Kom over en help ons!; maandberigt van het Rijnsch Zendeling-Genootschap, 1861, 1861 
KOMT OVER EEN HOPE ONS! MAANDBLADJBRIGT VAN HET RIJNISCH SEINDELINGSGELOOFSCHAP. JAAR VI 1861 In gevaar van het Water. Paulus verhaalt ons in 2 Kor. XI. de gevaren van de apostolische zending. Hierbij beslaan de gevaren ter zee een belangrijke plaats. Driemaal somt hij achter elkaar de gevaren op, welke hij op de golven moest doorstaan. Geen wonder, dat dan ook de zendelingen veel kunnen vertellen van de gevaren ter zee; geen wonder, dat ook reeds menigeen der hunnen als offers gevallen zijn voor het woeden der golven. Is de zee toch in de heilige beeldspraak der Schrift het teken der volken, en wel zoo als die in onrust en strijd, in hoogmoed en vijandschap tegen den levenden God gedurende al die eeuwen daarvoor leven. Dit trotsche woeden zal echter door het Evangelie bestuurd worden en voor de naam van Jezus zullen harde onstuimige golven zwijgen. Dan is het geen wonder, dat ook onder de voeten van Jezus krijgsknechten, die, hoe gering en zwak zij ook mogen zijn, toch in Zijn naam uittrekken, de zee niet zelden bruischt en stormt als wilde zij hen allen verslinden. Dit is een leerrijke school voor de uitgezonden zendelingen en tevens een zinnebeeld, waaruit zij kunnen leeren, dat, wie in de naam van Jezus onder de oproerige volken treedt, zeker moet zijn, dat hij slechts door vele stormen tot de zalige plaats des vredes kan geraken. Zoo kunnen ook de dagboeken van onze zendelingen veel van geweldige stormen verhalen en ook is voor menigen zendeling het gevaar op de zee tot een gezegde preiking geworden. Ik zou uit de laatste tijd nog kunnen verhalen van eenen geliefden broeder, tot wien de Heer in de golf van Biscaye te midden der stormen, wonderlijk gesproken en zich aan hem liefderijk geopenbaard heeft. Hij zal, denk ik, levenslang danken de storm, door welken de hand des Heeren hem in de Atlantische Oceaan had gevoerd. Doch ik mag het niet vertellen wat ik van deze openbaring Gods in den storm heb vernomen. Daarentegen wil ik u hier iets mededeelen van het ontzettende gevaar dat Broeder Heine en Zuster Brand, die nu met Klammer is gehuwd, op hun reis naar Batavia in de Indische Oceaan moesten doorstaan. Uit het Journaal van Broeder Heine. In de nacht van 8 op 9 Februari voeren wij St. Paul en Amsterdam voorbij, doch zoo zuidelijk, dat wij het ook bij dag niet zouden gezien hebben. Om van hier de rechte weg te gaan hadden wij nog 121 graden oostelijk moeten voortvaren, waar de zuidoostpas in de straat Sunda drijft. Een sterke tegenwind noodzaakte ons echter om reeds achter St. Paul en Amsterdam noordelijk te sturen. De kapitein had hierin weinig lust en waagde het anders, doch kwam toen in een stormachtigen hoek, hetgeen hij zelf niet had bedacht. Na een moeilijken togt onderzocht hij zijn boeken en kaarten, waaruit hij zag dat men in Februari al 18 orkanen in deze streek had waargenomen. Den 1,0d™ Februarij bereikten wij den 25sten graad Z. 15. op 106 graden O. L. Het regende den geheelen dag ontzettend en de lucht was dik, zwaar en drukkend, des avonds stak er een hevige wind op, die veel vrees veroorzaakte. Wij gingen echter om 12 uur te bed, doch werden om 1 uur plotseling door eenen vreesselijke schok er uitgeworpen. Wij kleedden ons zoo goed mogelijk aan en ik begaf mij naar het dek om een blik in zee te slaan. De storm was tot een orkaan geworden. Het schip was in de macht der golven, die als hooge waterbergen schuimend naderden en het arme schip nu eens in de hoogte en dan weer in de diepte slingerden. Ik snelde naar Zuster Brand toe, die tamelijk ontsteld was. Het schip had nog zijne meeste zeilen, daar de