['A', 'Yenc', '2@eLo', '23', ' ', '1', 'tema', 'de', 'la', 'calidad', 'del', 'aire', 'in-', 'temo', 'no', 'se', 'puede', 'abordar', 'con', 'un', 'enfoque', 'parcial.', 'Esto', 'es,', 'exactamente,', 'lo', 'que', 'esis', 'hacien-', 'do', 'la', 'Agencia', 'para', 'la', 'Protec-', 'cién', 'del', 'Medio', 'Ambiente', 'de', 'Es-', 'tados', 'Unidos', '(EPA),', 'lo', 'cual', 'implica', 'costos', 'y', 'medidas', 'innecesarias.', 'En', 'EEUU', 'se', 'entiende', 'como', '‘‘un', 'edificio', 'enfermo”', 'aquel', 'dunde', 'existe', 'deficiente', 'circu-', 'lacién', 'del', 'aire', 'con', 'gérmenes', 'y', 'productos', 'qui-', 'micos', 'causuntes', 'de', 'enfermedades', 'que', 'gene-', 'van', 'baja', 'productividad,', 'entre', 'las', 'que', 'figuran:', 'imitacién', 'de', 'los', 'ojos,', 'nariz', 'y', ' ', 'AMBIENTE', ' ', ' ', 'Caracas,', 'martes', '13', 'de', 'diciembre', 'de', '1994', 'Necesidad', 'de', 'encontrar', 'equilibrio', ' ', 'La', 'calidad', 'del', 'aire:', '    ', '  ', '  ', '  ', 'minar', 'el', 'efecto', 'del', 'amplio', 'rango', 'de', 'contami-', 'nantes', 'interiores', 'ev', '1a', 'salud.', 'La', 'informacién', 'disponible', 'es', 'limitada', 'y', 'la', 'investigacion', 'cs', 'di-', 'ficil', 'por', 'muchos', 'factores', 'que', 'deben', 'estudiar-', 'se,', 'como', 'los', 'contaminantes', 'mismos,', 'la', 'vea-', 'Ulacién', 'de', 'los', 'edificios', 'y', 'la', 'reaccién', 'distin-', 'ta', 'de', 'cada', 'individuo', 'a', 'las', 'condiciones', 'ambicn-', 'tales', 'exteriores.', 'Sin', 'una', 'investigacién', 'cienti-', 'fica', 'intensa', 'cualquier', 'soluciGn', 'que', 'limite', 'o', 'pro-', 'hfba', 'un', 'contaminante', 'en', 'particular', 'tiene', 'una', 'eficacia', 'dudoss', 'y', 'puede', 'costar', 'millones', 'de', 'dé-', 'lares', 'en', 'gastos', 'innecesarios.', 'Otra', 'via', 'es', 'estimular', 'a', 'las', 'empresas', 'para', 'que', 'se', 'preocupen', 'per', 'los', 'sis-', 'temas', 'de', 'ventilacién', 'de', 'los', ' ', ' ', ' ', ' ', ' ', 'garganta,', 'dolores', 'de', 'cabeza,', 'letargo,', 'vértigo', 'ocasional,', 'néu-', 'seas', 'y', 'falta', 'de', 'concentracion,', 'Se', 'ha', 'especulado', 'con', 'curiosi-', 'dad,', 'y', 'quizds', 'con', 'un', 'toque', 'de', 'pénico,', 'que', 'una', 'enferme-', 'dad', 'aguda', '0', 'crénica', 'podria', 'de-', 'berse', 'a', 'un', '‘‘edificio', 'enfer~', 'mo".', 'Este', 'problema', 'de,', 'salud', 'de-', 'be', 'enfocarse', 'con', 'una', 'solu-', 'cién', 'global', 'y', 'no', 'parcia!', 'co-', 'mo', 'to', 'hace', 'la', 'EPA', 'al', 'concen-', 'trarse', 'en', 'fos', 'contaminan', 'Esto', 'sorprende', 'porgue', 'grlt-', 'pos', 'como', 'Ix', 'Coalicién', 'Am-', 'biental', 'Intema', 'Total', '(Tteqq)', 'deseubricron', 'que', 'sélo', 'en', 'al-', 