30 Maer nimmer was myn hert door meerder schroom ver[slagen ver[slagen als ik Phocas sagh verheffen op den schilt En door het leger nu gheel vredsaem en gestilt Omdragen, met gejüych, en hantgeklap der troepen, Door wie men onder een eenstemmigh hoorde roepen : 35 » Langh leve Phocas, vorst van Rome. » PHOTINUS Ick beken Myn heer, dat ik my selfs niet tegenwordigh ben Naer een soo vreemdemaer. Hoe ! Phocas vorts van Romen Een hopman tot dien trap van eir en grootheyt comen Tot onderdruckingh van Mauritius ! een helt 40 Door vorstelyke keur in's keysers troon gestelt? PHILIPPICUS Is uw' verbaestheyt groot, de myne en is niet minderj Dogh geene grootheyt is op aerden vry van hinder ; — 113 — 'T geluk, gelyk de ramp, heeft synen wederkeer, Men merkt hier in, 'tbeleyt van eenen opperheer, 45 Voor wiens gerechtigheyt en goddelyk vermogen Den koningh en den slaef eenparigh syn gebogen. Indien men dit beleyt naukeuriglyk doorsiet, Des keysers ongeluk en is soo wonder niet. Gy hebt met my verwenscht het gen wy nogh betreuren 50 Wanneer Chaganis schier voor Constantinus mueren Die groote menigte van krist' nen, in hun bloet Versmoorde, om dat den vorst,.uyt een te wreet gemoet, Ontsey voor yder hooftvier penningen te geven. Naer dese daet begost hem yder te begeven, 55 Syn naem wiert hatelyk by menigh onderdaen ; Men sagh hem voor tiran en niet voor kejrser aen. Ik selve, die tot hem soo vierigh ben genegen, En con niet sonder schroom die wreetheyt overwegen. PHOTINUS Myn heer, wie hadde dit oyt van den vorst verwacht ? 60 Hy die soo yverigh Godts vetten nam in acht, De clachten der gemeent genadiglyck aenhoorde En't heyligh Recht soo kloekmet synen schouderschoorde, Wort door een misslagh quyt den roem van soo veel [deught. En met er daet wanneer myn ziel dat feyt geheught, 65 Mauritius doet my Mauritium vergeten. PHILIPPICUS Al sien wy eenen vorst op's werelts troon geseten Al voert hy 't hoogste woort naervolgens synen wensch, Hyis soo Avankelbaer als eenen andren mensch. Dit leertmy syn misdaet medogentlyk aenschouwen ; 70 Hoe grof hy heeft gefaelt, syn rampen doen my rouw," En toont my syn bedryf 't gen ik verwysen moet Syn onheyl houdt my voor 't gen my versuchten doet. — 114 — Terwyl voor myn gesicht syn groote deughden schynen, 'T gelykt my dat syn feyl allenxkens gaet verdwynen ; 75 En als ick hem aenschouw met sulk een straf beswaert Het dunkt my dat hy was een beter nootlot w aert Dit doet my synen val, en ondergangh beclagen, Dit wekt my om voor hem myn goet en bloet te wagen. PHOTINUS Ik stem uw opset teo, en blyv' hem tôt er doot 80 Getrouwîgh ; mynen eedt verbindt my in den noot Te sterk, om dat ik hem lafhartigh sou verlaten. Indien myn raet of daet, of leven hem can baten, Ga voor, ik volgh u na door allerley gèvaer. PHILIPPICUS 'K heb langh daer op gemikt en vinde niet alwaer 85 Beginnen om den loop syns ongevals te stutten. Al d' oudste benden en krygsoverslen. beschutten. Den Dwingelant ; hy praelt vol hoogmoet en trotseert Mauritius, mt al wie synbevelen eert. Waerschynlyk wie dieu vaert betracht te wederstreven 90 Verwaereloost met syn, ook synen ieysers leven. Best sullen wy dien storm ontwyken in 't begin En schuylen met den vorst en 't vorstelyk gesin Tôt Theodosius met d' Asiaensche scharen Ons ondeis teune in dese aendringende gevaeren. 95 Hier comt den keyser self met Narses ; hooren'wy Wat tôt syn onderstant hem best geradigh sy. 115 -+2en Uytgangh MAURITIUS, NARSES, PHILIPPICUS, PHOTINUS NARSES O Vorst, het is my leet u dit bericht te geven. MAURITIUS Pilippicus, syt gy alleen my tromv gebleven ! PHILIPPICUS Heer keyser, 'k heb vergeefs het uyterst uytgestaen, 100 Geheelhet léger keert den nek, wy syn verraen. MAURITIUS Hoe ! heeft er dan niet een van soo veel krygsgeleden En oude benden, voor Mauritius gestreden ? PHILIPPICUS Den veltheer Priscus Aviert in 't eerst der muytery Gevangen als een guyt en door de Ruytery 105 Gebracht voor Phocas, die onaengesien syn jaeren En daden, d'handen smeet in syne gryse hairen Nogh vers belauweriert, en sleurd hem als een hont Ter aerden, twyl den helt aen syn eelmoeden mont Niet d'alderminste clacht uyt ondult liet ontvlieden. 110 D'omstaende bende der meyneedige oorloogslieden Involgende den haet van Griekens dwingelant Doorbooren 't oudt geraemt en krimpend ingewant Des veltheers met gewelt van vinnigh hellebaerden, Tot dat hy crachteloos blyft uytgestreckt ter aerden — 116 — 115 Waer Phocas met den voet hem 't stervend hert toedouwt. Dit sagh een lyftrouwant door wie 't my wiert ontvouwt Terwylen wy 't gevaer te samen syn ontvloden. MAURITIUS Onmenschelyhe daet ! PHILIPPICUS Hier nevens dee hy dooden Den marschalk Pertinax met twintigh van syn wacht. MAURITIUS 120 Gy siet uyt dit begin wat uytcomst my verwacht : Dogh niet verbaest my; 'k ben gheelin den Avil des Heeren Getroost. Com, Narses ; com, Photinus, 't luk can keeren : Beset de suyerpoort en burgwal ; rukt by een Wat wapen dragen can ; 't gevaer is algemeen : 125 Haelt op de valbrugh ; schikt de roosters ; spant de keten ; Ondekt de borgery, en aile d'ingeseten Den noot. 3en Uytgangh MAURITIUS, PHILIPPICUS MAURITIUS Philippicus, den burgh is u vertrout : Ga, schik myn lyfwacht waer den noot vereyscht, ontvout 's Rykx standaert ; 't is nu tyt van winnen of van sterven. PHILIPPICUS 130 O Vorst ! k sal 't leven eer dan myne trouheyt derven. 