O Liefde ! gy ontziet om naar u w wenfch te landen , Noch 't barnen van de zee , noch khp , nog dorre ftranden::; Gy Ipeeltbehendig met hetdeftigfte verftand , En eer 't uw' luimen kend , zet gy het in den brand j Dat al de zinnen door die hitte als aangeblaazen , Het tedere gemoed te heviger doet raazen, Wani iéo De Liefde treft ons al slaapende; Wanneer men de Liefde begint te verneemcn, en haar tragt te .ontwyken , zyn \vy gemeeneiyk van haar reets overwon- ne. Dit: gctui^t D. Heinjius ergens : P'is equidem fenjt dubio correptus ab igne , \. - Ipfaque dum metuo fficula , vulnusalo. En \vytloopiger Thomirishy QuinAult. Mort de Cyrus ASl: t. feen: i. jQue le charme efi puijfant qui tietit tjue fe me rende ! fe f ais ce (juejepuispour ny fas confentir : jMais quoy que mon coeur s'^en dejfendé , fe crains de nepouvoir long temps m' en garentir : Sije ne fens l'amour au moinsje C aprehende , Et quand Pamour s'*obfiine anous ajfujettir , La dijferencen efi pas grande £ntrelecraindre& lefentir. Hoe veele aantrekk'lykheén bekooren myne zinnen ! I 'k Doe alles wat ik kan om haar te wederftaan , Maar, -hoe myn hart haar af wil flaan , Ik vrees dat zy my zullen winnen : Ben ik nog niet geheel verwonnen door de min » Ten minften heb ik haar vernomen : En als de Liefde wil een hart te boven komen Verfcheelt het weinig , of men in - Haar vafte kluifters zugt . Of van haar' magten dugt. Zelf tragt men , wanneer men de Liefde gevoelt , om haar , zoo het fchynt > meer tyd te geeven van ons hart te verove- rcn , het voor ons zelve te verbergcn , dus zegt Stratonkt by den zelven Quinault : Maisfijé Vaime , au rnoins laijfe moy Vignoret. Maar zoo 'khem min, laatik het zclfvoor'tminft niet wecten. H\Gro- De LiEFDE TREFT ONS AL SLAAPENDE. l6l H. Gretius by na het zelve : Sed videor fomnis invigilaremeis. En Orefieshy Racine , dat hy zig zelf had bedrogem f^ me tromfoh moy mejme. Wytloopiger ipreekt Elife by jQuinault, Afirate a5i: 2. fi. 3. Si f attens Ji tard a te le rev tier , Ne ten etonnepas , avec unfoin extreme : Je m'en fnis fait longtems unfecret a moy méme , Adon cæur d'abord , fans doute auroit mienx reftfté S'Uneufi efiétrahifar fa propre fier te' : C'efi elle cjui du coup dont tu me vis atteinte , Afa caufélafurprife , en m'en ofiant la crainte^ Om loin de mefervir , mon orgueil m'' abufant , Afa livree a V amour , en me le deguifant j fe negligay d'abord nne langueurfecrete j fe n^appellay qu^Eflime , nne Ejlime inquiete ; Et mon cæur trop fuperbe , & trop credule aujfi, Crut mefme en foupirant quon efvimoit ainft. L' Amour foible toujours quand il ne fait que naifire , Cache'fous cette erreur , apris le temps de croiflre. Fa contre mon Orgueil ne s'eftpas declare' , jQu'il nait de fa vicloire efle' bien affuré. Choiisbe, laat hetu niet ni te wonder voordaan , Dat ik u dit geheim niet vroeger heb ontdekt : Ik heb het voor my zelve een lange wyl bedekt. My n hoogmoed had zig zelfs verraden , door 't vermeetcn DatzigdeLiefdeaan mynooit durvcn zou vergeeten: Ik vreelde voor geen Liefde , en die onagtzaamhcid Die bragt haar , onder jfchyn van pi igt en dankbaarheid , Maar alle bey vcrzelt met ongerufte zinnen , Eer ik haar kennen koft , in myne ziel hier binnen ; En zelve wift ik niet hoe veer ik was vergift ; Of drong my zelven op dat ik het niet en wift. X De 1 62 De LlEtDE TREFT 0\S AL SLAPENDE. De Liefde mid'lerwyl , hoewel van klein vermoogen En zwak in haar begin , groeide onder dit bcdroogcn En avrcchs oordeel op in grootc kragt , tot dat Zy 't allergi'ootftc deel vanmyne zicl bezat: En kwam , verzeckcrd vangeheel te triomfeeren ,. Myn fiere grootsheid in het openbaar braveeren. Dus wect de Liefi3e onder alle fchyn , 't zy vrindfchap , agting , pligt en anderen, ons hart in tenecmen. zelf van hånt, gclyk K: Boon heelwelin 3. toon: 4. Bedr. van zyne Mirrha gczcgt heeft. Vaak mint men die men dagt te haatcn , en men haat Die men te minnen waande, en als men van haar kwaad. Het allermeefte meent te hebben zig onflaagcn , Voigt men zy ns ondanks flaafs geboeit haar zegewagen. Dog wel boven al weet de Liefde onder een kinderlyke on- noozelheid in het hart te lluipen; waar van ik, veele andére voor by gaande, enkel zal aanhaalen het geene Amintas by Tajfo van zig zelve getuigt , om dat het wel het fraaifte is , 't geen ik ooit hier over heb geleezen : waarlyk deeze woordcn fchy- nen veeleerdoorde Liefde zelf, als door Tajfo^ Amin t as in de mond gegeeven te zyn. Zie hier wat hy tegen Tirjis zegt.. Att. i.Sc. 1. Ejfendo to fanciulletto ^ Ji , cheapertA Giungerpotea, con la, manpargoletta Acorre i frutti da i fiegati ramt JDe gli arbofcelli , intrinfeco divenni De la piu vaga e cara Virginella , Che maifpiegajfe al vento chioma d'oro : Lafiglivola conofci di Cidippe , E di Montan ricchijfimo d'*armenti , Silvia,honor de lefelve,ardor de l'a/me} Di t^uefiaparlo , ahi lajfo ! vijjl a i^uefia Cq/i unito alcun tempo , che fra due^ Tortorelle piu fida compagnia JVon Jara mai , ne fuc. Congiunti e ran gli albcrghi, Jfa De Liefde treft ons al slaapende. 163 J^a, pu congiunti i cori i Conforme era l'ettite , Ma'l fenjier piu conforme .