Falklandjes | Herman Heijermans, Jr. | General Fiction, Short Stories | Dutch | 5/7
Gister nog, als zijn woord loog mocht ze dood blijven had ze hem op de traap nageroepen Hey je! Genoeg zijn te kind? Je man kind hieten je had ongerust overmaken over zich behoorlijk bezat op kom de hele buurt sprak er schande van wat een judas gedoe met je kerkboek gaan wandelen en zo'n kerel in ze liderelijkheid steunen de kwaadsprekerij klopte met de andere gegevens toch aanzalde je het kon niet dat stille bedruckte vrouwtje kinderlijk geloven en vertrouwen om te zunnen en huigelaasten zat toch niet één reden comedie te spelen waar ons een huizenwit doen geen sikke pit raakte zolang ze in de verstelkamer rustig werkte vader lastel scheen op zijn alle manieren bezig Jawel de eigen oren zou een getuigen zijn tonderdagmiddag een vaste dag grommend gepraat achter de tochtdeur in de huisterend wat er gaande was slikte je een vluchtig gesprekbrok dat ongezeneerd in de houten der kalkmuren weer klonk als het dan maar een dubbeltje is ik heb geen cent op zak ik heb je vanmorgen toch al gegeven kind daarvan heb ik 5 cent voor het huishouden uitgeleid daar dan vlucht nou als ze me horen net ging de tochtdeur open terwijl ze de centen in zijn hand telden een viel in de verschikking op de grond oh, zei ik bent u het en lieten ze alleen geen lasten, geen praatjes jezelf pleet je uitsluitend onder bijzondere reserves voor de maal te houden en jezelf doe je ongemenen verwijten wanneer je opmerkingsvermogen welks gaafheid in gezin moet voeden en kleden woonstekig dreig te worden en volledig listig mensje overlegde je waarom doet ze zich zo braaf en rechtschapen voor waarom liet ze als je geen standjes maakt ongeveer in die stemming die te wel een paar dagen werken zonder meer dan nodig te babbelen tot ze op een avond ontwel werd woonstumperig zat te snikken dat je gedraaien in geheugen vergaf wat hal je je vrouw informeren wil om beurten ze schudden hun oud zorg en hoofdje vergeist in kleine val-bulgelijke ellende trachten zich in haar leed op te sluiten met moeite kreeg je een verklaring ik heb het wel gemerkt zij ze al weerwerkend dat meneer en mevrouw in de laatste tijd onvriendelijk zijn geworden vanaf dat me man aan de deur is geweest en dat u denkt dat ik me anders voordoe als ik ben precies als me buren maar zo waarachtig als de heer me ziet ik kan niet hard zijn voor een man die nog vijf dagen te leven heeft dertien maart is de laatste termijn hoe weet je dat zo? juist op dertien maart den datum van een sterfdag voorspellen en je man later drinken waarlijk nooit zullen we vergeten wat ze met de diepste ernst herhaalden nou moet je niet lachen en niet denken dat het malligheid is ik ben na de waarserster geweest kom kom je vrouw nee niet kom je vrouw herhaalden ze stellig toen mijn vader leefde is hem uit de lijnen van z'n hand voorspeeld dat hij onverwacht in z'n dertigste zou sterven en het is uitgekomen geloof je me nou net in z'n dertigste kreeg je door een prik in die eigenste hand bloedvergiftiging en mijn moeder door zuster die daarom lachte zoals u was er iemand die met het ei werkte gezijd dat ze in vlammen zou opgaan is uitgekomen verschrikkelijk uitgekomen dat herinnek me als meisje van acht een brandend betrolijstel over de lijf gekregen maanden gesuckelt en afgelopen voei jufra iemand die zo geloofd als u wel jawel de heer heidt zijn tekenen als je twee maat hebt meegemaakt leer je geloven dertig februari net op die ongelukstag was ik bij de waarzachter geweest van wie alles toelacht nou niet van wie alles uitkomt en die zei zonder eventjes na te denken je vrouw het spijt me maar uw kaarten leggen ongunstig eerder een maand is verlopen toen zei ik ik heb geen familie toen zei dan een man toen zei ik ja toen zei dan moet u mij raad niet in de wind slaan want de kaarten kunnen niet liggen dertig februari dertig