De opmerker
Derde Jaargang. Nummer 15. Zaterdag 6 April. Dit blad verschijnt elk Zaterdag. Abonnementsprijs per drie maanden ongezonden per post ƒ1,25. - Afzonderlijke nummers worden niet afgeleverd. - BUREAU. - Haven Wijk A. Nr. 55 Montfoort. - Brieven ongezonden. Al 8 regels ƒ 1 zonder het zegel recht. - Elke regel daarboven 5 cent. - Groote Letters en Vignetten naar de plaatsruimte. - DE NIHIL door Richard Steele. (En het Engelsch vertaald.) Om alle invidia's, Zoïlus benijd elk vrij, geen mens doet het u. Het is een werk van de Rede en der Filosofie, de toefjes des gemoeds te verzachten en te sussen, of die te dwingen tot een krachtige voortzetting van dat, wat het verstand in geeft. Om dat goede doel te bereiken, zal ik steeds een wijs oog houden over de steeds toenemende neigingen der jeugd, en daarom vooral zorg dragen dat zij den teugel niet viert aan gevoelens die haar - in latere en rijpere leeftijd - ongelukkig maken. Ik ga nu naar een jongman, die mij onlangs kwam klagen, dat hij thans leed aan een steeds dieper invallende nijd, welke hem al de zoetigheid des levens benam, en hem tot den ellendigste der stervelingen maakte. Ik verzocht hem, al zijn ziekteverschijnselen te beschrijven, waarop hij, met een zucht die een kouder hart als ik mijne zou hebben gebroken, het navolgende zei: - "Mijnheer! Ik ben een broers-zoon van een schatrijk heer, die nog een neef heeft met dezelfde aanspraken. Deze neef is een jongmensch met buitengewone verdiensten, en die een zoo teeder en edel gemoed bezit, dat ik opmerken kan - dat hij mijn nijdigheid met mededogen beloont. Hij betoont mij, bij elke gelegenheid, de meest verplijtbare toegevendheid, en - hoe hij met deernis ziet, dat mijn hart vervuld is van die knagende pijn, alhoewel hij zelf daarvan het voorwerp is. In het bijzijn mijns ooms spreekt hij, als ik in de kamer ben, nooit zoo goed als hij het kan; en hij verlaagt zijn groote gaven, om mij maar geen ergernis te geven. Nul verzoek ik u, mijnheer, dit te bewerken, dat ik hem ga beminnen, zooals ik weet dat hij mij doet; en ik bid u, mijn hart recht te plaatsen, opdat ik niet langer stof van kwelling vinde in hetgeen mij behoort te behagen en ik ophoude te haten, dien ik behoort te liefhebben en te prijzen. De lijder deed mij dit verhaal met zooveel openhartigheid en ernst, dat ik terstond goede hoop kreeg op zijn genezing: dewijl in alle zielsziekten de kranken half genezen zijn, als zij hun ziekte beginnen te voelen. "Mijnheer," antwoordde ik, — "de bekentenis van uws neefs verdiensten is een allergelukkigst verschijnsel in uwe ziekte. Als toch de mensen, die aan uw kwaal lijden, ongeneeslijk zijn, laten zij een grote verachting blijken voor de benijdde personen. Een mensch die recht nijdig is, wil nooit bekennen dat hij aan die euvele mank gaat. Als men hem daarmee beticht, wordt hij gefolterd door de gedachte dat iemand te benijden gelijkstaat met diens meerderheid te erkennen. Maar ik geloof dat gij u bedriegt en — de nijdheid aanzielt voor het geen u kwelt — de gierigheid. Als gij beiden niets van dezelfde man verwacht, zoudt gij zeer gaarne de verdiensten van uwen neef erkennen, zoolang gij dat nu ook doet, maar — met hartzeer. Gij zoudt hem, dien gij nu als een hinderpaal uwer belangen beschouwt, dan gadeslaan en bewonderen als een sieraad van uw geslacht. Ik merkte op, dat mijn patiënt langzamerhand vrij wat beter werd, en hoorde hem antwoorden: "Ik hoop, mijnheer, dat gij den spijker op den kop hebt geslagen, want op alle plaatsen — waar hij mijn mededinger niet is, heb ik groot genot van zijn bijzijn." Ziet daar, lezers! wat er voorviel bij de eerste visite over zijn kwaal. Ik twijfel niet, of ik zal — na twee of drie andere zijn nijd allengs stil leggen en in nalievie oplossen. Zulk een nijd, als ik hier heb beschreven, kan in een edel gemoed binnensluipen; maar die soort van nijd, die een man onverdragelijk maakt voor zichzelf en voor anderen, is een verkeerdheid van gestel, een omwenteling van temperament, die hem ongenegen