* Seco tendeva injtdie con le reti Aipefci & agli augelli , e feguitava Icervifeco^ e le veloci dame i E'ldiletto, elapredaeracommme. A£a, mentre iofea rapina d'^animali, Fui,non focome, amefiejforapito. Apoco a poco nacque nel mio petto , Klon fb da ^ual radice , €om her ha [ml , che per fe fiefa germim, IJn incognito ajfetto , Che mi fea dejiare D'ejfer fempre prefente A la mia bella filvia j jE bevea da' fuoi lumi IJn eflranea dolcez^z^a , Che lafciava nel fine IJn non fo che d^amaré: Sofpirava fovente , e non fapeva La cagion dé^ fojhiri. Cojifui prima Amante^cP intendejji, Che cofa fojfe Amore. Ben me naccorji al fin. 'kWasjong, en nog zoo ver niet opgcichooten Dat ik met myne kleine hånd De vrugten plukken kon der neérgebooge looten Van de allerlaagfte boomen hier te land; Wanneer ik tot een hart- vriend wierd verkoren Van't lieffte Maagdeken en't fchoonft' dat ooit te voren Haar blonde vlegten voor de wind had los gedaan. Gy kent de dogter van Cidippe en van Montaan, Wiens rykdom in het veeis naaw'lyks af te meeten , Die Silvia de luifter van onz' wout , Eens yders liefde en vreugt^Helaas ! gy kunt ligt weeten Dat myne ziel haar min tot haar aan u betrouwt. X 2 Ik l6o DE LiEFDE TREFT ONS AL SLAAPENDE, Ik leefde langen tyd met haar zoo wel te vreden , En in zoo naaween vrindfchap, dat Twee tortelduifjcs nooit met zoo veel tederheden Elkander hebben lief gehad , En immermeer elkander zullen minnen. Wy hadden onze hutten digt by een, Maar digter waren wy by een met ziel en zinncn , Wy waren in gelyken ouderdom getreén , Maar de gelykheid van onz' harten moeft het winnen. Ik was met haar altyd alleen, Dan vonden wy in vifch , dan vogclvangft , behaagen ^ Dan weder om een hart , envluggedas, tejaagen; Dus hadden wy de vangft en vreugde altyd gemeen. Maar t'wyl ik bezig was dus beeften op te vangen , Bleefik , ik weet niet hoe , in and'rc ftrikken hangen • Daar groeide allengjcs in myn boczem,'k weet niet uic Wat wortel, evenalshetkruit, 't Gecn van zig zelf uit de aarde (pruit, Een onbekende drift , die my fteets deed begeeren Dat ik mogt eewig met myn Silvia verkeeren ; En 'k dronk uit haar gezigt een onbegryp'lyk zoct ^ ^ Het geen ik weet niet welk een roet. En bitterheid , in 't end kwatn na te laaten : Ik zugtedikmaal boven maaten, En zonder dat ik ooit de bron Vandeezezugten weeten kon. Dus was ik minnaar eer ik eens de Liefde kende , Hoewel ik haar genoeg gekent heb in het ende. 't Is nog wel de pync waardig hier aan te merken dat Tafo voor het eerfte beginzel van de Liefde ftelt , die onbe- kende begeerte om by ymand te zyn, en ymand te zien ; van dit gevoelen is ook te Boulmger gewceft in het i . en 2. lit van zynz RefleBions de PAmour^ ymand die het ondervonden heeft kan weeten of het waar is , en die het niet heeft ondervon- den, kan'erzig, indicn het hem mogt overkomcn , van bcdie- nen, omdeLiefdeteontvlugten. DE JrSf DE UEFDE NEEMT GESTADIG AAN. Gelyk de letters iii een boome-fchors gefhedéH Geftadig groeyen met de flam waar op zy ftaan , Neemtook de min, hoewel heellangzaam, ftadigaan>, Wanneer zy eenigzints is in de ziel gegleden. Men voclt haarniet, hoewel zy altydgrooter werd^. Tot dat zy teenemaalismeefter van hethert* 2tj: DE DE LIEFDE NEEMT GESTADIG AAN. e Liefde neemt niet alken 2»ndcr dat wy het weeten ons hart in , gelyk \ voorgaande zftine- ' beeld vertoont , maar , wanneer zy'er eenigzirs plaats in heeft, houd zy niet op, voor dat zy ons geheel ten onder heeft. Dit getuigt U Eoulangcr in; zyne Morale galante met deeze woorden,. n rengageapremierement mes fens^y Etfour fuivant plus outre fa, viUoire^ Avec mes fens ilfurfrit ma memoire , Etfurmontant mafoihle volonté ^ Vit mon efprit entierement dompté. Lors tout acoHpjerevis amoy mefmCy^ Le repentir & la peur au teint bleme , J Les prompts fouhait s , les violens dejirs ,, La faujfe joye & les vains deplaijirs , Les trifies foins & lesinquietudes , Les langs regrets amis des folitudes , Les doHX ejpoirs, les bizarres penfers , Les Cours depits , dr les foupirs legers ,. Les defejpoirs , les vaines defiances , Et les langueurs , & les impatiences , Et tous les maux quun tyrannicjue Amom] Tient d'ordinaire attachez. afa cour. Ik zal dit niet vertaalen om dat ik dezelve gedagten heb g(> had in de volgende brief , waar in ik wytloopig genoeg heb aangetoont op welk een wyze de Liefde zig geheel meefter van ons wect temaaken.- AAN i68 De Liefdb neemt g-estadig aan. A A N P H I L L I s. Myn Phillis ; laat het u nict mecr tot wonder ftrekken Dat ik dus zinneloos aan u my overgeef, Dat uwe fchoonheid my van alles af kan trekken , En ik alleen in u , myn ziels-voogdefle , leef: Ik ben met trappen tot dien droeven ftaat gekomen : DeVryheid, 'tallerliefft, 'tgeenik voor heen bezat, Is my in eene maal zoo niet gcheel ontnomen , Neen , 'k heb nog lang geftreén voor zulk een waarden fchat. Ikhebgeworftelt, en, inweérwilmynerzinnen, Die naawe banden van myn tedcr hart gerukt ; Maar 'k moeft my , ik beken't, ftraks weder laaten winnen En lyden dat ik wierd door vafter bocy gedrukt. 