De verdediging van Nederlandsch Indie\u0308, gevolgd door eene proeve van een stelsel van verdediging voor onze bezittingen in den Indischen Archipel
Dan zal het veroveringsleger slechts weinige dagen te besteden hebben, om van de vijandelijke depötplaats op Java's kusten te verschijnen. Dit is voorzeker een zeer beduidend voordeel, omdat men in den oorlog nimmer te veel spoed kan maken en deze regel in Indië nog meer grond heeft dan in Europa, 'wiil de invloed van het klimaat dusdoende gedeeltelijk wordt 'ont- S Meermalen is mede als een voordeel te berde gebragt, dat men wegens den snellen overvoer van groote troepenmassa s, zou blootstaan, om onverwachts aangevallen te worden. Dit valt niet te ontkennen wanneer er sprake is van kleine expeditiën, waarvoor de toerustingen van weinig omvang in het geheim gemaakt kunnen worden, doch welke alleen bestemd kunnen zijn om ons afbreuk te doen, om ons hier of daar een harden, gevoeligen slag toe te brengen, doch nimmer als het gelden moet de verovering van Java, waarvoor de uitgebreide toerustingen onmogelijk in het verborgene kunnen geschieden, zoodat wij steeds gewaarschuwd en op onze hoede zullen zijn. (Gevolg .* Men trekke er echter de les uit, om steeds Indachtig zijn en overait 0p tle buitenbezittingen zoowel als overalfwfvrede °P gereed te zijn om den vijand te out- en oorlog, gereed vangen; en dit zoowel in vredes- als in oori te zijn om den vij- i0gStijd, daar de geschiedenis genoegzame voor(gen, CTennalIaop beelden heeft opgeleverd, dat nog bevriende naVeen oorlogschip, tiën groote slagen in vollen vrede gedaan hebben. Men zij overal slagvaardig, even als dit op de oorlogschepen steeds het geval moet zijn. Het voordeel van den versnelden overvoer van het expeditieleger wordt door een nadeel opgewogen, namelijk: dat men den koers der transportvloot met den vinger op de kaart kan aanwijzen, uithoofde der mindere diepte van, en de menigvuldige gevaren in den Indischen Archipel; hebben wij dus eene marine, al is die nog zoo onbeduidend, dan zijn de kansen schoon om den vijand afbreuk te doen. De diepgang der in beschouwing zijnde vaartuigen is veel te oroot, dan dat een enkel onzer militaire havens of zeegaten kan worden binnengeloopen, weshalve de vijandelijke transportvloot op de buitenreede of in opene zee zal ten anker komen, hetwelk trouwens, op zich zelf genomen, geen bezwaar oplevert in de moessons geschikt voor dergelijke ondernemingen. Maar het debarkeren der manschappen en paarden, vooral echter van het materieel, wordt door den grooteren afstand in hooge mate bemoeijelijkt en kan soms zeer gevaarlijk zijn, zelfs als wij geene maatregelen hoegenaamd van tegenweer hebben getroffen. " Daarop zal de vijand zich hebben moeten voorbereiden en eene menigte kleine debarkementsvaartuigen met zich voeren, geschikt om zee te bouwen en gewapend, om aan onze ligte vaartuigen en kruisbooten weerstand te kunnen bieden. Naar gelang van de plaats, waar de vijand voet aan wal wil zetten, zullen deze niet geringe bezwaren toe- of afnemen; ze kunnen m sommige gevallen zoo groot geacht worden, dat' de vijand verkiezen zal om zijn leger met gewone schepen te laten overbrengen, Hoe dit ook zij, het is genoegzaam gebleken, dat het aanwezen van groote stoomschepen in de Indische zeeën ons niet vervaard behoeft te maken, en eigenlijk geene verandering bren<H in het defensiewezen voor Java. Ter bemagtiging van de buitenbezittingen daarentegen, vooral van die, welke niet, even als Java, in het binnenland verdedigd , Unnen, worden> zijn die vaartuigen een gevaarlijk wapen In s vijands hand, waarop ter geschikter plaatse zal worden teruggekomen. 13 De transportvloot zal behooren te worden geconvoyeerd door eene oorlogsvloot, minstens even sterk als de onze, en daar deze slagvaardig moet wezen, kan ze niet dienstbaar zijn om materieel, noch zelfs om manschappen in noemenswaardige hoeveelheid over te voeren. Het valt echter niet te betwijfelen, of des vijands vloot zal veel steiker dan de onze genomen worden, want hij zal den o-0eden uitslag zijner onderneming niet aan de wisselvallige kans van een treffen ter zee willen overlaten, daar wij hem ongetwijfeld zullen aanvallen. Gelukt het ons hem de nederlaag te geven dan is de expeditie in ieder geval mislukt, en staat de vijand bloot aan onberekenbare verliezen. De noodzakelijkheid voor den vijand, om magtiger dan wij ter Set J?' TUltrk ^ V°0rt' dat hij in de ArchipLee met altijd m de gelegenheid zal zijn om zijne vloot tusschen de onze en zijne transportvloot te stellen, het eenige middel om deze zoodanig te beschermen, dat wij haar door partiële aanvallen öeen afbreuk doen of gedeeltelijk zouden kunnen vernielen, en wel zonder ons zelven aan groote slagen bloot te stellen. De onfeilbaarste maatregel om zijne transportvloot voor allen last van onzentwege te vrijwaren is, om veel meer magt te ontwikkelen dan J kunnen aanvoeren, als wanneer een gedeelte zijner oorlogsvloot meer bijzonder kan worden aangewezen ter bescherming van het convooi tegen onze aanvallen. b De vereischte uitrusting van 's vijands oorlogsvloot, zal - hoe erk die dan ook zijn moge - de moeite e„ koste^ der ex eln leder öev'al weder aanmerkelijk vergrooten. 