# etre
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kavet en henvrezhoneg (entr, intr).
    Meneget er C'hatolikon (entre).
    Da geñveriañ gant ar c'herneveureg ynter, an hengembraeg ithr hag an heniwerzhoneg iter a zo emdroet e etar, an iwerzhoneg idir, ar skoseg eadar, ar galianeg hag al latin inter, ar sañskriteg antar, dezho ar memes ster : furm derez-uheloc'h an araogenn e/en. Gwelet an ger-se.

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | etrezon |
| U2 | etrezout |
| U3g | etrezañ |
| U3b | etrezi |
| L1 | etrezomp |
| L2 | etrezoc'h |
| L3 | etrezo |
| D | etrezor |
etre /e.ˈtre/, pe 'tre /ˈtre/. Ne vez ket implijet stummoù unan an araogenn peurvuiañ.
* Bezañ etre daou lec'h, daou dra:
** -Pelec’h ar foeltr, emezañ, e oas-te an noz-mañ. –Etre lost ar vuoc’h hag he revr! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 28.)
** Brumenn c'hlas ar mintin a save diouzh al liorzhoù, hag, etre div wrac'hell, e paras an heol. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 33.)
* tremen etre traoù, etre tud
** Ur c’hazh n’en dije ket gallet tremen etrezi hag ar mogeroù, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 53.)
** Ar yar a dremene etre an nor hag he stern, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 492.)
* troc'hañ etre tammoù
** Hag eñ o tarc'heiñ un taol bazh gantañ hag o troc'hañ anezhañ etre c'hwec'h tamm. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 169.)
* rannañ, en em rannañ etre tammoù, etre tud
** P'oant en em gavet var Bount-Christ, ec'h en em rannchont etre diou lodenn : unan anezho a ieaz varzu Goulc'han, Plouneour ha Kerlouan; eben a gendalc'haz da vont var eeun gand an hent braz varzu Lesneven. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 14.)
* chom etre daou
* Pa vez klokaet etre gant ur raganv kenurzhiet gant ur raganv all pe ur pennanv, ne ve ket kemeret stummoù displeget an araogenn peurliesañ: etre te ha me, etre eñ ha me, etre ni ha c'hwi..., hervez ar reolenn droch nevez-dozvet gant Yvon Gourmelon. Gant an holl vrezhonegerien a-vihanik eus ar c'hantvedoù tremenet, koulskoude, e vez arveret stummoù displeget an araogenn en degouezhioù-se.
** Ur c’hazh n’en dije ket gallet tremen etrezi hag ar mogeroù, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 53.)
** Ho pedi a ran, Aotrou roue, da varn e leal etrezoun ha va niz kaer. — (Yann ar Floc'h, Brezel Breiz-Izel er pevarzekved kantved, Feiz ha Breiz niv. 9, 1906, p. 280.)
** Izidor ! [...], gant ar c'homzou kenta a zo bet etrezhoud ha Mari divar bouez ar poltred, ar wirionez e deuz sklerijennet va spered ! — (Hyacinthe Kerniliz, Kalon rannet, Le Courrier du Finistère niv. 1474, 1908, p. 3e.)

#### Deveradoù

* etrebroadel
* etredaouiñ
* etre-henañ
* etrekeltiek

#### Troiennoù isurzhiañ

* etre ma

#### Troioù-lavar

* bezañ etre lost an diaoul ha toull e revr
* bezañ kouezhet etre kebr ha toenn
* en em silañ etre an horzh hag ar yenn
* lavaret etre e roched hag e chouk
* lavaret etre e roched hag eñ
* lavaret etre e roched hag e vruched
* etre keuz ha reuz

#### Divinadelloù

* Pegeid a zo etre an tommder hag ar yenïon (yenijen) ? - Hed ur c'hi : ar c'hi a vez tomm e revr ha yen e fri. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 334.)

#### Krennlavaroù

* Ne vo ket braz lod pep hini : hemañ a zo evel ur grampouezenn etre naw c'hi. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 309.)
* Etre an dimeziñ hag an eured e vez an diaoul o redeg. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 312.)
* Etre an embannoù hag an dimeziñ e vez an diaoul o redeg. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 312.)
* Etre Pempoull ha Lokemo Emañ gwele an Anko(u).

#### Troidigezhioù

* alamaneg : zwischen
* galleg : entre
* iwerzhoneg : idir
* kembraeg : rhwng
* saozneg : between
* spagnoleg : entre
* nederlandeg : tussen
* skoseg : eadar

### Gwelet ivez

* Araogennoù brezhonek, stag

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Albert Deshayes, Dictionnaire étymologique du breton, Douarnenez, Le Chasse-Marée, 2003, p. 221.
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne