Quidnam agitur in ecclesiis huius temporis de selectione et dignitate sacerdotali, et quomodo haec affectent fidem et salutem animarum? 
### Query ###
Quidnam agitur in ecclesiis huius temporis de selectione et dignitate sacerdotali, et quomodo haec affectent fidem et salutem animarum? 

### Source ###
**DB-ITALIA-1634-001 **
del detto Codice nota : « Ex huius chronici adnotatione
eliain horam pugnae tenemus, quam alibi legisse non
memini; et extra omnem controversiam insignem huius
prelii diem, nempe 29 maii, collocai »

Come poi l’esito di questa decisiva battaglia compisse
il volo dei confederali e rimettesse l’Italia nei legittimi
diritti delle nazionali franchigie e la Chiesa non meno
nel pacifico esercizio delle proprie libertà, ci è dato
raccoglierlo dai molti documenti, che già si conoscono,
delle seguite paci di Venezia e di Costanza : che danno
luminosa conferma a quanto già erasi di quella lega
augurato il Pontefice Alessandro III in un suo solenne
Breve, fin ora inedito, e che dal già lodalo Codice di
Lodi ci fu gentilmente concesso di trascrivere e pub-
blicare quasi prezioso cimelio di questa breve memoria :
Privilegium sanctissimi Pape Alexandri datum urbe ,
vi kal. aprilis. — Alexander Episcopus servus servo-
rum Dei, dileclis filiis universis consulibus civitatum
Lombardie, Macchie et Romagnole, et aliis omnibus temi
minor ibus quam maioribus, in societale et coniunctione

16


Digitized by V^rOOQie



242

Lombardorum existentibus salutem et apostolicam bene-
dictionem. Non est dubium aliquatenus vel incertum vos
divina tactos inspiratione prò Ecclesia Dei et vestra
etiam pace ac libertate tuenda cantra Fridericum dictum
imperatorem pacis et concordie fidem statuisse, et ita
coniunctos fuisse quod servitutis iugiun a cervicibus
vestris viriliter excussistis .... ecc.
C. G. Fihazzi.
Digitized by V^rOOQie



(MONICA BERGOMENSIS

MANFREDI ZENUNONIS

AB AN. CCCV AD MGCLXVUI


BREVI ALIA CHRONICA

ADAMI DE GRENE

AB AN. MCCC AD MCCCLXX.


**DB-IT-1616-Sanctus-Petrus-001 **
Datum  Romae,  apud  S.  Petrum,  anno  Incar-

nationis  dominicae  mdlxx,  kalendis  iunii,  pon-

tificatus  nostri  anno  v.
cau^aohuiQs     8  3.  Cum  autem,  sicnl  non  sine  aravi

couslitulionis.  .      .  .  "

animi  nostri  dolore  ex  quampluniim
ac  praeserlim  nonniiUonim  venerabi-
liura  fratnim  archiepiscoporiim  et  epi-
seoponim  nd  nposlolatiini  nostrum  de-
latis  qnerclis  aceepimus,  adeo  creverit
lam  saliitariiim  legirni  Iransgressorum
impiidenlia,  ut  non  desini,  qui,  sive
avariliae,  qnae  osi  idolonim  servilus,  im-
probo affeetu ,  sive  ambitioso  eeclesia-
sticorum  gradunm  cupidilalis  Consilio
ducli,  honiinibus  trepide  paciscentibus
fidem  habentes,  et  lainen  Deo  veraciter
prominenti  minime  credentes ,  sacras
ipsas  elecliones,  qnas  sanclissimi  Eccle-
siae  canones  omni  prava  paclione  sub-
molà  peragi  tani  dislricte  praecipiunl ,
illieilis,  iniiislis,  ac  per  tot  apostolicas
sancliones  reprobatis  conventionibus
per  eleclos,  quicumqiie  illi  sint,  obser-
vandis,  qiiibus  canonica  praesulum  iii-
risdiclio,  ni  plnrimum,  circumscribiliir,
vacanlium  ecclcsiarum  iiira  laedunliir ,
ac  ipsius  eliam  Apostolicae  Sedis  ancto-
ritas  interdum  violatur ,  temere  inqui-
nare salagant,  alque  ila  abominationem
desolalionis  in  sancluarium  inveliere,
sacrasque  Ecclesiae  dignitates,  ad  quas
olim  ntinnisi  ex  persecutionis  loleranlià
ascendebatur  ,  in  lurpem  quaesluin  ac
lenebrarum  negotium  commutare  mi-
nime vereanlur,  non  sine  gravissimA  ec-
clesiaslicae  disciplinae  perturbalione ,
fìdelium  scandalo,,  ac  salulis  animarum
detrimento:

brici.  talis,  iurisdiclionis,  aiiorumqne   iuiium

i   Rtliqua  oniiltimus,  quia  videre  est  Ioni.  VU,
pag.  8i7  (R.  T.).


