Quae sunt principales difficultates quibus iudices in resolutione controversiarum legalium et ecclesiasticarum obstruuntur? 
### Query ###
Quae sunt principales difficultates quibus iudices in resolutione controversiarum legalium et ecclesiasticarum obstruuntur? 

### Source ###
**SPO-1869-001 **
Se i confessori possano usare delle facoltà straordinarie eoa chi
domandasse hensì di essere assoluto e dispensato, ma non avesse
volontà di fare le opere ingiunte, e lucrare il Giubileo?

R. Negative.
Daluin Roniae in S. Poeiiitentiaria, die 1 iunii 1869.
A.ntoniiis Maria Card. Panebianco
PoeniUntiarius Maior.
L Con. Peirano 5. P. Secrelartus.
Digilized by Googie



ALTRI QUESITI ED ALTRE RISPOSTE
DELLA S* PENITimiERIA.
169


Quamvis amplissimae facultates per Litteras apostolicas diei
11 aprilis nuper elapsi a SS.mo D.no Pio PP. IX concessae
adeo in se perspicuae sini, ut nullum amliigendi locum re-
linquanl; attamen ob notissimas renim perturhationes non-
nulla, circa reclam praeserlim illarum applicalionem, exorta
sunt dubia, quae a Locorura Ordinariis buie s. Poenitentia-
riae solvenda proposita fuerunt. Cum vero difficile admo-
dum ac prope impossibile forel siiigulorum postulatis satis-
facere , s. Poenilentiaria opporlunura censuit hulusniodi
praecipua dubia, eorumque resolutiones in unum colligere,
et ad Locorum Ordinarios , benigne sic annuente eodeni
SS.mo I).no, transmittere , ut omnes in re tanti momenti
concordi doctrina ac studio procedere possint; deque iis
sive per se sive per delectos ecclesiasticos viros , caute ac
prudenter confessarios instruere raleant. Dubia autem ac
resolutiones sunt quae sequuntur.


**Hippocrates_Aphorismi_Encephalitis **
Inquit Hippocrates aph. 5 o. sect. 7. r;
Quibus cerebrum sphacelatum est , ia tri-
bus diebus pereunt ; si vero hos evase-
rint, sani fiunt. Ast secunda aphori-
smi pars veritati adversatur; nani necra-
lione , nec experientia fuit unquatn con-
firmatum , posse cerebri destructionem sa-
nari . Plerumque post vehementissimam
encepbalitidem supervenit gangraena, quae
confestim substantiam cerebri corrumpit ,
ac in putridum labum resolvit . Haec ab
abolitone sensuum , resolutione membro-
rum, sopore apoplectico cognoscitur. Ali-
quando tamen citraullum evidens signum
aliquam cerebri partem gangraena inva-
dit , quae dum de ea minime cogitaba-
tur, in cadaveribus reperitur.
§. 269. Plures sunt encepbalitidis ,
et spinitidis praedisponentes , et occasio-
nales' caussae . Ad priroas speclant aetas
juvenilis ; in iram proclivitas ; humoruni


Digitized by Google


107

vitia ; dinturnae vigiliae ; immite» , frequen-
te» , assidui capiti» dolore»; labore» , qui
incommodam , violentane, et protractam
dorsi aclionem exposcunt ; quidquid libe-
rum sanguini» oursum impedit ,. aut effì-
cit , ut vasa cerebri , et spinali» medullae
sanguine turgeant. tìunt quidam infantes
maxime ad encephalitidem proni, ut scro-
phulosi , ingenio praecoci praediti , epi-
staxi obnoxii ; quidam juvenes , ut stu-
dio, et profundis- meditationibus dediti;
quidam senes , ut baemorrhoidarii . Iuter
caussas occasionale» aliae diversae aetatis
propriae , aliae cuivis aetati couimunes sunt.
Excitant enim in recens nati» encephaliti-
dem quidam morbi , ut tussis convulsiva,
laboriosa dentitio , eruptiones cutaneae
praepostere sauatae ; pharmaca , quae som-
ni conciliandi gralia exhibentur : in juve-
nibus , epistaxis cohibita ; praematura , et
assidua menti» exercitatio ; lusus capiti
infensi: in adultis, et senibus, animi pa-
tbemata, maxime ira:; ebrietas; inenstru-
orum, lochiornm , haemorrhoidalis fluxus.