maart als het gebeuren moet heb ik bij mezelf geredineerd zal jij het de ene maand goed bij mij hebben daar wil ik geen ruzie en gevecht in die weken gezeid om hem niet te stuipen op zijn lijf te jagen zou u je man wat weiger in de vrouw als je gelooft dat zijn dagen geteld zijn dat doe je niet als vrouw ook al is er nog zoveel voorgevallen drink jij je borrel kind top de ik het is de laatste waarmee ik je ken plezieren voor we van elkaar gaan is dat onrecht ze had al praten van kleurgege en dan vingers beven we wouden er overtuigen dat vergissingen menselijk zijn dat berekeningen falen dat ook profetische uitingen een luchtje hebben zij, kleine, verdordig onder het drukkende van haar angsten werd een beetje geprikkeld als dat dan bijgeloofd was mosten we er erin laten zowel geen zelf verwijt geen verroging dat ze zijn doodstrijd voor zwaard had want oh de ellende van haar oom die ook had gelachen om de voorspelling dat zijn vrouw in vlammen zou opgaan omdat er niet tegenin te brengen was zwegen we dan veertiende maart moest ze komen werken kwam ze en je man volgden we die heb ik vanmogen behoorlijk toegetakeld viel ze vinnig uit die heeft ervan gelust nou de termijn godtank voorbij is al valt die hier bij neer cent krijgt die mee los de lamzak heb je genieten de datum vergist vroegen we lachend nee meneer ik heb een dag langer gewacht dan nodig is de vuile kroeg lopen dus meer lap het einde van doodstrijd Lentruzen van falklankjes dit is een LibriVox opname alle LibriVox opnamen zijn vrij van auteursrechten voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Michael Wolf falklankjes door Herman Heiermans Lentruzen de kutsier leid zo knallend te zweep over de paarden of ze binnen een pretje achter de rug hadden de eerste ogenblikken zaten ze zwijgend onder de indruk van een bagraafplaats kreeg je geen montere stemming en de vader al had hij nog zo om je voor iedereen dooddugeneren zijn eigen wil gedaan en de vader gaf je herinneringen nou iets af had geleid Gijs, oudste zoon zelf met twee bengels snoed hard op zijn neus keek door de kieren van het neergelaten portiergordeintje Hendrik, man van Sientje uit een haag overgekomen hield bedrukt de hoed tussen de knieën 3 maal had hij hem al gedukt Bertes, bleke jongen van 20 maanden geangageerd niet helemaal kwaad van vader gescheiden de hoge zijde door streamt als met vleermuizenverlerken Jacob, de jongste met september 19 keek naar de slijkpunten van zijn botinis en het modder gesput er op zijn broek spijpen de hele lamme miserabele historie leefde op als vader een goed jaar geleden was gestorven zou zijn aan het sterkbed geweest zijn niet als vreemde achteren mannen hebben gereden vanaf de hoogste zomer de hoge zijde was de hoge zijde de hoge zijde was de hoge zijde uitsteraard meegaan van de Gutterij waar hij onverwacht in een bereurte was gebleven meegaan van de Gutterij uit hadden ze verdraaid voor de buren en haar De weduwen nog geen 2 jaar na moeders dood Gijs, Bertes, Jacob later Hendrik toen de allerredenering op de kop van vader afstied hadden 100 uitgepraat gepraat met overeeding gepraat met drift bedekte dreiging. Je kon makkelijker een stenen muur bewerken als die man die ze hele huwelijk zijn wild tot in kleinigheden door had gedreven. Nooit tegen spraak horenbouw, met zijn vuister tafelbladbehamerde iederen in het stilswijgen oplegend als hij in de knel zat. Een man van over de vijftig, laat getrouwd, met kinderen, maar van een meerdere jaren, hertrouwen dadelijk naar de officiële rouwtijd zonder iemand's raad te vragen en wat erger was, wat de deur dicht deed, een man die dik wel zo aan z'n hart had dat de dokter hem het trappen lopen verboot. Betters die thuis sleep, een jaakop, helemaal afhankelijk, waren het huis uitgelopen, de dag van vaders ondertrouwen. Nooit met dat mens, die over vaders kwaal ingelicht was, hem toch