orkaan zeer verrassend kwam, en werd in het rond gedreven. Daarom moesten nu die arme matrozen naar boven om de zeilen te reeven. Dit was een dreigend levensgevaar en het was een verschrikkelijk oogenblik toen de stuurman des morgens om 5 uur riep: "ween man over boord!" Het was de negentienjarige Brits, de zoon een arme weduwe, een zeer stil young, die niet met het dolle leven der matrozen instemde. Hij werd door den storm boven uit de mast geslagen. Aan redding was niet te denken, hij was in een oogenblik uit het gezicht, waarschijnlijk ware hij door de golven wel weer op het dek geslagen, doch het schip schepte op hetzelfde oogenblik zooveel water en stortte zoodanig in de diepte dat de zee eenige voeten boven de verschansing stond, uitgenomen de golven welke immer over het dek heensloegen. Wij zaten in onze hutten en zochten ons zo goed mogelijk staande te houden. Het water schuimde om onze voeten. Doch wat heeft men in zulke oogenblikken aan de Heer! Daar anderen van angst niet wisten wat te doen, konden wij onze oogen opheffen tot de bergen vanwaar onze hulp komt en ook gekomen is, want Hij tuchtigde ons wel, doch gaf ons niet over tot de dood. Hoe passend was ons de tekst van den 17de Februari, Ps. 65, vs. 7 en 8, en hoe verstonden wij haar uit eigen ondervinding, nadat het woeden der orkanen was bedaard en het weer rustig was geworden. Ja, ook het rumoer der volken doet Hij bedaren. De zondag van te voren was er een verschrikkelijk geweld op het schip geweest. Des zaterdags had ik een belangrijk gesprek met de matrozen over hun vloeken en goddeloos leven, dat zij zoo niet konden zalig worden. Het hele volk omringde mij toen, alsof ik een wonderdier was en voornamelijk de militairen begonnen toen luid te spotten. Toen ik weer in mijne hut was, bragt men ons door de officieren ondersteund een serenade, waarbij deschandelijkste liederen werden gezongen. Zo mochten wij dikwijls de versmaadheid van Christus dragen. Op zondag den 10de werd er door eenige matrozen spottend gepredikt, enz. en acht dagen daarna deze geweldige prediking des Heeren. Nu werden zij stil en ik kon hen hier en daar nog een woordje toespreken. Vijf dagen lang gingen wij nu nog noordelijker bij slechte wind. Op den 25sten hadden wij 15 graden Z. en 109 graden O. bereikt. Daar er echter geen uitzicht was om oostelijk te sturen, wendde de kapitein in den vroegen morgen van den 26sten de boeg in een zuidoostelijke richting om niet te ver noordelijk te komen. De lucht was warm. Om drie uur kwamen er echter aan den horizont donkere wolken opzetten, die ras naderden. De lucht werd dik en zwaar en de barometer daalde ontzettend snel. Een onweer in het oosten (het eerste) kondigde ons door donder en bliksem de verschrikkingen van eenen tweeden orkaan aan. Om 5 uur was dat weer geheel uitgebroken. Men had er bij tijds op gerekend om alle zeilen gereefd, uitgenomen een dat spoedig werd weggescheurd. In het eerst zijn er acht tot tien zeilen vernield, die niet meer te herstellen waren, zoodat zij door nieuwe vervangen werden. De zee was nu zoo onstuimig dat zij als stof opvloeg en de schokken zoo hevig dat men ieder oogenblik dacht dat het schip verpletterd was. Het is echter zeer sterk gebouwd en toch is de boegspriet zoo losgeraakt, dat er geen derde orkaan had moeten komen. Had het schip de vorige maal veel water geschept, nu nog meer, er werd veel gepompt. Wij zelf stonden in onze hutten weer in het water. Toen onze kisten en koffers door elkander rolden vluchtten wij in de kerk, waarin de regen door de opengeslagen planken neerstroomde. Ik plaatste mij in een hoek en zocht Zuster Brand te beschermen. Aan lopen was geen denken. Met mijn