De bazuin; gereformeerde stemmen uit de Christelijke Afgescheidene Kerk in Nederland-kerk-, nieuws- en advertentieblad, jrg 8, 1860, no. 16, 20-04-1860 
N. 16 . A CIIT T $ Ë JAARGANG. (tweede kwartaal.) uit k Cjiriatriijke Ifjparjrriitm fmftirntmto Berk in Jêeferlant (TEN VOORDEELE DER THEOLOGISCHE SCHOOL TE KAMPEN.) Ik ben de Opstanding en het Leven. (VRIJDAG, 20 APRIL 1860.) Joel II: R Blaast de Bazuin: Joh. 11: 25. Dit Blad verschijnt éénmaal ’s weeks. Abonnements-prijs per 3 maanden franco per post / 1,5®. Verkrijgbaar bij de Drukkers A. A. Booin & Koon te Meppel, en bij alle soliede Boekhandelaren. Prijs der Advertentiën van 1—8 regels ƒ1,— ; elke regel meer 10 Cents, het zegelgeld hieronder begrepen. Advertentiën, Bestellingen en Kerknieuws worden, op werkdagen, vrachtvrij geadresseerd aan de Drukkers dezer; in te zenden Stukken aan de Redactie van dit Weekblad, te Kampen.__ Gij hebt gehoord, dat van de ouden gezegd is: Gij zult geen overspel doen. Maar Ik zeg u , dal zoo wie eene vrouw aan-iet, om dezelve te begeeren, die heeft alreede overspel in zijn hart met haar gedaan. Indien dan uw regteroog u ergert, trek het uit, en werp het van u: want het is u nut , dat één uwer leden verga, en niet uiv geheele ligchaam in de hel geworpen worde. En indien uwe regterhand u ergert, houw ze af, en werp ze van u: want het is u nut, dat één uwer leden verga, en niet uiv geheele ligchaam in de hel geworpen worde. Er is ook gezegd: Zoo wie zijne vrouw verlaten zal, die geve haar eenen scheldbrief. Maar Ik zeg u , dat zoo wie zijne vrouw verlaten zal, anders dan uit oorzake van hoererij, die maakt, dat zij overspel doet; en zoo wie de verlatene zal trouwen , d e doet overspel. Matth. 5: 27 — 32. Het huwelijk is eene instelling van God. Dit blijkt duidelijk uit de schepping van Eva uit ééne rib van Adam. Toen God haar tot Adam bragt riep hij naar waarheid uit: „deze is ditmaal been van mijne beenen , en vleesch van mijn vleesch! Men zal haar Manninne heeten, omdat zij uit den man genomen is.” „Daarom zal de man zijnen vader en zijne moeder verlaten, en zijne vrouw aankleven ; en zij zullen tot één vleesch zijn.” Genes. 2 : 23, 24. Om deze reden verbiedt God in het zevende gebod den echtbreuk, het overspel, de hoererij, de booze lusten en dergelijke schanden , en wil dat wij dezelve van harte vijand zijnde, kuisch en tuchteiijk leven zullen, hetzij in den heiligen huwelijken staat, of buiten denzelven. „Het huwelijk” schrijft Paulus aan de Hebreen, „is eerlijk onder allen, en het bedde onbevlekt; maar hoereerders en overspelers zal God oordeelen. Ook schrijft hij aan de Corinthiers: „dat geen hoereerder of onreine, erfenis heeft in het Koningrijk van Christus en van God.” De wijze Koning Salomo zegt: (Spr. 6: 32.) „Die met eene vrouw overspel doet, is verstandeloos, hij verderft zijne ziel, die dat doet.” Als nu de Heere Jezus spreekt: „Gij hebt gehoord dat van den ouden gezegd is: Gij zult geen overspel doen,” dan laat Hij er terstond op volgen: „Maar ’k zeg u, dat zoo wie eene vrouw aanziet, om dezelve te begeeren , die heeft alreede overspel in zijn hart met haar gedaan.” Hiermede leert de Heiland uitdrukkelijk, dat wanneer God hoofdzonden verbiedt, Hij dan tevens alle zonden en overtredingen veroordeelt, die er mede in verband staan. Het was dus niet genoeg dat van de oude leeraars gezegd was: „Gij zult geen overspel doen;” neen Jezus zegt dat dit gebod zich veel verder uitstrekt en dat men zelfs overspel doen kan, als men eene vreemde vrouw met een wellustig oog aanziet , om haar te begeeren, daar zoo iemand dan met haar reeds overspel heeft gedaan in zijn hart, hetwelk voor God evenzeer strafbaar is. Hij die begeert te zondigen , al doet hij de zonde niet met zijne hand , voet of ligchaam , hij zondigt toch tegen God: Die gezegd heeft: „gij zult niet begeeren weshalve de Heere Jezus Zijne hoorders opwekte tot het dooden hunner leden, die op aarde waren. Als hij echter zegt: „Indien uw regter oog u ergert, trek het uit en werp het van u: want het is u nut, dat één uwer leden verga en niet uw geheele ligchaam in de hel geworpen worde,” of: „En indien uwe regterhand u ergert, houw ze af, en werp ze van u: want het is u nut, dat één mver leden verga, en niet uw geheel ligchaam in de hel geworpen worde Wij moeten niet denken dat wij deze woorden letterlijk moeten opvatten en ten uitvoer brengen. Lieve lezer! al trokt gij u beide oogen uit, of al kaptet gij uwe beide handen af, dan nog zou uw hart even boos blijven en de zelfde onreine begeerten kunnen koesteren; maar de Heiland geeft hiermede slechts te kennen: dat als ons regter oog of onze regterhand ons tot zondigen wilden verlokken en oorzaak zouden zijn van onzen val, het dan, en dit is volkomen waar, veel beter ware, dat wij die leden misten, dan de zonde te begaan, die den mensch in het eeuwig verderf stort, want: „Het is u beter tot het leven in te gaan , kreupel of verminkt zijnde, dan twee handen of twee voeten hebbende, in het eeuwige vuur geworpen te worden. Matth. 