Weekblad van het regt; verzameling van regtszaken, bouwstoffen voor wetgeving, mengelwerk, jrg 22, 1860, no. 2128, 09-01-1860 
Maandag, 9 Januarij 1860. IY. c WEEKBLAD VAN HET REGT. BEGTSKUNDIG NIEUWS- EN ADVERTENTIE-BLAD. T WEE- EN- TIVIN TIG SI K JAARGANG. JDS 1T Ï1R1TAS. Dit blad verschijnt geregeld twee malen per week. Prijs per jaargang f 20; voor da buitensteden , franco per post, met ƒ1.20 verhooging. — Prijs der advertentiën , zonder het zege.lregt 20 cents per regel — Bijdragen, brieven, enz., behalve van de HIT. gewone correspondenten, franco. UK WETOKVIIVn IX WESÏ-ISBIK. De wetten moeten de uitdrukking zijn van de onderlinge verhouding, die zich in liet leven van een volk openbaart. Zij zijn het middel om de behoeften van het. volk te bevredigen en moeten daarom al de verscheidenheden, die inderdaad gevonden worden, ook erkennen en uitdrukken. von der pfordten. Allen, die belang stellen in den regtstoesland onzer West-Indische bezittingen, zijn zeer zeker, even als wij, bijzonder aangenaam verrast geworden door do geheel onverwachte verschijning van het koninklijk besluit van 28 December 1859, onzen lezers bekend uit Weelbl. n°. 2127. Het oude regt, zoo weinig meer passende voor de instellingen, gewoonten en toestanden dezer eeuw, en de oude regtspleging met hare verouderde en versleten vormen , met hare grove misbruiken, met al haren noodeloozen omslag en buitensporige kostbaarheid , zullen eindelijk plaats maken voor eene wetgeving gelijk aan die van het moederland en van die onzer Oost-Indische bezittingen , alleen gewijzigd en ingerigt naar de bijzondere behoeften der kolonie. De uitvoering eindelijk van dezen gewigtigen maatregel is toevertrouwd aan eene uitstekend bekwame en krachtige hand, die zeker niet weinig tot eene gevvenschte uitkomst zal bijdragen. Voor dit alles komt den minister van koloniën eer en lof toe. Niettemin moeten wij ons, in het belang der zaak , enkele opmerkingen veroorloven, niet op de zaak zelve, die wij van ganscher harte toejuichen , maar op de w\jze, waarop men zich schijnt voor te stellen , aan den voorgenomen maatregel uitvoering te geven. Wij zeggen schijnt. Want wij moeten het tot ons leedwezen bekennen, dat het besluit van 28 December voor ons niet in alle opzigten even helder en duidelijk is; en dat het ons bovendien voorkomt, dat deze geheele zaak behandeld wordt met eene soort van geheimzinnigheid, waarvan wij de reden en het nut niet bevroeden, al zy het dan ook, dat daarbij niet met dezelfde ligtvaardigheid en vasthoudendheid geofferd wordt aan het autocratisch beginsel, dat in het jaar 1847 voorzat bij de invoering der nieuwe wetgeving in Oost-Indië, en waarover wij onbewimpeld onze afkeuring te kennen gaven in Weekbl. n°. 762. Intusschen kent tot nu toe niemand een woord van de West-Indische wetboeken; en is niemand dus ook in staat om daarover zijn oordeel uit te brengen, of eenigen raad te geven, waarmede de regering welligt haar voordeel zou kunnen doen, en die ztker geen enkel nadeelig gevolg zou kunnen hebben. Dit is, in ons oog, eene eerste fout. Ligt het echter misschien in de bedoeling, de wetboeken nog vóór hunne definitieve vaststelling en invoering openbaar te maken? Wij weten het niet, maar wij hopen en wenschen het, meer dan wij het verwachten. De gouverneurs van Suriname en Curaijao zullen de nieuwe wetgeving vaststellen en invoeren, onder nadere goedkeuring des konings. Die wetboeken derhalve zijn no» niet vastgesteld; anders kon dit niet worden opgedragen aan de gouverneurs, en kwam het zelfs niet te pas die in te voeren, behoudens de goedkeuring des konings. Dat men nu in de kolonie geene wetgeving invoert, ronder vooraf de gouverneurs daarover te hebben geboord, keuren wij volkomen goed. Maar minder wenschelijk vinden wij het aan hen de vaststelling daarvan over te laten, al zij het dan onder nadere koninklijke goedkeuring, die toch zeer tnoeijelijk zal kunnen geweigerd worden, als eenmaal de wet door hare afkondiging een fait accompli geworden is; en wij betwijfelen het bovendien, of de nog bestaande wetgeving die overdragt van wetgevende magt op koloniale gouverneurs toelaat. Om alle deze redenen zouden wij het veel meer wenschelijk geacht hebben, indien de wetboeken, na raadpleging met de koloniale autoriteiten, hier te lande bepaald waren vastgesteld, om daarna de invoering alleen over te laten aan de gouverneurs, in overleg met den koninklijken commissaris. Maar wij hebben eene tweede aanmerking van meer gewigt. Zij betreft de slavernij. Zal de invoering der nieuwe burgerlijke en strafwetgeving gepaard gaan met de emancipatie der slaven? — Wij gelooven, dat dit niet alleen ten hoogste wenschelijk, maar dat het zelfs onvermijdelijk noodzakelijk is. Doet raen dat niet, dan zal noodwendig de nieuwe wetgeving, meer bepaald het burgerlijk wetboek en het wetboek van strafregt, allerlei bepalingen moeten inhouden over de slavernij ; dan zullen de slaven daarin moeten behandeld worden als stoelen en tafels, als potten en pannen, als honden en katten, in één woord als andere dingen; want merischen, die men slaven noemt, zijn in het oog der wet dingen of zaken. Daargelaten nu, dat wij voor de eer van Nederland liever zoo iets in eene Nederlandsche wet van het jaar 1860 zouden missen, zou men bovendien op die wijze al een zeer nutteloos en onvruchtbaar werk verrigten; en zou men eene wet maken, die reeds met hare geboorte de kiem harer ontbinding zou in zich dragen; en die men, het is ten minste te wenschen en te hopen, na weinige maanden weder zou moeten, niet eens aanmerkelijk wijzigen en veranderen, maar geheel intrekken en door eene andere vervangen. Een land, dat de slavernij toelaat en erkent, en een land, dat