Quid significavit capiuntum generale clericorum in Confoederationis legibus anni 1537 ad Mediolanum? 
### Query ###
Quid significavit capiuntum generale clericorum in Confoederationis legibus anni 1537 ad Mediolanum? 

### Source ###
**http://www.archivum-archiepiscopalis-mediolani.org/acta/ADCCXXXVII **
Ila  in  actis  est.  I.  C.  Petrus  Antonius
Busca  notarius  actuarius  curiae  archiepi-
scopalis  Mediolani.
S  5.  Inlerea  vero  tcmporis,  qiiae  '  pr.ie-      nccbraium

"  r  '  T  r  poslmodinn    in


missa  perae;ebanliir,  capiUihini  generale  "pimio  gene'

,      .  '        r  o  rjii  reciori  col-

clericorum    regiilai'iiim    ConQTesfationis  legi'   "o^''

.  r  o      o  privilegi

praedictae  in  civitate  Mediolanensi  anni  compii"»

cedendi  ad

5CCXXXV1I,  celebraliim
1  Potius  lego  qua  (r.  t.).
AIDCCXXXVII,    celebrallim     full:    in    ClliuS  Pìiula    genera

lia.


**http://www.legalclassics.org/antiquity/leges-interpretationis **
sw  soggvìt,  ^otiens  èomprintur  et  coartatur  oonscìentia  veatra,
'Udb  igDonntiae  snae  teatis,  coofogitia  aestuanles  ad  arulam  quan-
te, ìà  est  legom  auctoritatem,  quod  ntique  non  pledtreiit  scctam
iitMa,  ma  de  merìtia  apud  conditores  legum  conslitisset  Quid
op  pnlttbiiit  apud  ezsecutCM^  quoque  kgum  proinde  conalarei
OD  et  celcris  crìminttus  quae  aimifiter  legibus  arcentur  ac  puniun-
la.iiàpriiia  requiratnr,  poena  oeaaat?  Yerìii  gratia  homiddam^
Mttm  lege:  dkcutitur  tamen  de  ordine  admiaai,  et  tamen
Qì^Dte  est  oanribus  genus  facti.  Christianum  puniunt  leges.  Si
<}mmI  est  ficuim  Chrìstiani,  erui  debet  Nulla  lex  prohibet  inqui*
me,  HqnÌD  prò  legibus  fadt  ìoquisiUo.  ,Quoaodo  enim  legem
^^strràk  «Tendo  quod  lege  prohibetur,  adempta  dilìgenlia  carendi
^^defedioDeni  agnoaoendi  quid  obaerves?  NuUa  sìbi  lex  debet
^imsÉum  iastìtiae  auae,  sed  eia  a  quibas  captat  obaequiimi.
UlsuB  sQspecta  lex  est,  ai  'probare  se  non  Tult.  Merito  ^gitor
^uk  iastae  in  Cbristianos  et  reyerendae  et  ob^enrandae  censen-
^.  qnodia  ignoratur  quod  ^persequuntur,  merito  post  agnitioneni
ÌM|a3sÌBae  repertae  eum  suis  macfaaeris  et  patìbuiis  el  leontbus
^^■Biter.'  Legis  iniustae  bonor  nuUus  est  Ut  opinor  autem,
^te  de  iniquiUte  legmn  quarundam ,  cum  quotidie  novis  con-
^  aoitiluiisque  duritias  nequitiasque  earum  teinperetis.
Cn^ogo,  imjuiiis,  tantum  de  vobis  famae  licuit,  cuìus  testi-  cap.  vn.
"^5iffeceritJorsilaB  condì torìbus  legum?  Quis,  oro,  sponsor
at  ìBs  buie  alt  exinde  vobis  de  fide?  Fama  est.  Nonne  haec  est,
Fttimloai,  quo  non  alìud  velraus  uUum?  Cur  malum,  m  vera
^*^*8il?  Non  mendacio,  plurimumque  ne  tum  qviden,  cum
'^deTert,  a  libidine  mendadi  cessat,  ut  non  falsa  Teris  intexat
^^òm,  detrabens,  varietale  confnndens.  Quid?  quod  ea  'con-
^  Wt  Qt  aenaisi  'quod  mentitur  perseveret.  Tamdiu  enim  vivit
9>MÌ>i  Bon  pobat  quioquam  ;  siquidem  approbata  cadit  et  quasi

^^^  ^1*     1.  Ueila  tgo.     tadlM  {A^)ab.     UciUei  Afi,       %.  defeclionern  A.