5* Vroegere schrijvers over het onderwerp der defensie hebben uitgerekend, welke geldsommen voor de uitrusting van een veroveringsleger, sterk 25,000 man, besteed zouden moeten worden; ze kunnen, wegens gebrek aan aanteekeningen, hier niet opgegeven en om dezelfde reden ook niet nagerekend worden, doch dit kan worden verzekerd: dat die sommen verbazend hoog stijgen en verre overtreffen de voorstelling, die men zich gewoonlijk daarvan maakt. Men trok er toen het gevolg uit, dat onze vijand — Java's defensiewezen eenmaal goed geregeld zijnde — niet ligtvaardig zou besluiten, om zulke groote schatten te wagen aan eene in ieder geval — zeer onzekere kans om Java te veroveren. Een vierde gedeelte eener eeuw later, zal die gevolgtrekking met te meer juistheid te maken zijn, daar alle benoodigdheden zoo zeer in prijs zijn gestegen en intusschen groote zeemogendheden op het wereldtooneel zijn getreden, die meer dan waarschijnlijk onze bondgenooten zullen worden, en den vijand zijn vermetel bestaan weieens duur zouden kunnen doen betalen. Deze overwegingen kunnen ons leiden tot de erkenning van de hooge noodzakelijkheid om ons te haasten, en niet weder het vierde eener eeuw te laten verloopen, bevorens met alle toerustingen tot tegenweer gereed te zijn; het gebeurt toch zoo zelden, dat men zoo lang met vrede wordt gelaten! ! Stelling: De slotsom van het verhandelde ter zake dei- De getalsterkte stekte van het expeditieleger zal nu wel zijn: Itïdom Jarate dat men dit als vooral uiet ll00Ser veroveren, kan dan vijfentwintigduizend man behoeft aan te hoogstens 25,000 nemen man bedragen. cjjfer dan aannemende, zoo zal daaraan geëvenredigd behooren te zijn de getalssterkte van ons leger. In den oorlog is de aanvaller gewoonlijk moreel sterker dan de verdediger, omdat de bewustheid van aanvallenderwijs te werk te gaan den moed van den soldaat opwekt, en het tegenovergestelde dien onderdrukt; maar niet zelden is dit ook eene physieke waarheid, dewijl tot veroveringsexpeditiën veelal keurbenden worden bestemd. Bragt dan het verdedigingsplan mede, om den vijand bij zijne ontscheping of spoedig daarna te bestrijden, dan zou men van onzentwege een sterker mobiel leger dan dat des vijands, dus boven de 25,000 man, in het veld kunnen brengen, waarbij de bezetting van onze vestingen, forten, kustverdedigingen en buitenbezittingen gevoegd, een totaal voor het Indische leger zou aan- wijzen, wel niet boven onze tegenwoordige krachten, maar, zoo als later blijken zal, stellig boven de behoefte verheven. Daar het hier echter de plaats niet is, om uit te weiden over de bezetting van versterkingen en buitenbezittingen, wijl zulks geleidelijker zal geschieden bij de afzonderlijke behandeling van eenige volgende grondstellingen, zoo zullen deze beschouwingen thans worden gesloten met de stelling: dat 'svijands leger geen 25,000 man zal overtreffen, terwijl de bepaling van het daaraan geëvenredigd cijfer van ons leger, later zal plaats hebben. Alvorens van dit onderwerp af te stappen, wordt nota genomen der aanteekeningen voor het geheugen, onder het schrijven gesteld: le gevolg. Het is geraden voor ons krijgswezen in Indië steeds liever te veel dan te weinig te doen. 2« gevolg. Indachtig zijn, om steeds en overal, bij vrede en oorlog, gereed te zijn om den vijand te ontvangen, even als op een oorlogschip. le stelling. De getalsterkte van het leger, bestemd om Java te veroveren, kan hoogstens 25,000 man bedragen. i 3e Grondstelling: Zoo deze grondstelling voor ons l De strijcbnagt op de buitenbe- aigemeen defensiewezen niet voor< zittingen moet evenredig zijn aan °. I de opoffering, die de vijand ter opgesteld ware, dan liep men groot \verovering zal willen doen. gevaar, om voor de buitenposten te weinig te doen. De nadeelen, aan het te veel verbonden, zijn niet in vergelijking te brengen met die, in het omgekeerde geval te weeg gebragt, en toch groot genoeg om ons te nopen, ons zoo veel doende daar buiten te houden. Meer dan noodig doende, loopt men te minder gevaar om de buitenposten in 's vijands handen te zien overgaan; maar dit voordeel wordt in hoogere mate verkregen, bijaldien onze overvloedige middelen besteed waren, om onze zeemagt te versterken; ten minste als die middelen zoo ruim zijn, dat de zeemagt in waarheid beduidend daarmede uitgebreid kan worden. Doet men te weinig, dan zullen de buitenbezittingen, zoo als men zegt, zonder slag of stoot in 's vijands magt overgaan. Het ware dan nog beter geweest, om met de bezetting van sommige min belangrijke buitenposten die van andere te versterken, hoe veel er dan ook tegen het intrekken van bezittingen bij oorlog, is aangevoerd geworden bij de ontwikkeling der eerste grondstelling. Men moet diensvolgens noodzakelijk genoeg doen; en dat genoeg wordt hier omschreven door de verhouding der middelen van verdediging, tot de opoffering die de vijand zich zal getroosten, om de buitenbezitting te vermeesteren. Indien gesteld ware: dat onze middelen van verdediging op de buitenposten evenredig gemaakt moeten worden aan de waarde, welke wij aan die bezittingen hechten, dan zou men in enkele gevallen tot verkeerde en onraadzame besluiten moeten vervallen, omdat voor ons nietige buitenposten soms voor den vijand een overwegend belang kunnen hebben, vooral uit een krijgskundig oogpunt. Door de grondstelling aan te nemen zoo als geschied is, worden deze gevallen niet uitgesloten, daar de vijand dienonver minderd zijn aanval toch ook bij voorkeur zal rigten op de bui- tenposten waarin wij het meest belang stellen; de redaktie is dus meer algemeen. Om dan tot de kennis te komen van de hoegrootheid van het defensief vermogen aan eenen buitenpost toe te voegen, behoort vooraf uitgemaakt te worden, welke magt de vijand beschikbaar zal willen stellen om de bezitting te vermeesteren. Het vraagstuk is hier nog minder vatbaar voor eene bepaalde oplossing, dan toen het onderwerp met betrekking tot Java werd verhandeld. Immers toen werd aan de oplossing eenige bewijskracht gegeven, door na te gaan wat de vijand kan doen, terwijl dit element hier ontbreekt; want men zal hem steeds de magt moeten toekennen, om eiken buitenpost te vermeesteren, zoo er de bepaalde wil toe bestaat. Hier is dus de vraag: Wat zal hij willen doen? Gelukkig voor ons, dat de vijand even als wij overtuigd is, dat hij, door buitenposten te vermeesteren, ons niet in den hartader treft, en de bezetting zelfs van allen hem de verovering van Java niet gemakkelijker maakt; deze overtuiging toch zal hem nopen om zijne magt niet te verdeelen, ten minste als het hem ernst is om onze opperheerschappij den bodem in te slaan. Deze overweging is vooral in de tegenwoordige eeuw vangroot gewigt, nu men zich gewoonlijk bij oorlog niet meer ophoudt, met zijnen vijand afbreuk te doen, zijn handel te