None
MINISTERS’ DEPUTIES
DÉLÉGUÉS DES MINISTRES

Recommendations
Recommandations

CM/Rec(2019)4

24/04/2019

Recommendation of the Committee of Ministers to member States on supporting
young refugees in transition to adulthood
Unofficial translation into Dutch

Recommandation du Comité des Ministres aux États membres sur l’aide aux jeunes
réfugiés en transition vers l’âge adulte
Traduction non-officielle en néerlandais

Aanbeveling van het Comité van Ministers aan de lidstaten over de steun aan jonge
vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid

© Council of Europe [April 2019], original English and French versions
Text originated by, and used with the permission of, the Council of Europe. This unofficial translation is
published by arrangement with the Council of Europe, but under the sole responsibility of the translator.
*****
© Conseil de l’Europe [avril 2019], versions originales en anglais et français
Le texte original provient du Conseil de l’Europe et est utilisé avec l’accord de celui-ci. Cette traduction est
réalisée avec l’autorisation du Conseil de l’Europe mais sous l’unique responsabilité du traducteur.
 Website: www.coe.int/cm

MINISTERIËLE
VERTEGENWOORDIGERS

Aanbevelingen

CM/Rec(2019)4

24 april 2019

Aanbeveling CM/Rec(2019)4 van het Comité van Ministers aan de lidstaten
over de steun aan jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid1
(Goedgekeurd door het Comité van Ministers op 24 april 2019
tijdens de 1344ste vergadering van de ministeriële afgevaardigden)

Het Comité van Ministers, overeenkomstig de bepalingen van artikel 15.b van het Statuut van de Raad van
Europa,
Overwegende dat het doel van de Raad van Europa het tot stand brengen van een grotere eenheid tussen
zijn leden is, met als doeleinde het vrijwaren en realiseren van de idealen en principes die hun
gemeenschappelijke erfgoed zijn;
Het principe van de gelijkwaardigheid van alle mensen herbevestigend evenals het principe van volledig en
gelijk genot van mensenrechten en fundamentele vrijheden door elke persoon die onderworpen is aan de
jurisdictie van een Staat, ongeacht zijn of haar nationaliteit, migratie-, verblijfs- of andere status.
Gelet op het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (ETS
nr. 5) en de bijbehorende protocollen, het Europees Sociaal Handvest (ETS nr. 35 en zijn herziene versie,
ETS nr. 163), het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bestrijding van mensenhandel (CETS nr.
 197), het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bescherming van kinderen tegen seksuele uitbuiting
en seksueel misbruik (CETS nr. 201), het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en
bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (CETS nr. 210) en andere Europese en
internationale wettelijke instrumenten;
Gelet op de verplichtingen van Staten tegenover kinderen en jongeren, zoals gedefinieerd in het Verdrag
van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind en het Verdrag van de Verenigde Naties
betreffende de status van vluchtelingen en zijn protocol van 1967;
Gelet op het Joint General Comment (Gezamenlijk Algemeen Commentaar) nr. 3 (2017) van het Comité
voor de bescherming van de rechten van alle gastarbeiders en hun gezinnen en nr. 22 (2017) van het
Comité voor de Rechten van het Kind over de algemene principes betreffende de mensenrechten van
kinderen in de context van internationale migratie; en het Joint General Comment nr. 4 (2017) van het
Comité voor de bescherming van de rechten van alle gastarbeiders en hun gezinnen en nr. 23 (2017) van
het Comité voor de rechten van het kind over de verplichtingen van Staten betreffende de mensenrechten
van kinderen in de context van internationale migratie in de landen van oorsprong, transit bestemming en
terugkeer;
Herinnerend aan Resolutie CM/Res(2008)23 over het jeugdbeleid van de Raad van Europa, Aanbeveling
CM/Rec(2017)4 inzake jeugdwerk, Aanbeveling CM/Rec(2016)7 over de toegang van jongeren tot rechten,
en Aanbeveling CM/Rec(2010)7 over het Handvest van Raad van Europa inzake onderwijs op het gebied
van democratisch burgerschap en mensenrechten;
Herinnerend aan Aanbeveling CM/Rec(2007)9 betreffende de levensprojecten voor niet-begeleide
minderjarige vreemdelingen;

