Het leeskabinet; mengelwerk tot gezellig onderhoud voor beschaafde kringen, 1836, 01-01-1836 
Dit gerucht verschrikte Juliette; zij wendde zich om, en zag, niet zonder ontsteltenis, achter de digte bladeren de zwarte oogen van Emile. De jongman, die zich ontdekt zag, ging naar haar toe, en vroeg met eene zachte stem: » Heb ik u doen schrikken, Mejuffer?" — » Ja, Mijnheer!" antwoordde Jdliette, zonder op te staan, ofschoon zij voornemens geweest was heen te gaan : » gij hebt mij zeer doen ontstellen; want ik dacht niet, dat gij hier waart." — » Zijt gij reeds lang hier?" begon Emile weder, met het doel om haar gerust te stellen; » ik heb u pas zoo even bemerkt." — Deze vraag deed Jbliette's verlegenheid gedeeltelijk verdwijnen; want thans geloofde zij, dat Raymond haar niet had zien weenen. i Gij hebt Madame Deschamps reeds vroeg een bezoek gegeven,'' vervolgde hij, na een oogenblik stilzwijgens, terwijl hij ook plaats op de bank nam. — » Het is geen bezoek, Mijnheer! Ik woon reeds drie dagen bij haar." — » Inderdaad? Het spijt mij, dat ik dit niet eerder geweten heb!" Dit eenvoudige antwoord deed het gelaat van het meisje ophelderen ; doch terstond vertoonde zich daarop weder een zweem van neèrslagtigheid, toen Emile er bijvoegde: » Gij hebt dus niet meer op de piano gespeeld? anders zou ik terstond geraden hebben, dat gij er waart." — » Ach, Mijnheer! waarom bespot gij mij?" antwoordde Juliette met eene zachte treurigheid. » Dat is niet wel van u gedaan. Ik dacht, dat gij zoo goedhartig waart." — » Ik u bespotten, Mejuffer?" vroeg Emile, getroffen door hare kinderlijke openhartigheid: » o, dat zou ik mij nooit kunnen vergeven!" — «En toch deedt gij het; want het was niet bij toeval , dat gij van die afschuwelijke piano spraakt; liadt gij ten minste, toen gij mijne lompheid zaagt, kunnen vermoeden, hoeveel ik leed... hoeveel moeite het mij kostte, mama te gehoorzamen!" — » Het doet mij waarlijk innig leed, dat ik u zoo veel moeite veroorzaakt heb." — » Na, ik wil u gelooven," hernam Jdliette, » en ik vind u zeer beleefd. Maar beken de waarheid; — niet waar, mijn spelen en declameren heeft u ten mijnen koste zeer vermaakt?" — » Dat gelooft gij toch niet — zeker niet." — » Ik geloof het toch wel, en denk er altijd aan; ik was er geheel ontroostbaar over. Acht of tién dagen na deze gebeurtenis schreef de goede oude vrouw den volgenden brief: * Waarde Vriendin ! » Mijne bezigheden hebben wij tot hiertoe van het genoe« gen beroofd, uwe, in het voorbijgaan gezegd ongefrankeerj de, brieven te beantwoorden. Ik ben verrukt u te lcun» nen melden, dat sedert zekeren dag, waarop ik Juliette » naar den tuin zond, om peterselie te halen, de wacht over » het meisje een weinig lastig begint te worden. Ik sta be- • stendig op den loer; maar het ergert mij, dat er nog gee» ne verklaring heeft plaats gegrepen. Eiken avond neem ik » Jduette daarover in het verhoor; maar zij antwoordt mij, » dat de Heer Emile daaraan volstrekt niet denkt, dat hij » niets dan vriendsphap voor haar gevoelt, en dat dit voor » haar hart volkomen genoeg is. Kom gij toch, beste vrien» din, om aan deze grillen een einde te maken, en mij van ■> mijne verantwoordelijkheid te ontslaan ! Ik kan onmogelijk » op twee dingen te gelijk acht geven ; namelijk , mijn huis» houden waarnemen, en een jong meisje bewaken. Ik » spreek thans zeer ernstig. De Heer Raymond is zoo onop» houdelijk bij het meisje, dat men hem voor haren broeder » of haren man zou houden. Ik moet hen echter de getui» genis geven, dat tot nog toe alles welvoegelijk bij hen » toegaat. Zij werpen elkander wel lonkjes toe, en glim- • lagchen tegen elkander; doch ik ben er altijd bij, en tot » aan uwe terugkomst, vooral wanneer die spoedig plaats » vindt, zal er verder niets voorvallen. » Verder moet ik nog melden, dat Jduette in't geheel niet » meer op de piano speelt, en van den Heer Haysiond Itali» aanseh leert. Zij leest ook met hem ; doch het spijt mij , »dat, in plaats van stukken uit eenen beroemden schrijver • te declameren, zij dagelijks eenige uren aan de verzen van » zekeren Lamartine besteden. » Vaarwel, beste vriendin! In afwachting u spoedig te zien, blijf ik met alle achting » Uwe Vriendin » /\.mable Deschamps, geb. Catinead. Het antwoord bleef niet lang weg, en luidde als volgt: » Beste Vriendin ! v Ik had wel vooruitgezien, dat de zaak de goede wen» ding nemen zou , waarvan gij mij onderrigt; doch ik ver» heug mij daarover, als over eene verrassing, en, in weèr» wil van uwen goeden raad, zal ik nog niet terugkomen. » Men moet den jongen heer tijd laten, om zich volkomen > vast te wikkelen. Voor het overige hebt gij voor Jdliette » niets te vreezen: ik heb haar en hare zusters zeer gestren» ge beginselen ingeprent; gij kunt derhalve zonder zwarig» lieid uwe waakzaamheid wel een weinig verminderen, en • de jonge lieden alleen laten, om hun moed te geven en de » zaak wat sneller te doen vorderen. » Alles loopt mij thans mede. Het huwelijk van Naïde > zal ook weldra tot stand komen. De kolonel heeft op het » laatste bal drie contredansen met haar gedanst; nog meer , » hij heeft haar de hand gedrukt, en ten minste tien malen » herhaald, dat hij haar allerliefst vond. Toen het bal ge» eindigd was, heeft hij, in weêrwil van ons weigeren, » er op aangedrongen, haar naar huis te brengen. Vaarwel, » beste vriendin ! Kus Jdliette voor mij. Ik heb reeds — » in vertrouwen, gelijk van zelf spreekt, — haar huwelijk » met den zoon van den Millionair aangekondigd. » Uwe opregte Vriendin » Leobtike Firmin." Madame Deschamps vond dezen brief zeer onvoldoende ; doch er bestond eene reden, die haar overhaalde om geduld te hebben. » Hoe langer de zaak gerekt wordt," dacht zij, » des te langer behoud ik den jongman; en voor zes francs daags kan men wel een weinig onrust voor lief nemen." Deze gewigtige gedachte plaatste alle andere bedenkingen in de schaduw, en de oude vrouw schikte zich, hoewel niet zonder morren, in haar lot, om in hare betrekking misschien nog zonderlinge gevallen te beleven. De vertrouwelijke omgang, welken Madame Deschamps op hare manier had beschreven, dien zij thans, volgens hare nieuwe voorschriften, door veelvuldig alleenlaten begunstigde, en waaraan het jonge paar het grootste gedeelte van den dag toewijdde, ontstond in beiden niet uit dezelfde oorzaak. Aan den kant van Jdliette was het ongeveinsde, hartstogtelijke liefde; aan de andere zijde slechts een welgevallen in eene