18: 8. Ontvliedt dan o mensch! de plaatsen des gevaars en speel nimmer met de zonde; maar bidt God om Zijnen H. Geest, op dat Gij door den Geest, de werkingen des ligchaams moogt dooden , „want indien gij naar het vleesch leeft, zoo zult gij sterven ; maar indien gij door den Geest de werkingen des ligchaams doodt, zoo zult gij leven.” Eom. 8: 13. „De werken des vleesches nu zijn openbaar: welke zijn overspel, hoererij, onreinigheid, ontuchtigheid.” (Gal. 5: 19.) „van dewelke ik u te voren zeg, gelijk ik ook te voren gezegd heb , dat die zulke dingen doen, het Koningrijk Gods niet beërven, vs. 21b. Doch de Heiland vermaant en waarschuwt ook tegen het trouweloos verlaten en wegzenden van iemands echte vrouw, en wel aldus: „Er is ook gezegd, zoo wie zijne vrouw verlaten zal, die geve haar eenen scheidbrief. Maar Ik zeg u, dat zoowie zijne vrouw verlaten zal, anders dan uit oorzaak van hoererij, die maakt dat zij overspel doet; en zoo wie de verlatene zal trouwen , die doet overspel.” Ook deze wet werd door de valsche Schriftgeleerden geweld aangedaan, door hunne willekeurige uitleggingen. Het is waar dat Mozes Deuteromium 24: 1 geschreven heeft: „Wanneer een man eene vrouw zal genomen en die getrouwd hebben , zoo zal het geschieden, indien zij geene genade zal vinden in zijne oogen , omdat hij iets schandelijks aan haar gevonden heeft, dat hij haar eenen scheidbrief zal schrijven, en in hare hand geven, en ze laten gaan uit zijn huis;” doch dit gaf den Joden nog geene vrijheid om hunne vrouwen om allerlei nietige redenen en beuzelingen te verstooten. Neen, Mozes laat wel de echtscheiding toe, gelijk uit de bovenstaande woorden blijkt, doch hij deed het, zoo als de Heiland zeide: „van wege de hardigheid uwer harten , maar van den beginne is het alzóó niet geweest;” men leze slechts wat er staat: Genes. 2: 24. Het was dus eene toelating, en geenzins eene goedkeuring van Mozes, als hij den man toestaat om zijne vrouw eenen scheidbrief te geven ; ten einde het groote kwaad van moord of doodslag voor te komen, hetwelk wreede mannen ligt konden begaan, om van hunne vrouwen, die zij haatten , verlost te worden. Daarom zeide de Heere. „Ik zeg u dat zoo wie zijne vrouw verlaten zal, anders dan om hoererij”, door de vrouw voor of in haar huwelijk gepleegd, „en eene andere vrouw trouwt, die doet overspel, en maakt dat de verlatene vrouw overspel doet als zij zich aan een anderen verbindt, terwijl hij die de verlatene trouwt ook overspel doet. Dat dan het huwelijk in eere zij en blijve, als eene instelling Gods, Die den gehuwden zegenen wil als zij wandelen in zijne geboden; maar die ook diegenen straffen zal, die zijne ordinantiën verbreken, door te handelen naar eigen zin en willekeur. De Apostel Paulus schrijft aan de Corïnthiers: „den getrouwden gebiede niet ik maar de Heere dat de vrouw van den man niet scheide. En indien zij ook scheidt, dat zij ongetrouwd blijve , of met den man verzoene , en dat de man de vrouw niet verlate.” 1 Cor. 7: 10, 11. Den Ham. C. G. de Moen V. D. M. (Vervolg van No. 15.) „Door dezen volharden wij bij het protest vroeger bij dit hof ingediend, zoowel in hare laatste vergadering als toen wij het eerst voor deze vergadering verschenen en verder verklaren wij in onzen eigen naam en van een iegelijk in onze respective vergaderingen die ons aankleven, dat niettegenstaande deze uitspraak tegen ons gedaan onze herderlijke betrekking gehouden zal worden voor vast en krachtig en insgelijks betuigen wij, dat niettegenstaande onze uitwerping uit de ministerieele gemeenschap met de gevestigde kerk van Schotland, wij nog gemeenschap houden met elk en een iegelijk die verlangt met ons vast te kleven aan de beginselen van de ware Presbyteriaansche verbondene kerk van Schotland, in hare leer, aanbidding, bestuur en tucht; en inzonderheid met allen die zuchtende zijn onder de kwaden , en die aangedaan zijn over de bezwaren, waarover wij geklaagd hebben , en die in hunne onderscheidene betrekkingen met dezelve zijn worstelende. Maar in betrekking tot de partij die in deze gevestigde kerk de overhand heeft, die ons nu van de ministerieele gemeenschap met haar heeft uitgeworpen, en verkeert in een weg van afval van onze Gereformeerde en door het verbond bevestigde grondslagen, en die inzonderheid onderdrukt de