None
(86)


Wat artikel 22, lid 4, van Verordening (EU) 2019/943 betreft, waarin de CO2-emissievoorschriften voor capaciteitsmechanismen zijn opgenomen, is de Commissie van oordeel dat de CO2-emissievoorschriften niet van toepassing zijn op het huidige mechanisme van gereguleerde vergoedingen dat is goedgekeurd krachtens het staatssteunbesluit in zaak SA.42270, gezien de kleine omvang van de elektriciteitssystemen van de Canarische Eilanden, de beperkingen in verband met het verkrijgen van de vereiste milieuvergunningen voor nieuwe opwekkingscapaciteit en de grotere behoefte aan regelbare opwekking om de integratie van hernieuwbare energie in de elektriciteitssystemen van de Canarische Eilanden en de voorzieningszekerheid te waarborgen. De Commissie is van oordeel dat een derogatie van artikel 22, lid 4, van Verordening (EU) 2019/943 die van toepassing is na de einddatum van het krachtens het staatssteunbesluit in zaak SA.42270 vastgestelde mechanisme van gereguleerde vergoedingen, een belemmering zou vormen voor de transitie naar hernieuwbare energie, meer flexibiliteit, energieopslag, elektromobiliteit en vraagrespons, aangezien deze bepalingen de deelname van alle technologieën op concurrerende basis mogelijk moeten maken. De Commissie is derhalve van oordeel dat een derogatie van artikel 22, lid 4, van Verordening (EU) 2019/943 niet gerechtvaardigd is. Dit mag geen afbreuk doen aan verbintenissen en overeenkomsten die met betrekking tot de Canarische Eilanden zijn gesloten in het kader van het vergoedingsmechanisme van Koninklijk Besluit 738/2015, zoals goedgekeurd krachtens het staatssteunbesluit in zaak SA.42270.
(87)


Volgens de Commissie is op basis van de door Spanje verstrekte toelichtingen (zie overweging 78) een derogatie van artikel 25, leden 2 tot en met 4, van Verordening (EU) 2019/943 voor de exploitatie van de elektriciteitssystemen op de Canarische Eilanden gerechtvaardigd.
 5.2.6.   Derogatie van de artikelen 14 tot en met 17, 19 tot en met 27 en 35 tot en met 47 van Verordening (EU) 2019/943 voor het mechanisme van Koninklijk Besluit 738/2015







(88)


In zijn verzoek, zoals gewijzigd bij de tweede reeks verduidelijkingen van Spanje van 17 januari 2022, heeft Spanje verklaard dat voor het bestaande mechanisme van Koninklijk Besluit 738/2015 een derogatie van de artikelen 14 tot en met 17, 19 tot en met 27 en 35 tot en met 47 van Verordening (EU) 2019/943 nodig is. De Commissie is van oordeel dat een dergelijke ruime derogatie niet nodig is om de toepassing ervan te waarborgen. Volgens de Commissie zijn slechts de in de bovenstaande punten vermelde derogaties gerechtvaardigd.
5.3.   Geen belemmering voor de transitie naar hernieuwbare energie, meer flexibiliteit, energieopslag, elektromobiliteit en vraagrespons







(89)


Overeenkomstig artikel 64, lid 1, vijfde alinea, van Verordening (EU) 2019/943 en artikel 66, lid 2, van Richtlijn (EU) 2019/944 moet een derogatiebesluit garanderen dat het geen belemmering vormt voor de transitie naar hernieuwbare energie, meer flexibiliteit, energieopslag, elektromobiliteit en vraagrespons.
 (90)


Wat de transitie naar hernieuwbare energie, meer flexibiliteit (met inbegrip van vraagrespons) en energieopslag betreft, is het belangrijk om op te merken dat goed functionerende termijn-, day-ahead-, intraday- en balanceringsmarkten, overeenkomstig de vereisten van Verordening (EU) 2019/943 en Richtlijn (EU) 2019/944, de nodige investerings- en dispatchingsignalen moeten verstrekken om de potentiële ontwikkeling van die technologieën te maximaliseren. Zo zou de ontwikkeling van de vraagrespons die kan worden geactiveerd in perioden waarin de elektriciteitssystemen van de Canarische Eilanden in beginsel onder druk staan, gemakkelijker worden verwezenlijkt in een systeem waarin de vraagprijzen de opwekking per uur op de Canarische Eilanden weerspiegelen in plaats van die op het vasteland. Dit verhindert niet automatisch de ontwikkeling van de vraagrespons of andere vormen van flexibiliteit in het huidige regelgevingsklimaat. Het kan echter niet worden uitgesloten dat het derogatiebesluit negatieve gevolgen kan hebben voor dergelijke potentiële ontwikkelingen.
(91)


Daar staat tegenover dat artikel 64 van Verordening (EU) 2019/943 niet vereist dat derogatiebesluiten het potentieel voor flexibiliteit of energieopslag maximaliseren. Een derogatie krachtens artikel 64 van die verordening heeft slechts tot doel ervoor te zorgen dat zij “geen belemmering vormt” voor een dergelijke transitie. De derogatie mag met andere woorden geen ontwikkelingen in de weg staan die zich zonder de derogatie van nature zouden voordoen. Het is onwaarschijnlijk dat zonder de derogatie zich in elk van de elektriciteitssystemen op de Canarische Eilanden goed functionerende termijn-, day-ahead-, intraday- en balanceringsmarkten zouden ontwikkelen. Dit heeft te maken met de uitdagingen in verband met de werking van de kleine en geïsoleerde elektriciteitssystemen, de zeer beperkte concurrentie in het opwekkingssegment en het gebrek aan aansluiting op de markt van het vasteland zoals beschreven in punt 2.
 (92)


