xx committeerden haar tot het geven van inlichtingen noodig had, zgij ontboden zouden worden, waarop de commissie de Gaffelkamer werkelijk verliet (1). Na dat ongeveer één en een half uur verloopen was, werd niet de commissie, maar heeren schepenen bij heeren gecommitteerden ontboden , aan welke deze hunne bevreemding te kennen gaven, dat de verzochte rekeningen hun niet waren voorgelegd; dat zij die van 1628—1629 al nog verlangden, zoo mede dat hun zou worden voorgelegd de oorspronkelijke en geen kopijen, gelijk zij vermeenden dat de hun overgegevene van 1627—1628 was; dat zij wijders begeerden inzage van al de stads rekeningen zoowel met betrekking tot de posten van de accijnsen en de beden als tot alle andere kapittels van ontvang en uitgaaf, om daaruit de inkomsten en lasten der stad, zoo vår als na de reductie van 1629, te kunnen opmaken. Van een en ander werd in stads vergadering van den 31 October 1656 verslag gedaan ; (2) schepenen en gezworenen wilden daarop toegeven , onder voorwaarde dat der Hoog Mog. gecommitteerden eene verklaring zouden teckenen , dat daurdoor geen inbreuk op de privilegien der stud zouden tcorden gemaakt; de raden echter bleven bij de eenmaal gesloten overeenkomst en wilden, ingeval gecommitteerden daarmede geen genoegen namen, dat dan volgens de vroeger genomen resolutie de rekeningen zouden worden verzegeld en bij het Hof van Justitie overgebragt. Bij meerderheid van stemmen werd nu besloten, ,dat haer Ed. Mog. (naer gedaene openinge ende visie vande versochte stadts reeckeningen, door de commissie uit stads regering ,) alsdan de liberteyt sal werden gelaeten , om over de aengewesene posten ende capittelen apart te besoigneren ende door deser stadts gedeputeerden te laeten berichten, des versocht wordende , doch alles onder acte van non prejuditie aen dese stadt te geven,” De raden protesteerden onder hen, bij meerderheid van stemmen, tegen dat besluit met kennisgeving, dat zij volgens het gebruik ,altyt ende van allen ouden tyden geobservcert” door het eerste lid (schepenen en gezworenen) niet mogten overstemd worden, Met betrekking tot het opvorderen van al de stads rekeningen door gecommittecerden uit H, Hoog Mog. gedaan, werd wijders bij meerderheid van stemmen door stads regering besloten, dat deze onder inventaris in het collegie van heeren schepenen zouden worden gesteld en die schepenen daarvoor verantwoordelijk zouden blijven. De Edel Mog. Heeren gecommitteerden A. Schoock, H. Kuiiff, C, Ripperse en J. van der Hoogen gaven stads regering op den 3 November 1656 de verlangde verklaring. In den namiddag van dien dag werden aan gecommitteerden der Hoog M. de reeds aangeboden rekeningen overgeleverd en door ben in haar geheel (1) Resolutién van stads regering, register A , no, 49, fo. 160, 161. Q) Resolutién van stads regering, register A, nv. 49, fo. 168 v. 180. XXI onderzocht; zij vorderden daarop des anderen daags de openlegging van al de stads rekeningen sedert de reductie gedaan; de commissie uit stads regering gaf H. Ed. Mog. op deze vordering te kennen, dat zij hiertoe geen last had; na welke verklaring zij zich verwijderden om aan heeren schepenen te verzoeken stads regering tot het doen van haar rapport bijeen te roepen. Inmiddels hadden gecommittcerden uit H. Hoog Mog. bevel gegeven om het kantoor der rentmeesters, waar de rekeningen berustten, met soldaten te doen bezetten en allen toegang te weigeren. Op hun verzock ontboden schepenen de rentmeesters en vroegen hen af, of zij ingevolge het besluit van den 31 October 1656 de rekeningen in Schepen- kamer wilden leveren? waarop door deze werd geantwoord, dat zij dit niet zouden doen dan op last van de stads-leden (schepenen, gezworenen en raden), van welke door hen het bijeenroepen ter vergadering verlangd werd. Gecommitteerden uit H. Hoog Mog. vorderden toen twee schepenen en de rentmeesters in hun miådden; als schepenen werden daartoe aangewezen Jonkheer Joost Nagel en Martin Christiaan Zuerius. Deze met de rentmeesters zich bij Heeren gecommitteerden begeven hebbende, werd er door de laatsten aan de rentmeesters afgevraagd ofte sy rentmeesteren de sleutelen van haer comptoir daer de reeckeningen op syn aen haer Ed. Mog. nyet en wilde overleveren, ende deselve haer Ed. Mog. obedieren, die haer sulcx vuyt den naem van haere Ho. Mog. de Heeren Staten Generael bevoolen” hetgeen zij weigerden; hierop werd hun de vraag gedaan, of zij heeren schepenen zouden weigeren eenige rekeningen over te leveren als zij dat verzochten, waarop zij ten antwoord gaven, ,dat sy aen heeren schepenen de voorschreven reeckeninghen niet en soude connen geven, dewyle haer sulcx van de raeden was verboden,” Gecommitteerden ontboden op deze herhaalde weigering den Stadhouder van den Hoogschout, ten einde zich met de schepenen Jonkheer Nagel en Zuerius te verstaan over het openslaan van het rentmeesters kantoor, dat ook onmiddelijk plaats had; gecommitteerden maakten zich van de rekeningen meester en lieten deze van dat kantoor naar de Gaffelkamer overbrengen ; zij deden de bijstaande schepenen de vraag, of zij deze in hunne bewaring wilden nemen en lieten daarop volgen, dat bij weigering gecommitteerden voornemens waren die naar hun logement te doen brengen. Op welke vraag en meening die schepenen verklaarden zich te houden aan de resolutie door stads regering den 31 October 1656 genomen, diensvolgens werden de rekeningen van 1621—1650 door den secretaris van H. Ed. Mog. gecommitteerden, na geinventariseerd te zijn, overgebragt. Volgens dien inventaris waren niet voorhanden de rekeningen van 1622—1623, 1623—1624, 1624—1625, 1625—1626, 1626—1627, 1627—1628 en 1628—1629. (1) Gecommitteerden verlangden, dat schepenen, gezworenen, (1) Deze rekeningen zijn echter nu uog in stads arcbief voorhanden. RXIE raden en rentmeesters onder eed, hoofd voor hoofd, in handen van den Hoogschout of zijnen Stadhouder af te leggen, zouden verklaren: dat zij de rekeningen van de drie laatste jaren niet onder zich hadden noch deze hadden vervoerd of doen vervoeren, en tevens dat zij niet toisten of die door anderen waren weggenomen