None
14113/23    JVS/tpg  32
 LIFE.4   NL
 iv) opleidingsmogelijkheden voor werkenden te bevorderen om mogelijk een
loopbaan in d e sociale economie na te streven, bijvoorbeeld door middel van
op maat gesneden advies - en opleidingsprogramma's op basis van de
beginselen van onderwijs voor duurzame ontwikkeling;
c) specifieke leerlingstelsels op te zetten in de sociale economie die jon geren, met name
mensen die geen onderwijs volgen, werk hebben of opleiding volgen, ondersteunen
om zich bij te scholen en hen voor te bereiden op de arbeidsmarkt, en de sociale
economie in staat te stellen talent in de sector te ontwikkelen, in overeenstem ming
met het Europees kader voor hoogwaardige en doeltreffende leerlingplaatsen;
d) de integratie van vaardigheden op het gebied van sociale economie en sociaal
ondernemerschap in onderwijs en opleiding op alle onderwijsniveaus te bevorderen,
met name in o ndernemerschaps - en bedrijfscursussen, zoals de bevordering van door
studenten geleide entiteiten van de sociale economie, waaronder studenten -
coöperaties, als een leermogelijkheid en het bieden van toegang tot coaching - en
mentorschapsprogramma's voor ent iteiten van de sociale economie en sociale
ondernemers;
e) nationale kenniscentra op te zetten voor opleiding op het gebied van de sociale
economie en deel te nemen aan transnationale initiatieven die de toegang tot
specialistische onderwijs - en opleidings programma's voor de sociale economie
vergemakkelijken, bijvoorbeeld door samenwerking met aanbieders van
beroepsonderwijs en -opleiding die werkzaam zijn in het kader van gevestigde
organen, zoals de kenniscentra voor beroepsopleiding bedoeld in de aanbeve ling
van de Raad van 24  november 2020 inzake beroepsonderwijs en -opleiding voor
duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht1.
1 PB C  417 van 2.12.2020, blz.  1.
 14113/23    JVS/tpg  33
 LIFE.4   NL
 Sociale innovatie en duurzame economische ontwikkeling
8. De lidstaten wordt aanbevolen de ondersteune nde rol van entiteiten van de sociale
economie bij het bevorderen van sociale innovatie en belangrijke sectoren van lokale
ontwikkeling en werkgelegenheid te versterken. Dit kan worden bereikt door:
a) een gunstig ecosysteem voor sociale en plaatsgebonden innovatie te bevorderen door
het faciliteren van samenwerkings - en partnerschapsinitiatieven tussen entiteiten van
de sociale en circulaire economie, reguliere bedrijven, financiers, lokale overheden
en andere belanghebbenden.  ONTWIKKELING VAN FACILITERENDE KADERS VOOR DE SOCIALE ECONOMIE
9. De lidstaten wordt aanbevolen beleids - en regelgevingskaders te ontwikkelen die de
sociale economie faciliteren en ondersteunen. Daartoe worden zij aangemoedigd
alomvattende strategieën te ontwikkelen en uit te rollen die de sociale economie erkennen
en stimuleren of bestaande strategieën of andere beleidsinitiatieven aan te passen, in
overeenstemming met deze aanbeveling, het actieplan van de Unie voor de sociale
economie en andere beleidsrichtsnoeren van de Unie.
10. De lidstaten wordt aanbevolen mechanismen in te voeren voor overleg en dialoog tussen
overheidsinstanties en organisaties  die de sociale economie vertegenwoordigen. Het kan
hierbij gaan om het opzetten van groepen op hoog niveau en het ondersteunen van het
ontstaan en de ontwikkeling van representatieve netwerken van de sociale economie.
