# di
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Adverb) : Eus an henvrezhoneg di, eus an araogenn geltiek *dī « eus, a » a zeu eus ar wrizienn indezeuropek *h₂d-eh₁ a gaver en araogenn dē e latin.
    Da geñveriañ gant an adverb kerneveurek dhi « di » hag an araogennoù i « da » e kembraeg ha di, de « eus, a » en heniwerzhoneg.
    (Furm verb) : Savet gant d- hag i.

### Adverb

di /ˈdiː/
* (mont) da ul lec'h ha ne weler ket ( a glot gant eno, pa ne fiñver ket)
** Ha penaos monet di...? — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 128.)
** N'ouzon ket avat ha bet int aet di ... — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 88.)
** Ne vezont pennad ebet o vont di. — (TBP, p. ?.)
** Penegwir e oan eet di d'ar meurz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 123.)
** Me 'vat n'an ket di alies. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 14.)
** N'eus forzh pegoulz ez i di e vo ar gwin war an daol. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 164.)
** Peogwir ez an klañv pa'z an di. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 258.)
** Mat, deomp di neuze. — (Visant Seite, Ar brezoneg dre radio, eil levrenn, 1975, p. ?.)
** Ma tegouez da Alanig kaout kof goullo, hogozik sur e c'hoarvezo droug gant an hini a yelo di. — (Jakez Riou, Troiou-Kamm Alanig al Louarn II, Gwalarn niv. 97, Kerzu 1936, p. 66.)
* dont di
** [...] ; kerkoulz d'ar pec'her paour a deue di d'en em zisammañ eus e bec'hedoù e-harz treid ur c'hofesour karantezus, evel d'ar paour ezhommek n'en doa tamm da zebriñ e-unan, na griñsenn da reiñ d'e vugale. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 34.)
* E penn-kentañ ur frazenn, pe ul lavarenn-genurzhiañ:
** Di ez i da glask labour. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 184.)
** Ur feunteun a zo e kêr ha di ez a ar wragez da gerc'hat dour. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 217.)
** Di ne blij ket din mont. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 78.)
* kerc'hat di
** Damen ! me a oa kerc'het di. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 252.)
* ac'hann di

#### Troidigezhioù

* galleg : y
* italianeg : ci , vi
* saozneg : there
* spagnoleg : ahí , allí , allá

### Furm verb

di /ˈdiː/
* Furm ar verb mont en eil gour unan an amzer da zont goude mar pe ne.
** Ne di ket. (Skrivet e vez ivez bremañ : Ned i ket.)

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ranko Matasović, Etymological Dictionary of Proto-Celtic, Leyden, Brill, 2009, p. 97.

## Italianeg
### Araogenn

di
* da (perc'hennañ)
** il cane di Carlo - ki Carlo
** Di chi ? : da biv?
** Di chi sono questi guanti ? : da biv eo ar manegoù-se?
* eus (lec'h orin)
** una ragazza di Firenze - ur plac'h eus Firenze
* dirak ar renadenn-anv:
** C'eravamo tanto amati è un film di amore.
** tre tazzine di caffè - tri zasad kafe
** Ducato di Massa e Carrara. Provincia di Pesaro e Urbino - Dugelezh Massa ha Carrara. Proviñs Pesaro hag Urbino.
* da verkañ an danvez:
** giocattoli di legno : c'hoarielloù koad
* da verkañ ur mare :
** di notte, en noz, da noz; di giorno, en deiz;
** d'estate, di sabato, d'ar Sadorn;
* war-lerc'h ur verb:
* Il prato è coperto di fiori.
* war-lerc'h un anv-gwan:
* Il prato è bianco di narcisi.
* dirak sì ha no, war-lerc'h ar verboù dire ... :
** hanno detto di no. - Laret o deus nann.
* e troiennoù araogennel : dietro di, fuori di, invece di, presso di, prima di ...
** prima di te - a-raok dit, araokout, araozout
* war-lerc'h araogennoù zo: contro, senza, sopra, sotto, su, verso :
** contro di cui ... senza di te ... a-enep piv ... hepdout

#### Troidigezhioù

* di continuo : dibaouez
* di fronte a
* di nuovo : adarre
* di recente: nevez zo
* di sicuro: a-dra-sur
* di rado: ral a wech
* d'improvisso: a-greiz-holl, a-daol-trumm
* per di qua
* per di là

## Kembraeg
### Etimologiezh

    Furm kemmet ar raganv-gour ti « te » :
di
* Rannig dreklakaet a implijer da greñvaat an anv-gwan perc'hennañ dy
** Dy fam di :
    Da vamm te.
* Rannig dreklakaet a implijer da greñvaat ar raganv-gour dy
** Rydw i'n dy garu di.
    Da garout a ran.

## Spagnoleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Furm verb

di /ˈdi/
* Furm ar verb dar/darse e kentañ gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ ; rois, rojon.

#### Deveradoù

* dímelo

### Gwelet ivez

* diste, dio, dimos, disteis, dieron
* Stagadenn:Displegadurioù spagnolek/dar

#### Liammoù diavaez

* Diccionario de la lengua española Edición del Tricentenario Actualización 2022 - Displegadur ar verb dar