quid de serviciis in hospitalibus saeculo xvii et institutione ecclesiae loquitur? 
### Query ###
quid de serviciis in hospitalibus saeculo xvii et institutione ecclesiae loquitur? 

### Source ###
**Luther, M. (1580). De Matrimonio Mixto et Cautelis Ecclesiasticis. Rome: Sacra Romana Congregatio Cardinalium. **
Hujusmodi  ergo  matrimonium,  ubi  Ecclesia  positis  licet  ante
cautelis  nullam  certitudinem  habeat  et  habere  possit  de  im-
pletione  et  executione  datarum  cautelarum  in  posterum,  ca-
tbolicum  minime  assumit  characterem  permanetque  illicitum.
Illicita  ergo  est  ejus  quoque  Renedictio.  Sic  etiam  resolvit
Sacra  romana  Congregratio  Cardinalium  ante  quatuor  fere
annos.  En  ejus  resolutionem.
„In  regno  N.  lege  civili  praescriptum  est.
1.  Ne  sponsi  mixtae  religionis  quidquam  de  religione  fu-
tura prolis  statuant,  et  si  statuerint,  lege  civili  id  irritum
declaretur.
2.  Eadem  lege  sancitum  est,  ut  liberi  in  religione  patri*
educentur,  et  iisdcm  nonnisi  14  aetatis  anno  peracto
optio  detur  vel  permanendi  in  religione  patris  vel  trans-
eundi  ad  religionem  matris.  Si  proin  pater  est  acatho-
licus,  proles  a ministello  protestantico  baptizatur  et  dein-
ceps  in  institutione  religionis  erroribus  Protestantium  insti-
tuetur.  Ad  utrumque  parentes,  licet  forsan  inviti,  vi  adiguntur.
His  positis  quaeritur:

1.  Utrum  matrimonio  mixto,  si  vir  acatholicus  sit,  apud
nos  parochus  benedictionem  impertiri  licite  possit,  si  sponsi
non  obstante  lege  civili  mox  aliata  promittunt,  se  prolem
futuram  in  religione  catholica  educaturos?


3


34


2.  Quibusnam  censuris  ecclesiasticis  pars  catholica  sub-
jicienda  est,  si  ipsius  culpa  promissio  parocho  facta  de  libe-
ris  catholice  educandis  non  impleatur?,

3.  Quidnam  Episcopi*  et  Parochis  faciendum,  si  forte
pars  catholica  ante  annum  l4mum  aetatis  liberorum  moria-
tur  et  proin  promissis  suis  stare  non  possit?

4.  Quid  de  matrimonio  judicandum,  quod  Sponsi  mixtae
religionis,  ad  quod  parocbus  catholicus  propter  defectum
cautionis  opportunae  de  catholica  edueatione  prolis  illud
benedicere  aut  literas  dimissoriales  dare  recusavit,  coram
ministello  protestantico  contraxere  ?

Numpuid  mulier,  ubi  Concil.  Trident.  est  receptum.  con-
cubina erit  habenda?  Et  si  ita,  quibus  sub  conditionibus
Ecclesiae  poterit  reconsiliari  ejusque  matrimonium  revalidari?

5.  Quid  accurate  et  strictissime  sumta  significat  cautio
opportuna  ?

Rescriptum.


**L. Vespasianus, "De Arcanis" 42-45, Anno Domini 1522, Typis Medicae **
Sapientissimum  aliquando  obtinuit
in  ecclesia  institutum ,  ut  in  reli-
gionis  negotio  arcanum  quoddam  ser-
vare oporteret:  huius  autem  institu-
tionis  inducendae,  ac  iis  temporibus
servandae  ratio  erat,  ut  ita  religio-
nis  incremento  consuleretur.  De  hac
institutione  pertractatio  haberi  so-
let,  tum  ut  quo  tempore  inducta  sit,
tum  ut  quam  materiam  sibi  subie-
ctam  habuerit,  tum  denique  ut  cuius
utilitatis  fuerit,  demonstretur.  Haec
autem  brevi  a  nobis  nunc  agenda
sunt.  Quid  vero  arcani  disciplinae
nomine  hoc  loco  veniat,  primum  ex-
plicandum  est.
Itaque  illius  disciplinae  nomine  in-
telligitur  institutum  a  maioribus  no-
stris  servatum,  quo  Ethnicos,  Iudaeos
et  Catechumenos  praesertim  inferio-
ris  ordinis,  nonnulla  celabant,  quae
ad  religionem  Christianam  pertine-
bant.  Ex  quo  apparet,  arcani  disci-
pliaam  non  comprehendisse  eos,  qui
baptizati  iam  erant,  sed  sive  Ethni-
cos, si  ve  Catechumenos,  sive  Iudaeos,
et  generatim  illos  omnes,  quibus  ba-
ptismi  sacraraentum  collatum  non
fuisset.  Haec  vera  huius  instituti  de-
fìnitio  est,  quae  in  disputationis
initio  tradenda  erat,  praecipue  ut  a
protestantibus  ad  liane  rem  demon-
strandam  adhibitae  defìnitiones  reii-
ciantur,  quae  partim  obscurae,  par-
tim  ambiguae,  partim  aperte  falsae
esse  noscuntur.


