مقاله‌ی زیر به همراه خلاصه آن در وب‌سایت ویکیپدیا آمده است. موضوع آن را مشخص کنید

مقاله: امروزه تعیین تاریخ دقیق تألیف کتاب «استخراج آب‌های پنهانی» ممکن نیست. کرجی این کتاب را پس از بازگشت از بغداد به زادگاه خود (سرزمین جبل) نوشته است. احتمالا کرجی در حدود سال ۴۰۳ ه. ق یا کمی پیش از آن عراق را به قصد طبرستان ترک کرده است؛ چرا که ابوغانم معروف بن محمد وزیر منوچهر بن قابوس بوده و منوچهر از سال ۴۰۳ به بعد سلطنت کرده است. از نوشته کرجی چنین برمی‌آید که وی پیش از وزارت ابوغانم به طبرستان بازگشته است. کرجی در مقدمه کتاب «استخراج آب‌های پنهانی» از ابوغانم به نیکی یاد کرده و این کتاب را برای او نوشته است. کرجی در مقدمه کتاب چنین می‌نویسد: کتاب «استخراج آب‌های پنهانی» شامل ۳۰ فصل است. عنوان‌های فصل‌های کتاب و برخی مباحث مطرح‌شده در آن‌ها عبارتند از: مقدمه فصل اول: توصیف زمین [مفاهیمی از زمین‌شناسی که برای عصر خود بسیار تازه بوده است.] فصل دوم: دنباله توصیف زمین فصل سوم: نکاتی چند درباره آب‌های زیرزمینی * فصل چهارم: توصیف کوه‌ها و صخره‌هایی که نشان از آب‌های زیرزمینی دارند فصل پنجم: بررسی زمین‌هایی که دارای آب است فصل ششم: گیاهان وجود آب را نشان می‌دهند فصل هفتم: توصیف کوه‌های خشک و زمین‌های کم‌آب فصل هشتم: آب‌های گوناگون و طعم آن‌ها فصل نهم: بررسی آب‌های سنگین، سبک، رقیق، گرم، شیرین، نامطبوع فصل دهم: طریقه تصفیه آب‌های فاسد فصل یازدهم: فصول سال شمسی فصل دوازدهم: بررسی اقسام گوناگون زمین فصل سیزدهم: مطالب مختلف پیرامون نکات گوناگون فصل چهاردهم: تعیین حریم قنوات و چاه‌های آب براساس قوانین اسلام فصل پانزدهم: بحثی درباره حریم قنات فصل شانزدهم: دنباله مسئله حریم فصل هفدهم: طرق رفع موانع طبیعی در راه حفر قنات فصل هجدهم: برگرداندن مسیر آب به کمک دهلیزهای زیر زمینی فصل نوزدهم: طرز تهیه سیمان برای اجرای بعضی قسمت‌های این دهلیزها فصل بیستم: طرز بردن آب از زمین‌های قابل نفوذ بدون استفاده از لوله فصل بیست و یکم: ابزاری برای اندازه‌گیری زمین فصل بیست و دوم: چگونه با این ابزار اندازه‌گیری کنیم فصل بیست و سوم: ابزاری که من ابداع کرده‌ام، طرز کار و مبانی علمی آن فصل بیست و چهارم: ابزاری که با آن می‌توان بلندای کوه‌ها را اندازه‌گیری کرد همچنین فاصله‌ای که ما را از یک قله یا هر نقطه مرتفع قابل رؤیتی جدا می‌کند، یا فاصله میان دو قله یا دو نقطه مرتفع قابل رویت، هنگامی‌که …
خلاصه: استخراج آب‌های پنهانی (به عربی: النباط المیاء الخفیه) کتابی است که در حدود سال ۱۰۱۰ میلادی توسط ابوبکر کرجی نوشته‌شده است. کرجی این کتاب را برای ابی‌غانم معروف بن محمد نوشته و در آن حاصل یافته‌ها و تجربه‌های شخصی خود و آنچه که پیشینیان درباره حفر قنات گفته و نوشته‌اند را آورده است. این رساله با وجود اینکه به مسائل علمی پرداخته اما چندان مورد استفاده قرار نگرفته و در زمان خود به دست فراموشی سپرده شده است. کرجی در این کتاب به وضوح از کرویت و نیروی جاذبه زمین و قوانین تعادل و حرکت که چندین قرن بعد توسط دانشمندان اروپایی (گالیله و کپلر و نیوتن و …) مطرح شد سخن می‌راند. 
موضوع:
استخراج اب‌های پنهانی