Elsje
"Schenk tante dan nog maar
even een kopje koffie in en jezelf ook."

"Neen, neen, dank u moeder, wij moeten nu werkelijk weg," zei mevrouw
d'Ablong, haastig van haar stoel opstaande. "U hoort dan wel, wanneer
Elsje weer thuis komt. En zult u vooral dikwijls bericht sturen,
hoe het u gaat? Ik zal goed op Elsje passen, dat beloof ik u."

"Daar reken ik ook vast op," zei de oude vrouw ernstig. "Kom, neem dan nu maar afscheid, kind," zei mevrouw d'Ablong naar Elsje
omziende, die stil achter haar was blijven staan. "Maar mijn hemel,
schepseltje, wat heb je daar voor een hoed op! Je moet wat anders
opzetten! Daarmee kan ik onmogelijk eerste klasse met je reizen;
die jurk is al erg genoeg!"

"Ik heb maar één hoed," zei Elsje koppig. "Zet je kapje maar op, kind, gauw maar; laat tante niet wachten."

De vermanende toon harer grootmoeder deed Elsje terstond
gehoorzamen. Maar boos was ze toch. "Ik vind haar een naar mensch!" zei
ze, de kast in het slaapkamertje opentrekkend en haar wollen mutsje
te voorschijn halend. Met een driftige beweging strikte zij het onder
de kin vast. "Dit houd ik op, al gaat ze ook op haar hoofd staan!" zei
ze beslist. Toen ging ze weer terug met iets uitdagends in hare oogen. "Dat gaat ten minste nog," zei hare tante. "En nu moeten we heusch
weg, anders komen we nog te laat aan den trein. Dag moeder, zult u
goed op u zelf passen?"

Weer kuste ze de oude vrouw. Toen trok ze haar voile voor het gezicht
en ging voor het kleine, ouderwetsche spiegeltje staan, om te zien of
haar hoed wel volkomen naar de regelen der kunst op haar hoofd stond. "Dag mijn lief, lief kind! God zegene je!" fluisterde de grootmoeder,
terwijl ze Elsje in haar armen gesloten hield. "Stuur mij maar eens
gauw een brief, hoor!"

Elsje knikte. Spreken kon zij niet. Toen sloeg ze haar armen om
grootmoeders hals en kuste haar. Een oogenblik later zat ze naast hare tante in het rijtuig. De oude
vrouw stond voor het raam en knikte, knikte met een vriendelijk
lachend gezicht, terwijl hare mondhoeken zenuwachtig trilden. Nog
een oogenblik en het rijtuig was uit het gezicht verdwenen. Stil, met een verlegen gezicht, zoo geheel verschillend van de gewone,
vroolijke Elsje, volgde ons meisje mevrouw d'Ablong in den keurigen
coupé, dien de beleefde conducteur voor de deftige dame opende. "Jij
wilt zeker graag bij het raampje zitten, kind?" vroeg hare tante met
een werkelijk edele poging om het haar nichtje zoo prettig mogelijk
te maken en haar op haar gemak te zetten. Elsje knikte maar eens. Zij
had wel "ja tante" willen zeggen, maar ze durfde niet te spreken. Zij
had nog steeds dat rare, benauwde gevoel in de keel, net of ze niet
goed slikken kon en net of ze zou _moeten_ schreien, als ze probeerde
iets te zeggen. Daarbij was er nog een dame in den waggon, die haar
nog minder op haar gemak maakte dan ze reeds was. De dame had zoo'n
trotsch gezicht en zulke koude, grijze oogen en ze keek Elsje zoo
strak aan en zoo lang, alsof ze zeggen wou: "Kind, wat doe _jij_ hier,
in een coupé eerste klasse?" En toen Elsje ging zitten bij het raampje
en leunde tegen de zachte kussens, evenals zij haar tante zag doen,
ging de vreemde dame zoo stijf rechtop zitten en bekeek Elsje zoo
nauwkeurig dat het arme kind bepaald dacht dat zij onbehoorlijk zat,
ook rechtop zitten ging en verlegen het raampje uitkeek. Het was of
een magnetische kracht haar telkens weer noopte om te zien of de dame
nog naar haar keek, en herhaaldelijk als zij dit deed, zag ze de koude,
grijze oogen op zich gevestigd. Mevrouw d'Ablong had _hare_ oogen gesloten en zat doodstil, met hare
handen in haar mof, over Elsje, die een gevoel had, alsof ze alles zou
hebben willen geven, om rustig bij haar grootmoeder te zijn. Maar zij
moest zich goed houden,--vóór alles, zich goed houden--flink en moedig
zijn en haar best doen,--dat had ze grootmoeder zoo beloofd! Schreien
zou ze niet---vooral hier niet--hare tante zou zich niet voor haar
behoeven te schamen tegenover die trotsche, akelige dame daar in den
anderen hoek van den waggon. En met groote volharding keek Elsje
het raampje uit en deed zich geweld aan om bedaard te zijn. En
langzamerhand werd het kalmer in haar, zoodat ze met zekere stille
berusting hare tante volgde, toen deze aan een groot, druk station
den trein uitstapte met de woorden:

"Ziezoo kind, nu zijn we dadelijk thuis. Ga maar gauw met me mee naar
het rijtuig. Loop vlak achter me, hoor; het is hier altijd zoo vol
om dezen tijd van den dag!"

Ja, wèl was het er vol! Het was Elsje alsof ze droomde, toen ze
zich daar plotseling verplaatst zag in die woelige wereld, die haar
tot nu toe geheel onbekend was geweest. Het maakte haar angstig--de
dringende, luid pratende en roepende menschenmassa om haar heen, de
haastige kruiers, die tegen haar aanliepen en haar op zijde duwden,
de heeren en dames, die tusschen de drukte door, deftig heen en weer
wandelden op het perron, of beleefd hunne gasten begroetten, het
schelle, doordringende gefluit en gesis van aankomende en vertrekkende
treinen, het rijden met karren en kruiwagens--dit alles verdreef
geheel de kalme stemming, die zij met zooveel moeite was machtig
geworden en bevend, erg geagiteerd, haastte zij zich haar tante bij
te houden, terwijl deze zich vlug en handig een weg baande naar den
uitgang van het station, waar een rijtuig haar wachtte. "Zou Cécile
ons komen halen?" dacht Elsje. Die zat dan zeker al ongeduldig te
wachten in het rijtuig, of--zou ze er misschien ook een beetje tegen
opzien om kennis te maken met het onbekende nichtje? Elsje's hart
klopte sneller, toen het portier van het rijtuig geopend werd, maar
een gewaarwording van verlichting en toch ook van teleurstelling,
maakte zich van haar meester, toen ze zag dat het leeg was. Mevrouw
d'Ablong scheen hier niets ongewoons in te vinden. Zij zei alleen
maar: "Toe Elsje, haast je een beetje!" omdat het kind niet dadelijk
instapte en keerde zich met een vriendelijk lachje om, toen ze zich
door een beschaafde vrouwenstem bij den naam hoorde roepen en een
keurig gekleede dame achter zich zag staan. "Hoe gaat het u toch,
mevrouw d'Ablong?" zei ze, "Loulou heeft al zóó dikwijls verlangd,
Cilly eens weer te spreken en eens bij zich te zien. Zij houdt zoo
dolveel van Cilly! Hoe maakt ze het? Ziet zij er nog altijd even
beelderig lief uit? Ik vond haar om te stelen verleden winter op die
partij van mijnheer van Heusde. Bent u op reis geweest, of....o ja,
ik zie het, u hebt een logeetje meegebracht....maar neen, nu vergis
ik me toch zeker .... Bent u ook al heelemaal opgaande in werken van
liefdadigheid?" vervolgde ze fluisterend, "en moet er voor dat meisje
misschien een dienstje worden gezocht bij kinderen, of...."

"Het is een kind van buiten, dat ik een poosje bij mij in huis neem,"
zei mevrouw d'Ablong een beetje kortaf, met een zachte stem, maar
toch niet zóó zacht, of Elsje had het verstaan. Een kind van buiten, dat zij een poosje bij zich aan huis nam! Waarom
zei haar tante niet dat zij, Elsje, haar nichtje was en bij haar kwam
logeeren? Elsje vond het erg vreemd! Zij kreeg een gevoel, alsof hare
tante zich over haar schaamde en ze werd vuurrood en de tranen van
ergernis sprongen haar in de oogen. Zij veegde ze snel weg met een
ongeduldige beweging harer hand. Als mevrouw d'Ablong het een schande
vond dat zij haar tot nichtje had, dan zou zij haar niet lang lastig
vallen; ze wou wel dadelijk terug, heel graag wou ze dat! En dat zou
ze zeggen ook. En toen haar tante eindelijk van hare kennis afscheid
had genomen en in het rijtuig zat, begon Elsje met een onvaste stem,
maar met fonkelende oogen:

"Waarom.... waarom mocht die dame niet weten dat ik uw nichtje ben,
tante?"

