Weekblad voor notaris-ambt en registratie, jrg 3, 1872, no. 148, 27-10-1872 
«moet worden verstaan is niet duidelijk. Zoude aan de bedoeling der wet niet het best worden voldaan door onmid«dellijk op het authentiek uittreksel de verklaring van «partijen , hetzij in onderhandschen , hetzij in notariëlen «vorm, te laten volgen ?»Eene opneming der toestemming in de akte, zonder verklaring op het uittreksel verdedigt hij niet. Eene ministeriële resolutie van 27 September 1853, n”. 77, heeft daarentegen geleerd dal wanneer de toestemming tot overschrijving bij uittreksel bij de akte zelve was gegeven, daarop slechts een regt van f 0.80 verschuldigd zou zijn. Genoeg om te doen zien dat omtrent de wijze van het verleenen der toestemming verschillende meeningen bestaan. Wij achten het ter voorkoming van mogelijke betwisting van den eigendom wenschelijk, om op de uittreksels van akten , bestemd tot overschrijving inde openbare registers, de toestemming van partijen , hetzij in onderhandschen vorm, en kunnen zij niet schrijven, in notariëlen vorm, te doen stellen, en zouden liever nog de voorkeur geven om inde akte door verkooper en koopers aan een derden persoon eene uitdrukkelijke volmagt te doen verleenen, om namens hen de bij de wet gevorderde verklaring op het extract te doen en te onderteekenen. (Zie P. W. 5924 en n°. 111 van dit blad). Want als partijen, hij het opmaken van het uittreksel voor notaris en getuigen, de gevorderde verklaring geven, dan zal men van hare toestemming eene afzonderlijke akte dienen te passeren; het bepaalde uittreksel aan de akte moeten vaslhechten en waarmerken , om de zekerheid te hebben dat volgens dit en niet volgens eenig ander door den notaris uitte geven uittreksel de overschrijving geschiede, en dan zal van die akte, waarvan de uitgifte in originali niet is toegestaan, en dat uittreksel dal dus weder onder zijne minuten berusten moet—door den notaris een afschrift moeten worden uitgegeven om te worden overgeschreven. Dat deze opvatting der bepaling mogelijk is, leert een beschouwing in Regt en Wet, deel X, blz. 473, gegrond op eene ministeriële resolutie van 16 Oct. 1834, n°. 36. Door het uittreksel te doen goedkeuren zooals wij in overweging geven door der partijen gemagtigde, worden de moeijelijkheden uit den weg geruimd en wordt de wettelijke levering verkregen. Zooals uit de waarschuwing van den hypotheekbewaarder blijkt, is de akte, na de regterlijkebeslissing, opnieuw, en nu zoo het schijnt in haar geheel overgeschreven het eigendomsregl van het betrokken perceel, is dus op den vroegeren grond niet meer te betwisten. BOEKAANKONDIGING. Het RURGERLIJK WETROEK. Handleiding bij het collegie door Mr. R. van Boneval F acre , Hoogleeraar te Leiden. Leiden bij W. T. Werst (firma Jacs. Hazenberg Gornszoon). Wij ontvangen ter aankondiging het eerste stuk van het werk, waarvan de titel hierboven is afgedrukt. Inde inleiding wordt o. a. kortelijk behandeld , het begrip van Burgerlijk Regt, zijne verschillende deelen en bronnen, de verdeeling van het Burgerlijk Wetboek, en ook herinnerd aan de wijziging en aanvulling van hetzelve door bijzondere wetten. Wij vonden daarin de volgende juiste opmerking die wij niet kunnen nalaten hier op te nemen: «Hel overgeleverde «regt heeft bij de zamenstelling van het Wetboek grooter *gezag uitgeoefend dan de overweging der actueele behoeften «van de maatschappij. Ook in lateren tijd werd daaraan • geene voldoening gegeven noch zelfs aan de verbetering « van erkende gebreken op noemenswaaardige wijze gedacht». Na een overzigt van den inhoud van het eerste boek van het Burgerlijk Wetboek, waarin volgens den geleerden schrijver de eigenschappen en toestanden behandeld worden, die op de regtsbevoegdheid en de handelingsbevoegdheid invloed hebben, de laatste in dadelijk verband met die instellingen welke tot aanvulling der ontbrekende bevoegdheid moeten strekken, —en dat tevens de regtsbetrekkingen bevat die in het huwelijk en inde afstamming haren grond vinden worden de verschillende titels, daarvan gelijdelijk behandeld, als inhoudende de regeling van: I°. de regtsbevoegdheid zelve, 2°. liet familieregt en 3°. de ontbrekende handelingsbevoegdheid en aanvulling daarvan. Waar dit noodig is, wordt ook gewezen op die voorschriften die, óf inde grondwet óf in speciale wetten, betrekkelijk sommige onderwerpen zijn opgenomen. Wij maakten met genoegen kennis met het eerste gedeelte van dit werk dat, hoewel voornamelijk bestemd om als handleiding bij ’sHoogleeraars college te dienen, toch ook voor anderen bij hunne studiën over het Burgerlijk regt van veel nut zal kunnen zijn. REGTSVRAAG. A. is aan een Notaris eene som geld schuldig, ter zake eendoor den notaris gehouden erfhuis. Door den debiteur A. was het navolgend stuk geteekend: *lk ondergeteekende A. herbergier te neem aan te betalen op den aan den heer Notaris te of order de som van waarde naar genoegen genoten. Woonplaats. Datum. (Handteekening.) 