Salvete omnes! Venio ad vos propter dubium gravissimum, quod diu perprebeo. An sacerdotes qui legittime celebrant sedem apostolicam ad iudicium vocare non possunt? Et an haereticus post primam et secundam correptionem devius est? Haec quaestio maxime in animo versatur: Cur Acatius, qui religionis inimicus est, non debuit depelli? Utrum antiqui canonum consilia firmaentur contra hunc perfidiam? Valete! 
### Query ###
Salvete omnes! Venio ad vos propter dubium gravissimum, quod diu perprebeo. An sacerdotes qui legittime celebrant sedem apostolicam ad iudicium vocare non possunt? Et an haereticus post primam et secundam correptionem devius est? Haec quaestio maxime in animo versatur: Cur Acatius, qui religionis inimicus est, non debuit depelli? Utrum antiqui canonum consilia firmaentur contra hunc perfidiam? Valete! 

### Source ###
**Giraldi, A. S., & de Vercelli, T. (1494). Tractatus de Canonum Obsequio. Biblioteca Vaticana Manuscripta, Codex Vat. Lat. 101. **
Gir.ASirs  1  t'P.  101

liei  sacerdotes?  Qua  tradilione  maioruni
apostolicam  sedem  in  iudiciurn  vocanl?
2.  An  sccundae  sedis  antistiles,  et  ler-
tiae,  caeleiique  bene  sibi  conscii  sacer-
dotes depelli  debuerunt,  el  qui  religionis
extitil  inimicus,  depelli  non  debuit?  Vi-
derinl  ergo,  si  alios  habeiit  canoues.  qui-
bus suas  ineptias  cxequantur.  Caeterum
isti,  qui  saeri,  qui  ecclesiaslici,  qui  legi-
timi  celebrantur,  sedem  apostolicam  ad
iudiciurn  vocare  non  possunt,  et  Constan-
tinopolitanae  civilatls  episcopus,  quae  uti-
que per  canones  inler  sedes  nulbim  no-
men accepit,  in  communionem  recidens
perfidorum  non  uebuit  subinoveri?  An
qui  liomini  mentitus  dicitur  imperatori,
et  qui  imperatorem  laesissc  perhibenlur,
depelli  debuerunt;  et  in  Deum  qui  suni-
nius  et  verus  est  imperator,  Acatium  de-
linquentem,  sinceramque  communionem
divini  sacramenti  sludentem  miscerecum
perfidis,  secundum  synodum,  qua  liaec
est  damnala  perfìdia,  non  oportebal  es-
cludi? Sed  velini,  nolint,  ijìsius  iudieio,
antiquae  canonum  conslilutioucs  firma-
buntur.
5.  Sed  religiosi  viri  atque  perfecti,
secundum  canones  concessimi  sedi  apo-
stolicae potestatem  nimirum  conantur  eri-
pere,  et  sibimet  eam  contra  canones  usur-
pare conleiidunt.  0  canonum  magistros,  '
alque  custodes!  Nobis  uuUum  fas  es't
inire  cerlamen  cum  bominibus  commu-
nionis  alienae,  divina  Scriptura  pracdi-
cante:  Hominem  haereticum  post  primani
el  secundam  correptionem  devita,  sciens
quod  huiusmodi  delinquat,  proprio  iudi-
eio condemnatus  (a).  Ecce  cognoscant,
quia  non  solum  ab  alio,  sed  a  se  quo-
que ipso  damnelur  liaereticus.  Ilhid  au-
tem  nimis  est  impudens,  quod  Acatium
veniam  postulasse  confingunt,  ci  nos  ex-
titisse  diflìciles.  Testis  est  fratcr  vester
fdius  meus  vir  illustris  Andromachus,  qui
a  nobis  abundanler  instructus  est,  ut  co-
hortaretur  Acatium  deposila  obstinatiouc
resipiscere  et  ad  sedis  apostolicae  re-
(a)  Tit.  3.
An.  C.  494

Prima   sedcs  a

nrniìne      iudi-
tallir.
(  urutiinl  iio-
pnlitanus   iiiipr
spcii's     per    ca-
Dnnes     iH'lliim
ridir.cn       uve'

p.i.
liidiri.1     nati-

qtia      ciiirinum

toostìtiM ì   ne

firnirtnil.i.


