برداشت کلی شما از مقاله‌ی داده‌شده چیست؟

مقاله: شاید قدیمی‌ترین اشعار گیلکی که به صورت مکتوب به دست ما رسیده سروده‌های سید شرفشاه گیلانی (تالشی دولابی) باشد که او را نباید با شرفشاه تبریزی اشتباه کرد. وی، بنا به تحقیق دکتر رضا مدنی، ظاهرا در قرن هشتم، مقارن دوران فرمانروایی امیر ساسان گسکری (آغاز فرمانروایی: ۷۸۹ ه) می‌زیسته است. مزارش در گیل دولاب (در مرز گسکر)، در محلی به نام گیل چالان (توابع شهرستان رضوانشهر) است. نسخه خطی دیوان او (تاریخ کتابت به احتمال قوی: ۸۹۸ ه) در آکادمی بخارست محفوظ است. دیوان شرفشاه از منابع بسیار پرارزش برای تحقیق در گویش گیلکی و تحول آن است. گویش مردم گیل دولاب پلی میان گویش‌های تالشی و گیلکی شمرده‌شده هم چنان‌که گویش تنکابن را واسط میان گیلکی و مازندرانی می‌توان دانست. با نشر برگزیده ادبیات گیلکی، به گردآوری ابراهیم فخرایی، در سال ۱۳۵۸ شمسی، دو بیتی دیگر به این اشعار افزوده شد که «منقول از یادداشت‌ها و جنگ‌ها و ادبیات شفاهی» معرفی‌شده بود. یک تک‌بیت منقول در کتاب گیلان توسط کریم کشاورز و یک دو بیتی، که یک بیت از آن در جایی دیگر ضبط نشده‌است، مندرج در مجموعه ترانه‌های گیلکی به گردآوری ملکونف و ۲ دو بیتی یادداشتی رضا مدنی را باید بر آن‌ها افزود که جمعا بر ۳۸ دو بیتی و ۴ تک‌بیت بالغ می‌رسد. از این اشعار، آنچه در دیوان بازیافته هم آمده باشد انگشت‌شمار است. دکتر رضا مدنی مقاله‌ای عالمانه و ممتع در یادگارنامه فخرایی (نشر نو، تهران، ۱۳۶۳) با عنوان «پیر شرفشاه و نگاهی به دیوان بازیافته‌اش» نوشته که این اطلاعات از آن استخراج شده‌است. از شاعران معاصر که به گیلکی شعر سروده‌اند میرزا حسین خان کسمایی را باید نام برد. او به قلم و درم در راه آزادی مبارزه کرد. یار و یاور میرزا کوچک خان جنگلی شد، اداره روزنامه جنگل را از سومین شماره بر عهده گرفت. مقالات و اشعار انتقادی گیلکی از او بر جا مانده که غالب آن‌ها در سال ۱۳۰۶ ش در مجله فروغ چاپ رشت، به همت مدیر آن مجله، ابراهیم فخرایی، گردآوری و منتشر شده‌است. شاعر دیگری که در زمینه‌های اجتماعی و سیاسی به گیلکی شعر سروده محمد علی راد باز قلعه‌ای (باز قلعه از روستاهای حومه رشت است) متولد ۱۲۸۷ شمسی است که سپس به افراشته معروف شد و پیش از انقلاب اسلامی ایران در دیار غربت از این جهان رفت. او بسیاری از عناصر فرهنگ مردم و اصطلاحات و تعبیرات روستایی اصیل گیلکی را در …
برداشت:
ادبیات گیلکی ادبیاتی در حال شکوفایی در زبان گیلکی ست که از خانواده زبان‌های ایرانی گروه شمال غربی ایران و از جمله زبان‌های کاسپین است . در این زبان سه نوع شعر ترانه و شعر تکیه‌ای - هجایی و شعر عروضی را می‌توان مشاهده کرد . زبان‌های گیلکی و مازندرانی را می‌توان زبان دوم مذهب زیدی در سده‌های هشتم و نهم دانست از آن دوران کتب فراوانی بجای مانده که با توجه به آنها می‌توان این زبان را پس از فارسی با قدمت‌ترین زبان ایرانی دانست که نگارش ادبی تاریخی دارد .