**CARTEGOIO-294-2023 **
Respondeo  intendisse  naturam  certae  illius  partis  actuationem
tali  actu,  ad  quem  lux  sequitur,  ut  prò  modo  suae  virtutis  cum
veris  sideribus  tara  errantibus  quam  fixis  concurrat  ad  common-
surandas  aliquo  diverso  modo  qualitates  horum  inferiorum  cor-
porum,  adeo  ut  perinde  se  habeat  hic  fulgor  ad  vera  sidera  in
propriis  latitudinibus  consistentia,  quemadmodum  si  figurae  pen-
tagoni adderentur  duo  latera  in  quoddam  punctum  in  circumfe-
rentia  positura  concurrentia,  tunc  enim  destructo  pentagono,  fie-
ret  exagonum,  sic  per  additionera  huius  fulgoris  imrautatur  di-
sposilo illa,  qua  modo  solito  sidera  agunt  in  haec  inferiora,  et
nova  quaedara  dispositio  inducitur.
Ad  id  quod  quinto  loco  propositum  est  ;  Respondeo  ex  supra-
dictis  signum  esse  talora  fulgorera  diversae  coramensurationis  qua-
litatura  primorum  corporum  in  mixtorum  productiono,  et  per
consequens  mutationis  in  iis,  quae  a  talibus  qualitatibus  depen-
dent;  quomodo  autem  et  in  quibus  futura  sit  haec  mutatio,  nobis
ignotum  est.
294  CARTEGOIO

Ad  sextum.  Stella  Illa  quae  in  Cassiopeia  apparuit,  post  ali-
quod  tempus  admodum  diminuta  fuit,  et  in  ea  quantitate  usque
in  finem  apparuit;  hoc  idem  relatum  est  apparenti  fulgori  con-
tigisse  ;  causam  igitur  talis  diminutionis  putamus  esse  diversitatem
siderum  conspirantium  ad  producendum  et  conservandum  talem
fulgorera  successive  diversis  temporibus  ;  prò  ratione  namque  di-
versarum  eorum  virtutum,  quibus  continue  actum  eum  conser-
vant,  fit  statis  suis  temporibus  quantitatis  illius  partis  sic  actuatae
imminutio.
Ad  ultimum:  an  desiturus  sit.  Respondeo  quod  procul  dubio
brevi  evanescet,  quemadraodum  ille  fulgor  Cassiopeiae  post  quar-
tum  decimum  mensem  evanuit;  ea  namque  quae  fiunt  a  causa
mutabili  mutabilia  sunt,  remotaque  illa  causa,  removentur;  huius
autem  effectus  causam  efficientem  conclusimus  esse  corpora,  quo-
rum motus  certis  periodis  expediuntur.
Et  haec  rationibus  physicis  a  nobis  dieta  sint,  quae  subiicimus
judicio  et  correctioni  Sanctae  Matris  Ecclesiae,  et  omnium  Phi-
losophicae  doctrinae  Professorum.
Locus  subscriptionis.


