. متن داده‌شده را خلاصه کن

متن: نام کوشان در منابع چینی به شکل guishuang ضبط شده‌است. به گفته منابع چینی، آنان یکی از پنج تیره قومی که نامش به شکل یوئه‌چی در زبان چینی ضبط شده‌است، بودند. با این حال تاریخ‌دانان معاصر باور دارند آن‌ها به شکل اتحادیه کوچ‌رویی از اقوام آریایی و تخاری بودند. در یادداشت‌های تاریخ‌دان بزرگ و کتاب هان که دو کتاب تاریخی چینی هستند، آمده‌است که یوئه‌چی‌ها در دشت‌های گانسو که امروز در شمال غرب چین واقع است، زندگی می‌کنند. در نهایت، شاه آن‌ها توسط هون‌ها (منظور شیونگ‌نو است) که آنان نیز با چینی‌ها در جنگ بودند، کشته شد. در جریان پیامدهای این اتفاق، یوئه‌چی در سال‌های ۱۷۶ تا ۱۶۰ پیش از میلاد، به سمت غرب مهاجرت کرد و رفته‌رفته در شرق جهان ایرانی (شامل افغانستان کنونی) ساکن شد. به گفته منابع چینی، پنج تیره یوئه‌چی از این قرار بودند: خیومی ()، گوئی‌شوانگ ()، شوانگ‌می ()، خیدون () و دومی (). یوئه‌چی‌ها در سال ۱۳۵ پیش از میلاد با دولت یونانی بلخ هم‌مرز شدند و به مرور یونانیان را به جنوب راندند. بقایای باستانی از حضور کوشان‌ها در بلخ و سغد خبر می‌دهند. چندین مناطق مناطق باستان‌شناسی کوشانی تاکنون کشف شده‌اند که می‌توان به تخت سنگین، سرخ کوتل و قصر خالاچیان اشاره کرد. از این مراکز، تاکنون آثاری مانند تندیس‌ها و ظروف باستانی پیدا شده نیز پیدا شده که بیشتر آن‌ها یک سوار در حال تیراندازی را نشان می‌دهند. همچنین در ویرانه‌های شهرهای مرتبط با حضور یونانیان در بلخ، مانند آی‌خانوم، نیز بقایای کوشان‌ها پیدا گردیده است. نخستین کسانی که به در نوشته‌هایشان به کوشان‌ها اشاره کرده‌اند، چینیان هستند. منابع چینی خبر می‌دهند که یوئه‌چی‌ها دولتی تأسیس کرده‌اند که به نام دولت گوئیشوانگ که شکل چینی واژه کوشان است. اولین فرمانروای کوشانی که داده‌های باستان‌شناسی وجودش را تأیید می‌کنند، هرائیوس نام دارد. این شخص احتمالا پدر بنیان‌گذار شاهنشاهی کوشانی، یعنی کوجوله کادفیز بود و بر روی سکه‌هایش خود را «مستبد» خوانده است. از آنجایی که سکه‌هایش شکل یونانی دارند، حدس زده می‌شود که او در ابتدا متحد یونانیان بوده‌است. بان‌گو، نویسنده کتاب هان (یک کتاب باستانی مرتبط با دولت هان)، از این می‌گوید که کوشان‌ها در بلخ در سال ۱۲۸ پیش از میلاد از به چند گروه تقسیم شده‌اند. همچنین فان یه (از تاریخ نگاران باستانی چینی) …
خلاصه:
شاهنشاهی کوشانی (بلخی : κυϸανο (آوانویسی به لاتین : kušāno) ، یونانی : βασιλεία κοσσανῶν ، سانسکریت بودایی : guṣāṇa-vaṃśa ، چینی : ، پهلوی : kušān-xšaθr ، پارسی میانه : kušān-šahr) یک امپراتوری باستانی به مرکزیت بلخ (باختر) در افغانستان امروزی بود که توسط یوئه‌چی‌ها در سده نخست میلادی بنیان گذاشته شد . این شاهنشاهی در اوج گستره خود در زمان کانیشکا افغانستان امروزی ، شمال هند و بخش‌هایی از آسیای میانه مانند سغد و خوارزم را زیر فرمان خود داشت . کوشان‌ها یکی از پنج تیره یوئه‌چی بودند که در جریان مهاجرت از آسیای میانه به سمت سرزمین‌های ایرانی شرقی در افغانستان امروزی و به ویژه بلخ ساکن شدند .