de slavernij uitsluit en verbiedt, kan onmogelijk op dezelfde wijze geregeerd en gecodificeerd worden; en de geheel verschillende maatschappelijke toestand van zulke twee landen doet zien nergens zoo zeer gevoelen dan juist op het gebied der wetgeving; en eene wet, voor één van die toestanden gemaakt, kan onmogelijk gebruikt worden voor het andere. En toch, indien wij in aanmerking nemen, hoeveel er nog te d"oen is, vóórdat de slavernij van den bodem van onze West-Indische bezittingen zal kunnen verbannen worden; hoeveel er zelfs nog voor te bereiden is, eer er kan gedacht worden aan de uitvoering van dat grjote werk der regtvaardigheid, door goddelijke en menschelijke wetten geboden, dan durven wij ons naauwelijks voorstellen, dat dit reeds zoo spoedig tot stand zal kunnen komen , dat gelijktijdig met de maniere van procederen van 1794 ook de slavernij uit Suriname zal kunnen verdwijnen. Want is er iets, dat alleen met beleid, met voorzig tigheid en met bedaard overleg raag geschieden, dan is het zeker dit. De tijd zal het leeren, wat er van dat alles is; en wij beoordeelen niet gaarne zaken, die wij niet kennen. Daarom voor heden genoeg. Hopen wij, dat de oplossing bevredigend zijn zal. D. P. IIOOGE RAAD DER NEDERLANDEN. Hamer van Strafxahen. Zittingen van 8 en 16 November en 13 December 1859. Vooriitter f Jhr. Mr. B. van den Velden. Vergiftige zelfstandiohbden. — Doj.us. — Ontslaq van reqtsvisryolging. — Veroordkkling. Behoort tot de strafbaarheid dtr feiten, voorzien bij artt. I en 3 der wet van 19 Mei 1329 (Stbl. 35), dat de dader bekend zij met den vergiftigen aard der in die wet niet bij name genoemde xelfstandigheden, dte in eet- of drinkwaren zijn gemengd ? — Neen. De proe.-gen. bij het Prov. Geregtshof in Noordholland heeft zich in cassatie voorzien tegen het arreit van dit Hof van 30 Aug. 1859, medegedeeld in Weekbl. n°. 2114. Tot adstructie van het éénig middel van cassatie, schending van artt. 1 en 3 der wet van 19 Mei "1829 (Stbl. n°. 35), werd bij memorie het volgende aangevoerd: Ter toepassing van art. 3 , j". art. 1 , wordt voorzeker gevorderd de wetenschap van de vermenging met zekere zelfstandigheid (hier de menie), maar niet de wetenschap van den vergiftigen aard der zelfstandigheid; genoeg dat van dien vergiftigen aard het bewys wordt geleverd, om het feit van vertiereu van de met zoodanige zelfstandigheid vermengde eetwaar te doen vallen ia de termen der wet. De te beperkte opvatting der woorden van »rt. 3 dezer politie-wet brengt naar des requirants oordeel mede, dat het Hof ten onregt het tot dit misdrijf gevorderde opzet alleen meent te vinden in d wetenschap van den vergiftigen aard der zelfstandigheid. Neen , dat opzet bestaat ook dfi£r, waar de vertierder of verkooper, bekend met de vermenging van zekere bepaalde zelfstandigheid onder de eetwaar, het onderzoek naar den mogelijk vergiftigen aard dier zelfstandigheid achterwege laat, dan is er zoodanige calua, die gelijkstaat met dolus. Dat deze gereq. de wetenschap heeft gehad van de vermenging met menie, is genoeg; is hij met den vergiftigen aard der menie onbekend gebleven, het is sua cu/pa. Die wetenschap is hem bij de dagvaarding te laste gelegd, immers daarbij wordt gezegd (zooals ook bewezen is), dat de balletjes, met menie gekleurd, door hem zeioen zijn vervaardigd, welke woorden medebrengen, dat hij die wetenschap, de éénig noodige, moet hebben gehad. De wetgever van 1829, die, gelijk de Hooge Raad, bij arrest van 7 Jan. 1845 , in zake A. van der Burg, aannam, bedoeld heeft de beteugeling van alle misbruik van vergif, niet vallende in de termen van art. 301 , kan niet geacht worden een vereischte te hebben gesteld , als door het Hof geoordeeld is gevorderd te worden. Die leer moet tot het «chromelijk gevolg leiden, dat de wet van 1829 bijna nimmer van toepassing zal kunnen worden gebragt. Immers zulk eene wetenschap als door het Hof wordt bedoeld , zal wel door den bekl. immer worden ontkend, en het bestaan dier wetenschap niet ligt door hulpmiddelen kunnen worden gestaafd. De oeconomie der wet, waarop bij het arrest wordt gewezen , pleit in geen opzigt tegen des requirants opvatting van art. 3. Het was niet vreemd, dat de wetgever twee soorten van vergift nominatim vermeldde. Was het niet het misbruik juist van deze soorten , hetwelk tot de daarstelling der wet aanleiding heeft gegeven ? Uit de bepaalde opnoeming dier beide soorten kan niet worden afgeleid, dat de rertierder niet ten aanzien van deze, maar wel ten aanzien van alle andere stoffen, de wetenschap van haren vergiftigen aard moet hebben gehad. Vgl. in gelijken zin arrest van het Prov. Geregtshof in Utrecht van 25 Julij 1853 , Weekbl. n°. 1956. Nadat ten dage dienende het rapport was uitgebragt door den raadsheer Mr. Provó Kluit , werd, ter bestrijding der ingestelde voorziening, door Mr. A. A. de Pinto , advokaat van den gereq., hoofdzakelijk het volgende gezegd: De beslissing van deze belangrijke regtszaak hangt af van de beantwoording der volgende vraag: Behoort tot de strafbaarheid der feiten, voorzien bij artt. 1 en 3 der wet van 19 Mei 1829 {Stbl. n°. 35), dat deze zijn gepleegd opzettelijk , d. i. met het bewustzijn des daders , dat de feiten , door hem gepleegd zijn die, welke de wet strafbaar stelt; met andere woorden , moet hij bekend zijn met den vergiftigen aard der zelfstandigheden , onder de eet- of drinkwaren gemengd ? Ik moet erkennen, dat ik mij nooit had knnnen voorstellen, dat die vraag eene vraag is, vóórdat ik kennis had genomen van de memorie van cassatie, in deze zaak ingediend door den proe.