Algemeene konst- en letter-bode, voor het jaar ..., 1806, no. 46, 14-11-1806 
ALGEMEENS K O N S T- : E N LETTER -BODE, VOOR HET JAAR 1806. N°. 46. Vrydag den 14 November. BERIG T E N. UITLAND SCHE. Jena, den 25 Oclober. Onze Univerfiteit verzocht hebbende, om, door eene bezending uit haaf midden, hare eerbiedige opwachting te mogen maken by zyne Keizerl. en Koningl. Majelleit Napoleon, is deze bezending op den isden dezer door Hoogstdenzelven op de gunftigtle wyze niet alleen ontvangen, maar heeft dezelve tevens de raondclyke verzekering gekregen, dat de Keizer de Univerfiteit in zyne byzondere befcherming neemt en haar by alle hare voorregten, bezittingen enz. zal handhaven. Ingevolge hier van zouden dan ook de Hoogleera* ren, met den gden November eerstkomenden, wederom een aanvang maken met derzJver voorlezingen. INLANDSC HE. Amsterdam, i November. Heden was het de derde verjaardag en algemeene vergadering ivan hetAMSTERDAmsch Genootschap ter Bevordering der Koepokinenting voor Minvermogenden. De Voorzitter, ii. Deer V de de Heer Profesfor G. Vrolik, Weidt, by deze gelegenheid, eene redevoering, welke inde eerde plaats bewees de veiligheid der Koepok – inenting en hetr.utderzeive voor het vervolg des levers, dezelve verdedigende tegen eenige vooroordeelen, welke vooringenomenheid ot onkunde aan deze heilzame poging, tot uitroeijing der verSchrikkelykfte ziekte, in 'den weg (lellen; en inde tweede plaats den voonleeligen invloed dezer inenting op de fterfte in het algemeen, door we! uitgezóchte bewyzea (laafde, bet aanmerkelyk verfchil aantonende, in bet getal der geflorven in het algemeen, doch in het byzonder aan de Kinderziekte, voor en na de invoering van deze kunstbewerking. Groot is dis verfchil, eii valt dadelyk in het oog, zoo hier als in andere Steden en Landen, waar naauwkeurige lysten der geftorvenen, en der ziektens, waar aan zy overlyden, worden gehouden. Hoe zeer het getal der genen, welken door de Kinderziekte, in het afgelopen jaar, te Londen, weggedeept wierden, verbazend was, als ongeveer 2000 belopende, is ook daar echter, gelyk de redenaar zeer wel aanmerkre, de voordeelt ge invloed der Koepok- inenting kharblykelyk: dewyl ’er te Lobden, in dergelyke Epidemie, voorheen gewoonlyk hcï dubbel getal, dat is vyfduizend, ftierven. Gaf aeze redevoering, zoo door derzelver welgekozen doffe, en door de goede bewerking van dezelve, als door derzelver onderhoudenden en fierlyken tlyl, aan eere groote menigte van toehoorders een uitftekend genoegen, niet minder aangenaam was het verfLg door geriielden Voorzitter, namens Directeuren des Genootfchaps gegeven, betreffende het voorgevallene gedurende het afgelopen jaar; daar uit hetzelve bleek, dat, hoe aanzienlyk het getal der ingeënten tot hier toe was, hetzelve-, feden de laatlle algemeene vergadering, nog wierd verdubbeld. Over de Kinakina. ( Uit het Framch.') De goede Kinakina is zeer zeldzaam geworden, efS her is te duchten, dat deszelfs. zeldzaamheid nog zal toenenten. Men weet, dat dein den Koophandel voorkomende Hechts weinig Koortsverdryvende kracht bezit. Sinds eeltige jaren heeft men een anderen bast naar Europa gezonden, welken foramige Geneeshceren de CHreenkleurige Kina, wegens hare kleur, noemen, maar die, welken denzelven beter kennen, Augustura hecten. Deze bast is het onderwerp vaneen klein werkje van 44 bladz. in is0, waar van hierby de korte inhoud: Omtrent het jaar 1789 fehynt de Augustura ontdekt te Zyn. Vcncheide Gencesheeren losten dezelve op en bevonden hare beginlèlen overeenkomftig met die der Kina. Men gebruikte haar vervolgens by afgaande, by Zenuwkoortfen en verfchillende andere ziekten, De uitdag was volkomen naar wensch. De Augustura heeft het dtibbeid voordeel van veel beter koop te zyn en hetzelfde uitwerkfel voort te brengen, door mindere hoeveelheden. Het