NORA DAMIAN – DAR ES SALAAM RAIS Dk John Magufuli ameanza rasmi safari ya
mwaka mmoja ya kuwa Mwenyekiti wa Jumuiya ya Maendeleo ya Nchi za Kusini mwa
Afrika (SADC), huku akiainisha dira yake na changamoto zinazoikabili jumuiya
hiyo. Rais Magufuli alipokea uenyekiti huo jana kutoka
kwa Rais wa Namibia, Dk. Hage Geingob, wakati wa mkutano wa 39 wa jumuiya hiyo
unaoendelea nchini na kuzishukuru nchi wanachama kwa imani waliyoionyesha
kwake. Akitoa hotuba yake ya kwanza kama mwenyekiti wa
jumuiya hiyo, Rais Magufuli alisema ajenda yake kubwa kama Mwenyekiti wa SADC
ni kuwa na jumuiya ambayo itajikita na kuwekeza kwenye Viwanda.  Alisema mambo makuu atakayoyashughulikia ni
pamoja na ujenzi wa viwanda, kukuza uchumi katika nchi wanachama, kuhakikisha
amani, umoja na usalama vinaendelea kuwepo, kulinda rasilimali na Zimbabwe
kuondolewa vikwazo vya kiuchumi na jumuiya za kimataifa.  “Hii
itatupa nafasi ya kutimiza malengo yetu kama inavyosema kauli mbiu yetu ya ‘Mazingira
Wezeshi kwa Maendeleo Jumuishi na Endelevu ya Viwanda, Ongezeko la Biashara na
Ajira Kikanda’.  “Nchi zetu
si maskini, ni tajiri sana, tuna rasilimali za kila namna ukiacha watu milioni
327 wanaopatikana SADC, kuna rasilimali za mifugo, bahari, madini, misitu na
nyingine. “Tunachangia sehemu kubwa ya madini duniani,
asilimia 26 ya dhahabu, asilimia 55 ya almasi, asilimia 21 ya shaba na asilimia
72 ya madini mengine inatoka kwetu hivyo, lazima tufanye kazi kwa ushirikiano
kuhakikisha tunatumia rasilimali hizi kwa manufaa,” alisema Rais Magufuli. Zimbabwe Akizungumzia suala la Zimbabwe alisema imekuwa
chini ya vikwazo vya kiuchumi kwa muda mrefu ambavyo vimeathiri karibu eneo
lote la jumuiya hiyo. “Jumuiya ya Kimataifa iondoe vikwazo ambavyo
imeviwekea Zimbabwe, nchi hii imeshafungua ukurasa mpya na iko tayari
kushirikiana na jumuiya zote. Nchi wanachama wa Sadc ziendelee kuzungumza kwa
sauti moja kuhusu kuondolewa kwa vikwazo vya Zimbabwe,” alisema. Alisema pia nchi wanachama zinatakiwa kuwa na
dhamira ya dhati kufanya kazi na nchi nyingine kuhakikisha amani na usalama
inakuwepo katika nchi zao. Alisema amepata uzoefu wa kutosha kwa Rais
Geingob ambao utamsaidia kutimiza majukumu yake mapya na kuzitaka nchi
wanachama zisiwe na wasiwasi. “Msiwe na mashaka Tanzania iko tayari kusimamia
kanuni na mwelekeo wa SADC, jumuiya hii tunaiona ni muhimu ndiyo maana
tumeendelea kuwa mwanachama hai. “Nitajitahidi kutumia uwezo wangu wote kuimarisha
zaidi ushirikiano ndani ya ukanda huu na naamini Mungu atanisaidia,” alisema. Hata hivyo alisema licha ya bara hilo kuwa na
amani kuliko mabara mengine, haimaanishi kwamba halina kabisa migogoro kwani
katika baadhi ya nchi kuna matishio ya kigaidi, mabadiliko ya tabia nchi
yanayosababisha ukame, njaa na magonjwa. “Tuendelee kufanya kazi kwa pamoja kushughulikia
changamoto hizo kwani amani na usalama ndio msingi muhimu kwa maendeleo ya
kiuchumi,”alisema Rais Magufuli. Ukuaji mdogo wa uchumi Rais Magufuli alisema mwaka jana walijwekea
mkakati wa kuwa na ukuaji uchumi wa asilimia 7 lakini lengo hilo bado
