. متن داده‌شده را خلاصه کن

متن: مراد از حکمت نظری انواع ذیل از علومست: الف) ریاضی که اصول آن عبارتست از: علم هندسه که در معرفت مقادیر و احکام و لواحق آنست. علم عدد که در معرفت اعداد و خواص آنست. علم نجوم که در معرفت اختلاف اوضاع اجرام علوم بنسبت با یکدیگر و با اجرام سفلی و مقادیر حرکات و اجرام و ابعاد آنهاست. علم تألیف که در معرفت نسب مؤلفه و احوال آنست و چون در معرفت اصوات و آهنگ‌ها بکار می‌رود آن را علم موسیقی هم می‌گویند. علم ریاضی فروعی نیز دارد مانند علم مناظر و مرایا علم جبر و مقابله علم جر اثقال و نیر نجات و جز آن. ب) طبیعی که اصول آن هشت است و آن‌ها عبارتند از علم السماع الطبیعی در معرفت مبادی متغیرات از قبیل زمان و مکان و حرکت و سکون و نهایت و لانهایت و جز آن. السماء و العالم در معرفت اجسام بسیطه و مرکبه و احکام بسایط علوی و سفلی. الکون و الفساد در معرفت ارکان و عناصر و تبدل صور بر مادة مشترکه. الآثار العلویه در معرفت علل حدوث حوادث جوی و ارضی. علم معادن در معرفت مرکبات و کیفیت ترکیب آن‌ها علم نبات د رمعرفت اجسام نامیه و نفوس و قوای نباتی. علم حیوان در معرفت جانداران و اجسام متحرکه بحرکت ارادی و نفوس و قوای آنها. علم نفس در معرفت احوال نفس ناطقة انسانی و کیفیت تدبیر ان در جسم. از فروع علم طبیعی علم طب و علم احکام نجوم و علم فلاحت و علم کیمیا و امثال آنست. ج) ما بعد الطبیعه یا ماوراءالطبیعه که اصول آن دواست و آن‌ها عبارتند از علم الهی در معرفت واجب و عقول و نفوس. فلسفة اولی در معرفت امور کلی احوال موجودات مانند وحدت و کثرت و وجوب و امکان و حدوث و قدم و مانند آنها. از فروع این علم معرفت نبوت و امامت و معادست. حکمت عملی که مراد از آن علم بمصالح حرکات ارادی و افعال صناعی انسان بر وجهی است که بنظام احوال معاد و معاش بینجامد و برای وصول بکمال انسانیت بکار آید و آن بر سه قسم است: الف) علم تهذیب نفس یا تهذیب اخلاق. ب) علم تدبیر منزل ج) علم سیاست مدن در مقدمة همه علوم عقلیه یا ذهنیه علوم آلیه یا علوم منطقیه قرار دارد که به نه قسمت تقسیم می‌شود بدین شرح: المدخل (ایساغوجی) – المقولات (قاطیغوریاس) العباره (باری ارمینیاس) تحلیل القیاس (اناالوطیقای اولی) البرهان (انا لوطیقای ثانی مشهور بابود قطیقا) جدل (طوبیقا) المغالطین یا حکمه المموهه (سوفسطیقا) الخطابه (ریطوریقا) الشعر (بوطیقا). در واقع به تصورات کلی «معقولات» نیز می‌گویند. ۱. این مفاهیم …
خلاصه:
مراد از علوم عقلیه (ذهنیه – حکمیه – علوم اوائل) تمام علومیست که با تعقل و استدلال سرو کار داشته باشد وآنها عبارتند از همة انواع حکمت و اصول و فروع هر یک از چهار علم الهی و طبیعی و ریاضی و اخلاق و مقدمه آن‌ها یعنی علم منطق که آن‌ها را بحکمت نظری و حکمت عملی منقسم می‌دارند و منطق را به عنوان مقدمه‌ای در آغاز آن قرار می‌دهند .