blykt dat derzelver gebruik reeds ifl Engeland, Duitschland, Zwitferland en Holland verfpreid is. Deze bast is ter naauwer nood tot nog in Frankryk bekend, Zy komt van de boorden der Oronoque, Een Eigenaar uit die (treek heeft eene zekere hoeveelheid van dezelve aan een Lyormeesch Huis afgezonden, en biedt aan, om., na het nemen van proeven, zoo veel daar van te laten toekomen, ais men bem Vlagen zal. De Hr. Heyne, een Engefsch Geneesheer, gelooft dat deze de bast is van eene looit van -Magnolia, misfehiea de Magnolia-Glauca van Linnens, of lipt kleine Tidpenboomje niet Laurierbladen. Deze Plant kaa de Euro» Va 307 pefche lucht verdragen. Zie hier, wat ’er dezelfde Geneesheer byvoegd: „De deugden der Augustura gaan die der Peruaanfche Kinakina te boven. Hare eigenfchsp is de verheffingen, van afgaande Koorden zeer fchidyk te voorkomen.' Zes of acht giften zyn genoeg-Zi, m. Vcrfcheide beroemde Geneesheeren beweren „ dat eene enkele dofs het verlangde uitwerkfel te weeg brerg .” Deze bast beeft bet voordeel van de onaangename aandoening niet te verwekken, noch'die zwaarte en volheid inde maag, welke de Peruaanfche Kinakina dikwyls veroorzaakt,” ~ Men kon uit dezelve groote voordeelen trekken door haar uitwendig voor den kanker, verouderde zweren en diergelyke andere kwalen te gebruiken.” Metl zegt ook, dat zy uitmuntend tegen wormen is. Don Hippohte Ruix en Don Jcfeph Pavon, Kruidkundigen van Peru hebban brieven van hunnen leerling. Don Jitan Trafalla, ontvangen , gedagteekend van Cuenca, in America, den I4den November 1.1. Hy geeft berigt van eene ontdekking , die hy gedaan heeft met zynen K eekeiing Don Juan Manzanilla, inde bergen vrn Loxa en Jaen de Bracomoros, namelyk van 33 Cv.ckona or Kinafoorten, verfchillende van de ia reeds inde Flora Peruviana opgeteekend, zy zyn mede van zes andere foorten ondérfcheiden in 47 teekeningen van Gustavias vervat; te wetéh: Theobromas, Annoreas, Memofos. Gardenia, Bonapartea, Chryzophillon en andere kostbare planten aan den Koning gezonden door den Minister der Juftitie in Indiën, inden jare 1804. Hieruit volgt dus, dat de Kruidkundige Expeditie van Peru tot htdi n vyitig (horten van het Cinchona- of Kina gedacht befchrevt n en afgebeeld bezit. Een inderdaad verbazend aantal ; want behalven dat het den overvloed aan toont, waar mede de Voorzienigheid de Amerikaanfche bezittingen des Konings verrykt heeft, met meer of min krachtige koorts verdryvende middelen, getuigt bet tevens van de gemakkelykheid, om van het ver rouwen der flyters misbrink te maken, aan welken de handel, finds eenige jaren, eene groote menigte onbekende, het zy enkelvoudige, het zy vermengde pasten uitvent. Vermoedelyk zuilen ’er onder de Kinafoorten van de Kruidkundige Expeditie van Peru eenige der foor- 308 lootten van Santa-fé gevonden worden, waar van de afrekeningen aan het Keizerlyk Inditunt van Frankryk door Dr. Mmis en den Baron von Humbbldt medegedeld zyn, in zyne tweede Verzameling van Equinoxiale Planten. Indien de Peruaanfche Kina’s van eenige (horten der Santa-féfche, door de Doctoren Mutis en Lopez waargenomen, verfchillen, dan kan men het gedacht Cinchona voor eender vruchtbaarse in foorten rekenen. Don Trafalla fchryft, dat reeds 24 foorten, behalve die 3a, afgebeeld en befchveven zyn, en daarby geraakten, basten, dalen van hout enz. gevoegd zyn. Dezelfde Kruidkundige berigt san den Onderkoning van Peru negen kisten met Verzamelingen te hebben laten toekomen, die by de eerde gelegenheid naar Europa zullen worden gezonden. Zoodra de Kruidkundigen van Peru deze ftukken bezitten, zullen zy aan het publiek het vervolg hunner Ouinologie leveren. Dit werk zal eene volledige gefchiedenis bevatten van alle de foorten, van de eerde, die ontdekt is, tot de laatde bekend geraakte, met afgezette afbeeldingen, een berigt wegens hare eigenfehappen