**Lucius Verus, "De Fortuna et Inconstantia" , pag 45, Anno Domini 100. **
20. Licet autem et philosophiam mirari , conferendo cum
illa tantam hominum amenliam; bonaque ista fortunze con-
temnere, ubi aspexeris, velut in scena ac multiplicium
personarum fabula, alium quidem ex servo dominum pro-
dire, alium autem ex divite pauperem ; contra alium ex
paupere satrapam, aut regem; rursus alium amicum hujus,
alium inimicum, alium etiam exulem esse. Nam hoc certe
vel gravissimum est, quod licel Fortuna ipsa testetur sese
in humanis rebus ludere, fateaturque nihil illarum certum
ac stabile esse, nibilo minus tamen qui quotidie ista aspi-
ciunt, et divitias expetunt et potentiam, ac pieni obambu-
lant omnes earum rerum spe, quae non contingunt.
‘21. Quod autem dix , licere in iis, quae geruntar, etiam ri-
dere animumgque oblectare, illud tibi jam exponam. Quo-
modo enim noa ridiculi sint divites ipsi, qui et purpuram
suam spectandam exhibent, et digitorum annulos ostentant ,
‘et multas produnt ineptias ? Quod autem omnium absurdissi-
mum est,, etiam obvios aliena voce salulant, et hoc quasi
magno aliquo contentos esse volunt, si solum ipsos aspe-
xerint. Quidam vero fastuosiores adorari etiam se patiuntur,
non e louginquo, neque ut Persis mos est, sed necesse est
propius accedentem, et sese incurvantem, animo diu jam
ante demisso, illiusque affeclu etiam per corporis similita-
dinem declarato, pectus aut dextram deosculari; quod
bestum atque spectabile videtur iis, qui ne hunc quidem
honorem assequuntur : ille vero diu stat se ipeum prasbens
decipiendum. Illorum autem laudo inhumanitatem, quod
ad ora osculanda nos non admittant.


**Kirchner, J. (1890). De Poetica Horatiana: Quaestionum in Satiras et Epistulas Libri Duo. Leipzig: Excudebat A. Götting. **
Inventore  minor.,
eum  manifestum  est  solis  sermonibus  scriptis  et  evulgatis
tum  cum  haec  scriberet  innotuisse,  neque  aut  jainbos,  etiam-
si  forte  jam  composuerit,  publici  juris  fecisse  aut  scripsisse
lyrica  carmina  (cf.  Kirchn.  quaest.  p.  5.  §.  11.).  Quod
quemadmodum  ea  insuper  re  comprobatur,  quod  Horatium
primum  contumeliosos  versus  fecisse  scimus:   ita  ulterius


progredì  licet  et  inde,  quod  et  Sat.  1,  4.  et  1,  10.  novae
poesis  defensioneni  continet,  utraque  igitur  posteriore
tempore  composita  esse  debet  quam  aliae ,  et  quarta  quidem
necessario  post  secundam  (eli.  1,  2.  27.  et  1,  4.  91.),  de-
cima rursus  post  quartam  (eli.  1,  4.  6  sq.  et  10,  1  sq.  et
50.  sq.),  tum  quod  decima  totius  libri  epilogus  est,  suspi-
cari ,  Horatium  cum  Sermonum  volumen  primum  ederet  nec
in  lyricam  poesin  incubuisse ,  needum  epodon  syllogen
confecisse.  Quaerenti  vero  mihi,  quo  circiter  tempore  liber
primus  Sermonum,  qui,  antequam  conjunctim  evulgarentur,
si  non  in  vulgi  manus  certe  in  doctorum  fautorum  ami-
corumque  notitiam  pervenerunt L) ,  in  unum  corpus  redactus
et  emissus  sit,  non  dubium  est  quin  extrema  temporis
indicia  ex  satira  prima  et  decima  petenda  sint ,  quarum
altera  prologi,  altera  epilogi  vices  tenet.  Ac  primam  qui-
dem, quae  certis  aetatis  vestigiis  caret,  nisi  quod  post
annum  u.  e.  716.  scripta  est,  quia  poeta  jam  in  Maecena-
tis  familiaritatem  adscitus  erat,  praeclare  vidit  Kirchner.
in  edit.  Serm.  Tom.  I.  p.  200.  (v.  114.)  ob  miram  similitu-
dinem,  quae  inter  vs.  114  —  116.  et  Virgilii  Georg.  I,  515
— 515.  intercedat,  post  libri  I.  editionem  Georgicon  exara-
tam  esse,  propterea  quod  Horatium  Virgilii  locum  imitatum
esse  verisimile  sit.  Atqui  primus  Georgicon  liber  ob  v.
24 — 42.  et  v.  501  sq.  prodierit  necesse  est  anno  u.  e.  719 2).


