. متن داده‌شده را خلاصه کن

متن: کتاب عهد عتیق دو چهره متفاوت از شاهان ایران برای ما به ارث گذاشته‌است. این شاهان در کتاب عزرا و نحمیا مرمت کنندگان معبد اورشلیم و حامیان کیش یهوه معرفی شده‌اند، گرچه اشکالات تاریخی فراوانی بر این متون وارد است؛ ولی تصویری که از شاهان ایران ارائه‌شده تصویری مثبت است چون شاهان پارس همعصر با «معبد دوم» بوده و فرمان بازگشت تبعیدیان یهودی را از بابل صادر کرده‌اند. اما در کتاب استر که تقریبا بی‌گمان در دوره هلنیستی یا یونانی مآبی (قرن دوم) نوشته شده‌است، تصویر زندگی درباری ایران مشابه آن چیزی است که در نوشته‌های یونانی دیده می‌شود. سه دسته متن وجود دارد که در آن‌ها اشاره مستقیمی به شاهان هخامنشی شده‌است: قسمت‌هایی در کتاب اشعیاء دوم (باب‌های ۴۰ تا ۵۵) که در آن‌ها دقیقا از کوروش نام‌برده شده‌است. مطالب کتاب حجی و زکریا ۱ – ۸ که در آن‌ها از داریوش نام‌برده شده و در کنار اشاراتی احتمالی به چارچوبی تاریخ شده‌است. روایات کتاب‌های عزرا و نحیما که اشاره‌هایی در چارچوب‌های پرشمار و متفاوت به کوروش و داریوش و اردشیر دارند که هویت شاه آخری کاملا روشن نیست (چون در دودمان هخامنشی سه پادشاه با نام اردشیر فرمانروایی کرده‌اند)، با این حال این نکته برای هدفی که ما در نظر داریم تأثیری ندارد. کتاب پیامبران ناحوم و حبقوق، کسانی که تقریبا در قرن ۷ پیش از میلاد زیستند، سقوط قریب‌الوقوع آشوری‌ها را توصیف کردند. ناحوم بلای ناگهانی منتظره نینوا، که ماد و بابل را در ۶۱۲ پ م را فتح کرد، و حبقوق درباره فتح آشور در ۶۱۴ پ م توسط مادها اطلاع می‌دهد. احتمالا، هر دو این پیامبر متعلق به زمان آشوری‌ها می‌شدند که تا آن زمان پایدار بود ولی سرنوشتش قطعی شده بود. کتاب اشعیا، یکی از کتاب‌های عبری عهد عتیق است. این کتاب بنابر نظر گسترده کارشناس‌ها به دو بخش تقسیم شده‌است: ۱ - فصل‌های ۱ – ۳۹، زمان پیامبر اشعیا پسر آموز در طی حکمرانی اوزیه، جثم، اهز شاهان جودیه در اواخر قرن ۸ ام و اوایل قرن ۷ ام پیش از میلاد زندگی می‌کرد. ۲ - فصل‌های ۴۰ – ۶۶ که به پیامبر دیگری متعلق است که اسمش ثبت نشده‌است. این شخص در زمانی که شاه نبوکدنضر بابلی مردم یهودیه را در سال‌های ۵۸۷ – ۵۸۲ پ. م به بابل تبعید کرد. برخی از پژوهشگران کتاب را به قسمت‌های بیشتری تقسیم کردند که قسمت سوم را به فصل‌های آخر کتاب و پیامبر سومی اختصاص دادند، که به نظر قانع‌کننده …
خلاصه:
منابع تاریخی دربارهٔ تاریخ ماد و هخامنشی بر چندین دسته‌اند . با پیروزی در خاورنزدیک باستان ، ایرانیان با فرهنگی آشنا شدند که داستان‌های شفاهی را به شکل نوشته درآورند . این چندین بهبودی را منجر شد . اول ، ایرانیان شروع به ثبت رکوردهای رخدادهای تاریخی کردند که بهترین نمونهٔ آن ، استوانه کوروش ، سنگ نوشتهٔ داریوش در بیستون و نسخه‌های آرامی آن که به استان‌های شاهنشاهی فرستاده شد . این کار برای این بود که خوانندگان متقاعد شوند ، پارس‌ها برگزیدگان الهی هستند که وظیفه‌شان ، آوردن برابری ، فرمان و آسایش برای مردم جهان است . برای روشن کردن جنبه‌های اساسی اجتماعی-اقتصادی باید از منابع دیگر - اسناد بابلی ، مصری ، آرامی و عیلامی - نیز استفاده کنیم .