maakt om behagen te scheppen in al wat eenige schoonheid of volkomenheid heeft. Ik merk die toeval aan als een gevoelde ziekte (in welk licht ik niet weet dat enig zeiler meester dien nog beschouwd heeft) als iemand niet zien kan, dat een ander enige uitmuntende hoedanigheid bezit. Daarom onderstel ik, dat een welgeaarde man een vermogen van onderscheiding heeft waarvan de nijdigen geheel beroofd zijn. Geringe verslagen, ongeleerde kritici en laatdunkende narren houd ik allen voor mensen, die blind zijn voor al wat voortreffelijk is. Zij kunnen niets anders zien dan smetten en gebreken, en zien derhalve niets dat aanschouwelijk is. Vertoon hun een gedicht, ze zeggen: ’t is een pruil! een schilderij, zij roepen: akelig! Zij vinden in de bouwkunst niets dat regelmatig is, en in de muziek niets dan walgeluid. Maar deze mensen behoorden te denken dat hun nijd alles mismaakt, en dat de vreemdheid niet in de voorwerpen, maar in hun ogen zit. Wat edele gemoederen aangaat waarvoor verdiensten noch onbekend zijn, noch mismaakt worden door de nijd van vele mensen, deze behoorden hunne benijders eer met medelijden dan met verachting aan te zien, dewijl iemand onmogelijk een idee van volkomenheid in een ander kan hebben, waarvan hij geen gevoel in zichzelf heeft. De heer Lock vertelt, dat een blind man gevraagd zijnde, wat denkbeeld hij van scharlaken had, antwoordde: dat hij geloofde, dat het geleek naar het geluid van een trompet. Hij was genoodzaakt zijn bevatting van ideën - die hij niet had - op te maken uit die, welke hij bezat. Vraag aan een nijdig mensch, welke gedachte hij van de deugd heeft; hij zal haar een gemaaktheid noemen; wat hij denkt over goedaardigheid; hij zal zeggen, dat zij een zwakheid is. Het onderscheid is, dat de voorgestelde persoon blind geboren was, en dat de nijdigen zelf oorzaak van hun kwaal zijn en geslagen zijn met een verkregen blindheid. Alzoo kon de duivel in Milon, hoewel een engel des lichts geschapen, niets zien dat hem behaakte - zelfs niet in het paradijs - en haatte hij onze eerste ouders, alhoewel ze nog leefden in de staat der volmaakte onschuld. Onbeschaamdheid uit nood. In het midden van een vreeselijke storm besloten de matrozen van Dampier’s schip een van de matrozen te slagen als een offer, dat een verzoenende Godheid zou kunnen zijn. Met andere woorden - een scheepsbemanning nam zich voor, de Jongeschiedenis te herhalen. De matroos zag het voornemen en verzocht eenige woorden te mogen spreken, voordat het werd ten uitvoer gelegd. "Heeren matrozen!" dus ving hij met een captatio benevolentie aan — "Heeren matrozen! het zij verre van mij, om door enig eigenbelang te zoeken: het redden van mijn leven, dat u gaarne en gewillig wordt toegewijd, ik meen u echter met een vrij gemoed te moeten openbaren, dat ik niet gezond ben. Ik zeg, mijne heeren! dat de gerechtigheid, mijn geweten en de liefde voor mijn vaderland, wat de hemel u weer doet zien, mij verpligtengelijk u te bekennen: dat de duivel mij tot vergift — als voedsel — heeft gemaakt; en ik heb te veel liefde voor u — om u te willen vergiftigen." Die toespraak deed een goede uitwerking, maar de scheeps-docctor verklaarde, dat hij hem goed genezen had, en bood zich aan, het eerste stuk van zijn vlees te eten. De matroos antwoordde als een redenaar, die het volk, waarmee hij te doen heeft, wel kent, dat hij zich verblijdt de goed genoeg te zijn, om voor hen te sterven, en bedankte de scheeps-doctor voor zijn onderricht. "Echter," sprak hij, "u' sprak hij tot uw eigen welzijn herinneren, dat ik sinds mijne genezing altijd dorstig en waterzuchtig ben geweest; daarom oordeel ik het beter, dat gij mij tapt en op drinkt en geen man op het schip te houden, dien gij op drinken kunt." Hij zocht slechts tijd te winnen, en dat met dit uitslag, dat terwijl hij bezig was met zo tot hen te spreken, de wind begon op te steken en het volk hoop kreeg op beter voedsel, daar zij dan de kust bereikten. De meeste zelfverzakingen, die wij aantreffen, zijn van deze