Weekblad voor Israe\u0308lietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 15, 1884, no. 46, 28-11-1884 
WEEKBLAD voor Israëlietische Huisgezinnen, uitg-eg*even vanweg-e de „Vereenig’ing* ter beoefening- van Jo odsche Wetenschappen” te Rotterdam ADVERTENTIËN I—6 regels 70 Ct. elke regel meer 10 Ct •“oote letter naar plaatsruimte. Voor 8 achter- plaatsingen worden 2 en voor 13 «dvertentiën in rekening gebracht. Vyfti©nd.e Jaarg’ang' No. 46. Uitgevers: GEBRs. HAAGENS. Rotterdam Vrijdag 28 Nov. 1884. 9” כסלו תרמיה VERSCHIJNT ELKEN VRIJDA&. prijs per Jaargang met inbegrip van de bijblaiien, fh.— door geheel Nederland, te voldoen per kwartaal ad /'1.38 Bureau : Keizerstraat 25. Eerste Blad. Kennisgeving, Parnassffns der Hederl. Israël. Gemeente alhier; 'Sti in overleg met h.h. Kerkvoogden mits deze ter kennis – t, gemeenteleden, dat de Groote Synagoge geverfd en geresy ®6rd zijnde, wederom voor den dienst geschikt is, en dat de h aldaar ral worden hervat op Vrijdag den 28 ®hlber e.k., des namiddags ten 3|- ure. 25 November 1884. Parnassijns voornoemd, De Voorzitter, S. M. WOLFSBERGEN. De Secretaris, V. S. J. MOSCOVITER. ivioltke over de Poolsche Joden, het Duitsebe tijdschrift nUeher Fels und MeeF' komt voor over de Poolsche Joden, dat, naar onze beschei- H lezing overwaardig is en dat we daarom dan besloten te vertalen. Bedoeld opstel is geschreven in 1832, voor meer dan een halve eeuw, maar hebben de daarin toestanden vooralsnog geen belangrijke wijzigingen de verdienste der actualiteit is derhalve onbetwistbaar De schrijver is niemand minder dan de generale dsn Pruisischen staf, den zoo beroemd geworden gene- ’ Sraaf von Moltke, die echter in 1832, nog slechts een on- luitenantje in Pruisischen dienst was. bijjj ® handel, zoo luidt het bewuste artikel, heeft in Polen B®cn beteekenis; en den geringen handel welke nog gevvordt, heeft men te danken aan de Joden, wier vlijt en het niet dulden, dat de handelsbronnen geheel zou®phouden te ontspringen. kllg algemeen is ’t niet te ontkennen, dal de Joden, in "«ra b®iïd vormden waardoor de onderscheidene bewohet bet land verbonden waren; zij vormden als ware het, gag van vereeniging, waarin zij zich ontmoetten wier we- geheel uiteenliepen. dia namelijk een oogenblik op de positie dergenen, bewonen, dan zien wij aan de eene zijde den dia arbeid versmaadt en diep minacht en (p grootst mogelijke trotschheid nederziet op elk en ie- brood eet in het zweet zijns aanschijns. Hij, de bekommert zich niet het minst om de toedftt .! by denkt niet aan arm worden of aan de mogelijkheid, «n bezittingen een ander zullen behooren; ik ben van adel, edelman staat te hoog voor den arbeid, b andere zijde staat de boer op het laagst mogelijke .“PRevoed als hij is in de diepste onwetendheid en Voïj «lies wat de mensch om te kunnen bestaan, be- in één woord, de eenvoudige, gewone burger, in andere landen vindt, staande tusschen adel Polen volstrekt niet aanwezig. Slechts de Joden ®®ehouwd worden als remplageerende in elk opzicht en is daarom het bestaan der Joden voor het | Q b «llernoodzakelijkst. Die noodzakelijkheid, of liever Joden is ook dan niet weg te cijferen, land bbb andere zijde het recht heeft de Joden als Ngers ? Polen te beschouwen, dewijl zij de bloed- g Christenen zijn (? 1 v.I.H) , maar men moet tevens ®nnen dat, zoo de Joden de have en het goed der % dieT: schuldigen niet de Joden, maar de Christenen Vde bet gemakkelijker vonden, de Joden met de uiterste Op ® en hen op den brandstapel te brengen, dan roeden als goede en nuttige burgers; het is hetzij ibhdeo schuld der Christenen, die het wel ver-1 niet r wegens hun rijkdommen te benijden, maar de , b voorbeeld namen, om vlijtig en werkzaam te zijn wij de gewoonten van dit wonderbaar Joodsch dat g ® nog altijd niet behoorlijk onderzacht is da» bij ons zeer geacht is, (PI W. o. /. e) Vanaf bet uit zijn land verJ reven werd en verspreid en .. tusseben alle talen en tongen, vanaf dien tijd **®hBcl)e** Joodschen stam in alle landen en is hij in de te ontmoeten. In dezelfde mate als de volken dien stam onderdrukten en in onderscheidene voor hem zeer noodlottige tijden ter aarde traden, in dezelfde mate stijgt onze bewondering over zijn onuitroeibaar gebleken geestkracht. Men moet verbaasd zijn over de mogelijkheid, hou ’t hem, den Jood, doenlijk geweest is, zich telkenmale opnieuw te verheffen boven zijn allerellendigste positie! Hoevele malen zweefde hij in levensgevaar, werd hij het zwaard ten prooi en werden de overblijvenden zonder genade of erbarming verdreven; en evenwel „ zien wy hen een korten tijd daarna opnieuw vasten voet in het land krijgen I Huizende malen zien wij hen totaal uitplunderen, zien wij hun vijanden hun van alles berooven; en niet lang daarna zijn de beroofden, de geplunderden wederom eigenaars en bezitters, bevindt zich de nationale rijkdom weder in hun handen! Ja I wel heeft dit volk een wonderbaarlijke, een onbegrijpelijke manier van zijn en handelen; naar buiten vertoont het steeds zijn zwakke zijde, zijn kracht is echter in zijn binnenste, in zijn inwendig wezen verborgen; nederig, bescheiden, toegeeflijk is het tegenover degenen, die zijn hooger geplaatsten zijn. en tegenover zijn ondergeschikten wreed en trotsch. De Jood stelt alles tegenover alles; voor de rampen welke dit volk in het algemeen had te dragen, heeft elk hunner getracht vergelding te oefenen aan den gemeenschappelijken vijand. Nu de gesteldheid des menschen is eenmaal zoo; ook in zijn bitterste, diepste vernedering herinnert hij zich gescliapen te zijn naar het evenbeeld Gods en wordt zijn gemoed bitter in hem, omdat men hem ’t eer- en waaidigheidsgevoel tracht te ontnemen, dat in elk mensch aanwezig is, juist omdat hij mensch is. Door dit beleedigd eer- en waardigheidsgevoel is de Jood gedreven tot wraak; hij bespot en versmaadt den vijand in zijn hart; en het wraakgevoel is des te dieper in zijn hart doorgedrongen, naarmate hij het dieper in zijn hart moest verbergen en het daarin als ware het moest versluiten. (!? W.v.1.E1.) Duizend jaar zijn verstreken sinds den tijd, dat de Joden in Polen zich vestigden; en tot op den huidigen dag worden ze ’r vreemdelingen geacht I Het land waarin hun ouders en voorouders geboren zijn, kunnen zij nog geen vaderland noemen en evenmin kunnen zij de Christelijke Polen als naburen begroeten; ofschoon met dezen opgegroeid en onderwezen, worden de Joden toch niet geacht als huns gelijken. Dit exclusief standpunt spruit weder voort uit de afzondering waartoe de wet hen veroordeelt en de uitzonderingswetten waaronder zij leven. t Is duidelijk, dat de Jood