NT XBtm.Ktm Kr 53 <§2t i&tSa i&JL» QL ZAŁOŻONA w K. 177-Ł Warszawa, sobota 18 września 1920 r. na prowincji; Mk. M granie^ (f a Cena numeru 9 otic Adres redak. i adta ZGODA 5, teleŁ red. 273-lf « adm. 26-d4 „ eksp. 283-04 Pocztowe konto cza kova £9 lOflt vrai j a w a, 17 września. Rok 140 Kiedy gen. Wroczyński został powołany na kierownika nowo-stworzonego urzędu kontroli wojskowej, jego stosunki zakładał co do ilości tygodni, po których musiał to stanowisko opuścić. Okazało się jednak, że -ki piastował swój urząd. Wiele nie obracając ani żadnej orientacji wewnętrznej, co -karpił na gospodarstwo. Później - „afazja" porzuciła go. Wiedząc, że na czele tego Biura stoi p. kapitan Kader-Bandrowski. A nie wie on nawet, że kapitan Kader-Bandrowski jest autorem nie tylko pornograficznych romansów, ale i licznych hymnów wierszyków i pieśni na cześć Naczelnego dowództwa i że słowem „zawsze wiernie służył", jak się wyrażają pisma liberańskie. Gen. Wroczyński nie zdawał sobie nawet sprawy z tego, że w warunkach takich wszelkie wystąpienie przeciwko kap. Kader-Bandrowskiemu przez klikę belwederską po podejrzeniach będzie za wystąpienie przeciwko Naczelnikowi państwa. Jeśli zaś na takie wystąpienie może jeszcze tymczasem pozwolić sobie niezależny publicysta, to biada wszelkiemu śmiałemu innemu. Toteż generał Wroczyński nie tylko dostał dymisję, ale, jak donoszą pisma w obroku skarbowym zainteresowane, niebawem rozpocząć się ma śledztwo „od lewistki urzędowania organów Naczelnej kontroli wojskowej". Wczoraj szereg „Rzeczpospolitej" pisała, że gen. Wroczyński podał prośbę o dymisję, tymczasem, że „otrzymał zakaz kontroli jakiegokolwiek z działów Naczelnego dowództwa". Ponieważ zaś „Naczelna kontrola wojskowa jest właśnie stworzona dla kontrolowania, a nie dla niekontrolowania, więc gen. Wroczyński sądził, że nie może kierować urzędem, któremu urzędować nie można". „Nie ma złego, któreby nie wyszło — dobre" — dodaje „Rzeczpospolita". Ośmiłek i niedorzeczność tego, co się stało, doszła do szczytu. Za tydzień zbiera się Sejm. Zobaczymy". Jako pismo o wiele starsze, a więc i doświadczeniowsze możemy powiedzieć, „Rzeczpospolita" powyższe, aczając się pewną młodzieńczą naścia. „Ze tydzień zbiera się Sejm. Zobaczymy". Tak, zobaczymy, a kiedy nie mamy nic zobaczyć, co se tydzień zbierze napewno smutne marazm. Uwielbianymi przez siebie „bolszewikami" rosyjskimi, nie mniej jednak chętnie dążą oni do rządów osobistych i absolutystycznych, dopóki mają „swoją głowę w państwie", jak się wyrażał poseł Zamorski, czyli, mówiąc ściślej, dopócz głową państwa w Polsce jest człowiek, uważany przez nich za swego. MAGMA- Ja-1 ;-. . z sejmu zwołany opierający się na uchwalę sejmu, poza tem nie pytając, czy luzie przedłużenia ferii i niejutką kwestją, czy posłowie dali mu ciągu otrzymywać. Ale daje czegóż ma konieczność. W prasie liberyjskiej dzisiaj, że „na najbliższe senatory poruszona kwestia odroczenia obrad sejmu do zakończenia rokowań. Zabawnym jest nieraz widok łączenia przez nich serwilizmu wobec faktycznego przedstawiciela władzy zwierzchniej z rewolucyjnym zuchwalstwem. Jakich cudów ekwilibrystyki dokazywali socjaliści np., gdy jednocześnie domagają się niezwłocznych zawarcia pokoju i podniesienia niepodległości Ukrainy. A dziś np. „Robotnik" jakże śmiało „piętnuje" jako kontrrewolucyjny za miar wojujący z Rosją sowiecką do ostatniego tchu, udaje tylko przytem, że zamiar taki żywi, czy żywić by prawie niegniewało nie Naczelne Dowództwo lecz Demokracja Narodowa- i, rzecz znanym mienną, takie kuglarstwa, bynajmniej stosunków wzajemnych nie pogarszają. Najświeższym okazem dążeń absolutystycznych jest przyjęta już podobno na wczorajszym posiedzeniu Rady obrony Państwa ustawa o obronie czci Naczelnika Państwa. W wielu monarchiach choć nie we wszystkich istnieją ustawy o obrazie majestatu, nie ma ich natomiast w żadnej republice. U nas tem bardziej nie ma one żadnego sensu, że władza suwerenna tymczasem przynajmniej przysługuje Sejmiowi, którego woli i postanowień wykonać jest tylko Naczelnik państwa. I będziemy mieli oryginalny widok. Sejm można obecnie i będzie mógł w przyszłości obrzucać obelgami, ale z osobą, mającą według naszej krótkiej konstytucji znaczenie drugorzędne, trzeba będzie w piśmie i słowie obchodzić się jak z jajkiem. Przy naszym braku poczucia prawa, ustawa o ochronie czci Naczelnika Państwa zamieni się zapewne w ustawę, znoszącą wolność druku słowa. Społeczeństwo będzie się mu zapewne wówczas uciecało do prasy nielegalnej. W każdym razie ustawę taką o wiele przyjemniej jest wprowadzić w życie bez komentamentu publicznych rozpraw w Sejmie i dlatego jego obradowanie staje się tem nie prawdopodobnym. Przyszły historyk oceni, czy ustawa ta doda nowy liść wawrzynu do wieńca Naczelnika Państwa i czy sprawia ona zaszczyt lewicowcom. My zapamiętajmy tylko, że, jak informuje „Naród", przeciwko ustawie na posiedzeniu Rady obrony państwa protestował: marszałek Trąmpczyński i posłowie Skarbek (Zw. L.-N.) i Czermiński (Ch. D.). Nazwiska te wedzić niej wdzięcznie zapisać pamięci. Jak się dowiaduję, sprawa umowy handlowej francusko-polskiej już został zasadniczo rozstrzygnięta i tekst umowy, za wyjątkiem drobnych szczegółów, już jest gotów. Zaś umowa finansowa będzie gotowa prawdopodobnie za dwa dni. W kołach polskich panuje z tego powodu nastrój optymistyczny, który zdaje się wróżyć, że pobyt p. Grabskiego w Paryżu przyjnie Polsce szereg istotnych korzyści materialnych. Oczywiście zawdzięczamy to przedewszystkiem naszemu zwycięstwu wojskowemu. Paryż, 14 września. Sprawa podpisania konwencji handlowej polsko-francuskiej odwlekła się o dni kilka. Należy jeszcze rozstrzygnąć pewne zagadnienia natury finansowej, które przecież zasadzie nie są. Najdalej w końcu tygodnia wszystko będzie załatwione, poczem p. Minister Grabski wróci zaraz do Warszawy, aby ją za raz opuścić i udać się do Brukseli na międzynarodową konferencję finansową, która otwiera się dnia 24 września. Konferencja ta zwołana została pod auspielami Ligi Narodów. Wezmą w niej udział nietylko przedstawiciele 40 „QUAI D'ORSAY" od specjalnego korespondenta „Gazety Warszawskiej” Z miarodajnych kół rosyjskich do wiadomości się, że w sferach urzędowych francuskich poważnie dojrzewa myśl utworzenia przy ministerstwi spraw zagranicznych „Podsekretariat stanu Wschodu Europejskiego" („Sous-Secrétariat de l’Est Européen”) - Pomysł