en gebruik, nevens een onderrigting, nopens de manier, om de hoornen re bewaren en voort te planten. Eindclyk zal Don Juan Trafalla, als de best bekende perfoon in die Streken (dewyl hy gedurende een en twintig achtervolgende jaren alle de bergen heeft doorkruist) een afzondérlyk berigt geven wegens de manieren, waar van men zich in de'bergen van Loxa tegenwoordig bedient, om de twee voornaamde Kinafoorten te verzamelen, te forteren en in kisten te pakken, die men in het Land Cascarella noemt, gekouleurde en gele (welke men niet met de gele Kina van Santa-fé en andere plaatfen moet verwarren). Deze twee voornaamde iborten zendt men onder één gemengd aan de Koninglyke Apotheek. (Getrokken uit de Madridfcbe Hof courant.) KUNSTEN. Payfages et tableaux de genre du Muffe Napoleon-., grayés d l'eau forte par divers artistes et püblifs par C. P. Landon. Recueil, pouvant faire fuite aux Annales du Muffe par le même auteur Au. xm. 1805 B°., eerde Deel, in twee afleveringen 97 bl, text en 72 platen. In het korte voorberigt van dit werk beweert de V 3 Schry- 309 dat de ware fchoonheid der Sch’.lderyen rnet Landfchappcn en Gezelfchappen, namclyk, oe zuiverheid der kleuren, en de betoovering van licht en donker, door eenvoudige omtrekken verloren gaan, en dat het daarom beter ia, dezelve door gclchaduwde platen 'bekend te maken. Hy beeft dus een aanvang gemaakt met eenen talrvkc menigte der fchoonite Landfchappen, Stukken met Gezelfchappen ei) Portr.iten van hei Keizerlyk Mufeum op deze wyze m het licht te geven. De eerde aflevering bevat 36 platen. t\ • *• -Oe at■beelding van Karei den I. van Engeland; x voet hoog, o duim breed, N. Koning pinx. Men moet dezen Ko-Uiine niet met David, en nog minder met Salomo verwarren. N°. 2. Een bevallig Landlchap, met buizenen «roepen vee”; 8 duim hoog 11 dito breed. A. van den Velde p. N°. 3. Eenige Ruiters die een herberg verlaten; 7 duim hoog 9I dito breed. A. van der Meiden p. N° a Een Dorpje" ineen vrolyk Landlchap; 10 duim hoog 1 voet ad. breed Paulus Potter p. N .5. Een longmans hoofd, levensgrootte, roet knevels, oomn-ien, en een muts, roet een pluim verfierd. P. Rembrand p. N°. 6. Een Landlchap met groepen vee; 1 voet 7 duim hoog x voer 4d. breed. C..du Jardm p. Iv®. 7 Een ander Landfchap van denzeifden Meestel, als een tegenhanger. N°. 8. Tobias en zyne familie, o v. hoog 1 v. 6 d, breed. Rembrand p. JN. 9- zigc vaneen Landftreek by Nice; 4 v. 6 d, hoog, o. v. breed. N. Berghem p. N°. 10. Een met fneeuw overdekt Landlcnap; op den voorgrond zyn vele hguren, die op het ys ioopen. Izaac van Ostade p. N. xi. Een Manegie, een heerlyk Schildery van Pb. Wouterman. Nc.l2. Gezigt dar Engelenbrug en burgt te Lome, van jofeph Vernet. N°. 13 Een betooverend Si uk van ]. Ruysdaal, onder den naam van U Coup du Saldi bekend. Deze Meester had byzonder de gaaf om enkdde Zonneftralcn voor te Hellen. Ree. herinnert zien van hem een Korenveld gezien te hebben, dat, lenoon hechts door één Zonneltraal verlicht, een heerlyke uitwerking doet. In het voor ons liggende Stuk zyn de beeldjes van Ph. Woüwerman’s hand. ]N°. 14. ivop vaneen Grysa.rd ;3 v. 3d. hoog l.v. 6d. breed. Rembrand p. N°. 15. Eenige perfonen, die ineen iChuitie zeilen en muzyk maken. Op den achtergrond een "fraai Landfchap reu huizen. Annebaie Caracci p. j6. Een Landfchap; op den vóórgrond ftaat rlcßu.us, i ÜIC 310 die met Cacus vecht; 3 v. 8 d, hoog, 4 v. 8. d. breed. Dom. Zampieri p. IS10. 17. Een Herder met een os en een koe; een voortreffhk Schildery van Paulus Potter. K°. 18. Eenige Boeren die op de kaart fpekn. Dit Stuk, voorheen in het Kabinet van den Koning van Sardinien, behoort onder de fchnonfte werken van David Teniers; 1 y. sd. hoog, 3 v. breed. N°. 19. Gezigt vaneen Paleis aan den oever der Zee; een voortreftllylc Schilderftuk van den grooten Jol’. Vernet. N°. 