'gunos', 'casos', 'la', 'mala', 'calidad', 'del', 'aire', 'intemo', 'fue', 'identifica-', 'do', 'como', 'un', 'agente', 'causal', 'tini-', 'co', 'virculado', 'a', 'los', 'efectos', 'ad-', 'versos', 'de', 'Ja', 'salud.', 'Sin', 'embargo,', 'muchos', 'esta-', 'dos', 'en', 'Estados', 'Unidos', 'si-', 'guen', 'el', 'ejemplo', 'cquivocado', 'dela', 'EPA', 'al', 'promuigar', 'legis-', 'laciones', 'sobre', 'el', 'tema', 'del', 'hu-', 'mo', 'del', 'tabaco', 'en', 'et', 'ambien-', 'te', 'ETS,', 'La', 'Agencia', 'Para', 'la', 'Proteccién', 'del', 'Medio', 'Am-', 'bionte', '(EPA)', 'considera', 'que', 'o:', '(¢', 'humo', 'representa', 'un', 'niesgo', 'sigmificativo', 'para', 'los', 'no', 'fuma-', 'dores', 'y', 'que', 'es', 'la', 'primera', 'ca', 'sa', 'de', 'enfermedades', 'atribu', 'das', 'al', 'sindrome', 'del', '“‘edificio', 'enfermo"’.', 'Esta', 'conclu:', '5', 'preocupente', 'porque', 'mu-', 'cho', 'cientificos', 'dudan', 'de', 'los', 'resultados', 'de', 'la', 'EPA,', 'por', 'cuanto', '24', 'de', 'los', '30', 'informes,', 'cientfficos', 'analizados', 'en', 'esa', 'organizacion', 'no', 'demuestran', 'ninguna', 'correlaciga', 'estadisti-', 'ca', 'sobre', 'el', 'humo', 'del', 'tabaco', 'y', 'el', 'riesgo', 'de', 'los', 'no', 'fumado-', 'res', 'de', 'contraer', 'cancer.', 'Hasta', 'el', 'Servicio', 'de', 'Investigacién', 'del', 'Congreso', 'de', 'EEUU', 'cues-', 'tioné', 'la', 'validez', 'de', 'los', 'resul-', 'tados', 'de', 'la', 'EPA.', 'Nog', 'preguntamos', 'enton-', 'los', 'icgistadores', 'responsabilizan', 'al', 'humo', 'del', 'tabaco', 'como', 'cl', 'causante', 'de', 'muches', 'enfermedades', 'atribui-', 'das', 'a', 'la', 'mala', 'calidad', 'del', 'aire', 'inteo?', 'Pues', 'bien,', 'el', 'humo', 'dei', 'tabaco', 'es', 'polficamente', ' ', ' ', '  ', '  ', ' ', ' ', 'edificios', 'y', 'sy', 'impacto', 'sobre', 'la', 'salud', 'de', 'los', 'trabajadores.', 'Las', 'odificios', 'nuevos', 'y', 'sus', 'sis', 'temas', 'de', 'calefacci6n,', 'ventila-', 'cién', 'y', 'aire', 'acondicionado', 'pue-', 'den', 'construirse', 'tomande', 'en', 'cuenta', 'la', 'calidad', 'del', 'aire', 'in-', 'temo', 'y', 'extemo,', 'basados', 'en', 'nuevas', 'tecnologtas', 'probadas', 'y', '4', 'bajo', 'costo.', 'También', 'se', 'recomienda', 'in-', 'wir', 'en', 'que', 'el', 'Gobierno', 'pes-', 'tergue', 'las', 'reglamentaciones', 'costosas', 'hasta', 'que', 'desarrolle', 'un', 'enfoque', 'global', 'de', 'les', 'nor-', 'mas', 'sobre', 'calidad', 'total', 'del', 'ai-', 're', 'interno', 'y,', 'una', 'vez', 'que', 'se', 'hayan', 'establecido', 'estas', 'nor-', 'mas,', 'las', 'empresas', 'pucdan', 'cumplir', 'con', 'ellas', 'adecudndo-', 'las', 'a', 'sus', 'casos', 'particulares,', 'Los', 'estudios', 'demu', 'que', 'es', 