ten na jakimś miarodajnym pomysłem; zwrócił uwagę na potrzebę skrócenia sposobów - przyszłego - między innymi. Pomysły te to krótkie życie pod wpływem zdenerwowania: co nie tak trudne i to nie w formie nielegalnej, jakiegoś planu, lub czegoś innego. Najlepszym więc wyjściem byłoby Berlin, który potwierdza brzydkie. Przeciwnie, cała sprawa prawna, spokojna, zgodna, ku generalnemu zadowoleniu. Czyż to afiszem stworzyć ad hoc większość, czyż to jednemu tylko jakiemu muś stronnictwu łatwiej jest korzystne przejawić operacje i interesy w czasie nieobradowania Sejmu? Czyż mało jest w Sejmie ludzi zgodnych i ustępliwych, którzy nie odmówią prośby bieglej zamilkną wreszcie dla świętej zgody. Czyż nie mamy w Sejmie i takich świeżych, ale też gorliwszych demokratów, jak p. Stapiński, którego głos w Sejmie niemal żadnego niemal waloru, w Radzie obrony zaś ma znaczenie tyleż, co i głos najliczniejszych klubów, jak P. S. L., Zw. L. N. 1 '• różnymi sposobami większość i chwilową stworzyć - działają przecież przodkowie „czapka, papką i solą ludzie wolą”. Niezawadzianie, a od dzieła ponowne odroczenie Sejmu - w nowym objawie demagogicznym dążeniach do rządów -tych, które wykazują nasze Ministerstwo wiarę lewicową. Nie ma w tym nic dziwnego. Nie ma i nie było nigdzie w dziejach ludzkości żądające Kich, dopóki były władzy despotyczne i autokratyczne. Najświerdzniejsze przykłady w historii są stosunki angielsko-irlandzkie, niemiecko-polskie. W związku z tym projektem uważam za wskazane dać kilka informacji o ogólnej organizacji francuskiego MSZ. Na czele stoi oczywiście minister, p. Aleksander Millerand, który jest zarazem prezesem Rady ministrów. Zasługi p. Kredyt dla Polski PARYŻ, 17.9 (TeL wŁ). Jak słychać, p. minister skarbu Grabski, użył skali w Kanadzie kredytu w wysokości od 15—25 miljonów dolarów na kupno materiału kolejowego. Według dzisiejszego kursu, kredyt ten wynosi w marках 3.000 — 5.000 miljonów. Wybory prezydenta we Francji Rezygnacja prezydenta Francji Pawła Deschanela nie była dla opinii publicznej niespodzianką. Prasa zachowywała dyskrecję, pisząc o niedołożeniu prezydenta, liczono bowiem na powrót jego do zdrowia. Wypadek, jakiemu uległ p. Deschanel przed kilkoma miesiącami, podczas jazdy koleją, przed stawiono jako omdlenie przy wychyleniu się z okna wagonu. Jednak dział pressy moralnej — prawdopodobnie wyznaczonej przez długo przepracowania bardzo skrupulatnego w spełnianiu swoich obowiązków prezydenta, nie ustępowała i jak się zdaje, przybrała formy manji prześladującej. Przed paroma dniami p. Deschanel przedstawił rezygnację z urzędu prezydenta. Powodem rezygnacji był wypadek, jakiemu uległ on podczas jazdy koleją, przed stawiono go jako omdlenie przy wychyleniu się z okna wagonu. P. Deschanel jest osobą bardzo uznaną, szczególnie marokańskimi. Na swym nowym stanowisku p. Peretti jest ostrożnym, dla nas raczej życzliwym. Dyrekcja spraw polityki i handlu dzieli się na poddyrekcje (Europa, Azja, Ameryka i t.d.). Na czele poddyrekcji europejskiej stoi p. Laroche, dyplomata i organizator pierwszorzędny, dla nas bardzo przychylny, w stosunkach osobistych szczery. Np. kiedy rozstrzygała się sprawa śląska Cieślińskiego, Cieść p. Laroche, dyplomata i organizator pierwszorzędny, dla nas bardzo przychylny, w stosunkach osobistych szczery. Np. kiedy rozstrzygała się sprawa śląska Cieślińskiego, Cieść p. Laroche, dyplomata i organizator pierwszorzędny, dla nas bardzo przychylny, w stosunkach osobistych szczery. Np. kiedy rozstrzygała się sprawa śląska Cieślińskiego, Cieść p. Laroche, dyplomata i organizator pierwszorzędny, dla nas bardzo przychylny, w stosunkach osobistych szczery. Dyrekcja spraw polityki i handlu dzieli się na poddyrekcje (Europa, Azja, Ameryka i t.d.). Na czele poddyrekcji europejskiej stoi p. Laroche, dyplomata i organizator pierwszorzędny, dla nas bardzo przychylny, w stosunkach osobistych szczery. Poddyrekcja Europy dzieli się na t. zw. oddziały. Dwie z nich nas interesują, a mianowicie oddział polsko-niemiecki i rosyjsko-bałkański. Na czele pierwszej stoi p. Sabatier, a jego zastępcą jest p. Blanche. Oboje są bardzo francuskiej, którzy usiłują przygotować jedne przyjaźń dla nas usposobieni. Na czele grunt pod zbliżenie dwu sąsiadujących oddziałów rosyjsko-bałkańskiego stoi z sobą narodów słowiańskich. j Grenard, który półtora roku temu był samym ministerstwem dzień się na dwie przewodniczącym komisji międzysojewicznej w Cieścinie. Jest to znakomity znawca spraw Europy Wschodniej; w projektowanym podsekretarstwie stanu zająłby jedno z wybitnych miejsc. Jego poprzednikiem na czele oddziału rosyjsko-bałkańskiego był p. Kammerer, obecnie kierownik dyrekcji azjatyckiej. K. SM. nas; ludzi ze i do-u tf, t jln ac-ją ''SVt, "Inose pi-; -:k< "prz świadomością zaprzecza i CVORV I'l>> £0 do :) — -i "Aucesów porównywania ne- z ii y stanie: Nasi:. iczmy i i zelektryzowany; ;:d w prości OOO ivOs>/y 11 t. (!. I p: .ZVi- j s\ się sprawami politycznymi i handlowymi (direction des affaires politiques et commerciales), a druga — administracyjną i handlową. Pierwsza interesuje nas najbardziej. Dodajmy w nawiasie, że na czele drugiej stoi p. Maurycy Herbette. Na czele pierwszej stał do końca r. 1918 p. de Margerie, wielki nasz przyjaciel, ale kiedy został zmianowany ambasadorem w Brukseli, miejsce jego zajął p. Philippe Berthelot, dyplomata wybitny i dystyngowany, a jako człowiek gentleman w całym tego słowa znaczeniu. Ze swoimi sympatiami rosyjskimi, a szczególnie czeskimi Wątek się nie kryje. Np. w Spa widział go zajeżdżającego na posiedanie konferencji w willi „Fraineuse" automobilem p. Benesza. Względem nas zajmuje p. Berthelot stanowisko zupełnie poprawne, któremu nic za rzucić nie można. P. Berthelot należy do tych dyplomatów francuskich, którzy czekają, aż Polska zda egzamin ze swojej tężyczności. Więc np. ostatnie stwo nasze, jak nas zapewniają, wpływa na nim duże wrażenie. Ze wspomnienia sekretariatu ekonomicznego M. S. Z. p. Berthelot podjął się do dyskusji. A nadto zwłaszywszy, że p. B. był podczas konferencji po polskiej fundacją z komitów współpracujących p. Clemenceau, i że jest im wszysc biografami: dotyczących żydów. Min. Grabski w Paryżu (Od spec. kor. „Gaz. Warsz.") Paryż, 12 września P. Wł. Grabski, min. skarbu Rzeczy Polskiej, przybył do Paryża na początku b. m. w towarzystwie p. Henryka Strassburgera, wice-ministra przemysłu i