Raportul Comisiei către Consiliu, Parlamentul European şi Comitetul Economic şi Social European referitor la aplicarea Directivei 2004/80/CE a Consiliului privind despăgubirea victimelor infracţionalităţii [SEC(2009) 495]
NL NL NL COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 20. 4. 2009 COM(2009) 170 definitief VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT EN HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ over de toepassing van Richtlijn 2004/80/EG van de Raad betreffende de schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven [SEC(2009) 495] NL NL VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT EN HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ over de toepassing van Richtlijn 2004/80/EG van de Raad betreffende de schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven 1. INLEIDING Slachtoffers van misdrijven in de Europese Unie kunnen aanspraak maken op een billijke en passende schadeloosstelling wegens letsel, ongeacht de plaats in de Europese Gemeenschap waar het misdrijf is gepleegd. Bij Richtlijn 2004/80/EG van de Raad betreffende de schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven1 (hierna "de richtlijn" genoemd) wordt een systeem van samenwerking opgezet om de toegang in van misdrijven grensoverschrijdende situaties te vergemakkelijken. Dit systeem functioneert op basis van de schadeloosstellingsregelingen van de lidstaten voor slachtoffers van op hun grondgebied gepleegde opzettelijke geweldmisdrijven. schadeloosstelling slachtoffers van tot Artikel 19 van de richtlijn bepaalt dat de Commissie uiterlijk op 1 januari 2009 bij het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité een verslag moet indienen over de toepassing van deze richtlijn. Met dit verslag wordt aan die verplichting voldaan. Het bestrijkt de periode van 1 januari 20062 tot en met 31 december 20083. Om het verslag voor te bereiden heeft de Commissie de opdracht gegeven tot een studie over de toepassing van de richtlijn, die werd uitgevoerd door een contractant4. De belangrijkste doelstelling van de studie was na te gaan in welke mate alle lidstaten de richtlijn op dat ogenblik ten uitvoer hadden gelegd. Daartoe heeft de contractant een overzicht gemaakt van: • de toepassing van de richtlijn: beoordelen van de schadeloosstellingsregelingen op operationeel niveau; • de doeltreffendheid van de richtlijn: vaststellen van omgevingsfactoren, die voorkomend procedures reglementering tenuitvoerleggingsproblemen hebben veroorzaakt; geval) (in en 1 2 3 4 PB L 261 van 6. 8. 2004, blz. 15. Er zij opgemerkt dat de rechtsgrondslag van de richtlijn artikel 308 van het EG-Verdrag is. Derhalve is de richtlijn van toepassing in alle lidstaten, met inbegrip van Denemarken, dat niet valt onder communautaire maatregelen op het gebied van civiel recht die overeenkomstig Titel IV van het EG-Verdrag zijn vastgesteld.  Volgens artikel 18, lid 1, van de richtlijn moesten de lidstaten de richtlijn uiterlijk op 1 januari 2006 uitvoeren. De bijlagen bij dit verslag zijn opgenomen in werkdocument nr. … van de diensten van de Commissie. "Matrix Insight: The application of Directive 2004/80/EC relating to compensation to crime victims EMPIRICAL REPORT", 12 december 2008, en "Analysis of the application of Directive 2004/80/EC relating to compensation to crime victims SYNTHESIS REPORT", 12 december 2008 (hierna "de studie" op: http://ec. europa. eu/justice_home/doc_centre/civil/studies/doc_civil_studies_en. htm. beschikbaar genoemd). studie De is NL 2 NL • de de van inhoud de de schadeloosstellingsregelingen schadeloosstellingsregelingen in overeenstemming zijn met de bepalingen van de richtlijn. nationale wetgeving: de vergelijken nagaan lidstaten; van of van Voorts werd de toepassing van de richtlijn besproken op een bijeenkomst van de door de lidstaten overeenkomstig artikel 16 van de richtlijn aangewezen centrale contactpunten, die in het kader van het Europees justitieel netwerk in burgerlijke en handelszaken werd georganiseerd en plaatsvond op 23 oktober 2008. De richtlijn en alle gegevens die de lidstaten op grond van de richtlijn hebben verstrekt, zijn beschikbaar in de Europese justitiële atlas in burgerlijke zaken (hierna "de atlas" genoemd)5. 2. DE BELANGRIJKSTE ASPECTEN VAN DE RICHTLIJN Artikel 1 van de richtlijn bepaalt dat de lidstaten ervoor zorgen dat, wanneer een "opzettelijk geweldmisdrijf" is gepleegd in een andere lidstaat dan de lidstaat waar de aanvrager van de schadeloosstelling zijn gewone verblijfplaats heeft, de aanvrager het recht heeft een aanvraag om schadeloosstelling in deze staat in te dienen. De bevoegde lidstaat waar de aanvrager dan verblijft (de "assistentieverlenende instantie") verleent de aanvrager assistentie. De verplichtingen tegenover het slachtoffer zijn opgenomen in de artikelen 5 tot en met 11 van de richtlijn. De assistentieverlenende instantie beoordeelt de aanvraag niet. De beoordeling komt toe aan de instantie van de lidstaat waar het slachtoffer een verzoek indient onder de schadeloosstellingsregeling (de "beslissende instantie"). instantie van de De lidstaten zijn derhalve verplicht om assistentieverlenende en beslissende instanties op te richten en centrale contactpunten aan te wijzen (artikel 3, leden 1 en 2, en artikel 16).  Assistentieverlenende instanties zijn verantwoordelijk voor: • het informeren van potentiële aanvragers over de schadeloosstellingsregeling (artikel 4); • het assisteren van aanvragers bij het invullen van het aanvraagformulier voor schadeloosstelling (artikel 5); • het verzenden van de aanvragen aan de beslissende instanties (artikel 6); • het geven van raad aan de aanvrager wanneer om aanvullende informatie wordt verzocht (artikel 8); • het horen van betrokkenen wanneer de beslissende instantie daarom verzoekt (artikel 9). Beslissende instanties zijn verantwoordelijk voor: 5 http://ec. europa. eu/justice_home/judicialatlascivil/html/cv_information_nl. htm. NL 3 NL • het bevestigen van de ontvangst van de aanvraag, het doorgeven van de naam van de voor de afhandeling van de zaak verantwoordelijke contactpersoon en het geven van een indicatie van de verwachte beslissingstermijn (artikel 7); • het mededelen van de beslissing aan de assistentieverlenende instantie en aan de aanvrager (artikel 10). situaties functioneert Artikel 12, lid 1, van de richtlijn bepaalt dat de toegang tot schadeloosstelling in de grensoverschrijdende schadeloosstellingsregelingen van de lidstaten. Artikel 12, lid 2, bepaalt dat alle lidstaten bij het specificeren van de constitutieve bestanddelen van die regelingen ervoor een schadeloosstellingsregeling voor slachtoffers van op hun grondgebied gepleegde opzettelijke geweldmisdrijven, die een billijke en passende schadeloosstelling van slachtoffers garandeert". nationale wetgeving voorziet zorgen basis "dat hun van op in De lidstaten zorgen ervoor dat potentiële aanvragers toegang hebben tot essentiële informatie over de mogelijkheden om schadeloosstelling aan te vragen (artikel 4). De schadeloosstelling wordt betaald door de bevoegde instantie van de lidstaat op het grondgebied waarvan het misdrijf is gepleegd (artikel 2). De administratieve formaliteiten moeten tot een minimum worden beperkt (artikel 3, lid 3) en voor de toezending van aanvragen en beslissingen moeten standaardformulieren worden gebruikt (artikel 14). 3. TOEPASSING VAN DE RICHTLIJN richtlijn, In het volgende punt wordt een overzicht gegeven van verschillende aspecten van de in het bijzonder de kennisgeving van de toepassing van de omzettingsmaatregelen, de naleving van de toepassing en richtlijn, de doeltreffendheid van de richtlijn en de nationale schadeloosstellingsregelingen in het kader van artikel 12. Voorts worden de in hoofdstuk III van de richtlijn opgelegde uitvoeringsbepalingen behandeld. 3. 1. Kennisgeving van de omzettingsmaatregelen Op grond van artikel 18, lid 1, moesten de lidstaten de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking doen treden om vóór 1 januari 2006 aan de richtlijn te voldoen67.  15 lidstaten hebben vóór die datum de nationale omzettingsmaatregelen aangenomen: Bulgarije, Denemarken, Duitsland, Estland, Spanje, Frankrijk, Ierland, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Slovenië, Finland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. Begin 2006 werden van nog zeven andere lidstaten kennisgevingen ontvangen (België, Tsjechië, Cyprus, Litouwen, Hongarije, Portugal en Slowakije). 6 7 Voor Bulgarije en Roemenië was de uiterste datum 31 december 2006. Zie werkdocument nr. … van de diensten van de Commissie. NL 4 NL In 2006-2007 heeft de Commissie op grond van artikel 226 van het EG-Verdrag inbreukprocedures wegens niet-kennisgeving ingeleid tegen Griekenland, Italië, Letland, Malta en Roemenië. Italië, Letland, Malta en Roemenië hebben inmiddels overeenkomstig de op hen rustende verplichting de nationale omzettingsmaatregelen meegedeeld. Op dit ogenblik heeft Griekenland de Commissie nog niet in kennis gesteld van nationale maatregelen tot omzetting van de richtlijn. Griekenland werd in juli 2007 door het Europees Hof van Justitie veroordeeld8. In 2008 heeft de Commissie tegen Griekenland de procedure op grond van artikel 228 van het EG-Verdrag ingeleid; deze procedure loopt momenteel. De door de lidstaten meegedeelde omzettingsmaatregelen zijn opgenomen in bijlage 1. 3. 