De Farizee\u0308r in zijne veroordeeling bij de vrijsprekende borg, naar aanleiding van Lucas VII
DE FARIZEER IN ZIJNE VEROORDEELING BIJ DEN VRIJSPREKENDE BORG, NAAR AANLEIDING VAN LUCAS VII: 3ü, 40, DOOR A. VAN DEN OEVER, I.EÜKAAR DER GEREF. GEM KEN l'E ONDER 'l KRUIS TE 's HA GE. ROTTERDAM, O. VAN IiIJSBEJiGEN, Goudsclie Singel, Wijk 13, No. 793 1860. Geapprobeerd en Kerkelijk goedgekeurd door den Kerkeraad der Gereformeerde Gemeente onder 't Kruis te 's Rage. A. Hoffman. W. de Bruin. Ouderlingen. H. Welter. K. Haafkens. Diakenen. Mei 1860. TEKST. Luc. VII: 39 , 40. 39. Ende de Pkarizeïts die Hem genoodt kudde, zulks ziende, sprak bj hem zeiven, zeggende: Deze, indien Hij een Propheet ware, zoude wel weten, wat ende hoedanigen vrouwe deze is, die Hem aanraakt, want zij is een zondaresse. t0. hnde Jezus antwoordende zeide tol hem: Simon, tk hebbe u wat te zeggen. Ende hij sprak, Meester zegt het. Ons herinnert een vorst uit de gewijde geschiedenis die verguisd en veracht was onder zijne vrienden , beschimpt en gehaat onder zijn familie en zeer, zeer laag geacht onder de menschen. — In den zijner verdrukking, hoewel hij een vorstelijk liait bezat, blijkbaar uit zijne daden, hield men hem voor een zoon in overspel geteeld en bij gevolg Moeg niemand naar hem, doch het gebeurde op een tijd, dat het volk in groote angst en vreeze verkeerde, wegens den invallende vijand die om hunne zonden waren overgekomen, dat er niemand 1* was die hun redden kon, en zij den gewissen dood voor oogen zagen, wat raad nu ? niet anders als deze: die vorst, dien zij uitgedreven hadden weder te zoeken tot hunne hulp en redding, hetwelk zij dan ook deden. Een klein getal deden het maar, welke hem tot hun hoofd en koning erkenden , maar anderen bleven hem verachten, zelfs na zijne overwinning, de koning nogthans bleef hun vriendelijk vermanen, doch zij bleven vijandig en streden zelfs tegen hem en zijn volk dat hem begeerd had. De vorst eindelijk overwinnaar van het land zijnde, wilde de vijanden buiten en vrienden binnen doen zijn, zoodat nu elk zich beijverde om binnen te komen, ook die het meest die zijne vijanden waren, niet om de koning, maar om hun zelfsbehoud. Men kan ligt begrijpen hoe zij dagen en nachten zwoegden en arbeiden om binnen te komen, hoe zij de manieren, gewoonten, spraak, kleederen en montering die dien vorst deed binnenkomen onderzochten, zoodat veel kommer, angst, ontbeiing, reizen, geld en goed, ja nachten en dagen moesten opgeofferd worden om hun doel te bereiken en ons dunkt die het meeste gedaan had troostte zich met eene goede uitkomst, hoewel zij vijanden in hun hart van den koning bleven, want zij zochten hem niet maar zijn land om daarin veilig te zijn. De vorst dit bemerkende, stelde eene eenvoudig kleine, doch zekere proeve in, en deed hun allen over een veer gaan, zoodat daar één voor één passeren moest, er kon dus gene doorsluiping plaats hebben. Nu kwamen diegenen welke alles verrigt en veel zeer veel moeite enz. enz. hadden gedaan vol eigendunk voor, met de sterkste inbeelding mijne doorgang is zeker. Hoorden zij van anderen die bedrogen waren uitgekomen , dat zou hun niet gebeuren, want dit en dat alles heb ik gedaan. Gij bemerkt dus het geheel, welke geschiedenis ons gemeld is in het 12'' hoofddeel van het boek der Rigteren, waaruit de aandachtige lezer zien kan hoe het oude nieuw, en het verledene der schaduw in het toekomende der vervulling o-esteld wordt, want gelijk Je ft ah veracht werd ö. en van de zonen der moeder werd uitgeworpen, ja als een oneehten zoon werd behandeld, alzoo de Heere Jezus in den tijd Zijner vernedering... De Giliaditen zochten hem op en stelden hem (Jeftah) tot een hoofd, hoewel hij als vorst geboren was, zoodat zij met hem streden en overwonnen. Alzoo de Heere Jezus, hoewel die Zijn volk zoekende maakt, want ze zijn van eéne geboorte, en dat waren meest Galileërs die met Hem waren en streden in gebeden in prediking en vermaning. Gelijk Jeftah overwon, zoo heeft Jezis ook overwonnen, doch heerlijker en eeuwig. Gelijk het volk uit Ephraïm met hem twistte, alzoo ook met de Heere, na Zijne overwinning twist men, men wil Hem die oveiwinning op alle wijze ontnemen. Jeftah ging over de Jordaan in zijn land en al zijn volk dat met hem gestreden had en dat van zijne geboorte en sprake was ging met hem, alzoo haalt de Heere Jezus trapsgewijze Zijn volk te huis over de Jordaan des doods. Jeftah nam een klein doch zeker proetmiddel, de Heere neemt alleen, onder welk masker, moeite of gedaante men ook komt , genade aan. En eindelijk zal die overwinnende Koning in dien grooten dag der opstanding openbaar maken wie Zijne vrienden en vijanden zijn, en meent gij dan niet dat er op dien dag meer dan twee en veertig duizend zullen zijn?.... O! dat elk zich dan naauw, ja zeer naauw beproeve, eer dat eeuwig besluit bare, en gij in die