14113/23    JVS/tpg  36
 LIFE.4   NL
 11. In de in punt  9 bedoelde strateg ieën of andere beleidsinitiatieven zouden de lidstaten de
kernbeginselen, kenmerken en reikwijdte van de sociale economie moeten erkennen en
rekening moeten houden met het feit dat deze strategieën verschillende rechtsvormen en -
statussen kunnen aannemen e n specifiek zijn voor de verschillende nationale, regionale en
lokale wetten en praktijken. In dit verband wordt de lidstaten aanbevolen de samenwerking
met lokale en regionale overheden bij de ontwikkeling van de sociale economie te
versterken.
 12. De lid staten wordt aanbevolen te investeren in de ontwikkeling van de bekendheid van
hun ambtenaren en autoriteiten met de sociale economie door middel van opleidings -
programma's en transnationale of interregionale initiatieven voor capaciteitsopbouw, met
inbegr ip van initiatieven in het kader van het Interreg Europa -programma overeenkomstig
Verordening (EU) 2021/1059 van het Europees Parlement en de Raad1. De initiatieven
moeten gericht zijn op peer learning en het delen van beste praktijken, met bijzondere
nadruk op het bevorderen van samenwerking tussen regionale en lokale overheden en
belanghebbenden in de sociale economie. De Commissie zal deze werkzaamheden
ondersteunen zoals beschreven in punt  23, a), iii) van deze aanbeveling.
13. De lidstaten wordt aanbev olen waar passend de plaats van de sociale economie in hun
internationale samenwerkings - en ontwikkelingsbeleid te versterken en hun steun aan
entiteiten van de sociale economie in ontwikkelingslanden op te voeren.
1 Verordening (EU) 2021/1059 van het Europees Parlement en de Raad van 24  juni 2021
betreffende specifieke bepalingen voor de doelstelling "Europese territoriale samenwerking"
(Interreg) ondersteund d oor het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en door
externe financieringsinstrumenten (PB L  231 van 30.6.2021, blz.  94).
 14113/23    JVS/tpg  37
 LIFE.4   NL
 Toegang tot publieke en particuliere fin anciering
14.  Toegang tot markten en overheidsopdr achten
15. De lidstaten wordt aanbevolen hun aanbestedende diensten aan te moedigen goederen en
diensten strategisch aan te kopen, sociale doelstellingen na te streven en rekening te
houden met sociale innovatie en milieudoelstellingen. Daartoe worden zij aangemoedigd
ten volle gebruik te maken van de instrumenten die hun in het kader van de aanbestedings -
regels van de Unie ter beschikking staan, met inbegrip van instrumenten voor de
organisatie van bepaalde diensten, bekend als persoonsgebonden dienstverle ning en als
diensten van algemeen belang, via een specifieke regeling die is geïnspireerd op het
solidariteitsbeginsel. Met het bevorderen van de toepassing van maatschappelijk
verantwoorde en innovatieve oplossingen bij overheidsopdrachten kunnen verschil lende
soorten beleidsinstrumenten gemoeid zijn, waaronder:
a) het vaststellen van beleidsrichtsnoeren en aanbestedingsstrategieën, met inbegrip van
eventuele officiële doelstellingen, ondersteund door het leiderschap en met een
verbintenis van het politiek e niveau tot aan belangrijke besluitvormers en
begrotingsbeheerders;

14113/23    JVS/tpg  40
 LIFE.4   NL
 b) het verstrekken van richtsnoeren op het (de) passende administratieve niveau(s) om
toegang tot overheidsopdrachten voor entiteiten van de sociale economie te
vergemakkelijken;
c) het vergroten van het bewustzijn van de toegevoegde waarde van maatschappelijk
verantwoorde overheidsopdrachten bij aanbestedende diensten en ondernemingen en
het beschikbaar stellen van expertise aan aanbestedende diensten en entiteiten van de
sociale economi e;
d) het aanmoedigen van aanbestedende diensten om in aanbestedingsdocumenten te
verwijzen naar specifieke verplichtingen uit hoofde van het sociaal en arbeidsrecht
en collectieve overeenkomsten, alsook ecologische en sociale criteria, die van
toepassing zijn op de aanbesteding1, inschrijvers te verzoeken de naleving daarvan te
bevestigen en toezichtmaatregelen op te zetten;
e) het aanmoedigen van een gestructureerde, transparante en niet -discriminerende
dialoog met de sociale economie en andere belanghebb enden om een
maatschappelijk verantwoorde strategie voor overheidsopdrachten uit te stippelen.