vernielen, hem grootere of kleinere verliezen te berokkenen, ja zelfs zijne onderdanen te benadeelen; nu het oorlogsregt mede zijn deel heeft ontvangen in de meer algemeen verspreide en erkende denkbeelden van menschlievendheid, en daaruit is afgeleid, dat het hoofddoel zelden of nooit gemakkelijker bereikt wordt door het volbrengen van kleine partiële oorlogsbedrijven; nu de oorlog maar zelden een ander dan een staatkundig doel heeft, en volkshaat niet meer op den voorgrond staat, door welken de strijders in vroegere tijden wel eens tot de handelwijs van wilde dieren genoopt werden; nu de oorlogvoerende mogendheden, eindelijk, gewoon zijn om tot groote magtsontwikkeling te besluiten, ten einde groote slagen te slaan en hun doel binnen den kortst mogelijken tijd te bereiken, daartoe in staat gesteld door de gemakkelijkheid, waarmede men zich in de meeste gevallen de noodige fondsen kan verschaffen. Meer dan waarschijnlijk dus zal onze vijand zijne krachten en zijn tijd niet verspillen met het vermeesteren onzer buitenbezittingen, ten minste indien deze niet te bemagtigen zijn, zonder beduidende inspanning en krachtsontwikkeling. Hiervan zondere men echter uit zulke punten of gewesten, die in hooge mate dienstbaar kunnen zijn of gemaakt worden, om hem voor of tijdens zijnen aanslag op Java zijne voorgenomen taak te vergemakkelijken; alsmede enkele, die uit bijzondere oorzaken, welke te gelegener tijd opgenoemd zullen worden, zijnen heblust kunnen opwekken. Vorenstaande overwegingen moeten ons niet tot verzuim aansporen ten aanzien der buitenbezittingen, maar wel tot eenen spoorslag te meer strekken, om toch vooral zorg te dragen, dat nimmer iets ontbreke aan het defensiewezen op Java. Ter zake worde dan ook nogmaals herhaald, dat, is er sprake om de buitenbezittingen in staat van tegenweer te stellen, steeds op den voorgrond moet staan, dat op Java niets meer te doen overblijft; alsmede dat, mogten wij den oorlog voorzien in zulke ongunstige omstandigheden, dat onze beschikbare middelen niet toelieten om de buitenbezittingen in den gewenschten staat van tegenweer te brengen, het geraden zal zijn, om bij tijds de minst belangrijke in te trekken, ten einde de meest belangrijke te versterken ; hierdoor toch zal men voorkomen, dat al onze etablissementen zoo zwak worden gelaten, dat den vijand deswegens alleen de lust bekruipen zal om ze ons afhandig te maken, daar dit alsdan zoo gemakkelijk kan worden ten uitvoer gebragt. Even als men bij de ontwikkeling der eerste grondstelling tot het derde voorschrift is gekomen, namelijk: /■/De strijdmagt op Java bij oorlog onvoldoende zijnde, wordt aangevuld met die van buitenposten," leiden vorenstaande beschouwingen tot een vierde voorschrift voor de hooge regering, te weten: . Voorschrift: Zoo bij te voorzienen oorlog de strijdmagt j zienen'oorlog'de °P dc buitenbezittingen onvoldoende is, worden i strijdmagt op de ('e onbeduidendste opgeheven ter versterking 1 buitenbezittin- van meer belangrijke. ] wordoil'llc0"»'' Het zal in het oog vallen, waarom de toeIbéduidendste op- passing van gelijksoortige voorschriften, op Java f geheven ter ver- voor reeds uitgebroken oorlog, en op buiten- VmeerblLiigrijke. P°Sten al® voorzorgsnlaatregel bij te voorzienen oorlog, is aangegeven; immers nu reeds moet / Voorschrift: het ons duidelijk voor den geest staan, dat aan i Aan de verde- ([e verdediging van Java alles moet worden op, diging van Java / moet alles wor- geotterd, zoo duidelijk, dat daarvan een stellig \.den opgeofferd, voorschrift kan worden gemaakt, niet vatbaar voor tegenspraak te achten. Is dit aangenomen, dan ook moet het ons niet te veel zijn, over alle consideratien heen te stappen, en alle bezettingen van buitenposten op Java bijeen te trekken, zoo de oorlog ons overvalt terwijl het defensiewezen nog te wenschen overlaat, hetzij omdat men den gulden regel niet is nagekomen: //Bereid u bij vrede tot den oorlog," hetzij doordat epidemische ziekten of andere oorzaken ons leger beneden peil hebben doen vallen. Dit neemt echter niet weg, dat het steeds te verkiezen zal zijn, ook bij te vermoeden oorlog denzelfden maatregel ten behoeve van Java te nemen; en zulks wordt nu gebiedend gevorderd, blijkens het pas gestelde vijfde voorschrift. Maar ten aanzien der buitenbezittingen is het een ander geval, omdat aan derzelver bezit geene overwegende waarde gehecht wordt, en diensvolgens de slechte indruk zorgvuldig behoort voorkomen te worden, dien het verlaten tijdens den oorlog op de overheerde bevolking zal maken; zoo de oorlog ons dan onvoorbereid overvalt, zal het geraden zijn er in te berusten, dat sommige buitenbezittingen niet naar behooren voorzien zijn, en diensvolgens den vijand bij onverhoopten aanval te gemakkelijker in handen vallen. Wij zullen onzen pligt dusdoende beter vervullen, dan door enkele posten te verlaten, en bovendien blootgesteld te zijn aan de vernieling der overgevoerd wordende troepen, wijl dergelijke bewegingen den vijand niet zullen ontsnappen. Beter echter zal het wezen, om niet genoodzaakt te zijn het verlies onzer posten met berusting aan te zien, en dit zal door tijdige opvolging van het vierde voorschrift worden verkregen. Veel beter nog zal het zijn, indien door nakoming van het eerste voorschrift, alle buitenposten goed voorzien zijn, en wij diensvolgens, naar luid van het tweede gevolg, steeds gereed zijn 0111 den vijand te ontvangen, Door het tot nu toe verhandelde zal men ongetwijfeld het ware begrip opgevat hebben van hetgeen wegens onze bezittingen buiten Java in aanmerking komt ten aanzien van het algemeene defensiewezen, en kan worden overgegaan, om de punten een voor een in beschouwing te nemen, ten einde te onderzoeken, welke waarde de vijand aan de verovering kan hechten, en daaruit af te leiden, welk defensief vermogen haar moet worden toegekend. Dit laatste is vooral moeijelijk, omdat, zelfs na het als bekend aannemen van 'svijands aanvallende magt, een project van verdediging behoort te worden