Handboek der verloskunde ...
Als de toestand van schijndood vermindert , en het kind teekenen van leven geeft , blijft het evenwel slaperig of wel in eenen staat van stompheid en stijf heid, vooral de handen, welke zich in vooroverbuiging bevinden en naar buiten gekeerd zijn, de vingers gesloten, en de duimen onder dezelve verscholen. Van tijd tot tijd zucht het , het doet korte klaagtoonen hooren, en heeft snelle bewegingen, huiveringen der leden en van de onderkaak, opvolgende roodheid en bleekheid van het aangezigt, met of zonder zweet, buitengewone ge * baren, scheelheid der oogen; alle kenteekenen welke 5o6 HEELKUNDIG GEDEELTE. eenen naderenden aanval van eclampsie aantonnen. Deze aanval wordt gekend aan eene stuipachtige aan doening der spieren van het aangezigt , aan deszelfs meer blaauwachtige kleur, aan de zwelling, aan de naar ach teren keering van de onderlip, aan het scheelzien, aan de omkeering en beving der oogen , aan de krampach tige schokken , en aan de geweldige uitstrekking der leden. Dergelijke aanvallen keeren somtijds zeer dikwijls te rug; dan eens verminderen dezelve in menigvuldigheid en kracht ; dan eens worden dezelve heviger , volgen korter op elkander, en gaan over in stompheid, verge zeld van zwakheid , bleekheid , welke meer en meer aanmerkelijk wordt, en eindelijk twaalf uren, of twee, drie en vier dagen na den aanvang der verschijnselen, in den dood. De eclampsie verschijnt somtijds’, ofschoon de slaapzucht en de overige verschijnselen van beroerte schijnen te hebben opgehouden. In eenige, voor het ove rige gelukkige gevallen, blijft er eene stuipachtige stijf heid over, welke verscheidene dagen kan duren, en langzamerhand verdwijnt. Somtijds ook blijft er eene voorbijgaande of blijvende halfzijdige lamheid over, die altijd aan de tegenovergestelde zijde van de uitstorting plaats heeft, en aan die zijde, welke het meest door stuiptrekkingen is aangedaan geworden. In eenige gevallen houdt de toestand van schijndood niet op, dan om andermaal weder te keeren ; menigmaal zelfs kan zich de ademhaling niet daarstellen. Wij hebben een kind gezien, hetwelk doormiddel van de inblazing van lucht in de longen, langer dan i 7 a uur leefde; het ver zwakte evenwel, werd langzamerhand kouder, en ver loor zelfs de gevoeligheid voor de aanwending van dit middel; tot hiertoe ging het gedurig over in den toestand van schijndood , zoo spoedig de luchtinblazing ophield ; GEVOLGEN DER VERLOSSING. 3c>7 het hart hield weldra op te kloppen , en klopte op nieuw, zoo spoedig de lucht in de longen drong. Een groot stuk geronnen bloed drukte het verlengde merg en de zenuwen van het achtste paar, zoo als wij dit voorzegd hadden. De schijndood was dus in dit geval , gelijk wij gezegd hebben, het gevolg van beroerte. D. Behandeling . De voornaamste aanwijzing is de bloedophooping naar de hersenen te doen ophouden. Indien de beroerte aangeboren is, verkrijgt men dit ge makkelijk , door twee of vier lepels bloed te doen uit vloeijen uit de navelslagaderen, ingevolge de krachten van het kind. Levret berekent eenen lepel bloed voor dezen ouderdom, als overeenkomende met eene pa lette (1) voor eenen volwassenen. Indien de beroerte later ontstaat of blijft aanhouden, zoo zal men een* of twee bloedzuigers aan de slapen of aan de naamwijze uitsteekselafdeeling aanzetten, en wel aan de tegenovergestelde zijde van die, waar de stuipen het hevigste waren; na de afvalling van de bloed zuigers wordt het uitvloeijen van bloed spoedig gestild. De opening van de slaapslagader heeft ons bijna niets verschaft. Eens heb ik getracht eene insnijding te ma ken in den voorhoofd wandbeensnaad, aan de te genovergestelde zijde, van eene hardnekkige halfzijdige lamheid; het bekkeneel was op deze plaats verheven, maar ik heb de plaats waar de uitstorting zich bevond , niet aangetroffen , en het kind is verlamd gebleven. Blaartrekkende pleisters hebben geen gevolg veroorzaakt, evenmin de inwrij vingen van kwikzalf op het bekke neel, enz. Blaartrekkende pleisters zouden mogelijk nuttig zijn in den nek en achter de ooren, in geval van langdurige (i) Eene palette is een vat om het bloed op te vangen, en kan vier oncei* bloed bevatten. — Vert. 3o3 HEELKUNDIG GEDEELTE. eclampsie [Guillemeaii) , en een’ aanhoudenden slape rigen toestand. Indien de schijndood ten gevolge van eene beroerte ontstaat, zoo vereischt dezelve evenwel dezelfde midde len : eerst inblazing van lucht , vervolgens baden en prikkelende lavementen, wrijvingen van de borst, de ruggegraat, de voetzolen, de handpalmen, besprenkeiin— gen met wijn of wijnazijn, en vooral warmte ( door het aanwenden van warme doeken), eene ligte tocht lucht, en mogelijk in eenige buitengewone gevallen, de electriciteit (Heroldt , Boer). v De bloedontlasting in de beroerte aangewezen, kan ook zelfs voor den schijndood nuttig zijn, verminde rende de uitzetting van het hart, en den tegenstand welken hetzelve gewaar wordt om het hloed in de va ten van de hersenen voort te drijven (Heroldt)* §. III. V e rmageringen ; V ernielingen. À. Er is reeds gesproken geworden van het verlies van eenig lid, namelijk van dat hetwelk door uitwendig geweld was veroorzaakt ; wij moeten derhalve alleen gewag maken van de gebrekkige vormingen , aan welke het geboren kind lijdende kan zijn, en welke in deze klasse kunnen gerangschikt worden. Ik zal niet spreken van het gebrek aan hersenen, van een voorwerp met één oog, en van de verenging der kaken , waarmede wij ons reeds hebben beziggehouden 5 laat ons alleen zeggen , dat de misvorming zich zoo ver kan uitstrekken, dat de neus, de mond, de kaken , met een woord het aange zigt, geheel kan ontbreken (1). Wij hebben eens gezien, (1) Men kan eene menigte dergelijke voorbeelden verzameld vinden in de thesis verdedigd in iSaS door Laroche , onderbet presidium van Béclard. GEVOLGEN DER VERLOSSING. 