117 — 4en Uytgangh MAURITIUS, alleen Gy die geheel den al be'stiert naer uwen Avil En aile uytwendige beroerten altyt stil, En ohgestoort doorstaet : gy die de tegenwichten Van rampen en geluk beswaren cont en lichten 135 Met eenen oogewenk ; die aller scheps'len lot In uwen eeuw'gen raet geschikt hebt : grooten Godt ! By wiens almogentheyt en eyndeloose waerde Al 's Averelts grootheyt is gelyk Avat stof en aerde : Gy hebt my in gesach, geluk en mogentheyt 140 Verheven, mynen troon door glans en majesteyt Verheerlykt bovenal des werelts koninkrycken. 'T beliefd' u myn geslacht en stamme te venwcken Met kindren soet van aert en edel van gemoet : 'T beliefd' u myn gesin metvollen overvloet 145 Van aerdsche goederen te zeg'nen. Al die gaven Uyt deernis my gejont, den minsten van uw slaven, Syn d'uwe ; in uwe haut is gheel myn rust enmacht, Myn scepter, kroon en ryk, myn leven en geslacht, Gelyk 't al van u quam soo moet het naer u keeren. 150 Gy kont my van geluk, besittingen en eeren Beroven als 'tu lust ; 'k heb tegen umisdaen, En ben volveerdigh om van uwe hant t' ontsaen Soodaenge straf als 't ubehaegt my op te leggen. 'K verwacht uw vonnis en wil sonder tegenseggen 155 Aenveerdenhetbesluyt van uw genadighehant, 0 goedertieren heer ! kapt, kerft hier, schend, en brand Verplet, vermorsel my, verniet my in dit leven, Behoudens dat gy 't my voor eeuwigh wilt vergeven : — 118 — Maer t' wyl g' uw strenge recht met myne straf voldoet, 160 Ey, spaer togh, bid ik u, spaert het onnoosel bloet, Spaert myne gemalin en kinderente gader. Al wat 'er is misdaen, misdee den man en vader, Den man en vader wenscht alleen gestraft te syn. Stort neder, goede Godt, stortneder al de pyn 165 Die myne sond verdient op myn strafweerde leden En laet, ik bid u weer, d'onno,osele met vreden. 5en Uytgangh MAURITIUS, CONON Maer Avat vraegt Conon ? Spreek. CONON Heer keyser, 't crygsgerucht Bedaert, het lantvolk comt niet meer naer stat gevlucht, De borgery begint haer vreese te betoomen. MAURITUS 170 Door wien hebt gy soo ras dees nieuwe maer vernomen? CONON Ick com uyt Narses naem die door Photinus Avacht Hiervan versekert wiert. Nauw Avas de wraek volbracht Op Priscus oude romp en afgeslete leden, Of Phocas voelt syn hert bevredight : 't licht der reden 175 Ervonkt in sj'nen geest. Dat dierbaer heldenbloet Soo jammerlyk gestort verbeelt aen syn gemoet De reukeloosheyt van syn aenslagh, het meedoogen Ontstelt syn woeste ziel, en 't schynt datm'in syn oogen — 119 — Of traenen Avort gewaer of iets aen traen gelyk. 180 Tot drymaels keert hy die naer 't uytgestrekte lyk Tot drymaels tracht hy 't selve uyt deernis aen te spreken, Maersyne stemme blyft iirsynekeel versteken. De droefheyt houdt met cracht syn spraek en woorden op. D'omstaende schaeren staen verslagen ; eenen trop 185 Van deftige oversten en moedige hoplieden En sien niet wat dien rouw en weedom magh bedieden. Men schikt de legerplaets, en sonder iemants last Een yder kiest de Avyk die op syn bende past. MAURITIUS Segh Narses dat hy sigh doet vorder onderrichten ; 190 Blyft dese tydingh vast sy sal myn hert verlichten. 6en TJytgangh CONON (alleen) Rampsaligen, ga heen : den gronisteen is geleyt Tot UAven ondergangh ; gy siet niet dat men vleyt Om dies te veyliger u in het net te krygen. Vraegh Narses vry om raet, hy sal u seker swygen 195 't gen hem onkundigh is : den Keyser Phocas stelt Tôt uw verderf in't werk en listen en gewelt. Uw grootheyt is ten eynde, en uw geluk verloopen ; 't bloet der gemeenten heeft te langh oni wraek geropen. — 120 — TWEEDE BEDRIJF 1en Uytgangh CONSTANTINA, VOESTER Ach ! Voester, vleyt my niet ; ik voorspel al te klaer Myn rampen ; myn gemoet is van nu af gewaer De smerten die myn ziel sigh niet en can verbeelden. De voorgedachten van dees ongelucken speelden 5 Al langh in mynen geest : 'k heb naekt genoegh voorsien Wat al die muytery en oproer wou bedien, Van'als dien aertsverraer in't aensichtwiert geslagen Wanneer hy bj den vorst quam over Priscus klagen. VOESTER Meyrou, gy maekt u self rampsaligh voor den tyt. 10 Sult gy wanhopen van den zegen voor den stryt? Hoe ! Als er in een ryk beroerte is opgeresen Can sonder vorsten ramp die niet bevredigt Avesen ? En moet den keyser syn van syne kroon berooft Om dat een bende volkx een hopman kiest voor hooft ? 15 Gelooft my, om een vorst uyt synen troon te Averpen Met moet veel lanssien, men moet veel sweerden scherpen ; Dat werk heeft swarigheyt, gevaer en aerbeyt in, Men comt niet sonder bloettot een soo grootgewin. Waerom soo licht gelooft onsekere geruchten ? 20 Wat macht heeft Phocas om dat gy hem soude duchten ? — 121 — Wat voor crygsoversten, Avat amptlien staen hem by ? Wie van den edeldom wilt houden met syn zy ? Want schoon geheel het heir weerspannigh w'as gewordeh En Phocas tegen u aenvoerde hun slagorden, 25 Biedt Constantinus burgh hem geenen wederstant? Diezùyl van 't Ryk, wiens vestgenoegsaemis bernant Om af te sien 't gewelt van veele koninkryken. Salsy voor eenen hoop van yloekverwanten wijken? Gy hebt hier Narses en Philippicus, wiens raet 30 En dâpperheyt opweegt soo menigen soldaet : Gy hebt Photinus, en, om andre niet te melden, Gy hebt den Keyser self, den braefsten aller helden ; En vreest gy nogh ? CONSTANTINA Het is dien helt, die my verflaut; Waer hy uyt desen noot, ik waere min benaut. 35 O Voester ! mynen angst en is niet uyt te drucken ! 't gevaer Aran die ik min, schuert myne borst aen stucken. Ik kan myn oogh op geen van myne kinders slaen Of worde op selven stont als met de doot bevaen : Nu perst my eenalleen, dan dry, dan vier te gader. 