None
11553/21    cg
 TREE.1.A   NL


 Raad van de
Europese Unie





Brussel , 3 september  2021
(OR. en)


11553 /21




ENV 604
POLMAR 12
CLIMA 223
AGRI 399

Interinstitutioneel dossier:
2021/0285 (NLE)


VOORSTEL
van: de secretaris -generaal van de Europese Commissie, ondertekend  door
mevrouw Martine DEPREZ, directeur
ingekomen:  3 september  2021
aan: de heer Jeppe TRANHOLM -MIKKELSEN, secretaris -generaal van de
Raad van de Europese Unie
nr. Comdoc.:  COM(2021) 534 final
Betreft:  Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende het standpunt
dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in het Verdrag
ter bescherming van het mariene milieu in het Oostzeegebied (“Verdrag
van Helsinki”) met betrekking tot de goedkeuring van een aanbeveling
tot wijziging van bijlage  III, deel  II, bij dat verdrag

Hierbij gaat voor de delegaties document COM(2021) 534 final.
 Bijlage: COM(2021) 534 final

NL   NL



EUROPESE

COMMISSIE


Brussel, 3.9.2021

COM(2021) 534 final

2021/0285 (NLE)


Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende het standpunt dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in het
Verdrag ter bescherming van het mariene milieu in het Oostzeegebied (“Verdrag van
Helsinki”) met betrekking tot de goedkeuring van een aanbeveling tot wijziging van
bijlage