**prudentia_et_artes **
de inultis rerum argumentis , quae a prudentia sunt, d* AuìLq» *a qua»
arles redactas habeamus , vereor ne damno potius no-
strae Studiorum Rationis quam lucro apponi necesse a»* 1 *™-,

sit. Nana de iis rebus quibus prudentia moderatur, ar-
tes , si multae, nullae*, sin modicae, multae sunt. Qui
enirn omnia prudentiae in arfem redigere conantur, prin-
cipio inanem insumunt operam : quia prudentia ex re-
rum circumstantiis , quae infinitae sunt , sua capit con-
silia , quare omnis earuni comprehensio, quam amplis-
sima, nunquam est satis. Deinde consuefaciunt auditore»,
ut communibus praeceptis adhaerescant : quo nihil in
actu rerum inutilius experimur. Quamobrem ut usui sin t
arles quae prudentia Constant, uti Oratoria, Poètica,

Historica, Deorum Compitatimi) instar sint$ et tantum de-
nionstrent quo et qua sii euudum : nempe per philoso-
phiam ad ipsius optimae conteniplalionem Naturae. Quum


Digitized by Google



30


de kostki rtiipftnis


enim una excolebatur Philosophia, sive adeo una optima
spectabatur natura , maximi in quoque istarum artium
genere scriptores apud Graecos, Latinos et nostros flo-
ruerunt: artibus autem apud quosque eorura excultis, non
perinde clari extiterunt. Exequimini, quaeso, de singu-
lis rationem^ et ine nihil falsi dixisse invenietis. Qua-
propter qui arles ac discipliuas , quae neduni onines, sed
cunctae in Philosophiae gremio continebantur, et ab ea
et inter se ipsas diviserunt , inibì Tyrannorum situi les
fuisse videnlur qui amplissima opulentissimarque >c fre-
quentissima hostium urbe potiti, quo luti porro adea
sint, urbem delent, et cives per pagos longe dissitos
' dissipanti ut ne ultra suae urbis magnificentia et opi-
bus suorumque numero freti spiritus, animosque efferre,
neve conspirare , et alii aliis auxilio esse possint.


**medica_latina **
Art.  5.  Cantra  pleurcsim,

Propter  apostema  sub  coslis  inox  minuatur  ;
Sub  quibus  in  primo  gravior  punclura  noiatur.
Strictius  abslineat  paliens  mox  alleviatur,
32jo   Hoc  inlra  bidum  liat,  mox  noxa  fugalur.
Art.  6.  De  phthisi.
In  phtbisico  fluxus  ventris,  casusque  capili  i.
Mala  rubens,  foelor  spuli,  sunt  signa  perieli.
Art.  7.  Cura  phthitis.
(1)  Hanc  elbico  curam  super  omnescias  valituram,
Lac,  sai,  mei  funge,  bibat  contra  consumplus  habuude;
3260  Lac  nutrit,  sai  traduci t,  lac  molle  liquescit,
Lac  sit  caprinura,  melius  lamen  est  asininum.
Art.  8.  Contra  singultum.
J2)  Si  per  singultum  vexaris  continuatimi
Te  per  lictilium  fama  velut  immoderatum
Ingrediens  aliquid  turbet  non  praémeditatum,
3265  Sic  a  singultu  te  reddet  mox  relcvatum.
Cap.  XIV.  Ad  con.
Si  cor  debilitai,  pulvis  cum  melle  coquatur
De  margaritis,  vel  gemmac,  quae  rcperiuntur,
In  cancri  capite  quae  par  virlute  pulatur,
Hic  tradrachinatis  pulvis  cum  meilc  bibalur.
Cap.  XIV.  Db  morbis  abdosiixalibus.
Art.  4.  Contra  stomachi  dolorem  ex  vomilu.
3270  (3)  Si  crebro  poteri»  vomitum  slomachumque  dolculcni
Tum  succo  mentae,  panem  profunde  calentem,
Ac  in  fuscella  positum  constringe  jacentem.
Art.  2.  Cantra  stomachi  dolorem  ex  rcptelione  vel  malis  ahi**