40 Maer boven al besAvaert my hunnen weerden vader ; Al Avatik voor hun ly is by die perssingh kleen. 't voorsién van synen ramp vernietigt al myn ween. Mauritius ! myn vorst ! my waerder dan het leven ! Heeft vader u met my daertoe soo hoogh verheven 45 Op dat ons t' samen sou verplettren sulk een val ? Is dit de soete rust en 't minnelyk geval Die my uw vaste trou en grootheyt dee verhopen ? O wankelbaer geluk ! hoe ras syt gy verloopen ! Hoe spoedigh stort gy neer ! 'k Avas van myn oirsprong af 50 Geschikt tot Keyserin gebooren met den staf, En conde, voor ik sprak, bevelen engebieden. 'k sagh in myn eerste jeught, met duysent edellieden — 122 Veel vorsten op myn Avenk tot alleh last bereyt. Geheel de prael van 't Ryk met al de heerlykheyt 55 Myns vaders, quam te saem in myn en schoot geseghen. Het scheen dat al den pronk, grootdadigheyt en zegen Der eeuwen t' myner Roem en grootheyt was vergaert. Ick wiert door reyne min met eenen prins gepaert In wien myn herte vondt al 't gen het conde wenschen, 60 Behaeglyk aen den heer, en minsaem aen de menschen, Lieftalligh in syn aert en dapper van gemoet. Al wat ik in hem sagh was edel, groot en soet. Hy stygt naer vaders doot tot in den top van eeren ; Hy siet syn Ryken staegh aenwassen en vermeeren ; 65 Syn heldennaeni bereykt de païen van den dagh ; Den vorst der Persen moet syn keyserlyk gesach Verkennen, en verheugt sigh in syn vrient te Avesen. Tot desen trap van eer en hoogheyt opgeresen Voorsiet den hemel my met een vruchtbaren schoot. 70 Myn dochters bloeyen voort, myn soonen worden groot, En Theodoos belooft Aran syn kintsche dagen Dat h y ook met de daet dien grooten naem sal dragen : Syn jeught versterkt dees hoop ; hy +schynt door 't gansche [Ryk In deught en dapperheyt syn vader gheel gelyk, 75 En Avort door hem vereertm et 't keyserdom van Oosten. Wat cost my meer voldoen ? Avat cost ik Avenschen dat Ik nieibesitten con, of met 'er daet besat? 0 valsche vreughden ! o bedriegelyke grootheyt ! Terwyl 't geluk, soo 't schynt, gevest in mynen schoot leyt, 80 't ontsnapt, 't ontvliegt my ; 'k sie eens om, en ben het [quyt., Dien ramp beviel m' op dien beclagelyken tydt, Wanneer den coningh der bloetdorstige Avaren, Bloetdorstiger dan sy, het ryk quam ingevaren Met 't vier en sweert in d'hant, en met een enkel sleep — 123 — 85 Hetlant van volk beroofde : Ach ! 't Avas dees wreeden [kneep, Die 't rat van myn geluk eerst springen dee aen stucken. Wat syn my zedert dien al ween en ongelucken Gevallen op den hais !... Mauritius, 'k sagh dan Een feyl, het gen m' in u alleen berispén can. VOESTER 90 Hier comt den vorst. Mevrou,bedwingh uw bittre clachten. 2en Uytgangh MAURITIUS, CONSTANTINA, NARSES, VOESTER MAURITIUS Waerom uw hert aldus in droefheyt te versmachten Myn liefste keyserin ? de maeren syn versoet. Des vyants nioetwil sal met syn opsiedend bloet Bedaeren : 't woedend rot begint naer rêen te luysteren 95 Menhoopt den oproer in syn oirsprongh te verduysteren. CONSTANTINA Die tydingh streelt u, vorst. MAURITIUS Verset dien achterdocht Gy suit eer lange sien een opset uytgeAvrocht 't gen uAven weedom sal voor 't meeste deel verminderen. Ik bid' u, syt bedaert, en sorgt voor onse kinderen, 100 Terwylik overlegh wat t' ouser rust verstreckt. CONSTANTINA 'k wensch dat u Godtdaer toeden rechten wegh ontdekt. — 124 — 3en Uytgangh MAURITIUS, NARSES MAURITIUS Wy connen nu in rust en vryheyt overwegen Wat middlen in een saek soo lastigh en verlegen Ons oirbaer syn en die (behoudens roem en eer) 105 Gedooglyk syn, uyt dwangh, aen eenen opperheer. Het feyt is openbaer, en, om naer Recht te spreken, Ik vinde my verplicht te straffen en te wreken ; Maer, 't rasende gewelt verplettert myn gesach : Ik vraegh niet wat ik doen maer wat ik dulden magh ; 110 Dit is het eenigh wit Avaerna 't my voeght te Averken, En 't eenigli dat ik u bevele te bemercken. U trouheyt, dapperheyt, en raet syn my bekent ; En in den Avreeden noot die myn grootachtingh schendt, 'k wil van myn opperrecht niet 't minste doel af leggen 115 Voordat gy my daer op suit uw gevoelen seggen. Spreek, Narses. NARSES Te veel eer doet my uw Majesteyt, Heerkeyser ; dogh gelyk gy myn getrouwigheyt Waerdeert, 'k wil ailes Avat my mooglyk is bedryven Om in dees achtbaerheyt altyt by u te blyven. 120 Twee swarigheden stelt my uw beradingkvoor ; Een hoogheyt-schender door verwaentheyt buten spoor, Met" synen opperheer te brengen tot versoeningh. Den Avederspannigen is plichtigh aen voldoeningh, — 125 En derft syn rechter self wegstellen door gewelt : Den opperheer is in syn recht-saék vast gestelt, 125 Maer om die 't houden staen ontbreekt hem het vermogen. Dees wil het al door dwangh ; dien magh het nietgedoogen ; Dees derft onwettelyk rechtschendery bestaen ; En dien magh wettelyk niet van syn recht afgaen ; Twee staets geschillen, die elckahderen tegensteken ; 130 Hier wreveligh gewrelt ; daer onmacht om te wvreken. Uyt desen tegenstryt blykt claerder dan den dagh, Dat hier geen hoop is van versoeningh nogh verdrach, Ten sy men wedersyds wilt afgaen en toegeven. Indien gy tusschen u Avilt effenen 't oneven, 135 Heer keyser, dit geschil wort nimmermeer geslecht Voor hy van syn gewelt, gy wycke A'an uw Recht. Dogh wie sal naer de Avet en reden vonnis stryken Hoe dat gy van uw Recht suit Avettigh mogen wyken ? 