Wat met name de energieopslag betreft, erkent de Commissie het belang van deze technologie voor de integratie van variabele energiebronnen, zoals hernieuwbare bronnen, in het bijzonder in kleine en geïsoleerde systemen zoals de Canarische Eilanden. De Commissie is echter van mening dat marktgebaseerde investeringen in die technologieën waar mogelijk moeten worden bevorderd (12). Om deze reden is de Commissie van oordeel dat een derogatie van artikel 54 van Richtlijn (EU) 2019/944 op grond van artikel 66 van die richtlijn slechts gerechtvaardigd is voor pomp-opslagfaciliteiten.
(93)


De derogatie lijkt geen merkbaar effect te hebben op de elektromobiliteit.
5.4.   Duur van de derogatie







(94)


In artikel 64 van Verordening (EU) 2019/943 en artikel 66 van Richtlijn (EU) 2019/944 is uitdrukkelijk bepaald dat het enige geval waarin de Commissie in een onbeperkte derogatie kan voorzien, betrekking heeft op ultraperifere regio’s in de zin van artikel 349 VWEU die om voor de hand liggende fysieke redenen niet met de energiemarkt van de Unie onderling kunnen worden verbonden. Dit is gemakkelijk te begrijpen, aangezien deze regio’s geen enkele impact hebben op de interne elektriciteitsmarkt.
 (95)


Zoals vermeld in overweging 42, zijn de Canarische Eilanden een van de ultraperifere regio’s die worden erkend op grond van artikel 349 VWEU en kunnen zij om voor de hand liggende fysieke redenen niet met de energiemarkt van de Unie worden verbonden. De derogatie moet derhalve worden toegestaan voor onbepaalde tijd,




HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:



Artikel 1
Aan het Koninkrijk Spanje wordt een derogatie toegestaan van artikel 3, eerste alinea, punten a), b), e), k), o) en p), artikel 6, artikel 7, lid 1, artikel 8, leden 1 en 4, de artikelen 9, 10 en 11, artikel 20, leden 3 tot en met 8, artikel 21, lid 7, artikel 22, leden 2 en 3, en artikel 25, leden 2, 3 en 4, van Verordening (EU) 2019/943 en van artikel 40, leden 4 tot en met 7, en, voor zover het pomp-opslagfaciliteiten betreft, artikel 54 van Richtlijn (EU) 2019/944 met betrekking tot de Canarische Eilanden.
Artikel 2
De krachtens artikel 1 toegestane derogatie geldt voor onbepaalde tijd.
Artikel 3
Dit besluit is gericht tot het Koninkrijk Spanje.
Gedaan te Brussel, 8 december 2023.
Voor de Commissie

Kadri SIMSON


Lid van de Commissie






(1)  
            PB L 158 van 14.6.2019, blz. 54.
(2)  
            PB L 158 van 14.6.2019, blz. 125.
(3)  Spanje verklaart dat het dekkingspercentage in verband met de voortschrijdende reserves voor niet-peninsulaire systemen tussen 40 % en 70 % ligt, tegenover 10 % die nodig is in het continentale systeem.
(4)  Het kader is vastgesteld in Koninklijk Besluit 738/2015 van 31 juli 2015 (Real Decreto 738/2015, de 31 de julio, por el que se regula la actividad de producción de energía eléctrica y el procedimiento de despacho en los sistemas eléctricos de los territorios no peninsulares) (“Koninklijk Besluit 738/2015”).
 (5)  Ley 17/2013, de 29 de octubre, para la garantía del suministro e incremento de la competencia en los sistemas eléctricos insulares y extrapeninsulares.
(6)  Besluit van 28 mei 2020, SA.42270 (2016/NN) — Spanje Elektriciteitsproductie in Spaanse niet-peninsulaire gebieden, C(2020) 3401 final.
(7)  Het Chira-Soria-project betreft de bouw van een energieopslagfaciliteit (pomp-opslagcentrale) met een geïnstalleerde capaciteit van 200 MW en een energieopslagcapaciteit van 3,5 GWh op het eiland Gran Canaria. Zie voor meer informatie over het project: Central hidroeléctrica de bombeo reversible Salto de Chira | Red Eléctrica (ree.es).
(8)  Pompopslag zou in aanmerking komen als een opslagfaciliteit in de zin van Richtlijn (EU) 2019/944.
(9)  Hydropower and pumped hydropower storage in the European Union: Status report on technology development, trends, value chains and markets, JRC 2022: https://setis.ec.europa.eu/document/download/82e6a3ad-74f1-4f6d-b2be-006df2de2007_en.
(10)  Zie bijvoorbeeld de maatregelen die zijn beschreven in het door Spanje ingediende ontwerp van actualisering van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan (2023-2030) met betrekking tot de Canarische Eilanden, dat tot doel heeft om uiterlijk in 2040 een koolstofvrije economie te realiseren (blz. 144): https://commission.europa.eu/publications/spain-draft-updated-necp-2021-2030_en. Zie ook Ley 6/2022, de 27 de diciembre, de cambio climático y transición energética de Canarias.
(11)  Antonio Morales exige al Ministerio acciones urgentes para acabar con la inseguridad y el riesgo de apagón general en Gran Canaria — Cabildo de Gran Canaria — Portales Web Cabildo GC.
(12)  Zie overweging 62 van Richtlijn (EU) 2019/944.
ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/560/oj
ISSN 1977-0758 (electronic edition).