door het isolement waartoe men hem veroordeelt, geen zin heeft voor het algemeene welzijn; hij kan slecht» zorg hebben voor eigen, voor zijn bijzondere belangen. Immers wat baat het hem vaderlandsliefde te toonen, te trachten naar de eer van het burgerschap P men zoude hem met geweld wegstooten van elke plaats, alwaar hij zijn geestige en stoffelijke krachten wilde dienstbaar maken aan het | algemeene welzijn! De Jood vond dus als einddoel van zijn zinnen, trachten en streven slechts zorg voor zelfbehoud en het behoud der zijnen; dit nu, zich en de zijnen te behouden, is het licht op zijn levenspad. De hoogste positie welke de Poolsche Jood bereiken kan is die van een rijk man te zijn, maar het geld baat hem in zijn ellendige burgerlijke positie niet; en bovendien moet hij zijn vermogen angstvallig verbergen, opdat het hem niet ontnomen worde. De Joden die het eerst in Polen zich vestigden waren verdreven uit Duitschland en Bohemen; in 1096 uit genoemde landen verdreven, vluchtten zij, om het leven te redden, naar Polen, alwaar in dien tijd de verdraagzaamheid grooter was dan in eenig ander Europeesch land. De oorzaak der jodenverdrijving en jodenmoord was de ontzettende wreedheid der kruisvaarders, die de Joden beschuldigden van haat te voeden tegen den stichter des Christendoms. In Mainz alleen werden in genoemd jaar 1400 Joden verbrand, terwijl in Beieren 1200 hunner werden gedood. De vrouwen doodden haar kinderen, de mannen sloegen de hand aan het eigen leven, om niet tot den doop gedwongen te worden. In Bohemen bleef er niet één Jood over, ook veroorloofde men hun niet iels van hun geld en goed mede te nemen, want de Christenen zeiden: wij weten zeker, dat de Joden niets, volstrekt niets uit het land hunner vaderen medebrachten, toen ze hier kwamen, daarom is het recht, dat ze even naakt uit het land gaan als toen zij er kwamen. Toen Casimir de Qroote over het Polenland regeerde, gaf hij den Joden een weinig vrijheid en schonk hij hun eenige burgerrechten; Casimir beminde namelijk een Joodsch meisje, dat door ieder de tschoone Ester" genoemd werd. Lodewijk koning van Hongarije verdreef hen allen uit het land; niet lang daarna zien wij hen echter weder in het land gevestigd en door het gansche land verspreid. Uit die tijden dagteekent een wet welke het den Christen op zware straffe verbood met den Jood handel te drijven en werden zij, de Joden, gedwongen in getto’s te wonen, voorts mochten ze geen renten nemen, terwijl eeu andere koning van Polen uit vrees, dat vele bezittingen der edelen in handen der Joden zouden vervallen, bij eenvoudig koninklijk besluit, hypotheken welke de adel met de Joden had gesloten, vervallen verklaarde; het voorgeschoten kapitaal moest echter, mitsgaders renten, den eigenaars teruggegeven worden. De wetten welke koning Boleslaw de vrome, in 1505 gaf, doen ons duidelijk zien, hoe koningen gedwongen waren de Joden te beschermen, zouden ze niet een gemakkelijke prooi worden der Christenen, die de Joden haatten en benijdden. De Joden vermeerderden in Polen buifengewoon, en deze vermeerdering maakte de Christenen ernstig ongerust; men vreesde het aantal Joden dat der Christenen te zien overvleugelen. De Joden hadden Johau Sobieski voorspeld, dat hij eenskoning van Polen zou worden, en toen de voorspelling in vervulling was gegaan, namen hun macht en aanzien nog toe. Sobieski deed letterlijk wat de Joden verlangden; en zoo zagen adel en geestelijkheid zich genoodzaakt den koning te verzoeken zijn grenzelooze sympathie voor de Joden ietwat te temperen; het land zou er ongelukkig door worden. Het verbod van met boeren handel te drijven, tapperijen te hebben en brandewijn te verknopen, een verbod dat elke nieuwe koning van Polen vernieuwde, een verbod tegen welks overtreding vaak doodstraf bedreigd werd, toont duidelijk dat de Joden niet nalieten deze bedrijven uit te oefenen, dewijl zij daardoor ruim en gemakkelijk het brood verdienden; en dit tot stoffelijk en zedelijk ongeluk der boeren. (Men verlieze hier overigens niet uit het oog, dat von Moltke zelf schrijft, hoe de Christelijke Polen zelven de oorzaak zijn, dat de Joden in genoemd land hun krachten niet wijdden, noch wijden aan het algemeen welzijn; het wordt hun immers niet vergund). W. v. I. H. CORRESPONDENTIE. C. Wij houden ons voor iets degelijkers aanbevolen. N. Indien de raadsels goed zijn ontvangen wij die gaarne. N. N. Heden avond geen Kerkeraadzitting. ADVERTENTIE N Van 1 tot 6 regels 70 Cts., iedere regel meer 10 Cts. Oroote letters en randen worden naar plaatsruimte bereJeend. Voor 3 achtereenvolgende plaatsingen worden 2, en voor 13 slechts 8 Advertentiën in rekening gébracht. Verloofd I. SCHAAP Sergeant b/d. Mariniers Hélder en S. HANGJAS Amsterdam. Verloofd: JONAS GOUDSMIT en ESJE GKOENEWOUD. Helmond, j Aaien Biksel, ) Algemeene kennisgeving. Ondertrouwd MACHIEL DAVIDSON en KEETJE DAVIDSON. Amsterdam, — 28 November 1884. ’a- Gravenhage, Getrouwd SALOMON VECHT van Mburg en ROZETTE HOEK. Goor, 26 November 1884. Voorspoedig bevallen van een welgeschapen ZOON, HESTER DAVIDS—Roos. „ , n'r:-)n raa'n 26 Nov. im. mSD “)3-VIBRING van onzen Zoon S A-ILiO 3VrO Op Zaterdag 29 November 1884 , KT*) nrns HARTOG DASBERG. E. DASBERG—Boesman. Botterdam. Heden overleed na een kortstondig doch hevig lijden onze geliefde Echtgenoot en Vader ELIAS HIJMAN COHEN, in den ouderdom van ruim 70 jaar. Zij die den overledene gekend hebben zullen beseffen wat wij in hem verliezen. Vit aller naam, Wed. K. COHEN— Davidson. n'öin nos Botterdam, gg November 1884. Heden orerleed in den ouderdom van 77 jaar, tot diepe droefheid van mij, mijne kinderen en behuwdkinderen, mijn geliefde Echtgenoot, de Wel Edel Zeer Geleerde Heer Doctor J. D. OPPENHEIM, rustend geneesheer alhier. Wed. J. D. OPPENHEIM Boas. Botterdam, 26 November 1884. Benige kennisgeving. Gisterenavond overleed na een kortstondig, doch smartelijk lijden onze waarde Moeder, Behuwd- en Grootmoeder, Mejuffrouw de Wed. VAN STRAATEN geboren van Rees, in den ouderdom van 71 jaren. Die de overledene in haar braven levenswandel gekend hebben zullen beseffen wat wij in haar verliezen. „ , n‘am i'?D3 'n Botterdam, 23 November 1884. S. KATAN. B. KATAN—VAN Stbaaten. N. VAN STRAATEN. L. VAN STRAATEN. B. VAN STRAATENVAN GeLDBBEN, I. BRIL. K. BRIL—VAN STRAATEN. Wed. R. DB ROODEVAN StRAATEN B. VAN STRAATEN. Voor de vele bewijzen van deelneming ont- | vangen bij het overlijden van mijnen geliefden j Echtgenoot betuig ik, ook namens mijne kin- I deren, mijnen hartelijken dank. | Wed. H. COHEN—Frank. I Waalwijk 28 November 1884. 