338 al de overige haten onder den last om al de schulden voor zijne rekening te nemen worden toebedeeld. Is hier inden zin van art. 68 § 8 n°. 2 der wet van 22 frimaire Vil, Retour. Vonnis der arrondissements-regtbank te Amsterdam dd. 9 October 1812. De Regtbank, Gelet op de conclusie van den Officier van Justitie Mr. Op ten Noort tot veroordeeling van het gedaagde Bestuur, om aan den eischer tegen behoorlijke kwijting terug te betalen de door dezen te veel betaalde registratieregten tot een bedrag van f 137.320, makende met de 38 opcenten eene som van f 1895.02, met de interessen daarvan sedert den dag der dagvaarding en met verwijzing van het gedaagde Bestuur inde kosten van het regtsgeding; Overwegende in facto: dat bij akte van scheiding den 12 December 1871 voor den notaris G. de V. alhier verleden en op 13 December d. a. v. geregistreerd, de gemeenschappelijke boedel van den eischer en diens bij geregistreerd vonnis dezer Regtbank dd. 6 Junij 1871 gedivorseerde echtgenoote gescheiden is; dat daaruit blijkt dat de staat van den gemeenschappelijken boedel bestaat uit diverse activa tot een gezamenlijk bedrag van f 327.591, en diverse passiva ad f 268.591, zoodat het zuiver bedrag was f 59.000, waarin ieder der deelgenooten toekorat de helft ad f 29 500 ; dat bij de toebedeeling aan des eischers echtgenoot is toebedeeld geworden uit de uitstaande pretensiën f 27.709, en contanten ad f 1.791, terwijl het onroerend goed en al de roerende goederen, mitsgaders de overige uitstaande pretensiën onder den last van voldoening der passiva aan den eischer zijn toegescheiden; dat de ontvanger der registratie b. a., n°. 2, alhier van het aan eischer toebedeelde wegens soulte heeft geheven een regt van ; over f 131,291.— 1 pCt. f 1,313. ; over f 3004,50 2 pGt. / 60,20; scheiding f 2,40 tezamen f 1375,60 met 38 opcenten ad f 522,73 totaal f 1898,33; dat de eischer hierop Z. Exc. den Minister van Finantiën heeft gedagvaard tol restitutie van te veel betaalde registratieregten ad f 1895,02 met de renten, op grond dat in casu geen sprake is van eenige soulte, vermits het den eischer meerder toebedeelde in het actief moet strekken tot de betaling der schulden des gemeenschappelijken boedels; dat onder nalatenschap of boedel alleen wordt verstaan hetgeen na aftrek der schulden overblijft; dat de eischer door het betalen dier schulden uit den gemeenschappelijken boedel niets meer geniet dan het aan zijne gedivorceerde echtgenoote toebedeelde en niet kan geacht worden door die toebedeeling iets te zijn gebaat of bevoordeeld, zoodat er van bedoelde scheiding geen ander regt van registratie dan iet vast regt ad f 2.40 met 38 opcenten kan geheven worden ; dat de gedaagde bij memorie van antwoord onder verwijzing naar verschillende uitspraken van regterlyke collegiën heeft aangetoond dat akten van scheiding ingevolge het 2e lid van art. 68 | 3 n°. 2 der wet van 22 Primaire VII, aan het evenredig regt onderhevig zijn, wanneer daarbij overhedeeling plaats heeft; dat dit geschiedt wanneer daarbij aan een of meerder deelgenooten voor eene meerdere waarde wordt toegescheiden dan waartoe hij als mede-eigenaar inde verdeelde baten geregtigd was; dat onder boedel niet kan verstaan worden het bedrag der baten na aftrek der schulden, daar, zoolang een boedel niet is geliquideerd, ook de overige baten ter concurrentie van het bedrag der schuld eveneens daartoe belmoren ; dat partijen, door bij de scheiding het geheele bedrag der baten te hebben verdeeld, die meening schijnen toegedaan geweest te zijn; dat de eischer door de opmerking dat hem bij de scheiding zuiver niets meer is toegekend dan waarop hij regt had, de kwestie overbrengt op een terrein waar zij niet tehuis behoort, daar die omstandigheid in casu niets ter zake doet, op al welke gronden hij tot ontzegging of niet-ontvankelijkverklaring der vordering cum expensis heeft geconcludeerd; dat de eischer bij conclusie van repliek akte heeft verzocht dat hij tengevolge eener opmerking inde memorie van antwoord zijne vordering vermindert, wat betreft de nitvoerbaarverklaring bij voorraad en voorts heeft gepersisteerd, daarbij aanvoerende dat, zoodra eene scheiding van codominium plaats heeft, ieder van de codomini zijn aandeel ontvangt, doch zoodra