Mevrouw d'Ablong keek vreemd op. Heel even gleed er een flauwe blos
over haar gezicht, maar zij herstelde zich terstond en zei koel,
terwijl zij Elsje strak aanzag:

"Dat mocht ze heel wel weten, natuurlijk. Er is volstrekt geen reden,
waarom je je zoo dwaas zoudt opwinden, kind."

"En waarom weet ze het dan nu nog niet en denkt ze dat ik een kind
van buiten ben, dat...."

"Lieve tijd, Elsje, praat niet zoo ontzettend luid en kijk me niet
zoo woest aan! Je moet heusch een beetje gaan letten op je manieren,
kind. Je gedraagt je zoo allerakeligst burgerlijk! Neen, kijk nu niet
het raampje uit, terwijl ik met je spreek en bijt ook niet zoo op je
lippen. Die zijn waarlijk dik genoeg. Ik hoop dat wij een prettigen
tijd zullen hebben met elkaar en natuurlijk zal ik je aan iedereen
voorstellen als mijn nichtje, maar dan moet je zelf ook je best doen
en niet toegeven aan humeurtjes en driftige buien, als 't je blieft."

Elsje antwoordde niet. Het was haar of een stem haar toefluisterde:
"Pas op, denk aan grootmoeder!" En met al de kracht die in haar
was, trachtte zij haar ergernis te onderdrukken en het gevoel van
eenzaamheid, dat haar dreigde te overweldigen. Zij bleef stil zitten
met neergeslagen oogen, tot het rijtuig stil hield voor een groot
huis van grijzen steen. "Welkom hier, Elsje," zei mevrouw d'Ablong, die toch een weinig
medelijden met haar begon te krijgen. "Kijk, Cécile staat al voor
het raam op ons te wachten."

Eer Elsje tijd had gehad om naar het raam te kijken, was de breede
voordeur reeds geopend en stond zij achter hare tante in eene ruime,
marmeren vestibule, die smaakvol met palmen en hooge varenplanten was
versierd. "Dag mama, dag mama!" riep een welluidende stem en een slank
meisje met prachtige donkere oogen en krullend bruin haar, kwam op een
drafje de gang inloopen. Zij droeg een jurk van goudbruin fluweel, dat
haar warme, donkere tint op haar voordeeligst deed uitkomen en bewoog
zich met een gemakkelijke gratie, die hare bevalligheid zeer verhoogde. "Snoesje, snoesje, loop niet zoo hard! Kijk, je bent heelemaal
buiten adem!" zei mevrouw d'Ablong, terwijl zij het meisje naar zich
toetrok. Zij kuste haar op het voorhoofd en zag haar vol liefde en
trots in de mooie oogen. Toen keerde ze zich om en zei:

"En hier heb je Elsje nu."

"O!" zei Cécile op een langerekten toon, verwonderd en onverschillig
te gelijk. Zij bekeek Elsje, die stil en bedeesd op de mat was blijven
staan, van het hoofd tot de voeten, maar stak hare hand niet uit,
om haar welkom te heeten. "_Blijft_ ze Elsje heeten, zoo lang ze hier is, mama?" vroeg ze toen,
terwijl ze naast hare moeder de gang doorliep en Elsje langzaam volgde. Mevrouw d'Ablong bleef lachend staan. "Waarom vraag je dat, Cilly? Bevalt je die naam dan niet?"

"Ik vind hem zoo echt boerinne-achtig," zei Cécile met een opgetrokken
neusje. "Wij kunnen haar heusch zoo niet blijven noemen. Ze kan
wel "Lizzie" heeten--dat klinkt veel ... veel netter. Ze moet toch
heelemaal anders gemaakt worden, voordat ze met onze kennissen kan
omgaan."

"Nu ja, dat weet zij ook wel, is het niet, Elsje?" vroeg mevrouw
d'Ablong zich tot haar nichtje wendend. "Maar vandaag moet zij nu
eerst maar eens een beetje op haar gemak komen; het is alles nog
zoo vreemd en zoo heel anders dan bij haar thuis. Kom lieveling,
wijs jij haar nu haar kamer eens, dan ga ik even Missy goeden dag
zeggen. Is zij op de zaal?"

"Ja mama."

Zij waren een trapje opgegaan, dat met een dikken. Smyrnaschen
looper was belegd en stonden voor een hooge, eikenhouten kamerdeur,
die toegang gaf tot de "zaal", waar Cécile's Engelsche gouvernante
voor een hoog opvlammend haardvuur zat te handwerken. "Ga maar met Cilly mee, Elsje," zei hare tante, "en blijf dan maar
even wachten tot ik bij je kom; dan kunnen wij eens zien of er ook
een jurk van Cécile is, die je van avond aan kunt hebben. Je kunt
zóó niet aan tafel komen."

"Ik begrijp niet...." begon Elsje met een stem, die van boosheid
trilde. "Je behoeft ook niet te begrijpen, kind," viel mevrouw d'Ablong haastig
in, terwijl Cécile Elsje spottend aanzag, "alles, wat je te doen hebt,
is met Cilly mee naar boven te gaan en op je kamer op mij te wachten."

En zonder af te wachten of haar nichtje nog iets te zeggen had, opende
zij de eikenhouten deur en trad de zaal binnen met een vriendelijk:

"_Well Missy, and how are you?_

"Dezen kant op," zei Cécile kortaf, terwijl ze even een trotsche
beweging met haar hoofd maakte in de richting die Elsje gaan
moest. "Wacht, ik zal je maar voorgaan. Niet stampen op de trap met
die lompe schoenen, als 't je blieft."

Elsje's bloed begon te koken, maar weer kwam de gedachte aan hare
grootmoeder haar als 't ware smeeken, de driftige woorden terug
te houden, die haar op de tong lagen. Zij volgde Cécile zonder een
woord te zeggen en vroeg zich in het voorbijgaan met bitterheid af,
hoe zij met mogelijkheid luid zou hebben kunnen "stampen" op de zware,
mollige loopers van de trap. Haar hand gleed voorzichtig in den groven wollen handschoen over de
breede leuning, terwijl Cécile haar in al de elegance van keurige, lage
goudleeren schoentjes en zwart zijden kousen voor ging. Spoedig stonden
zij op een ruim, breed portaal, waar het gas reeds aangestoken was en
eindelijk opende Cécile aan het eind van dit portaal een deur en zei:

"Hier moet je wezen. Nu weet je het."

Meteen keerde zij zich om en liet haar nichtje midden in de halfdonkere
kamer alleen staan. Elsje hoorde haar over het portaal trippelen
en onderdrukt giegelen, terwijl zij onduidelijk de woorden opving:
"O, wat een kind, wat een lompe boerin!" Toen werd alles stil. Haar eerste werk was naar de deur te gaan en die te sluiten. Toen
sloeg zij de handen voor het gezicht en klaagde bitter en luid:
"O, grootmoeder, grootmoeder, was ik maar weer bij u! Ik houd het
niet uit, o, ik houd het niet uit!" Toen weer fluisterde ze, met een
plotselinge opwelling om heldhaftig te zijn en moedig, ter wille van
de oude vrouw, die haar zoo liefhad:

"Maar ik _moet_ mijn best doen, ik moet, ik moet! Ik wil niet schreien,
niet laf zijn--tante zal ook wel dadelijk komen,--ik wil niet dat zij
mij bedroefd ziet, dat mag niet, nooit! Kom Elsje, niet flauw zijn,
wat zou Krelis je uitlachen, als hij je nu eens kon zien!"

