Tijdschrift voor nijverheid en landbouw in Nederlandsch-Indië
Echter was de afstand der breuken van de plaats waar gedregd werd, 1 a 2 kabellengten, zoo groot, dat dit twijfel achtig is, te meer daar de kabel overal op den bodem zoo zwaar is vast gegroeid. De kabel was hier boven alle beschrijving slecht en versleten. Er zijn ofschoon onbeduidende toch meer isolatie fouten gevonden. Veel bloot liggende getah-draden zijn uitgekapt, waar de getah bekleeding spiraalvormig om de koperdraden ligt. Volgens ons oordeel zijn ze zoo uit de fabriek gekomen , en door de ijzerdraadbekleeding onzigtbaar geweest. Dit gebrek is meer of minder bij andere breuken opgemerkt. Acht uitein den van de gevonden breuken zijn met de 9 stukken overge legd. Ongebroken en ook zonder isolatiefouten zijn tallooze dezer plaatsen gevonden,- zij werden later niet meer uitgekapt; als er geene isolatie fout in was, zijn ze weder bekleed met indjoek en ijzerdraden. Dat deze plaatsen hier het meest zijn opgemerkt, is om dat 116 hier de getah op de meeste plaatsen bloot is te voorschijn gekomen. 'Eene verdere breuk om de Noord is op 74. mijlen gemeten. Bij de eerste meting scheen dit eene isolatie-fout te wezen. Met tusschenpozen, zonder het werk op te houden, werd herhaaldelijk gemeten, steeds met zink aan de lijn verbonden en hoe meer de meting herhaald werd, hoe grooter werd de, afwijking. Gedurende het afdoen van eene splits meer om de Zuid werd nog eens gemeten; na ongeveer 20 minuten stroom zetten, was de afwijking zoo vermeerderd, dat de fout slechts nog 19| mijlen ver was volgens berekening. Om de Zuid was bij het vooruitgaan en dreggen achteruit eene breuk + 48 mijlen van Batavia gemeten, doch nog niet gevonden. Verder was van 45 mijlen afstand van Batavia geen gehoor meer van Weltevreden geweest sedert 23 Junij, ofschoon de afwij king bijna onveranderd gebleven was. Wegens gebrek aan water en kolen moest den 25 Junij uitgescheiden en naar Batavia gestoomd worden. 26 t/m. 28 Junij. Verblijf te Batavia en te Onrust, om water, victualie en kolen te laden. Den 28 Junij is bij de splits op de reede de kabel gemeten; om de Noord isolatie- verlies vermeerderd op 13 graden, naar Weltevreden normale afwijking bevonden, echter zonder gehoor te krijgen. Volgens rapport van het kantoor Batavia was ook daar de afwijking vermeerderd, doch de gemeenschap was goed gebleven. Het scheen dus eene fout in het toestel te zijn, waarop spoedig de aandacht van den kantoorchef gevestigd werd. Den 29 Junij is de Draak weder vertrokken naar de boei, waar den 25 Junij uitgescheiden is, alwaar die ’s avonds aankwam. 29 Junij. Zeer slecht weer. De boei boven Katok niet te vinden. Ten Westen van Katok den geheelen dag te vergeefs gedregd; ’3 avonds stiller weer en de boei gevonden. 30 Junij. Om de zuid onderloopen tot de nog niet gevon- 117 den breuk. Slecht weer; twee keer bij het onderloopen de kabel voor de sloep gebroken; het herstellen en bekleeden van den kabel was hier minder noodig. Beproefd te dreggen; | inijl zui delijker, kabel opgehaald en om de Zuid onderloopen. mijl zuidelijker of op 2 mijlen, de breuk bereikt, die op * 5 mijlen gemeten w^s. Om de Zuid gaande, toen men bij Katok eene breuk 6 mijlen om de Noord gemeten had, en daartoe 4 mijlen om de Noord gestoomd was om te dreggen. Nog eene andere breuk werd hier gemeten om de Zuid, op X 2 mijléh; om de Noord de iso- latie-fout op 22 mijlen, dus overeenkomstig de meting van 19 mijlen van eene plaats 2^- mijlen noordelijker. 1 Julij. De nog gemeten breuk onderloopen en ± | mijl ver opgehaald. Volgens de meting, 93 mijlen, moest er gemeen schap met Weltevreden zijn, er kwam echter geen gehoor. Den weerstand van het relais kon men op gemiddeld 40 a 50 mijlen rekenen. Meting naar Muntok van hier, op 22 h 23 mijlen eene fout. Het slechte weer bleef aanhouden, de stroom mede of tegen, zee en wind dwars in. 2 Julij. Steeds slecht weer, niet zonder gevaar de splitsen voltooid. Daarna vertrokken om de Noord, om de boei boven Ka tok weg te nemen. Te vergeefs, de boei was niet te vinden en werd niet meer daarnaar uitgezien en tot 1 60 mijlen van Batavia gestoomd, tot opsporing van de op 19 è, 23 mijlen gemeten breuk, of beperking van de isolatiefout. Het weer slecht, niet mogelijk te werken. Reeds bij het vertrek van Batavia heeft de Machinist verklaard niet langer dan 5 a, 6 dagen te kunnen varen zonder de ketels schoon te maken. Dus besloten, als den volgenden dag het weer niet beterde, om de Zuid te stoo- men, en terwijl de ketels schoon gemaakt werden, omtrent 10 dagen tusschen het shore-end en Batavia te werken, om dat daar eene storing moest bestaan. 3 Julij. Geen vooruitzigt op gunstiger weer, waarom om de Zuid werd gestoomd. Bij Onrust ten anker; ’s namiddags 118 met de sloep onder den Java wal gelood voor het nieuwe tracé, zoodigt mogelijk onder den wal in minder dan 2 vadem diepte. 4 Julij. De splits bij shore-end geopend en gemeten; volgens meting moest er gemeenschap zijn, doch hebben geen gehoor gekregen. Hier is goed gevonden een nieuwe sterken kabel te leggen, den ouden optehalen en mede onder den wal van Sumatra te bezigen. 6 mijlen nieuwen kabel uitgelegd onder den wal van Java tot vlak aan en voorbij de klip bezuiden Karaal. Daarna naar Onrust om nog meer kabel te laden. 5 Julij. De kabel verder uitgelegd tot in de peiling van Moeara Ankee en Edam, daar met den ouden kabel verbonden en ge meenschap met Weltevreden gehad. Er zijn hier ongeveer 7’/2 mijl nieuwe kabel uitgelegd; even zooveel oude kabel was op te halen, waartoe onmiddelijk eene tjunia met eene sloep aan het werk is gesteld, waarmede den 9 Julij gedaan was. De Draak bleef op de reede om de ketels schoon te maken en de machine te repareren. Beide breintoestellen waren defekt. De nieuw aan gemaakte pasten niet, eii zoo moest van de twee oude een goede aangemaakt worden, die aan stuurboord kwam. 23/4 mijl nieuwe kabel waren nog aan boord en te Onrust nog ± 25’/2 mijlen, voor de herstelling van het trajekt Muntok-Singapore benoodigd. Voor de verdere herstelling van de trajecten Batavia-Muntok- Palembang moesten de kabels die aan boord, inde tjunia en te Muntok aanwezig waren dienen. 15 Julij. De Draak weder stoomklaar gekomen en is men den 16 Julij vertrokken tot 57 mijlen van Batavia, tot op sporing van de vermoedelijke isolatiefout. 16 Julij. Te vergeefs gedregd. Met dreggen steeds iets meer om de Zuid gegaan en ,± 56 mijlen van Batavia den ka bel opgehaald, welke is gebroken ; na het dreggen van het verloren eind werd gemeten. Om de Noord eene breuk bevonden op + 99 mijlen, en eene om de Zuid op 37 mijlen. Dit was alzoo eene isolatiefout in het trajekt van mijl 43 tot 56, terwijl ook de. 119 meting om de Noord eene isolatiefout of een isolatieverlies tot de gemeten breuk toonde. Weder gesplitst, de kabel werd hier in zachten witten kleigond minder omgroeid en tamelijk goed bevonden. 18 Julij. Bij de vierde splits nog eens om de Zuid gemeten en op 17 mijlen fout bevonden; deze meting is echter gestoord , door het breken der verbindingslijn, ten gevolge van stroom en zee. Na isolering van de splits naar mijl 49 gestoomd, kabel opgehaald, welke zoo als gewoonlijk gebroken was. Dit was het eind van Batavia, de meting gaf t 100 mijlen, dus de fout tusschen 49 en 56 mijlen. Van Weltevreden kwam geen gehoor. Het Muntok einde gedregd, bij onderloopen bevonden die ge broken , waarna den tusschen de breuken liggenden kabel gedregd werd, zoo als in de meeste gevallen van dreggen gebeurde. Meting om de Noord gaf eene breuk op 2 mijlen. Geen gehoor van Weltevreden. Drie splitsen afgedaan. 19 Julij. Bij de 4 splits nog eens gemeten en gemeenschap beproefd, echter hetzelfde resultaat als gisteren. Daarna ook hier geïsoleerd en om de Noord tot de breuk onderloopen en J. 49'/2 mijlen van Batavia opgehaald. De breuk was nog tamelijk nieuw, het was twijfelachtig, of die ten gevolge van het dreggen op ruim ’/4 mijl afstand, hier op eene zwakke plaats ontstaan was. Deze nieuwe breuk moest sedert den 25 Junij er bij gekomen zijn. Van deze breuk om de Noord werd eene fout op 17 mijlen gemeten; om de Zuid isolatie. Hier gesplitst op en 1 52’/. mijl van Batavia den kabel opgehaald, doorgekapt en gemeten. Van hier om de ^Zuid eene fout op 17 mijlen, om de Noord eene op 1 mijl. De isolatiefout was dus binnen 3 mijlen beperkt tusschen mijl 49’/4 en 521/4. 20 Julij. De kabel tegelijk om de Noord en Zuid onderloopen en de Draak tot mijl 56 gestoomd om den geïsoleerden kabel te splitsen. 