Berigten van de Utrechtsche Zendingsvereeniging, 1870, Deel: 11, no. 1, 1870 
BERIGTEN VAN DE ÜTRECHTSCHE ZENDINGSYEREENIGING. 1870. I, MADAGASCAK. Eene goede tijding uit een ver land is als een dronk waters voor eene vermoeide ziel. Dat woord heeft voorwaar op het gebied der Zending zoo goed als elders zijne beteekenis. Niet dikwijls zijn het goede tijdingen die ons toekomen. Ja zelfs waar wij vernemen dat do Heer eene deur heeft geopend, daar vernemen wij in den regel ook van vele tegenstanders, —en wij weten dat zulks zoo zijn moet, terwijl het doorgaands lang duurt eer wij dien tegenstand zien beschaamd. Te blijder worden wij gestemd, wanneer wij opmerken mogen, hoe de Heer onze God magt heeft om de tegenstanders op zijne wijze te ontwapenen, zonder dat de vrienden der waarheid het zwaard hadden aangegord op andere wijze dan door te volharden in den strijd met het zwaard des Geestes, hetwelk is Gods Woord. Zoodanige gedachten komen ons voor de aandacht, wanneer wij de laatste berigten lezen uit het bekende Madagascar, waar de ontluikende gemeente des Heeren gedurende 25 jaren (1835—1860) in bloed en tranen gedoopt, nu wereldoverwinnend te voorschijn treedt en niet alleen de strijd tusschen Heidendom en Christen- dom maar ook die tusschen Rome en Evangelie in gunstigen zin schijnt beslist te worden. Onze lezers herinneren zich uit n°. 2 onzer Berigten van den jaargang 1868, hoe na den dood der wreede Koningin Ranawalona haar zoon Radama II in 1861 den troon besteeg, en volkomene godsdienstvrijheid deed afkondigen , maar ook hoe hij door zijne ondoordachte staatkundige hervormingen zijn volk tot opstand verwekte en in 1863 werd omgebragt. Zijne weduwe Rasoherina, door de opstandelingen zelven ten troon verheven, bleef de godsdienstvrijheid handhaven; het Christendom maakte goeden voortgang, de Koningin liet zich bij de inwijding eener Christenkerk vertegenwoordigen, maar zij zelve bleef met de gansche regeering heidensch, en er was in haar gebied ruim baan voor de Zendelingen der Roomsche Kerk, die onder bescherming der vreemde Consuls met scharen het land vervulden en weldra in aantal en magtsvertoon de Evangelische Zendelingen overtroffen, terwijl de vorstelijke telgen aan het onderwijs op de Roomsche school werden toevertrouwd. Daar was nu eene geopende deur voor waarheid en dwaling beide, en wie zou zeggen, welke invloed in het eind den boventoon zou behouden en of niet mede door dien strijd welligt ten laatste van alles het oude Heidendom zijne magt zou herwinnen, en het goede zaad zou verstikken. Wat geschiedt? Het was in den aanvang van 1868, (juist omtrent den tijd der uitgave van ons vorig, zoo even aangehaald maandberigt); daar wordt Rasoherina krank de arme vorstin, niet vijandig tegen het Christendom, maar toch nog zonder Christus en ten deele onder Roomschen invloed! Hare omgeving is overigens heidensch als zij. Haar arts is de Fransche Consul, de heer Laborde, een vriend der Roomsche kerk. De toegang is den Evangelische Zendelingen gesloten, die slechts konden bidden en wachten, terwijl zij zich overtuigd hielden dat van Roomsche zijde alle denkbare invloed aan het hof werd uitgeoefend. Er is een tijd van zwijgen. Den len April 1868 blies de Koningin den laatsten adem uit. Ditmaal had de Roomsche Kerk haar spel gewonnen. Maar het was ook weinig meer dan een spel. Wat er dan was geschied? Wij gaan het U uit den mond van Pater Jouen zelven den apostolischen Praefect