Er kwam een glimlach op haar gezicht bij de gedachte aan Krelis en
zijne grappige plagerijen en met een zucht deed zij het wollen kapje
af en liep naar de groote, wit porceleinen kachel om hare handen te
warmen. Het liep tegen halfvijf en begon hoe langer hoe donkerder te
worden in de kamer en hoe langer hoe somberder ook, vond Elsje. Zij
liep naar het raam toe en zag een binnenplaats, waarvan men een
gedeelte een vroolijker aanzien had trachten te geven door er eenige
_evergreens_ in groene kuipen neer te zetten. Elsje kon maar een klein,
klein stukje zien van de helderblauwe winterlucht--het zwaarmoedige
uitzicht benauwde haar en met een lichte huivering keerde zij zich van
het raam af en trachtte om zich heen te zien in de duistere kamer. Heel
veel vroolijker zag het er daar, nu althans, niet uit. Tegenover
het raam, tegen den muur, stond een groot eikenhouten ledikant met
een sierlijke sprei van witte kant, gevoerd met rose zijde, die Elsje
werkelijk prachtig vond. Naast den zwart marmeren schoorsteen stond een
zware, breede waschtafel ook van eikenhout en voorzien van een fraai,
marmeren blad en een reusachtig waschstel van Fransch porselein, met
takken chrysantemums beschilderd. Aan den eenen kant van het raam
prijkte een eikenhouten kleerenkast met een langwerpigen spiegel,
waarin Elsje zichzelf levensgroot zag weerkaatst; aan den anderen
kant stond een toilettafel, ook alweer voorzien van een spiegel en
van candelabres, flacons, toiletkussens, doellooze flaconkleedjes,
enz. Donkergroene overgordijnen en een donkergroen kleed droegen
er juist niet toe bij om het vertrek een blijmoediger aanzien te
geven, terwijl het eentonige, doffe getik der marmeren pendule op den
schoorsteen, op sombere wijze de doodsche stilte verbrak. Elsje had
groote moeite niet te veel onder den indruk te komen der naargeestige
omgeving om zich heen. In geduldige houding stond ze bij de kachel af
te wachten, wanneer het haar tante zou believen tot haar te komen--maar
heel geduldig en gedwee zag het er niet uit in haar hart. Er kwam een
diepe zucht over hare lippen, toen de deur eindelijk geopend werd en
mevrouw d'Ablong binnentrad, gevolgd door een dienstmeisje met eenige
kleeren over den arm. Hoofdstuk IV. "Elsje" of "Lizzie."


"Maar kind, waarom heb je niet even gescheld om het licht te laten
aansteken?" zei Elsje's tante. "Hoe kom je er bij om hier zoo in het
donker te blijven staan! Steek even de kaarsen aan op het toilet,
Keetje, en leg die kleeren maar op het bed. De jongejuffrouw zal zich
vandaag wel alleen kleeden."

Keetje gehoorzaamde en terwijl ze nieuwsgierig keek naar de
"jongejuffrouw," die er--zooals zij later in de keuken vertelde, "niets
jongedamesachtig uitzag met hare dikke, roode wangen,"--vroeg ze:

"Wilt u het gas niet aan hebben, mevrouw?"

"Jawel, dat is goed en vraag dan aan juffrouw Cécile of ze ook even
hier komen wil."

"Ja mevrouw."

Keetje stak de gaspitten aan, deed de overgordijnen dicht, stookte
het vuur wat op en verdween. Het zag er nu vroolijker uit in de kamer,
vond Elsje en haar tante keek ook heusch wat vriendelijker. Dit deed
haar moed scheppen om te vragen:

"Zou ik mijn eigen jurk niet mogen aanhouden, tante?"

"Neen, Elsje, dat gaat heelemaal niet. Ik wil volstrekt niet dat
Miss Piper je ziet in die verschrikkelijke jurk en buitendien zouden
Cécile en ik ook onmogelijk den heelen avond naar dat leelijke toilet
kunnen kijken. Kom, trek je jurk maar gauw uit. Ik heb geen lust,
hier lang bij je te zitten en ik moet er natuurlijk vandaag bij zijn,
terwijl je je verkleedt; anders weet je zeker niet, hoe je doen moet."

Elsje voelde wel dat tegenstribbelen niet zou baten, en begon langzaam,
met een bedroefd gezicht, haar jurk los te maken. Terwijl zij hiermee
bezig was, werd er aan de deur geklopt en riep de stem van Cécile:

"Mag ik binnen komen, mama?"

"Zeker snoesje, kom maar gauw hier."

Elsje's vingers trilden. Als Cécile er nu ook nog bijkwam, was het
heelemaal niet meer om uit te houden.--O, kon zij toch maar wegloopen;
het was verschrikkelijk! Het schreien stond haar nader dan het lachen
en met een klagende stem zei ze:

"Ik kan dat haakje niet los krijgen."

"Help haar maar eens even, Cilly," zei mevrouw d'Ablong ongeduldig. "Ze
treuzelt zoo verbazend."

Cécile gehoorzaamde, maakte het weerbarstige haakje los, trok Elsje
met een ruk de geliefde, roode jurk van de schouders en zei spottend:

"O, o, wat een dikke, roode armen! En die handen! Echte
werkmeide-handen! En o mama, kijk toch eens, wat vreeselijk grof
vel! Dat wordt bepaald nooit beter; de stumper is er mee geboren."

"Ik kan wel alleen," zei Elsje, knorrig Cécile op zijde duwend. "Hè, wat geeft ze me daar een stomp!" riep Cécile uit, zich boos over
den arm wrijvend. "Ik bedank er voor om haar te helpen, mama."

"Ik heb je hulp ook heelemaal niet noodig," zei de arme Elsje, buiten
zichzelf van ergernis. "Bedaard wat meisje, bedaard wat!" zei hare tante berispend, "bedenk
een klein beetje wie je voor hebt, als 't je blieft. Kom maar hier
bij mij zitten, Cilly lieverd, dan kan ze zien, hoe ze alleen klaar
komt. Leg die leelijke jurk nu maar eens eindelijk neer, Elsje,
en trek je laarzen uit. Er staan lage schoentjes voor je bij het bed."

Elsje deed wat haar gezegd werd, terwijl ze uit alle macht slikte om
hare tranen in te houden. "Trek nu die zijden kousen aan," gebood mevrouw d'Ablong. De zijden kousen pasten gelukkig en de mooie pantoffeltjes ook,
zoodat het eerste gedeelte van Elsje's toilet spoedig klaar was. "Ziezoo, wasch je nu eerst maar eens flink."

Elsje schonk voorzichtig water uit de lampetkan in de groote kom,
nam een handdoek en doopte den tip ervan in het water. Zij was op
het punt om den natten handdoek naar haar gezicht te brengen, toen
Cécile in lachen uitbarstte en riep:

"Maar mama, kijk toch eens! Ze wascht zich met de punt van den handdoek
in plaats van met een spons! En hemeltje, wat boent ze zich!" Want
Elsje begon in haar drift met den handdoektip stijf en snel over haar
gezicht te wrijven. "Lach haar nu niet _al_ te veel uit, Cilly, zij moet natuurlijk nog
allerlei leeren. Er ligt een spons in dat bakje, Elsje; gebruik die
een volgenden keer. Kijk, op de toilettafel liggen een kam en schuier;
doe nu eerst je haar, voordat je je handen wascht."

"Mijn haar doen, tante?"

"Ja, dacht je dat je er dat stijve vlechtje in zoudt mogen houden? Maak
het maar gauw los en kam het haar goed uit."

"Een _verschrikkelijk_ leelijke kleur van haar," merkte Cécile
op. "En wat is het akelig glad en sluik! Echt melkboerenhondehaar,
vindt u niet, mama?"

"Maar snoesje, hoe kom je aan _die_ uitdrukking?"

"Och, zoo noemen ze zulk haar altijd. Wist u dat niet? Maar mama,"
vervolgde ze fluisterend, "wat is ze vreeselijk leelijk, vindt u
niet? Hoe is het toch mogelijk, dat _zij_ familie van u is! En dan
zoo allernaarst burgerlijk! Ze moet er heel wat anders uitzien,
eer ze onze kennissen onder de oogen kan komen!"

"Niet _iedereen_ ziet er even snoeperig uit!" zei mevrouw d'Ablong,
terwijl ze Cécile in de kin kneep en een kus gaf. Cilly streek met
een tevreden lachje haar krullend haar naar achteren. "Strik nu dat fluweelen lint netjes om je haar, Elsje," zei hare tante. "Noem haar toch als 't je blieft Lizzie, moedertje," vleide
Cécile. "Dat klinkt heusch zooveel beter."

"Ik zal het probeeren, lieveling."

Elsje zweeg. Niets kon haar op dit oogenblik meer schelen. Zij voelde
zich zoo ongelukkig dat het haar nauwelijks een vermeerdering van
haar leed toescheen, niet bij haar eigen naam te worden genoemd. "Kind, kind, wat gaat dat onhandig!" zei hare tante. "Heb je dan nog
nooit een strik gemaakt? Kom maar eens hier."

