None
ARCHIVESHISTORIQUES
DELACOMMISSION
COLLECTION RELIEEDES
DOCUMENTS "COM"
COM(82)651
Vol.1982/0205
Disclaimer
Conformément aurèglement(CEE,Euratom)n°354/83duConseildu1erfévrier1983
concernantl'ouvertureaupublicdesarchiveshistoriquesdelaCommunauté économique
européenne etdelaCommunauté européenne del'énergieatomique(JOL43du15.2.1983,
p.1),telquemodifiéparlerèglement(CE,Euratom)n°1700/2003du22septembre2003
(JOL243du27.9.2003,p.1),cedossierestouvertaupublic.Lecaséchéant,lesdocuments
classifiésprésentsdanscedossierontétédéclassifiés conformément àl'article5dudit
règlement.
Inaccordance withCouncilRegulation(EEC,Euratom)No354/83of1February1983
concerningtheopeningtothepublicofthehistoricalarchivesoftheEuropeanEconomic
Community andtheEuropeanAtomicEnergyCommunity (OJL43,15.2.1983,p.1),as
amendedbyRegulation(EC,Euratom)No1700/2003of22September2003(OJL243,
27.9.2003,p.1),thisfileisopentothepublic.Wherenecessary,classifieddocuments inthis
filehavebeendeclassified inconformitywithArticle5oftheaforementioned regulation.
InÜbereinstimmung mitderVerordnung(EWG,Euratom)Nr.354/83desRatesvom1.
Februar1983überdieFreigabederhistorischen ArchivederEuropäischen
Wirtschaftsgemeinschaft undderEuropäischen Atomgemeinschaft (ABI.L43vom15.2.1983,
S.1),geändertdurchdieVerordnung (EG,Euratom)Nr.1700/2003vom22.September2003
(ABI.L243vom27.9.2003,S.1),istdieseDateiderÖffentlichkeit zugänglich.Soweit
erforderlich,wurdendieVerschlusssachen indieserDateiinÜbereinstimmung mitArtikel5
dergenanntenVerordnungfreigegeben.
COMMISSIE VANDEEUROPESE GEMEENSCHAPPE
COM(82)651 def.
Brussel,27October1982
ENERGIEPRIJZEN
ONTWIKKELINGEN INHETBELEIDVANDEGEMEENSCHAP 1981-82
(Mededeling vandeCommissie aandeRaad/
COM(82)651def.yV\v'''* ;
1\'•;A
. \
i"•^
ENERGIEPRIJZEN
ι
ONTWIKKELINGEN IlfHET BELEID VAN DEGEMEENSCHAP 1981-82
(Mededeling van deCommissie aandeRaad )
INLEIDING
Dit iseenvoortgangsrapport over deenergieprijzen -ontwikkelingen opde
markt ,prijsbeleid endoorzichtigheid -gedurende deperiode vanoktober 1980
totoktober 1981 .Hierin geeft deCommissie
-eensamenvatting van derecente ontwikkelingen inhetbeleid
van deGemeenschap tenaanzien van deverbruikerspri jzen
van energie indeGemeenschap ;
-eenverslag over devoortgang van dewerkzaamheden
van deCommissie ophet gebied van deprijzen
inelke energiesector enover devooruitzichten
voor deverdere ontwikkeling van deze werkzaamheden.
Deproefeditie van het nieuwe Energiepri jzenbulletin van deCommissie
(ziehoofdstuk 3)datgegevens bevat over deenergieprijzen indeGemeenschap
totjanuari 1982 ,alsmede eencommentaar opdeprijsontwikkelingen ,moet
insamenhang met ditrapport worden gelezen.
BELEID VAN DEGEMEENSCHAP TEN AANZIEN VAN DEENERGIEPRIJZEN
"Deverbruikerspri jzen moeten eenafspiegeling zijn van de
representatieve omstandigheden opdewereldmarkt ,rekening
houdend met detendensen oplangere termijn ."
Resolutie vandeRaad van 3juni 1980.
2.1 .Hetbeleid van deGemeenschap tenaanzien van deenergieprijzen is
gebaseerd ophetprincipe datverbruikerspri jzen eenafspiegeling
moeten vormen van dekosten enmarktomstandigheden eneeneerlijke
concurrentie binnen entussen deLid–Staten mogelijk moeten maken.
2.2..Deze principes komen sinds jaar endagtotuitdrukking indecommu­
nautaire wetgeving {inhetEGKS –Verdrag enindeEGKS –Verordeningen
►/.
-2-
zijn voorschriften opgenomen voor deaanpassing vandeprijzen voor
communautaire steenkool aan die voor steenkool uit concurrerende bronnen
die eenwettelijk kader vormen voor financiële steun aan decommunautaire
steenkoolindustrie *
Decommunautaire voorschriften voor deenergieprijzen zijn indeperiode
197^-1978 uitgebreid meteenaantal besluiten indeperiode 197^-^978
waarin deCommissie tottaak werd gesteld deprijsontwikkelingen opde
markten voor ruwe olie enolieprodukten tevolgen *.
