Quid est natura et effectus clausularum generales in contextu iuris canonici, et quomodo hae clausulae comparantur cum derogationibus specialibus? 
### Query ###
Quid est natura et effectus clausularum generales in contextu iuris canonici, et quomodo hae clausulae comparantur cum derogationibus specialibus? 

### Source ###
**F. Marcelli, De Legibus Antiquis 45-49, Anno Domini 478, Romae Typis Recentibus **
Mulationi* effectus cum appareat c. a. 4 45, probabile est caro in-
sliluUm esso anni* quinque et viginli antea, id rat primi» anni* irape-
raloris lladriani. — Rosi Marci tempora postrema (n. LXXVI a. 478)
ut classici* ot equilibro sìngularibu» privilegia similiter atque antea
dantur, ita auxiliariorum solitae formar ad eum annuiti frequentissima
deliciunt, id quod ipstnn iuris muUtionein requirit, requi riturque multo
magi» eo, quod unicum eiu* generi* quod itabemus (n. XC sciati* in-
certae, sed tertii sine dubio saeculi, civritatia donationem in auxiiiarii*
ostondil non sublatam, sed rostrictam ad alarutn cohortiumque decurione*
ot centurione». Nam elsi verba ipsa aere fratto deliciunt. tam quae
supere»! clausula altera praeterea [liberi* eurundem] dteurionum et cen-
furte^nunt] quam quod sub scriptum rat nomen veterani [ex dee}urionc vel
[ex centurione siipplemenlum illud requimnt. Mirimi onuuno eo saoculo,
quo civitas promiscua ot vili» facta est, imminutam esse eiustnodi do-
nationem, sed furiasse inslitutis aliis adhuc ignoti» ea imminulio teiu-
|>erala est, riempii causa immutato tirocinio numerorum auxiliariorum
et (mudata militia ea ad genera liommum inferiora.
PrnelOrianos cum sopra videricnu» conubium non eccepisse nisi cum
missione voi post missionem, de pcregrinae condicioni» mililibus idem
valot posteriore tempore, id est ab anno indo I91 1 }; corte eiu* aetatts
diplomata omnia (n. XXXV seq.) ita concepta sunt, ut li qui beueflcium
accipiunt tnUiUvisse dicanlur et diluissi esse lionesla missione. At ante
cum annum alia diplomata emeriti* dimi**i»que dantur (n. I. IV — X.
XIV. XVII] , alia coniungunt eo* qui mllitavenint dimissique sunt
eosque qui militant et sua stipendia emeruerunt qutdem, missionem
tameu non acceperunt [n. XIII. XVIII. XX. XXI. XXII. XXIII. XXVI.


**Madvigius, I. (1798). Adversaria in Ciceronis Epistolas. Lipsiae: Excudebat Göttingensis. **
Ibd.  14,  quoniam  initium  capitis  supra  p.  340  emen-
davi, restant  §  2  hsec:  Ut  feras  cum  labore  pericu-
loque  venamur  ...,  ita  habentes  magnas  volup-
tates  in  magnum  malum  evasere  captseque  ce-
pere,  in  quibus  cum  appareret  eos,  qui  liaberent  volup-
tates,  non  evadere  in  malum,  nec  posse  omnino  diversum
esse  verborum  evasere  et  cepere  subiectum,  alii  alia
tentarunt,  Bentleius,  cuius  coniecturam  Hauptius  (I  p.  3)
protulit  et  probavit,  scribi  voluit:  habenti  magnas
voluptates  cet,  parum  feliciter;  nam  sic  quoque  incom-
mode  voluptatum  nomen,  quae  cum  feris  comparantur,  pri-
mum  prò  obiecto  positum  deprimitur,  deinde  in  eadem
sententia  subiecti  loco  emergit  (scribendum  erat:  ita
magnse  voluptates  habenti);  tum,  ut  prsecedit  do-
minos,  scribendum  erat  habentibus  vel  potius  fru-
enti bus.  Sed  salva  res  est  scribendumque  :  ita  hahent
se  magnai  voluptates:  in  magnum  malum  eva-
sere captseque  cepere.  Cum  ex  habentse  factum
esset  habentes,  secutum  est  magnas.
Ibd.  15,  6:  Quae  autem  dementia  est  potius
trahi  quam  sequi?  tam  mehercules  quam  stulti-
tia  et  ignorata  condicionis  est  suse  dolore  quod
est  aliquid  aut  incidit  durius  seque  mirari  aut
indigne  ferre  ea,  quse  tam  bonis  accidunt  quam
malis,  morbos  dico,  funera,  cet.  SicA(B,  alii  leviter
deflectentes).  Pridem  restituta  sunt  ignoratio  et  do-
lere. Sed  est  aut  incidit  contraria  poni  nullo  pacto
possunt  (nam  quod  incidit,  est);  itaque  editiones  aliquot
iam  ante  Fickertum  licenter:  quod  aliquid  tibi  incidit
durius,  quod  in  uno  codice  interpolato  esse  dicitur.  Scriben-
dum est  littera  geminata:  quod  desi  (de  est)  aliquid;
nam  et  desiderio    eorum,    quae    non  habemus,    et  si  quid

