De koninklijke heerlijkheid van Christus, vertoond en toegezegd aan zijn volk, alsmede de zaligheid, aan hetzelfde beloofd
**** tfA»»rirrrTTrn ffnnnf ftiTïfnrn V11T rUTTJTO TÜS, VERTOOND EN TOEGEZEGD AAN ZIJN VOLK, ALSMEDE DE ZALIGHEID, AAN HETZELVE BELOOFD ; VOORGESTELD IN EENE LEERREDE TER NABETRACHTING VAN DES HEEREN H. AVONDMAAL OVER JESAIAS XXXIII: 16; DOOR P. J. SCHAAP, BEDIENAAR DBS H. KUAHGELIUMS, TE 'SGRAVENHAGE , BIJ J. VAN GOLVERDINGE. 1842. De%e Leerrede wordt uitgegeven met approbatie des Kerkeraads. DE KONINKLIJKE HEERLIJKHEID VAN. CHRISTUS, VERTOOND EN TOEGEZEGD AAN ZIJN VOLK, ALSMEDE DE ZALIGHEID, AAN HETZELVE BELOOFD. VOORGESTELD IN tKSf7'' ' LEERREDE TER NABETRACHTING VAN DES HEEREN B. AVONDMAAL, OVER JESAIAS XXXIII: 16 Voorzang: Psalm LXVI: 8, 9. VOORAFSPRAAK. Geliefde Toehoorders 1 daar zijn in de natuur zekerlijk vele voortreffelijke heerlijkheden, welke een lust zijn voor de oogen der menschen, en waaromtrent het oégf niet verzafligd wordt van zien; maar waaneer dezelve in nare ware gedaante beschoawd worden , dan zijn het enkel nietigheden , niet waardig dat de mensch daarover zijne krachten inspant om zijne zinnen te doen werkzaam zijn op dezelven ; want daar is eene eenige eigenschap in, die het al doet ophouden en die heerlijkheid weg neemt (wat het ook zij) en dat is, dat het wegens deszelfs vergankelijkheid onder datgene moet besloten worden, hetwelk den titel gegeven is van ijdelheid der ijdelheden. Laat vrij uwe zinnen rondgaan over de gansche aarde, en beschouw alles wat zienlijk is, en gij zult, uwe zinnen weer t'huis gehaald hebbende , niets anders gevonden hebben ; en waarlij k, zoo de mensch daarop zijne zinnen stelt, hij zal bedrogen zijn. Maar daar zijn voortreffelijker heerlijkheden te zien ; dan deze, en die zijn niet aardsch , maar hemelseh; niet vleeschelijk maar geestelijk ; niet ijdel maar waarachtig; niet vergankelijk maar eeuwig; en dat zijn de heerlijkheden van den Heere jezos , die genaamd wordt » de schoonste onder de menschenkinderen, op wiens »lippen genade is uitgestort, Ps. XLV: 3, en deze maken op het hart dergenen , die dezelve zien , zoo een indruk , dat zij uitroepen : al wat aan Hem is' gansch begeerlijk, en de vrucht daarvan is het gehemelte der ziele zoet. En waarlijk degenen die van die heerlijkheden wat komen te zien, die worden vervuld met liefde tot dien persoon, en worden niet verzadigd van zien ; en haar hart wordt ter gehoorzaming éo£ aan hem verbonden , dat zij zeggen : mijne ziele kleeft u achter aan, Ps. LXIII: 9, in de daden van Zijne genadige uitlatin. gen aan hare ziele, in dewelke Hij zich heerlijk maakt aan haar harte, zoodat de verheffinge Godes in haar hele is, Ps. 149: 6, en zij haar uitlaten over Zijne daden , en zeggen: (gelijk wij even zongen) komt luistert toe gij die God vreest, en ik zal vertellen wat de Heere aan mijne ziele gedaan heeft, en haar hart wordt zoo klein en vernederd onder dat alles, zoodat zij niet weten hoe zij haar gering genoeg zullen aanstellen voor den Heere. Maar het is eenigzins wonder dat deze heerlijke koning zoo weinig aanschouwers heeft, daar er de wereld zooveel mag hebben , en de menschen haar vermoegen met de bescjifcuwing der eindige dingen t en naar deze heerlijkheid haar niet willen wenden ; indien men aanmerkt, de waardigheid van den persoon en de heerlijkheid der zaak, benevens het groot belang dat daar een ieder sterveling bij heeft; toch het is ook aan den anderen kant niet te verwonderen, wanneer men zich keert tot de ruine van des menschen gevallen; ziele, waarin hij een blinde, en dood vijandige zondaar is, van alles waarin Gods eer en zijne zaligheid .gelegen is; en ■oolang geregiigheid Hem daar laat liggSP , en het ongeloof hem vast houdt, in dien vervallen staat, zal zijn oog niet kunnen gevestigd worden op deze heerlijkheid van christus, want hij hem onbekend is. Maar kinderen Gods, die gij in dit morgenuur aan de tafel van Koning jezus geweest zijt, en.daar gegeten en gedronken hebt, de teekenen en zegelen zijner liefde tot uwe zielen, bewezen, en ten toongesteld in zijne zelfsopoflering , ter voldoening aan de geregtigheid Gods in uwe plaatse, waarvan wij gedachtenis vierden opzijn bevel; opdat ons geloove in hem gesterkt, en onze gemeenschap met hem , hoe langer hoe naauwer toegehaald worde , door de bindinge van den band , eener wederzijdsche liefde; hoe is het u daar gegaan, en wedervaren? hebt gij van de heerlijkheid van dezen koning ook iets gezien ? is hij iemand uwer ook in zijne heerlijkheid voorbijgetrokken? waardoor uwe ziele geraakt is tot een nederig en ootmoedig bukken voor hem ; en nieuwe verbintenis ter gehoorzaming aan hem , zoodat gij hem op nieuw eens hart en hand mogt geven? of is iemands geloof in de belofte des eeuwigen levens, welke gegrondet is in de kruisverdiensten