برداشت کلی شما از مقاله‌ی داده‌شده چیست؟

مقاله: فصل و سن زادآوری بز به آب و هوا، نوع و میزان غذا و نژاد بستگی دارد. در مناطق گرمسیری استوایی بز در تمام طول سال می‌تواند زاد آوری کند. اما در مناطق معتدل و سرد فصل زاد آوری اواخر تابستان تا اواخر زمستان است. آغاز سن زادآوری بز معمولا از ۷ ماهگی تا ۱۹ ماهگی است، اما اغلب بزها تقریبا در یک سالگی قادر به تولید مثل هستند. عمر بز معمولا میان ۸ تا ۱۲ سال و بطور متوسط ۱۰ سال است. فصل تولید مثل بز در ایران معمولا اواخر تابستان و اوایل پاییز است. دوره آبستنی تقریبا پنج ماه است و بزغاله‌ها معمولا در اسفند، فروردین و اردیبهشت متولد می‌شوند. بز یک تا دو و گاهی سه بزغاله می‌زاید. بزغاله بسیار چالاک و بازیگوش است و چند ساعت پس از تولد می‌تواند به همراه مادرش حرکت کند. بز اهلی نژادهای گوناگون دارد که در سراسر جهان پراکنده‌اند و به احتمال زیاد منشأ آنها پازن یا بز وحشی ایرانی بوده‌است. امروزه بیش از ۳۰۰ نژاد بز اهلی، با ویژگیهای مختلف، در سراسر جهان‌دیده می‌شوند، که شماری از آنها از نظر اقتصادی و زندگی انسان اهمیت فراوان دارد. مثلا نژادهای آنقره و کشمیر را برای تولید کرک و موی آنها و نژادهای سانن، توگن بورگ و چند نژاد اصلی دیگر را برای تولید شیر فراوان و بعضی نژادها را برای تولید گوشت پرورش می‌دهند. نوعی نژاد بسیار کوچک بز را در آفریقا، برای گوشت آن و در آمریکای شمالی به عنوان حیوان دست‌آموز خانگی پرورش می‌دهند و دانشمندان برای تحقیقات آزمایشگاهی از آن استفاده می‌کنند. در بخشهایی از آسیا و آفریقا طبق سنتهای رایج، نگهداری گله‌های بزرگ بز را نشانه برکت و ثروت می‌دانند. بز تقریبا هر نوع گیاه، حتی گیاهان تلخ مزه و خارهای بیابان را می‌خورد. از این‌رو گله‌داران بزرگ از بز برای پاکسازی مراتع خود از این‌گونه گیاهان بهره می‌گیرند. نخستین شواهد از اهلی سازی بز در جهان متعلق به منطقه گنج دره کرمانشاه ایران است (حدودا ده هزار سال قبل از میلاد) که نشان دهنده پرورش سازمان یافته این حیوان است. گونه‌های والد capra hircus aegagrus است که هنوز به‌طور وحشی (بز کوهی) از ترکیه تا بلوچستان یافت می‌شود. بز در اوستا یاشت ۱۴ ٫ ۲۵ به عنوان یکی از اشکالی که vərəθraγna اختیار می‌کند ذکر شده؛ در وندیداد ۵ ٫ ۵۲ شیر بز در زمره غذاهایی که زنانی که بچه مرده می‌زایند ممکن است مصرف کرده باشند آمده‌است. دو لفظ دیگر اوستایی، ازه …
برداشت:
بز (نام علمی : capra aegagrus hircus) یک زیرگونه اهلی‌شده از راستهٔ جفت‌سمان (artiodactyla) ، خانوادهٔ گاوسانان (bovidae) ، سرده بزهای کوهی (capra) و گونه بز وحشی (c.aegagrus) .گاهی برای تفکیک میان دو جنسیت این جانور جنس ماده آن را « بز » و جنس نر آن را « کل » می‌گویند . به بچه‌بز یا بز خردسال ، بزغاله گویند . به بزغالهٔ شیرمست یا بزغاله شش‌ماهه کهره می‌گویند . بز بالغ نیز « پازن » و بز غالب (آلفا) گله تکشاد یا تکه نام دارد . نخستین نشانه‌های اهلی‌سازی بز در ایران یافت شده که مربوط به حدود ۱۰ ٬ ۰۰۰ سال پیش از میلاد است .