onherroepelijke dood en dat eeuwig verderf geworpen wordt, want terug kan men dan niet. Wij wenschten dan in onze volgstof eenigzins op te helderen voor uw verstand, of gij van de geboorte der eerste stamvader zijt, of dat uwe geestelijke geboorte in den tweede, (nam.) Christus is. De Ileere die alles gewerkt heeft om zich zeiven, schenke ons ook hiertoe Zijnen zegen! Laat ons I. Den veroordeelende Farizeër, II. Den intredende Borg zien. I. DEN VEROORDEELENDE FARIZËER. Als Jakob den zegen ontvangen had van Izaëk zijn vader, dan zal hem dat niet tot rust en gemak zijn, neen! het zal niet lang duren of het zal wezen: de dagen der rouw mijns vaders IzajLk naderen , en dan zal ik Jakob mijn broeder dooden, sprak Ezau; dus Jakob moest vlugten om zijns levens wil, Gen. 27, had Jozef den veelverwigen rok aan met het groote van Gods openbaring in de wijsheid der droomen, clan zal het niet alleen zijn bij zijne broeders: daar koi$>K de meester drooraer aan, maar ook zal den ouden Jakob iets in zich gevoelen dat vleesschelijk is, en zeggen: zal dan ik, uwe moeder en uwe broeders ganschelijk voor u nederbuigen ? Jakob bewaarde het wel, doch zijne broeders haatten hem, zoodat, het was: kom laat ons hem dooden, Gen. 37. Mozes van God gesteld in zijne dienst, zal niet lang daarin rustig voortgaan, of zal eerst moeten vlugten 40 jaren lang; nu zal hij denken het is goed, als hij met al zijn volk door de Roode zee is en de vijand (na zoo vele wonderen Gods) verdronken , en zij allen behouden aan de overzijde zijn?.... 't zal ni^ lang duren, of zij willen hem steenigen. Konaii-; Dathan en Abiram, ja zelfs zijn eigen zuster staat tegen hem op. Hanna zal van God geen gebroken hart of verslagen geest ontvangen en de belofte eener zoon, of een priester zal haar verooideclen en/. De vrouw , Luk. 7, heeft naauwelijks de. vergunning om maar enkel bij Jezus te staan, haar hart uit te storten in tranen , haar liefde te bewijzen, zondei dat zij nog een enkel woord ontvangen heeft , of de verwijting van het voorledene en_de veroordeeling van het genotene zal spoedig volgen, waarom wij dan eerst zullen zien wie het is die dit doet. Ln de Farizeër die Hem genood had zulks ziende. Dus de Farizeër welke Jezus in Matth. 23 : 27 , wit gepleisterde graven noemt, van buiten schoon, maai van binnen voP doodsbeenderen en onreinheid en dus dood in zonden en misdaden naar den inwendigen mensch, waarin geen geestelijk leven Gods te vinden is om te verstaan watwt zeggen wil, te gelooven in Hem die den goddeloozen regtvaardigt en zondaars tot bekeering roept, en alzoo als een natuurlijk mensch niet begrijpt de dingeft die des Geestes Gods zijn, ja zij kunnen ze niet verstaan, omdat hun verstand niet is bestraald met goddelijk licht, omdat zij blind zijn en meenen dat ze zien, omdat ze een hart hebben dat niet opmerkt, ooren hebben en niet hooren en kunnen alzoo niet geestelijk onderscheiden, en niet alleen dit, maar ook het bedenken nog van hun vleesch is vijandschap tegen God, het onderwerpt zich der wet Gods niet. maar het kan ook niet, om rede dat het vleesch de Tegtvaardigheid uit de wet zoekt, door deugd en pligt van eigen kracht naar den hemel wil, dus begrijpt men ligt, hoe meer men werkt, hoe minder de belooning in het geestelijke is, en dus hoe grooter vijandschap tegen God,_ als of die onregtvaardig was om hun arbeid niet te beloonen, aangezien zij niet bemerken lioe zij in Adam van God zijn afgekeerd, dus hoe sneller loop, hoe grooter de afstand wordt, want zij zijn vervreemd van het nieuwe leven Gods, zoodat die in den vleesche zijn Gode niet kunnen behagen, naardien God in Zijn eigen werk wil verheerlijkt worden. Hoe kan dus iemand als den Farizeër, en gelijk wij allen van nature zijn, iets voor God doen waar hij de zaligheid om verkrijgen zal en Gode behagen, aangezien de onreinheid van overspel, hoererij, ontucht, afgoderij, fenijngeving, vijandschap, twist, afgunst, toorn , gekijf, tweedracht, ketterij, nijd, moord, dronkenschap, brasserij en dergelijke doodsbeenderen, Gal. 5: 20: 22^ zijn in dat wit gepleisterde graf, dus als men van zulke regters wordt geoordeeld, zal het oordeel, als het van zich zelve wordt afgelegd nog al scherp zijn , de witheid die hij, (de Farizeër) bezat, was: hij had Jezus genoodigd, dus wilde ook die Profeet, die Leeraar en Meester in zijn huis hebben, wil Hem dan ook met brood verkwikken , maakte alzoo eene vertooning van vroomheid, hetwelk in vele dingen bestond dat u in mijn eerste predikatie van Luk. 7: 36 en 37 getoond is, zoodat iemand die niet waarachtig van God bekeerd is, al zijn godsdienst die hij vertoont maar eigendienst is, naardien hij zich warmt bij de sprankelen van zijn eigen vuur, dat is : hun bidden is tot bevrediging der conscientie, hun kerkgaan op zijn best genomen om de waarheid te hooren tot voldoening des verstands, want Gods