5o() dat alleen de onderkaak korter was dan naar gewoonte. Het kind heeft twee maanden geleefd , de slikking was zeer moeijelijk. Chanssier heeft eene atrophie der beide oogen waargenomen, zonder eenige andere misvorming. In eenige gevallen ontbreekt het hoofd geheel, of wel er bestaan alleen eenige beenachtige beginselen 3 somtijds ontbreekt ook de borst en de bovenste leden : dit is de eigenlijk gezegde acephalie . Men heeft ook het bekken in de dwarste zeer zamengedrukt gevonden ( Zuinger ), en somtijds de twee onderste leden vervangen gezien door eene in het midden geplaatste dij , en een gedeelte der scheen (1). Een of meerdere deelen hebben dikwijls ge heel of gedeeltelijk ontbroken, en dit werd bij hetzelfde voorwerp waargenomen, van hetwelk de kaak verkort was, de voorarmen waren eenige lijnen van de elleboogs geleding afgeknot. Het is waarschijnlijk dat , in deze ge vallen, gedurende den nog zeer teederen leeftijd, ver sterving en afscheiding dezer deelen heeft plaats gehad (Chanssier, Adelon ). Een likteeken overdekt dikwijls de plaats, waar deze afzondering is geschied. De vingers en de teeldeelen ontbreken dikwijls op dezelfde wijze. B. In andere gevallen zijn deze ongeneeslijke atrophiën aan eene onvolkomene ontwikkeling toe te schrijven. Zoo zijn wel eens de handen en de voeten ontwikkeld , terwijl de armen en voorarmen alleen gedeeltelijk bestaan, of wel het geheele lid bestaat, maar is zeer klein, en verkrijgt nooit meer dan twee derden, de helft, en zelfs een kwart, of nog minder van de grootte van het lid der andere zijde. Ook schijnt het dat zekere misvormingen der teeldeelen (hypospadias, valsche her maphrodisme ) aan het ophouden van groei en ontwik— (0 Het eenige voorwerp van deze soort dat mij bekendis, bevindt zich in de verzameling van onzen ambtgenoot Dubreuil. HEELKUNDIG GEDEELTE. 3 1 o keling op een? zekeren lijd van den staat der vrucht toe te schrijven zijn. §. IV. Verplaatsingen. . £ f t ■ A. Verplaatsing der beenderen . i° Het is niet zeld zaam dat men kinderen ziet geboren worden, met een of beide voeten naar binnen gekeerd. Deze misvorming (horrelvoeten , kylose van C haussier) , kan van de ge dwongene houding der vrucht afhankelijk zijn, moge lijk aan een gebrek van lamsvlies vocht ( Chaussier) , mo gelijk ook aan eene zwakheid der afvoerende spieren ( Béclard) (i), of aan eene stijfheid der aanvoerende en uitstrekkende spieren {Delpech). De voorvoet is de zit plaats van het ongemak, het hoofd van het hielbeen is voor een gedeelte door het schuitbeen veilaten, en deze beenderen in den beginne slechts verplaatst zijnde, woi den door lengte van tijd misvormd, en het ongemak wordt ongeneeslijk. Gedurende de kindschheid kan men hetzelve genezen, door middel van een vasthoudend verband, door welke de voet naar buiten en in buiging gebragt wordt (Scarpa , Dubois ); somtijds is het zelfs noodig geweest de pees van Achilles door te snijden ( Delpech). Wij hebben de verdraaijing der voeten naar binnen welke na de geboorte ontstaan waren, dikwijls beteugeld en genezen, door de aanwending van prikke lende en versterkende middelen, in navolging van den pro fessor Dubois ( door wrijvingen , aromatieke baden , enz.), op de achterste zenuwen van de dij en de lendestreek} wij ondersteunden het uitwerksel door het inwendig ge bruik van versterkende middelen. Een der voeten heeft na de geboorte naar binnen (i) Wij hebben dit gebrek met eene gespletene ruggegraat zien plaats hebben. GEVOLGEN DER VERLOSSING. 5ll kunnen gekeerd zijn, door de gewoonte welke de voed stel liad om Let kind altijd opdenzelfden arm te dragen j de voet tegen hare borst aangedrukt werd op deze wijze aanhoudend naar binnen gedrukt. Eene verandering de zei gewoonte zal genoegzaam zijn om deze misvorming te doen ophouden. 2° Men heeft somtijds kinderen met aangeboren ont wrichtingen zien ter wereld komen i^Chaussier) , maar deze kwetsingen zijn meest altijd het gevolg van eene kunstige verlossing , of van aangedaan geweld na de ge boorte. Wij hebben gesproken van die van het hoofd en van de ruggegraat, welke nooit zonder verscheuring der banden plaats hebben } wij zullen alleen een woord spreken van de ontwrichtingen der leden. Wij hebben de ont wrichting naar voren van het bovenste uiteinde der kleine ellepijp eens bij een pas geboren kind, en twee maal bij kinderen in hunnen eersten leeftijd waargeno men j de ontwrichting zonder moeite hersteld zijnde, kwam met dezelfde gemakkelijkheid weder te voorschijn. Een vasthoudend verband zou zonder twijfel deze ont wrichting bij het eerste genezen hebben (zoo als dit bij de twee andere plaats had), door den arm in blijvende vooroverkanteling en buiging te houden , indien het kind niet ten gevolge van een ander ongemak was ge storven. De ontwrichting wierd dus aan het lijk waar genomen. B. Breuken . De ingewanden verplaatsen zich somtijds gedurende het baarmoederlijke leven, en somtijds ook na de verlossing. ï Aan het hoofd ziet men verscheidene hersenbreu ken, met of zonder vochtsverzameling (Zie boven). De ware hersenbreuken zijn zeer zeldzaam , gewoonlijk on geneeslijk, worden dikwijls niet gekend , en meer malen verondersteld plaats te hebben, in gevallen van 5 J 2 HEELKUNDIG GEDEELTE. bloedgezwellen, met hardheid in. derzelver omtrek, en vochtgolving in derzelver midden ( J ,-L. Petit). 2° Aan de borst neemt men somtijds breuken waar van het hart, die meestal aan de kortheid van het borst been zijn toe te schrijven, waardoor dit werktuig alleen door de huid bedekt wordt ( Adelon , die. des sc. méd.). Deze gesteldheid is waargenomen geworden bij voorwer pen welke tot in eenen gevorderden ouderdom ge leefd hebben. Slechts de drukking alleen was bij hen % de oorzaak der toevallen. 