Wekstem : getuigenissen uit de Christelijke Afgesch. Geref. Kerk in Nederland 
M 93 DONDERDAG 13 AUGUSTUS 1874. lOde Jaargang. WEKSTEM. GETUIGENISSEN UIT DE CHRISTELIJKE GEREFORMEERDE KERK IN NEDERLAND. ONDER REDACTIE VAN DD. J. H. DONNER, W. DIEMER EN B. C. FELIX. UITGEVER: G. P,. ZAlSMAfï TE KAMPEN. Jes. 40: 6a. Eene stem zegt: roept! Dit blad verschijnt Dinsdag, Donderdag en Zaterdag. Prijs per 3 maanden franco p. p. / 2,00. Voor Duitschland / 2,80; Bel gië / 2,25; Amerika ƒ3,20; Indië / 3,80, bij vooruitbetaling. Af zonderlijke no’s. 12*/s Ct. Prijs der advertentiën van 1—10 regels /1.00, iederen regel meer 10 Cent. Groote letters naar plaatsruimte. Stukken in te zenden aan den Hoofdredacteur J. H. DONNER te Leiden; advertentiën, kerknieuws enz. aan den Uitgever. Alles franco. KALENDER-JACHIN. ZONDAG 16 AUGUSTUS. ABIMELECH, DE MOORDENAAR ZIJNER BROEDERS. Richt. 9. In het jaar 1194 v. Chr. ging een man, wiens naam beteekent: »mijn va der is koning,” naar de stad Sichem, gelegen in den stam Efraïm, tusschen de bergen Ebal in ’t Noorden en Gerizim in ’t Zuiden. Die man was Abimelech, zoon van Gideon. Hij was een bas- taard-zoon, een zoon van zijne slavin uit Sichem. In echten Efraïms trots herinnerde zich die moeder door den naam van haar kind, wat Gideon had kunnen zijn, en wat zij misschien bij de geboorte reeds hoopte dat haar zoon eenmaal worden zou. En hij is het ook geworden? Maar hoe? Gelijk een commune-man, van ’t echte soort. Zijn vader is dood. Van zijne 70 broeders veronderstelt hij dat ze naar de heer schappij hunkeren gelijk hij, en nu is ’t doel zijner reis naar Sichem om ’t geslacht zijner moeder te bezoeken, en met zijne bloedverwanten, allereerst de inwoners dier stad op de meest listige wijze op de hoogte te brengen, dat zij toch liever één heer moeten kiezen dan zich straks misschien door 70 verdruk kers tegelijk te laten verdrukken. Die sluwaard! Hij spreekt over zijn vader maar noemt hem, niet zonder overleg: Jerubbaal. En die naam was immers genoeg om den Sichemieten, die zich weer aan den Baalsdienst hadden over gegeven, te herinneren dat zij neen be- gegeven, te herinneren dat zij geen be scherming, althans wat hun godsdienst betrof, te wachten hadden van Gideons wettige zonen? »Gedenk ook, dat ik uw vleesch en uw been ben.” Och, hoe gevoelig! En dat van zoo’n tiran!! Maar — ’t is gelukt. Zij neigen zich naar Abimelech, want zij zeggen: »hij is onze broeder.” Zij geven hem geld uit den afgodstempel (o zoon van Jerub- Baal!!) en Abimelech huurde daarmede ijdele en lichtvaardige mannen die hem navolgden. De weg tot de heerschappij zal worden gebaand, al moet hij ook baden door het bloed zijner broeders. Hij doet het waarlijk. In het huis zijns vaders te Ofra gekomen, doodde hij met de hulp zijner dapperen al de wet tige zonen van Gideon op éénen steen, die als een altaar was opgericht voor Baal. Hoe barbaarsch! 70 broeders op éénmaal! Neen — éen van de 70 ont kwam ; ’t was de jongste, wiens naam Jotham beteekent: Jehova is oprecht. En als straks de Sichemieten en het gansche huis van Millo (de Baalspries- ters) hunnen koning kroonden, wordt dit aan Jotham gezegd. Hij gaat ook naar Sichem. In het zuiden der stad is de hoogte van den berg Gerizim, als een steile rots onge veer 800 voeten hoog. Daar klimt hij op. Na zeker de noodige voorzorgen genomen te hebben dat men hem niet nemen kan en zoodra hij gesproken heeft ontvluchten kan, spreekt hij. Een schare verzamelt zich gelijk dit in het Oosten zoo gemakkelijk geschiedt als een redenaar zich in ’t openbaar vertoont. In een schoone fabel die rijk is aan vinding, vernuft, juistheid en scherpte van toepassing (zij moet nagelezen wor den, vs. 8—20) zegt hij aan deze trou- weloozen dat zij vroolijk mogen zijn met hunnen doornbosch Abimelech, een zoon van zijns vaders dienst- m a a g d (!) en hij over hen, als zij n.1. hem in oprechtheid en waarheid koning maakten en zich geen ondankbaarheid te verwijten hadden jegens Gideon en zijn huis. Doch zoo niet — zegt Jo tham — zoo ga vuur uit van Abime- i lech en vertere u en hem. Kort en ■ goed zegt hij dus: »indien uwe handel- ' wijze goed is, dan zal uwe keuze ge- s zegend worden; in het tegenoverge- 1 stelde geval wacht u en Abimelech een gewisse ondergang.” Jotham had gesproken — hij ging heen — hij vluchtte naar Beer. Wij j vernemen niets meer van hem. Maar 1 toch staat hij daar als »een waarschu wend profeet, die de beteekenis der 1 volgende gebeurtenissen uitspreekt, te- c vens als een teeken, dat Jehova, on danks het vreeselijk gericht over zijn huis, het geloof van Gideon niet onbe- s loond gelaten heeft.” — En Israël ? ach. .. niet één der stammen schijnt zich verzet te hebben tegen hetgeen de inwoners van Sichem eerst deden en daarna door de andere t steden en stammen is goedgekeurd. Hoe t diep is het alweer gezonken. t o En het geschiedde, drie jaren later, ° dat er een booze geest van achterdocht en misnoegen kwam onder het volk dat door verraad aan zijn koning was gehecht. De God Israëls kwam zonde met zonde straffen; liet de zonde ver nietigen wat de zonde begonnen had. Een opstand brak weldra uit in Sichem. De tiran durfde niet meer in zijn stad blijven, ’s Nachts althans ging hij er uit met de dapperen die hem trouw bleven om nu hier, dan daar, in andere streken van zijn land zich op te houden. En als hij afwezig was bestelden — zie vs. 25 — de burgers van Sichem er tegen hem, die op de hoogten der bergen lagen leiden en al wie voorbij hen op den weg doorging, beroofden zij en het werd Abimelech aangezegd. Een gelukzoeker, zekere Gaal, zoon van Ebed, wist met zijn geslacht in Sichem te komen, het vertrouwen der burgers te winnen en bij gelegenheid van een feest van den wijnoogst het zoover te brengen, dat men Abimelech openlijk begon te vervloeken. Dit was te veel voor zijn stedehouder Zebul, die nog in Sichem gebleven was en zeker deed alsof hij tot de revolutie-mannen behoorde. In ’t geheim spoort hij zijn vorst aan om zich te wreken met eene volkomen wraak. En Abimelech kwam en Gaal die op een vroegen morgen meende dat er volk van de hoogten der bergen kwam, werd eerst misleid door Zebul < die een oogenblik later zijn masker af wierp en zei: (vs. 38) Waar is nu uw mond waarmede gij zeidet' wie is Abi melech, dat wij hem zouden dienen? is niet dit het volk dat gij veracht hebt? trek nu toch uit en strijd tegen hen! Er werd gestreden, een grooten, een bloedigen strijd; (zie vs. 39—50.) Sichem werd in brand gestoken — het vuur van den doornbosch verbrand de de boomen en vuur uit hen ver teerde den tiran. Hij komt te Thebez en wil de inge zetenen, die naar een hoogen toren ge vlucht zijn, met toren en al verbranden, toen een vrouw den bovensten steen van een handmolen nam, dien op zijn hoofd wierp en zijn hersenpan verpletterde. Nog niet dood, (stervende denkt hij slechts aan zijne eer) gebiedt hij zijn wapendrager hem te dooden. Ach, welk een sterven! Zoo is het lot der dwingelanden. — Zoo is het eind der boozen, die de Almachtige maakt tot werktuigen van hun eigen ondergang! Zóó maakt Hij de profetieën Zijner knechten (adres: Jotham) tot geschie denis ! Vraag: Welke zijn de punten van overeen stemming tusschen Abimelech, en de koningin A t h a 1 i a ? A n t w.: Beide waren onrechtmatige bezitters, i beide baanden zich een weg tot den < troon door het vermoorden hunner be- ■ trekkingen, van welke een enkel rijsje ontkwam en beiden kwamen ellendig 1 om. Zie 2 Kon. 11:1—3, 12—16. Gemeenschap van misdaden. Gemeenschap van ongeluk. j Ps. 55 : 14. < Gij, Heer! Gij zet den boozen palen , 5 En zult hen doen ten afgrond dalen. ( Wie op bedrog zijn hoop wil bouwen, 1 En dorst naar bloed, dien kort Uw straf De helft van zijne dagen af; i Maar ik, ik zal op U betrouwen. » I s 13. W. Gewoon en toch buitengewoon. Wij mogen onderstellen dat de mede- deelingen en verslagen van Christelijke scholen, die gedurig in het Zondagsblad van de Standaard voorkomen, in ’t algemeen met belangstelling ontvangen worden. Toch is het niet te ontkennen, dat er eene ze kere eentonigheid in heerscht; de feestvie ring, waarbij het verslag werd uitgebracht; de toespraken, die gehouden werden; de moeilijkheden, waarmeê men te worstelen heeft; in ’t bijzonder de dringende behoefte aan giften tot instandhouding der school: ’t komt alles vrij wel op hetzelfde neêr. Ja, wat bet laatste betreft, Christelijke | scholen en collectereizen zijn zoozeer een zelvig geworden, dat sommigen reeds schrikken, als men van Christelijke scholen spreekt; niet omdat zij niet gaarne ook geven. willen, maar omdat de eindelooze 1 herhaling van altijd dezelfde klachten hun I verdriet. ] Het is dan ook niet te verwondere n : indien vele, niettegenstaande hunne belang- : stelling in Christelijk onderwijs, mede- i deelingen omtrent de Christelijke scholen vaak ongelezen laten. Dit moet dan ook wel eenigszins verlammend op de bericht gevers terugwerken, of liever men kan begrijpen dat, waar men eigelijk niets bijzonders te berichten heeft, men het beter vindt, te zwijgen en stil onder de oogen van den Heer der Gemeente zijn weg te gaan, vast vertrouwende, dat Hij ook in alle nooden en behoeften voorzien zal, die Hij kent. Zoo ging het onder anderen het bestuur der bijzondere scholen voor Christelijk onderwijs te Groningen. Jaren zijn er som tijds voorbijgegaan zonder dat er in de week- of dagbladen melding van werd gemaakt. Kwamen er over de jaren 1871 en 1872 weder afzonderlijke verslagen uit, het was vooral omdat het bleek, dat som mige vrienden deze «rekenschap van beheer” wenschelijk achtten. Voor het overige was het streven: zooveel mogelijk onopgemerkt, maar getrouw werkzaam te zijn. Intusschen zou het wel kunnen zijn, dat de staat van het Christelijk onderwijs in weinig steden van ons vaderland belang wekkender ware dan in Groningen. Voor een paar maanden heeft de Standaard (9 April 74 No. 623) terecht hulde gebracht aan den heer J. C. de Mol Moncourt, een der stichters en thans voorzitter van het bestuur der bijzondere scholen voor Chris telijk onderwijs, die in eene vergadering van den Raad der gemeente de zaak van het Christelijk onderwijs krachtig verde digd en.onder anderen aangetoond had, dat «de Christelijke school te Groningen bloeit, aan den Gemeenteraad eene uitgaaf van vier tonnen gouds bespaard had, aan nie mand kosteloos werd gegeven en niet slechts op zedelijk en godsdienstig maar ook op verstandelijk terrein uitnemende resultaten had opgeleverd.” Het is natuurlijk, dat de Redactie van de Standaard deze kloeke taal met inge nomenheid vernam en zich gedrongen ge voelde ze zooveel mogelijk ter algemeene kennis te brengen. Maar heeft de Redac tie van de Standaard, hebben vooral ook de talrijke lezers van het artikel, die er zich gewis in verblijdden, ook bedacht wat daarin opgesloten lag en zich gevraagd of het hun ook niet eenige verpichting oplegde? «De Christelijke school te Groningen,” heette het, bloeit en heeft aan den Ge meenteraad eene uitgaaf van vier tonnen gouds bespaard.” Gevoelt men niet dat, al heeft ook de oudste Christelijke school te Groningen 22 jaar bestaan (zij werd geo pend 14 Juni 1852), ééne school in dien tijd geen vier tonnen gouds kan gekost hebben; dat het woord «Christelijke school” hier collectief is en noodzakelijk «Christe lijke scholen” beteekent ? Inderdaad, dat is het geval. In 1853, ’63, ’71 werden achtereenvolgens nog drie scholen opgericht, die gezamenlijk met de eer ste thans door 1700 kinderen worden bezocht en waarvoor een personeel van 4 hoofd en 19 hulponderwijzers benevens 4 juffrou wen voor de kleinekinder-klasse met een 12- of 14-tal helpsters benoodigd is. En indien men dan bedenkt dat de bevolking 38.000 a 39.000 zielen bedraagt, dan vra gen wij met vrijmoedigheid of er vele plaat sen in ons vaderland zijn, waar het Chris telijk onderwijs zulk eene uitbreiding heeft verkregen. Wij durven er in ’t voorbijgaan gerust bijvoegen dat, indien de geldelijke midde len niet ontbraken, de afmetingen van het Christelijk onderwijs in Groningen nog aanzienlijker zouden zijn. De scholen zijiT, althans in de beide laagste klassen, tot stikkens toe gevuld en iedere maand moe- ten tientallen uit gebrek aan ruimte wor- i den afgewezen, zoodat liet niet te gewaagd t is, te beweren dat, indien er nog twee 1 scholen, elk voor 300 kinderen, konden worden opgericht, zij binnen weinige maan den zoo goed als gevuld zouden zijn. Aan doenlijke tooneelen vallen er somtijds voor met ouders, die plaatsing voor hunne kin deren verlangen en niet verkrijgen kunnen; wel een bewijs zoowel van behoefte aan de Christelijke school als van do deugde lijkheid van het onderwijs. Maar het is dan ook licht te begrijpen, dat de heer Moncourt de uitgaven voor deze scholen gedaan (of die er althans door het stedelijk bestuur voor hadden moeten gedaan worden) op vier tonnen gouds ra men kon. Alleen in het jaar 73 hebben de uitgaven meer dan ƒ17,000 bedragen. Maar, mag men wel vragen, hoe zijn die enorme sommen gevonden? Het spreekt vanzelf, dat een deel, namelijk de kapita len voor aankoop van gebouwen -vereischt, door negotiatie verkregen zijn. Met name maf hier gewezen worden op de geldlee- ning van ƒ40,000, die ruim vier jaar ge leden is aangegaan, teneinde sommige de zer kapitalen af te lossen en verder een fonds aan te leggen, waaruit met Gods hulp niet alleen de geleende som, bij jaar- lijksche aflossing met betaling van rente, teruggegeven, maar ook andere opgenomen kapitalen zullen kunnen afbetaald worden. Het spreekt ook vanzelf, dat een deel der uitgaven door de schoolgelden benevens de huur van tot de schoolgebouwen behoo- rende woningen gedekt wordt. De eerste bedroegen in ’73 ruim ƒ 8000, de laatste ruim ƒ 3000. Doch daaruit blijkt ook ter stond' dat er in dit éóne jaar eene som van ongeveer f 6000 ongedekt bleef en dat deze door jaarlijksche bijdragen en giften moest worden aangevuld. Een ieder kan dus licht beseffen welk eene mate van krachtsinspanning er toe behoort, niet alleen om eene zoo uitgebreide zaak als de boven beschreven vier scholen be- I hoorlijk te besturen, maar ook om de | daarvoor benoodigde gelden bijeen te brengen. Wij wensehen ’t geen anderen doen in geen opzicht te verkleinen, maar zouden wel de behoefte van besturen of commis- siën, die ééne enkele school onderhouden, hetzij in aanzienlijke steden of ook in kleine steden en dorpen (waar men evenwel kleine stenen en uurpeu — tractementen geeft, die in Groningen door ■ zwaarder arbeid beter verdiend zouden i zijn en toch niet gegeven kunnen worden), zouden wel hunne behoeften met die van het bestuur der Groningsche scholen kunnen vergeleken worden? En wat mag van hen, die in Groningen het Christelijk onderwijs liefhebben, geëischt worden? Hoe groot is hun aantal? Hebben ook al de Antire volutionairen (met de trouwens ongevraag de hulp der Katholieken) een tweetal plaatsen in den Gemeenteraad veroverd, zij zijn niet vele rijken, om niet te zeggen dat alle Antirevolutionairen nog geene warme, meededeélzame vrienden der Chris telijke school zijn. De heer De Mol Moncourt zou dus volle recht hebben om te zeggen: »Gij waardeert mijne pogingen om het Christelijk onder wijs in den Gemeenteraad en voor onze geheele bevolking te verdedigen: _ ach! ondersteunt ook mijne en mijner vrienden pogingen om de Christelijke scholen te Groningen in stand te houden! In waarheid, hij heeft er reden toe. Door eene nauwkeurige inzage der boeken en rekeningen van het