 2*3 *Realistische energieprijzen worden echter passinds detweede oliecrisis
in1979 gezien alseenonmisbaar element vaneenbeleid terbevordering
vanstructurele veranderingen invraag enaanbod vanenergie »Inhaar
mededeling vanvorig jaar aan deRaad inzake dedoor deGemeenschap te
volgen strategie openergiegebied (COM (81)5^0 ),noemde deCommissie het
prijsbeleid als eenvan devijf belangrijkste gebieden voor deontwikke­
ling van het gemeenschappelijk beleid *.
2,k»DeRaad heeft dienovereenkomstig aandacht geschonken aandeenergie -
prijzen opelkvan deafgelopen drie vergaderingen van energieministers
enisdaarbij tot eenaantal belangrijke besluiten gekomen.
-Tijdens dezitting van27oktober 1981 keurde deRaad eenaanbeveling
betreffende detariefstructuren voor elektrische energie indeGemeen­
schap (81/92VEEG -PBL337/12)goed enverrichte deRaad eeneerste
lezing van eenmededeling van deCommissie "Energiepri js-beleid en
doorzichtigheid "(C0M (81)539 )*•Nadeze bespreking opministerniveau
keurde deRaad tijdens dezitting van 9december 1981 deconclusies
betreffende deenergieprijzen goed waarbij diewaarover in1980
overeenstemming was bereikt ,nogmaals werden bevestigd enuitgebreid *
-DeRaad kwam ophet onderwerp terug tijdens dezitting van energie -
ministers van 16maart 1982 ;hierbij werd deCommissie verzocht een
aanvang temaken met detenuitvoerlegging van deaangenomen principes
indevorm van studies over devorming van deenergieprijzen inelk
van devier energiesectoren *.
-Tijdens dezitting van 17juli 1982 namdeRaad eenaanbeveling aan
betreffende destimulering van investeringen ophet gebied van het
rationeel energiegebruik (formeel aangenomen op28juli 1982 )diebelang­
rijke verwijzingen naar deenergieprijzen bevatte *.
•A
-3-
2.5.Opditogenblik heeft deRaad eennieuwe door deCommissie opgestelde
ontwerp-aanbeveling inbehandeling inzake deprincipes vandeprijsbe­
paling voor aardgas ,dieaansluit bijdevoor elektriciteit aangenomen
aanbeveling.
2.6.Deprincipes dieindeze besluiten totuitdrukking komen zijn reeds zeer
uitgebreid onderzocht enrbehandeld ,hetgeen hier niet behoeft teworden
herhaald *Ditrapport isdaarentegen geconcentreerd opdestappen die
deCommissie heeft ondernomen watbetreft praktische maatregelen ,opde
problemen diezich hebben voorgedaan enophetgeen nogmoet worden gedaan ».
Hetkanevenwel nuttig zijn ombijwijze vaninleiding debelangrijkste
elementen vandetotdusver genomen besluitem nogeens tenoemen.
 2.7.Denoodzaak voor eenrealistische prijsbepaling
"Deverbruikerspri jzen moeten zodanig zijn datervoldoende geïnvesteerd
kanworden inhetaanbod vanenergie endaterwordt aangespoord tot
eenrationeel gebruik vanenergie {methetoogdaarop mogen deprijzen
niet opeenkunstmatig laag niveau worden gehouden dateenvertekend
beeld van desituatie opdemarkt geeft ... .Hetregeringsbeleid in
deLid–Staten dateenrolspeelt bijdetotstandkoming vandeenergie -
prijs ,dient eengetrouwe afspiegeling tezijn vandetendensen opde
markt ."
Conclusies van deRaad van 3december 1981.
"Deelectriciteitsbedri jven ..•zouden hunkosten opbasis vaneenzo
objectief mogelijke omslag moeten verdelen tussen dediverse categorieën
verbruikers ....Ermoeten zodanig tariefstructuren worden uitgewerkt ...
datdeze dekosten weerspiegelen voor deverschillende categorieën
verbruikers ... .Detarieven zouden niet kunstmatig laag gehouden moeten
worden ."
Aanbeveling vandeRaad van 27oktober 1981.
Kort gezegd betekent eenrealistische prijsbepaling dat deverbruiker
dekosten omhem van energie tevoorzien volledig moet dragen ,d«w.z.
ook alle kosten van produktie endistributie ofvan aankoop opdewereld­
markten.
Het betekent ook dat dekosten oprechtvaardige wijze moeten worden
verdeeld over deverschillende verbruikerscategorieën.
-«+-
Overheidsmaatregelen indevorm vanfinanciële steun aanenergieleve -
ranciers of-verbruikers moeten worden afgeremd ,tenzij opcommunautair
niveau isovereengekomen datzo'n beleid inovereenstemming ismet
het energiebeleid van deGëmeenschap enmet andere voorschriften
opdeGemeenschappelijke markt.
2.8.Denoodzaak vaneenheid opdeGemeenschappelijke Markt
"Deverschillen indeprijzen exclusief belastingen indeGemeenschap
kunnen voortvloeien uit hetbestaan vanwerkelijk concurrentie­
voordeel (bijvoorbeeld alsgevolg vangunstige ligging ,doordachte
investering ,grotere produktiviteit ofspecifieke markt voorwaarden )
ofuit hetbestaan vanprioriteiten die met name met deenergie -
doelstellingen van deGemeenschap inovereenstemming zijn .»..