5° Het middelrif, wijd geopend zijnde, geeft somtijds gelegenheid dat de maag of de lever door deze opening gaat, en zich in de borstholte indringt, zoo als ik dit eens gezien heb ; eene gesteldheid, welke onmogelijk te herkennen, en volstrekt doodelijk is (i). 4° De navel geeft ook uitgang, dan eens aan de dar men (waarschijnlik een overblijfsel van een graad van vruchtsle ven), eene ongesteldheid, welkena de geboorte zeer menigvuldig plaats heeft, en gewoonlijk gemakke lijk geneest, door het gebruik van een’ navelband, en een acht dik zijnde drukdoek; dan eens aan de lever of eenig ander ingewand , hetwelk door deze [opening gaat^ Deze soort van aangeborene breuken zijn kennelijk aan een groot gezwel, met eenen breeden grond, van eene vaste gesteldheid, blaauwachtig van kleui , en alleen door een glad half doorschijnend weefsel bedekt, hetwelk het uitwendige van de navelstreng voimt. Als het kind eenige dagen leeft, zoo verdroogen deze gezwellen aan derzelver oppervlakte, zij gaan vervolgens in verster (i) Ofschoon deze verscheidene misvormingen voor den beoefenaar niet zeer belangrijk schijnen , omdat men dezelve niet kan te hulp komen , zoo moet men dezelve evenwel kennen om de gevallen van geschiktheid en ongeschiktheid tot het leven, bij het geregtelijk genees kundig onderzoek, te kunnen bepalen. GEVOLGEN DER VERLOSSING. 5l5 ving over, worden zwart, en veroorzaken den dood { Mauriceau ) . Wij hebben ( Recherches , etc. ) eene opper vlakkige korst zich van de geheele oppervlakte van het gezwel zien afzonderen, het gezwel zich zien vullen met vleeschheuvcltjes , etteren, en de vorming van het lik teeken eenen aan vang zien nemen, op het oogenblik dat de vermagering den dood veroorzaakte. 5 De liesring, of liever het lieskanaal, laat dikwijls na de geboorte (Zie hierbo VQïiAangeborene J'fraterhreuk)j een gedeelte van het darmkanaal uitgaan, hetwelk den zelfden loop vormt als de bal eene ongesteldheid, welke uit zich zelve bij de jongens meer plaats heeft dan bij de meisjes. Men noemt dit gebrek aangeborene breuk; ver zuimd zijnde, wordt het gebrek langdurig en belangrijker, en kan somtijds dan niet meer naar binnen gebragt wor den, uit hoofde van de aanhechtingen die de darm maakt met denhal; maar bij het kind is dezelve gemakkelijk naar binnen te brengen, en een liesband met een rond kus sentje aangelegd zijnde, zoo verkrijgt men zeker binnen weinige maanden de genezing. C. De regte darm verplaatst zich bij de kinderen zeer dikwijls op eene geheel andere wijze, dat is te zeggen, door eene soort van ineenschuiving, die denzelven ver volgens buiten den aars doet uitkomen ( Uitvalling van den recjten darm). Dit gebrek wordt bij eenige kinderen door de geringste krachtoefening daargesteld; het heeft zeldzaam plaats bij de eigenlijk gezegde pas geborene kin deren : door lengte van tijd zwelt de darm, en gaat over in ontsteking. De terugbrenging is gewoonlijk gemak kelijk; dezelve wordt gelijk de inbrenging van eene breuk venigt, maar somtijds slaagt men beter, als men eenen vinger in de opening van het uithangende darmgedeelte brengt, drukkende alzoo de eerst uitgezakte deelen diep naar binnen. Zamentrekkende lavementen (van lood 21. 5r4 HEELKUNDIG GEDEELTE. azijn), komen somtijds de terugkeering van dit ongemak voor. Alleen bij den volwassenen gebeurt het soms dat dit gebrek, door lengte van tijd, aanleiding geeft tot aanbeijen, wier wegsnijding noodzakelijk kan worden. §. V. Vermeerdering van omvang ; Uitgroeijingen. A. Wij zullen de verschillende gezwellen niet in over weging nemen, die zich aan den romp ol de ledematen kunnen ontwikkelen, en welke meer of min voor weg neming, enz. , vatbaar zijn. Wij zullen alleen met een woord gewag maken van die uitgroeijingen der werktui gen , zoo als van de hersenen, de lever, enz., welke on geneeslijk zijn (Chaussier), De verlengingen van den kittelaar en de groole lippen , welke dikwijls het herma phrodisme hebben nag'ebootst, zullen wij alleen herin neren, en ten laatste, zullen wij ons ophouden bij die gezwellen, die men in het algemeen moedervlekken noemt. Van dezelve bestaan twee voorname soorten: de eene soort bestaat in een eenvoudig verschil der bewerktui ging van het huidweefsel, welke sproeten en uitstekende vlekken daarstelt, enz., die bij vele personen gevonden worden, en die men verkeerdelijk aan de niet voldane begeerte der zwangere vrouwen toeschrijft : derzelver verschillende gedaante , derzelver min of meer donkere kleur, geven altijd tot eenige kinderachtige verkla ring aanleiding; zij zijn bruin of bruinachtig, somtijds zwart, boven de huid verheven, vaster dan dezelve, en somtijds voorzien van lange en harde haren. De andere soort, integendeel, hebben eene roodachtige, paarse of blaauwachtige kleur (1); zij zijn van een7 ziekelijken staat, (i) Deze vlekken moeten niet met de blaauwe kleur der gcheele huid. verwisseld worden, welke p.ewoonlijk aan eene gebrekkige vorming van GEVOLGEN DER VERLOSSING. 