Elsje gehoorzaamde. Mevrouw d'Ablong kamde het "akelig sluike"
haar naar achteren en strikte het zwart fluweelen lint om Elsje's
hoofd. Toen probeerde ze een kuif te maken, maar het haar viel
weerbarstig neer, glad en slap, zonder eenige elasticiteit. "Ik moet morgen dadelijk maar eens met je naar den kapper,
Els... Lizzie," zei hare tante. "Misschien kan hij je wat ponyhaar
knippen, dat je er een beetje meer presentabel uitziet. We moeten het
nu vandaag maar zoo laten. Probeer nu eens of die lichtgroene jurk je
past; ja die, met dat teere resedakleurtje. Wat stond jou die altijd
beelderig, Cilly; het is eigenlijk jammer dat je dat japonnetje nooit
meer draagt."

"Die kleur wordt nu al weer zoo ouderwetsch," zei Cécile. De lichtgroene jurk paste Elsje niet. Hare armen gleden gemakkelijk
door de ruim neerhangende mouwen heen, maar de rok was te lang en
het lijfje veel te nauw. Met geen mogelijkheid kon de zijden veter,
waarmede de jurk dichtgesnoerd behoorde te worden, zoo strak door
de vetergaatjes worden getrokken, dat de beide kanten tegen elkaar
kwamen en om het middel was het kleedje in het geheel niet vast te
krijgen. "Trek toch maar niet meer, mama; zij _barst_ er letterlijk
uit," riep Cécile, schaterend van het lachen. "Ja, het gaat niet," zuchtte haar moeder. "Wat moet ze dan in
vredesnaam aan! Deze blauwe jurk is niets wijder. Weet jij ook wat?"

"Misschien kan ze die flanellen blouse aan van me! U weet wel, die
lichtgele; ik draag haar weinig meer. Mij was ze altijd veel te wijd."

"O ja, dat kunnen we wel eens probeeren. Och, schel even, lieveling."

Cécile trok aan het schelkoord en Keetje verscheen weer. "Haal eens even die crème flanellen blouse van juffrouw Cécile en
den blauw-serge rok, die in de kast hangt op haar kamer en ook het
zijden ceintuur; dat ligt zeker op je toilettafel, Cilly?"

"Ja, mama."

De lichte blouse pastte Elsje beter, maar scheen hare roode wangen nog
rooder en haar middel nog dikker te maken, door al de ruime rimpelingen
en plooitjes, waarmee de stof gegarneerd was. Toch zag zij er niet
onaardig uit in haar nieuwe kleedij. De donkere rok werd door Keetje
voorzien van een opnaaisel, hing toen netjes en stond, zooals Cécile
beweerde, "nog het minst gek." Het breede ceintuur werd om het middel
vastgestrikt en de lange einden beletten te zien, hoe het split van
den rok met spelden vast was gestoken; de boord was Elsje veel te nauw. "Ziezoo, eindelijk klaar," zei mevrouw d'Ablong met een zucht. "Ga
nu eens even daar staan, kind--onder het gas, dat ik goed kan zien
hoe alles zit."

Met een akelig ongemakkelijk gevoel, alsof al hare kleeren van haar
af moesten zakken en alsof heur haar heel slordig zat--net of ze pas
uit bed kwam en het heerlijk stevige vlechtje nog maken moest--liep
Elsje naar het midden der kamer. Cécile ging naast haar moeder staan en beiden beschouwden haar nichtje
met een kritisch oog. Elsje's trots kwam boven. Met verhoogde kleur en schitterende oogen,
hief ze het hoofd op en keek hare beide kwelgeesten strak aan. De
verlegene uitdrukking verdween en hare fiere houding, de glinsterende
sterretjes in de blauwe oogen en het werkelijk aardige toiletje misten
hunne uitwerking niet. "Als er nu nog een aanmerking komt, doe ik terstond mijn eigen jurk
weer aan," besloot ze bij zichzelf. "Ze ziet er werkelijk iets beter uit," zei mevrouw d'Ablong tot Cécile,
"vindt je ook niet?"

Cécile antwoordde niet dadelijk, maar bekeek Elsje nog eens, met
tergende langzaamheid. Toen zei ze:

"Ja, wel _iets_."

"Kom Elsje, ga dan nu maar mee...."

"Toe mama, neem haar nu toch wezenlijk liever Lizzie. Iedereen zal
denken dat u de meid roept als u Elsje zegt."

"En toch _blijf_ ik zoo heeten," zei Elsje, zeer gedecideerd. Cécile keek haar spottend aan. "Och kind, stel je niet zoo aan, als 't je belieft, he!" zei ze op
minachtenden toon. "Kom mama, zullen we nu eindelijk naar beneden
gaan? Missy is al zoo lang alleen."

Zij opende de deur voor mevrouw d'Ablong, volgde haar en keek niet
meer naar Elsje om. "Kom Lizzie!" riep hare tante, toen ze op het portaal bemerkte dat
Elsje in de kamer was achtergebleven. Stokstijf bleef het kind staan, waar zij stond. "Tante roept mij
niet!" mompelde ze boos. "Lizzie, Lizzie, kom dan toch!" klonk het weer. "Ga nu gauw mee
naar beneden!"

Elsje verroerde zich niet. Zij werd hoe langer hoe koppiger. "Alles
wil ik verdragen," dacht ze met een hart vol bitterheid, "maar mijn
eigen naam zullen ze me niet ontnemen."

"Ga jij maar vast naar de zaal, Cilly," hoorde zij mevrouw d'Ablong
zeggen. "Ik kom dadelijk."

Elsje's hart begon sneller te kloppen, toen ze haar tante weer binnen
zag komen. "Wat beduidt dat, dat je me te vergeefs laat roepen?" vroeg ze streng. Geen antwoord. Het meisje stond nog steeds op dezelfde plek,
onbewegelijk als een beeld. "Kom, antwoord me," hernam mevrouw d'Ablong driftig. "Waarom kwam je
niet, toen ik je riep?"

"U hebt mij niet geroepen."

"Heb ik jou niet geroepen?" En Elsje's tante keek verbaasd. "Wie
anders?"

Elsje haalde met een verlegen lachje de schouders op. "Lizzie," zei ze. "En wist je dan niet dat jij daarmee bedoeld werdt, mal kind? Ben je
nog zóó dom?"

"U weet heel goed dat ik Elsje heet naar mijn lieve, lieve
grootmoeder," zei ze, in tranen uitbarstend. De gedachte aan haar
grootmoeder was haar te machtig. Mevrouw d'Ablong zweeg. Weer gleed, evenals daareven in het rijtuig,
een flauw blosje over hare wangen, maar er kwam nu tevens een zachtere,
teedere uitdrukking in hare oogen, die haar gezicht onuitsprekelijk
aantrekkelijk maakte. Zij sloeg den arm om het snikkende meisje heen
en haar naar zich toetrekkend, zei ze:

"Je hebt gelijk kind, je heet Elsje en anders niet en ik zal je ook
zoo blijven noemen. Kom, schrei nu maar niet meer. Kijk mij eens aan
en laat me eens zien, dat je ook vroolijk kijken kunt."

Elsje sloeg de betraande oogen op en de ongewoon zachte uitdrukking
op het gezicht van mevrouw d'Ablong ziende, vroeg ze zacht:

"Mag ik u een kus geven?"

Tot eenig antwoord trok haar tante haar dichter naar zich toe en
kuste haar. Toen liet ze haar los en zei:

"Zullen we dan nu naar beneden gaan, Elsje?"

"Ja," knikte het kind. "En.... en.... ik zal heusch mijn best doen,
tante."

"Dàt hoop ik. Je moet maar goed opletten hoe Cilly zich gedraagt;
zij heeft zulke bizonder elegante manieren."

Elsje zweeg. Waarom moest hare tante nu ook dadelijk weer Cécile
er bij halen? Maar het was waar--zij zag er erg deftig uit en alles
ging haar zoo gemakkelijk en natuurlijk af! Dát had Elsje dadelijk
wel gevoeld, dat er een groot verschil bestond tusschen haar nichtje
en haar, niet alleen omdat Cécile donker haar en donkerbruine oogen
had en zoo beelderig mooi gekleed was, maar vooral ook omdat ze zulke
lieve, bevallige manieren had, zoo netjes liep en zoo rechtop en met
kleine, aardige pasjes en omdat ze duizend kleinigheden geleerd had,
waarvan Elsje niets afwist en ook, och zoo bitter gaarne, niets weten
_wilde_. Ze voelde zich vandaag zoo akelig linksch en lomp en ze had
zulke nare, gloeiende wangen! Al die vreemde kleeren zaten haar ook
zoo ongemakkelijk en ze had net een gevoel, alsof het lint om heur
haar afzakte,--wat hing dat ook vervelend los in haar nek, zoo warm
en slordig. Had zij haar stijf, glad vlechtje nu tenminste ook maar
mogen behouden! Ze streek onhandig een weerbarstig lokje weg, toen mevrouw d'Ablong
de deur der zaal opende en zei:

"Dit is mijn nichtje, Missy. Gij kunt u met haar in het Hollandsch
spreken oefenen, Engelsch moet zij nog leeren."