halijafikiwa ambapo umekua kwa asilimia 3.1. “Mwaka 2005, 2006 na 2007 ukuaji wa Pato la Taifa
ndani ya Jumuiya lilikuwa kwa asilimia 6.6 (2005), 7.3 (2006) na 8.0 (2007)
lakini mara baada ya hapo ukuaji wake haukuwa wa kuridhisha ambapo mwaka 2012
ilikuwa (4.4), 2013 (4.3), 2014 (3.4), 2015 (2.2), 2016 (1.4), 2017 (3.0) na
2018 (3.1)” alisema Rais Magufuli. Alisema ili kuweza kukuza uchumi nchi za SADC, viongozi
wa mataifa hayo hayana budi kuwa na viwango, sera, sheria na kanuni za pamoja
zinazotoa fursa kwa nchi hizo kuwa na mfumo wa pamoja utakaowezesha jumuiya
hiyo kuweza kubadilishana ujuzi, uwezo na kuuziana bidhaa na kuondoa masharti
mepesi yatakayorahisha ukuaji wa uchumi. Alisema pamoja na jumuiya hiyo kujiwekea malengo
kwa kila nchi za jumuiya hiyo kukuza uchumi wake angalau kufikia kiwango cha
asilimia 7 mwaka 2018 kwa kila nchi, ni nchi chache zilizofanikiwa kufikia
kiwango hicho, hivyo juhudi za pamoja zinahitajika katika kuhakikisha kuwa
kiwango hicho kinafikiwa kwa nchi zote.  “Wakati wa
kubadilisha SADC iliyokuwa na C mbili (akimaanisha Mkutano wa Uratibu wa
Maendeleo Kusini mwa Afrika) na kuunda SADC yenye C moja (Jumuiya ya Maendeleo
ya Kusini mwa Afrika), viongozi walikuwa na lengo moja kutumia mafanikio ya
kisiasa kufikia mafanikio ya kijamii na kiuchumi. Lakini lengo hili
halijafikiwa hivyo, kunahitajika jitihada kubwa kuweza kulifikia. “Kama sekretarieti itafanya kazi kwa ufanisi na
mafanikio ingepata majibu kwanini kwa miaka 10 uchumi wetu wa ndani unaendelea
kuporomoka, haya ndiyo masuala ya msingi ambayo sekretarieti lazima
iyashughulikie na kushauri wanachama kwa mwelekeo mpya,” alisema Rais Magufuli. Ujenzi wa Viwanda Rais Magufuli alisema kukosekana kwa viwanda
katika nchi nyingi kumesababisha zishindwe kunufaika kibiashara na kubakia
kuuza malighafi hali iliyosababisha kupunguza fursa za ajira. Jumuiya hiyo imedhamiria kuwa na uchumi wa
viwanda ambapo inao mkakati wa viwanda wa SADC wa 2015 – 2063 ambao
unatekelezwa kwa awamu tatu yaani 2015 – 2020, 2021 – 2050 na 2051 – 2063. “Hakuna nchi ambayo imewahi kuendelea bila
kupitia mapinduzi ya viwanda, karibu asilimia 60 ya bidhaa kutoka SADC ni
malighafi hasa za kilimo na madini, ndiyo maana watu wetu wanaendelea kuwa
maskini kwa sababu malighafi inauzwa kwa bei ndogo. Tunasababisha ajira ziende
kwingine hivyo tujielekeze katika uchumi wa viwanda,” alisema. Taarifa za Biashara Rais Magufuli alisema nchi za SADC zina fursa
kubwa ya kuwa na rasilimali nyingi za asili ikiwemo ardhi yenye kilomita za
mraba milioni 9.8 na idadi ya watu milioni 327 lakini bado hazijanufaika
kibiashara kulinganisha na mabara mengine duniani. Alisema mwaka 2017 jumuiya hiyo iliuza bidhaa
zenye thamani ya Dola za Marekani bilioni 143 wakati Mexico na Vietnam zenye
kilomita za mraba 331,210 na watu milioni 230 waliuza bidhaa zenye thamani ya
Dola bilioni 617. “Hii inaonyesha wazi kwamba uchumi wetu hauendi
vizuri na tuko mbali na malengo yetu ya kiuchumi, na hili nalisema wazi,”
