Zeer fraai is de « lotos dans ». In 't midden van 't vertrek wordt een reusachtige porceleinen bak gezet, waarin een lotosbloem schijnbaar op het water drijft. Twee danseressen, die ooievaars moeten voorstellen en lange witte gewaden dragen, komen plechtig achter elkaar binnenstappen. Op 't zelfde oogenblik ontdekken beide de schoene bloem in welken vorm een wonderschoone prinses door toovermiddelen veranderd werd en nu ontstaat er ijverzucht. Zij draaien langzaam om elkaar heen, slaan met de vlerken, (lange afhangenrte mouwen), knikken al klapperend met de hoofden en trachten steeds meer 't voorwerp van haar afgunst te naderen. Het tempo wordt langzamer en men voelt dat de beide ooievaars iets in hun schild voeren. Steeds dichter naderen zij de lotosbloem en op 't oogenblik waarop beide den kop over den rand steken ten einde haar te plukken, laat de lotos haar bladeren vallen en plotseling verrijst een miniatuur danseresje uit den porceleinen bak. De voorstelling eindigt meestal met den drakendans. Een houten getimmerte waarop twee draken zijn afgebeeld, die zich elk om een paal slingeren en de geopende bekken tegen elkaar gericht houden, zoodat er een ronde opening ontstaat, wordt in 't midden van het vertrek geplaatst. Alle danseressen nemen aan deze dans deel, die als 't ware een examen is, want zoo ooit bestaat hier de gelegenheid, zich in lenigheid en sierlijkheid met elkaar. te meten. Zij' vatten elkaar om 't middel, dansen in een kring zwevend en heupwiegend er om -heen, terwijl zij een zacht tweestemmig gezang laten hooren en 't orkest hen met zacht gedempte akkoorden begeleidt. Op een teeken van den man met 't houten instrument stellen zij zich in' twee rijen achter elkaar. De twee voorsten krijgen een bont gevlekten bal in de hand, waar aan twee zijden kwasten zijn gevestigd. (De bal stelt een drakenei voor). Met gracieuse armbuigingen maken zij de beweging van mikken, ten einde ieder op haar beurt den bal door de opening te werpen (zij staan tegenover elkaar aan weerszijden van 't houten gevaarte) om elkaars bal op te vangeh. De muziek vergezelt haar bewegingen met steeds sneller wordend tempo. Geruimen tijd wordt de aandacht van 't publiek in spanning gehouden; telkenmale als men denkt dat zij den bal zal werpen, bedaren plotseling haar bewegingen en begint zij opnieuw te mikken. Zeer te bewonderen is hierbij de eenheid van 't orkest en de danseres. Als 't haar gelukt is verstomt plotseling het orkest en de danseres knielt neder terwijl zijn Excellentie haar tot belooning een reusachtige papieren lotosbloem in 't kapsel steekt. Heeft zij echter misgeworpen hetgeen haar reputatie als kunstenares niet verhoogt dan maakt men haar, met een penseel met 0. I. inkt een zwarte streep op 't gelaat. Nu dansen zij weer hun rij en wordt 't werpen hervat door de twee die op haar volgeri. Hebben zij alIen haar beurt gehad, dan defileeren zij voor Zijne Majesteit, die elk het traditioneele geschenk, een rol blauwe zijde, overhandigd. Nog waren wij in volle bewondering voor de sierlijke bewegingen van de kissangs, toen hard en wreed een telephoonbel rinkelåe. Een telephoon in de sprookjeswereld van een oostersch feest! 't Was alsof men opeens met een schok terugviel in 't prozaiische leven van de twintigste eeuw! 't Was wreed, maar waar. En die rinkelende telephoon bracht heel wat opschudding te weeg. Want 't was een keizerlijke boodschap, waardoor de tegenwoordigheid van zijn Excellentie op 't paleis werd vereischt. Plechtig rees hij dadelijk overeind en maakte zich gereed om te vertrekken. Van alle kanten waren dienaren aangescholen om hem te helpen. Gesteund door twee van hen stond hij op. Terwijl deze hem onder de armen vasthielden tilde een derde beurtelings zijn voeten op; een politiedienaar stak er een paar hooge vilten laarzen aan, vervolgens werd hem het gazen overkleed aangetrokken, een zijden koord om het middel geknoopt en de plooien van het kleed afgetrokken, zooals men dat bij kleine kinderen doet, wil 'tjurkje netjes zitten. De hooge baret van zwart gaas met de beide uitstekende vlerken werd hem op 't hoofd gezet. Gedurende deze bezigheden had zijn Excellentie zich laten begaan alsof hij een levenlooze pop was, voortdurend speelde een welwillende glimlach op zijn eerwaardig gelaàt, dat zulk een vreemde tegenstelling vertoonde met zijn hulpeloosheid. Met een kort aanspraakje en een apathische beweging van een toegestoken hand die hij willoos liet drukken, nam hij afscheid. Ondersteund door de beide mannen strompelde hij naar de deur als een kind dat past leert loopen. Buiten stond een kleine draagstoel met een puntig dakje en een miniatuurraampje. Men geleidde hem tusschen de draaglatten, 't dakje werd opgeslagen, twee politiedienaren namen eerbiedig buigend een slip van 't gazen overkleed in de hand en een derde persoon, waarschijnlijk iets hooger in rang, gaf hem een zetje, waardoor hij achterover in den draagstoel tuimelde. Daar hij niet bij machte scheen zijn beenen binnen boord te halen, deden de politiedienaren dit, 't deksel werd dichtgeklapt, en onder 't uiten van een lang aangehouden kreet van de dragers als teeken van vertrek, werd Zijn Excellentie plechtig weggedragen als een kanarievogel in een kooi. Ziedaar een staalje van koreaansche etiquette nauwkeurig beschreven en vervat in een lijvig boekdeel, waarin de aristocraat trouw studeert. De aristocraten, Nyang-pan geheeten, onderscheidt men van ha-in ('t volk) door de vele voorrechten die hun zijn gegeven. Men verdeelt de aristocraten in twee klassen, n.l. de militairen en de civiele beambten. Zonder uitdrukkelijken last van den Keizer of van den gouverneur der provincie waarin zij verblijf houden, kan tegen hen geen bevel van inhechtenisneming worden uitgesproken, tenzij zij verraad plegen. Zij hebben het recht niet alleen, maar den plicht de geringste beleediging of tekortkoming in vormen te straffen en wraak te nemen over hun vijanden. Maar tevens rust er een zware plicht van ridderlijkheid op hen; in geen land heerscht 't « noblesse oblige » stcrker dan in Korea. En hoewel deze plicht door geen wet wordt voorgeschreven, maar zuiver een sociale etiquette is geworden, toch wordt die door den Koreaanschen aristocraat