2. Naleving van de richtlijn Door de laattijdige kennisgevingen is de beoordeling van de conformiteit van de omzettingsmaatregelen met de vereisten van de richtlijn nog niet volledig voltooid. Op basis van de thans beschikbare informatie is de situatie als volgt: Artikelen 1 tot en met 3: Alle lidstaten, met uitzondering van Griekenland en Italië, beschikken over een regeling waarmee slachtoffers een aanvraag kunnen indienen (artikel 1) en hebben de artikelen 2 en 3 uitgevoerd (oprichting van bevoegde instanties en administratieve procedures). De bevoegde instanties zijn gepubliceerd in de atlas9. Artikel 4: Van 20 lidstaten zijn gegevens beschikbaar over maatregelen en methoden voor het informeren van potentiële aanvragers. In de meeste gevallen hebben de lidstaten via het internet informatie verstrekt over hun schadeloosstellingsregelingen, hetzij op nationale websites, hetzij in de atlas. Zij hebben ook folders en brochures opgesteld. De voorlichtingsmaatregelen zijn opgenomen in bijlage 210. Artikelen 5 tot en met 10: Thans is er van 12 lidstaten informatie beschikbaar over de werking van de procedures die door de artikelen 5 tot en met 10 van de richtlijn worden opgelegd: Tsjechië, Denemarken, Ierland, Spanje, Cyprus, Letland, Luxemburg, Hongarije, Portugal, Finland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. Artikel 11: 17 lidstaten aanvaarden aanvragen in andere talen dan hun officiële ta(a)l(en). De meest aanvaarde vreemde taal is het Engels.  Spanje, Frankrijk, Luxemburg, Slovenië en Slowakije aanvaarden alleen het gebruik van hun officiële ta(a)l(en). De gegevens van de lidstaten over de talen zijn opgenomen in bijlage 311. 8 9 10 11 Zaak C-2007/026, Commissie/Griekenland, arrest van 18 juli 2007. Zij zijn ook opgenomen in hoofdstuk 9. 2 van "Analysis of the application of Directive 2004/80/EC relating to compensation to crime victims – SYNTHESIS REPORT", 12 december 2008. Zie werkdocument nr. … van de diensten van de Commissie. Zie werkdocument nr. … van de diensten van de Commissie. NL 5 NL 3. 3. Toepassing en doeltreffendheid van de richtlijn in de praktijk De beschikbare gegevens over de praktische toepassing van de richtlijn in de verschillende lidstaten zijn beperkt12. In de tabel hieronder zijn het aantal met de ingediende grensoverschrijdende hulp van de assistentieverlenende aanvragen en het aantal door de beslissende instantie ondernomen acties opgenomen. De belangrijkste conclusie is dat er tot dusver nog slechts zeer weinig gevallen zijn. instantie Lidstaat België Bulgarije Tsjechië Denemarken Duitsland Estland Griekenland Spanje Frankrijk Ierland Italië Cyprus Letland Litouwen Luxemburg Hongarije Malta Nederland Oostenrijk Polen Portugal Roemenië Slovenië Slowakije Aantal grensoverschrijdende aanvragen (optredend als assistentieverlenende/beslissende instantie)13 1 geval / 22 gevallen (nog geen gegevens) 0 gevallen / 3 gevallen 2 gevallen / 2 gevallen (geen gegevens) 3 gevallen / 4 gevallen (niet omgezet) (geen gegevens over de assistentieverlenende instantie) / 48 gevallen (geen gegevens over de assistentieverlenende instantie) / 28 gevallen 1 geval / 31 gevallen (geen instanties) (geen gegevens over de assistentieverlenende instantie) / 2 gevallen 2 gevallen / 1 geval 3 gevallen / 0 gevallen 0 gevallen / 1 geval 0 gevallen / 0 gevallen 0 gevallen instantie) 39 gevallen / 3 gevallen (geen gegevens over de assistentieverlenende instantie) / 3 gevallen 5 gevallen / 5 gevallen (geen gegevens over de assistentieverlenende instantie) / 3 gevallen 1 geval / 0 gevallen 0 gevallen / 1 geval 0 gevallen / 0 gevallen / (geen gegevens over de beslissende 12 13 In het door de contractant gevoerde onderzoek heeft de meerderheid van de respondenten ervoor gekozen de vragen over aanvragen, verzoeken om informatie, beslissingen, verhoren enz. , niet te beantwoorden. Daarom zijn de gegevens voor de gehele EU over deze aangelegenheden bij benadering gegeven. De tijdvakken waarop de beschikbare gegevens betrekking hebben, variëren.  De aantallen zijn gebaseerd op de studie en op de op de bijeenkomst van de centrale contactpunten van 23 oktober 2008 ontvangen gegevens. NL 6 NL Finland Zweden Verenigd Koninkrijk 6 gevallen / 1 geval 7 gevallen / 14 gevallen Ongeveer 100 gevallen / (geen gegevens over de beslissende instantie) Dat bepaalde relevante gegevens niet beschikbaar zijn, lijkt volgens de studie te wijten aan het feit dat sommige lidstaten de richtlijn nog maar recentelijk hebben uitgevoerd. Andere lidstaten hebben bij de uitvoering hindernissen ondervonden, waaronder de taal, een gebrek aan kennis van de rechtsstelsels en de juridische procedures van andere lidstaten, en uiteenlopende standpunten over snelheid en doeltreffendheid. Deze respondenten hebben eveneens opgemerkt dat er weinig succesvolle gevallen konden worden gemeld. Naast de statistische resultaten volgen hieronder de voornaamste vaststellingen op basis van de studie: 3. 3. 1. Doeltreffendheid van de richtlijn De beslissende en assistentieverlenende instanties waren over het algemeen positief over de werking van het huidige systeem alsook over de centrale contactpunten, het gebruik van communicatietechnologie. De relatief lage respons deed echter vragen rijzen over de mate waarin de respondenten het systeem werkelijk hebben gebruikt. standaardformulieren, gebruik talen van het en In het algemeen beschouwden de beslissende en assistentieverlenende instanties hun voornaamste gesprekspartners als doeltreffend. Weinig respondenten waren kritisch over hun officiële tegenhangers. Ook de centrale contactpunten kregen positieve beoordelingen. De aanvragers waren daarentegen veel minder positief over de procedure dan de instanties. Zij vonden de aanvraagprocedure tijdrovend. Taalbarrières, gebrek aan informatie en juridisch advies werden als belangrijke problemen aangemerkt. Derhalve blijk dat, ondanks de vereisten van artikel 11 van de richtlijn, taalbarrières – en communicatie in het algemeen – een belangrijk probleem blijven in de aanvraagprocedure. ingewikkeld en 3. 3. 2. Werklast en beslissingen Tijdens de verslagperiode was het voor de gehele EU geschatte aantal aanvragen in het kader van de richtlijn zeer laag, zoals blijkt uit de tabel hierboven. Er zijn echter aanwijzingen dat het aantal aanvragen, verhoren en verzoeken om informatie tussen 2006 en 2008 aanzienlijk is gestegen. Ondanks de stijging van het aantal aanvragen bleef het succespercentage ongeveer gelijk (ongeveer 10 %). Volgens de studie zijn de absolute bedragen, zowel de gevraagde als de uitbetaalde, aanzienlijk gestegen. Als een percentage van het gevraagde bedrag zijn de betalingen meestal zeer uiteenlopend, naargelang van jaar en plaats. NL 7 NL 3. 3. 3.  Organisatie en communicatie In de studie wordt erop gewezen dat de mogelijkheden om aanvragen en beslissingen te verwerken en te verzenden in de Unie zeer erg verschillen. Gemiddeld neemt het verzenden van een aanvraag ongeveer vier weken in beslag en het ontvangen door de beslissende instantie ongeveer twee weken. Verzoeken om follow-up informatie kunnen tot vier maanden in beslag nemen. Het gebruik van communicatietechnologie lijkt te hebben bijgedragen tot de stijging van het aantal verhoren, maar niet substantieel. In 2006 vonden in ongeveer 10 % van de gevallen verhoren plaats, en in 2007 in 19 % van de gevallen. Er waren een paar gevallen waarin tele- of videoconferenties moeilijkheden veroorzaakten. Een belangrijke minderheid van de beslissende instanties (een kwart) was ook bereid e-mail en fax te gebruiken. Ten slotte verklaarde de meerderheid van de respondenten dat zij tevreden waren over het taalgebruik. Een belangrijke minderheid (ongeveer een kwart) heeft echter zijn bezorgdheid geuit, en er werden verscheidene suggesties geformuleerd over de wijze waarop de situatie kon worden verbeterd, onder meer het gebruik van tolken die naar hun moedertaal vertalen. 3. 3. 4. Uitvalpercentage Op grond van het in de context van de studie beschikbare bewijsmateriaal is het waarschijnlijk dat slechts een relatief klein aantal slachtoffers een aanvraag heeft ingediend voor grensoverschrijdende schadeloosstelling. Mogelijke verklaringen zijn onwetendheid over het bestaan van de regelingen en het niet bereid zijn samen te werken met de instantie die de vorderingen behandelt (de assistentieverlenende instantie). Bovendien kunnen ook contextuele factoren tot het hoge uitvalpercentage tijdens de procedure hebben geleid bijvoorbeeld waargenomen taalbarrières, ontbreken van een centrale informatiebron en betrokkenheid van twee instanties14. 3. 4. Schadeloosstellingsregelingen van lidstaten (artikel 12) 3. 4. 1. Bestaan van nationale schadeloosstellingsregelingen Artikel 12 vereist ten eerste dat de lidstaten in hun nationale wetgeving voorzien in een schadeloosstellingsregeling voor slachtoffers van op hun grondgebied gepleegde opzettelijke geweldmisdrijven. Alle lidstaten behalve Griekenland lijken aan deze verplichting te voldoen. 14 In de studie worden nog andere, meer algemene redenen voor het hoge uitvalpercentage (dat wil zeggen het percentage van terugtrekking) vermeld. NL 8 NL 3. 4. 2. De onder de regelingen vallende gebeurtenissen die slachtoffers schade toebrengen en de "billijke en passende schadeloosstelling" vereist door artikel 12 De studie en de website van het Europees justitieel netwerk in burgerlijke en handelszaken15 bevatten een aanzienlijke hoeveelheid informatie over nationale schadeloosstellingsregelingen.  