30. Een mans Por tra it met knevels, oorringen; een muts op het hoofd en een gouden ketting om den hals. Rembrand p. K°. 21. Gezigt vaneen Streek aan de andere zyde van den Tiber; inde verte loepen groepen vee. Asl’.lyn p. 2v. hoog, a| v. breed. N°, 22. Een fchoon Landfchap van den beroemden Bloemfchilder Joh. van Huyfum. N°. 23. Een Speelman met den doedelzak; 1 v. hoog, 9 d. breed, D. Teniers p. N°. 24. Gezigt van ponte Kotto. J. Vernet p. N°. 25. Een uitmuntend oud mans Portrait met een, muts op ea inde regterhand een handfchoen; 10 d. hoog, 7 d. breed. D.Teniersp. N°. 16. Een Schildery van N. Berghem, dat, oneer den naam van le Pasfage du bai bekend, eenige groepen vee voordek, die dooreen rivier gedreven worden; 1 v. 7. d, hoog, av. 2d. breed. N°. 27. De Zanger, of liever een Boeren huisgezin, dat voor zyn huisdeur zit en naar een boer luistert, die zingt en fpeelt; een Mcesterft.uk van Adr. van Ostade. N°. 28. De zoogenaamde Waterval van J Vernet; 3v,3 d. hoog, 4v.2 d. breed. N°. 29. Een ander Landfchap van Joh. van Huyfum e en fraai, als het boves vermeldt (i\'°, 22.). N°. 30. Het onderwys inde Muzyk; een bevallig Schildery van G. Terburg; ei v, hoog, a v. breed., N°. 31. Een vrolyk Landfchap ven Salomon Gesiner, van N°. 32—36. zyn Stukken van Kunftenaars, die tegenwoordig nog leven. Ï\T°. 32. Een Landfchap met groote gebouwen v,m den Hr. Bourgeois. N°. 33. Een Landfchap van k Siteur. (Deze Kunftenaar, die de grootfte verwachtingen., met regt, gaande maakte, ftietf ongelukkig te Hamberg.) M°, 34. Een zeer gelykend gezigt van Gastel Gamr Ifs. Baltard. p. N°. 35. Een kaai Landfchap van. Berk ,n, die onder de beroemdfte Landfchapfchilders van onzen tyd mag geteld worden. De Tweede Afl vering, waar mede het Eerfte Deel belloten is, bevat een koken text van bi. 57~97- en de platen van N°, 37—72 ND. 37. De Morgenftond; een Zeegezigt van Jofeph Vernet, Dit V 4 Stuk 311 Stuk diende voor eer chsfus de porte in liet Hot van Choify; 3v. hoog, 4v. breed. N°. 38. Een gezigt van Tiv’oli van van der Ulft. Het doet een heerlyke uitwerking, doch is niet naar de natuur, maar volgens de verbeelding gefchilderd. N°. 39. Een voortreflelyk Landlch p van Ch. du Jardin, dat onder den «aam van le qué bekend is en eenige boeren voorßeit, die hun vee in het wed willen dryven. N°. 40. Portrßt van eene Dame met oorringen enz„ van Rembrand. N°. 41. Een Dorp aan den wal vaneen Kanaal van Joh. van der Heyden; 1 v. 6d. hoog, 3 v. 7 d. breed. D. Te; lers p. ISi0. 43—46 zyn vier Schilderi'ukken,‘die N. Pousüa voor den Hetog van Richelieu gepenseeld heeft, e ■weten, De Lente met Adam en Eva in het Paradys; dc Zomer met de gelchiedcnis van den ryktn Ho .z cn Ruth ; de Herfst, met de gelchiedenis van de twee Verfpieders. die Mozes naar het land Canaifn zond, en die groote druivetrosfen dragen; en eindeiyk de Winter, waarin de Zondvloed wo dt afgebecld. N°. 47- Een Soldaat, die een meisje een. Ruk geld aanbiedt; 3v. hoog, x| v. breed. G. Terburg p. N°. 48. Hot vlakke Str-nJ voor Schevelingrn; 14 d. hoog, 178. breed. A. van den Velde p, N°. 49. Een Zeehaven met groote gebou wen aan Strand; een Meesterttuk van Claude Lorxain. N°. 50. Eenige groepen vee, die ineen wed gedreven worden; a v. hoog, ef v. breed. N. Ikrghem p. ■K°. jr. De Beeio’tenis van den Kardinaal Hippoiycus de Medices, levensgrootte: door Tnian, N°. 53. De Winter; op den voorgrond eenige boeren, die een vr< ken flachten; 10 d. hoog, 15 d. breed. M chau p. N°. 53. Een Hartejagt, geestig z mergeftdd; 1 v, hoog, 3v. breed. Wouwerman p. N°. 54- Een Goudmaker; een onderwerp, dat D. Teniers ontelbare malen bewerkt heeft; IV. hoog 10 d. breed. N°. 55, Een Storm op 'Zee, van J. Ruysdaal, tv, hoog, 3 v. breed, N°.5Ó.. Een Hooibouw van P, P. Rubens, 3 v. 4 d. hoog, si breed. N°. 57. Een Herberg met eenige Reizigers; een aangenaam Schildery van Pynuker. N®. 