van dezen heerlijken koning jezds gesterkt, en de hoop verlevendigd dat gij Hem eens in volle heerlijkheid zult aanschouwen , in welkers vooruitzigt, uw hart zich verheugen mogt? — Of is iemand daar geweest onder gezigt van schuld , zonden en banden, met eene hongerige begeerte , en uitziend harte naar jezus : of hij nog eens inkomen mogt, en redden uwe ziele, opdat gij nog eens als een vrijgemaakte des Heeren , u met al Zijn verloste volk verblijden mogt ? — Of heeft iemand daar gezeten dat hem alles is voorbij gegaan , en hij niets onder het genieten der teekenen van alle deze dingen denkt gehad te hebben? — O de Heere is zoo vrij , om met het zijne te doen dat hem behaagt. — Maar vrienden! ik houde het .daarvoor, dat wij daar niet ongezegend geweest zijn , wanneer dat wij daar vernederd zijn geworden, en ons hart tot naauwer gehoorzaamheid is verbonden aan den Heere. I Tusschenzang: Ps. CVI, 2, 3. Tekst: Jes. XXXIII: 16. « Uwe oogen zullen den Koning zien in zijne schoon» heid: zij zullen een verre gelegen land zien.» inleiding. Het geloof 'is een wonderlijk gewrochte des Heiligen Gjsestes, en is van zeer bijzondere werkingen : dat door geene geschapene krachten kan worden gedaan , dat kan het geloove doen ; gij vindt daarvan eenige bij zonderheden ppgeteekend door taulus bij Hebreen XI, in de gelooft» rolle der ouden onder het oude verbond , wat of die door het geloof al gedaan hebben. — En onder alle de bijzonderheden welke het geloove doet, is dit geenszins de minste, namentlijk , dat het de dingen der eeuwigheid , die onzienlijk , en eenen onoverzierfijkcn afs%aMid van ons verwijderd zijn , in de tegenwoordigheid,brengt; waarop ik achte dat paulus doelt, als hij zegt: » JT«* a geloove nu is een vaste grond der dingen die men » hoopt, era een bewijs der zaken die men niet en ziet.» Hebr. XI: 1. — En waarlijk vrienden, al was het, dat de géheele wereld wilde vergaderen en zamenspannen, om de beloften Gods, tot een troosteloos, en .onder het gezigt der zonden verootmoedigd hart te brengen, en om haar jezus liefde toe to passen, en spreken haar op goede gronden gelukzalig , het zoude al vergeefs wezen, zoo daar geloof ontiwak om zulks aan te nemen. — Maar wanneer het geloof daar is, en gesterkt door de invloeden des . Gwstes haar kracht oefent, dat brengt CHRISTUS in de beloften , ei* zijne liefde zoonabij , alfcdat de ziele , de vereenigiüg 4$8*oelt, eo haar vermaakt in de innerlijke bespiegelingen van eene eeuwige gelukzaligheid die daaraan vast is, al is het dat daar geen schepsel is, welke daarover jspteekt, ja al sprak de gansche wereld zuttfl: tegen; want het geloove » neemt Gods getuigenis aan, en Mi vertegeit v dfrt God waarachtig is.» Joh. III: 38.*** Dit mag voor eeunM^blijk merkteeken van het geloof aangenomen worden. Yele mentonen denken dat zij geloof hebben , maar zij hadden nimmer eenige kennis aan deze daad vankfli zei*», nadien dat de dingen der eeuwigheid, door.dfifr hefefeaar verad af bleef, haar altoos vsreemde zakeu||§i gebleven , ei» nooit in haar tegenwoordigheid gebragt zyn, geworden $_en waarlijk daar zijn er dan ook nog soms onder dezulken welke daarop steunen, en roemen , dat zij van de dingen des Hemelschen Koninkrijks, wat hebben gezien , en daaraan kennis hebben gekregen ; maar dat zuUsai niet waarachtig is, dat wordt openbaar, door dien de eigenschappen welke daarmede gepaard gaan, ten allen tijde bij hun zijn gemist. Want waarlijk vriendejz* hetikan niet zijn, dat iemandjjfit geloofJje* zit, dat hem de zaligheid vertegettwnoudigt, endLtgeene •igeWöhappen medebrengt in het hart, van vernedering in zich zelve» , en verheerlijkinge Gods in zijne daden; want deze dingen zijn van God te aamengêvoegd, en die dezelve scheidt, toont zich gewillig om Gods werk te «èrbxekan; Iad^eaygg dan ooit vertegenwoordigd hebt gezien de dingen der zajigheid , welke als gewonden i en te zamen zijn, in den Heere JEZUS , dan zult gij voorzeker eenen godzaligen wandel vertoonende zijn geworden ; want hoe meer1 dat wij van den Heere zien in zijne zalige betrekking en'heerlijkheid op de ziele , hoe meer dat zulks een indruk zal nalaten op het hart, wegens eigen geringheid en onwaarde, en een godzaligen wandel, in verkleefdheid aan de instellingen , en dienst der eeuwige Majesteit Gods. Ik heb zulks niet verre weg te halen ; want ziet, gij hebt het in 't verband van onzen voorgelezen tekst; daar wordt bét zien van den koning in zijne schoonheid en het vergelegen land alleenlijk toegezegd aan de ware godzaligen, welke wegens baar gesteldheid worden beschreven in het voorgaande 15de vers. Dus is godzaligheid hier de eigenschap en het merkteeken van de genen, die deze belofte past en toegezegd wordt, i i Ik zal mij niet bezig houden met veel redenen bij te brengen , met te bewijzen , of deze zaak