Hieronder wordt een overzicht gegeven van de huidige praktijken van de nationale schadeloosstellingsregelingen, en met name twee belangrijke aspecten daarvan, te weten de kwestie van de gebeurtenissen die slachtoffers schade toebrengen en de kwestie van de "billijke en passende schadeloosstelling". Alle lidstaten behalve Griekenland voorzien in schadeloosstelling voor slachtoffers van opzettelijke misdrijven tegen personen. Met betrekking tot de familieleden van slachtoffers van opzettelijke misdrijven tegen personen die leiden tot de dood van het slachtoffer, is de verhouding tussen de regelingen die dodelijke letsels dekken en de regelingen die dat niet doen 2:1. De meerderheid van de lidstaten sluit onopzettelijke letsels uit, zowel ten aanzien van slachtoffers als ten aanzien van hun familieleden. De grote meerderheid van de lidstaten voorziet in schadeloosstelling van zowel letsels als overlijden. De grote meerderheid van lidstaten neemt ook ziekte en mentale letsels op in hun regelingen. In de meeste gevallen komen zowel slachtoffers als hun naaste familieleden (wanneer het misdrijf doodslag of moord is) voor schadeloosstelling in aanmerking. Op twee na leggen alle lidstaten een termijn vast voor het invullen en indienen van een aanvraag tot schadeloosstelling en de meeste lidstaten (3:1) bepalen dat die termijn in bepaalde omstandigheden kan worden verlengd. Die omstandigheden houden grotendeels verband met de medische consequenties van het misdrijf voor het slachtoffer. legt daarentegen geen financiële De meerderheid van de minimumdrempel op voor schadeloosstelling, en in het geval waarin dat toch gebeurd is, lopen die minima sterk uiteen. lidstaten (2:1) Aangezien in geen van de regelingen het voltooien van de strafprocedure of de identificatie van de dader als voorwaarde wordt gesteld om voor schadeloosstelling in aanmerking te komen, is het in bijna alle regelingen vereist dat het slachtoffer het misdrijf bij de politie aangeeft. In ongeveer de helft van de regelingen wordt echter een termijn opgelegd waarbinnen een dergelijke aangifte moet worden gedaan. Wanneer in een termijn is voorzien, zijn de regelingen ook ongeveer gelijk verdeeld over de kwestie of die termijn kan worden verlengd. Bijna alle regelingen bevatten een bepaling op grond waarvan slachtoffers die op een bepaalde manier tot de omstandigheden hebben bijgedragen waarin zij een letsel hebben opgelopen, minder of helemaal geen schadeloosstelling kunnen krijgen. In de grote meerderheid (4:1) van de regelingen worden slachtoffers die een strafblad hebben echter niet om die reden (geheel of gedeeltelijk) uitgesloten van schadeloosstelling. 15 http://ec. europa. eu/civiljustice/comp_crime_victim/comp_crime_victim_gen_nl. htm.  NL 9 NL In het onderzoek werd gevraagd of de respondenten vonden dat hun regelingen, zoals de richtlijn vereist, voorzagen in een "billijke en passende schadeloosstelling". Deze vraag werd door minder dan de helft van de beslissende instanties beantwoord. De instanties die dat deden, beweerden dat hun regelingen aan deze norm voldeden. Aan de respondenten werd een aantal vragen gesteld over de vaststelling en reikwijdte van de schadeloosstelling waarin hun regelingen voorzien. Voor de meerderheid van de respondenten (2:1) is de vaststelling van de schadeloosstelling gebaseerd op hun nationaal recht betreffende schadeloosstelling voor letsels of overlijden. Sommige regelingen hanteren een tarief dat een financiële waarde kleeft op specifieke letsels. Naast niet-financiële schade voorziet de grote meerderheid van de regelingen in schadeloosstelling voor financiële schade die voortkomt uit letsels (bijvoorbeeld gederfde inkomsten), en in de meeste regelingen is in schadeloosstelling voorzien voor arbeidsongeschiktheid op langere termijn. Voorts voorziet de meerderheid van de regelingen in schadeloosstelling voor personen ten laste zowel voor niet- financieel (verlies van een dierbare) en als voor financieel verlies (verlies van levensonderhoud). De meerderheid van de regelingen (4:1) legt in elk geval een bovengrens op voor de totale schadeloosstelling. Over de vraag of er een bovengrens moet zijn voor het vergoeden van gederfde inkomsten, zijn de regelingen in gelijke mate verdeeld. Een aanvrager kan ook een beroep doen op twee andere bronnen van schadeloosstelling: de eerste is vergoeding door de dader. Het nationale recht kan erin voorzien dat de instantie die de vordering behandelt, gesubrogeerd wordt in de burgerrechtelijke vordering van het slachtoffer tegen de dader. Uit het overzicht blijkt dat een kleine meerderheid van de nationale regelingen niet vereist dat slachtoffers zelf redelijke stappen ondernemen om zich door de dader te laten vergoeden. De tweede bron zijn nevenvoordelen die door de staat, de werkgever van de aanvrager of op grond van eigen verzekeringspolissen worden uitgekeerd. Aangaande dit punt waren de respondenten het erover eens dat de regelingen dubbele vergoeding mogen uitsluiten. Ook al zijn de schadeloosstellingsregelingen ingewikkeld en kunnen hun kenmerken van lidstaat tot lidstaat verschillen, toch lijken alle onderzochte lidstaten een werkende regeling inzake de schadeloosstelling van slachtoffers van opzettelijke geweldmisdrijven te hebben vastgesteld.  Wat de vereiste van een billijke en passende schadeloosstelling betreft, waren de respondenten in het onderzoek het erover eens dat de lidstaten de bepaling inzake een "billijke en passende schadeloosstelling voor slachtoffers van opzettelijke geweldmisdrijven" in aanzienlijke mate naleefden: • alle respondenten hebben verklaard dat er is voorzien in schadeloosstelling van slachtoffers van opzettelijke misdrijven tegen personen; • de meerderheid van de lidstaten sluit onopzettelijke letsels uit van de schadeloosstellingsregeling; NL 10 NL • de grote meerderheid van de lidstaten voorziet in schadeloosstelling voor zowel letsels als overlijden; • er bestaat ook consensus over het feit dat ziekte en mentale letsels onder de regelingen moeten vallen; • de minimumnorm die bepaalt dat zowel slachtoffers als hun naaste familieleden (wanneer het misdrijf moord of doodslag is) voor schadeloosstelling in aanmerking moeten komen, wordt in grote mate nageleefd; • op twee na hebben alle beslissende instanties gemeld dat zij een termijn opleggen voor het invullen en indienen van een aanvraag tot schadeloosstelling; • bijna alle regelingen bevatten een bepaling dat slachtoffers die bijdragen tot de omstandigheden waarin zij een letsel hebben opgelopen, minder of helemaal geen schadeloosstelling kunnen krijgen; • de grote meerderheid is van mening (niet voorgesteld in de minimumnormen) dat slachtoffers die een strafblad hebben, niet om die reden uitgesloten moeten worden van schadeloosstelling; • de grote meerderheid van de regelingen voorziet in schadeloosstelling voor financiële schade die voortvloeit uit de letsels en de meeste regelingen voorzien in schadeloosstelling voor arbeidsongeschiktheid op langere termijn; • sommige regelingen hanteren een tarief dat een financiële waarde kleeft op specifieke letsels; • de meerderheid van de regelingen legt in elk geval een bovengrens op voor de totale schadeloosstelling. 4. DE UITVOERINGSBEPALINGEN ONDER HOOFDSTUK III VAN DE RICHTLIJN lid 1, vereist dat de lijst van de Artikel 13, assistentieverlenende en beslissende instanties, de in artikel 11 bedoelde talen, de op grond van artikel 4 ter beschikking gestelde informatie en de formulieren voor het aanvragen van schadeloosstelling meedelen. lidstaten de Commissie de 13 lidstaten hebben alle gevraagde gegevens meegedeeld: België, Tsjechië, Denemarken, Ierland, Frankrijk, Letland, Hongarije, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Slowakije, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. De andere lidstaten moeten nog bepaalde gegevens aanvullen. Op basis daarvan heeft de Commissie een handleiding met deze informatie samengesteld overeenkomstig artikel 13, lid 2. De handleiding is vertaald in alle talen en op het internet in de atlas gepubliceerd.  Zij wordt regelmatig bijgewerkt op basis van door de lidstaten meegedeelde aanvullingen en wijzigingen. NL 11 NL De in artikel 14 bedoelde standaardformulieren voor toezending van aanvragen en beslissingen werden op 19 april 2006 vastgesteld in Besluit 2006/337/EG van de Commissie16. De in artikel 16 vermelde centrale contactpunten zijn één keer bijeengekomen, op 23 oktober 2008. 5. CONCLUSIES Op grond van deze bevindingen komt de Commissie tot de volgende conclusies betreffende de toepassing van de richtlijn: • Met tot betrekking nationale schadeloosstellingsregelingen, blijken de lidstaten in een billijke en passende schadeloosstelling voor slachtoffers van opzettelijke geweldmisdrijven te voorzien. Op dit punt lijken de lidstaten de richtlijn in grote mate na te leven. richtlijn vereiste door de de van • Wat de procedurele aspecten van de richtlijn voor grensoverschrijdende gevallen betreft, zijn de beslissende en assistentieverlenende instanties zeer positief over de werking van het huidige systeem, met inbegrip van de centrale contactpunten, het gebruik van communicatietechnologie. De aanvragers zijn echter minder positief over de procedure dan de instanties. Veel aanvragers vinden de aanvraagprocedure ingewikkeld en tijdrovend en vinden dat taalbarrières – en communicatie in het algemeen – een belangrijke hinderpaal zijn voor het vergemakkelijken van de aanvraagprocedure voor slachtoffers. standaardformulieren, gebruik talen het en De Commissie is daarom van mening dat de werking van de richtlijn moet worden verbeterd met betrekking tot de volgende aspecten van de toepassing ervan: • De lidstaten moeten gegevens over de toepassing van de richtlijn verzamelen om de doeltreffendheid van de procedure beter te kunnen beoordelen. • De lidstaten moeten – voor zover mogelijk – ervoor zorgen dat aan de burgers meer nationale schadeloosstellingsregelingen wordt verstrekt aangezien te weinig potentiële aanvragers op de hoogte blijken te zijn van hun rechten. informatie richtlijn over over de de en • Voorts moeten de lidstaten ervoor zorgen dat de taalvereisten van de richtlijn worden nageleefd om de meest doeltreffende procedures voor de aanvragers te waarborgen. • Ten slotte zijn duidelijkheid en doorzichtigheid over de belangrijkste elementen van nationale schadeloosstellingsregelingen belangrijk. Dit is met name het geval voor de vraag welke inbreuken en letsels onder de regelingen vallen. De atlas en de website van het Europees justitieel netwerk in burgerlijke en handelszaken bevatten reeds een aanzienlijke hoeveelheid informatie over de nationale schadeloosstellingsregelingen. Er moet echter worden nagegaan of inspanningen 16 PB L 125 van 12. 