woord voor hunne ziel kunnen zij niet, al hunne daden met welk eene schoonheid ook, vertoonen nog het ik van eigenliefde, aangezien de liefde Gods hun vriend is. Wij zien dan ingewikkeld wat die noodiging Jezu is, en waarom?.... nu die veroordeeling dan ook niet veel kracht kan hebben , naardien wij den persoon ontkleed zien. Dit zoude zoo zijn, M. H.! indien het een Paulus was die veroordeeld wieid , die zegt: het is mij voor het minste hoe ik van een mensche worde geoordeeld, maar nu doet de veroordeeling wel eens schokken in het hart van zulk een roo- kend vlaswiekje of eerstzoekende christen , gelijk die vrouw was naar Jezus : het kost dan wel eens dagen en nachten schreijen en roepen tot den Heere, en de slaap wordt ei' wel eens door uit de oogen gehouden, doch men groeit i:i de verdrukking en geniet dan somwijle iets hetwelk men later wel eens begeert, wüe Farizeër zulks ziende." dit was hem tot een ergernis, dat die vrouw zoo veel liefde genoot, hoewel lnj het niet kent, nogthans zag hij het wel, hoe aangedaan. hoe hartelijk en hoe opregt die vrouw daar bij Jezus stond, en hoe dat geestelijk leven in haar openbaar was en zij daar alles aan Jezus opofterde. Nu kan het niet anders, of de vijandschap moest boven komen, zoodat (dunkt ons) hij knerstand van haat tegen Jezus en de vrouw, want de bescheidenheid en zijn vrome houding liet niet toe om die vrouw uit zijne woning te werpen, en Jezus had hij genoodigd, dus moest hij afwachten tot de maaltijd geëindigd was. Ja! neemt hij nog de veel geruchtmakende Joiiannes den dooper in vergelijking, die was zoo overdadig niet, want die leefde in de woestijn, at sprinkhanen en wilde honing, verkeerde niet met menschen, maalais die kwamen bestrafte ze en wees hun het oordeel aan, maar deze eet met tollenaren en zondaren, ontvangt liefdegiften en zalvinge, knssingen en aanraking, nu als deze een propheet ware, dan doch het besluit is bepaald, hij is het niet uit de opgenoemde overweging. Het is wonder, dat altijd of meestentijds de vijandschap tegen God daarin uitblonk om de waarheid te verdraaijen tot hun eigen verderf, want waarom nu niet diezelfde Mozes als voorbeeld van Jezus Christus vastgehouden, hij was immers de zachtmoedigste onder de menschen, en hoe hij wetten gaf , om daarnaar te leven, en indien die wetten overtreden waren, dan was hij een tuchtmeester 0111 ons naar zijn tegenbeeld Christus te drijven. Ei.ia, hoe was die niet de voorbeeldige Christus, om dat doode kind van die weduwe (de joodsche kerk) door driemaal uitstrekking, nadat eerst Gehazi met de stok (de wet) was voorgegaan en niet kon opwekken , nu Jezus Christus door Zijne dadelijk lijdelijke en toepasselijke gehoorzaamheid en verdiensten moest levend maken en alzoo wedergeven en daarna alle Baaldienst uitroeijen. Johannes, hoe was hij niet de stem des roependen in de woestijn om alzoo den doemschuldigen zondaar, de bekeering, het leven en den vuurdoop des Geestes toe te wijzen op Christus aldus geoordeeld door den Farizeër, had ook hij moeten uitroepen: wij hebben gevonden waarvan Mozes en de propheten gesproken hebben, ook ik heb gevonden met deze zondares de Messias, den Emanuël, de God met ons! Doch nu was het verborgen voor zijne oogen en hart, blijkbaar uit zijn gedachte, daar was het: indien deze een propheet ware, zoude wel weten wat, en hoedanige vrouw deze is die Hem aanraakt, dus veroordeelt hij in zich de volmaakte alwetendheid van Christus uit brandende vijandschap die in zijn domme onwetendheid werkte. En omdat de Heiland nu die zonden niet opentlijk ten toon stelt van deze schreijende vrouw, omdat nu dien bedorven AüAMs-zoon niet kon begrijpen hoe dat Jezus met Zijne alwetendheid met deze zondares om kon gaan, nu veroordeelt hij Jezus als die niet te zijn, die in Zijn woord geopenbaard is, als de Vader der eeuwigheid, de Vredevorst en sterke God. Jez. 9: 5. Omdat nu dien verdoemelijken in zijne zonden gevallenen (en indien God zich zijner niet ontfermt eeuwig zal moeten verloren gaan) niet kon beseffen den onnaspeurlijken rijkdom Christi, nu smaadt en lastert hij in zijn hart en mond, omdat de nieteling niet kon bevatten de grootheid der verborgenheid dat God geopenbaard is in het vleesch om verlorenen te zoeken en zondaren zalig te maken, en gelijk deze bedroefde vrouw te troosten, nu veroordeelt hij. Doch laat ons daarin niet te veel verdiepen, want niemand kan immers zeggen, Jezus den Heere te zijn dan door den Heiligen Geest, 1 Cor. 12: 3, dus sluit het duidelijk in dat deze Farizeër niet ai zijn natuurverwanten duidelijk, met al hunne veroordeeling missen dien geest der ware wijsheid en kennis, tot verlichting, tot kennisse Jezus Christi. Zijn beoordeeling geschiedt uit gevolgtrekking (nam.) omdat de Heere toeliet dat de vrouw Ilem aanraakte, daardoor werd den een met den ander veroordeeld, zoowel de heilig onzondige