bestuur is schrijver dezes in staat gesteld daaromtrent het een en ander mede te deelen. VICZjVÖ xxj. o een en ander mede te deelen. Over het jaar 1870 (waarin de boven gemelde geldleening gesloten werd, en bij die gelegenheid vele buitengewoone giften werden geschonken) was er een batig saldo van ƒ146,463. Doch daar er van vroegere 1 jaren eene schuld van ƒ739,303 was blijven bestaan, kon deze niet geheel gedelgd worden en bleef er een tekort van f 592,84. In ’71 kwam er, niettegenstaande ƒ3372,85 aan bijdragen en giften geschonken werd, een tekort van ƒ682,58 bij. Daarop volgde in ’72, bij eene ontvangst van j 4072,75° aan bijdragen en giften weêr een tekort van f 632,74. Eindelijk in ’73, ofschoon er ƒ 5537,59 aan bijdragen en giften inkwam, was er nog een tekort van ƒ451,595, zoodat bij het einde des boekjaars 1 Febr. ’74 het geheele tekort ƒ2359,750 bedroeg. Wat er ieder jaar ontbrak was op zichzelf zoo veel niet, maar van jaar tot jaar oploopend, werd het eindelijk eene 'belangrijke som. .. Wat is er het gevolg van? Dat bij zulk eene drukkende schuld, die voor een klein deel uit geleend geld, voor het grootste gedeelte uit onbetaalde rekeningen van werk lieden en leveranciers bestaat, de kas voort durend ledig is en wat er inkomt telkens gebruikt moet worden om oude schulden te delgen. En zoo is het meer. dan eenmaal gebeurd, dat de hoofdonderwijzers, lis zij voor zich en het hulppersoneel de s ;oegezegde, nog steeds al te bekrompen < tractementen kwamen ontvangen, met ledige 1 handen moesten wörden weggezonden, tot hunne niet geringe ongelegenheid. Wel is in dezen nood eenigermate tege moet gekomen door de krachtige mede- 1 werking der vrienden van Christelijk onder- 1 wijs. Met 1 April 11. werden de jaarlijksche bijdragen opgehaald en op zeer weinige na ontvangen, ten bedrage van ƒ 929,25. Voorts werd van 1 Eebruari tot 30 Juni aan giften ontvangen de som van ƒ 2190,67 ( waaronder van buiten de stad ƒ 714,06). Dit bedraagt samen ƒ3119,92 en daardoor zijn niet alleen alle uitgaven, die tot 1 Juli moesten gedaan worden, bestreden, maar is er ook op het tekort ƒ 1334,14 af betaald, zoodat dit nog slechts ƒ 1025,61 b 6 d va ei t Voorwaar ruime stof tot dankbaarheid. En toch .... met 1° Juli moet volgens aannemingscontract ƒ 1315 voor onderhoud en schoonmaak der gebouwen over 1874 betaald worden, om niet te spreken van de tractementen over de afgeloopen maanden en andere uitgaven, waarvoor niets voorhan den is. Er is dus op dit oogenblik ongeveer ƒ 2850 noodig, ofschoon daarmeê in al de behoeften van het loopende jaar nog zeker i nr> uenoeiieii vitu ucu — D — niet is voorzien. Waarlijk, men behoeft evenmin te vragen t of hier hulp dringend noodzakelijk is, als 5 men behoeft te vragen of de plaats, die - Groningen in het Christelijk onderwijs • bekleedt, het aanspraak geeft op hulp. ( Welkom is derhalve het bericht (zie de i advertentie in de Standaard 26 Juni 11. < 687) dat in Groningen zelf achttien dames zich vereenigd hebben om eene loterij aan ' te leggen, waarvan de opbrengst bestemd is > om het bestaande tekort te helpen dekken. I Wel mag er de aandacht op worden ge- i vestigd. Wel is het te hopen, dat velen zoowel door het inzenden van prijzen, als vooral ook door het nemen van loten, daaraan zullen medewerken. Reeds zijn hier sierlijke stukken toegezegd en vele loten geplaatst. Doch om volkomen te slagen is meer hulp van buiten noodig.. Het is waar, naast velen, die de moeite en zorg, uit liefde aan zulk eene zaak be steed, op prijs stellen en hopen dat daar door ook nog in ruimer kring dan anders eenige ondersteuning kan verkregen worden, zijn er sommigen, die deze wijze van onder steuning minder goed achten en aan geheel vrije liefdegiften de voorkeur geven. Ook voor hen blijft de deur steeds geopend. Mogen dan de mannen, die te Groningen de zaak van het Christelijk onderwijs zoo wakker voorstaan, ondervinden dat men ' elders hen niet alleen met woorden, maar ook met daden bemoedigen en steunen wil. Ga het alles met eene stille bede ge paard! Dan ontbreekt de zegen Gods ge- wisselijk niet. Een warm vriend van CHRISTELIJK ONDERWIJS. Groningen, 3 Juli 1874. Op verzoek overgenomen uit de Standaard. De Vrije Kerk in Schotland. Een predikant der Ned. Herv. .Kerk be- ‘ zocht onlangs de Synode der Vrije Schot- sche Kerk en schrijft o. a. hierover in het K. W. het volgende, dat ook ons belang 5 inboezemt, omdat onze Kerk in beginsel < zooveel overeenstemming heeft met de Vrije Schotsche. Waarde Vriend! Was de synode der Vrije Schotsche kerk voor mij belangrijk als zoodanig, oe- ■ langrijk wegens de plaats waar zij verga derde, en de personen waaruit zij was samengesteld, zeer belangrijk was zij vooral wegens de gewichtige onderwerpen die door haar werden behandeld. Het is ongelooflijk hoeveel in den korten tijd van, elf dagen door haar werd afgehandeld. Dit is vooral toe te schrijven aan de groote orde waar mede alles gedaan wordt, en aan de behoor lijke verdeeling der werkzaamheden. Voor iederen afzonderlijken arbeidis eene Commis sie aangesteld; negen vaste commissiën in het geheel. De zending onder Israël, in Indie, onder de Heidenen, op het vaste land van Europa; het fonds voor oude predikanten en predikantsweduwen, het predikantssalaris-fonds, het bestuur van zondagsscholen, het bouwen van kerken en pastoriën, alles is opgedragen aan bijzondere commissiën, die tijdens de zitting der synode hun gedrukt verslag inleveren, welk verslag staande de Synode wordt besproken en afgehandeld. Dit heeft verder dit voordeel, dat het jaarlijksche verslag der Assembly (een boekdeel van pl. m. 500 bladz.) korten tijd na het sluiten der zitting kan worden uitgegeven. De verslagen der commissies zijn gedrukt; de aanspraken worden door snelschrijvers opgeteekend en verschijnen i den volgenden dag in de courant; ieder spre- 1 ker krijgt dan, vastgeplakt op een vel papier, z het stuk uit de courant, zijn aanspraak be- 1 vattende, met verzoek het te corrigeeren en terstond terug te zenden, zoodat alles in e orde is bijna gelijktijdig met het sluiten 1 der Assembly. 1 Vrijdag avond 22 ^lei werd het verslag i van de commissie der Zending onder de < Joden uitgebracht. Dit verslag was over ï het algemeen bemoedigend. De Vrije Schot sche Kerk heeft veel liefde voor de Joden, i getuige hiervan de zending van M’Cheyne, i Keeth, Bonar, en Blac naar Palestina, en hare zendingstatiën te Pest, Praag, Amster- : dam en andere plaatsen. De dame die jaren geleden 500 pond sterling (ƒ6000) had gegeven om de zending der V. S. Kerk te beginnen, heeft eenigen tijd geleden weer 500 pond sterling gegeven met het oog op eene nieuw te bèginnen zending onder de Joden in Palestina. Het totaal der giften was ruim f 60,000. Uitgenoodigd om de Synode toe te spreken, trad ik op het plat form en werd met toejuiching ontvangen. Wel had ik stof genoeg om te spreken vooral ook over het werk te Amsterdam. De namen van da Costa en Schwartz wor den in groote eere gehouden. Het rapport der Commissie voor het Vas teland was zeer belangrijk. Frankrijk ont ving in het afgeloopen jaar 360 pond st. — ruim f 4000; Italië, Geneve, Belgie, 300 pond sterling en zoo voort. Zie hier eene kerk mijn vriend, die niet alleen zich zelve onderhoudt maar duizenden guldens -1 V 1 _ 1_ _1 1 over heeft om andere kerken te helpen! 