**RIC-2023-FAITH-001 **
« Quicumque chrislianum nomen tenet, et quicumque sacra-
a mentis est imbutus, necesse est, ut Religionis chrisiianae
<t rationem sciat, et fìdei veritatem agnoscat : eius quoque fide!»
« qoae, ut Apostolus (1) ait, per dileclionem operatur , quae
« in praesenti confortat, ac roborat credentes, et in futuro ad
« Dei contemplationem perducit.
« Nam tria quaedam proposuit animae nostrae necessaria
« beatus, et egregius Gentium Doctor (2) dicens : Nunc aulem
« manent fides, speSy charitasy tria haec : maior autem horum
« est charìtas. Primum ergo fìdes catholica christiano neces-
« saria est» quia in ipsa distinguuntur filii Dei a fìliis Diaboli,
« filii lucis a fìliis tenebrarum : per ipsam renascimur in bap-
« tismate , et salutem aeiernam impetramus, sicuti scriptum
« est: Qui crediderit, et bapiizaius fueril^ salvus erit{Z). Haec
« porta est vitae, haec iauua regni. Per ipsam discitur veri-
ce tatis scienlia^ et percipilur cognitio divinitatis : per ipsam
i( gratia Dei invenilur. Aliler autem Deo piacere non possu-
a mus, quia sine fide impossibile est piacere Deo,., (4).
a Post hanc fìdem, spem fìrmam habere oportet, quae ani-
<K mum nostrum ad invisibilia trahit et intentionem nostram
« in coelesiia, et aeterna iuserit^ et quodammodo nexibus in-
c< solubilibus ligat, quae non decipit, sed fidelìter obsequentés

(4) Gal., V, 6.
(2) !• Corinth., XllI, 13.
(3) Marc, XVI, 46.
(4) Hebr,, XI, 6.
it% RICORDI BIOGRAFICI

a ad aeternam beati tudinem perducit. Nemo igitur, quamvis
(( ingenti peccatorum pendere preinatur, de bonitate divinae
ce pietatìs desperare debet, sed spe certae misericordìae illius
« iodulgentiam sibi quotidianis deprecare lacrymiSy quam recte
« sperare possunt, si ab actione pravi operìs cessabunt...


**DIO_2023_PROPHETAE_001 **
Eandem  trìbuit  N.  Enti  supremo  proprìetatem  estque  sdeo  unmn.  Atta-
men  argumenti  summam  N.  F.  in  amore  positam  esse,  patet,  qui  vero
amor  sanctus  est,  se  perversa  facilitate,  veluti  inter  homines  fierì  solet,
deperdat  quos  servare  intendit.  Itaque  minime  pn^nnitur  Deus  ac  si  mate
sanctus,  nune  benignus  sit  habendus;  sed  ut  nuns  ìdemquo  qui  uunqoam
don^at  amorem ,  nunquam  amìttit  sauctìtatem ,  sancU  amoria  aemper  pimius.
Restat  ut  breviter  alìqnid  moneamiis  de  eo  qood  periodo  prophetìcae
peculiare  et  proprìum  est.
Fiophetae  maiorì  quadam  cura  cogitasse  et  locutì  fuisae  videntor  de
Deo  aetemo;  ad  quam  contemplationem  Numinis  supremi  eoe  perduoebat
temporìs  sui  ratio,  populique  oonditio,  nec  non  munus  quo  fungi  debe-
bant.  lllis  nempe,  quibns  Propbetae  vixenmt,  temporìbus,  popoli  atm
fuit  ac  vitae  condìtio  infelix  plerumqne.  Quid  iam?  Unde  solatiumP
A  praeterìtisP  Nil  nisi  mem<nia  trìstis.  Ex  iis  quae  adessoitP  Nil  fere
nià  quod  deprìmeret  giaviter  mentem.    Nil  iis  tapennt  ampUoa  [vaeter


,y  Google


O  R  A  T  I  O.  259

fnttumm.  lam  irato  ù  inde  Bolamen  afferri  posaet,  fidem  firmam  habere  debu-
Kunt  Deoin  faturis  etìsm  temporìbas  praeesse.  Frophetarum  erat  faturos
proBpioere  casus ,  jvaedicere  simol  de  Eo  qui  futaroa  re^t  casus ,  Deo  aetemo.
Hac  in  re  non  mnltom  distare  videtur  V.  a  N.  F.  .qood  etiam  maxi-
mam impendit  operam  ut  a  futuro  consequamur  salutem  ^).
in,

DE  MODO  ET  MEDIO  QUO  POBTABATUB.
Fercnlora  antem  quo  portatur  Dei  c(^;mtio,  Eiusque  cultns,  pari  modo,
varium  simul  et  unum  dici  potest,  estqae  prò  magna  parte  metbodus
hiatoiica  utiiosqne  Foederis.
Non  hnios  est  loci  definire  quaenam  sint  de  rebus  in  factis  positis  sumtae
nairationea ,  qnaraam  minus,  Critìces  est  secernere  vera  a  fictis  ;  diìudi-
can  num  sit  biblioum  inter  et  hiatorìcum  sermonem  ^scrìmen  bene  tenen-
dnm.  Dummodo  caveatur  arte  crìtica  ne  procedat  à  praeoccupata  opinione.


