flag veroorzaakten I maar boven dien bet kruit dat onder in de Sqhuitenlag, waar. op de ftellagie gebouwd was , . aanftak , waarr door het gantfche Kafted, de ftellagie, eo meer dan 40 men«, fchcn eensklaps in de. luqht vloogen. De Kislar^Aga een purgéermiddel ingenomen bebbende , en ? kort daar op overleden zynde. is deflelb Djftor naar Smima in > baHingfchap verzonden. Dit onverwagte fterfgeval is voor aHe de hier zyndfe DoEloren mede zeer noodtottig geweeft, nadien. dezelve zedertdien tyd op hooge.ordqr de een na den ander op « dp Academie alhier nebbep moeten verfchynen, om in tegen- woordigheid van Hekim-Pacha, Opper-Geneesbeer blyken van r hunnen kuodigheid omtrent de middelen tot geneezing van ver- itheid« zijektens tegevem - Verraitf nu eenige en wd de roeefte ^ van ben .over;uigd wierden, dat zy geeo de minfte kenm$ van. de zjektens, ép duS; noch minder van de middelen hadden, die - bekwaam zyh om dezelve te geneezen, en daar en boven het. Publiek door duscjanige , welke teffeos Appthecars zyn , aan het uiterfte gevaar bldot gefteld zou worden, is aan hen niet al- - leen de oeflFening. vah hunne Praffcyk als Doftor, maar ook het. hbuden van de Apotbeek : verboden. By tldien een diergely k , ooderzoek iij zommige Chriften Ltnden plasts båd, zou bet ge- til der Led,eli van de Facukeif waarfc&ynlyk zeer gering blyven, PORTUGAL.: L^abon. Hej Gerechtshof-der Koninglyke • Boekkeurders heéft den i'4 Juny (17^8) door Beuls handen twee Werkje« in de Portugeefche Taal opgefteld ,- doenverbranden.. Heteeffte wa« een vff4edigenie Brief -van den'^efuit i/intlmy Fmra^\ Vaar Va'n den Schryver voorbeen door de^rnqtttfitie was inheg-- téniJ géindraen en geftraft.> Dees brirfi waar van men door lift de' * s(i?5r&atié -had, w«én; tfe yerkr^^^yji tene allertreffijndfte fa- ^ ^lEDERLANfDSCHE JMERCURIU^. /^ ^tyre tegen de Inqcificie, en lYalhier in hec Jaar 1757 gedrukt* ' Het ander was de Uvembefebrjving van den Heiligen Scboenmtått Simon Gomcs. Deze levensbefchryving mede door een JeTuStopn gedeld, is raec hec oogmerk cdcgejgeveii , omteicere Profetkai; op de namen van tivee fchæirøiakefs , de een genderod Bsm« darra en de ånder >Gome4!> wereldkundig gemaafaSt » ce be.^e3i4 gen. Gelykydig zyn nog andere Werk/es door het øelvé 6c> rechtshof verbo&n, en aan yder een, die 'er exeznplaren vaa heefc, geiafl, detébe ta de Griffie te brengeo;, ^ Araffe vaa -als verfteorders v'an^gemeeiieruft ce-tuUeo gt^aiideldword^iY. - De Konif^ iieefc^eene «ieiiare Wét doén moUcBgeii 4 waar bj "^oor bqI en geenem^aarde ?erkUard vordoi ilte vereénigingeii ^van hec nuttig bezic mec de dgendommen der op grbnd huitr bezitcende Landgoederen, door de Kerken» Ordens , Ktooilers ^ en andere Broedeifchappen , bet zy dezdve geichied zyn dOor devolutie, coRMfiiffie^ ttykieor, of boa høc ook aoode mogfeli zyn , ordonnerende verden, dat dezelre Kadcelo , <)rdenft, Klooah ters en Broederfchappen , die zolke veveeHig^gén.Tan.Landgb^ > deren Eedert den jare i6n gedaali heblm > ési^rt iAOkieh det lyd van één Jaar op grondbaur uicgeiien noeien, voor s^ta lioQf^ .ger prys als zy die vooraf ^noten Hadden. SP/INJE. Madrid. De Pragmafiiké Sanaie/dea Kotiii^ tntt ^trekking tot de-fiullta, Brevetcen^ ent«:vaB iiet iiof1Vtofiv^ ma , als een vervolg der Ordonnamie ih pta ^mk voor Jtiy knøifb- leden t^adz. 5. geroeld, befadsd hoofdzaicelyk. L Aile de fittlleo^ ^Brevettent Réfcripcen van het Hofvan Romen, onder deti tp tel van eene algemeene Wet enz. pvérgezonden , zulien voor d6 bekendmaking aan des Koninga Aaad worden geprefedcecrd , oih le onderzoeken, of deeelve oøk i^ts Ibhaadlyks -of ilry<b*gs mec des Konings Gezag, de Mr«cteii->des Ryks, enz. behdzen* IL Odk alle de Bullen , Brevetten e:9z.- %6lfs de Particaliere , idié iett ^an het Concifie van Trenten , rad dé' Tudit , in dit Ryk aail- genomen, enz. mogcen veranderen» zullen insgelyks liirorden ge- prefenteerd. III, Insgelyks alle de Refcripten ^ betreklyk tot åt Aechtioefiéniogen., die in Verfchil zyn , de veranderiog^n vao •Recfaters, enz. om te zien,^of ze Jiiet tegen de Weréldlybe Magt des Konings of de opénbaaté Rud ftryden. IV. Verdcr alle de Breveiteo tot Verandering der InlteUiogen der GeefUyken Ha iti 5« M A A N D^ E L Y E S E" in de Kloofters. V^ Ook die, welke op verzoek van eene Gé-*- ineence of een Particulier zolien uitgevaardigd zyn , . om dezelve van hét gewoone Kerklyke Recbtsgebied te ootheffen* VI. De.- Ballen en Brevetten van Indulgentie zullen,, voor alle dingen^ aan den Commiilaris Generaal der Cruzade worden geprefen^ ceerd. Vil. De Brévetten , behelzende Huwlyks- Difpenfatiea enz. behoeven maar aan den BifKrhop van die Plaats^ aiwaar ze behodren, teronderzoeking wørden overgegeeven , die^ alle 6 Maanden eene Lyft daarvan aan den Koniog moet overzenden. VIII. De Refcriptien^ betreklyk. toc de Boet5^f£ening, zuiien^ iranneer de Bisdonunen vakant zyn> aan den Raad der Refcrip« ten worden vertoond; ealX die^ welke aUeen op de inwendigø Boetdoenining zien , behoeven niet geprefenteert te worden. IT ALI E. HiapeUé Ons Hof heeft aodermaal een Ediél doen Sibliceeren 5 ter vernietiging van het Pauflyk Brevet tegen den ertpg van Parma, (i& zien in ons I Stuk van Maart laatftleden biadz. 