برداشت کلی شما از مقاله‌ی داده‌شده چیست؟

مقاله: این منطقه در سال ۱۳۵۱ به عنوان منطقه حفاظت‌شده تحت مدیریت سازمان محیط‌زیست درآمد و در سال ۱۳۵۵ قسمتی از آن به عنوان پناهگاه حیات وحش انتخاب گردید در همان سال مجموعه توران از طرف یونسکو عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره را نیز دریافت کرد؛ سپس در سال ۱۳۸۱ قسمت‌های مرکزی این مجموعه به پارک ملی ارتقا یافت. پارک ملی توران در منتهی‌الیۀ شرقی استان سمنان و در جنوب‌شرقی شهرستان شاهرود جای دارد و قسمتی از بخش شرقی آن در سبزوار استان خراسان رضوی قرار گرفته‌است این مجموعه در ضلع جنوبی جاده تهران- مشهد، شرق دهستان طرود، غرب دهستان زمان‌ها و شمال شرقی کویر مرکزی ایران واقع شده‌است. منطقه‌ای که از ۳ دشت بسیار وسیع تشکیل شده‌است. در واقع ۳ رشته‌کوهی که شامل قله ۲ ٬ ۲۸۱ متری شترکوه در غرب، ۲ ٬ ۲۶۵ متری قلعه بالا در شمال غرب و ۲ ٬ ۴۱۱ متری پیغمبر می‌شود. از جمله مناطق مهم این منطقه می‌توان به ابنیه تاریخی هیزمی تپه زمان‌آباد شهر تاریخی نور شهر تاریخی خوار یا به اصطلاح عامیانه مردم منطقه خورو روستای کلاته مطهری و کلاته ری با قدمتی بالغ بر ۴ ٬ ۰۰۰ سال کوه پیغمبر و … ابنیه بسیار باارزش دیگری اشاره کرد که متأسفانه مورد کم‌لطفی اداره میراث فرهنگی قرار گرفته‌است و گفته رضا علوی و با کمک مهندس جلینی این منطقه می‌تواند بقایای ایالت توران قدیم باشد، البته با توجه به وجود مقبره سهراب پسر رستم در شهر سبزوار این نظریه می‌تواند قوت گرفته و جز نظریه‌های علمی قرار بگیرد. در توران ۴۱ گونه پستاندار، ۱۶۷ گونه پرنده، ۴۲ گونه خزنده و ۲ گونه دوزیست شناسایی شده‌اند که شاخص‌ترین آن‌ها همان یوزپلنگ آسیایی و گورخر ایرانی هستند. خارتوران در کنار منطقه حفاظت‌شده بهرام گور در استان فارس آخرین پناهگاه گورخر است. حیوانی که در گذشته‌های دور تقریبا در دو سوم خاک ایران و چند کشور همسایه زندگی می‌کرد. در سال ۱۳۵۶ جمعیت گورخر در کل ایران حدود ۶ هزار رأس و در خارتوران بیش از ۲ هزار رأس سر شماری شده بود، اما در سال ۱۳۸۹ اداره محیط‌زیست استان سمنان جمعیت آن را ۱۴۹ رأس اعلام کرده‌است. خارتوران همچنین احتمالا بیشترین تعداد یوزپلنگ را هم بین مناطق مختلف ایران در خود جای داده‌است. به جز این‌ها غزال ایرانی (آهو)، جبیر، پلنگ ایرانی، سیاه‌گوش، گوسفند وحشی، کل‌وبز، گربه شنی، گربه دشتی، گربه پالاس (از انواع نادر گربه‌سانان در ایران)، کفتار …
برداشت:
منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ توران یا خارتوران شامل سه محدودهٔ حفاظت شده‌است که افزون‌بر منطقهٔ حفاظت‌شده قسمت اعظم مساحت ، پناهگاه حیات وحش در قسمتی از شرق و پارک ملی در میانه را نیز دربردارد . پارک ملی ۸٪ ، پناهگاه حیات وحش ۱۷ ٪ و منطقهٔ حفاظت‌شده ۷۵ ٪ از کل مساحت منطقه را تشکیل می‌دهد . خارتوران را آفریقای ایران لقب داده‌اند . ذخیره‌گاه زیست‌کرهٔ توران با مساحت ۱٬ ۴۷۰ ٬ ۶۴۰ هکتار بزرگ‌ترین ذخیره‌گاه زیست‌کره ایران است که پس از سرنگتی آفریقا واقع در کشور تانزانیا دومین منطقهٔ زیست‌کرهٔ جهان به‌شمار می‌آید . توران پس از پناهگاه حیات وحش نایبندان در طبس لقب دومین مجموعهٔ حفاظت‌شدهٔ وسیع ایران را با خود یدک می‌کشد .