Картина представлялась следующей: народ обнищал, рабочие голодали, последний принц Конде исчез во мраке426, Брюссель изгнал Нассауский дом427, как Франция изгнала Бурбонов, Бельгия, предлагавшая себя французскому принцу была отдана английскому428, впереди - ненависть русского императора Николая, позади - два демона юга: Фердинанд в Испании, Мигуэль в Португалии, в Италии землетрясение, Меттерних протягивает руку к Болонье, Франция оскорбляет Австрию в Анконе, Франция находится под перекрестным огнем раздраженных взглядов всей Европы, Англия, эта подозрительная союзница, готовится толкнуть все, что колеблется, и наброситься на то, что упадет, пэрство прячется за Беккарией, чтобы спасти от закона четыре головы, с королевского экипажа соскабливаются лилии, с собора Парижской Богоматери срывается крест. Лафайет унижен, Лафайет разорен, Бенжамен Констан умирает в бедности, в обеих столицах государства - в Париже, городе мысли, и в Лионе, городе труда429, - объявляется сразу болезнь и политическая и социальная; в первом городе свирепствует война гражданская, во втором - война труда, и тут и там одинаковое адское пекло; на челе народа горит багровый отблеск пылающего кратера; юг фанатизирован, запад охвачен смутою, герцогиня Беррийская очутилась в Вандее: повсюду заговоры, мятежи, и ко всему этому грозный призрак надвигающейся холеры.
Халық қайыршылықта, еңбекшілердің наны жоқ, соңғы ханзада Конде түнекке сүңгіп, ғайып болды, Бурбондарды қуған Париж сияқты, Нассау әулетін айдап шыққан Брюссель, өзін француз ханзадасына тықпалап, ағылшындікіне беріліп кеткен Бельгия, орыс императоры Николайдың өшпенділігі, артымызға қалған жарты күндік екі жын-пері Португалиялық Фердинанд Испан мен Мигель Португальский, Италиядағы зілзала, Болоньеде қолынан айырылған Меттерних, Анконада Австрияны қорлаған Франция, терістіктегі қаһарлы балға дүрсілі, Польшаны табытқа қайта шегелеп жатқан да сол, дүйім Еуропаның Францияға көз алартып жауыға қарауы, берілгеннің бәрін құлатып, құлағанға тарпа бас салғалы тұрған күмәнді одақтас - Англия, заңды үкімнен төрт бірдей басты қорғап қалу үшін жанталасып Беккария бүркемелеген пэрлар соты, король күймесінен солып түскен ләйлі гүлдер, Париж Құдай анасы соборынан жұлып тасталған крест, қорланған Лафайет, тұралаған Лафит, кедейліктен өлген Бенжамен Констан, өзінің бар ықпалынан айрылып, дүние салған Казимир Перье; әулеттік дерт және саяси сырқат, екеуі де корольдіктің астаналарынан - бірі ақыл-ой қаласынан, екіншісі еңбек кентінен шықты, Парижде азамат соғысы, Лионда жұмысшылар шайқасы, екі қаланың екеуінде де алаулаған жалынның жарқылы, халықтың жүзінде атқылаған жанартаудың қызыл қошқыл алауы; қажыры мұқалып, иіні түскен оңтүстік, дүр сілкініп оянған батыс, Вандейдегі герцогиня Беррийская, астыртын әрекеттер, қастандықтар, көтерілістер, ақыр соңы тырысқақ ауру - осының бәр-бәрі идеялардың тұтасқан у-шуына оқиғалар дүрбелеңін әкеп қосты.