69.J) wordende dat Brevet daar by 1 voor ongegrond eni falfch verklaardi deOnderdanen deezer Rvken verboden. eenig gekx>f daar aan te flaan, en .ter*zelver:tya de Bullen in Coena Domini te niete.gedaan; met een- woord men houd daario, de leere der Vrybeden van de Gallicaanfche Kerk in allen, opzichr te ftaande^ en^verwyd de Bulle van den (I»^ Stoel tot het onder« isoék derkeuze van het nieuw aangeftekle.Gerechtshof vanSt.' Clara; dat Gerechtshof^ *t welk men meent de opdeller van het ineuw Edifite wezen, zaU gelyk men voorziet, in allen deelen iiavolgen bet gedrag der Pariementen in Vcankryk, terbandhar vinge van de bovengemelde grondbeginzelen , om du& 't gezag^ van den H. Stoel te^ondermynén^ en eindelyk den byl aan de wortel zelve van^'t P^uflyk recfatgebied aanleggen. Het gemelde i)di6i; des Koninga is. van den^lrolgeiid^yinboud i;. I FERDINAND IV., enz^i ^nz. J>9or on^e KoDinglyke kamer van ; S(e^ Clara is ter ooz^ hoog(le kenniflk gebragt , dac.io onze heerir. fcbappyei\. een gefct^rifc vao Rpmeo ingevoett was, tot titel voe- reode; Littera in formå Brevis^ (fe, , dat, is; Een brief by wyze van een Brevet.^ njoaarhy vernietigt^ afgekeurt én vannul en geener waarde ver* klaart voordeh zeekere VéiQén in de betUgdommen Purma en Piatema nit* 'gegieven^ ten^^nadiøU van:4e KerUyto vryb^id ^ onafbanglyibeii en jurists , idtfUé;,' te, Rbme ijfiSy ,^it de boeidrukAery der jlpeflolifche Kamer \. f Dat dit igefchrifc ge.korocn zyode in haqden van den Gedelegeer- 4cn vao OQsXoDiøgrykrechcsgebied^ hy do6r de. zeldzaamhéid i^an 1 dea;i NfiDER^ANDSCHE MERCURIU5. S9' dea titel was aangezec gewordeo , om 't z^Ive te examioeereo, de- ifvyl die titel een oDrechcmaog gezag vao *t Hof van Korne te ken« neo gaf; dac hy 't vervolgeos vao zyoeo plichc geachc had • de gem% JCooiDglyke kamer onder 'c oog.ce brengen, dac alles wat de rech- teo van alle de FLoomfch-Cach. Soavereiniteiten dire£l of indiredl' ^an betrcffeo^ en ejodlyk allet, waarin de pabliekeruftaandeel heefc^ baren yver en hare waakzaamheid behoorc op te fporen , en dat ver- inids hy gedelieeerde befpeort bad, dac de geheele inhoud van 'c gem. Gefchrifi ftrekken.dé was , niec alleen ioCKwetzing van de rech- ten derSoovereinen, maar ook om tot degrondflagen coe om te kee- ren 't gezag, waar van God de Monarchen coc oewaarders geftelc hecfc, zelfs zoodaanig^ daczy aan Hero alleen moeteo reekenfchap •geeveo van 'c gebruik^ *t geen zy daarvan maken en van de wyze - liioc zy 'c oeffejoen; hy daarom niec had willen nalaceo aan te cooea de verderflyke gevolgcrekkingen, ceegen deweiken hy uit hoofde van zyn emplooj gehouden is, zich geftadiglyk aan te kanten. Hy heeft vervolgens aan de Koninglyke kamer vertoonc , dat wan* neer men *c vaftgeuelde oogpunc volgc,.het weUc *c Hof« van Rorae geeft aan deediden , die door de regcering van Parmazyn uicgevaar* digt, men daar iu zelfs niets aantrefc^ ftrydig vaet de voo'geweRde . onamanglykheid en vryheid der Kerke, nademaal die Ediaen niets enders betreffcn , dan enkel en alleen tydelyke voorwerpen , waar- van de grondreegelen van 'c Euangellum , de preediking der Apos- ' telen, de leering der Prieftéren, en *C|[een by dealoude zuiverheid der Canons is voocgefchreeven , de volftfekte beerfchappy en be* fchikking in de Souvereincn crkennen , aan dev/elken God de zor* cjC over de onderdanen heefc coevertrouwc, beneevens de zorge , om ^ jD alles te voorzien, 'c welk ten pablieke nutte gevorderc word. Dat de onrecbtmacige bevocgtheid, deWlke 't Hof van.Rome Kich heefc aangematigr , .hareq oorfprong duidelyk onileende uit de ' vairche grondreegelen der beneevelde en ftraffchuldigc Eeuwen ; \ dac men dac Hofzagaan deu dagbrengen grondreegelen, die wel is jv^ar geduurende de onluften der Volkeren door eenige Pauflcn aan* genomen^ en vervolgens door dcrzelver Opvolgers met bewilliging. yan de algemeene Kerke verworpen zynde, xoo als zonncnklaar be» toogc word in de ecrchiedenis vande Kerke van Vrankryk^ echter ' simmer ineenigen Koomfcb Catb. ftaac in kracbc zyn geweeft; dac die bevocgthfeid inzonderheid fprooc uic de uitdruklyke prctcnfie ' van *c mogen doen berleeven van de befchikking van de Balle > door- ' gaans genaamc in Cæna Dimini^ dewelkezøo als bekendts, door air Jé de.recbczinnige. Mogcndheeden is afg<^eurd, en inzonderheid ^ door onzc roemruchiige voorzaten Carel, ;&yQen zooq Philips Il.> jDarel II. en Cårel III., onzen yeelbeminden Vader ^ tans gelukk^g : jegeerenden K'oning vnn Spanjeen van de Indien , deweiken niec a|. • loeodezdve nooit op.ecnigejhande vy^Q wUdM aaoneemeo j maar^ di*^- ,60 M A A N D E L Y K S E • tlieook de uuwerkzelen vart 'c fouvereire en æconomiqaegezag'dee^ den gevoclen aan alle degeenen^ die de (louiheid hadden, om dacr ^'an gebruik te willen maken. Djt decze is die zelve BjUe, dewelke Romeby-haar Dieuw G> fchrifc weeder ten toneele.brungt, door zich aldus uic te drukkea^ ^rmdicejfoTum mfirorumveftigiis & exempli infijlentes atque ee* rundrn Conftitutionibus y ae prajertim lif, qua in Cæna Ddmini Ugi Qf prcmU'garijolent firmiter iniarenus \dai is; Ons bowlende aan *t t7o^t- Jpeor en ^t voorbeeld onzer yborzattn en vajilyk aankleevende aan der^elver conjiitutien^ en 'wel imonderbeid aan ae geenen^ dewelke in de ^ulle in Cæna Qomini pieegen geletzen en geUeraart te nmrden; en dat het i$ tic krachce van diczelve Bulle, dat nten getrachc hecfc aan den Hertog van Parma alles te betwiften, *t geen tot de oeffening van de tydelyke magt toebthporr. Hier door opgewtkt zynde, en ovcrweegende, dat de zaak vaa ODZcn welbeminden coufin, den Infant Hertog van Parma, voor al- le Souvcreinen gemeen zynde geworden, ons in byzonder betroF door de banden van bloedverwandrchap, dewelke ons te famen ver- hinden, heeft de gedelegeerde van ons Koninglyk Rcchisgcbied van zynen pligt, geacht, vertogen aan onze koninglyke Kamtnr te (doeo, teneinde dezelve teegen 'tbovengenx gefchriftvanRomebe- hoorlyke maatregelen came, en wel eevcn dczelve , als in vorige tyden genomen zyn, op dat aan de Rcchcen der Souverekieteit ge(^« nerhande