rug tegen den wand en mijn voeten tegen de vastgemaakte bank verkreeg ik een goede stevige plaats. Ik kan niet zeggen dat ik bijzonder beangst was, doch er komt mij nog een rilling over het lijf als ik aan die uren denk. Het watergraf lag voor mij, de poort der eeuwigheid was geopend, en ik begon mij voor te bereiken voor de afreis waarvoor niet veel tijd was het moest spoedig geschieden. Mijn hart riep luid: "Schuldig! overal schuldig! Uw bloed zij mijne bedekking anders heb ik niets. Geachte Vader, deze dag was mijn geboortedag, ik dacht het zou ook mijn sterfdag worden. Wat ik in deze oogenblikken met Zuster Brand heb uitgestaan, die daarboven erg zenuwachtig was, vermag ik u niet te schetsen. Dit mag ik echter zeggen, om die Heer wiens bloedige verdiensten in zulke oogenblikken zoo magtig sterkt en rust geeft die mij zoo zigtbaar helpen kan aan de arme Heidenen te verkondigen, kan slechts zaligheid zijn. Wij dachten aan den laatsten avond te Bannen en aan de verzekering der voorbidding. Wij vertrouwden daarop als ook aan de vroegere ervaringen van de Broeder en Zuster Krone en Hahn enz., van de hulp des Heeren! Wisten de vrienden in het vaderland het dat men in zulke oogenblikken de gebeden uit het geboorteland als een heil om het schip ziet leggen. En het is gewiss de verhoorning der gebeden geweest waardoor wij gered zijn. Onze kapitein had in geen 31 jaren zulk eenen storm doorgestaan. Het is ook thans gebleken dat de kapitein en stuurlieden zeer ervaren zijn. De storm begon na 8 uur te verminderen en wij konden die nacht nog wat rusten. Wat wij dikwijls op dek gezongen hadden: "Grooter dan de Helper is de nood toch niet," heeft Hij ook hier bewezen. Op den 8den Maart verhief zich eindelijk eenen gunstigen wind en spoedig daarna kwamen wij noordoostelijk de straat Sunda binnen. 2. Uit het verhaal van Zuster Brand. An 9 Januari tot 13 Februari was het zeer stil en hadden wij veel tegenwind, waardoor de kapitein in plaats van naar het zuiden meer noordwaarts moest sturen, in de hoop om later in de zuidoostpassage te komen, doch wij kwamen slecht terecht, namelijk in de orkaanstreek, waarin nooit een schip komt dat voor Batavia is bestemd. Reeds op de avond van den 16e verhief zich een sterke wind, nadat het reeds twee dagen aanhoudend geregend had. Wij gingen om elf uur naar bed, doch aan slapen was niet te denken. Om 12 uur werd de wind reeds storm en ik werd als in een oogwenk uit bed geworpen. Evenzoo ging het Broeder Heine en de dokter Mr. M. Wij stonden dadelijk voor onze hutten, doch konden geen voet verzetten zo slingerde het schip. Tegen 1 uur verhief zich een orkaan, zodat drie mannen niet in staat waren om het roer te houden, het schip ging kegelvormig in de rondte, verscheidene malen het gehele kompas rond. De verwarring was groot, wij konden nauwelijks ademhalen en riepen in onze nood tot de Heer. Het was verschrikkelijk om onder al het geschreeuw het scheepsvolk te hooren, hoe alle zeilen, het een na het andere, als papier werden verscheurd, dikke houten, raaf genaamd, braken als zwavelstokken en het schip kreeg zulke stoten dat het ieder oogenblik scheen te vergaan. Daar hoorde men op eens te midden van den huilenden storm het geroep; "een man over boord." Wij waren als versteend en werkelijk bevond men bij het navragen dat er een matroos van 18 jaar werd vermist, een lieve stille jongen, die zich nooit in de booze daden der anderen mengde. Het oogenblik was ontzettend. De arme jongen stortte van de derde raaf af; het schip lag namelijk zo schuin dat deze in het water kwam, iets wat zeer zelden plaats heeft. Van de andere zijde dreven de golven de matroos nog eens over boord, doch