handlu, oraz p. Dubieńskiego, radcy ministerstwa skarbu. W dwa dni później przybyli do Paryża p. Stanisław Widomski, wice-prezes Urzędu Naftowego, oraz p. Bronisław Modzlewski, radca prawny min. skarbu. Cel podróży p. ministra Grabskiego i jego współpracowników jest podwójny: uzyskanie pożyczki od Francji, o-raz zawarcie z nią umowy handlowej. Prace w tych dwóch kierunkach postępują szybko naprzód, albowiem w pierwszej dziedzinie przygotował już grunt p. Stefan Markowski, przedstawiciel min. skarbu w Paryżu, a w drugiej—p. Franciszek Bolestał, "attaché" handlowy przy Państwie Polskim, p. d'Orsay, u- skąd oświadczył, że pozostaje czasowo na P. minister Grabski odbył szereg rozmów. P. Bertrand ugodził z konkretnym z przedstawicielami tej propozycji, a choć teoretycznie d'Orsay, z francuskim ministrem finansów p. Franciszkiem Dumasem, zajmuje się tylko tą sprawą p. Franciszkiem Marschallem, ze wszystkimi, jakie powstają z wykonania. P. minister przemysłu i handlu p. Henryk Iwaniowski oczywiście uczestniczył w tych rozmowach (V. Gosnel, Samt-Germain, Lacoste, oraz z przedstawicielami francuskiego rządu (V. Lebrun, i Sevres), to jednak obaj polscy politycy i finansowi przekonali szczerze i jak, że praktycznie jego inicjatywa handlowa. Kazał tak wybitne cechy męża stanu w trudnych okolicznościach, - w jakich sprawuje rządzi, że vox populi zapaliłsza go usilnie do pałacu Elizejskiego. Dotychczas p. Millerand wzdragał się z postawieniem swej kandydatury. Być może, że zdecydowałby się na przyjęcie najwyższej godności, gdyby był pewny, że znajdzie powszechne poparcie w Zgromadzeniu Narodowym. Wówczas prezydentem gabinetu zastąpiłby zapewne p. Aristide Briand. Jednakże sądzić można, że istotnie Millerandowi nie spieszy się z zostaniem „więźniem elizejskim" bowiem dla natury czynnej i energicznej baron de Ciders pociąga jącym musi być stanowisko „właściwego kierownika losów Rzeczypospolitej, czyli prezydura gabinetu, chociaż rola ta obecnie najeżoną jest trudnościami. Wśród innych kandydatów wymienia się: Życie pod wpływem nia. Przedłużanie sytuacji, w której główne państwo nie mogła spełniać wielu życia licznych obowiązków, stawało się niemożliwym. Gdyby nawet nie były one uwarunkami pierwszymi przedewszystkiem p. Leorn przewidywane powikłania międzynarodowe, w czasie których inicjatywa francuskiego do ceremonji należy prezydentowi może okazać się bezwzględna, proponowanie mu najwyższych godności dużej, wskazanej, obrót spraw wewnętrznych i zewnętrznych, których przyjęcia z reguły odbijałoby wymagać powzięcia przez radę. Kandydatury wojskowe marszałka prezydenta odpowiedzialnej decyzji. Foch i gen. Castelnau nie miał. Mianowicie w razie przesilenia gabinetu szans powodzenia. Wypłynęły również nazwiska ministrów Pans (kontrujących się z prezesami Izby i Senatu) oraz przywódcami politycznymi w imieniu, ministra marynarki Leygues'a, b. sprawie osoby, której powierzone były prezesa ministrów Ribota. Wydaje się, że utworzenie nowego rządu, dotychczas jednak, że w razie ostatecznej odmowy konstytucja francuska nie zna języka Milleranda, walka wyborcza o urząd zastępcy prezydenta (w przypadku zagrażenia konstytucji amerykańskiej był ją stawiany przy poprzednich wyborach), nastąpić przeto musi wobec dybucji i była pierwszym prezesem misji p. Deschanela natychmiastowy wybór i międzynarodowej komisji odszkodowań nowego prezydenta. Ten wybór nie jest połączony z żadnymi wstrząśnieniami, ani z zapowiedzianą zmianą w polityce Francji. Po doświadczeniach, jakie społeczeństwo francuskie uczyniło z wyborem prezydenta przez plebiscyt, który doprowadził do zamachu Napoleona III, konstytucja obecna umożliwia bardzo prędkie załatwienie przesilenia. Izba poselska i Senat połączone w Zgromadzeniu Narodowym w Wersalu większością głosów powołają w dniach najbliższych nowego prezydenta. Nie oznacza to żadnego przełomu w życiu politycznym Francji. Izby deputowane - Dzień polityczny Prawdziwe wyjście przyjaciel, z najeźdźcą ocenione będą w pełni przez historię. P. Deschanel wykazał iwybitne zalety, jako długokrotny prezes Izby. Jako umiejętność, wówaniumcie obowiązku, trzebn bezstronności, orzekł miarkowania. Siła rowu czy. -Ostrzyga- na przedstawiciela apel we Francji, wybór. Występ p. Milleranda nie powodził sią wątpliwości. P. Millerand, chociaż ubiegał się o popularność i daleki jest od demagogii, wyjątkowo wygłosił w niedzielę. Nasz korespondent pariski donosi pod datą 14 września: P. Jacques Bainville, znany francuski pisarz polityczny - który chociaż royalista pisze nie tylko na łamach „Action Francaise", „Eclair de Montpellier", ale także na łamach republikańskiego „Excelsior'a" i „Liberté"- zasłużył sobie na wdzięk Polaków. Jak to czytelnicy nasi osądzili już sami z licznych cytatów, z jego artykułów, jakie stale „Gazecie" przesyłam, p. Bainville nie szczędzi nam krytyki, ale też daje nam zdrowe rady. A rady daje się tylko tym, których los nas obchodzi. Nie opuszcza też p. Bainville żadnej społeczności, aby nie wystąpić w obronie interesów naszych. Kiedy wybuchły zaburzenia kąpielowe p. Bainville pisał w „Action Francaise", że niebezpieczeństwo na Śląsku Keryh-<> strony Niemców w. wszelką mątkę y," ;.i - -och*. y.ori; r>. i.a;rv,ij rzucił znów o- [,i »• sr.iawie plebiscytu na Śląsku, który Niemcy szykują już do pogwałcenia. A dla przykładu przytacza opinję Amerykanina, p. Sanforda Griffitha, który opisuje na łamach nowojorskiej, bolszewickiej „New Republic" jak się odbył plebiscyt w Prusach Wschodnich. P. Griffith przyznaje, że „element polski był sterowany i wszelkie glosowania, pisze on „młode i niezorganizowane polskie zostało pobite przez niemiecką organizację". A po ogłoszeniu wyników głosowania słyszał p. Griffith okrzyki „Nach Posen!" Z tego powodu pisze p. Bainville: „Przed pójściem do Poznania spróbujmy Niemcy zachować Śląsk Górny temi samymi sposobami, które tak świetne dały wyniki w Olsztynie i Kwidzynie. Nad tym teraz Prusy pracują. Trzeba więc przynajmniej czuwać, aby plebiscyt śląski nie był farsą. Albowiem, kiedy Śląsk pozostanie przy Prusach to kolej Poznań skiego wkrótce nadejdzie. Przed Sądami polityczną i militarną, która grozi Europie Wschodniej, baczność na Sąd!" Nasz korespondent paryski donosi pod datą 14 września: Projekt polski konwencji polsko-gdańskiej nie jest jeszcze ukończony. Zdaje się, że konferencja ambasadorów czeka tylko na złożenie tego projektu, aby