opgemaakt; dit is een werk, dat op de plaats door deskundigen verrigt moet worden. Hoewel dan ook verdedigingsprojecten voor onderscheidene, en wel de meest belangrijke buitenposten opgemaakt en bij het Indisch archief bewaard zijn, zal men zich hier noodwendig moeten vergenoegen met ramingen, die echter ruim genomen zullen worden, om in het oog te doen vallen, dat onze middelen niet worden overschreden. Dat men zich met ramingen moet tevreden stellen, is trouwens geene groote leemte in het algemeene defensiestelsel, daar toch niets van dien aard op stellige gronden berust, noch met even veel zekerheid uitgemaakt kan worden, als het cijfer van 's vijands aanvallende magt op Java, [alwaar het maximum der uitvoerbaarheid werd aangenomen. Bovendien is en blijft het steeds facultatief voor de hooge regering, om meer of minder ten behoeve der buitenposten te besteden, naar gelang derzelver belangrijkheid toe- of afneemt, weshalve de ramingen, die hieronder zullen volgen, eigenlijk geen ander doel hebben, dan om een eindcijfer voor ons Indisch leger te verkrijgen, en het hoofddoel der verhandeling voor de buitenbezittingen moet blijven: de beginselen duidelijk te ontvouwen voor dezelve in acht te nemen, bij het vaststellen van het algemeene stelsel van verdediging voor onzen Indischen Archipel. Er bestaat nog een andere grond, om niet te veel waarde te hechten aan meer volstrekt juiste benadering ten deze, namelijk: het veranderlijke in de waardering van de belangrijkheid, die de vijand aan onze buitenbezittingen toekent; deze toch kan niet lang op dezelfde hoogte blijven, als niet alleen afhangende van zijne bijzondere inzigten op het oogenblik dat de oorlog staat uit te breken, maar ook van de commerciële, industriële of landbouwkundige ontwikkeling, die de buitenpost alsdan zal hebben bereikt. Kan men dan ook voor Java gerustelijk aannemen, dat, het verdedigingsstelsel eenmaal bepaald en alles daarnaar ingerigt zijnde, later wel wijzigingen daarin gebragt zullen worden, maar dat het niet te voorzien is, dat de tijd ooit zal aanbreken, die eene radikale verandering zou aanbrengen, zoo moet men integendeel van de buitenposten het tegenovergestelde verwachten niet alleen, maar zelfs hopen, omdat geen dringender oorzaak dan groote ontwikkeling van welvaart daartoe zal doen besluiten ; wijzigingen daarentegen, maar zulke toeh, die wel degelijk aanleiding geven om de krijgsmagt te vergrooten of te verkleinen, zullen voor de buitenbezittingen steeds aan de orde van den dag blijven; weshalve de hooge regering indachtig behoort te zijn, om van tijd tot tijd de defensiestelsels voor de buitenposten te laten herzien en op nieuw te arresteren. Het komt dan geraden voor, hiervan een bepaald voorschrift te maken, luidende: Voorschrift: //Om de vijf jaren zullen de vcrdedigings- / Om de vijf ja- ste[scis voor de buitenbezittingen gearresteerd, 1 ren zullende ver- I dedigingsstelsels, herzien moeten worden. ] voor de buiten- Niettegenstaande de duurzaamheid aan het ) bezittingen ge- jaygggjjg defensiewezen toegekend, zoo kan dit i arrpsTPcra lipr~ f zien moeten wor- ook slechts aangenomen worden als men de 'den. Zaak uit een algemeen oogpunt beschouwt, en geenszins als men tot de bijzonderheden afdaalt; want ook op Java zijn vele veranderlijke elementen aanwezig, die wijzigingen in de maatregelen tot verdediging kunnen gebieden. Eene der- . Voorschrift: gelijke bepaling, doch wat ruimer genomen, / Om de tien ja- worc[t diensvolgens uit voorzigtigheid raadV ren moet het ver) dedigingsstelsel, zaam: Ivoor Java gear- »0m de tien jaren zal het verdedigingsstel- I resteerd, worden sej voor java gearresteerd, moeten worden her\ herzien. . „ ^ zien. f Voorschrift: Het is hier de plaats om nogmaals terug te \ I!l'! TT' ?U'" komen op het reeds bij de toelichting op de jten'zlcl^tot^het grondstelling aangeteekende, omtrent de stelI uiterste verdedi- lige noodzakelijkheid van manhafte verdediging v£eu' onzer bezittingen buiten Java; hierboven is toegestemd, dat er zich gevallen kunnen opdoen, die het geraden maken om eene vestiging te verlaten, ten einde of de krijgsmagt op Java, öf die van meer belangrijke buitenposten te versterken; maar dit niet geschied zijnde, zoo zal het een eerste pligt beliooren te zijn, dat elke post, aangevallen zijnde, zich verdedige tot het uiterste, en dat alle ter beschikking staande middelen van defensie daartoe worden te baat genomen. Ons belang en onze krijgsmanseer gebieden om een stellig voorschrift hiervan te maken, waarvan onder geen voorwendsel hoegenaamd vermag te worden afgeweken. De vijand zal hierdoor worden afgesehrikt, en ons met vrede laten, zoo het hem geen ernst is en hij ook niet naar behooren is toegerust om den post te vermeesteren. Mogt de vijand daarentegen het vermoeden koesteren van bepalingen, voorschrijvende om na looze defensie te capituleren en vrijen aftogt naar Java te bedingen, dan zal hij alligt overgaan om eenen aanval te wagen, welke vooraf niet beraamd was, en die, hoe roekeloos ook, blijkens ondervinding soms gelukt, welke toeleg dus voor ons steeds gevaarlijk is. (Voorschrift: Brengen nu de kansen van den oorlog mede, capi t uïat iT0I^zal dat dke Verdere tegenweer onmogelijk wordt en een. buitenpost anders teweeg kan brengen, dan om men- < steeds vrijen af- schenlevens roekeloos op het spel te zetten, dan I togt voor de be- js ]let echter tijd om eene eerlijke capitulatie te t zettmg en over- . ., . .. , , J, 1 ^ voer naar Java ® ' waarbij steeds moet worden, getracht om ^bedingen. vrijen aftogt naar Java te bedingen. En alsnu ter zake overgaande, zullen onze buitenbezittingen achtereenvolgens, en beginnende met de Noord-Westelijkste, in beschouwing worden genomen. In het algemeen vereischt het doel, dat men zich hier voorstelt, noch geschiedenis noch plaatsbeschrijving, maar enkel eenen blik van den lezer op de Archipelkaart. Wat trouwens tot het regte verstand der zaak noodig is, zal bij elke plaats worden opgeteekend. Bij sluiting dezer algemeene beschouwingen over de derde grondstelling, wordt nota gehouden van de aanteekeningen onder het schrijven gemaakt: 4e Voorschrift. Zoo bij te voorzienen oorlog de strijdmagt op de buitenbezittingen onvoldoende is, worden de onbeduidendste opgeheven ter versterking van meer belangrijke. 