alleen eene geestelijke meening hebbende, op Christus en de geloovigen ziet, dan of naar de letter het aldus genomen moest worden , dat deze Koning, den koning hiskia zijnde, na de victorie en overwinning tegen de Assijriers, in zijne heerlijkheid gezien zoude worden , van de godzalige Joden , en zij wegens de benaauwing van den koning van Assijrien, in engte binnen haar land gehouden wordende , na die overwinning zoo eng-niet meer bepaald zouden zijn , maar ruim konden uitweiden, zelfs dat hare oogen een Vreemd land zouden zien. Nu wat er van de zake zij , dat laat ik daar, maar ik begeer mij dadelijk te begeven, om van de letter afziende mij te voegen tol dat doel, van zulk gevoelen zijnde , (dat al is het, dat de menschen er door verstaan hiskia en de Joden) dat echter de zaak daar gebragt worde tot Christus en Zijn volk. ï Dus dat de hoofdzaak , hier op neer kome , dat dit is, eene zoete belofte aan de Kerke van Christus , bevattende in zich eene toezegging van eene zielverkwikkende beschouwing, van immanucl en uisiAsuëL's land. Nadien dan , dat de belofte tweeledig is , zoo zal ik ter verklaring der woorden mij met uwen aandacht bepalen bij de twee zaken hierin vervat. I. Wat het al insluit als het aansehouwen van CHRISTUS beloofd' wordt, uwe oogen zullen den Koning, zien in zijne schoonheid. II. Wat het insluit als er beloofd wordt, een gezigt van den Hemel, zij muien een verre gelegen land zien. Dit zijn woorden vol van geestelijke zaken , (ik zie geen kans , om alles aan u voor te dragen, dat daar al in ligt) regt geschikt bij deze gelegenheid. Och , dat de Allerhoogste door Genade , ons dezelve opene en op het harte brenge met vrucht, vanzalige vernedering voor, en verbintenis onzer ziele aan Hem, en dat zich ons hart in Zijne daden verblijde , Amen. verklaring. I. Wat aanbelangt het eerste gedeelte van den tekst; » Uwe oogen zullen den Koning zien in zijne schoon»Aeid,» daarin zien wij abA: De zaak of de Persoon daar hier van gesprnke,n wordt: »De Koning in zijne schoonkétAn.» en dan B. Hetgene beloofd wordt aan zeker volk in betrekking tot dezen Koning: » Uwe oogen zullen die zien. A. Belangende" het eerste , daarin zien wij a. Het voorwerp daar hier van gesproken wordt den Koning, waarin ons aan te merken staat. 1. Wie deze Koning is, dit kan ik met een woord noemen , wanneer ik zegge, het is de Heere jkzos cbristüs , de toenmaals beloofde Messias, onder en bij de Kerke Gods met dezen naam bekend , zie vers 22: » De Heere is » onze Koning ,» en zoo na Zijne komstinjket vleesch, ia de dagen des Nieuwen Verbonds nJE*n Koning der koningen , Openb. XIX: 16, en de besté kennis is deze, wanneer Hij ook als Koning door de heerschappij Zijner Genade bekend is in ons harte. 2. Waarom Hij een Koning wordt genoemd, het is, om dat Hij Koning is , want dit een mede van die Ambten is daartoe christds is verordineerd en gezalfd. Hij is Koning omdat Hij van den Vader is gezalfd , Ps. II: 6 : »Ik doch » (spreekt de Vader) hebbe mijnen Koning gezalfd over » Zion , den berg mijner Heiligheid, » en hij wordt dus Koning genoemd , omdat Hij Koning is. 3. Waarover Hij Koning is, ik zegge in het gemeen over alles, want Hij heerscht van zee tot zee en van de rivieren tot aan de einden der aarde, Ps. LXXII: 8 , vergeleken niet Jer. X: 7 en Dan. IV: 36, en elders meer, zoodat alles onder Zijne Koninklijke heerschappij is. Maar in het bijzonder is hij koning over zijn volk , onder hetwelk hij een koningrijk der Genade heeft, waarover hij in Genade Koning is, en hetzelve kan nader beschreven worden te bestaan. aa. Uit onderdanen , welke zijn in den engsten zin de uitverkorene Geloovigen, welke Hem in Geest en in waarheid dienen met geheel haar harte , Jes. XXXIII: 22. 66. Het heeft wetten daar de onderdanen na leven , het is' des Heeren woord , hetwelk Hij haar bekend maakt, Ps. CXLVII: 19, het zijn wetten vorderende geloof en gehoorzaamheid in liefde jegens dien koning. cc. Privilegiën, het zijn alle de beloften Gods, en de toezeggingen der eeuwige zaligheid.^iea voornamelijk de vrede met God , Rom. V: 1, enz. dd. Sieraad en wapenen^, als Geloof, 't Gebed en de Heiligmaking en alle vrucht des Heiligen Geestes, enz. ee. 't Heeft zijpe vijanden, Duivel, wereld en vleesch , die het bevechten. ■ ff. Zijne muren en vesten: Gods/trouwe en onveranderlijkheid, saual; gg. 't Heeft zijne wachten en posten tegen deze vijanden , in waken en bidden. M. 40|ii onderscheiden gestalte, het is strijdende en triumferéöêR* 1 Ziet dus veel van dien Koning, ik .kan mij over de '«iHen ter loops genoemd , thans niet breeder uitlaten , en ik zie ook niet, dat zulks in den tekst vereMeh*;Wordt, en daarom ga ik over , om te overwegen 6. De gestaltenis daar deze Koning in .verondersteld wordt, het is Zijne «ehoonheid , waarin wij aan te merken hebben 1. Wat de gestalte van schoonheid is; Hiermede heb ik mij zeker niet lang bezig te houden, naardien dathet-gètfoeg bekend is, in hoe velerlei zaken , dat dit woordïjjpbezigd wordt, dan in schoonheid van gedaajate , dan in schoonheid van grootte, dan van sterkte en dergelijk»', en het "wÖrtfJWlde sierlijkheid , beminnelijkheid, voortreffelijk- hei*e»deqjelgke, van al datgene, dat men schoon noemt, en die benanaiag verdient. 