sleepten hem even snel weer voort, zodat hij met den besten wil niet gered kon worden. De heer Meyboom had het hoofd van de matroos gezien toen de golven hem over het dek slingerden, doch daar het onmogelijk was op het dek te staan, zo kon men des te minder iemand redden. De orkaan duurde tot 7 uur, toen werd het iets stiller. Onze kapitein heeft 31 jaren lang gevaren en grootendeels langs deze weg, doch had nog nooit zulk een orkaan gehad, ook niet de eerste stuurman. Beide geloofden zeker aan den ondergang van het schip. Ik kreeg het bij iederen storm geweldig op de zenuwen en beefde als iemand die een zware koorts heeft. Ach, mijn geliefde, in zulke tijden ondervindt men de kracht des hemels en zijn eigen nietigheid. Men beschouwt zich hier als een wormpje, doch te midden van den orkaan gevoelden wij levendig hoe uwe gebeden, en die der vrienden een muur om ons waren en den troon des Heeren bestormden. Hij kon ons niet laten omkomen om uws gebeds wil. Wel behoort een zeereis mede tot een voorschool van het zendelingenleven, daar gaat men bij den Heer zelf ter school. Hij toont ons daarzoo wat onzen verderen levensweg, doch zulke gevaren zijn buitengewoon geschikt tot versterking van het geloof. Toen het dag werd of liever tegen 10 uur gingen allemaal op het dek, doch hoe verschrikkelijk zag het er daar uit. Er was ons slechts een zeil overgebleven en overal knetterde nog het verbrijzelde hout. Deze gebeurtenis had de officieren wat stiller gemaakt, doch dit duurde niet lang. Op de dag was het de geboortedag van de Koning der Nederlanden en dan wilden zij meteen het dankfeest van onze redding vieren. Doch hoe ging dit? Ik wil het u slechts zeggen, zij dronken allemaal beestachtig, zooveel wij tellen konden zestien bierglazen met rooden wijn per man, de volgende dag waren zij nog niet nuchter; doch ik zal er liever van zwijgen, want zulk een goddeloosheid en zulk spotten heb ik nog nimmer aangetroffen. Dat was een heerlijk dankfeest. Wij konden het geduld en de langmoedigheid des Heeren niet genoeg prijzen; een Johannes zelf had hier kunnen vragen: "Heer zullen wij bidden dat er vuur van de hemel daarvalt?" Doch naauwelijks was het tien dagen geleden van de eerste orkaan, of op de 26ste van Februari, de geboortedag van onze lieve broeder Heine, verhief zich des namiddags om twee uur een tweede orkaan, welke nog heviger was dan de eerste. Dachten wij voor tien dagen te zullen vergaan, zo zou het nu zeker het geval zijn, geliefden, toen gevoelden wij de ondergang nabij te zijn en bereiden ons in stilte voor de dood. Dat waren ogenblikken die niet te beschrijven zijn, voor ons blijven zij ten minste onvergetelijk. Deze orkaan bedaarde na zes uren, doch de storm duurde de gehele nacht voort. Onze kapitein had, zooals reeds is aangemerkt, nog nooit zulk een orkaan bijgewoond en wij kwamen nu juist in zulk een streek. Men moet het werkelijk als een bijzonder wonder Gods aanmerken, als men hier gelukkig door komt. Zulk een geboortedag had Br. Heine nog nooit gevierd, hij was echter voor ons beide tot grooten zegen. De 27ste vierden wij de geboortedag van onze lieve, waardige vader, niet wetende dat de Heer hem reeds in de woningen des vredes had opgenomen. Ons hart bloedt diep, doch met betraande oogen moeten wij echter de Heer danken, die genadig aan het lijden een einde heeft gemaakt. Nu is het hem wel! De 7de van Maart zagen wij tot onze groote vreugde het eerste land, hetwelk eenen bijzonderen indruk op ons maakte en de 9de voeren wij de Straat Sunda in. Uwe JEANNETTE BRAND. BERICHT VAN JOLLYMER UIT HOACHANAS. Ik wil u nog het een en ander meedeelen van hetgeen in de laatste maanden heeft plaatsgehad. Op den 