aard. Daarom doet hij beter, die ronduit belijdt, dat hij zijn kindsgedeelte eindelijk hoopt te krijgen door zijn diensten voor het algemeen; dan hij, die voorgeeft, dat hij zichzelf met genoegen opoffert voor zijn medegzellen. Berichten. — Naar men meldt zal bij haar bijeenkomst in April aan de 2e Kamer worden voorgelegd de Indische comptabiliteits wet; ook verzekert men, dat weldra een herziening van het paswetgeven in meer liberalen zin zal plaats hebben. — Met den aanleg der Staats-spoorwegen wordt krachtig voortgewerkt. — Het voorlopig verslag omtrent de wet op de Nationale Militie is opgemaakt. De Eerste Kamer is bijeen geroepen tot behandeling van de wet op de rechterlijke organisatie. RUSLAND. De publicatie van de boeren bevrijding is nu echt begonnen, drie en twintig miljoen zielen zijn vrij. In alle kerken te Petersburg en Moskou is de ukase voorgelezen. Alles juicht en dankt God en de Keizer voor dit grote werk; een revolutie zonder bloedstorting, tot dusverre zonder voorbeeld in de geschiedenis en wellicht ook voor andere landen van groote gevolgen. De exemplaren van het reglement, dat nu in werking treedt, worden bij duizenden gekocht en het is niet mogelijk al het verlangen te bevredigen. Wie niet lezen kan, laat het zich voorlezen, en iedere huisknecht heeft het in de zak, toont het als een schild, maar geeft het niet uit de hand, als ware het de vrijheid zelf. Men houdt er algemeen voor, dat de Keizer ook voor de Poolse doen zal wat hij kan. De Poolse adel hoopt dan ook verder alles goeds. Trouwens voor een opstand is de adel ook niet voorbereid. Het ontbreekt aan wapenen, die sinds 1851 vooral op het land schaars voorhanden zijn. ITALIË. Men heeft in de laatste dagen de heilige Vader op de toestand als minder bedenkelijk getracht voor te stellen en hem opmerkzaam gemaakt op de demonstratie der republikeinen in St. Peter. De Paus slaat hieraan echter weinig geloof en antwoordde, dat daar ongeveer 6000 personen vereenigd geweest waren en dat die de bevolking van Rome niet uitmaken. FRANKRIJK. De politiek des Keizers schijnt vooreerst al het loopt op zijn beloop te zullen laten. Aan een terugtocht der troepen uit Rome wordt vooreerst nog niet gedacht. Komt tijd, komt raad: voor ’s lands hoofd heet de raad: afwachten. De regering schijnt ook ontbinding van het wetgevende lichaam te zullen overgaan. De betrekkingen tussen Parijs en Wenen zijn oogenschijnlijk zeer vriendschappelijk. Men spreekt van nieuwe onderhandelingen betreffende de regeling der Romeinse aangelegenheden met Oostenrijk, Spanje en andere katholieke mogendheden. — De Moniteur du Puy-de-dôme verhaalt het volgende wonder, dat hij Clermont heeft plaats gehad. Een heer, die op de jacht was, had het ongeluk zijn eigen hond dood te schieten. Op eenigen afstand stond een pastoor en de wöedende jager hem ziende, riep eensklaps uit: "Ik had liever gewenst tien pastoors te hebben getroffen!" Naauwelijks had hij deze woorden geuit, of de aarde opende zich en zonk hij halverwege in den grond. Men is aan het bezig hem uit te graven, doch bij iedere schop, die men uithoopte, roept de grond weer aan! TURIJN, Donderdag. In de Kamer van afgevaardigden op heden heeft de heer Ferrari verklaard, dat de staat van zaken in Zuidelijk Italië moeilijk en gevaarlijk is. Hij stelde een enquête voor, om de middelen op te sporen om verbetering van den toestand dier provincie. Hij trad verder in een onderzoek naar de verschillende takken der openbare dienst in Napels en op Sicilië en hield vol dat de regering de liefde der bevolking aldaar niet had weten te verwerven. Hij wees voorts op een alliantie met Frankrijk, waarin hij alleen bij den tegenwoordigen staat van zaken vertrouwen stelde. De heer Ferrari maakte voorts een toespeling op de autonomie in Napels onder het bestuur der Bourbons en van Murat. Hij verwekte daardoor echter afkeuring in de kamer. Verder verheelde de spreker Garibaldi, die volgens hem het werk van Massaniello voortgezet had. De heer Salaloja wederlegde de heer Ferrari. De