2. Laat ons dan eens zien , in welke opzigten de Heere jezcs als Koning ahae/ioon genoemd kan en moet worden, omdat';bij:.het is. aa. Is hij de schoonheid zelfs, wegens ByBe natürej*» en waarlijk alle dingen , die schoon zijn, hebben haaf èehiaonheid van hem, en buiten hem en kan geen djng schoon zijn ; hij |ty; 1. WegenSfféjne Goddelijke natuur de Zone Gods x%j, II: 7 en Joh. I: 18, dus is hijgde waarwttyige Go&e4 hei eeuwige Zeven, 1 Joh. V: 20, de zelfstandige volkomenheid zelve, de oorsprong van alle de volmaaktheden. 2. Wegenïïijne menaaji^jke-inatuur is hij de Zpnè des menschen , Joh. I: 52 , en is schnpn in dezelve, vf^itf ook naar dezelve zeide hij : p Wie van ulieden <mttuigt v>mij van zonde, >> Joh. VIII: 46. bb. Hij issohoon wegens zijn perSoort, zijnde waarach||g God en mensch ipjdeaelve , en is de MiddèlaaniGottoltb de der menschen , 1 Tim. II: 5, en waas^k hier war*» vele dingen aan te merken , uiti alle van deaelie; aijpe schoonheid ons blijken kan , zoo als: 1. Wegens den ataatiijjaer vernedering^ wanneeif##§ hem geene gedaante noch heerlijkheid was *cdat men hem zoude begeerah ? Jes. LUI, was hij echtfijssfthoon, om onder zijne heilige ontvangenis en geboorte, de schuld; zijns ^olkaie-feedekken , waarin dezelve ontvangen en geboren waren, en in het einde waarteftfijne geboeilej&ende. Johannes getuigt hiervan in zijn,Évangelie, Cap. I: 14: » Eet woord is vleesch geworden , en heeft onderons »gewoond, en wij hébben zijne heerlijkheid ««»)■&mhon,iud, eene heerlijkheid als des eeniggeboren van »den F ader, vol van genade ende waarheid, » — en ook wegens zijp dijden en dood, ja zoo diepe vernedering , dat hij een vloek wierd aan het hout:de& kruises en van God verlaten , en dat om de zijnen van den vloek te verlossen , en met God te verzoenen, Gali ffl: 13 , en zoo »is hij om onze 'overtredingen verwmaet, en » om onze ongeregtigheden verbrijzeld , en de straffe » die ons den vrede aanbrengt was op kern, en door » zijne striemen is ons genezinge geworden, » Jes. LUI: 5 en 1 Pet. II 24. Indien gij hel Jijden chbisti beschouwt op zich zelve , is daar geen schoonheid in , maar indien gij het beschouwt in deszelfs einde en uitwerking , zoo kunt gij niet als schoonheid daarin bemerken. 2. Wegens den staat zijner verhooging, dan is het al schoon in den persoon des Middelaars, wat gij ziet; beschouwt Zijne opstanding met hare omstandigheden , het is al schoon; derzelver vrucht tot reglvaardigmaking, en de opwekking tot een niéuw geestelijk leven des geregtvaardigden , en zoo als die het pand eenèr zalige-opstandinge is voot^zgn volk , Bom. VI en 1 Cor. XV. Beschouwt Zijne Hemelvaart met derzelver omstandigheden , het is al schoon wat gij ziet, benevens haar einde en oogmerk en derzelver vrucht welke daar is , opdat hij daar Zijns volks voorspraak is, 1 Joh. II: 2 , en dergeloovigen pand die met hem in den Hemel zijn gezet, Eph. II: 6, en zij haar vleesch daar hebben, hun verzekerende, dat hij zijne leden tot hem in die heerlijkheid ook nemen zal, Joh. XIV: 2. En zendt van daar Zijn Geest als een tegenpand in haar hart, om haar van dit alles te verzekeren, en te zoeken, door de kracht deszelven de dingen die boven-zijn , daar Christus haar hoofd is , Col. III: 1, opdat haren wandel in den Hemel zij, Phil. III: 20. Ziet, dat is al schoonheid wat daar aan zij. — En beschouwt gij de zittinge christi aan des Vaders regterhand, o die is heerlijk, die is schoon, want Hij is daar verheven in de hoogste Heerlijkheid , boven alle Creaturen , en oefent van daar Zijne Middelaars bediening uit, door zich te bewijzen als het hoofd Zijner Kerke, gietende van daar uit over '8ijn volk de gave des H. Geestes, ja de Hemelsche gaven door denzelven , die in haar harte woont, en bewaart haar tegen alle geweld der vijanden; zie Bom. XII: 5-8 en Joh. X: 28. Het is al schoonheid wat gijl bier ziet. — En beschouwt gij de vierde trap Zijner verhooging , welke nog te komen staat, namenllijk de komste chrisïi ten jongsten dage, het is alschowa- heid wat gij daarin moogt zien voor Gods volk , zoo in derzelver omstandigheden , als in derzelver einde, welk is , om de vijanden van hem en Zijn volk te verdelgen met eene eeuwige verdelging, en Zijn volk met hem te nemen in de eeuwige zalige heerlijkheid. Zie Matth. XXV: 34-41 en Col. III: 4. 