Ieder prijsverschil dat niet tot dergelijke gronden isterug te
voeren ,moet duidelij.k naar voren gebracht en,voor zover het het
gevolg isvanverschillen inoverheidsbeleid ,geleidelijk verminderd
worden »"
Conclusies van deRaad van 3december 1981.
"DeRaad beveelt deLid-Staten aan...voor energie eenprijsbeleid
tevoeren dat het onderzoek naar hetwerkelijke prijspeil ,
gebaseerd opdemarktomstandigheden enopdekosten ,koppelt aan
het nastreven van dedoelstellingen openergiegebied .Wanneer het
bepalen van desamenstellende elementen van deenergieprijzen voor
deeindgebruiker onder debevoegdheid van deoverheid ressorteert ,
dient ook daarbij met deze doelstellingen rekening teworden
gehouden ."
Aanbeveling vandeRaad van 28juli 1982.
 Met andere woorden ,deministers zijn overeengekomen geleidelijk
testreven naar deopheffing van verschillen inbeleid enpraktijk
waardoor binnen deGemeenschappelijke Markt verschillen inenergieprijzen ont­
staan ^Hierbij dient evenwel teworden aangetekend dat dit niet
inhoudt dat deverbruikerspri jzen indegehele Gemeenschap identiek
moeten zijn .Integendeel ,hetbeleid van de (gemeenschap heeft juist
tot doel ervoor tezorgen datverschillen tussen deLid-Staten
wat betreft investeringen enproduktiviteit ophet gebied van de
energieomzetting (raffinage ,transport ,distributie en-vooral -
opwekking vanelektriciteit )worden weerspiegeld indeenergieprijzen ,
ten einde eenrationele besluitvorming van zowel producenten als
verbruikers testimuleren eneen politiek eneconomisch klinaat
tebevorderen dat gunstig isvoor eenvoorzichtig beleid wat betreft
investeringen inenergie.
•/»
-5-
DOORZICHTIGHEID
3.1.Eenderde element inderecente besluiten vandeRaad isdenoodzaak
vandoorzichtigheid vandeenergieprijzen en,zonodig ,vandekosten.
Doorzichtigheid iseennoodzakelijke endringende voorwaarde
voor detenuitvoerlegging vandeprincipes ... .Dithoudt in
datdeverbruiker inbevredigende mate toegang moet hebben
totinformatie over deenergieprijs enover demethodes
volgens welke prijzen entarieven worden vastgesteld ."
Conclusies vandeRaad van13december 1981.
"DeRaad moedigt hetstreven van deCommissie aan omdedoor­
zichtigheid vandeprijzen zonodig teverbeteren enverzoekt
deCommissie hemover deresultaten daarvan verslag uitte
brengen ."
Conclusies vandeRaad van 16maart 1982.
Hetstreven vandeCommissie opditgebied waseropgericht ervoor te
zorgen datdeverbruikers voldoende informatie bezitten over prijzen en
kosten omredelijke besluiten tekunnen nemen over hetbrandstofgebruik ,
investeringen inenergiebesparing ensubstitutie vanbrandstoffen ,en
wat deindustrie betreft ,over deplaatsing ervan »Eenverdere doelstel­
ling ishetverschaffen vanvoldoende informatie omdewelingelichte
publieke opinie endeverantwoordelijke autoriteiten dezekerheid tegeven
datdeinhoofdstuk 2beschreven principes indepraktijk inacht worden :
genomen .Ditbetekent niet dat deprijzen voor individuele verbruikers
openbaar moeten worden gemaakt ,maar hetbetekent datrecente ,nauwkeu­
rige envergelijkbare gegevens beschikbaar moeten zijn ineenverzamelde •
vorm.
 3.2.Inhaar mededeling aan deRaad inzake energieprijs -beleid endoorzich­
tigheid (C0M(81)539 )vanoktober 1981 ,enmetname indetechnische
bijlage daarbij (1),gafdeCommissie eenmin ofmeer gedetailleerde
beschrijving van deverschillende bronnen van informatie over energie -
prijzen waartoe zijtoegang heeft ,vanregelingen :voor depublikatie en
verspreiding van deze informatie ,terwijl zijwees opbepaalde tekort­
komingen eninconsistenties van deze gegevens »Debelangrijkste conclusies
waren dat dedoorzichtigheid van deolie -enelektriciteitsprijzen over
hetalgemeen goed is,maar datdekolen -engassectoren vatbaar zijn voor
verbetering.
(1)SEC(81 )1632 "Kosten -enprijsstructuur indeenergiesector indeGemeenschap "
•-/••
-6-
Hoofdstukken ktotenmet 7hebben betrekking opdecontacten diede
Commissie heeft gehad metdeskundigen innationale organen endeenergie -
leveranciers ten einde dedoorzichtigheid teverbeteren.