5l5 van het haarvaatstelsel van de huid afhankelijk, en ont aarden dikwijls in een zivanibloe dcjezwe l. Deze laatsten geven niet minder dan de andere soort aanleiding tot bovengenoemde verklaringen, vooral als zij hoven de huid verheven zijn, en verscheidene gedaanten vormen. Dikwijls zwellen zij, verkrijgen eene soort van oprigting en gisting, vooral gedurende de warmte, en vandaar de vergelijking van deze gisting met het rijpworden der vruchten, van welke zij de gedaante en kleur hadden aangenomen. De eerste vereischen en laten geene behandeling toe; het zelfde heeft plaats met de tweede soort, als zij plat en zonder gisting zijn. Boven de huid uitstekende en gezwollen zijnde, groeijen zij dikwijls zeer spoedig, en de wegneming of drukking [Boyer) kan alleen derzelver voortgang verhinderen, of de zwam achtige ontaarding beletten, en dezelve zelfs geheel doen verdwijnen. B. Ook eenige deelen zoo verlengd zijnde, dat daar door ongemak ontstaat , kunnen afgesneden worden , zoo als de verlenging van de voorhuid, de kleine lippen, enz. Ik heb tweemaal eene verlenging van het maagdenvlies afgebonden, welke buiten de vrouwelijkheid uithing ; mogelijk zou men ook zekere staartsgewijze verlengingen van het staar tbeen kunnen wegnemen. Eindelijk, bestaat er vrij dikwijls bij pas geborene kin deren eene uitgroeijing, ten gevolge van het afvallen van de navelstreng; het is eene erwtvormige gestoelde uit groeijing, van eene verschillende grootte. Dit navel zwamyezwel is van etterachtige uitvloeijing vergezeld, het blijft een’onbepaalden tijdbestaan, voortdurend toch het hart is toe te schrijven (zoo als het openblijven van het gat van Botal lius , de doorboring van het middelschot der hartholligheden , gemeen schappelijke oorsprong van de groote en van de longslagadcr). Deze ziekte, blaauwe ziekte genaamd, is ongeneeslijk. 3t6 HEELKUNDIG GEDEELTE. langzaam grooter wordende. Men heeft het somtijds voor eene netbreuk aangezien. Het steeltje van dit gezwel is dikwijls Lij kinderen welke vet zijn, zeer moeijelijk te ontdekken; somtijds kan men alleen het toppunt van hetzelve waarnemen. In zoodanige gevallen is oe afbin ding zeer moeijelijk. Ik heb de afbinding evenwel ge daan,leggende eerst een bindsel om hetmiddelste gedeelte, en vervolgens om het steeltje. In dergelijke gevallen ? zou men zich kunnen te vreden stellen, door bet te branden met den helschen steen, hetgeen mij zeer goed gelukt is, zoo wel na eene gedeeltelijke afsnijding, als ook zonder deze voorzorg. §. VI. Vereniging en en Bijvoegingen. A. Deelen welke natuurlijk gescheiden moeten zijn kunnen hij een pas. geboren kind vereenigd zijn, en eene kunstige scheiding noodzakelijk maken. Schuldige handen kunnen ook op eene werktuigelijke wijze openingen ge sloten hebben van welke de opening tot het leven nood zakelijk is; het is vooral van de luchtwegen dat ik wil spreken. De toesluiting van deze wegen is somtijds toe geschreven geworden aan de uit zich ^elve ontstane naar achteren omkeering van de tong, vooral na de in snijding van het tongriem pje (J .-L. Petit). Deze gevallen zijn twijfelachtig gebleven : evenwel moet men, in alle gevallen vanstikking, zonder bekende oorzaak, de tong onderzoeken, en dezelve omgekeerd zijnde terugbrengen Meermalen zijn vreemde ligchamen , als stof, aarde , of ook zachtere en buigzamere ligchamen, in den mond en tot in de luchtpijp ingedrongen , of wel het kind is in het water of in een secreet gedompeld geweest, enz. ; som tijds ook is de worging veroorzaakt geworden door eene om den hals aangelegde koord. Zelden kan men m GEVOLGEN DER VERLOSSING. rr 017 zooaanige omstandigheden hulp van dé kunst verwach ten, maar liet onderzoek is dienstig om het bestaan van misdaad te bevestigen. De tegenwoordigheid van vreemde ligchamen, de bloedvlek, de indrukking in den hals en de ontvelling door het bindsel veroorzaakt, strekken tot aanwijzingen. Eenige kinderen zijn onder matrassen gestikt geworden , en als men naderhand dezelve er van daan genomen heeft, zoo is de oorzaak van den dood moeijelijk te bepalen ;men zou evenwel altijd eenige ver moedens hebben f door de kenteekenen van plaats gehad hebbende ademhaling na de geboorte ( Zie het Phy siologische Gedeelte'). B. De tong kan zoodanig aan het onderste vlak van den mond genaderd zijn, door een zeer eng t o ïkj ri e nipje dat zich tot aan de punt van de tong uitstrekt, en dezelve vei hindert , zich met gemak te kunnen bewegen, dat daardoor de onmogelijkheid ontstaat, om de noodige be wegingen tot het zuigen te verrigten. Dit gebrek van. vorming heeft zeldzamer plaats dan men gelooft. Men heeft dikwijls een tongriempje van eene gewone lengte ingesneden , terwijl de gebrekkige vorming van den tepel der moeder de eenige oorzaak van de moeijelijkheden was die het kind had om te zuigen. Dit tongriempje moet met eene schaar worden nagesneden; en deze insnijding moet meer tot het vlak van den mond, dan tot de tong naderen; de tong moet met een7 vinger of met een ge spleten spatel worden opgeligt. Indien een onvoorzigtig opeiateui eene der slagaders welke langs het onderste van de tong zich verspreiden had geopend, zoo zou het kina het bloed inslikken, zelfs tot aan eene doodelijke uitputting; in een geval waarvan ik getuige was, was het uitbraken van geronnen bloed het teeken hetwelk deze kwetsing aanduidde, en het was noodig om de geopende slagader met een gloeijend ijzer te branden. heelkundig gedeelte. C. Men ziet kinderen , die voor het overige wel ge maakt zijn, geboren worden met een’ gesloten’ mond, of met geslotene neusgaten, of met de vrouwelijkheid, den pisweg of den aars gesloten ; deze twee laatste gebre ken worden soms niet dan op het einde van eenige dagen vermoed, wegens de stolfen aan welke deze openingen uitgang moeten verleenen. Dikwijls kan eene insnijding ofeene met een trois quarts gemaakte opening, op de plaats welke natuurlijk geopend behoorde te zijn, en alwaar men het likteeken vindt, genoegzaam zijn om het gebrek te genezen; maar somtijds ook is de toeslui ti„g dieper geplaatst, of wel de regte darm is in de blaas oeopend ( Geoffroy). Men heeft waargenomen dat de pisweg geheel ontbrak, of dat de pisleiders aan derzelver opening in de blaas gesloten waren, en dat daardoor de nieren, zelfs voor de geboorte, blaasachtigwerden uitgezet (wij hebben dittwee malen gezien). Men heelt ook waar genomen dat de regte darm geheel ontbrak , en somtijds zelfs ook toesluitingen van het dunne gedarmte en den twaalfvingerigen darm (i), zelfs van den slokdarm (Lal Iemand ). V oor eenige van deze gevallenheeft Littre voor gesteld, om den karteldarm te openen, en een’ kunstujen aars te maken ; maar zoo deze operatie van een goed ge volg zou zijn, behoorde de vernaauwing of toesluitmg zich tot het bovenste gedeelte van den regten darm te bepalen , waarvan, men echter geene zekerheid kan hebben. B. Tot de deelen uit welke het kind gewoomijk is te zamèngesteld, voegen zich somtijds eenige andere .waar van de physiologie de ontwikkeling nog met genoeg beeft fO Het is opmerkenswaardig dat het méconium zich in het overige gedeelte van het gedarmte bevond , hetgeen een hcw.js ,s dat hetze ve niet van de vertering van het lamsvhesvocht afkomstig is ; helztlf had ook plaats bij de waarneming van onzen ambtgenoot Lallemand. GEVOLGEN DER VERLOSSING. 