de eene deelgenoot meer uit de gemeenschap ontvangt dan hem toekomt,, er van dat meerdere eene eigendomsoverdragt plaats heeft, waarvoor regt verschuldigd is; dat als overbedeeling moet worden verstaan, wat litulo oneroso wordt verkregen uit eigen middelen en niet uit den boedel of communie zelve ; dat het ridicuul is van eene overbedeeling van ƒ 134.295,50 te spreken, waar de boedel / 59.000, bedraagt; dat het gevolg van de uitlegging des gedaagden zou zijn, dat de vraag, of er overbedeeling is, af zou hangen niet van het feit of een deelgeregtigde zijn aandeel of meer dan zijn aandeel ontvangt maar eenvoudig van de wijze waarop de notaris zijn deelingsorn maakt; dat het beroep des gedaagden op de jurisprudentie niet zeer gelukkig is, daar zoowel de arrondissements-regtbank te Utrecht als de Hooge Raad de uitlegging des eischers hebben aangenomen; dat de gedaagde bij conclusie van dupliek nader heeft aangevoerd dat des eischers groote fout daarin bestaat, dat hij niet kan begrijpen dat ieder der geregtigden tot een boedel, bestaande uit actief en passief, regt heeft op zijn aandeel in het geheele actief, doch daarentegen ook voor zijn aandeel debiteur is voor het passief; dat indien één hunner de geheele boedelschuld neemt en daarvoor ook een meerdere waarde uit de baten ontvangt, zulk eene scheiding wel voor het burgerlijk regt déclaratif de propriété blijft, maar het voor het fiscale regt juist de modus quo is , waarop alles aankomt; dat het aangehaalde arrest van den Hoogen Raad de kwestie volstrekt niet uitmaakt, en ten voordeele des gedaagden dus niets anders overblijft dan één enkel vonnis van de arrond.- 340 No. BUITENLAND. In n°. 142 van ons blad deelden wij een requisitoir van den Belgischen Advokaat-Generaal van Berghem, houdende beschouwingen omtrent de kenmerken der vennootschap, om de groote belangrijkheid van dit stuk, in zijn geheel mede. Daarbij (zie blz. 290 van ons blad , 2e kolom) wees voornoemde regtsgeleerde o. a. op het feit, dat, indien de overeenkomst, die hij in ’t oog had, (gelijk Arntz, Cours de droit civil, société n°. 1257 meent) als vennootschap, te beschouwen ware, dit mede het geval zoude zijn met elke vereeniging van gezelligen, liefdadigen, wetenschappelijken of godsdienstigen aard. Alle deze overeenkomsten toch, zeide hij, hebben gemeenschappelijke verkrijging en uitoefening van regten ten doel. Naar zijne opvatting vormen deze overeenkomsten, even als gene, eene «communaulé d’intéréts», maar geene «sociélé». Wij wijzen thans op eene merkwaardige beslissing, in eene zaak, met laatstbedoelde gevallen overeenkomende, door de Regtbank van Gent, bij vonnis van 18 Junij 1812, genomen. Bij deze regterlijke uitspraak werd beslist: Ne conslitue pas un conlral de société, Tacte par lequel diverses personnes sont conventies de farmer entr’elles une société universelle de tous biens présents et de gains, avec stipulalion que la société aura une durée illimitée; que les associés qui voudront quiller la société n’auront droit qu’d une somme délerminée, et que la part des associés qui viendront d décéder restera aux survivanls, sans aucune iudemnilé pour les héritiers. Ce conlral êlant radicalement nul, il ne s'esl même pas opéré une communaulé des biens apportés par qüelques-uns des associés, et radministralion n’esl pas fondée d demander aux anlres un droit de mutalion sur Ia part donl ils seraienl prétendument devenus propriélaires par l’effet du conlral. Hel vonnis, dat wij uit «le Moniteur du nolariat et de Tenregistrement» van 29 September 1872 overnemen, luidt als volgt; Vu la contrainte signifiée aux défenderesses dames Rosalie De Graeve et consorts, par exploit de I’huissier Dobbelaere, a Somergera, en date du 31 janvier 1872 ; Vu I’exploit d’opposition et de assignation signifié par I’huissier Snoeck, a Gand, en date du 17 février 1872; Ouï les parties en leurs moyens et conclusions, et M. regtbank te Utrecht, waaruit alleen blijkt dat een regterlijk collegie ens vóór ruim 20 jaar zijne meening heeft gedeeld, op welke gronden hij bij zijne genomen conclusie heeft gepersisteerd; Overwegende in regten; dat volgens art. 68 | 3 no. 2 der wet van 22 Primaire VII (Bulletin des lois 248) akten van scheiding tusschen mede-eigenaren onderworpen zijn aan een vast regt van 3 francs, behoudens deze enkele uitzondering «s’il y a retour, le droit sur ce qui en sera I’objet, sera pergu aux taux réglés pour les ventes»; dat de eenige vraag, die partijen verdeeld houdt, dan ook hierop nederkomt ot er zoodanig retour aanwezig is, wanneer de gelijkmaking der loten geschiedt door, gelijk in casu, ten laste van den onverdeelden deelgenoot een grooter bedrag der schuld te brengen dan hij krachtens de wet zou moeten dragen; dat deze vraag ontkennend beantwoord moet worden; dat, toch, onder het woord retour door de fransche regtsgeleerden, die de wet op de registratie ontworpen hebben, verstaan werd de uilkeering, welke de overbedeelde deelgenoot aan zijnen mede-deelgenoot verschuldigd werd, ten einde tot de mogelijkheid eener verdeeling in gelijke loten te geraken (Pothier, Traité des successions, Chap. IV, art. 4,5 | 2; Toullier, le droit civil, t. IV n°. 