1 Bij deze betuigen wij onzen hartelijken dank 1 voor de vele bewijzen van deelneming onder- | vonden zoowel van hier als elders bij bet overlijden onzer geliefde Zuster en Behuwd-zuster j Mejuffrouw RACHEL ABRAHAMS. | S. E. WA.ISVISZ geb Abrahams. C. ABRAHAMS geb. Haas. S. WAISVISZ. Ben Haag, 26 November 1884. | Voor de hartelijke bewijzen van deelneming, | ons betoond bij de geboorte onzer Dochter, betuigen wij onzen welgemeenden dank. I S. R. STOKVIS Jb. Th. stokvis—Habtog. I Rotterdam 26 Nov. 1884. j Visites bij voorkeur 29 en 30 Nov. j en 1 December. 76 Wijnhaven. 1 Ondergeteekende betuigt zijn dank voor de J vele belangstelling en deelneming, bij de ziekte en na bet overlijden van mijn geliefd Zoontje HESSEL ondervonden. Bijzonder aan Mejuf. frouw C. VAN ANEN, voor de teedere zorg welke zij aan mijn lieve afgestorvene als verpleegster tijdens zijn ziekte bewezen heeft, waarvoor ik haar als zoodanig aanbeveel. J. VAN DANTZIG. Rotterdam, 27 Nov. 1884. De ondergeteekende betuigt door dezen mede uit naam zijner kinderen, behuwd- kleinen achterkleinkinderen, zijnen hartelijken dank aan familie vrienden en bekenden voor de vele bewijzen van vriendschap en betangstelling, hem betoond op zijn 9 Osten verjaardag. Abb. Ph. polak. Schoonoord, 26 Nov. 1884. Bij nette burgermenschen in een klein stadje in Gelderland bestaat voor een Heer gelegenheid tot Kost en Inwoning, desverkiezende met Vrije Kamer, tégen een matig kostgeld. Offerten worden ingewacht onder het motto „Commensaal" bij de uitgevers GEBRa. HAAGENS, te Rotterdam. REGENTEN van het Gesticht voor lsraël. Oude lieden en Zieken alhier, roepen bij deze op eene ZIEKENMOEDER van middelbaren leeftijd en gezond gestel, be. kend met de behandeling van zieken en geschikt om met de verpleegde ouden om te gaan_ Reflecteerenden adresseeren zich, liefst in persoon of anders met franco brieven, onder overlegging van getuigschriften aan het Gesticht voornoemd vóór of uitcrlijk op den \en Januari 1885, alwaar de noodige inlichtingen kunnen worden verkregen. Rotterdam, den 25 Nov. 1884. OpoGÉgs-IflStitit-Oppenlieiiii. den HAAfi, Herderstraat 16. Aan bovengenoemde Inrichting wordt gevraagd EEN KEUKENMEID, ook genegen eenig huiswerk te Ruim salaris en verval wordt verzekerd. Franco brieven met opgaaf van leeftijd en tegenwoordige betrekking te adresseeren onder lett. O. I. aan het Centraal Advertentie-Bureel van GEBR. BELINFANTE, Wagenstraat 102, ’s-Gravenhage, In een magazijn van Heerenkleeding wordt een fatsoenlijken LOOPJONGEN gevraagd. Adres met franco brieven onder lett. H. F. bij Gebrs. Haagens Botterdam. limns. Garen ea Baai lelaaitelea. Een geroutineerd Reiziger in bovengenoemde vakken tal van laren werkzaam zoekt door liquidatie zijner tegenwoordige firma verplaatsing. Prima referentien. Adres franco motto „Reiziger” bij de uitgevers GEBRs. HAA GENS, te Rotterdam, J. ROELOFF, Weste Wagenstraat 25. SPECIALE INRICHTING voor het uitstoomeu van Demi-Saisons, Winterjassen, Reffenmantels enz. enz. Alsmede het VERVEN van alle HEEREN- en elke k1.,„ T..." MEUBEI- ee LKDIKANTGORDIJNEN, TAEELKLEF, DEN enz. geverwd, alles voor de gezondheid onschadelijk. Bij gEBRs. HAAGENS te Rotterdam is vèrschenen de tweede druk van het zeer gelijkend eu prachtig uitgevoerde POBIBEI van Sir NIOSES MONTEFIORE. vereerd met de Joodsche en gewone handteekening van den alom gevierden en hooggeachten philantroop. a fl.- Als zeer geschikt pendant wordt desverkiezende daarbij geleverd het op dezelfde wijze uitgevoerde, hoogst intressante PORTRET van NIr.ADOLF CREMIEUX, beide portretten worden geleverd voor f 1.50 franco per post , , . De portretten zijn gedrukt op fijn carton (m hetzelfde formaat als he Tweede Blad van dit Weekblad) en worden met bijvoeging van een rol franco Sbaar bij den heer J. Z. DAVIDSON, Spui t. ’s Gravenhage. Keiler Sr aat 25. Rotterdam blijven zich bij voortduur aanbevelen tot de levering- van zeer net en goedkoop drukwerk. Rekeningen, Kwitantiën, Wissels, Programma’s. Advieskaarten, Menu’s (prachtige soorten), Etiquets, Adreskaarten, Naamkaarten (100 stuks in etui met 100 zeer beste daarbij passende Enveloppen voor f 1.-) en alle andere soorten Boek, en Steendrukwerk. Aanneming van Adverteniiën voor alle Couranten, tegen zeer voordeelig’e H.H. Patroons! Een flink Jongmensch, bekend met de meeste vakken, zoekt plaatsing zoo spoedig inogehjk _ hetzij als Reiziger, Kantoor- of Winkelbe. diende. Prima referentien. Brieven franco onder lett. A. Z. bij de uitgevers GEBBs- HAAGENS te Rotterdam. Gevraagd voor een Heer z. b. b. h. b. Kamer met Kost enz. bij menschen zonder kleine kinderen. Adres franko lett. H. bij de uitgevers GEBR. HAAGENS, te Rotterdam. GEVRAAGD tegen 1 Januari een Slagersknecht, zijn vak verstaande, alsmede van goede getuigen voorzien bij de Wed. J. HAMBURGER te Nykerk a/d. Feluwe. Een Jongmensch zoekt ii. het Centrum van Rotterdam eene Kamer met Kost, opgaaf van prijs enz. onder motto Kamer aan GEORGE W. VAN BIENE’S Advertentie-Bureau, Passage Rotterdam. REIZIGER, Een net gehuwd persoon, zag zich gaarne geplaatst als REIZIGER. Er zal meer op een solide firma dan op hoog salaris gelet worden. Brieven tranko onder lett. M. B. bij GEBB* HAA.GENS Botterdam. GODSDIENSTSCHOOL^ voor Israël. Burg-erkindereD TE ROTTERDAM. Aaoïeiiig van Éuwe leerigen. Inlichtingen en reglementen zijn by den eerstoudergeteekende te bekomen. Namen» het Bettuur, C. HAAGENS, PretidenL M. E. NATHANS. Seeretari». H.H. BateWers! Wordt gevraagd tegen hoog loon Kost Inwoning een BANKETBAKKEESBEDIEND® om dadelijk in dienst te treden. Eranko brie" ven motto nßanket” bij den Boekhandelaar S. FOLAE, Jodenbreestraat 96 Amsterdam. GEVRAAGD om dadelijk in dienst te treden een fatsoenlijke nette Dienstbode, die kan werken en eene burgerpot koken. Brieven onder lett. Ln. aan de uitgevers Gebrs. Haagens, Rotterdam. EENE BEKWAME KEUKENMEID, biedt zich aan om met Primo December in dienst te treden. Offerten franko onder lett. D. bij GEBRs LEVISSON fikma D. PROOPS Jb. Zwanen burgerstraat 26 Amsterdam. Br biedt zieb aan een Bakkersleerling, die reeds tamelijk met het vak bekend is. Adres lett. A. bij de uitgevers GEBRs. HAAGENS, te Rotterdam. MODES. Een JONGMENSCH ruim 6 jaar in boven- | genoemd vak werkzaam geweest, zoekt plaatsing op een MAGAZIJN of iets dergelijks, de beste getuigen staan ten dienst. Hij is ook niet ongenegen om te reizen. Brieven franko onder motto Modes bij GEBRs. HAAGENS Botterdam. Een Jongmensch, acht jaren in het kruideniersvak werkzaam geweest zijnde, en eenigszins met Manufacturen, garen en band bekend zoekt Maart of vroe. ger plaatsing als Bediende of REIZIGER, met boekhouden bekend en