NORA DAMIAN-DAR ES SALAAM ZIKIWA zimebaki siku tatu kufikia Mei 31 ambayo ni siku ya mwisho wa
matumizi ya mifuko ya plasitiki nchini, Makamu wa Rais, Samia Suluhu Hassan,
ametoa maagizo manane ikiwa ni pamoja na marufuku ya maji ya kunywa yaliyokuwa
yakifungwa kwenye mifuko, maarufu kama Kandoro na barafu. Akizungumza na watendaji wa Mkoa wa Dar es Salaam jana, Samia alisema
kuanzia Juni Mosi hakutakuwa na kubembelezana juu ya kuendelea kutumia mifuko
hiyo inayotajwa kuwa ni hatari kwa mazingira. Marufuku ya mifuko ya plastiki pia itahusu mifuko inayotumika
kutengenezea barafu na maji maarufu kama ya Kandoro na Ice cream. “Hayo ‘maji ya Kandoro’ mimi niko kinyume nayo, kwanza hatujui usalama
wake, hivyo hakuna Kandoro wala hakuna koni,” alisema. Bidhaa nyingine ambazo hazikutajwa na Makamu wa Rais lakini hufungwa
kwa kutumia mifuko sawa na ile ambayo hufungia maji ya Kandoro, ni karanga
ambazo huuzwa mitaani ama madukani na wajasiriamali wadogo, korosho, sambusa na
chapati kwa mama ntilie na pilipili ama kachumbari kutoka kwenye vibanda vya
chipsi.   Pia aliwatahadharisha viongozi kuacha siasa katika utekelezaji wa
marufuku ya mifuko hiyo, huku akisema kwa kiongozi atakayesimamia vizuri zoezi
hilo, inaweza kuwa kigezo cha kumpandisha. “Mameya niwaombe sana, hapa hakuna siasa, ni utekelezaji wa kuondoa
mifuko ya plastiki nchini. Kosa umeya lakini simamia mifuko iondoke. “Hili zoezi hatuwezi kurudi nyuma na haliwezi kushindwa, lazima kila
mmoja awajibike. Nataka ijulikane kwamba ikifika Juni Mosi hakuna kuongeza muda
wala kutazamana, hapa hakuna kubembelezana, nataka Watanzania waelewe hivyo,”
alisema Samia. Alisema pia katika maadhimisho ya Siku ya Mazingira mwakani, mikoa na
wilaya itapimwa kwa kuondosha mifuko ya plastiki katika maeneo yao na
watakaofanya vizuri watazawadiwa. Kuhusu mpango kazi wa Mkoa wa Dar es Salaam, alisema ni mzuri na kama
ukifanya vizuri utatumika nchi nzima. “Dar es Salaam ndio kigezo, tukifanya vizuri nchi yote itafanya vizuri
kwa sababu ndio msambazaji mkubwa,” alisema. MAPENDEKEZO Makamu wa Rais alipendekeza maeneo yaliyotengwa kukusanyia mifuko hiyo
yasimamiwe vizuri ili isiharibu mazingira. Maonesho ya mifuko mbadala yafanywe kwa wingi, wananchi waijue na
kuhamasisha wafanyabiashara kuzalisha kwa wingi. Fedha nyingi zielekezwe katika utoaji elimu na taarifa na kuepuka
kupeleka mahali ambako hakutaleta matokeo makubwa. “Asilimia 80 ya wananchi hawasomi mabango, wako ‘busy’ kujitafutia
riziki, tunaweza kutumia fedha nyingi kuweka mabango lakini yasilete ‘impact’
(matokeo),” alisema Samia. Alilitaka Baraza la Taifa la Usimamizi wa Mazingira (NEMC), kutafsiri
mpango kazi wao kwa Kiswahili na kuusambaza sambamba na kuharakisha kutoa
leseni kwa wawekezaji wanaotaka kuzalisha mifuko mbadala. Pendekezo lingine ni kutolewa kwa elimu ya sheria na kanuni kwa vyombo
vya habari na viongozi wa dini waweze kufanya uchambuzi na  kuelimisha umma. WAZIRI WA MAZINGIRA Waziri wa Nchi, Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira),
January Makamba, alisema hadi sasa nchi 127 zimechukua hatua kadhaa za
kudhibiti matumizi ya plastiki na 60 zimepiga marufuku ya moja kwa moja. Alisema kila mwaka zaidi ya mifuko bilioni tatu inaingia katika
mazingira na inachukua miaka kati ya 400 hadi 1,000 kuondoka. “Tulikokuwa tunaelekea kulikuwa ni kubaya sana na hatua kama hii
