De bazuin; gereformeerde stemmen uit de Christelijke Afgescheidene Kerk in Nederland-kerk-, nieuws- en advertentieblad, jrg 15, 1867, no. 8, 22-02-1867 
S". 8. VIJFTIENDE JAARGANG. (EEKSTE KWARTAAL.) DHB«n Bh HH9H mmm uit de christelijke m. geref. kerk i nidmwm (TEN VOORDEELE DEK THEOLOGISCHE SCHOOL TE KAMPEN.) Joël II la. Blaast de Bazuin! VRIJDAG, 22 FEBRUABIJ 1867. Doch de Heere rigte uwe harten tot de liefde van God, en tot de lijdzaamheid van Christus. II Thess. 3:5. Dit Blad wordt wekelijks, des Vrijdags uitgegeven. Abonnementsprijs, per drie maanden, franco per post, door geheel het Rijk/1,50. Voor Amerika en ZuidAfrika ƒ2.50. Voor Leer ƒ 2.70. Abonnementen buiten het Rijk moeten per kwartaal vóóruit worden betaald. Prijs van afzonderlijke nommers 12£ ct. Uitgever S. VAN VELZEN Jr. te Kampen. Prijs der advertentien van L—10 regels f 1.—; elke regel meer 10 cta., buiten het zegelregt. Boekh.-adv. 3/2 maal. — Advertentien en bestellingen gelieve men op werkdagen vrachtvrij te adresseren aan den Uitgever; Kerken Schoolnieuws, benevens in te zenden Stnkken aan de Redactie te Kampen. Onze belijdenis (l). Art. 1. Bat er een eenig God is. 1. Het verdient aanstonds onze opmerking, dat de eerste woorden der belijdenis volkomen haar karakter en oorspronkelijke beteekenis uitdrukken. Wij gelooven allen met het hart, en belijden met den mond, zoo luidt het daar, ten bewijze dat de belijdenis niet is eene wet, die door kerkelijk gezag den menschelijken geest is opgedrongen; maar de vrije geloofsuiting der geloovigen in de 16e eeuw. Zij geloofden met het hart, d. i. zij vertrouwden op de waarheid en zekerheid der van God geopenbaarde leer; zochten, volgens die leer, alleen in God, zooals Hij zich in Christus geopenbaard heeft, hunne zaligheid, en verlieten zich onbepaald op hetgeen zij vertrouwden waar en zeker te zijn. De onderwerpelijke, persoonlijke toeeigening en aanneming van de voorwerpelijke Godsopenbaring is, in den ruimsten zin, geloof. Nu ligt het in den aard des geloofs dat het zich moet uitspreken en aan anderen kenbaar maken, Rom. 10 : 10, Math. 10 : 32, 33, 1 Pet. 3 : 13. Het geloof des harten moet wel van de belijdenis des monds onderscheiden, maar geenszins afgescheiden gedacht worden. Men kan met den mond de waarheid belijden, Jac. 2 : 19, zonder haar nog met het hart te gelooven; maar het is onmogelijk met het hart te gelooven, zonder met den mond te belijden; want uit den overvloed des harten spreekt de mond. 2. Gelijk de belijdenis alzoo van de vrije geloofsuiting der geloovigen haar ontstaan en karakter ontleent, zoo ontleent zij hare kerkelijke beteekenis, of haar gezag voor de kerk, evenzeer van eene vrijwillige aanneming en erkentenis der kerk, die (1) In overleg met den Eind-redacteur der Bazuin Ds. H. de Cock heeft de ondergeteekende het voornemen opgevat om, zooveel mogelijk, wekelijks een opstelletje te schrijven over de Nederlandsche geloofsbelijdenis. Lezers, die er hunne aandacht aan zullen kunnen en willen schenken, worden vriendelijk verzocht de artikelen op te slaan en na te lezen; daar de ruimte in dit blad te beperkt is om ze geheel uit te schrijven. W. H. Gispen. als het zichtbare lichaam van Christus op aarde, door de belijdenis voor de menschen rekenschap aflegt van de hoop die in haar is, volgens het bevel des Heeren; 1 Pet. 3 : 13. De kerk dwingt ook niemand om te gelooven wat zij gelooft, maar maakt gebruik van haar recht om haar geloof in de wereld te belijden. Van hare leden vraagt zij slechts eene vrijwillige toetreding tot de belijdenis, en door prediking en onderwijs arbeidt zij om alle hare leden op te voeden tot de klaarheid en *volle verzekerdheid des geloofsopdat allen zelfstandig kunnen oordeelen en zeggen: //wij gelooven met het hart en belijden met den mond." Dientengevolge acht zij alle hare leden evenzeer geloovigen te zijn die, hoe onvolmaakt ook in de trappen, toch in beginsel of in de deelen, met den mond belijden omdat zij met het hart gelooven. In onderscheiding van de verschillende secten of scheuringverwekkende vergaderingen beoordeelt de kerk hare leden niet naar hun onderwerpelijk zijn of naar Gods verborgen raad; maar naar hunne voorwerpelijke openbaring in de wereld, d. i. naar die zijde van welke de mensch alleen door anderen kan waargenomen en beoordeeld worden, omdat hij van die zijde alleen voor ons zichtbaar is en God alleen het verborgene, het hart beoordeelen kan. Daarom maakt de kerk ook gebruik van haar recht om hare belijdenis te handhaven tegenover allen die, schoon zij vrijwillig tot haar zijn toegetreden, en zonder te hebben aangetoond dat de belijdenis van de schrift afwijkt, zich afwijkingen en tegenspraak veroorlooven, waardoor zij openbaren niet meer te gelooven wat de kerk, wier dienaren of leden zij zijrlt als waarheid inde wereld belijdt. Evenzeer handhaaft de kerk hare belijdenis tegen hen wier wandel met dezelve in strijd is. De kennis der waarheid is naar de godzaligheid ; zoodat hij die eene leer leert, welke niet overeenkomt met he(; woord van God, of geene vruchten der dankbaarheid voortbrengt, onmogelijk lid der kerk kan zijn of blijven. De kerk toch bestaat niet uit ongeloovigen en onbekeerden, maar uit zulken die gelooven met het hart en belijden met den mond. Het is daarom een kinderachtige maar