3. Wegens Zijne namen dan is het al schoon wat er te zien 'is, en om al de namen die hij draagt niet te noemen , zoo als daar zijn de wortel Davids , de blinkende morgensterre, de Zonne der geregtigheid, de Leeuw uit de stamme Juda enz., welke alle de schoonheid van Christus uitdrukken , zoo zal ik alleen maar noemen die welke op Zijne naturen en bediening die betrekking hebben, als waardoor dezelve woiden uitgedrukt, en dan wordt hij genoemd a. Wegens Zijne Goddelijke natuur de Zone Gods, welk de kroone is van Zijn Middelaarschap ; de sterke God, de Yader der eeuwigheid , de Vredevorst, Jes. IX: 5. O, wat drukken zulke namen eene schoonheid uit, en vertroosting voor Gods volk! b. Wegens Zijne menschheid dan is hij de man, « wiens name spruite zijn zoude en uit zijne plaatse » zoude spruiten, en des Heeren tempel bouwen ; ja »hij zal -des Heeren tempel bouwen, en hij zal den »sieraad dragen, en hij zal zitten en heerschen op »zijnen troon, en hij zal Priester zijn op zijnen »troon, en de raad, des vredes zal tusschen die »beide wezen.» Zach. VI: 12, 13; toch moet dit Biet alleen op de menschelijke natuur van christus gepast worden , maar bijzonder op den geheeten-'persoon , zoo als hij de ware Godmensen is, want Zijne Godheid nooit van de menschheid gescheiden is ; en ziet, alles roept ons Zijne schoonheid toe. c. Wegens zijnen eigennaam , die hij als de Godmensch draagt, jezus, hem gegeven in de besnijdenis, Luk. II, en met die reden, dat hij zijn volk zalig maakt van hare zonden Matth. I: 21 ; dus dat gij de inhoud van den name jezus , dat Zaligmaker uitdrukt, niet regt kunt inzien, of de schoonheid van dezen Heiland straalt daarin uit, en van af. d. Wegens zijnen naam christus beteekenende ge* zalfde Joh. 1: 42. Waardoor uitgedrukt wordt, dat hij is de gezalfde Gods, om te dragen en uit te voeren*, het prophetisch , priesterlijk en koninglijk ambt, en dan is alles wat gij hier ziet weer al schoonheid; want als propheet leert en verkondigt hij den raad Gods, zoo dezelve ligt tot zaligheid des zondaars, aan den armen blinden, en in zich zelfs verduisterden zondaar, en geeft hem hemelsch licht, en kennis van God en Goddelijke zaken, — en als priester, heeft hij de zijnen met God verzoend , en heeft door en met de eend offerande van hem zeiven in eeuwigheid volmaakt de genen die geheiligd worden ; hij is haar voorspraak , hebbende medelijden met alle hare zwakheden. — En als koning regeert, beschut, beschermt en bewaart hij baar, waarvan wij iets meer moeten zeggen , nadien dat hij hier onder die benaming in zijne schoonheid wordt bijgebragt, en voorgesteld als het voorwerp van zijns volks beschouwing. cc. Hij is dan schoon als koning in vele opzigten , en gelijk wij hem in zijne naturen, persoon en bediening eenigzins hebben voorgesteld, zullen wij dan dezen koning in zijne schoonheid aanwijzen , wegens zijne koninklijke eigenschappen en bediening. 1. Deze koning munt nit in schoonheid, wegens zijne koninklijke souvereinheid , en onafhankelijke vrijmagt: hij doet met het heir des Hemels , en de inwoners der aarde naar zijn welbehagen, en » daar is niemand » die zijne hand kan afslaan of tot hem zeggen wat » doet gij; hij doodet en hij maakt'levendig."» 1 Sam. II: 6 , en niemand verandert de daden van dezen koning. 2. Hij munt uit in schoonheid wegens zijne koninklijke geregtigheid en heiligheid, » geregtigheid en geit rigte zijn de vastigheid zijns troons.» Ps. LXXX1X: 15. Hij is regtvaardig en heilig in het geven van zijne bevelen, daar worden geene onbillijkheden in gevonden , » want zijn woord ïs gelouterd, gelijk zilveH. in een » smeltkroes. Ps. XII: 7, en » zijne bevelen x^jn regt » verblijdende hel harte. » Ps. XIX. 9 ; ja zij zijn vol- maakt. Hij is regtvaardig in al zijn doen en laten , Heere zeide david Ps. CXIX: 137, »gij »f)r rechtveerdig en » elk een uwer oordeelen is recht. >? 3. Hij inunt uit in schoonheid wegens zijne goedertierenheden eP barmhartigheden , want dif fijn in der eeuwigheid, gelijk ze david in den 1368ten Psalm zes en twintig maal aan eenen roemt, ja hij zit op zijnen troon en wacht om genadig te zijn , » hij zal den nooddruftigen yy redden die daar roept, mitsgaders den ellendigen yyen die geenen helper en heeft, Hij zal den armen » en nooddruftigen verschoonen en de zielen der nood» druftigen verlossen, Hij zal hare zielen van list en» de geweld bevrijden, en haar bloed zal dierbaar »zijn in zijné oogen,» staat er Ps. LXXII: 32-34. Ja hij roept van den troon zijner Genade uit, » ik , ik » ben 7, die uwe overtredingen uitdelgt, om mijnent yy wille, en ik gedenke uwer zonden niet,» Jes. XLIII: 26. Ja met een woord zijne liefde en genade verslinden al het gebrek, van de zijnen dat het in eeuwigheid niet meer gedacht wordt. 