 16. De lidstaten wordt ook aanbevolen hun aanbestedende diensten aan te moedigen beter
gebruik te maken van de flexibele bepalingen van het bestaande rechtskader  van de Unie
om entiteiten van de sociale economie te helpen toegang te krijgen tot de markt,
bijvoorbeeld door:
a) de marktdialoog te bevorderen, met name door het houden van transparante en
inclusieve voorafgaande marktconsultaties met gericht geselectee rde potentiële
leveranciers;

1 Artikel 30, lid 3, van Richtlijn 2014/23/EU, artikel 18, lid 2, van Richtlijn 2014/24/EU en
artikel 36, lid 2, van Richtlijn 2 014/25/EU.
 14113/23    JVS/tpg  41
 LIFE.4   NL
 b) opdrachten te reserveren voor sociale ondernemingen voor arbeidsintegratie of voor
exploitanten die personen met een handicap of kwetsbare werknemers in dienst
hebben ten belope van ten minste 30% van hun personeel, overeen komstig artikel  24
van Richtlijn 2014/23/EU van het Europees Parlement en de Raad1, de artikelen  20
en 77 van Richtlijn 2014/24/EU van het Europees Parlement en de Raad2 en de
artikelen  38 en  94 van Richtlijn 2014/25/EU van het Europees Parlement en de
Raad3;
c) evenredige en inclusieve selectiecriteria vast te stellen om kleine en innovatieve
sociale ondernemingen in staat te stellen in te schrijven op opdrachten;
d) af te stappen van de logica van de laagste prijs door gebruik te maken van sociale
gunning scriteria in overeenstemming met de regel van de “economisch voordeligste
inschrijving ” en sociale -contractbepalingen, en door in verschillende fasen van
aanbestedingsprocedures, ook in technische specificaties, prestatie - of functionele
eisen vast te stel len;
e) opdrachten in percelen te verdelen, in overeenstemming met artikel  46 van
Richtlijn  2014/24/EU en artikel  65 van Richtlijn 2014/25/EU, mede met het oog op
het vergemakkelijken van de samenwerking tussen reguliere bedrijven en entiteiten
van de soci ale economie, en vereenvoudigde regelingen te gebruiken, met name voor
sociale en andere specifieke diensten, om het proces toegankelijker te maken voor
entiteiten van de sociale economie;

1 Richtlijn 2014/23/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014
betreffende het plaatsen van concessieovereenkomsten (PB L 94 van 28.3.2014, blz. 1).
2 Richtlijn 2014/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014
betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten en tot intrekking van Richtlijn
2004/18/EG (PB L 94 van 28.3.2014, blz. 65).
 3 Richtlijn 2014/25/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014
betreffende het plaatsen van opdrachten in de sectoren water - en energievoorziening,
vervoer en postdiensten en houdende intrekking van Richtlijn 2004/17/EG (PB L 94 van
28.3.2014, blz. 243).
14113/23    JVS/tpg  42
 LIFE.4   NL
 f) in de technische specificaties, de gunningscriteria of de contr actvoorwaarden
specifieke keurmerken verplicht te stellen, wanneer zij voornemens zijn werken,
leveringen of diensten met specifieke sociale of milieukenmerken aan te schaffen,
in overeenstemming met artikel  43 van Richtlijn 2014/24/EU en artikel  61 van
Richtlijn  2014/25/EU.