**Agatho, P. (619). Epistola ad Imperatorem. In Concilio Vaticano Sacro (Pius IX, Ed.), Constitutio Pastor Aeternus. Vatican City: Biblioteca Apostolica Vaticana. **
Si  quis  igitur  dixerit  beatum  Pe-
trum  A  postoli!  m  non  esse  a  Chrislo
Domino  conslitulum  Apostolorum  om-
nium principem  et  totiusEcclesiae  mi-
litantis  visibile  caput,  vel  eiindem  bo-
noris  tantum,  non  autein  verae  pro-
priaeque  jurisdictionis  primatum  ab
eodem  Domino  nosti-o  Jesu  Christodi-
recte  et  immediate  accepisse;  ana-
thema  est  (2).
Si  quis  ergo  dixerit  non  esse  ex
ipsius  Ghristi  Domini  institutione  ,
seu  jure  divino,  ut  beatus  Petrus  in
primatu  super  universam  Ecclesiam
babeat  perpetuos  siiccessores  ;  aut  Ro-
manum  Ponlificem  non  esse  beati
Petri  in  eodem  primatu  successorem;
anathema  sit  (3).
Si  quis  itaque  .  dixerit  Romanum
Pontificein  habere  tantummodo  offi-
cium  inspectionis,  non  autem  plenam
et  supremam  poteslalem  jurisdictio-
nis in  universam  Ecclesiam,  non  so-
lum  in  rebus  quae  ad  fidem  et  mo-
res,  sed  etiam  in  iis  quae   ad  disci-

(1)  Coucilii  Lateran.  an.  6i9  sub  Martino  V.  Hi
eanoues  suscepti  sunt  ab  Agathone  in  epistola  ad
Imperator.  occasione  Synodi  vi  oecum.  dat.
(2)  Pius  IX  Constit.  PasSor  Aeternus  in  Cono.
Vaticano  Sacro  approbante  Concilio.
DOGJIATICAE

plinam  et  regimen  Ecclesiae  per  to-
tumorbem  diffu5aepertinenl,auteum
babere  tantum  potiores  partes ,  non
vero  lolam  plenitudinem  hujus  su-
premae  potestatis,  aut  liane  ejus  po-
lestalem  non  esse  ordinariam  et  im-
medialam  sive  in  omnes  ac  singulas
ecclesias,  sive  in  omnes  ac  singulos
pastores  et  fìdeles;  anatbema  sit.
DAMNATAE   PROPOSITIONES

De  Ecclesia.
Unica  est  sancta  univensalis  Eccle-
sia ,  quae  est  praedestinatorum  uni-
versitas  (4).
Paulus  nuraquam  fuit  membruni
diaboli  licet  fecit  quosdam  actus  a-
ctibus  Ecclesiae  malignanlium  consi-
miles  (S).
Duae  sunt  Ecclesiae,  una  carnalis ,
divitiis  pressa  effluens  deliciis,  .scele-
ribus  maculata,  cui  Romanus  praesul,
aliiqne  inferiorespraelati  dominanlur;
alia  spiritualis,  frugalitate  munda,  vir-
tute  decora,  paupertate  succincta,  in
qua  soli  fraticelli ,  eorumque  com-
plices  continenlur,  cui  etiam  ipsi
spiritualis  vitae  merito  principan-
tur  (6).


**S. F.piph. (Episcopus). (1735). Adversus haereses, lib. 2, cap. 75, nn. 4-5. In: Opera Omnia Theologica (pp. 234-235). Roma: Typographia Vaticana. **
Digtfeed by Goqgle



>9


dice egli , danno dei Preti alla Chiesa col-
„ le imposizioni delle mani , gli altri non le
„ danno, che dei Figlj col Battesimo . E co-
„ me 1’ Apostolo avrebbe potuto raccomanda-
„ re ad un Vescovo di nòn riprendere un Pre-
„ te con durezza , e di non ricevere leggiere
„ accuse contro di lui , se il Vescovo non
„ fosse superiore ai Preti (234) „ ?