4. HiTmunt uit in schoonheid, wegens zijne waarheid en getrouwheid, daarom wordt J*ij genoegd Openb. III: 14 de Amen, de getrouwe en waarachtigegetuige, en de waarheid en-Genade, gaan,te zamen uitvootóÉB»' aeJègezigt van den troon der Genade , die op geregtigheid gevestigd is, Ps. LXXXIX: 15, en dat om den armen zondaar met gunst te ontmoeten. » God en is geen man yy dat hij liegen zoude, noch eenés menschen kind dat yy het hem berouwen zoude, zoude hij het zeg gen en yy niet doen , ofte spreken en niet bestendig maken ? » Num. XXIII: 19. 5. Hij munt uit in schoonheid wegens zijne magt, want hij is een Almagtig Koning, Openb. 1:8, zijne magt is eene onbepaalde magt, zoo dat hij alles:uitdaagt tegen dezelve en zigt:-» Ik zal werken en wie zal 't » heeren. » Jes. XLIII: 13. Welke almagt zich- overal in zijne overal-omtegenwoordigheid vertoont in Hemel en op aarde, om zich sterk te betoonen. in zijne oorr deelen , ett zegeningen wegens zgne vijanden en zijn volk. 6. Hij is uitmuntend in schoonheid, wegens zijne heerlijkheid en majesteit, daarom vraagt de propheet Jer. X: 7. » IV ie is ugelijk, gij koning der Heidenen, » en wie zoude u niet vreezen want het komt u toe ,» zie Ps. LX XXIX : 7 , » wie mag in den Hemel tegen den » Heere geschallet worden ? en wie is u gelijk, onder » de kinderen der sterken ? » waarlijk deze heerlijke , majesteit maakte zoo een indruk op jesaias, dat hij dezen koning ziende, uitriep, » wee mij, want ik verga , » dewijl tk een man van onreine lippen ben , en onder » eera volk woon dat onrein van hart en lippen is,» Jes. VI: 5, want mijne oogen hebben den koning der heerlijkheid gezien. 7. Eindelijk , deze koning munt uit in schoonheid , in alle zijne werken, openbarende in dezelve deze zijne eeuwige volmaaktheden, en wel inzonderheid is hij schoon , en van schoonheid overvloeiende. a. Wegens zijne koninklijke ontzaggelijkheid welke hij doet blijken door zijne werken; als hij zich zeiven openbaart , in het hart en aan de consciëntie der uitverkorenen, want dan worden zij door het gezigt en den indruk zijner majesteit verootmoedigd voor zijn aangezigt ; zoo ging het job , » met het gehoor der oore heb » ik van u gehoord , maar nu ziet u mijn ooge, en » daarom heb ik berouw gehad, en verfoeije mij in stof » en assche, » Job. XLIl : 2 , en zich openbarende aan zijne vijanden, dan sidderen dezelve en roepen » bergen » valt op ons en heuvelen bedekt ons voor hel aangezichte y> des genen die op den troon zit.» Openb. VI: 16. 6. Wegens xijne heerschappij in en over zijn volk in genade; want hij spreekt haar vrij van hare schulden , hij maakt hare harten bevredigd met God, hij bindt den Satan, en de banden der zonde maakt hij los, hij maakt haar hart gewillig tot zijnen dienst, en neigt het tot de vreeze zijns naams, hij doet haar in vrijheid leven ,en wendt haar gevangenis, hij.vervult haar met de regten zijns koninkrijks en geeft haar een deel dat niet verwelkert, en hemelsche privilegiën, hij regeert haar zoetelijk onder zijnen koninklijken schepter en wetten, door de invloeden van zijnen Geest ; hij vertroost'haar in moeijelijke wegen, door zijne genadige tegenwoordigheid , haar toonende dat hij in de spitse is als haar overste leidsman ; hij spreekt naar haar hart met Zijne zoete beloftenissen; hij spreekt haar moed in, en zegt i « reest niet, gij wormken Jacobs, gij « volksken Israëls, ik sterke u, ik helpe u, ook on» dersteun ik u met de regterhand mijner geregtig" »heid, Jes. LXI: 14; hij leidt haar; zoodat haar nooit iets ontbreekt; hij behoedt haar, hij verzorgt haar; hij bewaart haar; want hij is een vurige muur rondsom haar, en hij begeeft noch verlaat haar nooit; zelfs niet wanneer zij ook vallen in zonden tegen hem, werpt hij haar niet weg, maar ondersteunt hare hand; zelfs de poorten der helle zullen haar niet overweldigen. 0! Zijn volk mag zeggen: «gij zult mij leiden »door uw raad, en daarna in heerlijkheid opne»men.» Ps. LXXIII. 25. Ziet in alle deze dingen is de schoonheid van Koning jezus kenbaar; ik hebbe alles wat ik bijgebragt hebbe, genoemd, en niet uitgebreid , omdat mij de tijd zulks niet toelaat te doen. Ik zal derhalve nu overgaan om te beschouwen E. De belofte hieromtrent 5 uwe oogen zullen den Koning zien in zijne schoonheid, waarin ons te overwegen staat: a. Het volk daar deze toezegging aan gedaan wordt, uwe. 1. Het is kenbaar uit den inhoud van dit hoofdstuk dat hier allen hoofd voor hoofd niet verstaan worden , blijkens het duidelijk onderscheid dat tusschen volk en volk wordt gemaakt, maar dat alleen daar door verstaan worden degenen , die begenadigd zijn , den Heere vreezen , en in Zijne inzettingen wandelen , gelijk ons die omschreven worden in het 15de vers. 2. Dus dat gij met mij bemerkt, als dat daar eene uitzondering gemaakt wordt tusschen menschen en menschen , en zich alleen deze toezegging bepaalt tot een zeker volk , welke in hart en daden onderscheiden zijn van de «zondaren die te Zion