ارتباط میان جمله اول و دوم به چه نوع است

جمله اول: و اگر بحث از خواندن این نامه در باشگاه Amarilla آغاز شد، این نیز کوتاه بود. 
جمله دوم: و اگر بحث و جدال بر سر این نامه در باشگاه آماریا شدید می‌شد به حتم دوام چندانی نمی‌یافت. 
نوع ارتباط:
جملات مرتبط هستند