heer Joachim Pepoli constateerde dat Joachim Murat de eerste is geweest, die in 1813 de onafhankelijkheid en eenheid van Italië geproclameerd had. De heer Ferrari stelde althans voor Garibaldi te benoemen tot gouverneur in de zuidelijke provincieën. De heer Amarie en andere afgevaardigden hebben nog het woord gevoerd. Garibaldi is ongesteld en was bij de zitting niet tegenwoordig. Koning Frans schijnt de hoop op te geven spoedig in zijn Staten terug te zullen keeren daar hij thans besloten heeft te vertrekken, waarschijnlijk naar Beieren. Lijden de Italiaanse wapenen op den een of anderen tijd geen nederlaag, waardoor aan het Mazzinisme en Muratisme de baan geeft, dan zal het de regering van Victor Emanuel eindelijk wel gelukken in die chaos van wanorde, onwetendheid, traagheid en bedorvenheid, de orde te herstellen. Gemengde berichten. De sterrenkijker Carita heeft aan Maria Stuart haar vreeselijk lot voorspeld, allen zijn lang dood. Alizarine-inkt wordt gemaakt uit: 100 delen poeder van galnoten, 50 delen Arabische gom, 12 delen ijzervitriool. In Parijs eten ze zeer veel slakken, en 78,000 oesters per dag. 400,000 Parijzenaars hebben dagelijks niet te eten. In de Verenigde Staten vindt men 100 dokters van het vrouwelijk geslacht. In een huis bij Burij woont de familie Ramsbottom, bestaande uit 6 personen, die door de volgende graden van bloedverwantschap aan elkaar verbonden zijn: 1 overgrootmama, 1 grootmama, 1 oma, 1 tante, 2 nichten, 1 man, 1 vrouw, - en 1 kind. Te Brest woont een doofstomme, Mozes genaamd, die zichzelf het Italiaans en 14 levende talen heeft geleerd. In China beloopt de meest verachterde klasse der maatschappij — de kunstenaars. Alle mensen, die kennissen hebben in Amerika, worden gewaarschuwd — de adressen toch vooral duidelijk te schrijven, en ook de staten of territories of graafschappen er op te plaatsen, — want jaarlijks worden er doorgaans 5 miljoen brieven niet bezorgd. Het tijdschrift Punch (redacteur — de geestige Dickens) zal een prijs uitloven voor het beste middel, om de schimmel van de zaken af te nemen, die zijn correspondenten hem als nieuwigheden zenden. Tout comme chez nous — Op de Jodenbreestraat te Amsterdam zijn gratis nieuwe anekdotes te koop, als men de Jood de visch, die ze aanbiedt, maar betaalt. — In Groot-Brittannië — 28,000,000 zielen — sterven jaarlijks 140,000 mensen — door onreinheid. — 80,000 Duitsers verhuisden verloren jaar naar Amerika. — In Nieuw-York is elke dag brand. — Eene ongenoemde dame, die haar man erg boos had gemaakt, zodat deze niet meer spreken wou, liep verloren week een gehele dag om hem heen, totdat hij eindelijk riep: "men hemel! wat zoek je toch?" "Uw tong!" was haar antwoord, en — de vrede is getekend. Een dame, lijdend aan kiespijn, heeft Chloroform ingeslikken en was zóó zóó op weg, om hier nooit geen pijn meer te voelen. — Doen konden ze te weten, wij "de Opmerker van Montfoort" dat — Cacao heeft wonderbare eigenschappen, om, bij gebrek aan voedsel, de spierkrachten en het lichaam gedurende groote en langdurige inspanning, kunnen onderhouden. Chocolaad-drinkers! verkondigt dat in de vergaderingen van het Afschaffings-Genootschap! — In 1861 zijn meer dan 800 miljoen schalen-pennen gefabriceerd — Een legio van uitgevers — in alle landen — failliet gegaan, en — de schrijvers hadden geen brood. — In Amsterdam vergaderen eenige jonge dames, tot oprichting van een Genootschap "Afschaffing der papillotten", nu de krullen uit de mode zijn; en — in hetzelfde lokaal, — eenige wijze mannen, leden van het Genootschap: "Afschaffing van rederykers-kamers van kwajongens". Beide Genootschappen hebben al veel leden. — Eenige lieden verdrinken onlangs in de hoofdstad, omdat de maan den gil had van zich achter de dikke wolken te verschuilen, en de Directie van de Gasfabriek den gril had, van voltehouden: dat het toch licht was. Mevr. Rosa de Vries is ziek. Aan verkrochte woede sterven er dagelijks honderden — Zelfs de Revalenta helpt niet voor de jalouzie. — Als de konijnen-fokkerijen