برداشت کلی شما از مقاله‌ی داده‌شده چیست؟

مقاله: بختک در افسانه‌ها و باور تودگان ایرانی نام موجودی تخیلی یا باشندگان پنداری است که شبها آهنگخفه کردن مردمان در خواب را دارد. برخی بنمایه‌ها نیز بختک را با کابوس هم‌معنی دانسته‌اند. البته بختک با کابوس هم مانی نیست، بختک پدیده‌ای نادیدنی است که شب‌هنگام بر تن وبدن انسان چیره می‌شود و همه تن را زیر فرمان گرفته و قفل می‌کند، درین هنگامه ادمی تنها نگرنده‌ی ناتوانی خود است. ترسی بی هیچ چرایی یا انگیزه‌ای سراسر تن آن کس را در بر می‌گیرد و ادمی توان کوچک‌ترین واکنشی را در برابر ترس ندارد. در برخی باورهای کهن باورمندند که بختک روی سینه کسان می‌نشیند و سرتاسر اندام آن‌ها را فلج و شل می‌کند. شاید ترس ادم گرفتار از این روی هست که که باشیدن آن را بر روی خود در میابد ولی نمی‌تواند آن را ببیند. برخی دیگر بر این باورند که بختک در درون تن ادمی رخنه می‌کند و تن را زیر فرمانش می‌گیرد. اصطلاح «بختک روی زندگیش افتاده» نیز ازین جا درون ادبیات فارسی شده‌است. بختک یا فرنجک، به باور توده مردم کنیز اسکندر بود. هنگامی‌که کلاغ به مشک درونمایه آب زندگانی که اسکندر با خود از ناکجاآباد آورده بود منقار زد و آن را درید و آب زندگانی بر زمین ریخت، این کنیز بی‌درنگ مشتی از آن آب را برداشته نوشید و اسکندر که سخت خشمگین شده بود به زده شمشیر بینی او را بینداخت، و فرنجک از گل، و به گفتاری از خمیر، بینی ئی برای خود ساخت. فرنجک که به چیم نوشیدن آن آب زندگانی جاودانه یافته‌است چون کسی را به پشت خفته ببیند بر سینه او می‌جهد. اگر در آن هنگام خفته بیدار شده چنگ در بینی او اندازد فرنجک از بیم آن‌که بینیش کنده شود گنجی از گنجهای اسکندر را که می‌شناسد پارگ خواهد داد تا دست از بینیش بردارد. بختک که به انگیزه همین افسانه بینی گلی، دماغ گلی و خمیری نیز خوانده می‌شود به باور توده مردم در تاریکی و بویژه زیر درخت‌ها و در جنگل‌ها و باغ‌ها می‌گردد. پیداست این باور از ناآگاهی مردمان به گاز کربنیکی که شب‌ها از گیاهان تراویده می‌شود و کسی را که در جنگل یا در زیر درخت خفته باشد به خفقان می‌افکند برامده است. برخی کسان باورمندند، چنانچه که بتوان گلو یا دماغ بختک را گرفت، می‌توان هر آرزویی کرد تا بختک آن را برآورده کند. در طی خواب در مرحله حرکت تند چشم در خواب به انگلیسیrapid eye movement (rem)، یعنی مرحله‌ای که فرد خواب رؤیا می‌بیند، مغز …
برداشت:
بختک (به انگلیسی : night hag) که نام دانشیک آن فلج خواب یا شل شدن در خواب است ، جاور سستی و سنگینی است که گاهی در خواب به آدم دست می‌دهد ، خواب ترسناک توأم با احساس خفقان و سنگینی تن که انسان را از خواب می‌پراند . خفتک ، شویی (لکی) ، خفتو ، بوججه ، برفنجک ، درفنجک و فرنجک و فدرنجک و برغفج و برخفج و خفج و فرهانج و کرنجو ، سکاچه و تپتپو هم گفته شده به عربی کابوس می‌گویند . توده مردم پندار سنگینی که گاهی به کسی که خوابیده دست می‌دهد را به میانجی آن توجیه و راستنمایی می‌کنند . پدیده پزشکی فلج خواب یا شل شدن در خواب همان بختک است .