noch waar zij zich bevonden. Stads regering kwam echter gecommitteerden uit H. Hoog Mog. hierin voor, Zij verklaarde zich vrijwillig bereid tot het doen van dien eed, gelijk deze dan ook den leden van die regering en den rentmeesters werd afgenomen , zooals hij door gecommitteerden was vastgesteld, namelijk : , N… N… (schepen , gezworenen, raad- of rentmeester) heeft by synen eede ter manisse van myn ileere den Stadthouder van myn Heer den Hoochschout der stadt ende meyerye van sHertogenbosch gepresteert, verclaert ende getuyght ende gedeponeert waarachtig te zyn, dat de reeckeninge deser stadt van den jaere beginnende Bamis 1628 tot 1629 origineelyck ofte de dobbelde van dyen onder hem nyet en heeft, ofte met synne communicatie is verbrocht, vervoert ofte vervrempt, sulcx oock nyet te wete waer ofte onder wyen deselve, ofte cenige dobbelen van dyen berusten, met beloften van die vuytgevonden hebbende daer van aanstonts aent Collegie van heeren schepenen, kennisse te sullen doen. De rekeningen van 1626—1627 en 1627—1628 waren intusschen door den Pensionaris Copes in de Pensionaris-kamer gevonden en teregt gobragt. Gecommitteerden onderzochten voorts die rekeningen en waren daarmede bezig tot op 23 November 1656, zouder dat zij tijdens hun onderzoek de commissie uit stads regering over een of ander punt hoorden, noch van die commissie opheldering verlangden. De heeren raden willende protesteeren tegen deze grove vorkrachting der privilegién en regten van de stad, ontwierpen cenen brief aan de Ed. Mog. Heeren Staten-Generaal der Vereenigde Nederlanden, waarin de zaak, zoo als zij geschied was, breedvoerig omschreven werd voorgesteld, in welke tevens de houding der stads regering tegenover de vordering van H. Ed. Mog. gecommitteerden werd geregtvaardigd, en tevens op het fcit gewezen, dat de regeringsleden in hunne eer en hunnen goeden naam warcn aaugetast, omdat zij de regten der stad verdedigden, en vasthielden aan stads privilsgiin. Ter vergadering van stads regering van den 23 November 1656, werd uan heeren schepenen mededeeling van dien ontworpen brief gedaan en dezen verzocht zich daarmede te willen vereenigen; doch bijaldien schepenen dit niet wilden, zoo werd daarbij tevans te kennen gegeven, dat dan de heeren raden alleen dit protest zouden indienen; de heeren van het 1« lid verzochten kopij van dat stuk om daarop later te resolveren. (1) Schepenen en gezworenen namen hierin echter geen besluit, zoodat de raden afzonderlijk hun protest aan de Staten-Generaal der 'Vereenigde Nederlanden inzonden, (") Resolutie van stads regering, register A, u?. 49, f. 158 - 181. = øre OD ln] XXIIL De Staten-Generaal der Vereenigde Nederlanden gaven echter geen acht op dat protest; bij H. Ed, Mog. besluit van den 27 November 1656 werden gecommitteerden uit H. Hoog Mog. en den Raad van State voor hunne te ”s Herfogenbosch genomen moeiten, en dus ook voor de door hen strijdig aan de privilegién en regten der stad gedane handelingen, bedankt. (1) Bij dat besluit werd zelfs het verder onderzoek bevolen, en gecommitteerden uit H. Hoog Mo. overhandigden stads regering den 23 December 1656 eene memorie van aanmerkingen op stads politieke regering en de onderzochte stads rekeningen, met uitnoodiging om die te beantwoorden, waaraan almede op den 13 Augustus 1657 werd voldaan (2). Het bleek, zoo wel uit de aan Heeren gecommitteerden van H. Hoog Mog. door eene commissie uit stads regering gegeven mondelinge inlichtingen, als uit de beantwoording van de door die gecommitteerden schriftelijk gedane vragen, door stads regering mede schriftelijk beantwoord, dat de laatste fer onregte was beschuldigd van verduistering of zoekmaking, toegens verzuim of nalatigheid , van aanzienlijke sommen, met tvelke verantwoording de Staten ” genoegen namen (3). Het verzoek van stads regering, den 5 October 1657, aan de Staten- Generaal der Vereenigde Nederlanden gedaan ,om alle verdere inconvenienten van onlusten, verwyderinge ende partyschappen int stuck der gemelte regeringe voor te comen, dat alles dies aengaende mochte werden gelaten, zoo als het van outs ende voir de reductie der stad (1629) int stuck der regeringe, onder hun is geuseert ende gepractiseert geweest” werd bij besluit van Haar Ed. Mog. van 7 November 1657 toegestaan (4). Åangaande de stads rekeningen namen de Staten Generaal eene andere beschikking; bij hunne ordonnantie marginaal van den 7 November 1657, gesteld op de gemaakte aanmerkingen, door gecommitteerden van hunnent wege benoemd, gaven zij nieuwe voorschriften (5) zoo omtrent de inrigting als het doen van rekening. De regering der stad nam hiermede genoegen en besloot dat die ordonnafflie zonder eenigen inbreuk zou worden nagekomen (6), waarmede deze belangrijke kwestie als afgedaan werd beschouwd. Overgaande tot de mededeeling der wijze van behandeling en indeeling van dit werk zelf, heb ik gemeend, in het belang der statistieke wetenschap, van tijd tot tijd, te beginnen met de eerste rekening, rekeningen in al hare bijzondere kapittels te moeten geven, en wat de ontvangsten betreft, deze met het oog op die wetenschap meer uitvoerig in al hare accijnsen en verdere middelen te moeten mededeelen, en daarbij te voegen de opgaven (1) Resolutién van stads regering, register A, n?, 64, f. 14 vo. (2) -— —- —- A, n?, 40, f. 184, 199 en 212. (3) —- —- - A, n?, 64, f. 25 vo. A, 49 f. 187, 199. (4) — -— - A,n", 64, f. 114. (5) — — — - 115 (6) —- 142. XXIV der munten met de evaluatie van die munten, zoo als bij het nagaan der gegevens zal blijken. Ik stelde mij voorts tot taak om al de mij voorkomende belangrijke zaken en merkwaardigheden, zoowel die welke de geschiedenis der stad ”s Hertogenbosch aangaan, als die welke hare voormalige meijerij, de kwartieren van Maasland, Kempenland, Peelland en Oistertwiik betreffen, uit de rekeningen te trekken en bekend te maken. Gaande weg bemerkte ik, dat daarin vele zaken gevonden werden, die tot de algemeene geschiedenis der Nederlanden (Nederland en Belgié) in het algemeen behooren; ik nam deze eveneens op, om welke reden dit werk ook uitvoeriger werd dan ik het