in Nederland zijn dood, want — de Nederlanders zelf wroeten. Bij de weduwe Saks te Amstelveen is een vlaggeman uit een ander land gearriveerd, — een bewijs, dat wij niet met alle winden waaien; en de vreemdeling partij trekt voor den goeden Westen-wind, dieper nu in Nederland waait. — De Scholsche Kerk met haar heeraut, de Beurs-komedie met haar doorstoken-gedrope Rabbijn waait steeds met alle winden. — Jan de Lielde is weer op reis, om bewijzen van liefde te vragen; en Hardenberg staat hem wekelijks, op de allerkoddigste wijze, na te doen. Zo is het in Amsterdam, en bij den Amstel-brug en op den Achterburgwal ook op Zondag, toch — komedie. De Gereformeerde Gemeente te Amsterdam, in de Wetering-dwarsstraat, is van het dominees-briefje van den zilver-smid Willem Clement afgevallen, omdat de laatste raadsels opgaf aan haar leeraar, in een lang papier — met rode strepen. Nieuws niet meer, dan — de komst des Konings. Tot dan lijd, vaart allen wel. — Punctum. In het Koffiehuis. A. Wat denkt ge van de politiek? 13. Het ziet er duister uit en zal op oorlog uitloopen. A. Jongen, dat 's de geest des tijds niet. B Maar de geest der Fransen gaat niet met de tijd geest mee. Ik zal u zeggen wat ik geloof. Napoleon III zal de dweepverij en het bijgeloof moeten bestrijden. Ik zeg moeten, want — anders gaat straks zijn eigen troon omver; zóals zijn vrouw reeds gevoelt, en — vrouwen zien scherp. Nu zal de Voorzienigheid hem bezigenvelen, om aan Italië een Luther-stoot te geven, eerst met het zwaard en later — door de vreemden, die er blijven hangen — door het woord. Als dat gebeurd is, zal de geestelijkheid uit recompense Napoleon doen vallen. A. Ik dank u. Ik geloof, dat gij de zaak zeer juist in ziet. Loterij te Montfoort. De verpleegden uit de Stichting te Montfoort werken met ijver en lust, om een loterij te doen plaatsvinden ten voordele van de lijders door den watersnood. Nederlanders! wint dat uw hart niet! Nederlanders! verheugt zich u niet, dat vroeger ruwe, koude, boze en onverschillige kinderen zich inspannen, om den nood van anderen te lenigen? We zijn zeker van uw sympathie en roepen u daarom met grote vrijmoedigheid toe: moedigt hunne pogingen aan en bevordert het welgelukken! Zendt ons geschenken en neemt loten! De Montfoortse verpleegden zijn met weinig tevreden, om dat ze niet aan veel gewend zijn. Maar— dit wensen zij met geheel hun hart, dat Nederland hen in de gelegenheid stelt, om aan de ongelukkigen te loonen, hoe ook zij deelen in hun lot. Dit smeekten zij vertrouwend van u, Nederlanders! dat het hun gegund worden, een openbaar bewijs te geven van den geest, die in hun toevluchtsoord leeft en heerscht. Waar armen de armen, ongelukkigen de ongelukkigen willen bijstaan, daar moet de zegen komen van God. Hij beweegt veler, veler harten, opdat het nederig Gesticht van Montfoort worden versterkt in zijn vast vertrouwen: dat de Almachtige met welgevallen nederziet op de weldadigheid van de giften en hulpbehoevenden, die deelen wat zij hebben en ontbering willen lijden door hun geven. God helpt door menschen. Op u, Nederlanders! is daarom, naast Hem, al hun vertrouwen gesteld. Directeur en verpleegden van Montfoort’s Gesticht. Met vreugde en dankzegging aan de edele inzenders, delen wij onzers lezers mee, dat weer zijn ingekomen voor de Loterij te houden door de meisjes van ’t Montfoortse Gesticht ten voordele der noodlijdenden door den watersnood. Van den WelEd. Heer J. J. Burgerhoudt te Utrecht 12 prijzen. » Mevrouw V. W. te Utrecht 1 » » Mevr. Schuit te Vlissingen. ... 