't is sorglyk aen een vorst te wyken voor gewelt ; 140 Wie door toegevingh 's ryxberoerten effen stelt Schynt aen oproerigheyt een nieuwen voet te geven : D'eerst houdt nogh qualyk op of d'andre Avort verheven, En wacht van 't feyl geen straf maer diergelyke loon. Soo ondermynen twist en wederspalt den troon, 145 Wanneer sy voor geen Recht nogh Avetten moeten duchten. Indien gy seker cost verargeimis oirtvluchten, Heer keyser, dit gevaer Avaer lichtelyk t' ontgaen, + Met Phocas eenige voorwaerden toe te staen. MAURITIUS O Narses! ghebt gelyk : 't is sAvaerlyk om betoogen, 150 Wanneer en hoe een vorst magh afgaen syn vermogen; Hy is in aile noot aen syne plicht gebeclit ; 't gen hy daer tegen doet is altyt tegen Recht : Syn achtbaerheyt moet hem meer weert syn dan syn Aen die v;erbintenis en magh hy noyt begeven ; . [leven; — 126 — 155 Hy houde t' allen tydt veei hooger in gewicht 't verlies van synen roem dan 't derven van het licht. Ik nam dien eerplicht waer van myne jonge jaeren, Maer heb nu meer dan roem en leven te bewaren ; De ruste van den staet, myn ondersatens bloet 160 Waerdeer ik veele meer dan al myn eygen goet. Ten sy men middel vindt om Phocas Avraek te stutten Dien twist gaetgoet en bloet niyns onderdaens uytputten, Verpletteren de stêen, verwoesten 't platte lant. En stellen 't gansche Ryk in eenen lichten brant. 165 Dies Avensch ik mjm gesach een Aveynigh te versetten Om dese jammeren en rampen te beletten ; En door gedoogsaemheyt die naer de zyden neygt, Te keeren het gevaer dat myn gemeenten dreygt. Maer hoe geweldigh my hun opsicht maekt verlegen 170 Dien schender van myn roem steekt my geduerigh tegen ; En myn gemoet vergeet het voordeel van den staet, Wanneer het sigh vérbeelt dat godeloos verraet. Soo wortmyn angstigh hert staeg heen en weer gedreven Nu om te weygeren en dan om toe te geven. NARSES 175 Heer keyser, als den staet sulk een beroerte lydt, Toegeven is van noodeen weygren buyten tydt. Men moet voor een misdaet somAvylen d'oogen l'uyken Wanneer men niet en derft of can de straf gebruyken. Dit hebben langh, voor heen, meer koningen gedaen. 180 Een uytgestelde straf wort op syn tydt voldaen ; Het gen geen macht vermagh can list te Avege brengen. Een vorst moet wederspalt gedoogen en gehengen, Soo langh tot hy gewelt can dwingen door gewelt. Laet dien weerspannigen braveeren in het velt, 185 Betrouwt hem voor een tyt 't bestier van uAve benden, Ontveyns vreedsamelyk de rampen en ellenden, — 127 — Die synen oproer baer, tot 't Asiaensche heir Met Theodosius, den niont van 't swerte meir Besette en overscheep in Constantinus Avallen. MAURITIUS 190 'K vrees dat naer UAven wensch d.t niet en sal uytvallen. Gelooft gy Phocas soo uytsinnigh of verblint, Dat hy met sulk een macht niet vorder ôhderwindt, En, sigh vernoegende met Priscus te doen dooden, Niet sien sal naer een troon die hem van selfs gaet nooden ? 195 Neen, syn hoogmoedigheyt is my te seer bekent ; Syn feyl is op myn kroon en Rykstaf aengewendt ; Verwacht niet dat syn drift in haer besluyt verslappe, Voor hy myn mogentheyt met gheel myn huys vertrappe. 'k heb syn eergierigheyt al langen tydt bespiet ; 200 Syn herte vol van sucht naer hoogheyt en gébiet Syn opgeblasen moedt en heeft my niet bedroogen, Van als hy Priscus ampt en ooreloogs vermogen Benydde, en soo verwraent quam klagen tegen hem. Let op syn ommegang ; syn reden, uytsicht, stem, 205 Gheel syn gestalte schynt van tiranny te spreken. O Narses ! Avist ik waer myn kinderen versteken, Waer myne keyserin versekeren, 'k vond my In desen rampspoet van 't meest achterdencken vry ; 't syn dese die myn hert beroeren en verdrucken. NARSES 210 Gy'laet uw groote ziel te seer door vrees weghrucken O Vorst, 't gevaer is verre om dat gy 't soo ontsiet., . Gy wet wat Conon ohs... MAURITIUS. Spreek my van Conon niet : Syn eenigh oogwit Avas my sorgeloos te maken. Te weten Phocas liet sigh door berouw aenraken — 128 — 215, Van Priscus doot... Dien list verscheen my al te klaer ; Maer'k heb met voordacht dit ontveynst. voor dien verraer, Om hem in 't alderminst geen achterdocht te geven. NARSES Ik ben aen myne plicht ook niet te cort gebleven En heb de Suyerpoort versterkt met goede Avacht. 220 Photinus neemt de trou der borgery in acht ; Men spant op synen last de ketens door de straten. MAURITIUS Ik wil dit niet alleen op syne sorgh verlaten ; Volgh, Narses, gaen wy sien wie sigh met ons vereent ; 'k vrees d'ongestadigheyt der driftige gemeent 225 Die sigh geduerigh als een Aveerhaen laet bewegen En uyt veranderingh hoopt voordeel, winst, en zegen. 4en Uytgangh CONON, alleea Myn vreugde ryst in top ; den keyser Phocas naekt De Avallen, met een heir dat sigh ontsachlyk maekt, En in syn eersten vaert de stat sal overrompelen ; 230 Men hoort de borgery niet meer inAvendigh mompelen, Elk spreckt in 't openbaer syns hertens meyningh uyt. Mauritius wort van den troon geschopt ; 't besluyt Gaet vast ; geen Narses, geen Photinus sal 'tbeletten. Sy hebben schoon de poort en wallen te besetten, 235 Al d'eerste benden sy voor onsen nieuwen heer. Een yder haekt om hem met alle liefde en eer, En onderworpentheyt te gaen verwellecomen. De straten staen gepropt van menschen, die als stroomen 129 — Vergad'ren om den vorst in syn triomf t'ontfaeu. 240 Soo noem tmen syne comst ; de dry stats-orden gaen Hem tegen : geestlykheyt, gemeente en edellieden Beyveren om eerst hem hunne dienst t' aenbieden. Ik heb dit groote werk soo heymlyk aengeleyt Dat sigh Mauritius op desen stont nogk vleyt. 