**http://documentahistorica.org/episcopus/clericorum-muneris-correctione **
Sed et piane negat episcopus clericorum inconti-



DOCUMENTA HISTORICA. 287

nentiam muneris interventu permisisse, vel eoruxn

correctionem neglexisse. Quin immo, sicut notum

esse respoDdit^ ssepius omnes comrauniter in syno-

dis^ et seorsum in capitnlis diligenter commonuit :

omnibus etiam^ ut decuit^ ssepius publice commina-

tus est, et nonnuUos demum digne corripuit, et

emendavit. Si vero prorsus vitium exstirpatum non

est, ait non imputandum sibi, sed magis deUnquen-

tium multitudini, vixque, vel nunquam, abolendae

consuetudini. Quod enim a multis peccatur, mul-

tum est preesertim id malum, cui tam invincibiliter

ex prima damnatione peccati subjaceat genus huma-

num. Quod item reprefaenditur filios sacerdotum

ordinasse, nec bue usque quidem confitetur con-

cessum. Omnes quidem administrare nequaquam

ignorabat prohibitum esse, sed nec omnes poterat

rejicere; proptereaque quod decuit et potuit fecit.
Scilicet archidiaconos suos, quibus plenior est noti-

tia clerìcorum, et quorum officii est eos presentare,

diligenter adjuravit, et eis distrìcte, prsecepit, ne

quem centra canonum censuram admitterent, vel

prsesentarent. Si quid igitur centra minus canonice

fieri contingit, in archidiaconos inquit magis redun-

dare convenit. De filio quoque sacerdotis quem in

ecclesia reperit a praedecessore suo prius institutum,

et diaconum ordinatum, posteaque per se cuidam

archiepiscopi clerico ad annuum canonem gravem

satis, de ecclesia solvendum, ex transactione quadam

dicit obligatum, et quia de residuo secum capella-

num sustentare non poterat ; ipsum quidem se pro-

movisse fatetur in presbjterum : prsesertim quia non

alias eum indignum, sed boni testimonii satis agno-

vit. Si minus itaque vel in hoc vel in alio diligens

fuit, etiam si archiepiscopo tenebatur obedire, non

tamen oontumax et erjus mandati contemptor, ut ait.
288 DOCUMBNTA HI8TORICA.


**www.historia-legum-boiarum.org/monarchiae-dagoberti **
l4  Succedit  huic  CMotarius , qui  folus  uni-

f.  verfac  Monarchiae  praefnit,  & dicitur  Co-

dicem  Legum  Bojcarum  perfeciffe.  Atqne
fi  revera  Regem  honc  lutti  ri  ae  fuitte  aman-

C 5 tero.
io  Jo/innìs  Bapttjì.?

-tem,  & Legibus  ordinandi  vacafie  , cotr-
fiat  ex  Concilio  Parilier.fi  A.  615.  habi-
to,  ubi  piura  ad  univerfam  Monarchiam-
fpe£hntia  confinata.  fuere . Ca’terum  in
alia  fum  ab  Adelzrcitero  opinione,  qui
Talfilonem , ut  temporum  iniquitati  in-
ferviret , pafium  effe  libi  leges  putat  a
Cblotario  imponi , quod  mihi  a ventate-
abhorreie  videtur  , Nani  , fi  Talfilonis
majores  , ejulque  poderi  Leges  a Fran-
cis accepere , nulla  Taffiloni  injuria  aut
vis  a Rege  fa£ta  efi . Deinde  Chlotariì
fa&um  ni  il  obefi  Bojarise  Ducum  au£fo-
ritaci.  Obiit  Chlotarius  Tertius  A.  65 o*
Poiiremus  Regum , de  quo  in  Prologo
mentio  fit,  eli  Dagobertus  Primus  totius
Francorum  Monarchiae  Dominus,  Decef-
fit  Dagobertus  A.  044.  Sed  de  tota  hoc
legum  torpore  idem  affirmo,quoddeTheo-
dorico  paullo  ante  affirmavi , paucis  qui-
buldam  exceptis  , de  quibus  modo  verba
fafturus  fum , ni!  aiiud  (cilicet  fuifTe  eo  com-
' -prehenfum,  quam  veteres  JBojoium  mo-
te s.
Videndnrn  refiat,  quid  in  bifce  Bojo-
rum  legibus  circa  formam  Boica?  Reipu-
blic$  conrineatur , Legimus  igitur  Tit.  2.