24 » » Mevr. Boer. De Oudwaler, Mevr. van Assen te Leiden, 36, mag velen zich opgewekt gevoelen, het gegeven voorbeeld te volgen, en medewerken om de kiem tot meer saamzaamheid in het jeugdig gemoed aan te wakkeren, zodat de armen, ook door armen geholpen, hunne eigen krachten meer leeren aanwenden voor leniging van ellende en armoede. Opmerkingen. Een slecht sujet schijnt de goedkeuring van God en de mensen dikwijks te ondervinden, want alles loopt hem mee. Dat maakt de braven wel eens treurig. Maar - de braven moesten hun tijd afwachten. Het is waar, dat de zoodanigen soms oud worden, en ook op hun bed sterven. Ze moeten echter stellig de nasmaak eens proeven van de vruchten door hun handen geplukt. De ongestelden nemen met de jaren toe, en ze beginnen te geloven - dat Revalenta Arabica zelfs goed is voor ontruste gewetens. De smaak der spijzen, de geur der wijn is vervlogen - het gezelschap van mannen behaagt niet meer, dat van de vrouw wel nog minder. Zij blijven over - alleen - met de ouderdom aan hun zijde - en de Dood in het verschiet. Als alle mensen goed van elkaar spraken, was de wereld een paradijs. De tegenovergestelde neiging is de doos van Pandora, die, eenmaal geopend zijnde, elk huis en omgeving met smart en leed vervult. Hoeveel vijandschap en harteleed sprongen op uit die bron! Hoeveel geluk wordt er door versteend en vernietigd! Wanhoop, jaloerschap en de geest van kwaadsprekendheid dwalen als zoovele kwaad furiën rond om op de goede naam van anderen een vlek te werpen en de rust te verstoren. Iedereen heeft zijne fouten, en de beste gedraagt zich soms niet goed, hetgeen schijnbaar zo veel onevenvoldigheid wettigt. Het is nog-zo een goede stelregel om, wanneer men in iemand fouten opmerkt, dit den man zelf onder het oog te brengen. Dit kan niet anders dan een heilzame uitwerking hebben. Het is een bewijs van belangstelling in de betrokken persoon, wat altijd goedwillig zal worden opgenomen, zodat men maar niet beleedigend te werk gaat. Het is daarentegen laag en onchristelijk de fouten van anderen aan alle mensen, behalve aan de personen zelf te verkondigen. Zulk een handelwijze verraadt een slecht karakter. Een schandaal is iets wat de eene helft der wereld zeer gaarne rondvent en de andere helft even gaarne gelooft. Welk een geheimzinnig iets is toch hel blozen. Een enkel woord, een enkele blik of eene enkele gedachte kan de wangen met eene kleur overtrekken. die geen penceel schil deren kan en die gelijk is aan de zachie tinten van een zo- merszons-ondergang. Hoe vreemd is het toch dat enkel het aangezigt, alleen het menschelijk gelaat, blozen kan! De hand of voel kan evenmin gekleurd worden uit zedigheid of schaamte, als de handschoen of kous, die ze bedekt. Hel aangezigt alleen drukt de zachtere gewaarwordingen uit. Zou bet gelaat dan niet registreeks met het hart in verband staan ? Als iemand begint te zeggen , dat hij u slechts vijf mi nuten wil spreken , kunt ge er vast op aan, dat hij u een uur aan een knoop van uw jas vasthouden zal. Als ik eene kerk opgepropt vol zie , omdat er Do. A. of Do. B. of Do. C. zal preken, kan ik de opmerking nooit ver zwijgen: die menschen komen niet om God te dienen, maar om een mensch te hooren. Er is geen slechter gewoonte, dan het hebben van dominés-briefjes. IZeg eens aan den dappersten man. hoeveel maanden hij nog te leven heeft tot aan zijn zeventigste jaar toe. Zeg aan den veertigjarigen : » nog 560 maanden en gij zijt niet meer !” gij zult opmerken, dat hij hevig verschrikt en ontroerd wordt. Hij die op eene hoogte staande, met het oog op hetgeen onder hem is, niet veel troostelijks leert en dankbaar wordt, voor dien is de natuur een gesloten boek, en zijn lezen der H. Schrift is — machine-werk. Dat het ten allen tijde in de natuur der menschen legt I omtrent zondaren hard en gevoelloos te zijn, blijkt uit het verwijl dat de Farizeeërs en Schriftgeleerden den Heere maak ten: »Deze neemt de zondaars aan en eet met hen.” Hel is in de groote steden lang al geen goud wat er blinkt Eene oplettende beschouwing doet er menigeen opmerken. wiens schamele kleederen; met moeite en behendigheid, naar de mode des tijds gefatsoeneerd zijn, maar zekere armelijk heid verraden, die des te meer opvallend is. naarmate men haar wil bedekken. Hebt gij eens deze opmerking gemaakt, nl. Dat in een grote stad als geen goud is wat er blinkt, dan ga je de ogen steeds meer en meer open, en je begint de mensen beter te leeren kennen. Dit is mijne innigste