5. 2006, blz. 25.  DA DA DA KOMMISSIONEN FOR DE EUROPÆISKE FÆLLESSKABER Bruxelles, den 20. 4. 2009 KOM(2009) 170 endelig RAPPORT FRA KOMMISSIONEN TIL RÅDET, EUROPA-PARLAMENTET OG DET EUROPÆISKE ØKONOMISKE OG SOCIALE UDVALG om anvendelsen af Rådets direktiv 2004/80/EF om erstatning til ofre for forbrydelser [SEC(2009) 495] DA DA RAPPORT FRA KOMMISSIONEN TIL RÅDET, EUROPA-PARLAMENTET OG DET EUROPÆISKE ØKONOMISKE OG SOCIALE UDVALG om anvendelsen af Rådets direktiv 2004/80/EF om erstatning til ofre for forbrydelser 1. INDLEDNING Ofre for forbrydelser i Den Europæiske Union har ret til en rimelig og passende erstatning for de skader, de har lidt, uanset hvor i Det Europæiske Fællesskab forbrydelsen er begået. Ved Rådets direktiv 2004/80/EF om erstatning til ofre for forbrydelser1, i det følgende benævnt "direktivet", etableres en samarbejdsordning, som skal gøre det lettere for ofre for forbrydelser i grænseoverskridende situationer at få erstatning. Ordningen bygger på de enkelte medlemsstaters ordninger for erstatning til ofre for forsætlige voldsforbrydelser begået på deres eget område. Ifølge direktivets artikel 19 forelægger Kommissionen Europa-Parlamentet, Rådet og Det Europæiske Økonomiske og Sociale Udvalg en rapport om anvendelsen af direktivet senest den 1. januar 2009. Denne forpligtelse opfyldes med nærværende rapport. Den dækker perioden fra den 1. januar 20062 til den 31. december 20083. Forud for udarbejdelsen af rapporten har Kommissionen anmodet om en undersøgelse af direktivets anvendelse, som en ekstern konsulent har foretaget4. Hovedformålet med undersøgelsen var at gøre status over gennemførelsen af direktivet i alle medlemsstater. Konsulenten foretog derfor en undersøgelse af: • direktivets anvendelse: ved at vurdere erstatningsordningerne på operationelt plan • hvor effektivt direktivet er: ved at se på faktiske forhold, forskrifter og eventuelle procedurer, som har givet vanskeligheder • indholdet af den nationale lovgivning: ved at sammenligne medlemsstaternes i erstatningsordninger og vurdere, om deres erstatningsordninger er overensstemmelse med direktivets bestemmelser. De centrale kontaktpunkter, der er udpeget af medlemsstaterne i overensstemmelse med direktivets artikel 16, drøftede endvidere direktivets anvendelse på et møde, som fandt sted den 23. oktober 2008 som led i det europæiske retlige netværk på det civil- og handelsretlige område. 1 2 3 4 EUT L 261 af 6. 8. 2004, s. 15. Det skal bemærkes, at retsgrundlaget for direktivet er EF-traktatens artikel 308. Direktivet gælder derfor i alle medlemsstater, herunder Danmark, som ikke er omfattet af de fællesskabsforanstaltninger vedrørende civilretligt samarbejde, der vedtages i henhold til afsnit IV i EF- traktaten. I henhold til direktivets artikel 18, stk. 1, skulle medlemsstaterne gennemføre direktivet senest den 1.  januar 2006. Bilagene til rapporten findes i arbejdsdokument nr. … fra Kommissionens tjenestegrene. Matrix Insight: Anvendelsen af direktiv 2004/80/EF om erstatning til ofre for forbrydelser EMPIRISK RARPORT, 12. 12. 2008, og undersøgelse af anvendelsen af direktiv 2004/80/EF om erstatning til ofre følgende benævnt for "undersøgelsen". på: http://ec. europa. eu/justice_home/doc_centre/civil/studies/doc_civil_studies_en. htm. forbrydelser SAMMENFATTENDE RAPPORT, 12. 12. 2008, Undersøgelsen offentliggjort i det er DA 2 DA Direktivet og alle de oplysninger, som medlemsstaterne har givet i henhold til direktivet, findes i det europæiske civilretlige atlas, i det følgende benævnt "Atlas"5. 2. DE VIGTIGSTE DELE I DIREKTIVET Ifølge artikel 1 i direktivet skal medlemsstaterne sikre, at ofret for en "forsætlig voldsforbrydelse", som er begået på en anden medlemsstats område end den, hvor ansøgeren om erstatning har sit sædvanlige opholdssted, har ret til at indgive sin ansøgning i denne medlemsstat. Den kompetente myndighed i den medlemsstat, hvor ansøgeren i øjeblikket opholder sig, i det følgende benævnt "den bistandsydende myndighed", bistår ansøgeren; dens forpligtelser over for ofret er beskrevet i direktivets artikel 5 – 11. Den bistandsydende myndighed foretager ingen vurdering af ansøgningen. Vurderingen foretages af myndigheden i den medlemsstat, efter hvis erstatningsordning skadelidte ansøger, i det følgende benævnt "den besluttende myndighed". Medlemsstaterne opretter bistandsydende og besluttende myndigheder og udpeger centrale kontaktpunkter (artikel 3, stk. 1 og 2, og artikel 16). Den bistandsydende myndighed er ansvarlig for: • at oplyse potentielle ansøgere om erstatningsordningen (artikel 4) • at vejlede ansøgeren i, hvordan ansøgningen om erstatning skal udfærdiges (artikel 5) • at fremsende ansøgningen til den besluttende myndighed (artikel 6) • at vejlede ansøgeren, såfremt der er behov for supplerende dokumenter (artikel 8) • at tilrettelægge en høring på anmodning af den besluttende myndighed (artikel 9). Den besluttende myndighed er ansvarlig for: • at kvittere for modtagelsen af ansøgningen, at meddele navnet på den kontaktperson, der er ansvarlig for at behandle sagen, og at give en foreløbig angivelse af, hvornår der vil blive truffet en afgørelse (artikel 7) • at underrette både den bistandsydende myndighed og ansøgeren om afgørelsen (artikel 10). Ifølge artikel 12, stk. 1, bygger adgangen til erstatning i grænseoverskridende situationer på de enkelte medlemsstaters nationale erstatningsordninger. Ved angivelsen af de bærende elementer i disse ordninger hedder det i artikel 12, stk.  2, at alle medlemsstater "sikrer, at der i kraft af deres nationale regler forefindes en ordning for erstatning til ofre for forsætlige voldsforbrydelser begået på deres eget område, som garanterer en rimelig og passende erstatning til ofre. " Medlemsstaterne sikrer, at potentielle ansøgere har adgang til væsentlige oplysninger om mulighederne for at ansøge om erstatning (artikel 4). Erstatningen udbetales af den kompetente myndighed i den medlemsstat, på hvis område forbrydelsen er begået (artikel 2). De administrative formaliteter begrænses til et minimum (artikel 3, stk. 3), og der anvendes standardformularer til fremsendelse af ansøgninger og afgørelser (artikel 14). 5 http://ec. europa. eu/justice_home/judicialatlascivil/html/cv_information_da. htm. DA 3 DA 3. DIREKTIVETS ANVENDELSE Det følgende afsnit giver et overblik over de forskellige aspekter af direktivets anvendelse, navnlig anmeldelsen af gennemførelsesforanstaltninger, efterlevelse af direktivet, direktivets anvendelse og virkning samt de nationale erstatningsordninger omhandlet i artikel 12. Derudover angives de gennemførelsesforanstaltninger, der er påkrævet ifølge kapitel III i direktivet. 3. 1. Anmeldelse af gennemførelsesforanstaltninger Ifølge artikel 18, stk. 1, skulle medlemsstaterne sætte de love og administrative bestemmelser i kraft, der er nødvendige for at efterkomme direktivet, senest den 1. januar 200667. Følgende 15 medlemsstater vedtog de nationale gennemførelsesforanstaltninger inden for fristen: Bulgarien, Danmark, Det Forenede Kongerige, Estland, Finland, Frankrig, Irland, Luxembourg, Nederlandene, Polen, Slovenien, Spanien, Sverige, Tyskland og Østrig. Anmeldelserne fra yderligere 7 medlemsstater (Belgien, Cypern, Litauen, Portugal, Slovakiet, Tjekkiet og Ungarn) blev modtaget i starten af 2006. Kommissionen indledte overtrædelsesproceduren i henhold til artikel 226 i EF- traktaten mod Grækenland, Italien, Letland, Malta og Rumænien på grund af manglende anmeldelse i 2006-2007. Italien, Letland, Malta og Rumænien har siden anmeldt gennemførelsesforanstaltninger i overensstemmelse med deres forpligtelse. Grækenland har endnu ikke meddelt de nationale foranstaltninger til gennemførelse af direktivet. Landet fik en dom af EF-Domstolen i juli 20078. Kommissionen indledte proceduren i henhold til EF-traktatens artikel 228 mod Grækenland i 2008; sagen er endnu ikke afgjort. Medlemsstaternes gennemførelsesforanstaltninger fremgår af bilag 1. 3. 2. Overensstemmelse med direktivet Vurderingen af, hvorvidt gennemførelsesforanstaltningerne er i overensstemmelse med kravene i direktivet, er ikke fuldstændig grundet de sene anmeldelser. På grundlag af de foreliggende oplysninger er situationen som følger: Artikel 1-3: Alle medlemsstater undtagen Grækenland og Italien har etableret ordninger, som gør det muligt for skadelidte at indgive en ansøgning (artikel 1), og de har gennemført artikel 2-3 (etablering af ansvarlige myndigheder og administrative procedurer). De ansvarlige myndigheder er offentliggjort i Atlas9.  Artikel 4: 20 medlemsstater har givet oplysninger om foranstaltninger og metoder til at informere potentielle ansøgere. De fleste medlemsstater har givet oplysninger om deres erstatningsordninger via internettet, enten på nationale websteder eller i Atlasset. De har også udarbejdet brochurer. Informationsforanstaltningerne fremgår af bilag 210. 6 7 8 9 10 Fristen var den 31. december 2006 for Bulgarien og Rumænien. Se arbejdsdokument nr. … fra Kommissionens tjenestegrene. Sag C-2007/026, Kommissionen mod Grækenland, dom af 18. juli 2007. De findes også i kapitel 9. 