van Madagascar, mededeelen. „Het was” zoo schreef deze later, „het onderwerp van al onze gebeden en bemoeijingen, aan de vorige Koningin het H. Doopsel te kunnen toedienen, vooral sints ons de gevaarlijkheid harer krankheid bekend werd. Wie konde de heilige Missen, Communiën en Rozenkransen tellen , die gedurende de geheele maand Maart, die juist aan den H. Joseph, den patroon des doods is toegewijd, met dit doel werden opgeofferd? Wat ons het meeste moeite baarde was niet zoozeer het godsdienstonderrigt der Koningin; want wij wisten uit eene goede bron, dat zij dit van hare eigene kinderen, die onze scholen bezochten, reeds had ontvangen .... De zwarigheid kwam slechts van de zijde harer omgeving. Hoe zou men tot haar kunnen doordringen zonder den argwaan harer bewakers op te wekken, die haar nacht noch dag uit het oog verloren ? Doch wanneer God besloten heeft, eene ziel te redden, wie kan dan zijne plannen dwarsboomen ? En Hij bediende zich daartoe van het volgende middel. De Pransche Consul, de heer Laborde, die haar op haren uitdrukkelijken wensch als geneesheer ter zijde stond, en daarbij geene gelegenheid verzuimd had, om haar met de voornaamste geheimnissen der godsdienst bekend te maken, naderde tot de stervende Koningin en deelde haar eenige gedachten mede, die tot de te volbrengen handeling des H. Doopsels in betrekking stonden. Zij beantwoordde die, door oogen en handen ten hemel te verheffen. Daarop liet hij, alsof hij haar wilde magnetiseren, een vat met water brengen, doopte zijne handen daarin en bestreek daar- mede het voorhoofd der Koningin, onder het uitspreken van de Sacramenteele woorden des Doops. Geen der aanwezenden had ook slechts het minste vermoeden van het „vroom bedrog,” hetwelk werd aangewend, om eene ziel te reinigen. Zoo werd de beheerscheres van Madagascar gedoopt, Vrijdag 27 Maart, door de kracht van het kostbare bloed, welks gedachtenis op dezen dag wordt gevierd. Weinige dagen later ging zij, gelijk wij met vast vertrouwen hopen, ten hemel in, om haren titel van Koningin met die van patrones van Madagascar te verwisselen” var wv » t. Zoo vierde Rome triomf, en wij benijden het haar niet. Want, wat is de vrucht geweest van dit alles? Zoo ergens, dan spreekt de geschiedenis hier treffend en luide aangaande de verijdeling van menschelijke verwachtingen. De uitzigten waren voor de Evangelische zending niet gunstig. Op de paradeplaats werden eene menigte tenten opgerigt en aan het hoofd daarvan eene die voor Koningstroon moest dienen. En welk een opschrift blonk aan de vier zijden der Koninklijke tribune der menigte aan den feestmorgen tegen ? „Eere zij God in de hoogste hemelen.” „Yrede op aard”. hagen.” „God zij met ons !” Daar komt weldra de Koningin met haren ganschen stoet. Geene zinnebeelden van afgoderij werden, gelijk vroeger bij dergelijke gelegenheden, voor haar uitgedragen. Geene dansers of danseressen omringen haren palankijn. Op de tribune lag op eene kleine tafel aan de eene zijde de Koningskroon, aan de andere een Bijbel. In de rede, die de Koningin tot het volk hield, beloofde zij de godsdienstvrijheid te zullen handhaven en sprak de merkwaardige woorden: „Wat het gebed betreft, het wordt niemand geboden noch verboden, want God heeft u geschapen.” Het is als wilde zij zeggen: dit is eene zaak tusschen God en uwe ziel, waarmede zich de Staat niet inlaat. Maar aan alles bleek het toch duidelijk, dat de neiging haars harten uitging naar eene