Cécile's gouvernante, Miss Piper, stond langzaam op van haren stoel
bij den haard en bleef bedaard staan wachten, tot Elsje bij haar zou
komen om haar een hand te geven. Cécile zat aan den anderen kant van het vuur op een lage, sierlijk
gedrapeerde tabouret en keek met een spottend lachje op, toen hare
moeder met Elsje binnen kwam. Bedremmeld bleef het kind bij de deur staan, totdat mevrouw d'Ablong
haar bij de hand nam en naar Miss Piper toebracht. "Mijn nichtje, Miss Piper," herhaalde Elsje's tante. "Gij zult gauw
goede vrienden met haar worden, hoop ik. Zij kan nog heel veel van
u leeren. Kom Elsje, geef Missy een hand."

"_Call her Lizzie, please,_" viel Cécile in, op beslisten toon. "Welkom hier, Lizzie!" zei de gouvernante, Elsje's hand even in de
hare houdend. "Ik hoop, wij zullen gauw zijn vrienden."

Met een dankbaren blik keek Elsje op naar de slanke, geheel in 't
zwart gekleede gestalte en het vriendelijke gezicht met de beschaafde,
fijn besneden trekken. Er lag een zachte glans in de grijze oogen,
die op haar neerzagen en hoewel zij veel te bedeesd was om iets te
antwoorden op het gebroken Hollandsch der Engelsche, dat zoo goed
gemeend was, voelde zij zich toch dadelijk tot haar aangetrokken en
iets moediger gestemd. "Ga maar naast Cilly zitten, kind," zei mevrouw d'Ablong, "wij gaan
zoo meteen dineeren; je zult wel trek hebben na de reis. Ja, neem
dien stoel maar. Je behoeft er niet zoo voorzichtig mee te zijn;
hij is stevig genoeg. Och Cilly, help haar eens even; ze weet niet,
hoe ze dien stoel verschuiven moet."

Cécile stond langzaam op, trok den stoel met een ruk naderbei en zei:

"Daar! Ga nu maar zitten!"

"_Cilly darling, how unladylike!_" zei miss Piper met een zachte stem. "Hè neen Missy, niet zoo'n boos gezicht zetten!" riep Cécile,
terwijl ze naar de gouvernante toeging en haar zachte wang tegen de
hare legde. "Toe, u ziet er veel gezelliger uit, als u zóó kijkt,"
vervolgde ze met haar arm om Missy's hals geslagen en smeekend en
een beetje coquet tot haar opziende. "Kindje, kindje, wees toch zoo opgewonden niet! Dat deugt niets voor
je!" zei mevrouw d'Ablong bezorgd. "Maar _mother dear,_ ik _ben_ niet opgewonden. Wacht eens, ik zal
wel maken dat Missy weer in een goed humeur komt." En met vlugge
bevalligheid liep ze naar het andere einde der kamer, ging voor de
piano zitten, sloeg met vaste hand een paar accoorden aan en zong
toen met jubelende stem een couplet van "God save the Queen!"

Toen ze geëindigd had, keek ze met een vroolijk gezicht om. "_Thank you, darling,_" zei Miss Piper. Cécile bleef bij de piano zitten spelen. "Ze ziet vandaag toch niet een beetje bleek? En heeft ze in 't
geheel niet over vermoeidheid geklaagd?" vroeg mevrouw d'Ablong aan
de gouvernante. "O neen, volstrekt niet. Ik geloof eigenlijk dat Cécile altijd gezond
is, mevrouw."

"Jawel, wel gezond, maar zij moet zich toch een beetje in acht nemen,
vind ik. Ze speelt lief van avond, he?"

"Heel lief."

Het gesprek werd in het Engelsch gehouden en Elsje verstond er
natuurlijk niets van. Dat hinderde haar echter niet erg, want nu
behoefde zij er ook geen deel aan te nemen en kon zij ongestoord
om zich heen kijken en al de pracht van de rijk gemeubileerde kamer
bewonderen. Zij had nog nooit zoo iets gezien; waarheen zij ook keek,
overal was het even mooi, vond ze. Voor de hooge ramen hingen, in ruime
plooien, donkerroode gordijnen van zacht, zwaar pluche. Een donkerrood,
mollig smyrnaasch kleed bedekte den grond, terwijl hier en daar een
geelbruin vossevel, of een langharige tijgervacht mooi bij het rood
van het tapijt afstak. De makkelijke stoelen, de portière voor de deur,
het pluche tafelkleed en de smaakvolle, met goud doorstikte draperieën,
over de kleine tafeltjes en boven den spiegel aangebracht, alles was
in harmonie met elkaar en met de warme, teere kleuren van de vazen
en beeldjes, de kostbare snuisterijen en de teergele en rose zijde
der lampekappen, waardoor het licht gedempt en helder tevens heen
scheen. Hoeveel groote en kleine lampen waren er wel? Dat moest ze toch
eens even tellen! Dan kon ze het morgen aan grootmoeder schrijven. Daar
in dien hoek, naast die hooge, fraaibewerkte étagère met boeken, stond
een echte reuzenlamp, vond Elsje. Wat was daar een lange, koperen stang
aan, net een heel dunne, erg uitgerekte steel! En was die neerhangende,
gele kap van echte zijde? Zij had zoo'n fraaien glans en wat hing de
breede, doorschijnende kant er prachtig over heen! Als zij gedurfd had,
zou ze even opgestaan zijn om die lamp eens van naderbij te bekijken,
maar zij was blij dat ze zat en zou voor geen geld de heele kamer
door zijn geloopen naar dien verren hoek! Wat viel het licht van
dat porseleinen lampje op het tafeltje bij de piano mooi op Cécile's
goudbruin kleedje en op haar krullend haar! En wat speelde zij mooi! En
o, wat stond daar in dien anderen hoek een prachtig, wit beeld! Zou
dat nu van marmer zijn en zou het heel koud aanvoelen, als ze het
met hare vingers betastte? En waarom zou dat vrouwebeeld den vinger
zoo waarschuwend tegen den mond houden, alsof het zeggen wou: "Stil,
niet spreken, geen leven maken!" Naast dat beeld stond ook al weer
zoo'n mooie lamp op een standaard en wat werd die groote schilderij
aardig verlicht door het grappige, kleine lampje op een tafeltje,
dat Elsje voor een soort van nieuwerwetsche latafel aanzag en dat een
sierlijk schrijfbureautje van hare tante was! Van de schilderij kon
zij hare oogen niet afhouden. Deze stelde een lichte, opene plek voor
in het bosch en het was Elsje, als zag ze in werkelijkheid de teere,
groene tinten der wilgen en de zonnestralen, die door de takken
speelden. Hé, wat moest het op die plek heerlijk zijn! Zij vergat
heelemaal om voort te gaan met het tellen der lampen, zoo was ze in
de aanschouwing der schilderij verdiept en ze keek verschrikt op,
toen Cécile opeens haar pianospel staakte en vlak aan haar oor zei:

"We moeten eten, Lizzie; ga gauw mee."

Mevrouw d'Ablong en Miss Piper waren de kamer reeds uit. Elsje sprong
snel op. "Och Cécile, noem mij nu niet weer Lizzie," zei ze dringend. "Tante
heeft zelf gezegd, dat zij mij nooit anders dan Elsje noemen zou."

"Zoo? Nu, dat moet mama weten, maar ik vind Lizzie oneindig mooier en
deftiger en je zult er dus maar aan moeten wennen dat je bij mij Lizzie
heet. Zeur nu niet langer en kijk ook niet zoo knorrig. Ik zal je den
weg wijzen naar de eetkamer; mama zal niet begrijpen, waar we blijven."

