. متن داده‌شده را خلاصه کن

متن: هفته‌نامه تایم در شماره ۲ مه ۲۰۰۸، پنجمین فهرست سالانه «بانفوذترین زنان و مردان جهان» را منتشر کرد. در این رده‌بندی، دالایی لاما در مقام اول در رده «بانفوذترین رهبران کشورها و انقلابیون» جای داشت. او خاطر نشان کرد که بنیاد دالایی لاما ممکن است در آینده از بین برود، و همچنین دالایی لاما بعدی ممکن است خارج از تبت برپا شود و ممکن است زن باشد. دولت چین بسیار سریع این موضوع را رد کرد و ادعا کرد که فقط خودش قدرت دارد تا دالایی لاما‌ی بعدی را انتخاب کند. در سال ۱۵۷۸ حاکم مغول آلتان خان عنوان دالایی لاما را به سونام گیاتسو اعطا کرد. این عنوان بعدها به صورت عطف بماسبق برای دو ج در خط تناسخ او یعنی گندان دراپ و گندان گیاتسو بکار برده شد. گندان گیاتسو، همچنین جد سونام گیاتسو به عنوان راهب بزرگ از صومعه درپانگ بود. گر چه چهاردهمین دالایی لاما تصریح می‌کند که آلتان خان قصد نداشت این عنوان را بدین شکل اعطا کند و او فقط قصد داشت نام «سونام گیاتسو» را به مغولی ترجمه کند… بسیاری از نویسندگان، دالایی لاما را به عنوان «اقیانوس عقل» اشتباه ترجمه کرده‌اند. عنوان کامل مغولی، واجرادهارای شگفت‌انگیز، اقیانوس ارزشمند باشکوه " که توسط آلتان خان داده شده‌است، در اصل ترجمه کلمات تبتی سونام گیاتسو (سونام یعنی شایستگی) می‌باشد. بسیاری از نام‌های هر یک از دالایی لاماها از دومین دالایی لاما به بعد کلمه گیاتسو در آن داشت، که به معنی «اقیانوس» در تبت است. حتی در حال حاضر من تنزین گیاتسو هستم، پس اولین نام در حال تغییر است اما قسمت دوم [کلمه «اقیانوس»] بخشی از نام هر دالایی لاما شد. همه دالایی لاماها، از دومین، این نام را داشته‌اند؛ بنابراین من واقعا موافق نیستم که مغول‌ها در واقع یک عنوان اعطا کردند. این فقط یک ترجمه بود. هر چیزی که احتمالا قصد اصلی بوده‌است، دالای مغولی که هیچ معنایی در زبان تبتی ندارد، به‌طور عام به صورت یک عنوان درآمد. نام یا عنوان دالایی لاما در مغولی نیز ممکن است در اصل مشتق شده باشد از عنوانی که توسط تموچین یا چنگیز خان - زمانی که او امپراتور مغولستان متحده در طول ۱۲۰۶ اعلام شد- گرفته‌شده باشد. تموچین نام سینگیس کواقان یا «بالاترین اقیانوس» را گرفت که نسخه انگلیسی شده چنگیز خان است. تبتی‌ها دالایی لاما را به عنوان گیالوا رینپوچ (فاتح با ارزش)، کاندان حضور، ییشین نوربا …
خلاصه:
دالایی لاما (به انگلیسی : dalai lama) (به تبتی : ཏ་ཱལའི་བླ་མ་) لقبی است که به رهبر دینی بوداییان تبت داده می‌شود . در حال حاضر این لقب به تنزین گیاتسو اعطا شده‌است ، در سال ۱۹۳۵ متولد شد دالایی لاما یک لامای والا در گلوگ یا شاخه « کلاه زرد » از بودیسم تبتی می‌باشد . این نام ترکیبی است از واژه چین و مغولستان (دالای) به معنی « اقیانوس » و کلمه تبتی بلا – ما (با « ب » بی صدا) به معنی « کشیش ارشد » می‌باشد . برای دالایی لاما اغلب پیش از این لقب ، عنوان « حضرت مقدس » به‌کار می‌رود .