Maandberigten voorgelezen op de maandelijksche bedestonden van het Nederlandsch Zendeling-genootschap, betrekkelijk de Uitbreiding van het Christendom, bijzonder onder de heidenen, 1827, no. 3, 01-04-1827 
1827. N°. 3- A M B O I N A. ' •* ïj C £ 1 c i* Overeenkomstig de toezegging van Broeder Kam, hiervoren vermeld, (*) ontvingen \vi| kort daarna het Dagverhaal van Broeder Hellendoorn , aangaande zijne Reis met Broeder Kam , waarvan wij nu een kort Uittreksel mededeelen. Deze (*) Zie No. 12 , 1826 , fcladz. ig5. I c Deze Zendeling-Broeder berigt ons vooraf de getrouwe waarneming van zijn Dienstwerk , en de vorderingen, die hij heeft gemaakt in da Maleische Taal, zoodat hij, naar den lust en de begeerte van zijn hart, reeds in staat is in die Taal het Euangelie der Zaligheid den Heidenen te verkondigen; alsmede zijn verzoek aan Broeder Kam en aan den Heer Gouverneur , om den eerstgemelden op zijne Reis te mogen vergezellen, dat hem door beiden gunstig werd toegestaan. Op zich genomen hebbende het Verslag dezer Reis aan ons Genootschap mede te deelen, vervolgt hij : « Den 6 en Februari] 1.1. verlieten wij de Hoofdplaats van dit Eiland, en kwamen wij aan in de Negerij P A. S S O, welke omtrent twee Uren van hier ligt. Wij werden daar met de meeste bewijzen van toegenegenheid ontvangen. — Nadat Ds. Kam School-Examen gehouden , twee Nieuwe Leden aangenomen, en des avonds Godsdienstoefening gehouden had , verzocht Zijn Eerw. de Leden dezer Gemeente, ten einde het Avondmaal des Heeren te vieren, ons te willen volgen naar de Negerij SU- S U L I, waar men ons ook met verlangen wachttede.' Aan de Leden dezer Gemeente en die van Passo bediends Broeder Kam het heilig Avondmaal; ook werden aan eenige Kinderen en eenen Volwassenen, zijnde een vrijgegeven Slaaf, de Doop toegediend." (t In de Negerij HUTUMUNIJ aangekomen zijnde 4 werd ook aldaar Doop en Avondmaal bediend. Wij hadden, wegens de belangstelling in Christelijk Onderwijs aan deze Plaats vele blijdschap. De Schoolkinderen! hadden goede vorderingen gemaakt, en sommige derzclven , die nog zeer jong waren , konden de Vragen, door Ds. Kam hun gedaan , goed en geregeld beantwoorden. Men stelt hier veel prijs op de Godsdienst, en het Opperhoofd dezer Negerij, die Ouderling der Gemeente is, geeft steeds een goed navolgenswaardig voorbeeld." « Aangekomen zijnde in de Negerij R U T O N G, vonden wij aldaar ook een gedeeelte der GcC 2 meen-» meente Van LeiiaRIJ , tiaar de laatste maar een half uur Tan de eerste verwijderd ligt en zeer klein is. De Bondzegelen des Doops en des Avondmaals werden hier ook der Gemeente toegediend, en wij hadden alle reden ons over dezelve te veiiblijden, hoezeer wij het Schoolonderwijs hier niet vonden zoo als wij het wenschten ; de hooge Jaren des Onderwijzers vorderen echter eenige toegevenheid. Na alhier twee dagen vertoefd , en vervolgens onzen togt langs het gevaarlijk strand voortgezet te hebben, naderden wij eindelijk, onder de Va« derlijke leiding onzes Gods, gelukkig het strand van EmA , gelijk het genoemd Wordt, en begonnen van hier onze eigenlijke Bergreis. Na vele hoogten en gevaarlijke steilten op en afgegaan te zijn , kwamen wij in de Negerij EMA, die het hoogste Van alle de Negerijen op dit Gebergte ligt; waar wij ook de Bondzegelen des Doops 6n des Avondmaals aan de Leden der Gemeente toedienden. « Ik maak gaarne van deze gelegenheid ge-s bruik, om U eenige bijzonderheden wegens mijne werkzaamheden alhier te berigten." « Ik bevinde mij, door des Meeren onverdiende goedheid, op dit, anders zoo ongezond, Eiland, met mijne dierbare Echtgenoote redelijk welvarende; eene matige levenswijs en het getrouw volgen der mrj voorgeschrevene leefregelen, werken middelijk hiertoe mede; ik bevinde mij dus in staat om de belangrijke pligten van mijn beroep gezet te kunnen vervullen, en hoewel dit niet geheel volkomen is, blijft het echter mijne hartelijke begeerte, met afhankelijkheid daarnaar te streven, dat ik van dag tot dag daarin meerdere vordering mag maken, en ook leeren mijnen wil aan dien van mijnen getrouwen Heer te onderwerpen. Hem te gehoorzamen en Hem te dienen is mijn lust en leven. De dierbare Leer der Verlossing, zoo als ons die in Gods Woord is geopenbaard, wensch ik in de Kerk, in de Scholen en