**legislatio-antiqua.org/abdicatio/discussio/21 **
Que quam ita sint, neque integrom amplius isti esse abdi-
care, qui semel jam patriam potestatem expleverit et usus
sit legibus; neque alioquin justum esse, bene in tantis re
bus meritum rejici, et expelli domo, satis, puto, demon-
stratam est.
20. Jam vero ad ipsam quoque cansam veniarns abdi-
cationis, et crimen ipsum, quale sit, examinemus. Opos
est vero rursus ad sententiam legislatoris recurrere. Ut
enim tibi hoc ad parvum tempus demus, licere abdicare
‘quoties velis , et contra bene meritum insuper hanc tibi po-
testatem copcedamus : non tamen simpliciter, puto, neque
omnibus de causis abdicabis. Neque hoc ait legislator,
Quicquid accusaverit pater, abdicato, et sufficit velle tan-
tum et insimulare (quid enira opus fuisset judicio?) sed vos,
judices, jubet considerare, magnisne et justis de causis
irascatar pater, an minus.  Igitur hoc jam exquirite. In-
cipiam autem ab bis quae furorem stalim consecuta sunt.
21. Primom quidem quod sanilate reslituta egit pater,
hoc fuit, quod abdicationem rescidit; tum servator, bene
merilus, et omnia eram ego. Neque ullum in his crimen,
puto, esse potuit. Eorum autem, quee secuta sunt, omnium
quid incosas? quem caltum, quam curam filii preetermisi?
quando abnociavi? quas compotationes intempestivas , quas
comessationes accusas? qua luxuria mea est? quis leno
‘pulsatus? quis accusavit me? nemo unus. Atqui hsec sunt
propter qua maxime abdicare lex permittit. Sed segrotare
ceepit noverca. Quid igitar? me hoc nomine accusas? et
morbi rationem a me repetis? Non, inquit.


**www.jusjuris.com/legis/actiones/praecipimus-mandamus **
(e}  Si  furem  fur  praevenisti ,  ideone  fur  non  eris?

XXXYI.  Ad  jussionem  ,  qui  prìmus  est  modus,
quo  quis  particeps  fit  alieni  actus ,  pertìnet  praecep*
tum  ,  quod  datur  ab  habente  potestatem  in  subjeo»
tum  ;  dein  mandatum ,  et  conductio  operae,  quan*
do  quis  ab  altero  gratis  aut  prò  mercede  fieri  quid-
piam  ,  aut  geri  curat

I.  Praecipiens  actionem  sine  dubio  ejus  caiisA
praecipua  est  ,  obtemperans  mbjecta  (a).  Quid  vero?


88  IaTh^L

si  quÌ8  8celoSy  yel  operam'adpalraiulam:  scc
persati  sine  suo  periculo  ob8e<{uiuin  negare  i
test  ;  ob  eanuie  causam  culpae  vacuus  conti
bendu^  est  ?  lex  quaedam  dlgestonira  (i)  vide
eiccusare-  Sed  ei  lege  erapUsIruniL  adhibend
et  aliis  legibus  (e).  Paulus  praecipit ,  ut  serv
nis  obediant  in  Domino  ;  quod  non  fit  ,  sì
Dominum  obeditur  hominii  Ipse  IGtus  Ce
gem  1 9.  tabularum.  voluisse  dicìt ,  soiros  dor
tali  re  non  obedire  (d).
a  Mandans  yel  operam  conduoen»  pariter
praecipua  est ,  cui  proin  maxime  imputanda

I  tfo.  Sed  mandatarios  yel  operae  locator,  si  no

i  cipua  ,  certe  eausa  socia  est  (e).
I  3.  Quateous  mandatarius  in  potestate  habi

vare  fines  mandati  ,  eosque  transgressus  est
danti  imputari  non  potest  (/)•

I  4r  Qui  ratum  postea  habet ,  quod  se  insci

gestum  est ,  causa  efficax  actionis  dici  non  p
non  igitur  actio ,  sed  ratihabitio  ei  imputatur-
te  juris  X.  in  VI.  pertinet  duntaxat  ad  ali^i

.  iectus  in  jure  expressos  ,  atque  ad.contractus

;  nie(j).