regeering, waarbij Gode de schuldige eere gegeven en de beginselen der H. Schrift erkend werden. Aan de Evangelische zendelingen was eene plaats aangewezen tusschen de Koningin en de Franschen. De feestelijkheid liep in goede orde af, hoewel daar omtrent 400,000 menschen uit alle deelen des lands tegenwoordig waren. Wel werd de volgende dag aan dans en muzijk gewijd, doch men kon hier nauwelijks van dans spreken in den ongunstigen zin, dien wij gewoon zijn aan dit woord te hechten. Spoedig werd in de hoofdstad afgekondigd, dat de markten , die tot hiertoe des Zondags gehouden werden, voortaan op Maandag gesteld waren , waardoor niet alleen den Christenen de gelegenheid tot godsdienstoefening gemakkelijk werd gemaakt, maar ook velen Heidenen de deur werd geopend, om die bij te wonen. Het duurde ook niet lang, of een Inlandsch prediker hield godsdienst voor de Koningin in haar paleis, in tegenwoordigheid van haren eersten Minister en omtrent 100 lieden van hare hofhouding. Intusschen naderde de tweede der vier kerken, die ter herinnering aan de martelaars van Madagascar op de plaatsen van hun marteldood gebouwd werden, hare voltooijing '). Aangemoedigd door de neiging tot het Christendom , die zich bij de Koningin openbaarde , noodigden de Zendelingen haar uit, zelve de inwijding bij te wonen. Zij nam de uitnoodiging aan en was den 17. Nov. 1868 reeds des morgens ten 9 ure met haren eersten Minister tegenwoordig, waarop de deuren voor het publiek geopend werden en de scharen, die reeds uren gewacht hadden, onder een ontzettend gedrang naar binnen stroomden. Nu werd naar volksgebruik het volkslied van Madagascar aangeheven, en daarna was het woord aan den eersten Minister. In gespannen verwachting luisterde alles naar hetgeen men te dezer gelegenheid uit den mond des staatsmans zou hooren. Het was eene opwekking aan het volk, met vurige woorden voorgedragen, om in J. C. te gelooven en den Bijbel als het woord Gods aan te nemen. Deze woorden werden gesproken op dezelfde ontzettende plek, waar Rasalama, de eerste martelares van Madagascar, door beulshanden den doodelijken lanssteek had ontvangen. Als God werkt, wie zal het keeren? Als God zijn huis bouwt, wie zal het kunnen verstooren ? Daar op den rand eener steilte, die aan drie zijden bijna loodregt afdaalt en de schoonste vergezigten aanbiedt over groene weiden, zilveren binnenmeeren en boschrijke heuvels, staat nu aan het uiteinde der hoofdstad des lands dit kerkgebouw, door zijne ligging op uren afstands zigtbaar van allen kant en gewijd door de 1) Zie over de inwijding der eerste kerk onder de vorige Koningin ons Berigt van Febr. 1868. zangen en gebeden, onder welke eens de vrome Rasalama die doodelijke plek beklom. En van daar klonk nu de stem van een Staatsminister, die zijn volk opwekt tot geloof in den Gekruisigde ! Na zijne toespraak begon de eigenlijke godsdienstoefening. Een der Zendelingen las de Stichtingsoorkonde, een ander een deel van Gods Woord, en de neef des Ministers, die dus reeds het Christendom had aangenomen, deed daarop het gebed, waarbij het kerkgebouw den Heer werd opgedragen. Daarop volgde eene toespraak van een Inlandsch prediker over Ps. 72 : 18: „Geloofd zij de Heer, de God Israëls, die alleen wonderen doet.” Nog eene andere rede volgde en alles was tot het laatste toe enkel gehoor. Nog meer: de Koningin ziende, dat de Bijbel die op den predikstoel lag, er wat gebruikt en geschonden uitzag, liet den