برداشت کلی شما از مقاله‌ی داده‌شده چیست؟

مقاله: بنا به روایتی که در کتیبه بیستون آمده‌است، کمبوجیه پیش از رفتن به مصر برادر خود، بردیا، را کشته بود لیکن مردم از این موضوع خبر نداشتند. از این رو گئومات توانست خود را در نزد عامه، بردیا جا زند و بعد از نشستن بر تخت (در پارس) به کشتن نزدیکان که از این راز اطلاع داشتند پرداخت. کمبوجیه پیش از آنکه بتواند این بردیای دروغین را به زیر کشد، درگذشت. سرانجام داریوش بزرگ به کمک دیگر نجیب‌زادگان پارسی در طی کودتایی گئومات را کشت و خود بر تخت نشست. این واقعه را داریوش بزرگ در کتیبه بیستون خود بیان کرده، کتیبه مزبور به سه زبان نوشته‌شده، زبان پارسی باستان، ایلامی و زبان بابلی و خیلی مفصل است. عین بیان او که به زبان‌های اروپائی ترجمه‌شده، به فارسی کنونی ترجمه و در ذیل درج گردیده‌است. «داریوش شاه می‌گوید: روایت هرودوت در مورد گئوماتای مغ و کشته شدن وی چنین است: «گئومات یا بردیای دروغین پس از دستیابی به تاج و تخت، تمام زنان کمبوجیه را به همسری گرفت. یکی از این زنان فیدمیا (در یک منبع دیگر،» ردیمه» آمده و در یک مرجع دیگر هم، «فدیمه» نوشته شده‌است، phaedima) دختر اتانس (هوتن، هوتنه) یکی از تواناترین نجبای ایران بود. اولین کسی که پس از هفت ماه فرمانروایی به گئومات ظنین شد که او فرزند کوروش نیست بلکه مرد شیادی است، اتانس بود. او از دختر خود پرس‌وجو کرد و دخترش نتیجه تحقیق را به پدر اطلاع داد، به این ترتیب که چون مغ مزبور هیچ‌گاه از قصر شوش بیرون نمی‌رفت و هیچ‌کدام از بزرگان پارس را به خود راه نمی‌داد، اتانس پسر «فرنس پس»، pharnaspes از او ظنین شد و درصدد برآمد تحقیقاتی کند و به سهولت وسیله آن را یافت. وی توسط شخص ثالثی از دخترش پرسید که آیا واقعا شوهرش پسر کوروش است؟ دختر جواب داد که چون شوهر خود را قبل از فوت کمبوجیه ندیده، نمی‌تواند چیزی بگوید. اتانس مجددا به او پیغام فرستاد که این مطلب را از آتوسا دختر کوروش که نیز در اندرون است، تحقیق کن؛ چه او البته برادر خود را می‌شناسد. دختر اتانس جواب داد از وقتی‌که این شخص بر تخت نشسته، زنان حرم را از یکدیگر جدا کرده و کسی نمی‌تواند با دیگری صحبت کند یا مراوده داشته باشد. اتانس می‌دانست که گوش‌های برادر پاتی زی تس را وقتی به امر کوروش بریده‌اند. هرودوت سخنان خود را ادامه می‌دهد: «بعد سر هر دو مغ را بریدند… و مردم را جمع کرده از قضیه …
برداشت:
گئومات یا گئوماتا (به پارسی باستان : ، به انگلیسی : gaumata magus) سومین پادشاه هخامنشیان ، نام مغی بود که به نوشته کتیبه بیستون وانمود کرد که پسر کوروش بزرگ ، بردیا (اسمردیس) است و تخت پادشاهی را از آن خود کرد . هیچ رویدادی به اندازه تحول جانشینی داریوش اول بر کمبوجیه دوم ، به‌طور مفصل در تاریخ مکتوب هخامنشیان نیامده و در موردش بحث نشده‌است . گئومات (در کتیبه بیستون : گ او م آ ت.- ga.u.m.ā.ta) نام مغی است که خود را بردیا گفت و ادعای سلطنت کرد . در سال ۵۲۲ پیش از میلاد کمبوجیه در راه بازگشت از مصر می‌میرد .