# laouen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatolikon (louen).
    Da geñveriañ gant an anvioù-gwan llawen en kembraeg, lowen en kerneveureg, lauenos en galianeg.
| Indezeuropeg | Henamzer uhel Kentkeltiek h.a. | Henamzer Predeneg h.a. | Krennamzer uhel Henvrezhoneg h.a. | Krennamzer izel Krennvrezhoneg h.a. | Amzerioù modern Brezhoneg h.a. | Yezhoù all |
| *leh₂w-$^{(en)}$ | *lowenos$^{(en)}$ *laweno- | *llowen$^{(en)}$ | louuen | louen | laouen lowen |
| | | | louen | lowen | lowen | Kerneveureg |
| | | | | llawen | llawen | Kembraeg |
| | | *lawenos/-a | | | | Galianeg |

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | laouen |
| Derez-uheloc'h | laouenoc'h |
| Derez-uhelañ | laouenañ |
| Derez-estlammiñ | laouenat |
laouen /ˈlɔwːɛn/
* Zo levenez ennañ.
** Laouen on evel an heol. (laouen-bras).
** Nedeleg laouen.
** Sede ma voe stlapet ejened palevarzhet d'al loened, a voe laoue-bras. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 35.)
** Al loen a wele an dra-se hag a deue doñvoc'h-doñvañ, laouenoc'h-laouenañ bemdez ... — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 109.)
* bezañ laouen oc'h ober un dra bennak :
** [...] ; me 'gred, koulskoude, e vije bet ken laouen, o klevet kanaouennou eul labous pe c'houitelladennou eur mesaer. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 13.)
** Ar plac'h yaouank, laouen o welet ne rankche mui distrei d'ar mor [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 28.)
** Ar roue a voe laouen o klevet heman o prezeg : eud teod distaget 'oa. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 66.)
** « [...]. Laouen e vijen bet o kaout ac'hanout da eil vab d' in. [...]. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 52.)
* bezañ laouen ouzh hen ober (ouzh hen gwelout, ...):
** Goulennet diganin, eme an impalaer, ar pezh a gerfet, hag e vezin laouen ouzh hen reiñ deoc'h. BUAS 665
** Sane (a gemer dourn an Aotr. Kerlaban d'e starda hag a lavar:) Ah! na me a zo laouen ouz ho kwelet! [...] ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 33.)
* bezañ laouen da ober udb :
** -Laouen–bras e ven da vont d’ar gêr... — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 109.)
** Me am eus ho kwelet en de-man e Montroulez, p'oc'h bet eno o leina e ti ar Bozelleg hag an doare brao a ouiec'h da gemeret da zibri ho pred en deus laket ac'hanon d'ho karet dioc'htu, hag o c'houzout ervat n'oc'h morse deuet er vro -man, oun laouen da veza en em gavet ganeoc'h evit ho kas e-touez va c'henvroïz, n'o devez ket atao, red eo hel lavaret, evit an diavêzidi, an doujans a zo dleet ; mez am eus evito, selaouit ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. ??.)
* ya laouen
* laouen an tamm anezhañ

#### Gerioù heñvelster

* bagol,
* drant,
* drev,
* evurus / eürus
* gren
* gwenn ma bed
* gwennvidik
* gwiv,
* lirzhin
* mav,
* sart,
* seder
* en e seizh plijadur
* en e vleud

#### Gerioù enepster

* dilaouen
* drouklaouen
* glac'haret
* mouzhet
* trist

#### Gerioù kevrennek

* laouen-bras
* laouen-meurbet

#### Deveradoù

* amlaouen
* berrlaouen
* dilaouen
* drouklaouen
* laouenaat
* laouenan
* laouenidigezh
* levenez

#### Gerioù kevrennek

* ez-laouen

#### Troioù-lavar

* bezañ laouen e galon

#### Troiennoù keñveriañ

* laouen e-giz an heol : laouen evel un ael, un aelig, un ael-Doue, laouen evel un eostig, an heol, ur pintig, ar Spered Santel
    Bremaïk eo eat eus ar gear, laouen e-giz an heol, en eur lavaret roi bep a vanne eus e win mat da gement-hini a deuje en ti. — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 23.)

### Adverb

* Ar paotr a zistroas Iaouen d'ar gear, Ieun e c'hodel baour a aour hag arc'hant. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 42.)

#### Troidigezhioù

* galleg : joyeux ; content
* kembraeg : llawen
* kerneveureg : lowen
* saozneg : happy , cheerful, merry, joyful, glad
* ↑ Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), p234, p397
* ↑ Jean-Paul Savignac : Dictionnaire Francais Gaulois (2009), p195