4de september bracht mij Henoch een lid van mijn gemeente een pakket dat er zeer verwaarloosd uitzag. Na een nauwkeurige beschouwing bevond ik dat het enige brieven en enige andere zaken waren, welke mijn vrouw den 18de Juni aan een man van Gobabis had meegegeven om die aan broeder en zuster Krapohl te hand te stellen. Henoch vertelde mij dat enige jagers het een dagreis te paard van hier in het veld zoo gehavend hadden gevonden. De zak waarin dit pakket was geweest was door de jakhalzen opgevreten en tevens het pakket zoo beschadigd. Dus heeft dit bijna drie maanden in het veld gelegen. Zoo gaat het hier dikwijls. Als men denkt dat de zaken reeds lang aan hun plaats zijn, dan zijn zij nog niet ver of zij worden op eens weer te huis gebracht, of zijn tusschen beide ook wel verloren gegaan. Om ze afzonderlijk te zenden komt te duur uit, doch men moet dit nog al veel doen. Onlangs zond ik iemand naar Gobabis en moest hem daarvoor 20 thalers geven, en ik durf niet zeggen dat dit te veel is, want de weg is zeven dagreizen lang en met vele moeilijkheden verbonden. Den 5e september bragt men mij een zieke vrouw uit Oub, welke begeerde dat ik haar medicijnen zou geven. Nadat ik haar nauwlettend had onderzocht moest ik haar aanzeggen dat zij niet lang meer op aarde onder de levenden zou verkeeren en vermaande haar zich tot God te bekeeren en in Jezus Christus de vergeving van haar zonden te zoeken. Zij leed aan een ontzettende longontsteking en wel in de hoogste graad zodat ik haar slechts medicijnen tot verzachting van de koorts kon geven. De lijdende leefde nog twaalf dagen onder mijn verzorging in welken tijd ik haar zoo veel mogelijk het heil in Christus Jezus aanprees. Mogt het tot zaligheid van haar ziel gediend hebben. In deze tijd meldde zich ook twee personen, man en vrouw bij mij aan om onderricht in de heilswaarheden te ontvangen. De vrouw welke van de Booische lieden afstamde, is reeds als kind gedoopt; daar zij echter zonder enige christelijk onderricht is opgegroeid, is zij even onwetend als haar man; het schijnt echter dat zij het beide ernstig meenen. De 27sten September kwamen hier vele lieden van de Fishrivier met een aanklacht tegen 20 opstandelingen. Kapitein Witbooi kwam gelijkertijd mij bezoeken. Broeder Rath had mij verzocht om, wanneer ik deze man bij gelegenheid zag, hem op Otjimbinje opmerkzaam te maken, opdat hij, als het hem om een zendeling te doen was, daar heen zou trekken. Toen hij nu hier was nam ik deze gelegenheid te baat en stelde hem de zaak voor, doch moest tot mijn verwondering hooren dat hij er daarom niet behoefde heen te gaan daar hij reeds bij de zendeling op Bersabe om een zendeling had verzocht en nu van hem afhing. Onder anderen drukte hij zich zoo uit alsof deze hem een woonplaats en een zendeling moest geven. Ik antwoordde hem daarop dat de zendeling te Bersabe evenmin als ik of een ander zendeling waar ook, de macht had om land te geven en dat hij dit zelf zeer goed kon weten, waarom ik hem raadde tot de hoofdmannen Oasib en Jonker Afrikaner te gaan en hen om Otjimbinje te verzoeken. Doch dit wilde hij niet en sprak immer van zijn betrekking tot de zendeling te Bersabe. Toen hij later na een verblijf van tien dagen weer was afgereisd, hoorde ik dat hij Oasib om een plaats Guigambis, zoowat twee dagen te paard van hier, verzocht had om daar te wonen. Doch ik hoorde spoedig van Willem Gamib dat dit geen plaats was waar een zendeling kon wonen. Dus moet Witbooi toch in den zin hebben om naar het noorden te trekken want op Guigambis zal hij wel niet kunnen blijven. De waarheid hoort men echter van zulke mensen niet; hun eigenlijke drijfveer weten zij immer te