rozpocząć swe obrady, na których polskiego punktu widzenia będzie bronił p. Paderewski, w imieniu Gdańska zabierać będzie głos Sir Reginald Tower. P. Paderewski wrócił do Paryża dziś z Aix-les-Bains, gdzie był przyjęty przez p. Sprawa dolnej Wisły Wice-minister Dąbrowski udzielił przedstawicielom agencji „East Express" informacji o sprawie dolnej Wisły. Na wstępie p. wice-minister skreślił przegląd różnych decyzji, zapadających na konferencjach ambasadorów w kwestii prawego brzegu Wisły i przy pominięciu notyfikacji, wręczanej przez komisję międzysojuszniczą przedstawicielom Polski i Niemiec, a wytyczającej tymczasową granicę między Prusami a Polską. Granica ta będzie ważną aż do ostatecznego postanowienia w ciągu trzech miesięcy od chwili wręczenia notyfikacji. Polska, w myśl traktatu, powinna posiadać takie terytorium na wschodnim brzeżu nizinie Wisły, które umożliwiałoby jej pilnowanie regulacji i udoskonalenie żeglugi. Jednocześnie ludność polska i niemiecka jest w najwyższym stopniu zainteresowana w swobodnym dostępie do Wisły. Ten dostęp ludności Prusów do Wisły i korzystanie z niej, tak dla ludności, jak dla jej towarów, będzie zapewnione przez główne mocarstwa w osobnym regulaminie. Jest to rzecz wykonalna. Natomiast niewykonalna jest regułacja rzeki, jeśli Polsce odmówi się praw do terytorium, na którego znajdują się tamy ochronne. Dotychczasowa decyzja stawia i zasadę, że granica przebiegać między rzeką a tamiami ochronnymi. Ponieważ zasadą ochrony gmin, przy czym komitet, lecz zasadą, przyznającą Polsce obszar, niezbędny dla regulacji Wisły i jej udoskonalenia. Utrzymanie obecnej granicy, którą mówił wice-minister, oglądałem na miejscu, prowadziłoby do następujących dwóch sytuacji paradoksalnych: 1) W razie wezbrania Wisły, granica polska na prawym brzegu zniknie pod wodą. Czyż może istnieć zmiennofunkcjonalna granica państwa, zależna od warunków fizycznych? 2) Najwyższą cenę sposobami niedopuszczany do uniknięcia. Komisja Międzysojusznicza jest interesująca gminy, położone między Wisłą a Nogatem. 18 września 1920 r. Nr 256 A jej stromym brzegiem, nie może mieć należytej ochrony, jeśli gra polityczna nie pozostawi w jej niemałym państwie obu brzegów Wisły. Lecz przecież brzegi stanowią z Wisłą jedność gospodarczą, dlatego Rząd Polski musi się domagać przyznania Polsce co najmniej całego koryta Wisły, to jest całego Niżu Kwidzyńskiego. Nasz korespondent z Tranzytu ryskiego donosi pod datą 14 września: w Kutyłach Wczoraj przybył do Paryża dyrektor zmierzający do Olszewskiego. Powodem jego podróży jest sprawa tranzytu niemieckiego w korytarzu. Jak dotychczas, sprawa ta nie jest załatwiona drogą konwencji polsko-niemieckiej, tak jak to przewiduje traktat, ale jednostronną decyzją polskich Bady Ministrów. Nie jest to nasza wina. Rokowania polsko-niemieckie, jakie toczyły się w tej sprawie w Paryżu, zostały przez Niemców zerwane w maju r. b., pod pozorem braku pełnomocnictw. Niemcy mieli na widoku inne rozwiązanie sprawy korytarza, którego wykonanie już się rozpoczęło nawet w Działdowie, na początkie sierpnia r. b., kiedy dowódca bolszewicki przysięgał Miejscowym Niemcom, że ziemia ta nigdy nie do Polski nie wróci, a oddana zostanie Prusom... Ale odwróciło się kierunki fortuny. Dziś 4 października znów rozpoczną się w Paryżu rokowania polsko-niemieckie w sprawie tranzytu w korytarzu. Jest to jeszcze jeden skutek świetnego zwycięstwa. Wigierskie Biuro Korespondencyjne tworzył Warszawski Korespondent dziennika. At Bst; iti WM s mis. ifot zagramosayob— kpUŁ*. Sapieha wykazał, i meta zmian o sympatji ze strony ludu pielęgnowanego. Sympatje te potwierdził te i inne pneumatyczne ekspedycje, za w czasie, gdy trafił bolszewicka wojna do Wigier, wigierski półudzia do Miasta założył i ofiarował pomoc. Z buntu zabawili, V|grui a Fełancki stworzyli dalsze obchody. Na /jftnhi korespondenta, esy węzło-francusko, Rumunji o utrudniło platformy polityczne odpowiedział Sapieha, iż sądził motywami znalezienia warstw Polski i Rumunji biegnących po jednej linii, aby rząd polski, z ubocza, móógł się zrzec frenzy z Rumunji. Węgrzy i * istniejąca sytuacja istniejąca sytuacja porozumienia z Rumunją. Oto it-pi>fl>Uwa» aa której mogłaby być wydana polityczna między Węgrami i Rumunją. | • Na wczorajszej sesji Rady drzeniu Bada Obrony Państwa rozważano projekty fasade ustaw, przedstawionych przez Bądź ministrów. Na pierwszym miejscu uchwalono większością głosów ustawę o karaniu osób, które popełniły obrazę Nacelnika państwa w piśmie i w mowie. Kary grożą karami do 3 lat więzienia i 100 tys. mk. grzywny. Kilku posełów zgłosiło votum separatum. Przełożył obradom p. Witos. stało, że sprawa niepodległości Polski w wojnie światowej wypłynęła na porządek polityki europejskiej? Zasługi nasze było, żeśmy przetrwali okres niewoli, że naród zachował swoją samowiedzę, swoje ideały państwowe. Ale o zaborczej, celowej swojej polityce polskiej nie byliśmy wirujący. Nie mieliśmy przede wszystkim właśnie polską rację stanu dyktowaną polityką zagraniczną i to już od setu lat począwszy. Dzieje uroczystych wykazują w tej dziedzinie zaniedbanie kompletne. Waksałyśmy przeciwko państwom zaborczyym bohatersko, ale walkom tym nie towarzyszył żadny plan polityki. Dlatego następowały klęski, które nas od niepodległości odchodziły. Były jednak przyczyny poza nami, które sprawiały, że sprawa polska siłą rzeczy musiała wypłynąć. Prelegent wylicza przyczyny tych kategorii: jedne tkwiły w rozwoju idei narodowej w Europie, drugie w stosunkach wewnętrznych państw zaborczych, trzecie w układzie stosunków międzynarodowych w związku z położeniem gospodarczym Polski. Prelegent rozpatrzył kolejno przyczyny poszczególne, zatrzymując się dłużej nad stosunkami wewnętrznymi w Rosji. Omawiając rozwój wydarzeń międzynarodowych, prelegent skrucił stosunek Rosji do Niemiec i wyjaśnia przyczyny konfliktu między Kościołem i Niemcami, który wybuchnął po długim okresie przyjaźni między tymi państwami. Rządy zaborcze zdawały sobie już przed wojną sprawę z tego, że Polska powstanie znowu jako państwo. Chodziło o to, żebyła ona państwem jak najmniejszym, bez głównych gospodarczych warunków rozwoju. Liderzy specjalnie zajmowali się sprawą polską nie tylko u siebie, ale wogóle nie chciały pozwoić na inne rozwiązanie, a Bülow wyraźnie powiedział swego czasu, że my walczymy nie z Polakami specjalnie u nas, lecz z całą