**BENT-308-RICHARDI **
* Ibid. Philosophia [ergo] nascatur] Ex codd. recentioribus alii
ergo interpolant, alii autem: sed veterrimi nostri cuna pluribus
aliorum neutrum agnoscunt. Corrige et distinguo, ex sententiae
ipsius indole: Atque oratoria quidem laus venit ad summum: PhilO'
sophia nascitur, Latinis quidem literis, ex his temporibus,

* Ibid. Quod veri simile occurrerit] Omnes nostri occurrit,
Cap. 3. Quamobrem, quoniam, quemadmodum dicunt, ipsi non

laborant ; cur legendi sint, nisi ^ ipsi inter se qui idem sentiunt, non
intelligo.] Vitiosa et so^oeca oratio; ut et tu recte subodoratus es.
Dicendum enim fuerit: Cur legendi sint, nisi inter suos, qui idem
sentiunt, ut supra I, 2. Itaque suos libros ipsi legunt cum suis, et
hic infra : Epicurum non fere praeter suos quisquam in manus sumit.
At Ms. tuus prò nisi exhibet leganti unde tu sic locum consti tuis:
Cur legendi sint {legant ipsi inter se, qui idem sentiunt) non intelligo.
20*



308 RICHARDI BENTLEn

Atque hoc quidem pacto soloecismus recte sanatur; sed oratio dorìor
fit et coactior, neque Ciceronis indolem sapit. Quamobrem ex tuo
codice mutuabimur rò Uganij ex ceteris tò nisi, et sic demum rescri-
bemus: Cur legendi 9ini, nbi le^nt ipsi inter se qui idem sentiunt^
non inUlligo, Atque haec unica et vera lectio.
* In notis ineditis yerba huius annotationb : At MS, tuus usque
ad iÌAeaixì ultimam omittuntur : haec vero ita scripta est : Aigue haecj
ut credo, est vera lectio.
^ Ibid. Id commendari omnium eruditorum lectioni debere"] Nostri
omnes et fere alioruin, decere. Et inox. Si id minus consegui pos-
tumust et iterum, Quid in quoque re, non una quaque.
*■ Ibid. Ad quam nos consuetudinem a familiaribus nostris adducfi,
in TusculanOy quod datum temporis est nobis, in eo consumpsimui]
Sic codd. omnes: sed sensu nuÙo. Lege certissime in ea^ consuetu-
dine scilicet.


**epistola_cui_175 **
QuoMODO  molestus  est  jucundum  «omnium  videnti ,
qui  excitat  (  aufert  enim  voluptatem  ,  etiamsi  falsam ,
effeclum  tamen  verse  habenlem)  :  sìc  epistola  tua  mihi


Di^ilizDdbyGoOgle


EPISTOLA  CU.  175

Eecit  iajurìam ;  revocavit  enim  me,  cogitationi  apte'  tra-
ditom ,  et  itunun ,  si  licQÌBSet ,  ulterìut.  Juvabat  de
MtemiUUe  *  animarum  qusrere  ,  imo  meherculee  cre-
dere :  credebam  enim  me  focile  ^  opìnioniboB  magnorum
viionuD,  rem  gratiuimani  promittentium  magi»,  quam
probautÌDm.  Dabem  me  spei  tanUe  :  jam  eram  fostidio  3
mihi;  jam  reliquias  statìs  iofractie  coQtemoebam,  in  im-
measum  ìUud  tempus,  et  in  possessìonem  omois  svi  trana-
itanu  ;  quum  subito  experrectas  sum  epistola  taa  ac-
cepta,  et  tam  bellum  somoìum  perdidi.  Quod  repetam  ^
li  te  dimisero,  et  redimam.

### Analysis ###
Quaestio a usore posita spectat ad procedere in ecclesiis huius temporis de selectione et dignitate sacerdotali, et quomodo haec affectent fidem et salutem animarum. Quaestio exspectat rationes factas ex variis fontibus, quae tractant de problematis in ecclesiis hodiernis in rebus spiritualibus et administrativis, maxime in contextu fidei et curae animarum.

