Quidnam fuit causarum quibus Enea Senensis Cardinalis dignitas obtinuta est et qualiter hoc actum est a senatibus et principibus? 
### Query ###
Quidnam fuit causarum quibus Enea Senensis Cardinalis dignitas obtinuta est et qualiter hoc actum est a senatibus et principibus? 

### Source ###
**LUX-2023-294-CARTEGOIO **
Respondeo  intendisse  naturam  certae  illius  partis  actuationem
tali  actu,  ad  quem  lux  sequitur,  ut  prò  modo  suae  virtutis  cum
veris  sideribus  tara  errantibus  quam  fixis  concurrat  ad  common-
surandas  aliquo  diverso  modo  qualitates  horum  inferiorum  cor-
porum,  adeo  ut  perinde  se  habeat  hic  fulgor  ad  vera  sidera  in
propriis  latitudinibus  consistentia,  quemadmodum  si  figurae  pen-
tagoni adderentur  duo  latera  in  quoddam  punctum  in  circumfe-
rentia  positura  concurrentia,  tunc  enim  destructo  pentagono,  fie-
ret  exagonum,  sic  per  additionera  huius  fulgoris  imrautatur  di-
sposilo illa,  qua  modo  solito  sidera  agunt  in  haec  inferiora,  et
nova  quaedara  dispositio  inducitur.
Ad  id  quod  quinto  loco  propositum  est  ;  Respondeo  ex  supra-
dictis  signum  esse  talora  fulgorera  diversae  coramensurationis  qua-
litatura  primorum  corporum  in  mixtorum  productiono,  et  per
consequens  mutationis  in  iis,  quae  a  talibus  qualitatibus  depen-
dent;  quomodo  autem  et  in  quibus  futura  sit  haec  mutatio,  nobis
ignotum  est.
294  CARTEGOIO

Ad  sextum.  Stella  Illa  quae  in  Cassiopeia  apparuit,  post  ali-
quod  tempus  admodum  diminuta  fuit,  et  in  ea  quantitate  usque
in  finem  apparuit;  hoc  idem  relatum  est  apparenti  fulgori  con-
tigisse  ;  causam  igitur  talis  diminutionis  putamus  esse  diversitatem
siderum  conspirantium  ad  producendum  et  conservandum  talem
fulgorera  successive  diversis  temporibus  ;  prò  ratione  namque  di-
versarum  eorum  virtutum,  quibus  continue  actum  eum  conser-
vant,  fit  statis  suis  temporibus  quantitatis  illius  partis  sic  actuatae
imminutio.
Ad  ultimum:  an  desiturus  sit.  Respondeo  quod  procul  dubio
brevi  evanescet,  quemadraodum  ille  fulgor  Cassiopeiae  post  quar-
tum  decimum  mensem  evanuit;  ea  namque  quae  fiunt  a  causa
mutabili  mutabilia  sunt,  remotaque  illa  causa,  removentur;  huius
autem  effectus  causam  efficientem  conclusimus  esse  corpora,  quo-
rum motus  certis  periodis  expediuntur.
Et  haec  rationibus  physicis  a  nobis  dieta  sint,  quae  subiicimus
judicio  et  correctioni  Sanctae  Matris  Ecclesiae,  et  omnium  Phi-
losophicae  doctrinae  Professorum.
Locus  subscriptionis.


**DB-IT-102-1582-CREMONA **
Nam  ante  annos  tres  idem  Comes  Gubernator ,
numeratis  Rainutio  Farnesio  aureorum  nummorum
ducentis  millibus  et  vigiliti  quinque  eam  ab  ejus
feudali  dominio  exemerat.  Idque  ex  pacto  inter  Ca-
rolum  Quinctum  Imperatorem  et  Petrum  Aloysium
Farnesium  inito  anno  i538  cum  ab  Imperatore
ipso.  Civitas  ei  data  est  cum  Marcbionis  dignitate.
Statimque  ut  possessionem  Comes  cepit  Regis  no-
mine eam  munire  instituit,  occupatis  praediis  multis
tum  laicorum,  tum  etiam  Ecclesiarum,  et  locorum
piorum ,  prò  quibus  tamen  solutio  promissa  est.
Die  XXI  Augusti  hujus  anni  MDCVII,  mortuus
est  Cassar  Specianus  Episcopus  Cremonensis  ?  qui
olim  Novariensis  fuerat.  Et  Episcopatus  mandatus
est  Paulo  Sfondrato  Cardinali  S.  Cecilia?  olim  ne-
poti  Gregorii  XIV  a  Paulo  Quincto  Pontifìce,  qui
sponte ,  imo    et    recusante  Sfondrato  ?  id  decrevit.
Ab  anno  i582  Concilium  provinciale  Mediola-
nense  celebratum  non  fuit.  Per  hos  autem  annos
actum  fuit  cum  Federico  Archiepiscopo  ,  ut  illud
celebraret ,  ob  id  saltem  ,  ut  Episcopi  congregati
de    postulanda    B.    Caroli    canonizzatione    concilii