58. Gezigt vaneen wo lige Zee by het begin van een’ ftorm; een mcesterßuk van L. Bakhuyzen. N°. 59. Een b wonderingwaardig Landichap roet groepen vee van N. Berghttn. Het is een van zyn groot;ie Rokken, zynde 4 voet hoog en 6 v, breed. K°. 60. Een mans Portrait met den hoed inde hand, van v. der Helst p. N°. 61. lien hart met een koe en een geit; ineen 15 d. hoog ca 312 en 3v. breed ovaal, Pieter de Laar p. Deze Meester dnasit den bynaam Bmnboccio, dien hy met van de Tra Innen gelvk de Schryver meent, maar van zyne « «* W. G«afch,P (Schilder club ) santen uitmaakten, N. 62. ben tegenhanger voor bet voorgaande, te weren, twee Ruiters, die een herberg verlaten. N°. 63. Een Moeras ineen bosch met eenige dieren. Een Meesterltuk van J. Ruysdaal; 'de beelden zyn van Berghem; 4y. boog, 6v. T,re-d – Nu volgen van N°. 64-72 de werken der nieuwe: Kumlenaars. Nb 64 Een aangenaam met beken bewaterd, Landfclup, met eenige nymphen, dte zich cp den voorgrond baden, van der Burg p. Deze Meester (lierf in bet elfde jaar der Rep. te Pavys, en was een voortreffelyk Lanüich.ipfchilder. N. 6D. Li r tegenhanger van het vorige; een Waterleiding, me tusfc'hen twee roden hangt. Nb 60. Een Storm op Zee die een Schip dreigt te vermehn, een Schildery van den Ellalchcn Louthcrbourg, die leden vele ja ren te Londe- woont. Nb 67. Een liefelyk Landfchap met een Dorp inde verte, en weidende kudden op den vooremrd; een Stuk van Bruandek, die m1 het iade jaar Sr Republiek ovc-Ued. Nb 68. Een Landfchap van Bourgeois. De ordonanne is ryk eo bevallig, N .69. De tegenhanger: een gezig' van Tivoli. Nb 70. ben 7<-eeezigt bv een ondergaande Zon, van Loutheroourg. N° 7r"tn 73 zyn twee groote Schilderden van den Hr'. Bader d’Albe, die in grootheid van ordonantien en 'gelukkige ovcreentkmming van alle deden roemryk uitmunten. , , n„1 a* V n het tweede Deel is ons tot heden Hechts de, eerde aflevering ter hand gekomen; deze beflaat uit 36 Pitten en 48 bladz. text. Nb 1. Een Wysgeer, in gedachten verzonken, x v. hoog, 15 d. breed, kembnnd p. Het licht en donker is in dit ftuk betooverend Nb 2: Een Zeegezigt, 18 d. hoog, 2v. breed, Pynacker p. Nb 3. Het Portrait van Philip de ChamtvV.ne , door hem' zelven , levensgrootte, gdchilderd. N°. 4.. Een Landfchap met groepen vee, 1 v. hoog, 1 V Bd. breed, A. van den Velde p. Nb 5. ben bevallige Landouw van Herman Schwandcld. N -o. net Porti ar van Nicolas Pouslin, door hem zelven gelchuderd. Nb 7. ben dille Zee, met veie kleine vaartuigen 3v. hoog, 3I v. breed. Willen v.d. Velde J 111. p Nb 8. ben vróiyk Landfchap van Johan Frans, van v V 5 Bioe- 313 Bloemen, genaamd TOrizome. N°. 9. Het Portraitvan Erasmns, door Holbein gefchilderd. Byna levensgroot. 10. Kinnen van I’Orizonte, 3 v. hoog, 4 v. breed Jüe Kunstenaar fchynt by dit (luk de Ruïnen van Pa.' Itura voor oogen gehad te hebben, N°. n. Een groo. te Hollandfche Wachtkamer; Jean Ie Duc p. N°. 10, Twee paarden, die dooreen man naar het wed gebragt worden, 10 d. koog, 1 v. breed. P. V°- 13- Gezjgt vaneen Stad aan een kanaal vol kleine Schepen, Simon de Vlieger p. N°. 14. Portrait van een oud Man met een muts op, 1 v. hoog, 8 d. breed. Rembrand p. N°. 15. De verloren Zoon, geheel in den Aedemnalchen Imaak, a v. hoog, av. Bd* breed D. Peniers p. N°. iÖ. De zeven werken van. barml hartigheid; by een op een Schildery, D Teniers n N°‘ «7^Dk veJ van Petrus, xv. ad. hoof', l ,v■ [v'eed- Het tooneel fchynt ineen Nederland- Iche Wachtkamer te zyni D. Teniers p. i\° jg. De Beeldtenis van Giulio Romano. N° 19. Het SchaatP* ryden, Adr. v.d. Velde p. N°. 20. De nieuwe Kerk te Delft, van binnen gezien. Een fluk van Eraanuel de Wme, het geen voorheen in het Kabinet des Stadhouders was, en, gelyk de Schryver verzekert, voor een Schildery van G* Hoekgeest wordt opgegeven. N°. 