III, deel

II, bij dat verdrag

NL 1  NL TOELICHTING
1. ONDERWERP VAN HET VOO RSTEL
Dit voorstel betreft het besluit tot bepaling van het standpunt dat namens de Unie moet
worden ingenomen in de Commissie  ter bescherming van het mariene milieu van het
Oostzeegebied in verband met de voorgenomen goedkeuring van een aanbeveling tot
wijziging van bijlage  III, deel  II, van het Verdrag van Helsinki
2. ACHTERGROND VAN HET V OORSTEL
2.1. Het Verdrag van Helsinki
Het Verdrag ter bescherming van het mariene milieu in het Oostzeegebied (hierna “het
verdrag” genoemd) heeft tot doel het mariene milieu van de Oostzee te beschermen tegen alle
bronnen van verontre iniging, industrialisering en andere menselijke activiteiten. Het verdrag
is op 3  mei 1980 in werking getreden. Het verdrag is in 1992 gewijzigd.
De Europese Unie is partij bij het verdrag1.
2.2. De Commissie ter bescherming van het mariene milieu van het Oostzeegebied
(Helcom)
De Commissie ter bescherming van het mariene milieu van het Oostzeegebied — ook bekend
als de Helsinki -commissie (Helcom) — bestaat uit vertegenwoordigers van elk van de tien
partijen2 bij het verdrag. De commissie komt met regelmati ge tussenpozen bijeen, en telkens
wanneer bijzondere omstandigheden daartoe aanleiding geven. Tot haar taken behoort het
toezicht op de uitvoering van het verdrag en de controle van de toestand van het maritieme
gebied, de doeltreffendheid van de vastgeste lde maatregelen, de prioriteiten en de behoefte
aan aanvullende of andere maatregelen.
 Overeenkomstig artikel  23 van het verdrag heeft elke verdragsluitende partij één stem in de
commissie. De EU heeft recht op een aantal stemmen dat gelijk is aan het aant al lidstaten dat
partij is bij het verdrag. De EU oefent haar stemrecht niet uit wanneer de lidstaten hun
stemrecht uitoefenen en omgekeerd.
Overeenkomstig artikel  19, lid  5, van het verdrag neemt de commissie haar besluiten met
eenparigheid van stemmen v an de verdragsluitende partijen, tenzij anders bepaald.
2.3. De beoogde handeling van de Commissie ter bescherming van het mariene
milieu van het Oostzeegebied
De Commissie ter bescherming van het mariene milieu van het Oostzeegebied zal op zijn
ministerië le bijeenkomst van Helcom op 20  oktober 2021 een aanbeveling tot wijziging van
bijlage  III, deel  II, bij het Verdrag van Helsinki goedkeuren  (“de beoogde handeling”).
1 PB L  73 van 16.3.1994, blz.  19.
2 Denemarken, Du itsland, Estland, de Europese Unie, Finland, Letland, Litouwen, Polen, de Russische
Federatie en Zweden.
NL 2  NL De beoogde wijziging strekt ertoe de vereisten van bijlage  III, deel  II, bij het verdrag te
moderniseren door rekening te houden met recente ontwikkelingen in de wetenschappelijke
kennis over goede landbouwpraktijken en een nieuwe woordenlijst, rekening houdend met de
bestaande EU -wetgeving, en een nieuw lid over recycling van nutriënten toe t e voegen op
basis van de resultaten van de in 2018 onder het EU -voorzitterschap in Brussel gehouden
ministeriële bijeenkomst van de commissie.
De vaststelling van de beoogde handeling opent de stilzwijgende aanvaardingsprocedure van
artikel  32 van het ver drag om bijlage  III, deel  II, bij dat verdrag te wijzigen. De wijziging van
bijlage  III, deel  II, van het verdrag zal bindend zijn voor de Unie.
 3. NAMENS DE UNIE IN TE NEMEN STAN DPUNT
Er is herhaaldelijk erkend dat de mariene biodiversiteit en ecosystemen  in de Oostzee, ook in
maritieme gebieden voorbij de grenzen van de nationale rechtsmacht, moeten worden
beschermd.
De wijziging van bijlage  III, deel  II, van het Verdrag van Helsinki tot het voorkomen van
verontreiniging door de landbouw heeft tot doel de  voorschriften van het verdrag te
moderniseren. Met name punt  3 over mestopslag en punt  6 over het op of in de bodem
brengen van organische mest zijn aangepast om rekening te houden met recente
ontwikkelingen in de wetenschappelijke kennis over goede landb ouwpraktijken. Verder wordt
een nieuw lid over recycling van nutriënten toegevoegd om de verbintenissen weer te geven
die in dit verband in de verklaring van Helcom van 2018 onder het EU -voorzitterschap zijn
aangegaan, alsook een nieuwe woordenlijst, reken ing houdend met de bestaande EU -
wetgeving.
Met het oog op de ministeriële bijeenkomst van Helcom in oktober 2021 is het nodig het
standpunt van de Unie te bepalen omdat de beoogde aanbeveling de stilzwijgende
aanvaardingsprocedure van artikel  32 van het Ve rdrag ter bescherming van het mariene
milieu in het Oostzeegebied opent om bijlage  III, deel  II, bij dat verdrag te wijzigen. De
wijziging van bijlage  III, deel  II, van het verdrag zal bindend zijn voor de Unie. Aangezien de
beoogde wijziging van de bijlag e de eisen inzake de bescherming van de Oostzee zal
moderniseren, de internationale verbintenissen en ambities van de EU zal wijzigen en de
bescherming van het milieu zal verbeteren, wordt voorgesteld dat de Unie de goedkeuring van
de aanbeveling steunt.
 4. RECHTSGRONDSLAG
4.1. Procedurele rechtsgrondslag
4.1.1.  Beginselen
Artikel  218, lid  9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU)
voorziet in de vaststelling van besluiten tot bepaling van “ de standpunten die namens de Unie