120 De meting was hier om de Noord dezelfde gebleven, toonende op ± 100 mijlen eene fout; de afwijking was variabel. Om de Zuid eene fout op J 5 mijlen. Dit was dus eene breuk, gisteren bij het dreggen of ophalen van den kabel gemaakt; er werd ook eene kleine op ’/j mijl van de plaats waar gedregd is, dus op ± 523/8 mijl van Batavia bij het onderkopen gevonden. Ilier was dus de meting goed, maar de kabel was ook in dit traject zuiver geïsoleerd. De isolatiefout, en wel zoo als het scheen door eenen tand in de blootliggende getah veroorzaakt, is op t 15 mijlen, en eene tweede op ongeveer ’/4 mijl er van af, gevonden, zijnde eene van bekleeding ontbloote en gerekte fabrieklasch, waarvan de spitse punten door de getah gestooten zijn. Beide fouten zijn geheel met de versleten ijzerdraden uitgekapt. Daar na is men begonnen alle splitsen af te doen en werd nog eens gemeten. Om de Noord hetzelfde resultaat; op 1 100 mijlen eene fout. Om de Zuid eene nieuwe storing * 52 mijlen en geen gehoor. De kleine isolatiefouten in aanmerking geno men, moest deze storing in de nabijheid van Batavia zijn, maar het kon ook wel nog eene isolatiefout zijn. De grond is in dat trajekt bij Katok slecht en de kabel ten opzigte van de isolatie niet te vertrouwen. Omdat bij nader vaststellen van grootere isolatiefouten , door aanhoudend stroomzetten met zink aan de lijn tevens ook meerdere kleine isolatiefouten merkbaar waren, is dit niet meer geschied, en meestal met koper aan de lij11 gemeten, waarbij dit niet opgemerkt is. Het omgroeisel en den grond van het traject bij mijl 56 benevens de versleten ijzerdraden, met de omgevende oxijde en de grond er aan, bij Katok, 42 mijlen van Batavia, uitgekapt, en de grond bij mijl 53 nabij de Noord eilanden, waar de kabel zeer versleten was, werden overgelegd. In een ander pakket is het omgroei sel van de Reede van Batavia, liet Shore-end bij Middelburgen van den zeekabel bij de eilanden Tidong en Aijer overgezonden. 12 Julij. Zeer slecht weer, toch de splitsen afgedaan met 121 uitzondering van eene geïsoleerde splits, 51 mijlen van Batavia, ten einde bij ICatok, waar het laatst gemeenschap met Weltevreden was, eene splits te openen, en zich te overtuigen of de storing met Weltevreden ook welligt eene isolatiefout was. Gedurende het stoomen om de Zuid werd te vergeefs getracht de boei van 24 Junij te vinden; wegens bet ongunstig weer kon niet meer gewerkt worden, ’s Avonds de meetbatterij schoongemaakt en vernieuwd, om dat ze geleden had, door het aanzetten van zout van het breinen, en is ter voorkoming daarvan een deksel van zeildoek er om gedaan. 22. Julij. Bij Katok ± 42*/4 mijl van Batavia werd eene splits opgehaald, waar het laatst nog gemeenschap met Weltevreden geweest was en deze geopend. Om de Noord isolatie, dus de storing nabij Batavia of L 50 mijlen. (Er waren nog kleine fouten in het trajekt tot het Shore-end). Hier werd geïsoleerd en eene boei geplaatst, met het doel de isolatie later van Batavia tot hier te onderzoeken. Om de Noord gestoomd om de geïsoleerde splits bij mijl 51 behoorlijk te splitsen, en dan om de Zuip te gaan om de storing op te sporen. Onstuimig weer; bij het splitsen is de kabel gebroken en het Batavia einde ver loren, niet mogelijk meer te werken. 23 Julij. Des namiddags nog geen vooruitzigt op gunstiger weer, om te kunnen werken en nog maar voor één dag drink water en olie aan boord; vertrokken daarom naar Batavia. Wegens de hooge zee kon de barkas niet geheschen worden en moest op sleeptouw blijven. Voorbij de Noord-eilanden sloeg de barkas door een zee om en werd tegen de Draak aangeslagen, waarbij die belangrijke averij heeft gekregen. Daarna is ze geheschen en werd de reis naar Onrust vervolgd. Bij het omslaan is ook een pulleij met stel gebroken en verloren, benevens andere ma terialen en gereedschappen. 24. Julij. Te Onrust gekomen, de barkas afgegeven ter repa ratie, daarna naar de reede van Batavia gestoomd. 122 28. Julij. De Draak is weder vertrokken en wel tot onder zoek van de storing naar de Shore-end splits boven Onrust. Het stoomen ging ontzettend langzaam; volgens den machi nist waren meerdere scheuren in de ketels en de vlampijpen daarenboven lek, zoodat men geen stoom houden kon. Er was geen tijd tot reparatie overgebleven, toen het vertrek bepaald was. De splits geopend en de fout naar Batavia gevonden, ofschoon de afwijking, verbinding met Weltevreden toonde met afgeslo ten relais, 29 t/m 31 Julij. De splits van den nieuwen kabel voor Moeara Ankee geopend, eene fout naar Batavia bevonden, zoo als hier voren vermeld is, van daar den kabel onderloopen, en tegelijk bij Moeara Baroe de landsplits geopend en daar eene fout naar de reede bevonden. Ondertusschen heeft de Draak stoom afgeblazen, en werd begonnen de ketels eenigzins te repareren om nog eens het werk te kunnen voortzetten tusschen Katok en de Noord-eilanden. Tusschen de splits van Ankee en Moeara Baroe zijn drie breuken gevonden, en terwijl bij Katok geïso leerd was heeft men na de splitsing van de eerste breuk, bij de tweede breuk gekomen, eene kleine isolatiefout opgemerkt, ten gevolge -waarvan dan ook ds meting zoo onnaauwkeurig is geweest. Diensvolgens is van breuk tot breuk de kabel onder zocht, welke tusschen de 2 a 3 breuk nog slechter geïsoleerd werd bevonden, terwijl de kabel in de modderbank voor Moeara Baroe er allertreurigst uitzag. Het schijnt als of de visschers daar den kabel bezigen om hunne schuitjes vast te maken. Een visscher wist den kabel goed te liggen , hij haalde dien met zijn voet bovenwater, toen men dien reeds lang te vergeefs gezocht had. Uit hoofde van de slechte isolatie is niet verder gesplitst, maar na goedkeuring van den chef der Telegrafie, de oude kabel tot Moeara Baroe opgehaald en door een’ nieuwen vervangen, die evenwel in een ander tracé, meer onder den wal, is uitgelegd. 123 De fouten waren de volgende tot Moeara Baroe. Bene lasch, in Januarij 1860 bij de reparatie met de stoomboot Samarang door den ambtenaar ten Siethoff gemaakt. (De lasschen zijn thans niet meer met dikke getah bladen gesloten). Deze splits reeds bij het openen der garens op de eene zijde afgebroken , werd op de andere afgekapt,- verder nog eene fout, veroor zaakt door dat bij het versterken van eene versleten plaats, de spits van een versleten ijzerdraad in de getah is gedrukt; dit is verbeterd door bekleeding met dunne getah bladen. Verder een gebroken fabrieklasch. Verder op de modderbank, een-bij deze reparatie in Mei overhaast en slecht gemaakte splits. Men moest bij deze splits in ondiep water en in de modder staan, waar vele kaaimans zich bevinden; ook de garens zijn er voor behoorlijke verkoeling omgelegd. De getah is bij het ver warmen verbrand en misschien ook wel eerst bij het buigen onder het ligten van den kabel gebroken. Bij het openen van meerde oude splitsen is bevonden, dat tusschen het buiten om gelegde dikke blad getah en de splits lucht was, of dat althans geene innige verbinding plaats had. 1 Augustus. Is de splits voor Moëara Ankee nog eens met de sloep gedregd, opgehaald en geopend. Met Weltevreden goede isolatie en gemeenschap; om de Noord eene breuk , den vorige dag nieuw ingekomen, uit de sloep gemeten op 16 mijlen, dus in het Shore-end. De metingen uit de sloep, met eene konstante reisbatterij zijn wegens het slingeren steeds onnaauwkeurig. 2 Augustus. Vertrok de Draak naar de Shore-end splits bo ven Middelburg, 1 21 mijlen van Batavia ; aldaar werd gedregd en de eerste splits geopend en goede isolatie en gemeenschap met Weltevreden bevonden; de nieuwe breuk werd op 7 mijlen ver met de meetbatterij aan boord gemeten. Onmiddelijk na het splitsen is om de Noord vertrokken, met het doel boven de Agnieten 28 mijlen van Batavia te dreggen, omdat daar niet 124 zulk eene groote diepte is als eenige mijlen nader. Wegens in getreden slecht weer bij Karang Jonk ten anker. 3 Augustus. Tot i. 28| mijl van Batavia gestoomd, in 27 vadem diepte den kabel gedregd, benoorden de oosthoek van Poeloe Paijang opgehaald, doorgekapt en gemeten. Om de Noord isolatie, om de Zuid eene breuk vlak bij. Daarna gesplitst en onderloopen; de breuk zeer nabij gevonden; de kabel was bij het ophalen gebroken. Bij het dreggen van het ver loren eind weder een eind opgehaald. 4 Augustus. Gisteren en heden morgen te vergeefs naar het verloren stuk kabel in 30 vadem diepte gedregd, tot dat | mijl om de Zuid een eind opgehaald is. Hier een gerectifieerd en versterkt stuk kabel, afkomstig van de reede van Batavia opge splitst. Om de Zuid nog eene breuk nabij gemeten en verder onderloopen; j- mijl verder kabel weder gebroken; eerst mijl verder met dreggen het Batavia eind opgehaald. .Het tusschen liggende stuk te vergeefs gedregd. 