Notulen van de synodale vergadering der Gereformeerde Kerk in Nederland, gehouden den 8sten, 9den en 10den Juni 1869 te Rotterdam, en den 24sten Juni 1869 te Amsterdam
notulen VAN DE Synodale Vergadering- DER GEREFORMEERDE KERK IN NEDERLAND. Gehouden den Ssten, Oden en lOden Juni 1800 TE ROTTERDAM en den 34stcn Juni 180Ö TE AMSTERDAM. ZWOLLE, J, VLAANDEREN OLÜENZEEL. 1 8 6 9. Een woord vooraf. Het betaamt ons, met ootmoedige dankzegging aan Sions Koning, het verslag onzer werkzaamheden aan de gemeenten en allen, die belangstellen in de komst van Christus koninkrijk, te doen toekomen. Het was niet zonder weemoed, dat de uit verschillende oorden des Vaderlands saamgekomen broeders den onderlingen arbeid aanvingen. Uit hun midden toch werden twee innig geliefde medearbeiders gemist, die er niet konden zijn, wijl zij weggenomen waren door den dood. Maar die droefheid werd getemperd wijl men het wist: èn Ds. Kokbee die het eerst, èn Ds. Plug die daarna gade en kroost en gemeente werden ontrukt, hadden de strijdende met de triumpheerende Kerk verwisseld. Neen, zalige broeders! al kon uwe mannelijke geloofstaal niet meer worden gehoord, al kon uw' mond de vergadering niet meer voorgaan in een vurig gebed tot God, al kon uw ijveren voor des Heeren eer in de handhaving van Zijn getuigenis niet meer worden gezien, al ontlokte uw gemis menigen stillen traan, de ruste werd u niet misgund. Hij, die u op aarde toonbeelden zijner genade had doen zijn, nam u op in heerlijkheid. Was liier Gods eeuwige liefde uw sterkte, daar maakt gij die liefde eeuwig groot; was hier het kruis van Christus uw roem, daar ziet ge het Lam staande als geslacht; was liier het geloof u gegeven, daar is het aanschouwen uw deel; was hier het leven der gemeenschap met God in liefelijken vrede uwe blijdschap, daar zijt gij nimmer verre van Hem en is alle strijd gestreden; was hier ons uw bijzijn menigmaal goed, daar hebt gij betere omgeving en gij wacht er ons en allen, die door wedergeboorte onderdanen werden van dat Koninkrijk dat niet van deze wereld is! Gij gingt heen naar Hem, die bij zijne beproefde gemeente en geschokte dienaren bleef. Ja Jezus, de altoos getrouwe Zaligmaker, bleef. Dit blijkt uit dit verslag. Hij sloeg, maar met medelijden, en goot balsem in de geslagene wonden. In Ds. Bruininks schonk Hij Zijne kerk een nieuwen arbeider en Ds. Eichhorn richtte Hij genadiglijk op het gebed der gemeenten uit ernstige krankheid op. Met jeugdige broeders vermeerderde Hij het getal dergenen die in Zijnen wijngaard arbeiden en terwijl ruste en vrede in de gemeenten bewaard bleek, werd de getuigenis vernomen, dat de werking des H. Geestes in haar midden werd gezien, en gat Hij den afgevaardigden ter synode ten vorigen jare de behoeften des harten met de gemeenten, ook op eene bijzondere ure gemeenschappelijk den dringenden nood van land en kerk voor Gods troon te brengen en eene milde uitstorting des II. Geestes af te smeeken, — de verhooring dier bede werd kennelijk gezien ook in de hereeniging der van elkander gescheidene zuster-kerken door wegneming van wat die scheiding tot hiertoe bestendigde. Gods Naam, en die Naam alleen, hebbe de eer! Terugblikkende op den afgelegden weg, zien wij menig treffend gedenkteeken van 's Heeren dierbare trouwe ons geschonken, en met de verwachting des geloofs: Hij die met ons was zal met ons blijven, gaan wij de toekomst tegen. Terugblikkende op den afgelegden weg, zien wij menig droevig bewijs van onze schandelijke ontrouw en dient de bede op onze lippen: ,/Treed met ons niet in 'tgericht, o Heere!!' Over al onze verrichtingen roepen wij het bloed der verzoening in, met de innige zucht om in den dienst van Hem, die ons riep en wiens dienende liefde de grond onzer hope is, hoe trouwer hoe liever bevonden te worden. De PriesterKoning van Zijn erfdeel, de groote Leeraar der gerechtigheid make ook door onzen arbeid, in deze bladen vermeld, en door de mededeeling van dien arbeid, Zijnen Naam heerlijk! Hij kome in de wereld, in Zijne gemeente, in de harten door de uitstorting des H. Geestes! Hij kome tot bekeering der Heidenen en tot heerlijkheid van zijn volk Israël door de vervulling der profetie! Hij kome op den wolkentroon — Hij, die een rotssteen en wiens werk volkomen is! Zijn volk zie op Hem, volge Hem, ruste in Hem en behartige de liefderijk ernstige vermaning, die Hij Zijnen jongeren gaf, in de ure toen Hij voor hen langs den weg van bloed en tranen de gerechtigheid verwierf, die voor God geldt: „waakt en bidt, opdat gij niet in verzoeking komt; de geest is wel gewillig, maar het vleesch is zwak." 25 Juni 1869. J. W. A. Notten. lst0 secretaris. NOTULEN VAN DE SYNODALE VERGADERING DER GEREFORMEERDE KERK IN NEDERLAND, gehouden den 8sten Juni en volgende dagpn 1869 TE EOTTEEDADVE. EERSTE ZITTING. Art. 1. De vergadering wordt geopend v./m. 10 uur met eene leerrede over Zacharias 6 vs. 13 en gebed door Ds. L. van dek Valk. Art. 2. Tegenwoordig zijn uit de classis 's Gravenhage: de leeraar W. G. Smitt. a „ m. Bruininks. u ouderling F. Barnhoorn. „ „ J. van der marel. Rotterdam: de leeraar D. Kltnkert. ,/ ,/ L. van der Valk. „ ouderling P. de Ruiter. -/ n N. Vermeulen. Amsterdam: „ leeraar J. G. Smitt. „ ,/ W. EichHorn. i, ouderling W. Kooiman. ,/ „ L. Eekhout. Zeeland: „ leeraar M. Keulemans. // ,/ J. W. A. Notten. ,/ ouderling M. Sterk. ,/ „ D. van den Berg. Gelderland: „ leeraar N. J. Engelberts. ,/ „ H. M. van der vegt. „ ouderling F. Meijer. ,/ ,/ J. G. de Bruin. Overijsel: „ „ B. C. P. Jansen. u u H. Kooiker. Art. 3. De lastbrieven worden overgelegd en gelezen, en aan al de aanwezigen wordt zitting verleend. Voorts blijkt liet uit dén lastbrief der classis Overijsel, dat de éénige leeraar in die classis ressorteerende, Ds. J. IL Brilman, tot deze vergadering is afgevaardigd. ZEerw. is niet aanwezig. Per telegram wordt onderzoek'naar de reden van dat wegblijven gedaan. Art. 4. De Vergadering kiest: Ds. D. Klinkert