mij eerst had voorgesteld, doch daar- door ook van meer algemeen belang werd. Ik meen hiermede tot nut dier geschiedenis en van hare ware ontwik- keling te hebben gewerkt en tevens aan het doel der regering van ”s Her- togenbosch, de openbaarmaking van alles wat nuttig en belangrijk in stads ” rekening gevonden wordt, te hebben beantwoord. Het gewigt, dat die aloude Hertogstad eertijds op staatkundig gebied in de regering van het Hertogdom Brabant bezat, komt daardoor bijzonder uit, Als vierde kwartier van het Hertogdom Brabant, zond zij toch hare afgevaardigden ter Staten van Brabant en ter algemeene Staten-vergadering van al des Hertogs Nederlanden, om over ”s Lands belangen te raadplegen en te besluiten, zoowel met betrekking tot de door de hooge regering gevraagde beden en subsidien, dotatiæn aan vorsten of vorstinnen, als tot belastingen en middelen , afstand of ruil van grondgebied, zee- of rivierweringen, indijkingen, het voeren van oorlog of het sluiten van vrede en meer andere aangelegenheden des Lands. Het verhandelde in die staten-vergaderingen, voor zoover het is aan- geteekend gevonden, en ook de namen der afgevaardigden uit ”s Hertogenbosch en hare meijerij komen steeds voor onder het kapittel uiggaven aan heeren schepenen, gezworener, raadsheeren, secrelarissen en andere goede mannen in dienst der stad, ten Hove, ter staten en in andere commissién uilgezonden. In de twee eerste rekeningen komt in die kapittels alleen eene opsomming van namen voor, omdat geene handelingen daarbij worden aangetroffen ; met de derde begint de mededeeling van opgedragen en verrigte zaken, die in de volgende rekeningen van lieverlede, zoowel wat de handelingen dier staten aangaat, als met betrekking tot andere belangrijke aangelegenheden, tot welker afdocning stads regering bijzondere commissién afvaardigde, meer uitgebreid worden. Bij die kapittels komen overigens zoowel de handelingen der staten van Brabant als der Generale staten van al de Nederlanden voor, hoezeer ook in den beginne van het werk alleen van de staden van Brabant wordt gesproken. Met het oog op eene geschiedenis der voormalige staten van Brabast, die reeds sedert jaren door het provinciaal genootschap van kunsten en wetenschappen in Noordbrabant gewenscht wordt, en het Tableau des anciennes XXV assemblées Nationales de la Belgique, dat door de Belgische regering werd bevolen op te maken, is alles opgenomen wat omtrent die staten in de rekeningen geboekt staat, waarmede tot die geschiedenis eene groote schrede voorwaarts is gedaan. Het kapittel zitgaven voor bodenloon, aan boden 200 le voet als te paard uitgezonden, dat regelmatig bij iedere rekening voorkomt, is hoogst belangrijk voor de kennis van het binnenlandsch bestuur, zoowel van het Hertogdom Brabant &ls van de stad en hare voormalige meijerij; met opzigt tot de aanhoudende oorlogen, den vestingbouw en andere oorlogszaken, de bin- nenlandsche twisten, de godsdienst-onlusten en vele andere voorvallen verspreidt het almede veel licht. Ook de kapittels zitgaven aan schenkingen van torjnen en gelagen en van alderhande zaken zijn doorgaans zeer belangrijk voor de geschiedenis van de reeds opgenoemde zaken en andere aangelegenheden, De eerste doen daarenboven een aantal regerende vorsten en andere aanzienlijke personen kennen, welke de stad ”s Hertogenbosch van tijd tot tijd bezochten; zij geven steeds de tijdstippen aan der huldigingen van de Hertogen en Hertoginnen van Brabant te ”s Hertogenbosch, en vermelden de diensten door vele Vorsten en andere hoog geplaatste personen aan de stad ”s Hertogenbosch en hare meijerij bewezen, onder welke die uit de huizen van Bueren, Nassau en Oranje eene eerste plaats bekleeden. De tweede hebben steeds vele wetenswaardige bijzonderheden over kunsten, wetenschappen, privilegién, regten, lijfstraffelijke regtspleging, aloude ge- bruiken enz. ? Het is echter van belang bij onderzoekingen van deze of gene aangelegenheid zich niet te bepalen tot het nagaan van de aangegeven kapittels, maar die der ontvangsten en ook die der andere uitgaven in te zien. De kapittels van ontvang, behalve met betrekking tot de accijnsen en ver- dere stads middelen , zoo ook de leeningen, die de stad ”s Hertogenbosch ter vøorziening in oorlogsbehoefte en betaling van beden en subsidién deed, zijn een gezet onderzoek waardig, omdat daarin altijd de reden voorkomt, waarom deze of gene leening, hetzij bij wijze van lijfrenten of erfosrenten , plaats had ; ook de ontvangsten van a/derhande zaken zijn ter naziening aan te bevelen. In de andere uitgaven, bijzonder die welke tot onderhoud van stads fabrikage behooren, als: van onderhoud, herstel of vernicuwing van stads gebouwen, straten, rivier- en havenwerken, vesting, poort-, brug- en dijkwerken enz., vervat in de kapittels van Zeijen, lood, dekken en stoppen, van kalk, zand, gebakken en anderen steen, van metselen en opperen, van hout en planken, van fimmerwerk, van straalsteen en straatmaken , van ijzerwerk en van tcerk- lieden, worden niet alleen vele zaken gevonden, welke nieuw zijn en eigenaardig in die kapittels te huis behooren, maar ook vele, die het elders aangetroffene bevestigen, toelichten of uitgebreider geven, hetgeen vooral met den vesting- bouw en andere oorlogszaken het geval is. XXVI Van de laatste werken treft men ook in vele rekeningen afzonderlijke kapittels aan ; zoo als men er ook van szads loterijen van zilveren voorwerpen en andere jurweelen zal vinden, welke laatste, zoo wel in ontvang als uitgaaf , in alle hunne bijzonderheden verantwoord, in de rekeningen voorkomen. Ik heb overigens getrouw gegeven wat ik vond en zoo als het te boek staat, omdat ik meende dat daardoor de zeden en gewoonten van den tijd des te beter zouden kunnen worden beoordeeld, en gevolgtrckkingen zouden kunnen worden gemaakt tusschen genen en dezen tijd; ik deed dit zoo kiesch mogelijk, doch het belang van de geschiedenis woog bij mij het meest. Ik ontveinsde mij de groote moeijelijkheden niet, waarmede ik zou te kampen hebben. Vooreerst had ik geen voorbeeld of leiding, want niemand voår mij, noch in Nederland