5 Augustus. Na het splitsen weder onderloopen en j 27j- mijl van Batavia de gezochte breuk bereikt; uitmuntende iso latie en gemeenschap met Weltevreden; om de Noord tot Katok eene zeer onbeduidende isolatiefout. 6 Augustus. Na afloop van het splitsen naar de boei, bij Katok 42|- mijl van Batavia, gestoomd en gesplitst. Naar Welte vreden werd eene onduidende isolatiefout gevonden ; om de Noord op 11 mijlen eene breuk gemeten, dus de breuk waar de kabel bij het splitsen, op den 22 Julij gebroken is, 51 mijlen van Batavia, tamelijk naauwkeurig gemeten. Na het splitsen ver trokken naar mijl 51. 7 Augustus. Het verloren eind gedregd en gesplitst; van hier dezelfde onbeduidende fout om de Zuid; zeer goede ge meenschap met Weltevreden, steeds met de Meidinger batterij. Bij de Duizend eilanden stond veel zee, en kon soms uren lang niet gewerkt worden. Om de Noord is thans eene breuk op 125 57 mijlen gemeten, terwijl de vroegere metingen van hier steeds 100 mijlen, bij stroomzetten verminderende op 90 mij len, aantoonden. Er schijnt ook bij de Noordwachter isolatie- verlies te bestaan, en is aangenomen, dat de meting op den 20 Junij bezuiden Lucipara, namelijk * 18 mijlen van Batavia eene breuk, naauwkeuriger was dan de meting van hier, omdat men aannam, dat de isolatie in het trajekt van Lucipara tot benoorden de Noordwachter goed is, dewijl geene eilanden of vast land nabij, de kabel daar niet omgroeid is en er geene beesten aanzitten. Na splitsen om de Noord gestoomd tot 78 mijlen van Ba tavia (de hooge top van den Noordwachter nog in het zigt van het dek). 8 Augustus. Hier den kabel opgehaald en doorgekapt; de kabel lag zeer stijf; lieten die een uur op de sloep liggen om een weinig met de zee los te werken. Daarna gemeten; om de Noord vlak bij eene breuk, met Weltevreden goede gemeenschap; volgens de afwijking bestaat er van hier af toch eene groote isolatiefout. Batavia heeft met de Sinus boussole 45° gemeten; daar onmiddelijk na het met koper aan de lijn spreken met Weltevreden, met zink aan de lijn gemeten werd, zonder te voren den kabel te ontladen, werden de aanwijzingen daaromtrent niet begrepen. Gesplitst en om de Noord onder- loopen en eene zeer oude breuk y mijl noordelijker, * 78|. mijlen van Batavia, bereikt. De meting van 20 Junij bezui den Lucipara is dus uitmuntend geweest, en is de weerstands- meter dus te vertrouwen, als de batterij konstant is en er tot de breuk geen isolatieverlies plaats heeft. De kabel ziet er zoo ver die onderloopen moest worden tamelijk goed uit, en is niet omgroeid. De grond, zachte zwarte modder, die van den kabel afgespoeld kan worden. Ik heb mij vergenoegd slechts een kort trajekt te zien, omdat de kabel door het onderloopen niet beter wordt. Eene proef, 126 om liet kantoor Batavia nog eens naauwkeurig te laten meten met de Sinus boussole, is weder mislukt omdat men niet be greep. 9 Augustus. Eerst ten 11 uur stoom, wegens reparatie der machine. Nog eene tweede breuk wrfS om de Noord nabij ge meten, en is opgehaald ongeveer 78} mijl van Batavia. Ook deze was oud en wel eene gerekte fabrieklasch. bij het dreggen van het Muntokeinde is de kabel gebroken en een s'.uk er tusschen uit verloren, hetwelk echter nog gevonden is; daarna de splitsen afgedaan, na om de Noord op 87 mijlen, dus 165 mijlen van Batavia, eene breuk gemeten te hebben. Om het trajekt van de isolatiefout te beperken, werd om de Zuid ge stoomd en bij de Noordwachter 64 mijlen van Batavia, den kabel opgehaald; deze is daardoor gebroken en het Muntok einde verloren, Met Weltrevreden goede gemeenschap; van Batavia met de Sinus-boussole 16 graad isolatieverlies ge meten. 10 Augustus. Wegens reparatie der machine eerst ten 8 uur stoom. Alstoen het Muntok-einde gedregd; van hier om de Noord gemeten op * 50 mijlen eene breuk, dus onnaauw- keurig, en ook tusschen de breuk van gisteren en hier een niet onbeduidend stroomverlies. Gesplitst en wegens gebrek aan drinkwater en hoogst noodige reparatie van ketels en machine naar Onrust gestoomd, alwaar den 11 Augustus aan kwamen. De reparatie heeft van 11 Augustus tot 8 September ge duurd. Er was een machinist te weinig, wegens ziekte van den eersten machinist. Uit gebrek aan ander werd een vroeger ontslagen machinist tijdelijk in dienst gesteld, die eerst den 11 Augustus zijne dienst kon aanvaarden. In dien tijd is weder eene nieuwe breuk in den kabel gekomen, van Batavia op 60 en later op 70 mijlen gemeten. In den landkabel van Mun tok naar Singapore, was plotseling eene fout ontdekt, len 127 eerste eene breuk bij eene rivier, vermoedelijk ten gevolge van aard verzakking en ten tweede eene isolatiefout zijnde eene fabrieklasch excentrisch met de getali bekleed, daar de koper- omwindingen aan de oppervlakte van de getah zigtbaar waren. Deze excentrische ligging schijnt reeds in de fabriek te zijn veroorzaakt, want de ijzerdraad bekleeding was zonder bescha diging. 12 September. De Draak was weder stoomklaar; vertrok ken om de Noord met het doel de nieuwe breuk bij de Noord- wachter te repareren en de groote isolatiefout optesporen en uit te kappen, en in alle geval, op last van den chef der Telegrafie, als dit niet voltooid kon worden, naar Mun- tok te vertrekken en de werkzaamheden van Muntok uit te beginnen. 13 September. + 57 mijlen van Batavia kabel opgehaald, waarbij de kabel brak en het Muntokeinde slipte; goede ge meenschap met Weltevreden bij 15 graad (Sinus boussole) isolatie verlies, liet Muntok-einde opgehaald; meting op 19 a 20 mijlen eene breuk om de Noord. Een bij dreggen gebroken en verloren eind gedregd en gesplitst. Vervolgens naar mijl 65 gestoomd. 11 September. Gedregd, de kabel opgehaald j 61 mijlen van Batavia, de splits van 10 Augustus geopend. Meting: gemeenschap met Weltevreden bij 16 graad isolatie-verlies, om de Noord op 15 mijlen eene breuk gesplitst; wegens slecht weer eerst ’s middags klaar, daarna naar * 73 mijlen van Ba tavia vertrokken. Ilier te vergeefs gedregd. liet weder niet gunstig. 15 September. Voortgegaan met dreggen zonder gevolg; veel wind en zee. Weder bij den Noordwachter gedregd, met het doel van daar eenige mijlen te onderloopen; de tjunia bij de boei geplaatst om met den Noordwachter eene meer zekere peiling voor het dreggen om de Noord te krijgen. Tot mijl 128 t 68 van Batavia onderloopen; de kabel zeer versleten en vereischte bij het onderloopen gedurig reparatie, geene fout echter zigtbaar geworden. De grond is hier modder met veel koraalzand vermengd; de tjunia lag bij mijl 68 ten anker. 16 September. Slecht weder; toen het weder beter werd, werd de kabel nog meer om de Noord onderloopen. Bij den Noord- wachter, mijl 64, de splits weder opgehaald en gemeenschap met Weltevreden gehad, om de aankomst van de Gedeh te melden, die den gouverneur-generaal naar Singapore gebragt had. Daarna weder naar de sloep gestoomd. Het onderloopen vorderde langzaam, wegens den slechten staat van den kabel. Bijna bij alle sloeps-lengten reparatie der bekleeding met in- djoek en ijzerdraden; tot *. 69'/2 mijl van Batavia nog geene fout gevonden. 17 September. Slecht weer, niet mogelijk te werken. 18 September. Eerst tegen 9 uur wat stiller doch nog geen zeer gunstig weder; de tjunia bij de boei achtergelaten en t. 27 mijlen van Batavia beproefd te dreggen, om de kabel verder om de Noord onder te loopen. Het dreggen was te vergeefs; op 70 mijlen van Batavia is de kabel bij het onder- loopen voor de sloep gebroken. Na het dreggen van het verloren einde werd gemeten; om de Noord op 5 mijlen eene breuk, en om de Zuid eene breuk op i. 20 mijlen, of eene groote isolatiefout, want de afwijking was weder variabel. Er is hier eene splits geïsoleerd en de tweede afgedaan. 19 September. Om zekerheid te krijgen van de fout werd met de sloep om de Zuid den kabel onderloopen en met de Draak de zuidelijke splits bij den Noordwachter opgehaald; deze werd geopend en gemeten; met Weltevreden goede gemeenschap met het vroeger gevonden isolatieverlies; om de Noord op 1 2 mijlen eene breuk. Hier werd de kabel geïsoleerd en in de nabijheid der onderloopende sloep gestoomd; op t 67 mijlen van Batavia 129 werd de kabel gekapt en gemeten: om de Noord op 27 mij len, dus eene isolatie-fout tusschen mijl 67 en 70 en om de Zuid eene breuk op * 4 mijlen, dus gebroken tusschen mijl ± 64 tot 67, vermoedelijk nabij den Noordwachter; wegens gebrekkige isolatie was men hiervan niet zeker, en werd daarom voortgegaan met onderloopen. Bij ± 66 mijlen van Batavia weder doorgekapt en geïsoleerd ; tot mijl 67 goede isolatie en de breuk om de Zuid zeer nabij gemeten; de breuk werd ± 65 mijlen van Batavia bevonden. Hier was gemeenschap met Wel tevreden met 16 graad isolatie-verlies, en werd tot mijl 66 goede isolatie bevonden. 