wou, nooit met tien onder één dak. Ze ging met hem naar het stadhuis voor zijn centen. Duidelijk kon het niet. En al was ze verliefd op hem, hoor verliefd, dan vertrapte kinderen op die leeftijd het een tweede moeder in huis te nemen. Vijf maanden na de bruiloft, schandaal voor iedereen, een bruiloft had ze gewild. Was Betters die voor een afrekening van de filialen in de welbeklantige terrein moest wezen met de ongelooflijke tijding opkomen zetten dat de tweede moeder met de luiermand in de weer was. En voorheer gister twee maanden later was het met vader gebeurd. De geboorte van zijn vijfde kind, de indringer, de nakomende jaakopverpaat kunnen hebben, had hij niet beleefd. Was de voorspeller geweest, een man van over de vijftig met een hart kwaal? Zachtjes, wel prettig van Wiegeling, reden koetsen de sporen van het kindpad. Nou, Hendrik toch het eindjes op pad geschooken, neer was hier nog niet nodig, groeende wijden onder het wolg gedampd van de hemel. In de sloten, tussen de heggen van biezen en vers geschepte modderbermen, beefde een ritselen van regen, zo vrindelijk en teer of een zwarm vliegen de glazen gediepte bestreek. Varaan de weg, op de rand van de greppel, leid een breed schoftige koe te herkouden, en benee, in het trillend beeld van kluiten en stoppels en schemengleidende hemel, bewoog nog eens de rustig malende bek, wit en zwart, met door het regen gestippel schichtige ogen.  Vlondertjes dreven voorbij, groenig verweerd, luiker die uit het water schenen te hoeken en een school schapen, de koppen bijeen, de lijven als donzige buidels, stond in beslijping van droom, in loomste zatste verstarring, en kon met levende witte builen van adem over de grijze pluizing der vacht. Dan traagte weer wij aan, dofgroen en geluubeslagen, met strooisol van goud en witte schuimspetjes, en in een nieuwe baan donker heennos en groen, in schaduw van wolk, spitste het felrode dak van een hoeven met wit kalken gebrug en een wingertpriëltje. Een blootarmige meid, de rok opgesleerd onder heupen, boog bij het water en een rosse vleeshanden spoelden een emmer met kleurige lappen. Ze schrikte ervan, toen de koets van trint op de huwereijweg voortschokte. Het gadaas van de wielen destilte met hagelstrimmen doorschudden. Gij sprak het eerst. Zijn zwartgare handschoenen had hij samensitten vrikken, rekkend, weer rollend, enkel aan het ene behoerde denkend. Motten we hem met open goudijnen terug, vroeg-ie, tegen het spektakel der koets in. Pas had je zo lekker gesoezeld. Bij de huizenkezen neerlaten, zei Hendrik eindelijk wakker, hier loopt geen kip. We moeten nog eens praten, zette gijs schreeuwendig in. Kennen we bij jouw beter doen, zei Berthes opleunend. We moeten juist weten over de koets dat bij mij voor de deur zal laten oprijden. Ik dacht anders, wat dacht je dan? Even zat de oudste zoon met stugge nepe lippen zelf met de ergste bezwaren tegen wat hij wou zeggen, waarin hij geen sicker pit idee had, en wat toch mocht, als je geen dubbele last met de boedelwaar hebben. Ik wou, hapende die woord, maar dan ineens resolut liet die klos. Ik wou de kusier waarschouwen bij haar aan te rijden. Bij haar? Bij dol? zei Hendrik met ogen van diepste verbluffing. Bij haar? Bij haar? herhaalde Berthes. Hoe kom je op de inval? Als je er maar alleen gaat, giftigde Jacob, die het meeste had kwalijk genomen dat de oude nonsense uit had gehaald. Ja, bij haar, zei gijs nog eens, mater. Een boerenkar, hoog met mest bestoud, dreunde de koets langs. De hooi spriekte raakte de ruikjes. Maar zo, als er voorbij was, je me kan er kon beschreven, zette Hendrik driftig in. Schildert je hier? Nee, lijg gijs verhevelig uit. Ik ben nog bij me positiever. Voor mijn plezier valt het me niet in.  