ministeriëele vrijheid en getrouwheid in het getuigen tegen de tegenwoordige afwijkingen der kerk en die de dienaren censureert omdat zij door plegtige verklaringen of andersins tegen dezelve getuigen: Zoo verklaren wij om deze en vele andere gewichtige redenen, die ter bekwamer tijd opengelegd zijn, plechtig, dat wij verpligt zijn van haar ons af te scheiden en dat wij het kerkleeraars-ambt betreffende, geene gemeenschap met haar kunnen hebben tot dat zij hare zonde en afwijkingen zie en verbetere: Én insgelijks verklaren wij dat het geoorloofd en verdedigbaar voor ons zijn zal de sleutelen der leere, tucht en besturing, naar het woord Gods en de belijdenis des geloofs en de grondslagen en de constitutie van de verbondene kerk van Schotland te oefenen alsof er geene j censure op ons gelegd ware geweest. Betrek- I kelijk dit alles nemen wij geregtelijke acte en ! wij doen hierdoor een beroep op de eerste | vrije, getrouwe en hervormende Algemeene Vergadering van de kerk van Schotland.” Onmiddelijk daarna formeerden deze vier broeders zich op den 6 Dec. Doch deze verschijnselen bleeken weldra misleidend te zijn en in December 1736 besloten de afgescheidene broeders voort te gaan tot de volle uitoefening van de magt waarmede zij zich door het Hoofd der kerk bekleed rekenden. In 1737 en 1738 werden zij vereenigd met vier andere leeraren — Ralph Erskine van Dunfernline, Thomas Mair van Orwell Thomas Nairn van Abbotshall en James Thomson van Burntisland. Deze acht werden kort daarna gedaagd voor de Algemeene Vergadering, voor welke regtbank zij verschenen als een Presbyterium en een papier lazen dat de gronden hunner afscheiding behelsde en dat de authoriteit, de magt en de regt-spraak der Nationale kerk afwees, tengevolge waarvan in het volgende jaar een vonnis tegen hen werd uitgesproken dat hen afzette van het ambt der heilige bediening en hen geheel uitwierp uit de kerk. De zegen Gods rustte evenwel in geene geringe mate op de nieuwe afdeeling (*). Haar getal vermeerderde snel, en vertroosting werd in eene ruime mate ten deel aan dezen die de onderdrukkingen van de Nationale kerk gevoelden. Doch in 1747 werd, tengevolge van eene verdeeldheid van gevoelen betrekkelijk de godsdienstige zinspreuk in eenige burgereeden, was de Afscheiding in twee takken verdeeld , van welke de een door den naam van de General Associate of Antiburgher Synod en de andere als de Associate of Burger Synod bekend werd. In dezen verdeelden toestand volhardde de Afscheiding langer dan zeventig jaren; doch de burger-eed die oorzaak der verdeeldheid was, afgeschaft zijnde, leidden de overeenstemming in beginselen, het wederzijdsche vertrouwen en de toenemende verkleefdheid aan beide zijden , spoedig tot hereeniging. Een grondslag van vereeniging voorbereid en goedgekeurd zijnde door de beide Synoden , kwam deze vereenigingen te zamen in den herfst van 1820 en namen dit vormeel aan, alzoo hereenigende de denominations (afdeelingen) onder de aanwijzing van de Vereenigde Afgescheidene Kerk. Kosteloos schoolgaan. Hoe wenschelijk deze zaak ook schijne ter bevordering van een getrouw schoolbezoek, en welke motiven men ook aanvoero, om de Gemeentebesturen overal over te halen om openbaar, kosteloos lager onderwijs te geven, — men dient in de eerste plaats, als eerlijke, trouwe Nederlanders, te onderzoeken of zulks regtvaardig is. Terwijl ik de zaak uit dit oogpunt eenigzins wil beschouwen, geef ik vooraf eenige aanteekeningen tegen het opstel van den Heer K. Hofkamp te Nnis ten beste. Dat opstel, geplaatst in de Prov. Groninger Courant van 10 Maart jl. eindigt met den wensch, dat ons Vaderland en vooral de provincie Groningen, nog gelukkiger mag worden dan thans; waartoe naar zijne innige overtuiging zeer veel kan bijdragen: degelijk, openbaar en kosteloos onderwijs. (*) Het Eng. heeft hier denomination. Dat degelijk onderwijs hiertoe kan leiden is aan geene bedenking onderhevig; dat het juist openbaar onderwijs zou moeten zijn; vooral zoo als het thans, wat het Christelijke betreft, bij vele opregte Christenen bezwaar oplevert, is allezins twijfelachtig en wederlegbaar; dat kos~ teloos onderwijs een land of provincie gelukkiger maakt is, (indien het onderwijs inderdaad kosteloos en dan ook degelijk, èn Christelijk is) in het algemeen aan ie nemen. — Ik zeg in het algemeen: want „in den regel stelt men meer prijs op wat men betaalt, dan op wat men gratis ontvangt.” Maar is kosteloos lager onderwijs geene illusie? Iets is kosteloos als het geen geld kost of behoeft te kosten. Het lager onderwijs, zoo als het thans bij de wet geregeld is, moet echter z eer veel geld kosten. Het is nu maar de vraag : wie