hoog gehouden. De twee betrekkingen die voor hem openstaan, zijn de militaire en de civiele; daarenboven mogen zij die van onderwijzer uitoefenen, maar handenarbeid wordt onteerend geacht en doet hen terugzinken tot de lagere klassen der maatschappij. De hulpelooze wijze van zich te bewegen, waarvan de minister ons zulk een duidelijke voorstelling gaf, noemt men den Nyang-pan-gang en geldt als iets zeer voornaams, want de persoon in kwestie wil daarmede te kennen geven dat zijn beenen niet in staat zijn 't gewicht van zijn waar digheid te dragen; hij is steeds door zoovele dienaren omringd, dat deze als 't ware voor hem moeten loopen. Wordt in plaats van den draagstoel 't rijpaard als vel'; voermiddel gekozen, dan kan men gcnieten van 't verkwikkelijk schouwspel een hooggeplaatst persoon in het zadel te zien tillen. Twee dienaren die rechts en links van 't kleine paardje gaan, ondersteunen hem onder dearmen, twee andere houden de teugcls van het paard vast. Hoe dwaas zulk een vertooning in onze oOgen lijkt, met den grootsten ernst op 't gelaat beweegt zich de verwijfde edelman, en de dienaren leggen een eerbiedige dienstvaardigheid aan den dag, een betere zaak waardig. Wenden wij thans onze schreden naar de keizerlijke paleizen. Er zijn er zes, waaronder drie, die de moeite waard zijn om gezien te worden. 1. 't Oost-paleis, dat ongeveer vier honderd jaar geleden gebouwd en veertig jaar geleden verlaten werd. Het beslaat een koiossale oppervlakte en heeft dertien poorten. 't Paleis zelf bestaat uit een groot aantal gebouwen en paviljoens, omringd door een fraai park, waar sierlijke bloemperken afwisselen met vijvers, heuvels met bloeiende heesters bedekt een uitzicht geven over denneboschjes en waterpartijen. Elk paviljoen, elke poort draagt een phantastischen naam. Zoo komt men door de Koudwaterpoort naar't Hemelsche Huis, terwijl een eindje verder een Bloemenpoort naar den Vijver der Zoete Droomen voert. Door een kleine sierlijke poort komt men in het hoofdgebouw, dat de door den Keizer bewoonde vertrekken bevat. Er is een afzonderlijk gebouw dat voor den lijkdienst bestemd is. Het lijk van den overleden vorst ligt daarin op een katafalk onder een zijden troonheuvel, totdat het in een staat van volkomen ontbinding verkeert; onder de katalalk is een opening aangebracht waardoor de vochten in den grond vloeien. 2. Het Noord-Paleis 0), dat grooter hoewel ouder is. 't Werd vijfhonderd jaar geleden gebouwd en bevat onder meer de bekende troonzaal, een imposant, op zich zelf staand gebouw, bestaande uit een enorme zaal, hoog van dak en geheel ontdaan van meubels, behalve een fraai uitgesneden troonzetel onder een zijden baldakijn, waarin het chineesche wapen in borduurwerk is aangebracht. Rondom dit gebouw ligt een ruime hof met marmer bevloerd. Van at' zijn zetel kan de vorst bij officieele recepties zijn onderdanen overzien, die in den hof volgens rang en stand gegroepeerd zijn; marmeren pilaren duiden de plaats aan, welke zij volgens hun rang innemen, Daarnaast ligt de lotoszaal, een gebouw op pilaren in een vijver met lotosbloemen gebouwd. Van de galerij heeft men een heerlijk uitzicht op 't gebergte rondom Seoul. In deze zaal hield de Koningin namiddag-bijeenkomsten met de dames der Europeesche gezanten, waarom zij het gebouw in zooverre Met moderniseeren dat er electrisch licht en europeesche meubels werden aangebracht. 3. Een eindje verder toont men ons de gebouwen en paviljoentjes van 't Zomerpaleis, benevens 't verblijf der bedienden, waarheen de ongelukkige vorstin vluchtte, maar ten slotte toch door de samenzweerders (waaronder verscheidene Japanners) doodelijk gewond werd. De Keizer bewoont geen van deze verblijven. Hij voelt er zich niet thuis, want 't woelt en gist in zijn land. Zijn besluiteloosheid en gebrek aan moed doet hem een treurige rol spelen in zijn rijk; bij is bang voor de Japanners, bang ook voor de intriges van zijn familieleden en niet zonder reden, want gedurende zijn regeering speelden aanslagen, doozen met vergiftigde bonbons en onverklaarbare verdwijningen een groote rol. (1) In 1904 werden de gebouwen van dit paleis door eon felle brand in den asch gelegd. Nu heeft hij zich, in een tijdelijke woning, ondèr beschelrming gesteld van de Russische vlag. Li Hsi, Keizer van Korea (zijn koreaansche naam was Mong Pok-i), de acht-en-twintigste vorst van deze dynastie, volgde in 1864 als twaalfjarige knaap een kinderloozen: bloedverwant op. Hij wordt ons geschilderd als een man met een beminnelijk karakter, aangename manieren en een open oog voor alles wat westersche beschaving en ontwikkeling op elk gebied brengt. Maar 't meest kenmerkende aan hem is zijn besluiteloosheid, apathie, gebrek aan zedelijken moed, in één woord alles wat hem stempelt tot een' zwak man. Daar de Koreaansche monarchic absoluut en goddelijk is. 't leven van de twintig millioen onderdanen zoowel als hun bezittingen zijn eigendom zijn, kan men zich voorstellen welk een gemakkelijk werktuig zulk een vorst is geworden in de handen van een bende gewetenlooze hovelingen en bloedverwanten. Toen de Keizer als Koning op den troon kwam,aanvaardde zijn vader het regentschap onder den titel van Tai-WenKun. Deze was een zeer ontwikkekT en scherpzinnig man, maar tevens een wreed despoot, men noemde hem « de man met het steenen hart en de ijzeren ingewanden M. Zelfs nadat zijn zoon in 1873 meerderjarig was verklaard en de teugels van 't bewind in handen had genomens bleef hij een grooten invloed uitoefenen. Hij was een fel vreemdelingenhater, liet de Christenen vervolgen, en weerde alle onderhandelingen met buitenlanders af.Zijn ambitie overheerschte alle menscheJijke. gevoelens; zelfs smeedde hij een complot, ten einde zijn zoon en diens echtgenoote te laten vermoorden en zelf het bewind te voeren. Gelukkig mislukte dit, maar daar hij steeds voortging de vijandige gezindheid tegen de vreemdelingen aan te wakkeren, zoodat hierdoor onlusten ontstonden, werd hij in 1884 door toedoen van Li-Hung-Chang, den Chinee schen vice-koning die zijn invloed begon te vreezen, gevangen genomen en naar Pao Ting Fu verbannen. De zwakke besluitelooze Koreaansche vorst liet eenige jaren later den zeven-en-zeventigjarigen grijsaard