17. Om entiteiten van de sociale economie te helpen hun bereik uit te breiden, wordt de
lidstaten aanbevolen de samenwerking tussen entiteiten van de sociale economie en
reguliere bedrijven te bevorderen, met name door:
a) meer bekendhe id te geven aan de sociale meerwaarde door beste praktijken te
bevorderen die reguliere bedrijven aanmoedigen om sociale ondernemingen bij hun
langetermijnswaarde - en -toeleveringsketens te betrekken en consumenten
aanmoedigen om goederen of diensten te ko pen die worden geproduceerd door
entiteiten van de sociale economie, ook wel bekend als de “koop sociaal ”-beweging;
b) meer diensten te leveren op het gebied van mentorschap, matchmaking en facilitering
om entiteiten van de sociale economie te helpen langetermijnpartnerschappen met
het bredere bedrijfsleven te ontwikkelen;
c) werknemers van sociale ondernemingen voor arbeidsintegratie aan te moedigen om
met reguliere bedrijven te werken om ervaring op te doen op de open arbeidsmarkt
en ze hierbij te on dersteunen;
d) entiteiten en ondernemers van de sociale economie te helpen optimaal gebruik te
maken van nieuwe technologieën om toegang te krijgen tot particuliere markten via
door de sociale economie aangestuurde onlineplatforms, samenwerkingsruimten en
het digitale gemeengoed.
 14113/23    JVS/tpg  43
 LIFE.4   NL
 Staatssteun
18. Met inachtneming van de toepasselijke regels, wordt de lidstaten, wanneer een
steunmaatregel voor de sociale economie de vorm van staatssteun aanneemt, aanbevolen
ten volle gebruik te maken van de staatssteunregels  ter ondersteuning van de sociale
economie, zoals bepaald in Verordening (EU) nr. 651/2014, de regels betreffende diensten
van algemeen economisch belang en de de -minimisregel door:
a) gebruik te maken van Verordening (EU) nr. 651/2014, met name door:
i) investeringssteun te overwegen voor kleine en middelgrote ondernemingen
(kmo's), bijvoorbeeld voor de aankoop van activa in sociale infrastructuur
in overeenstemming met artikel  17 van Verordening (EU) nr. 651/2014 en
het gebruik van regionale investeringss teun aan steungebieden in
overeenstemming met artikel 14 van die verordening, aan te moedigen;
ii) optimaal gebruik te maken van de bepalingen op grond waarvan risico -
financieringssteun aan kmo's kan worden verleend overeenkomstig de
artikelen  21 en  21 bis van Verordening (EU) nr. 651/2014, bijvoorbeeld door
investeringsfondsen op te zetten met deelname van particuliere investeerders
om specifiek sociale ondernemingen te ondersteunen, onder meer door de
mogelijkheid te onderzoeken fiscale prikkels te verlen en voor onafhankelijke
particuliere investeerders die natuurlijke personen zijn die direct of indirect
risicofinanciering verstrekken aan de in aanmerking komende ondernemingen;

14113/23    JVS/tpg  44
 LIFE.4   NL
 iii) starterssteun te overwegen die kleine en niet -beursgenoteerde jonge
onde rnemingen in staat stelt verschillende steuninstrumenten te ontvangen,
zoals zachte leningen, garanties met zachte premies of subsidies in
overeenstemming met artikel  22 van Verordening (EU) nr. 651/2014;
iv) in mensen te investeren door steunregelingen vast te stellen voor de re -
integratie op de arbeidsmarkt van kwetsbare of uiterst kwetsbare werknemers
overeenkomstig de artikelen  32 en  35 van Verordening (EU) nr. 651/2014;
v) de volledige inclusie van werknemers met een handicap in alle soorten
ondernem ingen te bevorderen door toekenning van specifieke subsidies, met
inbegrip van loonsubsidies, aan ondernemingen overeenkomstig de
artikelen  33 en  34 van Verordening (EU) nr. 651/2014;
vi) de aanleg of modernisering van lokale infrastructuur te ondersteunen ,
waaronder, eventueel, lokale sociale infrastructuur, door steun te verlenen ter
dekking van het verschil tussen de investeringskosten en de exploitatiewinst
van de investering, in overeenstemming met artikel  56 van Verordening (EU)
nr.  Belastingen
19. Onverminderd de staatssteunregels wordt de lidstaten aanbevolen maatregelen te
overwegen om:
a) ervoor te zorgen dat belastingstelsels de ontwikkeling van de sociale economie niet
belemmeren en te beoordelen of belast ingstelsels de ontwikkeling ervan voldoende
stimuleren;

1 Besluit van de Commissie van 20  december 2011 betreffende de toepassing van artikel  106,
lid 2, van het V erdrag betreffende de werking van de Europese Unie op staatssteun in de
vorm van compensatie voor de openbare dienst, verleend aan bepaalde met het beheer van
diensten van algemeen economisch belang belaste ondernemingen (PB L  7 van 11.1.2012,
blz. 3).