moet dat betalen, en, als het betaald wordt, kan men dan wel zeggen, dat het kostefoos is? — § 3. Art. 31 der Wet tot regeling van het lager onderwijs zegt: „Elke gemeente voorziet in de kosten van haar lager onderwijs, voor zooverre die niet komen ten laste van anderen, of op andere wijze worden gevonden.” Art. 32 geeft negen rubrieken op, die in elk geval als kosten voor het openbaar lager onderwijs worden beschouwd, en geen bagatel uitmaken. Art. 33 eerste lid zegt, dat er „ter tegemoetkoming in deze kosten eene bijdrage voor ieder schoolgaand kind,” natuurlijk van de ouders of voogden, „kan geheven worden.” Volgeus het tweede lid van dit art. worden voor kinderen van bedeelden of van onvermogenden bedoelde bijdrage niet geheven’ Hierdoor wordt dus de zaak nader bepaald. Het is niet de vraag: Zal de burgerlijke gemeente aan kinderen van bedeelden en onver - mogenden gratis onderwijs verschaffen? — Dit is, volgens de wet, buiten kijf. Zulks was ook sints 1838 in deze provincie in zwang. De vraag beperkt zich dus tot de kinderen van landbouwers, van winkeliers, van gegoede burgers, van renteniers, van hen , die eenig burgerlijk of kerkelijk ambt bekleeden: leeraars, burgemeesters, rijks- en gemeente-ontvangers, advocaten en notarissen, apothekers, heelmeesters en docters in cluis, — met één woord van hen, die ongaarne onder het beheer of de verzorging der diaconiën zouden willen zjjn, of van wie het schande zou wezen onder onvermogenden gerekend te worden. De vraag is verder niet, of de ouders of voogden van die kinderen ali.e kosten van het lager onderwijs in hunne gemeente zullen dragen, — maar, let wel! — of de gemeente voor die kinderen „eene bjjdrage” ter „tegemoetkoming in deze kosten” kan heffen? De Heer Hofkamp en de in zijne schatting „krachtige stem” uit Ten Boer ijveren tegen deze vraag. Mijns inziens gansch ten onregte. Als eene plattelands-gemeente reeds zorgen moet, voor de jaarwedde der hoofd- en hulponderwijzers , — te zamen, als er maar hulponderwijs is, nl. ƒ600 ’sjaars; — voor de toelagen der kweekelingen, — voor elk ten minste ƒ25 — (Zie Art. 19, laatste lid.); voor de kosten van het oprigten en in stand houden of het huren der schoolgebouwen en der onderwijzerswoningen (lett. c en ƒ van Art. 32), en waar eene kosterij is, door den onderwijzer bewoond wordende, voor eene vergoeding in geld, aan den onderwijzer; vooris voor de kosien van het aanschaffen en onderhouden der schoolmeubelen, schoolboeken en schoolbehoeften der leerlingen, alsmede voor die van licht en brand; voor de bijdrage der gemeente in het pensioen der onderwijzers en de kosten der plaatselijke schoolcommissie,— ik zeg, als eene gemeente voor al die kosten zorgen moet, dan rijst de vraag bij ieder der zake kundig persoon op, wie in de eerste plaats van al die kosten het meest voordeel trekken, wie bij het doen dezer uitgaven regtstreeks het meest belang hebben, en wie, krachtens Goddelijk en menschelijk regt, in de eerste plaats 1 voor het onderwijs en de opvoeding der kinderen te zorgen hebben? Naar het autwoord op deze vragen behoeft een Christen en Nederlander niet lang te zoeken. De vader is aansprakelijk voor de opvoeding des kinds. (Efeze VI: 4, Burg. Wetb. Art. 159, 353, 2e lid, en 355.) Indien dan nu de gemeente zorgt voor alles, wat de opvoeding door het onderwijs, hier met name het lager onderwijs, betreft, dan bewijst de gemeente eene groote dienst èn aan de ouders, èn aan de jeugd, eene dienst, die zij volstrekt niet verpligt is te bewijzen, zoo zjj het niet vrijwillig op zich had genomen, of zoo het haar niet van Regerings-wege ware opgedragen. Indien dan nu de ouders daartoe bij magte zijn, dan is het inderdaad pligtmatig en regtvaardig, dat zij zich eenige buitengewone opoffering getroosten, ter voorziening, neen, ter „tegemoetkoming” in die kosten. Dat is de bijdrage , die, onder den naam van schoolgeld, door het bestuur der gemeente kan worden geheven. (Art. 33, lid 1. „Deze bijdrage komt niet te pas, waar het onderwijs niet door de gemeente bekostigd wordt, maar uit andere middelen wordt bestreden. Zij is ook niet noodig, waar de gemeente vermogend genoeg is , om, zonder aan de ingezetenen nieuwe lasten op te leggen, in al de kosten van het openbaar onderwijs te voor zien.” (Mr. G. Diephuis, Handl. tot de kennis der wetgeving op het lager onderwijs , BIz. 152). Maar, waar eene gemeente dit niet kan, daar moet het bestuur wel, zal het niemaud in zijne regten krenken of zich aan schroomeljjke onregtvaardigheid schuldig maken, bij de gewone opofferingen van allen, die daartoe in de gemeente in staat zijn, ten beste van het lager onderwijs, eene buitengewone