Rembrandtiana
REMBRANDTIANA 
DOOR 
DR. 
A. BREDIUS. L LKE bijdrage 
tot 
de 
kennis 
van de werken 
van onzen 
grootmeester 
is welkom ; 
ik geloof 
dus geen 
ondienstig 
werk te doen 
met de mededeeling 
van een en ander uit 
het testament 
van een zoon van den in zijn tijd zoo ver- 
maarden 
en door 
HUYGENS zoo geprezen 
JACQUES DE 
GHEYN. Het 
is 
wel eigenaardig, 
dat zijn schilderwerk 
zoo 
zeldzaam 
voorkomt, 
terwijl 
ook 
zijne 
forsche 
en 
geniale 
penteekeningen 
betrekkelijk 
schaars 
zijn. Ik 
meen 
daarom 
de 
aandacht 
te 
moeten 
vestigen 
op een prachtig 
bloemstuk 
van 
hem 
in de 
verzameling 
van 
den 
Heer 
WHITE 
te Londen, 
gem. I.D (aand6n) 
GHEYN I6I5 
(of 1616?) 
fijn van kleur, meesterlijk 
van teekening 
en van een losheid 
van 
compositie, 
die 
een 
sterke 
tegenstelling 
vormt 
met het meeste 
werk zijner 
tijdgenooten. Iets 
waarop 
geloof 
ik nog nooit 
gewezen 
werd, 
is de overeenkomst 
der 
techniek 
van DE GHEYN's penteekeningen 
met die van REMBRANDT. Het is hoogst- 
waarschijnlijk, 
dat 
DE GHEYN's 
werk 
invloed 
op den jongen 
REMBRANDT heeft 
gehad. Te 
Leiden, 
waar 
hij zelf een heelen 
tijd gewoond 
heeft - 
1599 maakte 
hij 
er 
zijne 
huwelijksche 
voorwaarden 
met Junrouw 
EVA STALPERTS VAN DER 
WIELE van Mechelen 
- 
woonde 
zijn broeder 
STEVEN DE GHEYN, ook als schilder 
vermeld. Denkelijk 
kwam 
hij nog wel eens te Leiden, 
ook na zijne vestiging 
in  127 den Haag. Is het omdat 
hij daar 
een poos 
met zijn zoon naast 
hem woonde, 
dat CONSTANTIJN HUYGENS zooveel 
van hem weet te vertellen ? den Haag. Is het omdat 
hij daar 
een poos 
met zijn zoon naast 
hem woonde, 
dat CONSTANTIJN HUYGENS zooveel 
van hem weet te vertellen ? De schilderijen 
van REMBRANDT, die hier genoemd 
worden, 
zijn denkelijk 
vroege 
werken. Het portret 
van den kanunnik 
DE GHEYN is mij niet bekend. De 
twee "oude 
mannekens 
disputerende" 
zijn zoek geraakt - dus 
nog een onbekende 
REMBRANDT te vinden ! De oude 
slapende 
man bij een vuur is zonder 
twijfel het 
fraaie 
portretje 
van REMBRANDT's vader 
in het Museum 
te Turijn. "LUCAS" kan 
CRANACH of LUCAS VAN LEYDEN 
zijn, 
maar 
wie is Mr. ROELOFF, die in 66n 
adem 
met HOLBEIN genoemd 
wordt ? a g
Het portret 
van MAURITS HUYGENS door REMBRANDT hangt in de Kunsthalle 
te 
Hamburg; 
hij kreeg 
er dus nog een REMBRANDT bij door 
dit legaat. Merk- 
waardig 
zijn de drie groote 
landschappen 
van CORNELIS VROOM in het bezit van 
den 
testateur. 1) In de Houtstraat. Zie Cohier van den 2oosten Penning over 1627, uitgegeven door Dr. H. E. VAN
GELDER in het Yaarboek van die Haghe", 1913. Dz GHrYN had zijn huis gehuurd van M. KrxNIPHOV EN. REMBRANDTIANA 
DOOR 
DR. 