5lQ opgehelderd. Overkomplete vingers zijn niet zeldzaam, dan eens afhangende, gpsteeld, en gemakkelijk om weg te nemen zoo als wij dit twee malen gezien liebben } dan in tegendeel geleed gelijk de overige vingers , en latende weinig gelegenheid over tot het doen van eene operatie. Tot deze soort van gebrekkige vorming kan het wezenlijke hermaphrodisme gebragt worden, dat is te zeggen, de vereeniging aan hetzelfde voorwerp , van mannelijke en vrouwelijke te el werktuig en , die min of meer volkomen • « zijn, waarvan men twee welbewezene voorbeelden van het menschelijk geslacht {Encyclopédie^Q n meerdere van de huisdieren heeft ( Ann . litt. méd. étr. , t. X). E. Van dit gezigtspunt uitgaande, neemt men eene menigte wanschapenheden waar , welke van de vereeni ging van twee vruchten afhangen , of van eenige deelen van eene vrucht, aan die van eene andere reeds volko men gevormd. Deze schijnen wezenlijk van eene dubbelde bevruchting afhankelijk te zijn, waarvan de voortbreng sels zich vereenigd hebben, dan eens door eene eenvou dige aaneenhechting , dan eens door aaneenhechting met verwoesting van een zeker aantal tusschen gelegene dee len, dan eens eindelijk, met insluiting van de eene vrucht in de andere. Daarvan ontstaan i° kinderen vereenigd aan de zijden, met de borst, met den buik, met den rug, met de billen , de aanhechting soms bepaald zijnde tot de beenderen, of zich ook somtijds tot de groote vaten, de lever, het voedingskanaal, enz., uitstrekkende. Zooda nige heeft men den volwassenen leeftijd zien bereiken '( -Buffbn ), behoudende afzonderlijke gewaarwordingen en hartstogten, met eenige werkingen die aan beide ge meen zijn. Vandaar 2° ook die vruchten met twee lig— chamen en een bekken, met twee of drie onderste lede maten*, die, bij welke alleen twee hoofden aanwezig waren * die zelfs, bij welke het aangezigt alleen dubbeld 320 HEELKUNDIG GEDEELTE. was met een bekkeneel; die eindelijk, hetgeen nog zeld zamer is, tij welke de bovenste deelen enkel en de on derste dubbeld waren. Deze kinderen zijn niet geschikt om te leven. Ten 3e eindelijk , heeft men verscheidene malen (. Lochese , Orfila ), na den dood van jonge per sonen of kinderen , overblijfsels waargenomen van eene vrucht, in eene inwendig gelegene beurs besloten. Zoo danig is het bekende voorbeeld van Amédée Bossieu. H EELKUNDI G CEDE E LT E. TWEEDE VERDEEL! NG. — HEELKUNDIGE GENEESKUNDE». Tot hiertoe hebben wij ons in onze voorschriften be paald, bij de algemeene en bijzondere aanwijzingen, voor ieder der toevallen of verhinderingen welke wij behan deld hebben ; wij hebben de beschrijving van de wijze van opereren die aan eene menigte gevallen gemeen zijn voor bijgegaan, omeene vermoeijende herhaling te vermijden. Wij zullen ons nu bezig houden met deze algemeene be schrijving, herhalende alzoo kortelijk de verscheidene wijzigingen door de verscheidene omstandigheden aan gewezen. Vijf voorname hoofdpunten bieden zich hier aan : i° opzettelijk veroorzaakte miskraam; i° aangebragte hulp bij de natuurlijke neiging tot verlossing; 5° aange bragte hulp 'om detnatuurlijke neiging tot verlossing eene andere rigting te geven ; 4° aangebragte hulp , aangewend op de deelen van het kind; 5° de hulp ver kregen door de verdeeling derjdeelen van de moeder. Verscheidene van deze*afdeelingen bevatten de handel wijzen, welke op eene enkele klasse van toevallen ot ver hinderingen zijn aan te wenden ; deze zijn reeds beschre ven , en dus zal alleen melding! van dezelve worden gemaakt. HEELKUNDIG GEDEELTE. 522 EERSTE AFDEELING. ' Opzettelijk veroorzaakte miskraam. IV ij hebben van de gevallen gesproken in welke deze handelwijs is voorgesteld, en wij hebben dezelve in de vorige afdeeling (IIldeafd., §. III, E.) genoegzaam gelaakt. TWEEDE AFDEELING. * ang ebragte hulp ( zonder kwetsing ) bij de natuurlijke neiging tot verlossing. Deze zijn, i° met de hand; 2° met den hefboom; 5Ü met den stompen haak; 4° met de tang. ARTIKEL l. De hand kan deze dienst verrigten, vooral wanneer zich de vrucht met het bekkenuiteinde voordoet, het zij dat de voeten vrij afhangende, toelaten dat men de onderste leden kan aanvatten, zoo als wij dit nader, handelende over den derden tijd der keering, uitvoeri ger zullen behandelen; het zij dat de billen het eerst ne derdalen, en men de vingers tusschen de liezen kan inbrengen, om met dezelve, haaksgewijs gebogen, werk zaam te zijn (Zie het Gedeelte der Gezondheidsleer , IIIde afd. , §. V ,C . ; en het Heelkundige Gedeelte, eerste verdeeling, Illde afd., art. 2, §. II, B.). % ART. 2. De hefboom van Roonhuysen is een plat en een weinig gebogen werktuig, of wel deszelfs einde heeft de ge 523 HEFBOOM , STOMPE HAAK. daante van eenen ge venster den lepel, zoo als die van eene regte tang. Men bad denzelven voorgesteld voor alle moeijelijke verlossingen , bij welke het kind met bet hoofd zich voordoet; maar tegenwoordig is deszelfs ge bruik bepaald bij de gebrekkige hellingen van dat deel, reeds in de bekkenholligheid ingedrongen, of zich m de bovenste engte van het bekken bevindende. Men