20 September. De splitsen afgedaan; bij het ophalen van de splits bij mijl 66 brak de kabel. Hier werd een stuk kabel van de reede van Batavia ingesplitst. In dit stuk is nog eene gerekte, doch nog geïsoleerde fabrieklasch bevonden en uitgekapt, welke in de sloep verloren is gegaan. De staat van den kabel is hier allertreurigst. Wegens onstuimig weer moest men uitscheiden met werken; ’snamiddags is door dreggen, doorkappen en meten in het trajekt van mijl 67 tot mijl 70 de isolatie-fout beperkt tusschen mijl 673/4 en 68 >/,. Dit stuk kabel is ver vangen door den kabel afkomstig van de reede van Batavia en gesplitst. 21 September. Bij het ophalen van het foutieve stuk brak de kabel, £50 vadern waren ingehaald en goed geïsoleerd, dus is het stuk met de fout verloren, en kon niet meer ge dregd worden, zonder den nieuw uitgelegden kabel te raken. Na afdoening der splitsen was de kabel tot 70 mijlen hersteld. Er was goede gemeenschap met Weltevreden; het isolatie-verlies was echter iets meer dan bij den Noordwachter. Om de Noord werd op * 5 mijlen eene breuk gemeten, alzoo op t 73 mijlen van Batavia; aldaar werd de kabel opgehaald en gemeten: om de Noord 4 3 mijlen, om de Zuid * 2 mijlen eene breuk. De laatste breuk was dus tusschen mijl 70 en 73 echter na- DL. VIII. g 130 der bij mijl 73. Deze breuk is door liet dreggen of ophalen veroorzaakt en op 723/s mijlen gevonden. Door het dreggen van het Weltevreden-einde is de kabel weder om de Zuid ge broken. Hetzelfde is nog eens gebeurd bij het dreggen en ophalen van het verloren einde. Eindelijk bij mijl 72’/2 gemeenschap met Weltevreden. De kabel is hier bijna niet meer te repareren en dient vervangen te worden. 22 September. Nog eens gemeenschap met Weltevreden ge had, daarna de vele splitsen afgedaan en tegelijk van mijl 73 om de Noord onderloopen tot de breuk die op + 3 mijlen ge meten was. Voor afdoening van de noordelijke splits van de derde gebroken plaats, nog eens gemeten en gemeenschap met Weltevreden gehad; om de noord werd eene breuk op + 40 mijlen met variabele afwijking bevonden. Deze fout was dus in het trajekt van 72^ mijl tot mijl 73 waar geïsoleerd was en dien volgens eene isolatiefout; weder eene splits geopend en eene fout in een stuk kabel tusschen de tweede en derde gebroken plaats, ongeveer van 72tot 72| mijl bevonden. Dit stuk was bij het dreggen en herhaalde breken geheel onderloopen en ten gevolge daarvan zijn er isolatie-fouten ingekomen. liet zuidelijke einde met de batterij en boussole verbonden, en om de Noord onderloopen. Zoodoende werden twee fouten, zijnde gaten in de getali, waar de beestjes uitgekropen zijn, bevonden en werd de bekleeding met getahbladen gerepareerd. Wegens toenemend onstuimig weder, kon men den kabel niet op de sloep houden, en liet onderzoek niet geheel afdoen; er bleven nog fouten in dit stuk. De om de Noord onderloopende sloep was tot ± 76 mijlen gekomen zonder de breuk te bereiken , en moest wegens liet ongun stige weder uitscheiden en ten anker gaan. Met de Draak werd de sloep teruggehaald, eene boei terug latende , bestaande uit twee lange bamboezen over kruis bevestigd aan een bedorven getah- lijn, door middel van 4 ijzerdraden iets langer dan de diepte, 131 aan den kabel bevestigd. Hoogstwaarschijnlijk is de van mijl 73 om de Noord op + 3 mijlen gemeten breuk ook eene isolatie- fout, want er is nooit eene breuk te kort gemeten. Meer om de Noord is de kabel bij het onderloopen ook minder versleten bevonden. Met de sloep teruggaande is het te donker geworden, om de boei bij de isolatiefout te zien. 23 September. De boei bij mijl 73 iu het zigt. De boei bij 72’ mijl gezonken en geene andere boei meer te zien, als het vat bij de splits van mijl 70. Het is in den nacht zeer slecht weder geweest, en nog altijd onstuimig. Om nog tot Muntok te kunnen komen, moest het werk heden hier afgedaan worden, of onvoltooid blijven. Er is dus gedurig uit gezien, om de boei bij mijl 72*. te vinden. Eene sloep werd gebezigd om de splitsen bij mijl 70 af te doen, en de tweede om den kabel van de tjunia te halen, ter vervanging van het foutieve stuk. Nog eene sloep werd uitgezonden om de boei te zoeken. Alles te vergeefs. Er was te veel deining. Wegens reparatie van de machine was er geen stoom op; eerst ten 2| uur stoom op. Er was geen kans om nog te kunnen werken, weshalve naar het vat bij mijl 70 gestoomd werd, om het door eene bamboezen boei te vervangen. Tevens werd de splits geopend en aan den chef der telegrafie gerapporteerd; beide einden werden geïsoleerd en ieder op eene bamboezen boei, zonder tros gelegd. Daarna is de tjunia gehaald en ten 5 uur doorgestoomd om de Noord naar Muntok alwaar den 25 ’s nachts aankwamen. De machine en ketels van de Draak zijn weder zeer defekt, de machinist vraagt herhaaldelijk tijd tot reparatien; van het kantoor Muntok is eene breuk op 73 mijlen gemeten. 9 October. De Draak is stoomklaar en vertrekt tot ± 19 mijlen beoosten de Karang Brom-Brom. Gedregd en het Muntok einde opgehaald; de kabel gebroken. 132 Naar Muntok gemeten 50 mijlen en later nog eens 45 mijlen; geen gehoor van Muntok. Uit de metingen blijkt reeds dat dit eene isolatiefout is. Begonnen dit einde optehalen, om van ±15 mijlen van Muntok den kabel te verplaatsen in de rigting naar de 3 punt van den wal van Sumatra. Het Ba- tavia-einde gedregd eu op eene boei gelegd. De meting toonde eene breuk zeer in de nabijheid aan (volgens de verschijnselen van de afwijking kon die echter ook eene isolatiefout zijn). De grond bestaat uit klei met zand en veel steenen, zoo als meestal onder den wal van Banka. Het dreggen is uiterst moeijelijk. De kabel is voorbeeldeloos versleten; plaatsen waar de ijzerdraden bijna geheel verteerd zijn komen op alle 2 h 3 vadem lengten te voorschijn; van de garens zijn zeer vele verrot en ligt de getah boolt, die ook hier door inboren van beesten is aangetast, zonder echter tot den geleider door te gaan. Deze plaatsen zijn door verwarming en omlegging van getahstrooken verbeterd. Overal werden de versleten plaatsen met indjoek en ijzerdraden bekleed. Het omgroeisel bestaat hier uit schelpen van onder scheiden aard; de ijzerdraden er onder zijn meer dan voor de helft verteerd. Waar de klei vaster is zijn rondom den kabel kleine tuitvormige schulpen en steenen gehecht. Waar de klei op korte trajekten met zand gemengd en zachter of modderachtig is, is de kabel met grootere schulpen, zeegewassen en spons achtige gewassen omgroeid. 10 October. Stroom tegen en zee en wind dwars, niet mogelijk den kabel op te halen; wegens het vele bekleeden gaat het ophalen zeer langzaam. In den tijd van 6 uren is ± 1 mijl opgehaald. Even als benoorden den Noordwachter werd beproefd, met beide reis- batterijen en de meet-batterij gehoor van Muntok te krij gen, doch te vergeefs. De afwijking verminderde zeer, in 16 minuten van 25^ tot 18 graden met de meetbatterij en de gewone galvanometer. Men was overtuigd dat de storing 133 het gevolg was van isolatiefouten. ’s Namiddags bij stroom- kenteren ,werd het kabelophalen voortgezet; met den donker waren + | mijl opgehaald, waarin weder eenige fouten in de getah werden verbeterd. 11 October. Even als gisteren ’s voormiddags stroom tegen, wind en zee dwars; niet mogelijk voorttegaan met ophalen; om echter wat vooruit te werken, is om de Noord gestoomd met het doel om voorbij de Karang Brom-Brom ± 13 a 14, mijlen van Muntok te dreggen en de fout op te sporen. Den gelieelen voormiddag werd te vergeefs gedregd, men kon den kabel niet boven water krijgen. Bij het dreggen is men steeds meer om de West gegaan; ’s middags stroomkentering en weder voor het ophalen gunstig; bij de tjunia teruggekomen en het kabelophalen voortgezet. Des avonds was in het geheel ± mijl opgehaald. De kabel wordt hoe digter bij den Karang Brom-Brom hoe slechter en meer omgroeid. Gisteren en van daag eene fabrieksplits gevonden, die bloot lag en iets gerekt was, zonder gebroken te zijn, of slechte plaatsen in de getah-bekleeding te hebben; de kabel was op deze plaatsen dunner en de koperomwindingen van de lasch door de getah te voelen. Evenwel kwamen hier vele plaatsen boven, waar de getahbekleeding spiraal vormig om den koperdraad en de draad excentrisch in de bekleeding zat, echter zonder isolatiefout. Bij de meting werd eene breuk op ± 5 mijl ontdekt, dus is de kabel bewesten de Karang Brom-Brom bij het dreggen of ophalen gebroken. 