# e
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Araogenn) : Eus en.
    Da geñveriañ gant ar c'herneveureg en, ar c'hembraeg in en deus roet yn, an heniwerzhoneg n-, ar galianeg en-, in-, ar gresianeg ἐν, al latin in, ar goteg, an hensaozneg hag an alamaneg in (ein- rakger),... Boutin eo d'ar c'herentiad a-bezh nemet ar sañskriteg marteze.
    Diwar en eo savet en-keñver, en-kichen, en-touez, ha re all.

### Rannig

e /e/
* Rannig-verb.
** Penaos e ra ma breur? emezañ. -Mat a-walc'h, dre c'hras Doue; prestik e kerzho hep flac'hioù. KAB 3/15
** Ker buan e santjod an douar o krenañ hag e klevjod ar reier o frailhañ. — (Lan Inizan, Toull al Lakez, Brest-Kemper, 1878, Kemper, 1930, p. 37.)
* E-barzh hag e
** Erruout a ra e-tal ar c'hastell hag e sko war an nor . KAB 3/15

#### stummoù all

* ez
* ec'h

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | ennon |
| U2 | ennout |
| U3g | ennañ |
| U3b | enni |
| L1 | ennomp |
| L2 | ennoc'h |
| L3 | enno |
| D | ennor |
e /e/
* stumm an araogenn en dirak ur gensonenn
* bezañ un den, pe un dra, en ul lec'h
    bezañ e kêr, er gêr, en ti, el liorzh,
    Bet zo bet ennañ, glevan, seizh plac'h diwar ar maez.
    Ho pried paour a zo enni !
* bezañ un dra en un den (droug, fulor, konnar, lorc'h, stad)
* kaout poan en un dra bennak.
    Pa’z an war an douar bev am bez poan e pennoù ma daoulin, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 40.)— (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 192.)
    Me am bez poan e poull ma c’halon, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 229.)
* kregiñ un dra en un den
    Me na gredan ket em c'halon e krogfe ennon un dragon.
* lakaat un dra en ul lec'h
    Ret eo benniget ar parkoù da lakaat enno ar c'horfoù
* pegañ un dra en un den
    Petra an Diaoul 'beg ennout, paotr bihan ar merc'hed ?
* plantañ un dra en ul lec'h
    Prim ! trezek Breizh; primoc'h 'ta, floc'h ! Pe me blanto va goaf ennoc'h !
* redek en ul lec'h
    Ar gwad ennomp a red taer

#### Stummoù all

* en

#### Pennaraogenn

pennaraogenn en araogennoù kevrennek (un 20 bennak):
* e-barzh,
* e-doare, e-doug
* e-giz
* e-kichen, e-kreiz
* e-mesk
* e-pad
* e-ser
* e-tal, e-ti, e-touez, e-toull

#### Stummoù rannyezhel

| Gour | Furm |
| U1 | en ennon |
| U2 | en ennout |
| U3g | en ennañ |
| U3b | en enni |
| L1 | en ennomp |
| L2 | en ennoc'h |
| L3 | en enno |
| D | en ennor |
* E yezh komzet Leon ha Treger e vez displeget an araogenn e gant an araogenn skoazell e end-eeun :
    Ma lavare ar gwaz aze, gant visoù espres hag imor en ennañ, ya ! pa’z oa droug en ennañ.
    aze e kroge aon en enno.
    Mat ! ganet eo...., ur verc'h vihan a zo bet ! ha fouge a zo en enno neuze !
    Ha seizh taol kontell en enni.

#### Divinadelloù

* N'ouzout ket pelec'h emañ toull ar c'hi e ti ar person ? – Dindan e lost. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 334.)

### Raganv-gour

e /e/
* Raganv gour renadenn eeun an trede gour unan gourel.
    Dirak un anv-verb :
*   * Hogen ur paour-kaezh marc'heg, ha glebet e zilhad, Oa o vale diwezhat, ar glav oc'h e bilat.
    Dirak un anv-verb .
    Dirak ur verb displeget:
*   * Al levr-mañ zo kinniget da gement Breton e lenno. PIPI GONTO 1902/V
* d'e
** — « Sede kavet va gwaz ganin ; deomp d'e welout. [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 97.)
* a-wechoù (ral) e-lec'h ê, raganv an trede gour lies
*   * Youlou santel ma bugaleach, o Itron Varia, miret-e em c'halon. BUSE 386

##### Notenn

Kemmadur dre vlotaat goude e.

### Anv-gwan perc'hennañ

e /e/
* Anv-gwan perc'hennañ an trede gour unan gourel.
    Kuzhet e zremm gant e vlev gwenn.
** Hennezh en devoa tapet e gerc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 25.)

#### Divinadelloù

* N'ouzout ket pelec'h emañ toull ar c'hi e-ti ar person ? – Dindan e lost. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 334.)

##### Notenn

Kemmadur dre vlotaat goude e.

### Gwelet ivez

* Araogennoù brezhonek, stag
* en

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne
* : Marv Pontkalleg, in Barzhaz Breizh
* : Pardon Sant Fiakr, in Barzhaz Breizh
* : An tri manac'h ruz in Barzhaz Breizh
* : Aotrou Nann hag ar Gorrigan, in Barzhaz Breizh
* : Al leur nevez, in Digor an abadenn, Cheun ar C'hann (1950)
* : Kloareg Rohan, in Barzhaz Breizh
* : Bosenn Elliant, in Barzhaz Breizh
* : Jean Roparz, E Bro Yvonne, Eñvoriou eur beizantez a Vro-Leon, levrenn 1añ.
* : Ar vinorez, kanet gant Le Guluche, toer, eus ar Roc'h-Derrien, in Chants et Danses des Bretons, Narcisse Quellien (1889)
* : An tri manac'h ruz, in Barzhaz Breizh
* : Drougkinnig Neumenoiou, in Barzhaz Breizh

### Furm verb

e
* Elfenn eus ar verb mont, kevatal d'ar bennrann a, hag a gaver e-barzh
** eomp, eont, eer;
** efomp, efet, efont; eot, eor;
** ejout, eas, ejomp, ejoc'h, ejont, ejod,

## Albaneg
### Etimologiezh

→ Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Stagell genurzhiañ

e /Distagadur ?/
* ha

## Galizeg
### Etimologiezh

    Eus et e latin.
→ Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Stagell genurzhiañ

e /Distagadur ?/
* ha
** Eu e ela. Me ha hi.
** ... e' é o que sempre eu digo.

## Italianeg
### Etimologiezh

* Eus ar ger latin et.

### Stagell genurzhiañ

e /Distagadur ?/
* Ha.
** E tu. Ha te?
** Romolo e Remo. Ducato di Massa e Carrara. Provincia di Pesaro e Urbino- Romulus ha Remus. Dugelezh Massa ha Carrara. Proviñs Pesaro hag Urbino.
** Studio l'inglese e il tedesco.

### Adstumm

* ed, dirak ur vogalenn.

## Portugaleg
### Etimologiezh

    Eus et e latin.
→ Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Stagell genurzhiañ

e /Distagadur ?/
* ha
** Eu e ela. Me ha hi.

## Spagnoleg
### Stagell genurzhiañ

e
* Ha (e-lec'h y dirak ar son /e/).
** Padre e hijo.