# alc'hwez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-kadarn) Meneget er C'hatolikon (alhuez).
    Da geñveriañ gant ar gerioù allwedd en kembraeg hag alwheth en kerneveureg.
    (Furm verb) Savet diwar « alc'hwez- », pennrann ar verb « alc'hwezañ », hep dibenn-ger.

### Anv-kadarn

alc'hwez /ˈal.ɣwe/ /ˈal.ɣwɛs/ gourel (furm vihanaat : alc'hwezig, liester : alc'hwezioù)
* Benveg metal a dalvez da lakaat gwikefre ur potailh da vont en-dro.
** Alc'hwez an nor.
** Pevar alc'houez-ta a ioa stag ouc'h ar memez korden ; daou anezho a ioa fall... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 123.)
** An alc'hwez-mañ a zo re dev e steudenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 14.)
* Un alc'hwez toull : a zo toull e steudenn.
* Benveg a dalvez da stardañ pe zistardañ ar c'hraouennoù, ar serjantoù.
** Prenañ un alc'hwez saoz.
* (dre astenn-ster:) Den pe loen a zo koulz hag un alc'hwez.
** ... ar c'hi-se zo un alc'hwez war ho ti. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 14.)
** Honnezh a oa un alc'hwez mat er ru. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 14.)

#### Deveradoù

* alc'hwezañ
* alc'hwezer
* alc'hwezerezh
* alc'hwez forn
* alc'hwez-skoaz
* dialc'hwez
* dizalc'hwez

#### Troioù-lavar

* Alc'hwez bras : kalc'h.
* Bezañ un alc'hwez mat : un diwaller mat
* Bezañ feal evel un alc'hwez
* Bezañ feal evel un alc'hwez: bezañ feal-tre.

##### Krennlavaroù

* An alc'hwez kozh eo an aesañ.

#### Divinadelloù

* Petra a ya e kêr hag a lez e doull er gêr ? - An alc'hwez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 331.)

#### Troidigezhioù

benveg a dalvez da zigeriñ ur potailh
* alamaneg : Schlüssel
* birmaneg : ေသာ့ (θɔ̀)
* esperanteg : ŝlosilo
* galleg : clé , clef
* gresianeg : κλειδί (klidhí)
* henc'hresianeg : κλείς (kleís)
* ido : klefo
* italianeg : chiave
* iwerzhoneg : eochair
* katalaneg : clau
* kembraeg : allwedd
* kerneveureg : alwheth
* latin : clavis
* nederlandeg : sleutel
* norvegeg : nøkkel
* okitaneg : clau
* perseg : کلید (kelid)
* saozneg : key
* sámi an Norzh : čoavdda
* spagnoleg : llave
* svedeg : nyckel
* thai : ลูกกุญแจ
* tibetaneg : ལྡི་མིག་ (di.miy)
* turkeg : anahtar
* volapük : kik

### Furm verb

alc'hwez /ˈalɣwɛ(s)/
* Furm ar verb alc'hwezañ e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb alc'hwezañ en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.