radcel wierd toegebragr. Hy hetft o- jc onze voorn« Kamer iPvrmaaDt, dat dezelve oos alleft rn dceeen zoude voorhoudeD , ten eindezulksiangsbekwamewee^en mogt tot kennifle gebragt worden van alle Prelaten., Kaprtrels, Vi» cariflen en Abien, en ten ckde wy, cfTchoon zelfs wy overtuigt mogten geraken , dat het bovcngem. Gefchrift abufieF ware, eevcn- wei mog^en ordonrcerer, dat alle de geenen^ diede Jioutbeid badden ^ exemplaren dairvan by zicb te bonden ^ dezelve te debiteeren ^ vf 't gefft, dctnrin ^'oorgewend en ftaande gebeuden *wordy voor te flaan^ geaebt zou^ den horden , buni^ tydelyke ^eederen en bun bttrgerrecbt verbeurt te btb^ ben \ henevens bunne bevoef,lbeid tot eenige beneftcie^ en alle andere ^oor» deelen , boe genaamt , dewelien de beedanigbeid van inboorling des Kcfnin^ ryks aan iemand verleenen kan, rullende zj in allen opzigte van onze Ko* ninglyke Genade uitgejkotenweezeny ende ftraffen ondergaan, de^etken de' misdaaigtrs van fiaat verdienen^ Deeze eifch naauwkeurig onderzocht en ryplyk overwogen zynde in alle hare deelen door onze konirgtyke Kamer van Sta. Clara, de« wclke 't gem. Gcfchrift in haar volkomen inhuud voor zich nadleg- gende, heeft dezelve gerefolvcert , niet alleen goed te fccurendea eifch , door den voorn. gedelegeerden gedian , maar ook toc te ftera^ •men de onvermydlykheidi om dien eifch ter oozer hoogfte kenrtiflfe :te dcen komen door middel van haar vertoog van den 27 Mai -vaa 4ezeQ NEDERUVNDSCHE MERCURIUS. Ci dezctt'jare, met byvoeRing eenige andcrc aanmerkiogen , ftclyk on- der an JercD, dat bet Hof van Romebeeft ivillen verUevemiigin tet reeds im.alU Room/cb Catb. Monarcbien, Kmingryktn en'Staien.Virv^ogene ge^ tiugéfi/ian di BuUi in Cæna DomiQi, een åf/cbwAlyke ^ ofgekewrde en V€f bodene BulUs dewtlke {AUenlyk Jlrekkende ister vernitiging tande Sou* vtreinitiit , ler vermenginge van de jarisdiSUen , en ter invoeringe van ^Cøanorder en van vervourrin^^ waaruit onberJUlbarefcbadens voor den [iaat mwrtjpruittn zmden^ Om decze reedeoeo is 'c'^ oa dat wy alle deeee zdken hebben ge« - s^kfi, (dewelken wy verooderftellen , ^eekerlykden PausonbekeDd IC zyn g^weefty diezonder twyfcl als by verrafliog isovermaDC ^e* worUex)., om dezelveo ce wexcigen,) dat wy gemeeoc hebben, nicc ta koDnen oalaceo » bet te^enwuordig ed id uic te vaardigen ^ waarby ^y, becuigende de Godsdieoftigfte en kinderlykfte hoogachting te bebbeo voor de RdOomrcbrKaih. ^<»^ Bulle in Cæna Domini, op pæne, dat de contravenceurs alsmisda- - ^ digers van ftaat gehandelt , en door de j jnta van flaac en door die - ^^jder abuifenalszoodanige geftraft zallen worden ; enwillcndev^y,. ^.dat bet tegenwoordig edict gcdrukt, afgckondigt en aang<?plakc^ I, .werde, enz. Gegeeuen te Napcis .^^n 4 yuni 176^;* (IFas getehnd) • FERDINAND/. Wanneer men bericht ontfinig dat's Konings Troepen zich vati » Bénevento en Ponte^Corvo meefler gemaakt hadden, dagt men in den eerften opflag, ^a^ deeze bezitneeming niet tanger zou duu- - ren, dan tot dat bet daar toe aanleiding gegeven hebben de ver- • fchii in Set vriendelyke verefFehd was ; niaar 2yTie Majefteit ^ beeft befloten de laatftgemelde Stad aan de Domeinen van des- - Sdfs Kroen te hechten , en aan de Inwooners van die Plaais? dvéa afzenden het Yolgejide.- EDIcr.i. ^tfe M A A N D E L Y K S !£ . lE D I C T. Verpligtom otiophoude^yk het Geluk van 'cVoIk, overhetwcll« de CJoddelykc Voorzienigheid dezorgaanonzeRegeeringhecfc toévertrouwdjte vermeerderen, hebben Wy na eeo ernlHg en ryp Onderzoek bevonden , dat van den fyd af dat de Monarchie if^rWete iicUien haare Grondveften gekreegen hetfc, de Scad P(mU Corvo al- toos een gedeelie van dit Ryk heefc uitgeipaakt, zonder.dat tentydo van Onse'Doorlugtigfte Voorzaaten , zoo uic het Bloed deriVanwan- nen als uic dat van Arragoriy ooic ecnige Verbrceking daar in geweeft is ' en dat alleenlyk in de laaifte tyden het Hof van Rome zig vaa die Stad , zonder eenige wettelyké Titel , heefc méefter gemaakt. Deze Redenen en vcrfcheidene andeteeven billyke Beweegoorza« ken hebben ons doen oordeelen becaamlyk tezyn ,dac de voorn.Scad Ponte Corvo en de daar onder hoorige JLandftreeken wederom met oa- ^e Domeinen vereenigd worden. Nadien Wy dan niet twyfFelen , of Gylieden zuU a beyveren om in Gns U wen VVaaragtigen en Wettigen Meefter te erkennen , hebbea Wy Don Tobias Longi, Kapitein vaii onze Kohinglyke Leger- Magt gedepuieerd, om Uwe Stad in bezit te neemen,en den EcdvanGe* trouwheid, .dien Wy U bevcelen in deszelfs handen af te leggeo^ van U te ontfangen. Van Onzen kant beloovcn Wy op ons Koninglyk Woord Ulieden nh braave en g«trouwe Ondérdaanen te zullen handelen : En vermitg het Ons eerfte en voornaamfte l3oel\)Tit is om, door de hereeniging* van Uwe Staden haare Ondcrhoorighedenaan Onze Domeinen, vooc het Welzyn en Voordeel der Ondefdaanen, door de Goddelyke Voorzienigheid aan Ons toevertrouwd , te waaken, verbinden Wf: Ons niet alleen door dit tegcnwoordig Edia op Ons Konioglylc Woord, om U in alle de Regren en Pri vilegien, vraar van Gyl. tot nu coe het genot hobt gehad , te handhaaven ; maar ook , roet in-, ^gc om de JJeerfchappy van Uwen Waaragtigcn en Wettigen Soii^ verain , Heer en Meefter aan \J racer aangenaam «n geliefd te ma- k«n, beloovefa Wy nieuwe Gunften aan ulieden te verleenen , vol- cens hec geen onze Liefdé jegens U , en Uwe Gehooraaamheid ea. Trouw omtrenc .Ons , als raadzaam en betaamlyk zullen inboeze« men &€• ' Livorno^ De berichten , die men hier van tyd tot tyd van t Eiland Corfica ontfangen beefc, vervatten't verhaal van verfchei- de rencontres tuOchen de Franfchen en die Eilanders voorgeval- If n ,. maar aau