CHRISTINA GAULUHANGA – DAR ES SALAAM KADRI siku zinavyokweda, ndivyo magonjwa ya kila aina yanavyozidi kuongezeka. Ongezeko la magonjwa hayo inadaiwa huenda inasababishwa na ulaji au
unywaji wa vyakula vyenye kemikali. Sasa hivi ugonjwa wa kisukari umekuwa tishio hadi kwa watoto wadogo,
hali inayodaiwa kusababishwa na mfumo wa maisha. Siku hizi, biashara ya vyakula na vinywaji vingi vimekuwa
vikichanganywa na kemikali, na hata mazao shambani yamekuwa yakiwekwa dawa na
viuatilifu. Sababu hizo na nyinginezo huenda ndio chanzo cha kukithiri kwa
magonjwa mbalimbali katika jamii. Ukiangalia bibi na babu zetu miaka ya zamani walikuwa wakitumia vitu
vya asili na waliishi hadi miaka 100 tofauti na sasa ambapo ni nadra kumkuta
mtu mwenye miaka 50 hajaanza kushambuliwa na maradhi. Asilimia kubwa ya vijana na hata wazee utasikia wanasumbuliwa na
maradhi ya miguu, shinikizo la damu, sukari na mengineyo. Wapo baadhi ya watalaam na asasi zinazoshughulika na masuala ya tiba
mbadala au kilimo hai  kama Shirika la
Kuendeleza Kilimo Hai nchini (TOAM), ambao wamekuwa wakishauri kutumia vyakula
vya asili ili kujenga afya. Hii ni kwa sababu vinaweza kusaidia kupunguza magonjwa ambayo ni
tishio katika jamii na humaliza nguvu kazi ya taifa. Ifike wakati, jamii itafakari upya na kuona ni wapi tulipoangukia ili
tusijikwae tena, ni muhimu kupunguza au kuacha kabisa matumizi ya vyakula
vyenye kemikali kwa mustakhabali wa maisha yetu. Ni vema familia zikabadilika taratibu na kupunguza kiwango cha
kemikali na hata mafuta ili kuondoa magonjwa haya yanayoshambulia watu wengi na
kusababisha wengine hata kupoteza uwezo wa kufanya kazi zao za kila siku. Ulaji mzuri wa vyakula, vinywaji na hata matunda yasiyo na kemilikali
unaweza kukuweka sehemu salama zaidi tofauti na kutumia vitu vyenye kemilika. Vitu vya kioganiki vinatumia zaidi malighafi zinazotuzunguka kwenye
maeneo tunayoishi hivyo haviwezi kumgharimu mzalishaji au mfanyabiashara. Wakati ni sasa wa familia kubadilika na kutumia vitu vinavyozalishwa
kioganiki ikiwamo vinywaji, vyakula, mafuta ya kula, kupaka na hata sabuni.