Elsje volgde haar met een zucht. Zij vond Cécile naar en onhartelijk,
maar ze wou toch moedig blijven. De enkele vriendelijke woorden harer tante en van Miss Piper hadden
haar goed gedaan en zij streed dapper tegen het verlangen, om terstond
haar eigene kleeding weer aan te trekken en met den allervlugsten trein
naar haar grootmoeder terug te keeren. Ze keek verrast op, toen ze met
Cécile de ruime eetkamer binnentrad, die aan den tuin gelegen en in
het benedengedeelte van het huis was. Stevige, eikenhouten meubelen,
een langwerpige tafel met gedraaide pooten en stoelen met hooge, rechte
ruggen en groenlederen zittingen, gaven aan het vertrek een geheel
ander aanzien dan het salon boven vertoonde. Bruin beschilderde witte
tegels in eikenhouten lijsten en enkele blauw-porseleinen borden hingen
tegen het goudbruine behang en van een rijke gaskroon viel het licht
tintelend en flonkerend in de fijn geslepen wijnglazen, de kristallen
messenleggers en zoutvaatjes en het zware zilver op de tafel. "Komt meisjes, wij zitten te wachten," zei mevrouw d'Ablong
ongeduldig. "Hier moet je zitten, Elsje, naast mij."

Elsje haastte zich plaats te nemen en Cécile ging tegenover haar
zitten naast Miss Piper. Een net dienstmeisje stond bij den stoel
van mevrouw d'Ablong en gaf de borden rond, terwijl hare meesteres
de soep opschepte. Elsje vond het haast jammer dat de aardige, losse
bloemschilderingen van het porselein bijna geheel door de dampende
soep werden bedekt, maar zij had ergen trek en begon dadelijk te eten,
toen het bord voor haar stond. "Je kunt wel heengaan tot ik schel, Dina," zei mevrouw d'Ablong. Dina verdween. "Mama," zei Cécile fluisterend, terwijl ze zich over de tafel heen
naar haar moeder toe boog, om niet door de gouvernante verstaan te
worden,--"zeg toch eens dat ze niet zoo afschuwelijk hoorbaar slikt
en die dikke, roode handen wat minder laat kijken."

Zij had luid genoeg gesproken om door Elsje verstaan te worden. Het
arme kind kreeg een kleur, maar zij hield zich goed en at stil door,
met hare oogen naar beneden geslagen. Juist toen ze weer een lepel vol soep aan den mond bracht, legde hare
tante hare linkerhand op de hare. "Let er op, hoe Cilly eet," zei ze zacht. Met al te groote haast slikte Elsje de soep door, om te antwoorden
en toen ze wat zeggen wou, kreeg ze zulk een hevige hoestbui dat zij
er akelig benauwd van werd en de tranen haar over de wangen rolden. "Hè, wat een vervelend geluid!" zei Cécile. "Je kunt best ophouden,
als je maar wilt, Lizzie."

"_Take some water, do,_" raadde Miss Piper aan. "Ja, drink eens, Elsje," zei mevrouw d'Ablong ongeduldig. Dat het
kind zich nu ook juist verslikken moest en aldoor die roode handen
aan den mond bracht, terwijl Miss Piper over haar zat! Elsje schonk met bevende hand en al kuchend een glas water in uit een
klein, elegant karafje dat voor haar bord stond. Haar hand schudde en
het water viel zoo hortend en stootend in het glas, dat dit overliep
en zich een smal stroompje op het tafellaken vormde. "Kind, wat ben je ook onhandig!" fluisterde mevrouw d'Ablong
wrevelig. "Bel eens even, Cilly, als 't je blieft."

Cécile drukte op het knopje der zilveren tafelschel en Dina kwam
binnen. "Maak dat eens even een beetje schoon," zei mevrouw d'Ablong met
een blik naar het drijvende stroompje, dat hoe langer hoe breeder
werd. "Je kunt meteen de borden wel wegnemen."

Dina gehoorzaamde handig en vlug, terwijl Elsje met een kleur van
agitatie weer aan haar soep begon. De anderen hadden de borden reeds
leeg; zij vond het verschrikkelijk alleen te zitten eten, met de
spottende oogen van Cécile strak op zich gevestigd. Het dienstmeisje bleef aarzelend wachten; zij zag dat hare meesteres
ongeduldig werd en durfde toch het bord niet weg te nemen, terwijl
Elsje nog at. Het arme kind zou met plezier de rest van haar soep
onaangeroerd hebben gelaten, als zij maar gedurfd had. Eindelijk was zij bijna klaar en hield het bord schuin om het met den
lepel goed schoon te kunnen maken. Maar hare tante, die haar ergenis
onmogelijk langer kon bedwingen, kwam driftig tusschenbeide. "Leg nu je lepel neer, Elsje," zei ze kortaf. "Neem dat bord weg,
Dina; ik begrijp niet, waarom je van middag zoo langzaam bent."

"Maar ik heb het nog niet heelemaal op, tante," zei Elsje, om het
dienstmeisje te verontschuldigen. "Neem dat bord weg," herhaalde mevrouw d'Ablong streng tot Dina,
"en geef de jongejuffrouw een ander mes en een andere vork--je hadt
moeten zien dat deze geheel nat zijn."

Dina haastte zich haar verzuim te herstellen en Elsje zweeg
bedrukt. Toen het dienstmeisje heengegaan en teruggekomen was,
het vleesch en de groenten had rondgediend en weer kon verdwijnen,
tot ze gebeld werd om het dessert op tafel te zetten--was Elsje weer
tamelijk op haar gemak gekomen en hoewel ze niet veel at, uit vrees
van de anderen op haar te laten wachten, smaakten de keurig toebereide
spijzen haar toch goed. Zij deed al haar best, zoo netjes mogelijk te
eten en keek nu en dan tersluiks naar Cécile om te zien hoe deze mes
en vork hanteerde. Elsje vond het vreemd, dat zij haar mes bijna even
ijverig gebruikte als haar vork en het was haar heel ongemakkelijk, de
vork niet vlak bij de tanden vast te houden--maar zij deed wat ze kon
en slaakte een zucht van verlichting, toen ze haar bord had leeggegeten
zonder een aanmerking van mevrouw d'Ablong te hebben gehoord. Het dessert werd opgezet en Dina plaatste naast ieder bord een fraai
kommetje van doorschijnend, rood glas, met water gevuld. Elsje keek er nieuwsgierig naar. Waarvoor zouden die moeten dienen? Wat
zag dat water er helder uit en hoe verleidelijk scheen het haar toe
er even een klein slokje van te drinken! Ze had zoo'n dorst en het
karafje weer ter hand nemen durfde ze niet goed na het ongeluk van
daareven. Die mooie kommetjes gebruikten rijke menschen zeker veel in
plaats van glazen. Ze liet het stukje witten podding met roode vla
nog onaangeroerd op haar bord liggen; ze moest wezenlijk eerst eens
even drinken--ze had zoo'n verbazenden dorst! Voorzichtig nam ze het
bewuste kommetje in hare beide handen en zette het aan den mond. He,
het water was lauw, hoe vreemd en wat smaakte dat naar! Juist wou ze
het sierlijke, glazen bakje weer neerzetten, toen Cécile haar aanzag
en boos zei:

"Ze kan niet met ons aan tafel eten, mama. Kijk nu toch eens even."

Elsje schrikte, meende dat ze gemorst had op haar jurk of iets heel
onbehoorlijks gedaan en liet in hare verwarring het kommetje uit hare
handen glippen. Groote en kleine roode scherven vielen op haar bord,
op de tafel en op den grond en met een angstig gezicht keek ze hare
tante aan. "Ik zou maar naar boven gaan, Elsje. Ik vind het heel verdrietig dat
je je nog zoo weinig weet te gedragen," zei mevrouw d'Ablong. Elsje stond op, waarbij eenige scherven van haar jurk afvielen op
den grond. Zij raapte ze snel op. "Ga nu terstond kind, en laat die dingen liggen."