welker echcheid veelen alhier nochtans twyfelen » £fi van gevoelen zyn , dat het aldaar tot geene vyandlykheden zal koipen , alzo de Corfen eepig en alleeji van geea vergelyk met de NE^ÉRLANDSCHE MERCURIUS. ^3 t}e Génueezen hooren , noch ook nooit onder derzelver gehoor- zaamheid willen gebragt weezen. Men meend dat zy niet aflcee- rig zailen zyn , onder het beftier van Vrankryk , te bakken , ver- mits alie hunne Verblaringen alleen tegen de Génueezen gerichc fchynen. OndertufTchen heeft de Generaal PaoU by de tegen- woordige zeer critique gefteldheid op dat ^and den Eed ver- nieawd, velke zyne Aanhan^ers in 't Jaar 17154, toen de Fran* fchen den Génueezen tegen de Corfen byftonden , gedaan béb* ben. Deeze Eed luid van woord tot voord. fFy zweeren en rvepen God tot getuige aan^ dat wy allen liiroer/ier^ ven willen^ dan ons mct de Republyk Genua in een TraStaai in te la^ teny of onder baar Juk te rug te keeren. By aldien de Mogendhedgn van JSaropa en in *t kyzonder f^rankryk , haar medelyden van een onge- lidtkig Folk ajirekken^ haaren Arm tegen ons ioapénen^ enonzen On* dergang trachten te bevorderen , zo milen ij^y Gemld met Géweld ver^ dryven ; wy willen als wanboopendc lieden vecbten » dewelke gerefolveert zyny ofteoverwinnen; oft efterven^ tot datsonze Sterkten volkomen mtzenuwd zyn , en onze fFapens ons gebeel uit de banden vallen ; ah^ dan , wanneer wy geene kracbten tneér bebben dezehe op te beffen , zo Hal onze vertwyffeling ons ten laatficn belpen \ om bet beroemde Foor-. beeld der Saguncynen te volgen , liever vrywillig in bet Fuur te kopen j, dan ons zelfs en onze Nakomelingen aan bet ondraaglyk Juk en Itrari* ny der Génueezen te onderwerpen. Wyders heeft voorsz. Generaal eene zo defcige als welfpree^ kende Redenvoering aan de Corfifche Natie gehouden, als 'er een in Tacitus oi Uoius gevonden werd, bra de jonge.Man/chap' tot verdediging hun nes Vaderland , en der Vryheid aan te moe- d^gen y luidende aldus : DAPPERE JEUGD! Alle de Natien, welke, gelyk de onze, over haare Vryheid yver«' den , oncmoeceden af tviUelingeD , die dezel ve onfterflyk gemaakt hebhen. Meo heefc gezieo , dac niet zo moedige en miDaergeduch^ ceNatien ais wy door beftendige manmoedigheid en volharding den haaceo overmaatigebegeerten haarer Vyanden vernioei( bebben. Bf aldiem 'er verder nicts verctfcht wicrd om de Vryheid te behoudeø, dan dezelve alleenlyk te wenfchen « zo waare zeekerlyk de geheelc Wercid vry. Maar dit koftbaare Kleinood kan alleenlyk door deugc eodapperheidy die allen wcd^rftaod overcrefc^ verkreegen worden., AucDSTus !!♦ Stu^. 1768. I l>c 64 MAANDELYKSE De (land en voorrcchten van een vry Volk zyn al te groot, din dat men dezelve rechc zou kunnen affchilderen, en deswegens zyn de- xelve bec Vuorwerp der verwoodering en begeerte der groocfte Man- sen. Zie daar, gy onverfchrokken Jongmannen, hec Eoogftgevaar- Jykfte tydpunc By aldien wy niec hec ons drygende gevaar te boven komen »zo is het mec onsen Naam en Vrybeid gedaan. Te vergeefs badden wy ona toc oo toe onzes heldenmoeds getrooft. Onniucelyk hadden onze Voorouders en onze Aanvoerders zo veele verdriecige bemoeijingen u]tge(taa1i,en zo veel dapper bloed vergooten. Neen» beroemde Geeftenonzer edelmoedige Verdeedigers , gy, die betle* ven opgeoffert bebe , omoos de Vrybeid te verwerven en te bebou- den» vreeft niet,datuwe navolgers uw d wingen fchaamrood te wor- den, dezelve zyn vaft gerefolveerc in uwe roemwaardige Voecftap« pen te treeden, en liever te fterven dan ati Slaaven te leeven. Meo doet ons vreeatea dat wy tegen Krygsheiren nit Vrankryk zulleo ce vechcen bebbeot dit kunnen wy ons niet verbeelden. Wy kunnen oooit gelooven»dacde AUer-Cbriftlykfte Koning,na dat byeenMe* diateor van onzen ftryd mec de Genueezen isgeweeft^ouonze Vyand zou geworden zyn , en dat by zo zeer op de zyde van de Republyk Genua creede^ om eeq vry en eddmoedig Votk te willen onderbren« fen. Maar zou bec echcer zyn, gelyk bec Tcbync, dat de groocfte 4onarch van de Waereld zig coeruu , om bec kleinfle Volk en bet zwakfte van gecal te beoorlogen,zo bebben wy oorzaak ftoutmoedig ilaarop ce zyn. INGERMERLAND. Petersburg. Haare Keizerlyke Majefteit befloocen bebbende , een Gezelfcbap van geleerde en er vårene Mmnen naar de zoidlyke Provinden van Rusland en Siberie te jtendten , toc onderzoek van den Landbouw , de Manufaktnaren en Fabrieken, de Bergwerken en nndere Zaaken, die voor hec Ryk en de Weetenfchappea nuttig zyn i heeft de Akademie der Wec- NEDERLANDSCHE MERCURIU8. 65 Weetenfchappeo alhier daartoe beftemd de Profeflbren Gmlm en P alias i de Dodoreo Lepccbin^ Guldinfiadt eo ^akk. De drie eerft« genoemde bebbeo reeds de eere gebad » deo 13 Juny van de KeizeriD en de Groocvorft Affcheid ce oeeøien« Df . Ltpicbin is ook den 19 dito al op reis gegaan, en ftaat in 'c kort doorde overige Heeren gevoigd ce wordeo« De jgemeUe Heer en de Heeren Pallas en Falck zullen de Landen aau de WTolga , bet Goai> vernement Orenburg , hetUralifche Gebergte» de Reehtsgebie« den van Kaihariilenburg en Kafan ; en de Heeren Gmlin en GuU denjiadt alle de Landfcliappen aan den Don, Donez en tot aan den Dnieper, en van Aibrakan tot de Grenzen van Perfie gele • gen , bereizen. fiehalve de aanzienlyke Voordeden , door haare Majedeit aan deze Reizigers toegcuaan , zyn zy ook met het noodig Réisgereedfchap) en met een genoegzaam getal Leerlin« gen 9 Teekenaars , Bedienden , Jagers en Soldaten tot dekking voorzien. De Akademie heeft na ook de bekwaamde PUatfen van het Rufljfche Ryk| om den Doorgång van Venas voorby de Zon in het aanftaande Jaar waar te neemen , beftemd ; ipgevoige van dien zai deeze