429; Code Civil art. 833); dat er ook alleen bij zoodanige opvatting een ratio te vinden is voor de aangehaalde bepaling omdat, waar alle loten oorspronkelijk gelijk te achten zijn, er inderdaad bij deze wijze van verdeeling, een zekere zaak geheel of gedeeltelijk tegen een zekeren prijs uit het vermogen van den eenen deelgenoot in da* van den anderen overgaat, en men dus eenigszins het regt heeft deze handeling met een koop en verkoop gelijk te stellen; dat het daarentegen een geheel ander geval is. 341 conformément a I’art. 1837 Code civil, sous les conditions principales suivantes: Chacune des contracfantes aura droit a une égale part dans les biens meubles et immeubles de la société; L'avoir social se compose: 1». des meubles, créances, argent comptant, bestiaux, ustensiles, fruits et récoltes appartenant a. la communauté tacite qui a existé jusqu’alors enlre les contractanfes, et 2° d’immeubles, batiments et terres, d’une contenance de 12 hectaires 4 ares 60 centiares, appartenant a dix d’entre elles; La societe aura une duré illimitée et ne finira qu’a la mort de 1 une des deux associées survivantes; De nouvelles associées pourront être admises a la majorité des voix; Celles qui voudront quitter la société ou qui abandonneront le convent et Ia vie commune, n’auront droit qu’a une somme de 500 francs pour leur part dans les biens meubles et immeubles de la société, qui restera acquisé a leurs co-associées; La part des associées qui viendront a décéder, restera aux survivantes, sans aucune indemnité pour les héritiers * Attendu qu il est reconnu entre parties que la congrégation religieuse de Sant-Vincent de Paul, a Somergem, n’a pas été régulièrement autorisée et ne jouit pas de la personnification civile; Attendu qu’en reconnaissant, sous I’empire de la Constitution qui proclame la liberté d’association et I’égalité civile et politique, a tous les citoyens meme religieux, le droit de s’engager par le contrat de sociélé, il y a lieu d’examiner si I’acte qualiflé tel réunit toutes les conditions que le Code considère comme substantielles et indispensables a I’existence même de ce contrat; Attendu que le contrat de société doit avoir essentiellement pour but l’intérêt commun des parties et le partage équitable des bénéfices (art. 1832 et 1833 Code civil); Attendu que ces conditions essentielles ne se rencontrent pas dans I’acte du 5 février 1870; que I’intérêt pécuniaire des associées considérées individuellement est complètement sacrifié a celui de la communauté religieuse, qui peut se perpétuer indéfiniment; que , bien lom d’avoir en vue de partager d’une manière équifablé les bénéfices réalisés, les sociétaires se dépouillent detoute propriété, soit dans les mises, soit dans Jes gains, en cas de sortie, moyennant une somme de 500 francs, et en cas de décès, sans aucune indemnité pour les héritiers; Que I’on ne peut voir dans cette prétendue société civile qu’une congrégation religieuse qui possède l’avoir commun et peut le conserver indéfiniment par I’admission successive de nouvelles associées ; Que c’est donc a bon droit que I’administration a refusé de reconnaitre dans Pacte prérappelé les caraclères du contrat de société; Attendu que le contrat que les parties ont voulu et entendu conclure, etant radicalement nul, n’a pu engendrer aucun ben juridique entre les associées; que la convention nulle dans sa clause principale lest également dans ses clauses accessoiresqu’il n’y ani sociélé, ni avoir social; Que, par suite, Jes parties intervenant a I’acte du 7 février 1870 n ont aucun droit au partage égal du prétendu capita! social, en vertu d’une clause quelconque de I’acte; Que lon peut bien admettre une coramunauté de fait entre les membres d'une congrégration religieuse, résultant d’une acquisition faite en commun de biens meubles on irameubles, mais que paredle communauté suppose un acte valable et existant, caractère que ne présente pas I’acte invoqué du 7 février 1870; Attendu qu il en résulte que chacune des associées est restée propriétaire de