polszczyzną. Wobec tego zagadnienie przed wojną było: jaka będzie Polska? czy będzie miała dostateczną możliwość rozwoju? Zagadnięcie to było niezmiernie trudne, gdyż nie mieliśmy własnej polityki narodowej, więc trzeba było ją stworzyć, być tą stroną współdziałającą, nie tylko brać, ale równej dawać. Po zabójstwie arcyksięcia Ferdynanda wobec nieuniknionej już wojny trzeba było postawić sobie pytanie: gdzie iść mamy? z kim trzymać? Trzeba było zdać egzamin. Myśmy go nie zdamy, gdyż społeczeństwo było niewyrobione, jego myśl w dziedzinie interesów polskich pracować nie umiała. Na zakończenie muszę tu podkreślić, że środki mogą być różne, lecz osiągające matematykę polityki polskiej muszą być jeden cel: „z tej wojny wydobyć Polskę potężną!" (Burzliwe oklaski i brawa.) takich „zdrajców sprawy robotniczej, jak Louis i jego adepci, której wskrzesili żółtą międzynarodową synodę dyktatorów". Teraz wszakże zbudowawszy pokój na Bliskim Wschodzie na potędzie frackiej, trzeba usuwać mrożące jej nieubłaganść. Chcą spiski, podwójne na życie prezesa ministra. Ye nizelosa. Już w r. 1918 eks-król Konstantyn, który wciąż ma nadzieję powrotu na tron, otrzymał 3 miljony ze Niemiec i rozpoczął propagandę. W maju 1918 r. schwytano dwóch oficerów greckich z korpusu, którzy poddali się Niemcom, którzy przybyli do Grecji na łodzi podwodnej niemieckiej w celu zabicia Venizelosa. W grudniu 1919 propaganda przeciwna Yenizelosowi znowu się ożywia. Stronnicy eks-króla porozumiewają się jakoby z Bułgarami i Turkami w celu wywołania wrzenia w Macedonii. Naj pewniejsze wojska greckie wysłane były do Macedonii, w stolicy zaś, ogołoconej z wojsk, miano wywołać zamach. W roku bieżącym wytworzyły się w miastach szwajcarskich i w Charlottenburgu ogniska agitacyjne dla oddziaływania na Greków, rozproszonych po świecie. Pewna osobistość dostarcza pieniędzy, na czele spisku stoją byli ministrowie germanofile. Na zgromadzeniu niemieckim, na którem postanowiono zgładzić Yenizelosa, przewodniczył brat króla Konstantyna — ks. Andrzej. Wkrótce wykonano w Paryżu zamach na greckiego prezesa ministrów. W każdym razie rodzina królewska nadużyła gościnności szwajcarskiej. Szwajcaria, która ma stać się siedzibą ligi Narodów, nie może tolerować organizowania spisku przeciwko rządowi innego państwa, spisku, który dąży do wywołania przewrotu ogólnego na Bliskim Wschodzie. Eks-król Konstantyn będzie musiał opuścić Szwajcarię. Zwycięska akcja nasza Przyjazd p. Piltza Przybył wczoraj do Warszawy poseł polski w Czechach, p. Erazm Piltz, Otoczony R. Dmowskiego W sali koncertowej uniwersytetu w Poznaniu wygłosił R. Dmowski 15 m. pierwszy, swój z trzech wykładów na temat „Przyczyny odbudowy państwa polskiego i jego główne zaświadczenia". Dwutysięczna rzesza słuchaczy, stłoczona we wszystkich krużgankach, korytarzach, na balkonach, reprezentuje wszystkie warstwy społeczeństwa, inteligencję i robotników, panowie, księżna, wysocy urzędnicy, rzemieślnicy i kupcy siedzieli lub stali w ciżni, obok siebie. Prelegenta powitano serdecznie, oklaskami. Dmowski mówił spokojnie, bez żadnych efektów krasomówczych, i mówił dużo szczegółów znanych ogółowi. Ale z ujęcia rzeczy, powiązanych logicznego między sobą, z podwoje perspektywicznych brzmiała siła logiki, moc rozumowania, która podbijała słuchaczy i kazała im wodować trzeźwo, bez cienia patosu wypowiedzianych, słuchać z natężoną uwagą. Mówca rozpoczął od porównania Francji z chwili pierwszego traktatu wersalskiego z r. 1871 — traktatu uległego poniżenia dla Francji z Francją zwycięską, dyktującą w tejże samej ferii lustrzanej dwa traktaty wersalskie z r. 1919. Praca usilna, polityczna, bezustanny wyszkolenie armii, pogłębienie wiedzy wojskowej podniosła się Francja z przepaści ruin do wyżyny zwycięstwa. Zwycięstwo ententy było także zwycięstwem Polaków, która zmartwychwstała do bytu niepodległego po latach niewoli i uciśnięcia, które imię Polski zdawało się wymazywać z karty narodów. Jak się okazało, Trzecia Międzynarodówka wobec socjalistów francuskich. Pisma francuskie podają treść „dwunastu warunków" Lenina i Komuny, postawionych socjalistom Francji. Oto one: 1) Partia socjalistyczna powinna nadać swojej propagandzie pisowej charakter bardziej systematyczny pod względem rewolucyjnym. 2) Socjaliści francuscy powinni zwalczać politykę kolonialną Francji. 3) Społeczny pacyfizm (Liga Narodów) jest oszukaństwem; jedynie rewolucyjne obalenie kapitalizmu może zapewnić pokój. 4) Partia socjalistyczna francuska powinna zorganizować żywioły komunistyczne w łonie federacji generalnej pracy, żeby zwalczać socjalistów zdrajczych należących do niej. 5) Partia socjalistyczna powinna podporządkować sobie grupę parlamentarną. 6) Powinna wyłączyć z łona swej wszelkie żywioły reformistyczne. 7) Powinna zmienić nazwę i nazywać się „partią komunistyczną Francji". 8) Powinna skombinować działalność legalną z działalnością nielegalną. 9) Wszystkie postanowienia międzynarodówki komunistycznej powinna uważać jako bezwzględnie obowiązujące. Podług opinii samych socjalistów francuskich, jak np. Longuet, powyższe brzmienie tych „warunków" jest znacznie lepsze niż ich oryginał umieszczony w „Biuletynie komunistycznym". zwłaszcza w tym kierunku, że socjaliści większości zdobędą mandaty stracone poprzednio na rzecz niezależnych. Wybory miałyby się według dążeń tej grupy odbyć najwcześniej w jesieni. Rozruchy w Erfurcie. BERLIN. Donosiliśmy o zatrzymaniu przez robotników kolejowych w Erfurcie jednego wagonu z pociągu "Polonia", w którym to wagonie było około miliona ładunków karabinowych, rzekomo przeznaczonych dla Polski. Ładunki te wywieziono za miasto i tam spalono. Rząd niemiecki zaprzeczał kolejarzom prawa przeprowadzania samowolnych rewizji pociągów wobec tego, utrzymując się na tym stanowisku, kazał aresztować jednego z inicjatorów tej awantury, tembardziej, że ładunek pociągu był sprawdzony przez władze rządowe i amunicja uznana za przeznaczoną dla załóg francuskich. Po aresztowaniu owego osobnika zebrali się tłum kolejarzy, ruszyli pod biura prokuratory i żądali natychmiastowego wypuszczenia aresztowanego, a gdy to nie skutkowało, chcieli popełnić porażkę prokuratora jako zakładnika. Prokuratora jednak w biurze nie było, policja zawezwana na pomoc rozpędziła demonstrantów. Ci ostatnicy zażądali ponownego zgromadzenia na kolei i wezwali do generalnego strajku, lecz większość robotników odrzekła