21. Een Landlchap van Wynants; getrouw de natuur naargebootst, maar zeer bevallig. N°. 32. Gezigc van de Antwerpfche Haven, van der Heyden p. x 8 d. hoog 22 d. breed- N°. 23 en 24. zynf nvee Schilderyen van Pietro Francesco Mola. Hare inhoud is uit Tasfo ontleend. De eene verbeeldt den in tweeftryd met Argante gewonden Tancrêdi, en de andere Herminia, die baret kudden weidt. N°- 25. Een aangenaam Land-Icüsp met paarden enz. van Ph. Wouwerman 12 d. hoog, 15 d. breed. N°. 26. Een Landlchap met eene mne, 2 v. s d. hoog, x4 d. breed, Asfelyn p. N° 27 Een Uil Zeegezigt vol Schepen, W. v.d. Velden Juo. p. NJ. 28. Een Landlchap van Wynants, 14}d. br,°g> 17l d. breed. N°. 29. Gezigt van Campo Vaccino, Bartbolome Ë reen berg p. De tegenhanger N°. 30. verbeeldt eenige Romenilche ruïnen. N°. 31 en 32. Twee fraaije Schilderyen van Giovanni Paoh PaninU wiers groot talent inde voortelling van oude gebouwen enz bekend is- Evenwel fchynen in deze (lukken de evenredigheden der figuren valsch te zyn. N°. 33. Een Landlchap, met Abrahams Offerande, Annibaie 314 bale Caracci p. N°- 34- Gczigt vaneen bevallige Landouw dooreen holle rots, van Thibault, een nog levend beroemd Bouwkunstenaar en Schilder. Einde]yk N°- 35 en 36- twee zeer bevallige (lukken van Chan- Co.ll tois; het een, een Gezigt van de Pyramiae van Gajus Sextus; bet andere eene afbeelding van het Colifaeum. Hoewel de Platen rfet volmaakt gntd zyn uitgevoerd, geven zy echter een toereikend denkbeeld van de oorfpronkelyke (lukken aan de band, en zullen den liefhebber, die reeds de Meesters kennen, zeer welkom zyn. By iedere afbeelding vindt men cok een kort Blographisch berigt van den Meester. (Gott. Gel. Anzeigen, N°. 96- voor 16 Juny ißcö.; De Heer Vogel, Hoogleeraar inde Toekenkunst aan het Lvcéurn te Warfchou, heeft eene Pittoreske reize van Polen aangekondigd, welke hy voornemens is , met den .Graveur jFrey uittegeven, en welke de iraaiitc Gezichten dioetopievejen van Polen, nevens de Gedenkllukken en Overblyffels der Kucften en fchoonlle Gebouwen van dat land. Zulk een Kunstgewrocht is het eerile in zyn foort, t welk die’ oorden op’.everen. "Er zuilen aiie jaren drie StuKjes, e.k van zes Platen, uilkomen. Men betaalt by tateekemng 18 Ryksd. voor de 6 Afleveringen. Hst eerde Stukje ziet reeos feec licht, eu fchynt ongemeen te voldoen. Eataaesciie Kunst-Galery. Het is aangenaam de welgeflaagde Werken van Kunfienaars met lof bekend te maken ; doch dit wordt dubbeid aangenaam, indien die Kunftenaars tevens onzeLandsgenooten zyn. Want, hoe dwaas het zy, blind te zyn voor de verdienden van vreemdelingen, die het kunstlievend oog hunne ter fcezigtiging aanbieden, ieder onbevooroordeelde, ieder, wien de roem zyns Vaderlands niet geheel onverfchillig is, moet met deelneming welgelukte pogingen befclinuwen yan inlanti-Jche Meesters. Die der buitenlanderen , hoewel dikwerf minder we! uitgevallen, aan deze voor te trekken , is in ziotr zelf onredeiyk, ontmoedigt den Hollandfchen Kunfienaar en mag ten uiterfte nadeelig voor den bloei der konden in ons Vaderland geacht worden. Wy kwyten ons dan van eenen aangenamer» -.pligt door de bekendmaking van de «erjle Aflevering der Bataafsche Kunst- 315 Künstgalery , in het laatst des voorledenen jaars, te Haarlem by Loosjes en inden Haag by Immerzeel uitgegeven. Deze immers levert zulk een uitflekend blyk np van de domheid en fikschheid der Vaderlandfche Teekenpen van .eenen Teer• link ais van de kracht en juistheid des Vaderlandfche’n Graveeryzers van eenen Vinkeles, Bendorp en Bemtne. Zy toont, dat nog ons Vaderland roem mag dragen op rasuren , wier levensdagen de edeifte Konden gewyd zyn, en wier Werken in volle uitrite met die der bultenlanderen kunnen monfteren. Het was niet dan met vermaak, dat wy deze Galery op zulk eene roemvolle wyze ontfloten zagen, De na. men der Schilders, wier