aangename, vriendschappelijke betrekking, welker vermogen over menschen, wier ernstige studiën hen van de wereld afzonderen, zoo groot is, maar die, zelden duurzaam en verbindend, bezwaarlijk tot een huwelijk voert. Raymond had geene acht dagen noodig gehad, om hetbadgezelschap te Bourbon zeer vervelend te vinden, en het besluit te nemen, om slechts voor zijne eenzame wandelingen en zijne boeken te leven. Dit besluit, dat hij tot aan den dag, waarop het tooneel in den tuin plaats had, getrouw bleef, Icon echter geen stand houden na de belangrijke ontdekking van het bekoorlijke meisje, welks onontwikkelde geestvermogens naar eene wilde bloem geleken. De gedachte, om dagelijks eenige uren toe te wijden aan de vorming van een verstand, dat door eene verkeerde opvoeding zoo achterlijk gebleven was, waarmede zich het gevoel vereenigde, dat jeugd en schoonheid altoos opwekken, en waarbij, om het zoo te noemen, de genegenheid van eenen broeder of van eenen leermeester kwam, — dit alles vormde den eersten grondslag eener betrekking, welke de gewoonte al vaster en vaster knoopte, en die eindelijk geheel onbemerkt eenen teederen aard aannam. Het onderwijs, dat met geestvervoering medegedeeld en met beschroomden eerbied ontvangen werd, leverde ongeloofelijke vruchten op. Eene wereld van nieuwe denkbeelden opende zich voor het meisje, en Raymond smaakte ten volle de vreugde van eenen meester, over zijnen welgeslaagden arbeid. Het was niettemin zeer waarschijnlijk, dat Emile, wanneer het badsaizoen voorbij was, zii1836. H. 5 nen weg verder zou voortzetten , en van Bourbon ten hoogste een genoegelijk aandenken, dat door nieuwe indrukken weldra zou worden uitgewiseht, zou met zich nemen, indien niet een gelukkig toeval den inderdaad eenigzins onvoorzigtigen hartstogt te hulp kwam, dien de arme Juliette had opgevat. Dit gebeurde werkelijk , en op zekeren avond verkreeg de bedaarde liefde eens broeders voor zijne zuster, de ernstige liefde des leermeesters voor zijne leerlinge, dien trap van teederheid en hartelijkheid, welke het doel der wenschen van Madame Firhir geweest was. De voornaamste badgasten, die eigendunkelijk het opzigt voerden over de vermakelijkheden der vreemde kolonie, zonden aan alle huizen der stad eene inteekenlijst voor een bal rond. Ofschoon Euile bestendig verzekerde , dat hij nooit danste, dat groote gezelschappen hem verveelden, en hij er daarom nooit aan wilde deelnemen, teekende hij toch in voor dit bal, hetgeen zijne gastvrouw voor eene gewigtige omstandigheid aanzag; Juliette daarentegen ontving de voor haar bestemde uitnoodiging met eene, voor haren ouderdom in het oog vallende, onverschilligheid. » Daar hij nooit danst, heb ik ook geen lust meer in het dansen," zeide zij beslissend bij zichzelve. Toen echter de dag van het bal inderdaad aanbrak, ontwaakte plotseling haar lust tot vermaak, en zij nam allerlei listen te baat, ten einde Madame Descüamps over te halen om met haar naar het feest te gaan. De zaak was moeijelijk, doch zij gelukte aan Juliette. Toen ondernam zij , niet zonder eenige aarzeling, eene andeie taak. » Is het dan onveranderlijk besloten, dat gij niet meer dansen wilt?" vroeg zij aan Raymokd: » hebt gij eene gelofte gedaan , en het volstrekt afgezworen?" — «Eene gelofte — afgezworen? antwoordde hij. .Mijn Hemel, neen! Het is eenvoudig slechts..." — » O! als het anders niet is," viel het meisje hem in de rede, » ga dan van avond, uit vriendschap voor mij , mede naar het bal." Emile had duizendmaal liever gewild, dat deze gedachte niet bij het meisje ware opgekomen, van hetwelk hij reeds veel meer afhankelijk was, dan hij zichzelven wilde bekennen; en gaarne zou hij, volgens gewoonte, des avonds alleen roet haar zijn te huis gebleven. Na een oogenblik van spijt en besluiteloosheid, gaf hij zijne toestemming, en beloofde, dat hij met klokslag van ten acht ure gereed zou zijn. Den geheelen dag: was Juliette buiten ziehzelve van vreugde, en maakte lagchende en zingende de noodige toebereidselen voor haar toilet. Na een rijp overleg met ziehzelve, waarin, dank zij der afwezigheid harer moeder, de goede smaak de overhand behield, koos zij eenen zeer eenvoudiger! opschik. Terwijl zij dezen gereed maakte, zeide zij glimlagchende bij ziehzelve: » Nu zal ik hem toch zeker bevallen !" Eindelijk was het tijd om zich te kleeden, en in weêrwil harer onschuld, wendde Juliette al de kunstgrepen eener uitgeleerde coqnette aan. Zij veranderde wel tienmaal de schikking harer schoone lokken, en besteedde eenen geruimen tijd, om de plooijen van haar wit moezelin kleedje behoorlijk om hare blanke schouders te leggen; toen eindelijk haar spiegel haar zeide, dat zij al hare bekoorlijkheden op de voordeeligste wijze had ten toon gespreid, begaf zij zich vol vreugde en ongeduld naar de voorkamer van Madame Deschamps , om daar hem te verwachten, van wien een enkele blik al hare moeite beloonen zou. Na verloop van een kwartier werd de deur geopend, en Ratjiond verscheen, maar veel bleeker dan gewoonlijk, en in zijn huisgewaad. » Ach Hemel, Mijnheer!" riep Juliette: » wat scheelt u? Gaat gij niet naar het bal?" — » Neen! Ik ben genoodzaakt u teleur te stellen," antwoordde Emile : » ik heb eene vreeselijke hoofdpijn; ik moet u om verscliooning vragen." Door eene onwillekeurige beweging legde Juliette hare hand op het voorhoofd van den jongman, en riep uit: » Hoe brandt gij! Ach! gij lijdt veel meer dan gij zegt!" Dit bedrijf, vergezeld van eenen blik, waaruit het innigste medelijden sprak, bragt in hem eene plotselinge ontroering te weeg; zijn hart klopte onstuimig, terwijl hij zijne oogen sloeg op de bekoorlijke vrouwelijke gestalte, die zich met eene ondubbelzinnige uitdrukking van vertrouwen en genegenheid tot hem boog. » Maar gij antwoordt niet," vervolgde Juliette: » wordt het nog erger met u?" En nog altijd drukte zij het voorhoofd van Emile met hare van ongerustheid bevende hand.— » Het zal niets te beteekenen hebben," antwoordde hij op eenen toon, die bedaard moest schijnen, terwijl eene men- 5 * geling van gedachten zijnen ontroerden geest doorkruiste, — gedachten over het ongeluk van alleen op de wereld te zijn, en het geluk van eene deelgenoote in zijn lot te hebben, — gedachten over het verligten van smart en leed : » het zal niets beteekenen ; gij moest naar het bal gaan, en..."