'kZageerft, ach ! Phillis, 'k zag uw gadelooze weezen. Dat weezen 't geen alleen voor my een Hemcl maak , Waar opdemin'lykheiden fierheid ftaan teleezen, Nog twiftend' wie den top van glans daar 't naafte raak : Die ed'le trekken , Goon ! die teder lonkend' oogen ! Dielievelipjcs, daar de min zyn honinghaalt, Waar om de lagjcs en onnool'le kusjes vloogen : Dit zag ik , maar ik heb het duur genoeg betaalt. Ik voelde ftraks myn hart zig innerlyk beweegen , Ikzag, en werdontftelt, benaawt en voorts geboeit : Dus kant een zwakke kiel zig vrugteloos ook tegen De zee , en felle wind , die door haar touwcn loeit. Dus wierd myn hart het eerft van u , mynLief, gevangenj Ik was het lange kvvyt eer ik het heb geraift, 'k Blcef met myn zinnen in verwondering nog hangen, Maar 'tvv^aswell icfde't geen ikagting had gcgift. Tocn nam ik om myn hart in vryheid weér te krygen , De Rede tot myn hulp, die viand van de min. Dicdagt ik zal hier tot myn voordcel niets verzvvygcn, En zcgcnpraalen van een fpoorloozen zm ; Maar, ach! myn Phillis, ac^ I zy ziet u\v boezem ftraalen Door zoo veel deugden dat zy zig vergectcn moct ; Dat De Liefde neemt gestadig aan. 169 Dat Edele Vernuft , 't geen zelde zig laat paalen ! Die vreedzaame inborft ! al dat on vergank'lyk zoet ! 'k Leer zelve , zegt zy , dat men moet het fchoonfte minnen ; Nooit is , myns oordeels , zoo volmaakt iets vooit gebragt , Ik laat my dan met vreugd van zulk een fchoonheid wiruien , En geefmy over aanhaar' minnelyke magt. Dus zag ik van myn Hart en Rede my verfteeken ; Dog myne hoop wierd hier geheel niet door geftuit : DeVryewil, dagtik, kan nog die kerker breeken , Dus zende ik haar , helaas! mynlaatftetoevlugt uit: ZykomtenziethetHart, door zoo veel lieve banden Geboeit , fteets fmelten in een ted're minne vreugd : De Rede zig tot een vry willige offerhande Opdraagen op 't alcaar van een verheve deugd. De Rede, in weérwil van haar^aangenaame boeyen, Maalt haar defteike nog waarna myn yver haakt: Wat onheils buyen my reets boven 't hoofd al loeyen , Zoo zy zig mede een flaaf van uwe fchoonheid maakt. Maar , ach ! de Vrye Wil gaat zig ook overgecven , 'k Zie , zegt zy , 't geen men nu helaas ! zoo zelde vind De Liefde als op haar troon , by u volmaakt hier leeven , En 'c Voorwerp is volmaakt , 't geen u zoo teder bind: Ik wilomzulk een minhet al terzydeftellen, , Myn ramp veree wigen door 't al te ftout beftaan , Want zoo een wreede Liefde ons wil ter nedér vellen , Moet haare blikzemfchigtonsuitdewolkenflaan. Toen is my ånders niet , . myn Phillis , by gebleeven , '• Dan een verlaate Ziel , die'kuhebaangeboon: "Ach ! roept die nu , ik plagt by u op aard te leeven , Maar 'k leef by Phillis in 't gezelfchap van de Goon! i Nu heb ik u , myn Lief , niet ånders op te draagen , Daneenbedroefderomp, die naawlyks kan beftaan, Enzugten, die een wyl die droeve Liefde uitjaagen, Met traanen , waar van fteets myne oogen zwanger gaan. Zy niet verw^ondert dat ik zoo ver ben gelcomen , Voor zulk een ted're min , die my geheel beheert ; Dat my myn Hart, Vernuft, enVryheid, zynontnomen, En al myn blydfchap is in bitt're rouw verkcert. Y Hoor I70 De Liefde neemt gestadig aan. Hoor tog wat meer , myn Lief , na min en inededoogcn , Gy kunt, myn Phillis, niet alleen 't verloore zoet My wedergeeveii , maar myn ftaat zoo ver verhoogcn , Dat zelfs de min daar voor van vreugd verftommen moet. Als gy my zult myn ziel in d'u we weér doen vinden , Myn hart ontmoeten in q w minnend hart , 6 Goon I Een zuiv're band ons zal zoo teer te zaamen hinden , Dat wy elkander nog verzellen by dedoon.. VLEYEN: 171 VLEYEN VERMAG VEEL IN DE LIEFDE. De zoete zang verlokt den Vogel in hetnet,' En doet hem dus de dood in plaats van vreugde vinden : Zoo weet de Liefde ons door haar zoete taal te blinden * En lokt ons in de flrik die zyonsheeftgezet* Door zoete woorden laat een hart zig ligt verleyen: De befte nriinnaars zyndie ^c allerbefte vleyen* Y 2 VLEYEN ^75 VLEYEN VERMAG VEEL IN DE LIEFDE; 'et is genoeg bekent hoe veel een vleyende tong in alles vermag j dog wel boven alles vermag zy zeer veel in dé Liefde ; zelden zal een hart die be- tooveringen lang kunnen wederftaan : van dit ge- voelen is Ovidius mede geweelt wanneer hy in het- cerfte boek van zyne minnekunft zdt. Kereprius volucres taceant , afiate cicada j Afanalius lepari detfua terga canis : FAmina quamjuveni blande tentata repugngt. HdiC quoque quam poteris crederenollevolet, IJtque virofurtiva, Venus, jtc grata PuelU. Vir male dijjlmulat teEiius illa cupit. Conv-eniat maribus, ne quam nos ante rogemus^ Femina jam part es viUa rogantis agat.. Wefierbaan heeft het voor deHaagfeJeugddusvertaalt^ Eer zal 't ge vogelt laten Te zingen in den Mey , de Papagaey haer praten , DenExter't huppelen, de Sprinkhaan in het veld Des Zoomers fwy gen dåer de Zon de Maayers quelt : Als dat een Meisje niet zou luifteren nog hooren Naeeendiehaer verfbekten garenfbu bekooren, Haerminnekooft, haer om haer liefdebidten vleydt,, En dag'lyks onderhoudt met alle vriendlijkheidt. Selfs die gy meende dat niet willen fbuw , fal v/illen. Denkt dat zy daar in van de Mans niet veel verfchillen, Zyn die van vleyfch en bloed: de Meysjes zyn 't al meé... Zy doen ook garen dat een jongman garen dcé , Dog houdenmeeft haar lull bedekterals de mannen. Maar zoo de Jongmans eens te famen konden Ipannen ,, En maakten een befluit dat men 'teen maagd voortaaa Niet meer eerft vragen zou gelijk men heeft gedaen :. Wat een verandering faeght ghy in korte tycn \ Dat nu gevreen werdt fou w haeft felver komen vryen.. y 3 Jfca vf4 Vleyen vermag veel in de liefde. Hct fteunt ook op groote rede dat de vleyery van veel ver- røogen in de Liefde \s , want indien de begeerte die wy tot de welluft hebben ons zeer veel vcrmaak kan gecven , gelyk £.uc.mtms inizyn vierde boek zegt , Nam<^He voluftaiem praitfagk malta CHfido, moet ook een, tong die , die