245 Maer syn' uytstootingh en verderffenis genaken : Ter werelt heeft men noytin statelyke saken Bemerkt soo spoedigen en grooten ommekeer. Van àl de troepen die Mauritius, nogh eer Twee dagen, voor hun vorst eu opperhooft verkenden 250 Behout hy nainvelyx syn wacht; ; al d' andre Avenden Den standaert van hem af naer Phocas. Maer, hier is DeKeyserin, die reeds in haer verbeeltenis, Het ongeluk voorsiet. Ik moet haet droefheyt vleyen Op dat sy haeren val gerusfer sou verbeyen. gen uytgangh CONSTANTINA, CONON, VOESTER 255 Hoe staen Avy Conon? Wat voor tydingh brengt gy mee ? Wat seght men in de stat ? CONON Mevrou, de rust en vvee Syn algemeen ; men hoort van oproer nogh van muyten, Men weet van stooringh, nogh van binnen nogh van [buyten ; Een yder wil den vorst getrouw syn tot 'er doot. 260 : Bevredigt uw gemoet, vy sien ons buyten noot 9 — 130 — Van scheuringh : d'oorloogslien besegenen elckandren Met vree, wy sullen twist in eendracht sien verand-'ren. CONSTANTINA Dat geve Godt ! Maer ach ! myn her veerhoopt het niet. CONON Ontschuldigh my, mevrou, 'k ga waer men my gebiet ; 265 Ick moet voor d' aenkomst van de mert en 't raedshuys [sorgen. 6en Uytgangh CONSTANTINA, VOESTER Dees antwoord, Voester, heeft iet duyster en verborgen Och ! och ! ik vreese dat wy seker syn verraen. VOESTER Gy merkt al wat men seght staeg t' uwer nadeel aen : Wat twyffelachtigheyt can ons dees' antwoort leeren, 270 Mevrou ? Wy sullen twist in eendracht sien verkeeren ? CONSTANTINA Te weten, als myn vorst gedreven is uyt stat. VOESTER Maer, Keyserin.... CONSTANTINA ; Ik heb dit al te wel gevat ; Myn geest gingh in het hert van dien verrader lesen. Elk, seght hy, wil den vorst ter doot getrouwigh wesen ; — 131 — 275 Soo noemthy Phocas. O vervloekelylc bedryf ! Wee mynen Keyser ! wee my rampsaligh wyf. ! Wee ! wee, myn kinderen ! VOESTER Mevrou ! Avat spooreloosheyt Is dit? CONSTANTINA Swygh, Voester, swygh, of segh wat trouweloosheyt Wort mynen heer bereyt !... Mauritius ! myn helt ! 280 Myn weerde vorst ! 't voorsien van uwe rampen knelt Myn herte toe !... myn lief ! uw lot doet my beswyken. VOESTERWaer VOESTERWaer nu, Keyserin, dat moedigh hert ! CONSTANTINA Een blyken. Van seker ongeluk ! myn herte niet gewemt 285 Aen ongegronde vrees, voorseght my al d' ellend Van myn rampsaligh huys, door dit inwendighschroomen. Men moet verdwelmt syn, of door waensucht ingenomen Om niet te sien wed dees verraedsche rust bediedt. Het gansche leger smaedt Mauritius gebiet, 290 Versaekt syn eesten heer om een tiran te volgen, Die, door bloetdorstigheyt ontsteken en verbolgen Bysanssens wal genaekt, en 't is er al in vree, Men weet van geen beroerte... Is dees hoveerde stee En borgery bereyt te pralen of te vallen 295 Met vorst Mauritius, hoe hoort men langst de Wallen Soo weynigh krygsgerucht ? Avaer blyft het stormgevaert En schiet-tuygh ? hoe verwacht het volk soo onvervaert Een vyant, die met yier en bloedigh stael in handen, Niet anders voorheeft, dan verwoesten, moorden, branden? 300 Misleyde Voester ! swygh, en Adeyt myn hert niet meer : Ik sie den ondergangh van myn geluk en eer. Daer conit Photinus... och ! al myn gewrichten beven. — 132 — 7en Uytgangh CONSTANTINA, VOESTER, PHOTINUS PHOTINUS Waer is den keyser !.., CONSTANTINA Wet bericht hebt gy te geven ? Spreek uyt. PHOTINUS Mevrou, waer is den keyser? het doet noot, 305 Den vyantnackt... CONSTANTINA O maer, my vreeder dan de doot... Gy, bergh myn kinderen... Ik ga myn man versellen. 8en Uytgangh AROESTER (alleen) Mauritius ! myn heer, en keyser ! hoe ontstellen Derampôn vanuw huys myn krimpende geraemt? Tibeer ! Eustolia ! Justinus ! och ! hoe praemt 310 My uw aenstaende noot !... O keyrserlyke vruchten ! Onnoosle kinderen !.,. waer sal ik met u vluchten ? — 133 — DERDE BEDRIJF 1 en Uytgangh MAURITIUS, CONSTANTINA, VOESTER MAURITIUS Verset die wreede clacht, Mevrou, het is nu tydt Te scheppen nieuwen moedt, te toonen wie gy syt. Des vyants voorwacht is in 't sicht van onse Avallen Hy can ons onvoorsiens, en schielyk overvallen. 5 'Kmistrouw my van de trou der Bysantyners, die Begint te waggelen met myne heerschappie : Gy hebt d'ontrouwigheyt des legers reeds vernomen, 'Tis noodigh dat men sorghe om desen noot t' ontcomen Terwyl er ons nogh tyt en middel wort gejont. 10 Het jacht îs veerdigh ; gaet, vertrekt op desen stont Met onse kinderen en trouwste dienstgenoten. Myn boesem is dooru gevaer als toegesloten Myn ziel wort in de sorgh voor myne kroon verflaut Terwylen u myn oogh, metmy, in noot aenschouwt. 15 Ach ! mocht iku eens sien in sekerheyt geborgen 'K sou voor myn eygen self met minder onrust sorgen, En schoon my d'uyterste vervolgîngh overviel Ik son nogh syn getroost in myne tweede ziel ; Maer nu gy met my syt in en gevaer benepen, 20 Myn herte wort door twee benautheên toegeknepen En 't genik heden ly soo langh gy met my tydt Is my een dobbel wee, een doodelyken stryt. Indien gy vande h'elft myn smerten widlt vermindren — 134 — Vertreckt togh, met ons kroost, waer niem'ant u can [hindren; 25 Soo ras gy syt met hen dit wreet gevaert ontgaen Myn trouwigh herte Avort met minder angst bevaen. CONSTANTINA Wat derft gy, weerde lief, my hier voor oogen leggen? Gelooft gy dat myn hert daer niet sal tegen seggen, En dat uw levens noot my minder pyn aendoet, 30 Dan 't gen ik voor hun leet en 't myne vreesen moet? Gelooft gy, dat, soo ras Avy syn 't gevaer ontcomen, Myn ziel ophouden sal van voor uw hooft te schroomen, En dat my ramp my sal verdragelyker syn,Als ik van hier vertrecke en u verlate in pyn ? 