—• Naar het bal?" viel Juliette hem in de rede, en trok snel hare hand terug: .naar het bal? Meent gij, dat de gedachte aan hetgeen gij lijdt mij niet daarheen vergezellen zou, of dat ik zou kunnen dansen, terwijl ik zeggen moest: » hij is ziek?" Neen, neen, Mijnheer Esile ! daartoe ben ik te goedhartig, en heb ik te veel vriendschap voor u!" — » Gij bemint mij dan?" riep Eüile met geestvervoering uit. Verbaasd sloeg het meisje haar groote, betraande oogen op, en antwoordde op eenen verwijtenden toon : 1 En zoudt gij dit niet weten ?" Deze woorden, die slechts de uitdrukking van een even zuiver als teeder gevoel waren, hadden eene zeer beslissende beteekenis in de ooren van een hartstogtelijk jongman, die reeds door de omstandigheden dezer onverwachte zamenspraak diep ontroerd was. Zonder bijna te weten wat hij deed , kwam bij tot eene verklaring, die reeds lang in zijn hart verborgen lag, doch daar nog lang had kunnen sluimeren. De handen van het meisje te vatten, die hartelijk te drukken, terwijl hij eenen vurigen blik op haar bekoorlijk en onschuldig gelaat wierp, en geheel buiten zichzelven uit te roepen: » Mijne Juliette! Mijne innig geliefde! Mijne vrouw!" was het werk van een oogenblik. Het meisje verbleekte plotseling en wilde zich losrukken; maar Ejiile liet haar niet los, en herhaalde nog nadrukkelijker: » Ja, mijne vrouw! Zoudt gij niet altijd bij mij willen zijn?" — .Laat mij los!" zeide Juliette, nog meer ontroerd, en met knikkende knieën: » laat mij los!" en zij wierp zich op eenen stoel aan het andere einde der kamer. Het woord Trouw had haar als eene beschuldiging in de ooren geklonken ; het ontsluijerde haar het geheim van haar eigen gevoel ■— een geheim, hetwelk hare gelukkige onschuld tot nog toe voor haar verborgen had gehouden; — maar thans, nu zij haar eigen hart en dat van Emile verstond , bloosde en verschrikte zij over hetgeen zij gezegd en gevoeld had. Rathond was op dit oogenblik niet bedaard genoeg, om zich te kunnen voorstellen, wat er in Jlliette's hart omging; hij zag slechts, dat zij hem ontvlood, en uit eene onverklaarbare grilligheid scheen af te wijzen. » Ik heb mij bedrogen!" zeide hij eindelijk, met eene van verwondering en spijt bevende stem : » ik heb mij bedrogen !" Juliette bleef nog met nedergeslagene oogen stilzwijgend zitten, terwijl zij met bevende vingers eenen bloemruiker stukplukte, totdat eindelijk Emile , zijn voorhoofd aanrakende, alsof zijne pijn zich hernieuwde, weder begon : » En zoo even, toen ik dacht dat ik gelukkig was, gevoelde ik geene pijn meer." Naauwelijks hoorde het meisje deze woorden, of zij stond op, ging digt bij Emile zitten, en zeide: » Vergeef mij het verdriet, dat ik u veroorzaak. Mijn hart zweeg niet. Ik was zoo verward, zoo verlegen...! Wat moet ik dan zeggen, oin u verder gelukkig te maken?" — » Zeg, Jouette, dat ik niet gedroomd heb; dat gij mijne vrouw wilt worden, indien uwe moeder er in bewilligt." Het meisje antwoordde eenige, door lagchen en tranen afgewisselde, onzamenhangende woorden, en hield hare handen voor haar bevallig gelaat. Op dit oogenblik —een van die tijdstippen, waarvoor men gaarne geheele jaren levens zou willen geven — werd de deur haastig geopend, en Madame Desciiamps verscheen, in eenen zonderlingen , bonten opschik. » Zoo, zoo!" zeide zij, eenen loerenden blik om zich heen werpende: » hoe ver zijn wij? Is men gereed voor het bal?" Vol spijt over eene zoo onaangename stoornis, antwoordde Emile geen woord; maar Jdliette riep driftig uit: » Wij gaan niet naar het bal!" — » Dat is toch eene zonderlinge gril. » Maar, maar," zeide Madame Deschamps, terwijl zij eenen gestrengen toon aannam, om tot het einde toe de welvoegeIijkheid in acht te nemen, » wat beteekent toch dit alles, Mejnffer?" — » Wat dit beteekent?" antwoordde Jdliette zeer bedaard en vrijmoedig: » het beteekent, dat wij, Ejiile en ik, elkander beminnen, en dat hij mij reeds zijne vrouw noemt." — » Goed !" antwoordde Madame Deschamps, terwijl zij aan hare stem en houding den meest mogelijken ernst gaf: » goed, dit is het woord van een eerlijk man. Gij hebt eerlijke inzigten, Mijnheer ! ik heb verder niets te zeggen." Naauwelijks had de oude vrouw deze laatste woorden van hare rol uitgesproken, toen haar hart van blijdschap overliep, en zij , bij het gezigt van eenen zoo goeden uitslag, begon te neuriën: .Tra, la, la, la, tra, la! en wanneer is het bruiloft?" (Bij zichzelve dacht zij nog: » en waar is mijn bruiloftsgeschenk?") «Laat ons verstandig spreken!" vervolgde zij eindelijk. > Heeft Mijnheer reeds den dag der verloving bepaald?" — » Wanneer ik zoo gelukkig ben, de toestemming van Madame Fibmin te verkrijgen," antwoordde Ejiiie, «hoop ik..." — Zijne vrolijke gastvrouw viel hem in de rede door een schaterend lagchen, dat hij volstrekt niet begreep, en hernam, nog altijd voortlagehendc : » Daarvoor ben ik niet bang. Mijne lieve vriendin kent u; zij weet, dat..." — Nu was de beurt, om in de rede tevallen, aan Juliette gekomen; want zij werd bloedrood, en hare kieschheid gevoelde zich beleedigd door het onbezonnen gesnap van Madame Deschamps. » Hemel!" riep zij: » zie eens, hoe Griffon uwen handschoen wegsleept!" —» Weg, kat! weg!" riep Madame Deschamps, met haren zakdoek op de piano slaande; toen kwam zij weder op het eerste onderwerp van haar gesprek terug, zeggende : • En het bal ? Het slaat juist negen uur; ik wil mij niet vergeefs hebben aangekleed." — » Ik wil zulks met genoegen gedaan heb- ben," antwoordde Jdliette. » Laat ons te huis blijven, en thee zetten voor den armen Ejiile !" De morgen, die op dezen beslissenden avond volgde, zag Hatmond voegtijdig Jdliette begroeten, en haar eenen brief overgeven, dien hij aan hare moeder wilde zenden. » Lees hem," zeide hij ; » ik verzoek u daarom. Wat ik u kan aanbieden, is niet veel. » Welk een regtschapen nian !" zeide Madame Deschamps, toen hij zich verwijderd had: » zijn vermogen maakt hem niet trotsch. Geef hier, Jdliette! laat mij het papier eens even kijken, om te zien hoe hij schrijft." Naauwelijks had zij deze woorden uitgesproken, of de deur werd met drift geopend, en Madame Firhin vertoonde zich in eene gemoedsbeweging, die veel naar toorn geleek. Juliette gaf eenen gil van verrassing, en vloog aan de borst harer moeder. «Lieve mama!" riep zij uit: > wat komt gij juist van pas! Wanneer gij het wist! O, ik ben zoo gelukkig!" In plaats van deze vriendelijke ontvangst vriendelijk te beantwoorden, stiet Madame Firmin hare dochter ruw van zich af, en zeide bits: » Ja, ik kom juist van pas. Voort, juffertje! Volg mij terstond naar huis." — » Slechts