uit zijn ballingschap terugkeeren, welke gunst deze vergold door een nieuwe samenzwering tegen zijn zoon op touw te zetten in 1895. Deze wist te ontkomen, maar de ongelukkige vorstin werd, na doodelijk gewond te zijn; in 't Zomerpaleis met petroleum overgoten en levend verbrand. Zij was een energieke vrouw en moest daarom uit den weg geruimd worden; ook waren haar gevoelens in strijd met de politiek van den ouden Tai-Wen-Kun, want vooruitstrevend als zij was, moedigde zij den invloed der vreemdelingen aan. Haar eenige zoon, Li Hsia de Kroonprins van Korea, is geboren in 1873. Zijn kundigheden zijn beneden't middelmatige, het haremleven en de hofetiquette hebben een verwijfde ledepop van hem gemaakt; daarenboven is hij kinderloos en zijn bestaan wordt van hoegenaamd geen belang geacht. Sedert eenige jaren oefent de morganatische echtgenoote van den Keizer van Korea grooten invloed uit op de troonopvolging. Zij is een Amerikaansche, miss Lily Brown, docbter van een zendeling en beeldschoon. AIs hofdame verbonden aan 't koreaansche hof schonk zij den Keizer een zoon die thans 15 jaar oud is. Sedert bleef zij als bijvrouw in een vrij ondergeschikte positie maar ten slotte huwde de Keizer haar en verleende haar den titel van Prinses Om. Er zijn drie ministers van Staat, verder zijn er acht departementen, nl. het ministerie der ambten en bedieningen, dat van financiën, oorlog, justitie, openhare werken, eeredienst en ceremoniën, buitenlandsche en binnenlandsche z.aken. Aan 't hoofd van elke provincie staat een gouverneur; verder zijn er districtschefs, dan volgen de mandarijnen aan 't hoofd der belangrijkste plaatsen en daarna burgemeesters van de kleinere dorpen. Rondom elk van die ambtenaren is een gansche schare ondergeschikte beambten gegroepeerd, edelen, paleisbewakers, tempeldienaren, bewaarders van openbare gebouwen, spionnen, onz. Al die beambten, te zamen het administratief gezag vormend, zijn een ware plaag voor 't volk. Zij oefenen een afpersingssysteem uit, waar 't volk niet alleen onder lijdt, maar dat om zoo te zeggen zijn gebrek aan ijver en werklust verklaart. Door de groote willekeur waarmede belastingen geheven, betrekkingen gegeven en privileges gegund worden is bij den Koreaan alle energie gedood. Vrijheid van gedachten, het uiten van persoonlijke meeningen voeren den vermetele slechts naar de gevangenis, waar hem meestal op afdoende wijze 't zwijgen wordt opgelegd. Hij ziet het nuttelooze in van goederen of geld verzamelen, want dat zou slechts dienen tot prooi voor den belastinggaarder. Terwijl de winkels die aan den Keizer behooren en door dezen verpacht worden, opgepropt zijn met handelsproducten, wordt er weinig of geen handel gedreven. Groote uitgestrektheden land liggen braak, omdat er geen handen zijn om ze te bewerken. De koelie, die door zijn gezond physiek in staat is zwaren arbeid te verrichten, werkt juist zoolang totdat hij genoeg verdiend heeft om eenige dagen te kunnen luieren en pijpjes rooken. Wien 't gelukt is goederen of geld te verzamelen verbergt het; vandaar dat men in Korea weinig onderscheid bemerkt tusschen woningen of kleeding van rijk en arm. Een eigen muntstelsel bezit Korea nog niet; zoowel de japansche yen a Is de mexicaansche en chineesche dollar zijn er gangbaar. De lijdensgeschiedenis van 't geknoei met pasmunt en de pogingen tot 't slichten van een eigen Munt is nog niet ten einde; in afwachting daarvan levert de Munt te Osaka (Japan) zilver en kopergeld. Inen uitvoerrechten zijn in hauden van China. Sir Robert Hart en zijri staf van Engelsche beambten die alle in chineeschen dienst zijn, hebben in de laatste jaren hun beste krachten aan de regeling daarvan gewijd. Sinds onheuglijke tijden is China's macht groot geweest in Korea. Elk jaar moest de vorst tot onder de poort buiten Seoul de Chineesche beambten te gemoet gaan, om de schatting aan te bieden, en het voorschrift eischte dat hij zich voor hen in 't stof wierp en den chineeschen groet, de kow-tow, maakte. Li Hung-Chang (zaliger) en Yuan-tschi-kai, de tegenwoordige gouverneur van Tientsin, beide mannen die van zich lieten spreken door hun grooten invloed op politiek en staatkundig gebied, hebben hun leerschool in Korea doorgemaakt. In den japansch-chineeschen oorlog was de houding van Korea ten gunste van China dan ook een steen des aanstoots voor Japan. In 't middaguur, als de schaduwen langer worden en de toppen van de heuvels rondom Seoul nog in een laatsten gouden zonneschijn schitteren, terwijl het dal en de lage grijze dakenvlakte reeds in een grauwen sluier gehuld zijn, is het oogenblik gunstig om de onwelriekende dampen van Seoul te ontvlieden en een tocht te maken langs den stadsmuur over de kale heuvels. Dan eerst krijgt men een duidelijk overzicht van de stad en van den steenen muur, die als een slang zich over de heuveltoppen slingerend de stad in een wijden cirkel omvat. Ni Tayo, de stichter van de regeerende dynastie, liet vijf eeuwen geleden dezen muur bouwen en stichtte Seoul. Acht poorten, elk voorzien van een paviljoen met twee verdiepingen, geven toegang tot de stad; zij dragen elk een afzonderlijken symbolischen naam, zooals « De Poort van de Verheven Menschheid y, die van « Eerwaardige Ceremonie » en die van « Schitterende Beminnelijkheid ». Zoowel binnen als buiten dezen muur strekken de woningen zich uit; tevens zijn er in de ommuurde ruimte groote uitgestrektheden grond die onbebouwd blijven, waardoor Seoul zelfs in haar muren nog genoeg ruimle heeft voor uitbreiding. Langs een van de nederige woningen in een buitenwijk gaande, worden wij getroffen door luid gejammer en geweeklaag. Een onderzoek brengt aan 't licht, dat er iemand is overleden en de familieleden aan hun droefheid lucht geven. Een zestal vrouwen zitten in het halfduister van het lage vertrek rondom het lijk bijeen en wedijveren in 't voortbrengcn van jammertonen. In 't stervensuur heerscht er groote stilte in'huis, want niemand mag den geest hinderen wanneer hij 't lichaam verlaat; de Koreaan gelooft n.l. dat een mensch drie zielen bezit, de eene is bij 't sterven voor de onderwereld bestemd, waarheen zij door beambten van de tien rechters der onderwereld gevoerd wordt, de tweede gaat mee in 't graf