tot ln voorzitter, Ds. W. G. Smitt tot 2" voorzitter, Ds. J. W. A. Notten tot ln secretaris, en Ds. M. Keulemans tot 2n secretaris. De gekozenen nemen in hunne kwaliteiten zitting met het zingen van Ps. 103 vs. 7 en het gebed door den voorzitter. Art. 5. De vergadering benoemt eene commissie, die zich met het onderzoek zal bezig houden of de notulen der vorige vergadering conform met de uitgegevene zijn. Die com- missie bestaat uit den leeraar II. M. van der Vegt en de ouderlingen F. Barnhgorn en N. Vermeulen. Art. 6. De heer J. de Haan, leeraar eener gemeente te 's Gravenhage, heeft schriftelijk zijn wensch geuit in de Gereformeerde Kerk als leeraar te mogen werkzaam zijn. De praeses vraagt of eraredenen zijn waarom de vergadering zich hij vernieuwing met den heer J. de Haan zou kunnen inlaten en herinnert aan de notulen der synode 1866, gehouden te Zwolle. De vergadering is van deze meening, en de heer de Haan wordt uitgenoodigd persoonlijk te verschijnen. Art. 7. De synodale commissie der ,/Chr. Afgesch. Kerk" heeft de synode der „Geref. Kerk" officieel uitgenoodigd te trachten vereeniging der twee kerkelijke lichamen te bewerken. De synode meent die uitnoodiging te moeten gehoor geven. Na eenige discussiën over de wijze hoe en do gronden waarop de vereeniging zal kunnen worden verkregen, wordt eene commissie benoemd, die haar oordeel der Vergadering zal mededeelen. Die commissie, bestaande uit de leeraren W. G. Smitt en N. J. Engelberts en den ouderling J. G. de Bruin, verwijdert zich om zich van hare taak te kwijten. Art. 8. De commissie (zie art. 5) heeft de notulen in orde bevonden. Art. 9 Deze zitting wordt gesloten met dankzegging en gebed door Ds. W. G. Smitt. TWEEDE ZITTING. Op Dinsdag den 83ten Juni, des namiddags. Art. 10. Deze zitting wordt geopend met gebed door Ds. N. J. Engelberts. Art. 11. De commissie (zie art. 7) legt het volgende stuk over: //Aan de Hoog Eerwaarde Synode der Geref. Kerk in Nederland, zitting houdende te Rotterdam den 8ston Juni en volgende dagen 1869. //Hoog Eerwaarde Broeders! „Ondergeteekende commissie heeft de eer bij dezen, „volgens den haar opgedragen last, in zake de zoo zeer z/gewenschte, en nu voorgestelde vereeniging met de //Christelijk Afgescheidenen, UHEW. naar haar oordeel wte adviseeren tot het volgende: A. ;/ Wat den vorm betreft waarin de pogingen totverz/eeniging met de Christelijk Afgescheidenen zullen ,/ bestaan: 1. „De synode benoeme eene commissie bestaande uit y zeven leden, waarvan vijf leeraren en twee ouderlin//gen zullen zijn; 2. De synode geve aan de te benoemen commissie een //geloofsbrief om aan de synode der Christelijk Afgescheidenen te worden overhandigd, en daarbij een z/uitgebreiden en gemotiveerden lastbrief, waarnaar //zich de commissie gedrage; 3. ,/De lastbrief worde door de synode in comité-gene//raal opgemaakt; 4. „De commissie ontvange de macht om naar bevind „van zaken deze synode bijeen te roepen ter plaatse //door haar oorbaar geacht; 5. „De commissie worde gelast niet eerst voorstellen „te doen, maar die van de zijde der Chr. Afgesch. //iiit te lokken; 6. ,/Der commissie worde opgedragen uitvoerige notulen „van al de handelingen te schrijven om rapport uit ,/te brengen. B. „Wat de gronden aanbelangt, waarop de vereeniging „zal kunnen geschieden: 1. „De Christ. Afgescli. erkennen onvoorwaardelijk „de zending onzer leeraren en het wettig bestaan „onzer gemeenten; 2. „De Christ. Afgesch. laten hunnen tegenwoordigen „titel varen en openbaren zich naar buiten en naar „binnen, met of zonder staatserkenning, als de „Historische Gereformeerde Kerk, dezen titel voedende, met of zonder eenig betamelijk praedicaat; 3. „De Christ. Afgesch. verklaren, zoo wel als wij „wederkeerig, ten stelligste dat in prediking, kerk„regeering en onderwijs (zoo liooger als lager) de „leer, dienst en tucht der Geref. Kerk, uitgedrukt „in Gods Heilig Woord, de belijdenisschriften en „liturgie der Geref. Kerk, en de kerkorde van Dordrecht des jaars 1618/i, ten grondslag ligt en ge„ trouw en ernstig worde en blijve gehandhaafd en „toegepast; 4. ,/Dat in ondergeschikte zaken, die niet strijdig zijn „tegen Gods Woord, belijdenis, liturgie en kerkorde, „wederkeerig de een den ander broederlijk drage; 5. „Waar zulks, om locale, finantieele of andere dergelijke redenen, niet wel kan geschieden dat de weder„zijdsche gemeenten met elkander insmelten, zal, „om moeilijkheden te voorkomen, het zelfstandig „bestaan der gemeenten worden geëerbiedigd. „Der commissie zal het zeer tot blijdschap strekken „wanneer UHEW. zich met haar adres zal kunnen „vereenigen, en het uwe goedkeuring zal wegdragen. „Met aanbeveling aan het verheerlijkt Hoofd der Gemeente, De commissie, (was get.) W. G. Smitt. President. „ „ J. G. de Bruin. ,, „ N. J. Engelberts. Secretaris. Art. 12. "De synode vereenigt zich met het door de commissie uitgesproken oordeel en is haar dankbaar voor haren arbeid. Art. 13. De synode, gevolg gevende aan al. 1 letter a van liet adres, kiest tot commissieleden: De leeraren D. Klinkert , W. G. Smitt, N. J. Engelberts, M. Keülemans, L. van der Valk, en de ouderlingen J. G. De Bruin en B. C. P. Jansen. Aan al. 2 letter a wordt voldaan. Art. 14. De heer J. de Haan meldt zich aan (zie art. 6). Na eenige discussiën is besloten a. dat hij eene ernstige bestraffing hebbe te ontvangen van wege den door hem gevolgden gedragslijn — zie not. der synode 1866 gehouden te Zwolle — b. dat hij eene ronde schuldbelijdenis hebbe af te leggen, c. dat hij zich aan een examen hebbe te onderwerpen en dat zoo de vergadering voldoening vindt, hem eene acte als proponent zal worden verstrekt, onder dien verstande, dat hij eersteen proefjaar hebbe door te brengen, alvorens gerechtigd te zijn tot het aannemen van eenig beroep. Art. 15. De heer J. de Haan, in de vergadering verschenen zijnde, verklaart de bestraffing te hebben verdiend, gaarne schuld te belijden en zich onvoorwaardelijk aan de