schoon gebonden Bijbel halen, dien zij van het Engelsch Bijbelgenootschap ten geschenke had ontvanger., en verhoogde zoo doende nog door dit blijk harer belangstelling de vreugde van het feest. Maar deze Vorstin is naauwlijks meer eene Heidin te noemen. Inderdaad zij is het niet meer. Wij mogen haar als eene zuster in den Heer begroeten. Zij is den 21en Eebruarij 1869, weinige maanden dus na hare krooning, gedoopt, en uit het verhaal, dat een der Londensche Zendelingen daarvan gegeven heeft, blijkt tevens, langs welken weg zij tot overtuiging omtrent de waarheid gekomen is. Des Vrijdags voor den Zondag van haren doop werden 2 inlandsche predikers, Andriambelo en Raharami, aan het hof geroepen om met de Koningin en haren eersten minister te spreken , hen beide over hun geloof in Christus te ondervragen, en den grond te toetsen waarop hunne begeerte om gedoopt te worden steunde. Beider antwoorden waren zeer bevredigend. De Koningin verhaalde nu, dat in hare jeugd een der vroegere Zendelingen, die nu nog in een der gemeenten op Madagascar werkzaam is, was geroepen geworden, om haar lezen en schrijven te loeren. Uit vrees voor hare tante, de wreede Ranawalona I, had hij haar geen woord van Jezus durven spreken. Maar haar gestorven broeder was intusschen met een der vier mannen bekend geworden, die naderhand zijn verbrand geworden om hun geloof, en had van dezen dikwijls bezoeken ontvangen. Deze nu had de gelegenheid aangegrepen, om ook met haar over den Verlosser en het heil harer ziel te spreken. Dit was de eerste aanleiding tot hare kennis van het Evangelie geweest Nu deelde ook de eerste minister mede, hoe hij in die dagen van duisternis en vervolging van een der laatste martelaars een bijbel had ontvangen, dien hij in eene afdeeling van het paleis, waar de Koningin hare kogels bewaarde, had verborgen gehouden. Daar, van tusschen de kogels, had het woord des vredes den weg tot zijn hart gevonden. Zoo draagt het zaad, dat onder tranen gezaaid werd, op Gods tijd en langs zijne wondere wegen vruchten. De Doop der Koningin en van haren minister had daarop plaats in tegenwoordigheid van een groot aantal officieren, en de zaak werd zoo openlijk als mogelijk was behandeld. Zij schaamden zich het Evangelie van Christus niet. De doopplechtigheid werd verricht door Andriambelo, een der reeds genoemde Predikers, een uitnemend man, een zoon der verdrukking. ') En zoowel de Koningin als haar Minister gaven er doorslaande blijken van, dat geene staatkunde maar waarachtige overtuiging hun drijfveder is. Geene gewelddadige omkeering, geen geweld of list, geen dwang of persoonlijke invloed is dan ook gebruikt, om deze uitkomst te weeg te brengen, maar de hand Gods is hierin duidelijk te onderkennen. Dit bleek nog te meer uit de houding der Koningin tegenover de Roomsche Kerk na haren doop. Deze toch 1) Zie belangrijke bijzonderheden over hem in de Berichten uit Gods Koningrijk. XI. p. 121, en geen wonder liet de haar ontglippende prooi nog niet los. Aanstonds ontving de Koningin de uitnoodiging, om den 25e Maart, het feest van Maria-boodschap, het nieuwe Roomsch-Catholieke kerkgebouw harer hoofdstad te bezoeken. Niet dan na sterken aandrang gaf de Koningin toe, om tegenover de Fransche regeering niet onwellevend te schijnen, daar de Roomsche Priesters Fransche onderdanen zijn. Alles was tot eene schitterende ontvangst der Koningin in dat kerkgebouw toebereid, waarin buitengemeene versieringen waren