en vlekkelooze Jezus als deze geliefde des Vaders en verloste des Zoons en tempel des H. Geestes, welk een zwaar oordeel haalde dus deze schijnheilige Farizeër zich op den hals, dat God zegt: die Mijn volk aanraakt, raakt Mijn oogappel aan, ja! het ware hem beter met een molensteen in de diepte der zee geworpen te worden, die een van deze kleinen ergert, Mare. 9: 42. En nogthans geschiedt dit zoo vaak dat ons de haren wel eens ten berge rijzen," als wij op die gerigten staren, die uit gevolgtrekking worden veroordeeld , gelijk Elie den bitterlijk bedroefde en biddende Hanna veroordeelde dronken "te zijn, 1 Sam. 1. O! dat ons toch de Heere beware voor die zonden welke onze ziel en de ziele des naasten bezoedelen en God onteeren, en ook zijne straffen niet zullen ontgaan, hetzij tijdelijk of eeuwig, och! neigt ons hart tot de vreeze Uwes naams, o Heere! zij veel onze bede en onze betooning in daden. Doch met de veroordeeling Jezu is het pog niet voldoende. O neen! want hebben ze Hem een vraat en wijnzuiper genoemd, het zal ook Zijn volgelingen niet ontgaan, en dan zal de duivel met zijn onder- (lanen als kinderen der ongehoorzaamheid, waarin hij krachtig werkt, altijd wijzen op verledene zonden, gelijk Jozca beschuldigd werd met zijn vuile kleederen als niet waardig te zijn het priesterambt te bedienen , en Paulus een engel des satans had, welke hem met vuisten sloeg, misschien wel dat, gelijk hij (Paulus) zegt: ik heb de christenen vervolgd, alzoo ook hier deze Farizeër, hij wijst op haren staat en stand, haar staat is: wat voor eene vrouw deze is! Dus ontdekt hij haar geheel indien men het soms niet wist, wat; behelst dus de vraag in zich: hare lippen druipen wel als honig en haar gehemelte is gladder dan olie, maar het laatste van haar is bitter als alsem en scherp als een tweesnijdend zwaard, Spr. 5: 3, 4, dus hoe is het mogelijk, dat, indien deze een propheet ware om zulks toe te laten, daar zij eene diepe gracht is en op wien de Heere vergramd , zal er invallen; beschouwt hij haar stand of hoedanigheid, daar de inwendige staat bedekt kan zijn en is voor den mensch, zoo verraadt toch hare hoedanigheid wie zij is, want in die dagen gingen zulke vrouwen met kenbare kleederen gekleed en werden alzoo „ligtekooijen" genaamd, zoodat hare gebaarden en hare kleedinge verried wie zij waren. Doch zien wij wie het is die veroordeelt, moest het ons niet eens aandoen daar die het gewoonlijk zijn die geen grein liefde Christi in hun hart omdragen en meest mond-christenen zijn, en met bedoelingen gelijk de Farizeër, aangezien Johannes zegt: die geboren is heeft ook lief dat uit hem geboren wordt, dus blijkt uit dien veroordeelaar dat hij niet uit God |eborèn is, daar zijne gedachten zijn: deze, indien I/j en hem aanraakt, dus verwaardigt niet eens de naam tu noemen, daar de uitdrukkingen niet zijn als van de bruid in het Hooglied, welke uifdrukt: hebt gij hem niet gezien die mijne ziele liefheeft en als ik hem vind zal ik hem in mijn moeders huis brengen, enz. Zoo kon eene ziel wel eens gesteld zijn in volle liefde, dat zij niet weet welke woorden zij zal gebruiken om die volle liefde te uiten, en zegt wel eens: hoe is zijn naam of de naam zijns zoons, zoo gij het weet, doch deze Farizeër is zoo vol van haat en verachting omtrent Jezus, daar zijn hart blaakt van vijandschap en aldus zijne gedachten met deze hij en hem als troost. Dit is dus zijne ergernis dat die vrouw Hem aanraakt, waarom toch die bijzondere zorg, daar hij ze toch beide veroordeelt en den een al minder is als den anderen bij hem, waarom maakt die man toch zoo'n drukte en waarom verontrust hij zich zoo, en is zoo begaan over Jezus, die toch die niet is, die hij meent en verwacht. Het is omdat zijn doel niet is bereikt, met den een zoo min als met den anderen. Noodigde hij Jezus, waarom was het, anders als om door Hem geprezen te worden, als vele goede werken gedaan te hebben, gelijk de rijke jongeling zich vertoonde met het: goede Meester wat goeds moet ik nog doen? Zoo werd dan Jezus onder die Farizeën en Schriftgeleerden voor een propheet of diergelijke gehouden, om rede dat de schare hem volgde, ja bij duizenden Hem nawandelde, dus was de Farizeër zijn begeerte, daar Jezus bij de schare bekend was, door Hem geroemd te worden, dan zoude hem dat in zijn grootheid doen rijzen. Doch daar Jezus zich niet met hem afgeeft ~en alleenlijk maar op de noodiging komt en aanzit met de gasten, nu ergert hem dat aanmerkelijk. De vrouw had hij toegelaten, zekerlijk 0111 het bovenstaande doel, indien Jezus hem prees, was liet noodig, hoe meer volk daar tegenwoordig hoe beter, en dan zulk eene vrouw, gaf nog iets meer om het bekend te maken, doch ook die zalve was hem niet. ontgaan, en daarom mogt ook die vrouw in zijn huis komen , zoodat van al zijne vroomheid het hoofddoel egoïsme was, gelijk het duidelijk uit