3«3 »Demethoden omhet inzicht van hetpubliek indeomstandigheden opde
energiemarkten teverbeteren moeten worden aangepast aan deverschillende
behoeften van deuiteenlopende categorieën verbruikers .Debehoeften van
degrote industriële afnemer die alternatieven evalueert voor investerin­
gen inindustriële processen ,zijn volledig anders dan dievan dekleine
huishoudelijke verbruiker dieadviezen nodig heeft over hetomlaagbrengen
van zijn stookkosten »Doorzichtigheid vanprijzen voor grote industriële
verbruikers brengt bijzondere problemen met zich .Opditverbruiksniveau
worden prijzen vastgesteld in,vaak langlopende ,individuele contracten
eitworden deze prijzen insterke mate beïnvloed door deleveringsvoor­
waarden diespecifiek zijn voor elkafzonderlijk contract .Inveel gevallen
vallen debepalingen van dergelijke contracten onder hetbedrijfsgeheim ;
waar gegevens over dergelijke contracten worden verzameld opeenvertrou­
welijke basis ,moet dit vertrouwen natuurlijk worden gerespecteerd.
Elke publicatie van verzamelde gegevens die zijn afgeleid uitvertrouwelijk
materiaal moet zodanig worden georganiseerd dat wordt vermeden dat ,zelfs
onopzettelijk ,deinhoud vanafzonderlijke contracten wordt onthuld.
3.^.Werkelijke doorzichtigheid vandeenergiemarkten isuiteindelijk afhan­
kelijk van debereidheid van deverschillende energieleveranciers inde
Gemeenschap omhun zakelijke voorwaarden opdemeest doeltreffende manier
bekend temaken aan elke afzonderlijke categorie verbruikers »Het verza­
melen enpubliceren van gegevens over deenergieprijzen door nationale en
internationale instanties kan een bijdrage leveren tot dit proces ,maar
activiteiten opstatistisch gebied zijn opzich ontoereikend omeengoede
doorzichtigheid tot stand tebrengen.
 3*5»Desondanks isdeCommissie vanmening dat haar werkzaamheden watbetreft
gegevens over deenergieprijzen eennuttige bijdrage vormen tot dedoor­
zichtigheid *Zijheeft dan ook hetvoornemen omindetoekomst metregel­
matige tussenpozen eensamenvatting tepubliceren vanrecente gegevens
over deprijzen inalle vier energiesectoren »Een proefeditie van dit
geplande "bulletin vanenergieprijzen "metgegevens totjanuari 1982
wordt verspreid ophetzelfde tijdstip als deze mededeling .DeCommissie
/
iavoornemens ominmeivolgend jaar eenvolgende editie uittegeven
metgegevens diezijn bijgewerkt totjanuari 1983 ,enominnovember
1983 tebeginnen meteenregelmatige publikatie mettussenpozen
van eenhalf jaar .Derealisering van dittijdschema isevenwel afhan­
kelijk van devoortgang van debesprekingem metrelaties bij de
energieproducenten.
Deproefeditie van het prijsbulletin bevat een inleidend commentaar
oprecente prijsontwikkelingen indeGemeenschap# Inhet kader van
dit voortgangsrapport zijn debelangrijkste punten :
(a)sinds 1978 isereensterke divergentie geweest tussen deprijs­
ontwikkeling van olie engas enerzijds endie vansteenkool
anderzijds .Terwijl olie voor 1978 leek tefungeren als "prijs -
leider "die bepalend was voor deprijzen voor concurrerende
brandstoffen ,zijn erthans steeds sterkere aanwijzingen dat de
prijzen voor steenkool worden bepaald door deleveringskosten
van ingevoerde steenkool endatsteenkool eenblijvend prijs­
voordeel heeft verkregen ;
(b)tevens iservanaf 1973 eenduidelijke divergentie geweest tussen
deontwikkeling van deelektriciteitsprijzen endievandeprijzen
voor olie engas .Vanaf 1973 isdegemiddelde stijging vandereële
prijs vanindustriële elektriciteit ongeveer 60%%terwijl dereële
prijzen voor zware stookolie nagenoeg verdrievoudigen .Deze ontwik­
keling isevenwel zeker niet uniform binnen deGemeenschap j
destijging vandeelektriciteitsprijzen isveel sterker geweest
indielanden (vooral Griekenland ,Ierland ,Italië enNederland )
dievoor deelektriciteitsproduktie sterk afhankelijk zijn van
olie engas»Indeze landen :wordt sterke politieke druk uitgeoefend
omdeelektriciteitsprijzen tebeheersen opniveaus dievergelijk­
baar zijn metdiewelke elders indeGemeenschap gelden.
 (c)deaardgaspri jzen zijn bijzonder sterk gestegen in1981 en1982
enzijn thans inveel gevallen vergelijkbaar metdievoor concur­
rerende olieprodukten ».Erisevenwel ,vooral indegasproducerende
landen ,eentendens omdeprijzen voor gasvoor huishoudelijk gebruik
tehandhaven opniveaus dieveel lager zijn dandievoor huisbrand -
olie »
OLIE-8-
*+•1»Doorzichtigheid .InC0M(81)539 vermeldde deCommissie dat erdeafge­
lopen jaren aanzienlijke vooruitgang isgeboekt wat betreft dedoor­
zichtigheid vandeoliemarkten .Injuni 1982 begon devierde jaargang
van het wekelijks aardoliebulletin van deCommissie .Indit bulletin
wordt wekelijks eenoverzicht gegeven van deprijzen voor vijf belang­
rijke olieprodukten (super benzine ennormale benzine ,dieselolie ,
gasolie enzware stookolie )en,metminder regelmatige tussenpozen ,
van decif-prijs vanruwe olie envan ingevoerde olieprodukten »
k,2.Hetwekelijks aardoliebulletin heeft thans zijn waarde voor dedoor­
zichtigheid bewezen .Het nutervan blijkt uit het feit dat deoplage
voortdurend groeit enuit het feit dat sommige nationale organen er
gebruik van maken bij toepassing van het prijsbeheersingsstelsel ».