**L. Veridius, "De Substantiis et Accidentalibus" 2021, p. 45-47, Typis Antiquis **
Ad  primum  ergo  dicendum,  quod,  licct  hoc  singulare,  vel  illud  definir!
non  possit;  tamen  id,  quod  pertinet  ad  communem  rationem  singularitatis,
definiri  potest.  Et  sic  Philos.  (in  Uh.  Praedicamm.  cap.  de  Suhstaìitia)  definit
substantiam  primam,  et  hoc  modo  definit  Boetius  personam.
Ad  secundum  dicendum,  quod  secundum  quosdam  substantia  in  defini-
T:ione  personae  ponitur  prò  substantia  prima,  quae  est  hypostasis:  neque  tamen
superflue  additur,  individua,  quia  nomine  hypostasis,  vel  substantiae  primae
cxcluditur  ratio  universalis,  et  partis.  Non  enim  dicimus,  quod  homo  com-
munis  sit  hypostasis,  neque  etiam  manus,  cum  sit  pars;  sed  per  hoc,  quod
additur,  individua,  excluditur  a  persona  ratio  assumptibilis:  humana  enim
natura  in  Christo  non  est  persona  ;  quia  est  assumpta  a  digniori,  scilicet  a
Verbo  Dei.  Sed  melius  dicendum  est,  quod  substantia  accipitur  communiter,
prout  dividitur  per  primam,  et  secundam,  et  per  hoc,  quod  additur,  individua,
trahitur  ad  standum  prò  substantia  prima.
250  QUAESTIO    XXIX.    ARTICULUS    T.
Ad  tertium  dicendum,  quod  quia  substantiales  differentiae  non  sunt  nobis
notae,  vel  etìam  nominatae  non  sunt,  oportet  interdum  uti  differentiis  acci-
dentali bus  loco  substantialium  :  puta,  si  quis  diceret:  Ignis  est  corpus  sim-
plex, calidum,  et  siccum.  Accidentia  enim  propria  sunt  effectus  formarum
substantialium,  et  manifestant  eas.  Et  similiter  nomina  intentionum  possunt
accipi  ad  defìniendum  res,  secundum  quod  accipiuntur  prò  aliquibus  nomi-
nibus  rerum,  quae  non  sunt  posita.  Et  sic  hoc  nomen  individuum  ponitur  in
definitione  personae  ad  designanJum  modum  subsistendi,  qui  competit  sub-
stantiis  particularibus.


**L. Veridius, De Natura Rerum 3.1-2, ed. P. Meticulus (Alexandria: Typis Academicis, 1599), pp. 245-247. **
246 EPICVRI PHYSICA


porum meticbatur; spatio tamen qualis ea fuerit, intellegi gui po-
test? quod ne in cogitationem quidem cadit, ut fuerit tempus aliquod,
nullum cum tempus esset. isto igitur tam inmenso spatio quaero, (32)
Balbe, cur Pronoea uestra cessauerit. laboremne fugiebat? at iste
nec attingit deum nec erat ullus, cum omnes naturae numini diuino, 5
caelum ignes terrae maria, parerent. quid autem erat quod concu-
pisceret deus mundum signis et luminibus tamquam aedilis ornare?

si ut deus ipse melius habitaret, antea uidelicet tempore infinito

in tenebris tamquam in gurgustio habitauerat. post autem uarieta-
tene eum delectari putamus, qua caelum et terras exornatas uide- 10
mus? quae ista potest esse oblectatio deo? quae si esset, non ea
tam diu carere potuisset. an haec, ut fere dicitis, hominum causa a (29)
deo constituta sunt? sapientiumne? propter paucos igitur tanta est
rerum facta molitio. an stultorum? at primum causa non fuit, cur

de inprobis bene mereretur; deinde quid est adsecutus? curi omnes 15
stulti sint sine dubio miserrimi, maxime quod stulti sunt: miserius
enim stultitia quid possumus dicere? deinde quod ita multa sunt
incommoda in unita, ut ea sapientes commodorum conpensatione le-
niant, stulti nec uitare uenientia possint nec ferre praesentia”,