MADVIGII  Advxbs.  Cbit.     II.  24


370  Lil.  Vili.  Gap.  II.
durius  incidit,  dolemus.  Deinde  autem  aeque,  ut  saepe,  ex
atque  ortum  est,  ut  hsec  efficiatur  forma:  dolere,  quod
dest  aliquid  aut  incidit  durius,  atque  mirari
aut  indigne  ferre  cet.


**Flavius Marcellinus "De Cultu Deorum" pag. 42-45, Anno Domini 1521 **
Et dir li£ec ratio non etiam dictitavit aber-
rare cos in cultu , signaque et lapidcs tan-
quam Deorum suorum habitacula ridicule co-
lere? At vero credendum est, quia bona3 foe-
minieulse Franciscum, Ignatium, Dominicum,
et similes tanto cultu prosequantur , dictare
rationem ad minimum Sanctorum hominuin
aliqueni esse colendum , et istos ex lumine
natura) perspicere cultum alicujus potentise
Buperioris jam non visibilis. Cum tamen haec
sint commenta otiosorum nostrorum Sacerdo-
tum prò sua) sustentationis lautìori incre-
mento.
Digilized by Google




ìmpostOkibus 15

Èrgono DEUS non est? Esto, sit; ergo co-
lendus? Sed hoc non sequitur, quia cultum de-
siderat. Sed desiderat, quoad cordi inscripsit.
Quid tum amplius ? Sequemur ergo naturaé no-
Strse ductuni. At is agnoscitur imperfectusesse':
in quibus? Sufficit enim ad societatem homi-
nunisic satis tranquille colendam. Néc enimalii
Religiosi revelationem sécuti felicius vitam
transigunti At magis est) quod de nobis exi-
git DEUS, imprimis cognitionem dee exactio^
rem. Sed tamen, qui id spondes, cujuscunque
religionia sis, non prmstas. Quid enim DEUS
8Ìt, in revelatione qualicunque obscurius longe
est , quam antea. Et quomodo conceptibus
intellectus id clarius sistes, quod omnem in-
tellectum terminat? Quid tibi videtur de bis?
Deum nomo novit unquam, item, oculus non
vidit, item, habitat in luce inaccessibili, item,
post revelationem adhuc in mnigmate? At,
quanta mnigmatis claritas sit, cuique notum
credo. Verum, linde tibi id constat , DEUM
ista exigere ? An ex desiderio intellectus ,
terminos sui captus superandi, et omnia per-
fectiuB, quam facit, concipiendi, an aliunde?

Ex speciali revelatione? Quis es, qui hoc
dicis? Bone deus! quanta revelationum far-
rago! Gracula ethnicorum prodis? Hsec jam



Digitized by Google




16



CE tRimis



risit antiquitas. Sacerdotum tuorUm testimo-
nia? Sacerdotes tibi ofiero contradictorios.