Met een bedroefd gezicht en met een haastigen, teleurgestelden blik
naar den podding, dien ze nu in 't geheel niet zou proeven, ging
Elsje de kamer uit. Hoofdstuk V. Van Top tot Teen herschapen. Toen mevrouw d'Ablong een kwartier later in het salon kwam, vond ze
daar haar nichtje niet, zooals ze verwacht had. "Dan zal ze zeker
maar naar haar kamer gegaan zijn," dacht ze en liep met een zucht de
trap op. Nu reeds voelde ze eenig berouw dat ze Elsje te logeeren had
gevraagd--er zouden zooveel van die kleine, lastige onaangenaamheden
komen en het beviel haar volstrekt niet, haar gemakkelijk leven door
allerlei moeielijkheden met Elsje bedreigd te zien. Maar, zij had het
verzoek harer moeder toch niet kunnen weigeren--ze was nu eenmaal
dezen weg ingeslagen en ze moest er op voortgaan, daaraan was geen
twijfel. Ze moest het kind dan maar flink onder handen nemen van
tijd tot tijd, zoolang ze hier was en... misschien was het wel niet
noodig, dat Elsje later voor goed bij haar in huis kwam. Zoo oud was
de grootmoeder toch ook nog niet en zoo heel ziek scheen ze eigenlijk
ook niet te zijn en het was dus heel wel mogelijk dat Elsje volwassen
was en ergens een werkkring had gevonden, voordat haar grootmoeder
stierf. Dan zou zij heel makkelijk wat voortgeholpen kunnen worden
met geld en kleeren nu en dan; hare tante zou haar dan niet uit het
oog verliezen en goed voor haar zijn... uit de verte. Als alles zóó
ging, zou mevrouw d'Ablong zelf ook heel tevreden wezen. Maar, terwijl het kind bij haar in huis was, moest ze zich beter
gedragen, dat sprak van zelf. "Ik kom eens even met je spreken, Elsje," zei ze, de deur openend
van de logeerkamer, waar Elsje de eenzaamheid had gezocht. "Waarom
ben je niet naar de zaal gegaan, toen ik je wegstuurde?"

"Ik wou veel liever hier blijven, tante," zei Elsje met iets angstigs
in hare stem. "Waarom?"

Zij antwoordde niet dadelijk, maar wreef zenuwachtig hare handen
over elkaar. "Ik doe toch alles verkeerd," zei ze eindelijk op koppigen toon. "Hoor eens Elsje, als wij goede vrienden zullen blijven, moet je je
zooveel mogelijk voornemen, om _niet_ alles verkeerd te doen. Want
wat je daar zegt, is waar, je _doet_ bijna alles verkeerd. Maar als
je wezenlijk wilt, als je heel goed op Cilly let en haar navolgt in
alles, als je probeert om zooveel als het kan natuurlijk, op haar te
gelijken, dan...."

"Ik verlang er niets naar om op Cécile te lijken," zei Elsje,
heel driftig. Het was er uit, voordat ze het wist en terstond, _toen_ het er uit
was, had ze berouw. Maar alles, wat zij dien dag had doorgemaakt, het
droevige gevoel van verlatenheid, dat haar weer overvallen was na het
ongeluk aan tafel en vooral het wreede, hatelijke gedrag van Cécile,
hadden haar in zulk een bittere stemming gebracht dat het haar was,
als leefde ze in een bangen droom en als was zij plotseling van de
vroolijke, levenslustige Elsje veranderd in een arme verschoppelinge,
door niemand begeerd en door niemand bemind. Als hare tante Cécile
buiten het gesprek had gelaten, zou Elsje haar drift hebben kunnen
bedwingen, maar nu liep de maat van haar geduld over en met fonkelende
oogen, snel en bijna woest, bracht ze er de noodlottige woorden uit. "Wil je wel eens dadelijk zeggen dat je dat niet meent, ondeugend,
brutaal kind?" riep mevrouw d'Ablong, haar bij de schouders
vattend. "Kom, kijk mij aan en zeg dat je het niet meent."

Elsje barstte in tranen uit. "Laat mij weer naar huis gaan!" snikte ze. "Och, laat mij toch weer
naar grootmoeder gaan! Ik vind het hier vreeselijk, vreeselijk! En
ik wil veel liever nooit, nooit weer hier komen! Ik doe toch niets
zooals ik moet en ik vind het hier vreeselijk, vreeselijk!"

Zij had hare tante van zich afgestooten en schreide bitter, met de
handen voor het gezicht geslagen. Met een strenge uitdrukking in hare oogen, bleef mevrouw d'Ablong
zwijgend bij haar staan. Er was niets met het meisje te beginnen,
zoolang ze zich zoo aanstelde, oordeelde zij, maar dergelijke dwaze
buien moesten in het vervolg vermeden worden, dat stond vast. Eindelijk bedaarde het snikken wat. "Mag ik als 't je blieft morgen weer terug naar huis?" vroeg het
kind met een smeekenden blik. "Ik durf best alleen te reizen en... en
grootmoeder zal het geld wel weerom geven."

"Dat is natuurlijk te dwaas om van te praten, Elsje. Ik zou die
kinderachtigheid nu maar uit mijn hoofd zetten. Je bent oud genoeg om
te begrijpen, dat je het bij mij aan huis volstrekt niet 'vreeselijk'
behoeft te hebben, als je je verstandig gedraagt. Ik ben ernstig
boos op je om die leelijke, afgunstige woorden, die je zooeven hebt
gezegd. Je bent jaloersch op Cécile en dat had ik van jou allerminst
verwacht. Ik reken er op dat je die ongepaste jaloezie zult trachten te
overwinnen en _nooit_ zult toonen. Begrijp mij goed en doe wat ik zeg,
anders zullen we maatregelen nemen, die je heelemaal niet aanstaan,
juffertje. Je bent moe en alles is ongewoon voor je natuurlijk en
ik zal je voor ditmaal dus vergeven. Ga straks naar bed en kom niet
meer beneden. Keetje zal je een kop thee brengen en als je nog iets
noodig hebt, kun je het haar zeggen."

En zonder het bedroefde kind verder met een blik te verwaardigen,
ging mevrouw d'Ablong de kamer uit. Niet lang daarna kwam Keetje boven met een nachtjapon van Cécile en
verdere toiletbenoodigdheden voor Elsje. "Mevrouw dacht dat het goed voor u zijn zou om nu maar naar bed
te gaan, jongejuffrouw," zei ze. "Zal ik u even helpen met het
uitkleeden? Dan kan ik u een kopje thee brengen, als u in bed bent."

Elsje stond langzaam op van den stoel, waarop ze in moedeloos gepeins
was verzonken geweest. "Ja, ik zal naar bed gaan," zei ze, "maar je behoeft me niet te
helpen. Ik kleed me altijd alleen uit."

"Maar misschien gaat het een beetje gauwer, als ik u help met dien
vastgespelden rok," zei Keetje goedhartig. Elsje zag er zoo bedroefd
en terneergeslagen uit, dat het dienstmeisje medelijden met haar
kreeg. Dina had natuurlijk in de keuken verteld wat er aan tafel
met Elsje was gebeurd en hoe boos mevrouw d'Ablong had gekeken en nu
Keetje het jonge gezichtje van het "dorpskind" zoo bitter bedrukt zag,
kwam haar goed hart boven. "Kom," zei ze, "ik zal wel maken dat u gauw rustig en wel te bed ligt,
jongejuffrouw. En wie weet, hoe lekker u dan slaapt."

"Ik hoop het," zei Elsje zacht. "Maar wil je me Elsje noemen, als
't je blieft, dat zou ik veel prettiger vinden."

"Ik geloof niet dat mevrouw dat zou willen hebben," lachte Keetje
vroolijk. "Ziezoo, daar is de blauwe rok al uit. Straks zal ik
alles wel netjes opvouwen. Die nachtjapon zal wel een beetje te lang
zijn. Kijk, heb ik geen mooie voor u uitgezocht? Dat is allemaal echt
Fransch borduursel."

Elsje voelde niet heel veel belangstelling voor het "echt Fransche
borduursel", maar Keetje's vriendelijkheid deed haar toch goed en
met een half ingehouden snik vroeg ze:

"Woont jouw moeder ook buiten?"

"Neen, hier in de stad. Wilt u nu in dien lagen leuningstoel gaan
zitten, dan zal ik uw haar uitschuieren. Pas op dat u niet over de
nachtjapon struikelt."

Het was toch wel prettig om zich zoo'n beetje te laten bedienen, nu
ze zoo erg moe was, dacht Elsje, terwijl ze makkelijk leunde tegen
den rug van haar stoel. En wat was het een heerlijk gevoel, die zachte
aanraking van Keetje's hand aan heur haar en de gelijkmatige beweging
van den schuier over haar hoofd! "Nu bent u klaar en nu ga ik gauw een lekker warm kopje thee voor u
halen," zei het dienstmeisje eindelijk. "Is dat goed?"

"Ja, als 't je blieft."