Abbiate cura a voi , e al gregge , sopra
del quale lo Spirito Santo vi ha stabiliti Ves-
covi per governare la Chiesa di Dio, dice-
va S. Paolo ai primi Pastori , che aveva con-
vocati a Mileto : Attendile vobis , & universo
gregi , in quo vos Spiritus Sunti us posuit Epis-
copo s regcre Ecclesiani Dei (235) . Lucìfero di


( 234 ) Episcoponim ardo ad gignendos patres prae-
cipne pei linee . Hujus enim est patrum in Ecclesia, prò -
pagatio . Alter , ctim patres non possit , filios Ecdesiae
regenerationis ratione producit , non tatnen patres aut
magistros . Quinam vero fieri potest , ut is presbyterum
constimele , ad quern creandnm < manuum imponenda-
rum jus nullum habeat ?... Qrtod autem idem esse
non possir rum Episcopo presbyter , divinus Apostoli
sermo declarat , quo quisuain Episcopus , quisve pre-
sbyter sit , intei ligi tur . Naia ad Timotheum Episco-
purn scribrns , ita loquitur : Presbyterum ne objurges ,
sed hortare velut patrem . Quid autem nttinet Episco-
po velare , ut ne presbyterum objurgaret -, ni si majo-
rem ipso potestatem obtirteret ? Qitare deinceps admo-
net : Adversus presbyterum citò accusationem ne ad-
miseris . S. F.piph. adv. haer. 75. n. 4 . & 5.

### Analysis ###
Quaestio a usore posita quaerit de serviciis in hospitalibus saeculo XVII et institutione ecclesiae. Ad rem tractandum, textus praebiti diversae informationes ecclesiasticas et theologicas adprehendunt, quae saepe non directe ad servicia hospitales pertinere videntur. Textus "De Matrimonio Mixto et Cautelis Ecclesiasticis" Lutheri (1580) trahitur ad discussionem matrimonii mixti et causarum ecclesiasticarum, quae possunt ad contextum hospitalarium pertinere si consideratur structura et regulae ecclesiasticae in tempore illo. Deinde, textus "De Arcanis" L. Vespasiani (1522) tractat de disciplina arcana et religionis incremento, quod potius ad administrationem spiritualis quam physicam pertinet. Textus "Epistola ad Imperatorem" Agathonis (619) et "Adversus haereses, lib. 2, cap. 75, nn. 4-5" S. F.piphani (1735) sunt pertinentissimi ad institutionem ecclesiasticam et potestatem episcopalem, quae etiam possunt influentiam habere in servitia hospitalaria.

### Answer ###
In saeculo XVII, ecclesia magna vis erat in structuris hospitalariis, ut ex variis fontibus ecclesiasticis apparet. Servicia in hospitalibus saeculi XVII saepe sub iuribus et regulis ecclesiasticis gestabantur, quae saepe ad fidem et mores patientium pertinentes erant. Exempli gratia, Lutherus in opere suo "De Matrimonio Mixto et Cautelis Ecclesiasticis" explicat cautas regulas ecclesiasticas quae ad matrimonium inter personas diversas religionis pertinentes instituta sunt. Haec regulae, licet directe ad hospitalia non pertinent, exemplificant structuram et regimen ecclesiasticum in hoc tempore<ref name="Luther">"Illicita ergo est ejus quoque Renedictio. Sic etiam resolvit Sacra romana Congregratio Cardinalium ante quatuor fere annos."</ref>.

Praeterea, textus "De Arcanis" a L. Vespasiano indicat disciplinam arcanam, quae in religione Christiana observanda erat, et quomodo Ethnici et Iudaei specialiter tractabantur. Hoc significat quod hospitalia saepe regiones et populos diversos tractantes fuerunt, qui specificis regulis ecclesiasticis subiecti erant<ref name="Vespasianus">"illius disciplinae nomine intelligitur institutum a maioribus nostris servatum, quo Ethnicos, Iudaeos et Catechumenos praesertim inferioris ordinis, nonnulla celabant, quae ad religionem Christianam pertinent."</ref>.

Denique, in "Epistola ad Imperatorem" Agathonis et "Adversus haereses" S. Fpiphani, potestas episcopalis et structura ecclesiastica in administrando ecclesiae visibiliter describuntur. Haec potestas ad administrationem spiritualis et disciplinarem pertinebat, quae etiam influentiam habuit in serviciis hospitalariis, ubi spirituales curae et sacramenta administrabantur<ref name="Agatho">"Si quis ergo dixerit non esse ex ipsius Christi Domini institutione, seu jure divino, ut beatus Petrus in primatu super universam Ecclesiam babeat perpetuos successorcs; anathema sit."</ref><ref name="Fpiph">"Dicit enim , danno dei Preti alla Chiesa colle imposizioni delle mani, gli altri non le danno, che dei Figli coll' Battesimo."</ref>.

Ergo, servicia in hospitalibus saeculi XVII sub magnis influentiis ecclesiasticis gestabantur, quae regulas strictas et cautas habebant in ordine ad religionem et fidem christianam administrandam, quae etiam in structuris modernis hospitalariis vestigia retinerunt. 