overtuiging, dat ons christelijk medelijden met gevallen zondaars (zijn we het niet allen ?) ons op het heiligste verplicht, het afschuwelijke der donkere kerkers en holen, in welke de ongelukkige lichamelijk en geestelijk versmacht, steeds meer te verwijderen, en het zal mij steeds eene hartelijke vreugde zijn, als ik een gevangenis opmerk, die zich niet dadelijk reeds van buiten als een plaats van pijniging kennen doet; want van binnen is reeds smart en foltering genoeg. — Een vaste wil, eene stellige overwinning. Zeker buitenlandsch professor schrijft: "Ik leerde de spraak kunst, toen ik gemeen soldaat was, met 6 stuivers soldij per dag. De rand van mijne krib was mijne zitplaats, om te studeren; de ransel mijn boekenkast en een plank op mijn knie mijn schrijftafel; ik kwam er in één jaar. Ik had geen penning, om een kaars of om olie te koop te leggen. Des winters moest ik studeren bij de vlam van het vuur, als ik ten minste vuur kreeg. Zoo ik dan onder zulke omstandigheden en zonder vriend of maat, die mij raad gaf of aanmoedigde, mijne taak aanvulde; welke verschooning is er dan voor jonge leden, hoe arm, hoe overladen met werk of onder welke omstandigheden ook, die beweren, dat zij geen gelegenheid hebben of andere bezwaren aanvoeren? Wanneer ik een pen of een velletje papier wou koop te leggen, was ik genoodzaakt een gedeelte van mijn voedsel te verkoop te leggen, zelfs dan als ik schier uitgehongerd was. Ik had geen oogenblik voor mij; ik moest lezen en schrijven te midden van het gepraat, gelach, gezang en getier van een grote menigte onbeschkaafde lieden, en dat nog wel — in de uren, dat zij vrij waren!" Jonge lezers! merkt die taal van de hoogleeraar op en denkt daarover eens na! Belangwekkend gesprek op straat. Zoo zijn er - veel. A. Koud hè, van dag ? B. Ja, 't is niet warm. In de Sociëteit. Student A. Weet je, B! wat ik van het gebruik der boeken denk ? Student B. Een wonderlijke vraag ! A. Niet zoo vreemd als je denkt. Ik beschouw boeken als groote heeren, men leert beider titels van buiten en berekent waarvan een kennis met hen gemaakt te hebben. B. Waarachtig, dat 's waar; want geen mensenleven is lang genoeg, om al de boeken te lezen, die de professor bij zijn dicteren aanhaalt. Voorjaar. Natuur ontwaakt, de boom wordt groen, Ja, 't al begint te leven. Wat wil God niet veel voor ons doen! Voor ons, die Hem niets geven. Wel was de winter, o zoo hard! En 't ijs drong door de dijken. Wel leden duizenden veel smart; Maar — God doet haar weer wijken. Ja, God leeft die het leven geeft, Het leven uit de doden, Als u de smart gegrepen heeft O mensch! klaag Hem uw nooden. Zoo roept natuur ons jaar op jaar, Nieuw leven te aanschouwen; En juicht ze, ja, uw God is daar. Blijf steeds op Hem vertrouwen. Gedachten. De hele wereld moet zich niet naar mij, maar ik moet me naar de wereld schikken. Weder maakt ongevoelig. Een dankbare arme zal, rijk geworden, een weldadige zijn. Onverzadelijk is menigeen in zijn wensen, en — het slot is — een doodkist met niemendal. Ledigheid is — roest. Indien wij ons bij het beoordeelen van anderen meer in hunne omstandigheden verplaatsten, wij zouden een kunstig oordeel vellen. De ledigste korenaren steken het hoofd het hoogst omhoog. Uitstel is een dief van de tijd. Rust is de dochter der werkzaamheid. Waar het meest gelezen wordt, daar wordt ook het slechtst gelezen, want gaauw en goed gaat niet samen. Anderen goeden raad geven, dat betekent niets; maar het zichzelf te doen, dat is zwaar. Die mild is met belonen, is stellig schraal in het geven. Zelfs de geringste der stervelingen is soms den aanzienlijksten een dienstig voorwerp. Een grote daad bewijst niets voor het karakter, maar volhardende moed wel. Men vindt den laatsten bij de vrouwen. Die een schat begeert, waardoor hij een slaploose nacht moet doorbrengen, is veel dwazer dan de luidruchtige knaap die zijn ziel en lichaam op een partij verwoest. Voor de week. 7 April. Heer, Gij zijt mijn lof. 8 » Zonder orde niets beslaat, en slechts daar kan orde heerschen, waar elk zijn pligt betracht. 