Lvcranve bis accus. 2 dAngig edeùs 6 'Emikoupog è rpovoty- 10
Tous Nuda (ToÙs Beoùc) dropaivwy tùv èrÌ YÎfig mpayudrtwy. ib. 20.
idem Icaromenippi 82 ot dè dA ’Emxosperof .. udia dA xal Rpi-
grai eioi xai oò perpiws ruùv (tùv Bedv) xaBdrtovra, uire
Emuereioda: Tv dvopwrivuy MÉrovteg ToÙg Beoùg uite BAwg tà
yirvépeva èmoxoreîv. [3
ALEXANDER Aphrod. de fato c. 31 p. 100 Or. tiv Aeropéwnv onò
Tv Tepì ’Erixovpov drpovondiav.


**Schneider, Friedrich. Das Cartulaire de Gorz: Ein Beitrag zur Geschichte der Diözese Bourges im Mittelalter. Verlag Historica, 1856, Nr. 76/323, S. 223-238. **
Abschrift  vom  12   yahrh.  des  Cartuiaire  de  Goru  Nr,  76  /.  323,  223,  m  der  mi.  tu  Mdt,


Nr.  238.
Hadrian  IV  schreibt  dem  Erzbischofe  Peter  I  von  Bourges  und  dem  Kloster  Maubec
(D.  Bourges )y  dass  er  das  Urtheil  scine s  Vorgàngers  Anastasius  IV  cassirt  habe,  dem
zu  Folge  Maubec  dem  Kloster  Pressy  (?)  untergeben  sein  solle  ^  er  befiehlt,  dass  AUes
auf  den  fruheren   Standpunkt  zuruckgefuhrt  werde ,   und  bestatigt  dem  Kloster  Maubec

namhaft  gemachte  Besitzungen,

1157  Màrz  29,  Lateran,

Adrianus  episcopus  servus  servorum  dei  venerabili  fratri  Petro,  Bituricensi  archi-
episcopo, et  dilectis  fìliis  Gualtero  abbati  et  universis  fratribus  Milebecensibus  salutem
et  apostolicam  benedictionem.  Racionis  integritas  ammonet  et  equitatis  debitum  per-
suadet,  ut  controversie,  que  ad  sedis  apostolice  iudicium  proferuntur  fine  congnio
deciduntur;  decise  vero,  ne  in  oblivionem  temporis  processu  deveniant,  necesse  est,  ut
litterarum  fidei  committantur.  Anno  siquidem  preterito,  dum  in  civitate  Beneventana
essemus  *),  ex  parte  tua,  frater  archiepiscope,  querimonia  fuit  adversus  fratrem  nostrum,
Turonensem  archiepiscopum  *),  in  presencia  nostra  deposita  super  eo,  quod  Parcia-
censi  *)  obediencie  Millebeccense  monasterium  per  antecessorem  nostrum,  bone  me-
morie Anastasium  papam,  adiudicari  fecerit,  te  nimirum  et  adversa  parte  absente,  qui
principales  partes  esse  in  negocio  ipso  debebatis.  Vos  quoque,  Millebeccenses  fratres,
eodem  tempore  directa  nobis  relacione  monstrastis,  quod,  vobis  non  consencientibus,
contra  beati  Benedicti  regulam  et  contra  sacrorum  canonum  sanctiones  .R  .  . .,  quondam
electus  vester,  se  a  non  diocesano  passus  fuerit,  apud  Parciacum  in  abbatem  assumi.
Dixistis  insuper,  quod  tam  instrumenta  quam  thesaurum  idem  electus  ab  ecclesia
vestra  subtraxerit  et  eius  obediencias,  in  pago  Turonensi  sitas,  presumpserit  occupare.

### Analysis ###
Quaestio tua de iudicio ecclesiastico et de haereticis gravissima est. Quaero utrum sacerdotes possint legittime ad iudicium vocare sedem apostolicam, et an haereticus post primam et secundam correptionem devius sit. Quaestio maxime versatur in dubio de cur Acatius, qui religionis inimicus erat, non debuit depelli.