zijn verschrokken, en » de huichelaren , welke door bevinge zijn aangegre»pen, en roepen wie is er onder ons die-Mp een »verteerend vuur wonen kan? wie is er onder ons » die bij een eeuwigen gloed wonen kan? y* vers 14. Maar om dit nu meer uit te breiden zal ik niet doen ; ik achte dat bier genoeg gronds ligt, om in onze toepassing bet onderscheid daarop te bouwen. Daarom laten wij overgaan om te zien b. De belofte en toezegginge aan de godzaligen gedaan: «urne oogen zullen den Korting uien in zijne » schoonheid. » 1. Door deze oogen hebben wg niet te verstaan de ligchamehjke oogen , maar de oogen der ziele, de geesteffike oogen des geloofs, in dienzelfden zin gelijk die voorkomen Jes. XXXII, 3: «De oogen, dergenen » die zien en zullen niet te rugge zien.» Ik achte het eene al te bekende waarheid te zijn, dan dat ik mij in het breede zoude moeten bezig houden om te bewijzen, dat het geloof een oog of nop» in-én oneigenlgken z» figumhjk genoemd wordt, en hcfcun eene daad des geloefs; daarom wilde ik in het korfe maar deze aanmerking maken over de zaak , dat als bier staat uwe oogen zullen tien, dat daar door dan wordt te kennen gegeven } gij zult door het geloove beschouwen den Koning in Zijne schoonheid, en dus dat dit eene belofte is , waarin eene toezegging gedaan wordt, dat Koning jezus in Zijne beminnelijke séfeoottheid voor de geloofsaandaeht tan Zijn volk zal gegeven worden, alsmede ook het volgende van gelijken. ... 2. Maar nu staat ons verder te letten op den tgd , wanneet deze belofte zal wcwden vervuld ; of dat. aai zijn hier in den tijd, dan of het zal zij* ten jongstra dage, en in de eeuwigheid, want beide kaar hèer verstaan worden, en beide zal bet ook geschieden, hier door het geloof en ten gene» dage door aanschouwen, zelfs met de oogen des Kgcbaams, Openb. I: 7. 1 Job. III: T* toe» ik achte dat de zin dezer belofte is ;spe- lende op den tegenwoordigen tijd des levens, als welke van zelfs medebrengt, dat het andere volgen zal, ziende op de Joden : zij zouden hem zien in de beloften en schaduwen ; ziende op de geloovigen des Nieuwen Testaments : zij zouden hem zien in het woord der vervulling, Joh. 1: 18. Luk. II. 3. Zien wij nu, wanneer deze belofte al hare vervulling in minder of meerder mate krijgt; hier merken wij aan dat de oogen der geloovigen , die zien den Koning in Zijne schoonheid, aa. Als'de Heere jezus zich openbaart in Zijne volheid en gepastheid aan hare ellendige zielen , dié in zich zeiven vol van gebrek zijn, en dat wel in de gepastheid 1. Van Zijne liefde om hare ziele te overwinnen , dat zij met david mogten kunnen zeggen: » Hartelijk zal » ik u liefhebben Heere mijne sterkte,» Ps. XVIII: 2 ; door deze Liefde wordt het liefdeloos hart overwonnen , want het is geene afhankelijke liefde van een anders , maar eene volheid van onafhankelijke liefde, die alles met liefde vervullen kan. Toen de bruid deze Liefde en den Koning in Zijne schoonheid zag, riep zij daarover uit, hoe schoon is uwe uitnemende liefde I Zoo ook in de volheid en de gepastheid Zijner verdiensten, tegen hare schulden, in haar met God te verzoenen,hetwelke Hij door Zijne liefde te weeg gebragt heeft voor haar, stellende dag* voor zich zeiven tot eene offerande in haar plaatse. En zoo is Hij een Koning vol van genade en zaligheid, wiens liefelijk aangezigt haar toeroept: »grimmigheid'is èjj' » mij niet, » Jes. XXVII: 4. 2. Van Zijne vrijheid , onafhankelijkheid en almagt; zij zijn in zich zeiven afhankelijk en gansch onmagtig, maar Zijne leiding , besturing, bescherming en bewaring is zoo gepast voor haar ; zij zien Hem ook in allen dezen in Zijne schoonheid , en bij dat gezigt worden zij overwonnen , en geraken in alles onder hem onderworpen , en Verstaan die belofte yy haar ontfermer zal %e leidete j» Jes. XLIX : 10. Zij mogen en durven zich zeiven dan aan Hem volkomen overgeven , zeggende: » de Heere is mijn — 20 — » herder, mij zal niets ontbreken , » Ps. XXIII: 1, hij haar hoofd bezit alles, en zij in hem wat zij tot haar gansche zaligheid van noode hebben, en hem ontbreekt noch magt noch gewilligheid , om haar niet te begeven , noch met Zijne gunste te verlaten , Hebreen XIII: 5. bb. Zij zien hem ook in Zijne schoonheid , wanneer hij Zich aan haar openbaart in Zijne onmisbare noodzakelijkheid , en dat veroorzaakt bij haar zoo eene dringende behoefte aan hem , dat zij met david zeggen: » Mijne ziele kleeft u achter aan,»Ys. LXIII: 9. Zij kunnen hem niet missen noch uit het oog, gelijk nog veel minder uit het hart. » O hij is haar diegelooven » zoo dierbaar,» 1 Pet. II: 7. Het aanschouwen van hem in dezen , dat bindt haar hart aan hem zoo vast, dat zij hem niet kunnen laten gaan ; want wanneer hij wijkt, zijn zij te zwak, om het pad Zijner geboden te loopen, en tegen hare geestelijke vijanden te bestaan. cc. Zij