2 i undersøgelsen af anvendelsen af direktiv 2004/80/EF om erstatning til ofre for forbrydelser – SAMMENFATTENDE RAPPORT, af 12. december 2008. Se arbejdsdokument nr. … fra Kommissionens tjenestegrene. DA 4 DA Artikel 5-10: 12 medlemsstater har oplyst, hvordan de procedurer, der er påkrævet ifølge direktivets artikel 5-10, fungerer: Cypern, Danmark, Det Forenede Kongerige, Finland, Irland, Letland, Luxembourg Portugal, Spanien, Sverige, Tjekkiet og Ungarn. Artikel 11: 17 medlemsstater accepterer ansøgninger på andet end landets officielle sprog. Engelsk er det fremmedsprog, der oftest accepteres. Frankrig, Luxembourg, Slovakiet, Slovenien og Spanien accepterer kun anvendelse af landets officielle sprog. Medlemsstaternes oplysninger om sprog findes i bilag 311. 3. 3. Den praktiske anvendelse og virkning af direktivet Der findes kun begrænsede oplysninger om direktivets anvendelse i de forskellige medlemsstater12. Antallet af ansøgninger på tværs af grænser med hjælp fra den bistandsydende myndighed og antallet af afgørelser truffet af den besluttende myndighed findes i tabellen nedenfor. Hovedkonklusionen er, at der til dags dato har været meget få sager.  Medlemsstat Belgien Bulgarien Tjekkiet Danmark Tyskland Estland Grækenland Spanien Frankrig Irland Italien Cypern Letland Litauen Luxembourg Grækenland Malta Nederlandene Belgien Polen Portugal Rumænien Slovenien Antal ansøgninger på tværs af grænser (hvor medlemsstaten optræder som bistandsydende/besluttende myndighed)13 1 sag / 22 sager (endnu ingen data) 0 sager / 3 sager 2 sager / 2 sager (endnu ingen data) 3 sager / 4 sager (ikke gennemført) (ingen data for bistandsydende myndighed) /48 sager (ingen data for bistandsydende myndighed) / 28 sager 1 sag / 31 sager (ingen myndigheder) (ingen data for bistandsydende myndighed) / 2 sager 2 sager / 1 sag 3 sager / 0 sager 0 sager / 1 sag 0 sager / 0 sager 0 sager / (ingen data for besluttende myndighed) 39 sager / 3 sager (ingen data for bistandsydende myndighed) / 3 sager 5 sager / 5 sager (ingen data for bistandsydende myndighed) / 3 sager 1 sag / 0 sager 0 sager / 1 sag 11 12 13 Se arbejdsdokument nr. … fra Kommissionens tjenestegrene. I den undersøgelse, som konsulenten foretog, valgte størstedelen af respondenterne at undlade at besvare spørgsmål om ansøgninger, anmodninger om oplysninger, afgørelser, høringer osv. Derfor er oplysningerne om disse spørgsmål for hele EU's område ikke særlig fyldestgørende. Perioderne, som er omfattet af de til rådighed værende oplysninger, varierer. Antallet bygger på undersøgelsen og på de oplysninger, der blev givet på mødet mellem de centrale kontaktpunkter den 23. oktober 2008. DA 5 DA Slovakiet Finland Sverige Det Kongerige Forenede 0 sager / 0 sager 6 sager / 1 sag 7 sager / 14 sager ca. 100 sager / (ingen data for besluttende myndighed) Ifølge undersøgelsen er årsagen til, at de relevante data ikke er til rådighed, at nogle medlemsstater først for nylig har gennemført direktivet. Andre har haft vanskeligheder med gennemførelsen, herunder i form af sprog, manglende viden om andre medlemsstaters retssystemer og –procedurer samt forskellige holdninger til hurtighed og effektivitet. Disse respondenter har også bemærket, at der har været få sager at berette om. Udover det statistiske resultat kan der drages følgende hovedkonklusioner af undersøgelsen: 3. 3. 1. Direktivets virkning De besluttende og bistandsydende myndigheder mente generelt set, at den nuværende ordning, de centrale kontaktpunkter, brugen af standardformularer, sprog og kommunikationsteknologi fungerer godt. Den forholdsvise lave svarprocent rejste imidlertid tvivl ved, i hvor høj grad respondenterne rent faktisk gjorde brug af ordningen.  De besluttende og bistandsydende myndigheder fandt oftest, at de ledende kontaktled var effektive. Kun få respondenter var kritiske over for deres officielle modstykke. De centrale kontaktpunkter fik også positive vurderinger. langt mindre positive end myndighederne. De fandt Ansøgerne var dog ansøgningsprocessen kompliceret og tidskrævende. Blandt de største problemer var sprogbarrierer, mangel på oplysninger og juridisk vejledning. Det ser derfor ud til, at sprogbarrierer – og kommunikation generelt – på trods af kravene i direktivets artikel 11 stadig er et større problem i ansøgningsprocessen. 3. 3. 2. Arbejdsbyrde og beslutninger Det anslåede antal ansøgninger, som er indgivet på EU-plan i henhold til direktivet i rapporteringsperioden, er meget lavt, jf. tabellen ovenfor. Der er dog tegn på, at antallet af ansøgninger, høringer og anmodninger om oplysninger steg betydeligt mellem 2006 og 2008. På trods af et stigende antal ansøgninger er det positive resultat målt i procent stort set det samme (ca. 10 %). Ifølge undersøgelsen har der været en væsentlig stigning i de absolutte tal både med hensyn til de beløb, der er ansøgt om, og de beløb, der er udbetalt. Der er stor forskel på, hvor meget de udbetalte beløb udgør som procentsats af det beløb, der er ansøgt om, afhængigt af årstal og sted. 3. 3. 3. Organisation og kommunikation Undersøgelsen tyder på, at evnen til at behandle og fremsende ansøgninger og beslutninger varierer meget i EU. Det tager i gennemsnit ca. fire uger at fremsende en ansøgning og ca. to uger for den besluttende myndighed at modtage ansøgningen. Anmodninger om supplerende oplysninger kan tage op til fire måneder. Brugen af kommunikationsteknologi ser ud til at have øget antallet af høringer, dog ikke i større grad. Ca. 10 % blev hørt i 2006 og 19 % i 2007. Der var få tilfælde, hvor DA 6 DA telefon- eller videokonferencer gav problemer. En betydeligt mindretal af besluttende myndigheder (1/4) var også rede til at anvende e-mail og fax. Endelig udtrykte størstedelen af respondenterne tilfredshed med brugen af sprog. Et betydeligt mindretal (ca. 1/4) udtrykte utilfredshed, og der var flere forslag til, hvordan situationen kunne forbedres, herunder brugen af indfødte tolke. 3. 3. 4. Frafaldsprocent På grundlag af den dokumentation, undersøgelsen bygger på, er det sandsynligvis kun et forholdsvis lille antal skadelidte, der har søgt erstatning på tværs af grænser. Blandt årsagerne kan være manglende kendskab til ordningerne samt manglende ønske om at kontakte den bistandsydende myndighed.  Derudover kan faktiske forhold – sprogbarrierer, mangel på en central informationskilde og inddragelse af to myndigheder – muligvis også have resulteret i en høj frafaldsprocent i løbet af ansøgningsprocessen14. 3. 4. Medlemsstaternes erstatningsordninger (artikel 12) 3. 4. 1. Nationale erstatningsordninger Ifølge artikel 12 skal medlemsstaterne have nationale erstatningsordninger for ofre for forsætlige voldsforbrydelser, der er begået på deres eget område. Det ser ud til, at alle medlemsstater med undtagelse af Grækenland opfylder denne forpligtelse. 3. 4. 2. Overgreb, der er omfattet af ordningerne, og kravet om "rimelig og passende erstatning" i artikel 12 Undersøgelsen og webstedet for det europæiske retlige netværk på det civil- og handelsretlige område15 indeholder en del oplysninger om de nationale erstatningsordninger. Det følgende afsnit giver et overblik over gældende praksis i de nationale erstatningsordninger med hensyn til to væsentlige spørgsmål, nemlig spørgsmålet om "overgreb" og spørgsmålet om "rimelig og passende erstatning". Alle medlemsstater undtagen Grækenland yder erstatning til ofre for forsætlige forbrydelser mod en person. Med hensyn til efterladte til et offer for en forsætlig forbrydelse, der resulterer i skadelidtes død, dækker 2/3 af ordningerne dødsfald. Størstedelen af medlemsstaterne udelukker uagtsomme skader, hvad enten det gælder ofret eller vedkommendes efterladte. Langt størstedelen af medlemsstaterne yder erstatning både ved personskade og ved dødsfald. Der er også et stort flertal, som lader sygdom og psykiske mén være omfattet af ordningen. I de fleste tilfælde kan både skadelidte og dennes nærmeste pårørende (hvis der er tale om dødsfald) være berettiget til erstatning. I alle medlemsstater undtagen to er der en frist for udfyldelse og indgivelse af et erstatningskrav, og de fleste (3/4) giver under særlige omstændigheder mulighed for at forlænge denne frist. Disse omstændigheder vedrører for størstedelens vedkommende medicinske følger af forbrydelsen for skadelidte. 14 15 I undersøgelsen nævnes andre årsager af mere generel karakter til den høje frafaldsprocent. http://ec. europa. eu/civiljustice/comp_crime_victim/comp_crime_victim_gen_en. htm. DA 7 DA I et flertal af medlemsstater (2/3) er der ingen økonomisk nedre grænse for erstatning, og i de medlemsstater, hvor en sådan minimumsgrænse findes, varierer den meget. I betragtning af, at erstatningsmuligheden i ingen af ordningerne er betinget af, at straffesagen er afsluttet eller skadevolder identificeret, stilles der i stort set alle ordninger krav om, at skadelidte anmelder lovovertrædelsen til politiet. Der er dog nærmest en ligelig fordeling mellem ordninger, der fastsætter en frist for anmeldelsen, og ordninger, der ikke gør. Af de ordninger, der fastsætter en frist, giver ca.  halvdelen mulighed for at forlænge fristen. Næsten alle ordninger indeholder en bestemmelse om, at skadelidte, som på en eller anden måde medvirker til skaden, kan risikere, at erstatningen nedsættes eller helt bortfalder. Der er derimod en stor del af ordningerne (4/5), hvor skadelidte, som ikke har en ren straffeattest, ikke af den grund udelukkes (helt eller delvist) fra erstatning. I undersøgelsen blev respondenterne spurgt, om de følte, at deres ordning gav en "rimelig og passende erstatning", som foreskrevet i direktivet. Spørgsmålet blev besvaret af mindre end halvdelen af de besluttende myndigheder. De, der svarede, mente, at deres ordning opfyldte kravet. Respondenterne blev stillet en række spørgsmål vedrørende vurderingen