ses apports et qu’il ne s’est opéré communauté de biens, ni transmission de propriété; Attendu que Ie système de la régie donne a I’acte du 7 février 1870 une interprétation qui rendrait indirectement efficace ce qui ne peut avoir aucun effet juridique; qu’en effet. Ia congrégation religieuse mcapable de recueillir directeraent les libéralités contenues dans I’acte de sociélé universelle, les recevrait indirectement par la mise en commun, au profit de tous ses membres, des propriélés appartenant a quelques-uns ; Par ces motifs, Le tribunal déclare Ja partie deraanderesse fondée en son opposition; annule la contrainte, etc. 342 No 148. «Art. 1833. Toute sociélé doit avoir uu objet licite, et « être contractée pour I'in tér ét commun des parties. •Ghaque associé doit y apporter oude Targent, ou ‘d'autres biens, ou sou industrie». Met deze wetsvoorschriften komen de artl. 1655 en 1656 van ons Rurgerlijk Wetboek overeen; zij zijn er eene vertaling van. Is dus de opvatting der Belgische Regtbank juist en wij vermeenen, dat er niet veel tegen in te brengen is, dan zal hare leer ook hier te lande toepassing moeten vinden. (Zie o. a. Loke, le deel, | 98.) Alvorens deze mededeeling te eindigen, zij het ons nog vergund op te merken, dat men in België geenszins eenstemmig denkt op dit punt. Zoo besliste o. a. het Hof van appel te Brussel den 15 Mei 1861 en de Regtbank le Brugge den 15 April 1867, dat bedoelde overeenkomsten nietig zijn, en de gevolgen eener in gemeenschap brenging van goederen moeten missen. De Regtbank te Yperen, daarentegen, besliste, bij vonnis van 12 Augustus 1868, dat wel geene overeenkomst van «vennootschap» tot stand kwam, maar dat toch partijen eene gemeenschap van goederen hebben in het leven geroepen, welker verdeeling, binnen de grenzen van art. 815 Code Civil (conform art. 1112 van ons Burg. Wetboek) steeds kan worden gevorderd. In hiermede overeenstemmenden zin, schijnen de Regtbauken van Tongeren en Gent, den 22 Februarij 1853 en 12 Augustus 1867, vonnis te hebben geveld. schen weg in te slaan , wanneer men, lettende op den toestand van het oogenblik, de vraag stelde, welk onderwerp de meest dringende herziening eischt. Op die vraag scheen het antwoord niet twijfelachtig. Waar de Regering, behalve de regterlijke organisatie, «enkele voordragten , bestemd om op bepaalde punten verbeteringen in onze wetboeken aan te brengen» toezegt, oordeelde men haar inde eerste plaatste mogen aanbevelen eene nieuwe wetgeving op de eigendomsoverdragt van onroerende goederen en het hypotheekstelsel; een onderwerp , waarvan de noodige herziening trouwens ook in andere afdeelingen betoogd werd. Welk een dringend volksbelang de verbetering van die eigendorasoverdragt en van het hypotheekstelsel is , behoeft, zeide men , geen betoog. De hoofdbezwaren van den tegenwoordigen toestand zijn het gemis van zekerheid van den eigendom en de gebrekkige openbaarheid der hypotheken. Uiteen oeconomisch oogpunt is het m het belang der ontwikkeling van landbouw en nijverheid opheffing der hypotheekregten en verbetering van den toestand van grondcrediet zeer gewenscht. Terwijl men in Duitschland tot eene goede oplossing der groote moeijklijkheden geraakt, werden er m ons land slechts pogingen tot oplossing beproefd; men denke aan het ontwerp in 1860 ingediend, en aan den arbeid der in 1867 benoemde Staatscommissie. Dien arbeid niet alleen, maar ook de zaak zelve liet de Regering tot dusver rusten. Nu meende men in dezen Minister den man te zien, bij uitnemendheid geschikt om dit gewigtig onderwerp met kracht aan vatten , en , in overleg met zijnen ambtgenoot van Finantiën , eene regeling der zaak, ook uiteen fiscaal oogpunt, voor te stellen. Zou het niet raogelijk zijn, dat nog inde tegenwoordige zitting de toestand verbeterd wierd? «De commissie van rapporteurs heeft gemeend de bovenstaande wenschen en vragen onder de aandacht van den Minister van Justitie te moeten brengen. Zij zelve ondersteunt het denkbeeld, inde laatste plaats ontwikkeld , dat het wenschelijk is, behalve de regterlijke organisatie, allereerst de herziening onzer wetgeving op de eigendomsoverdragt van onroerende goederen en het hypotheekstelsel ter hand te nemen». BERIGTEIST. In het verslag over het lYde hoofdstuk (Departement van Justitie) der Staatsbegrooting voor het dienstjaar 1873, leest men o. a. het volgende: «Talrijk waren de wenschen en vragen die aangaande bijzondere Punten van wetgeving ter sprake kwamen. Zoo werd eene betere regeling van de regten der minderjarigen verlangd, wier geldelijke belangen men onder de tegenwoordige wetgeving niet