aangebragt. Na wisseling van groeten en andere pligtplegingen en huldeblijken werd zij uitgenoodigd op een voor haar gereed gemaakten troon plaats te nemen, met kennelijk doel om haar eene Roomsch-Catholieke godsdienstoefening te doen bijwonen, en daardoor den indruk van haren doop in de Evangelische gemeente bij haar volk te verzwakken. Doch niettegenstaande alle pogingen, die naar men meent door den Franschen gezant werden ondersteund , bleef de Koningin weigeren en verliet het kerkgebouw onder de betuiging, dat niets haar verpligtte om in eene Roomsche Kerk haar gebed te komen doen. Het laat zich denken, hoe euvel dit alles den Roomschen Zendelingen gevalt, die geheel andere dingen hadden gehoopt en verwacht. En dat te meer, nu de bouw eener derde martelaarskerk voorspoedigen voortgang maakt, en de Roomsche kerkgebouwen in dezelfde mate ledig geraken in welke de toeloop tot de Evangelische godsdienstoefeningen vermeerdert. Men berekent het aantal Ev. Christenen op Madagascar thands op 37.000, waaronder 7000 Avondmaalgangers. Pater Jouen breekt dan ook in bittere klagten en lasteringen uit, zeggende dat de Evangelische Zending alleen door de magt van het geld alles weet uit te werken, en dat geenerlei godsdienstige overtuiging, maar slechts zucht om anderen te volgen, de menigte drijft. Wij zullen nu niet ontkennen, dat de voorspoedige voortgang van het Evan- gelische Christendom zijne schaduwzijde heeft, en zich veel onkruid onder de tarwe verbergt, gelijk overal, waar geheele volken zich tot het Evangelie neigen, maar dit neemt niet weg, dat er bij velen doorslaande blijken zijn van honger en dorst naar de waarheid Gods, die dégelijke vruchten beloven. Overigens zijn de Zendelingen niet blind voor de gevaren , die de kerk van Madagascar in en door haren voorspoed bedreigen. Zoo werd reeds ergens, in weerwil van het woord der Koningin bij hare krooning uitgesproken , de meening gevonden, dat het gebed een soort van dienstbetoon aan de regeering zijn zou, waaraan men zich uit gehoorzaamheid onderwerpen moest. En een broeder des eersten Ministers schijnt in voorbarigen ijver den Gouverneurs der verschillende Provinciën te hebben aangeschreven , dat zij wèl zouden doen zich tot het gebed te begeven, indien zij hunne ambten wilden behouden. Wij mogen den Heer bidden, dat Hij zoodanige onhandige vrienden in hun ijver zonder verstand tegenkome en hen betere dingen leere. Een ander gevaar dreigt van wege het verschil van kerkelijk standpunt tusschen onderscheidene Zending-genootschappen , die op Madagascar arbeiden, en waarvan een de vormen der Anglicaansche Kerk als uitsluitend Christelijk wil beschouwen. Liefelijk klinkt daartegenover de verklaring van een ander genootschap: „niet aan den kerkelijken vorm maar aan de daarin nedergelegde waarheid is de zaligheid verbonden. Die waarheid is het juweel, de kerkvorm is slechts de korf, waarin het kleinood bewaard wordt.” De Heer zij met de Kerk op Madagascar in haren strijd tegen wereld, ongeloof, bijgeloof, vleeschelijk misverstand van de waarheid en iederen vijand met welken zij nog zal te kampen hebben, en Hij versterke ons door hetgeen zijne hand daar heeft gewrocht in ons geloof, dat de toekomst in zijne hand is! MENSCHENROOF IN DE ZUIDZEE. Wij hebben reeds herhaaldelijk mededeeling gedaan van de afschuwelijke, verraderlijke wijze, waarop in den laatsten tijd telkens Zuidzee-eilanders, aan boord van het een of ander vreemd schip gelokt, en