Mwandishi
Wetu Kilimo ni sekta kubwa inayochangia uchumi wa
nchi nyingi barani Afrika. Kwa mujibu wa takwimu ya kilimo Afrika ya mwaka 2017
(Africa Agriculture Status Report 2017), sekta hii inachangia zaidi ya asilimia
30 ya pato la bara hilo na kuajiri zaidi ya asilimia 60 ya nguvu kazi.  Katika nchi za Afrika, kilimo ni njia ya kuleta
maendeleo, kuondoa umasikini, kutengeneza ajira, kupanua biashara na uwekezaji
baina ya nchi za Afrika na viwanda na maendeleo ya kiuchumi. Nchini Tanzania, kilimo kinaajiri asilimia 70 ya
wananchi na huchangia hadi asilimia 30 ya pato la taifa. Pamoja na mchango wake
kwenye uchumi, sekta hiyo bado inakabiliwa na changamoto nyingi ikiwa ni pamoja
na miundombinu duni, upatikanaji mdogo wa fedha na ukosefu wa njia za kuaminika
za taarifa kama vile utabiri wa hali ya hewa na bei za masoko.  Kwa miongo kadhaa, Serikali ya Tanzania imekuwa
ikibuni na kutekeleza sera za kukabiliana na changamoto hizo, hata hivyo,
kilimo cha kujikimu bado kinategemewa zaidi.  Hadi sasa wakulima wengi wanategemea zana za
kilimo za jadi kama vile majembe ya mkono, kwani vifaa vya kisasa ni gharama
sana.  Zaidi ya hayo, katika baadhi ya jamii wakulima
hulima kulingana na msimu wa mvua ambao husababisha mavuno yasiyolingana na
nguvu iliyotumika kwa sababu mvua hizi hunyesha kwa kusuasua. Lakini hivi sasa tunashuhudia jinsi teknolojia
inavyochochea ukuaji wa sekta ya kilimo katika nchi za kusini mwa jangwa la
Sahara.  Uwepo wa simu bora na za bei nafuu umeongeza
upatikanaji wa mifumo ya kidijitali, ambayo imesababisha uvumbuzi wa huduma za
kilimo kama vile, zana (app) za utabiri wa hali ya hewa, na vipima udongo
zinazosaidia katika kusimamia ukuaji wa mazao kwa wakati halisi, pamoja na
programu ya usimamizi wa kilimo na ndege za umwagiliaji zisizo na rubani
(drones).  Pia kuna mifumo ambayo hutoa onyo mapema pale
kunapokua na tofauti katika ukuaji wa mazao. Kampuni ya simu za mkononi ya Vodacom Tanzania
Plc ambayo ni miongoni mwa wavumbuzi wanaoleta mabadiliko makubwa katika sekta
ya kilimo ilizindua zana (App) iitwayo ‘Connected Farmer’ ambayo inaunganisha
wakulima na wanunuzi na pia inatoa taarifa kuhusu bei za mazao sokoni, utabiri
wa hali ya hewa na vidokezo kupitia ujumbe mfupi wa simu ya mkononi (SMS)
ambazo huwasaidia wakulima wasiotumia simu janja (smart phones) kupata taarifa
kupitia simu zao za analojia. Mkurugenzi wa idara ya biashara Vodacom, Arjun
Dhillon anasema nguvu ya teknolojia katika kubadilisha jamii haiwezi kupingwa
na ndiyo maana Vodacom Tanzania inawekeza sana katika ubunifu hasa katika sekta
muhimu ya kilimo. Anasema Tanzania ina zaidi ya wakulima wadogo milioni
nne na maofisa kilimo zaidi ya 3,000, pia asilimia 70 ya uzalishaji wa Kilimo
Afrika Mashariki hutokana na Wakulima wadogo wadogo, na kwa kawaida wakulima
hawa wana maeneo ya ukubwa usiozidi heka mbili, hivyo kufanya mahusiano ya
wakulima, shughuli na usimamizi wa taarifa kuwa kazi kubwa au isiyowezekana.  “Kampuni ya Vodacom kwa sasa inatoa suluhisho
kwa wakulima wa pamba na wakulima wa alizeti ambao wana shauku kubwa na fursa
hii mpya kutoka Vodacom. “Teknolojia hizi za kidijitali zinafungua fursa
kubwa kwa wakulima wadogo, wawekezaji, na wajasiriamali kuboresha ufanisi wa
kilimo cha biashara nchini,” anasema. ‘Connected farmer’ na zana nyingine za
kidijitali ni njia za kubadilisha na kuleta maendeleo ya kiuchumi, kijamii na
mazingira katika nchi.  Kupitia matumizi ya teknolojia ya simu Vodacom
Tanzania inategemea kuchochea zaidi uzalishaji katika sekta ya kilimo ambayo
itasaidia Tanzania kufikia malengo yake ya kuwa nchi yenye uchumi wa kipato cha
kati ifikapo mwaka 2025.