A. BREDIUS. Deze 
groote 
landschapschilder, 
die soms zoo dicht 
hij RUISDAEL 
staat, 
is nog 
te 
weinig 
bekend. Men vergete 
zijn fraaie 
stukje 
te Berlijn, 
zijn 
prachtig 
landschap 
te Kopenhagen 
toch 
niet I p
g
p
p
g
Thans 
volge 
het uittreksel 
uit DE GHEYN Junior's 
testament. 3 Juni 
1641. Testament 
van 
d'E. Heer 
JACOB DE GEYN, canonick 
der 
kercke 
van 
Ste 
Maria 
t'Uytrecht 
sieck 
te bedde 
leggende, 
te niet doende 
alle 
voorgaande 
testamenten 
enz. legateert 
aan zijn comparants 
neve JOHAN WTTEN- 
BOGAART, Ontfanger 
over het quartier 
van Amsterdam 
den grooten 
blompot daer 
een 
tros 
lelien 
boven 
utcomt 
geschildert 
van des comparants 
vader 
zaliger 
soe 
die 
staet 
in 
sijn 
ebben 
lijst 
besloten 
in een 
houten 
casse 
alsmede 
alle sijne 
coquilien 
ofte 
zeeschelpen, 
soe 
rare 
suyvere 
als ruwe onsuyvere, 
mit oock alle 
sijne mineralia 
steene 
ende zeegewassen 
geene 
utgesondert 
soo in zijn comparants 
jegenwoordich 
logement 
wesende, 
als op de camer 
boven 
het capittelhuys 
van de 
kercke 
van St. Maria 
alhier, 
off daer die hiernaer 
soude 
mogen 
worden gebracht. Item 
noch 
een 
schilderije 
van 
REMBRAND gedaen, 
daer 
twee oude mannekens 
sitten 
en disputeren, 
den eenen 
heeft een groot 
bouck 
op sijn schoot, 
daer 
comt 
een sonnelicht 
in, noch 
een out slapent 
manneken 
bij een vuyr 
sittende, 
sijn hant 
in de boesem 
hebbende, 
mede 
van REMBRAND gemaeckt; 
noch een fraye vrouwe 
tronige 
mit 
een 
out 
wijff daerbij 
van JAN LIEVENS geschildert, 
noch een jonck 
lachent 
meyskenstronigen 
oock 
van 
JAN LIEVENS 
geschildert. Ende 
geeft hij 
testateur 
noch aen de voorn. sijnen 
neve WTTENBOGAERT zeeckere 
coffer boven op 
geteyckent 
met nummer 
2 met witte 
taetsgens 
ofte nageltgens 
ende dat met alle 
't geene 
in 
't selve 
coffer 
is. Noch 
maeckt 
hij 
aen 
deselve 
sijnen 
neve een  128 schilderije 
van een boerekermis 
van BROUWER geschildert, 
mitsgaders 
twee conter- 
feytsels 
mit swarte 
cantjes 
binnen 
de lijst ende daertoe 
noch twee cleijne conter- 
feytsels, 
t'eene 
gedaen 
van 
LUCAS ende t'andere 
van HOLBEEN ende noch een 
van MR. ROELOFF wesende 
de Heer 
van BREDERODE. 1) Prot. Not. G. VASTERT, 
Utrecht. REMBRANDTIANA 
DOOR 
DR. 
A. BREDIUS. Item maeckt ende legateert 
hij comparant 
aen den Heer 
MAURITS HUYGENS, Secretaris 
van de Staten in den 
Hage 
sijn 
comparants 
eygen 
conterfeytsel 
bij REMBRAND geschildert 
ende 
een 
schilderije 
van een oude tronige 
die violet 
fluweel 
met goude 
laecken 
gevoedert 
op 
het 
hooft 
heeft 
wesende 
soo groot 
als het leven 
met een lijst daerom, 
noch 
een 
zeestorm 
van 
PORCELLIS 
geschildert 
op een groot 
panneel 
ende drie lant- 
schappen 
t'eene 
wat grootachtich 
ende de twee 
even groot, alle drie van CORNELIS 
VROOM van 
Haerlem 
geschildert. Noch 
legateert 
hij aen zijn neve FRAN?OIS 
WTTENBOGAERT 
canonick 
van 
St. Pieters 
twee 
landschappen 
van een groote 
geschildert 
bij 
MOYSES WTTENBROECK in 
den 
Hage, 
noch een lantschap 
van 
CAREL DE HOOCH geschildert, 
daer POELENBURCH de beeldekens 
in gemaeckt 
heeft. schilderije 
van een boerekermis 
van BROUWER geschildert, 
mitsgaders 
twee conter- 
feytsels 
mit swarte 
cantjes 
binnen 
de lijst ende daertoe 
noch twee cleijne conter- 
feytsels, 
t'eene 
gedaen 
van 
LUCAS ende t'andere 
van HOLBEEN ende noch een 
van MR. ROELOFF wesende 
de Heer 
van BREDERODE. Item maeckt ende legateert 
hij comparant 
aen den Heer 
MAURITS HUYGENS, Secretaris 
van de Staten in den 
Hage 
sijn 
comparants 
eygen 
conterfeytsel 
bij REMBRAND geschildert 
ende 
een 
schilderije 
van een oude tronige 
die violet 
fluweel 
met goude 
laecken 
gevoedert 
op 
het 
hooft 
heeft 
wesende 
soo groot 
als het leven 
met een lijst daerom, 
noch 
een 
zeestorm 
van 
PORCELLIS 
geschildert 
op een groot 
panneel 
ende drie lant- 
schappen 
t'eene 
wat grootachtich 
ende de twee 
even groot, alle drie van CORNELIS 
VROOM van 
Haerlem 
geschildert. Noch 
legateert 
hij aen zijn neve FRAN?OIS 
WTTENBOGAERT 
canonick 
van 
St. Pieters 
twee 
landschappen 
van een groote 
geschildert 
bij 
MOYSES WTTENBROECK in 
den 
Hage, 
noch een lantschap 
van 
CAREL DE HOOCH geschildert, 
daer POELENBURCH de beeldekens 
in gemaeckt 
heeft. g
g
Aan 
NICOLAAS DEN OTTER voorzoon 
van zijn nichte 
ANNA WIJNTJES o. a. alle zijn comparants 
constboecken 
soe van teyckeningen 
als printen 
en alle andere 
losse 
teyckeningen 
en printen 
mit de pen of andersints 
gedaen op copere platen. 1)