eene vlugge hand schrijvende, en van goede informatiën voorzien. Reflectanten gelieven hunne brieven franko in te zenden onder lett. S. V. bij de uitgevers GEBRs. HAAGENS Rotterdam. In een Magazijn van Manufacturen alhier wordt gevraagd een JONGMENSCH , bekend met het vak. Salaris naar bekwaamheid. Inclineerenden adresseeren zich met franco brieven onder No. 20 bij de uitgevers GEBR HAAGENS, te Rotterdam. Brillantslijper. Aan de Diamantslijperij alhier, kan eene goede IN-KRUIS-SLIJPER geplaatst worden, verdiensten naar bekwaamheid. Zich te vervoegen Linker Bottekade hoek Onnoodig zich aan te melden zonder voldoende bekwaamheid. Mevrouw B. ANDRIESSE, Zuidblaak 46 Rotterdam, vraagt tegen 1 Februari een KEUKENMEID ook genegen eenig huiswerk te verrichten. Een Brood iKoeltialkerslieÉiiile kan tegen half Januari of eerder geplaatst Worden. Adres onder motto Koek bij de uitgevers GEBRs. HAAGENS, te Rotterdam. Voor den verkoop van Bruine Kolen-Briquettes langs de huizen worden PERSONEN gezocht die een goed daggeld willen verdienen Adres: KLUTE & VAN SANDIJK, Wolfshoek 8. In een net burger gezin wordt gevraagd om dadelijk in dienst te sreden. een fatsoenl. Dienstbode, goed met kinderen kunnende omgaan. Adres onder letter Z. aan de uitgevers Gebr. Haagens te Rotterdam. Maniels Mantels!! De Nieuwste Modellen Baies- Bep- en Wintermilels, beneden alle concurrentie. Mej. S. Meijer, Schoolholm O, 16, éde huis van af Je A-herk, GRONsiGE\N Bij GEBs. HAAGENS'te'Rotterdam is verschenen SCHEURKALENDER VOOR ISRAËL HUISGEZINNEN voor het jaar 5645 (1884-1885.) met Bijschriften van T. TAL, Opperrabbijn van Gelderland Prils 80 Cents (franco door geheel Nederland.) Even als bet vorige jaar hebben wij voor de koopers van dezen Scheurkalender een aantal kostbare en doelmatige prijzen disponibel gesteld, die in de maand November a.B. publiek zullen worden UITGELOOT. De uitslag zal in bet Weekblad voor Isr. Huisgezinnen worden bekend gemaakt. De prijzen zullen bestaan in; 1. Een stel D’TlinO met Nederl. vertaling in 9 prachtbanden. waarde ƒ3. 2. „ „ D'iyDin e U e « ® “ ll'Z. 3. „ „ Dnunö ,/ » « » 9 deelen .... „ -13.^ 4. „ „ » " « » ® " ■■ ■ • " ~ ' 6. Een Ex. Tafereelen uit het Joodsohe Familieleven (prachtwerk 30 pl.) „ – 20, 6—13. Acht ni'JSn met Nederl. vertaling k ƒ 3.50 n – 20- 14. Een groot (geheel gereed) n " 1 15. Een zilveren tsmiT-Beker " “ _ 16. „ „ Specerijbus • • » – • 17. Een stel groote Schilderijen (in lijst achter glas) voorsteUende beroemde Rabbijnen van vroeger en lateren tijd » " 18-19. Potografiscbe afbeelding van 88 beroemde Mannen in Israël (in lijst achter glas) a ƒ " 20—21. Twee koperen nI*TDO – " _ 22. Een zijden n*?n-kl®®djo » 23. Een groote Keeks " 24-40. Zeventien ex. nSöD DV in prachtbanden a ƒ 2.- .. „3 41—50. Tien « Berijmde Psalmen a ƒ1.60 u ~ si-60. Tien „ Allerlei op Joodsoh gebied k ƒ 1.60 „ – ic. Op het'" dekblad van ieder Secheurkalender staat het volgnommer in deze verloting, men wordt dus opmerkzaam gemaakt dit dekblad te bewaren. De Uitloting der Prijzen zal geschieden op Zaterdag 29 November a.s., des avonds ten 9 ure, in het Schoollokaal Zijl No. 29, waarbij alle koopers van den Scheurkalender kunnen tegenwoordig zijm , m. B. ELZË, Korte üsschersflijl 111 tusschen de Vischmarkt en de Keizerstraat STEEDS VOORRADIG ZIJDEN en WOLLEiN D'n7£2 m7sn / □•TOin / DmrnD mntD en alle andere Joodsohe Kerkbenoodigheder Vervaardigt nieuwe en herstelt gebruikte r’7Bn en nsD nnsD Blauwsteenen en Marmeren ORAFZERKEJS met en zonder hekken. Voor het onderhoud van geplaatste Zerken kan men zich abonneeren De Commissie tot Spijsverzorging van minvermogende Israëlieten alhier, is voornemens op Dinsdag den 2 December e.k., des avonds ten acht ure, in het Israël. Weeshuis aan te BESTEDEN, de voor hare bedeelingen noodige hoeveelheden RIJST, groene erwten en WITTE BOONEN, voorliggende monsters, voorts PLEESOH, VET, AARDAPPELEN, PEEN. UIEN en SELDERIJ en eindelijk STEENKOLEN en KRUIDENIERSWAREN. De voorwaarden op de levering der vijf eerstgenoemde ingrediënten, liggen van heden af ter lezing in het Weeshuis voornoemd, telken dage van ’s voortniddags tien tot ’s namiddags twee uren, Zaterdag en Zondag uitgezonderd. Rottebdam. den 26 Nov. 1884, o 1 aaADRESKAARTBN SO cent •2 IüUviSITEKAARTEN BO , s, a O gI ® 1000 vierk. ENVELOPPEN fI.SO to ° "I^Oberstein&Co. s|| 2 Oppert 166, hoek Kerkplein. «Z iMIfIIUMB Gébruikt uw oordeel. Het groote vermogen der geneesmiddelen van Holloway is gedurende de laatste vijf en wintig jaren erkend geworden. Men heefa vonden, dat zij geschikt zijn om de vasten vloeibare deelen, waaruit het lichaam isti mengesteld, te zuiveren; om den aard derz unctiën behoorende tot ieder lichaamsorgaan te regelen; om de spijsverteering te bevorderen en om het zenuwgestel te versterken. Zij zijn zamengesteld uit den fijnsten balsem zondei finmenging van eenige minerale of giftige zelf standigheid, bijgevolg kan het gebruik van Holloway’s geneesmiddelen hoewel zij wonderbaarlijk op de onderdrukking der kwalen werken, nimmer nadeelig werken zelfs niet op het zwakste gestel. Geen ordelijk huishouden moet verstoken blijven van dit kostelijke huismiddel, vooral in de jaargetijden, waarin het bloed hoofdzakelijk zuivering noodig heeft. Doozen PILLË.N f 0.80, 185, 3. en hooger Potten ZALF « 0.80, 185 3. « « Voor den verkoop in het groot vervoege men zich bij Professor HOLLOWAY 53 Oxfort‘'tre d. Londen De ondergeteekende blijft zich bij zijn geëerde begunstigers beleefd aanbevelen ter levering van KAAS. Prima kwaliteit tot concurreerende prijzen, E. WALG, LEKKERKJSRK Caffi-Bestaiirant te lir. Eeu uiterst rendable zeer net Café-Rcstaurant etc. mede door vele Israëlieten bezocht wordt wegens ongesteldheid Te huur aangeboden. VIJFDE JAARGANG 1884. 1 EHi miTAUST Algemeen Financieel Nieuwsblad. Verschijnt Woensdag- en Zaterdag-ochtends. Prijs per jaargang van 104 nrs. fr. p. p. ƒ6.— Met Wekelijksche Restantenlijst „ i, » – 8.