niettemin boosaardige laster als men van de Gereformeerden zegt dat zij //formulierknechten" zijn. Ik Zeg niet dat er geene Gereformeerden zijn die of uit onkunde of uit stelselzucht schijn geven voor deze beschuldiging, maar ik ontken dat de Gereformeerde, of dat de Gereformeerde kerk, die beschuldiging verdient. Een en ander nit de geschiedenis van dezen tijd. Wat zal de Troonrede des Keizers bevatten; van welken aard zal zij wezen; wat zal de Keizer wel zeggen over Duitschland, Mexico enz.? Al te maal vragen die in de laatste dagen in Frankrijk, vooral in Parijs, niet zonder spanning door velen werden gedaan, en waarop vele en uiteenloopende antwoorden of gissingen zijn gegeven en gewaagd. Thans behoeft men niet meer te gissen. Op den 14de° dezer brak de plegtige ure aan waarin Napoleon de zitting van het Wetgevend Ligchaam zou openen, en geopend heeft, met eene ^Troonrede." De Keizer heeft deze zijne lastige taak afgewerkt als een geslepen diplomaat. De voor hem en Frankrijk weinig vereerende gebeurtenissen des vorigen jaars in Duitschland, en aan gene zijde des Oceaans, bespreekt en verklaart hij zóó, dat Frankrijk niet alleen zijne eer heeft behouden, maar alsof geheel Europa reden van blijdschap heeft over Napoleons wijsheid, voorzigtigheid, vredelievendheid en kracht. Nap. tracht blijkbaar zich weder te plaatsen op zijne vroegere hoogte als beheerscher der Europesche politiek. //De stem van Frankrijk was voldoende om den overwinnaar voor de poorten van Weenen tot staan te brengen. Onze tusschenkomst deed tusschen de oorlogvoerenden eene schikking tot stand komen, die Pruissen in het genot liet zijner zegepralen, Oostenrijk het volledig bezit van zijn grondgebied, met uitzondering eener enkele provincie, verzekerde, en door den afstand van Venetië de onafhankelijkheid van Italië volkomen maakte. Wij traden dus op in den geest der regtvaardigheid en der verzoening. Liefhebben, bidden en werken. In de omstreken van de stad Luik, in België, vindt men ook steenkolenmijnen. Nu gebeurde het op den 23"ten Oktober 1829, dat een gedeelte der mijn onverwachts instortte, over eene groeve, waarin juist twee broeders aan 't werk waren. Een arbeider, die in eene andere groeve bezig was, zag het, dat hun dit ongeluk overkwam. Dadelijk maakte hy alarm en ging met nog anderen aan 't graven om de ongelukkige jongens van onder de kolen en aarde weg te nemen. Al spoedig gelukte het, den oudste er van onder te halen, maar om den jongste te redden, moest men veel dieper ingraven. Toch was men zoo digt bij hem, dat men hem duidelijk hoorde bidden: „Goede God, red mij toch ook!" De oudste knaap toonde daarbij, dat hij een goed broederhart had en hij hielp zelf ook dapper mee graven en hakken, al was hij zelf zoo even van den dood gered. Terwijl men zoo ijverig werkende was, stortte weer een. gedeelte van het verwulf in. De arbeiders begonnen nu voor eigen leven beducht te worden en gaven de hoop op van den knaap te kunnen redden. Doch toen zij de werktuigen wilden neerleggen, smeekte de oudste broeder met wringende handen den moed niet op te geven en zijn lieven broeder niet ongered achter te laten en drong zijn smeeking aan met te zeggen: „Om Gods graaft voort: mijn broeder Karei heeft, zoowel als ik tot G0(j gebeden; — God heeft mij niet verlaten en zal ook hem niet verlaten." De mijnwerkers werden door deze woorden weer aangevuurd, het was of zij nieuwe krachten hadden ontvangen. Het gezicht van dien knaap, die zich zoo afmatte met houweel en spa om zijn broeder toch maar te redden, en het gekerm van den beklagenswaardigen jongen, — dit alles deed hen zamen reuzenwerk verrigten. Nadat zij nog eenigen tijd gegraven en gehakt hadden, bemerkten zij, dat er toch mogelijkheid bestond om den knaap te redden, want zij konden hem al weêr duidelijk hooren jammeren. Het duurde dan ook niet lang of de jongste broeder werd uit het donkere verblijf gehaald en mogt het daglicht weêr aanschouwen. Men verhaalt ook, dat de moedige en vrome houding dezer knapen Koning Willem I, die toen regeerde, ter oore kwam. De knapen moesteü te Brussel by hem komen en zij ontvingen niet geringe geschenken. Gij bemerkt nu wel, dat dit verhaal leert, dat het schoon is als broeders elkander liefhebben, gelijk ons de Bijbel zoo menigvuldig leert. Maar meen niet, dat die broederliefde eerst in den nood moet uitkomen. Neen, in huis, op straat en in de school, overal en altyd moet gij die liefde toonen. En hoe? Door elkander vriendelijk en beleefd te behandelen en toe te spreken. Vele broeders en ook zusters meenen, dat zij onder eikander niet zoo heusch behoeven te zijn. En wat is het gevolg]? dat zij onbeleefd worden en al is er ware liefde in 't hart, toch kan men den omgang hatelijk noemen. Dit verhaal leert ook, dat men moet bidden en werken tevens. Vergenoeg n b.v. niet met alleen gebeden te hebben om wijs te worden, maar doe na het gebed dan terstond, wat gij zelf daarvoor doen en laten moet. Frankrijk trok den degen niet, omdat zijne eer er niet in betrokken was, en wijl het eene strikte onzijdigheid beloofd had." De Mexicaansche expeditie noemde de Keizer nu wel niet als voorheen »een parel aan zijne kroon," maar toch ook bloosde hij geen oogenblik toen hij die aanroerde. Integendeel, na de verzekering dat de grondgedachten