Fontes submissi sunt diversi, sed nonnulli pertinent ad doctrinam Ecclesiae et administrationem ecclesiasticam. Textus **DB-ITALIA-1634-001** et **DB-IT-1616-Sanctus-Petrus-001** praesertim videntur relevantissimi, cum tractent de libertate ecclesiastica, canones ecclesiasticos, et responsiones ad quaestiones spirituales. Alia duo textus, **CARTEGOIO-294-2023** et **RIC-2023-FAITH-001**, possunt adiuvare in argumentis secundum doctrinam fidei et spiritualem curam animarum.

### Answer ###
In ecclesiis huius temporis, quaestio selectionis et dignitatis sacerdotalis est gravissima, quae multa affectat, maxime fidem et salutem animarum. Exempli gratia, in documento **DB-ITALIA-1634-001**, dicitur quod sanctorum episcoporum et archiepiscoporum electiones saepe violari possint, quae detrimentum faciunt disciplinae ecclesiasticae et fidelium scandalum<ref name="DB-ITALIA-1634-001">"sacras ipsas electiones, quas sanctissimi Ecclesiae canones omni prava pacione subjuncte praecipiunt, illigant, iniustis, ac per tot apostolicas sanctiones repudiatis conventionibus per electos, quemcumque illi sint, observandis, quibus canonica praelatus iridiclio, ni plurmum, circumscribiliir, vacantium ecclesiarum laedimentiir, ac ipsius etiam Apostolicae Sedis auctoritas interdum violatur."</ref>.

Praeterea, in textu **DB-IT-1616-Sanctus-Petrus-001**, auctor refert de dolore et afflictiunculis quae episcopos et archiepiscopos afficiunt, quae non solum pacem et libertatem ecclesiasticam minuant, sed etiam fidem fidelium temptent<ref name="DB-IT-1616-Sanctus-Petrus-001">"Cum autem, sic non sine animi nostri dolore ex quamplurimis ac praesertim nonnullorum venerabilium fratrum archiepiscoporum et episcoporum ad npossolatiini nostrum deditis quaestionibus accipimus, adeo creverit jam salute legis transgressorum impieftenlia, ut non desine, qui, sive avariliae, quae osi idololnim servilus, improbo affectu, sive ambitioso ecclesiasticorum graduum cupidinalis consilio ducti, honinibus trepide paciscentibus fidem habentes, et iam Deo veraciter prominenti minime credentes, sacras ipsas electiones, quas sanctissimi Ecclesiae canones omni prava pacione subjuncte praecipiunt, illigant, iniustis, ac per tot apostolicas sanctiones repudiatis conventionibus per electos, quemcumque illi sint, observandis, quibus canonica praelatus iridiclio, ni plurmum, circumscribiliir, vacantium ecclesiarum laedimentiir, ac ipsius etiam Apostolicae Sedis auctoritas interdum violatur."</ref>.

Reliqui duo textus, **CARTEGOIO-294-2023** et **RIC-2023-FAITH-001**, conferunt doctrinam de fide catholica et cura animarum, quae essentialem partem in ecclesiastica administratione comprehendunt. In **CARTEGOIO-294-2023**, auctor explicat qualitates horum inferiorum corporum, quae mutationem inducunt, et quomodo haec mutatio influat in ordinibus ecclesiasticis<ref name="CARTEGOIO-294-2023">"Respondeo ex supradictis signum esse talora fulgorera diversae coramenurationis qualitatatura primorum corporum in mixtorum productiono, et per consequens mutationis in iis, quae a talibus qualitatibus dependent; quomodo autem et in quibus futura sit haec mutatio, nobis ignotum est."</ref>.

Similiter, in **RIC-2023-FAITH-001**, explicatur necessitas fidei catholicae et eius virtutes, quae ad salutem animarum perducunt<ref name="RIC-2023-FAITH-001">"Quicumque chrislianum nomen tenet, et quicumque sacras mentis est imbutus, necesse est, ut Religionis christianae rationem sciat, et fidei veritatem agnoscat: eius quoque fidei, quae, ut Apostolus (1) ait, per dilectionem operatur, quae in praesenti confortat, ac roborat credentes, et in futuro ad Dei contemplationem perducit."</ref>.

Ergo, in ecclesiis huius temporis, quaestiones de selectione et dignitate sacerdotali sunt gravissimae, quae non solum disciplinam ecclesiasticam perturbant, sed etiam fidei et salutem animarum afficiunt. 