Waarneeming gefclfieden » in het Noorden , te Kola » door den Profeflbr Rumowski ; te Ponoi ^ door den Heer Alallet i te Koweda , door den Heer Piktet , beide uit Geneve herwaards beroepen: In het Ooften/ te J^akmsk, door den Ka/* pitein Islenjew: In het Zuiden^ te /tfirakan^ door deo Profeflbr Lmitz^ ente Orenburgj door den Heer Kraft en den Laitenant Muler. Ten behoeve deezer Waarneeming heeft haare Majefteit eene 3om van 1 1000 tot aankoop van de noodige InftrumeBteo 9 en neg eene andere Som van loooo Roebels, tot de overige Uk- ruding van deeze Aftronomifche zo vrel , ais Nafinurkaodige Tog« ten ingemliigd. Altede gemelde Perfoonen zulien^ geduarende hunne Reize, eene dabbele Jaarwedde genieten. Pe Geleerde Wereld heeft van deeze groote Onderneemiog veel voordeel te vernracbten« ZfVlTZERLAUD. Sebafhau/en. De Baron van Derfibm. IMinifter Plenipotentiaris des Konings van Praiflen, heeft aan de Ho(rfden der finrgery van Neufcbatel en Falengin een Aotwoord van zyne Pruiflifche Majedeit ter hånd gefteld: Het zelve is by wyze van eea Refcript op eene Memorie deweJJtrø door de voor- I » Doem- B(S M A A N D E L Y K S E noemde^Burgery^aan het Zmiferfche Eedgenootfchapis^ feerd géweefl: » kort nadac de Heer Gaudot , Advocaac Geoeraal des Koniogs van Pruiflen , ce Neufcbacel doof hec iDisrK)egde volk om het leven gebragc \s. {zU May laatjikden Ilde. Styk^ bladz. 186.) FR£UR1K, doer Gods geoade Kooing van Pruiffen^ Markgraaf van Brandenburgs Aarc$*Kamerheer en Vorft» Keurvorft van hec H. Roomjcbe Rjk^ Souverain Hercog van Sikzien^ Souverain Prios van Orar^e^ van NtufcbaUl ^nf^aler^in^ zoo als ook van berCraaf* fchap Glan &c. &c. &c. LIEVE enOETROUWE. Wy hebben opzyn cyd den Brief oncfangeh, die aan Ons geadres- feerd is geweeft op den naaro der Corpfen en Gemeencens van ods Vorftendom Neufcbatel en t^alengiu , in dato 2;^ Navember 1767 » inet de zefiUn jirtikelen der f^ertoogen^ dewelken den 11 van die Maand gedateerd waren : Zoo Wy niet aanftondsdaaron geantwoord hebben is zalks gefchied om te herbinderen ^ dat het voTk geen ge^ legenheid krygen zoaw om de Maat van deflelfs ongeregeld ^drag ten aanzien van Ods nog verder te baiten te gaan » en de vermetele Aaoilageo, die ay ftoatmoediglyk jegen onse Souveraine Autoriteit hebben durven onderneemen , nog grooter te maaken : Teffens vlei* den Wy ons dat de dikwils herhaalde kragtige Aanmoediging of ten minften de geregtelyke Uicfpraaken van de Republiek Bern (dev/elke by de Stad Neufcbatel ten allen tyde ats haar natuurlyke Vriend, en als haare gunftigfte Regter is aangemerkt) bet Volk vid Neufcbatet &c. tot hunoe pligt zouden doen wederkeeren. Maar vermits het Gevolg oos heeft doen zien^ dat de Schcurzie- kenden de party gekoozen hebben om verdersin geenerhande maniere na de Stem van ae Rede, van de Geregcighcid, nogte van de Zagt« zinnigheid te willen luifteren zoo willcn wy ook van onzen kant Diet langer uitftellen om ce doen zien » hoe Wy de bovengem. A^r- tocgen berchouwen. Wy hebben dan niet als met de boogfte en regtvaardigfte Veront- waardiging kunnen aanzien dat Onderdanen (welke de^Moeilykhee^^ deo begonnen hebben , die zy door daaden van openbaare Rebellie en Revolte Qns hebben durven aandoen^ zig zelfs in zoo verre ver- zaakt hebben , dat zy hunnen bovengem. Brief opvullen met berui- gingen van Trouw , Eerbied^ en Onderwerping; ja dat zy zelfs geeo zwaarigbeid maaken om zig op de Bewyzen van liunnen lever te be» roepeo, daar zy verTcheide Jaareh lang nietopgebouden hebben om aan Ons Bewyzen te geeveh van hannen oproer-zieken en mukzug- tigen Gceft! Eene Vermccelheid in der daad» die alleen alleooze Gevoeligheid verdiend. Oéze Kodketoosheid word ten hoogftea top gebragt^ doordfen zy lie* NEDERLANDSCHE MERCURIUS. 6^ lieden van den eeoen kane zjg oiec ontzien om ons VerzekerFngen van Trouw te geeven t nadac zy gaocfch Europa hebben opgevuld mec Gefchrifcen, waar doer ooze Roem op bet fmaadelykfte ge* hoond word» terwyl zy Oas daario vooHlelleo als eeo Souveraio^ dewelken hunoe Pnvilegteo aan hen oncrukkeo, en een willekeorig Staat's-beftier opregten wil^ onaangezien de herhaalde Coodemna- tien 9 die zy te Btm ondergaan hcbbeo » de befliflfeodfte Bewyzea nideeveren , niet alleen van de Onregcvaardigbeid, waar mede ban- se Pretenfien en Handel wyzen gepaard gain> maar ook^van den on- ittftigen Wargeeft, daar zy mede bezield zyn. Van den anderen kancbrengen zy bunne Roekeloosbeid een allerhoogfte^ door dien de becuigingen van bunne Trouw verzeld worden mec een zinoetoo- zen Eifch van eene nieuwe Capitulatie, dewelke, terwyi zy aan de Ctneraale Artikelen ^ene Ukftrektheid en een Ztn geven zouw, waar aan de eerfte Concradlanten nimmermeer gedagt hebben, enkel en alleeo ftrekc om alle onze Autoriceit in dat Land te vtsrnietigen ea over hoop te werpen^ als roede om Ons te doen afzien van onwe- derfpreekelyke Rcgcen^ die uit hoofde der Qaalueic van Souveraia Ons toekomen. Wj beveelen U dan om van onzenc wegen aan ben te verklaren , dat Wy, votitrektelyk gebel^d over hun Oedrag , en voornaamenc- ]yk over den roekeioozen Eifch, dien zy aan oas gedaan bebben, om gewaande Bezwaarniflen, dewelke nooic in weezenzyu geweeft^ te verbelpen, deze Handel wyze in geeueh deele kunnen aanmerken als eene Onderwerping maar veel eer als een nieuwe Hoon , die zy pns hebben willen aandoen ; en dat Wy voor bet toekomende nicc ånders doen konnen^, als hen aan hun eigen Noodlot en aan de bil« lyke en natuurlyke Ge valgen van hunne Maiiery over te laaten : Ea d[ac» zoo Wy ons niet bedienen van de Middelen , welke de Gereg* tigheid van ooze 2^ak Ons inboezemd, zulks alleenlyk gefchied om dat