9 » Geen verstandig zeeman gaat met storm in zee, die voorbeeld en handeling nooit in toorn. 10 » Wat gij heden verzuimt, blijft eeuwig verzuimd; want de dag van morgen brengt zijn eisen werk mee. 11 » Het grootste ongeluk van de mens is — een kwaad geweten. 12 » Als uw hart zich voor één ondeugd opent, treden er de anderen tegelijk binnen. 13 » Voor de landman! Alle dingen moeten op hun plaats staan, van de Bijbel af tot op de sleutel van de kast, ja, tot op de dorschvlegel toe, zodat men ze ook in donker kan vinden. — Zo spreekt een landman, maar de stedeling mag het ook wel horen. 10 » Nieuwe maan. 2 » 5 u. 5G m. gaat de zon op » " 6 • 58 » » » „ onder. Correspondentie. * ‘ j o S0 , /ï Ons' dat lijkt ons verontwaardiging onze opmerking over de onbeschoftheid der edellieden heeft gelezen, en dat onze opmerking meer de parvenus of lieden uit den gegoeden middelstand treft dan de mensen van adel. Wij antwoorden de geachte briefschrijver dat de opmerking gemaakt is door de heer W. M. Thackeray, en te vinden is in F. C. Baudrij's uitgave van de werken van de zeer beroemde Charles Dickens. Indien dus X. IJ. Z soms lust zou hebben ons uit te daggen, raden wij hem aan zich te wenden tot onzen vriend Thackeray, een hoofdmedewerker van het alomgeestigste tijdschrift Punch, de geestige schrijver van het Book of Snobs, het Irish Sketchbook, Vanity Fair enz. II. & Z. delen ons mede, dat zij met leedweten hebben gelezen in ons vorig nummer — een brief van Klaas Eenvoud, waarin de partij der orthodoxen aangevallen wordt. Zij zeggen verder dat niet verwacht hadden van een Blad, dat — in zijn doorgaande richting — zelf orthodox is, enz. Wij betuigen de even gemoedelijke als actueswaardige briefschrijvers onzen hartelijken dank voor de gemaakte opmerking, die gepast en niet te wederleggen schijnt. Als zij niet te wederleggen was, zouden wij gaarne openlijk schuld belijden, of alligt opgeven — dat de brief aan onze aandacht ontglipt was. Maar verre van daar, we hebben den brief gaarne opgenomen, en zijn bereid rekenschap voor onze sympathie te geven. Wij teekenen protest aan tegen de bewering, dat WIJ orthodox zijn. Het liberalisme van onze dagen verfoeien we en verachten we, en WIJ zijn als een bedekt ongeloof, te gevaarlijker juist omdat het bedekt is. Maar — als de orthodoxie bestaat in exclamaties van enige geijkte termen, in het uitkramen van geestelijken onzin, — in een raadselachtige uitvoering, gemengd met alle ongerijmdheid en duisterheid, in een zichzelf laten onderhouden, in een komediespel, dan vinden ook wij dat walgelijk, en zeggen wij: dat de schapen liever de Belhamel volgen dan de Herder. Wij hebben den brief gaarne geplaatst, omdat wij het de roeping achten van de Opmerker, om ook onpartijdig in den volsten zin des woords, opmerkingen te plaatsen, die schijnbaar onze eigen partij in het aanzicht slaan. Als wij tot de partij van 'den geestelijken onzin' behoorden, zouden we — na het lezen van zulk een brief, terstond daarvan afstand doen. Maar — wij roepen al de laatste nummers van ons Blad als getuigen, dat wij duidelijk genoeg zijn, om te kunnen worden begrepen, en nergens den naam van orthodox dragen, al belijden we gaarne liever orthodox te heeten dan liberaal. De richting van Dr. van Oosterzee, Dr. Hasebroek, Dr. Cohn, Dr. Beets etc. is de onze, en wij stemmen het deze mannen volkomen toe: dat men door christelijk, d. i. een slaafsch- en blind navolger van Christus te zijn, zich in deze dagen den naam van orthodox moet getroosten, door anderen ons gegeven, maar door onszelf in wil begeerd. Wij hechten met Mevrouw Bosboom-Toussaint aan de formulieren, om dat wij het met haar eens zijn dat de geleerde vaderen die na een plichtig gebed om den H. Geest hebben opgesteld, en deze dus wel meer waarde hebben dan de improvisatie van dezen of genen predikant, die niet zoo geleerd en zeker niet vromer is dan zij waren. We verklaren dus openlijk, dat wij geenzins de regelmatigen willen zien aanvallen. 