 14113/23    JVS/tpg  46
 LIFE.4   NL
 b) fiscale prikkels voor de sociale economie uit te werken, indien deze nog niet zijn
toegekend, in overeenstemming met de doelstellingen van hun sociaal beleid en de
huidige praktijken in de lidstat en en in overeenstemming met het recht van de Unie,
met inbegrip van:
i) vrijstellingen van vennootschapsbelasting op niet uitgekeerde winsten van
entiteiten van de sociale economie;
ii) stimulansen voor inkomstenbelasting in de vorm van aan particuliere o f
institutionele donoren toe te kennen aftrek of belastingkrediet of regelingen
waarbij belastingplichtigen hun belastingautoriteit kunnen meedelen welk
percentage van hun verschuldigde inkomstenbelasting aan organisaties van
algemeen nut moet worden toege rekend;
iii) belastingvrijstellingen voor werkloosheidsuitkeringen die worden ontvangen in
de vorm van een forfaitair bedrag om de overdracht van ondernemingen aan
werknemerscoöperaties te vergemakkelijken;
c) de fiscale nalevingslasten voor entiteiten van  de sociale economie te evalueren en
waar mogelijk te verminderen;
d) de naleving op praktisch niveau te vergemakkelijken voor grensoverschrijdende
donaties van algemeen nut voor belastingdoeleinden, bijvoorbeeld door een
gestandaardiseerd formulier uit te  geven over de in een andere lidstaat gevestigde
ontvangende entiteit voor het bedrag van de donatie, waarbij zowel de ontvanger als
de donor worden geïdentificeerd;

14113/23    JVS/tpg  47
 LIFE.4   NL
 e) ervoor te zorgen dat entiteiten van de sociale economie niet worden gebruikt voor
belastingontduiking, belastingontwijking, agressieve fiscale planning of
witwasdoeleinden, en ervoor te zorgen dat de desbetreffende administratieve
procedures doeltreffend en evenredig zijn.
 Meting en beheer van sociale effecten
20. In overeenstemming met de in punt  23, a), v), bedoelde initiatieven van de Commissie
wordt de lidstaten aanbevolen om, in samenwerking met entiteiten van de sociale
economie en vertegenwoordigende organisaties, de toepassing van effectmeting en
effectbeheer praktijken te ondersteun en, met name door:
a) praktijken en methoden voor het meten en beheren van sociale effecten op te nemen
in nationale beleidskaders en -programma's die verband houden met de sociale
economie;
b) ondersteuning op maat op basis van goede praktijken te bieden om entiteiten van de
sociale economie te helpen eenvoudige en praktische methoden voor het meten en
beheren van effecten vast te stellen die hun resultaten verbeteren, hun sociale impact
aantonen en de toegang tot effectgestuurde financiering vergemakkelij ken;
c) entiteiten van de sociale economie aan te moedigen om hun impact te meten door
capaciteit op te bouwen door middel van doelgerichte kostenefficiënte financiering,
en om een deel van het overheidsgeld dat zij (in de vorm subsidies of contracten)
ontvangen, te gebruiken om hun sociale impact te meten.
