سوال: آیا جمله دوم می‌تواند منظور جمله اول باشد؟ بله، خیر، شاید

جمله اول: امام صادق علیه‌السلام در سال‌های آخر حکومت امویان و اوایل حکومت عباسیان، با استفاده از درگیری بنی‌امیه و بنی‌عباس و مشغولیت آنان به مسایل خود که موجب تخفیف خفقان شده بود، بیش از سایر ائمه نهضت علمی و مذهبی خود را گسترش داده و عملا مدینه را حوزه درسی قرار دادند که در آن هزاران پژوهنده مشتاق، در رشته‌های گوناگون از محضر آن امام بهره می‌گرفتند. 
جمله دوم: بسیاری از متفکران غیرمسلمان برای مذاکره علمی با امام صادق (ع) به خدمتش می‌رسیدند و حضرت به میزان سطح درک و علم آن‌ها پاسخ می‌گفتند. 
پاسخ:
شاید