en de derde zetelt in 't houten tabletje, dat ter gedachtenis van den overledene gedurende geruimen tijd in huis wordt bewaard. Zoodra de dood is ing'etrcden, wordt het lijk in nieuwe witte gewaden gehQld. Voor de deur van 't sterfliuis plaatst men een tafeltje, waarop drie bordjes met gekookte rijst en drie flessclien drank, alsook drie paar rieten sandalen klaar staan voor de drie beambten. Een tweede tafeltje met spijs en drank is voor den geest van den overledene bestemd. AJs bewijs dat de drie beambten er geweest zijn, werpt men spijs en drank weg en verbrandt de sandalen. Dan eerst vangt het gejammer aan, dat bij voorname lieden soms den geheelen nacht aanhoudt. De dienaren dragen de kleederen van den overledene naar buiten,schudden die eenige malen flink uit en roepen daarbij luid zijn naam. De hoofdtreurende, meestal de oudste zoon, begeeft zich zoo snel mogelijk naar een geomant of zand waarzegger, ten einde een geschikte begraafplaats te zoeken. De geomantie speelt een groote rol in 't koreaansche leven. 't Mysterieuse en phantastische vervuld zoozeer den gedachtengang van dit volk, dat wij hen ternauwernood volgen kunnen, zelden hen volkomen zullen begrijpen wanneer hun gedachten zich begeven in 't rijk van sprookjes en legenden, waar 't wemelt van goede en kwade geesten en de werkelijkheid zoodanig op den achtergrond is getreden dat men de grens niet meer kan vaststellen. De geomantie is een kunst, die in China en in Korea beoefend wordt en alleen in Oostersche landen kan bestaan. Zij is gebaseerd op fictie en phantasie en wordt goed betaald. De suggestie speelt er een groote rol in en de handige geomant, die zijn klanten kent, leidt een gemakkelijk leventje. Naluurlijk bestaan er boeken waarin de regels van 't vak vermeld zijn; het voornaamste heet ,,'t Groote Hemelinstrument dateert uit de hooge oudheid en wordt als standaardwerk door de beoefenaars bestudeerd. Dan volgen de practische oefeningen; daartoe doorkruist de leermeester met zijn leerling den omtrek, ten einde het terrein der werkzaamheden nauwkeurig op te nemen. De geomantie bepaald zich uitsluitend tot het zoeken van een geschikte begraafplaats. Heeft hij, de waarzegger, de geschikte plaatsen goed in zich opgenomen en er nauwkeurige aanteekeningen van gemaakt (met prijsopgavo), dan koopt hij zich een kompas, gradueert en vestigt zich als geomant. Hij hangt een schild met 't opschrift « Tikuan, » d. i. « Dokter der Aarde » voor zijn woning en wacht de klanten af. Komt men hem een sterfgevni berichten met 't verzoek een begraafplaats te zoeken, dan begeeft hij zich onmiddellijk aan 't werk. Hij vergezelt den client naar zijn woning, waar ook voor hem een gedekte tafel klaar staat. Terwijl hij zich te goed doet, tracht hij op slinksche wijze door vragen op tie hoogle te komcn van den financieelen toestand. Is hij voldoende ingelicht, dan begeeft hij zich met zijn client in 't gebergte en toont hem de g'enoteerde 'plaatsen, waarbij hij tracht door lange redeneeringen de kostbaarste aan te prijzen. En zoozeer is de vereering van de afgestorvenen in zwang, dat de zoon geen oogenblik zal aarzelen zich groote geldelijke opofferingen te getroosten om zijn vader een waardige begraafplaats te bezorgen. Want een zoon die dit verzuimt, kan daarvoor voor zijn geheele verdere leven ongelukkig worden. De eerste vraag bij de keuze van een graf is: « Heeft het een goede naar voren uitstekende draak? Daarmede wordt de heuvelketen aangeduid die naar 't graf voert. Onder aan den voet van een heuvelrij waar de draak van 't gebergte heet te rusten en de vallei met zijn tanden schijnt vast te houden is de plek die zeer veel • waarde heeft als begraafplaats want de overledene wordt mede door den bergdraak bewaakt. Een volmaakte plek is een groote zeldzaamheid, daartoe moet men een bergketen treffen « die zich in een halve cirkel uitstrekt en zijn stamvader ziet ». Zulk een bergketen geeft een symbolische voorstelling van een familiestamboom, de middelste top moet 't hoogst zijn, aan weerszijden sluiten de toppen zich in een dalende reeks daarbij aan, in dien zin dat al de toppen zichtbaar zijn van af de hoogste top. Zulk een stamboom gebergte als begraafplaats valt echter alleen in 't bereik van degenen die rijk met aardsche goederen zijn gezegend. Verder speelt 't uitzicht en de ligging een groote rol. In elk geval moet 't Noordea worden gemeden want (men spreekt in Korea van «'t zwarte Noorden zonder zonnescliijn ») dan zou de overledene nooit rust vinden. 't Oosten noemt men « de Blauwe Draak », 't Westen « de witte Tijger". Gewoonlijk bevindt 't graf zich in een spleet tusschen twee uitloopers van 't gebergte die het ten Oosten en ten Westen omsluiten, dewijl er in 't Zuiden een uit zicht over 't dal is. Zoo deze uitloopers in lengte overeenkomen vermeerdert de waarde van de plek daar dit beschouwd wordt als een teeken van evenwicht in vooren tegenspoed van de farailie van den overledene. 't Ongunstigste teeken is de "spionheuvel". Ten einde dit uit te vinden begeeft de geomant zich op een helderen dag naar de begraafplaats; hij zet zich neder en bestudeert nauwkeurig den horizon naar alle richtingen, teekent alle zichtbare verheven punten op. Dan verheft hij zich en bekijkt wederom aandachtig 't gansche terrein. Zoodra hij een heuveltop ontdekt die hij zittend niet kon zien heeft hij een spionheuvel gevonden: de symbolische voorstelling van een booze geest die over de heuvels gluurt om zoo hij daar toe gelegenheid vindt, den geest van een overledene kwaad te doen; vast en zeker gelooft men dat diens nakomelingen daarenboven roovers en misdadigers worden. Aangenomen dat een geschikte plaats gevonden en men 't over den prijs is eens geworden, vervolgt de geomant zijn werk door met een kompas de juiste richting te bepalen. Dat hangt hoofdzakelijk van de naaste omgeving af. Zijn andere graven in de buurt, dan mogen die niet in één lijn staan met 't nieuwe graf. Bij kostbare graven mag geen ander graf in de buurt zijn, ja zelfs niet uit de verte zichtbaar zijn. Dan bepaalt de geomant de afmetingen van 't graf, alsook de diepte daarvan. Verder regelt hij de plaats die de familieleden innemen bij de teraardebestelling, en waarbij steeds een