# amann
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Da geñveriañ gant ymenyn e kembraeg, aman (stroll) e kerneveureg, imb e heniwerzhoneg.
    Deuet eus ur ger keltiek *amben, a zeufe eus un henstumm indezeuropek *h₃engʷ-en, peurheñvel ouzh unguen « tret, ongant » e latin, Anke « amann » en alamaneg Suis, anctan « amann » e henbruseg.

### Anv-kadarn

amann /ãˈmãnː/ gourel strollder (unander : amanenn)
* Boued druz tennet eus dienn al laezh dre e ribotat.
** amann sall : holenn ennañ.
** amann fresk: nevez c'hraet; amann kozh : ha n'eo ket fresk
** amann kalet, gwak, tanav, melen...
** amann disall, dous, gwerc'h: hep holen
* Ur begad amann, un ivinad, ul livadenn amann, ur podad amann
** Ne lakaan ket eun ivinad amann gant ma boued. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 222.)
** Ni a yee d'an aot gwechall gant eun tamm bara hag eul livadenn amann warnañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 319.)
** ul lur amann...
* bara-amann, bara hag amann: tammoù bara gant amann warno.
** — [...] ! Araok mont enn hent, deuz da gemeret eun tamm bara hag amann ; an dra-ze a lakaio bole enn da zivesker. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 219.)
** mezañ, sallañ an amann
** poazhat un dra bennak en amann
** Aet eo an amann war a-raok. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 108.)
** Pa he deveze gwerzhet hec'h amann hag hec'h uioù ez ae da roulañ gant an arc'hant. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 194.)
* blaz, c'hwezh, zo gant an amann:
** C'hwezh ar c'hozh a zo gant an amann. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 81.)

### Distagañ

* Penn-ar-C'hrann (Bro-Leon, Penn-ar-Bed): "bleud, amann /ã.ˈmãnː/"
* Naoned: "amann /a.ˈmãːn/"
* Roazhon: "amann /a.ˈmãːn/"
* Karaez Plougêr: "amann /a.ˈmãːn/"

#### Stummoù all

    amanenn, amonenn

#### Deveradoù

* amannennañ
* amanenner

#### Troioù-lavar

* Amañ emañ an amann ! :Amañ emañ an dalc'h!
* amann brein : keuz, fourmaj
* tennañ amann eus gouzoug unan bennak
* tennañ amann eus gouzoug ar c'hi
* kalet evel amann en heol : gwak
* kouign amann

#### Krennlavaroù

* N'eus ket a voeien da dennañ amann euz gouzoug ur c'hi. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 305.)
* Pa vez aet an amann e gouzoug ar c'hi e vezer war-lerc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 305.)
* Evit kaout amann mat e vez ret dilaezhañ anezhañ ervat. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 179.)

#### Troidigezhioù

* galleg : beurre gourel
* italianeg : burro gourel
* saozneg : butter
* spagnoleg : mantequilla benel

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ranko Matasović, Etymological Dictionary of Proto-Celtic, Leyden, Brill, 2009, p. 32.