mnoch in Belgyié, had, voor zoover ik weet, de hand aan zoodanig werk gelegd; ik was dus geheel aan mijue eigen ondervindiug, aan mijn eigen oordeel overgelaten; beiden waren nog beperkt toen ik een begin maakte, voortgaande kwam ik tot-het bewustzijn, dat men beter een werk denken en bespreken dan daarstellen kan, Ik vraag dus voor alles, aan alle gelcerden en letterkundigen die dit werk overzien — ik durf niet te zeggen lezen — verschooning voor de on- naauwkeurigheden die daarin kunnen gevonden worden. De moeijelijkheden , welke ik gaande weg ondervond, waren talrijk; het taaleigen en de ver- schillende spellingen ook van eigennamen en plaatsen; de eigenaardigheid van een aantal woorden en uitdrukkingen; de muntspecién en hare waarde enz. enz., waren voor mij zoo vele moeijelijkheden, welke ik te bestrijden had. Meermalen deden mij die groote moeijelijkheden den moed verliezen om voort te gaan; telkens mogt ik echter teregtwijzingen, goeden raad en aanmoediging ontvangen , zoo in Nederland als Belgié, van mannen als geschied- en letterkundigen algemeen bekend en vereerd; ik ging daarom voort in het vertrouwen, dat mij ook in het vervolg hunne welmeenende wenken en teregtwijzingen niet zouden ontbreken, waarvoor ik mij dan ook ten sterkste aanbeveel. Steeds zullen mij die hoogst welkom zijn en zal daarvan door mij bij de verdere voltooijing van dit werk een nuttig gebruik worden gemaakt. Ik heb zoo naauwkeurig mogelijk afgeschreven en in den beginne, hoe verscheiden ook, zoowel in woorden als in namen van personen en plaatsen de steeds veranderende spelling getrouw gevolgd , mij evenmin aan taalrege- len en gelijkmatige spelling storende als de schrijvers van die tijden; alleen zorgde ik, zoo veel mogelijk, dat ik de woorden in hunne ware beteekenis terug gaf, en deze hier en daar, voor zoover mijne wetenschap strekte, toelichtte; later heb ik op bekomen wenken, wat aangaat de namen van per- sonen en plaatsen, deze, waar ik kon, naar hunne ware lezing doen afdrukken. Ik herhaal het, ik heb zoo naauwkeurig mogelijk gekopiéerd en in dit werk gegeven datgene, wat nuttig voor wetenschappen en kunsten , belangrijk voor de geschiedenis van ”s Hertoyenbosch en de provincie Noordbrubant in het bijzonder, voor de Saderlandsche geschiedenis en die van Belgié in het algemeen js. XXVII Vooral lette ik op alles wat de regten en belangen van ”s Hertogenbosch aanging eu, uit eerbied voor de dynastie van Oranje, trok ik tot in de minste bijzonderheden alle geschiedkundige noten uit de rekeningen, welke op de stamhuizen van Bueren, Nassau en Oranje betrekking hebben. Met een en ander vormde zich van lieverlede eene uitgebreide officiéele kronijk, eene geleidelijke mededeeling van ware gebeurtexissen uit officiéele bronnen geput, welke door de rentmeesters der stad ”s Hertogenbosch op eene eenvoudige wijze zijn te boek gesteld en dus het kenmerk der waarheid dragen. Ziedaar, wat mijns oordeels voor alsnu tot inleiding van dit werk noodig is; mogt ik later nog andere punten aantreffen, die toelichtingen vorderen , dan zal ik die aan het hoofd van het 28 deel geven. De Archivaris, R. A VAN ZUIJLEN Jr. ne RR 0 NR NORRA me ORSON 2 NORDEN RS i”, INVENTARIS. DER ARCHIEVEN VAN DE STAD ”S HERTOGENBOSCH , chronologisch opgemaakt en de veernaamste gebeurlenissen bevallende. —<——)0k—- A. STADS REKENINGEN. De vijf eerste rekeningen zijn de oudste in het archief voorhanden; zij zijn geschreven op perkament in lange aaneengehechte strooken, ter breedte van 0.24 el, ieder eene gezamentlijke lengte hebbende van 5.63 Ned. ellen, opgerold te beginnen met het slot, is het hoofd der rekening aan het begin van iedere rol. Rekening van Paeschen 1899 tot St. Remeys 1899. RENTMEESTERS: DANIEL ROESMONTS EN GHERIT MONICS, VAN WEGE ONS GENADIGE VROUWE VAN BRABANT EN VAN STADSWEGE. De rekening wordt gedaan in ontvang en uitgaaf met oude schilden; de oude schild voor 50 st. en 6 pen. paeyments. ONTVANGSTEN. Stad Acocijnsen die verkocht werden bij de afgetreden rentmeesters Willem Scilder en Jannes die Joede des Sondags na Mathei int jaer van 98 (1300). De ontvang der accijnsen loopt over het halfjaar van Paeschen tot St. Remeys 1399. 1399. ÅCCIJNSEN. 1399. RE PER Kapittel 1. » De Wyn assijs. , Bier id. : , Coren id S. » Becker id. , Weverpacht. Dat Vestgelt. . ........", De Wolpacht. » Velpacht. Gagelpacht Steenpacht Hout pacht. Smaut assijs. » Yssen iomolipedte: »… Wit Lederpacht. , Lowwer assijs . REESE » Louwerspacht . ....". » Aude Clederpacht. » Line Weverzaet ende reel, » Ladelpacht ; »… Bontwerkere Pilisigåclit » Kezepacht. » Vischtol Zaut ende Herince assijs. » Zaut ende Herincpacht. z & & k ] x » Zamencoep van Herinc ende Buckine g bute assijs van de Lakene. Dat vugiergelt » Bodemgelt. Die Honichmaet. » Hopmæet . 3 ; Dat Wechgelt ende Dyckgelt : Dat Muntelken boven die leede. ig , beneden , +» Der Stat wiel. Die Zautmaet. » Craen assijs. v, Mede assijs . SE. "w Weder (Weit) assijs. » Weetmaet (Weit). Te zamen 2163'/, oude schilden '/2 qur!. 566'/, oude schild. 811 65 15'/, 90!/ 10 8 351/, la 12 'd FS & & & A — 3 — 1390. Kaniltel 2. Van den Gewanthusø . . eee eee 75 tb. BÅS rede lå bs SÅ v us Nleeschhuse . . 2 2 eee eee eee 2 28 4 BE See de »… die Cremer assijs. . . ...….…- ; 8 80 ry Te zamen 133 lib de peter voor 35 st. SRES makende 70' dig oude schilden 11 st. 9 d. Kapittel 3. Visaoherijen. Van die visscherie van Ore . ...... … + + 12!/, oude schild. fåem van stads Ø ' d g ' 4 P: ucåt . . e . s . . . . e 10 ! 4 visscherijen. "4 ar ” in die Aa. .. …… … 4! |, n Den Eyendonosche dyec (Eikendonk) van åg inge; jaer. 5 , Te zamen 32 oude schilden. Kapittel 4. Tijnsen die men de stad erfelijk schuldig is uit 9 cameren of kleine huisjes Tijnsen. naast de Minderbroederspoort. Te zamen 17 lib 16 st. 8 d. payement makende 7 oude schilden 3 st.2d.p. Kanittel 5. Zijn de hoogselen van den verkoop of de verpachtingen der stads Regten op rver- accijnsen. peirnrr SER van stads Te zamen 276 oude schilden 3 grt. Kaptttel 6. Poorterregten van hen die Poorters of Burgers geworden zijn, Poorter- ef Bur- gijnde in getal 24 ad 50 st. payements voor ieder. rn Te zamen 60 lib payements makende 23'/, oude schilden 8 st. 3 d. Kavittel 7. Stads keuren van de gilden der ambachten over het geheel jaar als: Ontvangsten van Van die Zegeler van de Lakene . ......... 