# ha pa
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an div stagell ha ha pa.

### Stagell isurzhiañ

ha pa /(h)a.pa/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
* Gant an doare-divizout gallus :
** Ha pa gomzfen ac'hann da warc'hoazh ar beure ne c'hallfen ket dont a-benn da laret holl. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 30.)
** ... setu amañ un ongant glas hag a deuo a-benn eus ar goantig-se, ha pa vefe teir badeziant war he fenn. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 104.)
** Mar rofe an Aotrou Doue ur bugel din, ha pa rankfen genel gantañ un naer, pe un touseg, ne rafen ket forzh. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 275.)
** Ha pa ven kant vloaz o labourat amañ noz-deiz ne rafen ket an hanter al labour. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 65.)
** ... ha pa larfec'h dezhañ mont da gas ul lizher dar Baradoz — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 178.)
** Ha pa werzhfen holl kement am eus, ... n'am bo biken tri mil skoed ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 214.)
** Mouez ar mezvier zo enni [er votadeg] kement a bouez hag hini n'eus forz piou, ha pa vefe ar mestr-skol, pe ar person !... — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 38.)
** Patern. — [...] ; rak se, deuit davedon kenta ma c'helloc'h adarre ha pa vefe emberr e vefe ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 46.)
** ... ha pa ve merc’h ur pilhaouer e ve, ez pezho anezhi evit pried, mar fell dit he c’haout. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 11.)
** ... o goulenn o devezo, ha pa ve diaes-bras. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 96.)
** — « [...], dont a raio e-unan d' am c'haout, ha pa na fellfe ket dezhañ. [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 165.)
** Paotr a-walc'h out, ha pa ne greskfes tamm ebet ken. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 392.)
** ... ha pa ne ve ken ... — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 2.) ; Gwelout paneveken
** « Klev 'ta, Kourtez, cherompi a zo bet graet ivez d'az fri, met ha pa vefe daouhanteret, moarvat e van awalc'h dioutañ da vountañ el lec'h m'ouzout ! » — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 30.)
** — « ... Ha, ma ne gredit ket ac'hanon, ingal eo din, rak va forn a zo leun, ha pa vefe goullo e vefe leun-tenn, memes tra, evidoc'h, Chann, hag evidoc'h, Katell !... » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 90.)
** — Da betra ! emezañ. N'az pezo ket ! — Am bezo da, ha pa na fellfe ket deoc'h ! — (Gab Milin, Marvailhoù Bro-Leon, Hor Yezh, 1999, p. 50.)
* Gant an doare-divizout dic'hallus :
** Lod a lavaro dign marteze e tlichenn beza eat var ho lerc'h, ha pa ne viche bet ken nemed evit lavaret da Baol Inisan beza var evez pe kemeret an teac'h, rak oat erru varn-han. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 33.)
** ...hag arc’hant am bezo ha pa vefe dao d’in mont d’an ifern d’o c’herc’hat ! — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 123.)

#### Gerioù heñvelster

* na pa

#### Deveradoù

* ha pa ve
* ha pa vefe
* ha pa vije

#### Krennlavaroù

* Ha pa vijec'h ken du hag ar mouar Gwenn-kann oc'h d'an hini ho kar
* Un tamm tan a ra vad ha pa ve e-kreiz an eost. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 323.)

#### Divinadell

* Peder dimezell wenn, ha pa rafe glav kement ha mein, ne rafe takenn war o c'hein? -Bronnoù ar vuoc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 334.)

#### Troidigezhioù

* esperanteg : spite ke
* galleg : même si , quand bien même
* indonezeg : kalaupun
* saozneg : even if
* spagnoleg : aun cuando
* vietnameg : mac du