zijde is waar de hoofdtreurende onder geen omstandigheden mag staan, wil hij zich niet de ongenade van den bergdraak op den hals halen. Maar hoe zorgvuldig de begraafplaats is uitgekozen, en hoe nauwkeurig alles volgens de voorgeschreven regels bepaald is, toch gebeurt het dat de achtergeblevenen door allerlei rampen en tegenspoeden getroffen worden, zonder dat daarvoor een verklaarbare reden gevonden wordt. Dan wendt men zich wederom tot den geomant, die, zoodra hij bemerkt dat er een voordeeltje aan verbonden kan zijn, allerlei nieuwe gebreken aan de begraafplaats ontdekt. Soms weet hij zelfs te ontdekken dat het lijk het graf verlaten heeft, omdat de plaats niet geschikt was, en menigmaal wijst de geomant een verborgen hoekje aan, waar men werkelijk 't vermiste lijk vindt. Keeren wij nu tot de woning van den overledene terug. Op den door den geomant bepaalden dag wordt het lijk in een houten kist gelegd. Tegen 't vallen van den avond zet de stoet zich in beweging, (begrafenissen hebben in Korea nooit over dag plaats). Voorop eenige lantaarndragers, die de lijkbaar onmiddellijk voorafgaan, daarachter de familieleden in rouwgewaad, luide jammerend. Nadat de begrafenis heeft plaats gevonden en de aarde tot een bolvormig heuveltje is opgeworpen, vangt het ceremonieel van het offeren aan. Kleine tafeltjes met schoteltjes rijst en kopjes met drank worden op de door den geomant bestemde plaats neergezet. De familieleden maken met 't aangezicht naar het graf gekeerd vijf diepe buigingen, terwijl zij een spreuk mompelen en vrede en rust wenschen aan de tweede ziel, die met 't lichaam in het graf blijft. In den omtrek van 't graf worden hier en daar dergelijke offertafeltjes geplaatst voor den bergdraak; weer buigt men en prevelt gebeden tot den draak, met 't verzoek zorgvuldig te waken over den afgestorvene. De derde ziel keert met de treurenden naar huis en zetelt in 't gedenktabletje. Plechtig plaatst men het op 't huisaltaar ofwel in een afzonderlijk vertrek en voorziet het van offeranden zooals wijn, gebak, vleesch en rijst. Eerst nadat de geest van den overledene van spijs en drank voorzien is en de huisgenooten om beurten buigingen voor hem hebben gemaakt, begeeft men zich aan den gemeenschappelijken disch. Zulk een gedenktabletje bestaat uit twee stukjes hout, die tegen elkaar aangelegd worden, van binnen uitg'ehold zijn en van boven een kleine opening hebben, waardoor de geest binnen kan komen. Gedurende de drie voorgeschreven rouwjaren wordt dit tabletje in de vrouwenvertrekken geborgen, later brengt men het bij de overige in een tempel; is de familie niet rijk genoeg om een plaats in een tempel te bezitten, dan pakt men het in een kistje bij overtollige zaken. De lagere klassen uit 't volk herdenken aldus hun vader, grootvader en overgrootvader; aristocraten en beambten gaan tot vier geslachten terug; de Keizer vereert zijn voorouders tot in 't vijfde geslacht. Hoe ingewikkeld en omslachtig het ceremonieel van een begrafenis reeds moge zijn, de rouwtijd is een nog grootere nationale ramp voor 't Koreaansche volk te noemen. Want zoo een vader sterft, moet de familie gedurende drie volle jaren rouwen. In het voorgeschreven gewaad (een soort van monnikspij van grof grauw zakkenlinnen, een koord om 't lijf en een reusachtigen strooien hoed op, die bijna geheel het gelaat en de schouders bedekt) slij ten de achtergebleven mannen hun tijd met niets doen. Want zij worden als onreine wezens beschouwd. Gedurende dien tijd is het verboden een tempel te betreden, een ambt te bekleeden, zich in openbare bijeenkomsten te vertoonen en in 't huwelijk te treden. Sterft de moeder na den vader, dan blijft de rouwtijd onveranderd. Maar gaat zij haar man voor, dan rouwt men gedurende een jaar. Sterft echter de grootvader kort na den vader, dan is de kleinzoon veroordeeld om zes volle jaren van zijn leven als een uitgestootene der maatschappij door te brengen. Wordt de zoon van een onlangs overledene in rang bevorderd, dan verleent men zijn overleden vader eveneens een hoogeren rang, wat den zoon mag geen grooter onderscheiding te beurt vallen dan zijn vader. Gedurende de drie rouwjaren behoort er steeds een offertafeltje met spijs en drank voor 't gedenktabletje te staan. De oudste zoon is verplicht elken eersten en vijftienden voor demaand dit tafeltje met rijst en wijn onderluid gejammer te vernieuwen en daarbij gebeden te prevelen. Dit geschiedt één uur na middernacht. De sterfdag is mede zeer gewichtig. Vrienden .en kennissen komen bezoeken van rouwbeklag brengen. Er wordt geofferd, gejammerd, gegeten en gedronken; in gezelschap begeeft men zich naar de begraafplaats, waar deze ceremonie herhaald wordt. Na 't lezen van deze ingewikkelde vormen, die tijdroovend en onpractisch genoeg zijn om een groot gedeelte van een nuttig menschenleven te verspillen, vraagt men zich af: « Hoe is 't mogelijk dat dergelijke gewoonten gehandhaafd kunnen blijven in de twintigste eeuw, waarin elke seconde geldswaarde heeft, waarin de Westerlingen in de koortsachtige haast van den strijd om 't bestaan hun vormen en ceremoniën tot een minimum beperken. De Koreaan, voortlevend buiten die opgezweepte menschenmassa, laat met grootsche onverschilligheid den tijd langs zich heen gaan; hij kent geen koortsachtigen strijd om het bezit van geld, hij leeft slechts voort in een fatalistische rust, die hem een zekere waardigheid verleent, gaat op in de kleinste détails van traditie en gewoonte, zonder ook maar de geringste neiging te hebben daarmee te breken. Ik heb iemand hooren beweren dat de rouw en de pijp de twee voornaamste belemmeringen zijn voor de welvaart en ontwikkeling van 't Koreaansche volk. Eer beide bij keizerlijk decreet afgeschaft worden, ontwaakt geen Koreaan uit den toestand van apathie, luiheid, zorgeloosheid of hoc men 't noemen wil. Een man zonder pijp is niet denkbaar in Korea; dit attribuut, in lengte afwisselend tusschen twintig centimeter en een meter, steekt altijd ergens in een kleedingstuk, zoolang zij zich bewegen. Nu eens boven achter op den rug bij den hals, somsin den gordel als een zwaard, dan weer van achter onder den gordel als een staart, in de pijp van een pantalon, achter 't oor, altijd zult gij