dier onderneming inderdaad grootsch waren, en hare verwezenlijking zoowel door de volksvertegenwoordigers als door hem zeiven gewenscht, stelt hij de inderdaad vernederende terugroeping der troepen uit Mexico in een min of meer eervol licht. // Doch zoodra het mij toescheen dat het offer hetwelk wij moesten brengen niet meer gelijk stond met het belang , dat ons aan gene zijde des Oceaans had geroepen, heb ik vrijwillig (?) tot het terugtrekken van ons leger besloten." Over Maximiliaan geen woord; waar hij dit leest, doorkruisen zeker vele en verschillende gedachten en gewaarwordingen zijn gemoed. Napoleon kan spoedig zijne vrienden en gunstelingen vergeten; menschengunst is ijdelheid. Verder blijkt uit 's Keizers rede dat hij //allezins reden heeft om zich over zijns betrekkingen tot de vreemde Mogendheden te verheugen." Zeer geruststellend voor de Pausgezinde Katholieken is, wat hij zegt met betrekking tot Eome; hij vertrouwt dat de Eegering van den H. Stoel door eigen kracht zich staande zal houden, en geeft niet onduidelijk aan de revolutionaire partij in Italië eene waarschuwing om de wereldsche magt van den Paus niet in gevaar te brengen. //Er is dus in de tegenwoordige omstandigheden niets wat onze ongerustheid zou kunnen opwekken." Mag men Napoleon gelooven, (dit is echter juist de vraag, en wel zeer twijfelachtig) dan is nog het Keizerrijk Vrede; dan blijven wij vooreerst van oorlog bevrijd; dan gaat Frankrijk in ieder opzigt vooruit; het volk en zijne vertegenwoordigers begrijpen allen, dat de Keizer steeds het geschikte oogenblik gekozen heeft en verder kiezen zal om vrijzinnige maatregelen te nemen, en alles te doen, wat het Fransche volk nuttig en aangenaam kan zijn en het meer en meer ontzagwekkend te doen worden in de oogen der volkeren. Gelijk de geheele Troonrede eene zekere opzettelijkheid verraadt doen uitdrukkingen als: «het is noodzakelijk geworden, dat onze defensieve magt wordt vermeerderd; onze legermagt moet worden georganiseerd op eene wijze, dat wij onkwetsbaar worden" ons wel eenigzins vermoeden; dat achter die hooge woorden eene welligt eene niet geringe vrees en bezorgdheid zich verschuilt. Ook voorspelt de Troonrede, hoe zeer dan ook met een tint van vredelievendheid overtogen, niet veel goeds aan de kleinere Staten van Europa, waar wij lezen: «Hetgeen wij in Italië en Duitschland hebben zién hervormen1,, bereidt de verwezenlijking voor van dit grootsch programma (door zijn Oom Nap. I reeds ontworpen en geliefkoosd) omtrent de eenheid der Europesche Staten en hunne oplossing in één grooten Staten-bond." En nu het slot, dat veel zegt, (of het evenwel veel beteekent ?) en aldus luidt: //De magt is thans gevestigd en de vurige hartstogten , die eenige hinderpaal tot de uitbreiding onzer vrijheden, zullen uitgedoofd worden door den uitgebreiden omvang van het algemeen stemregt. Ik heb een volledig vertrouwen op het gezond verstand en de vaderlandsliefde des volks. Hongarije zal nu eindelijk een eigen verantwoordelijk Ministerie verkrijgen. Volgens de Hongaarsche konstitutie, benoemt de Keizer van Oostenrijk alleen het hoofd van het Ministerie. De overige Ministers moeten door den Minister-president aan de Kamer worden voorgesteld. Tot Min.-pres. is graaf Andrassy benoemd, op voorstel van Deak die eigenlijk het hoofd der Hongaren is. Ook de andere Ministers zijn reeds aangewezen. De tijd zal moeten leeren of de Hongaren nu trouwe vrienden van Oostenrijk zijn geworden en blijven zullen. In Eome schijnt, ook na het vertrek der Fransche troepen, rust te heerschen; de rust is echter slechts schijnbaar. De revolutiepartij wacht op eene gunstige gelegenheid; het zoogenaamd nationaal komité waagt het zelfs gewelddadigheden te plegen. Een berigt uit Brussel van 12 Febr. zegt: //De tijdingen uit Hasselt nopens de veeziekte zijn nog altijd zeer treurig. Men blijft er nog maar steeds aan het afmaken. Geheel de stad is door de ramp in rouw gedompeld." Geheel de stad in rouw, — ook in berouw? De rouw, de droefheid, der wereld werkt den dood; waarachtig berouw, droefheid voor God, werkt eene onberouwelijke bekeering tot zaligheid. Mogt de rouw over de veepest daar en liier velen tot die heilzame droefheid brengen ! Volgens een dagblad van Matamoros, Uebben de liberale katholieken in Mexico het plan gevormd, om eene van Eome onafhankelijke kerk in het land te stichten, en is met dat doel bisschop Eafael Diaz Mortinez reeds tot hoofd dier kerk benoemd. De Heilige (?) Vader door eigen kinderen verlaten. Te Leptalonië heeft op vreeselijke wijze eene aardbeving gewoed, waardoor meer dan 300 menschen het leven hebben verloren. De Heere regeert; ook in aardbevingen en watervloeden spreekt zijne stem. De veetyphus en het rapport der kommissie. Het rapport dat de, door den koning benoemde, kommissie betreffende de middelen tot bestrijding der veetyphus, aan Z. M. heeft uitgebragt, moge blijken dragen van ijverige werkzaamheid en belangstelling, het heeft toch op duizenden in den lande een pijnlijken indruk gemaakt, en heeft reeds vele adressen aan de Eegering en de Tweede Kamer tengevolge gehad, welke wij hopen dat in nog grooter getale, vooral door grondeigenaars en veehouders, zullen opgezonden worden. Met geen enkel woord wijst de kommissie op den Heere, die de Bestuurder is