-gen. bij het Hof in Noordholland, waarbij wordt beweerd, dat het Hof, door hier dolus tot strafbaarheid te vorderen, artt. 1 en 3 voormeld heeft geschonden. Ik begreep toen eerst, dat twijfel althans mogelijk is over wat mij een axioma scheen; maar het onderzoek, waartoe die opgeworpen twijfel mij aanleiding gaf, heeft mij ten volle bevestigd in mijne overtuiging, dat volgens het Nederlandsche strafregt de mogelijkheid, door den proe.-gen. aangenomen, niet bestaat, dat iemand gedurende vijfjaren van zijne vrijheid worde beroofd, met zware geldboete en ontzetting uit zijn beroep worde gestraft voor een feit, zonder eenige misdadige bedoeling gepleegd. Wanneer ik u van deze wel gevestigde overtuiging rekenschap geef, dan geloof ik met de mij toevertrouwde gewigtige belangen ook de eer van het Nederlandsche strafregt te verdedigen, en ik vertrouw dus op uwe hoog gewaardeerde aandacht, wanneer ik met beknopte volledigheid het wel gewezene van het arrest a quo tegen de volstrekte onaannemelijkheid van het éénig daartegen aangevoerde middel zal trachten aan te toonen. Bij het arrest wordt als bewezen aangenomen ten laste van den req. al wat hem bij dagvaarding is geïmputeerd, namelijk: ■ dat hij op II Maart 1859 in zijnen winkel ter verkoop voorhanden heeft gehad eene partij door den bekl. zeiven vervaardigde balletjes van suiker (zoogenaamde koningsballen), gekleurd met menie, zijnde eene voor menschen zeer vergiltige zelfstandigheid. > Maar wat niet was geïmputeerd, en wat het Openb. Min. ook niet wilde imputeren, omdat het dit zelf niet noodig achtte voor het aanwezig zijn van het misdrijf, was des beklaagden wetenschap, dat hij pleegde het feit, bij de wet van 1829 verbodeu in artt. 1 en 3, met andere woorden , dat menie is eene vergiftige zelfstandigheid. 's Hofs gevoelen, dat die wetenschap wel degelijk noodig is tot de strafbaarheid van het feit van verkoop, of te koop aanbieden (art. 3), zoowel als tot die van het feit van vermenging (art. 1), ontleent het 1°. aan de algeineene beginselen over dolus en culpa, ook in onze positieve strafwetgeving gehuldigd; 2°. aan de oeconomie der speciale wet, welker toepassing door den proe.-gen. werd en nu nog wordt gevorderd. De algemeene beginselen van strafregt. Het Hof overweegt, dat deze tot de strafbaarheid van een misdrijf, waaromtrent de wet geene uitzondering heeft gemaakt, zoo als bij culpose verwonding of onwilligen doodslag, het bestaan van opzet tdolus) vorderen, en dat dit opzet hier alleen bestaat in de wetenschap van den vergiftigen aard der zelfstandigheid, onder de eet-of drinkwaren gemengd. Die overweging is in alle hare onderdeelen volmaakt juist. Men kan haar aldus analyseren. Dolus is in het algemeen een vereischte voor elk misdrijf. Delicta culposa zijn uitzonderingen, hunne stiafbaarheid kan dus alleen worden aangenomen op grond van eene uitdrukkelijke bepaling der wet. Dolus bestaat in casu in de weienschap , dat de in de eetwaren gemengde zelfstandigheid is eene ver- giftige. In net algemeen geen muunjt wnoer opzet , geene struoaftrneia zonder misdadigen wil. Ziedaar den regel, van welken wij uitgaan, maar dien ik voor dezen Raad niet in het breede zal behoeven te betoogen, noch volgens de theorie van het strafregt, noch met het oog op onze positieve wetgeving. De theorie van het strafregt. Men moge twisten, veel en lang en onvruchtbaar, over het naaste doel van de straf; haar einddoel , daarover zijn allen het sedert lang eens, is de handhaving van rnst en orde in de maatschappij ; zij is het middel van reactie tegen de stoornis, in die rust en orde gebragt door de aanranding der maatschappelijke wetten, en de schending van den eerbied, aan deze verschuldigd door ieder, die zich op het staatsgebied bevindt. Maar schending van dien eerbied is niet mogelijk, bet kwaad, waartegen de straf moet reageren , niet denkbaar, zonder de bedoeling om, met miskenning der wet, het feit te plegen, dat zjj verbiedt. Nu mogen er eenige maatschappelijke belangen zoo gewigtig, sommige individuele regten zoo heilig zijn, dat hunne aanranding, al is zij ondernomen zonder miskenning der wet, die ze beschermt, met straffen (die de meeste omzigtigheid tot pligt maken) worden bedreigd ; — die straffen, welke vallen buiten het begrip, dat de straf in het algemeen verklaart en regtvaardigt, moeten uitzonderingen blijven, of men loopt gevaar, in naam van het regt, het grievendste onregt te plegen, en alzoo de reactie gevaarlijker te maken dan het gepleegde kwaad. Onze positieve strafwetgeving, de wet, waarin hare hoofdbeginselen nog altijd zijn uitgedrukt, de Fransche Code, gaat deze van dit door de theorie gehuldigde denkbeeld uit? Zeer teregt heeft het Hof die vraag toestemmend beantwoord. Het is waar, de Code geeft niet, zoo als vele Dnitsche strafwetboeken van vroegeren en lateren tijd, eene definitie van dolus , noch zegt hij ergens roet zoovele woorden: in het algemeen geen misdaad of wanbedrijf zonder dolus; maar niettemin zal geen regtsgeleerde aarzelen met Rauter, den uitstekenden hoogleeraar uit den Elzas, I, n°. 