 14113/23    JVS/tpg  48
 LIFE.4   NL
 Zichtbaarheid en erkenning
21. De lidstaten wordt aanbevolen meer bekendheid te geven aan de sociale economie en aan
de wijze waarop de sociale economie bijdraagt aan de verwezenlijking van sociale en
milieudoelstellingen, met name door:
a) te overwegen op basis van beoordelingen van hun potentiële toegevoegde waarde
specifieke rechtsvormen, rechtsstatussen, keurmerken en/of certificeringsregelingen
voor de sociale economie op te zetten of aan te passen en de mogelijke vrijwillige
wederzijdse erkenning te overwegen van in andere lidstaten gebruikte keurmerken en
certificeringen. Bij dergelijke beoordelingen zou moeten worden nagegaan in
hoeverre zij het inzicht in de sociale economie kunnen verbeteren en de ontwikkeling
ervan kunnen ondersteunen door toegang te bieden tot specifieke voordelen zoals
flexibiliteit in specifieke aanbestedingsprocedures. De Commissie zal deze
werkzaamheden ondersteunen zoals beschreven in punt  23, a), vi);
b) in samenwerking m et de relevante bestuursniveaus en andere instellingen
(bijvoorbeeld universiteiten) communicatiecampagnes en bewustmakings -
evenementen over de sociale economie te ondersteunen, ook voor jongere generaties;
c) door entiteiten van de sociale economie geleide succesvolle proefinitiatieven en
goede praktijken te verspreiden en maatregelen om deze goede praktijken te
dupliceren en op te schalen via netwerken van de sociale economie en via publieke
communicatie, te bevorderen.
 14113/23    JVS/tpg  49
 LIFE.4   NL
 22. De lidstaten wordt aanbe volen de ontwikkeling en de prestaties van de sociale economie te
monitoren door onderzoek te stimuleren en op kostenefficiënte wijze statistieken en
kwantitatieve en kwalitatieve gegevens te verzamelen, met name door:
a) optimaal gebruik te maken van de b eschikbare steun van de Commissie om : i) hun
nationale boekhoudsystemen uit te breiden teneinde  aanvullende en vergelijkbare
gegevens (satellietrekeningen) te verzamelen; en ii) belangrijke enquêtes onder
huishoudens (zoals de arbeidskrachtenenquête en de enquêtes die in de EU -statistiek
van inkomens en levensomstandigheden (EU -SILC) worden meegenomen) aan te
passen teneinde informatie te verzamelen over de deelname aan de sociale economie,
met inbegrip van uitgesplitste gegevens over geslacht en leeftijd ( en waar mogelijk
andere uitsplitsingen) met het doel inzicht te krijgen in de gevolgen van de sociale
economie voor het scheppen van werkgelegenheid;
b) bij de ontwikkeling van statistieken de samenwerking tussen overheidsinstanties,
onderzoeksorganisaties  en de sociale economie aan te moedigen, en tegelijkertijd het
scala aan informatiebronnen, zoals registers, administratieve gegevens, enquêtes en
volkstellingen uit te breiden om accurate gegevens te verzamelen;
c) academisch en onafhankelijk onderzoek na ar onderwerpen in verband met de sociale
economie te ondersteunen, onder meer door samenwerking tussen de academische
wereld, overheidsinstanties en de sociale economie.