Wy gelegenheid hebben gehad van aan temerkcn^ dac onze Lydzaamheid nergens ånders toe geftrekc heeft als om die Vryheeden te doen ontaarden , waar van zy bet genot hebben in eene coomeloo- ze Ongeregeldheid, dewelke ben tot een onvermydelyken.Ondergacg sonw kunnen brengen. Voorts beveelen Wy D dat gy zult publiceeren, dat Wy, wel onderregt zynde vaa de vredelievende Inzigten en van de Aanklee- ving van een groot gedeelte der Inwoonderen in dit Land , zoo wel Geeftelyken als Wereldlyken 9' aan onze Heerrchappy^ het voor« neemen hebben om aan deze te doen gevoelen de Uitwerking van onze Koninglyke Goedganftfgheid en van onzeBercherming« door aan hen Versoeding te doen bezorgen voor het nadeel en de Bul« cen/poorfgbeden die hun , ter oorzaalce van hunnen leven voor Oa« zen Dienlt^ zyn aangedaan^ en dat Wy in het vervolg de kragrdasb> digfte Middelen zuUen aanwenden om de Vermetelheid ce beteuge- lea (58 MAANDELYKSE len , en de Getrouwheid te beloooen« Ten oirkocde van 'c welk Wy dezen eigenhuodig onderceekeod hebben. FREDERIK. DUrrSCHLAND. Berlyn. Onzen Monarch VCTdiend met recht den oaam van Fredrik den Groten ^ zo door zyDe roemruch« tige Krygsbedrjveo als door zyne milddadigheid en landsvader- jyke goederciereohdd omtrent zyne Onderdanen« Sikjie flrekt daar van te bewy« ; Dreflau zai dit getoigen » hebbende zyne Ma« jefteit een Genadenfonds gelieven op te rechteti , tot herftel ran 2odan]£e Familien van den Adeldand in Silefien , die door den Oorlog of andere tegenheden in verval geraakt zyn. Een gedeke van qen Aidel te Brefiau vergaderd, omfing uit dat fonds ^ het Koninglyk gefcbenk 't welk zo aanmerkelyk was, dat enkele fii^ tniiiSn« loooOj 20000 tot 30000 Ryksdaalders voor hun aandeel kregen. Acht dagen van te vooren is te Chgau een diergelyke QitdeeUng gedaan, en kort na de vrede tieeft zyne Majefteit aan den Boereniland in SileQen de afgegane paarden vereerd, yer« voigeas in bet £ant(che Jand de aanzienlykfte Magazynen laten ustdeelen; e» no iaatftiyk by de revne zyoer Troepen by £ie/f« fitd , vernemende dat die Stad en Herfardy wegens de brand« fchattingen van den laatflen Oorlog noch met fchiriden belaft wa- ren , beeft zyne Majefteit uk eigene bevceeging aan de Stad BU^ hfeld 30000 en de Sud Herford loooo RyxdaaLders gefchonken; ook deeze twee fommen door deflalfs Bank alhier reeds doen be* laaleh. Wyders heeft zyne Konmglyke Majefteit het Vorften- dom Mmim en het Graaffchap Ravensbergen aan het op te bren«- een CavaNerv- of Ruitery Geld jaarlyks een aanzienlyke fomme kwytgefcholden, en aan dezelve een grote verlichting van dien lafi; toegeftaan. OngetwyfFelt is gantfch Europa bege^ig het uiteinde te verne- tnen van 'c Proces , te Nesfcbapel tegens de Moordenaren van den Heer Gawht^ Advocaat-Generaal des Koning gévoerd. Thans kan men die begeerte van 't Pabliek voldoen ; doch 't zel ve moet aUiets verwxm&rjyksvoorkomen^datbyeenzogrui^eiyke euveir daad , waar aan zo veje perfi)nen handdadig geweefl; zyn , die in 't geztchc van de Migiftraat en ten aanfohouw en met behuip van •een ^pmdx Vdk na een Oproer van 5^ uren dårens geperpe^ treerd Is, $een een xter Schuldigen gevat heeft Iconhe^ wordenr ook NEDERLANDSCHE MÉliCURlCS. 69 ook moet aan bet Pabliek atierzonderl/ogfl: voorkomen » dat een zo eclatance en koflbaar aangetangen Procedure (welke inder- daad in zicb zelve niet dan een fchyngeding geweefl is) enkel tot hier coe op ydelo^Befchnldigingen van Inobedientie en gein- venteerde ftraffen van Coneumatie is uitgelopen , zonder dat men 20 verre heeft konnen komen van aan enen enigen Medeplichti- gen bet op een grauwzame eaJafhartige wyze vergoten Bloed van den vermoorden te wreeken en een £xenipel tegens een zo enorme gru^iireldaad te ftatueeren. Zie hier een Excraél der Sen- tentie, den i4den paflatodoor *t Gericbt te Neufchatel, beftaan- de nit de Leden van den kleinen Raad y tegens de befchuldigde abfente Moordenaren van wylen den Heer Gaudot geveld en m> gefproken. Fredric Jaccot y Inwoonder teNeufchatel en Horologiemaker^ gecondemneerd om met den koorde geftraft te worden , dat de dood navolge. Eiit Favarger, Burger en Blikflager te Neufchatel, ten eeuwh gen dage nit den Lande gebannen. Fredtrk Favarger , Burger en Kieérmaker te Neufchatel 9 (Broe- der van Elie voornt.) voor 10 jaren gebannen. Jacgnes Jeanrenaud^ Inwoonder te Neufchatel en Wyngaar* denier , te worden gerabraakt. Charles Cband^ Burger van een deftige Familie te Neufchatel, voor 10 jaren eebannen. Guillaume de Pierre ^ Burger en Drayer te Neufchatel , voor 25 ]tf en gebannen. Ffanfms Dandi, een Franfchman van geboorte, Inwoonder en Slotemaker, te worden opgehangen. Jofepb Guary, een Franfchman van geboorte, Inwoonder en Metfelaar , te worden opgehangen. Henmudy Burger en MeiTemaker, te Neufchatel ^ voor 25 ja« fen gebannen. Ncolaas Scbouppach ^ Inwoonder en Plaafterwerker , te wor^ den opgehangen Henri Purt , Burger van Neufohatel , Med. Do£lor en Lid van de Commiflie der Magiflraat, voor 10 jaren gebannen. « Pierre Pbilippin , Burger van Neufchatel en Vleeshouwer , ge- bannen voor 10 jaren ; en daar en boven alle in de koiten en Mi- fen der Juftide gecondemneerd. Den 7<i MAANDELYKSE Den tweden dag daaraanvolgende \inerd dat Vonnis in opzicht tot de ter dood verwezenen in effigie gecxecuteerd. Lieden van vernuft, onderricht van de zwaarnrigtigheid der circumftantien » welke leder der Veroordeelden meer of min ten laften liggen ^ zyn zeer oncfticht, over het notoir oaderfcheid » 't geen in dit Vonnis tuflchen de Burgers van Neufchatei en de Vreemdén, welken men doodflraffen opgelegt heeft, gemaakc is; waarvan men klarer zai konnen