de pijp ontdekken. Zoodra is de persoon niet in rust, of de pijp oefent zijn macht uit. De Koreaan schijnt geen grooter wellust te kennen dan languit (met zijn spierwit gewaad) op straat te gaan liggen en de eene pijp voor, de andere na te rooken. In dezen toestand kan niets ter wereld hem raken. Ik zag twee jonge mannen in die houding op de markt ; zij waren zelfs te indolent om hun beenen terug te trekken, zoodat voorbijgangers, vrachtossen en paardjes er over heenstapten, terwijl zij, geheel vervuld van hun pijp, blauwe rookwolkjes omhoog bliezen. Zelfs bij den landbouwer verloochent zich deze nationale karaktertrek niet. Ware 't niet dat de bodem bijzonder vruchlbaar is, zeer zeker zouden de oogsten veelvuldig mislukken, want de Koreaan besteedt weinig zorg aan de bewerking zijner akkers. En nog schijnt de inspanning boven de krachten van een gewoon mensch te gaan. Gewoonlijk zijn drie man tegelijk aan 't werk met een spade. De rniddelste steekt hem in den grond en de beide anderen trekken hem (door touwen die aan den steel bevestigd zijn) met de kluit aarde er uit. Zoo verspillen zij de krachten van drie menschen zonder 't resultaat te vermeerderen. Mr. Pak-ki-ho is werkelijk een gids zooals er maar weinigen zijn; hij heeft ons de bezienswaardigheden getoond, maar schijnt toch nog niet voldaan te zijn, want telkens weet hij iets te vinden dat onze belangstelling opwekt. Na een tocht door de bazars van Seoul, die meer ondervinding in verscheidenheid van onwelriekende geuren dan van de kunstnij verheid van 't Koreaansch volk heeft opgeleverd, houdt hij stil voor een laag huisje, waaruit a1 weer jammertoonen tot ons doordringen. Ditmaal is het geluid dat van jeugdige stemmen, wij bevinden ons in een koreaansche school. Op het verzoek die inrichting te mogen zien, volgt een welwillend knikje van den schoolmeester, die dan kalmpjes blijft doorrooken en de kinderen aanmaant voort te gaan met lezen. Een achttal kleine jongens, voor 't meerendeel bruidegoms (kenbaar aan de rose japon en den strooien hoed) zitten op den verwarmden vloer met een koreaansche vertaling van Confuciaansche levensregels voor zich. Dit boek heet « Tong Mun Sun Sup » of « Eerste leesboek voor jongens ». De jongens schreeuwen alien tegelijk, liefst zoo luid mogelijk hun les op en de meester maakt onder het aanhooren hier en daar een aanmerking. Daar dit boekje heel oud is, en een denkbeeld zou kunnen geven van wat een Koreaansche jongen op school leert, laat ik eenige punten eruit volgen. De inleiding vermeldt. « De man is 't voornaamste schepsel, voor hem zijn er vijt'voorschriften op te volgen: 1° Verwantschap tusschen vader en zoon; 2° Etikette tusschen vorst en edelman; 3° Verschil tusschen man en vrouw; 4° Voorrang tusschen oud en jong; 50 Trouw onder vrienden. Daarom moet de vader zijn zoon lief'hebben, deze echter hem kinderlijk toegedaan zijn, de vorst moet korrekt, de edelman onderdanig zijn, de echtgenoot vredelievend, de vrouw volgzaam, de oudere bedachtzaam, de jongere gehoorzaam zijn, de vriend den vriend helpen, opdat de man een man genoemd kan worden. VERHOUDING TUSSCHEN VADER EN ZOON. Deze verhouding is een hemelsche. De vader schenkt zijn zoon 't leven en voedt hem, hij bemint zijn zoon. Wat hij van vorige geslachten ontving doet hij op zijn zoon overgaan. De zoon is zijn vader kinderlijk toegedaan en verzorgt hem in ouderdom, daarom ook bereidt hij hem geen zorgen en heeft slechts liefdevolle woorden voor hem. Zoodra dit algemeen geschiedt zullen misdaden in provincies, steden en dorpen verdwijnen. Zoo waar als er ergenis heerscht tusschen vader en zoon kan dan de wereld bestaan ? In 't heelal is er niets dat hooger staat dan een vader ; zelfs als de vader zijn zoon niet liefheeft moet deze achting toonen, volgend 't voorbeeld van den grooten wijsgeer die door zijn kinderlijke liefde en aanhankelijkheid zijn wreede ouders die hem wilden dooden langzamerhand tot betere gedachten bracht. Dat is 't toppunt van kinderlijke vereering! Daarom zeide ook Confusius, « de vijf straffen worden op duizende misdaden toegepast, maar geen is zoo zwaar als die op ontaardheid van 't kind r. ETIKETTE TUSSCHEN VORST EN EDELMAN. Vorst en edelman zijn van elkaar gescheiden als hemel en aarde. Er is hoogs en edels, laags en gemeens. De hoogen en edelen, gebruiken 't lage en gemeene; de lagen en gemeenen dienen de hoogen en edelen, dat is algemcen gewoonte geweest en is 't nog. De vorst is de leider wiens roem door 't geheele land dringt. Hem is de macht. Bij samenkomsten moet iedereen zijn bepaalde plaats innemen; aan harmonie en wederzijdsche achting mag 't niet ontbreken. Waarlijk zoo de vorst niet den rechten weg bewandelt en de edelman niet een sieraad van zijn stand is, wordt noch 't gezin noch 't land goed geregeerd. Maar wee hem die zegt dat de vorst onrechtvaardig handelt, hij zal als een vijand behandeld worden. Daarom zegt Confucius: « de gewichtigste dienst van den edelman aan zijn vorst is getrouwheid ». VERSCHIL TUSSCHEN MAN EN VROUW. Man en vrouw beteekent de vereeniging van twee namen en gezinnen. Zij zorgen voor de vermeerdering en zijn de bron van onuitputtelijk geluk. De huwelijksmakelaar brengt 't huwelijk tot stand, hij bepaalt de waarde van de huwelijksgeschenken. Maar als ge een vrouw zoekt, neem geene uit uw verwantschap en bouw 't huis z66 dat de vrouw afgescheiden en afgesloten wonen kan. De man moet in 't voorhuis wonen en niet zich met 't binnenste van 't huis bemoeien. Schaf orde en goede zeden door gestrengheid op u zeJve. Gedenk dat beleefdheid op den goeden weg voert. De man moet waardigheid, de vrouw dienstvaardigheid betoonen opdat 't wel ga in huis. Is de man ongeschikt alleen te heerschen en moet de vrouw hem daarbij steunen, daardoor echter ophouden hem te dienen dan wordt 't huis met ondergang bedreigd. De man eert zich door te heerschen over zijn vrouw, de vrouw eert zich door haar man te dienen. Zoo is dan 't uiterlijk (de man) voldaan, 't innerlijk (de vrouw) dienstvaardig en de ouders van den man zijn tevreden. Een Chineesch wijsgeer zegt. :, Man en vrouw zijn 't begin en 't eind van 't menschelijke ». VOORRANG TUSSCHEN OUD EN JONG. Ouderdom en jeugd zijn van hemelsche oorsprong. De