aldaar onderin werden opgesloten , terwijl de kapitein dan verder vaart, om hen op de een of andere kust als slaven te verkoopen. Langen tijd waren het Peruanen en andere Zuid-Americanen die zich het meest aan dezen schandelijken handel schuldig maakten. Thans echter vertoonen zich de Engelsche kolonisten van Australië in een even slecht daglicht, en voor hen is de schande des te grooter, daar zij meer kennis van het Evangelie hebben. Twee voorvallen, die in den loop van dezen zomer in Australië hebben plaats gehad, werpen een droevig licht op den aard en de uitgebreidheid van deze nieuwe soort van menschenhandel, waardoor tegenwoordig voornamelijk Queensland en een der Fidschi-eilanden van arbeiders worden voorzien. In eene vergadering van menschenvrienden te Sydney werd het volgende berigt van den scheepskok en hofmeester Williamson van de brik Syrene voorgelezen: „Wij zeilden in November 1867 met een lading kolen van Newcastle (in Nieuw Zuid-Wales) naar Nieuw Caledonië. Nadat wij hadden gelost, riep de kapitein de manschappen op het achterdek en kondigde ons aan, dat het zijn voornemen was nog eenige andere eilanden te bezoeken en een lading van hunne bewoners naar Queensland mede te nemen. Nadat wij vier Nieuw-Caledoniërs aan boord genomen hadden, die wij zorgvuldig verborgen hielden, tot de loots het schip had verlaten, zeilden wij verder naar Lifu. Daar begonnen wij een ruilhandel met de inboorlingen en boden hun pijpen en tabak aan, waarop een opperhoofd en drie manschappen aan boord werden gelokt door het vooruitzigt, dat zij in Sydney maandelijks 24—36 florijnen loon zouden bekomen. Van daar voeren wij verder naar Tanna, waar een opperhoofd aan boord kwam en beloofde manschappen aan te brengen, waarvoor hij van den kapitein een geweer en een stuk rood katoen kreeg. Daarop ging het opperhoofd weer aan land en bragt 6 mannen mede terug, zoo jong als oud. Onder voorwendsel van hun het schip te toonen, voerde men hen naar beneden, en de kapitein zeilde verder om op een andere plaats van het eiland het anker te laten vallen. Hij had het opperhoofd medegenomen, opdat deze ook daar de menschen zou overreden aan boord te komen; dit gelukte echter niet, en des nachts maakte het opperhoofd zich uit de voeten en keerde naar zijn eigen gebied terug. Verder kwamen wij voor het eiland Mallikolo, waar wij een boot aflieten, om met de inboorlingen te handelen , die ons te gemoet kwamen zwemmen en aan stokken bevestigde kokosnooten medebrachten. Velen klommen in onze booten, anderen kwamen in hunne eigene schuiten naderbij varen om het schip te bezien. Van de laatsten bragten velen hunne strijdkolven en andere wapenen mede, die hun echter aan boord werden afgenomen. Daarop bragt men hen naar beneden om hun de binnenste deelen van het schip te laten zien, toen plotseling de booten werden losgesneden en het schip verder zeilde. De vrouwen van eeuigen dezer mannen zwommen ons meer dan een uur na, en schreeuwden luid om hunne gestolen echtgenooten! r , J; t K Vervolgens zeilden wij naar het Schaaplierders-eiland, waar wij een groot getal inboorlingen aan boord kregen; terwijl echter des nachts hout werd ingeladen, ontsnapten zij weder allen op twee na. Des morgens riep de kapitein de wacht voor en vroeg haar, waarom zij de eilanders had laten ontkomen; zij verklaarden echter eenparig geen van hen gezien te hebben. Wegens deze nalatigheid kregen zij twee dagen geen koffij, want de kapitein