12 October. Wegens het weder kon de kabel met de tjunia niet opgehaald worden; even als gisteren, het dreggen bewesten den Karang Brom-Brom voortgezet doch zonder gevolg. Iedere keer is bij het dreggen steeds wat meer om de West, of nader bij Muntok gegaan. De grond is overal harde klei met steenen vermengd. Tegen den middag bij de tjunia teruggekomen en van den kabel tot ’s avonds * 4 mijl opgehaald. Op twee plaatsen werd de getah met gaten, door beesten gemaakt, bevonden; beide plaatsen 134 zijn verbeterd. Eenige slechte in het begin uitgekapte plaat sen afkomstig van den kabel bij den karang Brom-Brom werden overgelegd. 13 October. Even als gisteren nader bij Muntok gedregd zonder den kabel op te krijgen. Men was langzamerhand tot ± 9 mijlen van Muntok gekomen met het dreggen; in een trajekt van ± 5 mijlen was de kabel niet meer op te halen > hetwelk nog veel onder den Banka-wal zal gebeuren. De bevinding van isolatiefouten gaf aanleiding het procesverbaal van bevinding bij de kabelreparatie op te maken en ter verdere be slissing op te zenden. Er kwam bij , dat de Draak aan zijn doel niet meer beantwoordde. Alle stuurlieden waren ziek, en dus buiten den eersten stuurman, tevens wh gezaghebber, die ook ongesteld was, geene stuurlieden meer aan boord. Ook de eerste machinist was reeds geruimen tijd ongesteld en moest daarom wegens gebrek aan een ander, de tweede machinist als chef van de machinekamer fungeren, geassisteerd door een tijdelijk op daggeld in dienst genomen, vroeger uit ’s lands dienst ont slagen machinist. In het geheel was dus niet te verwachten dat de Draak nog lang dienst konde doen voor de kabelreparatie, zonder in reparatie te komen en zijne ekwipage te kompleteren. In den loop van den namiddag werd weder ± mijl kabel op gehaald en zoo ver gevorderd dat met het verplaatsen kon worden begonnen, ’s Avonds is op de reede van Muntok ge stoomd. 14 October. De 2e stuurman naar het hospitaal gebragt, en het procesverbaal van bevinding gesloten en op de post gegeven. De w'1. gezagvoerder verklaarde zonder assistentie niet te kunnen werken, om welke rede de Draak vertrok om de tjunia aftehalen; liet werk werd gestaakt en eene boei op den kabel gelegd, ’s Avonds op de reede van Muntok teruggekomen, om de herstelling van eenen stuurman af te wachten. 135 15 t/ra 31 October 1 t/m 4 November verblijf van de Draak te Muntok wegens gebrek aan personeel. De reservekabel te Muntok werd onderzocht, alle stukken werden vereenigd, de be dorven stukken uitgekapt, de opgehaalde kabel uit de tjuniain het magazijn overgebragt en alle kabels in eenen grooten kring behoorlijk opgeschoten, zoodat er nog ruim 70 a 80 mijlen deepseakabel opgeschoten kunnen worden. Het shore-end van den kabel naar Batavia en Palembang aan het strand is on- derloopen en onderzocht en zeer goed behouden bevonden. Men had het werk voortgezet met sloepen tot de eerste breu ken of fouten; er bestaat geen wet tot veiligheid van de boeijen en merken voor den kabel, en zijn de boeijen hier even als elders ontvreemd. Van de Draak kon men er geen toezigt op houden, het was te ver af, dreggen ging niet, men kon den kabel niet ligten om dat hier over bijna 1| mijl twee shore enden kruisling over elkander liggen. Dit werk is op nieuw begon nen kort voor dat de Draak weder in staat was te vertrekken. De ketels waren weder aangegroeid tot 3 streep dikte en de machine ten gevolge van het langzame stoomen bij gebrek aan stoom defekt geraakt. Met de mail van primo November werd een stuurman van Batavia verwacht, en den 3 November weder begonnen met het onderzoek van den kabel aan het strand en vooral langs het trajekt naar Palembang. De boei waar men bij de eerste breuk in den deepseakabel + 4 mijlen van Muntok is uitgescheiden, bleef dan ook bewaard. Te Muntok zijn aan wezig 15 mijlen kabel, waarvan 4 nog niet in zee gelegen hebben , die echter toch door oxijdatie der ijzerdraden verzwakt zijn. Bij het vele verplaatsen van den kabel, op uitnoodiging van het plaatselijk bestuur van Banka in 1860, heeft de kabel ge leden, de teer is er af, en door den vochtigen dampkring aan het strand, zijn de ijzerdraden sterk geoxijdeerd en bros geworden. 11 mijlen ziju opgehaald en versleten doch zoo goed mo gelijk verbeterd; ongeveer s/4 mijl slechte kabel is uitgekapt 136 wegens gebrekkige isolatie. Ten gevolge van het blootstellen van den kabel aan de zon in 1859, werd die van de ijzerdraden ontbloot, om nog voor kantoor verbindingen te kunnen dienen , terwijl de ijzerdraden voor kabelbekleeding of voor binddraad der landlijnen gebezigd kunnen worden. Met de mail van Batavia kwam den 3 November ’s avonds een eerste stuurman, en werd het bevel ontvangen de reparatie van den kabel naar Batavia te staken; maar den kabel naar Palembang en Singapore te onderzoeken, en daarna zoo mo gelijk medio November naar Batavia terug te komen. 5 November. Vertrokken naar de eerste breuk op het trajekt van Palembang. De deepsea kabel werd gedregd en onderloopen tot de breuk. De meting gaf eene breuk naar Palembang niet ver af. De kabel zag er hier even slecht en versleten uit, als onder den wal van Banka, met uitzondering van korte trajekten waar over 2 1 kabellengte de kabel onbegroeid is en met zwarte modder bedekt boven kwam. Het repareren en versterken zoude veel tijd kosten, terwijl hier een sterker bekleede kabel dient gebruikt te worden, voor eene goede duurzame verbinding; het shore-end is slechts 1 2 mijlen lang van het strand. Op de bank voor de Oepang was de kabel reeds een jaar geleden zeer versleten en de vervanging noodig; het onderzoek daarvan scheen dus overbodig en werd besloten den kabel in de Moessie te bezigtigen. 6 November. Vertrokken naar Palemban». O 7 November. In de Moessie den kabel opgehaald en onder loopen tot de breuk bij kampong Oepang. De ijzerdraden zijn hier behouden, hoewel door oxijdatie verzwakt en bros gewor den. Een stuk daarvan werd overgelegd. Het water in de Moessie is bij vloed soms ook ziltig. 8 November. Het is niet gelukt het andere eind van de breuk te vinden inde monding van de Oepang; de kabel moest dus hooger in de rivier opgehaald worden, waarvan echter wegens ernstige 137 ziekte van den gezaghebber afgezien moest worden. Naar Palembang vertrokken om een’ geneesheer te raadplegen. 9 November. In de tubusplaat waren weder twee scheuren ontstaan, welke gerepareerd moesten worden. Er werd besloten het onderzoek van het trajekt Muntok- Singapore bij Tandjong Bon te doen en daarheen regtstreeks te vertrekken, omdat men nog voor 5 N 6 dagen kolen aan boord had. ’s Avonds na reparatie van de ketels vertrokken. 11 November. Des morgens ± 40 mijlen bezuiden Tjandjong Bon had men geen stoom meer; de kolen waren slecht, waar door veel verbruik, zoodat het twijfelachtig was of voldoende kolen aan boord waren om het bedoelde onderzoek te kunnen doen; ook waren de ketels weder defect en lek en moesten gerepareerd en schoon gemaakt worden. De Ingenieur van Kerkwijk was tevens zwaar ziek geworden met dijssenterie. Uithoofde van een en ander heb ik de Draak naar Muntok terug gedirigeerd met het plan, om den kabel naar Singapore slechts van Tandjong Kalian te onderzoeken, met sloepen, zoo ver men komen kon, want een onderzoek bij Tandjong Bon zoude bij den staat van de Draak nog 12 dagen tijd en veel kolen gekost hebben. De Draak kwam den 12 November op de reede van Muntok terug, en werd gereed gemaakt om naar Batavia te vertrekken. 12 t/m. 14 November. Is bij Tandjong Kalian het shore-end opgehaaWen wel van het strand af, omdat men den kabel met de dreg niet ligten kon. Hier is ook het shore-end op vele plaatsen versleten en verteerd. In zee en aan het strand in het zand is die zoo sterk geoxijdeerd, dat de kabel met eene dikke korst van zand en oxijde is omgroeid. In zee is het shore-end minder met schulpen omgroeid, maar zware steenen zitten er aan vast en kwamen mede op. Bij de splits van het shore- end en den landkabel aan wal was eene breuk vlak bij gemeten. Deze was echter eene isolatiefout op ongeveer 20 el afstand. Hier 138 lag de kabel (shore end) ten gevolge van afspoeling naauwelijks 2 voet onder het zand aan de hitte der zon blootgesteld, waar door het zand verwarmd werd, en ten gevolge waarvan de kabel in eene temperatuur is gekomen , waardoor op vele plaatsen de getah vermengd met teer en zand aan de oppervlakte der ijzerbekleeding uitgezweet is bevonden. De oever is hier zeer steil, en bij het onderloopen is het shore-eud zoo stijf komen te liggen , dat men het niet diep genoeg onder den grond koude krijgen, om welke rede het shore-end hier van de landsplits opgehaald en in zee opgeschoten is, met het uiteinde met ijzerdraad bevestigd aan eenen vast ingedreven paal, zoodanig dat die steeds onder water blijft. Bij eb is er gemakkelijk bij te komen. Van den deepseakabel is slechts een stukje voorbij de splits gezien echter zoo versleten als nog ergens gezien is, ten gevolge waar van die ook dadelijk gebroken is in de diepte van 25 vadem. Het dreggen zoude vruchteloos geweest zijn, want de diepte, de slechte grond met steenen en de slechte staat van den kabel zijn beletselen, waardoor de kabel moeijelijk te krijgen of toch niet boven water te halen is. Van het punt, waar het versleten stuk shore-end is uitgekapt, is uit de sloep eene breuk op + 20 mijlen gemeten, en werd tevens door de variabele afwijking slechte isolatie opgemerkt, weshalve deze breuk ook wel dezelfde kan zijn, welke van uit het kantoor Muntok in Julij 1860 op ± 60 mijlen is gemeten, of zij is eene afzonderlijke isolatie- fout veel nader bij. Het shore-end was niet overal aangegroeid met schelpen, maar vele steenen wareu er aan vast gehecht, ter plaatse waar het in dien staat boven kwam was het zeer sterk omgroeid met steenen en groote schelpen, zoo als elders voor komen. Het overgezonden stuk shore-end was hoegenaamd niet omgroeid, slechts met een weinig modder en zand boven water gekomen en is dus hier het verslijten niet aan dierlijke vochten toeteschrijven. 