van alles, ook van wat wij middeloorzaken noemen. Als oorzaak waarom de maatregelen, tot dusver hier te lande tegen den veetyphus verordend, niet tot het gewenschte doel hebben geleid) worden vele dingen genoemd, die zamen hierop neerkomen, omdat de bestaande bepalingen ï11®' sne^ en eenparig toegepast zijn. «-Dat de bestaande bepalingen, wanneer zij slechts snel en eenparig worden toegepast, inderdaad doeltreffend zijn, leert de ervaring, zoowel in enkele streken van ons vaderland als in andere landen, met name Engeland. _ Het zal dus voornamelijk de vraag zijn, hoe die zoo noodzakelijke snelheid en eenparigheid te verkrijgen zijn. //Algemeen is de kommissie van oordeel, dat afmaking van alle ziek en verdacht vee, in den geest van het rapport der thans ontbonden komm. van veeartsen van 3 Aug. 1865 , nl. «dooding van iedere koppel vee, zoo ziek als gezond, waarbij zich, al ware het slechts één geval, voordeed" het eenige bekende middel is, dat mits goed toegepast en gevolgd door eene volledige desinfectie, tot uitroeijing der ziekte leiden moet." //De kommissie erkent dat de door haar voorgestelde maatregelen streng zijn; de kommissie wil niet ontveinzen dat de kosten zeer aanzienlijk zullen zijn." Vooral het volgende is opmerkelijk: //Met den meesten spoed en met inspanning van alle krachten bestrijde men het kwaad eer het te laat is. Mogten, hetgeen wij diep zouden betreuren, de noodige middelen niet worden verleend, dan zou er, naar onze overtuiging, slechts overblijven, den strijd op te geven en alle van regeringswege verordende maatregelen op te heffen." De kommissie meent dus den veetyphus te kunnen uitroeijen. Wil dus voortgaan met afmaken enz., en. als die maatregelen (waartegen zelfs een lid der komm. het groote bezwaar van kostbaarheid en onuitvoerbaarheid heeft ingebragt) niet worden genomen, dan. moet de strijd worden opgegeven! Dit is dus alles wat de uitnemends te deskundigen weten I Na eene ervaring van bijna twee jaren heeft men nog niet geleerd dat middelen onvoldoende zijn om den volksramp weg te nemen; nog niet geleerd dat afmaken, zonder iets te baten, groote dadelijke schade aanbrengt, duizende gemoederen ergert, vele huisgezinnen van hun bestaan berooft, God vooruitloopt, en zijn oordeel moedwillig verzwaart! Zal het nog dubbel moeten blijken, dat ook de meest snelle en eenparige toepassing der verordeningen onvoldoende is, eer het algemeen wordt erkend, dat God alleen de runderpest kan wegnemen, waarvan onze volkszonden de oorzaak zijn? En als nu ten slotte niets baat, dan wanhopend neerzitten, alles maar laten vlotten en drijven, naar het advies der Kommissie ? Treurig vooruitzigt! Men beschuldigt ons, die Gods hand hierin erkend willen hebben, dikwerf van verachting der middelen, maar geheel ten onregte. Wij verachten en verfoeijen alleen ongeoorloofde middelen; maar geoorloofde en geschikte middelen moeten, o. i., gebruikt: worden. Dit is een merkwaardig onderscheid tusschen hen die boven middeloorzaken eene hoogere, alles besturende, oorzaak erkennen, en hen die met de Kommissie bij die middeloorzaken blijven staan. De eersten willen in geen geval geoorloofde middelen nalaten, maar altijd aanwenden , met belijdenis echter van zonden, en gebed om den zegen van God; de anderen willen alle middelen met alle kracht aanwenden, zonder God er in te kennen, en als zij het daarmede niet kunnen dwingen, dan. werkeloos en wanhopend gaan nederzitten! Welke leer, die van een bloot oorzakenverband óf die van het Godsbestuur, welke leer maakt dus ten slotte zorgelooze en goddelooze menschen? Ongelukkige mensch die geen hoogere oorzaak, en derhalve ook geen hoogere toevlugt kent en zoekt dan menschen en middelen! Van harte bidden en wenschen wij , dat onze Eegering niet onze volkszonden vermeerderen zal door het advies der Kommissie op te volgen. Hoe verblijdend zou het wezen als onze Overheden de onderdanen voorgingen in verootmoediging voor den Heere, dat eene algemeene boet- en bededag wierd uitgeroepen. Nu wordt er strijd gevoerd tegen den Almagtige, Wiens hand, ook als Hij nog zwaarder mogt slaan, niemand afslaan kan. Mogt deze strijd van stonden aan worden opge- gegeven, de zonden voor God worden betreurd, dan mogten wij , onder naauwkeurige aanwending van geoorloofde middelen, redding verwachten van Hem die gaarne vergeeft, en te midden des toorns de ontferming gedenkt. Gebeurt dit niet, dan durven wij niet hopen, dan vreezen wij, dat de oordeelen vermeerderen zullen, dat Neerland zich haastig rijp zal maken voor een geheelen ondergang ! God verhoede het! Gij allen die het welzijn van Vorst en Vaderland wenscht, bidt den Heere, dat Hij ons genadig zij ;> dat er vooral bij het volk van God geen stilzwijgen zij, noch in het openbaar, noch in de binnenkamer 1 God hoort het gekerm dergenen die hem vreezen; //die Hem aanroept in den nood," ook in dezen lioogen nood, //vindt zijn gunst oneindig groot." I m 19 Febr.! Onze beminde derde Willem verjaart! Vijftig jaren spaarde God U reeds, dierbare Vorst! Andere vijftig wensclien wij U toe, in de gunst des Heeren. Andere landen vierden in het vorige jaar voor het laatst den jaardag van hun eigen Opperhoofd; wij, Nederlanders, mogen in U, op dezen dag, nog een Oranjetelg als onzen Koning begroeten! De alom wapperende wimpels, de tolken van de vreugde onzes volks, mogen Uw hart verblijden. Bij dezelve voegen wij onze vurige gebeden voor U en Uw Doorluchtig Huis. Pastor aal-W enken. IV. (Vervolg van N°. 