5= Voorschrift. Aan de verdediging van Java moet alles worden opgeofferd. 6e Voorschrift. Om de vijf jaren zullen de verdedigingsstelsels, voor de buitenbezittingen gearresteerd, herzien moeten worden. 7° Voorschrift. Om de tien jaren zal het verdedigingsstelsel, voor Java gearresteerd, herzien moeten worden. 8e Voorschrift. Bij aanval, zullen de buitenposten zich tot het uiterste verdedigen. 9e Voorschrift. Bij gedwongen capitulatie, zal een buitenpost steeds vrijen aftogt voor de bezetting en overvoer naar Java bedingen. Kiouw. Het Maleische Rijkje Linga, uit vele grootere en kleinere eilanden bestaande, werd in vroeger jaren cijnsbaar aan ons gemaakt, tot fnuiking van de zeerooverij die vandaar in het groot bedreven werd, en om den handel tot ons te trekken. Eene ves- tiging tc Riouw op liet Eiland Bintang was daarvan het gevolg. Een Resident voert het gezag, en dit wordt gehandhaafd door eene militaire magt van omstreeks 100 man, die een fort bezet, op eenen heuvel nabij de haven gebouwd. De Inlandsche (Maleisehe) bevolking dezer residentie, die gedeeltelijk onmiddellijk onder ons gezag staat, is schaarsch. Wij zijn daar in de plaats getreden van andere vreemdelingen, de handeldrijvende, strijdlustige Boeginezen van Celebes, die er nu nog in beduidende hoeveelheid aangetroffen worden. De meeste handel en landbouw (Gambierteelt) is er in handen van Chinezen, die echter weder vandaar trekken, om door anderen vervangen te worden, zoodra zij eenigen rijkdom hebben verzameld. Meestal zijn een paar kleine oorlogsvaartuigen te Riouw gestationneerd, hetwelk zijn nut heeft, niet alleen om onze vlag te vertoonen, maar ook om de zeerooverij te bedwingen, waartoe mede eenige kruisbooten dienen. De reede is voor groote vaartuigen van oorlog onbruikbaar. Op weinige mijlen van de Engelsehe vrijhaven Singapore verwijderd, had Riouw eene gevaarlijke mededingster van die handelplaats kunnen zijn, zoo Hollandsch kapitaal er zicli had willen vestigen; ook omdat het uitgemaakt is, dat inlandsche handelaren den Hollandschen landaard boven andere Europeanen de voorkeur geven, terwijl de groothandel te Singapore door den inlandschen kleinhandel wordt gevoed. Dit mogt echter het geval niet worden; de handel van Riouw blijft steeds onbeduidend; toch is onze vestiging aldaar finantiëel voordeelig wegens de aanzienlijke productie van Gambier. Ongetwijfeld heeft het bezit van Riouw bij vrede eenige waardij voor ons, maar aan tegenweer bij ernstigen aanval valt niet te denken, Het fort, met eene dubbele magt van de bezetting aangevallen, kan zich geen uur staande houden; wijkplaatsen in de (meest woeste)binnengedeelten der eilanden worden er niet aangetroffen; zelfs kan onze zeemagt, wegens de menigvuldigheid van ondiepe kanalen en landingsplaatsen, Riouw niet beschermen tegen eene expeditie te Singapore uitgerust op eene flotille van kleine vaartuigen, die men steeds buiten, het bereik der vaartuigen van oorlog kan houden. Bovendien bestaat er geene gelegenheid, om eene vloot op den duur aldaar te stationneren. De vijand kan maar zeer weinig waarde hechten aan het be- zetten van Riouw; hij heeft het in zijne magt, om dit met weinig opoftering te doen, doch hij zal het niettemin wel waarschijnlijk uitstellen totdat de verovering van Java volbragt zij. Gelukt deze niet, dan zou Riouw bij het sluiten van den vrede moeten worden teruggegeven, weshalve het bemagtigen der plaats hem ten slotte niets dan noodelooze inspanning en kosten zal hebben aangebragt. Uit het oogpunt van verdediging kan dus de bezetting van Riouw uiterst gering worden genomen; tot handhaving van ons gezag was 100 man steeds genoeg, ook tegen de overmoedige Boeginezen, die wel eens vijandig tegen ons gezag handelden. De woelingen onder de Chinezen echter, die Singapore in latere jaren meermalen in gevaar bragten, welke woelingen bij oorlog vooral niet zullen afnemen, gevoegd bij het gevaarlijke van den Britsch Indischen opstand, doen het geraden zijn om de bezetr Plaatselijke ting eenigzins te versterken. Deze op 150 man | j)e bezettmg van stellende' 200 Za' Z'-' 00^ n0o na beduidende ) Riouw wordt be- vermindering, te weeg gebragt door langdurige [paaldop 150man. onderschepte gemeenschap met den hoofdzetel, Java, even bestand zijn tegen ondernemingen van Oosterlingen, en in staat blijven om ons gezag te handhaven, want het is algemeen bekend, dat de plaats een der gezondste is van den Archipel, ook voor Europeanen. . Plaatselijke Riouw mag bij te voorzienen oorlog in geen ( Dc^'bezettino- &eva' verlaten, en de bezetting mag bij oorlog ivan Riouw kan niet dan in den uitersten nood naar Java terugwin geen geval getrokken worden. De vijand zou zich stellig ) strekken, om die dadelijk aldaar vestigen, en bij het sluiten van l van andere bui- J D ' J tenposten te ver- den vrede ware dus alle aanspraak op teruggave \ sterken. verloren; niet dat dit op zichzelf genomen een ! Plaatselijke Zeer betreurenswaardig verlies genoemd kan worbepaliag: den, ten minste zoo lang onze koopmansstand De strijdmagt geen beter gebruik heeft weten te maken van °P de goede gelegenheid! neen, tot zoo lang mag vorderende, zal men zich dat verlies getroosten; maar een ander de bezetting van slecht gevolg is daaraan verbonden, namelijk: inden uitersten 0nZe na'-mren weder een stap voorwaarts nood daartoe mo- zullen hebben gemaakt, en dan ook niet langer gen strekken. zullen aarzelen, om voet aan wal te zetten op de tegenoverliggende kust van Sumatra. Men weet toch, hoe zij elke gelegenheid aangrijpen om ons te naderen, waarvan de bezetting van Singapore, eene onderhoorigheid van het ons cijnsbare Linga, en welk bedrijf min of meer aan verraad doet denken, een voorbeeld oplevert. Het is