Maar als de rechtbank honderd tegeneen mijna's voogt over dat kind, dat er nog niet is, doet er niet toe. Al is hij er niet, hij had recht op een vijfde, als wij. Als de katonrichter Mijn, of een andere die de zin in het benoemt, moet er met haar worden gepraat, ook over de boedelscheiding. Zij zit aan het laatje, er wordt toch getakseerd, geeft niks geen verandering. Advocaten kosten centen, nou hebben we zo, als we hier met elkaar zitten, de gelegenheid bij de rand te gaan, later mocht je gelegenheid zoeken. En voor de wet wordt hij je broer of zuster, reken de Hendrik bezonnen. Jullie kunnen doen wat je wil, viel Jacob broed uit. Ik verdomme het. Dat kan nog zo'n boel gebeuren, eh, er is. Het is krankzinnig genoeg dat een ongeboren kind dezelfde rechter als wij had. Een goede advocaat weet er maar aan te passen. Nee Jacob, zustergeis, erover na praten helpt jou, helpt ons niet verder. Als we tegen de ruid tikken, kunnen we het hier bij haar stoppen. Dat zou ze beleefd vinden. En dan had je morgen, of overmorgen de kans, de boel zonder kosten te redderen. Het geeft toch een omhaal van de andere wereld, een gelope zonder eind door, door, wat een historie is het leven. Daar je met wat je niet ken, wat je nooit hebt gezien, reken de mot. Nee, begon Hendrik te reddeneren. Nee, als je het doet, zal ze denken dat we om de centen zoet de broodjes bakken. Ik ga zeker niet mee. Doe jij het. Kom je binnen, dan zal je minstens zo fatsoenlijk moeten zijn er te kondoleren. He jij, dat trekken? Dat zou maar geen woord van m'n lippen kennen. En hoe wil je er aan spreken? Met moeder? Laten we verstandig blijven alsjeblieft. We rijden naar jou om te ontbijten. Anders het riekt met de bollen en koffie te wachten. Praten jak op, de hoge hoed met zijn handschoen gladstrijkend. Het gaat niet grijs. Zij bent de zachter. Nou, ze weer een eentje gedint perreden. Zij is zo fel op ons als wij op haar. De twee keer het dak voor zaken in de winkel geweest ben, maakte ze zich weg als ze me schoud u zag. Had je het willen doen, dan had je vanmorgen mot te praten.  Dan waren we misschien met z'n allen aan het stekkenvuis gegaan. Misschien laat ze ons bellen als hun rijtuig wordt ophouden. Goed dan niet, zijn gijs geemelijk. Jullie wil het beter weten? Alleen laat ik me er niet voorspannen. Nou niet, en laat er niet. Er kwam een zwijgen of ze gerusied hadden. Hendrik stak een cigar aan, begon de koets vol te dampen en omdat hij het voorbeeld gaf, kreeg Jacob de halve cigar die in de koperen bewaarder had geborgen uit zijn binnenzak. Het ene raampje hadden ze opengezet. Toen stopte de koets voor de spoorbrug die ze bezig waren te sluiten. De regen had opgehouden. Over de vaart, in een zwak luwend zonnetje, laverde de tjalk die de brug langs was gezeild. Een vrouw met een kind aan de borst hield het roer met haar knie en een jochtje van twee menen snuit bruin verbrand onder het helgele haar zat op de deklading en kors te bekluiven. De schipper, in roodbaarje hemd, duwde een boom, de haken de duktal verploffend en bij het veronder de tong en kortsing uit de bek lijn keeshond te heigen. Uit het huisje van de oude brugwachter dreund het zeurge geklaag van een zuigeling, waar wijder over de vaart en de landen was de rumorende eindloze stelte van kabelend water, buugende takken, zon toekwelende vogels. In de knotwilgen, sparren en heesters, op de glooiing van de dijk nestelde ze keelenvol dronken geluidjes, geugels van tere beklonken cristal en het zilverde op naar het eerste glanzender zon of de dag opkomst was en de mensen nog sleepen. De bruggeketting domtenerende modder, de kuts bedreund het hout over de keien. De stad, rood en roodbruin, met het witte gebijt van een gevel, het molmengeslier van rook uit een schoorsteen, kromde aan in de bocht van de vaart en in de waazing van muren en daken keilde ergens de zon een wilde werkaatsing van spartelend licht of een vuur was ontstoken. Schild je na paardduizend guld op je posie, zei Hendrik, de as van z'n gekleden jasmappend. Meer, antwoordde Berters, die het best van allemaal wist wat er naar moeders versterf bij was gekomen. Waarom zich je nog eens op te warmen, vroeg gijs onverschillig, gedaan aan zaken nemen geen keer en het kind had geen schuld. Nee, die kennen het allemaal minst te helpen, knikte Hendrik. En de familie naam houdt hij ook.  