61, p. 137, te zeggen: . Pour qu'il y ait délit il faut que 1'action ait été voulue par son auteur et que sou intention ait été de se satisfaire malgré la loi criminelle. Cette condition s'exprime communément par les termes de dol, d'intention criminelle.» Vraagt men naar bewijzen voor deze stelling, ik zal onder de vele, die voor de hand liggen , slechts wijzen op dat ééne , waarop ook het Hof in zijn arrest heeft gedoeld. Waar de Code Pénal het feit, door de wet verboden , gestraft wil hebben, ook al is het zonder opzet gepleegd , daar wordt de culpa omschreven en bij uitdrukkelijke wetsbepaling strafbaar gesteld. Het Hof beriep zich op de artt. 319 en 320. Ik voeg er bij: art. 78, correspondentie met onderdanen van vijandige mogendheden; 238—240, ontsnapping van gevangenen door achteloosheid van hunne bewaarders; 249, 250, verbreking van zegels door onachtzaamheid van de zegelbewaarders; 458, onwillige brandstichting. Nu concludeer ik met het Hof: als de Fransche wetgever op alle die plaatsen, waar het verboden feit strafbaar wordt gesteld, zonder het opzet om dit te plegen, het noodig heeft geacht zijnen wil dienaangaande duidelijk te verklaren , dan vind ik geene vrijheid om op andere plaatsen, waar ik zoodanige uitdrukkelijke wils-verklaring niet vind, in afwijking van algemeene beginselen van strafregt, tot gelijk besluit te komen. Zal men misschien zeggen : de vraag is hier niet wat de Fransche wetgever heeft gezegd en gewild, want wij hebben hier te doen met eene Nederlandsche wet, met het werk van den nationalen wretgever, — dus van al het gepleite kan men zeggen: nihil hoe ad edict.um?' Het argument ware onlogisch en onregtskundig. Want vooreerst, al is de wet van 1829 geen model van wetgeving, tot bewijs van het tegendeel zullen wij het er toch wel voor "mogen houden, dat ook de Nederlandsche wetgever van die dagen niet heeft gebroken met algemeen erkende beginselen van regt en billijkheid ; maar ten tweede, als eens de tijd zal zijn gekomen, die, vrees ik, nog verre is , dat wij ons zullen mogen verheugen in het bezit van een eigen nationaal Strafwetboek, dan zullen wij over den Code Pénal niet meer spreken als over een geschiedkundig element van uitlegging, zoo als thans over den Code Civil, maar tot zoolang kan geene Nederl. strafwet beschouwd en beoordeeld worden buiten het verband met de algemeene beginselen en de speciale bepalingen van het Fransche Strafwetboek. Geene Nederlandsche strafwret, maar vooral niet de wet van 1829 die geen novum ius daarstelde, maar het erkende doel had om té voorzien in de ongenoegzaamheid van de bepalingen over gelijke materie, in den Code Pénal voorkomende, en die dus, even als een aantal andere wetten, strekkende tot aanvulling, wijziging of uitbreiding van den Code, met dezen een geheel, voortvloeijende uit en beheerscht door gelijke beginselen , blijft uitmaken. Dat erkende doel, gij vindt het uitgedrukt in de considerantia der wet, en duidelijker nog in de Kon. boodschap, waarmede het ontwerp in de zitting van de Tweede Kamer der Siaten-Gen. van 9 Mei 1829 (Staatscourant 12 Mei 1829, n°. 112), werd ingediend (1). Het spreekt daarenboven duidelijk in den geheelen inhoud der wet. Art. 318 C. P. straft .het verkoopen en vertieren van dranken, die schadelijke inmengsels voor de gezondheid bevatten.. Bij uitbreiding en wijziging van dit artikel, wordt in art. 4 der wet van 1829 met gelijke straf bedreigd niet alleen het verkoopen van op die wijze vermengde drinkwaren, maar het vermengen zelf, en beide strafbepalingen werden toepasselijk gemaakt op eetwaren , terwijl de Code alleen sprak van drinkwaren. De artt. 1 — 3 der wet bedreigen hoogere straffen, wanneer de aldus in eet- of drinkwaren gemengde zelfstandigheden niet zijn bloot schadelijk voorde gezondheid, maar bepaald vergiftig; eene onderscheiding, waartegen de medische en chemische wetenschap zich schijnt te verzetten, zoo als wordt aangetoond door Nijpels, aant. op Chauyeau en Hèue , bij de mededeeling en zeer lezenswaardige kritiek van den Franschen tekst der wet van 1829 , in de noten (n". 2628, 2»), Wat daarvan zij, de onderscheiding, goed of niet, die de Code Pénal niet kent, wordt door onze wet gemaakt, maar in de subjectieve vereischten van strafbaarheid, door art. 318 C. P. gevorderd, verandert zij niets hoegenaamd. Kunnen wij dus aantoonen, dat art. 318 C. P. dolus tot strafbaarheid vordert, hetzelfde zal moeten worden gezegd van de wet van 1829, zoolang z\j — wat niemand beweert — het tegendeel niet met zoovele woorden vaststelt. (1) Die Koninklijke boodschap luidt aldus: E. M. H. Iï. 1 Het is aan U E. M. bekend, dat sedert eenigen tijd menigvuldige regterlüke vervolgingen hebben doen ontdekken , hoe sommige broodbakkers zich niet hebben ontzien om, uit winzucht, vergiftige zelfstandigheden in eetwaren te mengen. De bij die gelegenheid gebleken ongenoegzaamheid der bestaande strafwetten om het kwaad krachtdadig te keer te gaan, heeft Ons, in het belang Onzer beminde onderdanen , genoopt, daarin door gepaste verordeningen te voorzien; het ontwerp van wet, hetwelk wij hiernevens aan U Edel Mogenden aanbieden, is hiertoe strekkende, en Wij vertrouwen, dat door deszelfs aanneming een einde zal gemaakt worden aan de ongerustheid , welke die kwade praktijken onder de goede ingezetenen hebben doen ontstaan. En hiermede enz. Brussel, 8 Mei 1829. (Oei.) WILLEM. Welnu, dat betoog ten aanzien van art. 318 C. P. valt gemakkelijk te leveren. Niet alleen kunnen wij ons hier beroepen op het algemeen beginsel: geen delictum culposum zonder uitdrukkelijke wils-verklaring van den wetgever, maar er is meer: hier hebben wij eene uitdrukkelijke wilsverklaring in tegenovergestelden zin. Het opschrift van de afdeeling, wnarvan art. 318 de slotbepaling uitmaakt, draagt als intitulé: Blessures et coups volontaires nou qualifiés meurtre et autres crimes et délits volontaires, in tegenstelling van de homicide, blessures et coups involontaires, in § 1 van de volg. afd. behandeld. Ik heb geen verder bewijs noodig voor de juistheid der stelling, door Chauveau et Hélie, II, n". 2625, aldus uitgedrukt: ■ Le délit prévu par 1'art. 318 exige que le prévenu ait agi sciemment, c'est k dire avec la connaissance qne les boissons etaient falsifiées et pouvaient être nuisibles. • In deze woorden is het begrip van den dolus, vereischt tot dit misdrijf, volkomen juist uitgedrukt. Het Hof vordert geheel hetzelfde, wanneer het zegt, dat de wet van 1829 tot strafbaarheid der in deze, bij uitbreiding van den Code Pénal, verboden vermenging of verkoop vordert de wetenschap van den vergiftigen aard der zelfstandigheid, onder de eetwaar gemengd. Neen, zegt de proc.