14 November, ’s Avonds is uitgescheiden met het onderzoek 139 en den 16 November naar Batavia vertrokken, alwaar men den 20 November is aangekomen. De Ingenieur belast met de leiding van de kabel reparatie. (w. g.) G. BOSSE. Uit het vorenstaande rapport kan blijken, dat aanvankelijk goede resultaten van de werkzaamheden konden worden ver wacht. Zoo als hier voren gezegd is had men zich voorgesteld dat het verleggen van den kabel op ongeveer 165 mijlen van Batavia zoude moeten beginnen. De kabel liet zich daar nog zoo goed aanzien, dat men, ook om dat daar nog geene breuken waren voorgekomen, het uitgangspunt van het verleg gen op ongeveer 176 mijlen van Batavia konde kiezen. De aldaar opgehaalde kabel bleek in de zelfde soort van zachten modder te liggen als onder den wal van Sumatra, en was gaaf gebleven, zoodat eene verplaatsing gunstige vooruitzigten ople verde. Op de reede van Batavia was de kabel ter dikte van 8—4 strepen met eene korst omsloten, bestaande uit een geel grijze in het bruine overgaande minerale zelfstandigheid, van geringe hardheid, doch geheel afgescheiden van den omringenden modder. Deze zelfstandigheid, chemisch onderzocht, ontwikkelde hij gloeijijjg eene teerlucht, en een reuk van zwavelzuurgas , beide van den kabel afkomstig. In de binnenste vlam van de blaasbuis aanhoudend gegloeid verkreeg de zelfstandigheid een metaalachtig voorkomen, werd magnetisch en toonde veel overeenkomst met zekere ijzerertsen. Hare bestanddeelen zijn kiezelaarde, ijzeroxijde, aluinaarde, zeer kleine hoeveelheden kalkaarde en sporen van bitteraarde. De vorming dezer om- korsting werd toegeschreven aan zeedieren, die, langs den kabel zich bewegende, het een of ander klevend vocht afzonderen, waardoor zich de bovengenoemde bestanddeelen tot eene vaste 140 massa konden vereenigen. Bij 300 malige vergrooting zijn echter geene sporen van overblijfselen van zeedieren kunnen gevonden worden. Onder de omkorsting was de kabel geheel onbeschadigd en de ijzerdraden zoo blank als of zij gepolijst waren. Bij de voortzetting der werkzaamheden werden echter verschijnselen waargenomen, die, ofschoon zij nog geenzins aan het welslagen deden twijfelen, echter minder gunstig waren. Toen de Draak na het verleggen van een gedeelte kabel, naar Batavia terugkeerde, om nieuwe kabel in te nemen en tevens, zoo men meende, slechts ééne breuk in de nabijheid dier plaats te herstellen, werd in plaats van ée'ne, successivelijk van af de mond der Moeara baroe (het landings punt van den kabel) tot nabij Poeloe Katok een twintigtal breuken gevonden en hersteld. Het shore-end van bezuiden de Agnieten eilanden tot bezuiden de eilanden Middelburg en Amsterdam liggende, was alleen onbeschadigd gebleven. Op sommige plaatsen was de ijzeren omkleeding van den kabel geheel verdwenen of wel zeer dun geworden, hetgeen duidelijk niet aan mechanische oorzaken, maar aan chemische werkingen moest worden toegeschreven; welke deze waren was echter nog twijfelachtig. In aanmerking kon komen. a. oxijdatie door het zeewater of verbinding van daarin aan wezige stoffen met het ijzer. b. Inwerking van eenige bestanddeelen yan den bodem waarop den kabel rust. Het kwam mij voor, dat in het eerste geval het verteren van het ijzerdraad zich zoo al niet over de geheele lengte van den kabel, ten minste over eene aanzienlijke uitgestrektheid moest openbaren, terwijl integendeel de beschadigde gedeelten meestal zeer kort, sommige zelfs slechts eenige voeten lang waren. Ook in het tweede geval scheen het dat het chemisch proces zich moeijelijk tot zulke kleine lengten kon bepalen. Ik meende daarom het wegvreten van de ijzeren omkleeding te moeten 141 toeschrijven aan sommige soorten van mollusken, die zich aan den kabel hechtende, een scherp bijtend vochtend afscheiden , dat het ijzerdraad aangrijpt en doet verteren. De omstandigheid dat het verdwijnen van het ijzerdraad meestal werd gevonden daar waar in de nabijheid schelpen aan den kabel werden aan getroffen, scheen deze veronderstelling te bevestigen. De latere bevindingen hebben mij echter overtuigd dat die meening in zoover onjuist was, dat wel degelijk de oxijdatie der ijzerdraden in de eerste plaats aan het zeewater moet wor den toegeschreven, doch dat de aard van den bodem, en nog meer dierlijke vochten de oxijdatie krachtdadig bevorderen en snel doen toenemen. Op sommige plaatsen waar de ijzerdraden versleten waren, was de getahpertjah door kleine mollusken aangetast, die daarin gaatjes vreten tot op den koperen geleiddraad. Bij het ophalen van den kabel werd in sommige gaatjes het diertje nog aange troffen, dat met zijne schelp het geheele gaatje afsloot. Het scheen als of deze diertjes door hunne schelp den geleiddraad blijven isoleren, zoolang zij niet gestoord worden, terwijl zij bij het ophalen van den kabel uit hun verblijf gerukt worden en daardoor isolatiefouten veroorzaken. Immers werden deze niet ontdekt vóór dat de kabel eerst opgehaald was geweest. Waren deze verschijnselen, zooals gezegd is, ongunstig, het scheen als of de uitwendige beschadigingen slechts plaatselijk tusschen de eilanden bij Batavia beperkt waren en zouden ophouden voorbij den Noordwachter, van waar tot nabij Lu- cipara de kabel werd geacht in goe'den staat te zijn. De beschadigingen, ofschoon het werk bemoeijelijkende en ver tragende, schenen niet van zoodanige beteekenis te zijn, dat men de hoop op het herstel van den kabel moest op geven. De overtuiging stond echter al dadelijk vast, dat om de gemeenschap te kunnen onderhouden in drukke vaar waters en speciaal over eene lengte van minstens 40 mijlen 142 van de landingslaats te Batavia, shore-end kabel moest worden gelegd en tevens werktuigen moesten voorhanden zijn om den kabel, waar hij later versleten en gebroken mogt bevonden worden , te kunnen versterken en bekleeden. Voor zoodanige bekleeding beval zich bijzonder aan goemoetie of indjoek, omdat zich daaraan geene schelpen vast zetten. Een voorraad shore-endkabel en de bedoelde werktuigen werden aangevraag'd. De gekoesterdt gunstige verwachtingen mogten echter geene verwezenlijking erlangen. Eensdeels bleek het dat de Draak, hoe goed geschikt voor gewone reparatien, waarop bij de bestemming van dat vaartuig voorde telegraafdienst ook slechts gerekend was, voor langdurige diensten, zooals nu gevergd werden niet voldoen kon. Het grootste bezwaar leverde de vorm van den stoom ketel op, welke zoodanig is ingerigt dat hij niet naar belmoren van de zich op de vlampijpen vasthechtende watersteen kon worden schoon gemaakt. Bij stoomschepen, welke tot gewone diensten gebezigd worden en dus in den regel met volle kracht stoomen, wordt de vorming van watersteen grootendeels voor komen door voordurend met de breintoestellen en door spuijen een gedeelte van het onzuivere, met kalk en zout bezwan gerde, water uit den stoomketel te verwijderen. De van de Draak gevorderde diensten waren echter van dien aard, dae meestal zeer langzaam gestoomd werd, dikwerf het vaartuig een geruimen tijd gestopt lag, zoodat het spuijen en breinen niet in voldoende mate kon geschieden, en de vorming en aan zetting van watersteen op de vlampijpen zeer aanzienlijk moest worden, kunnende dit blijken uit de omstandigheid dat van 12 tot 25 September, dus in slechts 13 dagen, zich eene korst watersteen gevormd had van 3 strepen dikte. Telkens intredende vermindering van stoomvermogen, die het schoonmaken van den ketel noodig maakte, hetwelk uithoofde van