1

Ontwerpaanbeveling zoals goedgekeurd op de 39ste vergadering van de Joint Council on Youth (Straatsburg, 16-17 oktober 2018),
met twee afwijkende meningen (in overeenstemming met Artikel 11.c van Bijlage 1 bij Resolutie CM/Res(2011)24): zie verkort verslag
van de 39ste vergadering van de CMJ voorkomend op de agenda van de 1332ste vergadering van de ministeriële vertegenwoordigers
(CM(2018)157).
 de in de bijlage bij deze aanbeveling voorgestelde richtlijnen promoten en toepassen, die tot doel
hebben dat jonge vluchtelingen aanvullende tijdelijke steun ontvangen na de leeftijd van 18 jaar om hen in
staat te stellen hun rechten te doen gelden, en dat de rol van het jeugdwerk en de jeugdsector erkend en
versterkt wordt om betere toegang tot deze rechten te promoten, onder meer om via hun werk sociale
samenhang en inclusie op te bouwen;
2.
passende aandacht besteden aan de specifieke behoeften en situaties van jonge vrouwen en jonge
mannen in de implementatie van deze richtlijnen;
3.
deze richtlijnen waar passend in overweging nemen bij de herziening van binnenlandse wetgeving,
beleidsregels en praktijken om de noodzakelijke hervormingen door te voeren om deze aanbeveling te
implementeren;
4.
deze richtlijnen wijd verspreiden in de jeugdsector en bij relevante nationale overheden,
professionele deskundigen en belanghebbende partijen, in het bijzonder bij degenen die voor en met
kinderen en jongeren werken;
5.
gebruik maken van bestaande mechanismen en waar passend nieuwe uitwerken, zowel op
nationaal als op Europees niveau, om deze richtlijnen te promoten, te herzien en de vooruitgang in de
implementatie ervan te delen, en organisaties die werken met vluchtelingen en jongeren bij het proces te
betrekken;

Bijlage bij Aanbeveling CM/Rec(2019)4 van het Comité van Ministers aan de lidstaten om jonge
vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid te steunen
Richtlijnen
I.
Reikwijdte en doel

1.
Voor het doel van deze aanbeveling verwijst “jonge vluchtelingen in de overgang naar
volwassenheid’ naar jongeren die de leeftijd van 18 jaar hebben bereikt en die als kind in Europa zijn
aangekomen en de status van vluchteling hebben verkregen of daarvoor in aanmerking komen volgens het
VN-verdrag betreffende de Status van Vluchtelingen, of voor subsidiaire bescherming volgens de wetgeving
van de Europese Unie of de nationale wetgeving.
 2.
De lidstaten worden ook aangemoedigd om deze aanbeveling toe te passen op jongeren die de
leeftijd van 18 jaar hebben bereikt en die als kind in Europa zijn aangekomen en de status van vluchteling
hebben aangevraagd volgens het VN-verdrag betreffende de Status van Vluchtelingen, of voor subsidiaire
bescherming volgens de wetgeving van de Europese Unie of de nationale wetgeving.
3.
De duur van de aanvullende tijdelijke steun zou moeten worden bepaald in overeenstemming met
de nationale of regionale beleidskaders en volgens de individuele behoeften van de betrokken jonge
vluchtelingen.
4.
Niets in deze aanbeveling zal van invloed zijn op voorzieningen vervat in het nationale of
internationale recht dat van kracht is in de lidstaten, die gunstiger zijn voor jonge vluchtelingen, noch
nadelig zijn voor de uitoefening van de rechten van jonge vluchtelingen als volwassenen.
II.
De rechten en kansen vrijwaren van jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid

Juridisch kader

CM/Rec(2019)4

4

5.
De lidstaten worden aangemoedigd om het juridisch kader voor jonge vluchtelingen in de overgang
naar volwassenheid te verbeteren.
6.
Om de overgang van jonge vluchtelingen naar volwassenheid te plannen en te vergemakkelijken,
zouden de lidstaten indien nodig een omvattende interdisciplinaire samenwerking tussen instellingen
moeten bevorderen in domeinen als kinderbescherming, jeugdzorg, gezondheidszorg, onderwijs, sociale
bescherming of bijstand, migratie, justitie en gendergelijkheid, in voorkomende gevallen ook tussen
nationale, lokale en regionale overheden. Het delen van informatie tussen deze instellingen zou de
coördinatie van diensten en de toegang van jongeren tot de diensten die ze nodig hebben moeten
verbeteren.
Niet-discriminatie en bescherming
7.
 De lidstaten zouden jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid de steun en
bescherming moeten verlenen die ze verlangen, zonder discriminatie, en zouden passende aandacht
moeten besteden aan de behoeften van alle jonge vluchtelingen die risico lopen, zoals overlevenden van
seksueel en gendergebaseerd geweld, mensenhandel of uitbuiting. De lidstaten zouden de discriminerende
praktijken waarmee jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid geconfronteerd worden op
gepaste wijze moeten aanpakken.
Sociale diensten, verblijfplaatsen en sociale voorzieningen
8.
Waar aangewezen en noodzakelijk zouden lidstaten ervoor moeten zorgen dat jonge vluchtelingen
in de overgang naar volwassenheid toegang hebben tot sociale diensten die hen ondersteuning en bijstand
bieden om de effectieve toegang tot hun rechten en tot de voornaamste sociale diensten mogelijk te maken.
Zulke ondersteuning en bijstand zou culturele en gendergevoelige overwegingen moeten omvatten,
naargelang relevant, en waar mogelijk de continuïteit garanderen van de relatie met de contactpersoon, in
overeenstemming met de standpunten van de jonge vluchtelingen zelf.
9.
De lidstaten zouden ervoor moeten zorgen dat jonge vluchtelingen waar nodig toegang hebben tot
sociale voorzieningen en verblijfplaatsen gedurende hun overgangsperiode zodat ze een adequate
levensstandaard genieten.
10.
Aangepaste verblijfplaatsen, met alle nodige faciliteiten, zouden moeten worden verschaft rekening
houdend met de privacy en de noodzaak om jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid te
beschermen tegen alle vormen van geweld. Zulke verblijfplaatsen zouden toegang moeten verlenen tot
adequate onderwijsmogelijkheden en de sociale integratie bevorderen, ook in gezins- of
gemeenschapsverband waar dit aangewezen is en in overeenstemming met de wensen van alle betrokken
partijen.
11.
Alvorens jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid een verblijfplaats te geven,
worden lidstaten aangemoedigd om passende aandacht te besteden aan de geografische nabijheid met
sociale en gemeenschapsbanden die aangeknoopt zijn gedurende hun tijd in verblijfplaatsen voor kinderen.
12.
 De lidstaten zouden, in overeenstemming met hun nationale wetgeving, moeten vermijden om
jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid in detentiecentra te plaatsen, met inbegrip van de
facto detentie.
Toegang tot onderwijs
13.
De lidstaten zouden jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid, in overeenstemming
met hun nationale wetten en reguleringen, onderwijs moeten aanbieden, om hun integratie en inclusie in de
samenleving te bevorderen.
14.
De lidstaten zouden, in overeenstemming met hun nationale wetten en reguleringen, jonge
vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid voortgezette toegang moeten garanderen tot
onderwijstrajecten die ze als kind hebben gevolgd, en schooluitval moeten voorkomen.
15.
De lidstaten zouden, in overeenstemming met hun nationale wetten en reguleringen, taalonderwijs
moeten blijven aanbieden en indien mogelijk de taalvaardigheden van jonge vluchtelingen tijdens de
overgangsperiode certificeren, in overeenstemming met hun behoeften en om hun integratie en inclusie in
de samenleving te bevorderen.
16.
De lidstaten worden aangemoedigd om, in overeenstemming met hun nationale wetten en
reguleringen, jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid mogelijkheden te bieden om