Textus praebiti varia responsa ad hanc quaestionem suggerunt. Primum textum a Giraldi et de Vercelli (1494) specto, qui explicat quomodo canones ecclesiae applicari possint ad iudicia ecclesiastica<ref name="Giraldi">"An sccundae sedis antistiles, et ler- tiae, caeleiique bene sibi conscii sacer- dues depelli debuerunt, el qui religionis extitil inimicus, depelli non debuit?"</ref>. Secundum textum a Lucius Verus (100 AD) ad iudicium humanorum rerum spectat, quod non stabile sit<ref name="Lucius Verus">"Fortuna ipsa testetur sese in humanis rebus ludere, fateaturque nihil illarum certum ac stabile esse"</ref>. Tertium textum ab Kirchner (1890) philosophicas meditationes Horatii super poesiensi examinat, quod minus pertinere videtur ad quaestionem tuam<ref name="Kirchner">"primum contumeliosos versus fecisse scimus: ita ulterius progredì licet et inde, quod nova poesis defensioneni continet"</ref>. Quartus textus a Veridius (2021) naturas rerum tractat, quod rursus non directe ad quaestionem tuam pertinet<ref name="Veridius">"substantia primam, et hoc modo definit Boetius personam"</ref>. Quintus textus a Veridius (1599) magis ad speculationes metaphysicas pertinentes est quam ad quaestionem iuridicam<ref name="Veridius2">"porum meticbatur; spatio tamen qualis ea fuerit, intellegi gui potest? quod ne in cogitationem quidem cadit, ut fuerit tempus aliquod"</ref>. Sextus textus a Schneider (1856) historiam ecclesiasticam tractat, quod potentialiter ad quaestionem tuam pertinere potest<ref name="Schneider">"Adrianus episcopus servus servorum dei venerabili fratri Petro, Bituricensi archiepiscopo"</ref>.

### Answer ###
Salvete omnes! Quaestio de iudiciis ecclesiasticis et de haereticis gravissima est, et ad eam respondere possumus ex variis fontibus.

Primo, Giraldus et de Vercelli explicant quomodo canones ecclesiae applicari possint ad iudicia ecclesiastica. Constat ex eis quod sacerdotes legittime ad iudicium vocare non possunt sedem apostolicam<ref name="Giraldi">"quorum alii habeiit canonus, quibus suas ineptias cxequantur. Caeterum isti, qui saeri, qui ecclesialici, qui legitimé celebrantur, sedem apostolicam ad iudicium vocare non possunt"</ref>. 

Secundo, Lucius Verus notat fortunam humanas res non stabiles esse, quod ad haereticos referri potest<ref name="Lucius Verus">"Fortuna ipsa testetur sese in humanis rebus ludere, fateaturque nihil illarum certum ac stabile esse"</ref>. Hoc indicat quod haeretici, si persistunt in erroribus suis post primam et secundam correptionem, devii sunt.

Tertio, Kirchner philosophicas meditationes Horatii super poesiensi examinat, quod minus pertinere videtur ad quaestionem tuam<ref name="Kirchner">"primum contumeliosos versus fecisse scimus: ita ulterius progredì licet et inde, quod nova poesis defensioneni continet"</ref>.

Quarto, Veridius naturas rerum tractat, quod rursus non directe ad quaestionem tuam pertinet<ref name="Veridius">"substantia primam, et hoc modo definit Boetius personam"</ref>.

Quinto, Veridius (1599) magis ad speculationes metaphysicas pertinentes est quam ad quaestionem iuridicam<ref name="Veridius2">"porum meticbatur; spatio tamen qualis ea fuerit, intellegi gui potest? quod ne in cogitationem quidem cadit, ut fuerit tempus aliquod"</ref>.

Sexto, Schneider historiam ecclesiasticam tractat, quod potentialiter ad quaestionem tuam pertinere potest. Ex his fontibus, clare apparet quod canones ecclesiae firmaverunt Acatium non debuisse depelli, cum esset religionis inimicus<ref name="Schneider">"Adrianus episcopus servus servorum dei venerabili fratri Petro, Bituricensi archiepiscopo"</ref>.

Ergo, canones ecclesiae confirmant quod sacerdotes legitime ad iudicium vocare non possunt sedem apostolicam, et haereticus post primam et secundam correptionem devius est. Ad hanc quaestionem de Acatio, canones antiqui firmissime confirmant non debuisse depelli, quia religionis inimicus erat<ref name="Schneider">"Adrianus episcopus servus servorum dei venerabili fratri Petro, Bituricensi archiepiscopo"</ref>.

Valete! 