7.) //Dat men [tot voorkoming van twist] zich onthoude van harde en ongebruikte spreekwijzen , van onbekookte en ligtvaardige stellingen; «uit welke komen nijd, twist, lasteringen, kwade nadenkingen." Dat de heilige Boeken der beide Testamenten, wel van allen maar met heilige schroom en beving behandeld mogen worden! Niemand neme behagen in zijne nieuwe uitleggingen of verdichtselen, om die oorzaak , dat hij meent dezelve onlangs eerst gevonden te heb-, ben en dat zij den vorigen leeraren onbekend waren. Meent iemand wat beters en bondigers gevonden te hebben dan de aangenomene din¬ gen, — dat hij dit zedigujK te Derde Drenge, zonder kleinachting der Broederen, zonder vermetelheid om het staande te houden en te bepalen; onderwerpende zijne gedachten aan den toets der geleerden en het oordeel der Gemeente; niet terstond die dingen den volke instampende, tot verdeeling der gemoederen; dezelve niet opdringende aan de onvoorzigtige jeugd, welke onbekwaam is over zulke groote zaken te oordeelen. Maar niemand moet ook alleen om deszelfs nieuwheid verwerpen, datgene 't welk met de beteekenis der woorden, met de spreekwijze der Schriftuur, met de regelmaat des geloofs en met de omstandigheden van den tekst overeenkomt." «Niemand binde de vrije consciëntiën der geloovigen door de aanzienlijkheid van eenigen menschelijken naam, maar gelijk eertijds Clemens Komanus gebood: mén hale den zin der waarheid uit de Schriften zelf." Men sta, imen valle, in het stuk van Godsdienst, op hare uitspraak alleen; men beslisse uit haar alle verschillen, altijd in het midden leggende de heilige en onbesmette Evangeliën onzes Heeren Christi; hetwelk in de godvruchtige Conciliën derj ouden, plagt te geschieden." «Dat niemand nogtans onder dit voorwendsel de Formulieren van Eenigheid, moedwillig wederstreve; dewijl ze uit Gods Woord genomen, met de Schriftuur overeenkomstig, banden van kerkelijke eenheid, kenteekenen van regtzinnigheid, sluitboomen tegen ketterijen en dwangtraliën tegen dartele verstanden zijn. Men beschouwe dus onze Formulieren niet voor overblijfselen van den Babylonischen torenbouw, waarmede de menschen, door een menschelijk en niet goed te keuren raadslot, zouden gedrongen worden om in de Godsdienst hetzelfde te gevoelen en te spreken." «Evenwel moet men niemand, die z^jn regtzinnig gevoelen doorgaans met duidelijke woorden verklaart , voor eene groote misdaad toerekenen, öf een oneffen woord, öf eene hardachtige spreekwijze, hem buiten opzet ontvallen. Want //in de syllaben schuilt geen vergif. Niet in de woorden, tiaar in den zin is de waarheid gelegen. Niet den klank der lucht, maar in de kracht der Steekenende zaken is de godzaligheid." — Daar öogtans moeten wij ons toe zetten, dat wij allen *oo naauwkeurig spreken als mogelijk is. Dingen die van onze vrienden, of door ons zeiven, onvoor^9tig gezegd zijn, mogen wij tevens niet verdedigen, noch kwalijk nemen, dat ze door anderen "erispt worden; integendeel, moeten wij ze liever laten varen, doorhalen, verbeteren, dewijl de edelmoedigheid zulks raadt, de waarheid zulks gebiedt, de liefde zulks vordert, dewijl alle weidenkenden dit goedkeuren, en hetwelk, zoowel eertijds als in deze eeuw, groote mannen, tot hunnen hoogen lof, gedaan hebben." //Men teekene niemand der Broeders met een brandmerk van ketterij, om datgene 't welk men gelooft uit zijne woorden te volgen, indien hij dat gevolg niet toestaat, en datgene 't welk er volgt verfoeit.'''' (///) //Laat elks bondige geleerdheid en tot Christelijke heiligheid geschikte zeden, vreedzame inborst, en wel naarstige, maar ook oproeren geraas mijdende ambtsbetrachting , hem meer gunst baren dan eene menigmaal onverstandige hitte van een'opziedenden ijver en onbesuisdheid van een twistgierig gemoed, waardoor gemeenlijk eigen eer en voordeel gezocht wordt, hoezeer men ook de zaak Gods zou mogen voorwenden. — Men moet den geleerden eenige vrijheid toestaan in het uitleggen van Schriftuurplaatsen, in het uitkiezen van bewijsredenen voor de algemeene waarheid, in het gebruiken van spreekwijzen en uitdrukkingen, in het beslissen van vraagstukken, waarop men, behoudens de grondwaarheid, ja en neen kan zeggen. (Want in deze duisternis van het menschelijk verstand, heeft men niet te wachten, dat wij allen, in alles, hetzelfde spreken en gevoelen.) Maar dit moet eene vrijheid zijn, besloten binnen de palen van zedigheid, voorzigtigheid en liefde, opdat de vrijheid in geene dartelheid ontaarde, en ons Zion in geen Babel verandere." (!) Tot dus ver Witsius hebbende laten spreken, is het niet minder leerzaam en voorbeeldig, om hem nu ook aan den arbeid te zien, in zijne «Verbonden Gods." Strijdende voor het geloof, als een held, jaagt hij daar tegelijk den vrede na, als een' vredemaker. Mij valt de pen niet uit de hand, maar ik moet haar neerleggen, met opoffering mijner begeerte tot meerder citaten. Maar ook genoeg, ook overvloed van stof is hier, uit dezen sprekenden gestorvenen, voor mij en mijne Mede-ambtsbroeders en opzieners in onze door God uitgeleide kerk. — Gelietden, kunnen wij hier ook waarheids-ijver en liefde-drang in 't