 14113/23    JVS/tpg  50
 LIFE.4   NL
 STEUN VAN DE UNIE
23. De Raad verwelkomt het voornemen van de Commissie om de uitvoer ing van deze
aanbeveling te ondersteunen door met de lidstaten samen te werken aan de ontwikkeling
van beleids - en regelgevingskaders die bevorderlijk zijn voor de sociale economie. Dit
houdt met name het volgende in:
a) de in het actieplan voor de sociale  economie aangekondigde initiatieven uitvoeren,
waaronder:
i) het opzetten en onderhouden van de EU -gateway voor de sociale economie,
een duidelijk toegangspunt voor belanghebbenden uit de sociale economie om
informatie te vinden over financiering, beleid,  netwerken/platforms en
initiatieven van de Unie, met inbegrip van capaciteitsopbouw;
ii) het publiceren van analyses van de bestaande belastingkaders voor de sociale
economie in de lidstaten, de fiscale behandeling van grensoverschrijdende
donaties van al gemeen nut en het non -discriminatiebeginsel;
iii) het faciliteren van mogelijkheden voor peer learning voor ambtenaren over
onderwerpen die verband houden met de sociale economie door webinars en
workshops te organiseren. Deze evenementen kunnen gebaseerd zijn op het in
kaart brengen en het verzamelen en uitwisselen van goede praktijken op een
reeks beleidsterreinen die relevant zijn voor de sociale economie, zodat
deelnemers kennis kunnen delen en succesvolle strategieën of relevante
beleidsinitiatieven ku nnen identificeren. Deze evenementen kunnen daarnaast
sociale -economiecoördinatoren uit de lidstaten de gelegenheid bieden om
regelmatig beste praktijken uit te wisselen en van elkaar te leren;

14113/23    JVS/tpg  51
 LIFE.4   NL
 iv) het doelgericht verzamelen van kwalitatieve en kwantitati eve gegevens over
de werking en de structuur van d e sociale economie  in de lidstaten, onder meer
door het ondersteunen van onderzoek in het kader van het werkprogramma van
Horizon Europa voor 2023 -20241;
v) het ondersteunen van de ontwikkeling van het mete n en beheren van sociale
effecten door bestaande praktijken in kaart te brengen en te evalueren, met
inbegrip van de wijze waarop deze voldoen aan de behoeften en aansluiten op
de capaciteiten van entiteiten van de sociale economie, om het begrip ervan te
verbeteren en de toepassing ervan te vergemakkelijken2.  2 Ter illustratie van goede praktijken publiceert de Commissie samen met de OESO een
verslag waarin op maat gesneden benaderingen die reeds door entiteiten van de sociale
economie in Europa zijn beoordeeld, worden geïdentificeerd en onderzocht, waarbij wordt
gekeken naar het doel, de reikwijdte en de belangrijkste kenmerken ervan.
14113/23    JVS/tpg  52
 LIFE.4   NL
 viii) het stimuleren van transnationale samenwerking op het gebied van sociale
innovatie via het Europees competentiecentrum voor sociale innovatie, de
Europese prijsvraag voor sociale innovatie en het toekomstige netwerk van
sociale ondernemers en innovatoren die in het kader van het programma voor
de eengemaakte markt worden ondersteund;
ix) het ondersteunen van de gezamenlijke uitvoering van het transitietraject voor
het indus triële ecosysteem voor de buurt - en sociale economie1 door
toezeggingen van belanghebbenden te verzamelen en de samenwerking tussen
belanghebbenden in het ecosysteem op het gebied van de groene en de digitale
transitie te vergemakkelijken;
x) het verder ve rbeteren van de toegang tot financiering voor sociale
ondernemingen en andere entiteiten van de sociale economie, bijvoorbeeld via
de financiële producten in het kader van het InvestEU -programma;
xi) het toepassen, in de aanbestedingsprocedures van de Comm issie, van
maatschappelijk verantwoorde aanbestedingspraktijken;
xii) de exploitatie van de Youth Entrepreneurship Policy Academy, die jong
ondernemerschap stimuleert, ook voor vrouwelijke en sociale ondernemers,
door samen te werken met nationale beleidsm akers en netwerken van jonge
ondernemers;