jongere moet den oudere eerbiedig volgen, maar hem niet voorbij loopen. Is iemand tweemaal zou oud als gij, betracht hem dan als vader, is hij tien jaar ouder, als een oudere broeder, en vijf jaar ouder, als uw steun. .Mencius zeide: « Een kind kent de groote liefde van ouders, maar als hij meerderjarig wordt vergeet hij oudere menschen eerbiedig te behandelen. TROUW TUSSCHEN VRIENDEN. Er -zijn drie soorten vrienden die veel waard en drie soorten die waardeloos zijn. Tot de eerste soort behooren de ware vriend, de oprechte vriend en de trouwe vriend. Den verraderlijke vriend, een oogendienende vriend en een vleier, dat zijn gevaarlijke vrienden. Ziedaar wat Koreaansche jongens van tien tot veertien jaar leeren in de hoogste klasse van een volksschool. In de laagste klasse bepaalt het onderwijs zich tot 't leeren van duizend chineesche letterteekens. Neemt men verder in aanmerking dat 't schoolgaan niet verplichtend is, het lokaal gewoonlijk bedompt, slecht verlicht en de ruimte zeer beperkt is, dan komt men tot de conclusie dat dergelijk onderwijs weinig practische kennis oplevert, hoogstens nadeelig voor de gezondheid kan zijn. Maar in de laatste jaren is er een merkbare verbetmng in dit opzicht waar te nemen door den invloed van westersche naties. Er is een duitsche school, waar een veertigtal jonge mannen onderricht ontvangen in 't Duitsch, benevens een meer algemeene kennis van de verschillende leervakken. De engelsche school telt zeventig leerlingen, die uniform dragen en zelfs in sport onderwezen worden; de meeste dezer leerlingen vinden later als tolk, gids of tolbeambte een betrekking. Ook de Franschen hebben er een school ; daaruit rekruteert men de beambten van de posterijen. Verders zijn er chineesche en japansche scholen, een normaalschool met een Amerikaanschen leermeester aan 't hoofd, een dokterschool, en eindelijk missiescholen van elke godsdienstige richting. In deze laatste bey vert men zich vooral voor de ontwikkeling der meisjes. Dekoreaansche taal bezit twee alphabets: 'tNido, bestaande uit 250 chineesche letterteekens (dat gesproken wordt in hoogere en geletterde kringen) en 't koreaansche volksalphabet, dat ruim 1100 jaar geleden door Syel Chong, een beroemd priester en geleerde, uitgevonden werd en waarvan 't volk zich bedient. Hoewel de uitspraak geheel verschillend is van de chineesche, kunnen Koreanen en Chineezen elkaar verstaan door dat zij dezelfde letterteekens gebruiken. Sir Ernest Satow heeft de bewering geuit, dat de Koreanen reeds de kunst van drukken verstonden, twee eeuwen voordat men die in Europa uitvond. Te oordeelen naar de phonetische overeenstemming heeft de fransche taal (evenals in Japan) de meeste kans populair te worden. Toch wordt deze weinig gesproken. Engeland's uitgebreide handelsverbindingen in 't Oosten hebben overal 't piggin engelsch ingevoerd. Hoewel er van volksonderwijs in den waren zin van 't woord in Korea nog geen sprake kan zijn, heeft de traditie in dit opzicht veel van haar macht verloren. Ziehier een voorbeeld van de wijze waarop vroeger met examens werd omgesprongen ! In vroeger jaren werden de examens afgenomen in 't paleis. Dat examen heette Kwagga, iedereen, behalve zij die tot de onreine klassen der slachters enleerlooiers behoorden, kon daaraan deelnemen. In feestkleedij stroomden de candidaten uit alle oorden van het land te zamen naar het terrein achter 't paleis. Het thema of de vraagstukken werden door den vorst bepaald, dikwijls verscheen hij zelf om het te verkondigen. Het werd geschreven op een reusachtig blad papier, dat boven aan een langen paal bevestigd werd. zoodat al de kandidaten die in tenten rondom den paal gehuisvest waren, het lezen konden. Elke tent was voorzien van een lantaarn, op welker glasruit de naam van den candidaat was aangebracht, zoodat deze als't ware als naamplaat dienst deed. Zoolang 't examen duurde ging't er lustig toe: men ontving bezoeken, en muziek en dans luisterden deze bijeenkomsten op. Voor den vorm waren er wel enkele inspecteurs aanwezig maar deze sloten een oogje voor de onregelmatigheden die bij den arbeid der candidaten plaats vonden. De candidaat plaatste, nadat hij zijn werk voltooid had, zijn naam, rang en stand, alsook die van zijn vader er onder, rolde het papier op, bond er een zijden draad omheen en schoof het door een gleuf in den muur van 't Paleis, waar een menigte bedienden gerced stonden om het op te vangen en naar den vorst te brengen. De uitreiking der diploma's geschiedde door den vorst. Men heeft twee graden: « Kupja » de hoogste, en « Jinssa de tweede. Door dit examen af te leggen staat den candidaat de weg open tot alle waardigheden, en daar men die bij voorkeur voor aristocraten reserveert, is 't niet teverwonderen datbij 'tverleenen van de diploma's rekening gehouden wordt met stand en afkomst meer dan met capaciteiten. Gezeten op een sierlijk uitgedost paard, en vergezeld van een talrijk gevolg van dienaren, begeeft de gelukkige candidaat (voor wien de uitslag gewoonlijk geen verrassing meer is) zich naar 't paleis. Voor aan den stoet gaat de voordanser, die met wilde passen zich bewegend, in langgerekte tonen de wijsheid van .zijn heer prijst en tegelijkertijd den weg vrijhoudt. Eerbiedig knielt de candidaat neder voor den vorst en ontvangt het diploma uit zijn hand. Op den terugweg gaat de voordanser nog luider te keer. Hoog zwaait hij het diploma voor zich uit terwijl hij lofliederen op zijn heer zingt, die voor den tijd van drie dagen 't recht heeft op straat voor niemand uit te wijken. De eerste gang is naar 't huisaltaar, ten einde hulde te brengen aan de geesten der ouders, daarna wordt er nog gedurende drie dagen feest gevierd, waarbij 't gebruikelijk is degenen die minder gelukkig zijn geweest en geen diploma hebben bemachtigd, allerlei grappen en dwaasheden te laten uithalen. Maar dat alles behoort tot het verleden; de oorlog tusschen China en Japan maakte er een einde aan, want sinds dien tijd hebben deze staatsexamens niet meer plaats. Hoewel Korea verre van oorlogzuchtig is aangelegd en strijdlust niet tot de eigenschappen van de deftige wit gekleede patriarchen behoort, zoo bezit het land toch een zij 't dan ook onbeduidende verdediging. Van de koreaansche vloot hoort men niet spreken, om reden dat zij niet bestaat, en wat het leger aangaat, daarvoor is Lord Curson's benaming de ware, wanneer hij dat « a standing joke » noemt. Zelfs de hulp van Amerikaansche en Engelsche instructeurs heeft van de Koreaansche landverdedigers niet veel meer kunnen maken dan een parodie op militairen. 