'menos', 'costoso', 'ace', 'alternativas', 'para', 'mejorar', 'ja', 'calidad', 'general', 'del', 'aire', 'que', 'imposicién', 'de', 'medidas', 'uni-', 'mes', 'para', 'las', 'contaminan-', 'tes', 'particulares.', 'La', 'mayoria', 'de', 'la', 'gente', 'pasa', 'el', '90%', 'de', 'su', 'tiempo', 'en', 'espacios', 'canstmai-', 'dos', 'y', 'por', 'ello', 'ta', 'politica', 'pa-', 'ra', 'mejorar', 'la', 'calidad', 'del', 'am-', 'biente', 'debe', 'ser', 'global', 'a', 'fin', 'de', 'que', 'sea', 'mas', 'eficiente.', 'LIBERTAD', 'Y', 'OPCIONES', ' ', ' ', '  ', ' ', ' ', '  ', ' ', ' ', ' ', 'ae', '  ', 'Tudus', 'tos', 'dias', 'clegimos', 'los', 'hilos', 'para', 'tejer', 'la', 'compli-', 'cada', 'red', 'de', 'nuestras', 'vidas.', 'Tenemtos', 'opciones', 'sobre', 'los', 'valores', 'morales,', 'hébitos', 'y', 'es-', 'tilos', 'de', 'vida.', 'Sin', 'ellos,', 'riues-', 'tras', 'vidas', 'serfan', 'incompletas.', 'deshilachadas', '¢', 'incluso', 'po-', 'drian', 'deshacerse.', 'Al', 'promulgarse', 'una', 'ley', 'se', 'dan', 'y', 'se', 'quitan', 'opciones.', 'A', 'menudo,', 'fasta', 'las', 'leyes', 'que', 'restringen', 'nuestras', 'opciones', 'son', 'para', 'nuestro', 'beneficio', 'y', 'e}', 'mejoramiento', 'de', 'la', 'socie-', 'dad.', 'Sin', 'embargo,', 'és', 'preciso', 'ser', 'cauteloso,', 'a', 'fin', 'de', 'gue', 'los', 'gobiemos', '0', 'legisladores', 'no', 'crucea', 'ta', 'linea;', 'es', 'docir,', 'no', 'eli-', 'jan', 'por', 'nosotros', 'lo', 'que', 'nos', 'co-', 'Tresponde', 'en', 'cuanto', 'a', 'los', 'de-', 'rechos', 'individuales.', 'En', 'Estados', 'Unidos', 'existe', ' ', ' ', 'atractivo,', 'logra', 'desviar', 'la', 'aten-', 'cidn', '¢', 'impide', 'resolver,', 'verda-', 'deramente,', 'los', 'problemas', 'mds', 'graves', 'de', 'la', 'ca-', 'lidad', 'uel', 'aire', 'interna.', 'El', 'Instituto', 'Nacional', 'pa-', 'ra', 'la', 'Seguridad', 'y', 'Salud', 'Ocupacional', 'realiz6', 'una', 'investigacién', 'mediame', 'la', 'cual', 'se', 'revisa~', 'ron', 'més', 'de', '200', 'instalaciones', 'entre', 'colegios,', 'centros', 'de', 'salud,', 'oficinas', 'gubernamentales', 'y', 'ernpresas,', 'en', 'las', 'que', 'se', 'determind', 'que', 'la', 'cau', 'sa', 'principal', 'y', 'las', 'mayores', 'quejas', 'en', 'relacion', 'con', 'la', 'calidad', 'del', 'aire', 'es', '!a', 'ventilacién', 'inade-', 'cuada.', 'Esto', 'fue', 'confirmado', 'por', 'fa', 'Oficina', 'de', 'Contabilidad', 'General,', 'la', 'cual', 'expresé:', '**...Co-', 'rregir', 'los', 'problemes', 'de', 'ventilacién', 'pucde', 're-', 'ducir', 'los', 'problemas', 'dei', "a're", 'interno', 'ms', 'rapi-', 'do', 'y', 'extensamente', 'que', 'identificar', 'y.', 'controlar', 'individualmente', 'a', 'los', 'contaminaates', 'interio-', 'res",', 'UNA', 