مقاله‌ی زیر به همراه خلاصه آن در وب‌سایت ویکیپدیا آمده است. موضوع آن را مشخص کنید

مقاله: ریشه نام این دستگاه، واژه «هماگون» است که معنای فرخنده یا خجسته دارد. عبدالقادر مراغی موسیقی‌شناس قرن نهم هجری از همایون به عنوان یکی از شعبات بیست‌وچهارگانه نام برده‌است که شامل برخی نغمه‌های مقام زنگوله و برخی نغمه‌های مقام رهاوی است؛ اما فواصل آن شعبه و آنچه امروزه به عنوان دستگاه همایون شناخته می‌شود مطابقت ندارد و نمی‌توان آن را منشأ دستگاه همایون شمرد. گام همایون در موسیقی امروزی به شکل زیر تعریف می‌شود: فرهاد فخرالدینی همچنین به گونه مشابهی از گام همایون که توسط ابوالحسن صبا در ردیف او برای ویولن معرفی‌شده اشاره کرده‌است که در آن درجه ششم ربع پرده بالاتر قرار دارد. صبا این نوع از همایون را بر پایه نت می‌معرفی کرده ولی در تصویر زیر برای راحتی مقایسه، این گام بر پایه سل بازنویسی شده‌است. فواصل این گام، با گام چهارگاه مطابقت دارد و فخرالدینی نیز ذکر می‌کند که در برخی ردیف‌ها همایون پس از مختصر توقفی در درآمد، به چهارگاه همنام خود پرده‌گردانی می‌کند. هرمز فرهت حتی پا را از این فراتر گذاشته و در دستگاه همایون گوشه‌ای با نام «چهارگاه» معرفی می‌کند. با این حال، فخرالدینی خود نیز در توصیف گام همایون، درجات دوم و ششم را دارای «علامت ربع پرده‌ای» توصیف می‌کند. در مقابل هرمز فرهت درجه ششم را فاقد علامت ربع پرده توصیف می‌کند؛ او اشاره می‌کند که درجه سوم زیر نت پایه (دو نت بمتر از نت پایه همایون) معمولا ریزپرده‌ای است، اما درجه ششم چنین نیست. از این جهت، گام همایون به گام دستگاه شور نزدیکی دارد (در هر دوی آن‌ها، درجه دوم گام سه ربع پرده با درجه اول گام فاصله دارد) اگر چه در شور درجه سوم گام نیم‌پرده پایین‌تر است. در درآمد همایون نیز مانند شور، درجه دوم نت شاهد دانسته می‌شود. تفاوت گام همایون و شور در درجه سوم آن‌ها (که در همایون نیم‌پرده بمتر است)، توسط برخی نظریه‌پردازان با تفاوت گام‌های بزرگ و کوچک در موسیقی غربی مشابهت داده شده‌است. همچنان که پیشتر ذکر شد، در نظریه ادوار همایون به عنوان یکی از شعبه‌های بیست‌وچهارگانه ذکر شده بوده که فواصل آن با دودانگی دستگاه همایون امروزی متفاوت است: همچنین داریوش طلایی در نظریه‌ای، تمام دستگاه‌های موسیقی ایرانی را با کمک چهار دانگ قابل دستیابی می‌داند؛ وی دودانگی دستگاه همایون را محصولی از پیوستن یک دانگ شور به یک دانگ چهارگاه …
خلاصه: دستگاه همایون یکی از دستگاه‌های ردیف موسیقی ایران است. دستگاه همایون از نظر فواصل، دانگ اولش به دستگاه شور نزدیک است و از طریق گوشه‌های دیگرش امکان پرده‌گردانی به دستگاه‌های نوا، سه‌گاه و چهارگاه را نیز فراهم می‌کند. آواز شوشتری و آواز بیات اصفهان نیز از ملحقات این دستگاه به‌شمار می‌آیند. از دیگر گوشه‌های مهم این دستگاه می‌توان به گوشه «بیداد» اشاره کرد. دستگاه همایون به خاطر احساس شاهانه و اشرافی‌اش شناخته می‌شود. 
موضوع:
گوشه موالیان