een oogenblik nog, beste vriendin!" zeide Madame Deschamps ten uiterste verbaasd: » wat scheelt u toch? Wat heeft dit te beduiden?" —» Ik heb geen tijd, om dien met verklaringen te verspillen, Madame Deschamps! Ik beveel bet juffertje mij te volgen, en dat is genoeg, dunkt mij, om mijtedoen gehoorzamen." — » Dat is toch ongehoord," begon de oude vrouw weder; » dat is eene zonderlinge manier van handelen. Ik wil er mij echter niet boos over maken, en geene minuut langer dralen, om u het goede nieuws mede te deelen. Onze jonge heer heeft zich eindelijk verklaard, beste vriendin! Hij wacht slechts op u, om uwe dochter te trou- wen." — • Mijne dochter te trouwen ?" herhaalde Madame Firbih met verdubbelde drift. . Hij heeft de rekening buiten den waard gemaakt. Hij kan zich eene vronw halen, waar hij verkiest. Kom, Jomette! uw hoed en uw sjaal!" Bij de laatste woorden der moeder was de dochter bleek en bijna bewusteloos op eenen stoel gezonken. » Maar, vriendin!" zeide Madame Deschamps, wier verbazing ten top gestegen was: ■> wat hebt gij toch nu tegen dit zoo gewenschte huwelijk, terwijl gij eerst, om het tot stand te brengen, bereid waart alles te laten loopen zoo het wilde... gij begrijpt mij, geloof ik! Gij zijt al zeer zonderling! Den zoon van eenen Millionair te weigeren!" — » Den zoon van eenen Millionair!" herhaalde Madame Firmih, bijna stikkende van toorn. » Dat zult gij mij betalen..." — »Wat?.. maar... dat is een weinig te erg... waarachtig..." De arme Madame Desciiamps kon slechts onzamenhangende woorden uitstamelen; het was haar onmogelijk, eenen volzin uit te brengen. » Ja, Madame!" hetvatte Madame Firmir: » dat zult gij mij betalen. Het is een schandelijke streek, dien gij mij gespeeld hebt. Eene moeder te bedriegen !... de partij van een schobbejak tegen haar te kiezen! Geen flaauw vallen, Juliette! Ik ben geenszins in eene luim, om dat te verdragen.., Uw hoed!" —• Ik, ik u bedriegen, Madame Firmih?" zeide de oude vrouw, als een bewijs harer onschuld hare handen ten hemel heffende. «Gij zijt ondankbaar, Madame! Gij hebt mij met de bewaring uwer dochter, met een diner en met het port van uwe brieven belast, en nu komt gij twist maken, om niet verpligt te zijn mij te bedanken. Ik ken uwe streken ; maar ditmaal zal het niet zoo gaan als gij denkt. Ik roep de geheele stad tot getuige; ik zal iedereen vertellen, wat gij gedaan hebt!" — » En ik, wat gij gedaan hebt, Madame Deschamps ! Mijn vertrouwen zoo te misbruiken, om een jong meisje in zulk eenen bodemloozen afgrond van verleiding te storten! Foei! gij moest u doodschamen!" — » Mij doodschamen, ik? Ja, gij veeleer; gij, Madame Firmih ; gij, die uwe dochter den eersten den besten naar het hoofd werpt. Schaam gij u dood! Denkt gij, dat men mij zoo maar zeggen mag, dat ik geene eerlijke vrouw ben, en de eer van mijn huis mag beschimpen, zonder dat ik mij wreek..." — » Ik vraag niet naar uw drei- gen, noch naar uw huis, noch naar uzelve, Madame! En nog eens , gij hebt mij bedrogen, gij hebt mijne dochter verkocht..." — «Uwe dochter verkocht, ik? Ik, die haar dag en nacht bewaakt heb, opdat zij niet het slagtoffer uwer domme streken zou worden ? Dat is al te erg ! Wanneer gij het niet intrekt, zal ik de buren en de policie er bij roepen, en dan zal men zien..." Terwijl zij zoo ijverde, gaf Madame Deschamps, met een vuurrood gezigt, haren toorn door de heftigste gebaren lucht. Het gebeurt dikwijls, dat een toornig mensch plotseling bedaart, op liet oogenblik dat zijne wederpartij, die tot nog toe slechts verdedigend gehandeld heeft, insgelijks boos begint te worden. Zoodra Madame Firmjn zag, dat hare buurvrouw opstoof, kreeg zij eensklaps hare bedaardheid terug, zette zich bij Juliette neder, die een beeld der wanhoop geleek, en zeide zachter en zelfs eenigzins plegtig : » Mijn laatste woord, Madame Deschamps! De bewuste persoon is niet de zoon van eenen Millionair, en dat hebt gij geweten." —• » Neen, op het woord eener eerlijke vrouw!" antwoordde deze. » Maar hij raag een zoon zijn van wien hij wil, mij hebt gij niets te verwijten; verstaat gij ?" • Maar, mama!" zeide Jdliette, hare tranen afdroogende: d gij hebt uzelve bedrogen; want gij waart het, die ons verhaalde, dat Ehile's vader een schatrijk bankier was, en wanneer hij dit nu niet is, aan wien ligt dan de schuld? Heeft hij eenen valschen naatn aangenomen?" — «Zwijg, babbelaarster! Men heeft u nog niet naar uwe meening gevraagd !" — «Hare tegenwerping is zeer verstandig," hernam Madame Deschamps, een weinig opgebeurd door dezen bijstand: » heet de jongman niet Raymond?" — » Mijnenthalve mag hij Satan heeten," antwoordde Madame Firmin; » maar dat is zeker, dat hij niet tot de familie van den bankier behoort. Dat hebt gij geweten, Madame Deschamps ! Dat moest gij raden, daar is geen twijfel aan, toen gij zaagt, dat hij zoo veel smaak vond in de oude prullen van uw huis. Het was uw pligt, mij daarvan kennis te geven. Maar neen ! om eenige dagen langer eenen huurder van zes francs te behouden, hebt gij de bijeenkomsten van eenen landlooper met mijne dochter begunstigd, en de jonge lieden eene onbegrensde, onwelvoegelijke en met mijne grond- beginselen strijdige vrijheid veroorloofd." — » Afschuwelijk! schandelijk!" riep Madame Deschamps, buiten zichzelve van toorn. » Als ik iets verkeerds gedaan heb, Madame Firmin, bestond het daarin, dat ik mij met uwe zaken bemoeide. Die gelijken naar een pot met roet; als men er den neus in steekt, komt men er zoo wit weder uit als een Moor!" «Lieve, beste mama, wees bedaard! Wees tevreden, Madams Deschamps !" riep Juliette, terwijl zij zich tusschen de beide oude vrouwen wierp. » 0 moeder! laat mij niet langer in deze vreeselijke pijniging; ik zou er het verstand door kunnen verliezen. Is de jongman onze achting onwaardig? Wat kwaad hebt gij van hem gehoord? Indien men u iets kwaads van hem verhaald heeft, dan is het eene logen, beste moeder, eene schandelijke logen. Het is genoeg mijnen Ejiile slechts eenmaal te zien, om op zijn voorhoofd te lezen, dat hij een man van eer is!" — »Uwen Ediile!" riep Madame Firmik, en liet als wanhopig dearmen nederzinken. » Acli, Madame Desciiajlps ! zoo ver hebt gij derhalve de zaken laten komen!"