— Advertentiën per regel slechts . . . – 0.18 De Kleine KapUalüt is het goedkoopste en meest gelezen financieele blad van Nederland. Advertentien genieten groote publiciteit. B übbbL: Achterburgwal 138, Amstebdam Proefnommers worden kosteloos toegezonden. Vraag in eiken boekhandel VRIJ en BLIJ Luimige voordrachten. Komieke scènes, DOOB Joh. van Ansloo. Prijs 50 cents. Prijs 50 cents. Onmisbaar is het vijftigcents biekje DE SCHALK, DOOB Joh. van Ansloo, Waarin o. a. voorkomt; Wenk voor verliefden. De ondankbare schoone. Dienstboden. Zoo gaat het enz. enz. Prijs 50 Cents. Prijs 50 Cents n s. vAiuiß n Ontvangen I S een groote sorteering S S ialNonveanté’s in Pelterijen is I O ST. HICtILAAS. IJ In de Drukkerij van dit Weekblad werkt een GASJWOTOB uit de fabriek van A. VAN DER SCHUIJT te Rotterdam. Vertegenwoordiger voor Rotterdam en omstreken de Heer J. CALFF, Coolvest 63. Wed. H. RIJST Zandstraat 62, Sedert 50 jaar aldaar gevestigd, _ Broflil-, Soek-ei BanteMterij. Kaashandel in’l groot en klein welke Kaas beneden concurreerende prijzen wordt verkocht. Wei S. E EIJSI, Wt'ste Wagenstraat 62. , (voorheen Zandstraat 62.) Koek- en Banketbakkerij, Kaashandel in ’t groot en klein. I M. EEDLICH, geauthoriseerd IVlolensteeg 23 Vervaardigt nieuwe 1 niniöi nsD Herstelt gebruikte en nnn nsD i alles tegen billijken pri^s. Verder alle Joodsche Kerkbenoodigdheden. ECHTE Harlerwijter ' zijn te verkrijgen op franco aanvrage binnen( en buitenlands, bij H. WOLF, ; Bokkingrookerij en Ansjoviszouterij. I Harderwijk, Smeepoortstraat ; Men zij gewaarschuwd dat over het alge-1 meen de geannonceerde HARDERWIJKSCHE J BOKKING de echte niet is. GEBRs, HAAGENS, Rotterdam, V hebben voorradig een groote partij ! I «erste kwa iteit, tegen zeer lage prijzen j alle soorten van '■ / DmrnD / m^sn nrsi .mnrD , ['"’sn j Alle Joodsche kerkbenoodigdheden :! worden ook tegen wekelijksche beta! ling (zonder verhooging geleverd. Niet g’oed, geld terug. PER POSTPAKKET ontvangt men voor ƒ 2. zes pond delicieuse Komijnkaas. Brief is onnoodig, men schrijft op den Postwissel wat men verlangt en he wordt onmiddellijk /mneotoegezonden. STEEDS VOORRADIG heerlijke Belegene, Oude en Edammer Kaas eerste kwaliteit Boter. Louis de Haaff, Hang 40, Rotterdam Ben prachtig soort WHISTKAARTEN zijn a 35 Cts. per 2 spellen te bekoman bij GEBR. HAACEfMS. Weldadige Stadgenooten! De Commissie tot Spijsverzorging aan minvermogende Israëlieten alhier gelooft hare taak en strekking na een 30 jarig bestaan voldoende bekend, evenzeer als de wijze, waarop zij daaraan heeft beantwoord. Met vertrouwen vraagt zij daarom weder uwe bijdiage voor hare eerstvolgende bedeeliiigen. Honderden armen, die den naderenden winter met bezorgdheid te gemoet gaan, zien verlangend uit naar de hulp, die hun in een warm, gezond en krachtig voedsel kan worden verstrekt. In hun naam wordt Uwe ondersteuning gevraagd, die, naar de Commissie hoopt, in overeenstemming met de behoeften zal blijken te zijn. Zij laat U hiervoor haar billet aanbieden en zal de invulling met een bedrag, dat van Uwen onverflauwden weldadigheidszin blijk zal geven dankbaar ontvangen en nuttig aanwenden. Be Commissie voornoemd, Mr. H. H. TELS, Voorzitter, E. ANDRIESSE, Jac. Sim. BOSMAN, E. J. VAN CLEEFF, S. VAN CLEEFF Tz., Dr. M. DENEKAMP, Jac. HIJMANS VAN VEENENDAAL, B. L. JACOBSON Lz., Vice Voorzitter, J. DE JONGH, Thesaurier, P. B. A. POLAK, L. J. PRINS, L. DE STERKE Jb., S. M. WOLFSBERGEN en S. J. MOSCOVITPR, Rotterdam, November 1884. Secretaris. LOTERIJ VAN Voorwerpen van Kunst en Smaak, TEN BEHOEVE VAN HET Israël. te Kotterdam, (Qoedgeheurd bij Woninklijh besluit van 28 Augustus 1884;.) De uitloting der prijzen zal tijdig worden aangekondigd en ten overstaan van een Notaris geschieden, terwijl de trekkinglijsten voor belanghebbenden gratis zullen verkrijgbaar zijn. Loten zijn a 50 Cts. te bekomen en prijzen worden in ontvangst genomen hij de Commissie voor de Weldadiyhcids-Loterij A. ANDIUESSE. HERMAN EIJL C. HAAGENS. Jos. P. POLAK. E. ANDRIESSE. N, GOLDSMIT. LJACOB TAN CLEEFF, E. HARTOGS j y MINDENO. B. SCHIBLAAR. L. S, COHEN. D, HARTOGS. M. NATHAN. H. SPETTER. S ELZAS 1- haas, M. E. NATHANS. L. A. VOORZANGER. H. DEN HARTOG. H. OPPENHEIMER. A. S. VLES. L. VAN EMUJiN. L. HOORENAN M. PH. POOL. S. WITSTEIN. DE DAMES-OOMMISeiE Mevr. C. ANDRIESSE-Hambürger. Mej. R. VAN AALTEN. Mej. A. NATHAN. « R. ELZAS—Polenaar. « R. HOSMAN. « E. VAN OS. « E. HAAGENS—de Haaff. « H. COHEN. « M. SAMÜEL. « 1. HAAS—ANDRIESSE. « J. COHEN. « M. STIRUE. « A. NATHANS—DE Haaff. « R. VAN CLEEFF. « 8. SCHiELAAR. « C. SCHIELAAR—PoIak. « H. VAN CLEEFF. « C. VLES. « A. VLES—DE Vries. « H. FRANK. « M DE VRIES. « J. HAAS. « S. WITSTEIN. « M. VAN MINDENO. < BOEKHOUDEN. O Gewoon en Italiaansch Boekhouden 00 wordt in privaatlessen grondig onderwezen 53 voor f 50. „ D. S. LANGEDIJK 25 Weste Wagenstraat 2 N.B. Belast zich ook onder de stipste Z geheimhouding met het inrichten, bijwerkci. en bijhouden der boeken. TOöïÊlËlt Logement en Koffiehuishouder WÉ WiÉ’éfi TB BRBDA., beveelt zich minzaam bij het reizend publiek aan Oude Vest A, 352. nira Hotel AtlaS Töorslraat, ZWOLLE. Ossemnarkt, Comfortabel ingericht voor Heeren Reizigers en families, in het midden der stad. De groote zaal met tooneel is bijzonder geschikt voor Bruiloften, Partijen, Uitpakkingen, Verknopingen etc. H. J. L6VIE. Wed. S. H. RIJST, Weste Wagenstraat 62. Maakt hare geachte clientelle bekend, dat zij zooals vorige jaren met het as. St. NICOLAAS-EEEST voorzien is van heerlijke versche Boterletters, Geurige Borstplaat, Suikerwerken en fijne St. Nicolaas. P.S. Verzoekende vooral bestellingen vroegtijdig op te geven. ATTENTIE. De ondergeteekende heeft de eer te berichten, dat zij zich alhier gevestigd heeft tot het maken van DAMES- en KIIIDER-COSMES. belovende net werk en billijke prijzen. Mej. H. T. D. BERG, Bleermansstraat 62. let lagazijn van lelangselpapier TAN mm GOLDSMIT is verplaatst van de HOOGSTRAAT naar de Eerste Lombardstraat 65, bij de Kaasmarkt. V ereeniging- ter beoefening v. Joodsche Wetenschappen. Zaterdagavond van 8 tot 9 uur: Oefening, onder leiding van den Heer J. M. SCHNITZLITR In het Schoollokaal (Zijl). Het Bestuur geeft bij deze kennis, dat op de Algemeene Vergadering de volgende nommers zijn uitgeloot: voop 10 Winterjassen Nos. 14, 19, 27, 36, 83, 69, 64, 70, 118 en 142. VOOP 4 Wintermantels: Nos. 3, 30, 87 en 151, waarvan bereids aan de betrokken leden is kennis gegeven. Namen* het Beituur, C. HA AGENS, Fretident. M. E. NATHANS, Secretari*. Kalender Van 10 tot 16 I'7D3 Van 29 November tot 4 December. Begin van den Sabbat uur. Kï’l 'D Einde van den Sabbat 4 u. 48 ra. Donderdag '?t3 WEEKBLAD voor Israëlietisclie Huisgezinnen. Vijftiende Jaargang. No. 46. Vrijdag 28 November 1884. Tw66d6 Bla<d r — b INGEZONDEN S 2 UKKEN. , Münheer de Redacteur! •. Onze wiizen waren niet dom, 1 ZeftT üßicf zcidö 6CBS icnißod. // ••. •• • wßt 70 zeiden.” Is nu waar en juist ge- ; ïij wisten zeer goe rabbiiuen hoeveel temeer is dit waar«gd 1.. .pricku ™»d, «ara. k»d .» ... •“ “f L hoek «ob Binn «n mol het j*. de «Jhnj.er ... .el i.- ' A„ dit ‘„iet Heebt te hebben, hij .i.dt het .e. »1 „,e : natiiurliik- hii had het beter gevonden, wanne , uaiuuriija, HIJ. (JqJ beproefd met komen, eerst arm en ellendig en later a 1- Voorspoed en rijkdom. Amßterdam is gedagteekend, mag •Daar het ingezonden stuk uit Amsteraam s 0. s uaar nei lug 'aldaar woonachtig is en dat te 1;”°°-!:: "'„.