veririaaken lekker en Icevendig wcet a£ te beclden , van groote kragt zyn ; dit moet fuvennal W£l gewectpn hebben wanneer hy in zyn zefde fchimp- fchrift daar van zegt : digitos håbet : Ook is dit zoodanig een gemeen gevoclen dat. alle rainnaars onder haarc voornaamfte ■vermaakcn de zoete en vleyende woordetjes flellen j ja de ondervinding leert ons dat zomtaige zig hier om het brou- wen en lifpen hebben aangewent ; dog die hier meer van ge- licft te weeten kan les Åiemoires de Brantome leezen , contefiiint les vies des Dames Galantes de fon terns. La Retforica delle Putta' ne , van Ferrante Pallav icino en diergely ken. De tweede rede waarom het vleyen veel vermag is , dat het £emeenelyk met pryzen verzelt is , 't geen zekerlyk mede groote kragt op ons. gemoed doet, om dat wy alle van natuur hovaar- digzyn , dit heeft Ovidius in het, laatfte van 't zelVe boek ook geleert, en het is van den Icoddigen^. Starter^ in zyn Klugtvan fan Zoetekaaif , heel wel aangemerkt. JSTeel. Hier op moctje letten, de meisjes bennoi zeer garcn ge- preezcn , Daarom moetje voor al in dat Huk nietzuinig weezen. - Zegt datzefchoonder als fchoon is , en datje uit haar deugd Van datje haar cerll: kond gefchept hebt al je vreugd, Al is heur hanir bruin , zeg jy dat het he^l- geel is , En dat geen inftrument te gelyken by 't gcluit van haar keelis. Pryft haar manieren , haar weezen cnhaarbruineoogcn, De meisjes hooren 't gaaren al is het half geloogen. fan. Maar zouze nict vcrftaan dat ik met liaar kwam gckken ? Neel. O necn , ze zel de fiiaar nog wel een toontje hoogertrckken , En denken , ben ik. zoo fchoon niet datis niet-te min Een teken van groote liefde dat ik zoo fchoon ben in zyn zin, - Want men zae nooit lief leelyk zoo 'touwe fprcekwoord zcit. • DE *75 DE WEG DER LIEFDE IS GLIBBERIG, Zie rmnnaars , zie de weg waar langs de min u Mti Een weg waar op gy niet een voet kunt zeker ftelleni Op *t onverwagfte ziet gy u ter neder vellen. En 't zekerft' dat gy hebt is haare onzekerheid. Dog die zigdoor't vermaak der fchaatzen wil verblydcdr Moet ook hetongemak van dikwils vallen lyden* BE DE WEG DER LIEFDE IS GLIBBERIG. D itzelve Zinnebeeld heeft D. Helnz^tus ook in zyn Ambagt van Cupido het twintigfte zinnebeeld , met dit duitze vaersje. Cupido leert het Spel dat Hollandt heeft gevonden , Hy proeft te gåen op 't ys , Iw heeft twee fchactfen aen, Hy heeft twee yfers fcherp aen fijnen voet gebonden > Dåer mede dat hy meynt op 't water vaft teftaen. Het ys van felfs is glat, de ylérs glat dåer tegen. Men valt leer ligtelijk daar op of ook daar in. Hetvryen gaetalfoo, die niet en is te degen Geflepen op het werk die duiflelt in de min. P. Scrherius heeft'er dit Latynzebygemaakt. Lubrica res amor efi : fiat ntox ruiturus Amatør I Acjtconcretisfrigoreftaret aqnUt De Liefde is glibberig etl glat, Een minnaar heeft zyii val altyd te vreezed ,' Hy kan niet meer vei-zekeit weezen Dan of hy op het ys zyn vocten had* En men behoeft dit niet veel niet getuigefiifieli te beveftl^ gen, wy zien door ondervindig dagclyks genoeg dat de mirt- naars wanneer zy het zekerfte meenen te ftaan het ligtfte val- len; en van voorleede tyden getuigen het alle minneklagten cenoeg. Matthias de Merwede , die het padder Liefde genoeg betreden had , beklaagt*er zig menigmaal van, en onder an- deren op deeze wyze , wanneer een Hollandfchc Wafter het werk by de moeder van zyn Camillaatje te Romen om vei^ geitootenhad. Z Wic 178 De WEG der LiEFDE is CLIBBERRia Wie zag oyt fchoonder dageraad ontluyken ? Maer droever wolk fijn vleyend welén duyken ? My dacht een dag drie 'f vier was al te feer vcrlcngt. En nu , wat weet ik of fy oyt myn vier gehcngt. Wie dorft die fchralen wind, en wintcrnachtcn , Op 't geil gebot , en blyden bloeflem wachten , Van decs ontbloote kriek , en vroege booger kers ? Wie procfden oyt 't geluk fbo lacchend en fbo dwers? En in een blik geheel verftelt van wefen. En in een ftond ter hooger top gerefen , En in den diepften poel van wanhoop neer-gedaeld , Die nacht en dach in defen boefem leit en maeld. Die felf met my een Vader-land bekenden , Mod hier met helfchenydigheid belenden. Ha Duvels fbog'ling , ha vertygert oye-jong , Dat fulk een Iwaren gift barft uit een Vlaemfe tong. DE 179 DE REDE IS 'T GEWIGT DER LIEFDE. Hier lecrt deLicfdc ons,t' wyl zy op de koord lecrt gaan^ Het is een fiiialle koord die met haar word betreden; Want die voorzigtig zig niet door 't gewigt der rede Weetoptehouden, zalzeerligt'lykommeflaan* Wanneereen voorwerp onbeweeg'lyk ftaat in deoogcn Is Rede 't loot waar op wy ons betrouwcn lilogen* Z 2 DE i8i , S* * -' DE REDE IS'T GEWIGT DER LIEFDE; IN dit zinnebeeld worden twee zaakcn verbeelt , die heel nodig en bekwaam zijn om ons op de fmalle-Wcg der Liefde over einde te houden, de eerfte is, dat', ge- lyk de Koordedanfzers zig in evenwigt weeten te hou- acn door feet loot 't geen zy in hunne handen Rebben-,' en zig daar c^ kunnen betrouwen , een minnaar zig ook raoet verlaaten op de rede , en in al zyn doen zig altyd zoo veel mogelyk is door de rede beftieren : ik heb hier van reets in de aanteekcningen over het ^tweede zinnebeeld van gelprooken, en gezegt, dat , het zy men de rede verlieft of de Liefde redelyk wil noemen , de Liefde en rede wel te zaamen kunnen gaan : en indien ymand zig wytlbopiger over deeze ftof gelieft te verluftigen die leeze l'^rt de