
reeds lang op bedacht, verandering te brengen in het uiter­
lijk van het blad omdat zij van oordeel is, dat ook het uiter­
lijk goed verzorgd dient te zijn en dat het omslag van een 
tijdschrift, dat telkenmale onder het oog komt van velen, een 
goede gelegenheid biedt voor het cultureele werk van den 
kunstenaar. Het einde van de derde vijfjarige periode van 
het bestaan van het blad leek der Redactie een goed oogenblik 
om de verandering tot stand te brengen. T ot haar vreugde 
vond zij bij den uitgever een gewillig oor voor haar voorstel; 
de uitgever bleek bereid om de advertentie-ruimte prijs te 
geven ten behoeve van de ook door hem gewenschte ver­
betering van het uiterlijk. Bordewijks arbeid is echter geenszins tot de studeerkamer 
beperkt gebleven. Over tal van vragen van practische eco­
nomie heeft hij in den loop van de jaren in woord en geschrift 
zijn meening kenbaar gemaakt. C O N T R O L E  V A N  IN  B EW A R IN G  G E G E V E N  
F O N D S E N In den laatsten tijd heeft zich het geval voorgedaan dat 
een accountant de balans eener onderneming zonder voorbe­
houd heeft onderteekend, terwijl achteraf zou zijn gebleken 
dat het effectenbezit in bewaring was gegeven bij een bank­
firma die dat depot vermoedelijk heeft verduisterd. V an ver­
schillende zijden is de vraag gesteld, hoe zoo iets mogelijk is 
en of de controleerende accountant zich er niet van had moe­
ten vergewissen dat de gedeponeerde fondsen steeds en on­
verhinderd ter beschikking van den deposant waren geweest. Sedert 1918 is Bordewijk hoogleeraar in de economie hier 
te lande geweest, eerst aan de Landbouw-hoogeschool te 
W ageningen, dan aan de Rijks-Universiteit te Groningen, 
waar hij Dr. C. A . Verrijn Stuart is opgevolgd toen deze den 
stoel te Groningen voor dien te Utrecht verliet. De twintig jaren van zijn hoogleeraarschap zijn een tijd van 
noesten arbeid geweest. Als docent was prof. Bordewijk zeer 
gezien. Daar een grondige kennis der theorie bij hem gepaard 
ging aan een warme belangstelling voor het leven, wist hij zijn 
gehoor met zijn lessen steeds te boeien en een levendig inte­
resse voor economische problemen bij zijn studenten op te 
wekken. Het lijkt mij nuttig dit uiterst practische geval eens nader 
te bezien, in de eerste plaats aan de hand van het Reglement 
van Arbeid van het Instituut. De richting van zijn denken op het gebied van de theorie 
was die, waarin hij, leerling van den Leidschen hoogleeraar 
Grenen, zelf was opgevoed. De Oostenrijksche school en in 
het bijzonder de school van non Böhm-Bawerk heeft in prof. Bordewijk een overtuigden aanhanger gehad, die haar denk­
beelden steeds met groote kracht heeft verdedigd tegen het 
groeiend getal van hen, die haar een te groote mate van ab­
stractie verweten en haar daarom op den duur ontoereikend 
achtten om de empirische werkelijkheid te verklaren. In een 
groot deel van de vele artikelen, die in tijdschriften zooals de 
Economist van zijn hand zijn verschenen, treft men een ver­
dediging van de denkbeelden der Oostenrijkers aan, w aar­
mede men het soms niet eens kan zijn, maar die steeds het 
getuigenis aflegt van des schrijvers groote bekwaamheid en 
gedegen kennis van de theorie. Art. 1 verlangt dat de leden op goede gronden overtuigd 
moeten zijn van de juistheid der betreffende den arbeid 
medegedeelde uitkomst. Art. PRO F. DR H. W . C. B O R D EW IJK  f H. FRIJDA Ten tweeden male binnen den tijd van luttele weken heeft 
de economische wetenschap hier te lande een ernstig verlies 
te betreuren gehad; de vorige maand overleed de Leidsche 
hoogleraar in de economie Prof. Mr. D. van Blom, in het begin 
van deze maand is op 59-jarigen leeftijd Prof. Bordewijk heen­
gegaan. Uitgever: Zeer vaak, vooral de laatste 
jaren, week die mening af van die, welke aan de feitelijke 
politiek, die gedwongen is zich aan te passen aan de wijziging, 
die zich in de sociale en economische structuur voltrekt, ten 
grondslag bleek te liggen. De onderscheidene maatregelen, op 
grond waarvan de Overheid zich steeds meer in het vrije spel 
der economische krachten mengt, waren voor hem, voor wien 
de zelfverantwoordelijkheid der individuen een primair begin­
sel is van economische politiek, uitteraard evenzoovele schre­
den op het verkeerde pad. M aar het heeft hem niet verhinderd 
voor zijn overtuiging den strijd te blijven voeren totdat de 
dood daaraan, ontijdig, een einde heeft gemaakt. Mevrouw Stam-Beese ontwierp in opdracht van Uitgever 
en Redactie een omslag, die de lezer thans voor het eerst om 
het blad heeft aangetroffen. W ij hoopen, dat de meerder­
heid onzer lezers instemt met de voldoening van de Redactie 
over het verkregen resultaat. C O N T R O L E  V A N  IN  B EW A R IN G  G E G E V E N  
F O N D S E N 5 stelt de leden niet verantwoordelijk voor omissiën 
welke het onderzoek der administratie niet aan het licht 
kon brengen. Art. 7 bepaalt o.m. dat het balansonderzoek het onderzoek 
omvat naar het bestaan der activa. ad Art. 1. Het zal tusschen alle goede menschen wel vast­
staan, dat de accountant die een verklaring ziet van de N e­
derlandsche Bank, houdende dat zij zekere fondsen op een 
gegeven datum in open bewaarneming had, op goede gronden 
mag aannemen dat die fondsen aanwezig waren. N aast de 
Nederlandsche Bank bestaat er in ons land nog een niet on- ad Art. 1. Het zal tusschen alle goede menschen wel vast­
staan, dat de accountant die een verklaring ziet van de N e­
derlandsche Bank, houdende dat zij zekere fondsen op een 
gegeven datum in open bewaarneming had, op goede gronden 
mag aannemen dat die fondsen aanwezig waren. N aast de 
Nederlandsche Bank bestaat er in ons land nog een niet on- Prof. Bordewijk beschikte over een zeer groote werkkracht 
en over een opmerkelijk vlotte pen. Binnen zeven jaar tijds 
verschenen van zijn hand niet minder dan vier geschriften, m a b 
blz. 2 m a b 
blz. 2