-gen., in zijne memorie, die opvatting is te beperkt. «Het opzet, door do wet vereischt, bestaat ook daar, waar de vertierder of verkooper , bekend met de vermenging van zekere bepaalde zelfstandigheid onder de eetwaar, het onderzoek naar den mogelijk vergif tigen aard dier zelfstandigheid achterwege laat, dan is er zoodanige culpa, die gelijkstaat met dolus. Dat deze gereq. de wetenschap heeft gehad van de vermenging met menie, is genoeg; is hij met den vergiftigen aard der menie onbekend gebleven, het is sua colpa.• Gij ziet het, de proc.-gen. begrijpt zelf, dat wat hij in het begin der phrase noemt dolus, eigenlijk niets anders is dan culpa, en hij eindigt dan ook met er die qualificatie aan te geven. Al wist de gereq. , dat hij de in zijn winkel te koop aangeboden balletjes had vermengd met menie, zoolang hij niet wist, wat hem nimmer is ten laste gelegd, dat menie vergift is, handelde hij met geene misdadige bedoeling, handelde hij zonder het opzet om te plegen het feit, dat de wet met straf bedreigt, d. i. de vermenging met eene vergiftige zelfstandigheid. En welke zijn nu de gronden , die de geachte steller der memorie aanvoert., om zijne leer, dat de wet van 1829 dat. opzet niet vordert , goed te maken ? Ik vind er slechts twee. Eene praesumtie , zonder eenig bewijs aangenomen, in strijd met de algemeene beginselen, de geschiedenis enden geest der wet, en een zeer gevaarlijk argument van conveniéntie. De praesumtie. .De wet van 1829 kan niet geacht worden een vereischte te hebben gesteld als door het Hof geoordeeld is gevorderd te worden.» Ik zeg op mijne beurt: de wet van 1829 kan niet geacht worden gewild te hebben wat de proc.-gen. er in leest. De proc.-gen. geeft geen enkel bewijs voor zijne vermoedelijke opvatting, ik riep in het voordeel der mijne reeds in: de algemeene beginselen van strafregt, ook in onze strafwetgeving gehuldigd, en het verband der wet van 1829 tot art. 318, en zijne plaatsing in den Code Pénal. Ik doe thans nog een beroep op hare geschiedenis, op hare oeconomie , op haren geheelen inhoud, waaruit het blijkbaar is, dat wij hier niet te doen hebben met eene politie-wet, zoo als de req. beweert, maar met eene eigenlijk gezegde strafwet, die het gepleegde kwaad met zware straffen bedreigt; niet, wat het karakter is van eene politiewet, het kwaad, dat nog niet is gepleegd, door betrekkelijk ligte strafbedreiging tracht te voorkomen. De geschiedenis. Ik wees reeds op de Kon. boodschap, waarmede het ontwerp aan de Kamers werd aangeboden. Nogmaals moet ik er naar verwijzen, omdat daaruit duidelijk blijkt, dat de bedoeling der wet geene andere was dan slechte practijken , uit winzucht ondernomen , feiten dus met misdadige bedoeling gepleegd, te straffen. De oeconomie, de woorden der wet. Het Hof heeffer teregt op gewezen: >dat de wet, in art. 1 sprekende eerst bij name van twee vergiften, zwavelzuurkoper en zwaoelzuurzink, daarna de algemeene termen doet volgen ; . of eenige andere vergiftige stoffen », waardoor zij kennelijk wil , dat voor de strafbaarheid van vermenging van eetwaren met de bij name genoemde vergiften voldoende is, dat de stof, welke onder de eetwaren gemengd is, is zwavelzuurkoper of zwavelzuurzink, al ontbreekt bij den dader de bekendheid met den vergiftigen aard der stoffen; maar dat zij daarentegen wel degelijk tot de strafbaarheid vordert de kennis van den aard, waar het geldt vergiftige stoffen , die de wet niet bij name noemt. De proc.-gen. antwoordt in zijne memorie : « Uit de vermelding van twee vergiften bij name kan het gevolg niet worden getrokken , dat het Hof er uit afleidt. Die bepaalde opnoeming wordt verklaard door bet misbruik juist van deze twee soorten, dat tot de daarstelling der wet aanleiding heeft gegeven. • Wie van beiden heeft gelijk, de proc.-gen. of het Hof? De geschiedenis der wet antwoordt: beiden. Dit volgt uit het, te Brussel den 11 Mei 1829 , verhandelde in de vijfde sectie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, en de daarop door de Regering gegeven antwoorden. Ik zal hetgeen op die vraag betrekking heeft letterlijk mededeelen': . Leeture ayant e'té donnée du projet de loi. la rédaction du Ier article: -quiconque auramêlé que.lque matière véncnetise, par exemple, du sulfate de cuivre (vitriol bleu) etc. au pain. etc., — est jugéè préférable a, celle du projet, la généralité de l'expression lui paraissant plus analogue a la matière.* Antwoord der Regering in margine vau het gedrukt verslag: .Men schijnt niet uit het oog te mogen verliezen, dat juist bet gebruik van de sulfate de cuivre en de sulfate de zine tot het daarstellen 'der wet heeft aanleiding gegeven en dezelve meer bepaaldelijk tegen dat misbruik is gerigt. Het schijnt dan ook verkiesselijk , de redactie van het ontwerp te behouden, als waarbij het opgemeld doel meer duidelijk blijkt.» Dit is in den geest der memorie van cassatie. Maar de opvatting van het artikel door het Hof wordt volkomen geregtvaardigd, als ik post alia, lees : «Enfin un membre désire que pour la définitioa de ce qui doit être vénéneux, il faut se référer a 1'art. 302 C. P.. Antwoord der Regering als voren: < Omdat de wet meer bepaaldelijk gerigt is tegen het bergen (bezigen ?) van zwavelzuur, koper of zink, schijnt het doelmatig deze stoffen uitdrukkelijk te vermelden, ten einde ook voor te komen, dal degenen, die dezelve mogten bezigen , zouden voorwenden ze niet voor vergiftige stoffen te houden.' Ik weet niet, of de steller van het arrest de retroacla der