bien aimev. van U B OH langer. De tweede is dat, gelyk de Koordedanfzers altyd hun gezigt onbeweegelyk op het tou geveftigt houden , en zoo dra zy'er maar een weinig ter zyden zien m. gevaar Zyn van te vallen, alzoo ook een Minnaar onbeweegelyk een voorwerp in 't. gezigt moet hebben, daar aan zyn eeheele hart geftadig opofferen ,. en enkel tragten dat alleen te behaagen , en dat zoo dra hy hier van afwykt en zyn hart tian twee voor- werpen te gelyk tragt te geevcn , in gevaar is van in de Lief^ dé te ftruikelen. Dit is een grondrcgel. die by allen , altyd is vaft geftelt geweeft : Ovidins zegt in het eerfte Bock van zyne Minne-kunft. - Dumlicet, drlorispajjlmpotesirefolutisi.. Elige cut dicas , Tumihi/ola piaces. Terwyl ghy kiefén moogt, fiet uiten Kiefter- een • Die waerd is dat ghy feght , Of ghy of ånders geen. Properim, Hk i. eleg, z. dat het genoeg is wanneer eenMeisjc- aaneenbehaagt. Vni Ji qm placct culta, puella fat efi^ Z 5, iift'« iii De Rede is 'T gewicht de Liefde. in het^. bock 2. deel van Afirea van Homre d'Vrfe vind men in het tvvecde tafrecl van de wetten der Liefde : dat een „■ niinnaar maar altyd op een plaats moet bcminnen ; dat hy „ die Liefde altyd heilig in zyn hart moet bewaaren , en bo- „ ven alles agten i dat hy , dit voorwerp altyd in 't oog heb- „ bende, zig zelven gecn gelukken moet toefchryven als en- „ kel om dit voorwerp te behaagen. Qu'il n^aimejamais qu^en un lieu , Et que eet Amour foit un Dieu , jQu'il adore pour toute chofe : Et n'ayant jamais qu^un ohjet ToHS les bonheurs quilfefrofofe SoientpoHr eet unique fujet. De Droft Hoofd heeft hier een byzonder zinnebeeld van , zyn- de een Maal Slot met een Sleutel en dceze vaarsjes. Ofmeenigh minnaer, elk omftrydt zyn' brandt betuyght; Maer een , die tot my paft: , het pit myns harten buyght. Z^nauniferulaclavisrejponait j & uni Arcamjimilis convenit una mihi. In 't kort de rede leert dat alle waare Minnaars van haar Be- minde voorwerp moeten zeggen, 't geen Mirtillo van zyne Amarillis uytriep , Pafl. fido : att. ^.fc. 6. Primo amor del cor mio Fh la bella AmarilU'. E la bella AmarilU Sara V ultimo ancora. h Was AmarilP wiens liefd* my d'eerfte *t hcrt ontftal , 't Is Amarill', wiens liefd' de lelle wefen fal DE 183 DE UEFDE TREFT VAN BINNEN. Gelyk het lemmer in de fchce door blikzem-draalen GetrofFen word , hoewel men uiterlyk niets ziet 5 Wect ook het minneviiur fchoont ons van buiten nict Befchadigt , ligtelyk tot in ons hart te daalen : Daar pynigt het de ziel , daar voet het onze ellend: De minne-wonde word ran buiten minft gckent. I>E Tijfl lao ni irot :ih{ blgi I ti-; i85 DE LIEFDE TREFT VAN BINNEN. en vind dit zinnebeeld mede by den Ridder f. Kats^ met ditduitzevaarsje, en ait opfchrift. Buy ten gefont , Binnen gewont. DeBlixem kanhct Sweert in hondert ftucken breken Maer laet defcheedegaef, daar in het heeft gefteken; 't Is even fbo een vyer datmy de pyne doet, Ick ben , eylaes ! gequetft , en noyt en liet ick bloet ; Ick ben , eylaas ! gequetft , maer openbare wonden En fijnder noyt gelien en fijnder noyt gevonden. Dies wenfch ik tot behulp geen kruy t, of machtig grås ^ Ick wenfchc reyne falf van enckel maeghde-was. Men behoeft verder niet veel bewys redenen hier roe, de rede en ondervinding leert genoegzaam dat het hart alleen in de Liefde word gekwetzt , en de onnozele Dorinda zei met rede tegens Silvio : Pafi. Fid. att.z.fc. 3. dat zy alleen in het hart wasgetroffen. Sol é nel cor d'una ferita punta* En fchoon het lighaam zomtijds ook door de Liefde ver- kwynt, lyt egter het hart het meefte , en word ook het eer- fte getroffen : derhalven word in dit Zinnebeeld de Liefde heel wel by een blikzem vergeleeken , die de zelve kragt heeft om iels van binnen te befchadigen , zonder het van buiten te treffen , en deeze gelykenis is niet nieuw : fohmnes Secundus zegt, eleg. 1. lib. i. dat de Liefde onder anderen hem voorzei wanneer hy nog naawelyks geboren was : dat „ hy haar menigmaal uit de helderc oogen van zyn fchoo- „ ne , met verwondering , verbofgé vlammen in zyn hart „ 20U zien fchieten , en doodelyke fchigten van een bedek- Aa „te i86 De Liefde treft van binnen. „ te boog hem in 't hart zenden , evcn eens als de blikzctn „ komt zonder dat men weet door wat wegen. IIUhs e cl arts me fape fi up eb is ocellis , Vibrantem occultas in tua cordafaces ,. Spicfila firingentem taeito lethalia nervo , ZJt venit ignota fulminis ira via. Honoré d'Vrfe voert een Nimph, die in een minne-fpel de blikzem verbeelde, in het 3. deel en 3. bock van zyne Aflrea^ dus fpreekende in. I. Morteis , fenefuispas cefoudre epotiventabtc. Dont s' arme fupiter , & fe rend redoutable , Lors qu^e tout en colere il tonne dans les Cieux j Jldais cefoudre ^Amourplein d'eclairs & deflames , jQui ne fnis ejlance cjue par le clein desyenx , T>ont Amonr va bruflant les genereufes arnes. IL fe ne fais mes efforts fur un rocher fauvage , Ny dejfus un ecueil , Vhorreur de quelque plage , Ny fur un corp humain , aBe plein d.e rigueur. La butte de mes coups n'efi chofe Ji petite , Sans point toucher le corpsjef^ay bleffer le cæur > Etparmy tous les cæur s , celuy qui le merite. III. lOOV ttoi' Et voyez. , 6 Martels ! de combien je devanee Dnfoudre accouJi^Hmé l'ordinaire puiffancc , De Liefde treft van binnen, 187 // ne s^ofe approcher des fuperbes Lamiers: Et moj tout ati reboms, je ne frapp^ perfome, ^i nait åejfus le front par Jes effets guerriers Des Lmrier s meriter UfuperbeCoHYonne. I. Necn, ftervelingen, 'k ben die wreede blikzem niet, Waar mede Jupiter zig weet gevreeft te maaken.. Als hy, al donderend', doet bey de poolen kraaken; Maar't is de Minne-vlam en blikzem die gy ziet: 'k Worde uit een pril gezigt gefchooten onder 't lonken, En Liefde v/eet door my het Eelfte hart te ontfonken. i i. *k Gebruik ook myne kragt nooit op een woefte rots, Nog klip , die vreef'lyk komt haar kruin uit zee te djringen , Nog op de leden van rampzaal'ge ftervelingen , Neen voor zoo flegt een wit ben ik al veel te trots : 'k Weet zonder dat ik't lighaam tref het hart te raaken, En onder alleen die, die het zig waardig maaken. I I I. Zie, ftervelingen, zie, zie dan hoe ver myn' magt 't Gemeene blikzem vuur in alles gaat te booven \ De trotze Lauwer kan zyn vlam terftond verdooven j En ik, in tegendeel toon nimmer myne kragt Op ymand, of ik mpet, door roem ryke oorlogs-daaden , Zyn kruin omfingelt zien met fiere Lauwer-bladen. Aa % Met i88 De Liefde treft van binnen. Met dezelve gedagten fprcekt Celadon in het i. deel i2. bock van \ zelve werk , wanncer hy , de Liefde gevraagt hebben- de waarom hct kruit op de komfb van zyne Afirea , die hy by een zon geleek, mede nict verdorde , gelyk het in't heet- lle van de zomer door de natuurlyke zon verdroogt, dus> zig zelve beantwoord. f^entens , Amour , c^efi <jue ma Dame JSTeJlance fes rayons vainqueurs Dejfus des corps cjui nont point d'ame,, Et ne veut bruler que des cæurs. Maar, Liefdie, 'k weet de reén^ 't is enkel dat myn {choonc ^ Haar' fyne ftraalen niet Op zaaken die geenzielen hebben fchiet, Maar haai'e kragt alleen op harten wil betoonen. . • LIEFDE zS^r LIEFDE IS DE BESTE LEIDSMAN, Ach Liefde flaatmy nietin myneblindheidffaan • Gy , gy alleenig kunt myn wiffe leids-man weczeny Als gy my helpt heb ik geen ongeval te vreezen> En op uw ligt kan ik wel onbekommert gaan^ De beffie gidze die men in de Min kan vinden Is Liefde ddeen y en zig geheel aan haar te bindenil Aaj tiEFDE LIEFDE IS DE BESTE LEIJ^^mInI a '_'■''■■- ' . - .'.'''"{ "et is zeker dat men heel gelukldg zou zyn indien men door de getrouwighejd getrokken altyd de Liefde tot leidsinan kqnde hebben j maar jegen- woordig vlugt zy ons gemperjelyk , of zqo zy ons "de hånd al wil leencn, is zy niet in ftaat om ons te helpen, vermits wy door andere zaaken al |e zeer verblint zyn om haar te kunnen yolgcnj en indien men eens alle de ongevallen, die door de Liefde , zop men meent , veroor* zaakt zyn, in ziet, men zal bevinden dat zy meeft zynont- ftaan daar uit, dat men de Liefde niet vry in alles hjseft mor- gen volgcrj, maar m te^endeel is gedwongen gey/eeft- andere zaaken te ontvlugten , die ons yan die zpete vryheid en onnoo- zele trouw t'eenemaal hebben berooft : Hierom hebben Tajfo en Gtiarini in hunne Harders-fpellen , de Harders hunnen be- jammeriyken ftaat doen beweenen , dat zy van die goude eew , die van de Digters verfiert was , waaren verfteeken , niet om dat tosn , gelyk men verhaalde, de Beeken van Melk en- Boflchen van Honing overvloeiden , niet om dat het altyd Lente was, maar enkel om dat, die ydele naam van eer haar nog niet belet had de onnoozelé drift van natuurlyke Liefde te volgen. Afa fol perche cfuel vano Norne fenz.a foggetto , jQuel idolo d'errori, idol d'mganno, J^el, che dal volga infam Honor fofcia fu defto , (Qhe di nofira natura 7 feo tiranno) ISton mifchiava il fuo ajfanno Fra le liete dolcez,z.e De l'amorofo gregge ^ IsTe fu fua dura legge Nota a quelV alme in libertateatwez.ze Å£a legge aurea , efelice , Che natura fcolft , s' ei piace , ei lice.. Mxxs 191 LiEFDE IS DE BESTE LEfDSMAN. Maar enkel om dat nog die yd'le naam , Die -naam , die niemand ooit een onderwerp kon geeven , Die Afgod , flegts tot lift en fchelmery bekwaam , Die naderhand van 't onbedreeve En llegte volk wierd eer genoemt, (Wanneer Natuur met een gedoemt Wierd om in zynendwang te leeven) "Zyn' moey'lykheden nog niet mengde met het zoet En met deonnof'le vleyeryen, WaarmeédeLiefde, inovervloet, Toen kwam de Minnaars te verblyen , En toeh zyn' wreede wet in 't minft' niet wasbekent, Aan deeze harten , fteets de vrye vreugd gewent ; Maar wel een goudewet, volweelde, in hunne zinnen Zelf door Natuur geprent, Men mag, indien'tbehaagt, beminncn> LIEFDE '93 OEFDE IS DE BESTE LEERMEESTER. Zy niet bekommert , laat de Liefde u overheeren ^^ Zy weet veel beter met de waereld om te gaan » Z y is alty d gewent die ronde bol te flaan , Dog dit gering verlics zal totuw voordeel keeren* Het is een vafte wet voor ymand die bemint Dat als hy 't meeft' verlieft, hy dikmaals't meefte wint. Bb LIEFDE ILIEFDE IS DE LEERMEESTER. 00 wel als åe Liefde de befte Leidsman is, is zy ook de befte Leermeefter : wie, 2£gt Boetius , „ kan de minnaars leflen geeven , daar de Liefde „ de grootfte wetgeever voor zig zelve k , lib. 3. met* ult. Quislegem det amrnitibns f jMayor lex arner efijthi. Op deéze voet Jpreekt de Satyr by Gnarini Pafi. Fid. an. i* Che tanta fervitu? chetantipreghi, T'anti piami , e fojpiri? ujin quefi' armi Le femme i eifancmlli: inofiripettÅ ^im mchinel'amarvirilijy e:fortL Waer toe fbo veel gevleyt ? waer toe fbo vml gebeden? Waer toe geweent , gefiicht ? waer toe zoo veel geleden? Dit flag van wapens (agt ik) beter pafl^én fou, Aen jongc kind'ren, of een flapgeherte vrouw, Ons hart moet rou en fl:erck , ja mann'lyk zyn in 't minnen. En eeji weinig; verder Lafcia, Ufcia le lagrimt, cLfafprk^ S acqmfiofar dela.tua dotma 'umji .