opoffering, in matig schoolgeld heffen, van die ouders of voogden, wier kinderen onderwijs ontvangen, Maar zoo de gemeenteraad dit niet wil ? De gemeenteraad moet handelen volgens de wet. Daar, waar geene bijdrage, als schoolgeld, geheven wordt, moet één van beiden of beiden waar zijn, n. 1. óf alle ingezetenen moeten vallen in de termen van Art. 33, lid 2 , d. w. z. bedeelden en onvermogenden zijn; óf de gemeente moet alle kosten uit eigene of bijzondere fondsen kunnen bestrijden, zonder nieuwe lasten te hoeven op te leggen. Waar men leeningen moet aangaan ter dekking der kosten van het openb. lager onderwijs, daar komt eene schuld op de geheele gemeente; daar moeten renten worden betaald en aandeelen worden afgelost. Ook in dit geval is het in het finantieel belang der geheele gemeente, dat zij, wier kinderen onderwezen worden, en die bij magte zijn schoolgeld te betalen, niet worden vrijgesteld van de bijdrage, ter tegemoetkoming in de enorme kosten van het openbaar lager onderwijs. Immers, die het meest van eene zaak profiteert, zijn aandeel in de kosten moet het grootst zijn; dit is eene axioma op elk gebied. Laat men hen toch vrij, zoodat niemand voor zijne kinderen schoolgeld betaalt, dan pleegt men onregt ten 1». tegen hen, die vroeger schoolgeld betaald hebben en wier kinderen thans volwassen zijn; ten 2°. tegen hen , die geene kinderen bezitten ; ten 3°. tegen hen, die wel kinderen hebben , maar ze niet naar de openbare lagere school zenden. Men zoekt daardoor benevens de bepalingen omtrent het bijzonder onderwijs, zooveel doenlijk buiten werking te houden. Wij begeeren niet van de gewone belastingen vrijgesteld te worden, maar wij begeeren ook geene verdrukking ten voordeele van de openb. lagere school, of ten voordeele van onze mede-burgers die het schoolgeld wel kunnen betalen. „Regt door zee; want eerlijk duurt het langst.” Al ware het doel nog zoo goed; en ik geef den Heer Hofkamp en der „krachtige stem” uit Ten Boer gaarne getuigenis, dat zij het goed meenen, het doel hedigt nogtans het middel niet! Bovenstaand opstel is in hoofzaak geheel opgenomeu in de provinciale Groninger Courant van Dorderdag 23 Maart jl., tegen hen, die thans er meer en meer op uit zijn, om het openbaar lager onderwijs alom zonder betaling van schoolgeld, toegankelijk voor ieder te stellen, iets, dat mijns inziens zeer verderfelijk is. Middelstum, 27 Maart 1860. F. C. Wijle. Dit opstel ons toegezonden, hebben wij gaarne willen opnemen dewijl wij oordeelen dat er onder de lezers van ons blad zullen zijn, die er gebruik van kunnen maken, om het onregt in dit stuk aangewezen, voor te komen of te bestrijden. Wat staat ons te doen? Deze vraag is thans aan de orde van den dag bij die leden van de Hervormde kerk, die met den tegenwoordigen toestand geene vrede meer vinden en daarin verandering wenseken. Wij verblijden ons dat verscuillende antwoorden openbaar worden gemaakt, al is het ook dat wij de keus der aangewezene middelen , moeten veroordeelen. Het wordt hierdoor duidelijker dan ooit, dat velen zich hunne roeping bewust worden. Met blijdschap namen wij daarom kennis van een antwoord van den Heer Esser in de Heraut van den 13 dezer waarin hij zegt: „Ik wijs hierop als op teekenen des tijds, welke wij verpligt zijn op te merken en te waarderen. Die dit doet zal het zoo geheel onmogelijk niet vinden een antwoord te geven op de vraag van onzen broeder Hulzebos, „wat moet er gedaan worden?” en iets meer mogelijk achten dan hetgeen broeder van Asch van Wijck heeft aangeraden , namelijk het gebed alleen. Bij het gebod om te bidden staat tevens „waakt,” en waken veronderstelt het biddend afweren van den vijand als men hem kent en ziet. Ik ben, wanneer het art kei van Dr. Capadose geen ingang vindt, om der consciëntie wil bereid, om broeder Hulsebos een bepaald antwoord te geven, zoodra liet mij gebleken is , dat de geloovige leeraren meenen in deze geene hoogere roeping te hebben dan stil te zitten. Ach! als die mannen wisten of wilden weten hoe het brandt in de harten der geloovigen; hoe zij bitter klagen tot God over de geloovige leeraars, die jaar in j.