Quid significat maturitas in contextu matrimonii et medicamentorum in litteris Latinis? 
### Query ###
Quid significat maturitas in contextu matrimonii et medicamentorum in litteris Latinis? 

### Source ###
**Architectura, V. (1623). De Architectura et Architettis Institutis. Romae: Typographia Antiqua. **
cap:i.  CAPUT  L

Quid  fit  Architettura  & de  Architetti  inftitucndis,

rchitectura  1 eft  fcientia  pluribus  di f ciplini s , & variis
eruditionibus  ornata , cujus  judicio  probantur  omnia , qua. : ab
ceteris  artibus z perficiuntur , opera  . Ea  nafcitur  ex  Fabri-
ca^&  Ratiocinatione . Fabrica  eft  continuata  ac  trita  ufus
meditano , qua  manibus  paficitur  e materia  cujufcumque  ge-
neris opus  eft  ad  propojitum  deformationis . Ratiocinatio  au-
tem  eft , qua  res  fabricatas  folertia  ac  ‘ catione  proportio-
nis  demonftrare  atque  explicare  poteft . Itaque  Architetti  ,qui  fine  litterisb con-
tender unt,  ut  manibus  ejfent  exercitati , non  potuerunt  ejficere , ut  baberent  prò
laboribus  auttoritatem . Qui  autem  ratiocinationibus  & litteris  folis  confiji fuerunt^
umbram , non  remc perfequuti  videntur  . At  qui  utrumque  perdidicerunt , ( uri
omnibus  armis  ornati  ) citius  cum  autt  orirate , quod  fuit  propofitum  , funt  afte -
quitti . CumAin  omnibus  enim  rebus , tum  maxime  etiam  in  Architettura  hac  duo
infuni , quod  Signiftcatur , Ò*  quod  Significat . Significatur  propojita  resede  qua
dicitur  . Hanc  autem  Signijìcat  demonftratio  rationibus  dottrinarum  explicata  e
j Quare  vide  tur  utraque  parte*  exercitatum  effe  debere , qui  j e Are  hit  ettum  profi-
tetur  , Itaque  eum  (?  ingenio funt  effe  oporret , Ó*  ad  d/fciplinam  docilem:  nc-
que enim  ingenium  fine  difciplina  , aut  difciplina  fine  ingenio  perfettum  arti-
ficcm  poteft  ejficere:  & ut  Littcratus  fit , peritus  Graphidos , eruditus* Geome-
tria ^ Ó'  Optices  non  ignarus , inftruttus  Arithmetica  , Hiftorias*  complures  no -
verit  , Pbilofopbos  diligenter  audiverit  , Muficam  feiverit , Medicina  non  fit
ignarus , refponfa  Juris  confulrorum  novcrit , Aftrologiam  ctelique  rationes  cogni-
tas  habeat  : qua  cur  ita  Jint , bx  funt  caufx.


**Gaius Veridius, "De Virginitate" , pag. 42-45 **
Quarr, io* Quid fit reftituendum ratione f?u--
pri ?

- Cum difiinftionc . Vel virgo deflorationi
fu* libere confenfit', levitcf rogata, auc ultro fe
offerens; vcl fimplicìter fuit invita, quia ftupra-
tor vi aut fraude ufi» eftj' vel fuit invita fecun-
dum quid , ita ut quidem abiblute confènferit ,
fed cum reludantia , & quali coaóta ; quia nimi-
rum fiuprator aut graves minas , aut molefìas fbl-
licitatione^ aut vehementes blanditias adhibuit
idque tum promiflìone Matrimonii , vel ablque
hac promiffione.
Si virgo libere confenfit, evidens eft ftuprato-
rem non teneri quidquani ci reftkuere, nec eam
ducere , nec eanj jloure , quia fcicnti & volenti
nulla fit injuria>

Si fimplicìter invita fuit , icem fàtis evidena
eft ftupratorem teneri emnia damna inde orra
compcnfare , vcl corruptam a fe virginem duce-
re injuftam damnificationem.
Si fueric invita fècundUm quid , licet abfolute
confcnferit , & ftuprator Matrìmonium non promi-
ferit , ftuprator .tamen tenetur , vel eam ducere ,
vel fic dorare, ut poftit xque commode nubere ,
vel eam in alio honefto ftatu collocare ; quìa m>*
nx , moleft* fbllicitationes , vehenoentes blandi-
tiz , violenciz xquiparantur , & moralioer vim in-
ferunt atque fcducunt • Excipe tamen , fi puella . «
zque opulcntcr 8c arquc facile nubere poCTet, ac
fi non fuilfet corrupta *

Quod fi ftuprator móleftis follicitationibus , &c**
Matrimonii promiftionem addiderk , etiamfi non
ferio , fed fifte promiferit , tenetur a fc cqrru-
ptim ducere, alioquin puella graviter effct dece-
ptas ingenfque damnum ex fraude pateretur . Nec
fatis effet puèllam tantummodo dotare , nifi ipfa
fòla dote fit contenta ; quìa corruptor Matrìmo-

niura , -


Digitized by Google



ììijt yìrttttlhur in farticularl.