1 Verslag over het transitietraject voor de buurt - en sociale economie.
 14113/23    JVS/tpg  53
 LIFE.4   NL
 xiii) het uitvoeren van een studie waarin wordt onderzocht of het beschikbare
bewijsmateriaal een versoepeling rechtvaardigt van de regels met betrekking
tot steun voor de toegang van sociale ondernemingen tot fin anciering en met
betrekking tot steun voor het in dienst nemen van kwetsbare of uiterst
kwetsbare werknemers, zoals vastgelegd in Verordening (EU) nr.  651/2014;
xiv) het opmaken van de balans van de uitvoering van het plan;
b) de uitvoering van deze aanbev eling monitoren en beoordelen;
c) op basis van de in punt  27 bedoelde verslagen van de lidstaten, en ook in nauwe
samenwerking met de desbetreffende deskundigengroepen van de Commissie op het
gebied van sociale economie en sociale ondernemingen, een versla g opstellen over
de evaluatie van de naar aanleiding van deze aanbeveling genomen maatregelen, dat
ter bespreking aan het Comité voor de werkgelegenheid en het Comité voor sociale
bescherming moet worden voorgelegd.
UITVOERING, MONITORING EN EVALUATIE
24. De lidstaten wordt aanbevolen, rekening houdend met de nationale omstandigheden, hun
strategieën voor de sociale economie binnen 24  maanden na de aanneming van deze
aanbeveling vast te stellen of bij te werken, of de sociale economie in relevante strategie ën
of andere beleidsinitiatieven op te nemen.
 14113/23    JVS/tpg  54
 LIFE.4   NL
 25. In overeenstemming met de doelstellingen van deze aanbeveling wordt de lidstaten
aanbevolen hun administratieve en institutionele structuren op alle bestuursniveaus waar
nodig te herzien en te verbeteren, bijvoorbeeld door te overwegen:
a) een “éénloketsysteem ” op te zetten voor gestroomlijnde en gemakkelijke
ondersteuning van entiteiten van de sociale economie op gebieden zoals toegang tot
financiering en andere steun;
b) nationale, lokale of regionale con tactpunten voor de sociale economie op te zetten
die de rol van ambassadeurs van de sociale economie spelen en de sector promoten,
peer-to-peerondersteuning bieden, de toegang tot Unie - en nationale financiering
vergemakkelijken en contact onderhouden met nationale en regionale autoriteiten die
middelen van de Unie beheren;
c) coördinatoren voor de sociale economie aan te wijzen in nationale overheids -
instellingen. Die coördinatoren moeten een duidelijk mandaat, duidelijke
verantwoordelijkheden en voldoende  middelen hebben om een doeltreffende
coördinatie en monitoring van deze aanbeveling mogelijk te maken en te zorgen
voor consistentie tussen de beleidsvorming bij nationale overheidsdiensten en de
EU-instellingen.
26. De lidstaten wordt aanbevolen op natio naal niveau te monitoren en te evalueren welke
stappen er al zijn gezet ter verwezenlijking van de in deze aanbeveling vastgelegde
doelstellingen, onder meer door middel van een regelmatige dialoog met regionale en
lokale autoriteiten en entiteiten van de sociale economie of vertegenwoordigende
organisaties om informatie en advies te vergaren voor en ter ondersteuning van de
evaluatie, monitoring en uitvoering van hun strategieën voor de sociale economie of andere
relevante beleidsinitiatieven die verband h ouden met de sociale economie.
 14113/23    JVS/tpg  55
 LIFE.4   NL
 27. De lidstaten wordt aanbevolen uiterlijk vier jaar na de aanneming van deze aanbeveling, en
vijf jaar daarna opnieuw, aan de Commissie verslag uit te brengen over hun vorderingen
bij de uitvoering van de aanbeveling. Om d e administratieve lasten te beperken, zou bij de
verslaglegging optimaal gebruik moeten worden gemaakt van bestaande instrumenten en
rekening moeten worden gehouden met de nationale omstandigheden.
Gedaan te …,
 Voor de Raad
 De voorzitter.
