. متن داده‌شده را خلاصه کن

متن: «هرودوت»، «کلودالیان»، «کسنوفون» و دیگر مورخان دنیای باستانی اطلاعاتی در مورد قالی‌های آذربایجانی داده‌اند. در دوران ساسانیان (فیمابین قرون ۳ – ۷) هنر قالی‌بافی در آذربایجان رشد چشمگیری کرد. در دوران مذکور، از ابریشم و نخ‌های طلایی و نقره‌ای قالی‌های نفیسی بافته شد. «موسی کالانکاتلی» تاریخدان آلبانی (قرن ۷) نیز در آثار خود از نخ‌های ابریشمی و فرش‌های رنگارنگی که آن روزگار در آذربایجان بافته می‌شد، سخن گشوده و آن‌ها را به حضور خوانندگان تقدیم نموده‌است. تولید فرش‌هایی که با استفاده از نخ‌های زرین و نقره‌ای و جواهرات انجام می‌شد، در قرن‌های ۱۶ – ۱۷ جنبه سنتی به خود گرفت. مراکز تولیدی اصلی قالی‌های بدون بخویی که در قرون وسطی از نخ‌های زرین و نقره‌ای بافته می‌شد، شهرهای «تبریز»، «شماخی» و «برده» بودند. نوع ویژه فرش‌های موسوم به «زربفت» از اینکه برای ملوک الطوایفیان تهیه می‌شده‌اند، گرانبها بودند. «آنتونی جنکینسون» جهانگرد انگلیسی که در قرن ۱۶ به آذربایجان مسافرت کرده بود، در مورد قالی‌های بافته‌شده از نخ‌های طلایی و نقره‌ای موجود در مقر تابستانی «عبدالله خان» در شهر «شاماخی» اطلاع داده‌است. «یان ستریتس» جهانگرد هلندی که در قرن ۱۷ به آذربایجان مسافرت داشت، نوشتارهایی در مورد زین اسب حاکم شهر «شاماخی» که با برخورداری از نخ‌های طلایی و جواهرات گرانبها بافته و مزین گردیده بود، نگاشته‌است. اطلاعات و معلومات درخور توجه و جالب درباره قالی‌ها و مشخصات هنری آن‌ها در مراجع مکتوب متعلق به قرون وسطی آمده‌است. مؤلف نامعلوم در اثر «حدود العالم» (مرزهای جهان) متعلق به قرن ۱۰ از قالیچه‌ها و زین‌های بافته‌شده در «موغان»، زیلوهای «نخجوان» خبر می‌دهند. افزون بر این، در حماسه «کتاب دده قرقود» فرش‌های ابریشمی آذربایجانی، در آثار «اب الاولی گنجوی»، «نظامی گنجوی» و «خاقانی» قالی‌های بخویی و بدون بخو ذکر شده‌است. در قرن‌های ۱۳ – ۱۴ میلادی محصولات قالی‌بافی فراوانی از آذربایجان به کشورهای خارجی صادر می‌گردیده‌است. قالی‌های شهیر آذربایجانی که با زیورآلات ملیح و چشم‌نواز و قلابدوزی‌های لطیف و نفیس خود توجه‌ها را جذب می‌کند، در آثار و مینیاتورهای مصوران اروپایی نیز انعاکاس خود را یافته‌است. در قرن ۱۵ نقاشان هلندی «هانس مملینگ»، «یان وان آیک» و «هانس هلبی» (قرن ۱۵) …
خلاصه:
قالی‌های آذربایجانی (به ترکی آذربایجانی : azərbaycan xalçaları) - جزوی از هنر قالی بافی شرقی.قالی آذربایجانی در ماه نوامبر سال ۲۰۱۰ میلادی از سوی « یونسکو » به عنوان میراث فرهنگی ناملموس ثبت گردیده‌است .