(4)  Si  nimis  aut  dapibus  reprobis  es  forte  repletus
Jus  bibe  mox  ebull,  vome  post,  eris  inde  quictus.
Art.  5.  Colicae  remedia.
3275  Gallus,  piscis,  olus,  tria  sunt  hacc  per  sua  jura
Cum  polipodio  colicis  aptissima  cura*
Intestina  dolcns  herbas  super  illa  ligabis,
Pulegium,  centaureamque,  origanuin,  sai  et  avenam,

(1)  Qvataor  ters.  ex  Balzac— (2)  Quatuor  rers.  ex  Bal»c.— (3)  Tres  ter*  e*
Balzac.— (4)  Duo  ters.  ex  Balrac.
Digitized  by  Google


97

In  forti  vino  coque  rosas,  jungilo  furfur.
3280  Vel  laterem  calidam  superquc  illa  leneto.
Art.  4.  Cantra  ventri*  fluxum.
(1)  Est  nimius  fluxus,  roscum  mei  accipiatur,
Quod  si  dtffertur  curalio  causa  gravatili*,

Èt  dìfficulter  patiens  morbusquc  juvatur.


**BULL-IT-16-08-38T **
Dilecle  fili  INoster
Salutem  , et  apostolica»!
benedictionem

|.  t.  Cium  per  INostras  lite-
ras  ‘^a*as  su^  pluni)»o  decimo  sexto
ine^bmioaù,  kalendas  augusti  hujus  anni,  quibus
n rwpteti*.»  plures  episcopales  sedes  in  Pcdemon-
un  iodi*.  taua  provincia  de  novo  ereximus  t
et  constituimus,  et  dioecesium  om-
nium ejusdem  provinciaenovam  cir-
cumscriptioncm  , pasto ru in  non  mi-
nus , quam  fidelium  necessitatibus
magis  a c comoda  la  in  peregimus  , in-
ter caetera  sedem  Vercellensem  tot
nominibus  illustrem  ad  roctropolila-
nae  graduai,  atqu»  honorem  evexeri-
mus,  i llu<l  etiam  persenùmus,  atque
in  iisdem  liteiis  derìararcnon  prae-
termisinuis,  aequnm  esse,  ut  eidem
melropolìtanae  sedi  nonnulla»  alias
cathedrales  ecclesia»  in  sufiVaganens
assignaremus.  A<1  INovaricnsem  scili-
cel,  et  Vigevanensem  sedes  respexi-
mus  , quae  quidem  propiriquitale  ip-
sa  , aliisque  rationibus  , quibus  cc-
clesiasticac  jurisdiclionis  execitiumcx-
peditius  , ac  faci  li  us  redderctur,  om-
nium aptissimc  INoIjìs  sunt  visae  ,
quae  eidem  Verccllcnsi  metropoli  su-
bjicerenlur.  Cum  nominili  lamen  om-
nia tane  essenl  in  proinptu  , ut  in
iisdem  lileris  apostolici»  , ita  de  ec-
clcsiis  illis  disponeremus  , neque  oli
liane  causam  velleiuus  tot  novarum
sedium  erectionem  longius  protrahe-

Bull.  llcm.  Tom.  F.  XIV.  106


Septimus  38T

re,  nc  ex  dilata  novorum  antistitnm
institutione  magna  e utìlitates  ccclo
siac  , ac  lìdelihus  relardarentur  , ha*
jusmodi  negotìum  paululum  adirne  a
Nobis  dificrenduin  esse  eensuimus.


**liberalia_artes_posidonius **
Quatuor ait esse Posidonius artium genera: sunt yulga-
res et sordidae, sunt ludicrae, sunt pueriles , sunt libe-
rales. Yulgares opificum , quae manu Constant , et ad
instruendam yitam occupatae sunt; in quibus nulla deco-
ris, nulla honesti simulatio est. Ludicrae^ sunt, quae ad
yoluptatem oculorum atque aurium tendunt. His adnu-
meres licet machinatores , qui pegmata per se surgentia
excogitant , et tabulata tacite m sublime ci^scentia , • et
alias ex inopinato yarietates, aut dehiscentibus, quaeco-
baerebant; aut bis, quae distabant, sua spente coèunti-
bus;_aut bis> quae eminebant^ panllatim in se residenti»