de uitkomst bleek, dit nu alles teleurgesteld zijnde, veroordeelt hij edel en onedel, en Jezus en de vrouw die eene begenadigde was, zoodat uit de ondervinding bleek , dat hij al zijne vroomheid op het spel zette , en tegenover den alwetende zulk een oordeel in zijn hart koesterde, gelijk zulks dagelijks de ondervinding nog leert, hoe dat de doeleinden worden bewerkt in vele verrigtingen en zoo alles te baat nemen , al was het zelfs de godsdienst op grootere en kleinere schaal, zoodat soms een Saul onder de profeten kon profeteren, een Judas zelfs drie jaren onder de apostelen zijn, een Simon den toovenaar zich kon laten doopen, en een Demas kan zich zelf met een gevangen Paulus ophouden, doch hoe lang of kort het ook moge duren, God zal hun openbaar maken, alhoewel Hij het noodig keurt dat altijd zulken onder Zijn volk zich verschuilen, tot^ hunne oplettendheid om alzoo hun wandel eerlijk te houden, en 0111 daardoor meer en meer de aarde als een Mezecli te beschouwen , en zoo de Heere meer noodig te hebben als hun toevlugt, hun steun en sterkte, om zoo geheel alles van Hem te verwachten, want in 's mans huisgenooten zullen zijne vijanden zijn, en dat leeren zij dan ook hier uiterlijk en daar ook hunne vijanden innerlijk zijn, (dat is) hun eigen hart veroordeelt hun, waarin dan de spreuk bij hun bevestigd wordt: zonder Mij kunt gij niets doen. II. DEN INTREDENDE BORG. Hij had niet noodig dat Hem iemand iets zeide, want Hij wist zelf wat in den mensche is, hetwelk dan ook duidelijk blijkt uit onzen tekst, daar Jezus nu de vrouw had gade geslagen, en mij dunkt, als Jozef met zijne broeders, die geweld moest doen om zich in te houden toen zij om koren kwamen, bij hem dien zij verkocht hadden en toen hunne belijdenis was: God doet ons al het kwaad wederkomen wat wij aan Jozef gedaan hebben, ook alzoo Jezus toen daar die vrouw aan Ziine voeten lao- •' o 9 die zij zoo lang verguisd en versmaad had met hare daden, en daar zij nu met hare tranen hare belijdenis getoond had, zoo wil nogtans de Heere zich een oogenblik verbergen, om eerst de tegensprekers te voldoen, naardien Hij haar borg was en al de schulden die zij gemaakt had wettig moest betalen , waarom Hij ook gedrukt werd als die geëischt wierden , zoodat Hij niet alleen moest intreden bij den A ader maar ook moest Hij haar vrij maken van dien sterk gewapende (den duivel) en al zijne onderdanen , ook de eischen der wet en des vloeks moest Hij voldoen en alzoo alle straffen wegnemen, waarom Hij dan ook gewillig intreedt in de veroordeelinge des vijands, doch nu was het geen arbeid der dwang. O neen! maar nu was het: Ik kom om uw welbehagen te doen en Uwe wet is in het binnenste Mijns ingewands. Ja! zegt Hij: Ik ben die goede Herder en stel Mijn leven voor Mijne schapen, Ik geve hun het eeuwige leven en zij zullen niet verloren gaan. Nu kon Jezus zelfs de verdenking van die Farizeër omtrent dié vrouw niet verdragen en wil dus volstrekt niet wachten, tot die Farizeër haar veroordeeld met woorden, maar treedt, volvaardig in, ontdekt en openbaart de bedorven bron zijns harte en laat hem merken dat Jezus meer liefde heeft voor de vrouw dan voor hem met al zijne gemaakte vroomheid en zegt: Simon, Ik heb u wat te zeggen, waarin ten eerste bemerkt wordt wie hier spreekt , als de Farizeër hooren moet: Ik, die de diepte deizee doorziet om den stater voerende visch te gebieden, Matth. 17. Wiens oogen het gansche land doorwandelen om de gebondene ezelinne los te maken en aan Zijne discipelen wees Matth. 21. die Petrus en Jonannes den waterdragende man in de kruik beduidde in Jeruzalem tot hun leidsman om die te volgen tot bereiding der eetzaal Luc. 22, de N.\THANAëi. kende eer Philippus hem riep Joh. 1, de Samaritaansche vrouw alles zeide wat zij gedaan had Joh. 4, het juiste uur wist van het sterven van Lazarus Joh. 11, en het gezond worden van het doodkranke kind des koninklijken hovelings Joh. 4, de heerschzucht der discipelen, Judas verraad, de beraadslaging der Joden tot Zijne kruisiging en dood, ja zelfs het harte des menschen kende, Joh. 2: 25, en ook uw hart, o Farizeër, hoe arglistig ook, doorgrondt, heb u wat te zeggen, waarom Lucas merkelijk bijhaalt en schrijft: //doe antwoordde Jezus en zeide: (het is alsof de Heere des woorden vol is) gelijk boven eenigzins is aangehaald in vergelijking met Jozef en zijne broederen; doe! opmerkelijk; doe de vrouw alles had uitgestort en als smachterde wachtte naar een woord uit Zijne gezegende mond, doe toen den Farizeër de opwelling van zijn boos hart bewerkte, doe, toen was het Jezus tijd om in te treden, duidelijk ziet men dus hier des Heeren leiding hoe Hij zijn volk toeroept, uw tijd is wel altijd (om Mij te zoeken), maar Mijn tijd is niet altijd bereid, (om u te geven wat gij begeert), want Hij de Alwetende is en weet zoo juist de tijden en de gelegenheden gelijk