voldoende verzekerd achtte, en werden duidelijker hekelingen ten opzigte van de voogdij der kinderen, welke in eenig gesticht zijn opgenomen, gewenscht. Zoo werd herziening onzer wetgeving op het commercieel pandregt en op de vennootschappen gevraagd, waarbij men met genoegen opmerkte, dat de Minister het Wetsontwerp op de naamlooze vennootschappen , door zijnen voorganger ingediend, had ingetrokken. Zoo werd de wenschelijkheid der herziening van de wetgeving op het notariaat aangedrongen, *ln eene afdesling hield men zich overtuigd, dat het minder doelmatig is telkenjare eene reeks van wetten aan den Minister Van Justitie te vragen. Noch de Regering, noch de Kamer kan te gelijk aanvatten. Daarom meende men een meer prakti- VARIA. Wij ontleenen het volgende artikel, dat de aandacht wel verdient, aan *de Volksvriend, Weekblad van Roermond» van 19 October 1872 n°. 42. OVER RILLIJKE WENSGHEN, ’l ls >ang geleden dat de werkman met een braspenning daags zich te groot achtte om erwtensoep te eten. Die toestand laat zich verklaren uil de algemeene armoede in dien tijd en de hooge waarde van het geld. Zonder nu nog zoover terug te gaan, wijzen wij slechts op hetgeen de ouderen van dagen nog weten te verhalen. Voor ruim 50 jaren deden de huizon hier zooveel Kleefsche guldens (40 ets ), als nu Nederlandsche; met 30 ets. per dag bestreed een eenloopend persoon te Roermond de kosten van zijn middagmaal en 343 hield nog vleesch genoeg over voor zijn souper. Nog voor 10 a 18 jaar stond de middelprijs der levensbehoeften en huurprijzen verre beneden die van den tegenwoordigen tijd-En toch de algemeene welvaart is sedert vooral toegenomen onder den landbouwenden stand en daarmede de nering bij de kleinhandelaars enz. Van den anderen kant zijn ook de wezenlijke of vermeende behoeften aanzienlijk bij de meesten vermeerderd, en dit, gevoegd bij de hooge prijzen der levensmiddelen, heeft bij vele neringdoenden de schaal tot hun nadeel weer gelijk gemaakt. In ieder geval zal wel ieder ons gelijk geven als wijstellen, dat men vóór 50 en ook nog vóór 25 jaar veel meer kon koopen voor een bepaalde som dan tegenwoordig. lemand die toen aangesteld was op een vast traclement, bijv. van f 1000, kon in zijne behoeften en die der zijnen voorzien. Zulk eene belooning kon toen zelfs vrij aanzienlijk genoemd worden. Aan de meeste ook vroeger bestaan hebbende betrekkingen zijn sedert dien tijd veel hooger eischen gesteld, zoowel wat de vereischte bekwaamheden als de te verriglen werkzaamheden aangaat. Hierin ligt dus reeds een reden om de belooningen te verhoogen, wil men ten minste bekwame titularissen hebben en behouden. Maar wij gaan verder. Wij beweren dat alle vroeger aangestelde ambtenaren een ontwislbaar regt hebben op verhooging van belooning, een regt, dat boven vraag en aanbod verheven is. Waarom gaf men vóór 25 jaar aan een ambtenaar een ruime belooning? Zeker om dezelfde redenen, die tegenwoordig gelden bij de benoeming. De ambtenaar verbond zich zijn diensten te leenen, terwijl de aanstellende autoriteit zich verpligtte hem de aangeboden en aangenomen som uil te betalen. De werkzaamheden zijn er niet minder op geworden, maarde bedongen som is aanzienlijk verminderd, niet op het papier, maar inde werkelijkheid. De ambtenaar, die meer moet werken dan vroeger, kan tegenwoordig voor zijn oorspronkelijk tractement niet meer koopen wat hij vroeger wel kon: zijn tractement is dus verminderd. Deze toestand is ook voor den gewonen werkman waar en daarom is vermeerdering voor beiden een billijke wensch, waarvan de inwilliging door de reglvaardigheid geboden wordt. ’t Is er juist mee alsof men iemand met zijn beperkte inkomsten, waarmede hij op een afgelegen dorp fatsoenlijk kan leven, zonder verhooging verplaatst naar een stad, waar huishuur en levensmiddelen onvergelijkelijk hooger zijn. Noodzakelijkerwijs zal hij gedwongen zijn in te krimpen, op gevaar af van zich niet meer in zijn stand te kunnen handhaven. Het kapitaal inden vorm van landerijen en huizen levert beduidend hooger renten op dan vroeger; het kapitaal in den vorm van geld is veel overvloediger geworden en heeft zich bij de kapitalisten opgehoopt; maar het kapitaal inden vorm van arbeid heeft niet op dezelfde wijze gedeeld in deze vooruitgaande beweging. Het allerminste zijn gebaat geworden de ambtenaren, die voor langer of korter tijd op een vaste belooning zijn gesteld. Benoemingen, Overlijden, enz. Bij Kon. besluit van 18 October 1872 no. 17 is aan denbeer J. Semler, op zijn verzoek, eervol ontslag verleend uit zijne betrekking van ontvanger der reg. en dom. te Meppel, behoudens aanspraak op pensioen. Op 21 October 1872 is overleden de heer J. J. Backer van Leuven, bewaarder van de hypotheken, het kadaster en de scheepsbewijzen te Arnhem. De heer E. H. M. Leurs, benoemd inspecteur der reg. en dorn. van de 3e kh, is werkzaam gesteld inde 5° divisie van inspectie, standplaats Nijmegen. Het slot van het vonnis der regtbank te Utrecht dd. 12 Juny 1872, waarvan de mededeeling in n°. 