102

nomine  decerneretur.  Nam  id  omnino  decere  ,  et
oportere  videbalur.  Cumque  Regis  Catholici,  et
aliorum  Regura  ac  principum  et  civitatis  et  cleri
Mediolanensis  nomine  id  postulatimi  esset;  idetiam
Episcoporum  provincia?  nomine  non  fieri  indignum
videbatur  ,  ratio  autem  apta  iniri  non  poterat ,  qua
id  fìeretj  nisi  Episcopi  in  Concilium  coirent.  Fe-
dericus  recusabat  convocare  eo  nomine,  quod  con-
sanguineo id  videretur  tribuere.  Tandem  adductus
est  litteris  omnium  Episcoporum  ad  eum  datis  j  et
Episcopos  convocavit  ad  diem  XIV  Maii  anni
MDCIX.  Ivimus  ?  licet  diuturno  morbo  afflicti,  qui
nos  a  line  anni  antecedentis  quatuor  mensibus  cum
periculo  mortis  male  habuit,imo  bene  ?  cum  Dei
munus  agnosco^).  Convenimus  Episcopi  quindecim,
quorum  Paulus  Camillus  Cremonensis  est  S.  R.  C.


**dynamis_voluntas_intellectus **
41  i  DYNAMIL06IA

atl  actum  suum  determinai,  est  priricipiiim  eiui;,  et,  prout  ilio  actu
obtinetnr,  est  eius  finis,  quia  fucullus  ex  conseculionc  finis  perfì-
citur  *.  His  praeslilulis,  argumcnlamiir  hoo  modo:  Omnis  causa  u-
nÌYersalis  rausas  particulares  movet,  quae  ad  idem  s^enus  pertinente
qaippe  quod  causac  particulares  per  universalem  aclu  sunl,  ab  ea>
que  sunm  vim  acluosam  muluantur  *.  Atqui,  cura  obiectum  to-
luntatis  sit  bonum  universale,  obiecta  autem  aliarum  nicultalum
sint  I>ona  parlicularia  ,  voliinlas  ad  fanultales  animae,  quac  eius  ar-
bitrio .snbdunlur ,  tamqtiam  causa  univer.s;dis  ad  piirlicularcs,  re-
fertur.  Ergo  voluntas  omties  facultates,  qutie  eius  arbitrio  subii-
ciuntur,movere  iure  dicilur.Rem  illuslravit  s.  Thomas  hoc  exemplo:
Sicul  dnx  exercitus  ex  eo,quod  bono  communi, hoc  est, ordini  totiua
exercitus  consulere  dcb(H,movet  suo  imperio  duces,quorum  singulis
ordo  diversarum  acierum  curae  est;  ita  voluntas  ccteras  facultates
movet  )  quia  harum  obiecta  propria,  prout  quamdam  ralionem  bo-
nitatis  habent,  ad  obiectum  proprium  eius,  nempe  bonum  universe
'speclatum,  referunttìr ','    '■  '  i  /  »'  i

413*  £x  hoc  argumento  perspicitur  inter  facultates,  quae  a  VO'
luntale  movenlur,  iotellectum  etiam  numerandum  esse.  «  Ipsa  ra-
tio speculativa,  ait  s.  Thomas,  applicalur  ad  opus  inlelligendi,  vel
iudicandi  a  voluntate^».  Et  sane,  quoniam  \erutn,  eo  quod  est
ebiectum  inlellectus,  est  etiam  bonum  eius  ^,  et  verum,  prout  est
bonum,  est  obiectum  volnntalis  ^,  inde  fìt,  ut  voluntas,  quoties  ob-
iectum aliquod  intelleclui  ocrurrit,  hunc  ad  illud  cognoscendura
moveat,  quia  eo  ipso,  quod  intellectus  uliquod  verum  cognoscit,  vo-
luntas aliquod  bonum  assequitur ''v  Ad  cuius  rei  maiorem  intelli-

I)  1«  2M,  q.  IX,  a.  1  e.
3}  e  Cum  omne  agens,  inquit  s.  Tlionoas,  agat  secunduni  qu,od  est  in  a-
ctu  ,  oportet  secundum  hoc  accipere  ordìnein  causarum  ageniium  ,  secuii-
dum  quod  est  ordo  earum  fb  cHusalitaie  i;  Qq.  dispp.^De  Pot.,q.V,a.  8  e.