boven getoond is, en zoude Hij zijn bestuur hebben in de visschen der zee en dieren des lands, ja zelfs, den ezel los laat maken, en zal Hij dan niet voor Zijn volk, dat met Zijn bloed gekocht is en van eeuwigheid lief gehad heeft, niet zorgen? O ja! Hij zegt: Ik ben met u tot de voleinding der wereld. En ook om te betoonen, dat, hoewel Jezus genoodigd Avas ter zijner maaltijd, nogthans het regt niet verkocht als Ezau., en de -gastheer prees om zijne gaven, tot onderdrukking des ellendigen. En eindelijk ook om Simon opmerkzaam te maken op de redenenen des Heeren, opdat diezelfde Jezus hem niet eenmaal zoude moeten veroordeelen en hem nog eenmaal zal moeien zeggen: Ik heb u wat te zeggen: (nam.) gaat weg van Mij, werker der ongeregtigheid, zoo opgescherpt en vol van verwachting, aangezien hij zich zelf regtvaardigde, verwachtte hij een prijzens en hoog loftuigend woord, aangezien niet de gasten, noch de vrouw, maar Simom werd aangesproken. Het was dus: Ik heb u wat te zeggen, zeker vrij wat, hetwelk hem tijdelijk en eeuwig trof, blijkens uit de volgende verzen , het waren dus vijf hoofdzaken. Ten 1°. den schuldeischer, ten 2°. de schuldige, ten 3'. het niets bezitten der schub y dige, ten 4°. vrijspraak, ten 5". de zielsgestalte die niet vrede wordt weggezonden, maar ook wat Simon betrof in zijne innerlijkste gedachte, waarin Jezus hem zeer veroordeelde en hem aanzeide dat hij het doorzag en hem dus met al zijne vroomheid niet begeerde, en ook wat omtrent zijne uitwendige daden tegenover de werkzaamheden der door hem veroordeelde vrouw, zoodat hem aangezegd werd dat hij de liefde Christi niet in zijn hart bezat en bijgevolg geen deel had in het koningrijk Gods, en ook wat zijne werken betrof tot zijne zaligheid waarin God niet verheerlijkt kon worden , naardien er geen vleesch uit de werken der wet kon geregtvaardigd worden voor God. En eindelijk had de Heere nog wat te zeggen : dat die vrouw volkomene schuldvergeving ontving en ook hare groote liefde openbaar gemaakt, ten aanhoore van alle aanzittende gasten, en daar Simon die liefde niet bezat en die schuldvergeving niet ontving, zoo bleef hij in zijne zonden en was alzoo een vreemdeling van het verbond deibelofte, zoodat zijn staat jammerlijk en ellendig was, waaruit bij dan ook kon opmaken, dat deze woorden hem nog tot inkeer moest brengen, opdat hij nog in deze ure bekenne wat tot zijne vrede diende. Doch daar de eigenwaarde zich verheft en het schaap door zijn veel wollige huid alles wat hem verzwaart mede neemt, doch de gladharigen hond afschudt, de huichelaar geen schaamte heeft, maaide begenadigde zich vaak verbergt, ja de christen wat hem toekomt door schenkinge Gods niet durft aannemen; zoo neemt de naamchristen alles aan en schaamt zich niet de grootste en dierbaarste beloften zich toe te eigenen, alzoo deze Farizeër, hij schaamt zich niet, ofschoon Jezus hem aanspreekt, bij zijn naam noemde en juist „doe" toen hij die verkeerde overlegging bij zich had, wat zouden wij ons niet schamen, wanneer men personen veroordeelde in het hart en zij ons dan juist aanzagen, met zulk een nadruk, duizenderlei gedachten zouden als bliksemschichten onze ziel doorkruisen en het slot zou zijn: Hij kent u en kon zien wat gij denkt. Doch de verkeerde weet van geene schaamte, ook hij niet en spreekt vrijmoedig: Meester! zegt het. O welk eene veinzerij hoort men hier uit den mond van deze man, het is Meester of Rabbi, alsof hij vol ootmoed, nederigheid, liefde en gehoor was om van dien Meester als leerend Propheet iets te hooren, hij is dus bereid om Jezus woorden aan te hooren en zegt dus vi'ij uit zonder twijfeling als op hetzelfde oogenblik als Jezüs nog spreekt. Meester zegt het! laat niets u verhinderen, Gij zijt hier met mij in de eetzaal en de gasten zijn vol aandacht! O zegt het! laat dus niets U belemmeren, Gij hebt hier vrij spreken en misschien is het juist datgene wat ik in mijn hart koester om deze zondares uit ons midden te laten halen, want met zoo'n onreine te eten en al die liefkozingen te aanschouwen en dat geschrei en geween te zien, is toch als te erg. Meester zegt het! hoe eer hoe liever, ik ben tot uw dienst volkomen bereid. Maar o man! wat zal u dat opbreken, want Zijne gedachten zijn niet uwe gedachten, en hoe eer Jezus spreekt hoe eerder uw vonnis daar is en gij ontdekt wordt. * Doch wie, indien de H. Geest door Lukas het ons niet had bekend gemaakt, zoude zoo iets van Sjmon durven denken, om zulke gedachten te hebben en zulke woorden te spreken. U iets van dezen Farizeër gezegd hebbende, laat ons nog iets tot toepasselijk nut daaruit trekken, ofschoon het geheel met toepassing doorvlochten is. TOEPASSING. •4 Er blijft dus nog iets over tot duidelijker ontdekking voor den onbekeerden en nabijkomende christen, doch daar het geheel voor Zijn volk is, dat Jezus op aarde wandelde en onder de