# en tu all
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant en tu hag all

### Troienn adverb

en tu all
I troienn adverbel
* mont en tu all: fatañ, semplañ; mervel
** Homañ a zo o vond en tu all. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 552.)
II (en tu all da udb) troienn araogennel
* bezañ, chom, mont, dont, tremen, en tu all da ul lec'h
** Ur gêr a zo en tu all d’ar vrec’h-vor, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 175.)
** en tu all d'ar mor
** Ma klevas neuze trouz en tu all d’ar c’hleuz … — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 210.)
** en tu all da vourk Trezelan, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 212.)
** Sane. — [...] ? ha kredi a rit-hu e c'helloc'h dont a-benn da viret ouz ar briz-aotrou-ze, eo eat va zad da glask en tu-all da venez Are, da gemeret ho karg er maner ? — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 3.)
** — [...]. Du-ze emaint, e-barz an ti-koz en tu all d'al leur... [...]. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 148.)
** — Sell petra 'zo du-hont en tu all d'ar gompezenn! — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 51.)
** Arru e oant gant eur stêr vras, en tu all d'ei evel eur mor gouleier: [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 55.)
** — « Deuit da welout, » eme ar roue, « sellit, gwelout a rit ahont ho kastell kaer ; emañ o tont ahont en tu all da Enez Benniget. [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 57.)
** − [...]. Dre an nor digor e welent mogerioù ar porzh en tu all d'an aber [...]. — (Ronan Huon, Ar Gwennili-mor, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 407.)
** En tu all d'ar waz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 15.)
** En tu all da Lannuon e vez lavaret mern evid lein. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 552.)
** Mab ar roue a lâras noz vat d'an den kozh, hag ec'h azezas war ur skabell goad, en tu all d'an tan. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 64.)
* en tu all d'an dour
** en tu all d’an dour, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 190.)
** [...], hag ec'h eont evel-se brav-bras en tu all d'an dour. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 87.)
** Mont en tu all d’an dour da guzhat, — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 147.)
* en tu all d'ar san
* Kouezhañ, lammat en tu all da udb
** … e c’hellas lammat en tu all d’ar ganol, — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 222.)
** He folotenn a oa kouezet en tu all d'ar vur. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 126.)
* Bezañ, mont, en tu all d'un oad, d’he c’hant vloaz: bezañ koshoc'h
* bezañ en tu all da un den : bezañ gwelloc'h egetañ
** Ar roue, den a skiant, a lavare ez oa an deskadurezh en tu all d' ar madoù ha d'an enorioù. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 9.)
** Evid lakâd ar yer da zovi n'eus ket en tu all d'ar herh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 179.)
** Da venaji evel-henn war ar mêz n'eus ket en tu all din. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 221.) — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 346, 553.)
** Me a zo sur n'eus ket a verhed en tu all din-me da labourad. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 553.)
** Gwelet am-eus ar sort dezañ, med en tu all dezañ n'em-eus ket. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 553.)
** Ne oa ket a voeien da gaoud en tu all dezi evid beza genaouegez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 553.)
* Debriñ, evañ, en tu all d’e walc’h : re
* Ober udb en tu all d’ar pezh zo aotreet, d’ar pezh zo ezhomm.
** [...], rak me' c'houlenn bezañ krouget a bouez ma zeod, ma ran tra pe dra en tu all d'ar pezh a zo merket warnañ. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 48.)

#### Troidigezhioù

* galleg : de l'autre côté
* kembraeg : ar draws
* saozneg : across