ilikuwa ni lazima kuchukuliwa,” alisema Makamba. Alisema kanuni za utekelezaji agizo hilo zimeshatungwa na
zitachapishwa kwa lugha ya Kiswahili na kugawiwa kwa wadau wote nchini ili
ziweze kueleweka vizuri. Hata hivyo, alisema licha ya sheria kutoa adhabu mbalimbali,
watahakikisha wanaelimisha wananchi waone umuhimu wa jambo hilo na kuzuia
hatari ya kutumia nguvu. Alifafanua kuwa kinachokatazwa ni mifuko ya plastiki, lakini
vifungashio vingine vya vyakula, vifaa vya ujenzi na mifuko mikubwa ya taka
haijakatazwa. “Safari ya kuondoa mifuko ya plastiki nchini lazima iwe kwa hatua,
bidhaa zingine zinazofungwa kutoka viwandani hazijakatazwa bali kinachopigwa
marufuku ni mifuko ya plastiki,” alisema. Alisema pia Dar es Salaam ndiko ambako mifuko mingi inazalishwa,
kutumika na kutupwa sehemu mbalimbali na madhara yake yanaonekana kila wakati,
hasa katika rasilimali za bahari. Makamba pia alitahadharisha katazo hilo lisitumike kubughudhi wageni
wanaoingia nchini na kwamba katika wiki ya kwanza ya utekelezaji, mifuko
mbadala itatolewa bure kwa wageni katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Julius
Nyerere. “Kutakuwa na dawati maalumu Uwanja wa Ndege wa Julius Nyerere, lakini ‘hatutasachi’
wageni kutafuta kwenye mabegi yao kama wana mifuko ya plastiki. “Kama atakutwa nayo kwa utaratibu mwingine ataelekezwa sehemu ya
kuiweka na kupewa bure mifuko mbadala,” alisema. MIFUKO MBADALA Makamba alisema hadi sasa viwanda 70 na wajasiriamali wengi zaidi wako
tayari kuzalisha mifuko mbadala. Alisema pia mwezi uliopita kulikuwa na ongezeko la asilimia 300 ya
malighafi katika kiwanda cha kutengeneza karatasi cha Mufindi. “Watakaoanzisha viwanda vya kutengeneza mifuko mbadala, ‘fee’ ya
mazingira itaondolewa katika kipindi cha miezi sita. “Tunaamini uchumi wa mifuko mbadala ni mpana, shirikishi na utatoa
ajira kwa watu wengi na kuiongezea Serikali mapato,” alisema Makamba. UTEKEKEZAJI DAR ES SALAAM Katibu Tawala Mkoa wa Dar es Salaam, Omar Kunenge, alisema wamejipanga
kutekeleza agizo hilo bila kuleta kero kwa wananchi. Alisema wamejipanga kutoa elimu kwa umma, kuwa na mfumo wa ufuatiliaji
na usimamizi katika maeneo ambapo mifuko itawekwa na kushirikiana na wadau
kuhakikisha kunakuwa na mifuko mbadala. “Kuacha kutumia mifuko ya plastiki ni suala la tabia, hivyo tunataka
mabadiliko ya tabia na tutaendelea kutoa elimu kwa wananchi ili utekekezaji wetu
uwe ni rahisi zaidi,” alisema Kunenge. Alisema pia wameunda kamati za vikosi kazi katika ngazi ya mkoa na
halmashauri zote na kwamba wana maeneo 137 ya kukusanyia mifuko ya plastiki. Nao wakuu wa wilaya za Ilala, Kinondoni, Temeke, Ubungo na Kigamboni walisema
wamejipanga kutekeleza kampeni hiyo kikamilifu sambamba na kutoa elimu kwa
wananchi. TBS, SUMATRA Mwakilishi wa Shirika la Viwango Tanzania (TBS), Heri Msuya, alisema
tangu mwaka 2016 walisitisha utoaji wa leseni za uzalishaji wa mifuko ya
plastiki. Alisema mwaka jana walitengeneza kiwango cha kitaifa kitakachotumika
kutoa leseni za uzalishaji kwa watengenezaji wa mifuko ya karatasi. “Tutaanza kuandaa viwango vya kitaifa kwa ajili ya mifuko mbadala
inayotumika katika vifaa tiba, kilimo na viwandani,” alisema Msuya. Mkurugenzi Mkuu wa Mamlaka ya Udhibiti wa Usafiri wa Nchi Kavu na
Majini (Sumatra), Gilliard Gewe, alisema wameanza kutoa matangazo katika vituo
vyote vya mabasi Tanzania Bara tangu Mei 23 mwaka huu na sehemu kubwa ya
Watanzania wamesikia.