35 Och ? weertmy dat gedacht, het doet myn trouheyt hinder ; Vreestgy soo seer voor my, ik vrees voor u niet minder ; Terwyl gy voor-my lydt, denkt watik voor uly, Wilt gy dat ik vertrek, vertrekt dan ook met my. Ik was uw deelgenoot in voorspoet en verblyden 40 Ik blyve uw. deelgenoot in tegenspoet en lyden, Myn hert ontsiet met u, geen onheyl, geenen noot,Myn hert wort noyt aan u gerukt dan door de doot. Indien gy geerne 't licht wilt t' myner liefde derven 'k wil niet min geere ook voor uwe liefde sterven ; 45 Myn teerheyt wil aen d'uw niet wyken in gewicht, 't gen ai de trouw belast, belast my myne plichf. Dunktu, dat myn vertrek uw smerten sal versoeten Denkt Avat om uw gevaer myn hert sal lyden moeten ; Terwyl gy soo besorgt voor myn gerustheyt syt, 50 Vergeet niet Avat myn ziel om uw onrustheyt lydt. Ach ! cost ik u de rust, de vrede wedergeven Ik gaf, meer dan myn rust ; ik gaf er voor.mynleven 'k sie niet wat my behoeft als gy maer rust geniet 't gen ik in u bemin en is myn woordeel niet. — 135 — 55 Uw deughden conden my soo nauw met u vervoegen Dat uv geluk alleen myn herte con vernoegen, Niet'omdatiiwe trou "my daervan deel aenboodt Maer om dat mynen vorst en bruygom dat genoot. Begeert gy dan myn hert aen dese ween t'ontrucken 60 En sorgt voor myne niet maer voor uw' ongelucken, En wilt gy dat ik my bevry van dit gevaer, Ik stem aen ailes toe, ga voor, ik volgh u naer. MAURITIUS Mevrou, om datik my sou aebn dien noot ontrecken 't is noodigh dat men eerst u sie voor my vertrecken ; 65 Uw liefde wil dat ik voor my sorgvuldigh sy, Nadien gheel uwe rust gelegen is in my : Gedenkt-dan, eer gymj-nogh meer suit spreken tegen, Dat aile myn geluk gheel is in u gelegen, En dat, om my te sienbevryt van angst en pyn, 70 Gy tegen desen noot eerst moet versekert syn. In uw vertrek bestaet de ruste van myn leven; ; Het gene gy my wenscht moet gy my selve geven, Vertreckt dan, op dat ik gheel uwen wensch geniet, T' wyl gy in myne rust uw eygen vrede siet. 75 Nadien gy niynen troost behertight boven allen, Stemt myne bede toe, soo sal my troost bevallen En gy van uwen kant te vreen syn en voldaen Als gy uyt mynen troost den mven suit ontfaen. Dogh 't gen my heden doet myn ongeluk beclagen 80 Is, datg'om mynent wil moet dese rampen dragen En dat den wreeden slagh die my van roem berooft, Van myne schouderen gaet vallen op uw hooft. De teerheyt, die uw hert comt t' myner liefde drucken Vermeerdert myne ween, beswaert myn ongelucken; 85 En hoe gy meer gevoelt het gene my benaut Hoe meer my mve smert en medèlyden rouwt. — 136 — Maer, spyt de swarighêen, die my en u soo pramen Ik Avil met cracht van deught de bleeke nyt beschamen En toonen dat het hert van een rechtschapen helt 90 Can onberoert doorstaen vervolgingh en gewelt. Al valt my 't leger af, myn roem sal staende blyven ; Myn herte verre van een lafheyt te bedryven Verheft sigh tegen noot, werraet, en ongeval : Sy stormen te vergeefs, myn moedt verduert het al. CONSTANTINA 95 O edelmoeden helt ! meer uwe deugdhen blyken, Meer uwe rampen my doen treuren en beswyken : 'K gevoel met meerder smert d' onteeringh die gy lydt, Wanneer myn ziel bemerkt het gen gy weerdigh syt. Ach ! moest men sulk een helt tot sulk een kroon verkiesen 100 Om dat hy die daer na soo schandigh sou verliesen ? En moest my sulk een vorst tot lief gegeven syn Om hem met my te sien in soo veel smaet en pyn? O nootlot ! noyt genoegh met suchten te betreuren ! O jammerlyken val ! hoe can 't myn hert verdueren ? MAURITIUS 105 Vorstin, bedwingt dien rouw en innerlyken stryt ; Denkt dat gy moeder, kint en vrou van vorsten syt. Dat welgebooren hert magh door geen ongevallen, Hoe swaer die mogen syn, sigh laten overvallen ; Trou, moederschap, geboort, geslachte, staet en bloet 110 Versoeken van uw hert een onbesweken moedt. CONSTANTINA Trou, moederschap, geboort, geslachte, bloet en staten Versochten dat my 't luk sou nimmermeer verlaten, En eyschen sy van my een edelmoedigh hert, Ik had van hen verwacht meer toevingh, minder smert. 115 Eylaes ! hoe qualyk syn myn hopen u ytgevallen ! 't gen my werlichten moest wort't swaerste leet van allen, — 137 VOESTER Mevrouwe, matigh togh 't gewelt van u we druk. CONSTANTINA Wat spreekt gy my van maet in sulk een ongeluk Wiens grootheyt alle maet en palen gaet te boven ? 120 Had my een sachter lot myn kindren comen roven Den vader had my nogh in sulk een leet getroost ! Of waer ik weduwe gebleven met myn kroost Myn weedom wiert versoet in een soo ruckigh quelen Als ik des vaders geest en wesen had sien spelen 125 In syn doorluchtigh zaet, en synen edlen aert Uytschynen, in syn soons, een beter nootlot waert. Maer, 't gen myn ziele doet door eenen dootstryt pramen, Den noot dreygt mynen vorst en kinderen te samen En tot vervullinge van myn beklaeglyk lot, 30 Verjaegt my uyt den troon, vol laster, smaet, en spot. 'K moest my een hert van stael en yser laten smeden Om sonder smert t' aensien al die rampsaligheden. MAURITIUS Mevrou, die vreese jaegt u verder dan 't betaemt. En uwe teerigheyt wort voor den tyt gepraemt : 35 Gy stapelt ramp op ramp, ellenden op ellenden. 'k hoop dat den hemel die ten deele sal afwenden Van myn vervolgde stam, en van uw edel hert Afweiren het gewelt van een soo wreede smert. Maer 't is te langh gedraelt, den tyt dient waergenomen. 40 Ga, trouwe voester, doet myn kinderen hier comen; 'k wil dat gy u terstont met hen te scheep begeeft. — 138 2en Uytgangh MAURITIUS, CONSTANTINA CONSTANTINA Wat keyserin heeft oyt soo wreeden tyt beleeft! Mauritius ! myn vorst ! wat lot is ons beschoren ? Waer hene stiert gy my ! eylaes ! wy syn verloren ! 