eischen der Kerk te zijnen opzichte te willen onderwerpen. Het examen zal later worden afgenomen. Art. 16. De classis Zeeland wenscht, dat de synode zich zal uitspreken over het al of niet wettige van den doop, bediend door afgezette predikanten en door predikanten door hen geordend. Ds. Notten licht deze vraag toe. De Vergadering verwijst naar art. 74 der vragen uit Middelburg 1581 en acht het noodig bij deze gelegenheid te besluiten, dat door onze kerk de doop van eenig genootschap buiten ons alleen dan nog zal worden erkend, als het blijkt, dat hij overeenkomstig de instelling van Christus, in den Naam des Drieëenigen Gods is bediend. Art. 17. De classis Rotterdam vraagt of doopleden mogen ant- woorden op liet formulier. De vergadering antwoordt dat, bij strenge inachtneming van de bepalingen dienaangaande in Gods Woord en kerkorde, deze zaak aan de respectieve kerkeraden wordt overgelaten. » Art. 18. Deze zitting wordt gesloten met dankzegging en gebed door Ds. W. Eichhorn na het zingen van Ps. 25 vs. 4. DERDE ZITTING. Op Woensdag den 9'Icn Juni des voormiddags. Art. 19. Deze zitting wordt geopend na het zingen van Ps 74 vs. 2 met gebed door Ds. J. W. A. Notten. Art. 20. Gelderland stelt voor: bij beroep of verroep eens leeraars betale de roepende gemeente de kosten van overkomst, onverschillig of dit al of niet in den beroepsbrief wordt vermeld. De synode verklaart, dat de gewoonte in dezen van nu af aan wet zal zijn. Art. 21. Gelderland stelt voor: dat bij vertrek eens leeraars binnen een jaar en zes weken, te rekenen van den dag dat het beroep is uitgebracht, de gewoonte wet zij, dat de kosten door de verlatene gemeente gemaakt bij cle overkomst des leeraars, door de roepende gemeente worden gerestitueerd. De vergadering is van oordeel dat dit reeds is vastgesteld in art. 16 der not. 1856. Art. 22. Er wordt verzocht, dat geene beroepen zullen mogen worden uitgebracht op predikanten, die eerst eenige weken o]) hunne standplaatsen zijn. De vergadering acht zich niet bevoegd dienaangaande eenige bepaling te maken, Art. 23. Ds. Notten wenscht een reizenden predikant benoemd te zien door de synode. Het voorstel wordt dadelijk krachtig ondersteund en aangenomen. De synode zal zorgen voor het traktement, te vinden door gemeenschappelijke gemeentelijke bijdragen; de bediend wordende gemeenten zullen de reiskosten betalen. De ouderlingen der synode, daartoe uitgenoodigd, verwijderen zich om hun oordeel uit te brengen, hoe groot het traktement van den te benoemen predikant zal wezen. De ouderlingen oordeelen dat een jaarlijksch traktement van ƒ 1300 zal worden gevorderd. De synode bepaalt die som. Nadat Ds. v. d. Vegt den zegen des Heeren heeft afgebeden, gaat de vergadering over tot het uitbrengen van een beroep. Het viertal bestaat uit de leeraren D. Klinicert , L. van der Valk, H. M. van der Vegt en J. W. A. Notten. Het tweetal bestaat uit de leeraren L. v. d. Valk en J. W. A. Notten; uit welk tweetal Ds. L. v. d. Valk wordt beroepen. Na hartelijke toespraak tot ZEerw. en gebed tot God door Ds. D. Ivlinkert wordt ZEerw. veertien dagen tijd gegeven om het beroep in overweging te nemen. — De officiëele beroepsbrief zal den beroepen leeraar worden overhandigd. Art. 24. De classis Rotterdam verzoekt, dat de synode verklare dat alle bestaande verbintenissen tusschen behulpsels en gemeenten nietig zullen worden verklaard en dat voortaan zulke verbintenissen niet zullen worden toegelaten. De synode legt die verklaring af. Art. 25. Zeeland verzoekt de synode, de kerkeraden op te wekken, toezicht te houden op jongelingen die tot den krijgsdienst worden opgeroepen, dat zij de prediking of catechisatie van ongeloovige predikanten niet bijwonen. De synode dringt het voorstel der classis Zeeland zeer aan, en wekt bij dezen de kerkeraden ernstig op, langs den meest gepasten weg nauw toezicht te houden op de jongelingen, die tot den krijgsdienst worden opgeroepen. Aut. 26. De classis Rotterdam vraagt: zal de gemeente Hellevoetsluis van de gemeente Amsterdam restitutie ontvangen van de onkosten, gemaakt bij de komst des leeraars, die binnen 1 jaar en 6 weken vertrekt? De synode beantwoordt deze vraag met verwijzing naar art. 20 dezer notulen. Art. 27. Zeeland verzoekt, dat pogingen tot verkrijging van een orgaan worden aangewend. De synode besluit, met het oog op de mogelijke en gewenschte vereeniging met do Christelijk Afgescheidenen, die in het bezit van twee bladen zijn, deze pogingen een jaar uit te stellen. Art. 28. Gelderland verzoekt de bijeenverzameling van de kracht van wet hebbende besluiten der verschillende vergaderingen. De synode verklaart zich daartoe niet genegen, doch laat natuurlijk dien vrijwilligen arbeid aan ieder over. Art. 29. Op het telegram — zie art. 3 dezer notulen — is geen antwoord ingekomen. Inmiddels is een schrijven van Ds. Brilman ontvangen, waarin ZEerw., zonder motiveering van de redenen, verklaart verhinderd te zijn om te verschijnen. Tevens heeft ZEerw. blijkens de agenda verzocht, het oordeel der synode te weten over zijn aanstaand vertrek naar Amerika. De synode keurt ZEerws. voornemen ten sterkste af, wijl er geen beroep uit Amerika op ZEerw. is uitgebracht, en neemt zich voor hem ernstig en liefderijk te vermanen van dat voornemen af te zien, maar verklaart tevens, met het oog op art. 80 der syn. Dordr. 