zijne constructie zeer tijdroovend was, scheuren in de tubusplaten enz., die niet minder tijdroovende reparatien vorderden, waren daarvan het 113 gevolg, zoodat de werkzaamheden ieder oogenblik voor eenigen tijd gestremd werden. Voornamelijk echter was het de kabel zelf die niet aan de aanvankelijk zoo gunstige bevindingen beantwoordde. Telkens werden nieuwe breuken ontdekt, gedeeltelijk door ankers, ge deeltelijk bij het repareren zelve veroorzaakt, daar de kabel zoo was versleten, dat hij tegen het ophalen niet bestand was. Daarbij kwamen hoe langer zoo meer isolatie-fouten, door het invreten van mollusken veroorzaakt, voor den dag en bleek het ook dat daar waar de kabel vroeger onder de beschuttende omkorsting geheel gaaf was gebleven, later, toen de korst door liet ophalen van den kabel was afgevallen, niet meer aangroeide maar zeer spoedig begon af te slijten. Bij Moeara baroe was de kabel zoo slecht, dat een gedeelte nieuwe moest worden gelegd. Ik had gehoopt dat, in afwachting dat uit Europa shore- end kabel en werktuigen tot bekleeding zouden arriveren, om dat shore-end tusschen de eilanden te kunnen leggen, de oude kabel nog zoover zoude kunnen hersteld en versterkt worden, dat die ten minste nog voor eenigen tijd bruikbaar was. Bij de zoo even vermelde bevindingen bleek het echter dat die hoop ijdel was, dat zonder sterken kabel van Batavia tot ten min ste aan den Noordwachter, aan geen herstel der gemeenschap te denken viel en dat de Draak met nog verder, zoo als ze tot dus verre gedaan had, onophoudelijk tusschen de eilanden heen en weder te stoomen, om de telkens op nieuw ontstane breuken te herstellen, een vruchteloozen arbeid verrigtte, waardoor de werk zaamheden niet gebaat werden , en een kostbare tijd verloren ging. Hoe wenschelijk het ook was om de herstellingen van Batavia uitgaande te kunnen doen, ten einde van de Draak steeds ge meenschap met het Telegraafkantoor te Weltevreden te kunnen houden, achtte ik het in de bestaande omstandigheden geraden daarvan verder aftezien, en thans van Muntok uit te beginnen, om het in orde brengen van het trajekt van den Noordw'achter 144 tot Batavia voor het laatste te bewaren, als wanneer welligt shore-endkabel beschikbaar zoude zijn. Toen derhalve, nadat de Draak van 11 Augustus in reparatie was geweest, op den 12 September de werkzaamheden weder konden hervat worden, werd door mij last gegeven, ohr alvorens nog de reparatie eener breuk bij den Noordwachter te beproeven, waardoor eenige hoop bestond den kabel tot nabij Lucipara althans voor het oogenblik zonder breuken te hebben, doch dan ook naar Muntok te vertrekken om van daar uit naar Batavia toe te werken. Ik achtte dit te meer noodig, omdat daardoor tevens zekerheid zoude worden verkregen omtrent den toestand van den kabel in straat Banka, waarvan nog weinig bekend was, en die, afgaande op het gebleken toenemend verslijten nabij Batavia, ook wel eens minder goed konde zijn, dan men meende. Dat vermoeden bleek niet ongegrond te zijn. In straat Banka was de kabel nog meer versleten en waren daarin nog meer isolatie-fouten aanwezig dan tusschen den Noordwachter en Batavia. In dezen stand van zaken moest aan het herstel van den kabel gewanhoopt worden, te meer nog daar de Draak hoe langer hoe meer reparatie behoefde, en voor het oogenblik het werk weder door ongesteldheid van den 1 stuurman, die bij ontstentenis van den gezagvoerder het bevel over de Draak had, en van de beide andere stuurlieden, tijdelijk gestremd was. De beide Ingenieurs omtrent het vorenstaande rapporterende, meênden mij dan ook te moeten in overweging geven, het werk te staken waarbij zij hunne tot dus verre gemaakte bevindingen nogmaals beknoptelijk constateerden als volgt; Bevindingen bij de kabelreparatie van den 24 April t/m 14 October 1861 Nadat wij ondergeteekenden G. Bosse en A. van Kerkwijk, Ingenieurs voor de dienst der Telegrafen, voornamelijk aan den 145 kabel tusschen Batavia en Muntok zijn werkzaam geweest, daar waar zijne ligging meer of min door den grond en den bodem der zee is begunstigd, of waar die blootgesteld is geweest aan slijting door bijzondere oorzaken, of aan breuken door de scheepsankers als anderzins, zijn wij thans in staat onze be vinding naauwkeurig en omvattend bekend te stellen, en zullen wij bij deze : 1. Den staat van den kabel en de vermoedelijke oorzaken van dien toestand constateren. 2. De werkzaamheden vermelden , zoo als die hebben kunnen plaats vinden met de bestaande hulpmiddelen en 3. Ons oordeel bekend stellen over hetgeen zoude kunnen strekken tot de mogelijkheid van het bestaan, het onder houd en de beveiliging van den kabel. lc Staat van den kabel. a. deepsealcabel. Overal is de ijzerbekleeding dermate verzwakt , dat zelfs daér waar de ijzerdraden er nog geheel om zijn gebleven, deze toch breken en er afspringen als de kabel geligt of onderkopen moet worden. Voornamelijk is dit laatste het geval waar modder of zuivere zandgrond gevonden wordt. Waar koraalgrond gevonden wordt, of de kabel zeer nabij eilanden ligt, zijn de ijzerdraden op vele plaatsen en op zeer korte afstanden van elkander, somwijlen over eene lengte van twee vadem geheel verteerd, de garens verrot en ligt de getah- bekleeding geheel bloot. Deze geheele en spoedige vertering van die ijzerbekleeding moet worden toegeschreven aan dier lijke vochten van de beesten, die zich aan den kabel vestigen en daar vermeerderen. Verscheidene stukken kabel zijn tot nader onderzoek met het omgroeisel daartoe opgezonden, DL. VIII,’ 10 146 Dit geheel of gedeeltelijk ontdaan zijn van de ijzerbekleeding maakt de reparatie uiterst moeijelijk, daar het slechts zelden gebeurd is, dat de kabel zonder breken geligt is kunnen worden. Op plaatsen waar de getahbekleeding geheel of gedeeltelijk bloot lag is de getah door beesten aangetast, die somtijds met hunne schelphuisjes door de getah tot aan den geleider toe zijn ingegroeid, waardoor de isolatie van den kabel zeer ge brekkig geworden is, en zeer groote fouten voorkomen, die de telegrafische gemeenschap onmogelijk maken. Wij hadden reden te vermoeden dat dergelijke fouten slechts daar te voorschijn kwa men , waar de kabel door onderloopen uit zijne rust in eene stijve spanning kwam, en daartoe over de kleine wielen van de werk- sloep moest loopen, waardoor de. beestjes stierven en de goede sluiting van hunne huisjes ophield. liet is echter gebleken, dat deze fouten ook daar zeer belangrijk aanwezig zijn, waar de kabel na zijne ligging nog nooit is aangeraakt geworden, en zij ook door negatief stroomzetten hoe langer hoe meer te voorschijn kwamen. Dientengevolge zal er steeds veel stroomverlies plaats heb ben en eene duurzame gemeenschap niet mogelijk zijn. Er zijn zeer vele breuken in den kabel gekomen, sedert Julij 1860 op plaatsen waar de kabel nimmer gebroken is geweest. De rede hiervan mag toeval zijn, maar de voor naamste is zeker, dat de kabel na dien tijd zeer verzwakt is, en. door gewone praauw-ankers is kunnen gebroken worden. Het bewijs hiervoor is, dat 2 maanden na de ligging met den kabel zeer vele ankers werden opgehaald, terwijl thans geen enkel anker met den kabel is geligt. Tengevolge van de verzwakking van den kabel, rekken bij het ligten ook de fabrieksplttsen, waar de getah-bekleeding dunner is dan op andere plaatsen. Hierdoor komt de lasch open en breekt of blijft nog door de dunne koperdraden ver bonden, of de splitsen van de gebroken draden steken door 147 de getah heen. In het eene geval wordt het leidingvermogcn verminderd 5 in het laatste worden isolatie-fouten veroorzaakt. Kinken zijn veelal opgehaald, doch nergens is gebleken dat daardoor fouten zijn veroorzaakt. Op vele plaatsen waar de ijzer draden geheel versleten zijn is de getah spiraalvormig door de draden sterk ingedrukt gevonden, echter zonder beschadiging der getah. Deze komen ons voor kinken geweest te zijn. Echter zijn ook door de draden sterk ingedrukte plaatsen gevonden, waar de ijzerdraden nog goed waren gebleven, en is de kabel meestal op die plaatsen gebroken. Nadat tien belangrijke isolatie-fouten zijn opgespoord en uitgekapt, en de oude en nieuwe bijgekomen breuken zijn gerepareerd, is de staat van den kabel van Batavia tot Muutok als nu; Van Batavia tot 23 Engl. mijlen 0° isolatiefout, maar in dit trajekt komen 17| Engl. mijlen shore-end-en nieuwe deep- seakabel voor: Van 28 tot 65 Engl. mijlen 16° isolatiefout, zijnde slechts verscheidene kleine fouten. Van 65 tot 78^ Engl. mijlen 40" isolatiefout, schijnbaar nog foutiver geworden in den tijd tusschen 10 Augustus en 25 Sep tember jl. Van 78|- tot 186^ Engl. mijlen vermoedelijk geene isolatie fout, doch nieuwe bijgekomene breuken, waardoor de isolatie niet is gemeten kunnen worden. Van 186|. tot 206 Engl. mijlen is de kabel door herhaalde reparatiën zeer versleten en zijn er vele breuken, waardoor de isolatie-fouten dus niet te bepalen zijn. Van 206 tot 246 Engl. mijlen reeds een jaar geleden on derzocht en zeer slecht bevonden. In dit trajekt zijn nog breuken van 1860, die nog niet her steld zijn. Isolatie onbekend. Van 246 tot 265 Engl. mijlen nog niet onderzocht, maar 148 niet te verwachten dat de kabel daar beter zal zijn, dan in het andere gedeelte van den wal van Banka. Van 265 tot 285 Engl. mijlen slechte kabel met isolatie- fouten. Vermoedelijk zijn in het trajekt van 206 tot 285 Engl. mijlen onder den wal van Banka even veel isolatiefouten als in het trajekt van 265 tot 285 Engl. mijlen en bij de Duizend eilanden, daar op vele plaatsen de getah bloot ligt en de kabel evenzeer omgroeid is. b. Shore-end kabel. De weinige mijlen shore-endkabel in het onderzochte trajekt voorkomende, zijn waar de deepseakabel geheel versleten is, ook wel omgroeid, echter uitmuntend sterk en zonder isolatie-fout bevonden, omdat de oxijdatie de veel zwaardere ijzerdraden nog niet heeft kunnen verzwakken. 