„‘„..„dbrid g.iège.h»-i b«tt.i. «““j»- .......d. te zijn, maar dat de pers antwoorden. Intusschen reden dan ook, houden; en gedachtig aan de schijnt hem de openbaar in de hoop, spreuk J beantwoord worden. Ik en zoo als ook ik verwacht, dat ze Zeg dan{ – ,Hoor naar mij. ook ik zal mijn denkbeeld mededeelen: ’ÜT •'? 'rnD« voorzeker IS rijkdom / yn mi 'S' I > armoede) niet zonder reden , beproeving verhaald, dat de dichter bad -iiriyi un' , iion maar verleen mij ook geen rijkdom; ik niet in armoede en U loochenen, zeggende; „Wie mocht eens vrome mannen met rijkdom, en 18 God!" Y en wederwaardigheden, beproefd werden, wel na geleden ar heilige boeken niet. Immers ontbreekt het intussc en IySK 3Dr *egt Üas mijn geh'eel vermogen ik de eerste maal den Jo>fdaan .... een stok niIHID ' vermogen verworven f genaar van DV3 SoB« Hij zegt het; „nV73 mpi des nachts var verbrandde mij de warmte i] ‘S> snoefde his koude. Schreef hij zijn voorspoed aan zich ze ve > werkzaamheid «1» .Hes heb, is doordie, „ba ’7 12?’ ’S'I D’pPS «Dat Ik Welken invlo« God mij genadig was. n zijn slavernij en gevaï werd op hem « nniaST n’3D" genschap, toen hij D P ’ HbW, !»;» „Sn »h»dn,h.ld heb U W „D3nK 7373K JJ. geeft ea* hij ook wel die woorden vjQ® de eer aan God, zeggende. □ BÏD 73? j' I „God heeft mij heer over gansch Egypte gemaakt, zood lm voor u te zorgen.” wd, d. mm ««w “ B*™ "»»'*“ " Gld”~* zen leeraar zeer natuurlijk toesoheen, dat „ dankbaar zijn. ' r"'«L«cftoeö.effo kiwwine Adounoi, kiwwüie ' Adounoi lUchoeösego kiwwisie." (Op Uw hulp oop v o ‘ ik bouw o Eeuwige op Uw hulp ' Eeuwige op Uw hulp vertrouw ■ ik), zoo fluisterde zij uit het diepst van haar hart. f En gelukkig had haar voet de aarde bereikt, zij I “ de heining welke den tuin afsloot;-aan de zijde het J'chtst bij “ Keizerstraat waren eenige latten losser, reeds eenige ‘e – 9 ren had Mirjam dat bemerkt. Derwaarts wendde zij haar lichte " [etaeden. J„. .onde, ..m*. n..dU. d, plant.» .«ug .» wr.ng ' haar ranke gestalte erdoor. »ii En nu gold het voortsnellen. Ren moment d „Moeder! moeder!’» fluisterde zij en strekte verlangend de armen a- uil, terwijl een stroom van tranen haar oogen ontwelde. Ma spoedig had ze zich hersteld. Zij drukte het gelaat op het pa ] , i? dat aan haar arm hing. zij droogde zoo haar tranen en snelde fd voort. Gemakkelijk sprong zij over de sloot welke de tuinschutbit ting van de heerstraat scheidde, en voort ging het in v legen gt loop. -at I De korte zomernacht was spoedig teneinde; de ker toren v f I haar geboorteplaatsje was nog niet uit haar blikken ver * '[ 1 toen de ochtend grauwde en een koel scherp tochtje zie ver le, ** lln haar snellen loop merkte Mirjam dat bijna niet op. e aas 1 waarmede zij voorlsnelde, maakte haar in dit eerste ha ® I denken zoo goed als onmogelijk; zij zag in dat niet denken ijna een weldaad. Wel klopte haar hart veel luider dan gewoonlijk, I maar slechts door den snellen loop, niet van angst. 1 Angst zij gevoelde ’r niets meer van. Een vreemd, ijnt , 1 verblijdend toevoorzicht vervulde haar hart. Wat zou zu oo 1 vreezen? haar vader?. Vóór deze ontwaakte was zij ver we over berg en veld. O! ’t kon lang duren vóór eenig vermoe 1 den in hem opsteeg, dat zij ontvlucht was. Hij kon denken, dj l een-of-anderen e en i 1 Tot den tijd onmiddellijk vóór de afreis zou hij haar wellicht i 1 missen en tot dien tijd, hoe ver weg kon i I dan reeds zijn! j , j i, I Als een gejaagde ree jjlde zij voort; haar kleine bun e ru 1 haar niet. Allengs echter verminderden haar krachten; zij moe 1 ppniee oogenblikken ophouden om adem te scheppen. 1 Zii zag om zich heen. Haar geboorteplaats was volslagen i >?eld haar gezichtskring verdwenen; de streek waarin ze zich bevo ta» .lel mee, tekeed. W..,«bU.liik ’t hoogstens é mol 1 uur geleden, sinds sU het ouderUk huis had terlsten, mssr ar haast had ze waarschijnlijk een grooteren aiswna w ' anders in driemaal dien tijd. En ook tbans gunde .«J.ch «,hts een korte rust; na slechts .eimge eer krachtig voort. Zij liep echter met ineer, zij gig, ,™ers inzicht genoeg, om zich zelven te zeggen dat btó ze open, haar krachten Nveldra gansch mtgeput zoud »ar doel lag toch nog zoo ver! Haar doel-.. 'J ,t nog»M. .e toi noB *«4 eraden, werwaarts zij haar schreden zou nc old het slechts verder onophoudelijk ver er. ■e”: rr:: ïm-S. »-rrr. « leerlükers gezien. De hemel gloeide in purper, als goud kaatsten Ie vensterglazen der boerenwoningen de stralen der ®. erug de glazen der boereuwoningen namelijk welae ter Imkerde iran het dal tegen den bergrug schenen te leunen, terwij Het spererijachtig geurend dennewoud nog verder opwaarts voerd. in he woud werd het steeds levendiger, het gansche vogelenllJk ze. lane gerekt fluiten, en dat alles in wonderbare harmonie. Ifloe schoon! fluisterde Mirjam, hoe wonderschoon k„e "“ liiU ZS. dis klein. .«ie. – «n ..eb zorg. voor, en toch worden zij lederen dag verzadigd '"Dfzrn wt'rÏnsch opgegaan, en het kind gevoelde dan toch eindelijk behoefte langer te rusten. r,nd van ’t woud, op den wortel van een boom neder, steunue het hoofd tegen den Stam en wilde vervolgens haar positie in kaljnte overdenken. i “Had ïn inderdaad recht gedaan door haar geboorteplaats te verlaten en de goede, trouwe, kind rük innig beminde, door het verlaten harer liefdevol vertrouwen aan haar hingen; – en te vlucnten, en ver v" weg in de wijde, vreemde wereld, zonder pan en zonder doel. in de wijde, vreemde wereld, alwaar haar zorgde, alwaar zij niemand kende en niemand om haar bekommerde. – Niemand? .... geen mensch. Maar Hij die vogels hun voedsel en onderhoud zendt, zoud Hij het k” d laten gebrek lijden, het kind, dat om Zijn heiligen "Ltie. te ontfiKten. .ol »oed te. .eUe„ tbai. epgege.ee en de vurie geliefde moeder verlaten had 1 Want de zwakke, zieke moeder, zoo lief en toch nooit instaat de kinderen te beschermen tegen t geweld d vaders die hen tot afval wilde dwingen. – Neen ! geen twijfe zij had gedaan wat recht was. – Vol toevoorz.cht den blik tot Hem op wiens hulp zü hoopte in rotsvast vertrou""" zich te wenden? .... zij wist het nieU f die voor de vogels in hel woud zorgt, zou ook voor haar zorge ,. zoude haar den rechten weg laten vinden. «laanloos i Het was echter de eerste nacht geweest welken , j P • in heftige gejaagdheid en haastige beweging had doorgebra h , I haar oogen sloten zich. ' IcHinnei lou jonoem wlou jiesehon Schoumeir JisroeiV' (Ziel de céder israëls sluimert, noch slaapt) fluisterde ztj zacht voor