hart van den geleerden, godzaligen Witsius voelen kloppen? Voelt gij niet met mij sympathie voor, heimwee naar, verzuchtingen om zulk een hart, dat Gods onkreukbare waarheid, met wijsheid en ijver verdedigt en tegelijk ook de zoo roepende, Je overwinnende liefde in beoefening heeft? Welaan, Witsius was een mensch van gelijke bewegingen als wij! Er is hulpe besteld bij een Held, bij Christus. By Hem, "het Licht der wereld," bij Hem «de Liefde," waarheid in liefde gezocht! Stabilisïus. Aan de redactie van de Baznin. Geachte Broeder in Christus l In nw geacht Weekblad van den I8en Jan. komt een stuk voor van den heer W. Ruijs Thz. te Alkmaar, hetwelk de zegenrijke vereeniging voor Chr. Nat, Schoolonderwijs scherp bestrijdt. Veel zou er tegen zijn opstel geschreven kunnen worden, al was het enkel uit dit oogpunt, dat de vermeende ontrouw van leden of bestuurders eener vereeniging nog geenszins de verwerpelijkheid der vereeniging zelve bewijst. Indien de slechtheid van sommiger handelingen de slechtheid hunner belijdenis bewees: ach, waar het bijv. henen met het Christendom ? Maar 'tis mijn voornemen volstrekt niet, den heer Ruijs te weerleggen. Ik wensch slechts eenvoudig mede te deelen, dat ik die ervaring, welke ZEd. van den heer H. van Dehn schijnt te hebben, volgens zijn schrijven niet deel, namelijk dat de genoemde onderwijzer onrechtzinnig in de belijdenis zoude zijn. Als agent van het kanton Bergum uitgenoodigd door de Vriendeu van het Chr. Onderwijs te Garijp om voor de aldaar op te richtene Chr. School een Onderwijzer te zoeken, heb ik den heer van Dehn, toen te Alkmaar werkzaam, bijna een geheelen schooltijd nauwkeurig gadegeslagen in zijn onderwijs, zonder dat hij mij bij name kende of met het doei mijner aanwezigheid bekend was. Ik vond, noch in zijn onderricht, noch in zijn gebed, noch in iets anders, wat mij toescheen in strijd te zijn met de beginselen der voornoemde vereeniging. Voorts kan ik mededeelen dat ik later, na zijne overkomst naar Garijp, nooit iets vernomen heb, hetzij rechtstreeks hetzij zijdelings, dat ZEd. zich niet ingenomen toonde met de leer onzer kerk, ofschoon mijne betrekking tot de school te G. en tot haar bestuur nog al van vertrouwden aard was, en deze gemeente over het algemeen de waarheid die van Boven is, voorstaat. Ook van het Schoolbestuur te Hommerts, waar de heer van Dehn thans in gelijke betrekking werkzaam is, vernam ik nog geene enkele klacht, niettegenstaande ik ook aan die Vrienden herhaaldelijk vraagde, hoe het met hun nieuwen Onderwijzer ging. Ten slotte zij medegedeeld, dat de heer Ruijs (ben ik goed onderricht), die, tijdens het verblijf van den heer van Dehn te Alkmaar, Agent was van het C. N. Onderwijs voor dat district, geen enkele maal in zijne school geweest is en dat zij elkander nooit gesproken hebben. Is dit waar, dan is de heer Ruijs onbevoegd, om over de al of niet onrechtzinnigheid van van Dehn's onderwijs te A. een grondig oordeel te vellen. Met de opname dezer regelen, waarde Broeder in Christus! zult gij de zaak der Christelijke School, naar ik hoop, bevorderen. Met Christelijke heilbede, Uw Dv, Br. in den Heer % G. J. VOS, Az. Door de studenten der Theol. School werd aan Z. M. onzen Koning op Hoogstdeszelfs verjaardag de volgende gelukwensching per telegram aangeboden : «sik. e! «Uwe Majesteit wordt op Hoogstdeszelfs vijf«tigsten verjaardag de uitnemendste zegen van «God toegewenscht, met de bede dat Uwe Majesteit «nog lang gespaard blijve tot heil van Hoogstdeszelfs «huis en volk, door Uwer Majesteit getrouwe «onderdanen, de studenten der Theol. School «te Kampen." (was get.) «M. Noordtzij. Fraetor." Het antwoord luidde aldus: «Ontvang Konings dank voor hartelijke geluk«wensching." (was get.) Adjudant Capellen. TT, y BEBJOHTE1T. Uit Athene wordt d.d. 14 Febr. gemeld, dat op Cephalonia de aardbeving voortduurt. Steden en dorpen zijn verwoest. De Koning begeeft zich daarheen. Nederland. Dat het Synodaal Keglement op de benoeming van Ouderlingen en Diakenen en de beroeping van Predikanten voor de Hervormde Gemeenten geen algemeenen bijval vindt, blijkt uit een ingezonden stuk in de Kerkelijke Courant van den Hr. J. J. de Kanter te Middelburg. Zooals men weet, kunnen kleine gemeenten, die beneden de honderd stemgeregtigde leden tellen, hunne Ouderlingen en Diakenen regtstreeks verkiezen, als¬ mede hunne Predikanten beroepen, indien n.1. die Gemeenten van collatoren of floreenpligtigen geene Predikanten behoeven te ontvangen. In plaatsen echter, waar meer dan 100 stemgeregtigde leden zijn, moeten zij een kies-collegie benoemen, waaraan de verkiezingen en beroepingen worden opgedragen. In eene stad b. v. waar 7 Predikanten, 14 Ouderlingen en 14 Diakenen zijn, moet een kiescollegie van 70 leden verkozen worden door de stemgeregtigde leden, die men bij benadering op 1000 begrooten kan. Als nu ieder biljet 70 namen bevat, dan krijgt men 70,000 namen, die aangeteekend en geverifieerd moeten worden, waartoe 700 uren, indien men n.1. 100 namen per uur aanteekent en verifieert noodig zullen zijn. 