—» Het is waarachtig niet uwe schuld, Madame Firmin , dat zij niet nog verder gekomen zijn!" — » Mama!" zeide Jdi.iette, die in hare onnoozelheid geloofde, dat de geheele twist slechts uit een gebrek aan geheugen ontstond : » mama! ik herinner mij zeer naauwkeurig, dat gij het waart, die mij zeidet, dat ik mij door Emile moest doen beminnen." — » Dat is de zuivere waarheid," voegde Madame Desciiamps er bij. — » Ik herinner mij ook zeer duidelijk, dat het op uw bevel was, dat Madame Desciiamps hem gelegenheid gaf, mij te zien." — » Dat is ook waar." — » Ons misdrijf bestaat derhalve daarin, dat wij uwe bevelen naauwkeurig hebben opgevolgd." — » Ook dat is weder waar." — » En nu, moeder, zweer ik u thans, nu ik het geluk geniet door Raymond bemind te ■worden, kan slechts de dood mij van hem scheiden." — » Och, wat!" antwoordde de moeder, hare schouders ophalende : » het juffertje is eene romanheldin geworden in het gezelschap van haren geleerde!" — Op deze woorden, die op den verachtelijksten toon werden uitgesproken, riep het meisje uit: «Een geleerde! Is het waar, mama, dat Mijnheer Raymond boeken heeft geschreven? Welk een geluk, eenen beroemden man te trouwen, en zijnen naam te voeren! Hoe verlang ik te lezen, wat hij geschreven heeft! Maar hij heeft er mij niets van laten zien; hij is zoo bescheiden!" — » Een geleerde is ook wat schoons!" zeideMadame Descüamps. » Maar wie zou zoo iets van den jongman gedacht hebben? Hij kwam met extra-post hier." — » Die onbeschaamde!" mompelde Madame Fimin. » Dat is om den grooten heer te spelen, dewijl hij den naam van eenen Millionair draagt. Met extra-post reizen!" — »Nu, vriendin! wanneer de extra-post u de oogen verblind heeft, aan wien ligt dan de schuld ? Uwe verbeelding is een weinig al te levendig geweest; hem moet ik voorspreken; hij heeft ons niets wijs gemaakt ; hij heeft geen ja of neen gezegd. Het is hard, Madame Firmin! dat moet ik toestemmen. Maar misschien is de jongman nog niet eens zulk eene kwade partij. Men zegt, dat de geleerden tegenwoordig fortuin maken." — i Hu, dan mag hij dat alleen doen," antwoordde Madame Firmin droog weg; » mijne dochter zal hij niet krijgen." — » Ach, moeder! beste moeder! heb medelijden met mij!" zeide Juliette smeekend: » indien gij wist, hoe lief ik hem heb!" — » Dat zal wel schikken. » Laat ons verstandig spreken!" zeide Madame Deschamps. * lk geef gaarne toe, dat de zoon van een Millionair beter is dan een geleerde; doch de vraag is hier niet, welke van twee partijen men kiezen moet, maar of men die zal aannemen, welke zieh aanbiedt. Indien het toeval wilde, dat nog heden een rijk man om hare hand verzocht, dan zou ik zeggen : » Laat zij den rijke nemen en den geleerde bedanken." De hoofdzaak is, uwe dochter uit te huwelijken. Men kan gemakkelijk eene partij weigeren; maar.... gij verstaat mij! Derhalve raad ik u, vriendin, geef Jdliette aan den jongman, en wees blijde. Want gelijk gij de zaak hebt aangelegd, had het ligt kunnen gebeuren, dat de geleerde iets deed, dat veel minder welvoegelijk was, dan een huwelijksvoorstel te doen." In haar geheele leven had Madame Desciiamps geene zoo lange redevoering gehouden; vol trotschheid, maar bijna buiten adem , zweeg zij stil. » Ach!" antwoordde Madame Firmin klagende: » deze redenen zouden misschien goed en toereikend zijn bij een ander; maar ik, die zooveel hoop gevestigd had op het lieve gezigtje van het meisje, ik zal haar moeten zien als de vrouw van eenen.... Ach, Madame! Had hij ten minste eenen titel! Wat moet ik nu antwoorden, indien men vraagt: » Madame Firmin! Gij hebt dan Jdliette uitgehuwelijkt ? En wat voor een man heeft zij gekregen ?" Nooit zal ik de woorden een geleerde kunnen uitspreken.'' — » Maar, lieve vriendin!'' antwoordde Madame Desciiamps zeer nadrukkelijk, alsof zij iets gevvigtigs wilde mededeelen : » zou dan de jongman, met eenige begunstiging, niet bij een ministerie kunnen worden aangesteld ? Hij schrijft eene fraaije hand, en ik wed zelfs, dat hij eenen knappen brief dicteren kan; want hij krijgt er vele. Hij kan chef de bureau worden; dat is een titel, die zoo kwaad niet klinkt." — » Hersenschimmen, Madame Desciiamps ! Ik heb te veel ondervinding in de wereld, om het geluk mijner dochter op zulk eene ijdele hoop te vestigen." — * Nu ! zoo als gij verkiest!" hernam Madame Desciiamps een weinig geraakt. » Zie intusschen het meisje eens aan. Maakt het haar schooner, indien zij zoo blijft weenen ? Heeft zij niet reeds gezwollene oogen en bleeke wangen ? Nog eene maand vol tranen, en vaarwel schoonheid! En dat beteekent, voor een meisje zonder geld, zooveel als vaarwel mannen! Geef haar spoedig aan Ebile. Het ergste van de zaak is nog, dat ik mijn bruiloftsgeschenk verlies/' — » O mama! zeg ja!" riep Juliette, en bedekte de hand harer moeder met kussen. * Zeg ja! Dat maakt mij gelukkig! Indien dit huwelijk niet zeer schitterend is, zullen mijne zusters u daarvoor schadeloos stellen." — » Zij heeft gelijk ! zeide Madame Descüamps. » Naïde is immers reeds op den besten weg." — » Ach, zwijg daarvan, beste vriendin! Die overste was ook zulk een bedrieger; den volgenden dag vernam ik, dat hij getrouwd was." — «Maar Tiierese?'' vervolgde de oude vrouw, zoo goed zij kon hare rol van vredestichtster voortspelende. » Tuerese..." —• » Ook van haar moeten wij zwijgen. Hare nicht is weder zoo gezond als gij en ik, en kan zoo oud worden als Methüsalem. Eene maand later vierde men te Bourbon de bruiloft van den Heer Ejiile Rayjiond, een in de geleerde wereld met roem bekend, oudheidkuudig schrijver; op den volgenden morgen keerde de reiskoets, die tot zoovele vergissingen aanleiding gegeven had — ditmaal echter twee personen bevattende —■ naar Parijs terug. Toen de jonge oudheidkenner zijnen intrek nam in een huis uit de vijftiende eeuw, was hij wel verre van de gedachte verwijderd, dat hij daarin grootere bekoorlijkheden zou vinden, dan den bouwtrant der middeleeuwen. Dit voorval maakte nog het onderwerp der gesprekken in het stadje uit, toen er met de post een pakje voor Madame Desciiamps aankwam. » Zoo!" riep de oude vrouw uit: » nu komt mijn bruiloftsgeschenk! Een sjaal — een Fransche eachemir! Mijnheer Raymond weet eene goede keus te doen voor een geleerde..." — » Lieve vriendin!" zeide Madame Firmin, haar in de rede vallende: » gebruik nooit dat woord, wanneer gij van mijnen schoonzoon spreekt. Inspecteur-generaal, dat is zijn titel, en voor het overige kan ik u zeggen, dat hij op den besten weg is, om minister te worden.... Ja, minister, en wat nog meer is, grootmeester van het openbaar onderwijs. Men schrijft het mij van alle kanten." DE BROMPOT. De korporaal Ploqdet, van het 61ste regiment van linie, was