5

CM/Rec(2019)4

Europese onderwijsprogramma’s te volgen, ook als die reizen omvatten, door hen de nodige
reisdocumenten te verschaffen.
17.
De lidstaten zouden, in overeenstemming met hun nationale wetten en reguleringen, toegang
moeten bieden tot en mogelijkheden aanreiken voor beroepsopleidingen en stage- en leerplaatsen voor
jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid, als middel om de ontwikkeling van vaardigheden
en kennis te bevorderen en om hun kansen op werk te vergroten.
18.
De lidstaten zouden, in overeenstemming met hun nationale wetten en reguleringen, de eerdere
onderwijservaring en diploma’s van jonge vluchtelingen moeten erkennen en attesteren, in lijn met
gevestigde erkenningssystemen en de aanbeveling van het Comité van de Lissabon Erkenningsconventie
inzake de erkenning van diploma’s van vluchtelingen, ontheemde personen en personen in een
vluchtelingsituatie.
19.
 De lidstaten zouden, in overeenstemming met hun nationale wetten en reguleringen, mogelijkheden
moeten bieden aan jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid om onderwijs te krijgen op het
gebied van democratisch burgerschap en mensenrechten in zowel formele als niet-formele onderwijs/leeromgevingen.
Gezondheidszorg en psychologische bijstand
20.
De lidstaten zouden, in overeenstemming met hun nationale wetten en reguleringen, jonge
vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid kosteloze en omvattende gezondheidszorg moeten
bieden, met inbegrip van mentale gezondheidszorg.
21.
De lidstaten zouden jonge vluchtelingen psychologische bijstand moeten bieden onder dezelfde
voorwaarden als hun eigen staatsburgers, met inbegrip van gespecialiseerde mentale gezondheidszorg,
met speciale aandacht voor de stress van het ontheemd zijn, de ervaring van gendergebaseerd geweld, de
onzekerheid van de asielprocedures, bovenop de moeilijkheden die ze ondervinden in de overgang naar
volwassenheid.
22.
De lidstaten zouden speciale aandacht moeten besteden aan de gezondheids- en psychologische
behoeften van jonge vluchtelingen die als niet-begeleide en gescheiden kinderen in Europa aankomen,
vanwege hun specifieke kwetsbaarheid.
23.
De lidstaten zouden jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid toegang moeten
bieden tot onderwijs op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid.
Toegang tot informatie en juridisch advies
24.
De lidstaten zouden jonge vluchtelingen tijdige, duidelijke en transparante informatie moeten
verschaffen over veranderingen in of gevolgen voor hun rechten en verantwoordelijkheden als gevolg van
het bereiken van de meerderjarigheid, met inbegrip van alle rechten waarnaar verwezen wordt in deze
aanbeveling.
25.
De lidstaten zouden alle dergelijke informatie en dergelijk advies beschikbaar moeten stellen in een
toegankelijke vorm die rekening houdt met gender- en culturele gevoeligheden en verstrekt wordt in een
taal die de betrokken individuen begrijpen; ondersteuning of advies zou moeten worden aangeboden waar
nodig.
26.
 De lidstaten zouden, waar nodig, jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid toegang
moeten bieden tot kosteloos juridisch advies over hun immigratiestatus en hun toegang tot rechten.
Recht op gezinshereniging
27.
De lidstaten zouden het recht op gezinshereniging voor jonge vluchtelingen moeten vrijwaren in
overeenstemming met hun verplichtingen volgens het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en
het internationaal recht, en streven naar efficiënte administratieve procedures om dit recht te waarborgen.
Werk
28.
De lidstaten zouden, in overeenstemming met hun nationale wetgeving, jonge vluchtelingen in de
overgang naar volwassenheid toegang moeten verschaffen tot de arbeidsmarkt onder dezelfde
voorwaarden als hun eigen staatsburgers.
CM/Rec(2019)4