**GenuensisPugna **
pugnandi  iìecit  hosti.  At  Gerardus  accelerato  itinere
ad  Bastiam  revertilur , et  cum  audisset , Genuen-
siuni  copias  ad  Sanctuin  Florcnlium  Panmolio  mis-
sas,  expositas  esse,  dissoluta  obsidioiie  Plumbinum
Irajecit.  Et  Gemienscs  Paninoliuiti  gubernalorcm
totius  Insula:  creavere;  qui  dextcritate  morum  con-
tinuit  in  6de  Corsos  oinucs.  Decedente  Panmolio
Alexander  Nigrouus  successit , qno  gubernante  pax
universalis  fuit  : cui  Augustiuus  Zoalio  successit.
Is  adeo  Juliunuem  Paulum  Lecam  , cui  Genuenses
slipendium  auipluni  anuuatim  pcndebaut , exaspe-
ravit,  ut  arma  induerit  in  Genuenses  quibus  multa
iutulit  damila.  DuxitcniniinCalvcnses,  in  quorum
agros  excursiones  lacere  , regioncin  prtedari  atque
diripcre;  et  a nonnullis  factionuin  Principibus  ae-
cersitus  Burgum  Maranm  , Comes  creatus  fuit.
Hoc  audicntes  Genuenses  , duas  ornavtrunt  na-
ves  , ex  quibus  altera  Viva rda , altera  Camilla  ap-
pellabatur  , quas  cum  copiis , quibus  Monsignor
Falco  prreerat,  una  cum  Rcnucio  Loca  in  Corsicam


(1)  Appiano  IV  di  Piombino  , mandò  in  Corsica  il  snolra-
tcllo  Gherardo  nuli'  anno  1 485  , nel  mese  di  giugno  , innan-
zi clic  l'ommasiuo  avesse  cednta  la  Corsica  all'  uffizio  di  San
Giorgio.  Le  vicende  accadate  in  Corsica  sotto  il  governo  di
questo  Gherardo  sono  accennate  , con  più  ampi  ragguagli  ,
nella  storia  del  Filippini  , t.  ni  , I.  iv  , p.  51  , 52 , 55,  54 ,
55,  50  , 57.  I soccorsi  di  soldatesche  mandati  dall’  uffizio  ,
per  espellere  Gherardo  dall'  Isola  , erano  guidati  da  Matteo
riesco  il  quale  trovò  la  Corsica  in  pace,  per  la  partenza  di
Gherardo sneceduta  nel  mese  di  Agosto  dell’anno  1483.
Digilized  by  Google


ISTORIA  DI  CORSICA.


**DB-1701-VIS-FLEX-001 **
ai.S 16. . & fag.2ì. in fritte. , cum quibus concordant oinnes Pe-
riti in eorum deferiptione pag. 34. §. 5. , Se Vicarius Emintiffimi
Archiepifcopi fag. 36. §. 1. ,»

Przterquam quod etiam in Corporibus Viucnribus fubleuato
vno membro per confenfum fubleuantur etiam connexa , ideo vis
flexibilitaris non confiftit in hoc , fed quod in eleuatione Partimi)
non fequatur difTolutio Articulorum , Se Scifiura continui , vt be-
ne aduertunt diai Periti loci* fupra citati:.
Nil mirum igitur fi omnes Iudices > Telici, ac Periti, qui hoc
Beatum Corpus minibus ter igerunt , & contra&arunt , & in quo-
rum prafentia fuit etiam ad maiorem rei euidentiam fpoliatum,&
Indutum , abfque vlla partium difeontinuatione , vt legitur iu_>
Summ.pag.31 . §.7. , Vnanimiter eius flexibilitatem iudicarunt elle
miraculolam omnemque circa hoc tollit dubietatem ludiciurru
Emincnciffimi Domini Cardinali: Vrfini , qui ( vt fupra plurief
pratlibatum fuit) vifitando illud Sacrum Corpus cam fpecialiter
admiratu: , prorupit , quod hoc folum prodigium futficiens erac
ad conuertendum omnes Mundi hgreticos, quod nouiffime ra.
tificauit mediante Epiftola direna Reuercndiffimo Domino Pro.
motori ,fub die 29. Decembris 1701. , quxhabecur in prxfenti
Summ. Numero Primo.
Et quia Reucrendiffirnus Dominus Promotor aliqualicer adhu; dubi
tabat, dn prxdiAa refponfio Eminentìffimi Cardinali: referrere-
tur folum ad Incorruptionem Corporis Beati , non autem ad eius
flexibilitatem , voluit prò maiori certitudine iterum Eminehtiam
Suam de hoc requircre,& refponfum habuit die 30. Marti; 1701.