werken, in ’s Hands Kunstgalery bewaard, hier door der Graveernaald aangeboden worden, lokten van den eenen kant de Kunstminnaars uit, om op zulk eene wyze het gemis der beroemde Stukken zelve vergoed re zien, doch moesten het van de andere zyde beducht maken wegens de getrouwe en kunstmatige overbrenging van zulke onnavolgbare origineelen. Doch deze vrees neemt de voortreffelyke uitvoering van de eerde aflevering weg; niet dat wy willen bewerén , dat hier de Graveernaald tot iets in ftaat was, waartoe dezelve zich misleiden nooit verhief of verheffen zal; neen! aan de overbrenging van Schilderyen kleeft altyd iets gebrekkigs; het is den Graveur oHmogelyk den Schilder zoo geheel weder te geven, dat wy het gemis van zyn werk niet gevoelen, doch zyne hand kan dit vergoeden, op eene wyze, zoo aangenaam als bevallig. In zoo verre volbragten Teekenaar en Graveurs in deze Galery meesteriyfc hunnen pligt. Deze Eerde Aflevering bevat vier Kunstplaten; elk begeleid van eene korte befchyvihg van het tafereel en berigt nopens den Schilder, inde Hollandfche en Franfche falen. De Eerde Kunstplaat verbeeldt een Paardewed van Philip fPoüwerman, dien, zoo wegens paarden, waar mede hy zyne Land-Ichappen en Veldflagen ftoffeerde, beroemden Schilder. De Hr, Teerlink ook de drie overigen uitmuntend geteekend heeft) was zoo gelukkig.van in zyne teekening de natuurlyke eenvoudigheid van Wouterman als de Hr. Vinke~ les van zyne ongezochte kracht te bewaren en over te biengen. Het fmeltende en toetfende van zyn penfeel is bun beider aandacht in geenen deele ontglipt; en overheeriyk is in dit Stuk zyne kundige verdèeling van lichte legen bruine voorwerpen bew'aard gebleven. Wie toch de twee op den voorgrond flaande paarden in deze plaat ziet, w:ie de keurig behandelde lucht gadeilaat-, moet in dit taiereel Wouterman niet herkennen ? Het daarop volgend Stuk is de Schoenlapper van Brouwer, zoo geestig van ordonanne als rtout en mannel)k van teekening. Hetzelve fielt eenen ouden Scbcenlappper ’ voor, 316 voor, die bezig is met het aflappen van de zool, terwyl aas zyne linkerhand de vrouw een draadje zit te fpinnen; ten leerjongen 'lapt mede; 'n het verfchiet fpelen eenige boeren op de kaart. De Hr. Bendorp, Graveur dezer Kunstplaat verloor de manier van Brouwer niet uit het oog, en ook in deze blinkt de Schilder, de vriend van Adr. van Ostads en zynen medeleerling by Frans Hals, op vele plaatfen door. Eene Maria Magdalena van Titiaan, tegen een rots in eene Landfchap (bande, de weenende oogen ten hemel fHande, terwyl haar regterhand de borst gedeekelyk bedekt en bet lang golvend hooofdhaar by den regterfchouder mede over de borst valt, vertoont ons de derde Kunstplaat. De jongheid des Meesters, de Hr. Amerika 5 prCt. • 99! a too dito 4 prCt . p9 a § dito dito met premie,. 109». § dito geconfölid by Stap. horst a4I prCt. . 66j 1 674 Andeeien by Hope & Corop. enz. . . 1074■1084 Rusland $ prCt. . 93 s 914 Zweden 5 prCt. . 95 *9*4 Denemarken, Toü. 4 prCt, 94 > dito Leen en Wisfèib. 4 prCt. 96 s | dito Kroon 4 prGt. . 95! aq6 Keizer 5 prCt. . 6d 3 J Keizer 44 prGt. . 514»5ï| dito 4 prCt. , sofa 5 ï Spanje 5 prCt. . 8-j 5 96 dito iosb. van 1807. 95 ajtf Engeland. Annuiteiten 3 prCt . . 62 Franfche Rep. Geconibiid. renten . , 66 af Dito Ccrtif. by K. &H. 66 ia| Wisfeicours Op Londen. . 75 gw \ – Parys.. . 544 Binnenlandsche. Bataaffdhe Republiek, Nationale Scliuidbrieven a 3 prCt. , 4üJa43 dito a oi prCt. 374*1 Losrenten uit de heffing van 9S a sjprCt. 48f*4 Dito uit do heffing van iBro. a 3 prCt- ". 424343 dito 1801. a 3| pfGt.. 48 ai dito Domeinen. 4 prCt. 70 a | dito Vrywiiiig a 5 pCt. 69 a-| Refcriptien Losb. na den Vrede , 574.58i Holland, Obligatie» en Recepisièn a 1% piCt,. 74 a 351 Dito vrywiiiig a 5 prCt. 674 a63 Zeeland. Obligatien a a| ptCt. 33ia34| Vriesland. Obligatien a 2 piCt. 32J .