147 is aangevangen , zal in het volgende Weekblad worden opgenomen. ADVERTENTIES- Bij W. T. WERST (firma; JACs. HAZENBERG CORNsZ.) te Leiden, is verschenen: BET BURGERLIJK WETBOEK. Ibij liet College DOOR MB. E. YAN BONEYAL EAUEE, Hoogleeraar te Leiden. EERSTE STUK; Prijs ƒl.BO. Eene onmisbare handleiding bij de studie van het Burgerlijk Wetboek, voor H.H. Candidaat-Notarissen en voor hen die zich voor het examen wenschen voor te bereiden. Vroeger verscheen: HET NEDERLANDSCHE BURGERLIJKE PROCESRECHT, DOOR MR. E. YAN BONEVAL EAUEE, Hoogleeraar te Leiden. EERSTE DEEL. Prijs f 5.20. Men leze omtrent dit werk de zeer gunstige beoordeelingen, voorkomende in meest alle juridische tijdschriften en bladen, speciaal ook in dit blad van den 30 April 1871 ft0.70. Het tweede stuk van het Burgerlijk Wetboek is reeds ter perse. PERIODIEK WOORDENDOEK. TE KOOP AANGEBODEN de volgende jaargangen van het Periodiek Woordenboek: 1829 tot en met 1836,1/183Ï» 1841 tot en met 1849 en 1/1850. Franco te bevragen, bij den ontvanger der registratie te Raalle. Gedrukt bij G. H. SUSAN Jr., te ’sGravenhage. 344 N . 148. 27 OCTOBER 1872. N°. 148. WEEKBLAD VOOR NOTARIS AMBT EN REGISTRATIE. I DERDE JAARGANG. Dit blad onder redactie van H. W. Arentzen en Armand Sassen wordt uitgegeven voor rekening der Broederschap van Candidaat-Notarissen in Nederland, Het wordt eiken Zaturdug verzonden, Prijs per kwartaal, franco per post, f 1.40. Prijs der advertentiën 10 Cents per regel. Aanvragen om Abonnement en Ad vertentien te zenden aan den Drukker, Bijdragen en Brieven aan den Beer H. W. AREKTZEK, te Utrecht. gehandeld wordt. Van daar dat sommigen niet schromen inde akte de verklaring op te nemen dat de levering zal geschieden door overschrijving vaneen uittreksel der akte, waarin « alles zal voorkomen wat de te leveren zaak betreft», dat anderen meer bepaald omschrijven, «dat in het uittreksel zullen worden opgenomen b. v. de artikelen 1,2, 6, 8, betrekking hebbende op de aanvaarding, de erfdienstbaarheden, de betaling van lasten, de toestemming tot overschrijving bij extract». Wij vestigen hunne aandacht op de beslissing der Zutphensche Reglbank, die aan dergelijke verklaringen inde akte alle waarde om levering te verkrijgen door overschrijving van het naar aanleiding daarvan opgemaakte extract, ontzegt, en herinneren ten allen overvloede aan de waarschuwingen van den bewaarder der hypotheken in n°. 146 door ons overgenomen. Zonder nu ineen beoordeeling van het vonnis te treden dat ons echter niet onjuist gewezen voorkomt, merken wij alleenlijk dit op dat de redactie van het bewuste artikel niet gelukkig is en aanleiding geeft tot verschillende opvattingen. De Gelder, Adviezen VI, leert toch naar aanleiding eener bestreden heffing van meerdere regten van registratie wegens de toestemming tot extraclsgewijze overschrijving op het extract gesteld, dat, ter voorkoming van dusdanige heffingen, het raadzaam zal zijnde toestemming zooveel doenlijk inde akte, aan overschrijving onderworpen, op te nemen en ziet daarin dus, met het oog op de wettelijke levering, geen bezwaar. Dwars, Handleiding, heeft de bezwaren, uil de redactie van het artikel voortvloeijende, gevoeld en zegt «wat door «het opmaken vaneen uittreksel voor notaris en getuigen ART. 671, al. 2. B. W. Wij ontvingen dezer dagen de volgende mededeeling: «Meer en meer krijg ik de overtuiging dat de HH. Notarissen , die het vonnis der Regtbank te Zutphen van 30 Mei 1872, medegedeeld in het Weekblad n°. 135, gelezen hebben, het er voor houden, dat dit vonnis niet zóó gewezen zoude zijn, indien de notariële akte in zich bevat had, de toestemming van partijen tot overschrijving bij extract, en daarom aan hetzelve geene waarde hechten. Het is daarom van het hoogste belang, dat in uw Weekblad bekend gemaakt worde, dat wel degelijk ineen der conditiën van verkoop en dus, dans le corps re l’acte die toestemming was opgenomen, die echter door de Regtbank voormeld, niet als met de wet (art. 671 B. W ) overeenkomstig is beschouwd.» Wij danken den geachten inzender voor zijne mededeeling en haasten ons om de aandacht daarop te vestigen. «noten waarde of van waarde in rekening; dat het orderbillet waarop de eischeresse zich beroept , die vermelding «inhoudt en dat artikel, alle de vereischlen vaneen order«billet bepalende , geen onderscheid maakt tusschen kooplieden en niet-kooplieden , en aan hetzelve tegen ieder «onderleekenaar bewijskracht toekent». Ineen andere overweging werd nog gezegd, dat uit art. 4, n°. 