wet onder de oogen beeft gehad. Zeer zeker heeft hij hunnen geest volmaakt goed wedergegeven. Men heeft suljate de cuiore en sulfate de zinc genoemd, omdat ieder, die er mede omgaat, weet, dat dit vergift is, dat dus de vermenging met het doel van verkoop, en de verkoop met voorkennis der vermenging, zoo als art. 3 het uitdrukt, de misdadige bedoeling genoegzaam aanwijst, en derhalve bij de wetenschap , dat deze vergiften zijn aangewend, geen verder bewijs noodig is van de wetenschap, dat zij eene voor het leven en de gezondheid schadelijke werking hebben. Zijn er daarentegen'andere vergiftige ^stoffen gebezigd op de bij de wet- verboden wijze, dan wordt tot de strafbaarheid vereischt, dat ik heb kennis gedragen van haren schadelijken aard , want anders blijkt niet; in casu bleek zelfs het tegendeel , dat ilc heb willen plegen het feit, verboden door de wet, die deze andere stoffen niet specifiek opnoemt, maar ze onder eenen algemeenen term aanduidt. Men versta mij wel: bier, zoo min als ooit, wordt tot dolus gevorderd de kennis van de wet, die het gepleegde feit verbiedt, maar ik vorder het bewustzijn, dat men pleegt bet feit, dat de wet (bekend of onbekend aan den dader) strafbaar stelt. Zegt nu de wet niet speciaal: gij moogt geen menie gebruiken, maar zeer in het algemeen: het gebruik van vergift is verboden , dan versta ik geen logica, of er is geen dolus, zoolang ik niet weet, dat menie vergift, is." Maar , zegt de proc -gen., waar moet dat heen ? Ieder . dien ik nu vervolg, kan zeggen : ja maar ik wist niet, dat dit of dat vergift, dat ik beken te hebben aangewend, vergift was. .Zulk eene wetenschap zal wel door den bekl. immer worden ontkend , en het bestaan dier wetenschap niet ligt door bewijsmiddelen worden gestaafd.» Ziedaar het argument van conveniëntie. Het heeft vooreerst dit met alle argumenten van conveniëntie gemeen, dat het niets bewijst; maar het is daarenboven zeer overdreven , daar de moeijelijkheid om die wetenschap door bewijsmiddelen te staven zoo groot niet is, als de proc.-gen. doet voorkomen. Zijn algemeen als zoodanig bekende, maar in deze wet niet bij name opgenoemde vergiften gebezigd, ligt zullen er aanwijzingen te vinden zijn, voldoende om de overtuiging des regters, dat de" bekl. geweten heeft wat niemand onbekend is, door wettige bewijsmiddelen te staven. Maar als daarentegen de goede trouw zoo aannemelijk is, dat, stond ik bier voor den judex facti, het mij ligt zoude vallen haar door overtuigende bewijzen te staven , dan zoude ik het eene barbaarsehe, middeleeuwsehe, deze eeuw van beschaving en verlichting onwaardige wet noemen , die mij voor eene dwaling, te goeder trouw zonder eenig boos opzet begaan, met toepassing NB. van het minimum der straf, voor een jaar zoude verwijzen naar eene eenzame cel, waarschijnlijk om daar over de onregtvaardigheid der menschelijke wetten te treuren. Neen, dat heeft onze wetgever van 1829 niet gewild. Ik bewees het u uit de eeuwige onveranderlijke beginselen van regt, met welke zij niet ligtvaardig geacht kan worden te hebben gebroken , uit hare geschiedenis, uit hare woorden en uit haar verband tot het Strafwetboek, dat ons, hoe dan ook gewijzigd en veranderd, nog altiid beheerscht. Op dat verband, waaraan ik veel hecht, moet ik ten slotte nog eens terugkomen. De straffen, in den Code Pénal bedreigd tegen delicta culposa, zijn altijd veel lager dan die tegen hetzelfde misdrijf, met opzet begaan. Welnu, gaat het systeem van het Openb. Min. op, dan zal b. v. het minimum van de gevangenis-straf tegen dit misdrijf, al is het zonder opzet begaan, gelijkstaan met het maximum van de gevangenis-straf tegen onwilligen manslag bedreigd, om niet te spreken van de harde bijkomende straffen, eene zeer hooge geldboete en imrekkimr van patent. Er is meer. Delicta culposa worden nooit gestraft, tenzij er werkelijk een regt der maat&'chappij is aangerand, of aan pnbiieke of private belangen groote schade is toegebragt. De wet kent zelfs geene poging tot onwilligen manslag of onwillige brandstichting. Dit ware juridieke onzin. En bier zoude men den gereq. willen veroordeelen tot een jaar eenzame opsluiting cum annexis , ofschoon men niet beweert, veelmin bewijst, dat door zijne beweerde culpa eenige de minste schade is geleden. Eindelijk , en dit doet alles af. In het stelsel van het Openb. Miu. wordt zelfs geene culpa vereischt tot het misdrijf. De geachte steller der memorie noemt de wet van 1829 eene politie-wet, en dit is in zijn systeem consequent. Alleen voor overtredingen van politie is, naar algemeene beginselen en positieve wetsbepalingen, het materiële feit voldoende, en in het stelsel van het Openb. Min.' wordt voor de strafbaarheid der handelingen, in strijd met deze wet gepleegd, niets anders vereischt. Want spreekt de wet niet met zoovele woorden van dolus, nog veel minder spreekt zij van culpa, verzuim, onachtzaamheid, nalatigheid onvoorzigtigheid, of eenige andere uitdrukking, waarmede deze in de regtstaal pleegt te worden aangewezen. De proc-gen. heeft dit bezwaar ingezien , en neemt dus een vermoeden van schuld (culpa) aan, wanneer ik vergiften heb gebezigd, die ik bij naam kende, zonder dat mijne bekendheid met hunne schadelijke eigenschappen blijkt. Het vermoeden moge er zijn. Maar er zijn zeer vele gevallen , waarin dit vermoeden voor de waarheid zoude moeten wijken. Ik geloof, dat deze zaak zelve er een voorbeeld van levert Maar ik mogt, in het stelsel van het Openb. Min., consequent doorgevoerd het bewijs van die waarheid zelfs niet leveren , want als de doode letter der wet alles moet beslissen, dan — ik herhaal het kan men voor de toepassing der straf niets anders vorderen dan het materiële feit, dat zij verbiedt. Het Openb. Min. beroept zich op de jurisprudentie. Heeft zij wezenlijk de leer gehuldigd , die in de memorie wordt ontwikkeld? Ik kan het niet ontkennen. Het Utrechtsche arrest, in de memorie geciteerd, schijnt zich met dat stelsel te hebben vereenigd; maar daar het geen enkel argument, goed of slecht, daarvoor aanvoert, zal het moeijelijk iemand van zijne juistheid kunnen overtuigen. Maar het bekende arrest van den Hoogen Raad van 7 Jan. 1845, in zake A. van den Burg (Regtspr. 