LEONARD MANG’OHA-DAR ES SALAAM VIONGOZI wa
dini wametoa kitabu kinachoshauri kufanyika kwa mabadiliko ya mfumo wa uchumi
nchini kwenda ule wa soko jamii au kwa lugha nyingine ‘mfumo chotara’ ambao wanasema
utaharakisha maendeleo ya taifa bila kumwacha mtu yeyote nyuma. Kitabu hicho
kimeandikwa na wataalamu wa uchumi wa ndani chini ya Shirikisho la Viongozi wa
Dini nchini linaloundwa na Baraza la Maaskofu Katoliki (TEC), Baraza la Kuu la
Waislamu Tanzania (Bakwata) na Jumuiya ya Kikristo Tanzania (CCT) kwa lengo la
kusaidia kupata mfumo mzuri kwa kuwa ule wa sasa haueleweki kama ni wa kibepari
au ujamaa.  Akizungumza
katika uzinduzi wa kitabu hicho, Mwenyekiti wa shirikisho hilo, Askofu Stephen
Munga, alisema mfumo huo umetumika katika baadhi ya nchi za Scandinavia ikiwamo
Denmark, Norway, Iceland na Ujerumani na kuonesha mafanikio makubwa na
kupunguza umaskini. Wataalamu
waliofanya utafiti ndani na nje ya Tanzania na kisha  kuandika kitabu hicho ni pamoja na Mhadhiri
wa uchumi wa Chuo Kikuu cha Mzumbe, Profesa Honest Ngowi na Makamu Mkuu Mstaafu
wa Chuo Kikuu cha Mtakatifu Augustine (SAUT) Padri Dk. Charles Kitima. Wengine ni
Mtaalamu wa Ugavi na Usafirishaji na Mhadhiri wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
(UDSM), Dk. Winnie Nguni, mwezeshaji wa mafunzo ya biashara katika masuala ya
uhasibu, utoaji taarifa za fedha, usimamiszi wa fedha na mbinu za utafiti
(SAUT), Ntui Ponsian. Wapo pia
Mhadhiri Msaidizi na mtaalamu wa masuala ya fedha na uhasibu kutoka SAUT,
Chrispina Kiemi na Dk. Stefanie Brinkel ambaye ni  Ofisa miradi na mhasibu wa Shirika la
Konrad-Advenauer-Stiftunge. Akifafanua
kuhusu mfumo huo, Askofu Munga  alisema
umezingatia mazingira na mahitaji Tanzania.  “Hatujauchukua kama ulivyo, tumeutengeneza
kulingana na mazingira yetu kwa sababu tumeona nchi zote zilizotumia mfumo huu
zimefanikiwa. “Misingi
ambayo inashikilia mfumo huu wa uchumi ni pembe nne, kwanza jamii na makundi
yake mbalimbali wote lazima wawemo, hatuwezi kuwa na fikra kwamba yeyote anaachwa
nje kama hivi tulivyoifikia. “Jambo la
pili ambalo ni muhimu ni Serikali au utawala mzuri ni muhimu katika kuleta
maendeleo katika nchi yoyote, ya tatu ni elimu, unapotaka kuendelea ni lazima
uwe umetengeneza watu wazuri ukizungumzia viwanda ni lazima utengeneze watu
wazuri hata muundo huu unahitaji watu wazuri katika kuhakikisha unasimamiwa.  “Kwa hiyo
elimu kwa ujumla wake ni nyenzo muhimu katika kutekeleza ‘model’ (mfumo) hii”
alisema Askofu Munga. Alisema
mfumo huo pia umechanganya mfumo wa uchumi wa kijamaa na mfumo wa uchumi wa
kibepari na kutengeneza mfumo chotara ambao umeleta mafanikio katika maeneo
ulikotumika. Alisema
mfumo huo pia unaifanya nchi kuwa na matajiri sana lakini kutokuwa na maskini
sana hali ambayo inaleta unafuu kwa watu wote. Akiwasilisha
kitabu hicho, mmoja wa waandishi wake kutoka SAUT, Ponsian alisema lengo la kuja
na mfumo huo wa uchumi ni kushawishi jamii na Serikali kuwa na mtazamo mpya wa
uchumi kwa ajili ya kizazi kijacho na zaidi kuondokana na umaskini. Alisema
mfumo huo ni mzuri kwa sababu ripoti mbalimbali za Umoja wa Mataifa za
maendeleo ya watu zinaonesha kuwa nchi zinazofanya vizuri ni zile zinazotumia
mfumo huo. “Nasi kama
Watanzania tukaona tuchangie katika Dira ya Taifa ya Maendeleo ya mwaka 2025,
tukaja na mfumo huu. Katika mkutano wa Rais na wafanyabiasharana alisema
anataka akitoka madarakani aache mabilionea 100, watapatikanaje, anasema
anataka kuona sekta binafsi inachangia kukuza uchumi. Itachangiaje? “Kwamba
makusanyo ya kodi ni madogo kwa nchi kubwa kama hii sasa majibu yote hayo
yanapatikana ukiwa na mfumo huu,” alisema Ponsian. Pia alisema
kuwa katika mfumo huo Serikali inapaswa kutoa huduma ambazo sekta binafsi
haziwezi kutoa pamoja na kuhakikisha ulinzi wa mazingira jambo ambalo
halifanyiki katika uchumi wa kibepari. Kuhusu
utekelezaji wa mfumo huo alisema ni lazima kuangalia masuala muhimu kama vile
elimu aliyodai kuwa bado imekuwa na kasoro kadhaa hasa katika mitaala yake,
afya ambayo licha ya kupiga hatua bado kuna changamoto za hapa na pale. Pia alishauri
kuangaliwa masuala ya bima na hifadhi ya jamii hasa kwa kuwafanya wananchi
kuona suala la kuweka fedha katika mifuko hiyo si la  waajiriwa tu. Askofu Mkuu
Jimbo Katoliki Mtwara, Titus Mdoe alisema kwa muda mrefu jamii imekuwa
haishirikishwi vizuri katika masuala ya uchumi badala yake Serikali ndiyo inayoamua
iwapelekee nini wananchi badala ya kuwauliza wao wanataka nini. “Jamii
hailetewi maendeleo na mtu mmoja ni lazima watu wote washirikishwe, Serikali
ianzie chini watu waulizwe wanataka nini, kuliko kufanya mambo kutoka juu
wanaamua wapeleke shule au maji kumbe siyo kipaumbele cha wananchi. “Pia ni
lazima kuwe na matumizi mazuri ya wataalamu, hatujaweka mpango mzuri wa
kuwatumia,” alisema  Askofu Mdoe
pia aligusia tabia ya wataalamu kutanguliza fedha mbele akitolewa mfano  Daktari ambaye badala ya kufurahia mgonjwa
wake kupona anafurahia fedha. Zaidi Askofu
huyo alisema ukuaji wa uchumi kwa asilimia saba hauakisi kwenye maisha ya watu.
 “Asilimia
saba ni kubwa lakini huenda inanufaisha watu wachache, huenda ufisadi
umesababisha hivi” alisema Askofu Mdoe.