heeft dezelve ook voorgesteld om, bij de cleide en vieide li0 ging van de kruin, den bilnaad te beschermen ( Zie da Gezondheidsleer ). Dit werktuig aangewend op die zijde van het hoofd, welke op eene nadeelige wijze wordt opgehouden, zal dezelve doen dalen, door op dezelve te steunen, en deze zijde doormiddel van deszelfs kromming te omvatten; eene ligte beweging van wipping, op den steel van het werktuig aangewend, met eene poging om het hoofd tot zich te trekken, zal genoegzaam zijn, om de scheeve lig ging te verbeteren, als dezelve niet zeer aanmerkelijk is. Men zou dezelve ook op het achterhoofd kunnen aan wenden, wanneer zich het voorhoofd voor doet, en alzoo de kruin in het bekken doen dalen; maar deze poging zou te vergeefs worden aangewend, als het aangezigt zich geheel voordoet: voorliet overige zou het ook eene nuttelooze operatie zijn. ART. 5. De stompe haak moet een open handvatsel vormen, met eenen regten hoek, en aan het einde door een knopje bepaald; men voegt denzelven gewoonlijk aan den steel van de tang.. Dit werktuig kan gebragt worden, i° in den mond, om deuithaling van het hoofd na de keering te bewerken ( Zie nader); 2° na de doorboring van het bekkeneel in de HEELKUNDIG GEDEELTE. 5^4 gemaakte opening (Zie Doorboring van het bekkeneel )• 3° in de plooi van den oksel, als na den uitgang van het hoofd , de naauwte van descheede den uitgang der schou dei s vei hindert, en de vingers van den verloskundige de oksels niet kan bereiken 5 4° in de liesplooi , wanneer de billen zich voordoen (Zie de Gezondheidsleer I>e stompe haak moet op deszelfs plat, tusschen de dee len van het kind en de wanden van het bekken , worden ingebragt ; dezelve moet tot op eene vereiseht wordende hoogte worden voortgeschoven, en deszelfs knopje ge keerd, tot de meest genaakbare zijde van de opening of plooi, in dewelke dezelve moet dringen (van de zijde van het onderste lid vóór de ligging der billen, enz.}. Daar gekomen zijnde, zal eene beweging van draaijing aan den steel verrigt,het knopje in de bovengenoemde plooi of opening doen dringen. Op deze wijze zal zich de haak gemakkelijk indringen, en met de geheele uitgestrektheid van deszelfs handvat sel werkzaam zijn, en niet alleen met deszelfs punt, welke te veel gebogen zijnde op eene gevaarlijke wijze zou kunnen kwetsen. Art. 4* — De Tang. §• I. Algemeene beschrijving. Het is eene soort van lange nijptang, bestemd om het hoofd van de vrucht te vatten en uit te halen. W ij gebruiken de tang van Levret door Péan en Baudelocque verbeterd. §. II. Bijzondere beschrijving. Dit werktuig is uit twee takken te zamegnesteld, welke naar welgevallen vereenigd en gescheiden kunnen DE TANG. 325 worden, de eene is de regter, de andere de linker lak. Wij noemen regter tak die welke altijd langs de regter zijde van liet bekken van de vrouw moet worden inge bragt, en welke in het grootste aantal van gevallen (lig gingen van het achterhoofd naar voren), op de regter zijde van het hoofd der vrucht wordt aangelegd 3 het is de regterhand van den verloskundige eindelijk , die zich met deszelfs inbrenging belast; dezelfde opgenoemde re denen geven, in eenen omgekeerden zin, aan den ande ren tak den naam van linker . Men onderscheidt aan iederen tak deszelfs lepel, steel, en het gedeelte van vereeniging der takken. A. De lepel. Een verbreed gedeelte der tang , hol aan de eene, verheven aan de andere zijde, in het midden in deszelfs geheele lengte met eene opening ofvenster voor zien. Men onderscheidt aan dezelve twee voorname bog ten. i° Kromming der vlakten. Het werktuig veron dersteld zijnde regelmatig in het bekken van de vrouw aangelegd te zijn, zoo is de verhevene vlakte van den regten lepel naar de regter, de holle zijde naar de linker zijde gekeerd, enz., waaruit voortvloeit, dat de hollig heden der vereenigde takken naar elkander gekeerd zijn, latende tusschen zich eene tusschenruimte om het hoofd van het kind te bevatten; de twee lepels zijn aan der zelver vrije uiteinden eenige lijnen van elkander verwij derd, om het knijpen te vermijden. 2° Kromming van de randen. De bovenste rand is hol en korter, de onder ste is verheven en langer, waaruit volgt dat de lepel in deszelfs geheel gebogen is, zoo dat deszelfs as zich voegt aan de kromme as van de bekkenholligheid, en dat het vrije uiteinde der lepels gemakkelijker in de bovenste engte dringt ; de steelen integendeel naderen de as van de onderste engte. De onderste ol bolle randen zijn iets meer verwijderd dan de holle randen, op dat de in HEELKUNDIG GEDEELTE. 526 ' ¥ wendige vlakte der lepels zich beter tot die van het hoofd der vrucht zou kunnen voegen. B. De steel . Dit is het minst gewigtige gedeelte; dezelve bestaat in eene ijzeren roede, is platachtig, en aan de buiten zijde gebogen, om eene zekere tusschen wijdte tusschen de vereenigde takken te doen overblij ven, aan dezelve meerdere breedte te geven, en dien ten gevolge, meerdere geschiktheid om een zeker deel vast te houden. Deze roede is door eenen haak bepaald. Het gebruik van dezen haak is om tot steunsel te dienen voor de handen Van den verloskundige ; men heeft ook gewild dat dezelve tot stompen haak zou kunnen gebruikt wor den, en denzelven zou kunnen vervangen; men heeft aan denzelven ook een geschroefd knopje gemaakt, eene punt bevattende , welke ontbloot zijnde het werktuig in eenen scherpen haak veranderde; maar de eerste eenen bijna regten hoek met den steel moetende maken (Zie hier boven), en de andere moetende gebogen zijn tot eenen zeer scherpen hoek, zoo is het blijkbaar dat dit werktuig tot dit tweeledige gebruik niet dienstig kan zijn. Daar enboven, de bogt van dit haaksgewijze uiteinde gebogen zijnde aan de zijde zelfs der punt, zoo hindert deze krom ming niet; zij is zelfs nuttig' voor den stompen haak, welke