aan de Huizen mijnen Mede-Zondaren te verkondigen." C4 1 «A.1- « Alzoo hope ik, als Zendeling van C hrit stus wege, cenigermate aan mijne roeping te beantwoorden, het zaad te strooien, en met geduld den wasdom Ilem aan te bevelen, wiens Jjiefde en Barmhartigheid groot is, en die door Zijnen Heiligen Geest de ontkieming van het gestrooide zaad in de gemoederen der menschen kan bevorderen en vruchtbaar maken." *i Op den 21 Junij des Jaars 182^ had ik het genoegen onzen volijverigen Broeder Kam bij mij te zien. Ook nu weder had deze brave? JVIan eenen moegelijken togt afgelegd, en onder andere vele verwaal -loosde Christenen bezocht; lnj vertrok van hier naar het Eiland Arrow, en kwam van zijnen togt naar de Zuidwester Eilanden den 4 ea October terug, den lieer dankende dat ook nu deze zijne pogingen niet ongezegend waren geweest." (*) « Sedert heb ik van Broeder Kam het door ïnrj verzochte getal Maleischa Psalmboeken ontvangen, hetwelk de Inlanders ten hoogste verblijdde; het was aandoenelijk de.uitdrukkingen van liunue verwondering en vreugd? te zien bij het ontvangen van dezelve." v, Van tijd tot tijd ontvang ik ook Brieven van Bijzonderheden wegens deze Bezoekreis iilij-, VCü wij nog bestendig van Broedgr Kam verwachten. van de Broederen, die op andere Eilanden arbeiden, inzonderheid van den braven Brooder le Bruin , wiens werkzaamheden op TiMOR zoo aanmerkelijk gezegend zijn." « Ik eindig mijnen welmeenendea wensch, dat het Genootschap bestendig goede Berigten van hunne Zendelingen ontvange, en de waardige Leden zich met ons vereenigen in den Heere den lof toe te brengen voor hetgene Hg pns verwaardigt in zijne dienst te doen." Ook hebben wij twee Brieven ontvangen van onzen waardigen Zendeling - Broeder R. Ie Bruijn. De eerste is gedagteekend : Timor , 27 October i 825; waarvan wij den zakelijke» inhoud mededeelen; « Veel geliefde Vaders en Broeders I" « Door des' Heeren Goedheid bevinde ik mij met mijn lief gezin in den besten welstand, ep Jieb alle reden om dankbaar te zijn voor de jnenigvuldige bewijzen van Gods Vaderlijke zorg en liefde door mij genoten." « Het werk mijner bediening is blijkbaar yo or velen niet vruchteloos en ijdel, daar ik, 4opr de Genade van onzen Heer, tot een middel dol mag strekken, ter vernietiging van het rijk der duisternis, en tot toebrenging van eenige tot de Gemeente, die zalig zal worden." v Het Schoolonderwijs beschouwende als het eerste en voornaamste middel ter uitbreiding van de Leer des Euangeliums, wijde ik aan hetzelve mijnen onvermoeiden ijver toe; door dit onderwijs toch worden de harten aanvankelijk voorbereid en bekwaam gemaakt, om met vrucht de prediking van het Woord der Waarheid te hooren , en het zaad gestrooid, dat in vervolg van tijd, door den dauw des Geestes bevochtigd, heerlijk kan opgroeijen en gezegende vruchten voor de Eeuwigheid voortbrengen." Zoo wordt dan het aantal der Scholen en der Scholieren hier meer en meer uitgebreid. Op het Eiland Rottij heb ik dit Jaar weder drie Scholen opgerigt, zoodat er nu op dat Eiland alleen acht Scholen gesticht zijn, waarin niet minder dan drie Honderd zestig Scholieren met gewenscht gevolg geregeld Onderwijs ontvangen in het lezen, schrijven, en de kennis van onze dierbare Godsdienst." « Het strekte mg tot groote blijdschap , in de Maand April 1.1. weder drie nieuwe Onderwijzers van Broeder Kam , op Amboina , te ontvangen, die met vrucht werkzaam zijn." « Ecu der door mij opgeleide Jongelingen werd werd in dit. Jaar tot Nationaal Onderwijzer bevorderd, en ik heb van dezen verdienstelijken Man de beste verwachting." « Wij zijn hier nog druk werkzaam aan het bouwen eener Nieuwe Kerk. Hoezeer dit werk door gebrek aan Hout lang is gestremd geweest, heb ik hope, bij het einde van dit, of het begin van het volgend Jaar, dezelve te kunnen inwijden." c. Zoo zijn ook dit Jaar op de onderhoorige Plaatsen niet minder dan drie Kerken gesticht, en men. is nog met allen ijver aan den opbouw van drie anderen werkzaam, die ook nog voor het einde van dit Jaar zullen afgebouwd zijn. Deze worden door de lalandsche Regenten, een ieder in zijne Negerij, door hunne Onderdanen gebouwd, en zijn uit Hout, met bladen bedekt, zamengesteld." « Ook heb ik in dit Jaar op Koepang een stuk grond gekocht, waarop