Dit betekent evenwel niet dat deinformatie die erin isopgenomen
echt statistisch is.Integendeel ,indeinleiding enindeopmerkingen
over demethodes die omdedrie maanden worden gepubliceerd ,wordt
benadrukt dat bepaalde elementen inhetbulletin met denodige voor­
zichtigheid moeten worden behandeld ,aangezien deze voornamelijk
zijn bedoeld als indicatoren .DeCommissie blijft voortdurend streven
naar verbetering van hetbulletin.
k.3»Nationale prijsregelingen .Destructuur van deoliemarkt indeGemeen­
schap is,bijafwezigheid vanoverheidsmaatregelen omdeprijzen te
beheersen ,gunstig voor eenrealistische prijsvorming .Metbehulp van
degroep vandeskundigen voor olieprijzen dieregelmatig bijeenkomt
onder voorzitterschap van deCommissie ,enwaarin zowel defunctiona­
rissen dieverantwoordelijk zijn voor olieprijsaangelegenheden binnen
denationale organen ,alsspecialisten uit deolie-industrie vertegen­
woordigd zijn ,verricht deCommissie eenstudie naar demate waarin de
bestaande systemen voor deregulering van deprijzen voor olieprodukten ,
zoals die indemeeste Lid-Staten bestaan ,inovereenstemming zijn
met dedoor deRaad aangenomen principes »Eriseenonafhankelijke
deskundige aangetrokken omadvies tegeven inzake desamenhang van de
technische aspecten van deolieprijsregelingen.
 /<,
-9-
k.k .Degroep vandeskundigen voor olieprijzen heeft overeenstemming bereikt
over eenwerkdocument inzake olieprijsregelingen .Hierin wordt opgemerkt
datdetekenen eroveral indeGemeenschap opwijzen datdeprijzen vftèr
belasting intoenemende mate door demarkt worden bepaald.
Deze tendens bleek b.v .in19Ö2 inFrankrijk enItalië waar devroegere
stelsels van prijsbeheersing zijn versoepeld ofafgeschaft ,eninNederland
waar deprijsmaatregelen vanaf augustus 1982 zijn geschorst behoudens pe­
rioden waarin hetverschil tussen spot-prijzen encontractprijzen zeer groot
is.Deenige belangrijke uitzondering opdealgemene tendens naar afschaf­
fing vanderegulering doet zich voor inNederland waar door deregering
gecontroleerde maximum-pri jzen naar het schijnt sterker worden bepaald door
een theoretische berekening van dekosten dan door demarkt .DeCommissie
isvan mening dat deindit document voorgestelde richtsnoeren een nuttige
basis vormen voor toekomstige werkzaamheden die zijn gericht opderealise­
ring van een consequente aanpak van deolieprijzen indoGemeenschap tijdens
perioden van spanning ,wanneer erabrupte enbelangrijke prijsschommelingen
optreden.
4.5 »Voorts heeft deCommissie uitgebreid aandacht besteed aandealom gangbare
subsidiëring van het gebruik vaa olie inlandbouw ,,tuinbouw envisserij.
Ophetgebied van detuinbouw heeft deCommissie richtsnoeren uitgevaardigd
waarin optijdelijke basis eenbeperkte mate van subsidie wordt toegestaan.
Deze richtsnoeren hangen samen methetthans goedgekeurde programma (zie
6.5»)voor destopzetting van devoorkeurtarieven voor gas indeNederlandse
tuinbouw .Met ingang vanapril 1983 zaldeCommissie geen toestemming meer
verlenen voor subsidies opdeolieprijzen ,hoewel deCommissie diesteun -
maatregelen diewerkelijk zijn gekoppeld aaninvesteringen inefficiënt
energiegebruik welwillend zalblijven beoordelen .Deinartikel 92en93
vanhetEEG-Verdrag beschreven procedures voor maatregelen vandeCommissie
omoverheidssteun teverbieden die niet inovereenstemming ismet het
Verdrag ,worden thans toegepast tenaanzien vansubsidies opolieprijzen
indelandbouw ,tuinbouw envisserij inBelgië ,Italië enFrankrijk.