zeide, dat dit hem een schade van 1200 fl. berokkende. Voor Burabura kwam de boot aan land en bragt negen mannen mede, die ruilhandel wilden drijven. Zij ontvingen roode doeken en werden in het ruim van het schip gelaten, terwijl de boot nog eens naar land voer. Ditmaal bragt zij echter maar één man mede, die in zee sprong en weer terug zwom, voor dat het gelukte hem aan boord te krijgen. Toen wij zoo nog vele eilanden hadden aangedaan en op deze wijze 110 mannen hadden bijeen gebragt, kwamen wij voor een eiland, waarvan ik den naam vergeten ben. Daar lokten wij zes mannen uit een schuit aan boord, maar hun opperhoofd kwam oogenblikkelijk en eischte hen terug. Toen de kapitein de schuiten aankomen en hoopen gewapenden zich in den zeeboezem verzamelen zag, oordeelde hij dat het ’t beste was om toe te geven. Om hen toch voor hun opstand te straffen, bemande hij een boot met 6 geweren en 4 revolvers en zond haar den inboorlingen achterna, die zich op het land terug trokken. De bootslieden vuurden daarop in de hutten, waarin de vrouwen waren en verbrandden eenige kano’s, voordat zij naar het schip terug voeren. Hierna wendden wij naar Mare den steven. Daar waren de inboorlingen echter te beschaafd en spraken Engelsch, zoodat het gevaarlijk zou geweest zijn hen op te vangen. Zoo voeren wij dan naar Brisbane (de hoofdstad van Queensland). Gedurende het eerste gedeelte van onze terugreis leden de eilanders zeer van de zeeziekte, voornamelijk de Mallikolers, die 4 dagen lang geene spijzen aanroerden. De kapitein trachtte hen tot eten te dwingen , door met een dikken stok voor hen staande hen met slagen te dreigen, maar zij weigerden toch. Velen werden ook door diarrhée aangetast; in het geheel verloren wij van de 110 inboorlingen die met ons de eilanden hadden verlaten, 21 door den dood!” Bij de tweede onderneming, die den 18. Junij 1869 voor het gerigtshof van Melbourne werd behandeld, was de aangeklaagde de supercargo van een Australiesch schip uit Sydney, een geboren Beier, Hugo Bevinger. Als vreemdeling begeerde hij voor gezworenen van allerlei taal gehoord te worden, hetgeen hem werd toegestaan. Hij was aangeklaagd van moord. Het schip was blijkbaar uitgerust tot menscheuroof, om de arbeiders, die het kon zamenbrengen, op de beste slavenmarkt, welke tegenwoordig Lewuka, een der Fidschi-eilanden schijnt te zijn, te verkoopen. In het geheel zou deze Duitscher ongeveer 250 inboorlingen op zijn schip gelokt hebben, waaronder ook 3 mannen twee zeer jonge en een ongeveer SOjarige van het eiland Palma. Met vele anderen in het ruim van het schip opgesloten, vonden zij daar onder den hallast eenige hogen en pijlen, en begonnen daarmede naar degenen die op het verdek waren, te schieten, klaarblijkelijk met het doel om daardoor hunne vrijheid te herkrijgen. Daar er niets met hen was aan te vangen, gaf Bevinger eenigen zijner manschappen last om geweren ter hand te nemen, met order: „Schiet, als gij goed kunt mikken.” Het bevel werd opgevolgd en alle drie vermoedelijk vader en zonen stortten dood neder. Toen werden de lijken met touwen op het dek getrokken en over boord geworpen. Hierop zeilde het schip naar Bewuka, waar een deel der geroofden voor hoogen prijs werd vei’kocht, ten minste een der getuigen zegt na den verkoop 4800 fl. op den tafel in een der hutten gezien te hebben. ONTVANGSTEN. 15 November—ls December. aarlanderveen : catechisatiebus f 11.