stellig raadzaam om dit streven door alle geoorloofde middelen zoo veel in ons vermogen is tegen te werken, en hierom den tot heden gevolgden berustenden politieken weg te verlaten en veeleer eene deftige, krachtige houding aan te nemen, de eenige, waardoor men eerbied en medegevoel opwekt in de beschaafde wereld, als men niet bij magte is om openbaren tegenstand te bieden. Hiermede van Eiouw afstappende, wordt nota gehouden van de bepalingen, dat: a. De bezetting van Eiouw wordt bepaald op 150 man. b. De strijdmagt op Java bij oorlog versterking vorderende, zal de bezetting van Eiouw niet dan in den uitersten nood daartoe mogen strekken. c. De bezetting kan niet bestemd worden om die van andere buitenbezittingen te versterken. Bangka. Het eiland Bangka, vroeger cijnsbaar aan Palembang, ging over onder ons onmiddellijk gezag bij de verovering van dat rijk, kort na de herstelling der Nederlandsche heerschappij over den Archipel. De dun gezaaide inlandsche bevolking stamt, zoo als die van het meerendeel der eilanden, gedeeltelijk af van een oorspronkelijk zeer verachterd menschenras; verder van zeevarende Maleijers en eindelijk, even als die van Palembang, van landbouwende Javanen. Zij is echter ontaard, en ook hier werd vroeger veel zeerooverij bedreven. Desniettemin is Bangka eene ware goudmijn voor ons wegens de zeer voordeelige ontginning der menigvuldige lagen tinerts, welk bedrijf echter uitsluitend voor Gouvernements rekening wordt gedreven met Chinesche huurlingen. Chinezen en inlanders op Bangka zijn elkander niet genegen, en geen dezer landaarden is ons aldaar toegedaan, waarvan menigvuldige, soms ernstige zamenzweringen, oproeren en onlusten getuigen. Zoo ergens in den Archipel, daar voorzeker is het alleen door den sterken arm, dat ons gezag wordt gehandhaafd, hoewel dit in waarheid bij alle overheerde volken zonder onderscheid het geval mag zijn. Het land is schier geheel onbebouwd, en levert bijna geene levensmiddelen op. Ressources voor manoeuvrerende troepen treft men er hoegenaamd niet aan. Het is bergachtig, moerassig, boschrijk en bovendien door gebrek aan wegen schier ontoegankelijk voor krijgsvolk, waardoor het bedwingen van oproerigheden veelal eene moeijelijke taak wordt. Hierdoor is de noodzakelijkheid ontstaan, om overal voorraden van levensmiddelen, ook ten behoeve der Chinesehe mijnwerkers, op te leggen, en om de militaire magt zeer te verdeelen en over de geheele uitgestrektheid van het eiland te verspreiden, ter bescherming van de mijnindustrie. De kleine fortjes, waarin de troepen gelegerd zijn, kunnen aan eenen Europeschen vijand geen tegenstand bieden, en ter hoofdplaats, Mantok, treft men even min versterkingen aan dienstbaar tot dat oogmerk. Met 800 man troepen heeft men zich op den duur op Bangka kunnen handhaven, hoewel daar ook eene enkele maal versterking van Java is gezonden moeten worden. Ziedaar de staat van zaken, waarvan de kennisname voldoende is om de overtuiging te geven, dat het onzen vijand luttel moeite zal kosten om Bangka te vermeesteren. Eene kleine expeditie van 1000 man is daartoe stellig voldoende. Hij zal er tuk op zijn, om dadelijk na het uitbreken van den oorlog het eiland te bezetten, ten einde de groote voordeelen van de ontginning der tinmijnen tot zieli te trekken. Hieruit ontstaat voor ons de hooge noodzakelijkheid, om ernstige maatregelen van tegenweer te nemen; en dit hebben wij in onze magt. Reeds de groote van den Bosch heeft dit met zijnen adelaarsblik ingezien, en gaf daartoe betrekkelijk eenige wenken, die echter nimmer werden nagekomen. Blijkens eene uitgewerkte memorie van eenen deskundige, voor korte jaren op de plaats uitgewerkt, en in dc hoofdtrekken niet de denkbeelden van van den Bosch overeenstemmende, zal de zaak hierop moeten nederkomen: / Plaatselijke DeÖ^iaats °m de hoofdI)laats door eenige weinige werl Muntok zal door ken zoodanig te versterken, dat zij beschut ge1 het aanleggen acht kan worden tegen eiken aanval, niet ge- kost^are^vérken daan met het ernstig opgevatte, bepaalde oogI van verdediging, merk van vermeestering; dus, zoo als de r tegen onverhoed- krijgslieden zeggen, u a 1'abri d'un coup de schen aanval be- ma1- « 1 Wehermd worden. ' ' ^teprimg^ de kleine fortjes — zoo noodig, tot hand- JDe kleine for- laving van ons gezag — ook bij oorlog bezet zullen bij te houden, totdat de vijand eene ernstige expe- ven,"totdat's^vij- ter verover'nn van het eiland ondernomen, ands manoeu- en ^ot een begin van uitvoering gebragt zal vres ons tot den hebben, terugtogt nood\ zaken. 11 een van zee" en landzijde ongenaakbaar / bef ding" PUnt. te kieZ6n' en aldaar een ^erdedingspunt op Op een van de "gten, groot genoeg, dat de regering er de 1 zee- en landzij- wijk kunne nemen, en sterk genoeg, om, door 'pun°t!8Srkeeane hCt f°S °nZei' tr0epen bezet' ziJnde' niet dan \ goed versterkte rnc' IIlsPaiining genomen te kunnen worden. I wijkplaats wor- J den daargesteld Dat de twee eerste maatregelen uitvoerbaar \ eThetgrosS zijn' beh°eft geen betoo£; ten aanzien der derde krijgsmagt. wordt aangeteekend, dat aan de Klabat-baai een allergunstigst gelegen punt wordt aangetroffen tot daarstelling van het fort, te weten: aan eene diep landwaarts indringende kreek, ongenaakbaar voor middelbare en groote vaartuigen, en wegens bosschen, moerassen en bergen, zeer moeijelijk over land te naderen; zoodat het aanvoeren van grof geschut, ter bestoking van het vestingwerk, onmisbaar ongeloofelijke inspanning moet vorderen. Om deze wijkplaats, met 5 a 600 man bezet, te bemeesteren, zal de vijand reeds eene aanzienlijke magt moeten ontwikkelen, en stellig 4 a, 5000 man ter belegering voor het fort moeten brengen; dit kan niet geschieden zonder Muntok en het geheele eiland gelijktijdig te bezetten, waaraan te meer gewigt te hechten valt, omdat de inheemsche bevolking, doet hij het niet, zeer zeker alle mijnwerken zal vernielen. Hiertoe wordt weder 1000 man vcreischt, iets meer dan het gewone cijfer onzer bezetting, omdat 6 een nieuw