't Is wel aardig uitgerekend en nog wel naar Bartjens ! De Kerk. Ct. is echter van oordeel dat, om een collegie van 70 kiezers zamen te stellen, juist niet op elk stembiljet 70 namen behoeven voor te komen; evenwel erkent zij, dat de uitvoering groote, zeer groote bezwaren zal ontmoeten, die men niet behoeft te overdrijven, gelijk de Hr. K. doet. Op 30 April en 1 Mei e. k. zal te Amsterdam eene zamenkomst gehouden worden van Predikanten, die tot de moderne rigting behooren. De Heer Jhr. y. d. Berch van Heemstede heeft zelf het adres, dat door ruim 1800 veehouders onderteekend was, aan Z. M. den Koning aangeboden. In de week van 3 tot 9 Febr. zijn door de veeziekte aangetast in de provinciën Zuidholland 1213, Utrecht 512, Noordholland 248, Gelderland 75, Noordbrabant geene runderen; totaal 2048 stuks vee. In de week van 27 Jan. tot 2 Febr. bedroeg het aantal aangetasten 2620 , en in de daaraan voorafgaande week 3251. De laatste cijfers zijn aldus verdeeld : Zuidholland resp. 1497 en 1981. Utrecht ;685 en 826; Noordholland 331 en 288 ; Gelderland 91 en 153; Noordbrabant 16 en 3. Ook op het Kampereiland is in de vorige week de veetyphus uitgebroken. KE RKNIEUWS. De Klassis Assen (prov. Drenthe) heeft in hare vergadering van den 18 Febr. 1.1. met het oog op de zware rampen die Neêrlands veestapel treffen, besloten een wekelijks biduur te houden. Het is tevens haar verlangen, dat dit algemeenen bijval mag vinden. Het ongeloof grijpt de tweede oorzaak aan, en beseft niet, dat zij, die de valschejijdelheden onderhouden, hunlieden weldadigheid verlaten; doch Gods Gemeente heeft geleerd wat het zegt: roep mij aan in den dag der benaauwdheid, ik zal er u uithelpen, en gij zult mij eeren. Middelburg, 8 Februarij 1867. Heden werd alhier onder de leiding van onzen geachten Consulent, den WelEerw. Heer D. de Pree, beroepen de WelEerw. Heer A. S. Enting, Leeraar te den Helder. Dat de Heere Zijn zegen hierover gebiede en ZEerw. met vrijmoedigheid deze op hem uitgebrachte roeping moge opvolgen, is onze wensch en bede. Namens den Kerkeraad, J. MINDERHOUT. Den Helder, 13 Februarij 1867. Heden avond na het eindigen der Godsdienstoefening werd onze gemeente weer zeer verontrust, doordien onze zeer geliefde leeraar A. S. Enting ons bekend maakte, voor de tweedemaal een roeping van de gemeente Middelburg te hebben ontvangen. De eerste maal werden wij spoedig verblijd, doordien ZEw. voor die roeping met vrijmoedigheid bedankte. Onze wensch en bede is, dat de Heere ZEws. hart andermaal neige ten goede voor onze gemeente en velen daar buiten, om ons voor de tweedemaal te verblijden, met het gewenschte woord: „ik blijf bij u." De Heere bepale ZEw. zelf, bij het groot en uitgebreid arbeidsveld, waarin hij thans hier staat en niet vruchteloos werkt, opdat hij uit dit alles spoedig tot volle vrijmoedigheid moge komen om voor die roeping te bedanken. Namens den Kerlceraad, JOH. KLAASSEN, Ouderling. Heerde, 13 Febr. 1867. Heden is alhier na gemeenschappelijk gebed onder de leiding van onzen Consulent l)s. Rederus, uit een te voren gemaakt drietal Leeraren, ten tweeden male, met eenparige stemmen beroepen Ds. Kleinendorst, van Putten. De Heere gebiede hierover Zijnen onmisbaren zegen en neige ZEw. hart tot ons. Namens den Kerkeraadt W. J. KEIJZER, Scriba. Dinteloord, 18 Febr'. 1867. Gisteren werden wij verontrust, doordien onze geliefde Leeraar, J. Greven, ons bekend maakte eene roeping te hebben ontvangen van de gem. Hattem. Onze wensch is, dat de Heere ZEw. licht en wijsheid geve, in dezen eene Hem welbehagelijke en eene voor ons verblijdende keuze te mogen doen. Namens den Kerker aad, P. W. VOGELAAR Jz., Scriba. Veendam, den 19 Febr. 1867. Werd onze gemeente den 10 Jan. bedroefd, doordien onze beminde Herder en Leeraar W. Postmus ons bekend maakte een roeping van de gemeente Blija te hebben ontvangen, zondag 1.1. werden wij grootelijks verblijd, toen in de voormiddaggodsdienstoefening zijn Eerwaarde ons bekend maakte, vrijheid te hebben gevonden voor die roeping te bedanken; de blijdschap openbaarde zich op de aangezichten der toehoorders, en het is onzer aller wensch en bede, dat zijn Eerw. nog in lengte van dagen onder ons werkzaam moge zijn, tot uitbreiding van Gods Koningrijk in onze gemeente, en dat de Heere spoedig de ledige plaats van de teleurgestelde gemeente mag vervullen. Uit namen der Kerker., B.^NEPPERUS, Oud. en Scriba. Nieuwer-Amstel, 14 Februarij 1867. Dat God een God is, die wonderen doet, die uit het niet iets groots te voorschijn kan roepen, mogten wij in korten tijd hier kennelijk ervaren. Heeft de Heere ons onlangs zulk een geschikt en doelmatig kerkgebouw geschonken, al spoedig werden wij liefelijk verrast door de HH. H. en C. van Bladeren, die gewoonlijk met ons vergaderen, maar nog niet tot de gemeente behooren, terwijl zij ons een zeer fraai kerkorgel ten geschenke gaven. Heden, Donderdag avond, werd het ten aanhoore van een talrijke schare, die naanwelijks ons ruim kerkgebouw kon bevatten, plegtig den Heere gewijd door onzen waardigen en beminden leeraar O. Los. ZEerwaarde sprak bij die gelegenheid naar aanleiding van Ps. 150 : 4£, wees de gemeente op de rede die zij ten allen tijde, maar nu inzonderheid had, om den Heere te looven en de wijze waarop wij een Godverheerlijkend gebruik van het orgel behooren te maken. Namens den Kerker aad, Gt. VAN 't RIET, Scriba. ONTVAMST YAFIÏËFDEGIFTEN. ~ Ontv. voor de Zending: Van de Jong. Vereen, te Spijk f 12.00. c. g. de moen, Pr. Door Gods goedheid heden bevallen vau een welgeschapen