Natuurlijk. Als de jongen is, was de hopen. Een jongen had op haar meisje wat voor. Daarom zeg ik nog eens, liet gijsig weer gaan, dat we verstandig doen bij haar uit te stappen. We bennen niet meer met drie broers en één getrouwde zuster. We ben een naam met z'n vijven. Jij en jij en jouw vrouw en ik. En de hij of de zij. Ik ben verschikking. In het hartje der stad moest gijs driemaal tegen de voorhoud ter rouwkoed stikken, eerder koedzieer de paarden met een ruk inhield. De mensen op straat bleven kijken toen de meneer met de hoge hoed het bovenlijf aan het portierstak met zijn rechter arm zwaar in een andere richting beduiden of de stomme koedzieer zich in het sterfhuis vergisten. Nou is het met elkaar eens waarder geworden. Gijs wist wat idee. Hadden ze de sigaren in de astbakjes gelegd, de zwarte handschoenen opnieuw aangetrokken, de hoge hoede geglad. Zo, niet meer praatend achter de neergelaten gordijntjes, bleven ze stil in de kussens geleund, tot de koeds voor de gunner terrein stopte. De koedzieer sprong van de bok schelden. Voor het eerst sinds ruim een jaar hoorden ze het gezweef van de oude koperabel, zoals ze er alle zondagen veel vroeger gehoord hadden. En zoals ze met vreemde echozoemden toen ze metvader van moedensbegravenis terugkeerden. Hendrik stapte voor Gijs uit, toen Berters, toen Jacob. Verlegen liepen ze de winkelschemering met de bekende vakken in, onzeker betraden ze de kamer waar een vrouw op stond. We bekomen even aan je vrouw en gekondoleerd, zei Gijs. Toen, omdat ze niemand gewacht had, begon de tweede moeder te huilen. Maar omdat er omvang, het kon goddomen een tweeling zijn, de hindreden ging ze erbij zitten. En dat deden de anderen ook. Einde van Lentruzen. De zieken van valleklandjes. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen zijn vrij van hoteusrechten. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Herman Roskens. Valleklandjes door Herman Heijermans. De zieken. Twee dagen voortconcert. Toen Mijkel Kanel uit zijn humeur, door de ellende van natte straten en stukende zolen. Z'n voet de zon in het water. De oude paar pluie in de standaard neidigde. Bonste de kamer door tegen de punt van de ladenkast. En, eer i den tijd had gehad, de schiepende jas aan de haak te hangen.  Laat staan of verhaal te komen, jacht de moeder de gang in. Er spitsig gezichtje met de opwipende neus. Schen in zorgen en ervee beslijping wieter. Scherper dan gewolelijk, er vriemelende vingers waren groezel zwart, met roed goren toppen. Mijkel, zei ze bedwongen. Ineens kwam, komt er niet uit. Mijkel, er is ons een groot ongeluk overkomen. Je moet er niets van schrieken. Stommer had ze geen aanloop kunnen nemen. Watte dan, vroeg hij, de druipende maven slap neer op de bruilig verpakte manchetten. Er adem stopte bij het zien van de onhutsing op haar gelaten. Hij piept, zei ze, en plot rode, rogen, in tanig gerimpel bij haar slapen. Hij piept, hij piept, praat de meikel na, dat niet dadelijk snappend. Oh, Godvader, hij piep ondernaar van te worden. Hij piept als een gruwel, zei meintje, nou ook in de deur post. Er haar had ze in de verbouwereerdheid nog niet opgemaakt. Enkel in hun verongelknoed met wat uitsprietende haarspelden. En er sproent een gezicht, leek door zwart de streamen belittekend. Zo, als ze aan het werk was geweest. Er voorschoot was vuil. Er handen waren één bonkeroet. Als jullie begon mij te ondervragen. Begrijp ik, komt geen sterfring. Als jullie toen verscheen ook morits in de deuropening. En achter hem aan, als een imbus, spuiden een zette