3en Uytgangh MAURITIUS, CONSTANTINA, TIBERIUS, PROBUS, VERUS, JUSTINUS, EUSTOLIA, VOESTER MAURITIUS 145 Comt hier, myn kynderen, myn kroost, myn eygen bloet, Omhelst uw vader eerst nu gy vertrecken moet. Tibeer ! Eustolia ! myn kindren al te gader Omvangt my, drukt myn borst. TIBERIUS (met d'andere) Myn heer ! myn liefsten vader ! VOESTER Och ! och ! myn herte breekt !... CONSTANTINA O wanhoop ! o verdriet ! 139 MAURITIUS 150 Myn Probus ! myn Tibeer ! myn soons, beroert u niet! Myn dochter, laet uw hert soo hevigh niet ontstellen. Ik volgh u, gaet maer voor ; ik com u vergesellen : Eustolia ! myn troost ! myn Dochter ! schep togh moedt. EUSTOLIA Och Vader ! och myn vorst ! MAURITIUS Veertreck togh met' er spoet. CONSTANTINA 155 Myn Kinderen ! hoe is uw Moeders hert bedroogen ! Ik had u tot den troon en grootheyt opgetoogen Tot voorspoet, eer, en roem, gesach en Majesteyt, Sorgvuldigh opgevoedt. Ik hadde my geveijt Dat gy in uwen schoot het erfdeel soudt vergadren 160 Uw nagelaten van soo edele voorvadren. Mar ach ! hoe qualyk valt al myn verwachtingh uyt ! Uw grootheyt is voorby : uw schatten syn tot buyt Gegeven aen het hooft der wreetste dwingelanden. De steden van uw Ryk en onderworpen landen 165 Verwachten, vol van schroom, verwoestingh, brant en [moort ; De vreemdelingh sleypt wegh het gen u toebehoort En stoot u uyt den troon, gelyk verworpelingen. O wreeden noot ! KINDEREN Och! och! VOESTER Myn bliefste voesterlingen Comt, volgt my, het is tyt... CONSTANTINA Och ! Voester ! och ! Waerheen ? — 140 — MAURITIUS 170 Vorstinne, houd togh in die buytenspoorigheen, Wy moeten voor 't gewelt en 's hemels schickingh wyc [ken. CONSTANTINA Myn vorst ! myn kinderen ! gy doet myn hert beswy [ken. EUSTOLIA Vrou Moeder, laet ons gaen waer ons den Keyser sendt. MAURITIUS Och ! spoeyt u, Keyserin... CONSTANTINA O hartseer ! o ellend ! 175 Myn weerste lief !.. eylaes ! hoe sal ik u verlaten! 4en Uytgangh MAURITIUS, CONSTANTINA, TIBERIUS, VERUS, PROBUS, JUSTIN US, EUSTOLIA, VOESTER, RUFUS RUFUS Myn heer het krygs gebaer ryst door de naeste straten : Den veltheer Narses wort door Phocas aengetast. Hy heeft de binnenwacht der zuyerpoort verrast Mits hem in d'halve maen geen weerstant wiert geboden. 180 Hy strekt de stat in met verlies van weynigh dooden ; Dit doet den veltheer u boodschappen door myn mont. — 141 CONSTANTINA O schandelyk verraet ! MAURITIUS Mevrou, vertreckt terstont Met onse kinderen ; ik volgh u strax te paerde. CONSTANTINA Oh ! vlucht met ons te saem, myn liefste vorst ! MAURITIUS. Myn waerde 185 Vorstin, en wederstreef togh myn versoek niet meer. Gy, Rufus, leydt mevrou. KINDEREN Myn vader ! mynen heer. CONSTANTINA O pynelyken dwangh. ! o onverdraeglyk lydden ? MAURITIUS O vreeden noot !... 5en Uytgangh MAURITIUS, PHOTINUS Hier comt Photinus van ter syden Gewondt in 't aengesicht. PHOTINUS Heer keyser, 't is gedaen 190 Den booswicht Conon heeft uw Majesteyt verraen, — 142 — Hy is met gheel de stat voor Phocas aengespannen. Dien woesten dwingelant en vindt niet t' overmannen In d'ongetrouwe vest ; een yder valt u af En wenscht hem zegen met uw keyserlyke staf. MAURITIUS 195 Getrouwe vrient ! den wil des Heeren moet geschieden. PHOTINUS Outrent tweehondert van uw trouwigste edellieden Weerstaen, met Narses en Philippicus, 't gewelt Des vyants, die al wat hem voorcomt nedervelt, En met den bystant der ontrouwige ingeseten, 200 Vol spyt en tooren breekt, door d'uytgespanne keten, En sigh een wegh baent langs de hoogstraet naer het hof. Den braven Narses, gheel bemorst met bloet en stof, Stut hunnen aenval met cleynachtingh van syn leven Om uwe Majesteyt meer vluchtens tyt te geven : 205 Hy harselt naer de plaets van sint Sophiens kerk Die hy afschutten dee met een vast bollewerk, Om daer te veyliger sigh aen 't gevaer t' ontrecken. Hy bidt den vorst terstont naer d' haven te vertrecken Mits daer geen hoop meer is van langer uyt te staen. MAURITIUS 210 O trouwe dienaers ! 'k wensch uw edelmoede daen T' erkennen naer waerdy. 6en Uytgangh MAURITIUS, NARSES, PHILIPPICUS, PHOTINUS NARSES O Vorst, wat wil dit seggen ? — 143 — MAURITIUS Getrouwe helden !... NARSES Vlucht, en wil niet wederseggen. PHILIPPICUS Wy bidden u, Mynheer, neemt uwen tyt togh waer. MAURITIUS O schandelyken noot !... NARSES Volgh gy den Keyser, naer 215 Photinus met de wacht, die wy daer buyten lieten. 7en Uytgangh NARSES, PHILIPPICUS NARSES De stonden, weerde vrient, die ons nogh overschieten Syn cort : Waer heen gevlucht? ontdekt my uw besluyt. PHILIPPICUS Mauritius gesach, en heerschappy is uyt. Myn heer, ik wil voortaen geen wapens meer aentrecken 20 Maer heymelyk my in een eensaem slot vertrecken, Om daer myn eygen selfs den oorloogh aen te doen Tot myner schulden boet en 's Alderhoogstens soen. Dat opset heb ik langh in myn gemoet gedragen, Dogh voelde hoyt daer toe van al myn levens dagen __ 144 — 225 Soo vurige begeert dan als ik heb gesien Hoe eenen grooten vorst, van soo veel oorloogslien, Die onder syn soldy en hoogh vermogen stonden, Soo weynigh heeft getrouw aen synen dienst gevonden, O valsche werelt ! o bedriegelyken schyn ! 230 Uw yd' le grootheyt sal niet meer myn oogwit syn, Myn ziele wil voortaen een meerder goet betrachten. NARSES 'k volgh om daer by u myn nootlot af te wachten. (Groot crygsgerucht.) 