1618 en 19, dat ZEerw., zoo hij mocht vertrekken, wegens trouwelooze verlating van zijn dienst buiten gemeenschap met de Gereformeerde Kerk zal staan. Art. 30. Overijsel bericht, dat te Hollandsche Veld eene gemeente is gesticht en bereids in de classis is opgenomen. De classis Rotterdam bericht, dat te Bergambacht eene gemeente is gesticht en bereids in de classis is opgenomen. Zeeland bericht, dat te Bruinisse eene gemeente is gesticht en bereids in de classis is opgenomen. Abt. 31. Ds. Engelberts verzoekt, dat de gemeente te Wapenvelde bij de classis Gelderland worde ingedeeld. De synode keurt die indeeling goed. Art. 32. De penningmeester van het fonds ten behoeve van minvermogende studenten verzoekt den praeses de afgevaardigden op te wekken de gemeenten in hun ressort te herinneren aan art. 10 der not. 27 Juni 1865 Rotterdam • alsmede op het voldoen van het verschuldigde wegens ontvangen notulen. De praeses drukt die zaak al de leden der synode ernstig op het gemoed. Art. 33. De synode gaat over tot de benoeming van de synodale commissie en kiest de leeraren: D. Klinkert, i wKTZU° w-c"S,,IIT - « —1 - Art. 34. De secretaris der synodale commissie verzoekt dat de 14n°dLenPi a ^ Za-ken V°°r de aSenda minstens 14 dagen voor de opening der synode hem worden ezorgd, opdat hij de agenda aan de afgevaardigden kunne zenden. De synode bepaalt zulks. S Art. 35. geWen *** de v,oISende synode zal worden gehouden te Middelburg op den 2"™ Dinsdag in Juni. Art. 36. de^Sre\rn, PIOteSt Van de classis Amsterdam tegen den kerkeraad dter gemeente te Dordrecht wegens het opnemen van iemand tot lidmaat en aankleve van dien De synode verklaart dit protest niet ontvankelijk maar erwyst de classis Amsterdam naar de classis Rotterdam. Art. 37. Een der afgevaardigden van de classis Amsterdam richt aan de synode de vraag: of de kinderdoop aan kinderen boven de twaalf jaar mag worden bediend? De synode antwoordt ontkennend. Art. 38. De synode bepaalt dat de synodale commissie zich zal belasten, wanneer zulks noodig mocht zijn, met het verzamelen van gelden ter voorziening in de behoeften van predikants-weduwen en weezen. Art. 39. Ds. M. Keulemans sluit deze zitting met dankzegging en gebed. VIERDE ZITTING. Op Woensdag 9 Juni des namiddags. Art. 40. Ds. M. Bruininks opent deze zitting met gebed. Art. 41. De brief aan Ds. Brilman (zie art. 29) wordt gelezen en goedgekeurd. Art. 42. De commissie voor de zaken van het onderwijs verwildert zich ten einde eene vergadering te houden, en het praesidium wordt tijdelijk waargenomen door Ds. Notten. Art. 43. De candidaten J. A. Klercq en J. Meulenbrugge, die zich hadden aangegeven tot het voleindigend examen, blijkens art. 16 der agenda, en de heer J. de Haan (zie art. 14) leggen, nadat door Ds. Eichiiorn het aangezicht des Heeren wordt gezocht, dat examen af in de verschillende vakken en geven rekenschap van hunnen genadestaat en roeping tot de H. Dienst. Art. 44. De commissie voor de zaken van het onderwijs keert terug en Ds. D. Klinkert neemt opnieuw het praesidium op zich. Art. 45. Het oordeel der vergadering over het door de examinandi geopenbaarde, wordt door den praeses ingewonnen ; dat oordeel is bevredigend, zoodat de broeders morgen eene propositie zullen doen om van hunne predikgaven te doen blijken. Broeder Klercq over Filipp. 1 vers 6. Broeder de Haan over 1 Timotheus 3 vs. 16. Broeder Mellenbrugge over 2 Samuel 23 vs. 5. Art. 46. Deze zitting wordt gesloten, na het zingen van Ps. 84 vs. 3, met dankzegging en gebed door Ds. J. Gr. Smitt. VIJFDE ZITTING. Op Donderdag den 10ai!" Juni des voormiddags. Art. 47. De zitting wordt geopend met het zingen van Ps. 25 vs. 2 en gebed door den ouderling F. Meijer. Art. 48. De propositiën (zie art. 45) worden gehouden. De vergadering besluit na eenige discussiën de drie broeders toe te laten tot de H. bediening. Nadat door den praeses het aangezicht des Heeren is gezocht, deelt ZEerw. na zeer ernstige en hartelijke toespraak hun het besluit der vergade- 2 ring mede en wordt door lien liet eedformulier onderteekend, waarna Ds. W. G. Smitt den Heere dankt en diens zegen afsmeekt; ten slotte wordt gezongen het 3de vers van Ps. 134. Het was een plechtig oogenblik. Art. 49. De commissie voor het onderwijs doet door de voorlezing harer notulen verslag harer werkzaamheden; de vergadering betuigt hare tevredenheid. Art. 50. De vergadering kiest, in plaats van den nu zaligen Ds. Plug, Ds. J. G. Smitt tot lid der commissie voor het onderwijs. Art. 51.. De notulen worden gelezen en goedgekeurd. De scriba wordt met de uitgave belast. Art. 52. Ds. f). Klinkert sluit de vergadering aan het einde dezer laatste zitting met eene toespraak naar aanleiding van Hebr. 3 vs. 1. Namens de vergadering. (get.) D. Klinkert, lste voorzitter, u J. W. A. Notten, lste secretaris. // W. G. Smitt, 2de voorzitter. „ M. Keulemans, 2da secretaris. NOTULEN VAN DE SYNODALE VERGADERING DER GEREFORMEERDE KERK IN NEDERLAND, gehouden den 24sten Juni 18G9 TE Art. 1. Deze synode is eene voortzetting der vorige; de commissie tot de synode der Christelijk Afgescheidenen afgevaardigd riep haar, overeenkomstig hare bevoegdheid, bijeen. Art. 2. De praeses opent, nadat Ps. 84. vs. 3 gezongen is, met gebed. Art. 3. Afwezig is: Uit de classis Amsterdam de ouderl. W. Kooiman. // u Zeeland „ leeraar M. Keulemans. Laatstgenoemde had vergunning voor dit wegblijven gevraagd en verkregen. Art. 4. Ds. J. II. Brilman is thans tegenwoordig. ZEerw. geeft met schuldbelijdenis de in eigen oog niet geldig geblekene redenen van zijn wegblijven op en geeft te kennen dat hij, na het oordeel der synode te hebben vernomen, terugkomt van zijn besluit om naar Amerika te trekken. De vergadering verheugt zich daarover. Art. 5. Ds. van der Valk heeft geoordeeld voor de op ZEerw. uitgebrachte benoeming tot reizend predikant te moeten bedanken. Art. 6. Ds. W. G. Smitt, die gelden onder zich had van de ontbonden zijnde gemeente te Zegveld, doet rekening en verantwoording en draagt het restant over aan den kerkelijken Thesaurier Ds. D. Klinkert. Art. 7 De commissie — zie art. 1 — geeft door voorlezing harer notulen, verslag van hare werkzaamheden. Die notulen luiden als volgt: NOTULEN der vergadering van de buitengewone synodale commissie afgevaardigd om over vereeniging met de Christ* Afgescheidenen te handelen. EERSTE ZITTING, 16 Juni 1869. Zijn tegenwoordig al de leden. Art. 1. De vergadering wordt geopend met gebed door Ds. D. Klinkert. Art. 2. De commissie kiest tot voorzitter Ds. W. G. Smitt en tot