bestuur door hem moet worden gevestigd; hij zal dan een expeditieleger van 5 a 6000 man moeten uitrusten, en dit behoort reeds tot de beduidende ondernemingen, waartoe zonder noodzaak niet ligt wordt besloten. Nemen wij 500 man aan als normale bezeting van het fort, dan zal die bij aanval ligt tot 6 of 700 zijn aangegroeid, omdat alsdan een gedeelte der gewone bezetting van Bangka zich daarin r Plaatselijke zal hebben teruggetrokken; eene algeheele krijgs[ bepaling: magt Van 1300 man is diensvolgens ruim volIvan6 b Bangka doende, ook om de verliezen aan te vullen, door ) wordt bepaald op oorlog en ziekten bij lang onderbroken gemeen1.1300 man. schap met Java veroorzaakt. De ongezondheid van Bangka, vooral voor manoeuvrerende troepen, zal 's vijands gelederen veel meer dan de onze dunnen, want hij moet steeds het veld houden en is niet aan het klimaat , PlaaMiike geW00n" KuImen Wlj °nS Üjd / bepaling: houden, dan zal die (de ongezondheid) onze 1 Na Sumatra's beste bondgenoot zijn. l^6StvUS]' Bangka zal, na Sumatra's Westkust, de aller¬ laatst bezitting laatste plaats zijn, waarop het 3e voorschrift izijn,bij oorlog te vermag toegepast te worden, te weten: om met f LgÏop Java1 te de bezettinS de kl%^agt °P JaVf * yetSf\ versterken. ken; terwijl deze bezetting, naar luid van het ! Plaatselijke 4° voorschrift, in geen geval zal mogen dienen, bepaling: om ^ie van andere buitenbezittingen te verzalfde® bezetting meerderen; immers de voordeelen, aan de mijnvan Bangka be- ontginning verbonden, verbieden dit, en zullen stemd worden, Qng by 00ri0g even goed als bij vrede blijven dere^'buUenpo^- toevloeijen, door bemiddeling der neutrale vlag. ten te versterken. Dit zal geschieden, zelfs met de nog in zwang zijnde oorlogs- en zeeregten, dewijl de vijand wel nimmer in staat zal zijn, om het geheele eiland te blokkeren en er dus steeds, dan hier en' dan daar, gelegenheid bestaan zal om tin af te schepen; dit zal in het vervolg te eerder het geval zijn, omdat men kan veronderstellen, dat de echt liberale denkbeelden, die heden ten dage meer en meer veld winnen, eenmaal zullen te weeg brengen, dat de zeehandel ook bij oorlog vrij gedreven zal kunnen worden, alleen het geval uitgezonderd van daadwerkelijke blokkade. Doch hebben wij Bangka eenmaal vrijwillig verlaten en heeft de vijand er zijne vlag geheschen, dan zal deze bezitting, even als Riouw, eeuwig voor ons verloren zijn. Aangenomen zijnde dat de vijand eene reeds zeer beduidende uitrusting moet maken, indien het zijn bepaald voornemen is om ons van het eiland te verdrijven, zoo blijft na te gaan, in hoe verre onze maatregelen van verdediging kunnen strekken, om de mijnindustrie bij oorlog te blijven besehermen. Hoewel de opmerking reeds veel malen werd ter nedergesteld, dat de eigenlijke vernielingsoorlogen niet meer van onze eeuw zijn, en men diensvolgens niet meer zoo zeer beducht moet wezen voor kleine toerustingen, alleen ten doel hebbende om ons hier of daar afbreuk te doen, zonder dat algemeene krijgskundige voordeelen daaruit voortvloeijen, zoo kan het geval zich toch opdoen, dat de kleine fortjes, aan of nabij de stranden gelegen, worden aangerand, de mijnen vernield, kassen en magazijnen geledigd, versterkingen geslecht, gebouwen verbrand en welligt ambtenaren en soldaten medegevoerd, waartoe geene noemenswaardige magtsontwikkeling noodig is. Laat men de zaken bij oorlog geheel op den voet van vrede, dan zal dit kwaad niet te verhoeden zijn; maar veel kan worden voorgekomen door doelmatige maatregelen van voorzorg, in den geest van die, welke de groote van den Bosch voor Java heeft voorgeschreven. Heeft men den tijd, hetwelk bij langdurigen oorlog het geval zal zijn, dan kunnen die kleine etablissementen in hun geheel meer binnenwaarts verplaatst worden, en daardoor voor militaire baldadigheid bewaard blijven; in ieder geval beginne men, dadelijk nadat de oorlog zal zijn uitgebroken (beter nog op den huidigen dag), om dit te doen met magazijnen, kassen en het burgerlijk bestuur,' terwijl dan eene kleine bewakingsafdeeling geleverd kan worden uit de bezetting van ons fort aan de Klabatbaai, zoo dit vereischt wordt, en eene wacht uit het aan strand liggende fortje niet voldoende is; mogt de vijand alsdan opdagen, dan heeft de bezetting tijd om zich ook terug te trekken, mits men steeds dag en nacht gereed zij, en goede wacht houde. Op die wijze stelt men zich niet bloot aan groote verliezen; iets beters is er niet op uit te / Pj^aii^ke vinden 5 maar deze maatregelen zijn dan ook IDeTaifft'rand Van gemakkelijke uitvoering, vooral als de regelegen fortjes gering tijdig overgaat, om de etablissementen6'^ lands ver" ^ m6er lanclwaa:rts te verplaatsen; als dan le^d/ei^de los- kunnen aa» het strand, ter bewaking van de plaatsen door losplaatsen kleine blokhuizen daargesteld wor- worden'bewaa^1 ^^ niet dan bezet behoeven te 6* Muntok kan, met vertoon van wat meerder magt, bij voorbeeld van 1000 a 1500 man, door den vijand worden vermeesterd en bezet, want onze werken van verdediging ter plaatse aan te leggen, moeten niet strekken om zulk eene aanzienlijke magt te weren. Het bezit toch bij oorlog van Muntok heeft voor ons weinig waarde. Deze bedenkingen voeren van zelve tot het besluit (reeds eenmaal opgeteekend, toen er sprake was van de vernietiging van ons gezag in den Archipel, en gezegd werd dat de vijand, zoo dit zijn bepaald oogmerk mogt zijn, ongetwijfeld de koe bij de hoornen zoude vatten, en den hoofdzetel Java aanvallen, zonder zijne magt te verbrokkelen, om vooraf onze bezittingen, buiten Java, te veroveren), dat de vijand zijn tijd en magt niet zal verspillen om de zaken ten halve te doen, en diensvolgens Bangka met rust zal laten, of wel eene expeditie uitrusten, sterk genoeg om op het welslagen zijner ondernemingen te mogen rekenen. En daar eene vrij kostbare en beduidende uitrusting weder zondigt tegen hetzelfde beginsel ten aanzien van Java, zoo zal men moeten toestemmen, dat zoo het defensiewezen van Bangka op den voorgestelden