8en Uytgangh LEO, CONON, WACHTEN LEO O spyt ! Mauritius is desen noot ontgaen. CONON Heer Leo, trecken wy recht op de haven aen, 235 Ik heb een roeyschip klaer ; wy sullen hem vervolgen Al waer hy door den kolk der stroomen ingeswolgen. (crygsgerucht) — 145 — VIERDE BEDRIJF 1e Uytgangh RUFUS, ARCAS RUFUS Och ! arcas ! in Wat ramp vervalt dien grooten vorst ! Syn ongeluk benaut myn hert en sluyt myn borst Door angst en droefheyt. Soo hy t' scheepe was getreden Met syne Keyserin en kinderen, besteden 5 Wy onse sorgh en cracht, om hem met alle spoet, Te brengen uyt 't gevaer. Het weder enden vloet Geleeken ons besluyt eendrachtigh toe te stemmen Wanneer wy met een galm van jammerlyke stemmen Van 't land afstaken vol verslagehtheyt en schroom. 10 Men trekt het zeyl in top : de krabbelende stroom Door twintigh riemen,. van weersyden doorgesneden, Wykt voor de kiel, terwil de landen en de steden Van ons afschuyven met geboomten en geberght. Den schrik verslapte dan een weynigh : yder bergt 15 Syn voorraet, soo best can, voor 't storten van de baeren. Des vorstens onrust schynt allenxkens te bedaeren, Door d'hope van syn huys haest uyt den noot te sien. In dese stilte ryst een fel en onvoorsien Ontweder t' effens op. Een swerf van duystre wolcken 20 Beswalkt den dagh : den stroom der watervloen, in [kolcken Verdeelt, weerstaet de drift der roeyers, en den vaert Der holle kiel ; den wint keert tegen ons en baert 10 — 146 — Onstuymigh in 't gedruys der opgeheven watren : Terwyl het vreet gedreun der dondervlaegh, al schatren 25 Gehoor en hert ontschudt, het zeyl wort van de ree Geschuert en sliddert langs den mast tot in de zee. De riemen tegen een gebroken, 't roer van 't steven Gesmeten, laten 't jacht onstierbaer hene sweven En slingeren, ter gena van 't schuymend element. 30 Het scheepshol, door den vloet en storm half omgewendt Begint het bracke nat, al sincken, in te swelgen. Dan rysen jammeren, wanhopen, en verbelgen En treuren hemelwaert ; ons hert wort toegeklemt Door schrik en angst, het bloet trekt innewaerts en [stremt 35 In d'adren der vorstin, die tusschen doot en leven In 's vorsten armen swymt : hy, sonder eens te beven Of t' harselen, verwacht kloekmoedigh het beschik Des hemels, twyl den wint, op eenen oogenblik 'T schip met een swaren golf doet rysen uyt de stroo[men stroo[men 40 En stooten tegen 't strant. Dit wiert terstont vernomen Door Conon, die den vorst en 't vorstelyk gesin, Met syn verraedsen hoop onmvingh. De keyserin Door 't versch gevaer nogh in haer hert met schroom [benepen Siet sigh met haeren heer en kroost ter slachtbank slepen 45 En van een minder noot naer meerder overgaen. ARCAS Ik ben als met de doot, om hunnent wil bevaen. O vrient ! wie sal 't geheym des hemels doorgrondeeren ? Een deugtsaem keyser van syn eygen volk en heeren Verlaten en verraen door synen ondersaet, 50 Terwyl een snooden wulp, een eereloosen wraet, Bloetdorstigh, woest en wreet, wort op den troon [verheven! — 147. — Wat reedlyk mensch can dit bemercken sonder beven ? 'k sagh dien geweldenaer in 't Hebdomum omvaen Door al de standen van het ryk, in synen waen 55 Verydelt, op 't gejuych der dwase borgeryen, Tot keyser, heer en vorst uytroopen en inwyen. Het raedshuys, Edeldom, gemeente en geestlykheyt Toeeygent een verraer den glans der Majesteyt, En ciert een vloek-romp, die den beul moest vierendeelen, 60 Met Constantinus kroon en edle ryk-juweelen. O tyt! o eeuwen ! o beklagelykgeval ! Maer vrient, bedencken wy wat ons behoeden sal In desen ommekeer : ik heb voor my genomen Te veynsen om den haet des dwingelants t' ontcomen, 65 En mynen vorst, can 't syn, te dienen in den noot. RUFUS 'k ben met u eens gesint : geen onheyl, geene doot Sal my den keyser en myn trouwplicht doen vergeten. Com, laet ons gaen ; ik ben begeerigh om te weten, Wat end Mauritius en syne stam verbeyt. ARCAS 70 Ik volgh, eh blyv' met u tot alle ramp bereyt. 2en Uytgangh PHOCAS, CONON, LEO PHOCAS Uw trou verplicht my, en uw diensten overstreven, O Conon, wat ik u can tot vergeldingh geven. — 148 — CONON 'K dien uyt genegentheyt, maer niet uyt eygenbaet, Heer keyser : sie my aen als uwen ondersaet, 75 En onderworpen slaef, die nimmer sal gedoogen, Al wat in 't minste can vercleenen uw vermogen. LEO Geheel de stat verheugt in uw verheven lot, O vorst ! Mauritius dient yder een tot spot ; 't moet u een ongemeen, en groot vernoegen wesen 80 Op een soo corten tyt soo hoogh te syn geresen. PHOCAS Gy mist, daer faet tot myn vernoegingh nogh veelmeer, Dan gy u duncken laet. LEO 'k beken recht uyt, myn heer, Dat uwe meyningh my seer moeylyk is om vatten. In een besittinge van grootheyt, eer en schatten 85 Die uw voorsaten soo veel sorgen, sweet, en bloet En aerbeyt heeft gekost, wat is 't dat uw gemoet Misnoegt? wat can 'er nogh aen uw begeert ontbreken? Bemerk den luyster van uw vorstlykheden ; reken Hoe menigh rycken en lantschappen uwe kroon 90 Ten dienste staen ; weegt op 't gesach van eenen troon Aensienelyk by al de koningen der aerde ; Verbeelt u gheel den glans en ongemeene waerde Van 't keyserlyk gebiet, het gen in uwen schoot Vreedsamigh nedersakt, en sonder slagh of stoot 95 U jont op eenen dagh, al, wat na menigh jaeren Vorst Constantinus heeft door duysenden gevaeren Te nauwernoot versaemt ; gy vindt u in 't genot Van soo veel heerlykheyt, en goederen, als tot — 149 — Vernoegen van uw heert en wenschen can verstrecken, 100 Gy siet uw haters voor uw voeten nederstrecken, Mauritius met gheel syn huys in uwe macht. Syn syne kinderen, of hy, by u verdacht, Gebied, gy wort van hen en uwe vrees ontlagen. 