zien Hem in Zijne schoonheid, wanneer Hij zich openbaart als de onveranderlijke en trouwe houdende Konin" , die het werk Zijner handen niet laat varen, maar die het voor haar ziel zal voleinden, hetgeen hij begonnen heeft, Ps. CXXXVIII: 8, en daarom vragen zij zulks met vertrouwen : »versterk hetgene gij gewrocht »hebt,v> Ps. LXVIII. Zij durven dan roemen, wie zal ons scheiden van de liefde christi , Rom. VIII: 32 ; zij zijn en worden daardoor verzekerd , dat het is, de onveranderlijkheid van haren Koning, dat zij niet zijn verteerd , Mal. III: 6. Zijn harte blijft altoos even vast in de liefde, die hij haar toedraagt, want hij zegt, dat bergen zullen wijken en heuvelen wankelen, maar mijne goedertierenheid zal van u niet wijken, en het verbond mijnes vredes en zal niet wankelen, spreekt de Heere uwe ontfermer, Jes. LIV: 10, »daarom al is het, » dat zij ontrouw zijn, hij blijft getrouw ; hij kan » hem zeiven niet verloochenen. » 2 Tim, II: 13. dd. Eindelijk, als Hij zich vertegenwoordigt in Zijne heerlijkheid op haar ziele.dan zien zij Hem in Zijne schoonheid , o dan is er niets aan hem , of het is al begeerlijk voor de ziele, en zij verliest zich zelfs daarin. En dan wanneer zij hem zien zullen gelijk hij is, wat zullen dan de oogen niet met dat schoon van dien Koning vervuld worden , en haar harte verzadigd van vreugde; want wat geeft, hier eene gebrekkige beschouwing door het geloof, al een blijdschap in het hart, en daarom zal het volmaakte daar niet bij af te meten wezen, en waarlijk geen oore heeft dat gehoord, en geen ooge heeft dat gezien, noch het is in des menschen hart niet opgeklommen ; maar ziet het blijft in belofte en verwachting voor de eeuwigheid bewaard. Maar daar is nog meer beloofd , laat ons dat zien in het tweede deel van den tekst. II. Da ar is het, zij zullen een verre gelegen land zie», waarin wij hebben te overwegen. A. Wat dat verre gelegen land is. B. De belofte en wat zij insluitende is, zij zullen dat zien. A. Belangende het eerste, daarin zien wij wat dat verre gelegen land is , waarin ons aan te merken staat. a. Wat wij door dat verre gelegen land verstaan ; en om ons niet met de letter op te houden, zeggen wij eenvoudig , het is den Hemel, het beloofde Kanaan, de bestemde plaats der volmaakte ruste voordes Heeren volk , en dit wordt meermalen een land, bij figuurlijke manier van spreken genoemd , gelijk gij weet, dat ingewijde en ongewijde schriften bekend is, en ik achte, dat in deze plaatse daar op gedoeld wordt. Maar laat ons eens zien. 1. waarom den Hemel bij een land wordt vergeleken, en dat is aa. Omdat een land bevat inwoners, zoo ook den Hemel, die is het land, en de plaatse van Gods woninge , Ps. CXV , en van de Engelen en de geesten der volmaakte regtvaardigen. 66. Een land wordt geregeerd door een' koning, zoo regeert de Heere ook beide in hemel en op aarde, Ps. XC1II: 1 , en al de Hemelingen zijn hem onderworpen. cc. Een land heeft zijne heerlijkheden , privilegiën en voordeelen, zoo ook den Hemel, daar is de heerlijkheid des Heeren, en de zaligheden die van Zijne tegenwoordigheid genoten worden , Openb. XXII. dd. Een land is de plaats van t'huis komen en rusten voor de gene die buiten hetzelve , als vreemdelingen gereisd hebben , en daar men zijn burgerschap heeft, zoo ook den Hemel, die is de plaats der ruste voor de genen die hier op aarde gasten en vreemdelingen zijn, Hebr. XI, daar zij haar t'huis komen hebben, en waar haar burgerschap is. 2. Maar waarom wordt den Hemel dan een verre gelegen land genoemd ? aa. Dat ver af is, dat kan bezwaarlijk gezien worden , zoo wordt den Hemel verre genoemd , omdat die plaats der ruste zoo bezwaarlijk is te zien , en boven het bereik van het kranke gezigt des menschen. bb. Dat ver af is, dat is moeijelijk te bereizen; zoo is den Hemel ver af , en de mensche valt die reis, het zij langer of korter, bezwaarlijk , en wordt beschreven , wegens de moeijelijkheid »eew enge weg en naauwe »poorte,» Matth. VII. cc. Dat ver af is en van de menschen niet is gezien, daar wordt een denkbeeld van gemaakt, zoo worden er ook veel denkbeelden over den Hemel gemaakt; een ieder vormt daar van zijne gedachten , en niemand kan daar van meer weten, als in de beschrijving over dezelve in het woord des Heeren geopenbaard is, en hem overeenkomstig hetzelve daarvan wordt getoond. dd. Hoe verre dat ook een land af is, als men daar zijn burger- en maagschap heeft, is het verlangen daarnaar uitgestrekt, zoo ook is het met Gods volk. Zij hebben haar burgerschap boven, zij hebben daar haar maagschap , God haren Vader , CHRISTUS haren oudsten Broeder , haar bruidegom en man , en ook alle haar zusters en broeders, die daar van de geloovigen zijn en verwacht worden , en daar gaan hare begeerten naar uit, wanneer zij aan haar vaderland denken , Phil. I: 22. 