 ./
-10-
*f.6.Belastingen »Debelangrijkste oorzaak vanverschillen indeprijzen vanolie
produkten binnen deGemeenschap zijn debelastingen enopdit gebied isde
voortgang teleurstellend geweest .Demededeling van deCommissie inzake
"belastingen opaardolieprodukten "(C0M(81)511 )werd inseptember 1981 voor­
gelegd aan deRaad .Indeze mededeling wordt niet ingegaan opdecontro -
versiële vraag oferinverband met macro-economische overwegingen behoefte
bestaat aan een alge .ene verhoging van debelastingen opolie ;inplaats
daarvan concentreerde deCommissie zich opdewenselijkheid deopvallende
verschillen tussen debelasting niveaus voor aardolieprodukten geleidelijk
teverminderen .Dit zou kunnen worden bereikt door overeenstemming over
"streefmarges "voor detotale belasting (accijnzen plus BTW )opelkprodukt.
DeLid-Staten zouden regelmatig zorg moeten dragen voor deherziening van
hunaccijnzen ten einde binnen destreefmarges teblijven engeleidelijke
uitholling van debelastingen door inflatie tevoorkomen .Indemededeling
werd erop gewezen dat debelastingen opaardolie zodanig moeten worden op­
gelegd dat zij een juiste afspiegeling vormen van deprioriteiten van het
energiebeleid ,endat met name belastingvrijstellingen die niet langer
kunnen worden gerechtvaardigd ,worden opgeheven .Het Coreper heeft vervol­
gens overeenstemming bereikt over een vragenlijst aan alle Lid-Staten die
moet dienen als basis voor debeoordeling van dit laatste punt .Deantwoor­
den ppdeze vragenlijst zijn aanzienlijk vertraagd enveel ervan zijn in
'diverse opzichten onvolledig.
 4-.7«Bij debehandeling van hetvoorstel van deCommissie indeRaad hebben de
Lid-Staten hiertegen ernstige bedenkingen geuit .Zij voerden aan dat het
belastingbeleid inglobaal verband moet worden gezien endat met name aan
macroeconomische enfinanciële overwegingen hetzelfde gewicht moet worden
toegekend als aan devoorwaarden van het energiebeleid .DeCommissie ishet
ervolledig mee eens dat hetenergiebeleid slechts éénelement vormt voor
debepaling van hetbelastingbeleid .Zij dringt erslechts opaan dat de
belastingen openergie inelk geval niet instrijd moeten zijn met dedoel­
stellingen van hetenergiebeleid .Opdit ogenblik wordt aan deze voorwaar­
deniet voldaan ,aangezien :
-debelastingen opolie nog steeds worden uitgehold door deinflatie ;
-«enaantal belangrijke vrijstellingen van belasting opolie niet kan
worden gerechtvaardigd aan dehand van deenergieprioriteiten ;
-dezeer sterke divergentie van debelastingtarieven binnen deGemeenschap
niet inovereenstemming ismet deverklaringen van deministers inzake
deprincipes voor deenergieprijzen.
./
-11-
^•8.DeCommissie stelt danookvoor nieuwe regelingen tetreffen teneinde
hetinzicht vanoverheid enpubliek indehuidige structuur vande
oliebelastingen indeGemeenschap endeaanwezige inconsequenties en
distorsies teverbeteren .Zijzalhaar werkzaamheden ophetgebied van
debelastingvrijstellingen voortzetten .Voorts wenst zijdeRaad te
herinneren aanhaar reeds lang geleden ingediende voorstel voor een
ontwerp-richtlijn inzake deharmonisering vandeolieaccijnzen (PBC92
-31.10.1973 )«Inditvoorstel komen degevoelige politieke kwesties
van deambitieuzere recente voorstellen inzake deconvergentie van de
belastingtarieven niet aandeorde .Het isbeperkt totdeomschrijving
vangemeenschappelijke voorschriften betreffende strekking ,verantwoor­
delijkheid ,toepassingsgebied ,uitstelperioden envrijgestelde toepassin­
gen .Hoewel een aantal details van dit voorstel inhet licht van dever­
anderde energieprioriteiten opnieuw moeten worden overwogen ,blijft dit
eennuttig uitgangspunt voor vorderingen ophetgebied van het fiscale
beleid t.a.v .aardolie.
 STEENK'OOL
5.1 .Deproblemen die zich voordoen bij het prijsbeleid voor steenkool in
deGemeenschap verschillen vrij sterk van die van andere vormen van
energie .Dekosten van binnen deGemeenschap geproduceerde steenkool
zijn over het algemeen hoger dan deprijzen van steenkool uit derde
landen ;hetEGKS-Verdrag biedt ,met dedaarop gebaseerde wetgeving ,
een kader omdeprijzen voor communautaire steenkool aan tepassen
aan deinvoerprijzen enaldus demate van steun aan desteenkool -
industrie tereguleren ten einde een eerlijke concurrentie binnen de
Gemeenschap tewaarborgen.
5.2 .Indeenergiestrategie vandeGemeenschap wordt bijzondere nadruk gelegd
opdenoodzaak hetverbruik vansteenkool tebevorderen ,metname in
deelektriciteitssector endeindustrie .Zoals opgemerkt onder 3»5 »
enindeproefeditie vanhetenergieprijsbulletin zijn desteenkoolprijzen
sinds 1979 veel minder sterk gestegen dandievoor olie .Algemeen wordt
aangenomen datsteenkool thans eenblijvend prijsvoordeel tenopzichte
vanolie heeft verworven ,metname alswarmte-leverancier voor deindustrie
envoor stadsverwarming.