Keetje ging heen en Elsje stond op om in bed te gaan. Eerst moest
ze nog even kijken hoe het er buiten uitzag. Ze schoof het gordijn
op zij, drukte haar gezicht tegen het raam en keek op naar het
kleine stukje lucht, dat vanuit haar kamer zichtbaar was. Hè,
wat fonkelden de sterren mooi--wat zou het prachtig, prachtig zijn
op de heide, dicht bij het huisje harer grootmoeder! Als zij maar
eens even bij haar kon zijn, even de armen om haar hals kon slaan
en haar een nachtkus geven, dan zou haar moed wel weer terugkomen,
dacht ze. Maar ze moest zich dapper houden, ze moest haar best doen,
niet weer flauw zijn en driftig tegen tante; ze had het grootmoeder
beloofd! Ze liet het gordijn los en slikte even. Ze wou nu niet meer
schreien. Ze was wezenlijk kinderachtig geweest, daar had tante wel
gelijk in. Morgen zou alles zeker wel beter gaan en met het optimisme
van een kind, begon zij zich voor te stellen, hoeveel gelukkiger dan
nu, zij zich morgenavond als zij naar bed ging, misschien voelen
zou. Tante zou dan ook wel niet meer boos zijn. Kom, ze moest nu
maar rustig gaan slapen. Zou ze ... zou ze nog eens even in dien
grooten spiegel kijken hoe die prachtige nachtpon haar stond met al
die breede strooken? Verlegen, alsof er iemand in de kamer was, die
haar uit kon lachen, ging ze voor den langen spiegel staan en keek
nieuwsgierig naar de meisjesgestalte in het lange, witte, bijna den
grond rakende gewaad. Was zij dat heusch? Ze vond eigenlijk wel dat
ze er heel deftig uitzag met die geborduurde kanten om de mouwen en
dat lange, breede borduursel van voren. Zoo moest grootmoeder haar
eens even kunnen zien! Als zij zoo eens plotseling voor haar staan
kon en haar goeden nacht zeggen! Wat zag haar gezicht er beschreid
uit en wat werd zij koud, zoo dicht bij het raam! Vlug liep ze naar
het ledikant, trok de dekens over zich heen en genoot de zachte,
mollige warmte van het veeren bed. Ze was zoo moe, zóó moe; Keetje
moest nu maar gauw komen met de thee, dan kon ze het licht meteen
uitdraaien. Daar schoot haar plotseling te binnen, dat ze grootmoeder
van avond nog een briefkaart had willen sturen met het bericht dat
ze goed was overgekomen. Hoe was het mogelijk dat ze dat had kunnen
vergeten! Misschien zou Keetje nog raad weten te schaffen. Daar was ze juist met een grooten kop thee in de hand. Elsje kwam
dadelijk met haar vraag voor den dag. "Mevrouw is juist bezig een
briefkaart te schrijven," zei Keetje, "en ze zou uwe groeten doen,
zei mevrouw. Drink nu maar gauw deze warme thee op, dat zal u goed
doen. Ziezoo, zal ik u nu nog eens instoppen?"

"Ja, heel graag."

Keetje streek het laken glad, schudde de kussens op, trok de
dekens dichter om Elsje heen en zag er daarbij zoo vriendelijk en
aantrekkelijk uit in haar helder katoenen japonnetje, met den keurigen
witten boezelaar en het nette geplooide mutsje, dat Elsje het prettig
vond om naar haar te kijken en met een dankbaren blik zei:

"Dankje wel, hè, dankje wel."

"Kan ik nu nog iets voor u doen?" vroeg Keetje eindelijk. "Zal ik
het licht maar uitdraaien?"

"Ja, als 't je blieft."

Het dienstmeisje deed het gas uit en verliet de kamer met een
vriendelijk "goeden nacht." Elsje was op het punt haar terug te
roepen en nog iets te vragen, maar zij durfde niet goed, zei zacht
bij zichzelf: "Het is te flauw" en deed toen hare oogen dicht, vast
besloten, dadelijk te gaan slapen. Zij deed ze echter terstond weer open, toen tot hare verwondering
de deur der kamer geopend werd en Keetje weer binnen kwam met een
brandend nachtlichtje in de hand. Heel zacht zette zij dit op de
tafel neer om Elsje niet te storen en juist wilde ze weer weggaan,
toen een zacht stemmetje zei:

"Ben je daar nog, Keetje?"

"Jawel, jongejuffrouw."

"Wil je.... wil je even bij me komen?"

Keetje kwam terstond bij het bed. "Ik.... ik.... wil jij me een nachtzoen geven? Dat doet grootmoeder
altijd."

Het dienstmeisje dacht er niet aan op dit oogenblik, of "mevrouw"
een dergelijke familiariteit wel zou goedkeuren, boog zich over Elsje
heen en kuste haar op het voorhoofd. "Slaap lekker," zei ze. "Dank je wel," zei Elsje. "Dank je wel voor al je
vriendelijkheid. Nacht Keetje."

"Nacht jongejuffrouw. Zult u nu gauw gaan slapen?"

"Ja wezenlijk."

En met de gedachte aan grootmoeder en aan den brief dien zij haar
morgen zou schrijven, viel Elsje in slaap. Om elf uur kwam haar tante even naar haar kijken. "Ze slaapt gelukkig rustig," dacht ze, "we moeten nu in vredesnaam
maar hopen dat alles morgen beter gaat."

Den volgenden ochtend om half acht bracht Keetje Elsje een warme,
wollen ochtendjurk en voelde deze zich zeer verkwikt en bemoedigd
door de lange nachtrust, die ze had gehad. Aan het ontbijt liep
alles tamelijk goed voor haar af. Cécile was stil en een beetje
uit haar humeur, maar bemoeide zich weinig met haar en Miss Piper
was vriendelijk en beleefd evenals gisteren, terwijl mevrouw
d'Ablong blijkbaar haar best deed, om haar meer op haar gemak te
zetten. Dadelijk na het ontbijt bracht zij haar naar een aardige,
vroolijke kamer, die nog altijd de "kinderkamer" werd genoemd en op den
tuin uitzag. Er stond een groote tafel met een groen lakensch kleed
en tegen den muur waren boekenkasten geplaatst, waarvan de planken
met geschupte, groenlederen randen waren versierd. Elsje had nog nooit
zooveel boeken bij elkaar gezien en keek nieuwsgierig naar al de roode,
groene, zwarte, gele en bruine banden in de hooge eikenhouten kasten. "Hier neemt Cécile hare lessen altijd," zei mevrouw d'Ablong. "Je weet
immers dat ze niet meer school gaat? Vandaag is ze wat moe en moet ze
maar eens vacantie nemen: jij kunt hier dus van ochtend rustig gaan
zitten schrijven. Kijk, hier staat een inktkoker en in dat vloeiboek
zijn wel postpapier en couverts. Als je met je brief klaar bent, moet
je maar even op dit knopje drukken. Dat is een electrische schel en
als je hierop drukt, komt Dina terstond bij je en zal zij je brief
naar de post brengen. We moeten maar wat vroeg koffiedrinken vandaag;
dat ga ik van middag met je naar den kapper en de naaister en zoo
verder. Denk er aan dat je de groeten van mij doet aan grootmoeder en
haar vraagt, of ze ons eens gauw bericht stuurt hoe het met haar is."

Een paar minuten later zat Elsje met een hoogroode kleur en een heel
ernstig gezicht haar brief te schrijven. Het was behagelijk warm
in de kamer en heel rustig om haar heen, maar het viel haar toch
allesbehalve gemakkelijk, den brief precies zóó te krijgen, als zij
dien hebben wou. Grootmoeder moest vooral niet den indruk ontvangen
dat zij ongelukkig was en telkens naar huis verlangde, maar Elsje
vond het heel moeielijk een opgewekten brief te schrijven, vooral
ook omdat het schrijven zelf al een heel ding voor haar was. Toen
het postvelletje vol was, streek ze met een zucht de hand over het
voorhoofd en las het geschrevene over met een gezicht, dat duidelijk
toonde dat ze er weinig mee ingenomen was. Zij had het ook zoo warm
en dat vervelende losse haar gaf haar telkens een gevoel, alsof ze
haar _eigen_ hoofd niet had vandaag. Keetje had wel getracht het
haar geheel op te maken naar Elsje's zin, maar dit was haar maar half
gelukt--het zat zoo akelig weinig stevig, vond Elsje. Met een uitdrukking van ontevredenheid in de oogen, zat ze naar de
dikke, groote letters op het papier te kijken, toen mevrouw d'Ablong
binnen kwam. "Ben je _nog_ niet klaar, kind?" vroeg ze. "Het is al elf uur."

"Ja, tante, mijn brief is af," zei Elsje, haastig opstaande.