og omfanget af den erstatning, der ydes i henhold til deres ordning. For størstedelen af respondenternes vedkommende (2/3) baseres vurderingen af erstatningen på den nationale lov om erstatning for personskade eller død. I nogle ordninger fastsættes den økonomiske værdi af de forskellige skader ved hjælp af en takst. Udover skader, der ikke er af økonomisk karakter, yder langt de fleste ordninger erstatning for økonomisk tab som følge af skaden (f. eks. tabt arbejdsfortjeneste), og de fleste yder erstatning for længerevarende handicap. Tilsvarende yder størstedelen af ordningerne erstatning til efterladte både for immateriel skade og økonomisk skade (tab af forsørger). Et flertal af ordninger (4/5) har en øvre grænse for den samlede erstatning i en sag. Men med hensyn til spørgsmålet om, hvorvidt der bør være en øvre grænse for erstatningen for tabt arbejdsfortjeneste, er fordelingen fifty-fifty. En ansøger kan nyde godt af erstatning fra to andre kilder. Den første er godtgørelse fra skadevolder. National ret kan fastsætte, at det organ, der udbetaler erstatning, kan indtræde i skadelidtes civilretlige krav mod skadevolderen. Undersøgelsen viste, at et lille flertal af de nationale ordninger ikke kræver, at skadelidte træffer passende foranstaltninger til at få godtgørelse fra skadevolder. Den anden kilde er yderligere ydelser fra staten, skadelidtes arbejdsgiver eller skadelidtes egen forsikring. Respondenterne var i dette tilfælde enige om, at ordningerne forsøger at undgå doblet godtgørelse. Selv om erstatningsordningerne er komplekse og forskellige i medlemsstaterne, ser det ud til, at alle de medlemsstater, der deltog i undersøgelsen, har etableret velfungerende erstatningsordninger for ofre for forsætlige voldsforbrydelser.  Med hensyn til kravet om rimelig og passende erstatning var undersøgelsens respondenter enige om, at der på tværs af medlemsstater var en væsentlig grad af overholdelse af bestemmelsen om "rimelige og passende erstatning til ofre for forsætlige voldsforbrydelser": DA 8 DA • Alle respondenter hævdede, at der ydes erstatning til ofre for forsætlige forbrydelser. • Et flertal af medlemsstater udelukker uagtsomme skader fra deres erstatningsordning. • Langt størstedelen af medlemsstaterne yder erstatning både ved personskade og ved dødsfald. • Der er også enighed om, at sygdom og mental skade bør omfattes af ordningerne. • Der er en meget høj grad af efterlevelse af mindstekravet, ifølge hvilket både skadelidte og nærmeste pårørende (i tilfælde af skadeslidtes død) bør være berettiget. • Alle besluttende myndigheder med undtagelse af to har rapporteret, at de har en frist for udfærdigelse og indgivelse af erstatningskrav. • Næsten alle ordninger indeholder en bestemmelse om, at skadelidte, som medvirker til skaden, kan risikere, at erstatningen nedsættes eller helt bortfalder. • Et stort flertal er af den opfattelse (ikke omhandlet i minimumskravene), at skadelidte, som ikke har en ren straffeattest, ikke af den grund skal udelukkes fra erstatning. • Langt størstedelen af ordningerne yder erstatning for økonomisk tab forårsaget af skaden, og de fleste yder erstatning for længerevarende handicap. • I nogle ordninger fastsættes den økonomiske værdi af de forskellige skader ved hjælp af en takst. • Et flertal af ordningerne har en øvre grænse for den samlede erstatning i en sag. 4. GENNEMFØRELSESFORANSTALTNINGER I KAPITEL III I DIREKTIVET Ifølge artikel 13, stk. 1, skal medlemsstaterne sende Kommissionen en liste over de bistandsydende og besluttende myndigheder, meddele de i artikel 11 omhandlede sprog samt de oplysninger, der er tilvejebragt med henblik på artikel 4, samt sende formularerne til ansøgning om erstatning. Følgende 13 medlemsstater har sendt alle disse oplysninger: Belgien, Danmark, Det Forenede Kongerige, Frankrig, Irland, Letland, Nederlandene, Portugal, Slovakiet, Sverige, Tjekkiet, Ungarn og Østrig. De øvrige har endnu ikke indsendt alle oplysninger. Kommissionen har på dette grundlag udarbejdet en håndbog over oplysningerne i overensstemmelse med artikel 13, stk. 2. Håndbogen er oversat til alle sprog og offentliggjort på internettet i Atlasset. Den ajourføres jævnligt med de tilføjelser og ændringer, medlemsstaterne meddeler. Standardformularerne til fremsendelse af ansøgninger og afgørelser, jf. artikel 14, blev udarbejdet den 19. april 2006 ved Kommissionens afgørelse 2006/337/EF16.  ES ES ES COMISIÓN DE LAS COMUNIDADES EUROPEAS Bruselas, 20. 4. 2009 COM(2009) 170 final INFORME DE LA COMISIÓN AL CONSEJO, AL PARLAMENTO EUROPEO Y AL COMITÉ ECONÓMICO Y SOCIAL EUROPEO relativo a la aplicación de la Directiva 2004/80/CE del Consejo sobre indemnización a las víctimas de delitos [SEC(2009) 495] ES ES INFORME DE LA COMISIÓN AL CONSEJO, AL PARLAMENTO EUROPEO Y AL COMITÉ ECONÓMICO Y SOCIAL EUROPEO relativo a la aplicación de la Directiva 2004/80/CE del Consejo sobre indemnización a las víctimas de delitos 1. INTRODUCCIÓN Las víctimas de delitos en la Unión Europea tienen derecho a una indemnización justa y adecuada por los perjuicios sufridos, con independencia del lugar de la Comunidad Europea en que se haya cometido el delito. La Directiva 2004/80/CE sobre indemnización a las víctimas de delitos1 (en lo sucesivo denominada «la Directiva») establece un sistema de cooperación para facilitar el acceso a la indemnización de las víctimas de delitos en situaciones transfronterizas. El sistema funciona sobre la base de los regímenes de indemnización de los Estados miembros a las víctimas de delitos dolosos violentos cometidos en sus respectivos territorios. El artículo 19 de la Directiva establece que a más tardar el 1 de enero de 2009, la Comisión presentará al Parlamento Europeo, al Consejo y al Comité Económico y Social Europeo un informe sobre la aplicación de la Directiva. El presente informe responde a dicha obligación y cubre el período del 1 de enero de 20062 al 31 de diciembre de 20083. Con el fin de preparar el informe, la Comisión solicitó un estudio sobre la aplicación de la Directiva, que fue preparado por un contratista4. El principal objetivo del estudio era evaluar la actual etapa de aplicación de la Directiva en todos los Estados miembros. A tal efecto, el contratista analizó: • La aplicación de la Directiva: evaluación del funcionamiento de los regímenes de indemnización; • La eficacia de la Directiva: detección de factores contextuales, normas y procedimientos que habrían originado dificultades de ejecución; • El contenido de la legislación nacional: comparación de los regímenes de indemnización de los Estados miembros; análisis sobre si dichos regímenes se adecuan a las disposiciones de la Directiva. Además, la aplicación de la Directiva fue analizada en una reunión de los puntos de contacto centrales designados por los Estados miembros de conformidad con el 1 2 3 4 DO L 261 de 6. 8. 2004, p.  15. Debe señalarse que la base jurídica de la Directiva es el artículo 308 del Tratado CE. Por lo tanto, la Directiva es aplicable en todos los Estados miembros, incluida Dinamarca, que no está cubierta por medidas comunitarias de este tipo en el ámbito de la cooperación en materia de justicia civil que son adoptadas con arreglo al título VI del Tratado CE. En virtud del artículo 18. 1 de la Directiva, los Estados miembros debían aplicarla antes del 1 de enero de 2006. Los anexos del informe se presentan en el documento de trabajo n°. de la Comisión. Análisis: Aplicación de la Directiva 2004/80/CE sobre indemnización a las víctimas de delitos. Informe empírico de 12. 12. 2008, y análisis de la aplicación de la Directiva 2004/80/CE sobre indemnización a las víctimas de delitos; Estudio de síntesis de 12. 12. 2008 («el estudio»). El estudio está disponible en: http://ec. europa. eu/justice_home/doc_centre/civil/studies/doc_civil_studies_en. htm. ES 2 ES artículo 16 de la Directiva, organizada en el marco de la Red Judicial Europea en Materia Civil y Mercantil, que se celebró el 23 de octubre de 2008. La Directiva y toda la información facilitada por los Estados miembros en virtud de las disposiciones de la Directiva se encuentran disponibles en el Atlas Judicial Europeo en Materia Civil (en adelante denominado «Atlas»)5. 2. PRINCIPALES ELEMENTOS DE LA DIRECTIVA El artículo 1 de la Directiva establece que los Estados miembros garantizarán que la víctima de un «delito doloso violento» cometido en un Estado miembro distinto del Estado miembro en donde el solicitante de una indemnización tiene su residencia habitual, tendrá derecho a presentar la solicitud de indemnización en dicho Estado. La autoridad competente del Estado miembro en el que el solicitante resida actualmente (la «autoridad de asistencia») asistirá al solicitante y sus obligaciones para con la víctima se definen en los artículos 5 a 11 de la Directiva. Dicha autoridad no efectuará ninguna evaluación de la solicitud ya que esta evaluación corresponde a la autoridad del Estado miembro (la «autoridad de decisión») a cuyo régimen de indemnización se acoja la víctima. Por lo tanto, los Estados miembros deben determinar las autoridades de asistencia y de decisión y designar puntos de contacto centrales (artículos 3. 1, 3. 2 y 16).  Las autoridades de asistencia son responsables de: • informar a los posibles solicitantes sobre el sistema de indemnización (artículo 4); • ayudar a los solicitantes a cumplimentar la solicitud de indemnización (artículo 5); • trasladar la solicitud a la autoridad de decisión (artículo 6); • aconsejar de manera general al solicitante en caso de que sea precisa documentación suplementaria (artículo 8); • organizar una audiencia si es solicitada por la autoridad de decisión (artículo 9). Las autoridades de decisión son responsables de: • Acusar recibo de la solicitud, facilitando el nombre de una persona de contacto competente que se ocupe del asunto e indicar una estimación del tiempo necesario para la adopción de una resolución (artículo 7); • Informar de la decisión tanto a la autoridad de asistencia como al solicitante (artículo 10). El artículo 12. 