61lib 7 st. bal tagild SER »… de Wollenwevere . . . rl mø Sel RS w. » Riemslegeren Blemiassder of iikerr 5 » 12, , Lowwere. . .....….… 1 … 00 , v». 2 leerknapen. 0 +, 10, » de Beckeren . ane 0 , 50 , 2. » Vleeschhouweren . ....., 0 v l4£ , »… » Plaetynemekeren . ..... É : ; 0, 10, Te zamen 26 lib 4 st. payement makende 10 oude schilden 19 st. mm RT re er = em er er di mr E mmm 1399. —— Åå me Wordt nog in ontvang gebragt 1'/, oude schild die door de rentmeesters in het 1se halfjaar te veel betaald waren voor een lijfpensioen of lijfrent op 2 lijven ad 3 schilden, waarvan zonder dat zij het wisten een geregtigde overleden was. Stads Horologie- maker cen Toren- wachter. Poorten dezer stad in 1399. De Orthenpoort. Pe poort aan den oom. De poort aan de untel. De Koepoort. De Bazelaars poort. De uljneppolsche eheili ispoort. østers De Fik SÅ De Waterpoort aan og de i Holderetrer. Å e Waterpoo j de Bazeldonk. i Schepenen en ge- zwoornen benevens andere Kocae liedeu iu het belang der stad reizende. Totale ontvang 2586 oude schilden 15 st. 7 deniers. UITGAVEN. Kapittels 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12. Zijn de lijfpensioenen of lijfrenten die de stad te betalen had, in deze rekening voor een half jaar beloopende 1802 oude schilden 3 qr. 2 st. 5 d. Kapittel 13. Is het halfjarig loon aan stads knechten en dienaren. Onder deze worden gevonden : Den meester van die ure clocke. » Pipere opte toere. Item van die Ortepoerte, der poerte aen den boem ende aent Muntelke te slute. Item van der Coepoertke te slute. Item van der Bazellere poerte. It. van der Valbrugge op ”t Hintameynde. It. va Pinappels poerte. It. va sheilichs Cruyspoerte. It. va Pickepoerte. Item va d'waterpoert bider volretrappe te slute. It. va dwaterpoert bider Bazeldone. Kapittel 14. Uitgaven aan Heeren Schepenen, Gezworen en andere goede lieden, die in stads zaken reisden. Zij waren de volgende : Lucas va Erpe. Hentrick va Weerthusen. Her Dirc die Roeuver. Jan van Dortr. (Dortrecht.) Heymeric Groy. Åert va Vlederacke. Hubt, va Gemert. Jan va Gemert. Ywyn Stiers. Goessen Steenwech. Jacob van de Wiel. Ywyn van de Grave. RR DRED: 1390. Moedel van de Donc. Luduic Pinappel. Merte Berwout. Jan van de Dyc. Jan va Oude. Daniel Roesmonts. Kapittel 15. Zijn betaalde bodenloonen, aan boden zoo te paard als te voet aan den Bodenloon. Hertog van Bourgondien en vele andere Heeren en Edelen benevens aan de gedeputeerden der stad, aan steden en dorpen etc., met brieven gezonden. Kapittel 16. Zijn schenkwijnen aan de kloosters op de hoogtijden. Schenk- of vereerde Als aan: ergo de hoogtijden. De Minderbroeders. De Predikheeren. De Clarissen. De Baselaars. Kapittel 17. Zijn schenkwijnen aan Heeren en Vrouwen en goede lieden. Us eee Onder dezen worden als met wijnen vereerd aangetroffen : wen, die de stad met een bezosk vergerden, Den proest van Tricht. Heer Hendrik van der Leck. Den Heer van Lyckerke. Den Jonche va Craendonc. Meest=. Ghiseb". van den Berge. Den Proest van Sinte Geerde. Den Heer van der Veer. Den Raet van /”Zandere mit hoere geselle. Der Vrouwe va Hoechstrate. Der stat va Bruessel. ' Der stat va Loeve. Der stat va Lier. Der Vrouwe van der Veer, Den Heer va Wesemael. Den Heer va Gaesbeec. Heer Jan van der Calstere. Den Heer va Hoechstrate. Art va Wyec. Den Raet va Mollat. Den Heer van Berge. « teser RR rz—m———«—— ET —— fk om SEERE ERR saRes må 1399. SE 065 Kapittel 18. Wijnen op het "Wijnen, die op het raadhuis zijn gedronken als de stads accijnsen wer- raadhuis gedronken door Schepenen, Ge- den verkocht (verpacht) en de Hoogselen uitgingen, alsmede die, welke die Lakekkod Hent goede luiden thuys dede halen die daertoe hoere. ne dør De laatste waren : pen em ofYjem. De 7 Scope. huis gezonden, » 7 Geswore. ,r 7 aude Geswore. » 2 Bcouth (Hoog- en Laagschouten). » 2 Rentmeesters. » 2 Kercmeesters. Heer Henric Amer. De 4 clerke. 3 der stat knapen. Meester Henrick de straetmeker. Bernt die sloetmeker. 10 der stats knechten. Kapittel 19. FR song der stra- BZijn kosten voor het vegen en schoonmaken der straten. Kapittel 20. Onderhoud der Kosten voor het maken en stoppen der straten. traten. Kapittel 21. Idem van poorten, Onderhoud van poorten, bruggen, sluisen en dijken. bruggen , sluizen en Kanittel 22. dijken, "Kosten van eene &Zijn kosten voor het mgken der nieuwe valbrug voor de heilige Kruispoort, guds nes (later Vuchter-binnenpoort) die brug kostte 1433 licht. schellingen 8 plac. makende 218 oude schilden en 13 st. FR Kapittel 23. Kosten voor het Kosten voor het maken der kraan. maken van cene nieu- cis g Q we kraan, Zijn herstellingen, en het maken van eene nieuwe as. Kapittel 24. Kosten van licht. Uitgaven aan kaarsen om op het raadhuis te branden , idem voor de pijpers op den toren, idem van 800 worsten (pikworsten). Kapitlel 25. Premien voor het Uitgaven voor premien tot het maken van harde daken (daken met leijen makcu van harde lejen daken, — — of tegelen in plaats van met riet of stroo gedekt.) om VÅR en 1399. Het schijnt, dat reeds vroeger , ten gevolge van daardoor ligtelijk te veroor- zaken brand, de regering zooveel mogelijk de rieten of stroodaken door harde daken, dat is, met leijen of tegelen gedekt, heeft willen doen vervangen, waarvoor premien werden uitgeloofd zooals uit deze rekening blijkt, hoezeer van die beschikking geene aanteekening gevonden wordt. (Ten gevolge van een zwaren brand den 13 Junij 1463 , ontstaan in het huis genaamd de Groote Ketel door een Lakenverwer bewoond, waarbij alle de huizen in de Verwerstraat, van het huis genaamd de Groote Ketel gestaan i: hebbende ter hoogte van het provinciaal Gouvernements-gebouw marktwaarts, die in de Kolper- en Ridderstraten , achter het wild varken, in een gedeelte der Vuchterstraat, de Snel- en Minderbroederstraten met een gedeelte der huizen op de Groote- en Pensmarkten, het Stadhuis met alle zijne archieven en het