bijna niet anders dan op zachte deelen, en tot eene middelmatige diepte wordt aangelegd, dewijl de zelve voor den scherpen haak zeer hinderlijk zou zijn, en denzelven zou beletten in te dringen, in die gevallen waar dezelve op het hoofd van het kind moest worden aangewend , waarvan de bolheid zich aan die van den haak zou tegenstellen. Wilde men volstrekt deze twee werktuigen vereenigen, zoo zou het noodig zijn, dat de haak aan den steel, door eene onbewegelijke geleding ware vaslgemaakl, en bepaald door eene stift , zoo dat men denzelven naar willekeur kon afnemen en aanzetten , DE TANG. rr 327 / in eenen omgekeerden stand, dal is te zeggen, draaijende de punt naar de holle zijde van den steel : van de zijde dezer holligheid, moest het scharnier zoodanig gemaakt zijn dat de punt sterk hellende kon zijn ( de scherpe haak), en van de andere zijde, zou dezelve den haak tot een? bijna regten hoek bepalen ( voor den stompen haak ). Een der scherpe haken zou ook iets langer en minder gebogen kunnen zijn dan de andere (1). G. V ereenigings gedeelte. De twee takken zijn door een uitstek vereenigd. Daarenboven heeft de linker tak eene uitspringende cylinder vormige spil, aan derzelver grond kegelvormig, en aan derzelver punt verbreed en platachtig 5 de regter tak heeft eene inkerving, welke in het midden breeder en ronder is, en doorgang geeft aan de spil; het ronde gedeelte bevat den grond, terwijl het verbreede toppunt de inkerving kan overkruisen , na dezelve doorgegaan te zijn. Dit middel om de twee tak ken vereenigd te houden, is onder allen, datgene het welk ons voorkomt het verkieslijkste te zijn. Het ver-” breede gedeelte van do spil dient daarenboven tot een steunpunt voor de vingers van den verloskundige , wanneer hij de stelen van de tang aangrijpt. D. De uitgebreidheden. De tang waarvan wij ons ge woonlijk bedienen heeft , zonder de kromming te vol gen, 17 duimlengte, de lengte van de lepels tot aan de spil is 9 duir (2) , van de stelen of handvatsels 8 duim, T (1) Deze te zamenstelling , voor de vrouw die verlost moet worden, van geen nut kfFrmende zijn , zoo komt het ons voor , dat dezelve geheel nutteloos zoo niet schadelijk is , en dat het beter is , afzonderlijke scherpe haken te bezigen. — Vert. (2) De professor Flamand geeft aan den lepel io duim lengte, 5 voor de grootste lengte van het hoofd , en even zoo veel voor de hoogte van de uitholling : maar wanneer men de tang aan de bovenste engte aanlegt , zoo is de bolheid van het hoofd van het kind altijd ten minste een of twee duim in het ledige dezer engte gedrongen. HEELKUNDIG GEDEELTE. rr o 020 de grootste breedte der lepels is 20 lijnen; de kleinste breedte bij de vereeniging 7 lijnen ; de dikte in het mid den der lepels 2 lijnen, en aan het begin der lepels 3 lij nen; de verwijdering der holle randen als de tang veree nigd en gesloten is 24 lijnen (1), die der verhevene of bolle randen 26 lijnen; de kromming der randen is zoo danig dat, bet instrument op een horizontaal vlak ge plaatst zijnde, alsdan het meest verhevene punt der le pels, 3 duim 5 lijn van dat vlak verwijderd is (2). §. III. ]S oodzakelijke voorwaarden om de tang te kunnen aanwenden. De tang is niet bestemd om het hoofd te zamen te drukken , noch om het te verkleinen , op het hoogst moet dezelve, hare dikte doen vervangen, door de ver mindering die zij veroorzaakt ( de gevallen uitgezon derd, als men dezelve na de doorboring van het bekke neel bezigt , als de vrucht in verrotting is overgegaan, en als de romp van het hoofd gescheiden is); dezelve moet alleen het hoofd ven het kind aanvatten en vast houden, want zij is alleen bestemd, om op dit gedeelte te worden aangelegd. Aan de moeder moet dezelve niets (1) De holheid der lepels maakt dat derzelyer middelste gedeelten altijd meerder dan de randen van een wijken. Deze vaneenwijking kan zich tot 2 en een1 2 halven duim uitstrekken. Dezelve is mini dan de kleinste middellijn van het hoofd ; maar niet om een gewoon hoofd zamen te drukken, geeft men aan dezelve deze mindere uitgebreidheid, dit ge schiedt , op dat dezelve een week en rottig, en derhalve een zeer voor vermindering vatbaar hoofd zou kunnen vasthouden. (2) Eene grootere kromming geeft zonder twijfel gelegenheid om van de eene naar de andere zijde in de bovenste engte met meerdere zeker heid werkzaam te zijn, maar dezelve maakt iedere werking, waar men eenen lepel van voren en eenen vaif achteren wil plaatsen , en zelfs in de sehuinschtc, bijna onmogelijk. DE TANG. 529 foiceien, niets boven mate uitzetten, en vooral niets verscheuren. Het is dus noodig om dezelve aan te leggen, dat het hoofd van het kind zich voordoet, dat de vliezen gebroken zijn, dat de mond der baarmoeder breed geo |jend is, en dat het hoofd zelfs deze opening is inge— drongen. He vrouw moet dwars op het bed geplaatst worden, met het heiligbeen steunende op deszelfs rand, de schou ders en het hoofd door kussens ondersteund, en zij moet door assistenten onder de oksels worden vastgehouden; de gebogene beenen moeten ook door assistenten, aan de regler en linker zijde geplaatst, ondersteund worden, §• IV. Algemeene regelen. He tang, om het zoo te noemen, altijd gedrukt zijnde, en op de zijden van het hoofd, en op den vorm der bek kenholligheid, moet altijd, zoo veel als mogelijk , geplaatst worden op de zijden van het bekkeneel, en ingebragt worden op eene wijze dat derzelver holle randen naar de vereeniging der schaambeenderen gekeerd zijn, of spoedig zoodanig geplaatst kunnen worden; hieruit volgt, dat deze holle randen altijd moeten gekeerd zijn naar dat gedeelte van het hoofd der vrucht, hetwelk men voor nemens is achter het schaambeen te brengen ( het voor hoofd voor de derde en vierde ligging van de kruin), of in den schaamboog (het achterhoofd voor de eerste en tweede ligging van de kruin, de kin voor de liggingen met het aangezigt). He rigting en plaatsing die men aan het werktuig wil geven alzoo bepaald zijnde , moet hetzelve worden inge bragt, na het eerst een weinig verwarmd, met de eene of de andere vette stof besmeerd , en aan de vrouw 22. HEELKUNDIG GEDEELTE. 