ابتدا متن و موضوع زیر را با دقت بخوان و سپس ادامه متن را با تمرکز به موضوع فراهم‌شده یادداشت کن

موضوع: علمی فناوری
متن: تا اواخر دهه ۱۹۷۰ ناوهای کیهانی سرنشین‌دار تنها شهروندانی از شوروی و امریکا را به مدار فضا می‌برد. در اواخر دهه ۱۹۷۰ یعنی ۱۹۷۸ شوروی در یک اقدام تبلیغاتی، کیهان نوردی بین‌المللی را اغاز کرد و نخستین تبعه کشور سوم را با سفینه‌ای روسی به فضا فرستاد یک خلبان چک به نام ولادیمیر ریمک. این اغاز مجموعه‌ای از پروازهای بین‌المللی بود که در جریان ان کشورهای وابسته به شوروی سابق یکی بعد از دیگری صاحب فضانورد شدند. به دنبال فضانورد چک‌اسلواکی، زیگموندین تبعه المان شرقی، میروسلاو هرماشفسکی شهروند لهستان در سال ۱۹۷۸ و گیورگی ایوانف از بلغارستان در ۱۹۷۹ راهی مدار زمین شدند. سال بعد نوبت برتلان فارکاش از مجارستان‏‌، فام توان از ویتنام و ارنالدو تامایومندز از باکو بود. در سال ۱۹۸۱ دیمیترو پروناریو از رومانی و جاگدردمداین گورکچا از مغولستان به فضا سفر کردند. البته همه حتی خود روس‌ها می‌دانستند این فضانوردان که به همراه یک کیهان‌نورد روس در سفینه روسی به مدار می‌روند تنها جنبه تشریفات و تبلیغات دارند. لطیفه‌ای در ان زمان در شوروی شنیده می‌شد: پس از بازگشت یکی از فضانوردان، دانشمندان کشور مربوطه متوجه شدند تمامی قسمت‌های بدن فضانورد حالت طبیعی دارد فقط دست‌هایش خیلی ورم کرده است. انها متعجب از این مسیله، دلیل این تورم را از فضانوردشان سوال کردند و او پاسخ داد در فضا به هر چیز که می‌خواستم دست بزنم فضانوردان روس پشت دستم می‌زدند که به وسایل دست نزن! اولین پرواز بین‌المللی که فضانورد غیر روس اجازه فعالیت علمی واقعی داشت سایوز تی- ۶ در سال ۱۹۸۲ بود. ژان لوکرتین فضانورد فرانسه براساس یک برنامه‌ریزی علمی مشترک طراحی‌شده توسط دانشمندان روس و فرانسه در جمع کیهان نوردان سالیوت- ۶ با همکاران روس خود به انجام تحقیقاتی علمی پرداخت. در ۱۹۸۳ اولف مربولد تبعه المان غربی در چارچوب یک برنامه مشترک ناسا (سازمان فضانوردی امریکا) و اسا (سازمان فضانوردی اروپا) با شاتل فضایی امریکا به مدار زمین سفر کرد- از این پس پروازهای فضایی شهروندان دیگر کشورها به دلیل همکاری دو سازمان فضایی امریکا و اروپا شدت یافت- در سال ۱۹۸۴ مارس گارنیو تبعه کانادا با فضاپیمای شاتل امریکا راهی سفر فضایی شد- در همین سال راکیش شارما کیهان‌نورد هند با سفینه روسی سایوز به فضا سفر کرد- در سال بعد یعنی ۱۹۸۵، امریکا، ووب اوکلز از هلند‏، رودلفو نری ولا از مکزیک و …
ادامه متن:
فرستاد- محمدفارس تبعه سوریه در ۱۹۸۷ و عبدالاحد مومند در ۱۹۸۸ از صندلی مجانی سایوز روسی برای سفر به فضا استفاده کردند و به ایستگاه مداری میر سفر داشتند- تویوهیرو آکی یاما تبعه ژاپن در سال ۱۹۹۰، هلن شارمن (تبعه انگلیس) و فرانتس فیبک (از اتریش) در ۱۹۹۱ با پرداخت مبلغی در حدود ۱۲ میلیون دلار به همراه فضانوردانی از روسیه با سفینه‌های سایوز به مجتمع مداری میر سفر کردند. در سال ۱۹۹۲ دریک فیرمونت از بلژیک، فرانکو مالربا از ایتالیا و کلود نیکولیر از سویٔیس نام خود را به عنوان نخستین کیهان نوردان سرزمین خویش به ثبت رساندند. گرچه در دوران شوروی تعداد زیادی از فضانوردان این کشور در شهرهای اوکراین به دنیا آمده بودند اما لیٔونید کادنیوک به عنوان نخستین تبعه این کشور پس از فروپاشی شوروی در ۱۹۹۷ به فضا سفر کرد. نکته جالب در مورد پرواز او، حضورش در جمع کیهان نوردان و سفینه آمریکایی شاتل فضایی بود. پدرو دوک تبعه اسپ-ن-ا در ۱۹۹۸ و ایوان بلا از کشور جدید اسلواکی در ۱۹۹۹ به فضا سفر کردند و به عنوان نخستین اتباع این کشورها نام خویش را به ثبت رساند. سال ۲۰۰۲ مارک شاتل وورث اولین تبعه آفریقای جنوبی بود که در چارچوب برنامه‌های فروش صندلی سایوز و به عنوان کیهانگرد به فضا دست یافت. ایلان رامان تبعه اسرایٔیل در ۲۰۰۳ با فضاپیمای کلمبیا به مدار زمین رفت، پروازی که برگشتی نداشت، کلمبیا ضمن بازگشت تکه تکه شد و کلیه سرنشینان آن از جمله رامان از بین رفت. چین در سال۲۰۰۳ توانست به فضا دست یابد. یانگ لیوی کیهان‌نورد چین با سفینه شنزو به مدار زمین سفر کرد و نام خود را به عنوان سومین کشوری که فضانوردش را با سفینه خود به مدار زمین فرستاده به ثبت برساند. در سال ۲۰۰۶ نام مارکوس پ-ن-س به عنوان تبعه برزیل، انوشه انصاری به عنوان ایرانی، کریستفر فوگلسانگ به عنوان شهروند سویٔد به فضا دست یافتند. پس از آنها، در سال ۲۰۰۷ نوبت به مظفر شکور مالزیایی و بعد از وی در ۲۰۰۸ یی سوییٔون تبعه کره جنوبی شد که به فضا سفر کنند. آندریاس مورگان و آیدین آیمامبتف شهروندان دانمارک و قزاقستان توانستند با پرواز به ایستگاه فضایی بین‌المللی نام سرزمین خود را به فهرست کشور‌های صاحب فضانورد اضافه کنند. اینک هزاز المنصور شهروند اماراتی در مرکز آموزش فضانوردان روسیه آماده می‌شود تا در سال ۲۰۲۹ به این جمع بپیوندد. در اینجا باید این نکته را یادآور شد که برخی از این...