ontwijfelbaar de zonderlingste, onvergenoegdste brompot van het geheele groote leger. Hij was een goed kameraad en een dapper krijgsman, en had geen ander gebrek , dan dat hij nooit tevreden was: hij klaagde over alles, altijd, overal en bij elke gelegenheid. Gedurende de vier jaren , dat ik zijn nevenman was, hoorde ik nooit een vergenoegd woord uit zijnen mond, en zag ik zijn voorhoofd steeds bewolkt. In het garnizoen morde hij over de werkelooze rust; in het veld klaagde hij over vermoeidheid en afmatting. Was zijn knapzak goed gevuld, dan vond hij dien te zwaar; en zoodra dezelve ligt werd, klaagde hij, dat hij dien niet vullen kon: daarom zeiden zijne kameraden, dat Ploqdet in het regiment der onvergenoegden ten minste kapitein moest worden. Yoor het overige lachte iedereen over zijn knorren; zelfs de officieren, die dit gebrek van Ploquet, wegens zijn voorbeeldig gedrag, zijne beproefde dapperheid en andere goede hoedanigheden, door de vingers zagen. Deze stemming van den korporaal werd vooral op den Russischen veldtogt merkbaar. De lange marschen door een verwoest en verlaten land waren voor hem eene onuitputbare bron van klagten. ■> Als dat zoo voortgaat," zeide hij, » zullen wij naar het einde der wereld wandelen... Kon men ten minste zijn hart aan eenige kanonschoten ophalen , gelijk zulks beschaafde volken past; maar neen men kan geen pannekruid afbranden, en ik draag vijf dozijn patronen bij mij. Zeg mij toch, wat zullen wij in een land doen, waar men honderd uren ver marscheren kan, zonder zelfs een aardappel te vinden!" Bovenal was hij voor zijne patronen bezorgd ; hij vreesde die nooit te zullen kunnen verschieten, en zij kwamen hem ontzettend zwaar voor. De beide volken zouden intusschen elkander weldra slag leveren. De Russen hielden eindelijk stand. Twee dagen vóór den slag bij de Moskowa, werd, bij het opgaan der zon, langs de geheele linie de generalen marsch geslagen. De kolonel van het 61»te regiment reed langs de gelederen, en zeide: j Kinderen! de Keizer geeft ons den eervollen last om eene redoute in te nemen, die de vijand heeft opgeworpen, ten einde den marsch van het leger te stuiten. Leve de Keizer! Voorwaarts!" Deze uitroep werd door alle soldaten herhaald, daar zulk een vooruitzigt hunne geestdrift deed ontvlammen. Ploqdet alleen stemde niet in den vreugdekreet; ik hoorde hem slechts mompelen : » De mensehen zijn toch altijd dezelfde. Men zou denken, dat de grootste beleefdheid, die men ons bewijzen kon, was, ons vóór alle anderen door de kogels van den vijand te laten doorboren." — » Wat, korporaal Ploqdet!" voerde ik hem toe: n gij zijt niet blijde, dat wij de Russen eindelijk zoo digt voor ons zien ?''— » Digt voor ons? Ja, wanneer wij een uur lang, met het geweer in den arm, door een regen van kogels gemarscheerd hebben. Digt voor ons — wanneer wij in hun quarré ingedrongen zijn. Doch meer dan de helft van het regiment zal in het gras moeten bijten, eer wij hen een weinig kunnen kloppen." — » Maar, welk een roem ! » Och, wat roem! Die is noch voor mij, noch voor u, noch voor de anderen ; wij zouden er nog niet genoeg van behouden , al kregen wij er te veel van. Die is voor die Parijzenaars , die luiaards, die altijd nieuwe laarzen hebben , en alle dag driemaal eten." Het regiment trok op. Een uur later schaarde het zich in slagorde onder het vuur der redoute, welker kogels geheele gelederen wegmaaiden. Ons bataljon leed buitengemeen; men bespeurde zelfs eenige aarzeling; eenige rekruten, die zulk een feest nog nooit hadden bijgewoond, maakten uit eigene beweging regtsomkeert. Ploqdet, die in het derde gelid stond, hield hen met zijne bajonet staande, en zwoer, dat hij hen als leeuweriken doorrijgen zou, indien zij eenen duim achteruitgingen. Hij sprak nog, toen een kogel hem zijne patroontasch wegnam, en de grappigste gebaren veroorzaakte, die ik ooit gezien heb. » Vijf dozijn patronen!" zeide hij, op zijne tanden knarsende. • Ze tweehonderd uren ver te dragen, en er niet éène van te verschieten! Dat is om dol te wor- de brompot. den." Op dit oogenblik rukte het regiment in den stormpas voorwaarts; het Russische geschut zweeg. Deze stilte was vreeselijk. Het was een plegtig oogenblik: de oudste soldaten namen afscheid; eenige officieren drukten elkander zwijgend de hand. Ploqüet stond twee schreden van mij af; zijne oogcn fonkelden ; zijne lippen beefden. Plotseling vertoonde zich een blaauwachtige damp in de redoute; de grond beefde onder een schrikkelijk gekraak, en een dikke walm verborg voor ons het reeds met lijken bedekte slagveld. Ploqüet was niet meer naast mij; ik hield hem voor dood, totdat de wind den rook verdreef, en ik de helft van zijn ligchaam in den ingang der schans zag. Ik herkende hem gemakkelijk aan het overblijfsel zijner patroontasch, dat hij nog behouden had, en snelde hem na. Voordat ik hem bereiken kon, was hij reeds geheel in de redoute, en ofschoon ik hem terstond volgde, kon ik hem toch niet ontdekken. Het was ook waarlijk geene plaats of tijd, om na tevorschen; het stormen duurde nog voort; eene menigte dapperen hadden het voorbeeld van Ploqüet gevolgd. Men schoot niet meer; overal glinsterden sabels en bajonetten, die een ontzettend bloedbad aanrigtten. Men pakte elkander aan, wentelde zich in het bloed, en struikelde over lijken. Dit duurde twintig minuten. Eindelijk hield het moorden op; een zegekreet verhief zich; de redoute was ons, en onze adelaar werd op eene bres geplant. Toen gebood eene stem den regimentstamboer, den generalen marsch te laten slaan; — er was geen regimentstamboer meer. Men riep den bataljonstamboer ; — er was geen bataljonstamboer meer. Men zocht naar de tamboers; — er was geen een meer over. Vierhonderd man waren nog bijeen van een regiment, dat uit vier bataljons bestond, waarvan elk achthonderd man geteld had. Op dit oogenblik vond ik Ploqdet terug. Hij zat op den grond, tegen het wiel van eenen kruidwagen leunende, en poogde met zijne hemdsmouw het bloed te stelpen, dat uit eene wond aan zijn hoofd stroomde. Ik snelde toe, om hem bij te staan, en zag dat de houw, die hem had gewond, ook zijnen zschako doormidden had gekloofd. «Gelukkig, dat hij goed gevoerd was!" zeideik. • Dat noemt gij gelukkig?" hernam hij. » Twee pakjes cigaren, zoo als gij ze nooit gerookt hebt, zoo als ik ze 1836. II. 6 nooit rooken zal..." En hij liet mij de cigaren zien, die door eene vijandelijke sabel aan stukken gehouwen waren. —» Maar zonder deze