* E s' af di pur dHnefingmhil foca, Nel centro dettuo cor quantopiufdi Chmdi V affetto i e pdfecmdn' I tempor Fa <iu4icU jfymrty e>U^amra*ivfi^M^. Bb a pero 196 LiEFDE IS DE LeERMEESTER^ Per o che la, modefiia e net fembiante Sol virtH de la donna , epero feca Jl trattar con modefiia egran difetto : Edella, cheJibenconalintiPHfa, Seco ufata I' ha in odio , e vuol ché^n lei La miri s) , ma non l'adorS il vago. Con quefia legge natur ale , e dritta , Se farai fer mio Jenno , arner ai femåre. Houdt vry van fLichten op , geen tranen mcer te wagen. • Traght gy te winnen die gy hertelyk bemindt Schoon gy dt minne-vlam onbluilelyk bevindt, Sluit liefd' in 't hert en tracht uw' tochten te t'overheeren ; Doet met gelegentheidt , het gene gy fult leeren Van liefd' en van natuur :. gefchiktheyt van een mar'^'^ Is maer een deugt, die fy alleen in't wefen draegtj Dies , fbo gy met haer meent van zedigheydt te praten , Dat dient, als mifverftandt, heel agterwecg gelaten: By and're willen fy die felfs gebruiken : maer Sy houden in den haet, die diegebruyt by haer; Sy willen, dat men fal gelchiktheid in haerfpeuren* En fchynen die geheel in Minnaars af te keuren ; Draegt u na defe wet , natuurlyk regt en goedt , Soo blyft f na myn verftandt) afteedts Jiet minnen fbet.. Het is wel waar dat men om dit geheel op te volgen die ll:aat moeft beleeven daar in het voorgaande zinnebeeld van ge- fprooken is : dog deeze les is evenwel nict geheel vrugte- loos , want men zal zig menigmaal gelukkiger vinden met de leflen van Liefde naaw op te volgen , als dat men eenige andere zaaken in 't oog hebbende, zomtyds uit befchroomt- heid, zomtyds uitdeugd, van dezelvete verre wykt: Siedil bien a VAmour d^efire fi raifonnable ? Voegt het de Liefde wcl zoo redelyk te zyn ? Vraagt LiEFDE IS DE LeERMEESTER; T^f ¥r^^gt Elife; Afirate, in het vierde tooneel van 't tweedebe- dryf : geenzints, en met rede word hemwTiVxChorisbe in hec zelve flukgezegt: Vouz, av ez. fait , Jam doute un ejført heroique : JUais cenefifas toujours dequoy VAmour fe picque i' Et par un noble effort , per åre un bonheur charmant ^ Eftplus une vertu de Heros que d'Amant. 1c Bekent gy hebt gedaan een overbraave daad , ^ En door ditheldeftuk een eewig lof verkreegen j, Maar daar is juift altyd de min niet aan geleegen. Het goet verliezen daar men al zyn heil in vind , Is meereen heldedeugd als 'c werk van een die mind- Dus is het ligt te bemerken dat al' die verheeve inzigten mec de Liefde altyd niet overeenkomen , en dat men zomtijds wel iets van die heldedeugden moet. verliezen^ om het. in. de Lief- de weér te vinden. Ik moet hier nog byvoegen dat Ovidius in het tweede Boek van zyne Minne-kunft de jongmans wel byzonder dee- ze les geeh om in de gunft van haare beminden te komenf. dat zy onder het fpeelen al willens en weetens zig wat moe- ten laatenafwinnen. Zie hier zyne eige woorden^ Seu ludet ,.., numerofque manu jaBabit eburnos s Tit male jaUato , tu male jaEla dato. Seu jacies talos , viUam ne p æna fequatur , Damnofifacitoftent tibi fepe canes :. Sivelatrocinii fubimagine calculus ibit ^ Fdc pereat vitreo miles, ab hofte- tuusy De vertaaler heeft het voor de Amfterdamze Jeugd dus tot onze zeden overgebragt. Eb l Dog: 1918 LiEFDE IS DB LeERMEESTER: Dog of 't gebeurde dat gy met haer quaemt te fpeleii , Onthouwt , onthouwt dan wel 't geen ik u ga bcvekn Indiert ghy troeft lo geeft haar ftaegh de befte blaen; Of kond ghy dit niet doen , fb wilt u felfs verraen , En willens uw€ kans verfuymen en verkycken ; De Mey^jes worden foet wanneerfé mogen ftrycken.: Dus als ghy hebt gefien dat fy wat morllen wil , Soo fy t al {iende blind » en fwyght dåer over ftil. Indien het Ganffe-bord u ftrekt tot een vermaken , Soeckt fy met gaeu wigheid voor by de put te raken , Of teltfer een te veel uyt vreefe van de dood j JSiet dat gy u akt ftooit^ noch u dær aen en lloot. DE m I>E LIEFDE BESTIERT AL ONS DOEN. Gelykmein 't dånflen zig beweegt op ^t fnaar-geluit, Beweegen door de min geftadig onze zinnen > Als zy ons hart bezit befliert zy 't zoo van binnen Dat alles wat wy doen met haare maat zig fluit En die zig altyd aan haar* toonen weet te binden Zal zig heel zelden in zyn oogwit kwaalyk viodeni PE 201 DE LIEFDE BESTIERT AL ONS DOEN. Niet alleen is het een waarheid dat de Liefde al ons doen beftiert ; maar zelf éen noodzaakelijklieid , om zyn oogwit te bekomcn , zig geheel en al te gedraagen gelyk de beminde perfbon zig draagt. f: DoMz.a doet de Liefde zelf zeggen dat men voor „ al , den inborft en de manieren van zyn beminde moet aan- „ merken j dat men die moet leeren kennen , en zorgvuldig „ altyd tragten op te volgen. In frimis adverte tamen , (juojidere nata , jQui mores ifjt j ejualejitingenium. Hac te nojfe decet , curamque adhibere fidelem Pr&voletutmenti y quodvoht illa, tua. Ovidius leert dit doorgaans wel uitdrukkelyk in zyn minne- konft, zelf zoo naawkcurig, dat men volgens zyne lelzen , in tooneelfpelen en anderzints wel byzonder moet agt gec- vcn wat haar behaagt of niet , om niet te veragten , 't geen haar aanftaat , of te pryzen , 't geen haar mishaagt : f: M^^er- barn zegt'er al fcherfendevan, inzynnoodzaakelykmal. Maer , wie fbu te recht vertellen , Hoe ghy wel u breyn ontruft Om u felfs (bo aen te ftellen Nae dat hetdeVryfter luft? 