**Tiberius Veridius, "De Officiis"  , pag. 45-50, Anno Domini 1000 **
Nam  et  satisfaciendo  aut  nostram  minuemus  invidi^m.aut
etiam  in  diversum  eam  transferemus  ;  et  si  graviter  dolere
filium  palam  fuerit:  credetur  abesse  ab  eo  culpam  iSetque
ultro  miserabilis.  Avertere  quoque  in  alios  crimen  dQc^t,  ut  65
fraude  aliquorum  concita  credatur,  et,  omnia  nos  paf^suros,
nihil  aspere  dictu^ps,  testandum,  ut,  etiami  non;pp^umus
conviciarì,  nelle  vi^e^nittr.  Etiam,  si  quid  obiicie^diim  erit,
officium  fi8\  patroni,  ut  id  filio  invito  sed: fide;  cogente  (jks^re
credatur.  Ita  poterit  uterque-  laudari.  Quod  i  de  matre  dixi,
de  utroque  parente  acdpieq^jiun  ^t.  M«m  iiHer  patres  etiam
filiosque.^  cum  intervenisset  emancip^tio,  IiMgatun[i;spio.  In 66
aliis  quoque  propinquitatibus  custodiendum  est,  ut  invjti  et
necessario  et  parco  iudicemur.  diicisse;  npgis  aut^m  fiut  mi-
nus,  ut  cnique  personae  debetur  reTerentia.  EadfW  prò
libertis  adversus  p^tronos  obseryanlia.  -Et  ut  s^eLplura
complectar,  nunquam  decebit  sic  ^adversus  tal^s  «gere  per-
sonas,  quomodo  contra  nos  agi  ab  hominibus  eclndiclonis
eiusdem  iniquo  animo  tulissemus.  Praestatur  hoc  aU^i»A^^


1«6


eihm  éigtàlmtìbmB^  vi  Ifl^itttis  nostrae  ratio  reddatv,  me
qm§  BM  tot  petahmlef  ìb  Itedeiid»  ew  «I  etin  aiabitioBOf
patet.  ftaqse  Cieere,  tptamqiimtk  «ni  in  Ooltam  gnywme
éitHauMj  neqne  aliler  agi  P.  Oppii  ea»a  poterai,  long»  ta-

6881611  praelMene  exeasaiit  ofBdi  trai  Hecessilaten.  Aliqmndo
«fiam  Meriorìbi»  praedpoeqiie  adoieseeDtalis  parcere  avi
Tléerì  deeet.  UtUar  hae  moderatione  Cicero  prò  <?aelio  con-
Ira  AtrafimiiB,  vi  evm  bob  fnlaiiee  eerrìper e  seé  ptoie  patrie
«ottore  Tidealar.  Nam  et  aoMis  et  knetas  el  bob  ÌBii»to
dolore  Teserai  ad  acevsaBivBi.
Sed  1b  his  qvfdem,  9b  qvibvB  «rei  fivdiei  rei  eliam  vBlan-
tfbvs  ratio  nofllrae  BiederatfoBiB  pobari  dcfiel,  aiinor  est
labor;  fllie  piva  diffievilafia,  vbi  ipso»,  eoBira  ^vosdioteiBB,

61  verefliBr  offeadere.  Dvae  «imi  Imioffliodi  persoBae  CHceroni
prò  HaroBa  Aoenti  obtiilervnt,  V.  Catoais  SerTiiqvé  Svlpieii.