się tego żądania. Objawem miłości ojczyzny jest KOLONIA 14.9 W izbie heskiej postawiono nagły wniosek; wzywający rząd Bzeszy do wypuszczenia nowych banknotów i przymusowej wymiany w pewnym terminie starych; jest to bowiem jedyny środek postawienia korka masowemu ukrywaniu kapitałów i ucieczce ich zagranicę przed opodatkowaniem. Po wymianie banknotów można kapitały te schwycić i opodatkować. Górny Śląsk Podniósł swój mocarny głos i rzył wielki czyn, którym świadczy, że z Polską razem chce i będzie żyć ten wielki kraj. Wielnie dziś, gdy krąży na wstrząsającym wschodnim frontie, walki toczą się na Górnym Śląsku. Cała Polska, a z nią i Górny Śląsk, dać pomoc frontowi wschodniemu. Niechajże teraz nie zbraknie polskiej ofiary tym frontom wschodnim Rzeczypospolitej Polskiej. Spłoszcie z ofiarną pomocą wszyscy — a rychło Górny Śląsk będzie naszym! Komitet Zjednoczenia Górnego Śląska z Rzeczypospolitej Polskiej. Kraków-Przedmieście 60 Huzarzy Śmierci Do „cudu na Wisle" bardzo się przyjrzeli dywizjon „Huzarów Śmierci" pod dowództwem starego kawalarza porucznika Józefa Siły-Nowickiego, który jednocześnie był i organizatorem tego Dywizjonu. Już zaczynając od Zegrza i do granicy Pruskiej, Dywizjon gonił bolszewików, a w ciężkich bojach w dniu 24, 26, 26 i 27 odniósł świetne zwycięstwo pod Myszyńcem, Lemanem, Dudami i Dębami nad jazdą bolszewicką z korpusu sławnego Gaja. Całą akcję na dawnym odcinku frontu do wodził pułkownik Burhardt-Bukacki — Dowódca 8-ej Dywizji piechoty—energiczną, osobną odwagą i umiejętnością którego za wdzięczność się tak pomyślnym wynikiem. Dywizjon huzarów Śmierci był w awangardzie grupy wypadowej i miał za zadanie przeciąć drogę odwrotną bolszewikom i nie dopuścić do koncentracji sił. Na początku akcji Dywizjon szarżował na 2 armaty bolszewickie, które zdobył i dwukrotnie w konnym szybkim szarżował na trzy szwadrony kozackie, wysłane dla odbicia zabranych armat. W szarży tej kozacy zostali rozbici, a porucznik Siła-Nowicki, rozwijając z własnej inicjatywy dalszą akcję i porywając za sobą swychmuch branych huzarów, kilkakrotnie przecinał bolszewikom drogę odwrotową, zachołaczając im od strony Prus i operując na tyłach bolszewickich. Rezultatem walk tych czterech dni było zdobycie przez „Huzarów Śmierci"—9 armat, 11 karabinów maszynowych, kilkuset jeńców, wśród których sztabi 33 i 53 sowieckich dywizji z bogato uposażoną kancelarią, oraz sztab czerwonych huzarów, mocno zaopatrującego tabor, amunicję i telefony. W bitwach tych pod dowództwem porucznika Siły-Nowickiego odznaczyli się: adiutant jego podchorążowie Domagalski, porucznik Jezierski i adiutant pułkownika Burhardta porucznik Malinowski, który jako kawasz, brał udział w bojach wraz z dzielnymi huzarami. Życie Niemiec Rozbrajanie Niemiec BERLIN. Dnia 15 b. m. rozpoczęło się w Niemczech rozbrajanie ludności cywilnej. W Berlinie otwarto 25 biur przyjmujących broń i niszczących ją w obecności oddających. Rząd wyznaczył miesięczny termin do oddania broni. Oddający otrzymują dość wysokie nagrody: za karabin maszynowy nowy 1000 mk., za zwykły 100 mk., za rewolwer 30 mk. i t. d. W pierwszym dniu w centrum Berlina panował dość ożywiony ruch w biurach, oddano kilkaset karabinów ręcznych i kilka maszynowych. W dzielnicach robotniczych ruch słaby. Rządy Rzeszy BERLIN. Wybory do parlamentu Rzeszy w dniu 6 czerwca r. b. dały jak wiadomo takiego rezultatu, iż dotychczasowa rządząca koalicja, złożona z centrum, demokratów i socjalistów większości pozbawiona została większości. Trzeba mu było dobrać do rządów jeszcze jedno stronnictwo, a ponieważ o niezależnych socjalistach nie mogło być mowy, w grę mogła wejść jedynie „niemiecka partia ludowa" (dawniej narodnoliberałowie). Z tą partią, zwłaszcza po co tylko ukończeniu zaciętej kampanji wyborczej, socjalisci jednak nie chcieli zasiadać w gabinecie, wobec czego dość długich rokowań gabinet został utworzony z tej właśnie partii ludowej, centrum i demokratów, socjaliści większości zatrudnieni poza rządem wystąpili, obiecując jednak zachować na czas przejściowy, do jesieni życzliwą wobec niego neutralność. Otóż jesień nadchodzi i w kołach parlamentarnych zaczyna się pewien ferment. Socjaliści większości zaczynają nieprzyjemnie odczuwać swoje odsunięcie od rządów, z przykrością patrzą na wymykające im się jedna po drugiej wpływowe placówki; jest więc wśród nich dość silny prąd, zmierzający ku wstąpieniu do gabinetu. Z drugiej strony wśród partii ludowej istnieje prąd przeciwny, mianowicie chęć wycofania się z rządu i zrzucenie z siebie odpowiedzialności za ciężkie rzeczy, które Niemcy spotykają, jak wynik konferencji w Spa, trudności na sprawę Górnego Śląska, projekty socjalizacji i ł. Jednak po wstąpieniu socjalistów, a wystąpieniu partii ludowej, gabinet znów nie będzie miał większości, wobec tego powstaje myśl nowych wyborów. I rzeczywiście, wśród socjalistów utworzyła się grupa, prąca do tego rodzaju rozwiązania trudności. Grupa ta ma nadzieję, że nowe wybory zmienią znacznie AKADEMICKI DZIEŃ PROPAGANDY POŻYCZKI OMODZEMH Już niżej gałe dwa tygodnie położą staje do spełnienia obywatelskiego obowiązku względem Skarbu Państwa. Zrozumiała to młodość akademicka, zorganizowawszy w czerwcu akademicki dzień propagandy - Pożyczki Odrodzenia, który wydał tak wietne rezultaty. KRONIKA = Akademia i Uroczysta Akademia na cześć Ojca św. i ks. kardynała Mercier'a, mająca się odbyć w niedzielę 19 b. m. o godz. 4 pop. w sali Muzeum Przemysłu Handlu (Krak. Przedm. 