z.ch een alsof ze thuis in het zachte, veilige bed lag. Zij wilde, zooals de Jood dat in het nachtgebed doet, de vrome preuk driemaal herbalen, maar de vermoeienis had haar verweldigd; het woord bestierf op haar lippen en reeds na welige minuten hield een zachte, rustige sluimering haar Als op een zacht, zwellend rustbed lag ze daar aan den rand an het woud, lang uitgestrekt in het groene, weeke mos. BERICHTEN. ROTTERDAM, 27 November. Maandagavond den 24 dezer hield de Vereeniging ter beoefening van Joodsche wetenschappen alhier haar jaarlijksche algemeene vergadering. De president de heer C. Haagens zeide bij de opening het volgende: Zoolang de Vereeniging t. b. v. J. W. bestaat heeft haar jaarlijksche algemeene vergadering zich steeds gekenmerkt door een belangstellende opkomst. £n hoewel het getal der aanwezige leden thans nog niet talrijk is, moet daaruit volstrekt niet worden opgemaakt, dat de belangstelling in onze Vereeniging is verminderd, Be meeste instellingen, zelfs van de meest weldadige strekking, hebben te lijden door tijdsomstandigheden, en worden de non-valeurs niet altijd door een genoegzaam aantal nienwe leden aangevnld. Het is daarom des te meer te verwonderen, dat een Vereeniging als de onze, in de tegenwoordigen tfjd en in deze stad na een achtienjarig bestaan nog op een toenemenden bloei mag wijzen. Natuurlijk meten ook wij nu en dan enkele leden missen, doeh het getal wordt toch elk jaar aangevuld, waartoe ons dit jaar de uitmuntende lezing, die door den heer Hildesheim in „Irene ■' ia gehouden, zulk een geschikte gelegenheid heeft aangeboden. In het verslag van onzen secretaris zal u ongetwijfeld worden medegedeeld, hoe onze Vereeniging in het afgeloopen jaar haar taak heeft vervnld, en acht ik het niet uoodig dat verslag vooruit te loopen. Buitendien wil ik meer doen uitkomen, dat wij in geen geval tevreden mogen zijn. Hebben wy iets gedaan, er mankeert nog veel aan, om onze vereeniging ten volle aan haar naam en doel te doen beantwoorden. Misschien kan deze vergadering hiertoe iets bijdragen; doch meer verwachting koester ik van de komst van onzen nieuwen Opperrabbijn. Van zijn goeden wil is het afhankelijk of de beoefening van Joodsche wetenschap in onze gemeente een goede toekomst te gemoet gaat. Onze talrijke vereeniging geeft hem hiertoe een middel aau de hand. God schenke hem lust en kracht dit middel aan te vatten. Niet alleen zijn komst zal ons dan welkom zijn, maar zal bij ons steeds welkom blijven. Ik vertrouw dat zijn energie er toe zal bijdragen, dat wij niet alleen op den dnur de medewerking zullen behouden, die wij tot nu toe dankbaar hebben ondervonden, maar dat ook zij die zich onwillig en onverschillig toonen, door hem zullen aaugewakkerd worden, dan gaat gewis onze Vereeniging een goede toekomst te gemoet. De secretaris, de heer M. E. Nathans, las daarop de notulen van de vorige algemeene vergadering, die geen aanleiding tot opof aanmerking gaven, en dan ook onveranderd werden goedgekeurd. Daarna leverde de heer M. E. Nathans een uitmuntend verslag van hetgeen in het nu eindigende boekjaar gedaan was. Er bleek, dat het ledental 176 was; dat aan het «R. Jesaja Kleerkoper’s fonds” te Amsterdam een jaarlijksche bijdrage van ƒ 10 verzekerd was; dat doorreizende geleerden gesteund en verder |’'7£sn uitgereikt waren; dat de voordrachten op Zaterdagavond uitermate leerrijk mochten genoemd worden; dat een lezing in „Irene” gehouden en deze sinds in druk verschenen was; dat allen die op de Zaterdagavonden optraden den dank der Vereeniging ruimschoots verdiend hebben en besloot spreker met het ontboezemen van een warmen heilwensch voor de leden en de Vereeniging. Zeer levendig waren de toejuichingen den verslaggever gewijd; trouwens hij verdiende die hulde, en het woord van dank, hem door den president toegebracht, ten volle. Uit de cijfers door den penningmeester, den heer J. van Dantzig thans gegeven blijkt, dat de geldelijke staat der vereeniging niet ongunstig is en mag als bijzonderheid vermeld worden, restitutie van eenig geld geschonken aan een doorreizenden vreemdeling en door dezen ruim een jaar later weder gestort in de kas der Vereeniging. De heer A. J. Kiek, daarin gesteund door zijn medebestuurder, den heer N. A. van Gelder, acht het de gelden die de Vereeniging besteed aan doorreizende vreemdelingen te storten in de kas der hier bestaande „Montefiore-Vereeniging” en licht de heer Kiek zijn voorstel toe. Dat stuit op bezwaren, immers de Vereeniging is door haar reglement gebonden; zij mag slechts geleerde vreemdelingen steunen. Een eigenlijk voorstel deed de heer Kiek nog niet, dat zal later schriftelijk geschieden. Aanleiding tot eenige discussie gaf vervolgens het weinige gebruik; dat gemaakt wordt van de bibliotheek der Vereeniging en de wijze waarop de catalogus is ingericht; wellicht is daarin verandering te brengen. De aftredende bestuurders, de heeren C. Haagens en M. E. Nathans worden alsnu bijna unaniem herkozen en verklaren die heeren hun benoeming te zullen aanvaarden, terwijl men daarna overgaat tot trekking der prijsnommers: 10 winterjassen en 4 regenmantels. Met een woord van dank sluit de voorzittei vervolgens de vergadering. Wij spreken ten slotte met het bestuur de hoop uit, dat de inderdaad nuttige oefeningen op den duur door een belangstellend publiek mogen bezocht worden, zooals dit ook Zaterdagavond jl. Met bewogen gemoed en nog gansch onder den indruk van den immer onver wachten slag, maken wij melding van het overlijden van den heer Dr. J. D. Oppenheim, den man, die ongeveer 40 jaar, eerst voorzitter door ouderdom als ware het daartoe genoodzaakt moest hij het presidium nederlegen later lid der Godsd. Israël. Schoolcommissie was. Wij hadden de eer en het voorrecht den nu zaligen Dr. Oppenheim van nabij te leeren kennen, en is ’t ons een behoefte des harten, hier een kort woord aan zijn nagedachtenis te wijden. Dr. Oppenheim ontsproot uit edele Joodsche familie, welke eens en terecht beroemd was te midden van Israël. Geboren te Zwolle ontving hij in Duitschland zijn eerste opleiding, studeerde later aan de Groninger hoogeschool in de medicijnen en vestigde zich, dwalen we overigens niet, in 1832 het jaar dat de cholera voor ’t eerst in ons land verscheen en er tallooze offers velde in deze gemeente, alwaar hij als medicus grooten naam verwierf. Maar niet als zoodanig hebben wp zijn verdiensten te vermelden, maar het moet ons van ’t hart, dat wij gelegenheid te over hadden Dr. Oppenheim te leeren kennen als diep denker, als een man die werkte zoolang het dag voor hem was, als belangstellend, deelnemend en opofferend vriend,als edel mensch, echtgenoot en vader. De hem dierbaren zullen door de herinnering zijner deugden zich in dat verlies troosten; mocht zijn verscheiden bij de Schoolcommissie in wier midden hij licht een opvolger, niet gemakkelijk een navolger zal vindtn, in en buiten zijn kring geen al te groote gevolgen hebben! 