Minderbroedersklooster werden in asch gelegd, vond de regering goed bij ordonnantie van 15 September 1463 te bepalen, dat geene daken van rieé of stroo meer zouden mogen gemaakt worden, maar dat de huizen met zegelen of leijen zouden moeten worden gedekt; dat de nog bestaande riet of stroo daken binnen tien jaren moesten worden afgebroken en door harde daken vervangen; bij die ordonnantie werd tevens bepaald, dat tot aanmoediging van dat werk, van stadswege voor iedere roede leijen dak 40 en voor iedere roede tegelen dak 24 stuivers aan de eigenaars der huizen zou betaald worden, Tot goedmaking der uitgaven van die premien voerde men nienwe accijnsen in op het Bier, den Wijn en de Mede, die in de stad gedronken werden.) (Van Heurn , Historie der Stad en Meiserij van ”a Hertogenbosch.) Kanpittel 26. Zijn uitgaven aan allerhande zsaken. Allerhande zaken. Daaronder komen voor de volgende : ps Uitgaven Ran de . ers oo en ug It. doeme onse vrouwe droech gegeve onss vrouwe pipere va Brab. 2 nye ra Ons Tiere Vro gul. makende 5 oude schilden 8 pl. wedragt (de groote processie.) It. gegeve den aude Scutte doe sy hoire papengaye scoete 24 q". wyns, ,, Win a e met makende 8 oude schilden. pegaai schoten. Kapitel 27. Uitgaven aan drink- en teergeld voor Heeren Schepenen. Drink- en teærgeld van Heeren Schepe- Idem loon der 2 Rentmeesters. nen en loon der Idem voor het opmaken der rekening voor het schrijven en voor francyn (perkament) etc. De geheele uitgaaf van dit halfjaar was 2703 oude schilden 4 st. 1'/, d. 'd "d ontvang Fa h Få ø 2585'f2 "4 ag 15 "4 8 ad Nadeelig saldo 117 oude schilden 13 st. 6'/, d. RO meen emne RE ID RER dte NM. 2. Bekening van St. Remeys 1809 tet Pacschen 1400. RENTMEESTERS : REYNER ÅELBERT LODEN SO0ENS-SOEN EN JANNE VAN BERKE, VAN WEGE ONS GENADIGE VROUWE VAN BRABANT EN VAN STADSWEGE,. ONTVANGSTEN. Geld en geldswaarde, Accijnsen en andere middelen , Chijnsen en Pachten als in vorige rekening. ONTVANGSTEN. Totaal der ontvangsten in het half jaar 2463 oude schilden 18 st. 2 d. pay. UITGAVEN. Kapittels 1—13. Lijfpensioen of lijf- Zijn de lijfpensioenen of lijfrenten die de stad te betalen had. Kg: Voor dit half jaar beloopende 1787'/, oude schilden 16 st. 8'/, d. Kapittel 14. 3 ,Frfeijsen jaar ike Zijn de erfohijnsen jaarlifks door de stad vergolden wordende. De eerste betaling is: Stals gemeentee ÅAan ,onss Vrouwe van Brabant van der stat gemeyute 46 schilden 8 dr. ene den aude groot voir 9 d. makende 14 lib pay.” Kapittel 14. Dienarenloon, Is het halfjarig loon aan stads dienaren zoo als in vorige rekening. Kapitel 15. her bene der steg Uitgaven aan Heeren Schepenen, Geswoornen en andere goede lieden reizende, die in stads saken reisden Zij waren : Heer Dirc die Roever. Jan Wolfart. Jan van Ghemert. Hubt, van Gemert. Heymeric Groy. Roever Boest. Jan van Qude. Kaptttel 16. Bodenloon, Zijn uitgaven aan boaenioon z00 als in vorige rekening. ba Ø zl 1399. Kapittel 17. 1400, Zijn schenkingen aan wijnen aan de kloosters zZ00 als in vorige rekening. Schenk- of vereerde wijnen aan de kloos- ters, Kapiétel 18. Zijn sohenkwijnen aan Heeren, Vrouwen en goede luiden. Vonane Hceren Daarin worden als met wijnen vereerd aangetroffen : den beschenken Rolof van Heysterbach den tollener van Wouderkem. ere, Den Rade van Borgondién. De Vrouwe van Craendonc. Den Rentmeester van Brabant. Den Heer van Bucstel ende Heer Jan van Cronenborch. Der Vrouwe van Nymegen doen sy, hoir kint ten Clare Cleeden. Den Heer van Hoechstrate. De Vrouwe van der Lecke. Kapittet 18. Zijn kosten voor het vegen en sohoonmaken der strten: ie 1PE00R: Kapittel 19. Kosten voor het maken en stoppen der straten. Onderhoud der straten. Kapittel 19. Aankoop van steenen. Kamittel 20. Onderhoud van poorten, schotpoorten » vælpoorten , bruggen, sluigen, Onderhond van schotpoor- dijken, ens. en, ; valpooren en ru uizen , Kapittel 21. dijken ene Uitgaven en premien voor het maken van harde (leijen of tegelen daken) PE grna) voor har- in plaats van rieten of stroodaken. (lejen) daken. Kanittel 22. Zijn de uitgaven aan de Sohepenen eu Rentmeesters kleederen (tabarden.) . Tabarden geld aan hepenen en Rent- ånl væ Kaptitel 23. Uitgaven aan de schuttergilden van den Ouden en Jongen Voetboog en Uitgaven aan de van den Handboog voor hunne kleederen. schuttergilden. " Behalve de uitkeeringen aan kleederen of schuttertabarden komen onder Schuttertabarden. deze uitgaven VOOr : i Schuts-capruynen Hecren Sch » Voor de Scepenen , Geswoeren en Rentmeesteren scuts capruene 9 gul. pet. igen Balnretrs. 1399. — 10 — 1400 Van 3 sculs capruencn die die Hartolre van B lie e i ; ; ' » ole van Borgondie ende sinc twe sorne Idem aan den Her- p 6e RO t soen tog van Bourgondién hadde, 18'/, lichte sch. makende 3 pet. 3 st. 9 d.” en zijue tweg zonen, Kapittel 24. .Stads knapen en Zijn uitgaven aan stads knapen en dienaren kleederen. Uenaren klederen. — (Stads knapen en dienaren waren de groenroedens en bodens, later kamer- bewaarders en boden.) Kupittel 25. ER kl, en lirkt enz. Uitgaven aan hetgeen op het raadhuis gebezigd en gebruikt is. glazenmue EH kerswerk op het Åls: brandhout, toprijshout, houtskolen , reute-kaarsen , vet om de klokkeu Raadhuis. te smeeren cnz., waskaarsen, slotemakers en glazenmakerswerk. Kapittel 26. Allerhande zaken. Uitgaven aan allerhande saken. Kapittel 27. åehenenen, Ion der Uitgaven aan drink- en teergeld voor Heeren Schepenen en loon aan de Rentmeesters en voor Pentmeesters. ken npuken der re 3%, øgheelg uitgaaf van het half jaar was 2511'/, oude schild 18 st. 3'/, d. payem. ” , ontvang - ” v 2463 2 18,2 …, Nadeelig saldo 48'/, onde schilden 1'/, d. payement. - e N 3. Bekening van Paeschen tot St. Remeys 1400. RENTMEESTERS : REYNER ÅELBERT JODEN SOENS-SOEN EXDE JANS van BERKE VAN WEGE ONS GENADIGE VROUWE VAN BRABANT EN VAN STADSWEGE. ONTVANGSTEN. Geld en geldswaarde , Accijnsen en andcre middelen , Chijnsen en Pachten uls in vorige rekening. Totaal der ontvangsten 2714 oude schilden 1 gqr', 8 st. 6 d. paycments. UITGAVEN. Deze reckening is onvolledig wat de uitgaven der lijfpensioenen of lijfrenten hetreft, en blijkt het, dat zij los geweest, naderhand verkeerd is aangeplakt, de kapittels van de op de lijfpensioenen volgende uitgaven zijn alzoo van n”. 