6§) zapowiada się bardzo pomyślnie. Wśród mówców wystąpią pp.: Boger-Łubieński, Jan Kowenaki, Władysław Babski i Eugeniusz Felowsicz-Zahorski. Bilety w cenie 5 mk. są do nabycia w księgarni Gebethnera i Wolffa przy ul. Krak. Przedmieściu. Specjalnych zaproszeń nie rozsyłano. Sodalicja Mariańska męska inteligencji wzywa niniejszym wszystkie organizacje i związki narodowo-katolickie do szczerego poparcia Akademii przez lozne wzięcie w niej udziału. = Odwiedziny 4. E. Biskupa polowego W ostatnich tygodniach szpital warszawski nawiedził J. E. Biskup Stanisław Gall. Najdostojniejszy Pasterz nieśli słowa pociechy naszym rannym żołnierzom. Niedawno Ojciec Święty przestał na rodzaj polskim lekarstw i środki opatrunkowe, przez ręce swego nuncjusza apostolskiego arcybiskupa Achillesa, Battista. Otóż dzięki tej hojnej ofiarskości Izby, rzeźni. J. Ksiądz Biskup miał możność obdzielić temi darami każdy z odwiedzanych szpitali. To też głęboka wdzięczność za tę podwójną pomoc towarzyszyła tym odwiedzinom dostojnika kościoła. = Wizytacje pasterskie Do zniszczonych i spustoszonych przez pożogę i barbarzyństwo bolszewickie miejscowości naszego kraju udali się z wizytą pasterską dwaj do stojących kościoła: kardynał Aleksander Rakowski i biskup polowy Stanisław Gall, w towarzystwie dziekana okręgu warszawskiego ks. prałata Antoniego Niewiarowskiego. Odwiedzić oni mają Ciechanów, Płońsk, Ciechanów i Włocławek. = Zebranie Związku chrześcijańskich rzemieślników XV środę dnia 15 b. m. odbyło się zebranie członków Związku Chrześcijańskich Rzemieślników przy al. Wiochy Nr 12. Sala oraz sąsiednie pokoje były wypełnione. O obecnej sytuacji politycznej referował poseł Zamorski. Po referacie i dyskusji uchwalono następującą rezolucję: Zebranie dnia 15 b. m. członkowie Związku Chrześcijańskiego Rzemieślników wyrażają z założenia, że Sejm polski, jako suwerenny, jest jedyną najwyższą w Polsce władzą, uważają, że tylko Sejm może i powinien przeprowadzić sanację stanu finansów w kraju i w państwie. Wobec tego zebranie domaga się jak najszybszego zwołania Sejmu, zwłaszcza celem omówienia warunków rozejmu i pokoju, skontrolowania gospodarki finansowej rządu oraz rozpatrzenia istwającej propagandy prowadzonej przeciwnie rząd w kraju, zagranicy i w wojskach. = Wiec "Rozwoju" W dnia 19 b.m. (niedziela) o godz. 5-ej po południu staraniem Sekcji Propagandy Towarzystwa "Rozwój" odbędzie się wiec na Kamionku, Grochowska Nr 2, pod przewodnictwem p. Festowsiej. Jego celem jest opieka pierwszej rzędy. W Biurze są te same cele, jakie mamy. Dwanaście osób. Brzybowski, Karol, 1853. Towarzystwo "Rozwój". Na skutek decyzji Zarządu Głównego Towarzystwa "Rozwój", powziętej na posiedzeniu w dniu 13 bieżącego miesiąca, Towarzystwo "Rozwój" zlikwidowało prowadzone przez siebie Biuro Werbunkowe Armii Ochotniczej, pozostawiając je jednak przy życiu Sekcję Opieki nad Żołnierzem. Jednocześnie Towarzystwo "Rozwój" wyjaśnia, że nie ma ono wspólnego z poszczególnymi formacjami, do których odsyłało zapisujących się w naszym Biurze Werbunkowym ochotników, a tym mniej posiadało lufa starało się posiadać jakikolwiek wpływ na kierunek, zarząd lub administrację rzeczonych formacji. Nasze Towarzystwo ograniczało jedynie do kierowania zapisanymi w naszym biurze ochotników, takich członków. Do granic Warmii rzędnym wystawiamy tam do osób ochoczo uczestniczących (dalsze wiadomości dotyczące życia w miastach i okolicach). Kolejni czynnicy będą czynnie kontaktować się z władzami miast, dotycząc pokojowych i bezpieczeńskich warunków, które będą składać jednemu z wyznawców i współpracowników miasta. 16 września 1930 r. Całe Towarzystwo członków naszego Towarzystwa, reprezentującego nam się przez władze wojewódzkie, przedstawiające bojowe podstawki, do popierania i zachęcania do sił i możliwości - linii kandydatów do ochotniczych, ochotników, rekomendujących nasze Towarzystwo. Syn Krzyża on Krzyż", organ Polskiego Towarzystwa Krzyża (nr. 17) zawiera: Zawadzki: Po najeździe. — Czuje Ż piśmiennictwa: O wojnie na gruźlicę. Z Pol, Fow. Czern-. Krzyża. Okólniki. Odezwy do Górnoślązaków. Lista strat. Z Polskiego Białego Krzyża Sekcja Finansowa Polskiego Białego Krzyża donosi, że urządza w całej Rzeczypospolitej zbiórkę bielizny i cieplej oddzieży dla żołnierza. Biro zbiórki na Warszawę mieścić się będzie w lokalu ofiarowanym na ten cel w firmie „Piast", ul. Długa 30. Żonli Zygmunt Żmijewski, obywatel ziemski, zamordowany przez bolszewików pod Grajewem dnia 23 sierpnia; Eugeniusz Zieliński, 76, zmarł 15 września b.r.; Janina Borkowska, lat 24, zmarła w Częstochowie, dnia 12 września r. b.; Bronisława z Masłowskich i Krzybowska, lat 73, zm. 16 września r. b.; Karol Fiszel, przemysłowiec, lat 68, zm. dnia 15 września b. r.; Ignacy Didier, przemysłowiec, zmarł 15 września b. r.; Feliks Hys, rejent w Radomsku, zmarł dnia 11 września b. r., przeżywszy lat 65. Odszkodowanie za Inwazją. Z inicjatywy sejmiku powiatowego w Radomiu, Związek sejmików powiatowych Rzeczypospolitej polskiej zwołuje konferencję złożoną z przedstawicieli. stawicieli sejmików powiatów poszkodowanych i silnie fachowych, w celu wypracowania pewnych, mających na rzeczowe oparcie norm odszkodowań za zniszczenia poczynione przez inwazję bolszewicką. Konferencja zajmie się przeważnie opracowaniem norm dla zniszczonych budowli i inwentarza. = Strach przed sądami południowymi! „Jud" informuje, że na ostatnim posiedzeniu Rady ministrów otrzymano 4 memorandumy z żądaniem zniesienia sądów polowych stosowanych do osób cywilnych. Memorandumy te pochodziły: 1) od Żydów, napisane przez N. Priłuckiego, 2) od P. P. S. przez posła Marka, 3) od „Wyzwolenia" i 4) Związku zawodowego robotników rolnych. = Interwencja W związku z szeregiem spraw aktualnych, dotyczących ludności żydowskiej w miejscowościach, oswobodzonych z podległości bolszewików, poseł-rabin Halpern odbył konferencje z wiceministrem spraw wewnętrznych p. Buczyńskim. = Bolszewicy a Żydzi. Instruktor centralnego związku kółek rolniczych, p. C. Dąbrowski w sprzedaży przesłanie związkowi, za znaczył między innymi co następuje: „W powiecie bialskim po wyjeździe bolszewików stwierdzono, że Żydzi miewali swoje przechowywali konie niezwiązanego pochodzenia. Konie te odebrane, i oddano gospodarzom poszkodowanym. Żydzi pokazali, że jawnie na ogół sprzyjają bolszewikom. Bardzo wielu z nich uciekło, inni pokorą i pochlebstwem starać się taska rbować u władz i ludności. O Górny Śląsk Kto uprawniony do głosowania. BYTÓW 17.9 (pat). Ze względu na zbliżający się plebiscyt na Górnym Śląsku, prasa polska i niemiecka omawia żywą sprawę, kto ma być uprawnionym do głosowania. Różnica poglądów polskiego i niemieckiego dotyczy szczegółów sprawy uprawnienia do głosowania tych, którzy, choć urodzeni na Górnym Śląsku, nie mieszkają tu jednak stale. Polacy na Górnym Śląsku kategorycznie żądają, aby zamieszkanie na Górnym Śląsku było warunkiem uprawnienia do głosowania. Niemcy bowiem bardzo dobrze spodziewają się po głosach emigrantów, podobnie, jak to było na Warmii na Mazurach, gdzie nawet ujawnione stwierdzone zostały fałszerstwa wyborcze. Mianowicie, jak wiadomo, głosowały one dla tych, którzy tu się urodzili i osiedlili. Górnośląska partia ludowa wystąpiła w tej sprawie do publicznej walki. W odzieży swej stawia pod adresem koalicji szereg odnośnych pytań, przytem kończy uwagą, że właśnie tak tylko należy rozumieć odnośne przepisy wersalskiego traktatu pokojowego i tylko przez takie ich wykonanie może być mowa o sprawiedliwym wyniku plebiscytu. O losie tej ziemi — kończy odezwę — powinni decydować urodzenie tutaj i osiedlenie obywateli. Le-Rond do Paryża PARYŻ, 17.9 (pat). — Do Paryża przybędzie w najbliższym czasie gen. Le-Rond, zawezwany przez Radę ambasadorów dla złożenia sprawozdania o działalności międzysojuszniczej komisji na Górnym Śląsku. łapacz (dobrze zapłacone) podstawione; ustąpienie komisarzy angielskich. Osoby z legitymacjami osób, urodzonych na terenie plebiscytowym. Naturalnie osobiście taka po oddaniu głosu, nowo odjeżdża do Niemiec i wcale go dalszy los terenu plebiscytowego nie obchodzi. Te same szabłerstwa Grand (Strzelcy), pragną Niemców zastosować i na Górny Śląsk. LONDYN (E. E.).