'SOLUCION', 'GLOBAL', 'Al', 'regular', 'los', 'contaminantes', 'interiores', 'in-', 'dividuales', 'o', 'corregir', 'las', 'deficiencias', 'de', 'ven-', 'dlacién', 'no', 'se', 'resueclve', 'el', 'problema.', 'Sdlo', 'con', 'enfoques', 'globales', 'nucde', 'abordarsc', 'esta', 'polé-', 'mica', 'situacién.', 'Algunas', 'sugerencias', 'son,', 'en-', 'tre', 'owas,', 'la', 'realizacion', 'de', 'esaxdios', 'para', 'dever-', ' ', ' ', ' ', ' ', 'Este', 'problema', 'de', 'salud', 'debe', 'enfocarse', 'con', 'una’', 'solucién', 'global', 'y', 'no', 'parcial,', 'como', 'Jo', 'hace', 'la', 'EPA', 'al', 'concentrarse', 'en', 'los', 'contaminantes.', 'Esto', 'sorprende', 'porque', 'grupos', 'como', 'la', 'Coalicién', 'Ambiental', 'Interna', 'Total', '(Tteqq),', 'descubrieron', 'que', 'sélo', 'en', 'algunos', 'casos', 'Ia', 'mala', 'calidad', 'del', 'aire', 'interno', 'fue', 'identificado', 'como', 'un', 'agente', 'causal', 'tinico', 'vinculado', 'a', 'los', 'efectos', 'adversos', 'de', 'la', 'salud', 'Especial', 'Be', 'ECONOMIA', 'HOY', 'una', 'tendencia', 'que', 'no', 'debe-', 'mos', 'seguir', 'y', 'es', 'que', 'involucra', 'en', 'ei', 'derecho', 'de', 'sus', 'ciudddanos', 'etegir', 'entre', 'fumur', '0', '10.', 'Al', 'gunos,', 'en', 'el', 'Gobierao', 'de', 'Estados', 'Unidos,', 'er.', 'sea', 'federal,', 'estatal', 'o', 'local,', 'estan', 'impo-', 'niendo', 'sus', 'puntos', 'de', 'vista', 'basados', 'en', 'evi-', 'dencia', 'cientifica', 'equivocada,', 'Est4n', 'ulilizando', 'estudios', 'sobre', 'el', 'tema', 'del', 'humo', 'del', 'tabaco', 'en', 'el', 'ambiente', 'ETS,', 'altamente', 'criticados', 'por', 'la', 'comunidad', 'cientifica', 'intemacional.', 'En', 'el', 'fondo', 'esta', 'visin', 'lo', 'que', 'hace', 'es', 'aten-', 'tar', 'contra', '!a', 'libertad', 'de', 'clegir.', 'Al', 'sentuciar', 'gue', 'cl', 'hurrio', 'del', 'tabaco', 'es', 'una', 'amenaza', 'y,', 'en', 'consecuencia,', 'puede', 'evitarse', 'al', 'prohibir', 'fu-', 'mar,', 'estén', 'destruyendo', 'el', 'derecho', 'de', 'clegir', 'op-', 'ciones', 'y', 'estan', 'cercenando', 'nuestras', 'libertades.', 'Anté', 'el', 'todo', 'o', 'la', 'nada', 'pareciera', 'convenien-', 'tc', 'adoptar', 'una', 'posicién', 'intermedia,', 'es', 'decir,', 'Hegar', 'a', 'un', 'acuerdo', 'que', 'implique', 'concesién', 'miutua', 'para', 'que', 'nadie,', 'fumadores', 'y', 'no', 'fuma-', 'dores,', 'pierdcn', 'sus', 'derechos.', 'Es', 'necesario', 'for-', 'mular', 'politicas', 'y', 'adoptar', 'medidas', 'tendentes', 'a', 'proteger', '10s', 'derechos', 'de', 'todos,', 'pero', 'sicm-', 'pre', 'ieniendo', 'como', 'norie', 'Ie', 'preservacién', 'de', 'nuestras', 'opciones', 'y', 'libertades.', ' ', ' ', ' ', ' ', ' ', ' ', ' ', '~', 'ba', 'ae', '   ', '99L6FSSpOe']