19, 69) heeft met onze vraag niets gemeens. In die zaak was een zeer misdadig, een zeer opzettelijk misbruik van vergift gemaakt; en wanneer de Hooge Raad nu zegt, dat de wet van 1829 beteugelt alle misbruik van vergift, niet voorzien bij art. 301 (misdaad van vergiftiging), dan bedoelt hij natuurlijk in den zin , waarin dit woord gebezigd wordt, alle opzettelijk misbruik. Uit de weglating van dit woord, dat hier volstrekt niet werd vereischt om zijne ware bedoeling uit te drukken, kan men onmogelijk opmaken, dat de Hooge Raad, zonder eenige aanleiding in de toen besliste zaak, in transitu onze vraag zoude hebben beslist. De beslissing van het Hof is dus zoo min in strijd met de wet als met uwe jurisprudentie, al konde die door één arrest, vóór bijna vijftien jaren gewezen , geacht worden te zijn gevestigd. In de tercgtzitting van 16 Nov. 1859 nam de adv.-gen. Mr. Iyabseboom de volgende conclusie: Edel Boog Achtbare Heeren ! Bij het bestreden arrest is in faclo beslist, dat de gereq. in aiju winkel ten verkoop heeft voorhanden gehad balletjes van suiker, genaamd koningsballen; dat hij zelf die heeft vervaardigd en met menie gekleurd, dat menie is eene vergiftige zelfstandigheid. De gereq. is echter te dezer zake van regtsvervolgiug ontslagen, en zulks op grond, dat de dagvaarding niet bevatte de telastlègging, dat hij zou hebben geweten, dat menie is eene vergiftige zelfstandigheid. De heer req. voert daartegen als middel van cassatie aan: schending van de artt. 1 en 3 der wet van 19 Mei 1829 (Stbl, n°. 35) , op grond, dat daarbij alleen wordt gevorderd de wetenschap, dat er is vermengd met zekere zelfstandigheid, en het genoegzaam is het bewijs te leveren van den vergiftigen aard dier zelfstandigheid. De vraag is derhalve: moet, bij vermenging, bij verkoop of vertier van eetwaren, met vergiftige zelfstandigheid vermengd, het Openb. Min. te last leggen en bewijzen, dat de verkooper, behalve de wetenschap, dat de eetwaar met iets is vermengd, ook heeft gehad de voorkennis, dat de stof, waarmede is vermengd, was eene vergiftige ? De vraag is zeer gewigtig en, voor zoover mij bekend, niet opzettelijk door dezen Raad onderzocht en beslist. Dat er zeer veel voor eene bevestigende beantwoording is aan te voeren, is gebleken uit het voor den gereq. gevoerde pleidooi, hetwelk de Raad voorzeker met mij met onverdeeld genoegen heeft hooren voordragen; maar, bij de erkentenis daarvan, moet ik echter voegen, dat de pleiter zeer ver ging, door te beweren, dat het eigenlijk geen regtsvraag was en hij alleen door de memorie van cassatie in deze op zoodanige gedachte kon komen. Ik acht de vraag wel degelijk eene regtsvraag en ik meen zelfs haar in den geest van den req. van cassatie te moeten beantwoorden, hoe middeneeuwsch de wetgever bij zoodanige opvatting door den geachten pleiter is gequalificeerd. Implicite heeft dan ook de Raad dit stelsel gehuldigd bij zijn arrest van UDec. 184 7 (v. d. Honeiït. 1847, 11, 411 , liegtspr. XXIX, 198), door te verwerpen eene voorziening tegen een arrest van het Geregtshof in Overijssel, waarbij geene sprake was geweest van eene voorkennis van den voor de gezondheid schadelijken aard van krijtwit, in garstemeel vermengd. Men zie ook het arrest van het Hof in Utrecht van 25 Julij 1853 (Weekbl. n». 145G). Ik stel op den voorgrond de opmerking , in het slot der memorie van cassatie voorkomende , dat in praxi de wetenschap , dat zekere zelfstandigheid is van vergiftigen aard, steeds zal worden ontkend en dat het bestaan van zoodanige wetenschap niet ligt door bewijsmiddelen zal kunnen worden gestaafd, ten gevolge waarvan deze wet bijna nimmer zal kannen worden toegepast. Nu wil ik dit wel niet als een bewijs voor de stelling van den req. aandringen; want de onmogelijkheid van toepassing zou kunnen zijn eene fout der wet; eene wet kan, wij hebben het meer gezien, van zeer schoone theoriën zijn uitgegaan en toch blijken zeer inpracticabel te wezen ; maar de regter is niet geroepen orn de wet toepasselijk te maken, maar om haar toe te passen, zoo als ze ligt; ik vermeld die opmerking alleen, omdat ze ons voorzigtig moet maken bij het onderzoek der vraag ; of de wetgever inderdaad de bestreden stelling kan hebben gewild. De woorden der wet geven, naar mijn inzien, daartoe geene aanleiding ; gestraft wordt volgens art. 1 hij , die onder brood enz. mengt of doet mengen blaauwe of witte vitriool of eenige andere vergiftige stoffen; volgens art. 4 (bij uitbreiding van art. 318 C. P.) hij, die voor de gezondheid schadelijke stoffen daarin mengt. Er moet dus zijn vermenging van eenige stof onder de eetwaren; en de strafbaarheid hangt af van het bewijs, in regten te leveren, dat die stoffen zijn vergiftigd of schadelijk voor de gezondheid. Doch niet slechts de mengers, maar ook de verkoopers en vertierders, die hebben geweten , dat de eetwaren enz. waren vermengd, worden gestraft volgens artt. 3 en 4 dier wet; zij moeten hebben geweten, dat er met de eetwaien andere stoffen zijn vermengd; er wordt niet uitdrukkelijk gevorderd voorkennis van den vergiftigen of nadeeligen aard der vermengde zelfstandigheid; dit is als ware het de qualificatie van de stof, waarmede is vermengd. Het Hof meent zijne