<ar uit gansche scharen), vooral van kinderen, zien overleveren aan telkens erger afwijkende leering, zonder dat zij er iets aan schijnen te doen. Hetgeen ik thans bedoel is eenvoudig , sommigen er attent op te maken , dat de teekenen des tijds bepaaldelijk eischen , dat wij ook in Nederland handelend optreden. Is het dwaas iets te willen door kracht en geweld, hetgeen alleen door Gods Geest kan geschieden , niet minder verkeerd is het, den geschikten tijd voorbij te laten gaan , den tijd der bezoeking niet te erkennen. De tijd is nu daar, dat geloovigen en ongeloovigen verlangen vrijheid, verlangen eerlijkheid, althans uitspreken van hetgeen in het harte is. De Afscheiding , de Vrienden der waarheid , het mislukken van de Unie van Utrecht, de oplossiug van Ernst en Vrede, de ontwikkeling van het Darbisme , de scheiding der zendingsvrienden, het Evangeliesch verbond, het Heil des volks; de zending der Vrije Schotsche kerk met haar seminairie enz., zijn feiten, welke op eene zeer nabij zijnde ontbinding van den tegenwóordigen toestand der Hervormde kerk in Nederland wijzen. Het huis tegen zich zelven verdeeld valt in een. Als wijze en gematigde bouwlieden zijn wij nu verpligt te redden wat te redden is , opdat wij niet de Dageraadsmannen en andere goddeloozen, het uitnemendste zien wegslepen. Wanneer wij nu niet handelen, zal de storm, reeds op den Kirchentag te LubecJc voorzien , in het opmerken van stormvogels in Duitsehland , al mogen mannen dien weerstaan, onze kinderen meêvoeren. Het is meer dan tijd. Moenen de geloovige leeraren en ouderlingen, dassen en kerkeraden niets te kunnen doen tegen de overmagt der liberalen, dit althans kan geschieden , dat men eene plegtige vergadering hebbe in eene onzer groote steden, om gezamenlijk den Heer te bidden om uitkomst. Maar volstrekt niets deen is onverantwoordelijk , en heeft noodwendig ten gevolge , dat de bewust geloovigen in de gemeente alle achting voor voorgangers verliezen , die in zulke hoogst bedroevende omstandigheden zich gedragen, alsof er niets bedroevends ware! Lang houden de geloovigen dit niet meer uit. Nog onlangs was er sprake in eene onzer grootste steden, van het houden van bijbellezingen op Zondagmorgen, ook al prediken getrouwe leeraars, omdat gansche scharen buiten de kerk blijven , die geene leugens willen hooren en bij de goede predikanten geene plaats kunnen krijgen. Ik ben overtuigd dat dit plan zal doorgaan, en de meening wint veld, dat het de dure verpligting is van ontwikkelde leden der gemeente, om de hongerende zielen te vergaderen rondom het woord, en hen voor te gaan in het gebed en het onderzoek der Schrift en al wat tot opbouwing van Gods volk strekken kan. En die niet blind is, ziet reeds op vele plaatsen den kiem van zelfstandige gemeenten , welke hoezeer afkeerig van het beginsel van scheidingen evenwel voor goed afscheid nemen van het Ministerie van Hervormde Eeredienst, van de Synode en van de Hoogescholen , welke allen te zamen het éine noodige toonen te missen. Ik ben verzekerd , dat ik hier meer of minder het gevoelen uitspreek van duizenden , en daarom is het mijne levendige overtuiging, dat de tijd tot handelen gekomen en de tijd van klagen en zuchten zonder doel voorbij is. ’s Hage , 2 April 1860. J. Esseb. Er is ic dit antwoord veel, dat ons verblijdde en wij verlangen daarom naar het antwoord dat de heer Esser op de vraag van broeder Hulsebos eerlang denkt te geven. Vooraf hebben wij echter ééne vraag aan den heer E. en wel deze: waarin is de afgescheidene kerk onderscheiden van de zelfstandige gemeenten waarvan de kiem reeds op vele plaatsen gezien wordt ? Een antwoord, gegeven door iemand die verklaart afkeerig te zijn van het beginsel van scheidingen en nog lid is van de Hervormde kerk, zal velen tot onderrigting kunnen strekken. Gaarne zullen wij daarom dit antwoord in ons blad opnemen. Curiositeit. Men leest in de Kerkelijke Courant van den 14 April: „Staphorst (Classis Zwolle) 2 April. De Kerkeraad alhier ontving heden van den heer H. A. Leenmans pred. te Hellevoetsluis, die de beroeping naar deze gemeente op den 5 Maart jl. had aangenomen, met groote bevreemding het berigt, dat hij op zijn besluit is teruggekomen en voor de beroeping bedankt.” Volgens het berigt in andere bladen, berust de Kerkeraad van Hellevoetsluis niet in het besluit van zijn leeraar. Velen onzer lezers zullen zich herinneren dat deze Leenmans vroeger leeraar was in onze kerk en in de Provincie Zuid-Hollandt van de bediening ontzet, tot de Hervomde kerk is teruggekeerd. B e v i g t e n. NEDERLAND. Lang heeft de Afgescheidene kerk in Nederland zich moeten getroosten in het Buitenland onbekend te zijn gebleven of door onze naburen geheel verkeerd beoordeeld te worden. Wij verblijdden ons daarom in het vorige jaar dat onze broeders van Velzen en Brummelkamp naar Schotland gingen tot de vergadering der Vereenigde Presbyteriaansche kerk en hoopten dat dit er toe zou bijdragen dat onze kerk ook in het Buitenland meer bekend en gunstiger beoordeeld zoude worden. Dat wij in die hoop niet zijn teleur gesteld blijkt uit een verslag door Frederic Monod, die toen onze broeders heeft ontmoet, in de Archives du Christianisme van onze kerk