1 genummerd en vervolgd. — 11 — 1400. Kapittel 1. Zijn uitgaven aan stads knechten en dienarenloon. Kuschten eu dic- narenloou. Kapittel 2. Uitgaven aan Heeren Schepenen, Gezwoorens en andere goede lieden die Schepenen, Gezwo- rens cn Andere goede in stads saken reisden. licden iu het belang Zij waren : der stad reizende. In den irste Scepenen ende Geswornen tot Giersbergen in die weke ua Schepenen eu Ge- Pinxter tot den Drost van Brabant doen hi voir Loen (Loonopzand) lach. nr re Die Heer van Bucstel ende die Heer van Helmont daernae gerede tot Zoex !gen, de Drost | vun biden Drost. oprand lag. De stad ”s Hertogenbosch in gedurig verzet zijnde tegen Hertogin Johanna van Brabant, zoodat het volk om de minste reden te wapen liep en in de Meijerij baldadigheden pleegde, daartoe door eenige Edelen in het kwartier der Meijerij aangezet, vond de Hertogin in het jaar 1400 goed, het kasteel van /enloen (Loonopzand), dat aan Paulus van Haestrecht, het hoofd der ”s Hertogenbossche oproermakers toebehoorde , te doen belegeren. (Van Heurn , Historie der Slad en Metjerij van "as Hertogenbosch.) Item Scepe Gesworen die ledige lude ende die Dekenen, die tot Herentals ag ergadering van gevaardigden uit gevare ware, bi die gemeyn stede va Brabant. ie steden te Heren- a Item Jan van Qude gerede nae Partis aen den Hartoge van Borgondién. Item Jan van Berke, gerede te Brewssele om te rekenen met Godert Rolants van der Lijfpensioenen ende die persoenen te besieu diemen sij gilt. Kanittel 3. Uitgaven aan bodenloon. Bodenloon. Capitlel 4. Zijn sohenkingen van wijnen aan Heeren Vrouwen en goede luiden. ; RER KURER ol FE Daarin worden als met wiyuen vereerd aangetroffen, man Meeren en Vrou- wen van aanzicn. De Vrouwe van Hoechstraten. Den Rade van Nymegen. Heer Rutger onss Vrouwe pape van Brabant. Aan den Wij-Bis- ……… É . ; scnop van Lutæ toen De Wijebisscop vau Zxdic doeme die lude bernde (verbrandde). men. die inde berade (lieden verbrandde.) Kupittel 5. g 5 . i . Uitgaven an wij- Uitgaven aan wijnen die op het Raadhuis sijn gedronken als stads okker Frø ARE accijnsen werden verkocht (verpacht) de hoogselen uitgingen enz., alsmede gedronken bij de ver- pachting der accijn- van die, welke die goede luden thuys dede halen die daertoce hoere. sen, Daaronder komt voor: Yerhuring van het Vuchterbroek. »In den irsten doemen dat Vuchtbroec verhuerde opt Raethuys gehaelt De Boom uan dem h ond aanbe- ende gedroncken cude docmeu deu Boem verdiughde te maken, etc.” Be et SA SEE SEERE En ERE SE SE HERE SERES 1400. — 12 Kapittel 6 LE oon Dues der vwijn uitgaven voor het vegen en schoonmaken der straten. Kanittel 7. BRO rr sikres der Idem voor het maken en stoppen der straten. Kapsttel 8. Aankoop van bouw- SUitgaven wegens steen, kalk, sand, leem, ens. stoflen. Kaptttel 9. Onderhoud van Onderhoud van poorten, bruggen, sluisen en dijken- Poorten , bruggen en — Tyegrin komen voor de kosten voor het dragen van het Heiligen-beeld in intet Heiligenbæld gen toren aan den Boom der haven, en die wegens het daarstellen van den Boom gebragt, Boom aan de haven. Het maken van Het maken' van dien Boom werd aanbesteed voor 101 guldens, makende den Boom aan den havenmoud. 303 ligte schillingen en voor extra werk 4 gul. makende 12 schillingen. Kapittel 10. Vuur en licht. Uitgaaf van hetgeen op het Raadhuis gehaald is aan pekworsten reuten en waskaarsen. ; Kapittel 11. SNERRE. voor hes Uitgaaf voor het maken van de donderbussen en rabandekens (geschut). bussen cn rabande- kens. Kapittel 12. | FeaDen voorharde Uitgaven aan premien voor het maken van harde daken, (leijen of te- ' gelen daken) in plaats van riet of stroo Kanittel 13. Allerbande zaken. Uitgaven aan alderhande sakeu. Kapittel 14. Voor het toczigt Uitgaven veor het bewaren der Hinthammer- en Vuchterdijken, alsmede on de Hjinthamer- en de noorten Vuchterdi ken, als- van p bg nede van de poorten. Kunittel 15. DERE, en tccrgeld Uitgaven aan Schepenen voor hun drinken en teeren. al mM on c- en ET, De geheele uitgaaf van het half jaar was 2336 oude schild 2 st. 8 d. payement. , » Ontvang » ” » 2714 oudesch. 1 gqr', 8st. 6 d. payement. Batig saldo 329'/, oude schilden 18 st. 4 d. payement. Formes ESSENS ERE REESE rene ne] — 13 — 1400. 1401. NÅ Bekening van St. Remeys 1400 tot Paeschen 1401. RENTMEESTERS : DIrC BATEN SOENS EN ENGBERT DELFT JACOP AUEN SOENS, VAN WEGE ONS GENADIGE VROUWE VAN BRABANT EN VAN STADSWEGE. ONTVANGSTEN. syg Geld en geldswaarde , Accijnsen en andere middelen, Chijnsen en Pachten alg in vorige rekening. Totaal der ontvangsten 1922'/, oude schild 14 st. 8 d. payement. UITGAVEN. Kapittels 1—10. Zin uitgaven aan lijfpensioenen of ljfrenten, die de stad had te betalen. ,. Lifpensioenen of lifrenteu. Kapsttel 11. Zijn de erfteijnsen door de stad vergolden wordende. & i Nnses of Cyne golden wordende, Kanittelt 12. Uitgaven aan dienarenloon. Dienaren Joon. Kapittel 13. Idem van de Hinthamer- en Vuchterdijken te houden (onderhouden). Onderhoud van de "er ryg enVuch- Kapittel 14. i Betalingen aan bodenloon. Bodenloon. Kapittel 15. Zijn schenkingen van wijnen aan Heeren, Vrouwen en goede lieden. Schenkinges of ver- : is eeringen van wijnen Daarin worden als met wijnen vereerd aangetroffen : aan Heeren en Vrou- wen van aanzien. Den Heer van Hoechstraten. Den Joncher van Craendonce. Des Hertogen Raet van Oirliges. (Oorlog). Den Scepenen van Landen. Kapittel 16. Idem aan Heeren Geestelijken. Idem aan Heeren Geestelijken, Kapittet 17. V g Uitgaven aan het vegen en sohoonhouden der straten. hade de rer 1400. 25, "TÅ 435S 1401. Kapittel 18. Uitgaven an Uitgaven aan straatsteenen en rand. straatsternen en zand. Kapittei 19. 