55o vertoond te hebben; het laatste geschiedt om hare vrees te verminderen. Ieder tak moet afzonderlijk woiden ingebragt : de eene tak behoorlijk geplaatst zijnde, zoo wordt deze aan een’ der assistenten toevertrouwd , die dezen tak onbewegelijk moet houden , tot dat de andere zal geplaatst zijn; deze laatste moet de vrouwelijkheid doorgaan tegen over en langs den eeisten. Als de lepels aan de zijden van het bekken moeten geplaatst worden ( na de draaijing van het hoofd ) , zoo moet men beginnen met den linker tak in te brengen , die namelijk met de spil ; de regter ( met de inkerving) , wordt vervolgens boven den eersten ingebragt; op deze wijze zal de vereeniging der takken gemakkelijk kun nen geschieden, dewijl de spil zich onder de inkerving bevindt. Indien de lepels schuins moeten geplaatst worden, of zelfs de eene naar voren, de andere naar achteren (bij de schuinsche of dwarse liggingen van het hoofd, enz.), dan moet men eerst den tak aanleggen die naai voi en moet geplaatst worden , dewijl er voor den anderen tak altijd ruimte genoeg in de uitholling van het heiligbeen zal overblijven; ieder lepel moet langs eene kromme lijn worden ingebragt , welke gelijktijdig met de krom ming van de randen en de vlakten moet oveieen— komen. Te dien einde zal de regter tak in de regter , en de linker in de linker hand gehouden worden, tusschen den duim steunende op de zijde van het geledingsgedeelte , hetwelk aan de bolle oppervlakte van den lepel beant woordt , de wijsvinger en de middelste vinger worden aan de tegenovergestelde zijde geplaatst ; de zijde welke de bolle oppervlakte van den lepel uitmaakt , ondersteund zijnde tusschen het eerste en tweede nahandsbeentje van de eene zijde, en van de andere zijde op den ringvinger. DE TANG. 35 1 Alzoo gehouden wordende, en tot de linker lies van de i ouw genadei d zijnde, moet de regter lepel, langs de legtei en acliteiste zijde van de vrouwelijkheid en aan de vooi zijde der zitbeensuitsnijding worden ingebragt. Naar mate dezelve, de haak naar buiten gekeerd zijnde, zal indringen, moet dezelve gelijktijdig de middellijn na deren, om de kromming der vlakten te volgen, en tus schen de dijen nederdalen, om de kromming der randen te vojgen, en den lepel te doen voortgaan, volgens de kromme as van de bekkenholligheid. Om dit gemakkelijker te maken, moet de verloskundige het middelste gedeelte van den tak loslaten, zonder op te houden van denzel ven te ondersteunen, en zijne hand het haakwijze uit einde doen naderen, welk gedeelte hij van boven met eene matige voorwaartsbuiging zal aanvatten .-deze laatste beweging is vooral in die gevallen noodig als de lepel aan het voorste van het bekken moet geplaatst worden, en hetwelk de meerdere nederdaling van den haak tevens noodig maakt, om het uiteinde van den lepel (i) zoo veel te meer op te ligten. Dezelfde regelen, aan de tegenover gestelde zijde aangewend, dienen voor de inbrenging van den linker tak. Voor het overige moet ieder tak door twee vingers of door de geheele hand geleid worden, tot aan den rand van den mond der baarmoeder, indien het hoofd deze ope ning niet is doorgegaan, daarbij zal men zich verzekeren dat het werktuig tusschen deszelfs rand en het hoofd van het kind indringt. Als het hoofd den mond van de baar (i) In deze gevallen zal dit uiteinde op de plaats van deszelfs bestem ming komen , volgende eene gekrulde lijn yan den inwendigen rand van den heiligzitbeensband , tot achter het einde van den heupschaambeens kam of de vereeniging der schaambeenderen ; men moet in het eerst den zelven niet diep naar achteren invoeren, om dien vervolgens naar voren te brengen, dewijl dit eene moeijelijke en gevaarlijke handelwijs zou zijn. 35a HEELKUNDIG GEDEELTE. moeder is doorgegaan, zoo moet de lepeï op de bolle oppervlakte van het hoofd bepaald blijven, om de wanden van de scheede , of ook de baarmoederopening met te kwetsen, welke laatste mogelijk, zich nog niet genoeg zaam in haar geheel om den hals van het kind heeft geplaatst. Als men wederstand gewaar wordt moet men ophouden, vooral als de vrouw over hevige pijn klaagt; men moet den lepel dan een weinig terugtrekken, en men zal denzelven dan op nieuw voorwaarts brengen , doende denzelven een weinig meer op het hoofd van het kind hellen. De lepel moet de plaats om vast te houden een weinig overschrijden; alsdan zal de tak vast en wel bepaald op het hoofd aanleggen, een zeker teeken dat dezelve wel is aangelegd. Als de takmet de spil (delinker), heeft moeten ingebragt worden boven den tak met de inkerving, zoo zal men langzaam de haken of uiteinden van den tak overkruisen , en men zal zonder geweld en zonder schokken den linker onder den regter tak bren gen; vervolgens moet men de takken zonder geweld yereenigen, gevende aan dezelve eene behoorlijke rigting, indien de een met den anderen niet goed overeenkwam. De tang geplaatst en gesloten zijnde , moet dezelve het hoofd die bewegingen doen ondergaan , welke voor het zelve overblijven, om de verscheidene tijden van het werktuigelijke der natuurlijke verlossing te volbrengen (Zie het Natuurkundige Gedeelte ). Ligt bij voorbeeld de kruin nog hoog in het bekken, zoo zal men aan hetzelve trekken, ingevolge de as van de bovenste engte (eerste tijd), dat is te zeggen naar beneden en naar achteren. Vervolgens zal men trekken, het einde der tang langzaam opligtende , en door eene matige draaijing den hollen rand der lepels naar voren brengende (1) (tweede tijd). 