**Cynoforius, L. (1598). De simplicibus medicamentis. In Materia Medica (Vol. 2, pp. 440-441). Rome: Typographia Antiqua. **
985/A/2


And.  VelTalij  chirurgia:
pinortm  fruBus ,  cìr  nucleos  pineos  noflri  vocat J
lentum  quid  in/ehabent,  colore^;  pituitam  iniitan
tur,(<r^ad  culiditatem  declinante  nallus  tame^
eos  pituitofam  rnquam  trahere  dixcrit .  Cynofor-
cts  radix  bulbofa ,  alba ,  lenta  ,  ^  vcbemeter  ca-
lida  eli ,  non  tamen  pituitam  trahit ,  multaq;  funt
eius  generis.  7>{on  igitur gnicum  ob  id pituitam
trahere  dicendim  esì ,  qtwd  illi  aut  colore  fmile
fityaut  pituitofum  quid  habcat,  fed  quòdea  fu
facultate ,  calttusilli  impreffa ,  pr^ditum  .  Quin
mirari  denuo  fubit ,  quid  fibi  Gal  velit,  pituitam
pituita  eadcni  quidem  ej]e ,  ftmilem  vero  nò  tteWy
acgnicum  pituita  fmile .  Si  enim  pituita,  pituita
eadem  esi  yjjtecie  ,  inquam,  an  non  ftbiipCi  fimiU
lima  erit  ^  Qu^e  emm  fpecie  eadem  funt  Jpfa  fibi
interfcy  yel  e xper lentia  duce,  quam  fimillima  f/l
fe/olent,  Ob  id  homohomini,  equusequo,  leoni
leo ,  ouum  denique  ouo  fmtllimum  eiì,  ^tquibus
nam  magis  idem  cum  altero  conuenit,  quam  his
quxjpecie  eadem  funt  ^  vt  in  quibus  &  fubflan.
tix  identitas ,  &  proprietates  ea  omnes,  qu£  fub^
flantiam  cotfequuntur ,  mucniantur  ^  ob  id  rifibi^
hs  omnis  homo  elìy  &  hinnitum  omnis  equus  edit,
mugitum  bos  ,  grunitum  fus ,  Mque  in  his  cum
fmilitudo  confijlaty  velTlatonis  fententia ,  quid
magis  fimile  alteri  diccmus,  quàmquod  fpecie  cU
altero  idem  eiì  ^  Qtiamobrem  cum  pituita  pituita
Jpecie  omnis  eadem  fit ,  non  folum  eandem  prò  Ga
leni  mente  pituita  pitmtamyfed  fmillimam  quoq;
rna  cum  Tlatone  dicemus.
Materia


De  fimplicib.  mcdicam.lib.vij.  440

Materia  fimplicium  medicamentorum,  qua
corpus  cxpurgamus  .    Gap.  4.


**Galeazzo, L. (1506). Logica et Philosophia Algazelis Arabis. Venetiis: Translated from the Arabic by Magister Dominicus, Archbishop of Toledo. **
Logica  et  Philosophia  Àlgazelis  ArAbis  .  Venetiis
i5o6.  =  Liber  Philosopliiae  Àlgazelis  translatus  a  Ma-
gi stro  Dominico  Arcbidiacono  secobiensi  apud  Toletum
ex  Arabico  in  Latinum.  Lib.  L  Tractatus  UH.  Capitu-
luml.  Sententia  IL  ==  Corpora  autem  esse  intra  ambitum
caeli  cognitum  est  sensibiliter,  quae  receptibilia  sunt  com-
positionis:  sicut  lutum,  quod  componitur  ex  aqua  et  terra.
Dicimus  igitur,  quod  haec  compositio  sensibilis  significat
motum  esse  rectum.  Motus  vero  secundum  spatium  sui
cursus  significat  esse  duas  partes  terminantes  diversa  na-
turaliter.  Sed  diversitas  duarum  partium  significat  esse
corpus  circumdans  ens,  quod  est  caelum.  Motus  autem,
secundum  quod  caepit  esse,  significat  quod  causam  babet:
et  eius  causa  babet  causam:  et  sic  in  infinitum.  Hoc  au-
tem non  esset  possibile,  nisi  propter  motum  caeli  cireu-
larem  etc.