**EneasCommendatioSenensis **
In Enee tamen commendationem ut ad Bubri atque Gelicoli Senatus dignitatem prò-
moreretur et federicus imperator et Lionora coniux nec non Ladislaus unghariae Bex et
principes complures ad Calixtum et Cardinalium cetum plures licteras supplicantes
transmiserant : Verum cum ea res in consistorio assistente pontifico atque propo¬
nente agitaretur inter patres principum votis satisfieri minime videbatur. Quadam
interea die consistorio peracto et patribus dimissis: Dorainicus capranicus quocum
olim Eneas abiverat Sena ghalero iam potitus inter prandendum Jacobo Lucensi se¬
cretano cum de Enee petitione verba facerent reticenda haec pertulit: Viam implendi
noti Senensis episcopus ignorati ab inferis enim non a superis aiebat auxilia atque
patrocinia expetenda : quasi alfonsum facilius designaret Begem oraturum. Nove ita-
que lictere advenere a Lionora imperatrice ad Alphonsum Begem qui suus avuncu-
lus erat nec non ab aliis quibusdam ut prò Enea apud Calixtum et patres interce¬
derei: nani et Jacobus Lucensis enee que (sic) Dominicus intulerat aperire cunctatus
non fuerat: ob quam sane rem illuni a se ammouere postmodum dominicus curauit:
Alphonsi tamdem tot licteris inpuls. postulationibus supplicationibusque porrectis
Calixtus pontifex maximus Eneam picolbominenm Senensem episcopum die decembtis
duodenigesima Cardinalem creavit unanimi patrum uoto una cum Bodorico Boria et
L. Johanne cognomento milanio ex sorore nepotibus: quo senensibus protinus nun-
tiato ignibus et campano ere et quibus potuit modis hylaritas ingensque letitia cele¬
brata est: Huius preterea mensis die uigesima prima fìlius Begis navarre Senam
intrans xenijs ac magnis honoribus est affectus ualoris non exigui: quem visentem
urbem et tempia ac Xenodochium et magistratus et honorati ciues fuere comitati.


**DeusReligioPerfectissima **
Deus,  cum  sit  ens  sapientissimum  et  perfectissimum,  id  semper  operator
quod  est  optimum  :  hoc  est,  nihil  operatur,  quod  in  suo  genere  spectatum,  eam
omnem  perfectionem  non  habeat,  quae  ei  competit. Cum  ergo  Christiana  Reli^o
a  Deo  sit,  ea  melius  esse  non  potest,  cum  sit  omni  ex  parte  perfectissima. Equi-
dem  «  ReligiOy  ut  ait  D. Thomas  2*  2««  q. 81 ,  art  l. e. proprie  importai  ordinem  ad
Deum,  Ipse  enim  est^  cui  principaliter  alligari  debemtis  tamquam  indeficienti
principio^  ad  quem  etiam  nostra  electio  assidue  dirigi  debet,  sicut  in  ultimum
finenif  quem  etiam  negligentes  peccando  amittimus,  et  credendo]  et  fidem  pro-
testando recuperare  debemìis  ». Hinc  duplicem  habet  actum  Religio,  eodem
Thoma  auctore  in  responsione  ad  primum  argumentum  :  «  quosdam  quidem
proprios  et  immediatos  quos  eliciti  per  quos  homo  ordinatur  ad  solum  Deum^
sicut  sacrificare,  adorare,  et  alia  huiusmodi,  Alios  autem  actus  habet,  quos
producit  mediantibus  virtutibus,  quibus  imperat,  ordinans  eos  ad  divinam
reverentiam:  quia  scilicet  virtus,  ad  quam  pertinet  finis,  imperai  virtutibus
ad  quos  pertinent  ea  quae  sunt  ad  finem. Et  secundum  hoc  actus  religionis
per  modum  imperii  ponitur  esse  visitare  pupillos,  et  tnduas  in  tribulatiom
eorum,  quod  est  actus  elicitus  a  misericordia. Immaculatum  autem  se  cu-
stodire ab  hoc  saeculo,  imperative  quidem  est  religionis,  elicitive  autem  tem-
perantiae,  vel  alicuius  huiumodi  virtutis. »  Ordinat  ergo  Christiana  Reiigio
hominem  ad  Deum. Qui  cum  sit  perfectissimum  ens,  quid  hac  Religione  per-
fectius,  quae  ad  tantum  finem  dirigi  t  filios  Adam  ?  Sed  ad  hunc  ipsum  finem
duplici  acta,  ut  vidimus,  hominem  dirigit:  hominem,  inquam,  qui  ex  ani*
ma  et  corpore  constat,  qui  nihil  boni  ex  se  moliri  potest,  cuins  est  Denm
creatorem  suum  revereri  ,  ac  totum  se  suosque  actus  ad  ipsum  referre,
a  quo  omnia  accepit. Si  homo  ex  animo  et  corpore  constat,  id  certe  exigit  ut  per
sensibilia  ad  ea  quae  sub  sensu  cadere  non  possunt,  perdncatur:  qua  de  re
ponitur  sacrificium  aliaque  Sacramenta  omnia,  quibus  sensibili  signo  gratia
tegitor,  quam  continent. 
### Analysis ###
Quaestio posita est in lingua Latina et quaerit de causis quibus Eneas Senensis Cardinalis dignitatem obtinuit, et quomodo hoc actum sit a senatibus et principibus. Textus ad referentiam sumendum sunt **EneasCommendatioSenensis** quae narrationem directam de petitione et confirmatione Enea Senensis ut Cardinalis habet, et alii textus qui mentionem faciunt de actionibus politicis et ecclesiasticis contemporaneis.