verbergen. Den 14, dlm October vierden wij het H. Avondmaal met 37 communicanten. De meesten van deze wonen thans buiten de stad. Tot voorbereiding waren zij meestal de geheele week hier. Den 20st™ October zegende de Heer ons des morgens om 1 uur met een dochtertje, het zevende kind. Den 4de November droegen wij het in den H. Doop aan den Heer op en noemden haar Johanna Dorothea. Het is een lief stil kind. Mijn vrouw heeft eenige zware toevallen gehad, doch is nu weer beter. De 10de Nov. hadden wij het genoegen broeder en zuster Weber te herbergen, zij bleven slechts tot den 13de bij ons. De Heer geef hun de genade om op hunne nieuwe post te Gobabis in Zijn Geest te werken. Op het kerfeest kon ik weder elf volwassenen personen in den dood van Jezus doopen. Drie van hen zijn in de school groot geworden en geven mij veel vreugde; en twee oude moedertjes die recht zalig in haren Jezus zijn. Een van haar Donata is een oude 70 a 80 jarige weduwe, de andere Secunda is de moeder van den in het geloof zoo vrolijk wandelenden Johannes Eizab, welke een schoone, liefelijke kerstgave in deze dorre, droge woestijn. Behalve deze heb ik nog een persoon, welke vroeger door de Wesleyanen gedoopt doch hierop een tijd lang van het geloof afvallig geweest was, en nu meer dan acht maanden onderricht genoten had, openlijk bevestigd en in de gemeente opgenomen. Nadat deze volwassenen gedoopt waren moest ik nog zes kinderen doopen van 1—4 jaar. God geef dat deze jonge planten in Zijne gunst mogen opwassen. Bij het einde des jaars waren wij weder in zalige gemeenschap rondom de tafel des Heeren vereenigd. Hoe verkwikkend en vertroostend is het bij alle moeiten en nooden in deze wereld zulk een genadigen Heer te hebben! »O zalig hartstocht! o verrukkend vuur! hoe verfrisschend, hoe liefelijk, hoe kostelijk, hoe duurzaam! Waar ben ik! wat zeg ik? hoe word ik zoo vervoerd? Ik zeg, hoe zoet het is, Jezus te beminnen.» Na mij, mijn huisgezin en de jonge gemeente van hier, in uwe lieve voorbede te hebben aanbevolen blijf ik uwen toegenegen E. H. Vollmer. ZENDINGS-COURANT. De Amerikaanse Presbyterianen zijn bezig met het oprichten van een station in Hangzhou. Dit is een stad in China in de provincie Zhejiang ongeveer 100 Eng. Meilen van de kust verwijderd, tussen Ningbo en Shanghai. Zij telt circa 2 miljoen inwoners en is beroemd wegens hun hoogmoed en afgoderij. De zendeling Nevins van Ningbo heeft zich reeds verscheidene maanden in de stad opgehouden, zonder door de bewoners ergens belemmerd te zijn. De aanval en nederlaag der Engelsen aan de Peiho heeft wel enige spanning en bezorgdheid in de gemoederen te weeg gebracht doch hierdoor is geen verstoring in het plan ontstaan. Onder de roode Indianen in Noord-West Amerika, onder de Assiniboines en Crow's aan de Yellowstone rivier, is door de Noord-Lutherse Synode een zending begonnen. Twee broeders opgeleid te Löhe in Neudetelsou hebben, nadat zij in 1856 en 1857 een vergeefs bezoek in Canada hadden gedaan, een ontdekkingsreis naar die verre streken aanvaard, onder leiding van de agenten der Bonthandels-kompanie. Hier werden zij door de Indianen zeer vriendelijk ontvangen en beproefden zich daar te vestigen. Een van hen is echter door de Indianen vermoord. Hun plan om door de broeders, welke voldoende zouden, een landbouwkolonie onder deze zwervende zonen der weilanden aan te leggen, en zelf de handel met hen uit de handen der Bonthandels-kompanie te verkrijgen, zal moeilijk ten uitvoer zijn te brengen. Het grote Amerikaanse Bostonse Zendelinggenootschap wil zijn zending onder de Choctaw-Indianen geheel opgeven, omdat de daar werkende zendelingen zich niet met alle kracht tegen het houden van