**Giuseppe Montalto, "Le virtù e i miracoli" , pag. 45-50, Edizioni Santi, 2021 **
tono gl’ Attratti - in luogo de Con-
creti . Redemptió , prò I{edemp ta-
re , Dominationes *, prò Dominane
tibus . Virtutes , fat poteftates , prò
Virtute , & poteftate pr aditi . c/r-
• cum -


Digitized by Google


OUMCifiOy fep SdttfiifìCdtiO y prò C/V*
cHMcifo s ,& Sanftijìcatore . Quindi
fi rende intelligibile quel detto di
S. Girolamo appretta il Breviario
Romano nella Fetta di S. Giovan-
ni Gualberto , dovefi legge : Di-
cunt , fujficere virtutìbus non odijje
in 'mùcoi. .Dicono , che batti à gl’
Uomini virtuofi non odiare gii Ne-

. r 5^ Notate finalmente quelle for-
molette di parlate : Maturitas mo-
rum , benevolenti ne tua magnitudo ,
Miraculorum multitudq veriras ju-
dicii , tarditas difiipulorum , fidei
magnitudo r <&c- Le quali fi pattano
éfprimere in -forma di Attratti , ò
rifol verli in Concreti , in quello ma*
do; La maturità de coftumi , ò i ma-
turi coilumi . r La -grandezza della tua
benevolenza , ò , la tuagran benevo-
lenza . La moltitudint de Miracoli ,
ò, i molti Miracoli > La verità del
giudizio 5 ò y il*- vero giudizio . La
tardanza de Scolari 5 ò v i tardi , e
pigri Scolari . La grandezza della
Lede , ò , la gran Fede.
CAPÒ XXIX.
' ; Dt ì l^omi Feriali . ■

' * ' * , • • f |l*

* « > . .«.li


7*


ijf.
j t

ì

>


i Q Peflo da i Latini fi mettono.


**Natalis Alexandri. Supplementum ad Historiam Ecclesiasticam Tomus I et II. Typographia Remondiniana, 1750. **
Igitur  ut  .Tquis  horum  votis  noftra  ha'C  Editio  refponderet,  do-
iHorum  virorum  exploratis  confiliis,  & fublìdiis  impetratis,  novcm
àam  in  Typographio  Remondiniano  procufis  Hiftoria:  Nataus  Ale-

Àd  Aìtx. Sunt. P. I. b XAKDRI


Digitized  by  Coogle




I

I

V I

xANDRi  voliiminibus  cum  integris  prorfus  laudatorum  J{j>ncagliie , Se
Manfù  Animadverfionibus  & Notis,  duo  alia  volumina,  fwt  Supplt-
mtntum  addidimus , hac  cpigraphe  pricnotatum  ; M R,. P. Natalis
^LEXANORi  Ord. P>\ed. Hijloyiam  tcclefiajìicam  Supplemmnrn  duas  in  partes
dilìrihutwn  , in  quorum  primo  opem  fcrtniitius  Vhrii  ti  uditi[Jimis  CoucHii  Tri-
dinriiii  Decreta  aliquot  il!u(ìronlur  & viudiconturl  in  «itera  Rjs  Ecclefne  (y  I

Impera , quA  in  ea  Hijìoria  dejideronmr , recenfintur , & ad  uolira  ufnue  tem-  j

poro  perducHìitur. Sed  de  utraque  Supplementi  hujufce  Parte  opera;
pretium  crit  quidam  vere  ftneereque  oennino  pr^fari ,