1 de la Directiva establece que el acceso a una indemnización en situaciones transfronterizas debe basarse en los regímenes de los Estados miembros para la indemnización de las víctimas. Para especificar los elementos constitutivos de tales regímenes, el artículo 12. 2 establece que «Todos los Estados miembros garantizarán que sus normas nacionales establecen la existencia de un régimen de indemnización para las víctimas de delitos dolosos violentos cometidos en sus respectivos territorios, que asegure a las víctimas una indemnización justa y adecuada. ». 5 http://ec. europa. eu/justice_home/judicialatlascivil/html/cv_information_en. htm. ES 3 ES Los Estados miembros velarán por que los posibles solicitantes tengan acceso a la información sobre las posibilidades de solicitar una indemnización (artículo 4). La indemnización deberá ser abonada por la autoridad competente del Estado miembro en cuyo territorio se cometió el delito (artículo 2). Deberá procurarse que las formalidades administrativas sean las mínimas necesarias (artículo 3. 3) y deberán utilizarse impresos uniformes para la transmisión de las solicitudes y las decisiones (artículo 14). 3. APLICACIÓN DE LA DIRECTIVA La siguiente sección describe diversos aspectos de la aplicación de la Directiva, en especial la notificación de la transposición de medidas, el cumplimiento y ejecución de la Directiva y la eficacia y de los regímenes nacionales de indemnización de conformidad con el artículo 12. Además, se presentan las medidas de ejecución requeridas por el capítulo III de la Directiva. 3. 1. Notificación de las medidas de transposición De conformidad con el artículo 18.  1, los Estados miembros debían poner en vigor las disposiciones legales, reglamentarias y administrativas necesarias para dar cumplimiento a la Directiva antes del 1 de enero de 2006 6 7. Un total de 15 Estados miembros adoptaron medidas de transposición nacionales antes de dicho plazo: Bulgaria, Dinamarca, Alemania, Estonia, España, Francia, Irlanda, Luxemburgo, Países Bajos, Austria, Polonia, Eslovenia, Finlandia, Suecia y Reino Unido. Las notificaciones de otros 7 Estados miembros (Bélgica, República Checa, Chipre, Lituania, Hungría, Portugal y Eslovaquia) se recibieron a principios de 2006. En 2006 y 2007, la Comisión puso en marcha el procedimiento de infracción de conformidad con el artículo 226 del Tratado CE contra Grecia, Italia, Letonia, Malta y Rumanía por no notificación. Desde entonces, Italia, Letonia, Malta y Rumanía han notificado la legislación nacional de transposición de conformidad con su obligación. Hasta ahora, Grecia no ha notificado medidas de transposición nacionales y por ello fue condenada por el Tribunal de Justicia de las Comunidades Europeas en julio de 20078. La Comisión puso en marcha el procedimiento de conformidad con el artículo 228 del Tratado CE contra Grecia en 2008, procedimiento todavía en curso. Las medidas de transposición notificadas por los Estados miembros se enumeran en el anexo 1. 3. 2. Cumplimiento de la Directiva La evaluación de conformidad de las medidas de transposición con los requisitos de la Directiva todavía no ha concluido completamente debido a las últimas notificaciones. Sobre la base de la información disponible, la situación es la siguiente: Artículos 1-3: Todos los Estados miembros, excepto Grecia e Italia, disponen de sistemas que permiten a las víctimas presentar una solicitud (artículo 1) y aplican los 6 7 8 El plazo era el 31 de diciembre de 2006 para Bulgaria y Rumanía. Véase documento de trabajo n°. de la Comisión. Asunto C-2007/026, Comisión c. Grecia, sentencia de 18 de julio de 2007. ES 4 ES artículos 2-3 (establecimiento o designación de autoridades responsables y procedimientos administrativos). La lista de autoridades responsables se publica en el Atlas. 9 Artículo 4: En 20 Estados miembros existe información sobre medidas y métodos para informar a los posibles solicitantes. En general, los Estados miembros han facilitado la información sobre sus sistemas de indemnización a través de internet, en sitios internet nacionales o en el Atlas. También han publicado prospectos y folletos. Las medidas de información se presentan en el anexo 210.  Artículos 5-10: Actualmente existe información sobre el funcionamiento de los procedimientos requeridos en los artículos 5-10 de la Directiva de 12 Estados miembros: República Checa, Dinamarca, Irlanda, España, Chipre, Letonia, Luxemburgo, Hungría, Portugal, Finlandia, Suecia y el Reino Unido. Artículo 11: Un total de 17 Estados miembros aceptan solicitudes en lenguas distintas de sus lenguas oficiales y el idioma extranjero más ampliamente aceptado es el inglés. España, Francia, Luxemburgo, Eslovenia y Eslovaquia sólo aceptan el uso de sus lenguas oficiales. La información sobre las lenguas admitidas en cada Estado miembro se presenta en el anexo 311. 3. 3. Aplicación y eficacia de la Directiva en la práctica Sólo se dispone de datos limitados sobre la aplicación práctica de la Directiva en los Estados miembros12. El número de solicitudes transfronterizas presentadas con la intervención de la autoridad de asistencia y el número de medidas adoptadas por la autoridad de decisión se presentan en el siguiente cuadro. La principal conclusión es que hasta ahora ha habido muy pocos casos. Estado miembro Bélgica Bulgaria República Checa Dinamarca Alemania Estonia Grecia España Francia Irlanda Italia Chipre Número de solicitudes transfronterizas (actuando como autoridad de asistencia/de decisión) 13 1/22 (todavía no se dispone de datos) 0/3 2/2 (no se dispone de datos) 3/4 (no transpuesto) (no se dispone de datos para autoridad de asistencia)/48 (no se dispone de datos para autoridad de asistencia)/28 1/31 (no existe ninguna autoridad) (no se dispone de datos para autoridad de asistencia)/2 9 10 11 12 13 También se enumeran en el capítulo 9. 2 del análisis sobre la aplicación de la Directiva 2004/80/CE sobre indemnización a las víctimas - Estudio de síntesis de 12. 12. 2008. Véase documento de trabajo n°. de la Comisión. Véase documento de trabajo n°. de la Comisión. En el estudio llevado a cabo por el contratista, la mayoría de los encuestados eligió no contestar a las cuestiones relativas a solicitudes, peticiones de información, decisiones, audiencias, etc. Por lo tanto, los datos a escala comunitaria son muy aproximados con respecto a estos extremos. Los períodos cubiertos por los datos disponibles varían. Las cifras se basan en el estudio y en la información recibida en la reunión de puntos de contacto centrales del 23 de octubre de 2008.  ES 5 ES Letonia Lituania Luxemburgo Hungría Malta Países Bajos Austria Polonia Portugal Rumanía Eslovenia Eslovaquia Finlandia Suecia Reino Unido 2/1 3/0 0/1 0/0 0/(no se dispone de datos para autoridad de decisión) 39/3 (no se dispone de datos para autoridad de asistencia)/3 5/5 (no se dispone de datos para autoridad de asistencia)/3 1/0 0/1 0/0 6/1 7/14 aproximadamente 100/(no se dispone de datos para autoridad de decisión) Según el estudio, la razón de la no disponibilidad de datos pertinentes sería que en determinados Estados miembros la Directiva sólo ha sido aplicada recientemente. Para la aplicación otros se toparon con barreras como la lengua, la falta de conocimiento del ordenamiento jurídico y de los procedimientos de los otros Estados miembros y diferentes actitudes con respecto a la diligencia y la eficacia. Quienes contestaron también observaron que había habido pocos casos exitosos que podían compartirse. Además del resultado estadístico, pueden subrayarse los siguientes resultados sobre la base del estudio: 3. 3. 1. Eficacia de la Directiva En general, las autoridades de decisión y de asistencia tenían una opinión positiva del funcionamiento del actual sistema y de los puntos de contacto centrales, del uso de impresos uniformes, de las lenguas y del uso de las tecnologías de la comunicación. Sin embargo, el relativamente bajo índice de respuestas planteó la cuestión de en qué medida quienes respondieron hicieron realmente uso del sistema. En general, las autoridades de decisión y de asistencia valoraron a sus interlocutores principales como efectivos y entre quienes respondieron hubo pocas críticas hacia los corresponsales oficiales. Los puntos de contacto centrales también recibieron evaluaciones positivas. Sin embargo, los solicitantes fueron mucho menos positivos que las autoridades sobre el procedimiento al considerar el proceso complicado y largo. Las barreras lingüísticas, la falta de información y el asesoramiento jurídico se citaron como problemas importantes. Por lo tanto, parece que a pesar de los requisitos del artículo 11 de la Directiva, las barreras lingüísticas (y la comunicación en general) siguen siendo un problema importante en el proceso de aplicación. 3. 3. 2. Carga de trabajo y decisiones El cálculo a escala comunitaria del número aproximado de solicitudes al amparo de la Directiva durante el período de información es muy bajo, según lo presentado anteriormente en el cuadro. Sin embargo, hay indicios de que el número de ES 6 ES solicitudes, audiencias y peticiones de información se incrementó sustancialmente entre 2006 y 2008.  