* 33 Agio van de Bank. s| HISTORISCHE en LETTERE. ANECDOTES. Voorgewende hooge oudheid der uitvinding van HET GROF GEtCHUT. (Uit de Fratifche vertaling van de Voorrede des Engelfchen Overzettei-s, Haehed , vw het Wet boek der Hindoo's of de voorfchriften der Braminen.) „ Men zal ( zegt ds Hr. H.) roet verbazing zien, dat bet Schietgeweer by eene Wet van zoo hooge oudheid (*) verboden C') De Braminen beweren, met wat regt, iaat men daar, dat hunne ges Wyde Wetten of Schriftens reeds voor de tyden van Noach, aanwezig zonde» feweest zyn. dunt, van ten Redact, 318 denlwordt: en zich misfehien, hier by, errinneren, hoe ongerymd het ook tegenwoordig gehouden wordt, dat Alexander fuortgeljke wapenen in het hart van Indiën vondt; geiyk zekere plaats in Qiiintus Curtius fchynt aameduiden. Het kruid was in China en Indostan iang te voren bekend, eer onze Tydrekenaars de uitvinding, daar van opgeven. Het Sa.nkrit’s woord Agnee~Aster beteekent letterlyk Schietgeweer. De Brammen zeggen, dat de eerften , vsn welken men zich bediende, een foort van Pyl of Vunrfchigt was, die men met een Indiesch Riet (Bambou) op den vyand affehoot. Onder de verfchillende buitengewone Eigenfchappen van dit Wapentuig , verzekeren zy, dat het, na het afgaan, zich verdeelds in afzonderlvke flitfen, of vuurfpranken, van welken ieder trof, en wel in.dier voege, dat men het daar door aangeftoken voorwerp niet kon uitbiusfeheu (f). Maar deze foort van Geweeren zyn tegenwoordig nier te vinden.’ Het Kanon heet, inde Sankrhfche taal, Shet-aghnee, of het wapen, ’t welk op eenmaal honderd Men feiten doodt, van Shst, Honderd , en van gè'hni'h , dooden; en de Indifche Gefchiedenisfen ichryvon de uitvinding van deze moorddadige werktuigen toe aan Bëësh'öökerma , een Kunstenaar, dia gezegd wordt, alle de wapenen gefmeed te hebben, waar van zich de goeds en kwade Geesten, in het eérfte TydperkQ}, gedurende eenen honderdjarigen oorlog bedienden. f BARO- I THER- | STREEK | LIICHTSIBcS, < MS- | MOMB- i DEK I GESTELD» N-v. I TER. | TER. ) WIND. I HEID. i ay. 46 !o. z. o. | voormidd. betrokken; 5 < 29. 1 49 ( z. verder regen. '2O. 47} ! W. I ;2>. Cf i üji j vv. wolken; omtrent helder; 6 <29. 7I ) 52 iw. t. n. , ’s, avonds weeriiat. ' 20. of I 4d ! _ (30. -i ; w. n. vv. , wolken; ’smorg. en ’s avonds f < 30. t f 51 | bu jig. '3O. 47. N.W. | ]3°' 3 j 44 | z. o. : voormidd. betrokken; dampig; 3 <so. 4 I 52 z. ['verder bewolkt. (30. 4 I 461 | I tto6. Ct) Gelykende dus bier door naar het zoogenaamde Grieksch' vuur dec Kru rvaarders. De Hindoo’s tellen vier zulke tydperkcn der Wereld: welker voorgewende during en kenfehetrehing voorzeker een al te la helachtig voorkomen hebben, om ’er op IUI te liaan, veel min eenig gezag daar aan t. etekennen» 4ant. van dm Rtdaii, 319 fRAEO- j THFR- I STREEK LUCHT'. jRf (f. < ME- | MOMÈ- | OER GESTELD. N’.iv- ' TER. * TER. ! WIND. HEm. flta U 3 A z‘ ! 9 < 50.3 51 l | bewolkt. ’3O af 40 1. (3c, ii 3t>i z. -mm betrokken; ’savonds 10 yso 150 z. w. j een we nig regen. ’V '33. a 4<l ! f3O. 1 34 j n. o. I voorandd. helder; n f,6 z. o. j verder mist. {3O 2 I 37 I 1 BEKENDMAKINGEN. *t* T?v TT. C. A- THTEME te Zutphen is gedrukt en ean alle Boekverkonpers in ors eeheele Tinei verzanden: I. Lex'con Latiro-Belpicnm ex Majori Schel lériano. aliisque contracrum » jn ufum Studiofae juvemutis, anönre J P. TUNGST/6-R-; Dit Werk is getrokken uit het groeitere Werk van SCHELLER : volgens de derde vermeerderde en verbeterde,uitgave, van 1804. te LeipzSg, mitsgaders uit de Lexica van HAAS, BAT ER , enz. De Uitvoering is net cn sccür.at, de letter en papier fraai, en her formaat zeer gefchikt tot her dagelyks gebruik. Muer zal men tot aanpryzing van dit Werk niet zeggen, dan dat het verfierd is'met eene aanpryzende Voorreden van den Grot inger Hooglteraar HERM. BOSSCHA. 320. 320. 