VERONICA ROMWALD, MOROGORO LICHA ya Tanzania
mwaka 2006 kufikia viwango vya utokomezaji wa Ukoma kitaifa kwa kiwango cha
chini ya mgonjwa 1 kati ya watu 10,000, inaelezwa ugonjwa huo bado umeendelea kuwa
tatizo la kiafya miongoni mwa jamii nchini.  Waziri wa
Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Ummy Mwalimu alisema hayo
jana mjini Morogoro kupitia tamko alilotoa kuhusu Maadhimisho ya Siku ya Ukoma
Duniani. “Kwa
mujibu wa takwimu za Mpango wa Taifa wa Kudhibiti Kifua kikuu na Ukoma (NTLP)
za mwaka 2017, jumla ya wagonjwa wapya 1,933 waligunduliwa na hivyo kufanya
kiwango cha ugunduzi kuwa watu 4 kwa kila watu 100,000.  “Takwimu
hizi zinaifanya Tanzania kuendelea kuwa miongoni mwa nchi 22 zenye wagonjwa
wengi wa Ukoma duniani nchi nyingine ni India, Indonesia, Brazili, Ethiopia,
Msumbiji, Nigeria na DRC Kongo.  “Hivi
sasa bado kuna mikoa kumi ambayo inagundua wagonjwa wapya wa Ukoma wengi zaidi
kila mwaka na kuchangia karibia 80% ya wagonjwa wote,” alisema Aliitaja
mikoa hiyo ni Lindi, Rukwa, Mtwara, Morogoro, Pwani; Tanga, Geita, Dodoma,
Tabora na Kigoma.  Alisema bado
zipo wilaya 20 ambazo kiwango cha ukubwa wa tatizo la Ukoma lipo juu sana na
bado hazijafikia lengo la utokomezaji. Alizitaja
Wilaya hizo ni Liwale,  Lindi vijijini,
Nachingwea, Ruangwa, Nanyumbu, Masasi mjini, 
Pangani, Mkinga, Korogwe, 
Mvomero, Kilombero, Morogoro vijijini, Ulanga, Shinyanga manispaa,  Mafia, Rufiji, Kilwa, Chato, Nkasi,  na Mpanda. “Ni
dhahiri ugonjwa huo umekuwa ukiogopwa mno katika jamii yetu toka enzi na enzi
hasa kutokana na ukweli kwamba unasababisha ulemavu wa kudumu mwilini na
kufanya waathirika kuwa tegemezi na kutothaminiwa,” alisema. Alisema
Wizara hiyo kwa kushirikiana na Wizara ya TAMISEMI inatekeleza shughuli mbali
mbali katika kuhakikisha Ukoma unatokomezwa 
kabisa.  SONONA Inaelezwa
asilimia 50 ya wagonjwa wa Ukoma hupatwa na sonona na huishi maisha ya huzuni
na wasi wasi mkubwa.  Hayo yote
husababishwa na mtazamo hasi wa jamii dhidi ya waathirika wa ugonjwa wa Ukoma.
Mtazamo huo hasi ndio kikwazo kikubwa katika vita ya kutokomeza Ukoma duniani
na hapa nchini.  Wakati huo
huo, Wajumbe wa Kamati ya Kuzuia Ulemavu utokanao na Ukoma  Wilaya ya Mvomero wamefanya uchunguzi wa
nyumba kwa nyumba katika kaya sita zenye wagonjwa wa ukoma. Akizungumza
na MTANZANIA Jumapili, Mratibu wa Shughuli za Kupambana na Kifua Kikuu na Ukoma
Kilombero, Dk. Amani Nkilingi, alisema uchunguzi huo umelenga kuwaibua mapema
waliopata maambukizi ili kuwaingiza katika mfumo wa matibabu. “Tunapita
katika familia ambazo zina wagonjwa wa ukoma, tunawachunguza ndugu wa karibuni
naye, wale ambao wataonekana hawana dalili za ukoma wanapatiwa dawa kinga,”
alisema. “Tumewachunguza
watu 26, tumewapa dawa kinga kwani hawakukutwa na dalili za ukoma lakini
wanaishi karibu na wale waliowahi kuugua ukoma,” alisema. Jumapili ya
mwisho ya Januari, kila mwaka dunia huadhimisha siku ya Ukoma ambapo mwaka huu
yataadhimishwa leo mkoani hapa. Maadhimisho
hayo, hapa nchini yanafanyika sanjali na maadhimisho ya miaka 60 ya uwepo wa
Shirika la Ujerumani linaloshughulikia masuala ya Kifua kikuu na Ukoma (GLRA).  Shirika hilo
limekuwa mstari wa mbele katika kuisaidia serikali kuhakikisha Ukoma
unatokomezwa kwa kufadhili shughuli mbali mbali ikiwa ni pamoja na kutoa vyombo
vya usafiri kwa waratibu wa Kifua kikuu na Ukoma nchi nzima. Kauli mbiu
ya mwaka huu inasema   “Tutokomeze
Ubaguzi, Unyanyapaa na Chuki Dhidi ya Waathirika wa Ukoma”.