voet gebragt is, wij vrij gerust omtrent het lot dier bezitting mogen zijn, al moet van den anderen kant erkend worden, dat de vijand een begeerig oog er op gevestigd zal houden. Van Bangka scheidende, wordt nota gehouden van het volgende: а. de bezetting van Bangka wordt bepaald op 1300 man; б. de hoofdplaats Muntok zal door het aanleggen van weinige min kostbare werken van verdediging, tegen onverhoedsehen overval beschermd worden; c. de kleine fortjes zullen bij oorlog bezet blijven, totdat 's vijands manoeuvres ons tot den terugtogt noodzaken; d. de aan strand gelegen fortjes zullen meer binnenslands verlegd, en de losplaatsen door kleine blokhuizen bewaakt worden; e. op een van de zee- en landzijde ongenaakbaar punt zal eene goed versterkte wijkplaats worden daargesteld, voor de regering en het gros onzer krijgsmagt; ƒ. na Sumatra's Westkust zal Bangka de allerlaatste bezitting zijn, bij oorlog te verlaten om het leger op Java te versterken; g. in geen geval zal de bezetting van Bangka bestemd worden, om die van andere buitenposten te versterken. Billiton. Op dit eilandje is de inlandsche bevolking nog dunner gezaaid dan op Bangka, maar overigens van denzelfden aard. Het land heeft uit- en inwendig hetzelfde voorkomen, en bevat ook vele hoewel minder rijke lagen tinerts. Geologisch gesproken is Billiton een vervolg van Bangka. Uit een politiek oogpunt, is het ook met dit eiland gegaan zoo als met het laatstgemelde, maar meermalen werd het door de bezitters verlaten, als de kosten der bezetting niet goedmakende. Sedert eenige jaren is de Nederlandsche vlag er weder geheschen, en wel ter bescherming van de zich weder op stelselmatigen voet gevestigd hebbende mijn-industrie, die echter niet voor Gouvernements-rekening wordt gedreven. r Plaatselijke De zeer kleine militaire bezetting van hoog- ) Dc^'bezetting StenS 25 man is Selegerd in een °ud, onhoudI wordt bepaald ^aar fortje, en uitsluitend bestemd tot bewaking l op 25 man. van personen en goederen, zijnde aan geene verdediging te denken, zelfs niet tegen den minst onbeduidenden vijandelijken aanval. Het afzonderlijk bezit van Billiton zal den vijand niet ligt bekoren, terwijl daaraan voor ons ook zoo weinig gelegen is, dat voor het defensiewezen niets gedaan behoeft te worden. Daar het niettemin ook voor den staat van vrede noodzakelijk gevorderd wordt, de militaire magt een beter onderkomen te ver/ Plaatselijke schaffen dan tot heden het geval was, en de / bepaling: bouw van een nieuw fortje weinig meer dan de \nenwaarte\ele- herbouw van het oude zal kosten, zoo is het Jgen fortje als geraden, even als op Bangka, eene binnenwaartWijkplaatsen een ggjjg stelling daarvoor te kiezen, en ook de los/ wakiugSde? los- P^aa's door een klein blokhuis te laten bewaken. 1 plaats, worden Men blijft dusdoende gevrijwaard voor aanval en opgerigt. vijandelijke militaire baldadigheid. , Plaatselijke ( De^bezettin AUeen om de bezitting niet voor eeuwig te I kan dienen om verliezen, moet Billiion ingevolge het tweede ; die van Java bij voorschrift bij oorlog bezet blijven. Deze be\oorlog, endievan ze^|n„ va]^ (je termen, om die van Java bij I andere buiten- , .. , , ., , .... ... f posten bij te oorlog, en die van andere buitenbezittingen bij 1 voorzienen oor- te voorzienen oorlog, te versterken. • logteversterken. Ten slotte wordt nota gehouden, dat: a. de bezetting van Billiton wordt bepaald op 25 man; b. er zal een binnenwaarts gelegen fortje gebouwd worden, ook om tot wijkplaats voor Europeanen te dienen, benevens een klein blokhuis ter bewaking der losplaats; c. de bezetting kan dienen om die van Java bij oorlog, en die van andere buitenbezittingen te versterken bij te voorzienen oorlog. Sumatra's Oostkust. De geheele Oostkust van Sumatra, alwaar menigvuldige groote en kleine rivieren uitwateren, bestaat uit eene breede strook aangeslibden, zeer moerassigen grond, vol meeren en plassen, en bedekt met eenen weelderigen Oosterschen plantengroei, waaronder ook oorspronkelijke wouden van hoogopgaand geboomte. Deze strook laag land verheft zich gaandeweg landwaarts in, doch blijft even woest, boschrijk en steeds zeer moerassig, een gevolg van den weinigen landbouw. De zeestranden en de daaraan palende lage vlakten strekken tot verblijfplaats aan gedrogtelijke wilde dieren, en zijn alleen hier en daar aan de groote stroomen zeer schaars bewoond; de hooge vlakten, die zich uitstrekken tot het verheven gebergte, dat Sumatra over zijne geheele lengte, van het noordwesten tot het zuidoosten, in twee ongelijke deelcn splitst, — daar het Oostelijke ruim twee derde, en het Westelijke naauwelijks een derde der geheele breedte beslaat, — deze hooge vlakten zijn zeer vruchtbaar, doch bijna woest, als zijnde de bevolking bijzonder schaars verspreid over de uitstekend schoone landerijen en bosschen, waar de olifanten, rinocerossen, orang-oetangs, tijgers, krokodillen, reuzenslangen en ander wild gedierte, om zoo te spreken, meester van het veld zijn gebleven. Over het algemeen treft men in deze onmetelijke woestenijen geen spoor van landbouw aan, die dan ook niet verwacht kan worden van het zeer merkwaardig oorspronkelijk menschenras, dat er nog steeds gevonden wordt, en dat op den allerlaagsten trap van beschaving staat — nog lager dan de Nieuw-Hollanders — levende zelden of nooit in maatschappijen, terwijl de boomen hun, even als de apen, tot verblijfplaats strekken. De oostelijke berghellingen zijn grootendeels nog geheel onbekend, doch schijnen ook veelal woest en onbewoond te zijn; maar het gebergte zelf met zijne hooge vlakten is bevolkt door oude kolonisten van Ceilon, Groot-Indië, doch meer bepaaldelijk van het Maleische schiereiland. Hier worden sporen van zeer oude beschaving aangetroffen, en in ieder geval zijn de bewoners heden ten dage op een zekeren trap van beschaving, die hen aanspoort om het land goed te bebouwen en om handel te drijven. Deze bevolking heeft echter zelden of nooit gemeenschap met de bewoners der Oostkusten van Sumatra. 