oordeelen , wanneer de gantfche Proce« dure met den druk- gemeen gemaakt zal zyn^ GROOT'BliitiANNIE. Londen. Den iiÅugoftus (1768) om- trent de middag arriveerde de Koning van Denemarken ,onder den Baam van Prins van .Tf^vendaal » te Domres en 's avonds tuflchen 6^ en 7 uuren te St. James. Den 12 had die Vord de eerfte en- trevue met den Koning en de Koningin iu 'c Paleis van de laacfl« geméide, Na dar het Ceremonieel gereguleerd was, begaf zyne Deenfche Majefleit zig dei^waards , verzeld met de voornaamfle Heeren van zyn Gevoig^ en werd met grote Tekenen van Eere en Åchting ontfangen. Van daar vervoegde zig zyne Majefteic by de Prinfcile van Waies in haar Hdtel te Carleton ^ alwaar hy insgelyksopeene wyze, zyn Doorluchtigen Rangs waardig, ge; recipieerd wierd. Vcrvolgens ging zyne Majefteit de Tuinen en het Amphitheater van Ranelagbhezichdgen. Aldaar vercoef- ^e hy eenigen tyd« en bleef het overige van den avond met de tvvee Prinfen van Saxen-Gotha by den Ridder Robinfon, alvraar Bal was» en Ververfcbingen geprefenteerd verden. Den 13 den « ontving die VorH: de Welkomftgroet van den Adel en aanzien« lykfl;e Lieden te St. Jannes. Dienzelfden dag begaf hy zig by de Prinfes Amelia , en vervolg^ns naar Richmond. Den i4den , leide die Monarch weder een Bezoek by de PrinfelEb van Wales af, en ging daar na een Wandeling in 't Park van St. James doen, alwaar het Volk 't genoegen had van zyne Majefleit te aanfchouwen. Den ijden gaf de Heriog van Giowceder een prachtig TtStyn aan zyne Deenfche Majefteit, in 't Paleis van Hamptoncourt. Den 16 was 'er Italiaanfche Opera, en onze allervermaardde Aéleurs maaken zig gereed , om 9. Hier word alle Oogenblikken Prins Hendrik , Broeder des Koqings. TanPrniflen, uicden Haag tegemoec gezien. NEDERLÆNDEN, 's Gravenhage. Hunne Koninglyke en Door- Itichtige Hoogheden , de Prins Hendrik van Prufffin j de Prins Erf- ftadhoudef en hoogftdeflelfs Gemalin genieten een gewenfchte welftand , ook gaac haare Doorlucbcige Hoogheid Mevrouwe de Princes van Weilburg gelukkig in haar zwangerbeid voort, : Alles wac mogelyk is werd by hec Stadhouderlyke Hof aan^e* wend , om den roemruchcigen Vorfl: van Pruiflen bet verblyf al- hier aangenaam te maken. Men ziet dagelyks, BalSi Soupeets, Plaiziertogtjes naar Scbeveling , langs 't (Irand en door 't Weft- land enz. en men verwagt ds^t zyne Koninglyke Hoogheid eed lieer naar Amfierdam en verfcbeide andere plaatzen deez^r Prpvi^^. cie ftaat te doen, waaraa die Prins, zo men wil^ naar ^ngelaiSKl. zaJ overfteeken* rervolg van bet DAGVERHAAL der Reize van isyne Doairl Hoogb. Prins WILLEM DEN V. enz. enz. enz. en Mevrauftoe HoogfideJJelfs Gemlinne FREDERICA :SOPHIA WILHELMI- ; NA , Princes van Prutffen enz. Ziet onze voorgaaode bladz 42. .7 Des avonds wierd de tooren, die. een cierlvke kroon vertoondet ' en de frmtispice of uitftekénde Voor^vel van net St^dhuis • van bo- ven tot onder ^eillumineerd, beftaande de kleine koepel van den. cooren, io achtboogen zynde iedcr voorzien, met 2 grooce groene lantaarnen , te zamén hec getal van 16 uicmakende , brandende in zemmige 3; en in anderen 4 kaarfien , en dus in 'c geheel s^ lichcen«' ; C^ bet dak boven de groote koepel, waren vier roode lantaarnen ; boven elkanderen ; enin de rondte 8 zynde 32 ftuks ieder mec 3 lam« : pen makende 96 lichten. Rondom den rand, aan bet boven einde ^ van gemelde koepel , was eene agckante leuning gefteld , aan welkc twee hoog lantaarnen waren gepkatft, correspondeerende d.e Ian« taarnen , op de hoeken van *c achckant mec die , welke op bet dak van den koepel waren gefchikt, zynde »roode lantaarnen » en bedra* , gende k6 ftuks mede met 3 lampen ieder » en dus 168 lichcen. De. grote Koepel by 'c klokkenfpel mede uit 8 bogen beftaande, aan ie- ^ der boog 17 roode lantaarnen, bedragende 136 ftoks, teder me( 3 lampen en dus 408 lichten. Wyders waren de openingen of bogen , pieramidatlfchc wjze ver* Augustus II. Stuk 1768. K Wcht 7«- MAANDELTKSB licht, ftaande io ieder derzelver lo groto groeoe laotaarnen _ de 80 ftuks, Tjo mec 3 a 4 kaarOen » bedrageode derzelver aanul 28a lichcen. De Lyft onder gemelde bogen , was voorzien van 48 Ian- taarnen, ieder van 3 lampen, in 't gehecl 144 lichten. Onder de voorsz, Lyft zag men piedeftaalfche. wyze, hct getai van 32 lantaarnen ieder mec 3 lampen en das 9^ lichceo. Onder dee* ze was weder een lyft mede mec 48 lancaanien ieder van 3 bmpea en das 144 lichcen. • ^ ^ , t. ^ , Voohs was bec vierkanc onder den cooren, boven hec dak^ met 80 roode lancaamen omhangen , brandende in ieder 3 lampen, en maken- de dus een gecal van 240 lichcen uic; alle welke iancaarneo een gecat van 528, en 1632 Hchcca nicmaakcen. ^ De Frontispke of aicfteekende Voorgeevel, had rondom de zeven- bdgøfl of ihgangen, fraaye bogen, fca boven de iDgangen van dit ptacMg gebouw waseene lyft van drie voecen hoog, waar op ache- colomn\eit mec haare afgefchcide Voecftukken en Capiceelen , tus- fchen dezelve negen lange raamen , welke alle mec huooe lyft evea gelyk de colon^men gcillumincerd warcn. De voornoemde colom- xiien wiqrde'n gédékc door ecne lyff van drie voeten hooe ; daar bo- vm weder éen^ dieVgelyke lyft, dieoende coc een voetftuk van de déf de ^agi oip verdiepiogi, «a pok bieftaaiide in acbr coiommen , e- • ▼en gelyk de eerftgemelde, mec veercien zo grooce aU kteine raa-; men Kciflchea dezelve in en afgercheiden door zeven fqftonnen, die opk gedékc wierden door eené generaal doorlopende lyft van drie voetei>,haDg, waar^ .boven ^ich weder ecrfiyft Vcrtoonde die fn- cén driehoek uicliep^, en^c frontifpic^ vnn de voorgevfel^ iitmaattfe ^^ welkér mktdeléa vdor