opvatting te mogen afleiden uit de oeconomie der wet Gil wel bepaaldelijk uit art. 1 , vermits aldaar wordt gesproken van twee bij name genoemde vergiften en daarna de algemeene termen volgen : «of eenige andere vergiftige stoffen , . en het leidt daaruit af, dat de wet kennelijk wil, dat voor de strafbaarheid van vermenging met de bij name aangeduide vergiftige stoffen de wetenschap voldoende is, dat die stoffen zijn zwavelznurkoper of zwavelzuurzink , al ontbreekt bij den dader de bekendheid met den vergiftigen aard der stoffen; maar dat de wet daarentegen tot de strafbaarheid wel degelijk vordert de kennis van dien vergiftigen aard, zoodra het geldt vergiftige stoffen, door de wet niet bij name aangegeven. Maar ik meen te mogen vragen, of die redenering wel juist is, of zij wel uit de wet volgt, en of' het niet veeleer is eene onderscheiding buiten de wet? De wet spreekt in het algemeen van de voorkennis der vermenging, onverschillig of die met kopergroen, witte vitriool of andere vergiftige stof geschiedt. Het ée'nige onderscheid tusschen het bij name aangeduide en het niet alzoo aangegevene komt mij voor te zijn, dat in het eerste geval niet behoeft te worden bewezen , dat de stof vergiftig is, in het laatste geval wel; dat er eene praesumtio juris et de jure is , dat blaauwe en witte vitriool zijn vergiften, en dat bij vermenging met andere stoffen het bewijs moet worden geleverd en kan worden wedersproken , dat de stoffen, welke men wist te zijn vermengd, vergiftig zijn. Het komt tnij voor , dat er geen reden is om te onderscheiden , zoo als het arrest doet, en den banketbakker te veroordeelen , die in alle onschuld meent, dat kopergroen onschadelijk is, en hem niet te straffen, die gelijke argeloosheid ten aanzien van menie heeft. Er is nog iets. Men zal in het stelsel van het Hof niet slechts de moeijelijke taak aan het Openb. Min. opleggen om te bewijzen, dat iemand wist, dat iets nadeelig op de gezondheid kan werken; maar men zal te bewijzen hebben , dat iemand wist, dat die ingemengde stof bepaaldelijk vergif en niet slechts eene voor de gezondheid schadelijke stof is; want de straf is naar mate daarvan verschillend; en hoe kan de wetgever gewild hebben , dat tnen de voorkennis van dit verschil in het gevaar bewijze? Ik heb nog eene opmerking. Er wordt alleen bij verkoop in de wet gespr'oken van de voorkennis (en op dit woord komt het in deze aan], van de voorkennis der vermenging; en het ligt in den aard der zaak: wan! men moet weten , dat er vermenging bestaat en met welke stof er vermengd is, zal de verkooper strafbaar zijn. Hij kan zich dan doen inlichten , of, hetgeen hij verkoopt, schadelijk kan zijn door die inmenging; maar bij hem, die vermengt, vordert de wet niet uitdrukkelijk voorkennis. Weder zeer natuurlijk , want die vermengt, weet, waarmede hij vermengt; eri toch , indien die voorkennis sloeg op den vergiftigen aard, zou die evenzeer gevorderd moeten worden bij den vermenger als bij den verkooper. Bij de daad van vermenging is alzoo de onderscheiding, door het Hof aangenomen, zeker niet in de wet te vinden; een bewijs, dat met die voorkennis niet wordt bedoeld de wetenschap van den vergiftigen aard. Bij den vermenger vervalt dus 's Hofs onderscheiding, ten aanzien der vitriolen en der andere vergiften; en dan wil ik, aannemende de opvatting, dat de bekendheid met den vergiftigen aard volgen zou uit de woorden van artt. 3 en 4: «met voorkennis van zoodanige vermenging,. — t]an wil ik het gevraagd hebben, waarom een beklaagde, die dén vergiftigen aard van menie bijv. niet kent, zal worden gestraft, als hij menie in de suikererwten vermengt, en waarom hij ongestraft zal blijven, als hij verkoopt, hetgeen hij wist door anderen met menie te zijn vermengd? Ik vestig daarop de aandacht, omdat den gereq. niet slechts is te last gelegd verkoop, maar tevens dat zijne voorkennis bestond in zijne eigene daad van vervaardiging en vermenging met menie; zoo- | dat in allen gevalle op dezen gereq. art. I der wet zou toepasselijk zijn , daar hij èn verkooper èn vermenger is. Maar, zegt men, en hier verlaat ik het meer bijzonder terrein van het bestreden arrest, en kom ik op het meer algemeene van den pleiter, — de vraag ligt uiet in de uitlegging der woorden : met voorkennis in artt. 3 ea 4 der wet; maar de geheele wet, even als art. 318 C. P. , vordert bekendheid met den vergiftigen of schadelijken aard. Er is, zeide de pleiter, noch bij art. 318, noch in deze wet, sprake van politie-overtreding, evenmin als een delictum culposum; er wordt in beide dolus gevorderd. Zeker van politie-overtreding kan hier geene sprake zijn; maar er is hier wanbedrijf. De geachte pleiter zeide : er moet steeds van opzet blijken , tenzij er sprake is van culpose delicten , en volgens het opschrift van de afd. van den C. P., waaronder art. 318 voorkomt, behoort dit tot de délits volontaires. Dit is volkomen juist, er moet gepleegd zijn een délit volontaire en niet involuntaire. Van daar, dat de verkooper, onbekend met de vermenging met andere stoffen, niet moet worden gestraft; van daar, dat hij, die eetwaren verkoopt, toevallig vermengd met kopergroen, bijv. door het bewaren in koperen gereedschappen, niet valt in de termen der wet ; van daar, dat hij , die suikergoed wil kleuren met onschuldige plantverwen, en die, koopende van een derde, schadelijke metaalverw tegen zijn weten erlangt, niet behoort te worden gestraft, indien hij dit bewijst. Voorzeker opzet behoort tot dit delict; er moet opzettelijk zijn vermengd; maar er wordt niet gevorderd het bewijs van een opzet orn da ingezetenen te vergiftigen, het bewijs van opzet, om door vergif een toeleg te plegen op het leven van vele inwoners. 