worden  ingenomen in een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, wanneer dit
lichaam handelingen met rechtsgevolgen vaststelt, met uitzondering van handelingen tot
aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst ”.
Het begrip “ handel ingen met rechtsgevolgen ” omvat tevens handelingen die rechtsgevolgen
hebben uit hoofde van de op het betrokken lichaam toepasselijke volkenrechtelijke
NL 3  NL bepalingen. Onder dit begrip vallen tevens instrumenten die volkenrechtelijk niet bindend
zijn, maar die  “beslissende invloed [kunnen hebben] op de inhoud van de regelgeving die de
wetgever van de Unie vaststelt ”3.
4.1.2.  Toepassing op het onderhavige geval
De Commissie ter bescherming van het mariene milieu van het Oostzeegebied is een lichaam
dat is opgericht krachtens een overeenkomst, te weten het Verdrag ter bescherming van het
mariene milieu in het Oostzeegebied.
De door de Commissie ter bescherming van het mariene milieu van het Oostzeegebied vast te
stellen handeling is een handeling met rechtsg evolgen. De beoogde handeling heeft
rechtsgevolgen omdat zij de stilzwijgende aanvaardingsprocedure van artikel  32 van het
verdrag opent om bijlage  III, deel  II, van het verdrag te wijzigen.
De beoogde handeling strekt niet tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van
het verdrag.
De procedurele rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel  218, lid  9,
VWEU.
4.2. Materiële rechtsgrondslag
4.2.1.  Beginselen
De materiële rechtsgrondslag voor een overeenkomstig artikel  218, lid 9, VWEU vast te
stellen besluit wordt in de eerste plaats bepaald door de doelstelling en de inhoud van de
beoogde handeling ten aanzien waarvan namens de Unie een standpunt wordt ingenomen.
 Wanneer de beoogde handeling een tweeledige doelstelling hee ft of bestaat uit twee
componenten, waarvan er een kan worden gezien als hoofddoelstelling of hoofdcomponent,
terwijl de andere doelstelling of component slechts ondergeschikt is, moet het overeenkomstig
artikel  218, lid  9, VWEU vast te stellen besluit op één materiële rechtsgrondslag worden
gebaseerd, namelijk die welke vereist is voor de hoofddoelstelling of de hoofdcomponent dan
wel de belangrijkste doelstelling of component.
4.2.2.  Toepassing op het onderhavige geval
De doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling hebben in de eerste plaats betrekking
op de bescherming van het milieu.
De materiële rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel  192, lid  1,
VWEU.
4.3. Conclusie
De rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is ar tikel 192, lid  1, VWEU, in samenhang
met artikel  218, lid  9, VWEU.
3 Arrest van het Hof van Justitie van 7  oktober 2014, Duitsland/Raad, C -399/12, ECLI:EU:C:2014:2258,
punten  61 tot en met  64.
NL 4  NL 2021/0285 (NLE)
Voorstel voor een
BESLUIT VAN DE RAAD
betreffende het standpunt dat namens de Europese Unie moet worden ingenomen in  het
Verdrag ter bescherming van het mariene milieu in het Oostzeegebied (“Verdrag van
Helsinki”) met betrekking tot de goedkeuring van een aanbeveling tot wijziging van
bijlage  III, deel  II, bij dat verdrag
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag  betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel  192,
lid 1, in samenhang met artikel  218, lid  9,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Overwegende hetgeen volgt:
(1) Het Verdrag ter bescherming van het mariene milieu in het Oostzeegebied, als herzien
in 1992 (“de overeenkomst”), is door de Unie gesloten bij Besluit 94/157/EG van de
Raad4.
 (2) Ingevolge artikel  32 van de overeenkomst kan de Commissie ter bescherming van het
mariene milieu van het Oostzeegebied wijzigingen van de bijlagen bij de
overeenkomst vaststellen.
(3) De Commissie ter bescherming van het mariene milieu van het Oostzeegebied zal
tijdens de ministeriële bijeenkomst van 2021 op 20  oktober 2021 een aanbeveling tot
wijziging van bijlage  III, deel  II, van de ov ereenkomst goedkeuren.
(4) Het is passend het standpunt te bepalen dat namens de Unie moet worden ingenomen
in de Commissie ter bescherming van het mariene milieu van het Oostzeegebied,
aangezien de door die commissie aanbevolen wijzigingen van de bijlagen  worden
vastgesteld volgens de in artikel  32 van de overeenkomst bedoelde stilzwijgende
aanvaardingsprocedure. De wijziging van bijlage  III, deel  II, van het verdrag zal
bindend zijn voor de Unie.
(5) Aangezien de beoogde wijziging van bijlage  III, deel  II, de eisen inzake de
bescherming van de Oostzee zal moderniseren, de internationale verbintenissen en
ambities van de EU zal wijzigen en de bescherming van het milieu zal verbeteren,
wordt voorgesteld dat de Unie de goedkeuring van de aanbeveling steunt,


4 PB L  73 van 16.3.1994, blz. 19.
NL 5  NL HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel  1
Het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen op de ministeriële bijeenkomst
van de Commissie ter bescherming van het mariene milieu van het Oostzeegebied van 2021,
houdt in dat de goedkeuring van de aanbeveling tot wijziging van bijlage  III, deel  II, van het
Verdrag van Helsinki wordt ondersteund.
Artikel  2
Dit besluit is gericht tot de Commissie.
Gedaan te Brussel,
 Voor de Raad
 De voorzitter.