gewalm in de gang, sliertjes roken of iets smulden. De boel uit in de ui, gevader, zei waardelijk doodsprek. Hij piept, hij piept als een zaag. Piept, piept, piept. Veel meikel driftig uit. Wie piept er nou? Godtogot, wat een hoofd van steen. Zijn moeder in bastende verwondering. Wie zal er anders piepen als de shallow? De shallow van moritsvader. Hij piept als een schagnier. Dikt de morits huilig aan. Nou, vader, eindelijk, eindelijk verstaan. Hij piept dat je harder van draait. Hoe komt dat dan? Vroeg meikel. O, no, zal of een kind van nog geen twee jaar, wist die veel wat die vroeg. De schrik zat tenminste in zijn benen, in zijn rug, in zijn lende, in zijn hele lijf. De schrik, dat er wat aan de dure cel kapot was gegaan, net nou i in de sigarenwintels. Letterlijk, overal, morits, zijn portret ten voede uit, een jongen van nog geen zeventien, traatste wonderkind van de wereld, telkens van voren af aan, met niet de verzade gegreetigheid, had bekeken.  Hoe komt? Hoe komt? Lijft de moeder verbolgen door zo'n vraag van niemand al. Hoe komt? Wat schieten we daarmee op? Ze piept, ze piept of de snaar versleed te bennen. En hij moet weten hoe het komt. Vraag, hoe moet eraf komen? Begrijp geen woord van, zijn mijkel, de natte jas afstropend en de grouwe leksstraatjes van zijn nekvegend. Morits had een logistenavond concert van Vork opvoer gespeeld. Hoe piept hij dan zo ineens als er niks mee gebeurd is? Van de vochtvader, leementje uit, of niet eerder gekend had, had hij zonder omslag begrepen. De jas hing aan de kapstok. De schoenen met de stukkende zolen stonden bij de Parapribak. De plasjes huilen de hoed, rusten op de gasmeter. Suffig, met één slag onder de indruk, perste iede manchette randen, liep de voorkamer in, waar mijnt je alweer voor de potkachel hurpte. Met zijn drieën, moeder, hij en Morits, hadden ze hem van de zogger geschort. Nou, de bafist van overzij, die verstand van muziekeninstrumenten had, als geen ander, ze gezijd had, dat vochtige weer van de laatste weken, was dat ne zomer in het hout was geslagen. Stoken moesten ze de kamer lekkerheid, niet te heet, enken lekker, tot piepen opgehuwen. En als die toch piepen bleef, kon er niks aan het concert komen. Want de heren van de kranten zouden natuurlijk zeggen, dat is de streek van Morits, de goddelijke streek, die zelfs de doven grootmoeder, vranen in de roken gaf. De streek, als mogelijk alleen Kassals, in zijn jonge jaren had bezeten, nog niet zuiver was. An publiek, er was voor vijftig hulde besproken, kon je moeilijk vertellen, dat de shallow piepte. Stoken, lekker stoken, dan trok piepen ruid. Met er drieën waren ze bezig geweest, langs de nauwe zoldertrap, langs de nauwertrap van de tweede verdieping, betreden met kalligschilvers bezaaiend, het hulp schrapend, er vingens knellend, behalve die van Morits zelf. Om beurten hadden moeder en meintje groepen, Morits, als jij je vingers op de kop toebezeert, kun je helemaal niet spelen. Morits, pas op de hoek van de trap, Morits, pas op beleuning. En toen meint je, die haaste hele vrachtroeg, omdat moeder niet met haar samen op een treedorst gestaan en bang voor een spataren was. Natuurlijk, twijfel van haar vingers bij het gevrij vlangs de trapleuning kwijtgraagde.  Zij ze, met een pijnlijk huider gezicht, dat ze goed tankte, dat niet aan de vingers van Morits overkomen was. Met lapjes aan je handen, zalt wat schijns voor publiek zijn, een piepende shallow, en stel je ervoor. Plijsters, of een paar vingers van hun handschoen. In de kleine voorkamer, waar ze alles deen, Morits, flieper in de bedstee, meintje, had kabinetje, vader en moeder de achterkamer, was ten moeite van belang geweest de roestige kachelpijp in schoorsting gehad te vrikken, na er daal de kranten uitgepeurd hebben. En, toen-ie eindelijk na een grook van de andere wereld begon te trekken, je kon hem daar, één, twee, drie, laten