slaven willen verklaren. Behalve onder de Choctaws hebben ze zendelingen onder de Tuscaroras, Senecas, Ojibwas, Dakota's en Cherokee's, vervolgens op de Sandwicheilanden en Mikronesië; in China, te Canton, Tuchau en Shanghai; in Oost-Indië, te Madras, Madura, Bombay en op Ceylon. Zijne hoofdstations zijn echter in Voor-Azië. Van de Nestorianen aan de grenzen van Perzië af, door Armenië, Syrië en Mesopotamië tot aan Constantinopel en Bulgarije. Daar zijn vijf en dertig hoofdstations en een nog groter aantal kleinere, welke ieder met een aantal zendelingen en ingeborene helpers zijn bezet. Eindelijk heeft dit grote zendelingenootschap nog 2 stations te Gambia in West-Afrika en 12 stations in het Zululand in Zuid-Oost-Afrika. In het geheel heeft het 127 stations met 399 zendelingen. De verspreiding van de Bijbel in Abessinië schijnt een gewensten voortgang te hebben. Bisschop Gobat schrijft daaromtrent. Aan het vestigen van een Protestantsche kerk in Abessinië valt nog niet te denken. Intussen prediken de zendelingen, die ik voor vier jaar er heen zond, getrouw aan hunne last, het Evangelie op de eenvoudigste wijze. In minder dan twee jaar hebben zij ongeveer 1000 exemplaar van de H. Schrift in 15 Provincies van Abessinië verspreid, hoewel zij niemand een Bijbel gaven, van wien zij niet wisten dat zij die konden en zouden lezen. Deze verblijdende tijdingen hebben mij bewogen nog twee zendelingen met Bijbels naar Abessinië te zenden, om die wanneer het mogelijk is in het heidense Gallaland te verspreiden. Deze broeders kwamen in het laatst van April te Gondar aan, waar zij door de koning zeer hartelijk werden ontvangen, die terstonds aanving de honderd Bijbels, welke hem geschonken waren, onder zijn invloedrijkste priesters te verbreiden, om het volk daaruit te leeren. In Stellenbosch is op den 18e November 1859 een theologisch Seminarie met een groot feest en een aanzienlijk aantal personen geopend. Vooreerst werden er slechts vier studenten ingeschreven en twee professoren om het Seminarie te leiden. Men hoopt echter, dat dit getal spoedig zal vermeerderd worden en dit hoopt men te bereiken, daar er nog altijd een aantal predikantsplaatsen in het Kaapland onbezet blijven. Men ziet hieruit dat het Kaapland nu niet meer een heidenland is, maar een ook kerkelijk goed geregeld Christenland wordt. Volgens de nieuwste berichten over de Gosznersche zending heeft onze waarde vader Goszner in de twee en twintig jaren van 1837—1858 in het geheel uitgezonden 141 zendelingen (ons Eijnsch Genootschap slechts 70) waaronder 15 candidaten. Met Australië werd een begin gemaakt en daarheen zijn 15 zendelingen gezonden, naar Amerika 22, naar Oost-Indië 55, naar Java en de naburige eilanden 24; de overigen werden verdeeld in Zuiden West-Afrika en over een aantal Australische eilanden, voornamelijk over de Chattam-eilanden. Thans zijn er onder de leiding der Gosznersche zending nog slechts vier Stations aan de Ganges, en de rijk gezegende Ghota Naghor zending onder de Kohls in Midden-Indië. Uit Turkije wordt herhaaldelijk door de zendelingen geschreven dat daar eene geheele vrijheid is voor alle zendingsondernemingen. De Christelijke predikers mogen zich vestigen waar zij begeeren, gemeenten stichten, kerken bouwen en zelfs mogen de Moslems tot het Christendom overgaan, hetgeen anders op straffe des doods was verboden. In vergelijking met Europa en Oostenrijk is Turkije thans een voor het Protestantisme wijd geopend land. Evenwel blijft eene nieuwe uitbarsting van het oude Turksche fanatisme immer te duchten. Uitgegeven voor rekening van het Eijnsch Zendelings-Genootschap, te Amsterdam, bij H. Höveker. PRIJS PER JAARGANG fl. 