5 Voorwaar de zegenende ziel zal vetgemaakt I worden. In het geheel heeft de Keik in 1 Schotland, de kerken op het vasteland in i het laatste jaar geholpen met ruim f 36,000, 1 en heeft zij in Italië, Portugal, Spanje, j Frankrijk en Zwitserland 15 stations. Hier- i door worden de kerken in die landen ge- < holpen, en wordt er voorziening gemaakt 1 voor de leden der Schotsche Kerken die het : vaste land bezoeken. Ten behoeve der < reizigers worden gratis kleine boekjes uit- i gegeven, opgevende in welke plaatsen, op welken tijd, waar en door wien godsdienst- , oefening in de Engelsche taal gehouden wordt. Behalve de opgenoemde landen vin den we hier ook vermeld Holland, Duitsch- land, Rusland, Egypte, Turkije, Syrië. Ds Commissie voor de koloniën is met de Commissie voor het Vasteland verbon den. Dertien predikanten zijn in het laat ste jaar aangesteld, in Canada, Nieuw-Zee- land, Australië en andere plaatsen. Het inkomen der commissie bedroeg nagenoeg zeventig duizend gulden waarvan slechts p. m. veertig duizend zijn uitgegeven. Zes en zestig predikanten worden gevraagd voor Madeira, Natal, Nieuw-Zeeland en Canada. De commissie staat in betrekking met omtrent achthonderd predikanten en negenhonderd gemeenten. De commissie zendt predikanten uit, somtijds, maar niet altijd, voor hare rekening, ondersteunt ze, 1 indien noodig voor een paar jaar, waarna j de gemeente de zorg voor den leeraar ge heel op zich neemt. De goede verstand- i houding tusschen de moeder-kerk en de kinderen in de koloniën, wordt verder on-_ derhouden door het zenden van deputatiën over en weder. Wanneer zal de tijd aan breken dat onze kerk in Holland eene depu tatie van geloovige en bekwame mannen zenden kan naar onze Oost- en West In- diën? Als afgevaardigde van Zuid-Afrika voerde ik nadat het Colonial rapport was uitgebracht, het woord. Zondagscholen zijn onder de bijzondere zorg der Synode. Ruim honderd acht en vijftig-duizend kinderen, jongelingen en jon- gedochters bezoeken de zondagscholen in verband met de Vrije Schotsche Kerk. Veertien duizend onderwijzers arbeiden op de scholen, en ruim dertig duizend gulden werd door de scholieren voor de zending gecontribuëerd. Het verslag, ingediend door den Heer W. Dickson, een ouderling der Kerk en o. a. bekend door zijn keurig palestijnsch museum, door hemzelven in Syrië en Egypte verzameld, beslaat 28 bladz. «Kinderkerk” wordt in de meeste plaatsen gehouden. In Baillieston nabij Coatbridge is eene kerk gebouwd van ijzer, de nieuwjaarsgift van kinderen. Van het tijdschrift »der kinderen Recordi” worden maandelijks bijna zeventig duizend expl. verspreid. De opwekking draagt veel vrucht onder de onderwijzers en scholieren der Zondagschool. De Amerikaansche Evange listen hebben hier en daar bedestonden ge houden met de Onderwijzers, en er schijnt geen redelijken twijfel te bestaan aan de bekeering van vele onderwijzers en scho lieren. Het zal u treffen gelijk het mij trof, dat deze dingen door de Assembly behartigd worden. Doch laat mij u her inneren dat onze Synode niet is te verge lijken bij de Synode der Vrije Kerk van Schotland. Die Synode is de bijeenkomst van waardige vertegenwoordigers eener levende, arbeidende Kerk. In de kleinste zaak het heil der Kerk betreffende, wordt belang gesteld. Eigenlijk gezegd, niets wordt gering ge acht. Onze Synode is gelijk aan een ijzeren band gelegd om een jongen boom, en dien boom omknellende nu hij opschiet en groot wordt; de Synode in Schotland is de scha duwrijke en schaduwgevende kroon van den machtigen eik. In Schotland is het de vraag: wat kun nen wij als eene Assembly doen om het eenvoudigste lid der Kerk in zijn arbeid voor de Kerk te steunen; terwijl onze Synode zich tot levenstaak schijnt gesteld te hebben pogingen in het werk te stellen om de Kerk kerkeloos te maken, en de broe ders die in de Synode, provinciale en andere besturen het goede voor de Kerk willen zoeken, krachteloos. Dit is de reden dat onze Synode noodeloos is; en voor zoo ver het betreft het heil der Kerk nutteloos, zoo zij niet werkeloos is. In Schotland is dit anders, doch het was niet altijd zoo. En dit geeft ons hoop voor de toekomst voor onze Kerk. Gode zij dank, het leven is niet ganschelijk bij ons uitgedoofd. Zelfs in de Synode zijn broeders, die het ver trouwen der Kerk bezitten, en het heil der Kerk op het hart dragen. »Mene mene tekel upharsin” stond vóór de disruptie over de Synode der Kerk in schotland in vlammend schrift. De disruptie vond plaats, en de licht- 0n levensdoelen in de Kerk werden te zamen gebracht, het doode li chaam bleef over. Op Zijnen tijd, langs Zijnen weg, door Zijne middelen zal de Heer ook aan Zijn volk in Holland uit komst geven, en met onze oogen hopen wij het nog te zien, met onze ooren te hooren dat de Synode, (bestaande uit een paar honderd leden) waarlijk de vertegen woordigster der gereformeerde kerk in Ne derland de waarheid belijdt, de tucht hand haaft en binnen- buitenlandsche zending- arbeid, bijbelverspreiding, zondagscholen en dergelijke werken der liefde hare groot ste zorg waardig acht. Eilieve waar ben ik—? Wat beteekent deze uitweiding ? — Zal ik er de pen door halen — ? Wel, laat het maar staan, het kan geen kwaad. Als de vrije Schotsche Kerk in iets stof felijks roemen wil, mag zij spreken van haar Sustentatiefonds. Dit fonds is de belichaming van een idee van den grooten Chalmers. Het Sustentatiefonds moest de Kerk der disruptie op denzelfden voet onderhouden als dit geschiedde door den Staat voor de disruptie. Iedere gemeente moest iets geven, en de bijdragen der groote, rijke gemeenten zouden het te kort der kleine arme, supplementeeren. Op deze wijze zou geen door de Assembly erkende gemeente zonder leeraar behoeven te blijven uit gebrek aan fondsen. Het mini mum salaris voor een predikant zou gesteld worden op 150 p. st. (f 1800). Het gros bedrag van het fonds was in 1844 of 45 p. st. 68.700. Voor het laatsto jaar van 15 Mei 1873 tot 15 Mei 1874 was het ruim p. st. 151.112. of in Holl. geld niet ver van de twee millioen gulden, zijnde ruim honderd vijftig duizend gulden meer dan in het vorige jaar! Het plan bestaat om het predikantstractement te brengen op minstens p. st. 200 met woning. En dit in het bij Holland vergeleken, arme Schotland! Ik hoop op dit Sustentatiefonds later terug te komen, want vroeger of later zullen wij in Holland wel iets dergelijks moeten hebben. Nu ik toch aan de geldzaken ben, laat mij u mededeelen dat van 1 April tot 15 Mei, dus in anderhalve maand, voor de buiten landsche zending ontvangen werd ruim vijf en vijftig duizend gulden, (hoe zullen wij ooit de f 23,000 voor het Utrechtsche Zendinggenootschap en de ontbrekende f40,000 voor het Seminarie bijeen krijgen!) en de geheele ontvangst ter instandhouding en uitbreiding van Gods Koninkrijk, voor het afgeloopen jaar de glorieuse som van ruim zes millioen, honderd duizend guldens bijeengebracht door Lords, Ladies en kooplieden met reusachtige vermogens en rijke grondeigenaars; doch ook voor een groot deel door hardwerkende fabriek arbeiders, boeren, boerenknechts, weduwen, weezen, menschen die zich eenige ontbering moeten getroosten en gaarne getroosten voor de aan allen zoo dierbare Kerk. Amice frater! Zoo ben ik dan nu goed en wel Weer te huis. Ik zou mij haast laten verleiden om U een soort van journaal te geven, maar de gedachte, om dan te veel in bij zonderheden te moeten afdalen, die van geen algemeen belang zijn, houdt mij hier van terug. Ik wil U liever meêdeelen, dat op den eersten dag van mijn terugreis, ik al dadelijk herinnerd werd aan het «gij ( weet den dag Uws dood niet. .Een i goed vriend en een werkdadig Christen komt van zijn werk, en op weg naar huis, « van niets wetende, van geen enkel ziekelijk < geval sprekende, valt hij in eens achter i over en - was dood. - Neen, wij weten den dag onzes dood niet. Werken wij < dan terwijl het dag is, de nacht komt ( waarin niemand werken kan. Ik heb de nog niet gelezene nommers ] der Christelijke bladen eens nagezien en i heb bevonden, dat het waarlijk schoon- i maak tijd was. Oude veeten tegen elkaar , zullen opgeruimd worden