haculcgebouwentyeehlwerk pronkte , meceeii ^ loifterryke Zon , wier ftralen mec lampiona verlicbt waren, en een luift^rryke veitaninguiciewrdefl; zowet als de geheele uitftekende Vooi^evel van die wonder Geboow ^c géen op deze wyze mec meer dan <Jooo lampen verticht waa. ^.' « ^ , . «. De meergetnelde Heer Rauvyf , Direoeur Generaal der Scads Wei'feen en Geboowen /idie over xMc Scok ao wcl als over alle de an-. ddre dmftandlghcdrii van^de Vreugdebedry ven , voor zo verrehéc zyo dep^tanmU besrof / diet beftier tmbeiåntÉå gehad beefc^* mæt ' alten tef Mgégeven^^woriieni f^' ' ^ooft^^asi bbkhec Ptrinfeii-Hof aan beide zyden gerltumtneerd^op de Oi Zv AdHcrburgwalTftet etf bogen, 'waarvan de i>oog voot tteu- iogang van dac> Geboow, mec een ukftak boven aaode boegen aa^. de zyde onde« >de bong ^ zeer fraai verlrchcwas; boven op alle de^ anderebogcnf'had! nien fterren en aodei'e vcrderingen van lampions gematttt>«tiWetfceeiT ftaai gezicht uideverde. 0|i defluweele^Burg-. -wålii^«K>r bet getoéld? iG^bouw , v^aren cien bbgen of poorieri ge*. fteldi mede allen« den een van dea anderea ondericheiden^, cocaK ••• - '•■.v//0:'-J"l!i./' ■;..*:• .' : . '' «..•'•• * • •.«•':- bet NEDERLANDS CHE MER.CURIXJS. 73 het welk eeiige duiceødeo lamt>ions gebruikt ?riec<leD5 *t geen oq« gemeen fraai was aao ce zien. Uec Generale Poft - Compcoir was mede 2eer fraai geillamioeerd nec vyf bogen, boven met allerliei lyft^en* lof-werk» waar in iaoi« pioDs géfteld wapen, die dezelve fraai verlichcen. • , .j Vervolgens monccede ler deezer gelegenheid onder anderea 4q volgeodo in bunne illuminatien oit:, als de Heeren Ge^^io^ op de Heeregragt by de Vyze^enSpiegelftrateDvuiet minder was hec hQ]9 van den Heer Braåmkamf^ die van den Heer Siraalman^ van de Hee« T^a Guaita^ op de Keizersgragc 'over de Weftermarkc, van de -Hej- ren de SméiUy acbterde Doeleftraac uver'het Water van^nbinoen- Amftel, alwoaf men ookzag hecjaobdvanden Heer Pik)cagie*Mees- ter Hap, 'e weikmec allerleikolenren^eea Sctlip tnee volle zeilea venoonden, waarvan de 4ichten ineeit daar cæ gemaaktxilpt bio« gen. 'tZogenaamde THppentuu op de Gviveaiers of Ti^ippenb««^- wal, en bet Ooftlndifcb Compegmes logemenc vaade« vier kamejffs in de Ppeleftraae^ • vraar inhecGevoig hanner Hopgheden vjerbljiff hadj monccen mede uit^ Die van. de Heeren^ Merfjl.en C^Ihiw,, welke achter over iitt Spni^iitfcomeo^'^aaren.meideOiQflrlyk ^t^xtif^ht en vercoonde een luifttrr^ gezkhe.; Op Åe £riiicitf)gr^g€ bj( d^X«ni4* se ftraat was eeA-gQtieelerhaiK-zaag«mooteh>^(teld^ rondoQi.iB^t lampions Terlichi; ais^ede' de v^ieiæn ^ welkeidoor fmd(lel'VaD'$9Q fpil binnefis maups^gaandegedrå^id 'wend^ voori^-oYierige'iwaFen'iii- le de gebouwen en huizen der veimaarde Stad Åmiterd^ op 'irlai- 'fterrykfte ^eillumineerd y en onder- dezdl ve eeb 9oef tgrooc aanwl welkeby aitMemendheid fraai wåren-y ah diervsBideiHeorea B^pe^ Calkaeny Hogguer ^ Oliquit ^ Pmuwi^ Nappm^i V(m^ B$ek.t!ft,'Oot^\^r vede andele »^ welke dp ce cølkn«'ibyuiaidøoe oofaoaglyker zciak is. ' Httnne Hoégheden inmiddels dejverderé vermakeo^phec Stadhuis by gewobnd 'hebbeade 9 'begaven aith des «vo6ds ten tiqa. u\|r^n in hunne Koeczes, meceen aanzienlyk gevoig, om de iliumiaaue te bezidirigen;- voor uic f e^ avne DoorU de Heer Herlog vaa:^rtfi}i« '^vyk en twee Heeren Comoritlariflea Condiflears nit de Vroed£c>^^^ -de weg werd. genomen ^ao hec <Stadbais aver den Dam > drø Vyg^Q- dam doo^ d& Kes o'?er de grimitiemfle. Terwyl bet booge Paar en derzelver aanzieolyke Geaeirchap alle deeze Vreugdebedry ven mec de volmaakfte vergenoegtng bywoon- de» was binnen Amfterdain de nachc ab in den dag herfchapen ; dui- asenden van menfcben wandelden langs de ftracen en grachcea , en tlhoewel mogelyk nooic diergelyk aanul van Nieuwsgierigen zo lo* vroners als Vreemdelingen binnen Amftela veften gezien zyn, is Biet ce min alles dooi de wyze voorzorge zonder ong^iukken afge« loopene ' Dingsdag den 31 May 's morgens ten half negen uuren reed d^ Heer Prins Erfftadbouder met een Koecamet zes paarden berpannen aaar't PrincenHof^ om aldaarter Admiraliceit ziccing ceneemen; ' over den Vygendam door de WarmtMlraat en voor by de Oude Kerk langs de Fluweele Btirgwal. Van nét Pri^efi-ifo/terug eekeerd zynde was bet omtrent elf uaren , toen die Vorft mec haare Kooing* Wke Hoogheid , verzeld van den Heer Hertos van Brwuwyk y ver- tfcheide' Heeren der Reaeering, de £d» Achtb. Heeren Reprefeo^ - tanten ; by de Oo(t*ea Weft^lndifcben Compagnien » en hoogftder^ 'lEelve^ Gevoigr door de Mofn en Aaron Siraoif langs de ongemaakr te tooren « door de Mol-en Tooren ftegen , langs de Cingel tet aan de nieuwe Haerlemmer Sluis reden, en aldaar de zogeoaamde MoflTel-' ftyger aAraden om een toer op 'c ¥ te doen. De Vorftlyke Perzo- nen tråden aldaar in 't Groote Admiraliceits jagt en wierden by hec afeeilen begroet met si fcboten uit bet Kanon der Stad en vervol^ 'gens door alle de op de RJieede liggende Schepen en Jagten. D00 wyl de wind tegen en daårby zeer ftil i^as^ vrietd *c Admiralitercs* Jagt metf roeiboten geboesfeerd en naar ZaMd(Mi verzeld door j. o.f * 6 groote en eené aanzienlyke menigte kleine jagten ,. boeyersen an* dere Vaartuigen. Op een goede difUatie van- l&aandam kwamen^ de Regeering- dter Plaats bunne Hoogheden te gemoet, omboogftde- zelve tot aan Land te begeleiden.. Aldaar waren by deeze heughiyke gelegenheid vier zwt fraaye Eerepoorten opgerecht,. naamlyk twee- -aan de Oo(t ^en deandere aan de Weftzyde vandit groQC volkryk: ;en aanzienly4c Dor|i < Toen bet Dooirløc^tigPaar o^^ delTelfs^Geii "zeirchap aan Land geftapc was,\vereerde bet zelve mec^n^bezoek den Heer Burgemeelbcr. 