cigaren, korporaal Ploqdet, zoudt gij dood zijn geweest." — .Wel mogelijk!" — Daar zijne wond niet gevaarlijk was, weigerde hij naar het hospitaal te gaan, en verzocht slechts om vierentwintig uren van dienst ontslagen te zijn. Wegens zijne dapperheid, werd er in de dagorder melding van hem gemaakt , en hij ontving de gelukwenschen van den kolonel; doch dit alles scheen hem even min te bevredigen, als ooit iets anders. Den volgenden dag verspreidde zich bet gerucht in het leger, dat de Keizer het portret van zijnen zoon ontvangen had, en het voor zijne tent had laten zetten, opdat het door allen zou kunnen gezien worden. Ik sloeg Ploqdet voor, ook daarheen te gaan; hij gaf zijne toestemming, maar niet zonder brommen; en wij kwamen digt bij de tent, om welke zich eene menigte officieren heendrong. Na eenige (.ogenblikken hoorden wij den naam Ploqdet noemen; plotseling maakte de menigte ruimte voor ons; de Keizer verscheen aan den ingang zijner tent, zag rond, en wees met den vinger naar den korporaal Ploqdet , die aan zijn hoofddeksel gemakkelijk te kennen was, daar dit uit eenen voederzak bestond, die met een bebloeden zakdoek was vastgebonden. Napoleon beval mijnen makker, te naderen. De korporaal gehoorzaamde zonder in het minst verlegen te worden. » Ploqdet zeide de Keizer tot hem: .ik weet, dat gij gisteren het eerst in de redoute waart. Gij zijt een dapper soldaat, en ik ben over u tevreden." - . Waarachtig, mijn Keizer, ik wil wel gelooven, dat gij tevreden zijt; maar er zijn menschen, die het volstrekt niet zijn." Een blik des Keizers bragt het gemor tot zwijgen, dat zich bij dit antwoor ver hief . Wel, wat verlangt gij P Wilt gij avanceren . . Ik dank u vriendelijk, mijn Keizer! Dat ontbrak er nog aan; ik heb met mijne paar man al genoeg te stellen. „Dan moet gij het kruis hebben, en wij blijven goede vrienden." Napoleon nam, onder een algemeen gejuich zijn eigen kruis af, en reikte het Ploqdet toe die het met de eene hand aannam, terwijl hij met de andere op krijgsmanswijze groette. Toen maakte hij het zeer bedaard aan eenen knoop vast, zonder dat zijn gezigt de minste ontroe- ring verried. De Keizer zelf kon niet nalaten, terwijl hij zijne tent weder binnentrad, te zeggen: „Dat is een ongemakkelijke brompot!'' Dit gezegde werd opgevangen en onthouden. Weinige dagen later las men ons de beroemde proclamatie voor, die met de woorden begint: , Soldaten! de veldslag is daar, naar welken gij zoozeer verlangt." — „ Verlangt?" bromde Ploqdet. „ Het verlangen. om met eene ledige maakte vechten, is juist zoo groot niet." — „Nu, korporaal" gij kunt er u van bevrijden, en naar het hospitaal gaan." — » Wat zou ik in het hospitaal doen?" — „ Daar zijt gij veilig voor de kogels." — „ Maar ik wil niet veilig zijn. Dat zou pleizierig wezen, te hooren en niet te zien. Ik ben nieuwsgierig." Hij moest er zich echter in schikken: want des nachts had hij veel van zijne wond te lijden, en den volgenden morgen verklaarde de chirurgijn-majoor, dat er ontsteking te vreezen was, indien hij zich slechts eenigzins vermoeide; en Ploqdet moest op den dag van den beroemden veldslag, tegen wil en dank, werkeloos blijven. Men weet, hoe gemakkelijk Napoleon een gelaat herkende dat hij eenmaal gezien had , en hoe naauwkeurig hij eenen naam onthield. Op den terugtogt, een weinig voorbij Smoensko herkende hij, terwijl hij door de gelederen reed den ouden korporaal. „Mijn arme Ploqdet!" zeide hij tot hem : „ thans hebt gij reden om niet tevreden te zijn." — „ Ik denk, mijn Keizer, dat gij het even weinig zijn zult als wij _ „ Ik zou het zijn, indien ik 100,000 man van zulke dapperen had, als gij zijt." Wij trokken over de Beresina. Ploqdet en ik waren over de helft der brug, toen wij in den stroom stortten. De korporaal, die een uitmuntend zwemmer was, vatte mij met de linkerhand bij den nek, zwom met de regter, en zoo kwamen wij, ln weêrwil der ontzettende ijsschotsen, welke ons dreigden te verpletteren, aan de overzijde, die reeds door de Russische kanonnen bestreken werd. Ik wilde een oogenblik uitrusten; maar Ploqdet zeide, dat, wanneer wij ophielden te gaan, wij binnen een kwartier bevroren zouden zijn, en hij dreef mij derhalve voor zich uit. Naauwehjks had hij honderd schreden gedaan, toen hij voorover ,n de sneeuw stortte; _ een kogel had hem beide 6 * beenen weggeschoten. Ik wilde hem hulp bieden; maar hij zeide: » Marsch! altijd marsch!" — «Korporaal!" antwoordde ik : » gij hebt mij zoo even het leven gered, en ik zal u nooit verlaten." — » Maak dat gij weg komt, zeg ik u' Ik ben gelukkiger dan gij allen; binnen vijf minuten voel ik zeker geene koude meer." Misschien voor de eerste maal in zijn leven, 'scheen hij met zijnen toestand tevreden te zijn; en hij stierf eenige oogenblikken later, terwijl hij het kruis, dat de Keizer hem gegeven had, aan zijne lippen drukte. MENGELINGEN. Guilla rd en Sacchim. - Be Academie Royale de la Musique had in de nieuwspapieren doen bekend maken dat zij eene gouden medaille en 6000 francs in geld als prijs voor het beste lyrische treurspel, had uitgeloofd. De b scheidene en toenmaals weinig bekende Goillard hadeenigen tijd te voren zijnen Oedipe d Colone geschreven, en gaf eindelijk aan de verzoeken zijner leerlinge, Aurora Bdrs" die meer bekend is onder den naam van Aurora, en in te Venetië stierf — gehoor, om dit dichtstuk ter mededino-inp- in te zenden, hoewel hij geene de minste hoop voedde op cener, gunstigen uitslag. Hoe groot was derhalve zijne verbazing, toen hij op zekeren morgen in het Journal de Paris het berigt las: » Daar de schrijver van het lyrische treurspel, getiteld Oedipe d Colone, zijnen naam en zijn adres op het ingezondene handschrift niet heeft opgegeven wordt Mj hiermede verzocht zich bekend te maken als ook bet eerste blad in te zenden, dat aan het werk ontbreekt en waarop zich waarschijnlijk de lijst der personen bevindt. Aan dit stuk is de prijs toegewezen." Deze laatste woorden waren inderdaad noodig, om hem troosten; want terwijl Go-ar,, de aankondig,«g las,, beet hij op zijne nagels, gelijk hij gewoon was te doen, wan neer iets niet volkomen naar zijnen zin ging, en mo p * Het is jammer! het is waarlijk jammer!" Want hij wist, dat Aurora de lijst der personen tot papillotten gebruikt had! Nu was er een bekwaam componist noodig, en aan brieven en bezoeken van hen, die toenmaals vermaard waren, ontbrak het den jongen dichter niet. Hij had zich eindelijk bij Gretry bepaald, toen Sacchiiii , die eerst kort te voren, met eenen aanbevelingsbrief van den Keizer aan Marie Antoinette, uit Weenen gekomen was, den dichter kwam bezoeken, en hem om zijn stuk verzocht. »Het is te laat," antwoordde Güillard. » Ik heb reeds eene overeenkomst met Gretry gesloten." _ . Met Gretry!" riep de Italiaan uit: „ die heeft immers slechts komische opera's gecomponeerd ? llna tragedia is geene grap!" Hij bleef bij zijn verzoek, gelijk Gdillard bij zijne weigering, totdat Sacchibi zich eindelijk in zijn lot schikte, of ten minste veinsde zulks te doen. Den volgenden dag kwam de sluwe Italiaan den dichter bezoeken, op eenen tijd, wanneer hij wist, dat deze niet te huis was. Terwijl hij op de terugkomst van Gdillard wachtte, verzocht hij de nog zeer jonge Adrora om il favore om het meesterstuk del caro maestro te doorbladeren, dat hij op eenen lessenaar zag liggen, ten einde de schoone leerlinge, de tiende musa, niet in haren arbeid te storen en zich intusschen niet te vervelen. Nadat hij eenige oo-enblikken met geveinsde onverschilligheid in den Oedipe gelezen had, sloeg hij zich voor het voorhoofd, haalde zijn orologie uit, gaf voor, dat hij noodwendig in de buurt een bezoek moest gaan afleggen, bevrijdde zich, met ontelbare liefkozingen, vleijerijen en beloften, dat hij het gcschrift binnen een kwartier zou terugbrengen, uit de zwakke handen van Adrora, die hem wilde vasthouden, daar zij vreesde bekeven, gestraft en uit het huis gejaagd te zullen worden opende snel de deur, sprong den trap af, en verdween met het handschrift. Des anderendaags zocht Gdillard vruchteloos naar zijn dichtstuk, waarin hij nog eenige veranderingen wilde maken, om het dan aan Gretry te geven. » Het is jammer! het is waarlijk jammer!" mompelde hij, terwijl hij zijne papieren overhoop haalde. Eindelijk riep hij zijne leerlinge, die den storm voorzag, en bevend binnentrad. Hij ondervroeg haar; zij stotterde, loochende, en verhaalde eindelijk snikkende, hoe de Italiaan zich van het handschrift had meester gemaakt. Hij beval haar terstond naar Sacciuih te gaan, en niet zonder het dichtstuk terug te komen. Toen zij den trap van SAcewmbeklom, hoorde zij dezen reeds bij zijne piano zingen, en met verrukking de schoone inleiding van het stuk declameren. Hij had gemeend geen tijd te moeten verliezen. Noch de tranen en gebeden van het wanhopige meisje, noch de bedreigingen van Güillard , konden hem vermurwen, verschrikken, ot tot het besluit brengen, om het stuk terug te geven. » et is jammer! het is waarlijk jammer!" zeide de dichter en wilde zich tot het geregt wenden, toen de Koningin tusschenbeide trad. Zij liet Goillard bij zich komen, om hem te verzoeken, het dichtstuk aan haren gunsteling te laten. » Maar wat zal Gretrt zeggen?" voerde de dichter haar toe. Dien zal ik wel bevredigen," antwoordde Marie Anto.hette, en het gelukte haar ; de arme Gretrt moest zich tevreden stellen Terwijl Sacchih. het lyrische treurspel componeerde, grepen er nog vele grappige tooneelen tusschen hem en den dichter plaats, welke gewoonlijk door kwalijk begrepene plaatsen veroorzaakt werden, daar de Italiaan met bijzonder foed Fransch verstond. Dikwijls liep het zoo hoog, dat de een den ander een ezel enz. noemde, en niet zelden kreeg Aurora een slag met het handschrift, die voor een der twistenden bestemd was. Eindelijk werd Oedtpe gespeeld. De prijs, dien het gedicht behaald had, de roof van hetzelve door den componist, de begunstiging der koningin en de smaadredenen der aanhangers van Gretrt, lieten'eenen grooten toevloed verwachten, weshalve men den schouwburg van slagboomen liet voorzien, om het gedrang tegen te houden. Deze slagboomen z.jn sedert dien tiid daar gebleven. Oedipe hield zich veertig jaren lang in de gunst des publieks staande; maar wanneer de vr.enden des dichters hem geluk wenschten, zeide de kleine Aurora , om Güillard te plagen, en zich over de ontelbare onaangenaamheden, die zij bij het componeren had moeten ondervinden, te wreken: .Het is jammer! het is waarlijk jammer!" Doodstraf in P er zie. In eene Engelsche reisbe- schrijving vindt men het volgende tafereel van eene door den schrijver bijgewoonde strafoefening. — » Ik bevond mij in eenen digten kring van aanschouwers, in welks midden ik op eene kleine hoogte eenen grooten metalen mortier zag staan, naast welken een lontstok met eene brandende lont in den grond gestoken was. Aan beide zijden van dit krijgswerktuig stonden soldaten geschaard. Ilc wachtte eene poos, en eindelijk drong eene menigte geregtsdienaars den kring binnen, die door middel van stokslagen ruimer gemaakt werd. Tusschen twee dezer lieden kwam de gevangene — eene vrouw. Zij was van het hoofd tot de voeten in een zwart kleed gewikkeld, dat ook haar gelaat bedekte; haar stap was vast en hare houding statig. Zij sprak tusschenbeide tot een gesnedene, die haar vergezelde; maar er was zulk een gedruisch, dat ik hare woorden niet kon verstaan. Toen zij de aanschouwers naderde, werd het stiller, en zoodra zij den mortier bereikt had, hoorde men geen geluid meer. Men bragt haar naar den mortier, en haar stap wankelde niet; zij klaagde en jammerde niet, gelijk men zelfs van mannen, dikwijls hoort; zij vloekte ook niet, gelijk sommigen doen. Men zeide haar, dat zij voor den mond moest nederknielen, en zij gehoorzaamde. Men bond hare armen aan staken vast, die tot dat einde in den grond waren geslagen; nog toonde zij geene blijken van ontroering. Zij legde haar hoofd op den mortier, en verwachtte haar lot met eene ontzettende bedaardheid. Eindelijk werd het teeken gegeven; de lont rees omhoog en daalde langzaam neder; toen het kruid op het punt was om vuur te vatten, ontstond er eene hoorbare beweging onder de aanschouwers. liet kruid op. het zundgat ontbrandde — er volgde eene ijselijke pauzö — de rook verdween — er kwam geen schot — en de rampzalige hief haar hoofd op, om te zien wat er gebeurd was. Er ontstond eene flaauwe hoop in mijn hart, dat zij nu misschien pardon zou krijgen; maar neen! het kruid werd vernieuwd en de lont weder opgeheven. De ongelukkige legde haar hoofd weder neêr, en slaakte een kermenden zucht. Naauwelijlcs was deze zucht haar ontsnapt, df het schot borst los, en de rook bedekte alles voor mijn gezigt. Toen die optrok, verdween de sluijer van voor een afzigtelijk schouwspel — de twee afgescheurde armen hingen met hunne zwartgeblakerde stompen aan de staken, waaraan zij waren vastgebonden." Bengaalsche Huwelijken. 