2. De werkzaamheden enz. Wij vermeenen te moeten aanbalen hetgeen met de beschik bare middelen aan den kabel verrigt is geworden, ten einde daaruit, in verband met den staat van den kabel, de redenen aantetoonen, waarom de reparatie tot nog toe niet is kunnen en moeijelijk zal worden voltooid. Wij gelooven dat het werk thans zonder vrucht geschiedt, omdat de herstelling van den verzwakten kabel hoe langer hoe moeijelijker en hoopeloozer wordt, zoo niet de daarvoor benoodigde middelen als: Reserve shore-end kabel en eene machine, om de versleten ijzerbekleeding te ver nieuwen, of door eene sterkere te doen vervangen, spoedig worden beschikbaar gesteld. Met het oog op de spoedige uitzending van genoemde mid delen , kon men in den beginne de hoop koesteren op eene mogelijkheid der herstelling, vooral daar bij het eerste onder zoek van den kabel op de rcede van Batavia en bezuiden 149 Lucipara de kabel zich niet in zulk eenen slechten staat voor deed en tot dusverre nog niet gebroken was van Batavia tot 180 Engl. mijlen om de Noord. liet plan bestond om van bezuiden Lucipara den kabel onder den wal van Sumatra in ondiep water te verleggen tot aan de 3 punt en van daar dwars door straat Banka tot beoosten de Karang Brom-Brom, daar de ondervinding geleerd had dat veie breuken in de straat Lucipara worden veroorzaakt door het ankeren der vele schepen in dat naauw en dat de kabel liggende in den modder onder Sumatra’skust zich beter zoude conserveren dan in den harden zand,- koraal- en steengrond onder de Banka kust. Daar in het midden der straat de stroom het minste is en de schepen aldaar minder ankeren, zoude de oversteek naar Banka bij de 3 punt moeten beginnen. Bij de Karang Brom-Brom zoude die het oude tracé vervolgen en wij liet geheel zooveel doenlijk met buiteubekleeding versterken. Zoo zijn wij na het bovengenoemde onderzoek bezuiden Lu cipara en voor de monding der rivier bij Batavia, op welke plaats slechts eene breuk op + 16 Engl. mijlen in het geheele trajekt gemeten was, begonnen met de reparatie van het kantoor Batavia, ten einde steeds gemeenschap met Weltevreden te houden. Bij de reparatie meer om de Noord bleek spoedig dat er meerdere breuken en eindelijk ook isolatiefouten waren,. ten gevolge waarvan de metingen zeer onnaauwkeurig waren geweest. Ook bleek dat nabij de eilanden de modder met koraalzand vermengd was en de kabel aldaar zeer verzwakt en versleten was. Alleen het shore-end, zelfs tusschen Middelburg en Amsterdam , was uitmuntend goed gebleven , ofschoon overal sterk met koralen en schelpen omgroeit. Wij mogten te regt vermeenen dat het uitwendige verzwakken van den kabel slechts nabij en tusschen de eilanden zoude voorkomen en voorbij den Noordwachter ophouden, en gingen voort den kabel zooveel mogelijk te ver- 150 sterken door omkleeding met indjoek en ijzerdraden op de zwakke plaatsen; waar de kabel te zwak was of waar vele isolatie- fouten voorkwamen, deze door nieuwe kabel uit den reserve voorraad te vervangen en overal tusschen de breuken zoo veel noodig een eind nieuwe kabel in te splitsen, daar men geen kracht op den kabel raogt doen om de einden bij elkander te halen. Hierdoor is nu reeds liet trajekt van Batavia tot de Noord- wachter met 6 Engl. mijlen verlengd, waardoor ook de stijfheid van den kabel in verhouding met de zwakheid is verminderd en ook zoodoende latere reparatien minder moeijelijk zullen worden. Het opsporen van de isolatiefouten heeft den meesten tijd en moeite gekost, omdat men uit gebrek aan kabel moest trachten, de plaats tot het kleinst mogelijke trajekt te beperken, dit kleine trajekt als dan te vervangen, en de kabel later, nadat die geheel zoude zijn droog geworden, aan boord nader te onder zoeken. Ten gevolge van den ouderdom der breuken was ook de op sporing daarvan moeijelijk geworden en konden wij daar waar zich isolatiefouten bevonden, in het geheel de metingen niet vertrouwen. Door eenigen tijd negatieve stroom te zetten is de afstand der breuken naauwkeuriger kunnen bepaald worden. Hierdoor zijn echter kleine isolatiefouten, aanmerkelijk grooter geworden, en daar deze kleine fouten zich menigvuldig voordeden en het onmogelijk was, de slechte kabel overal door nieuwen of verbe terden kabel te vervangen, hebben wij ook hiermede niet kunnen voortgaan, en het bedoelde lange stroomzetten slechts daar en met goed gevolg aangewend waar de meting dadelijk eene groote isolatiefout te kennen gaf. Reeds toen wij met de reparatien tot de Agnieten eilanden gevorderd waren is het onderloopen van den kabel slechts bij groote noodzakelijkheid en op korten afstand van de breuk geschied , daar de kabel hierdoor nog zwakker werd en door zijne zwak- 151 heid reeds veelal brak, bij het dreggen en ophalen. Steeds is het dreggen met de meeste voorzichtigheid geschied, en is ech ter de kabel met slechts enkele uitzonderingen zoo niet bij het ophalen, dan toch voor of achter die plaats kort daarop ge broken, soms wel voor en achter de sloep te gelijker tijd. Bij doodstilte en geen stroom is het ons enkele malen gelukt de kabel zonder te breken op te halen. Waar de kabel boven water kwam, met uitzondering van enkele kleine trajekten, moest men onophoudelijk repareren en versterken, daar waar de ijzerbekleeding geheel of gedeeltelijk verteerd of versleten was. Op den 10 Augustus was de herstelling van den kabel zoo ver gevorderd, dat op ééne breuk na, op nieuw bezuiden Lu- cipara bij gekomen, het trajekt tusschen Batavia tot * 188 Engl. mijlen van daar goed was, met uitzondering van eenige kleine isolatie-fouten, die echter de gemeenschap niet ver hinderden. Sedert is er eene breuk gekomen op 78 Engl. mijlen en hebben zich twee groote isolatiefouten voorgedaan op 673/4 Engl. mijlen en 72’/2 Engl. mijlen van Batavia, waardoor weder alle gemeenschap is verbroken geworden. De eerste isolatiefout is weggeruimd en de tweede beperkt tot 3/3 Engl. mijl. Deze en de breuk zijn uithoofde van het ongunstige weder niet kunnen hersteld worden en moest, op verlangen van den chef der Telegrafie, de verdere voortgang der reparatie van Muntok uit plaats vinden. De kabel onder den wal van Banka beoosten de Karang Brom- Brom is even zwak en versleten, op sommige plaatsen nog zwakker, dan bij de Duizend eilanden, liggende op eenen harden kleiachtigen met zand en steenen vermengden grond, overal omgroeid met eene brosse koraalachtige korst. Van de Nangka eilanden tot bijna op de hoogte van de eerste punt van Sumatra is de kabel nog geen jaar na de ligging, 152 zeer sterk met koraal omgroeid en zeer versleten en verzwakt bevonden. Ook daar ligt de kabel overal in koraal en op harden kleigrond en zal dus nu zeer zeker in eenen allerslechten staat verkeeren. De zware stroomen die hier om de Oost en West loopen met de variabele winden, werken hier allerongunstigst op de be zigheden. Slechts eenige uren kan hier met dezen zwakken ka bel gewerkt worden, het ophalen moet natuurlijk zeer voorzichtig geschieden, om het breken van den kabel zoo veel mogelijk te voorkomen, daar ook het dreggen hier uiterst moeijelijk is. liet onophoudelijke bekleeden en versterken der zwakke plaatsen is zeer tijdroovend, zoodat gemiddeld niet meer dan l'/2 mijl per dag verplaatst kon worden, als namelijk de kabel zonder isolatie-fouten bevonden wordt, hetgeen buiten dien nog veel meer werk veroorzaakt. Om op meer plaatsen te gelijker tijd te werken, ontbra ken ons de hulpmiddelen. 