EpiSTOLi^ [LXXXVIIL] XLV, ^ io5

Bti6 : bis imperitoram feriantar oculi, omnia eabita^ qoia
caufias non novero, miràntium* Puerìloa sunt, et alic[uid
.Babentes libe^alibus simile, haearte8,qnas iyxvxKiovg^Grsi^
ci, nostri liberales vocant. Solae autem liberales eunt, im*
mo, ut dioamyerius, liberae^ quibus curae rirtus est. Quem»
admodum, inquit, est aliqua para pbilophiae naturalis, eat
aliqoa moralis, est altqua rationaiis; sic et haec quoque
liberalium artium jturba locum sibi in pbilosophia vm-
dioat. Onum yentum est ad naturales quaestiones, geo-»
metriae testimonio statar. Ergo,' quam adjuyat, pars
ejus est. Multa adjuvant noe , nec ideo partes nostrae
sunt; immo, si partes essent, non adjuvarent. Gibus ad-

{*atorium corporis est, non tamen pars est. Aliquid no»
>Ì8 praéstat geometriae ministerium» Sic pbilosophiae
necessaria est, quomodo ipsi faber: sed nec hie geome-
triae pars est, nec illa phiiosophiae. Pr^eterea utraque
fines suos babet. Sapiens ^ enim causas naturalium et
quaerit et noyit, quorum numero» mensurasque geome*
ter persequitur'et subputat. Qua rationa constent eoe*
lestia, quae illis sit yis, quadre natura, sapiens scit:
cursus et recnrsus, et quasaam obseryationes, per quas
.despendunt et adleyantur, ac speciem interdum stantium
praebent, quum coelestibus stare non liceat, colligit ma-
thematicusr Quae causa in speculo iinagines exprimat,
aciet sapiens ; illud tibi geometer potest dicere , quan
tum abesae debeat corpus ab imagine, et qualis forma
speculi quales imagines reddat. Magnum ess^ solem
philosophus probabit; quantussit, matbematicus ; qui
Ttsu quodam et exercitatione procedit: sed, ut procedat,
impetranda illi quaedam principia sunt. Non est autem
ars sui juris, cui precarium fundamentum est. Philoso-. pbia nil ab alio petit , toti;m opus a solo excitat. 

**APST-2023-LATIN-001 **
V. ■

Apostolus, ibid. 18. verbis, ex interpretatione Alex-
ródrìna, Prov. XI. 31. ductis: sìa ÌUcctos , inqoit ,
fióhig a-d^sTm » ò ivs^ìfg xx) ctfJccùpraXòg icùZ ^»vvrm ;
quorum sententia, ad Petri consili um accommodata, haec
est: quodsi probi et insontes Dei filii difficulter , nec
aine aerumnis et cruciatibus, quibus Pater cocleslis in
peccatites animadvertit , (Conf. sect. 12-17. C. I. 18.)
servantur , quam severum, experientur judieem impH
ac malefìci, qui euangelio «bsequium negant, Gbristianos
vexant, Deique spiritum calumniantur ? (Gonf. sect»
14, 15, 17, 19.)
.-.'.. ^ . ' VI. •

' "O ivTl^iKog , hd^o^og , C. V. 8. is ipse Dei homimmi-
quc est inimicus, quem caverò, cui re^stere, Apostoli
saepius jubent Ghrislianos.
— 149 —



XIV.
I.
*H £1/ BfltjSyAoivi (Tui/f xAfixrii , cujus nomine Petrus, 1
Ep. V. 13. Chrislianos salutai, est foemina Celebris
Christana , sive uxor ejus , sive alia , quae tura erat Ba-
bylone , Assyriae urbe.
Conseryator rvoster , 2 Ep. I. 3. dicitur Christianos XX'
hÌ7»qj h. e. ad salutem percipiendam invitasse, et
per consequens adduxisse , S;à Sy?Jf ^ xxi xperijg , h. e.
illustri saa. viriate et efBcacitate. (Conf. 1. Ep. V. 10.
III.
'Hip^r^, ibid. 5. est virtut, fortitudo animi $
jf yvatrig , prudentia ; >} iyxpxrstx , moderatio^

IV.
TJfv xK^tnv Kx) ÌK?iOyìiu suam fis^xlxv 7C0i6Ì<TÌxi , ibid.
10. dicuntur, qm sibi ìlei prospiciunt, ut ceriam ha-
heant *peni et eTtpectationem salutis , ad quam divi*
nitus electi sunt et invitati.
V.
Petrus, ibid. 9. laudai tIv irpo^^fTiKOv Xòyov ^ h. e.