Farizeën zich liet veroordeelen, en door schriftgeleerden en overpriesters liet ter dood brengen, ja geheel voor de Zijnen, naardien Hij hun lief gehad heeft met eene eeuwige liefde, en dus alles ten hunnen beste deed keeren, zoo is in deze ook eene duidelijke leering opgesloten in het dagelijksch leven tot hun nut, en hoewel hun hart ook boos en arglistig is van nature, nogthans kan men uit de stand des Farizeus het onderscheid met het uwe bemerken, uit het gestelde en uit deze navolgende leering, daar de Farizeër zich vertoonde dat hij voor God niet was, daar gij voor God vertoont met de .vrouw wat gij voor menschen niet kan en durft. De Farizeër in zijne noodiging of gastvrijheid stelde koopmanschap met de godsdienst, hetwelk bij u een genoegen is met de vrouw iets aan Jezus en Zijn volk op te offeren en dat zoude u al genoeg belooning zijn, Jezus in gestalte te ontmoeten, ja wat loon zult gij zeggen, David's taal is uw woord, wwij geven bet u uit uwe hand." De Farizeër werd in zijn bedoeling teleurgesteld omdat ze boos waren, zoodat het in vijandschap ontaardde en werd door Jezus ontdekt, doch bij den oprechten is goedwilligheid en heeft geene bedoeling als om de liefde van Jezus aan zijne ziel te ondervinden, gij zijt dikwijls bevreesd, bedrogen en eenmaal ontdekt uit te komen omdat gij uw bedorven hart zoo dikwijls in zijne booze gedachten ondervindt , hetwelk u een zieleleed is en droefheid voor God, de Farizeër in zijne goddelooze gedachte was nog liefdeloos en verhard, liefdeloos in versmadinge Jezus, verhard in de aanspraak des Heilands. Doch bij u is het uw grootste smart, dat gij meent geene liefde genoeg te hebben voor Hem die zoo alles waard is, en de 'verharding denkt gij wel eens dat gij daar in vallen zult en het minste wat n voorkomt past gij op uzelven toe om uwe zonden, en alzoo verkeert gij in eene gedurige vrees, waarvan de Schrift zegt: zalig is hij die geduriglijk vreest. Doch hoe merkbaar zien wij in dit tafereel niet de vierschaar waarin elke christen die naar den hemel gaat verschijnen moet. Eerst zien wij de vergaderde zaal der beschuldigers. Ten tweede, den Heere Jezus als Borg en Middelaar. Ten derde, de beschuldigde zondares, de schuldige die door dagvaarding van Gods genade gearresteerd is en getrokken door den H. Geest. Kom als met een geschenk, om den borg en advokaat te vereeren, ten einde door die goede werken zich behagelijk te stellen , alhoewel de inspraak hun wel overtuigt dat het niet voldoende is, aangezien de schuld niet weggenomen is, nogthans eenige liefde en hoop gevoelt. De beschuldigers treden daarbij op , en daar hoort men innerlijke en uiterlijke tegenspraak, de aanklager der broederen treedt voor in een Farizeër als met eene vrome houding en de wet Gods en de profeten bij hem en wijst op Gods heiligheid, beschreven woord en de heilige wet, en het is wat, en hoedanig een is deze en die? het is een zondaar of zondares. De innerlijke zijn het geweten, hetwelk instemt, het geheugen die de vroegere zonden ophalen en het verstand dat getuigt dat het zoo niet kan , of op zulk eene wijze voor God zal kunnen bestaan, daarin is het gelijk de vrouw, hare tranen zijn gestort, haar zalf is op, gestalten zijn weg, alle hoop schijnt vervlogen en Jezus zwijgt en spreekt tot haar niet, nu wordt de zaal, (de wereld) te benaauwd , en het is: ik wil vlugten maar kan nergens heen, zoodat mij dood voorhanden scheen , en alle hoop mij ganscli ontviel en niemand zorgde voor mijne ziel, neen! dat laatste is zoo niet, want gij zijt eene schrede gevorderd op dien weg, want Jezus heeft u eens alles laten otteren en nu gij niets meer hebt, nu zorgt Hij voor u, en zegt de tekst: wdoe antwoordde Jezus," dus die treedt voor u in en zal die beschuldigers eens wat zeggen en wat voldoen en wat doen ondervinden. Wat zeggen; hoe dat Hij alles op zich genomen heeft en dus alles op Hem aankomt en hun zal geven het eeuwige leven en zij zullen niet verloren gaan; voldoen in al de eischen der wet en de profeten en volkomene geregtigheid aanbrengen, ondervinden, hun als de sterk gewapende en als diensknechten des duivels, kinderen der ongehoorzaamheid en des vleesches verwijzen naar eene eeuwige afgrond en alzoo alle Zijne en hunne vijanden in het eeuwig verderf werpen, met het: gaat weg van Mij, Ik heb u nooit gekend! waaruit dan een iegelijks stand duidelijk is te onderkennen, of gij de Farizeër gelijkt, of de vrouw, den schijnheilige vrome die zoo veel vlekken en smetten weet te vinden op Gods kinderen, en zonden van vroeger jaren weet op te halen en in klaar daglicht te stellen, de grootste verwijten weet op te sommen en zonden van schijn in zijn weet voor te stellen, ja! hoe dikwijls woorden die aan u als vriend of vriendin zijn medegedeeld, werpt gij smadelijk in het aangezigt, zoodat gij dikwijls als zweepslager zijt voor die bedroefden en