# omp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

| Indezeuropeg | Henamzer uhel Kentkeltiek h.a. | Henamzer Predeneg h.a. | Krennamzer uhel Henvrezhoneg h.a. | Amzerioù modern Brezhoneg h.a. | Yezhoù all |
| *h₁es-$^{(en)}$, *h₁sm̥ós | *esmosi | | | omp |
| | | | | on | Kerneveureg |
| | | | | ŷm | Kembraeg |
| | | | | | Galianeg |
| | | | ammi, immi | | Gouezeleg |
| | *(e)somos | sumus | somes | sommes [gall.] | Romaneg |
| | *izum$^{(en)}$ | | earon | | Germaneg |
| | *εἰμέν (eimen) | ἐσμέν (esmen) | | | Gresianeg |
| | | *(j)esmŭ | ѥсмъ (jesmŭ) | jesmo [kro.] | Slaveg |
| | | | | hastīm | Iraneg |
| | smaḥ | | | | Sanskriteg |

### Furm verb

omp /ˈɔ̃mp/
* Furm eus ar verb bezañ e kentañ gour lies an amzer-vremañ.
** — Ya, paour omp sur hep gaou, ha poan hon eus o veva diwar an aluzen ... — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 85.)
** Arru omp davidout. — (Fañch an Uhel, Sainte Tryphine et le Roi Arthur, Presses Universitaires de Rennes, Terre de Brume, 2002, p. 438.)
** Na rit ket d'ar re all gwasoc'h evid deoc'h hoc'h-unan, peogwir omp oll kig-ha-gwad. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 314.)
** ez omp
* Er stumm-nac'h : n'omp ket, nend omp ket:
*   * N'omp ket genaoueien.
** -N'omp ket erru tost c'hoazh?- Eo, tostaat a reomp ... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 156.)
** — « Gwir a lavarez, » eme an daou all, « ha bremañ p'emaomp en oad da vale, ez eo ret deomp mont en hon tro, pa n'omp ket genidik ac'han. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 19.)
*   * Nend omp ket tud didruez, Etrezomp e brezhoneg, 1/192
* Gant un anv-gwan-verb:
** [...] ; en eur labourat me a lavaro d'it kement a zo bet c'hoarvezet ganen, abaoe ma 'z omp bet eat an eil diouz egile. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 19.)
** — Evurus, maleürus, eme Izabel dre he daerou, unanet omp bet gant Doue, unanet e vevfomp hag e varvfomp !... — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 18.)
** — Mari, en em glevet omp ; [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 271.)
** « Mari Karreg-al-Louarn, deuet omp da rentañ ur gweled deoc'h. » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 56.)
** Deg gwech om bet amañ diouz ez oh bet du-mañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 137.)
** C'hoazh omp rekouret o vezañ ma n'eo ket yen an amzer. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 209.)
** Na pet gwech omp bet dirollet da c'hoarzhin o klevet Seza da fin an dizenez chapeled « Gloria Patri, tilipitisanto... ». — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 58.)
* E-lec'h emaomp (e brezhoneg Treger):
*   * C'hoariomp ar bouloù, pan omp amañ hon-zri, Louis Eunius, 40
* A deu da vezañ dompwar-lerc'h mar :
*   * ... mar domp evito. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 54.)

### Gwelet ivez

* domp, emaomp, bezomp
* on, out, eo, oc'h, int, oar

#### Troidigezhioù

* galleg : (nous) sommes
* saozneg : (we) are
* spagnoleg : (nosotros, nosotras) somos