 6.3 .Qastarieven .Tevens heeft deCommissie overleg gepleegd met deaardgasindus -
trie over deharmonisatie van degastariefstructuren enheeft zijinsterke
mate overeenstemming bereikt over devoorstellen die zijthans indevorm
vaneenontwerp-aanbeveling vandeRaad aandeRaad heeft doen toekomen.
Deze voorstellen hebben betrekking opdebuitengewone omstandigheden inde
aardgas industrie enopdereeds voor elektriciteit enenergie inhetalge­
meen geldende principes .Degasprijzen moeten eenoptimaal gebruik vanwaar­
devolle gasbronnen bevorderen ;hetprijspeil moet realistisch zijn tenop­
zichte vanconcurrerende brandstoffen ;verspilling moet worden tegengegaan
terwijl deprijzen tegelijkertijd eenflexibel gebruik vanaardgas moeten
bevorderen ,bijvoorbeeld door demogelijkheden omdegastoevoer teonder­
breken tevergroten.
-14-
b.k.Debehandeling vandeze aanbeveling door deRaad zaldekomende maanden de
belangrijkste prioriteit van deactiviteiten vandeCommissie ophetgebied
van degaspriizen zijn ,.Daarnaast zal deCommissie deLid-Staten verzoeken
omgegevens over hetpeil van degasprijzen tenopzichte van dievoor concur­
rerende energiebronnen »Ookiszijvoornemens bijzondere aandacht tegeven
aangebieden waarblijkt datdeaardgasprijs hetgebruik ervan :alshoogwaar­
dige brandstof niet bevordert -met name hetnogsteeds gehandhaafde gebruik
vanaardgas inelektriciteitscentrales instrijd met degeest vanRichtlijn
nr•75AOVEEG vandeRaad van februari 1975 endelevering vanaardgas
als grondstof voor dechemische industrie.
6.5.Begin 1982 werd tussen deCommissie endeNederlandse regering overeenstem­
ming bereikt over eenregeling omdevoorkeurstarieven voor aardgas voor de
Nederlandse tuinbouw afteschaffen »Volgens deze regeling betalen grote kwe­
kers vanaf april 1983 dezelfde prijs alsdeindustriële verbruikers »
ELEKTRICITEIT
7«1.InC0M(81)539 verklaarde deCommissie datdetotstandbrenging vaneenkader
voor hetverzamelen enpubliceren vanstatistieken over deelektriciteitsprij -
zenreeds goede vorderingen maakt ,evenals deomschrijving van deprincipes
diethans zijn opgenomen indeaanbeveling vandeRaad van 27october 1981
inzake tariefstructuren voor deelektriciteit .Deindustrie heeft ,via de
Union Internationale des Producteurs etDistributeurs de1'Electricité
(UNIPEDE )tevens nauw samengewerkt met deCommissie inprojecten omhetaan­
deel van debelastingen indekosten van deelektriciteitsvoorziening inde
verschillende Lid-Staten tebepalen endekosten teramen van stroom uit
nieuwe olie -,kolen -,enkerncentrales die opditogenblik indeGemeenschap
gepland ofinaanbouw zijn .Erisdan ookalbelangrijke vooruitgang geboekt
watbetreft dedoelstellingen van deGemeenschap ophet gebied van deelek-
triciteitsprijzen.
 7.2.Dekosten van deopwekking van elektriciteit lopen indeGemeenschap omveel
redenen sterk uiteen ;debelangrijkste redenen zijn deverschillen inde
prijs van deprimaire brandstof ,verschillen indesamenstelling van het
brandstof fenpakket ,verschillen ininvesteringskosten voor nieuwe centrales
enverschillen indestructuur van devraag endecapaciteit or»hieraan te
voldoen .Deverschillen tussen elektriciteitsprijzen indeGemeenschap die
groter zijn danvoor deandere vormen vanenergie ,zijn evenwel niet apriori
-15-
hetgevolg vaneenrealistische afspiegeling vandeverschillen inkosten.
Ineenaantal gevallen zijn deprijsverschillen naar hetschijnt groter dan
uitdekostenverschillen alleen teverklaren valt ;inandere landen ,enmet
name inlanden waar deelektriciteitsindustrie watkosten betreft ,*vergeleken
metandere landen inhetnadeel ie,zijn eraanwijzingen datwellicht finan­
ciële steun wordt verleend omhetmogelijk temaken deelektriciteitsprijzen
aan tepassen aan dievan degoedkopere producenten.
7.-3.InItalië wordt bijvoorbeeld financiële steun verleend aan destaalindustrie
diespecifiek gekoppeld isaanstijgingen vandeelektriciteitsprijzen .De
Commissie heeft danookdeprocedures vanbeschikking 2320/EGKS voor deregu­
lering van deoverheidssteun indestaalsector ingeleid .Andere voorbeelden
vanprijsregelingen dieleiden totvoorkeurspri jzen voor bepaalde categorieën
verbruikers worden eveneens door deCommissie onderzocht .Inhet kader van de
Verdragen zullen maatregelen worden getroffen inalle gevallen waar ophet
eerste gezicht inbreuk lijkt teworden gepleegd opdemededingingsvoorschrif -
ten ».Meer inhetalgemeen heeft hethuidige moeilijke economische klimaat
aanleiding gegeven totverliezen voor veel elektriciteitsbedrijven ;insommi­
gegevallen zijn deze verliezen evenwel buitensporig enkunnen zij bij het
huidige prijsbeleid niet worden terugverdiend .Hetkomende jaar zal deCommis­
sie extra aandacht schenken aan degevolgen die het overheidsbeleid voor de
elektriciteitsprijzen heeft enaan degevolgen van prijsbeheersing voor de
financiële gezondheid van deelektriciteitsindustrie.