'nDXJn Naar wij vernemen zijn de h.h. A. D. Lntomirski en J. M. Schnitzler alhier, na afgelegde proeven, door den heer Dr. Johan Martin Schleijer, vereerd met het diploma als leeraar in de Volapuk. Naar wij vernemen zal de heer A. R. Hofsteede Godsdienstonwijzer alhier, tegen 1 December as. een bewaartchool voor Israël, kinderen openen; en aangezieii wij vermeenen, dat in onze gemeente aan zoodanige inrichting behoefte bestaat, hopen wij dat genoemde heer in zijn pogingen zal slagen. H. M. de koningin vereerde d« vorige week het magazijn van antiquiteiten van de firma B. L. van Gelder & Zoon Hofspui, met HDS. bezoek. H. M. vertoefde er geruimen tijd en deed belangrijke aankoopen. Dinsdag den 26 dezer had alhier inderdaad onder Nederl. Israëlieten hoogst zeldzaam een kerkelijke echtscheiding plaats. Als derde Dajan fungeerde daarbij de WclEeerwaarde heer Sohlberg van ’s Gravenhaage, terwijl de heer M. I. Redlich dien dag zijn sporen verdiende door het schrijven voorwaar geen gemakkelijk werk! van de acte van scheiding. In Berlijn, zoo schrijft de Jüdizche Preese, worden, zooals in alle andere groote steden, de straten des nachts gereinigd. Onder die straatvegers behoort thans een student in de scheikunde, geboren in- Rusland en Jood; hij studeert onder leiding van den geheimraad Uotfmann en professor Pinner. De student zelf heeft verzocht hem dit emplooi wel te willen gunnen, omdat de nacht, daar hij den ganschen dag stu leert, hem alleen gelegenheid biedt om iets te verdienen, ten einde te kunnen leven. De jonge man is te trotsch om de hulp zijner geloofsgenooten in te roepen; en aangezien zijn getuigschriften uitmuntend in orde waren, werd hem zijn verzoek toegestaan; de jonkman is derhalve bij dag student in de scheikunde; bg nacht .... straatveger 1 De minister van onderwijs in Turkije heeft bepaald, dat in de Joodsche scholed te Haskeny, Balata en Galata Joodsche leeraars moeten aangesteld worden, om de jeugd in de landtaal te onderwij* zen; dit zal geschieden, om de Joodsche jeugd geschikt te maken tot het treden in dienst van den staat. Uit Birmingham wordt aau Jezchurun geschreven, dat de aldaar wonende heer Groszbaum, geheel op eigen kosten een Beit-Hamnüdrozch heeft laten bouwen, waarin hij zelf doceert en waarin ieder de vrijheid heeft om te komen studeeren. Er is derhalve te Birmingham de meest mogelijke gelegenheid, om de wet Gods te bestudeeren. Den jongsten Simchaz-Thora wijdde de heer G. zijn leerhuis in, hield zelf de feestrede en bood den feestvierenden tevens een overvloedig en heerlijk feestmaal aan. De historie eener erfenis die, zoo schrijft de J, P., het voor» recht heeft waar te zijn, speelt dezer dagen te Carlsruhe. Aldaar «oont namelijk een voddenraper, genaamd Gugenheim, een doodarm man vader van zes kinderen. Gugenheim werd aan het ministerie ontboden en hem aldaar medegedeeld, dat een lid zijner familie io Engeland overleden was en dat G.’s aandeel in de erfenis zez mH’ lioen mark (f .S. 600,000) bedroeg. De man was sprakeloos en kon niet gelooven, tot een voorschot van 60,000 mk. dat hq ontvingi een einde aan allen twijfel maakte. Aan een in de J. P. voorkomende particuliere correspondentie uit St. Louis (V. S.) ontleenen wij de volgende bijzonderheden: Br wonen te St. Louis ongeveer 10,000 Joden, die allen de Duitsche taal machtig zijn. Er is geen sprake van een eigenlijke gemeente; eenige personen vormen een vereeniging, laten zich als zoodanig „regitireertn” en maken alsdan een gemeente uit, welke nu een* veel, dan weder weinig leden telt. Is men het onderling niet lan» ger eens, men vormt twee gemeenten of lost zich eenvoudig op-Momenteel zijn ’r acht zulke gemeenten; een negende zal wellicht spoedig ontstaan. Elke zoogenaamde gemeente heeft haar bijzonde* ren ritus en een bijzonder doel. De eerwaarde is tevens Chatzaa en Thora-lezer; zijn ijverigst streven is zooveel doenlijk nieuwe leden aan te werven, want hoe grooter hun aantal des te ruimer ’s mans salaris. De voornaamste dier gemeenten is de haar geestelijk hoofd is de rabbijn Dr. Sonnenschein (de naam duidt reeds verlichting aan, W. v. I. H.), die zich grooten naam gemaakt heeft door zijn predikaties en door zijn streven, om de Joden ia plaats van Chanoeccoh Keistmis te laten vieren. Dr. S. is verder vermaard door de harmonie heerschende tusschen hem en den Christelijken predikant John Snyder; herhaaldelijk hebben de eerwaarde heeren te samen gepredikt zoowel in de Synagoge als in de Kerk. Een rabbijn behoeft hier overigens geen geleerde te zijn; kan hij Hebreeuwsch lezen en durft hjj er maar op los prediken, dan leidt hij de gemeente in onbeperkte willekeur; en aangezien hij Chaztan is kan de man oren of niet oren naar willekeur. De tweede gemeente, gerekend naar zielental, heet 3ne-el; de rabbijn is Dr. Spitz. In de Synagoge wordt in het Duitsch en Hebreeuwsch (half-en-half‘ niet te verwarren met het bier dat dien naam draagt, fT. V. L H.) gebeden; eigenlijk „gehoord” hoe nu eens de rabbijn, dan weder het koor met orgel bidt; de gemeente bidt eenvoudig niet. Er zijn niet genoeg Joodsche zangers, daarom bestaat het koor uit Christenen. Onlangs werd het „«» keilauheinoe” in koor voorgedragen; en nu zong de Roomsch-Katholieke zanger het eerst: „ein keilauheinoe”, de Methodist zong daarna „ein kaadauneinoe;” ’t zou bedroevend en ergerlijk geweest zijn, ware het niet zoo bespottelijk. De derde Synagoge is de UmtedSebrew-gemeentei zij is of geldt als orthodox, omdat er in het Hebreeuwsch gebeden wordt met het hoofd gedekt. Er is een orgel, mannen en vrouwen zitten te samen; en er zou geen Minjan zijn, indien men niet, echt galant, de dames ook beschouwde als minjanislinnen I ’s-6RAVENHAGE. Met genoegen kunnen wij mededeelen, dat de heer L. Simons alhier, dezer dagen met gunstig gevolg het examen heeft afgelegd in de Nederlandsche taal en letterkunde. OSCH. Zaterdag 15 Novemlwr hadden wij het genoegen on» zen geachten Opperrabbijn Dr. Lansberg in ons midden te hebben, waar zijn komst steeds door ieder mei belangstelling wordt te» gemoet gezien. Bij het nnUO-gebed hield ZWËerw. een indrukwekkende rede, waarbij hij de aandachtige gemeente, door diepen zin en schoone taal, op de hem eeoige wijze wist te treffen en aan zgn lippen te binden. Zondag inspecteerde ZWKw. 