en dat vind ik j uiterst goed, — of staat er een tijd voor , de deur, waarin we elkaar noodig hebben. Het kan wel, maar ik vind het al tamelijk overtollig, dat er een dokter ons aan den pols gaat voelen en dan gaat vragen: wat wilt gij? Mij dunkt, een Christen heeft geen wil die regeren zal. Een Christen heeft Gods Woord tot wil. Wat Gods Moord van ons wil gedaan hebben, dat moet onze wil zijn. Onverschillig, gescheiden of met gescheiden, die uitspraken , moeten onze regelmaat zijn. Daarbij, wij hebben ons laren lang ridderlijk genoeg uitgesproken, wat naar onze meemng Gods wil in den kerkdijken weg is en daarom dien weg ook vriend en vijand aangeraden. Als ik mijn advies zou geven, dan luidt het voor het oogenblik: laten de ortho doxen in het Ned. Herv. kerkgenootschap zich nu maar eens geheel uitspreken, nu de Synode alweer stappen gedaan heelt, die een half jaar lang weer alles in rep en roer zullen brengen. Als deze nu eens weer al hun kruid op die booze Synode hebben weggeschoten en daarop weer een half jaar gaat inslapen, dan is het voor ons tijd genoeg, om weer op de bazuin te blazen Ik beloof het U, het zal mij straks weer een leventje worden in de Hervormde Kerk om die al boozer en boozer wordende Synode te geeselen, en zoodra er een drei gende dagvaarding van schorsing komt, ach, dan gaat men met den Harlmger kerkeraad weer stilletjes naar huis en belooft onder werping, en als dan hier of daar een Moer- dijksche predikant komt, die ook ja zegt, | dan legt hij de rechtzinnige» het. woord weer op de lippen: gij zijl s^/zinmg! Neen, ik kan ’t met helpen, maai ik ben sedert de laatste jaren al vrij onge- loovig geworden aangaande al de groot- sche plannen die gemaakt worden. Ik geloof niet meer aan toekomstige groote daden, voor en aleer ik ze zie. Het gaat mij met de orthodoxen m ae Herv. Kerk, als de anti-revolutionairen met de Conser vatieven - die verkapte liberalen zijn. Doch laat ons wachten. Ik kom naar aanleiding van Dr. üoe- demakers woorden in de Vereeniging, hierop + nrii cf terug. Hoogachtend ben ik Uw dw. A. V. Geliefde Desiderius! Iets te bezitten en de wetenschap van dit bezit te hebben, gaan bij den mensch niet altijd samen. Toch moet het verkeerd heeten, waar men, de wetenschap van eene zaak ontvangende, dit bewustzijn de zaak zelve noemt. Geldt deze waarheid in het algemeen, zoo moet zij ook in betrekking tot het genade-verbond in het oog worden gehouden. Het is daarom onjuist wat 1 men meermalen hoort: «toen V?1*..1" , " 7 keerd en na verloop van zooveel tijd ben 1 ik overgegaan in het verbond; omdat 2 men het deelgenootschap aan het genade- 1 verbond des Heeren in één oogenblik ont- 2 vangt met wedergeboorte en geloot. Wel 1 kan er echter in dit gezegde eene betrek- J. kelijke waarheid liggen, daar een kind en 1 erfgenaam Gods, een wedergeborene en I geloovige, een deelgenoot van het genade-. verbond te zijn, niet altijd samen gaat 1 met het bewustzijn van dit alles te bezit- 1 ten. Tot den eenigen Middelaar te vluchten 1 en de wetenschap te hebben van zelf daar veilig te wezen, zijn dikwerf van elkander 1 gescheiden. Zoo kan men ook deelgenoot 1 zijn van het verbond der genade, zonder dit voor zichzelven duidelijk te weten en alzoo de bate der blijdschap te gemeten. Ik kan mij zelfs voorstellen, dat iemand weet de waarachtige bekeering des harten deelachtig te zijn en zich toch niet bewust is tot het genade-verbond te behooren. «Neen, zoo voegde mij onlangs een vriend toe, met wien ik sprak over deze zaak, «neen, dat noem ik gebrek aan logika (juist denken;) dat noem ik dwaasheid en onzin.” • ' Gewis zou deze redeneering onzin wezen, indien wij met de Heilige Schrift vóór ons, eene gezonde logika hadden en altijd juist dachtten; maar nu wij (zelfs de volmaak- sten) slechts ten deele kennen, zijn ook onze gedachten en gevolgtrekkingen menig- werf verkeerd. M el leert nu de Schrift a. dat wie van den eenigen Zaligmaker, Jezus Christus, zijne verwachting heeft, geloof bezit en alzoo voor God gerecht vaardigd is; b. dat wie door den Geest Gods wordt geleid, een kind Gods mag heeten en tevens erfgenaam; c. dat wie de zegeningen des verbonds, leiding door den Heiligen Geest en steu nen op den eenigen Rotssteen enz.,. deel achtig is, ook dit verbond zelf bezit; maar behalve dat het hart menigwerf wei gert de logika der Schrift , voor eigene toe standen te aanvaarden, is het oog der kennis en des geloofs, niet altijd voor alles te gelijk geopend. De verhouding tusschen vluchten tot Jezus en gelooven in Hem, tusschen geloof en rechtvaardiging, .tus schen leiding door Gods Geest en kind schap, tusschen kinderen en erfgenamen, tusschen de eerste overgave des harten aan den Heere en het verbond der genade, al deze verhoudingen worden niet altijd aan stonds bij de wedergeboorte.gekend. Waar men ze niet kent, worden zij in het geloof doorleefd en alzoo kan men het m. i. geen onzin noemen waar iemand, zegt: «toen ben ik bekeerd en zooveel tijd daarna ben ik overgegaan in het verbond.” Versta mij wel; de zaak zelve kan geene waarheid zijn, omdat het ontvangen van deelgenootschap aan het genade-verbond oogenblikkelijk met de wedergeboorte sa menvalt; maar van het bewustzijn der menvalt; maar van net oewusizijn un < verbondsbetrekking tusschen God en den ] mensch is hier sprake, en van deze geldt 1 het, dat het niet altijd samenvalt met de ■ eerste werkzaamheden des geloofs. Abra- 1 ham b. v. was 75 jaar oud (Gen. 12:4) toen hij, geroepen zijnde, door, het geloof gehoorzaam is geweest, om uit te gaan naar de plaats, die hij tot een erfdeel ont vangen zoude. (Hebr. 11 vs. 8.) Dit geloof, deze gehoorzaamheid des geloofs. is een bewijs van de genadige betrekking, des Heeren tot dezen aartsvader en toch is hij 99 jaar oud (Gen. 17:1 ) als deze be trekking hem als die des verbonds duidelijk wordt. .. Toch is het aan de andere zijde, ook weder waarheid, wij staan tegenover vele zaken van den weg des heils in eene andere verhouding dan de geloovigen des Ouden Testaments. Menige betrekking tusschen God en den geloovige was toen niet of althans niet zoo duidelijk geopenbaard, als onder den nieuwen dag. In de Heilige Schrift worden deze heerlijke betrekkingen op een heldere wijze bekend gemaakt. De dure roeping rust dan op ons, om dit woord des Heeren naarstig te onderzoeken, opdat wij den rijkdom der genade Gods mogen erkennen en zelven er ons in ver heugen. Zulk een gebruik, Uzelven en velen ten zegen, wenscht U Uw liefh. vr. en br. T» - PHILOLOGOS. S. Een eisch van het Christelijk leven. (Overyenomen.) Weest waakzaam. De kaarsen brandende. Luk. XII : 35i. Het woord Gods is de eenige grond waarop des christens overtuiging en za ligheid steunt, steunen kan, steunen mag. Daar heeft hij het gelezen, dat hij een zondaar is, en dat Jezus zondaars aan neemt. Dien grond in zijn vastheid, in zijn genoegzaamheid meer te kennen, dat is het, wat hem te meer vaster stellen zal. Daar is geen bewaken van zijn schat, dan met den Bijbel in de hand. Met. dezen beschermt, met dezen verweert hij hem. Hoe meer hij Gods woord onderzoekt, hoe meer hij versterkt zal worden in de overtuiging dat het waarlijk Gods Woord, dat het een woord voor hem, dat het een woord van volkomen troost in leven en sterven is. Hoe meer hij zich gewent, met achterstelling van alle sterkte en wapenen die hem zijn eigene wijsheid, zijn eigen gevoel, zijn eigen ervaring, of eenig men- schelijk woord of schrift schijnen aan te bieden, bij wat uitwendige twijfeling of waarlijke bestrijding het zij, zijn toevlucht te nemen tot dat Woord: hoe meer hij bevinden zal dat het het Zwaard des Geestes is, met hetwelk alleen hij zijnen schat triomfantlijk handhaven en verdedigen zal. Een grond van zekerheid