ik voor eigen rekening een Huis laat opzetten, hetwelk tot een altoosdurend Schoolhuis dienen zal. Dit was zeer noodzakelijb , omdat hier nooit een vast Schoolhuis geweest is, waardoor, bij eenig ongeval, het Onderwijs niet weinig konde gestoord worden. Ook dit hope ik zal binnen cene Maand voltooid zijn." « De Wei'kzaamheden van ons] lïulp-Zendelmg ling-Genootschap zijn thans geregeld, en op eenen vasten voet gebragt, zoodat ik gegrond vertrouwen heb, dat het Werk des Heeren in het algemeen, en het Schoolonderwijs in het bijzonder, ook wanneer het den Heer behagen mogt mij uit dit leven op te roepen, niet wederom zoo geheel vervallen zal als tevoren.— De Contributien voor dit Fonds zijn vrij aanmerkelijk, vooral wanneer men de plaatselijke gesteldheid, en de hier heerschende armoede in aanmerking neemt 5 maar de uitgaven zijn ook niet gering, en zullen nog aanmerkelijk vermeerderen , als alle de Negerijen, die reeds aanvrage naar Onderwijzers gedaan hebben, van dezelve zijn voorzien 5 dan, wij blijven, in biddend opzien tot den Heer, die tot hiertoe geholpen heeft, ons vertrouwen op Hem vestigen, die nimmer beschaamd doet uitkomen die Hem verwachten." « In de Maanden Mei en Junij heb ik weder eene Bezoekreis naar het Eilend R ottij gedaan. Dit Eiland belooft veel goeds voor de belangen van J e sus Koningrijk; de prediking van het Euangelie vindt daar eene steeds geopende deur, en in het algemeen ontware ik dat de tgd schijnt geboren te zijn, waarin het Licht der Waarheid over de Volken van dit Eiland zal opgaan , en de nevelen Van Bij- en Oa~ Ongeloof doen wijken. De tweede Brief, gedagteekend 20 April 1826 , bevat eene bevestiging van de bijzon-* derheden, in den boven medegedeelden. Alleen meldt hij daarin zijn voornemen, om in de Maand Mei weder eene lange Bezoekreis naar de omliggende Plaatsen te doen, onder inwachting van de hulp en ondersteuning des Heeren , en deszeifs zegen over Zijnen arbeid ; — alsmede, dat Broeder Bar op het Eiland MakïSSER is aangekomen, en aldaar een ruim Veld ter bearbeiding vinden zal; niet twijfelende of gemelde Broeder zal aldaar met veel genoegen en goed gevolg werkzaam zijn. Nog hebben wij ontvangen eenen Brief van onzen waardigen Medebroeder A. Faure, van dezen, inhoud : KAAPstad, den 20 en Junij 1826IVaarde Medebroederen ! k Ik moet de Directeuren van het Nederlands ch Zendeling-Genootschap bekend maken ken met het droevig ongeluk, hetwelk onzen Zendeling-Broeder Marquard, te ClanWilliam heeft getroffen. Deze verloor op den 4en dezer op het onverwachtst zijne beminde Vrouw. Broeder Marquard deelde mij dit mede in eenen Brief, Waarin hij onder andere schreef: « Heden voor vier Weken mogt ik mij ver« heugen in het bezit eener beminde en mij « beminnende Vrouw, eene teedere Moeder « voor mijne vijf gezonde en vrolijke Kinderen, « met welke zij mij telkens, als ik van mijne <( Reizen te huis kwam , hartelijk verwelkomde ; « een genoegen , dat mij het onaangename der « afwezigheid tiendubbehl vergoedde, doch « waarvan ik nu voor altijd beroofd ben.—Des <c Middags aten wij allen te zamen nog smake« lijk, en des A.vonds omtrent een kwart over « tien Uren, na de geboorte van mijn Zoon« tje, gaf zij, zonder een enkel woord tespre« ken, geheel onverwacht den geest. — Ik « vleide mij nog, dat het eene flaauwte mogt « zijn, maar, helaas! zij was voor altijd van mijn « hart weggerukt! — O ! eene akelige nacht « moest ik nu doorbrengen; mijne Kinderen « waren in diepe rust; ik liet hen dezelve ge« nieten, maar moest toch eindelijk op den vol« gendcn morgen mijn en hun verlies aan hen me- * mededeelen; en toen ik het woord: Moeder (c is in den Hemel, cjeuit had, barstten zij alpien met mij uit in bitter geween." « Het verlies voor onzen Marquard is zeker zeer groot. *— Eenige Vrienden hebben aangeboden, zijne Kinderen bij zich in huis te willen nemen om hen op te voeden; want de zorg én opvoeding der Kinderen rustte voornamelijk op de Moeder, daar de Vader, door zqne Zendelings -reizen , niet in staat was naar zijn genoegen zich van dien pligt te kunnen kwijten." « Door den Heer gesterkt is hij weder in staat geweest om zijn Dienstwerk te aanvaarden, juist hij het intreden van zijn 4o ste Jaar, wanneer hij tot stof van behandeling koos : Deut. 8 : vs. 