secretaris Ds. N. J. Engelrerts. Art. 3. Wordt bepaald dat de voorzitter en Ds. M. Keulemans , naar de synode der Christ. Afgescheidenen zullen gaan, ten einde van de komst der commissie kennis te geven, en te onderzoeken, wanneer zij kan worden toegelaten. Hieraan wordt uitvoering gegeven, en door de synode het uur bepaald. Akt. 4. De lastbrief der synode onzer kerk aan de commissie wordt overgelezen, en over een en ander dienaangaande gediscuteerd. Akt. 5. De zitting wordt gesloten met gebed door den voorzitter. TWEEDE ZITTING. Art. 6. De zitting wordt geopend met gebed door Ds. Klinkert. Art. 7. De commissie, daartoe uitgenoodigd, begeeft zich naar de synode der Christ. Afgescheidenen, waar zij onmiddellijk wordt toegelaten, haar geloofsbrief overlegt, en door den voorzitter welkom wordt geheeten, met betuiging de vereeniging hartelijk te begeeren. Art. 8. De commissie geeft hare instructie te kennen en verzoekt diensvolgens van de synode te weten, welke ,/de bijbelsche en gereformeerde gronden" zijn, waarop de vereeniging zou kunnen plaats grijpen. De voorzitter der synode verzoekt deze gronden van de commissie te weten. Deze geeft te kennen dat de uitnoodiging van de zijde der Christ. Afgescheidenen is uitgegaan, en terwijl zij zich aan hare instructie moet houden, gaarne de gronden van de zijde der synode zag aangegeven. De synode besluit daarop, schriftelijk de gronden aan de commissie mede te deelen. Art. 9. De commissie verlaat daarop de vergadering en sluit hare zitting met gebed door Ds. L. van der Valk. DERDE ZITTING. Art. 10 De zitting wordt geopend met gebed door Ds. M. Keulemans. Art. 11. Is ingekomen het antwoord der Christ. Afgescheidene synode op het verzoek der commissie, zijnde dit Van den volgenden inhoud: z/Aan de Eerwaarde Commissie der z/Geref. Kerk in Nederland, uEerwaarde Broeders ! //In antwoord op Uwen lastbrief, geeft de synodale ,/vergadering der Chr. Afgesch. Geref. Kerk in Nederland UEw. te kennen: 1°. ,/Dat zij vereeniging wenscht met alle personen //Cn vereenigingen of kerkgenootschappen die met onze //kerk vereenigd zijn in de leer en regeering van de //Gereformeerde Kerk. 2°. ,/Dat de vergadering, met het oog op den toestand //der Christelijke Kerk, bestaande toestanden niet kan of wil //Wegcijferen, en evenmin in beoordeeling wil treden, hoe «in dit speciale geval die toestanden zijn ontstaan en bez/Stendigd tot dezen oogenblik. 3°. ,,Dat er volgens haar oordeel, op dit oogenblik geen ,/enkele grond bestaat, die volgens onze Geref. leer of z/Kerkregeering ons gescheiden blijven zou kunnen recht//vaardigen. 4°. ,/Dat de vergadering, wanneer de vereeniging op de „bovengenoemde gronden kan getroffen worden, door die „vereeniging aan Uwe leeraars eene zending onder onze „Kerkelijke gemeenschap geeft. „En eindelijk voegt de Vergadering er bij dat over de „vereffening van plaatselijke toestanden, nader zal kunnen „gesproken worden. In naam van bovengenoemde Vergadering Middelburg, (was get.) E. Smitt. scriba. 16 Juni 1869. Art. 12. Het ingekomen stuk wordt met de meeste belangstelling en nauwkeurig overwogen; de instructie der commissie nogmaals voorgelezen en met het stuk vergeleken, en besloten de punten daarin vervat te beantwoorden met het volgende stuk: „Aan de Hoog Eerwaarde Christelijk Afgescheidene Synode te Middelburg, vergaderd den 15 Juni en v, d. 1869. HoogEerwaarde Broeders! De commissie van de synode der Gereformeerde Kerk in Nederland, heeft met de meeste belangstelling kennis genomen van de door UHEw. haar toegezonden missive, en geeft in antwoord daarop UHEw. haar oordeel over Punt 1. Dat zij met UHEw. homogeen is in den wensch naar vereeniging met alle personen en lichamen, die de gereformeerde leer en kerkregeering van harte omhelzen, doch dat zij van hare synode in last heeft, ten waarborg dat de vereeniging met UHEw. op zoodanigen grondslag geschiedt, U voor te stellen: a. Dat door Uwe kerk de tegenwoordige titel van Christelijk Afgescheiden worde opgeheven, en zij zich openbare naar buiten en naar binnen, met of zonder geoorloofde staatserkenning als de historische Gereformeerde Kerk, dien titel voerende met of (liever) zonder eenig betamelijk praedicaat. • b. Dat door UHEw. zoowel als door ons, ten stelligste worde verklaard, dat in prediking, kerkregeering en onderwijs (zoo hooger als lager) de leer, dienst en tucht der Gereformeerde Kerk, uitgedrukt in Gods Heilig Woord, de belijdenisschriften en liturgie der Geref. Kerk en de kerkorde van' Dordrecht des jaars 1618/i9, ten grondslag ligt, en getrouw en ernstig worde en blijve gehandhaafd en toegepast. Op punt 2 in verband met punt 4, waarvan de overeenstemming aan de commissie twijfelachtig toeschijnt, geeft zij UHEw. te kennen dat wij niet anders tot de gewenschte vereeniging mogen toetreden dan op voorwaarde : Dat de synode onvoorwaardelijk erkenne de zending onzer leeraren, en het wettig bestaan onzer Gemeenten. Op het slot Uwer missive ci. Dat, waar zulks om locale, financieele of andere omstandigheden of redenen niet wel kan geschieden, dat de wederzijdsche Gemeenten met elkander ineensmelten, om moeielijkheden te voorkomen, het zelfstandig bestaan der gemeenten worde geëerbiedigd. I. Dat in ondergeschikte zaken die niet strijdig zijn tegen Gods Woord, belijdenis, liturgie of kerkorde van Dordrecht, wederkeerig de een den ander broederlijk drage. Door de gemeenschappelijke repliek op al deze punten acht de Commissie punt 3 van Uwe geëerde missive te hebben beantwoord. UioHoogEerwacirde Broeders, De commissie bovengenoemd, (was get.) W. G. Smitt, praeses. N. J. Engelberts, secretaris. Art. 13. De zitting wordt gesloten met dankzegging door deu ouderling B. C. P. Jansen. VIERDE ZITTING. 