Christian Bwaya KILA mwaka mpya unapoanza, ni kawaida kwa watu wengi kuweka maazimio fulani ya kutekeleza. Wapo ambao huazimia kubadili tabia wasizozipenda.  Wengine huazimia kuanzisha mwenendo mpya wa maisha wanayoyatamani. Wengine hufikiria kutekeleza malengo fulani ya kijamii na kiuchumi yatakayobadili maisha yao kwa mwaka unaoanza. Ingawa
ukweli ni kuwa mwaka unapoanza kinachobadilika huwa ni tarehe tu, watu huwa na imani
kuwa wanaingia kwenye zama za maisha mapya. Imani hiyo huambatana na jitihada
za kujaribu kubadili maisha yao yaendane na zama hizo mpya. Wanasema, ‘mwaka mpya
na mambo mapya.’ Hata hivyo, ni dhahiri
kuwa maazimio mengi yanayowekwa wakati mwaka unapoanza, huishia tarehe za
mwanzoni mwa Januari. Msisimuko wa mipango mipya, maisha mapya, zama mpya,
huishia mwaka ukiwa bado mpya. Baada ya hapo maisha hurudi kule kule yalikotoka. Tafiti
zinasema asilimia kati ya 8 na 10 tu ya watu wanaoweka malengo ya mwaka mpya,
ndio hutekeleza malengo hayo kufikia mwisho wa mwaka. Maana yake asilimia kati ya
90 na 92 huwa wanaweka maazimio yasiyotekelezeka. Katika
makala haya, tunajadili kwa nini maazimio mengi mazuri hufa kabla hayajaanza kutekelezwa. Mihemko
ya kuanza mwaka Kuingia
mwaka mpya ni jambo la kusisimua. Watu wengi hutafakari namna watu wengi walivyoshindwa
kuuona mwaka mpya. Kwamba ‘wamejaaliwa’ huwafanya wajione kama watu wenye wajibu
fulani wa kubadili mtindo wao wa maisha yaendane na mwaka wanaouanza. Msisimko
huu, kwa hakika huwa ndio msingi wa maazimio mengi yanayowekwa wakati wa kuingia
mwaka mpya. Kwa bahati mbaya maazimio yanayoongozwa na msisimko wa namna hii
hayawezi kuleta matokeo yoyote ya maana. Malengo
yasiyopimika Sambamba
na kuweka maazimio katika hali ya msisimko, watu wengi huweka malengo yasiyopimika.
Haya ni yale malengo makubwa yanayopendeza masikioni lakini hayana namna ya kutathmini
utekelezaji wake. Kwa
mfano, mtu anaweza kuwa na malengo ya kufanikiwa kwa mwaka unaoanza. Lakini unapomuuliza
anamaana gani anapokusudia kufanikiwa, anakwambia basi tu anataka kufanikiwa. Lengo
hili la kufanikiwa, ni pana mno kwa sababu utekelezaji wake hauwezi kupimwa. Na
kwa sababu ni vigumu kupima utekelezaji wake, ni rahisi lengo hili kupoteza uzito
wake siku chache baada ya kuazimiwa. Kupuuzia
mambo madogo Utekelezaji
wa malengo mengi ni matokeo ya mabadiliko ya tabia. Huwezi kutekeleza lengo la
kuweka akiba kila mwezi kama huwezi kubadili tabia ya kufanya matumizi yasiyopangiliwa.
Kwa mfano, inawezekana huwezi kuweka akiba kwa sababu unakuwa mwepesi wa kuwapa
watu fedha usizokuwa nazo. Unatoa usicho nacho kwa sababu huna uwezo wa kusema hapana.  Kadhalika,
huenda unaishiwa kwa sababu una tabia ya kununua vitu usivyovihitaji. Hata unapokuwa
huna fedha unatafuta furaha kwa kununua vitu fulani. Usipoweza kubadili tabia hizi,
huwezi kutekeleza malengo unayojiwekea. Vile
vile, watu wengi huwa hawafikirii namna mambo makubwa yanavyochangiwa na mambo
madogo madogo. Na kwa sababu hawaoni mchango wa mambo madogo katika mambo makubwa,
ni rahisi kupuuza mambo hayo ambayo kimsingi ndiyo yanayosaidia kuleta mabadiliko
makubwa. Kwa
mfano, mtu anayetaka kuacha pombe, anafikiri kile anachotaka kukipata, yaani kuacha
pombe lakini hafikirii mchango wa mazingira yanayoambatana na unywaji wa pombe.
Mazingira haya, kwa mfano, ni pamoja na kukaa katika maeneo
yanayo hamasisha unywaji wa pombe na hata kuambatana na wanywaji wa
pombe. 

Unapoishi na walevi ni vigumu kubadili tabia unayotaka kuiacha. Kuachana na tabia
waliyonayo watu wako wa karibu ni sawa na kuwapinga. Si watu wengi wanaweza kukubali
kuwapinga watu wao wa karibu. Hofu
ya kushindwa Watu
wengi hawapendi kujisikia hatia. Wanapoona hawawezi kufanya kitu fulani wanatafuta
namna ya kukwepa hatia yao. Mara nyingi, hatia hukwepwa kwa kuwabebesha lawama watu
wengine. Hii ni hulka ya mwanadamu. Ili
uweze kutimiza malengo yako, unahitaji kuwa na kifua cha kuvumilia hatia.
Katika safari ya kutimiza malengo, unaweza kufika wakati kile unachokiishi kinaonekana
kwenda kinyume kabisa na kile unachokitamani. Usiruhusu kukata tama na kuamua kuachana
na malengo yako. Unahitaji kuendelea kusimamia kile unachokiamini hata kama uhalisia
unakuwa kinyume. Kwa
mfano, badala ya kuamua kuendelea kunywa pombe kwa sababu tu umerudia tabia hiyo
baada ya jaribio la kuacha kwa juma moja, usikate tamaa. Kubali kujisikia hatia,
na azimia kuendelea kujitahidi kujizuia. Kama
ulilenga kuanza mazoezi kila siku asubuhi na unajikuta umeshindwa kufanya hivyo
kwa siku kadhaa, hatia isikufanye uachane na mpango wako. Kuwa na kifua cha
kuvumilia hatia na amua kusonga mbele na mpango wako. Hiyo inaitwa nguvu ya maamuzi. Kukata tamaa, mara nyingi, hutokana na imani kuwa unapolenga kutekeleza jambo, basi lazima ulitimize kwa asilimia 100. Hakuna malengo hufikiwa kwa asilimia hizo. Kubali kufanikiwa hata kwa asilimia 10 na uendelee mbele. Kuwa na maamuzi yanayoweza kuvumilika. Usikate tamaa.