# nevez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar neuid en henvrezhoneg.$^{(Daveoùavank)}$
    Meneget er C'hatholicon (1499): neuez.
    Da geñveriañ gant an anvioù-gwan newydd en kembraeg, noweth en kerneveureg, nua en iwerzhoneg, nouios en galianeg.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | nevez |
| Derez-uheloc'h | nevesoc'h |
| Derez-uhelañ | nevesañ |
| Derez-estlammiñ | nevesat |
nevez /ˈnɛvɛs/, /ˈneves/, /ˈneːve/, /ˈneːwe/, /ˈneo/, /ˈnœɥ/, /ˈneː/, /nəˈɥe/
* Degouezhet n'eus ket pell.
** [...], abalamour ma ne falveze ket dezho sentiñ ouzh al lezennoù nevez : [...] — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 11.)
** Al loar nevez.
* Graet n'eus ket pell amzer.
** Setu an daou bried yaouank en o zi nevez, eüruz o tañva o harantez. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 73.)

#### Doareoù-skrivañ all

    En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet newez.

#### Gerioù enepster

* hen
* kozh

#### Deveradoù

* adnevesaat
* arnevez
* nevesaat
* nevezadenn
* nevezadur
* nevezadurezh
* nevezded
* nevezenn
* nevezentez
* nevezenti
* nevezer
* nevezerezh
* neveziad
* neveziant
* nevezid
* nevezidigezh
* neveziñ
* nevezus

#### Gerioù kevrennek

* a-nevez
* a-nevez zo
* nevez-amzer
* nevez-c'hanet
* nevez-flamm
* nevez-flamm-flimin
* nevez-grog
* nevez-grouet
* nevez-hal
* nevez-hañv
* nevez-vet
* nevez zo
* ozhac'h-nevez
* paotr-nevez
* plac'h-nevez
* pried-nevez

#### Anvioù-lec'h

* Andolieg-Kernevez
* An Dre-Nevez
* An Havr-Nevez
* Ar Chapel-Nevez
* Bourc'hnevez-Raez
* Gwinevez
* Kastell-Nevez-ar-Faou
* Kernevez-Nevez
* Neveztell
* Plonevez-ar-Faou
* Plounevez-Kintin
* Plounevez-Moedeg
* Plonevez-Porzhe

#### Troidigezhioù

* alamaneg : neu
* esperanteg : nova
* galleg : nouveau , neuf
* italianeg : nuovo
* kembraeg : newydd
* kerneveureg : noweth
* sañskriteg : नव (nava)
* saozneg : new

### Distagañ

    An [s] dibenn ne vez distaget nemet e Bro-Leon.
    Gwelet kartenn an ALBB.

### Adverb

nevez /ˈnɛvɛs/, /ˈneves/, /ˈneːve/, /ˈneːwe/, /ˈneo/, /ˈnœɥ/, /ˈneː/, /nəˈɥe/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** nevez zo
** nevez varvet pe nevez-varvet
** nevez vet pe nevez-vet
** nevez c'hanet pe nevez-c'hanet
** nevez c'hraet
** nevez halet
** nevez diskaret
* nevez toullet
** Ar marc'h a yeas dre ar vali greiz, a lammas dreist peder pe bemp regennad bezioù hag a gouezhas e-kichen ur bez nevez toullet. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 21.)
* nevez dremenet
** Eus an traoù kozh em bez soñj, eus an traoù nevez-dremenet n’em bez ket. TBP 3/192

#### Gerioù kevrennek

* nevez kaset
* nevez-veleget
* nevez-vet
* nevez-c'hanet, nevez-c'horoet
* nevez-halet
* nevez-lazhet
* nevez-varvet
* nevez-vanet

### Anv-kadarn

nevez (liester: nevezioù)
* morad, mare-mor
** Hemañ n'eo ket un nevez mat, un nevez bihan eo. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 377.)
** En nevez bras all e oan bet oc'h ormela, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 377.)
** Ma ne dorr ket an avel diwar an nevez a vo dirgwener ne vo mann en douar, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 518.)
** Me am eus graet un nevez mat en nevez all, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 377.)
** Gant an nevez bras diwezhañ e oa tremen mil den en aod oc’h ormela, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 540.)
** Tri deiz goude an nevez e vez ar mor en e wellañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 117.)

#### Troidigezhioù

* saozneg : tide
* galleg : marée

### Daveoù

Roll an daveoù :
* ↑ Jehan Lagadeuc, Neuez, Le catholicon en troys langaiges scavoir est breton franczoys et latin, 1499, war lec'hienn ar Bibliothèque nationale de France.
* ↑ E Rosko, Santeg, Plouziri, An Dre-Nevez ha Kastell-Paol, "nevez" distaget [ˈnɛvɛs], Banque Sonore des Dialectes Bretons
* ↑ E Landivizio, "nevez" distaget /ˈneves/, Banque Sonore des Dialectes Bretons
* ↑ E Plougoñ hag An Dre-Nevez, "nevez" pe "névé/neve" distaget /ˈneːve/, Banque Sonore des Dialectes Bretons
* ↑ E Servel, "nevez" pe "newe" distaget /ˈneːwe/, Banque Sonore des Dialectes Bretons
* ↑ E Nevez, Nizon, Mêlwenn ha Molan, "nevez" pe "néo/neo" distaget [ˈneo] pe [ˈne̝o], Banque Sonore des Dialectes Bretons
* ↑ E Nevez ha Tregon, "nevez" pe "neù/neu" distaget [ˈnœɥ] pe [ˈnœ̝ː], Banque Sonore des Dialectes Bretons
* ↑ E Laz, Nevez ha Kloar-Fouenant, "nevez" pe "ne/nê" distaget /ˈneː/ pe /ˈneˑ/, Banque Sonore des Dialectes Bretons
* ↑ E Kervignag hag en Ignel, "nevez" pe "neùé" distaget /nəˈɥe/, Banque Sonore des Dialectes Bretons