—Sfera wojskowa komentuje w sposób nie przychylnej ustąpienie trzech angielskich komisarzy powiatowych na G. Śląsku, maj. Cassels (Tarnowiec), maj. Ottrey (Bytom), maj. Dymisja ta jako de-montażacja pewnych sfer. Ludność polska postanowiła do tego, aby siły wspólnotowe dopuścić i żąda prawa głosu tylko r8 C®" e «*on. Zatarg polsko-litewski PARYŻ (E. E.) Referentem kwestii litewskiej-polskiej w radzie Ligi Narodów został naznaczony przedstawiciel Beig: Hymans. Propozycje angielskie LONDYN (t. Ś.). Rząd angielski zaproponował rządom polskiemu i litewskiemu przeniesienie pretraktacji pokojowych polsko-litewskich do Londynu. Na dworzec w Rydze dnia 16 rano. Na dworcu oczekiwali przybywających członków konsulatu polskiego z p. Kamienieckim na czele. Z dworca delegacja udała się do hotelu Rzymskiego i Commerce, gdzie za mieszka podczas pobytu w Rydze. Stosunek władz łotewskich do delegacji cechuje również wielką uprzejmość i uczynność. Delegacji zapełniono jaknajdalej idące ułatwienia. W dniu 17 b. m. delegacja nasza złoży wizyty urzędowe członkom rządu łotewskiego. Pierwsze posiedzenie delegacji polskiej i sowieckiej odbędzie się prama-podłuczne dnia 18 b. m. w gmachu rządowym, specjalnie na ten cel przeznaczonym. Bawiący tu już od kilku dni szef delegacji rosyjskiej, Joffe, starał się wmówić przedstawicielom prasy łotewskiej, że Rosja sowiecka nie dąży bynajmniej do wspólnej granicy z Niemcami, ani nie zamieszaje się do konfliktu między Polską a Litwą. Jednocześnie podkreślił, iż Rosja sowiecka liczy wiele na robotników angielskich, którzy, przy pomocy strajków oraz stosując inne metody bolszewickie, powstrzymają rząd angielski, a zwłaszcza Lloyd (Georgesa) od popełniania Polski i gen. Wrangla w wojnę przeciwko sowietom. Ostatnie wiadomości W sprawie polsko-rosyjskiej w BRUKSEL 17.9 (Pat). Haras. W dniu wczorajszym komisja senatu dla spraw zagranicznych wysłuchała sprawę wozdania prezydenta Delacroix o wynikach ostatnich poglądów w Paryżu pomiedzy rządami belgijskim i francuskim. W sprawie polsko-rosyjskiej oświadczył Delacroix, że jego poglądy są identyczne z pokładami Milleranda. Bolszewizm i Europa Słuszność tezy francuskiej w LONDYN 17.9 (Pat. T.). Urzędowe oświadczenie, ogłoszone przez Downing Street w sprawie Kamieniewa, pokazuje, że ostatecznie znalazła się opinia rządu i ogółu angielskiego co do istotnej wartości i działalności przedstawicieli sowietów w sprawie podjęcia stosunków handlowych. Deklaracja stwierdza słuszność tezy francuskiej oraz uznaje słuszność poglądów przedstawicieli francuskich, którzy zauważyli od razu brak szczerości i uczciwości w obietnicach przedstawicieli sowietów przybyłych do Moskwy. Agitacja bolszewicka w RYGA (B.E.). Rząd łotewski wydał w Ryce ukraińsko-sowieckiej misji Czerwonego Krzyża, służyła bowiem ona za pośrednika między środowiskami komunistycznego zagranicy a rządem sowietów w Moskwie. Podczas rewizji w lokalu misji znaleziono 12 milionów w banknotach niemieckich, austriackich i rosyjskich. Wyrzuceni z Szwecji w GDAŃSK 17.9 (Pat.) „Danziger Neuste Nachrichten" donoszą, że około godziny 11 policja tutejsza wezwała przedstawicieli rosyjskich związków zawodowych do natychmiastowego opuszczenia Szwecji, a w razie gdyby delegacja nie zastosowała się do rozkaźu, zostanie zaaresztowana. Ucieczka komunisty w KONIGSWUSTERHAUSEN 17.9 (Pat.) Radio. Praski ministerstwo spraw wewnętrznych donosi o ucieczce przywódcy komunistów Kołesa z Czechosłowacji przez granicę austriacką. Zamordowanie przez bolszewików w NETTEN 17.9 (Pat.) Radio. Według sprawozdania norweskiego wicekonsula w Alasce, dwaj uczestnicy ekspedycji Andersena, Tessen i Ettudsen, zamordowani zostali przez bolszewików, w czasie gdy opuścili okręt i udali się na wybrzeże syberyjskie celem przewiezienia ważnych sprawozdań do Norwegii. Liberałowie przeciwko Radzie czynu. LONDYN (East Express). Partia liberalna powzięła uchwałę, potępiającą utworzenie i działalność Rady czynu. Partia oświadcza, iż wprowadzenie pierwiastku politycznego do zatargów w dziedzinie przemysłu sprzeczne jest z interesami narodowymi. Strajki przemysłowe, organizowane dla celów politycznych, sprzeczne są z duchem działalności „Trade union”-ów. W interesie narodowym leży, aby wszelkie kwestje polityczne rozstrzygane były w drodze parlamentarnej. Delegacja bolszewicka w Niemczech. BERLIN- 17.9. (Pat.). Radio. Delegacja rosyjska, która przebywała dotąd w Chrześcijańskiej, przybyła dziś rano z Bergen do Hamburga na rosyjskim parowcu „Robotnik". Delegacja składa się z 16 członków, ma audytorować stojunki robotnicze w Niemczech. Z ogólnej liczby 16 członków delegacji, 5 o-soł posiada zezwolenie na podróż do Niemiec, co do reszty toczą się układów. Komuniści berlińscy. NAUEN 17.9 (Pat). Komuniści berlińscy odbyli we czwartek wieczorem szereg zgromadzeń, na których atakowali ostro przywódców socjalistów niezawisłych za ich niechęć przystąpienia do międzynarodówki moskiewskiej, oraz domagali się usunięcia z Niemiec Hindenburga i Ludendorffa. Postępy gen. Wrangela. BULARESZT. (East Express). W długiej wiadomości z Sebastopolu daje się wiedzieć, że armia generała Wrangla rozwija się w dalszym ciągu pomyślnie. Wojska bolszewickie cofają się na całym froncie, pozostawiając w ręku zwycięskiem licznych jeńców oraz obfitą materiał wojenny. Akcja Wrangla. KONSTANTYNOPOL 17.9 Pat. Wojska gen. Wrangla zajęły Nogojsk, bolszewicy cofają się w popłochu. PARYŻ (E. E.) Ambasador rosyjski Makłakow wyjechał do Sebastopolu, aby dotrzeć do rządu Wrangla. 