ZOON, F. SWALVE, geliefde Echtgenoot van Winschoten, G. KBAMER, 17 Februarij 1867. Predikant. Heden trof mij de gevoeligste slag mijns levens, daar het den Vrijmagtige, die niet antwoord van Zijne daden, behaagde mijne onvergetelijke Echtgenoot den Heer J. BOL, met wien ik 19 jaren in de zoetste vereeniging leefde, na een langdurig en smartelijk lijden in den ouderdom van 59 jaren door den dood tot zich te nemen. Was hij reeds jaren lang een leesbare brief Christi, zeer begeerig zag hij in de laatste dagen zijns levens uit naar het uur zijner ontbinding. Dit, en de hoop op een zalig wederzien lenigt mijne regtmatige droefheid. Namens de Weduwe, Hazerswoude, J. BOL, Geb. Kapteijn, den 4 Febr. 1867. en Kinderen. Heden trof mij de gevoeligste slag mijns levens. Tot diepe droefheid van mij, mijne kinderen en behuwdkinderen werd mijne dierbare Echtgenoote en der kinderen waardige moeder ELIZABETH E. TIDDENS door den dood van mij weggenomen in den ouderdom van ruim 65 jaar, waarvan ik ruim 42 jaar met haar door eene genoegelijke Echtvereeniging mogt verbonden zijn. Zij was mij eene aangename gezellinne des levens. Doch, hoe zwaar mij ook deze slag treft, hoop ik te berusten in den wil des Heeren, door Wiens Geest ik sterkte verwacht en waardoor ik dit verlies met geduld hoop te dragen. Winschoten, e_ DIJKSTERHUIS. 8 Februarij 1867. Heden trof mij de gevoeligste slag mijns levens, daar het den Heere behaagde mijn hartelijk geliefden man SIMON J. DROST, na eene langdurige sukkeling, in den ouderdom van 28 jaren en ruim 2 maanden, waarvan wij bijna 4 jaren in een genoegelijken echt vereenigd waren, van mijne zijde weg te nemen, mij nalatende 3 kindertjes, te jong om hun groot verlies te beseffen. Dat hij in de ruste zijns Heeren is ingegaan en de Heere een man der weduwen en een vader der weezen wil zijn, lenigt eenigzins mijne smart, en is mede een troost voor zijne ouders, die in hem hun eenigen zoon betreuren. Moge de Heere ons verder sterken om zijne ondoorgrondelijke handelingen met christelijke onderworpenheid te billijken. ZüIDLAARDERVEEN , IDA HARMS PRINS, 18 Febr. 1867. Wed- s- J- Dkost. Bij den Boekhandelaar A GEZELLE MEERBURG te Heusden, is heden verschenen en alom verkrijgbaar gesteld: De Hope des Christens bij dierbare ontslapenen, door W. P. D® JONGE, predikant te Meeuwen. GEVOLGD DOOR EENE N^^^^^TENIS AAN MIJNE DIERBARE ONTSLAPENE ECHTGENOOTE HENDKIKA FKIKKERS. Prijs / 0.25. / 250. / 250. orgel te koop. Door plaatsgebrek TE KOOP voor ƒ een welluidend, sterk toongevend ORGEL bijzonder geschikt voor kleine Kerk of lmisselijk gebruik. Adres met franco brieven onder lett. O, bij den Boekhandelaar P. C. MAAS Jr. te Gouda. Bij den Boekhandelaar K. van der GIJP, te Middelburg, is verschenen de lc Af. van H. FEÉtHÉ en C. MHSIXMé- JliiV, Verhandeling van tien Ileideiftergschen Catechismus >f met een aanbevelende Inleiding van de WelEerw. Heer J. H. Gravenstein, Predikant te Serooskerke (Walcheren) en H. Renting, Predikant te Groningen. Dit zeer belangrijk werk, 't welk sedert vele jaren niet dan hoogst zeldzaam en tegen zeer hooge prijzen te bekomen was, zal worden uitgegeven in 25 a 27 maandelijksche Afleveringen ieder van 3 vellen (48 bladzijden) in gr. 8°., a 25 Ct. de Aflevering, in uitvoering gelijk aan de 1° Aflevering, welke bij alle soliede boekhandelaren is te bekomen, bij wie tevens gelegenheid bestaat tot inteekening, alsmede bij den Uitgever. K. v. d. GIJP. spotprijzen. MP. Motenaar. HET WOORD GODS IS NIET GEBONDEN. 1 Dl. gr. 8°., 254 bladz. Prijs f 3, thans 50 Ct. AANDENKEN, eerste en laatste Leerrede, benevens Afscheidswoord. 1 Dl. gr. 8°. Prijs ƒ 1, thans £0 Ct. Idem gebonden in heel Linnen Band. Prijs ƒ 1.40, thans 55 Ct. HET GEBED, een middel van hulp en troost in alle tijdperken van den levensweg des Christens. In Prachtband met Plaat, Verguld op Snede. Prijs ƒ 1.60 , thans 50 Ct. Bovenstaande Boeken worden, zoo lang de geringe voorraad strekt, afgeleverd door den Boekhandelaar D. BOLLE te Rotterdam. Brieven en geld franco. &. YAN YELZEN Jr. , te Kampen, heeft uitgegeven: H. DE COCK, Hendrik de Cock, eerste Afgescheiden Predikant in Nederland, beschouwd in leven en werkzaamheid. 2 Deelen Prijs ƒ 5.—. De afscheiding in Nederland, toegelicht en beoordeeld door de geschiedenis, het woord des Heeren en de formulieren der Gereformeerde Kerk ƒ 0.45. Kort Overzicht van de geschiedenis der Chr. Afg. Geref. Kerk tot op den tegen- woordigen tijd. 3e druk ƒ 0.20. Het 300jarig bestaan van den H. Catechismus herdacht. 3e druk. . ƒ 0.20. Gedachten over de beteekenis en verzegeling der sacramenten .... ƒ 0.10. De feitelijke toestand van Christendom en Kerk in Nederland .... ƒ 0.20, De bijbelsehe geschiedenis behandeld in vragen en antwoorden voor eerstbeginnenden, door P. DIJKSTEKHUIS. 2e druk. Prijs ƒ —.124 25 ex. ƒ 3.— 50 ex. ƒ 5.75. 100 ex. ƒ 10.—. Het kort begrip der christelijke godsdienst op nieuw uitgegeven tot nut en gemak der Catechizanten, door P. DIJKSTEKHUIS. 2e druk. Prijs ƒ—.15. 25 ex./3.50. 50/6.50. 100 ex. ƒ 10.—. De Heidelbergsche Catechismus, met teksten. 3e druk. Prijs ƒ —.08. 25 ex. f 1.75100 ex. ƒ 6.—. De Heidelbergsche Catechismus, zonder teksten. Prijs f—.06. 25 ex. ƒ 1.25. lOOeX/ 4.— SNELPEKSDKUK VAN W, Ji.J. TJEENK WILLINK TB ZWOL1®- ƒ 1.40, thans 55 Ct. 