buiten, boven of nevens Gods woord, wordt te vergeefs verwacht, of bedreigt en ontzinkt. Het hart heeft te waken tegen al wat zich opdringt als versterking des geloofs, en den toets van Gods woord niet , kan door staan. Ook wat hier onschadelijk schijnt, zal eenmaal schaden. Het gebed. God heeft den christen den schat gegeven, dien hij bezit. Hij heeft 1 hem door, hij heeft hem in Christus; hij werd hem deelachtig door den Heiligen Geest. In den eenvoud zijns harten zij zijn 1 oog steeds op hem die hem rijk gemaakt heeft, opdat hij hem bij het bezit, en het genot van zijnen rijkdom beware. Die ’t oog ' op God gericht houdt zal niet insluimeren. Een biddende geest is een wakkere geest. Zijn daar bestrijdingen, zijn daar bekom meringen, is daar twijfelmoedigheid — de christen zoeke geen baat bij redeneeren, maar bij bidden. «Eeid ons niet in verzoe king, maar verlos ons van den booze.” Eerst dat gebeden; en voorts: Daar staat geschreven! en voorts: «Ga weg, Satan! Daar des christens rijkdom bestaat in een dierbare overtuiging, zoo moet hij alles behartigen wat strekken kan om hem de dierbaarheid dier overtuiging meer te doen gevoelen, alles vermijden wat het gevoel dezer dierbaarheid verdooven kan. Van dien aard is er veel. De wereld is vol afleidingen, en het dwaas en zinnelijk hart wordt zoo gaarne afgeleid. Het aard- sche leven met zijne genoegens, met zijne zorgen, met zijnen arbeid, met zijne studi ën,°kan ons zoo zeer bezig houden, vervul len en voor het oogenblik genoeg zijn, dat Lt II eu YUOJ. 11V u & _ er in de gedachten onzer harten weinig plaats overblijft voor onzen schat. Wij kunnen voor een oogenblik, indien maar voor een oogenblik! vergeten dat wij vreemdelingen zijn op aarde, dat ons bur gerschap in de hemelen, dat Jezus ons al les is, en wij niets zijn zonder hem, — in dien wij niet ons hart bewaren boven al wat te bewaren is. En hier kenne een ie gelijk zichzelven. Niet door hetzelfde worden allen evenzeer weggerukt. Aflei dend kan zijn voor mij, wat voor n veel eer opbouwend is. Elk onzer lette op zijn hart; elk onzer doe zijn voordeel met ge maakte ervaringen. Over het geheel moet de gansche leefregel van den chris ten naar opleiding uitgaan en tegen aflei ding gerigt zijn. Wat zal men zeggen van zoo velen die christenen willen heeten, en geen enkele afleiding schromen? Dat zij zeer sterk zijn ? Dat zjj niet weten hoe zwak zij zijn? Of dat zij misschien nog geen christenen zijn? Zoo zij waarlijk een schat hebben, zij mogen toezien, hoe zij hem in alle deze gevaren bewaken. Kan ’t hart er bij zijn, dat te gelijk bij zqo veel moet wezen? In een geestelijke, hemels gezinde stemming te blijven op deze aarde, waar alles tot aardsgezindbeid trekt, is een zaak die voorzigtigheid, die wijsheid, die soberheid eischt. Om de kaarsen bran dende te houden dient ons geen stiklucht, (leilUU bU UUUUVU U1VUU V1W ’ geen venster voor alle winden open. Met waakzaamheid is het niet bestaanbaar, dat men eene proeve neme hoe digt men den vijand zou kunnen laten naderen, zonder door hem overwonnen en geplunderd te worden. Regel en pligt eischen alle toe gangen af te snijden, alle sluipwegen te verkennen, hem te houden op den verst mogelijken afstand. Waar men dit ver zuimt, braveere men niet op heldenmoed; men is schuldig aan verraad. Ach, men verraadt den vrede zijner ziele, men ver- j raadt de zaak des Heeren, waar men ongewapend in den strijd komt, waar men sluimert in ’t geweer, waar men den vijand ligt acht. Geen ligtzinnigheid, geen ver strooiing, geen toegevendheid voor hetgeen uit de wereld is; geen vermenging met degenen die geen eerbied hebben voor onzen schat; geen misbruik van het geoorloofde dat niet sticht, geen beproeving der vele dingen, dan om het goede te behouden. Een leven van stille werkzaamheid, huiselijke en maatschappelijke getrouwheid; met weinige vrienden, maar deze, vrienden van onzen Vliend; op betamelijken afstand van het gewoel en het verbijsterende der wereld; matig in alles, steeds bedachtzaam, steeds nuchteren; steeds bevreesd God te misha- gen _ ziedaar een leven waarin de schat des harten bewaard, besteed, genoten zal worden. Vrolijk zal onze kaarse branden met een stil en vriendelijk licht. tot dat de dag aanbreekt. Wijze van toediening des heiligen Doops. Hpinrich heeft zijne bezwaren tegen den kinderdoop ingebracht, welke. bezwaren Friedrich overeenkomstig de Heilige Schrift heeft trachten op te lossen. Mij hooren onze buren nu verder over de wijze van toediening, en zien wat er voor en tegen de indompeling in ’t midden gebracht wordt. « II. Uwe besprenging kan ik niet als doop erkennen. Doop beteekent onder dompeling van geheel het lichaam in het water. In elk geval geschiedde de doop in ’tN. T. door onderdompeling. Fr. Ik stem toe, dat men in de eerste eeuw na de Apostelen, toen er alreede tal rijke dwalingen in de leer en in de wijze van doen (praxis) ingeslopen waren, op een tweeledige wijze doopte. Dezen dom pelden en anderen besprengden. Eenige van de geleerdste Kerkvaders nl. pasten de plaats der Heilige Schrift: »Ik zal rein water op u sprengen,” op den doop toe, en zoo bediende men zich bij den doop ook van de besprenging. De dompeling was evenwel meest in gebruik in de eerste eeuw na de Apostelen. Maar dat over eenkomstig de berichten van het N. T. in elk geval, gelijk gij zegt, de doop door on derdompeling geschiedde, geloof ik niet. Denk aan de 3000 die op den Pinksterdag te Jeruzalem gedoopt werden (Handel. 2 : 41.) Ik vraag slechts, waar men het wa ter vond om eene zoo groote menigte on der te dompelen? Er was geen rivier in de nabijheid der stad, en altoos gebrek aan water. Hoe konden de twaalf Apostelen 3000 menschen in 4 of 5 uren onderdompelen? In den tegenwoordigen tijd is een sterke pre dikant der Baptisten vermoeid, als hij 24 volwassene personen gedompeld heeft. Elk der Apostelen had echter binnen weinige uren 250 personen moeten dompelen. H. Maar geheel Jeruzalem, en geheel H. Maar geheel Jeruzalem, en geneei Judea en die in de omstreken van Jeruza- zalem woonden, werden van Johannes ge doopt in do Jordaan. Fr. Indien dezen allen gedompeld moes ten worden, hoe zou hij dan zulks hebben kunnen doen in zijne korte ambtsbediening van 6 maanden? Stel u eens voor, dat hij (geheel Jeruzalem, en geheel Judea, en die in de omstreken van Jeruzalem woonden, nu dat was een groote menigte — stel u eens voor, dat hij van die groote menigte) in ’t geheel 300.000 gedompeld heeft, dan heeft hij meer dan de helft van zijn’ tijd in ’t water moeten doorbrengen. Hij moest dan dagelijks 1648 personen gedompeld .hebben! Hoe zou hij dat hebben gemaakt? H. Maar volgens hetgeen mij gezegd wordt dan moet het woord «baptizo” (welk woord door doopen vertaald wordt) immer «onderdompelen” beteekenen, en alleen «onderdompelen.” Fr. Dit is vooreerst een volstrekte leu gen. Straks zullen wij het zien. Maar vooronderstel eens voor een oogenblik, dat het woord alleen en altijd onderdompelen beteekende, dan vraag ik u, of een ande ren Baptist — terwijl gij uwe gedachte streng vasthoudt — hoe gij het dan met het Avondmaal maaakt. Er is een ander Txrnnrrl rloirmnn rlnf. in Q.llfi hokPTldtt £76- woord deipnon, dat m alle bekende ge- vallen zonder uitzondering een avondmaal, een volledig avondmaal beteekent, dat is, dat men tot verzadiging toe eet. Nu gaat gij bij het heilig Avondmaal, dat gij met uwe gemeente houdt, heen — zooals wij ook doen — en gebruikt een kleine hoe veelheid brood en wijn, ofschoon het Avond maal eene gewone maaltijd beteekent. Dit is goed als naar den zin der Schrift, ge loof ik. Maar indien nu de letter van het woord de wijze van het Avondmaal niet bepalen wil, waarom moet dan de letter van het woord de wijze van den doop wel bepalen? Wanneer gij dus vraagt, hoeveel water er overeenkomstig de Schrift voor den doop noodig is, zoo vraag ik hoeveel brood en wijn men dan bij de deelneming aan het Avondmaal gebruiken moet? Maar verder. Ik heb gezegd dat het een volstrekte leugen is, wanneer men beweert, dat het woord «baptizo” altijd en alleen onderdompelen beteekent. In de 175 ge vallen, waarin het woord bij de Classieken voorkomt, beteekent het niet alleen onder dompelen, maar ook besprengen, «afwas- schen.” De groote vraag is, welke van deze beide beteekenissen het heeft in het N. T. Johannes zeide: (Matth. 