6

29.
De lidstaten zouden, waar nodig en in overeenstemming met hun nationale wetgeving, jonge
vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid informatie over werk moeten verschaffen, begeleiding,
mogelijkheden voor het ontwikkelen van vaardigheden, waaronder IT- en digitale vaardigheden, en andere
ondersteuning voor het zoeken en vinden van werk.
Levensprojecten
30.
Wanneer jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid een levensproject ontwikkeld
hebben vóór het bereiken van de meerderjarigheid, zouden ze als startpunt in staat moeten zijn dit project
te voltooien volgens de voorwaarden uiteengezet in Aanbeveling CM/Rec(2007)9 betreffende de
levensprojecten voor niet-begeleide minderjarige vreemdelingen.
III.
Erkenning en ondersteuning van de rol van jeugdwerk in het bijstaan van jonge
vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid om hun rechten te doen gelden en hun inclusie in
de samenleving te bevorderen
Erkenning en ondersteuning van de rol van jeugdwerk
31.
 De lidstaten zouden de inclusie en integratie van jonge vluchtelingen in de overgang naar
volwassenheid moeten promoten door het potentieel van jeugdwerk te ontginnen, gebaseerd op holistische
benaderingen die hun persoonlijke en sociale ontwikkeling en hun interculturele competenties
ondersteunen. De lidstaten en andere belanghebbende partijen uit de jeugdsector worden aangemoedigd
om meer te leren over en een beter begrip te ontwikkelen van de situatie, ervaringen en aspiraties van
jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid en hoe de jeugdsector deze kan ondersteunen.
32.
De lidstaten worden aangemoedigd om jeugdwerk en niet-formeel onderwijs/leren gericht op jonge
vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid te promoten en te ondersteunen, met als doel :
i.
ii.
iii.
iv.
v.
vi.
vii.
viii.
ix.
x.
xi.
mogelijkheden te bieden voor onderwijs op het gebied van democratisch burgerschap en
mensenrechten in zowel formele als niet-formele onderwijs-/leeromgevingen;
hun vaardigheden en competenties te ontwikkelen voor interculturele en interreligieuze
dialoog en sociale inclusie in diverse samenlevingen;
geletterdheid en leiderschap te ontwikkelen op het gebied van digitalisering en informatie;
de ontwikkeling van hun taalkundige en communicatieve vaardigheden te ondersteunen;
hun expressie in culturele of sociale projecten te ondersteunen en zelfgeleide projecten te
initiëren;
mogelijkheden te bieden voor mentoring en peer education/learning (intercollegiaal
onderwijs/leren);
mogelijkheden te bieden voor sport, cultuur, kunst, toneel en recreatieve activiteiten.
gebruik te maken van de competenties van jongeren in online leren en deze verder te
ontwikkelen;
langetermijnstrategieën voor hun inclusie te ontwikkelen gebaseerd op gelijke kansen;
hun vertrouwen, veerkracht en geloof in het opbouwen van positieve relaties te ontwikkelen;
toegang te bieden tot nationale en Europese leer- en mobiliteitsprogramma’s.
33.
 De lidstaten zouden ervoor moeten zorgen dat jeugdwerkactiviteiten met jonge vluchtelingen in de
overgang naar volwassenheid hun mentale welzijn ondersteunen, rekening houdend met de mogelijke
emotionele uitdagingen die het gevolg zijn van vroegere ervaringen, en de uitdagingen verbonden aan het
integreren in een nieuwe samenleving. Waar nodig zouden jonge vluchtelingen in de overgang naar
volwassenheid moeten worden doorverwezen naar structuren die in staat zijn om dergelijke ondersteuning
te bieden.
34.
Jeugdwerkers zouden, in overeenstemming met de nationale wetten en reguleringen, specifieke
training moeten krijgen, onder meer in eerste hulp bij mentale problemen, zodat ze kunnen inspelen op de
specifieke noden van jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid en hen de passende
ondersteuning kunnen bieden.
35.
De lidstaten worden aangemoedigd om jeugdorganisaties en jeugdwerk te ondersteunen die nietformele onderwijs-/leerkansen bieden aan jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid, via het
financieren van programma’s en projecten en het creëren van specifieke en relevante
opleidingsmogelijkheden voor jeugdwerkers, waaronder peer learning en de uitwisseling van praktijken.
36.
Jeugdorganisaties en jeugdwerk zouden moeten worden ondersteund en aangemoedigd om
geschikte vrijetijds- en recreatieve activiteiten te bieden aan jonge vluchtelingen in de overgang naar