vegen de schoorsteen, gaf-ie in een stank in de kamer, dat je longen je geregeld begave. De bakolie, waarmee-ie ingesmeerd was geweest, stoonde de kamer vol grouwig slierende damp. Meintje, met er bezeerde vingers, stond bij dopenraam, als een hond zo te hoesten en moeder, bij de deur huilde over een doei in de familie was. Moritz mocht er niet bij blijven. Moritz, ga de kamer uit, we zullen het wel doen. Moritz, me ken het zonder jou af. Moritz, moet je een bezetting op je borst krijgen. Moritz, je loopt een ziekte op. Na een uur stond de buik van de kachel vuurrood, dreef de standkaf, wanneer de enkel de pijp nog werd de violoncelle, die de jongen van een kunstbescherm in cadeau had gekregen. Twee de handcelle, met een pracht van een voedraal met koperbeslag. Op een deken van meintje, erbij toptafel gelegd, niet te dicht bij het vuur, niet te dicht bij het raam en omdat buiten wel mistig regende, gond de weer, in plaats van zomer. Maar toch, in die buiten gewone augustus mand, niet bepaald koud was, werd in de kamer ongemerkt voor wie er eenmaal was, een meer dan tropische hitte. Meikel, op zijn natte kou, als ze zo van de straat binnen treden, briezer van, keek met schamperkleiner oogies, ofie van de schemer, in het vuilstrieg kwam, betast het bezorgd, het houdt van de cel. Puf, zei hij, puf, puf, wat een hettoom te bezwijken, dat houd ik niet uit. Oh, verwet moeder onmiddelijk, hoe is het mogelijk dat die man altijd teerst aan zijn eigen denkt? Dat is goed om een beroep te krijgen, zei Meikel, een weinig zwakker, als dat maar voor Moritz een shallow deugt.  Nee, het zal er niet voor deugen, zei moeder, met de meest voelbaar behoefte, om zich over het geschouw langs de trappen en de herrie met de roetrommel in het huis, aan iemand te vreken. Een shallow die zo piept dat je metkaars woorde niet verstaat. Waar of niet, Moritz, zal hem een lat laten. Komt ervan dat je gelijkvloers wou wonen, of ik zo heb horen aankomen. Zwijgend, kenner van de onweerswolkjes in het geluid van zijn vrouw, zat Meikel zo dicht mogelijk bij het raam. Nou, hier aan begon te wennen. Nou, zo'n sokken in de benauwnis dampwolkjes gaven, vertelde-ie van de uitstelling van de portreten in de sigarenwinkels, de hele stad door. Hoe ze Moritz zijn naam, Moritz-Kanel, die in Holland zo gewoon voor een sorist klonk, in Moritz-Kanel, had een veranderd. Je zult weer iemand uit buitenland en hoe er twee dagen van te voren al voor vijftig huilig genomen was, doorwild vreemden. Mijn tiedekte, snee boterhammen, schilde de korsten der kaas, schoon koffie. En achter de tralende riegeldjes, zwetende ruiten begonnen ze te ontbijten. Allemaal kieskauwend, zondertrek, wee door de warmte in de kamer, die voor de zieke cel als brood zo nodig was. Buiten tekkerde de regen minder. De mensen liepen als zonder paraphries en tegen één uur, bijna voor de eerste indienzoomer, vleurde het op de dakpangen van Toverzijdak, luurtjes en aardvarend, door kwijnend gedopper, der als een zeebel zo bleke watersen. Zouden we het raar niet even te open schuiven om een biezel te luchten? Praten meidel, met de niet te verslieken deegkloeder in zijn keel. Hij stikte. Om zo de genoeweer te bederven, denk er niet aan, zijn moeder, met perltjes weet bij de implanting van er alzet in ruik een wiepende neus. Een gebogen rugje voelde groeiend aan. Zij zat dichtst op de kachel, de leuning van haar stoel bladderde haast. En als de lijn van de cheloes meld, wat ken een piezelje frisse lucht voor kwaad, giel knijkel aan. Zelfs met ons lokoffie wou de deegknoeder niet door zijn keel gehad. Het was de hitte van een maschinenkamer. En nou ook de kachelpijp rossig lichte met verschietend gepulveren van heenwonkende stofpleusjes, broeide een stank van inbrandend vet en smulend hout, dat je neus er hard van werd. De lijn schrik de moritz een boterham in de steek laten. 