's Keizers verdediging bestaat hoofdzakelijk uit de Mapu's of marskramers. Deze rondtrekkende kooplieden onderhouden de gemeenschap en oefenen spionnendiensten uit. In ruil daarvoor genieten zij voorrechten, een van welke bestaat in het deelnemen aan officieele optochten in de onmiddellijke omgeving van den Keizer. Voorts zijn de keizerlijke kloosters in den omtrek van Seoul vermomde versterkingen. Omringd door zware muren, haast ontoegankelijk door terreinmoeilijkheden, bewoond door gewapende monniken en goed voorzien van levensmiddelen, dienen zij tot schuilpiaats van den vorst in tijden van beroering. Mr. Pak-ki-ko heeft ons op een zonnigen morgen naar het voornaamste van die kloostersgeleid. Dit klooster, Pok-Han geheeten, is zeer schilderachtig gelegen, vier duizend voet hoog, in 't gebergte achter Seoul. Een draagstoel met acht stevige Koreanen voor mijn reisgenoote, miniatuur-rijpaardjes voor de rest van 't gezelschap, staan reeds vroeg te wachten voor het nederige poortje van 't Station Hotel. 't Duurt nog wat eer de karavaan zich in beweging zet, want bij gebrek aan een dameszadel moesten wij ons vergenoegen met een houten koreaansch zadel, dat, wat den puntigen vorm aangaat, eerder onder de folterwerktuigen van de Gevangenpoort thuis hoort, maar eene dikke matras die er bovenop gelegd wordt, maakt 't ten minste als zitplaats houdbaar. Dapper stappen de kleine paardjes achter elkaar voort langs 't smalle pad, dat zich kronkelt tusschen heuvelsen beekjes; spoedig wordt het te steil en moet de rest van den weg te voet, soms op handen en voeten tegelijk, worden afgelegd, maar 't einddocl beloont al die moeite, want de uitzichten zijn prachtig, de lucht is droog en opwekkend, en 'tjonge groen wedijvert met de bloesems van peren en perziken in kleurenrijkdom. Gastvrij hebben de monniken van Pok-Han de poorten voor ons geopend en de pic-nic tafel in de voorhal van den tempel neergezet. De gebouwen zijn noch imposant noch goed onderhouden; evenmin krijgt men den indruk alsof 't godsdienstige de overhand heeft in deze ommuurde tempels. De geestelijkheid is in Korea niet bijzonder gezien; over 't algemeen munt zij dan ook niet uit door onberispelijken Jevenswandel. Hendrik Hamel vermeldt reeds in zijn geschriften dat de kloosters plaatsen zijn waar men zich bedrinkt en vermaakt. « Papen synder in overvloet », schrijft hij, « alsoo yder wie wil een Paep kan worden en wederom kan uitscheiden als het hem gelieft. Van preeken ofte leeringhe is bij haar onbekend. Sy hebben veel Tempels en Kloosters in 't geberghte legghen. Daar syn kloosters daar vijf ofte ses hondert Papen in woonen, doch elc heeft, syn Huysje byzonder ende de Oudste heeft het Commandemend. De Papen worden bij haar weynigh geacht en worden niet meer als 's lands slaven gerekent, door de groote trybuyt die sy opbrengen, en 't werck dat sy voor 't Landt moeten doen. De opperpapen zijn veel in achtinghe ende dat om haar geleerdheydt. Geen Papen mogen eten daar leven af komen kan, ofte onvangen lieeft. Haar Hayr en de Baardt wordt kaal afgeschooren. Soo drae haar Hayr wordt geschooren worden sy op den eenen arm gemerckt soo dat men altydt sien kan dat het een Paap is gheweest (')». Yerder zegt hij dat ze gastvrij maar « seer tot de vochtigheydt genegen syn". Veel is die toestand sinds niet verbeterd. Niet uit vroomheid alleen trekt de Koreaan zich in het klooster terug. Velen vinden er gelegenheid hun leven met nietsdoen te slijten, maar ook zjj die door den rouw uitgesloten zijn van het maatschappelijk leven zoeken er een toevlucht. 't Boeddhisme, dat van uit Indië door China zijn weg hierheen vond, heeft zich met moeite staande kunnen houden, zooals duidelijk zichtbaar is aan den treurigen staat waarin de schamele tempels zich bevinden; meer en meer vindL de leer van Confucius ingang. Voor de zending is Korea een vruchtbaar veld; de treurige overblijfselen van het Boeddhisme kan men ternauwernood godsdienst noemen en de slechte condities, waarin het volk verkeert, maken het gemoed des te ontvankelijker voor nieuwe indrukken. De terugtocht van Pok-Han wordt langs een anderen weg genomen. Gedurende een half uur klauteren wij op (1) Uit het reisverhaal van Hendrik Hamel, te Rotterdam gedrukt bij Johannes Stichter, in 1668. handen en voeten tusschen rotsachtige steenblokken naar boven, totdat een steenen poort ons belet verder te gaan. Als de half vergane houten deur knarsend in de hengels kraakt, terwijl de gids haar opent, slaken wij een kreet van bewondering over het grootsche panorama dat zich aan onze voeten ontrolt. 't Is alsof de bodem met een tooverslag in peillooze diepten is verdwenen. Wij staan op den rand van de bergketen 4000 voet hoog, waarover zich de muur van Seoul slingert. Daar in de diepte, tusschen de plooien van de kale geelzanderige heuvelrij liggen de grijze daken van Seoul, verderop glinstert de Hanrivier in 'tzonlicht, Wij kunnen haar bochten volgen t01 Chemulpo dat wazig aan den horizon als een lichtende plek opdaagt, met de zee als achtergrond. Lang'zaam en voorzichtig gaat het nu naar beneden langs de loodrechte ravijnwanden, waarin de geringste mispas ons zou storten; verblindend fel schittert de zon op de naakte geelroode rotswanden, die later overgaan in geelwitte tufsteen. Te midden van deze ongure omgeving treffen wij plotseling een klein houten paviljoen aan, waarin een menigte menschen zich bevinden, terwijl muziek ons tegenklinkt. Een allerzonderlingst toegetakeld vrouwelijk wezen met een ruige pruik van paardenhaar op 't hoofd voert allerlei wilde danspassen uit, terwijl zij met verwrongen gelaatstrekken en uitpuilende oogen rond zwiert en onzamenhangende klanken uitstoot. De toeschouwers schijnen onder den indruk van de vertooning te zijn; met ernstig geloovig gelaat staren zij de opgewonden verschijning aan ;'t is geen bijeenkomst waar men zich vermaakt. 