3 : .11) «Ik doop u wel met water tot bekeering, maar die na mij komt zal u met den Hei ligen Geest en met vuur doopen.”.. Deze belofte werd door Jezus herhaaldals Hij zegt: «Gij zult de kracht des heiligen Geestes ont- vQ.ncrnn. Over u komen zal” (Handel. vangen, die over u komen zal (Handel. 1 : 8.) Deze heerlijke belofte werd op den Pinksterdag vervuld. Toen werden de jon geren met den Heiligen Geest gedoopt. Hij «kwam over hen.” Nu «werden van hen gezien verdeelde tongen als van vuur, en het zat op een iegelijk van hen. Hier is de vervulling der belofte: «Hij zal doopen met den Heiligen Geest.” Men kan echter niet zeggen, dat zij in den Heiligen Geest ondergedompeld zijn. (Zie ook Handel. 2 : 15, 16.) De gave van den innerlyken doop wordt als een uitgieten voorgesteld (Jes 42 : 14, 15; Hebr. 12 : 24; 1 Pet. 1 : 2.) Een mensch wordt alzoo schrift matig gedoopt, wanneer het element van den "doop (water) op hem gegoten wordt. Wij lezen ook van het wasschen van «ta fels en bedden,” waar ook het woord «baptizo” (doopen) gebruikt wordt. Wer den nu ook, zoo telkens zij van de markt kwamen, de tafels ondergedompeld? En de bedden waarop zij zaten of lagen, werden die onder liet water gedompeld, om er dan zoo doornat weer op te gaan zitten of lig gen? Welneen, zij werden tot verfrissching besprengd. Wij lezen Hebr. 9 : 10 van «verscheidene wasschingen” (doopen,) en wij weten, dat dit »menigerlei wasschingen” (doopen) door besprenging of uitgieting verricht werd. Het woord besprengen komt bestendig voor. Vergelijk Luk. 11 : 38 met Mare. 7 : 2—5, om te erkennen, dat het wasschen (maar steeds het woord «bap- tizein” = doopen) gebruikt wordt, niet onderdompelen beteekent. Zoo ook komt hetzelfde woord in de zeventig voor (Num. 19 : 18,) en toch is er nergens een voor schrift in de Mozaïsche wet, hetwelk den priesters, of het volk het onderdompelen oplegt. Alzoo beteekent het woord niet alleen en niet altijd onderdompelen. Maar verder beweer ik nog, dat op zulk een plaats als b. v. 1 Cor. 10 : 1, 2, het woord «baptizo” geen onderdompelen be- teekenen kan. Daar staat, dat de Israëlie ten, bij gelegenheid van hunnen uittocht «in de wolk en in de zee gedoopt zijn.” Ik stel mij voor zooals de kantteekenaars zeggen, dat zij door de wolk als bedauwd werden, even gelijk het hoofdhaar en de baard vochtig kan worden bij het loopen in den rijm des winters vooral, zij zijn ook «in de zee gedoopt,” maar niet onder gedompeld in de zee. Wie heeft wel niet eens te Harlingen, of in eene andere der zeesteden, op het havenhoofd gestaan, ter wijl de golven door den wind tegen het havenhoofd aansloegen, alzoo dat iemand spatten in het gezicht of op de kleederen kreeg? Zoo stel ik mij ook voor, dat het den Israëlieten ging. De wateren stonden als muren aan beide zeiden. Maar daar achter die waterenmuren bewogen de gol ven zich zoo als altijd. Nu zullen de Is raëlieten ook soms wel spatten in het ge zicht en op de kleederen hebben gekregen. Dit nu heet in den stijl der Heilige Schrift zooveel als: zij werden «gedoopt in de zee.”' De Israëlieten werden niet ondergedompeld. Wanneer Paulus zeide, dat de Egyptenaars in de zee gedoopt werden, dan van zelf moest men toestemmen, dat hij het woord doopen in den zin van onderdompelen nam. Deze werden ondergedompeld en verdron ken. i Nieuwstijdingen BINNENLAND. De Minister van Oorlog heeft opnieuw op een aantal requesten, waarbij door of ten behoeve van milicien-verlofgangers vrij stelling wordt verzocht van het opkomen onder de wapenen voor .de te dezen jare te houden najaarsoefeningen, bekend ge maakt, dat de belangen van den dienst niet toelaten dat verzoek in te willigen. Te dezer gelegenheid wordt den betrokken miliciens herinnerd, dat zij, die wegens ziekte niet op den bepaalden dag onder de wapenen komen, overeenkomstig de daar omtrent bestaande voorschriften, zich na hunne herstelling bij hun korps moeten vervoegen, teneinde gedurende zes weken in den wapenhandel te worden geoefend. De tentoonstelling van Zaanlandsche oud- en merkwaardigheden, te Zaandam, ondervindt voortdurend groote belangstel ling. Den eersten dag dat zij tegen beta ling van 25 ets. toegankelijk was gesteld, telde zij 919 bezoekers, behalve de geabon- neerden. De Arnh. Ct. meldt dat in den Haag pogingen aangewend worden om de zaak der lijkenverbranding ook in ons land te bevorderen. De geheele aansluiting van den spoorweg door Rotterdam zal zeker niet voor over twee jaren gereed zijn. Vroeger was be richt dat zij den ln Nov. van het vol gende jaar zou voltooid zijn. Omtrent den brand, die Vrijdagnamid dag te ruim 5 uren ontstond in de stoom- katoenspinnerij van de heeren ten Brug- gencate en Hesselink, meldt de Ensch. Ct. dat behalve de machinekamer die voor het grootste gedeelte behouden is, de ge heele fabriek eene prooi der vlammen is geworden. Daar de fabriek juist weder in volle werking was, ontstond er niet weinig ontsteltenis onder de arbeiders, die beducht voor hun leven de vlucht namen, en enkele van eene aanmerkelijke hoogte sprongen, waarbij echter geen ongelukken zijn te be treuren. Naar men zegt, zou de brand zijn ontstaan op de tweede verdieping, door het droogloopen der as, waarvan eene vonk zou zijn gesprongen in de wol. Alles was tegen brandschade verzekerd. Ofschoon do boekweit zich zooveel mo gelijk van den nachtvorst heeft hersteld, is het gewin der bijen tot nog gering, zoo- dat het met den honigoogst vrij ongunstig staat. Op de zoogenaamde dopheide in Drente is het gewin sedert eenige dagen goed geweest. Het zendingsfeest der broedergemeente te Zeist zal den 15 Sept. godsdienstig her dacht worden. De Officier van Justitie te Deventer ver zoekt opgave van verblijfplaatsen van : lo. Albertus Slotboom, ketellapper, rondreizen de met vrouw, kinderen en een wagen ; 2o. Victor Driessens, tooneeldirecteur. In de kolonie Ommerschans zijn twee personen, die op het punt stonden te ont vluchten, in hechtenis genomen, wijl zij aan een sigarenfabriekant in Amsterdam een brandbrief geschreven hadden. Volgens het A. Hbld. moet de Heer van Eyken, te Geldrop, die bij het jongste spoorwegongeluk te Tilburg een been ver loor, van de Maatschappij tot exploitatie van Staatsspoorwegen eene schadevergoe ding van ƒ 100.000 gevorderd hebben. Op eene boerderij onder Schoondijke levert eene welput water in ruime mate met petroleum vermengd. Vooral in die streek is het feit merkwaardig. BUITENLAND, Het Spaansche gouvernement heeft thans werkelijk eene circulaire gericht tot zijne vertegenwoordigers in het buitenland, waarin de gruwelen worden medegedeeld, waaraan de Carlisten zich tegenovei' de troepen der Regeering hebben schuldig gemaakt. De berichten, welke te New-York wor den ontvangen aangaande de houding der , den ontvangen aangaande de houding der Indianen in ’t Westen worden steeds ver ontrustender. Alles schijnt er op te wijzen dat een felle strijd niet lang meer kan uitblijven. Het Spaansche gouvernement moet te Berlijn een aanzienlijk aantal uniformen en geweren hebben besteld. Uit Brussel meldt men dat Frankrijk op Spanje’s klachten heeft geantwoord met de bewering, dat alle tegen