A pesar del aumento del número de solicitudes, el porcentaje de éxito seguía siendo aproximadamente el mismo (alrededor del 10 %). Según el estudio, ha habido un aumento sustancial de los importes absolutos, tanto reclamados como pagados. En porcentaje del importe reclamado, los desembolsos tienden a variar en gran medida, dependiendo del año y del país. 3. 3. 3. Organización y comunicación El estudio indica que la capacidad de tramitar y transmitir solicitudes y decisiones parece variar mucho en función del Estado miembro. Por término medio, se tardan unas cuatro semanas en transmitir una solicitud y aproximadamente dos para que la autoridad de decisión la reciba. Las peticiones de información de seguimiento pueden demorarse hasta cuatro meses. El uso de las tecnologías de la comunicación parece haber ayudado a incrementar el número de audiencias, pero no sustancialmente. Alrededor del 10 % organizaron audiencias en 2006, y el 19 % en 2007. Hubo pocos ejemplos de teleconferencia o videoconferencia que plantearan problemas. Una minoría significativa de las autoridades de decisión (la cuarta parte) estaba también dispuesta a utilizar el correo electrónico y el fax. Finalmente, la mayoría de quienes respondieron se mostraron satisfechos con el uso de las lenguas. Sin embargo, una minoría sustancial (aproximadamente la cuarta parte) expresó preocupaciones y hubo varias sugerencias sobre la forma de mejorar la situación, incluido el uso de intérpretes de lengua nativa. 3. 3. 4. Tasa de abandono Sobre la base de las pruebas disponibles en el contexto del estudio, es probable que solamente un número relativamente pequeño de víctimas se haya planteado promover solicitudes de indemnización transfronteriza. Las posibles explicaciones van desde el desconocimiento de la existencia de los sistemas hasta el escaso atractivo de tener que relacionarse con el organismo que tramita las solicitudes (la autoridad de asistencia). Además, factores contextuales (barreras lingüísticas percibidas, falta de una fuente central de información e implicación de dos organismos) también pueden haber desembocado en una alta tasa de abandono durante el procedimiento14. 3. 4. Regímenes de indemnización de los Estados miembros (artículo 12) 3. 4. 1. Existencia de regímenes nacionales de indemnización El artículo 12 establece primero que los Estados miembros dispondrán de regímenes nacionales de indemnización de las víctimas de delitos dolosos violentos cometidos en sus respectivos territorios. Todos los Estados miembros, excepto Grecia, parecen cumplir esta obligación.  14 Otras razones de naturaleza más general para la alta tasa de abandono pueden encontrarse en el estudio. ES 7 ES 3. 4. 2. Actos que dan lugar a indemnización cubiertos por los regímenes e «indemnización justa y adecuada» en virtud del artículo 12 El estudio y el sitio internet de la Red Judicial Europea en Materia Civil y Mercantil15 contienen mucha información sobre los regímenes nacionales de indemnización. La siguiente sección describe las prácticas actuales de dichos regímenes por lo que se refiere a dos aspectos esenciales, la cuestión de los actos que dan lugar a indemnización y el problema de la «indemnización justa y adecuada». Todos los Estados miembros, excepto Grecia, indemnizan a las víctimas de delitos dolosos contra la persona. En cuanto a los familiares de víctimas fallecidas, el número de regímenes que cubren las lesiones mortales es el doble de los que no lo hacen. Una mayoría de Estados miembros excluye las lesiones involuntarias, tanto a las víctimas como a sus familiares. La mayor parte de los Estados miembros indemniza tanto las lesiones a personas como el fallecimiento. Una gran mayoría también incluye en sus regímenes las enfermedades y lesiones mentales. En la mayoría de los casos, tanto las víctimas como sus familiares próximos (cuando el delito es homicidio) pueden reclamar una indemnización. Todos los Estados miembros excepto dos imponen un plazo para cumplimentar y presentar una solicitud de indemnización y la mayoría (3:1) establecen que en determinadas circunstancias el plazo puede ser prorrogado. Estas circunstancias se refieren en gran parte a las consecuencias médicas del delito para la víctima. Por el contrario, una mayoría de Estados miembros (2:1) no impone ningún mínimo financiero a la indemnización, y en el caso de los que lo imponen, los mínimos varían ampliamente. Dado que ninguno de los regímenes establece la incoación de un proceso penal o la identificación del delincuente como condición para poder acogerse, en casi todos los regímenes se requiere que la víctima informe del delito a la policía. Sin embargo, los regímenes se dividen a partes casi iguales entre los que imponen un plazo para dicha comunicación; en los casos en que imponen un límite, también se dividen a partes casi iguales con respecto a la cuestión de si el plazo puede prorrogarse.  Prácticamente todos los regímenes establecen que las víctimas que de cierta manera contribuyeron a las circunstancias en que resultaron heridas pueden ver reducida su indemnización o que su solicitud sea rechazada por completo. Por el contrario, en una clara mayoría (4:1) de los regímenes las víctimas que tienen antecedentes penales no se ven impedidas (total o parcialmente) de optar a una indemnización por dicho motivo. El estudio preguntó si los encuestados pensaban que sus regímenes ofrecían, como lo exige la Directiva, una «indemnización justa y adecuada». La pregunta fue contestada por menos de la mitad de las autoridades de decisión y las que lo hicieron afirmaron que sus regímenes cumplían esta norma. Se plantearon varias preguntas referentes a la evaluación y al alcance de la indemnización que establecen los regímenes. Para una mayoría de encuestados (2:1) la cuantía de la indemnización se basa en su legislación nacional sobre perjuicios en 15 http://ec. europa. eu/civiljustice/comp_crime_victim/comp_crime_victim_gen_en. htm. ES 8 ES caso de daños a personas o fallecimiento. Algunos regímenes aplican un baremo que fija un valor financiero para lesiones especificadas. Además de la pérdida no pecuniaria, la gran mayoría de regímenes prevé una indemnización por pérdidas pecuniarias derivadas del perjuicio (pérdida de ingresos, por ejemplo) y la mayoría establece una indemnización para incapacidades a más largo plazo. Del mismo modo, la mayoría establece la indemnización para personas a cargo tanto por pérdidas no pecuniarias (duelo) como no pecuniarias (pérdida de dependencia). En todo caso, la mayoría de los regímenes (4:1) impone un límite máximo a la indemnización. Pero se dividen a partes iguales con respecto a la cuestión de si debería existir un límite superior para las indemnizaciones por pérdida de ingresos. Un solicitante podría beneficiarse de otras dos fuentes de indemnización. La primera es ser resarcido por el delincuente. El Derecho interno puede establecer que el organismo encargado de las demandas se subroga a la demanda civil de la víctima contra el delincuente. El estudio mostró que una ligera mayoría de regímenes nacionales no establece que las víctimas deban adoptar medidas razonables para ser resarcidas por el delincuente. La segunda fuente son los beneficios colaterales que pudieran proceder del Estado, el empresario del demandante o las propias pólizas de seguros. A este respecto, los encuestados acordaron que los regímenes pueden intentar impedir una doble indemnización.  Aunque los regímenes de indemnización son complejos y las características difieren, parece que todos los Estados miembros examinados cuentan con un régimen operativo de indemnización a las víctimas de delitos dolosos violentos. Por lo que se refiere al requisito de indemnización justa y adecuada, quienes respondieron a la encuesta afirmaron que existe un grado sustancial de observancia en los Estados miembros en lo tocante a la disposición de una «indemnización justa y adecuada para las víctimas de delitos dolosos violentos»: • Todos los preguntados declararon que se indemniza a las víctimas de delitos dolosos contra la persona. • La mayor parte de los Estados miembros excluye de su régimen de indemnización las lesiones involuntarias. • La gran mayoría de los Estados miembros indemnizan tanto las lesiones a personas como la muerte. • Existe también consenso con respecto a que las enfermedades y lesiones mentales deben ser incluidas en los regímenes. • Existe una observancia muy grande de la norma mínima que propone que en los casos de homicidio tanto las víctimas como sus familiares próximos puedan ser indemnizados. • Todas las autoridades de decisión, excepto dos, informaron de que imponen un plazo para completar y presentar una solicitud de indemnización. • Prácticamente todos los regímenes incluyen una disposición en el sentido de que las víctimas que contribuyeron a las circunstancias en que resultaron heridas pueden ver reducida su indemnización o rechazada por completo su solicitud. ES 9 ES • Una mayoría sustancial considera (elemento no propuesto en las normas mínimas) que las víctimas que tienen antecedentes penales no deben por ello verse impedidas de recibir una indemnización. • La gran mayoría de los regímenes indemniza las pérdidas financieras derivadas del perjuicio y la mayoría establece una indemnización por incapacidad a más largo plazo. • Algunos regímenes utilizan un baremo que fija un valor financiero para lesiones especificadas. • Una mayoría de regímenes impone en todo caso un límite al total de la indemnización. 4. MEDIDAS DE EJECUCIÓN DE CONFORMIDAD CON EL CAPÍTULO III DE LA DIRECTIVA El artículo 13. 1 establece que los Estados miembros enviarán a la Comisión las listas de las autoridades de asistencia y de decisión, de las lenguas citadas en el artículo 11 y de las medidas de información de conformidad con el artículo 4 y los impresos de solicitud de indemnización. 