5 Idem san poorten, Idem aan poorten, bruggen, sluizen, dijken en muren, te maken en te ruggen, sluizen dijkeb, muren enz. onderhouden. Kapitlel 20. De kom voor de Uitgaven om de kom in St. Janskerk, waarin stads privilegien bewaard Bede <brisiteden DE werden, te plaatsen. kerk geplaatst. Kapittel 21. Waakhuizen aan dem om de waakhuisen aan de kerkhoven te setten af te breken en weder de kerkhoven. te msken. Kapittet 22. a Fehn ien dige skt: Uitgaven aan premien voor het maken van leijen of tegelen in plaats daer e van stroo of rieten daken. Kapittel 23. Brand, licht enz. Uitgaven van hetgeen op het Baadhuis is gehaald en gebruikt. op het Raadhuis. Kapittiel 24. Tabardgelden aan tUitgaven aan Heeren 8chepenen en Rentmeesters voor hunne kleederen Schepencu en Rent- meesters, (tabarden). Kapittel 25. Idem san stads Idem aan stadsknapen en dienaren. knapen en dienarcn. Kapittel 26. Allerhande zsaken. Uitgeven azn alderhande zsaken. Kapittel 27. Drinkgeld voor : Sshepenen. lon der Vitgaven aan drinkgeld voor Bchepenen, loon der Rentmeesters en voor Rentmcsters en voor het opmaken der rekening. het opma Lening ken derre- — T)e geheele uitgaaf van het half jaar was 2410 oude schilden 23 st. 5 d. FE » ontvang s E , 1922'/, », . 14 9, 3 rr Nadeelig saldo 487'/, oude schilden 8 st. 9 d. 555. | een BBekeniag van Paeschen tot St. Remeys 14072. RENTMEESTERS : HENRICK STEENWEECHS en WILLEME BAX, VAN ONS GENADIGE VROUWE VAN BRABANT EN VAN STADSWEGFE. ONTVANGSTEN. Geld cen geldswaarde, ÅAccijnsen en andere middelen, Chijusen en Pachten als in vorige rekening. Totaal der ontvangsten iu dit halfjaar 2499 oude schilden 3 gqrt, 5 st. 8 d. UITGAVEN. Kuapittel 1—12. Zijn lijfpensioenen of lijfrenten, die de stad te betalen had. Kuapittet 13. Uitgaaf aan dienarenloon, Kanittel 14. Uitgaven aan onderhoud der Vuchteren-, Hinthamer- en Diependijk. Kanpittel 15. Uitgaven voor het vegem en schoonhouden der straten. Kapittet 16. Uitgaven aan Heeren S$chepenen, Gezworens en andere goede lieden, die in stads zaken reisden. Zij waren : Heer Willem van der Aa. Hubert van Ghemert. Årt Stamelaert van Uden. Jan van Gemert. Goessen Steenwech. Heymeric Groey, (Te zamen) ghevaren tot /”oudrichem, om te dedinge mit den Hthoge van Holl., van der Statwegen. Willem Bac (Bax), gereden te Bruessel om te rekenen met Godert Rolants, van der Lijfpensioenen , die die stat daer gilt. Kapittel 17. Zijn de bodenloonen. 1402, Ontvangsten. Lijfpensioenen of lifrenten. Dienarenlocn, Onderhoud van den Vuchter-, Hinthe- mer- en Dicpendijk. Schoonhouden der straten,. såhepenen, Gezwo- rens en andere goede lieden in het belang der stad reizende. Bodenloonen,. 1402. — l6 — Kapittel 18. Onderhaud der truten. . Zijn de uitgaven voor het maken en stoppen der straten. Kapittel 19. Aankoop van Idem voor aankoop van gebakken steen, kalk en sand, van metselwerk houwstoden: en hetgeen daartoe hoort. Kapittel 20. Premien voorharde Uitgaven aan premien voor het maken van harde (leijen of tegelen daken daken. im plaats van stroo of rieten. Kapittel 91. Vuur, lieht, enz. Uitgaven van hetgeen op het Raadhuis gebruikt en gebesigd is. op het Raadhuis. Kapittel 22. Ondeshoud van Onderhoud van poorten, bruggen en dijken. , ruggen, å ken, enz. Kapittel 23. Konen LSG0R et Kosten voor het maken van eene nieuwe valbrug. i i nieuwe valbrug. Waar deze nieuwe valbrug gelegd werd, is in de rekening niet opgegeven, uit de omschrijving der kosten kan echter worden opgemaakt, dat het buiten de Picken- of Vuchterpoort was. De uitgaven voor die valbrug worden niet juist opgegeven, daar in dit kapittel ook voorkomt, voor alderhande ijzerwerk en nagelen aan de nieuwe brug, en aan die andere poerten , bruggen en trappen ende tot aller steden gebesigt te zamen gerekend 186 ligte schillingen myn 3 vlig. Gezamentlijk is de uitgaaf van dit kapittel 231 nye gul., 28'/, plac en 1 vlig. makende 98'/, oude schilden 22 st. 9 d. payements. Kapittel 24. Schenkingen of Zijnschenkingen van wijnen aan Heeren, Vrouwen en andere goede luiden. erne Daaronder worden als met wijnen vereerd aangetroffen : "Houwen van aan- Ten meester van Poslel. »… Kommandeur van Gåemert. »… Hartogen Raet van delre. + Proest van Sente Geerden. , Wijebisscop. » neije Hogenrentmeester Der Abdisse van Toeren. , Yvrouwe van Hogestraten. Den Heer van Diest. —= SEG | SIE: 1402. Der Vrouwe van Zevenbergen. Den Joncher van Craendonce. Heer Otte wyf van der Lecke. Den Balieu van de tollen. » Åbt van Sent truden. » Heer van Meer (Bormeer.) Der Vrouwe van Rotselaer. Den nuwe Drost. Joncher Dire van der Marcke. Der stat Clercken. De Bazelaars. Heer Adam van Mierde op de Hoogtyden voor zynen altaar. Kapittel 25. Uitgaven aan wijnen op het Raadhuis gedronken of die goede luiden te , Win ken: huis gezonden. enz. Kanpittet 26. Uitgaven aan alderhande saken. Allerhande zaken. Daarin komt onder anderen voor : » Item Gielys van Gheel ende Hubert van Ghemert, doe si tut Æmpel | Dagvaard des gereden waire tegen den Heer van Erkel , verteert mit Heer Dirck de Roever Keæchil uamehen. &e en Joncher Dirc den Roever en met veel ander goede luden die dair waren , Arkel. eene Holl. gulden, makende 4 lichte schell. 4 plac. Item. ende Francke van Orten gegeven, om dat si den Schouthet, die Scepenen ende die sait (Rait?) ende des Heeren Raet van Erkel over vuerde doe si op te dachvert ware, 2 sch. Item Bernt Huge soens, om 7 vierdel lakes tut s'Harthoge van Borgodién PE aøsye KØR AS É van den Hertog van ende syne sonen caprunen. Four rondien enrifne É s0nen. Item van deselve caprunen te maken. Mk loGn et: bor: Item Hendrik borduerwerker, van deselve te sticke. duren dier capruynen. " Item des Hartoge bode van HMo//ant, die hi ten Bosch geseynt hadde, doe gorinchem belegerd. men voir Goriæchem lach. Item Jan van Vlime van den kiste te verwe, die voir den kom steet, daar d'stat karten in ligge. ” Kapittel 27. Uitgaven voor drink- en teergeld voor de Heeren Scepenen en loon voor Drink- en tærgeld de Rentmeesters. Fase ge: De geheele uitgaaf van het halfjaar was 2224 oude sch. 5 st. 10 d. istseete ” Æ ontvang F4 M ” 2499 r Fr 3 gr! b st. 8 d. Batig saldo 276 oude sch. 10 st. 5 d. payement. 1406. — 18 — Hiervan afgekort het saldo door bovengemelde Rentmeesters in het 1 halfjaar schuldig gebleven 126'/, oude sch. 16 st. 3 d. payement. Zoo bleef het batig saldo 149 oude sch. 19 st. 5 d. payement. RR enn Mn re mæ Ne, 8. Rekening van Paeschen tot Bamis 1406. 