17 Juni 1869. Art. 14. De zitting wordt geopend met gebed door Ds. N. J. Engelberts. Art. 15. De commissie begeeft zich naar de synode der Christ. Afgescheidenen, en legt haar stuk over, dat gelezen en overwogen wordt. Art. 16. Naar aanleiding van punt 2 litt. a van den instructiebrief, het antwoord op punt 2 in verband met punt 4 aan de synode, en punt 4 van de missive der synode der Chr. Afgesch., wordt over de wettigheid van leeraren en het bestaan der gemeenten gesproken. De zinsnede: „door die vereeniging aan Uwe leeraars eene zending onder onze kerkelijke gemeenschap geeft," wordt overwogen. Het antwoord op de vraag der commissie aan de synode: „of het toegestemd wordt, dat door de vereeniging wederzijds eene zending wordt gegeven in de kerkelijke gemeenschap" toestemmend beantwoord zijnde, wordt daardoor het bestaand verschil vereffend. Het punt wordt nu na eenige discussiën aldus geformuleerd: „Er zal, wanneer de vereeniging wordt getroffen, eene wederzijdsche erkenning van leeraars en gemeenten plaats vinden." De commissie neemt dit onmiddellijk aan, daar de bezwaren zijn vervallen. Art. 17. Naar aanleiding van punt 2 litt. c (instructiebrief), punt 1 (synodale missive) en punt 1 litt. b (commissieantwoord) wordt gesproken over de leer en kerkregeering, en besloten, om tot de vereeniging te komen, zonder te treden in hetgene achter ligt, wederzijds te verklaren: uDat wij, voortaan gezamenlijk, in leer, tucht en dienst ons gedragen overeenkomstig de formulieren van Eenigheid der Gereformeerde Kerk, liturgie en kerkordening van 1618/i9." Wederzijds geeft men zijne instemming daarmede te kennen. , Art. 18. De vereeniging op den gelegden grond tot zooverre gevorderd, gaat de synode over, op aanmerking der commissie volgens punt 2 litt. b (instructiebrief) en punt 1 litt. a (commissie-antwoord) tot de behandeling van art. 4 litt. a—c harer agenda, waarin door onderscheidene pro- vinciën op staatserkenning en naamsverwisseling aangedrongen wordt. Deze provinciën bepalen daarbij: „zonder salaris van den staat te vragen." De afgevaardigden geven liunne inlichtingen; De docenten hun praeadvies, waaruit blijkt dat der synode de naam Christelijke Gereformeerde Kerk wordt aangeraden. Art. 19. De tijd verstreken zijnde, wordt de zitting der synode gesloten met het zingen van Ps. 25 : 4 en dankzegging door den secretaris der synode. Art. 20. De commissie verlaat de vergadering, en sluit hare zitting met dankzegging door Ds. D. Klinkert. VIJFDE ZITTING. Art. 21/ De zitting »wordt geopend met gebed door den ouderling J. G. de Bruin, en begeeft zich naar de synode. Art. 22. De discussiën worden voortgezet over den naam en de erkenning der Kerk in den Staat. Wat de erkenning aangaat, daaromtrent waren de meeste afgevaardigden van oordeel, dat zulks vooral in den gegeven toestand niet slechts niet noodzakelijk was, maar ook niet wenschelijk geacht kon worden, weshalve men eenvoudig moest besluiten den Staat kennis te geven van het bestaan onzer Kerk. , Over den naam liep het gevoelen eerst zeer uiteen; na breedvoerige bespreking werd eindelijk besloten tot de stemming over te gaan, en bleek bij den uitslag, dat met 28 stemmen de naam Christelijke Gereformeerde Kerk is aangenomen. De commissie betuigde daarmede hare volkomene instemming. Art. 23. Na breedvoerige discussiën worden eenige voorstellen, in hoofdzaak hetzelfde behelzende, in het midden gebracht die op verzoek van den voorzitter tot één worden gebracht, dat luidt als volgt: ,/De vergadering oordeelt dat de Kerk, in de tegenwoordige omstandigheden, niets anders behoeft te doen dan aan de Hooge Regeering kennis te geven, dat de gemeenten, bekend onder den naam van Clirist. Afgescheiden gemeenten, en de gemeenten onder den naam van de Gereformeerde Kerk in Nederland, zich te zamen tot ééne Kerk hebben vereenigd onder den naam van Christel ij ke Gereformeerde Kerk zich houdende, wat de leer en bediening der sacramenten betreft, aan de Formulieren van Eenigheid, namelijk de Nederl Geloofsbelijdenis, de Iieidelbergsche Catechismus en de Dordsche leerregels, benevens de Liturgische schriften, en voor de Kerkregeering, de Kerkorde van Dordrecht 1618—19, zooveel de omstandigheden dit niet verhinderen. Voorts wil de synode niet geacht worden door deze naamsverandering iets te doen, dat de afscheiding volgens art. 28 onzer geloofsbelijdenis eenigszins zou miskennen, terwijl zij tevens van oordeel is, dat de bijzondere gemeenten haren ouden naam niet terstond behoeven te veranderen , als daardoor administratieve zwarigheden op dit oogenblik zouden ontstaan. Dit voorstel wordt wederzijds met acclamatie aangenomen. Art. 24. De volkomene vereeniging vindt daarop plaats; de broeders reiken elkander de rechterhand der gemeenschap en heeten elkander met de innigste blijdschap welkom, met den wensch dat deze vereeniging verstrekke tot verheerlijking des Heeren en bloei en groei der Gemeente. De aandoenlijke en onvergetelijke ure, waarop de klove die gescheiden hield, door Gods albesturende liefde en onkreukbare trouw voor Zijne gemeente, werd gedempt en de broederband werd gereikt in den van God verordenden weg, dat eenen diepen indruk op alle aan wezenden, ook op de broeders uit Scliotland maakte, werd besloten met hartelijke dankzegging door den voorzitter der synode waarna gezongen werd Ps. 134 : 3. Art. 25. Op verzoek der commissie, benoemt de voorzitter eene commissie van twee personen, namelijk den Docent S. van Yelzen en Ds. W. H. Gispen, om naar aanleiding der geslotene vereeniging zaken van ondergeschikt belang te bespreken en te regelen, die zich daartoe gezamenlijk vereenigen. Akt. 26. Met wederzijdsch goedvinden wordt bepaald: 1°. In de toepassing der tucht kunnen de kerkeraden die zich terzelfde plaatse bevinden gezamenlijk handelen. Overigens wordt met betrekking tot de samenwerking, aan iedere gemeente in de bedoelde plaatsen overgelaten zóó te handelen als haar het geschiktste voorkomt. 2.