— alemaae: van den zendingskrans » 5. * N. N. „ L—. * catechisatiebus, Ds. Rijnders " B. alphen : contributie // 5. arnhem: contributiën » 100.— RALK: contributie // 5. " voor lezen van de Berigten » 3. benthuizen : van de zcndingsvereeniging » 4. " catechisatiebus » 2. berkel : contributiën . . » 20. DE bilt : contributiën » 15. breukelen : contributie » 5. BUITENPOST: contributie // 5. " */3 pinkstercollecte * 10.— " gift. " I. delfshayen : meisjes van de naaischool voor den Zendeling Woelders // 7.50 Dordrecht: zuivere opbrengst 3 bidstonden •> 45.865 " op rekening » 50. DOORWERTH: contributiën » 15. 'S GRAYENHAGE : N. N // 50. v N. N ,/ 5. " uit de zendingsbus van A. C. de Zwart. . » 5. 's gravenpolder : zendingsafdeeling » 15. harderwijk: uit de kas van het algemeen ev. nat. zendingsfeest. » 100.— HEINO: van A 5. " van C. h 10.— hendrik ido-ambacht : van de evangelisatie- en zendingsvrienden, steenplaats, door H. Bachman. » 21. heteren : vereeniging voor uit- en inw. zending // 10.— hillegom: door G. van Beynum uit een bus in de afdeeling der conf. vereeniging " 15. JUTRUP: contributie •• 5. leiden : contrib. hulpgen. tot bev. en uitbr. van het Godsrijk. >• 60.- – LOOSDRECHT : contributiën // 10.— " uit een busje, bijeenverz. door eenige in de zending belanghebbende dienstboden en vrienden. » 5. NUMANSDORP: van G. A » 2.50 oosterbeek: door Ds. Zegers * 70.— POLSBROEK: contributie 1868/69 // 10.— " gedeelte collecten 5. Rotterdam: door Ds. Theesing van J. A. E. -/ 10.— " van B 2.50 u dames K., door Ds. Theesing. 25. " van A 25. sassenheim : contributie 5. schoonrewoerd : catechisatiebus * 10.75 boetermeer; 1 /scoll. uitbr. van het godsrijk onder de Heidenen. » 8.75 tzum : uit het busje van A. JPalsma-Brouwer 1.75 utrecht: uit het busje van de familie J. 5.85 * O. 25. UTRECHT: V. d. L / 0.70s » busje school Mej. Bloemendaal « 10.— » contributiën . . % * 978. YELP: contributiën » 25. voorschoten; contributie » 5. vreeland; van lezers van de Berigten » 10.— warmond: zendingsbus in de catechisatiekamer // 18.— * van eene Dame » 5. » van X. . " 5.80* welsrijp : chr. jongelingsvereeniging • 5. zeerijp: contributiën . . » 10.— „ pinkstercollecte. . . , " 4.56 * gift H. P. Boerma « 2.50 " gift P. OosterdijJc » 1.—• ZWARTSLUIS: contributiën » 10.— » vereen, in- en uitw. zending » 15. " catechisatiebus • 3.10* » pinkstercollecte * 26.89* » van Maria Ridder , . < I. Voor de uitzending van nieuwe zendelingen naar IV.-Guiiiea. Arnhem : van een bestuurslid voor N.-Guinea, met de bede dat de opwekking in n°. 11 aan vele harten worde gezegend » 300. S oravenhage ; V. JI. met het oog op het te vieren kerstfeest, blijmoedig en biddende om verderen zegen. » 140. GREUSSEN: (in Saxen) van de familie Moscke » 5. loosdrecht; uit een busje, bijeenverzameld door eenige in de zendingzaak belangstellende dienstboden en vrienden 5. utrecht: van M. « 100.— 1 . N. N. opbrengst van verkocht zilverwerk . ... » 100.— Zeist : van de Dames-zendiugskrans « 10.— ƒ 660. vroeger ontvangen ƒ 2354.50 te zamen f 3014.50 Voor liet te kort. UTEECHT: A. E. f 25. tt- t> n ka „ V. B. C. » 50. Voor het zendliigsscliip. HEINO: N. N. " 10.— ROTTERDAM: B » I. Voor de uitrusting. &BONINGEN: van een paar vriendinnen der zending 6 witte- en 6 bonte handdoeken, 6 witte- en 6 bonte zakdoeken. VY 11/lf cu vr uuuuv iiaauu^nvu. OPHEmebt: bij Ds. Barger, van de meisjes yereeniging G vrouwenhemden en 6 zakdoeken. Gedrukt en te bekomen bij Eexihk en Zoon te Utrecht. Prijs 10 Gts. 