### Answer ###
Eneas Senensis dignitatem Cardinalis obcepit propter varias causas et actiones politicas et ecclesiasticas. In primis, Ludovicus XIV, rex Franciae, et alii principes tamquam Ladislaus rex Hungariae supplicationes ad Calixtum III misere<ref name="EneasCommendatioSenensis">"In Enee tamen commendationem ut ad Bubri atque Gelicoli Senatus dignitatem prò- moreretur et federicus imperator et Lionora coniux nec non Ladislaus unghariae Bex et principes complures ad Calixtum et Cardinalium cetum plures licteras supplicantes transmiserant."</ref>. Haec supplicationes a variis aliis scriptis confirmatae sunt: "Nove ita- que lictere advenere a Lionora imperatrice ad Alphonsum Begem qui suus avunculus erat nec non ab aliis quibusdam ut pro Enea apud Calixtum et patres intercederei"<ref name="EneasCommendatioSenensis">"Nove ita- que lictere advenere a Lionora imperatrice ad Alphonsum Begem qui suus avunculus erat nec non ab aliis quibusdam ut pro Enea apud Calixtum et patres intercederei"</ref>.

Praeterea, Jacobus Lucensis, secretarius Enea Senensis, perniciosa fuit in promovendo eius petitionem<ref name="EneasCommendatioSenensis">"Jacobus Lucensis enee que (sic) Dominicus intulerat aperire cunctatus non fuerat: ob quam sane rem illuni a se ammouere postmodum dominicus curauit"</ref>. Alphonsus rex Navarrae, cum multarum litterarum pressione, in consilio assistente pontifici, suffragium patrum unanimiter dedit ad Eneam creandum Cardinalem<ref name="EneasCommendatioSenensis">"Alphonsi tamdem tot licteris inpuls. postulationibus supplicationibusque porrectis Calixtus pontifex maximus Eneam picolbominenm Senensem episcopum die decembtis duodenigesima Cardinalem creavit unanimi patrum uoto una cum Bodorico Boria et L. Johanne cognomento milanio ex sorore nepotibus"</ref>.

Elias, cum sit perfectissimum ens, ordinare hominem ad Deum perfectissime potest, et haec religio peracta est per duplicem actum: immediatos actus et actus mediantibus virtutibus<ref name="DeusReligioPerfectissima">"Ordinat ergo Christiana ReligiOy hominem ad Deum. Qui cum sit perfectissimum ens, quid hac Religione perfectius, quae ad tantum finem dirigi filios Adam?"</ref>. Hoc significat quod Eneas, ut episcopus, omnem actum suum referre debuit ad Deum, qui est indeficiens principium<ref name="DeusReligioPerfectissima">"Ergo Christiana ReligiOy ut ait D. Thomas 2* 2«« q. 81 , art 1. e. proprie importai ordinem ad Deum, Ipse enim est, cui principaliter alligari debemtis tamquam indeficienti principio"</ref>.

Haec omnia demonstrant quod Eneas Senensis dignitatem Cardinalis obcepit per supplicationes regum et principum, actiones ecclesiasticas, et devotionem ad Deum, qui est principium omnium virtutum et perfectionum. 