. متن داده‌شده را خلاصه کن

متن: آترگاتیس ترکیبی از سه جزء آ + تر + گاتیس (گات + س) در زبان هندواوپایی است. تر / tɛr / به معنی صاعقه و آتر / ɑ: tɛr / به معنی آتش است. در اساطیر کهن ایرانی، خدای آتش را همان آتر یا آتر یا آذر یا آتش می‌نامیند. در برخی منابع هم از او با همین نام همراه با پسوند گات (guth بر گرفته از ĝhau هنداروپایی یا havaté سانسکریت) به معنی خدا و به صورت آترگاتیس یاد شده‌است. وقتی‌که اهورا آسمان و آب و زمین و گیاه و گوسفند را آفرید. نوبت به آفرینش انسان پرهیزگار رسید؛ و پس از خلقت انسان، اهورا آتش را آفرید. تا از گوهره آتش، فر و جلال و شکوه خود را به انسان بدهد. در این زمان و پس از شروع فرمان روایی انسان در زمین، اهریمن که منشاء تمام شر و تاریکی در جهان بود، آژی دهاک را به زمین فرستاد، تا فر پادشاهی را از آن خود کند. اهورامزدا نیز که حیلت اهریمن را دید پسرش آترگاتیس را به مقابله با اژی دهاک فرستاد. این اولین نبرد اژی دهاک است که از آن نقلی در اساطیر آمده است. اژی دهاک و آتر گاتیس برای تصاحب فر پادشاهی با هم جنگیدند و هر یک جنگ جویان و زیردستان خود را بکار بردند تا بر دشمن خود غالب شوند. در آغاز آژی دهاک تهدید به خاموش کردن آتش نیکی کرد. تا دیگر در جهان روشنایی نباشد. پس آترگاتیس از ترس از هم پاشیدن جهان آفریده اهورا، کمی پا پس کشید. اما اژی دهاک چون این را دید، دوباره برای گرفتن فر پادشاهی اقدام کرد. پس این بار آتر گاتیس، تهدید به آتش زدن آژی دهاک کرد. پس آژی دهاک نیز ترسید و گام عقب برد. در همین حین، فر از میان گریخت و به دریای فراخکرت جست و از دستان آژی دهاک دور ماند. از آن رو که آترگاتیس، ایزد آتش برای حفظ جهان چنین دلاورانه نبرد کرد، در یکی از دعاهای زرتشتی از او به عنوان جنگجوی خوب و دلیر یاد می‌کنند. در این‌که آترگاتیس، ایزد آتش پاک، خود را بر کدام شاه پیشدادی نمایان ساخت، اختلاف نظرهایی است. زیرا که اسطوره شناسان، شاهان متعددی را پیش‌گام کشف و استفاده از آتش دانسته‌اند. از منظری در اساطیر ایران، کشف آتش را به هوشنگ نسبت داده‌اند. به روایت شاهنامه فردوسی، هوشنگ روزی به کوهستان رفت و ماری عظیم سر راه خود دید. سنگی برداشت و مار را هدف ضربه خود قرار داد. سنگ خطا رفت و به مار نخورد؛ ولی به سنگی دیگر سایید و از این سایش آتشی زبانه کشید و مار گریخت. پس هوشنگ، شروع به نیایش خدای …
خلاصه:
آترگاتیس / ɑ : tɛrgɑ : tɪs/ ، خدای آتش پاک و پسر اهورا مزدا است . او را بیشتر با نام آتر / ɑ : tær/ یا آذر/ ɑ : zær/ می‌شناسند . در دین زرتشتی و حتی پیش-زرتشتی که در ایران رواج داشت ، همواره آتش نماد خیر و نیکی و حتی زایش و زندگی بوده‌است . و ایزد آتش ، نگهبان و پاسدار خیر.برای اشاره به نام او از خدا ، ایزد ، رب‌النوع استفاده می‌شود ولی آترگاتیس ، نه خدا و نه فرزند خدا ، بلکه آفریدهٔ اوست .