't Zijn by loo geen llechte prooven , Dat men by de Meyd wel ftaet. En van haer te zijn verfchooven Was een onverwinlijck quaet. Is de Meyd wat wijs-gelatigh , Houtfe ftemmigheid voormoy, Strax foo wort je trony ftatig. En het krijght een ånder ploy ; Strecken haer devote finnen, ' Tot de Kerck en den Autaer, Cc Strax 202 De Liefde bestierr al ons doen. Strax fbo zijt ghy mee te vinnen , In de Kerck aen een pilaar. Wille flempen wilfe teercn ,, Houtfe lijdigh van de fmeer, Strax fbo fal u haentje keeren , En ghy voeght u nae het weer. Hey , hoe ben je dan verheven , Als ghy met de Mey t meugd gåen Dåer gy haer de flemp meugt geven. En haer buyck vol leckers laen. En een weinig verder.. Is de Meid wat rond van billen:, Ifle garen op de been , Soufe garen wand'len willen , Strax Ibo zijt ghy mee te vreen. Hey , hoe fraeykens kunt ghy prycken; Als ghy *t Meysken hebt gefchort ? Die u dan niet aen fbu kycken, Meynt ghy dat u eer verkort.. En nog wat verder. Wilze varen op een wagen, Strax foo fpreekje tot de koop , Die u haelt werd toegeflaghen ; Dåer mee ty je op de loop. Dåer mee vaerje heen uit Ipeulen , Lievc Lammers , wat een jeughi ! Dat men onder weegh mach heulen. Is het niet een groote vrcughd ?. D E 203 DE LIEFDE BEMINT DE ZANG-EN DIGT-KUNST. Hoe, Licfde, hoe behaagt u dan ook zang , en fpel i Het fchynt dit zoet geluit kan u we zinnen dwingen 5 Gy doet de minnaars na die blyde toonen zingen : Ja . hier meé , zoo het fchynt , gekikt hen alles wel» De zang-en digt- konft kan de Liefde ver bekooren ^ Geen wonder ook vermits zy zy n uit haar gebooren« Cc 1 DE 105 DE LIEFDE BEMINT DE ZANG-EN^ DIGT-KUNST. Yder weet hoeveel aantrekkelykheden een Schoo- ne Stem heeft, en geen hart is zoo wreed en ver- woed 't geen door het dobberend geluit van een fchelle keel niet word bcwogen. Fr. funius in zyn trad:aat de PiBura Veter: , Uh: 5. ca,^. 10. in not: No: 40., hebbende op gctelralle de fchoonheden van 't menfche- lyk lighaam, voegter op 't laafte by ,■ een fchoone ftem , en haalt uyt La'értius , in Zenone , aan , dat defiem dehloem van de fchoonheid is : 't is dan geen wonder dat een Schoone Stem van aJle tyden zoo is bemint gewceft, vermits de Liefde, gelyk wy reets hebbsn gezegt^ een beweeging van de begeerte rot Ker fchoone , kan genoemt woi'den > en men behoeft zigdan Gok niet te verwonderen dat zoo veele digters , zoo veel tot lof van een fchoone ftem hebben opgezongen ,, dog dewyl dit alleen dit Zinnebeeld zoo veel niet betreft , zal ik dit voorby gaan en fpreeken van de Speel-en Zangkunde in 't ge- meen; hier van fpreekt deGeeftige føn- de BruinYtåtlyh wyt- loopig in de honderd vier-en vyf en tnegentigfte puntrede van zyn foj^en Ernfi' alwaar hy S£ aliger fhy zegt evenwel nietwelke) ookvan zig. zelve doed bekennen , dat hygroot vermaak^ff hefte in een u/elluidend maatgezang., en V minnelijk^ weez.en van fchoone vrowwenheelden. A'lujt.cis fuf/a modum cafiori & fulchrarum faminarnm venufiate detineor. En hy doet hem deeze rede van zyn yermaak in de Mufyk geeven , De geefien , doet hy hem zeggen , ontrent het hart , nemen die bevende en danf- fende lucht in 't lichaam,door welk^rs aangename bewegenis zy da~ delijk^beginnente dobheren , en, owtzjoo te zeggen^ vanvreuddan 't kapriolen teraaken. Ik fchei dan van de zang en Ipeel kunde af, om te komen tot de digtkunde die mct haar een zeer groote gemeenfchap heeft; want hbewel allé vrye konften groote gemeenfchap mefmalkander hebben , gelyk de zelve funius in het zelve traétaat. //^; i. cap 4. in pr:, beweert, is Ket nogtans zeker dat deeze twec boven allen over een koi- Cc 3 mcn^:, 206 D E L I E F D E B E M I N T. men : want ik ga hier voor by dat de digtkunde alle 4e anderen " gelyk dan mede de zang-en fpeelkunlt , vcrre te boven gaat , hct geen gcnocgzaam beweert is, en onder anderen van Landino in zyn dtfcorjt de Hap o eJia\OD\: Dante ^ vermitsdit mynonderwerp jegenwoordig niet is. Om dan de gemeenfchap van de Liefde en de digtkunde op te haalen , dunkt my dat Fontenelle niet „ kwaalyk hccft geoordeelt wanneer hy meent : dat, indien .„ men de oorfpronk van de digtkunde wilde onderzocken „ men mogelijk bevinden zou , dat zy de dogter van de Liefde „ was. TL\itfes entretiensfur la pluraifte des mondes , Prem.Soir, en dit zyn niet alleen de gedagtcn van Fontenelle , Bion fchynt de zelvcn ook gehad te hebben in zyn vierde IdjlUum^ het wel- kt ik dus in 't duits heb nage vol gt. DeZang-godinnen, verdatzydewreedemin Ooit zouden vreezen , zijn met haar op 't tederfte in, Genomen , en geftaag verblyt aan haare zyde. Indien haar ymand tragt te naderen , zy myden Hem , zoo zyn ziel niel voor de min gevoelig is ; Maar komt'er een wiens hart door tedere ontileltenis Ontroert word , haare hulp met zagte toonen vrangen , Zy zullen hem haar' hulp van alle zyde opdraagen. Dat dit een waarheid is , kan ik getuygen , die MynzangennooitgevultmetGoon of Helden zie, Of voel myn tong terllond verzwakt , verflaavvt , verlege , En niet gelyk zy zong voorheencn ; maar daar tegen Zoo ik van Ly cidas of Liefde kweel , terftond Rok deongedwonge zang my vrolykuitdemond. Douz.a doet de Liefde zelf in een van zyne Elegien zcggen : „ dat zy op de Zang-berg hof houd , en daar voor Phebus „ word geviert. 