alisema. Aliongeza kuwa malengo ya pamoja yanapaswa
kuwekwa na nchi wanachama wa jumuiya hiyo ikiwemo kuimarisha mifumo ya
upatikanaji wa taarifa za biashara ambazo mataifa mengi ya Asia yamekuwa
yakitumia fursa hiyo pamoja na kuimarisha na kujenga viwanda vyenye uwezo wa
kuzalisha bidhaa vitavyowezesha kupunguza gharama za ununuzi wa bidhaa kutoka
nje ya Jumuiya hiyo. Rais Magufuli alitoa mfano kuwa Mei mwaka huu
alitembelea nchi nne za SADC na kushangaa baadhi yake zilikuwa na mpango wa
kuagiza chakula kutoka nje ya Afrika wakati Tanzania ina tani milioni 2.5 za
chakula cha ziada. Alitaja vikwazo vingine vya kibiashara kuwa ni
gharama kubwa za uagizaji bidhaa akisema kuwa ni kubwa zaidi kuliko nchi za
Asia na tofauti za kisera katika baadhi ya nchi. “Mfano leo inawezekana bidhaa inayokubalika
katika nchi moja lakini ikakataliwa katika nchi nyingine kwamba haijafikia
viwango vya ubora. Kwanini hatuoanishi sera zetu…vinginevyo itakuwa ni ndoto
kufikia malengo ya kiuchumi,” alisema Rais Magufuli. RAIS GEINGOB Rais Geingob alisema katika kipindi cha uongozi
wake kulikuwa na changamoto za masoko, njaa na majanga yaliyosababishwa na
mabadiliko ya tabia nchi lakini bado jumuiya hiyo imeendelea kuwa na mafanikio. Alisema tatizo la mabadiliko ya tabia nchi
lilisababisha baadhi ya nchi kukumbwa na vimbunga Idai na Keneth ambavyo viliua
zaidi ya watu 1,000 na kuathiri wengine 3,000 kuharibu miundombinu na ekari
zaidi ya 80,000 na mvua nyingi katika eneo la Kwazulu Natal. “Tathmini ya mahitaji ilifanyika katika nchi za
Malawi, Msumbiji na Zimbabwe na mikakati ya kupunguza majanga kama hayo inatakiwa
kupewa kipaumbele kwani yanaweza kuwa na athari kubwa kwa nchi zetu,” alisema
Rais Geingob Kwa mujibu wa Rais Geingob baadhi ya nchi tayari
zimetangaza hali ya hatari zikiwemo Angola, Lesotho na Zimbabwe na kutaka hatua
madhubuti zichukuliwe kukabili mabadiliko ya tabia nchi ili kuwa na ukuaji wa
uchumi endelevu na kutokomeza umaskini. Rais huyo wa Namibia pia alihimiza kupiga vita
ukataji miti, kuweka mikakati ya kutoa majawabu ya haraka yanapotokea majanga,
vijana wapewe umuhimu mkubwa na kushirikishwa katika program mbalimbali za
jumuiya hiyo, kuongeza kasi katika kutekeleza itifaki za Sadc na kuhimiza
uanzishwaji wa viwanda. “Vijana wengi wanakimbilia Ulaya kutokana na
ukosefu wa ajira na kukumbana na matatizo mengi, hivyo tuna haja ya kuhimiza ushiriki
wa vijana katika mikakati mbalimbali. “Jitihada lazima zifanyike kufikia malengo yetu
katika eneo la Sadc hususan uboreshaji maisha ya wananchi, tuainishe mikakati
itakayoongeza uzalishaji wa viwanda katika eneo letu na kupunguza vikwazo vya
biashara baina yetu,” alisema. Akizungumzia mafanikio yaliyopatikana alisema ni
kukua kwa denmokrasia katika baadhi ya nchi hasa DRC, Eswatini, Madagascar,
Malawi, Comoro na Afrika Kusini ambazo zilibadilishana madaraka kwa amani. “Baadhi ya nchi zimekuwa zimeendesha chaguzi za
amani kwa kuzingatia demokrasia, mabadilishano ya madaraka DRC ni mafanikio na
hatua kubwa za kuimarisha demokrasia katika ukanda wetu,” alisema.