gegeven. Onder het rubriek Nieuwstijdingen en verscheidenheden zegt hij: De vrije kerk van Holland. Er zijn zeer weinige godsdienstige betrekkingen tusschen Frankrijk en Holland. Dit hangt welligt ten deele af van de taal die slechts in een klein land gesproken en buitendien zeer weinig beoefend wordt, ten onregte evenwel volgens onze overtuiging want er zouden daar ook kostbare bronnen te exploiteren zijn. Wat er ook van zij, dat is zeker, dat het Christelijk fransche publiek een weinig beter weet wat er zich , volgens het godsdienstig berigt, voordoet in China en de groote Indiën, dan wat zich voordoet in Holland, ter zijde van ons, op een afstand van Parijs, die men thans ten minste in 12 uren kan afleggen. Zijn er velen van onze lezers die weten dat er in Holland, sedert het jaar 1835 (1834) eene aanzienlijke, onafhankelijke gemeente bestaat? De Christelijke Afgescheidene Gereformeerde kerk in Nederland telt tegenwoordig omtrent 60.000 leden; zij heeft ongeveer 160 leeraars en een bloeijend theologisch Seminarie te Kampen in Overijssel. Wij hebben, eenige maanden geleden, het voorregt gehad, kennis te maken met twee hoogleeraren van deze theologische school, -de Heeren A. Brummelkamp en van Velzen. Wij hebben zelden kundiger mannen, gelooviger, levendiger, meer aan het zuivere Evangelie en aan de bevordering van het Koningrijk Gods gewijde Christenen , aangetroffen. PRUISSEN. Den 4 April stond te Berlijn voor liet crimineels hof te regt de consistoriaalraad prof. D. Hengstenberg, beschuldigd van in den Evangelische Kirchen Zeitung staatkundige en maatschappelijke vraagstukken behandeld te hebben, nl. de verdrijving der Italiaansche vorsten , de toelating van joden op de Kreitsdagen. enz. Het O. M. hield vol dat de schrijver zich in de behandeling dier onderwerpen buiten het kerkelijk terrein begeven en ook niet dien wetenschappelijken vorm had bewaard waardoor de Kirchenz. bevrijd is van de verpligting om cautie te stellen. Het hof heeft den Hoogleeraar tot 30 Th. boete of 14 dagen gevangenis veroordeeld. KERKNIEUWS. Te Gencmuiden is uit een geformeerd drietal, bestaande uit Ds. J. Neutjes te Harlingen, M. Brouwer te Enumatil en \V. H. van den Bosch te Hasselt, de laatstgenoemde met meerderheid van stemmen tot Herder en Leeraar beroepen. Ds. H. Nieboer te Garrelsweer, heeft voor het beroep naar Zwolle bedankt. Beroepen te Hattem ten tweede maal Ds. J. Middel te Zutphen, die het ook heeft aangenomen. En Johannes hoorde eene stem uit de Hemel die tot mij zeide, schrijf: Zalig zijn de dooden die in den Heere sterven van nu aan, ja zegt de Geest opdat zij rusten mogen van arbeid en hare werken volgen met Jiaar. Lezen wij Openb, 14; 13. Dit is de zoete belofte die Gods volk in de Heilige bladeren vindt. ’t Is waar , de Jehova doet groote beloften, in dit leven te schenken aan zijnen Bruid, doch dit wischt alle hunne tranen niet af. Indien wij in dit leven alleen op Christus waren hopende , dan waren wij de ellendigste, zegt teregt Gods onderdrukt volk, maar onze hope wil ze zeggen gaat verder. En deze zoete belofte is het van den onveranderlijken Verbonds-God Zijns volk, die wij ook meenen in onzen hagchelijken toestand ons vrijmoedig tot onze nutte te mogen maken, namelijk in zoover wij in hope Zijn volk zijn. Schreef onze pen voor weinige dagen dat de Heere onze harten had vervuld met blijdschap en de mond met vrolijke gezangen, doordien dat wij onzen zeer geliefden leeraar, dewelke wij van God hadden afgesmeekt in ons midden mogten zien, helaas! al onze verwachting is in rook verdwenen. De Heere heeft ons een harde slag geslagen , de Vrijmagtige heeft ons eene harde zake doen zien. Slechtt zes weken mogten wij in het genot van onzen leeraar F. A. Kok deelen, of de groote zender zijner dienstknechten loste hem af van zijne post. Na een kortstondig doch smartelijk lijden, is hij zacht en zalig in den Heere ontslapen op Donderdag den 12 April, terwijl hij even voor zijnen dood de troost volle belofte ontving uit Jesaja 41 vs. 10. Hoe treurig dit ons heeft getroffen zal ieder weldenkend hart gevoelen, doch wij hopen met te treuren als degene die geene hope hebben , want zien wij over dood en graf. Hij huppelt nu in de reijen der gezaligden met zijnen Jezus bij de hand. Hij is nu in zijn vaderland In Salems Hut hier boven , Nu spreekt zijn dappre tong niet meer Hier op ’t beneden rond, Hij is nu eeuwfg bij zijn Heer! Zijn ziel zingt, zwijgt zijn mond. Heeft hij op aard geen vlijt gespaard Om als een Jojada ten kerkdienst uitgezonden , Voor ’t onvervalst geloof, en Jezus kruis verbonden, Te strijden , en voor ’t heil, voor ’t eeuwig heil van ’t volk Getrouw te zorgen