2 W. K. en uit art' 586, n°. 3 en 304 B. R. blijkt, dat de wet[orderbilletteri van personen, die geen kooplieden zijn, erkent. Ook inde Regtsgeloerde Adviezen, deel V , bl. 136 is de vraag behandeld, en de toepasselijkheid van art. 1915 B. W. bij orderbriefjes, dooreen niet-handeldnjvend persoon onderteekend, ontkend. Voor eene toestemmende beantwoording werd hoofdzakelijk aangevoerd, dat volgens art. 4 , n». 2 W. K. hetgeen orderbriefjes -betreft, alleen ten opzigte van kooplieden, is eene daad van koophandel, dat de afgifte van het orderbriefje dooreen niel-handeldrijvend persoon geen daad van koophandel is, en als gevolg daarvan art. 1915 B. W. moet worden toegepast. De Redactie meende dit artikel niet van toepassing te moeten rekenen, voornamelijk op de overweging, dal het laatste lid van hetzelve niets meer inhoudt dan de herinnering dat door het artikel geen inbreuk wordt gemaakt op dein het Wetboek van Koophandel voorgestelde bepalingen ten aanzien van daarin omschreven en geregelde bijzondere titels, op welke de benaming van onderhandsche eenzijdige schuldverbindtenissen niet volkomen past; dat een orderbriefje is een titel sui generis voor endossement vatbaar, welks vorm bij het Wetboek van Koophandel geregeld is ; dat het voor ieder soortgelijk briefje, door wie dan ook afgegeven , slechts één vorm voorschrijft, en dal het dus ten aanzien van in dezen vorm vervatte verbindtenissen de werking van art. 1915 uitsluit. Ook Diephdis (zie dl. IX , n°. 135) acht art. 1915 c B. W. van toepassing bij een orderbriefje, onderteekend door iemand die geen handel drijft, omdat dit, nader bepaald in art. 208 W. K, niet inde termen van art. 1915 B. W. valt. Wij zouden echter, in weerwil van die beslissingen en meeningen, indien een orderbriefje werd afgegeven ter zake van geleend of voor den onderleekenaar aan anderen betaald geld, de goedkeuring van art. 1915 B. W. wenschelijk blijven achten. Let men uitsluitend op den vorm, waarin het geschrift waarvan hiervoren de inhoud is vermeld, vervat is, dan kan op de vraag, of het eene promesse aan order is, toestemmend geantwoord worden , doch dan rijst eene andere vraag, namelijk deze : moet men bij de beoordeeling van de regtsgevolgen vaneen verbindtenis uitsluitend lellen op den vorm, waarin zij is daargesteld, of moet men niet veeleer en inde eerste plaats onderzoeken, of die vorm wel de ware zij, of de verbindtenis in dien vorm en met de gevolgen daaraan loegekend, kon worden aangegaan? Voor eene instemming met de laatste meening is veel aan te voeren. En nu doet zich in dit geval nog eene andere vraag voor, is de schuldverbindtenis, waarvan het orderbriefje do nakoming wil waarborgen , eene zaak van koophandel ? Is zij dit, dan, maar ook dan alleen, is art. 1915 c niet van toepassing. De notaris nu die eene verkooping van roerende goederen houdt, handelt daarbij niet als verkooper, maar als openbaar ambtenaar; het gebruik moge hem tegenover den verkooper aansprakelijk stellen voor de opbrengst der ten zijnen overstaan verkochte goederen hij heeft evenwel niet het regt om uit eigen hoofde de kooppenningen van de koopers te vorderen (zie laatstelijk vonnis der Reglbank te Amersfoort van 13 Maart 1872, medegedeeld in n°. 115 van dit blad). Betaalt hij nu de opbrengst aan den verkooper uit, hij betaalt dan voor de koopers; heeft eender koopers aan zijne verpligling tot betaling ten zijnen kantore niet voldaan , en heeft de notaris hem het geld verstrekt, dan is hij schuldeischer van dezen geworden , en is ontstaan een schuld voorlspruitende uit leening van geld. Het bewijs daarvan opgemaakt is, welken vorm men daaraan moge geven, niet anders dan een onderhandsche schuldbekentenis, die volgens art. 1913 B. W., van de daar voorgeschreven goedkeuring moet zijn voorzien. Of de onderleekenaar van het briefje al dan niet koopman is, doet niets ter zake, de eenige vraag, die te beslissen is, Zal deze zijn : is de onderwerpelijke handeling eene daad °f zaak van koophandel, en dit zouden wij meenen ontken- nend te moeten beantwoorden. Intusschen willen wij mededeelen dal te dezen aanzien °°k andere meeningen bestaan. Bij arrest van den Hoogen Raad der Nederlanden van 16 blaart 1856 (Weekblad van het Regt n°..1628) is toch inde daarbij behandelde zaak overwogen; «dat art. 208 W. K. 