de Regeering ingebrachte verwijten ongegrond waren. Over den staat van den hongersnood in Engelsch-Indië laat de troonrede zich gunstig uit. Uit Engelsch-Indië komt het bericht, dat het ongelukkige land thans weer door zware ovenstroomingen wordt geteisterd. Naar men verneemt wil de Pruisische Regeering, zoolang de Spaansche nog niet officiëel door de Mogendheden is erkend, aan haar geen geweren of kanonnen ver- koopen, gelijk verlangd was. In Italië zijn vreemde dingen gebeurd. Zaterdagnacht heeft de politie op den weg tusschen Imola en Bologna, een veertigtal personen gearresteerd, die de telegraaf draden hadden vernield en zich meester gemaakt van eenige spoorwegbeambten. Bij hen werden zeven kisten met ammuni tie gevonden, die natuurlijk werden in beslag genomen. Ook in Bologna zelf en voorts te Rome en te Florence hebben arrestaties plaats gehad. Bij twee chefs der Internationale te Bologna, heeft men be langrijke papieren gevonden. ’t Schijnt dat het plan was om niet tegelijk, maar af en toe hier en daar in Italië kleine opstanden te verwekken. ’t Blijkt dat de bevolking van het, onlangs door de Republikeinen ontzette Teruel zich manmoedig tegen de Carlisten heeft verdedigd. Het garnizoen bestond slechts uit één regiment infanterie en vrijwilligers. Toch hielden ze 13.000 Car listen in échec. De Regeering heeft de bevolking geluk gewenscht. Te Saarbrücken werd dezer dagen een gedenkteeken onthuld ter herinnering aan de, bij de hoogten van Spicheren gevallen Duitsche strijders. Ongeveer 10.000 per sonen waren tegenwoordig. In de Zwitserscho dagbladen wordt thans de text openbaar gemaakt van den brief, waarmede de Heer Loyson (ex-pater Hya- cinthe) voor zijn pastoorschap te Genève heeft bedankt. In Italië is het nog steeds zeer onrustig. Naai- uit Napels wordt geschreven, hebben bij onderscheidene beambten der Zuidelijke en Romeinscho spoorwegen huiszoekingen plaats gehad, welke dit resultaat hebben opgeleverd, dat twee beambten werden ge arresteerd. Wederom is een spoorwegstation op den weg van Lerida en Tarrangona door de Carlisten verbrand. LIEFDEGIFTEN. In dank ontvangen voor Ds. Balzar te Horsi in Boheme : Van N. N. te Spijkenisse￼ƒ 1.50 Van Ds. van den Berg te Britznm ...» 2.50 r imn/T'o G. HEMKES. KERK- EN SCHOOLNIEUWS. CHRIST. GEREF. KERK. Drietal te Dokkum: D.D. W. Diemer, H. v. Hoo- gen en J, H. v. de Veen; te Wirdum: Cand. Loois, Noordewier en Eskes. Zütfen, 9 Augustus. Afd. Kolenstraat. Onder leiding van onzen konsulent Ds. Donker, is uit een te voren gemaakt drietal met groote meerderheid van stemmen beroepen, de WelEerw. Heer J. van der Linden, Kandidaat. De Ileere neige ZEW. hart om tot ons over te komen. Namens den Kerkraad, H. J. SCHOLTEN, Pres. Heinkenszand, 10 Aug. ’7I. Gisteren werd voor onze gem. tot herder en leeraar verkozen, de Wel Eerw. heer I. Contant, candidaat aan de Theol. School te Kampen. De Heer A. Storm, hoofdonderwijzer te Harlingen, is als zoodanig benoemd aan de tweede school van de Chr. Gar. Gem. te Amsterdam. v<‘ rtontiön. Heden nam God mijnen dierbaren echtgenoot, DIRK DE JONG, in één oogenblik van mijne zijde weg. Gezond van zijn werk komende viel hij achter over en was dood. Zijn leven was Christi en zijn sterven voor hem gewin, maar voor mij en mijn zoon verlies. De diepbedroefde wed. G. de JONG, — Krap. Oüdshoorn , 8 Aug. 1874. Een Christelijke huis- houdster, van goede ge tuigschriften voorzien zoekt tegen 1 Nov. of eerder, een dergelijke betrekking bij een bejaard heer of als adsistentie in een Christelijk huisgezin. Adres franco brieven onder lett. K. bij den Heer CAMBIER van NOOTEN Boekh. te Alphen a/R. crezwetien, tvaiiKer, öiecnte Borst. Indien men op de eene ongesteldheid vroeger behoort acht te geven dan op de andere om noodlottige gevolgen te voorkomen, zoo behooren zeker tot de eerste genoemde kwalen. Zoodra de kwaal zich voor het eerst vertoont, moet Holloway’s Zalf duchtig daar op gewreven worden, tot dat een groot ge deelte er van er ingetrokken is. Met de Pillen moet men ook vroeg beginnen, om het bloed te regelen. Indien men goed met deze middelen voortgaat, zal hunne uitwerking binnen kort wonder dadig zijn; terwijl de Zalf de locale kwaal geneest, verdrijven de Pillen de stoornis van het gestel. De genezing is noch oppervlakkig noch tijdelijk, maar bestendig en volkomen, en de kwaal komt zelden terug, zoo volmaakt is de zuivering geweest, die deze door tastende maar toch onschadelijke pre paraten bewerkt hebben. Doosjes Pillen en potjes Zalf, ƒ 0,80, ƒ 1,85, f 3,-, ƒ 6,75, ƒ 13,50, ƒ 20,50, ■ zijn op franco aanvrage a contant te bekomen bij alle Apothekers in Neder land, alsmede in Holloway’s Etablise- ment te Londen, 533 Oxford Street, vroeger 244 Strand. > Op de Siielpers- drukkerij van ZALSMAN te Kampen wordt alle mogelijke soort van Druk werk vlug, net en goedkoop vervaardigd, zoowel voor particu lier gebruik als voor maatschap pijen of vereenigingen. Kan- toorl>eiioodi«*-dlieden, Verslagen en al wat er verder voorkomt, wordt naar ver langen afgewerkt. HANDELSBERICHTEN. GRONINGEN, 7 Aug. Tarwe 1873 70 pd f8.35 a 8.50; 1873 76 pd. f 10.15 a 10.60; Rogge 70 pd. buitenl. f7.05 A 7.10; inl. 1872 68 pd. f7.45 A 7.50; Boekweit 66 pd. zw. Zand f7.35 a 7.40; Gerst winter 60 pd. f 6,10 A 6,20 Zomer- — pd. f ,— A ; Knobbe60pd. f •— A ; Haver: Dikke 48 pd. f 5.65 f 5.70; Fijne dikke 50 pd. f.— A ; 42 pd. Witte Voer f .— A .—; 44 pd. Zwarte Voer f4.70 A 4.85; Paardenboonen 8.— A 8.75; Koolzaad N. Omlander f9.— è, f 10.60; Oldamsch f 9.50 a 10.40; Geel mosterdzaad f .— A .—; Deder- zaad f .— a —.— per 100 kilo; Boter per kilo f 1.30 a 1.40; Eieren, Eend-f—. & •—j Kip- f 0.70 A 0.75 per 20 stuks. HOORN, 8 Aug. Tarwe f —; Rogge f .—; Gerst f7.25 A.—;Haverf .— Mos- terz. f 17.— A —.—; Karweizaad f 17.50 af—.— ; Boonen, Bruine- f 12.— A —.— Erwten, Vale- f —.—; Groene- f —; Witte groote f —.—; N. Aardappelen f 3.— 3.50; Appelen f 2.— A 3.—; Peren f 2.— A .—. beide per half mud; Kopboter per N. P. f 1.20 a 1.40; Eieren f 3.25 A 3.35 per 100 stuks; Paarden f 70 A 250; Koeien f — & — ! Kalveren f 6.— a 22; Schapen f 23 A 35; Lammeren f —.— A ￼.￼ Varkens f 10.— A 17.— ; Zeugen f 25.—A 33.—; Biggen f 4.80 a 5.—. TIEL, 10 Aug. Ruwe Ristarwe: jarige 13,— A 14,— ; id. nieuwe f 12,— A 12,50; Roode Tarwe jarige f 12,— A 13,— nieuwe f 10.— A —,—; Rogge f 8.70 a 9,75; Winter gerst f7,50 A 8,— ; Zo mer gerst f 7,25 A 7,75; Haver f5,50 A 6,50; Boekweit f ,— A ,— ; Duivenboo- nen f 9,50 A 10,50; Kroonerwten f —,￼ ! Grauwe f —,— A f—,—; Kapu cijner f —,—A —,—; Koolzaad f 10,50Al 1, — Aardappelen f3,— Af .—; Boter per kilo f 1.30 A 1,50; Eieren per 26 st. f 1,— A , —. KAMPEN, 10 Aug. Tarwe f 11.— A 11.10; Rogge f 8.50 a 9.60; Boekweit • ' a •—; Boter f28.50 A 31.50; per 1/2 KG. f 0.63 A 0.65. Eieren 3,20 A 3.50 per 100 stuks. ROTTERDAM, 10 Aug. Tarwenmeel Zeeuwsch ~ gebuild f21,— A 22,— ; onge build f 17,— A f 18,—; Rood extra fijn f 21,- A 22,-; No. 1 f 19,￼ A 20,- ; No. 2 f 17.— A 18,— ; No. 3 f 15,50 A 16,50; Hongaarsch van No. 8 tot No. 0 f —,— a —,—; Amerikaansch f 16,— A 18,￼ Roggemeel: Zeeuwschgebuild f22,— A22,50; Inlandsch gebuild f 21,—A 21,50; Buitenl. dito f 18.— A 18,50; Tarwe afval: roode Gries f 11,— A 11,50; witte dito f—,— A —.;— Grend f 7,— A 8,—; Zemelen f6,75 è. 7,—; beide naar qual. en grofte; Rogge- afval: Grend naar qual. en grofte f ,— it ,—; alles per 100 kilo. Runderen f 0,86 A 0,78, Kalveren f 0,95 a 0,85; Schapen f 0,65 A 0,60; Varkens f 0,70 A 66, alles per kilo. Boter f 56 A f66 per vierde vat. PURMEREND, 11 Aug. Kleine kaas f30.— a 33.— ; middelbare dito 31.25 A • Boter A -.- per K. G.; Vette Kalveren f 0.60 a f 0.80 per K.G.; nuchtere dito f 8 A f 24 per stuk; vette varkens 48 A 46 ct. per K. 