 7.J+.Erisevenwel eenderde categorie redenen waarom deelektriciteitsprijzen ver­
schillen tussen deLid-Staten dieniet hetgevolg isvanverschillen inkosten ,
ofvankunstmatige ofniet-economische prijzen .Aangezien eenbelangrijk deel
vandekosten vandeelektriciteitsvoorziening wordt gevormd door afschrijving
enonderhoud vandeapparatuur voor opwekking ,transport endistributie ,zijn
verschillen tussen deLid–Staten watbetreft definanciële structuur van de
elektriciteitsbedrijven endefinanciële regelingen dieervoor gelden van
doorslagg®vend belang voor debepaling vandekosten »Eenander zeer belang­
rijk punt isdewijze waarop deelektriciteitstarieven worden samengesteld
methetoogopdeverdeling vande"overheads "over deverschillende verbrui -
kersgroepen »Indeaanbeveling vandeRaad worden deLid–Staten verzocht erop
toetezien datditzoobjectief mogelijk geschiedt ,maar deaanpak vandit
ingewikkelde probleem loopt binnen de(Ssmeenschap sterk uiteen »Ineenaantal
landen zijn erduidelijk omschreven voorschriften waarmee moet worden bewerk­
stelligd datelke afnemer debijkomende totale leveringskosten betaald .Inan­
dere landen wordt eenpragmatischer aanpak gevolgd eninsommige gevallen krij­
gengrote industriële verbruikers deelektriciteit tegen prijzen dieniet ge­
baseerd zijn opdekosten vanhetelektriciteitssysteem alsgeheel ,maar ook
opdievanlevering door afzonderlijke centrales »Inditlaatste geval ishet
mogelijk industriële grootverbruikers elektriciteit televeren tegen prijzen
dieveel lager zijn daninheteerste geval . /
-16-
7.5 »DeCommissie isvanmening dateengemeenschappelijke aanpak vanditpro­
bleem binnen deGemeenschap noodzakelijk isvoor detotstandbrenging vaneen
economisch klimaat datgunstig isvoor rationele investering inhetelektri -
citeitssysteem envoor verdere vervanging vanelektriciteit door andere vor­
menvanenergie .Erzalevenwel noghetnodige moeten worden gedaan onrte
bepalen welke benaderingswijzen hetbeBt aansluiten bijdereeds aangenomen
principes enbijdealgemenere prioriteiten ophetgebied vandeenergie van
deGemeenschap »,Zijheeft over deze punten reeds overleg aangeknoopt metver­
tegenwoordigers vanhetbedrijfsleven entracht thans metUNIPEDE eenwerkpro­
gramma optestellen ten einde deproblemen nauwkeuriger teidentificeren en
zomogelijk voorstellen :uittewerken voor eengemeenschappelijke aanpak »
CONCLUSIES
8.1.Hetafgelopen jaar hebben dewerkzaamheden ophetgebied vandeenergieprijzen
zich toegespitst opverbetering van dedoorzichtigheid enopdeomschrijving
vanprincipes ;ditgeschiedde eerst indeRaad envervolgens meer gedetail­
leerd indiscussies tussen deCommissie endeskundigen van nationale instel­
lingen enorganisaties die devier sectoren van deenergie-industrie verte­
genwoordigen .Dit zal dekomende maanden worden voortgezet »Degeplande publi -
katie van eenhalfjaarlijks energiepri jzenbulletin zaleenbelangrijke stap
vormen watbetreft degewenste verbetering van dedoozichtigheid.
 8»2.Aangezien deomschrijving vandeprincipes thans nagenoeg isafgerond ,is
deCommissie vanmening dat haar werkzaamheden thans mreer opdepraktijk
moeten worden gericht .Zij isdan ookvoornemens het komende jaar deenergie -
prijsregelingen indeLid-Staten teonderzoeken ten einde erop toe tezien
dat dedoor deRaad aangenomen principes algemeen worden gerespecteerd »
Met hetooghierop wil deCommissie extra aandacht geven aan prijsaangelegen -
heden inhetoverzicht van het energiebeleid endeenergieprogramma 'svan de
Lid-Staten datzijin1983 aandeRaad aanbiedt .Alseerste stap indit
proces doet deCommissie deafzonderlijke Lid-Staten eenvertrouwelijke
enquete toekomen waarin ominformatie yordt gevraagd inzake aangelegenheden
dieaanleiding geven totbezorgdheid inverband met deprincipes voor
energieprijzen .Ditproces zalzich uiteraard afspelen naast geplande maat­
regelen inverband metprijsregelingen dieeventueel onverenigbaar zijn
met decommunautaire voorschriften.