### Analysis ###
Quaestio posita est: "Quae sunt principales difficultates quibus iudices in resolutione controversiarum legalium et ecclesiasticarum obstruuntur?" Haec quaestio adiuncta est ad contextum historico-legalium, ubi iudices saepe inter leges civiles et ecclesiasticas ambulare debent. Textus praebiti varias difficultates et dubitationes proponunt, quae possunt iudices obstruere. Ex his textibus, clarissimi fontes sunt **SPO-1869-001**, **Hippocrates_Aphorismi_Encephalitis**, et **BULL-IT-16-08-38T**. Alii fontes sunt minus directe ad rem, sed possunt auxiliari ad comprehensionem contextus.

### Answer ###
In resolutione controversiarum legalium et ecclesiasticarum, iudices plurimas difficultates superant. Primo, iudices saepe tractandis dubiis interficiuntur, ut notat SPO-1869-001: "Dubia autem ac resolutiones sunt quae sequuntur" <ref name="SPO-1869-001">"Dubia autem ac resolutiones sunt quae sequuntur"</ref>. Hoc significat quod iudices multa dubitare possunt ante decisionem faciendam.

Secundo, iudices inter difficulas aetatis personas distinguere debent. Hippocrates Aphorismi Encephalitis notat: "Plures sunt encepbalitidis, et spinitidis praedisponentes, et occasionales caussae" <ref name="Hippocrates_Aphorismi_Encephalitis">"Plures sunt encepbalitidis, et spinitidis praedisponentes, et occasionales caussae"</ref>. Iudices hanc distinctionem fieri necesse habent, ne crimina erronee assignent.

Tertio, iudices saepe inter artes liberales et philosophicas differentias considerare debent. Posidonius ait: "Quatuor ait esse Posidonius artium genera: sunt vulgares et sordidae, sunt ludicrae, sunt pueriles, sunt liberales" <ref name="liberalia_artes_posidonius">"Quatuor ait esse Posidonius artium genera: sunt vulgares et sordidae, sunt ludicrae, sunt pueriles, sunt liberales"</ref>. Haec distinctio pertinet ad iudicandum de causis quae artes adhibent, quidquid libere homines exercent.

Quarto, iudices in curando morbis saepe difficultates inveniunt. Medica Latina dicit: "Excitant enim in recens nati morbi, ut tussis convulsiva, laboriosa dentitio, eruptiones cutaneae praepostere salvatae" <ref name="medica_latina">"Excitant enim in recens nati morbi, ut tussis convulsiva, laboriosa dentitio, eruptiones cutaneae praepostere salvatae"</ref>. Hoc significat quod iudices causas externas et internas considerare debent, quae morbos incitare possunt.

Praeterea, bulla papalis anni 1388 mentionem facit de erectione novarum sedium: "Cum nominibus omnia nostra essent in promptu, ut in iisdem litteris apostolicis, ita de ecclesiis illis disponeremus, neque iam causam velle tenuius tot novarum sedium erectionem longius protractare" <ref name="BULL-IT-16-08-38T">"Cum nominibus omnia nostra essent in promptu, ut in iisdem litteris apostolicis, ita de ecclesiis illis disponeremus, neque iam causam velle tenuius tot novarum sedium erectionem longius protractare"</ref>. Iudices hoc exemplum sequentes, velut necessarium est cursum rerum expeditionem reddere et non procrastinare.

Ultimo, Apostolus in litteris suis salutationis ad Christianos mentionem facit de inimicis hominibus: "O ivTl^iKog , hd^o^og , C. V. 8. est ipse Dei hominumque est inimicus, quem caverò, cui resistere, Apostoli saepius jubent Christianos" <ref name="APST-2023-LATIN-001">"O ivTl^iKog , hd^o^og , C. V. 8. est ipse Dei hominumque est inimicus, quem caverò, cui resistere, Apostoli saepius jubent Christianos"</ref>. Hoc significat quod iudices externos hostes, qui adversus ecclesiam vel justitiam contendunt, circumspicere debent.

Haec omnia demonstrant complexitatem quae iudices in resolutione controversiarum legalium et ecclesiasticarum afficit. 