°. De studenten zullen desverkiezende, volgens het reglement waaronder zij aangenomen zijn, opgeleid worden. Wie voortaan zich aangeeft om tot de H. Bediening te komen, zal zijne opleiding niet anders ontvangen dan volgens het reglement der geheele vereeniging dat te Kampen vigeert. Wat het examen betreft van hen die tegenwoordig tot de H. Bediening opgeleid worden: het préparatoir examen der studenten van de zijde der Gereform. gemeenten zal worden afgenomen door de commissie die daarvoor bestaat. Het peremptoir examen wordt afgenomen in de volledige Klasse waar zij beroepen worden. 3°. Nog is de wensch te kennen gegeven, dat gelijk tegenwoordig in de Gereformeerde gemeenten, eiken eersten donderdag van de maand een biduur gehouden wordt om de uitstorting des Heiligen Geestes, waarop zij de kennelijke goedkeuring en den zegen des Heeren ontvangen hebben, alzoo op de afzondering van een biduur, zoo mogelijk algemeen, worde aangedrongen. Bovenstaande punten worden door de synode goedgekeurd. Art. 27. De commissie blijft tot aan het einde der zitting in de vergadering, en sluit hare zittingen met dankzegging en gebed tot den Heere voor zijne zichtbare leiding door Ds. Dosker. Gedaan in onze vergadering ten dage en jare bovengenoemd. De commissie voornoemd, (was get.) W. G. Sjiitt. // // N. J. Engelberts. Art. 8. Al de afgevaardigden betuigen over de handelingen der commissie alleszins tevreden te zijn, wenschen verwaardigd te worden zich in den Heere te verblijden over Zijne daden en met een biddend hart de toekomst tegen te gaan. Art. 9. Ds. Sterkenburg verschijnt in de vergadering. Aan zijn verzoek om weder als leeraar de Kerk te mogen dienen meent de vergadering, vroegere notulen ingezien en nadere getuigenissen ingewonnen hebbende, niet te kunnen voldoen. Art. 10. De vergadering wordt gesloten na het zingen van Ps. 134 vs. 2 en 3 met dankzegging en gebed door den oudsten leeraar, den praeses der synode, Ds. D. Klinkert. Nadat nog, na eenige oogenblikken van broederlijk samenzijn in de voor allen aantrekkelijke woning van de geliefde weduwe en hare kinderen van den onvergetelijken Ds. Joh. Plug, sHeeren dierbare zegen, inzonderheid over die zuster en haar kroost, was afgesmeekt en men elkander den warmsten handdruk had gegeven, ging men onder de zichtbaarste aandoeningen en gevoelende hoe lief men elkander in Christus Jezus had, uiteen, terwijl Ds. W. G. Smitt achterbleef om, aan den avond van dien dag, in een der kerkgebouwen van de vereenigde Gemeente eene predikatie uit te spreken. Namens de vergadering: (was get.) D. Klinkert, lste voorzitter, n u W. G. Smitt, 2d<! voorzitter. ,/ ,/ J. W. A. Nottkn, lst0 secretaris, u ' i M. Keulemans, 2d0 secretaris. B IJ L A G E. Copy der notulen van de Synode der Christ. Afgescheiden Gereformeerde Kerk in Nederland zooverre betreft de hereeniging met de Geref. Kerk. Art. 17. De broeders afgevaardigden der Geref. Kerk, de leeraars: D. Klinkert, N. J. Engelberts, M. Keulemans , L. van der Valk en W. G. Smitt, en de ouderl. B. C. P. Jansen en J. G. de Bruin komen in de Vergadering en geven den Praeses hunnen geloofsbrief over; waaruit blijkt, dat zij gemachtigd zijn op Bijbelsclie en Gereform. gronden met ons te onderhandelen over de vereeniging met onze Kerk: De praeses geeft zijne blijdschap aan die broeders te kennen over hunne komst, en betuigt tevens dat onze Kerk alleszins genegen is, de bestaande klove, zoo mogelijk, te heelen. Op de vraag of zij ook terstond de punten konden aangeven, waarop volgens hunne zienswijze de vereeniging zou kunnen getroffen worden, is hun antwoord, dat zij eerst van onze synode een voorstel wenschten te hooren op welke gronden de vereeniging mogelijk geacht wordt. Zij meenen daartoe recht te hebben, aangezien de uitnoodiging van onze zijde was uitgegaan. Dientengevolge verzocht de praeses die broeders de vergadering tc verlaten, opdat de zaak zoö spoedig mogelijk in behandeling kan worden genomen, ten einde morgen daarmede gereed te zijn, om onderling de vereeniging te bespreken en kan het zijn te treffen. lieden avond zal den broeders kennis worden gegeven van het besluit der vergadering omtrent de punten, waarop de vereeniging denkbaar is. Art. 19. De vergadering gaat nu over om, volgens art. 5. a en b der agenda het door de provinciën Overijsel en Noord-Holland aan de synode voorgestelde te overwegen, wat betreft „de vereeniging op Bijb. en Geref. gronden, met de gemeenten, vroeger bekend onder den naam van: „Gereformeerden onder 't Kruis." Het praeadvies der docenten wordt eerst ingewonnen, waarna het oordeel van de leden der vergadering wordt uitgebracht. Algemeen wordt de begeerte geuit naar vereeniging; omtrent de gronden echter, waarop zij gevonden kon worden, liep het gevoelen nog al uiteen. Na breedvoerige discussiën wordt ten slotte een voorstel gedaan van den volgenden inhoud: (NB. Het oorspronkelijke is in bezit van de broeders zoodat een afschrift overbodig is). Van dit voorstel is den broederen afschrift toegezonden, Art. 25. De commissie der Geref. Kerk komt in de vergadering en legt na voorafgaande kennisneming en gemeenschappelijke deliberatie, een stuk ter tafel waarin harerzijds de gronden van vereeniging worden ontwikkeld, hetwelk van den volgenden inhoud is: (Copy van bedoeld stuk is in handen der commissie verbleven en wordt daarom in dit afschrift niet gevoegd). Nadat de vergadering dat stuk had hooren voorlezen, bleek, dat er over en weer bezwaren bestonden wat de wederzijds aangegevene punten om te vereenigen betrof. Men gaat vervolgens over tot bespreking der bezwaren, om toch zoo mogelijk tot die eenheid te geraken, die wederzijds ernstig begeerd wordt, opdat het lichaam Christi niet langer gescheurd blijve. Uit de discussiën wordt openbaar, dat liet bezwaar voor de commissie om tot de vereeniging toe te treden vooral lag in het vierde punt, dat door deze synode was aangegeven, n.1. dat de vergadering, wanneer de vereeniging op bovengenoemde gronden kan getroffen worden, daardoor aan hunne leeraars eene zending onder onze kerkelijke gemeenschap geeft. Na eenige deliberatie wordt dit punt dus geformuleerd: ner zal, wanneer de vereeniging wordt getroffen, eene wederzijdsche erkenning van leeraars en gemeenten plaats vinden. Door deze formuleering valt genoemd bezwaar bij die broeders weg. Verder wordt geoordeeld dat, zonder te treden in hetgeen achter ons ligt, men eenvoudig, om tot de vereeniging te geraken, wederzijds verklare: „dat we voortaan gezamenlijk in leer, tucht en dienst ons gedragen overeenkomstig de Formulieren van Eenigheid der Gereformeerde Kerk, liturgie en kerkordening van 1613!i9." Wederzijds geeft men zijne instemming daarmede te kennen, met de aanmerking echter van de commissie, dat, zal de vereeniging tot stand komen, er verandering in den titel of naam der vereenigde Kerk moet komen. De vereeniging derhalve tot zooverre tot stand gekomen zijnde, gaat de vergadering over tot behandeling van art. 4 litt. a—c der agenda, waarin door onderscheidene provinciën de synode wordt opgewekt, om bij de regeering aan te dringen op erkenning onzer Kerk in den Staat, onder den naam van: Christel. Afgesch. Geref. — Vrije Geref. — Gereform. — Hersteld Gereform. -— of Oud Gereformeerde Kerk. Hierbij wordt door drie provinciën de bepaling gevoegd: nZonder salaris van den Staat te vragen." Nadat de afgevaardigden dier provinciën min of meer toelichting hebben gegeven omtrent de bedoelde punten; geven de docenten hun praeadvies, waaruit kenbaar werd, dat zij de synode zouden raden den naam van Christelijk Gereformeerd aan te nemen. Hierop wordt het oordeel der verschillende deputaten van de provinciën ingewonnen. Art. 28. Do discussiën, over de erkenning van onze Kerk door den Staat, en over den naam waaronder wij ons voortaan naar buiten zullen openbaren, worden voortgezet. Wat de erkenning door den Staat betrof/daaromtrent waren de meeste afgevaardigden van oordeel, dat zulks vooral in den gegeven toestand, niet slechts niet noodzakelijk, maar ook niet wenschelijk geacht kan worden, weshalve men eenvoudig moest besluiten den Staat kennis te geven van het bestaan onzer Kerk. Wat den naam aangaat, ook hieromtrent liep het gevoelen zeer uiteen. Na breedvoerige bespreking worden eenige voorstellen, in hoofdzaak hetzelfde behelzende, in het midden gebracht, die op verzoek van den praeses tot één worden gebracht, dat luidde als volgt: De vergadering oordeelt dat de Kerk, in de tegenwoordige omstandigheden, niets anders behoeft te doen dan aan de Ilooge Regeering kennis te geven, dat de gemeenten, bekend onder den naam van Christel. Afgesch. gemeente, en de gemeenten onder den naam van de Gereformeerde Kerk in Nederland, zich te zamen tot ééne Kerk hebben vereenigd onder den naam van Christelijke Gereformeerde Kerk, zich houdende, wat de leer en bediening der sacramenten betreft, aan de Formulieren van Eenigheid, namelijk de Neder]. Geloofsbelijdenis, de Heidelbergsclie Catechismus en de Dordsche leerregels, benevens de Liturgische Schriften en voor de Kerkregeering, de Kerkorde van Dordrecht 1618/i9 zooveel de omstandigheden dit niet verhinderen. Voorts wil de synode niet geacht worden door deze naamsverandering iets te doen dat de afscheiding, volgens art. 28 onze geloofsbelijdenis, eenigszirts zou miskennen, terwijl zij tevens van oordeel is, dat de bijzondere Gemeenten haren ouden naam niet terstond behoeven te veranderen, als daardoor administratieve zwarigheden op dit oogenblik zouden ontstaan. Dit voorstel wordt zoowel onzerzijds als van de zijde der commissie van de Geref. Kerk met acclamatie aangenomen. Hierop wordt de vereeniging gesloten en reikt men elkander de broederhand, met den wensch en bede, dat deze vereeniging aan den bloei en uitbreiding van Gods Kerk in Nederland moge bevorderlijk zijn. 'tWas een aandoenlijk oogenblik toen broeders na jaren lange scheiding weer met elkander in liefde mochten vereenigen , en ondervinden dat het goed is wanneer broeders samenwonen. De blijdschap daarover werd dan ook bij allen, zelfs bij de broeders uit het buitenland, kennelijk openbaar. De praeses dankt daarop den Heere voor de gesloten vereeniging, waarop gezongen wordt Ps. 134. 3. Art. 32. De praeses benoemt eene commissie van twee personen, n. 1. den docent van Velzen en Ds. Gispen, om op verzoek van de commissie der Geref. Kerk, naar aanleiding van de gesloten vereeniging, een en andere zaak van ondergeschikt belang te bespreken en te regelen, die zich tot dat einde eenige oogenblikken uit de vergadering verwijderen. Art. 35. De in art. 32 genoemde commissiën weder in de vergadering komende, geeft Ds. S. van Velzen verslag van het besprokene. Naar aanleiding daarvan worden de volgende bepalingen met wederzijdsch goedvinden vastgesteld. 1°. In de toepassing der tucht kunnen de kerkeraden, die zich terzelfder plaats bevinden, gezamenlijk handelen. Overigens wordt, met betrekking tot de samenwerking, aan iedere gemeente in de bedoelde plaatsen overgelaten zoo te handelen als haar het geschiktste voortkomt. 2°. De studenten zullen desverkiezende, volgens het reglement waaronder zij zijn aangenomen, opgeleid worden, Wie voortaan zich aangeeft om tot de H. Bediening te komen, zal zijne opleiding niet anders ontvangen dan volgens het Reglement der gelieele vereeniging dat. te Kampen vigeert. Wat het examen betreft van hen, die tegenwoordig tot de H. Bediening opgeleid worden, het préparatoir examen der studenten van de zijde der*Geref. gemeenten, zal worden afgenomen door de commissie die daarvoor bestaat. Het peremptoir examen wordt afgenomen in de volledige klasse waar zij beroepen worden. 3°. Nog is de wensch te kennen gegeven, dat gelijk tegenwoordig in de Gereformeerde gemeenten eiken eersten donderdag van de maand een biduur gehouden wordt om de uitstorting van den H. Geest, waarop zij de kennelijke goedkeuring en den zegen des Heeren ontvangen hebben, alzoo op de afzondering van een biduur, zoo mogelijk algemeen, worde aangedrongen. Voor Copy Conform: (was get.) E. Smit, scriba. u „ N.'H. Dosker i adj. scriba. 