schreijenden. Maar laat ik u in naam van Jezus ook eens wat zeggen: met al uwe daden en handelingen betoont gij wie en wat gij zijt, gij ziet duidelijk dat gij een dienstknecht of dienstmaagd des duivels zijt om den begenadigde te beschuldigen, benaauwen of verwijten en op zijn hoogst genomen , als gij u als vromen vertoont, zijt gij aan Simon gelijk, dus een Farizeër voor God met vrome vertooningen en een onopregt, valsch en beschuldigend hart tegen Jezus en Zijn volk. Doch ook aan u zegt de lleere gedurig wat in Zijn woord (doch gij zijt onbeschaamd en neemt danr niets van aan, ja het verbittert u dikwijls en ontaard in vijandschap) met Zijne daden, om u tegen (e komen in de zonde door ziekte aan n of aan uw kroost of betrekking of tegenslagen in uw beroep , doch wat werkt het uit? niurmureering en verharding in de zonde. Maar eenmaal zal de Heere u nog voor het laatst iets zeggen en dan zal uw lot deerlijk zijn, want dan zal dat wat gij veroordeeld hebt u voorgaan in heerlijkheid en gij in verderf, dat gij benaauwd en verjaagd hebt in eenwige gelukzaligheid, en gij in het eeuwig eeuwig: gaat weg van Mij! O! wat zal dat ontzaggelijk zijn, die, die gij uit uw huis hebt verdreven, dat die u in Christus eeuwig zullen verdrijven in de rampzaligheid, die gij tot in het diepste van uwe ziel verachtten, dat die in eeuwige gelukzaligheid en gij in een gemis en eeuwig verdriet van een knagend geweten zult moeten zijn. Och! dat God in tijds u Zijne genade en liefde mogt schenken, nog is het heden! nog kunt gij u voor God stellen, mogt het eens zijn als die vrouw in schuldbesef, in tranen, in opoffering van uw gansche hart; dat schenke u de Heere, ach! mogt het in Zijn raad bestaan, en is het dat gij dikwijls uw hart voor Hem hebt uitgestort, en is het alsof God u niet hooren wil, en dat het nu hoe langer hoe verharder bij u wordt zoo gij meent, och! zegt dat niet, is uwe begeerte naar Hem in waarheid, dan kunt gij leeren uit deze vrouw; wat moest zij niet een tijd wachten eer Jezus haar toesprak, maar het was tot haar bestwil, want eerst moesten hare vijanden bestreden worden; zoo gaat het immers bij u desgelijks, wat al bestrijders komen er in uw hart op, die u wijzen op voorledene en tegenwoordige zonden, op woord en wel, zoodat gij ze vaak niet kon bestrijden, en hebt gij in u vroegere tijden uw hart in tranen kannen uitstorten, en dat het u zoo gemakkelijk was voor Hem alles te brengen en te vertellen. O! toen meende gij het gepaste onderwerp van Zijne liefde en genade te zijn, toen zonde gij de TIeere met al wat Hij is. Doch let eens op de vrouw, de weg die de Heere met u houdt is immers juist goed, Hij is immers de Alwetende, Hij kent uw hart, en dat is toch uw cenigste troost, (ook wel eens uw schrik in zondige gedachten). Doch .als de Heere u eens in uwe eerste gestalte het volle werk der genade had geschonken , hoe zoudet gij dan de dierbaarheid van Jezus verlossing kennen? Maar nu laat Hij u maar eens even zien van welken noud en dood en vijanden Hij u moet verlossen, ja van uw eigen hart, hetwelk voor u nog het slimste is, want dat draagt gij altijd bij 11, waar Hij gedurig moet intreden om die bestrijders te keer te gaan en hun tot zwijgen te brengen, maar ook zal Hij u zoo leiden dat gij u alzoo geheel en al aan uw eigen kracht van tranen en gestalte van deugd voor God en pligt om iets te ontvangen zult ontdoen, en dat gij dan alzoo als een goddeloozen zal moeten geregtvaardigd worden en dit is uwe sterkte indien gij het gelooven kunt. Aan het kruis is alles betaald, maar gij mist de toepassing voor u zei ven, nu, door .alle die daden wil God u ontledigen, om Zijn rijkdom u te schenken; in uzelven als niet te zijn, en in Mem alles; uzelven als doodschuldig, maar in Jezus vrij van alle zonden, in uzelven de eeuwige dood verdiend, en in Christus het eeuwige leven te genieten, daarom zal juist de hemel vol zijn met dezulken die in vrije genade kunnen roemen en geen een Fariz,eër zal daar zijn in zich blijvende, aangezien zij in hunne vroomheid roemen zouden. Daarom moke u do Heere bereid tot Zijne komst, om u de vrijspraak door liet geloof te doen ontvangen, en gij zoo moogt weten in wien gij gelooft, alhoewel gij nu als : Weenend sta ia een dal der schimmen, Doof gehuild door 't woedend stormgetier, JJoven u een vuurzee, aan de kimmen Onder u een Belial's rivier. Overal omringen u de strikken, G' worstelt niet den twijfel uwer ziel, G' hebt geen moed meer en uw beuklaar viel, Alles warrelt en uw' knieën knikken. Doch, met uw Jkzus zult gij nimmer stranden, Zoon des smarte heelt Hij alle smart, Keet'nen breekt Hij van gevouwen handen , Bergen rolt Hij van des bidders hart. Als een aad'laar, vliegende ten strijde, Als een woudleeuw brullende in den nacht, 7,oo verschijnt bij 't smelten uwer kracht, Telken maal uw Koning aan uw zijde. J. P. L. A M E N. 