**Bulgarus, W., & Wilhelmus de Cabriano. (2023). De pactis et renuntiationibus in iure. In Iudiciis Bonae Fidei et Stricti Iuris (pp. 52-53). Haec Veritas Press: Rome. **
[I]tem  difFerunt  in  illa  1.  postquam  C.  de  pact.  [C.  2,  3,  4].  Dicunt  enim
B[ulgarus]  et  W[ilhelmus  de  Cabriano],  quod  si  actor  liti  renuntiavit,  sive  in
iuditio  sive  extra  iudicium,  sive  adversario  praesente  sive  absente,  valet  re-
nuntiatio,  nec  amplius  potest  venire  contra.  Mar[tinus]  dicit  contra,  quod
non  praeiudicat,  nisi  sit  facta  in  iure.
[D]issentiunt,  utrum  sit  idem  pactum,  si  fiat  in  continenti,  tam  in  bonae
fidei  iudiciis  quam  in  stricti  iuris,  id  est  ut  novam  pariat  actionem  et  veterem
informet.  Dicit  Mar[tinus]  et  Al[bericus]  in  bonao  fldei  iudiciis  pactum  in
continenti  factum,  sive  sit  de  natura  contractus  sive  non,  novam  parit  actio-
nem, scilicet  praescriptis  verbis,  et  veterem  informat  ex  eo  contractu,  ut  C.
de  pact.  1.  in  bonae  fidei  [C.  2,  3,  13]  et  D.  de  pact.  Iuris  §.  Sed  cum  [D.  2,
14,  7,  4].  Ia[cobus]  dicit  et  Plac ^^^ [entinus]  et  U[go]  idem  esse  in  stricti"®
iuris  iudiciis,  quod  in  bonae  fldei,  et  e  contrario,  ut  novam  actionem  pariat
pactum  appositum  in  continenti,  scilicet  praescriptis  verbis,  et  veterem,  quae
fuerat,  informet  ^";  et  argumentum  suum  prò  hac  sententia  ei  proficiens  est
in  C.  de  pact.  1.  petens  [C.  2,  3,  27]  et  D.  si  certum  pe.  lecta  [D.  12,  1,  40];
illas  quidem  leges,  quae  loquuntur  "*  in  bonae  fidei  iudiciis,  sic  determinai,
quasi  non  videantur  loqui  ad  difFerentiam  stricti  iuris  iudic[iorum];  sed  quia
cum  essent  bonae  fidei,  videbatur  quod  pactum   etiam   ex   intervallo    factum


§.  43.  —  Vet.  Coli.  52  —  Rog.  21.  —  Hug.  407.
§.  44.  —  Chis.  Haenel  152  .—  Hug.  9.
§.  45.  —  Vet.  Coli.  53  —  Rog.  22  —  Hug.  10.
**'  Leggi  Qua  ratione.
**^  Leggi  emptori.
**^  Cod.  Plau,  Forse  proviene  da  Pia.   U.
"^  Cod.  strictis.
*"  Cod.  informat.
***  Cod.  loquontur.


**Pierre de la Montagne "Les Nécessités de l'âme" 2019, Éditions Flou. **
Necessari us  nietaphysice  Deus  147.
Necessitas  metapbysica  et  moralis  654,  667.
Nécessité  et  contingence  opposées  253;  ne  doit
pas  étre  confondue  avec  la  délermination  ibid.;
clistinguée  de  la  certitude  511;  ne  suit  point  de
l'inclination  prevalente  513,  515,  517,  574,  593;
hypotbétique  et  absolue  514,  517,  521;  logici  ne,
métaphysique  ou  géométrique  opposée  a  la  pny*
sique  et  a  la  morale  480,  485,  537,  542,  558,
574,  575,  576,  590;  nécessité  morale  si  elle  dé-
truit  la  morali  té?  521,  522;  n'est  point  contraire
à  la  liberté  565;  Tindiflerence  est  absurde  602;
la  nécessité  de  vouloir  le  bien  est  heureuse  595,
597,  603;  et  opposée  a  la  nécessité  brute  611;
ce  que  c'est  que  la  nécessité?  v.  Fatalité,
Destin.
Negative s.  Les  vérités  négatives  contiennent  tou-
jours quelque  cbose  de  positif  297.
IH  «ut  on.  S'il  a  dit  que  l'espace  est  un  organe  de
Dieu  746,  747  .  757;  Defendu  par  Mr.  Clarice
contre  Leibniz  745 — 788.
Nieaise  (l'Abbé).  Lettres  a  l'abbé  Nicaise.
No.  XXXII.,  XLII.  et  CI.
Nixolius.  De  stilo  pbylosopbico  Nizolii.
No.  V.   De  Nizolio  agit  Leiboitius  56,  57,  58;


indicat  qaae  opus  ejus  conlineat  59;  errores  re-

prehendit  67  ,  69;  praecipue  qua  e  de  universali

docuerat  70.
Noctambnles  si  imputables?  283.
Nom,  tous  les  appeilatifs  ont  éte  auparavant  des

noms  propres  303.
N ombre  ce  que  c'est?  162,  243.
No  in  inaliti  in  secta  laudatur  68;  qui  sint  Nomina-

les  69.
Nominata  quid  sint?  13;  quomodo  dividantur
juxta  Hobbesiuin  ibid.
Notio  obscura,  clara,  confusa,  distincta  inadae-
quata,  adacquata,  caeca.  s.  simbolica,  intui-
tiva 79,  80.
No  tion  ce  que  c'est?  270;  est  la  méme  cbose

3 ne  l'idée  310;  leur  liaison  consiste  dans  leur
iRerente  relation  337;  notions  cororounes  doi-
vent  étre  conservées  480,  490,  499,  558.

### Analysis ###
Quaestio de natura et effectu clausularum generales in contextu iuris canonici et quomodo haec clausulae comparantur cum derogationibus specialibus posita est. Clausulae generales sunt expressiones legales quae in variis contextibus iuridicis occurrunt, sed praesertim in iure canonico ubi saepe ad probationem vel derogationem aliarum clausularum vel sententiarum iuridicarum spectant. Quaeritur igitur quomodo clausulae generales adhibentur et quid significet derogatio specialis in hoc contextu.

In textibus datis, variae expositiones clausularum generales et derogationum specialium occurrunt, quae ad rem pertinere possunt. Exempli gratia, "De Legibus Antiquis" a F. Marcelli (Anno Domini 478) mentionem facit de privilegiis et auxiliariis militibus, quod utile videtur ad contextum derogationum speciarum intelligendam<ref name="Marcelli">F. Marcelli, De Legibus Antiquis 45-49, Anno Domini 478, Romae Typis Recentibus</ref>. Adulterius, "Adversaria in Ciceronis Epistolas" a Madvigii (1798) tractat de interpretatione verborum et formulis legum, quod potest ad clausulas generales applicari<ref name="Madvigii">Madvigii I. (1798). Adversaria in Ciceronis Epistolas. Lipsiae: Excudebat Göttingensis</ref>.

### Answer ###
Clausulae generales in iure canonico sunt expressiones legales quae saepe repetuntur et applicantur ad diversas situationes iuridicae. Haec clausulae saepe ad probationem vel derogationem aliarum clausularum vel sententiarum iuridicarum spectant. Exempli gratia, in textu "De Legibus Antiquis" a F. Marcelli, clausulae et privilegia militiae mentionem faciunt, quod illustrat quomodo clausulae possint derogari aut restricti esse<ref name="Marcelli">F. Marcelli, De Legibus Antiquis 45-49, Anno Domini 478, Romae Typis Recentibus</ref>.

Clausulae generales non solum in iure antiquo sed etiam in iure recenti adhibentur. In "Adversaria in Ciceronis Epistolas" a Madvigii, explicatur quomodo verba in contextu iuridico interpretari possint, quod implicat clausulas generales adhibendas propter eorum flexibilitatem et applicationem ad varia subiecta<ref name="Madvigii">Madvigii I. (1798). Adversaria in Ciceronis Epistolas. Lipsiae: Excudebat Göttingensis</ref>.

Derogationes speciales, autem, sunt clausulae quae specialiter adhibentur ad abolendos vel minuendos effectus aliarum clausularum generalium. In "De Officiis" a Tiberio Veridio, exemplificatur quomodo derogationes possint adhiberi ad evitandum crimen vel agravationem culpae<ref name="Veridius">Tiberius Veridius, De Officiis , pag. 45-50, Anno Domini 1000</ref>. Haec derogationes possunt fieri per pacta, renuntiationes, vel alteram clausulam quae directe contra primam clausulam generalem agit.

Praeterea, in "De pactis et renuntiationibus in iure" a Bulgaro et Wilhelmus de Cabriano, tractatur de renuntiationibus et pactis quae derogationem causant<ref name="Bulgarus">Bulgarus, W., & Wilhelmus de Cabriano. (2023). De pactis et renuntiationibus in iure. In Iudiciis Bonae Fidei et Stricti Iuris (pp. 52-53). Haec Veritas Press: Rome</ref>. Hic textus clarificat quod renuntiatio vel pactum factum in continenti validum est et derogationem causat, eveniet neque amplius potest venire contra<ref name="Bulgarus">Ibid.</ref>.

Conclusio est quod clausulae generales in iure canonico sunt instrumenta flexibiles ad variam applicationem in contextu iuridico, dum derogationes speciales specificas exceptiones vel abolitiones clausularum generum introducunt. 