ابتدا متن و موضوع زیر را با دقت بخوان و سپس ادامه متن را با تمرکز به موضوع فراهم‌شده یادداشت کن

موضوع: علمی فناوری
متن: حسین دلشاد ید را یکی از عناصر شیمیایی در پوسته زمین معرفی کرد و گفت: این ماده بر اثر جاری شدن باران یا ریزش سیلاب، از پوسته زمین شسته شده و به اب دریاها و اقیانوس‌ها راه پیدا می‌کند. وی ید را یکی از عناصر ضروری برای ساختن هورمون‌های تیرویید در حیوان و انسان دانست و توضیح داد: هورمون‌های تیرویید در کنترل متابولیسم سلول‌های بدن نقش اساسی دارند و به طور کلی کمبود ید منجر به کاهش سنتز یا ساخته‌شدن و ترشح هورمون‌های تیرویید می‌شود که بر این اساس کمبود ید یکی از معضلات نوع بشر به حساب می‌اید. عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ادامه داد: جلوگیری از کمبود ید همچنین یکی از شاخص‌های پیشگیری از اسیب‌های مغزی در دنیای امروزی تلقی می‌شود. این از ان جهت است که ید و هورمون‌های تیرویید، برای رشد و نمو سیستم اعصاب مرکزی جنین‌های در حال رشد بسیار ضروری است؛ بنابراین کمبود ید و در نتیجه کمبود تولید هورمون‌های تیرویید در زنان باردار، باعث عقب ماندگی‌های ذهنی و اختلالات اعصاب مرکزی جنین و نوزاد در اینده خواهد شد. دلشاد در عین حال متذکر شد: کمبود ید عملکرد تیرویید را دچار اختلال می‌کند و بر حسب ان که این کمبود در چه زمانی حاصل‌شده یا بر اساس شدت ان، عوارض و تغییرات متعددی در بدن ایجاد می‌شود که به ان‌ها اختلالات ناشی از کمبود ید می‌گویند. وی با اشاره به اینکه کمبود خفیف ید معمولا بدون علامت است، خاطرنشان کرد: این در حالی است که در کمبود متوسط یا شدید، ابتدا بزرگی غده گواتر ایجاد می‌شود که این علامت نیز گاهی بدون اختلال در عملکرد غده تیرویید است. این فوق تخصص بیماری‌های غدد درون‌ریز و متابولیسم توضیح داد: در موارد کمبود شدید ید، عملکرد غده تیرویید هم دچار اشکال می‌شود و بیمار علاوه بر بزرگی غده تیرویید یا گواتر، به کم‌کاری غده تیرویید نیز دچار خواهد شد؛ به ویژه بیشترین اختلالات زمانی به وجود می‌اید که میزان ید دریافتی در زنان باردار کافی نباشد. دلشاد تاکید کرد: در شرایط بارداری، هم مادر و هم جنین نیاز به دریافت ید دارند و کمبود ان موجب پیامدهای ناگواری برای مادر و جنین خواهد شد. در موارد شدید کمبود ید و کم‌کاری تیرویید، نوزادان ممکن است دارای کم‌کاری بسیار شدید غده تیرویید باشند که اصطلاحا به ان بیماری کرتینیسم گفته می‌شود. وی در خصوص مقادیر استاندارد ید دریافتی گفت: سازمان بهداشت جهانی برای رشد …
ادامه متن:
کرد و آن را در اولویت بررسی خود قرار داد. در آن زمان راه‌حل‌های متعددی برای کنترل کمبود ید در کشور پیشنهاد شد. با توجه به آن که در اکثر کشورهای دنیا مؤثرترین راهکار مبارزه با اختلالات ناشی از کمبود ید استفاده از نمک یددار بود، در سال ۱۳۶۸ تهیه نمک ید دار در ایران آغاز شد. دلشاد ادامه داد: در سال ۱۳۷۵ هشت سال پس از ید رسانی استانی، دومین پایش کشوری دانش آموزان انجام شد. در پایش اول که در سال ۶۸ انجام شده بود، شیوع گواتر ۵۸ درصد بود و میانه ید ادرار به عنوان شاخص ید دریافت شده، پایین بود (کمتر از ۴۰ یا ۵۰ میکروگرم در لیتر). این در حالی است که در پایش دوم، شاخص میانه ید ادرار بهبود پیدا کرده و به ۲۰۰ میکروگرم در لیتر رسیده بود. وی میانه ید ادرار کمتر از ۱۰۰ میلی گرم در لیتر، در دانش‌آموزان را نشانی بر کمبود ید دریافتی عنوان و اظهار کرد: در سال ۲۰۰۰ میلادی، کشور ایران از طرف دفتر منطقه‌ای مدیترانه شرقی به عنوان کشور عاری از کمبود ید شناخته شد و اولین کشور در منطقه بود که توانست کنترل کمبود ید را از طریق توزیع همگانی نمک ید دار بر عهده بگیرد. شیوع کمتر از ۵ درصد گواتر در سال ۸۶ معرفی‬ ایران به عنوان جامعه عاری از اختلالات کمبود ید عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی اضافه کرد: در سال ۱۳۸۰، سومین پایش در بین دانش آموزان تمام استان‌های کشور انجام شد که بر اساس نتایج آن شیوع گواتر به ۱۰ درصد کاهش پیدا کرده بود. همچنین میانه ید ادرار دانش آموزان به حدود ۱۷۰ میکروگرم در لیتر رسیده بود. دلشاد یادآور شد: نتایج پایش‌ها نشان داد مصرف ید در طی سال‌ها کنترل شده و نتایج آن طی دو دهه پایدار بوده است. این در حالی است که در بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا، بعد از سال‌ها کنترل مصرف ید و قطع پایش‌هایدوره‌ای، بعد از مدتی دوباره با مشکل مواجه شدند. وی با اشاره به اینکه در کشورمان در حدود سال‌های ۷۰، ۷۲ کمیته کشوری مبارزه با اختلالات ناشی از کمبود ید در وزارت بهداشت تشکیل شد، یکی از استراتژی‌های کمیته فوق را پایش ۵ ساله وضعیت ید دریافتی جامعه در بین دانش آموزان اعلام کرد و توضیح داد: دانش‌آموزان از این جهت معیار پایش ید دریافتی قرار می‌گیرند که دسترسی به آن‌ها راحت‌تر است. علت دیگر آن است که ید دریافتی آن‌ها از نمک خانوار تأمین می‌شود. این فوق تخصص بیماری‌های غدد درون‌ریز و متابولیسم اضافه کرد: در سال ۱۳۸۶،...