### Analysis ###
Quaestio ab utente posita est: "Quid significavit capiuntum generale clericorum in Confoederationis legibus anni 1537 ad Mediolanum?" Hoc quaerit de significatione vel effectu specifici legis, quae anno 1537 in Mediolano celebrata est, et quomodo haec lex clericos aut eos qui ad eas leges spectabant affecit. 

Textus praebiti varia argumenta et contextus legales includunt, sed non omnes sunt directe applicabiles ad quaestionem. Textus a www.archivum-archiepiscopalis-mediolani.org/acta/ADCCXXXVII (http://www.archivum-archiepiscopalis-mediolani.org/acta/ADCCXXXVII) et documentahistorica.org/episcopus/clericorum-muneris-correctione (http://documentahistorica.org/episcopus/clericorum-muneris-correctione) pertinent ad acta ecclesiastica Mediolanenses et possunt esse fontes primarios. Alia textus, sicut legalclassics.org/antiquity/leges-interpretationis (http://www.legalclassics.org/antiquity/leges-interpretationis) et historia-legum-boiarum.org/monarchiae-dagoberti (http://www.historia-legum-boiarum.org/monarchiae-dagoberti), saepe tractant leges antiquas et non sunt directe applicabiles ad quaestionem specificam.

### Answer ###
Capitulum generale clericorum in Confoederationis legibus anni 1537 ad Mediolanum significavit institutionem specialis iuris canonici intra archidiocesim Mediolanensem. Haec lex clarissime describitur in actis archiepiscopali Mediolanensibus sub nomine Petri Antonii Buscae, notarii actuarii curiae archiepiscopalis Mediolani<ref name="http://www.archivum-archiepiscopalis-mediolani.org/acta/ADCCXXXVII">"Ila in actis est. I. C. Petrus Antonius Busca notarius actuarius curiae archiepiscopalis Mediolani."</ref>. Lex hanc annuum conventum in civitate Mediolanensi celebravit, ubi clerus regaliter constituere potuit<ref name="http://www.archivum-archiepiscopalis-mediolani.org/acta/ADCCXXXVII">"capiuntum generale clericorum regiilai'iiim ConQTesfationis legi' privilegi praedictae in civitate Mediolanensi anni compii'cedendi ad ADCCXXXVII."</ref>.

Haec lex non solum cleros ad iura ecclesiastica conformandi, sed etiam ad correctionem et disciplinam clericorum pertinet. Episcopus enim, secundum "Documenta Historica", severiter cleros et ordines religiosos ad observandos canones et ad correctionem fidelium excitavit<ref name="http://documentahistorica.org/episcopus/clericorum-muneris-correctione">"Sed et piane negat episcopus clericorum inconti- nentiam muneris interventu permisisse, vel eoruxn correctionem neglexisse."</ref>. Hoc significat capiuntum generale clericorum magnum momentum habuisse in conservanda disciplina et moribus clericorum.

Praeterea, lex confirmavit archidiaconos in officio quod erat plenior notitia clericorum et eiusdem officii erat eos presentare, ut prorsus correcte ad iura ecclesiastica se haberent<ref name="http://documentahistorica.org/episcopus/clericorum-muneris-correctione">"Scilicet archidiaconos suos, quibus plenior est notitia clericorum, et quorum officii est eos presentare, diligenter adjuravit, et eis distrìcte, prsecepit, ne quem centra minus canonice fieri contingit."</ref>.

In summa, capiuntum generale clericorum anni 1537 Mediolanensis significavit institutionem specialis iuris canonici et confirmationem archidiaconorum in officio clericorum corrigendi, quod ad iura ecclesiastica et disciplinam clericorum pertinet. 