7

CM/Rec(2019)4

volwassenheid die hun groei, ontwikkeling, mentaal welzijn en maatschappelijke integratie ten goede
komen.
37.
De lidstaten worden aangemoedigd om de betrokkenheid van jonge vluchtelingen in de overgang
naar volwassenheid, ook degenen in detentiecentra, te promoten en te bevorderen bij alle jeugdwerk en
niet-formele onderwijs-/leeractiviteiten voor jongeren, zonder discriminatie en ongeacht hun wettelijke
status, en zij zouden moeten zorgen voor een onbelemmerde toegang tot dergelijke programma’s en
activiteiten.
38.
 De lidstaten worden aangemoedigd om ruimtes te voorzien om aan jeugdwerk te doen in of nabij
alle plaatsen waar jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid verblijven, om het even hoe
voorlopig zulke voorzieningen ook zijn; wanneer dergelijke faciliteiten niet beschikbaar zijn, zouden jonge
vluchtelingen waar en wanneer nodig de steun moeten krijgen van een mobiel team van jeugdwerkers.
39.
De lidstaten zouden de rol van jeugdwerk en niet-formeel onderwijs/leren in het bevorderen van de
sociale inclusie en de participatie van jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid moeten
promoten en informatie hierover beschikbaar maken bij de betrokken instellingen en organisaties.
40.
De lidstaten worden aangemoedigd om informatie over jeugdwerk en mogelijkheden voor nietformeel onderwijs/leren te verschaffen aan jonge vluchtelingen in een toegankelijke vorm die genderbewust
en cultuurgevoelig is en in een taal die de betrokken individuen begrijpen.
41.
De lidstaten zouden ervoor moeten zorgen dat nationale en Europese jeugdprogramma’s effectief
toegankelijk zijn voor en waar nodig afgestemd op de behoeften van jonge vluchtelingen in de overgang
naar volwassenheid, teneinde hun vaardigheden en capaciteiten te ontwikkelen en hen op te nemen in de
bredere samenleving. Informatie over deze programma’s zou beschikbaar moeten worden gesteld aan
jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid, en zij zouden moeten worden ondersteund en
aangemoedigd om eraan deel te nemen.
42.
De lidstaten zouden moeten samenwerken met relevante jeugdorganisaties, aanbieders van
jeugdwerk, lokale overheden en andere instellingen die zich inzetten voor jongeren en niet-formeel
onderwijs/leren om goede praktijkvoorbeelden van jeugdwerk en niet-formeel onderwijs/leren bedoeld voor
jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid uit te wisselen.
43.
De lidstaten zouden de samenwerking tussen jeugdwerk, migratie en andere sectoren moeten
aanmoedigen, waar dit relevant is, om passende diensten te leveren aan jonge vluchtelingen in de
overgang naar volwassenheid.
Participatie in maatschappelijke en besluitvormingsprocessen
44.
 De lidstaten en andere belanghebbende partijen inzake jeugdwerk en jeugdbeleid zouden, volgens
de nationale wetgeving en praktijk, de capaciteit van jonge vluchtelingen in de overgang naar
volwassenheid moeten helpen versterken door ruimtes te voorzien waar ze zichzelf kunnen organiseren en
uitdrukken, interageren met jongeren van het gastland en op een betekenisvolle manier participeren, ook
door de oprichting van door hen geleide organisaties te steunen.
45.
Specifieke steun zou moeten worden overwogen om de participatie mogelijk te maken van jonge
vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid die minder actief zijn, onzichtbaar of vatbaar zijn voor
pesterijen, intimidatie of discriminatie.
46.
De lidstaten en lokale overheden zouden ernaar moeten streven om duurzame programma’s op
korte, middellange en lange termijn te ontwikkelen die jonge vluchtelingen in de overgang naar
volwassenheid verbinden met de lokale bevolking teneinde hun inclusie en participatie in de lokale
gemeenschap te bevorderen.
47.
Gouvernementele en niet-gouvernementele belanghebbende partijen inzake jeugdbeleid en andere
overheden worden aangemoedigd om actief in dialoog te treden met jonge vluchtelingen in de overgang
naar volwassenheid en hen te steunen om cultureel, politiek en sociaal actief te worden, onder meer door
hun deelname aan diverse forums en initiatieven van het maatschappelijk middenveld te bevorderen, in het
bijzonder over kwesties die hen direct aanbelangen.
48.
Bij het ontwerpen van beleid en projecten die gericht zijn op jonge vluchtelingen in de overgang
naar volwassenheid, zouden lidstaten nationale jeugdraden en jeugdorganisaties moeten raadplegen en
betrekken, met inbegrip van degenen die de jonge vluchtelingen zelf vertegenwoordigen.
CM/Rec(2019)4

8

49.
Nationale jeugdraden en jeugdorganisaties zouden moeten worden aangemoedigd om jonge
vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid te betrekken bij hun programma’s en hun organisaties.
Sensibilisering
50.
 De lidstaten worden aangemoedigd om sensibiliseringsactiviteiten of -campagnes te ondernemen
en te steunen teneinde verkeerde opvattingen, stereotypen, vooroordelen en discriminatie tegen jonge
vluchtelingen te bestrijden, en om een interculturele en interreligieuze benadering te bevorderen gericht op
een beter begrip van de specifieke situatie van jonge vluchtelingen in de overgang naar volwassenheid.
