# biskoazh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus « bet » ha « c'hoazh ».

### Adverb

biskoazh /bisˈkwɑːs/
* (gant ur verb en amzer-dremenet hag er stumm nac'h) Morse, gwech ebet betek-henn.
** Eur fest a voe, am eus klevet, ne voe biskoaz fest eveltan. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 56.)
** Bugale ha bugale a zo bremañ, evel n'eus bet biskoazh; bugale troetoc'h war ar vad, dre m'eo bet silet dezhe en o gwad gant o zud. — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 848.)
** [...], met eur marc'h na voe biskoaz ha na vezo biken e bar er bed-mañ. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 39.)
** « Gwir eo, plac’h ken difetet ne voe biskoaz ! » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 194.)
* e deroù ur frazenn
** Biskoazh [n'e]m boa c'hoarzhet kemend-all Vel e poullaouen en deiz all. — (Kan.).
** [...] ha biskoazh den n'en deus gouvezet netra a se [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 30.)
** — Ba ! Ba ! Ober goap a ret. Sellet ar vuoc'h-se, pa lâran deoc'h, biskoazh n'hoc'h eus gwelet evelti ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/5, Al Liamm, 1994, p. 172.)
** Biskoaz gand ki n'em-eus bet skoët. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 12.)
** Biskoaz gand ki n'am-eus bet skoët. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 242.)
** Biskoazh n'em eus gwelet e bar. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 55.)
** — [...] ; biskoaz den n'en devezo debret kik freskoc'h. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 282.)
** Biskoaz den n’en deuz lavaret dign kement-all ; ha c’houi a zislounko ar ger-ze, pe me velo. EK
** N'eus forzh, biskoazh n'em boa gwelet kaeroc'h jobezenn, kaeroc'h panezenn, vit ar Job-mañ! — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 88.)
** « Ma ! koll a ran : biskoaz n’em bije kredet koulskoude. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 169.)
* (gant ur verb er stumm kadarnaat) E mare pe vare betek-henn.
** Gwashañ taol fall 'm boa graet biskoazh 'Oa diwiskiñ ma mamm en noazh.. — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 2, Pariz, 1891, 1971, p. 122.)
** Hemañ a voe laouen, mar boe den biskoazh [...]. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 150.)
* e troiennoù evel koulz ha biskoazh, ken yac'h ha biskoazh :
*   * [...], ha, d'al lun ec'h en em roet adarre d'al labour ker kalounek ha biskoaz. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 174.)
*   * Mar d'eo bet trec'het Breiz er brezelliou braz. He iez a zo bepred ken beo ha biskoaz. — (Taldir, Bro Goz ma Zadou, in Dihunamb!, 15$^{vet}$ niverenn, miz Gwengolo 1906, p. 248-249.)
*   * ... ken bev ha ken yac'h ha biskoazh... . — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 198.)
* e troiennoù evel gwashoc'h eget biskoazh, pe evit biskoazh:
** Hennez a zo klañvoh evid biskoaz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 49.)
** Glav a zalc'h d'ober gwashoc'h evit biskoazh. — (TBP?, p. ?.)
** Mizerig a oa laouennoc'h eget biskoaz ... — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 79.)
* evel anv-gwan dirak un anv-kadarn e deroù ur frazenn
** − An dra-se ne vezo ket pell evit bezañ graet », eme Aleksi ; « biskoazh den n'en devezo debret kig freskoc'h. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 203.)
** Biskoazh seurt stumm den n'en devoa gwelet. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 50.)
** Ma zintin, pa oa bet kollet he gwaz, biskoaz gwenneg, n'he-devoa bet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 49.)
* e frazennoù goulennata (gant piv, pet ...)
** [...], rak n'ouzer ket pet den biskoazh a rankas risklañ o yalc'h eno, da laeron a vicher, gant aon da goll o buhez... — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 11.)
** Daoust ha biskoaz oc’h euz guelet an hano-ze e Buez ar Zent ? EK
* e frazennoù hep verb
*   * ...; biskoazh tra ken burzhudus ! — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 154.)
*   * ...; biskoazh kemend-all!
** Me a ouïe ze a-raog biskoaz ne oah-hu bet war an douar. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 49.)
* gant an derez-uhelañ:
** ... ar roue en devoa gwelet eun heizez, kaera hini en devoa redet biskoaz. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 39.)
** Gwella den am eus gwelet biskoaz, Magetpell, eo te. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 153.)
** « Gwelomp petra ’dapo koanta pesketaer a voe biskoaz. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 128.)
** Er-maez anezi e lamm, n’eo ket eul laouenanig, met ar plac’h koanta a voe biskoaz er bed. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 159.)
** Dell a voe roue neuze. Hag heñ hag al labous aour, deuet da vat da blac’h yaouank, a voe an eürusa tud a voe biskoaz war an tamm douar-mañ. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 159.)
* gant an derez-uheloc'h:
** Va c’hredi a c’hellit, n‘euz ket bet biskoaz falloc’h soudarded, ... EK
** Biskoazh gwelloc'h!
** Biskoazh oueskoc'h! TBP

#### Deveradoù

* a-viskoazh
* a-holl-viskoazh
* a viskoazh da viken
* biskoazh den
* biskoazh Doue
* biskoazh kemend-all
* biskoazh em buhez
* foeltr biskoazh
* koulz ha biskoazh

#### Troidigezhioù

* galleg : jamais

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 36.