Atque  ut  prima:  Partis  ratio  conftet,  primo  loco  Francifei  Po-o-
w/i  Theologi  Parifieiifis  fatis  noti  libellum  vulgavimus  infcriptum
Recala  Fidei  Calbolicie,  five  de  Fide  Catholka,  quem  e gallicis  primum
latinis  redditum  litteris  viri  prxclariflìmi  Adrianus,  & Petrus  fra-
tres  de  walenburcb  ad  calcem  Tomi  II. Controverfiarum  fidei  edi-
derant,  Nam  quum  diu  multumque  immortali  in  Opere  ii  defuda-
rint,  ut  quam  injufte  Proteftantes  a Romana  Ecclefia  feceflìonem
fecerint,  edocerent,  oftenderentque  quid  tanquam  de  fide  catho-
lica  tenendum  fit,  quidve  , falva  hujus  integritate  , fit  adhuc  ob-
noxium  difputationibus  Theologorura , non  poterant  praxlarum  fa-
ftigium  Operi  impofituri  opportuniorem  Peranìi  elucubratione  libel-
lum feligere,  in  qua  nempe  ex  inftituto  eadem  res  agitur , prxci-
pueque  monftratur,  quid  tanquam  fidei  dogma  in  Synodo  Triden-
tina propofitum  fuerit,  & ftabilitum. Idem  nobis  cjufdcm  Synodi
Canonum  illuftrationem  prx  oculis  habentibus  confilium  fuit. Pt-
ronii  elucubrationem  fcquuntlir  Pindicu  Ldmrum  Deutero  Camnkorum
Peteris  Tejlameiiti , in  quibui  Tradii ionis  àf  Conditi  Tridentini  tuetis  de  eo~
run.dcm  auBoritotc  accurate  cìucidatur. Ettì  enim  plurimi  , ipfeque  Na-
TALis  Alexandkr  luijufcemodi  librorum  cauflam  ftrenue  egerint,  ne-
minem  tamen  harum  Vindiciarum  Autiere  folidius  id  prxftitifle
rerum  periti  facile  judicabunt. Sunt  autem  fcript*  cum  adverfiis
Proteftantes,  tum  peculiaritcr  etiam  contra  Abbatem  de  Lomguerue  ,
qui  gallica  Diflcrtatione  in  vulgus  fparfa  oftendendum  fiifceperat
Veteris  Teftamenti  Libros  Deutero-Canonicos  non  elle  ejufdem
cum  Proto-Canonicis  auéloritatis,  & divinam  hanc  prorogati  vara
a Synodo  Tridentina  eifdem  tribui  nequivifle. Prodiere  h.T  Vindi-
ci;e  Parifiis  an,  1750. 
### Analysis ###
Quaestio a usore posita est de significatione "maturitatis" in contextu matrimonii et medicamentorum in litteris Latinis. Textus datani varia exempla et contextus praebent, quibus maturitas et eius applicatio in differentiis historicis et doctrinalibus elucidari potest. Ex textibus, "Architectura, V." et "Gaius Veridius" sunt pertinentissimi ad quaestionem matrimonii, dum "Cynoforius" et "Natalis Alexandri" magis ad medicamentorum contextum pertinere videntur.

### Answer ###
Maturitas in contextu matrimonii in litteris Latinis saepe refertur ad conceptum moralis et religiosi status matrimonii. In libro "De Architectura et Architettis Institutis," architectura describitur ut disciplina pluribus scientiis ornata, quae include etiam moralem exercitationem<ref name="Architectura">"Ea nafcitur ex Fabrica & Ratiocinatione. Fabrica eft continuata ac trita ufus meditano, qua manibus paficitur e materia cujufcumque generis opus eft ad propojitum deformationis. Ratiocinatio autem eft, qua res fabricatas folertia ac catione proportiones demonftrare atque explicare poteft."</ref>. Hic contextus adhiberi potest ad similitudinem maturitatem in matrimonio, quae ex moralitate et ratiocinatione orta est.

Praeterea, in "De Virginitate" a Gaius Veridius, tractatus de culpis virginis defloratae describit necessitatem matrimonii ad solvendam culpam<ref name="Veridius">"Si virgo libere confenfit, evidens eft ftupratorrem non teneri quidquani ci reftkuere, nec eam ducere, nec eanj jloure, quia fcicnti & volenti nulla fit injuria. Si fimpliciter invita fuit, icem fàtis evidens eft ftupratorrem teneri emnia damna inde orra compensare."</ref>. Hic contextus indicat, quod maturitas in matrimonio saepe implicat promissiones et obligationes legalis.

In medicamentorum contextu, "De simplicibus medicamentis" a Cynoforius explicantem varias proprietates medicamentorum, inter quas maturitas calidi medicamenti describitur<ref name="Cynoforius">"And. VelTalij chirurgia: pinortm fruBus , cìr nucleos pineos nostri vocat lentum quid in/ehabent, colore^; pituitam iniitan tur,(<r^ad culiditatem declinante nallus tame^ eos pituitofam rnquam trahere dixcrit."</ref>. Hic contextus ostendit, quod "maturitas" in medicina refertur ad qualitates temporales et physicae medicamenti, sicut caliditas vel duritas.

Denique, in "Logica et Philosophia Algazelis Arabis," motus et eius partes describuntur in contextu philosophico<ref name="Galeazzo">"Motus vero secundum quod caepit esse, significat quod causam babet: et eius causa babet causam: et sic in infinitum."</ref>. Hic contextus adhiberi potest ad metaphoram motus et causarum ad maturitatem in matrimonio transferendam, ubi maturitas implicat causas et effectus moralis et spiritualis.

Ex his fontibus, patet quod maturitas in contextu matrimonii et medicamentorum varia significata habet, quae ab obligationibus moralibus et naturalibus qualitatibus dependunt. 