als een schrandre hemel tolk Hij ijverde om de twist te bannen uit de kerk , En door de eendragts band de ware leer te sterken Hij slaafde voor belang der kerken door gebeden, En strekte in ’t heilig werk , tot voorbeeld van ’t gemeen, ’s Mans eernaam zal nog lang in Neerlands kerken zweven En eeuwig in zijn dierbre schriften leven, Terwijl zijn ziel reeds van, Gods troon wacht voort gezigt Van haren Heiland is gevoerd in ’t eeuwig licht, Daar zij gezeten , in een rei van Helden Scharen Nu zegeviert , en juiht, na zooveel kerkgevaren. Beilen, Namens den Kerkeraad 14 April 1860. J. Brunemeijer , ~ . A. H. Tijmes , 0uderl ' Ontvangst van Liefdegiften. Met dankzegging ontvangen door bezorging van Ds. Bulens, van de Gemeente te Varsseveld voor de noodlijdende huisgezinnen op het eiland Urk......f 16,40. S. van Velzen. Ontvangen uit Rotterdam van den Heer W. L. door Ds. Geuchies voor de Wed. met hare vier kinderen te Urk ..............ƒ 10,00 van den Heer G. te L. voor de zwaar beproefde familie aldaar...............ƒ 10,00 A. S. ENTINGH Prov. Corr, Ontvangen met dankzegging voor den Candidaat wiens boeken zijn verbrand, door bezorging van Ds. C. Stoketee uit Zeeland.............f2.50. Nieuwendiep 15 April 1860. Aan boord van het schip de Johanna Maria, Kaptein P. J. Dam, gereed om uit te zeilen naar de Kaap de Goede Hoop, roepen de ondergeteekenden, hun hartelijk vaarwel toe , in dezen tijd en voor de ontzaglijke Eeuwigheid , aan de talrijke vrienden en bekenden op onderscheiden plaatsen van ons Vaderland. Wenschende allen die als eene belegerde stad om den name Christi smaadheid moeten lijden, den krachtvollen zin te bevinden door God den Heiligen Geest beduid in vs. 33 en 34 der 69 Ps , en is dan het scheiden voor de ziel, die door genade uit God geboren is van dengeenen die even gelijk uit God geboren zijn, gevoelig ; de welgegronde hoop op Dien eenigen Rotsteen wiens werk alleen volkomen is, doe hun oogen gerigt zijn over al wat tijd heet op de zalige Eeuwigheid , waar al die bedrukten , door onweder voortgedreven, en ongetroosten neer zullen vallen aan de voeten des Lams en in verwondering zullen bevinden , de waarheid door ingeving van God den Heiligen Geest geboekt in Openb. 7 vs. 9—17 zoodat er dan een Eeuwig weerzien zal zijn voor allen die in den Zoon gelooven. Openb 3 vs. 11 „houdt dat gij hebt opdat niemand uwe kroone neme” , zij allen opregten toegebeden. N. G. Schneider en huisvrouw L. T. van Hulsbergen. Het behaagde Gode ons zeer geliefd dochtertje JANNA MARGARETHA door den dood van ons weg te nemen. Zij bereikte slecht* den ouderdom van vier jaren en vijf maanden. Het dierbare pand was de lust onzer oogen, — onze oogappel. Werd zij op eenen dankdag geboren, haar kortstondig leven eindigde op eenen rustdag des avonds te acht uren. Het geloof aan de verbondsbelofte , en de troostvolle hoop op eene zalige opstanding , heiligen onze smart. Rhijnsburg, 8 April 1860. A. H. WESSELS, Predikant. G. WESSELS geb. JONGKIND. (550) Het behaagde den Heer van Leven en Dood heden van mij weg te nemen , mijne oudste dochter ANNA ADRIANA inden ouderdom van bijna 9 jaar. Ik wensch den Heere te zwijgen. Delft , Wed. A. A. de LINT. 10 April 1860. v. d. BERG. (551) Donderdag morgen 9 uur overleed na een kortstondig en smartelijk lijden aan borstwater, zacht en zalig in den Heere, mijn teder geliefde Echtgenoot F. A. KOK in den ouderdom van ruim 57 jaar na een genoegelijke Echtvereening van ruim 31 jaar waarvan hij 20 in den Wijngaard des Heeren werkzaam was. Zwaar valt ons dit verlies, maar wij hopen in Gods doen te rusten. Beiden, 12 April. J. BAKKER Wed. F. A. KOK. Mede uit naam van kinderen en behuwdkir.deren. Gelieve deze algemeene als bijzondere kennisgeving aan te nemen. (552) Een Jong mensch , van goede getuigschriften voorzien , bekwaam in liet sorteren van Tabak en wat verder tot dit vak behoort, zag zich gaarne verplaatst. Adres letter B., brieven franco, bij den Boekli. G. Ph. ZALSMAN te Kampen, die tot 1 Junij voor int. prijs, zal afleveren; liet verborgen leven voor den Ileere van I>s. SICCO TJADEI. 208 compresse pag. voor slechts 90 Ct. (553) Ps. 92 : 5. Hagg. 2 : 1). De Heere heeft reeds boven bidden en denken gedaan. Hij geve ons verder op Hem te hopen. fZie advertentie in No. 12 der Bazuin .) (De iielft reeds ontvangen,) Arnhem , 17 April 1860. A. MEIJER. (554) MARHTBERICiT. LEIJDEN, den 14 April 1860. Winter Tarwe f9.75 a f 10.25 Zomer Tarwe f 8.50 a f 9.00 Winter Rogge » 6.75 « n 7.25 Gerst . ... « 5.00 » » 5.50 Haver.....» 4.50 u n 5.— Duivenb. . , » 8.— » » 8.50 Paardenboonen» 7.— » » 7.50 Boter. ...» 41.— a 52.— Ter Boekdrukkerij van J, A. Boom & Zoon. 