ANDREW MSECHU-DAR ES SALAAM JIJI la Dar es Salaam, linakabiliwa na changamoto ya
miundombinu, hali inayoifanya kila mara Serikali kuweka mikakati ili kuweza
kupanga upya miundombinu yake. Hatua hiyo imekuja baada ya kuharibika kwa miundombuni hasa
ya barabara kutokana na mvua zinazoelendea kunyesha, huku jiji hilo kwa sasa likikadiriwa
kuwa na idadi kubwa ya wakazi wake wanaokisiwa kufika zaidi ya milioni tano. Kutokana na athari hizo za mvua za masika  zinazosababisha kuharibika kwa miundombinu,
MTANZANIA imezungumza na Mratibu wa Wakala wa Barabara Mijini na Vijiji Mkoa wa
Dar es Salaam (Tarura), Mhandisi George Tarimo, ambapo alisema tatizo
linalosababisha uharibifu wa barabara ni kutokuwa na mipango miji inayoheshimu
njia za asili za maji, hivyo maji kukwama katika baadhi ya maeneo na
kulazimisha njia. Alisema maeneo mengi ambayo yanaathiriwa na mafuriko na
mkwamo wa maji ya mvua yanatokana na watu kujenga kiholela, hata katika maeneo
ambayo awali yalikuwa na mpangilio mzuri, jambo lililosababisha uharibifu wa
miundombonu ya barabara. Mhandisi Tarimo alisema katika hilo ni vyema wananchi wawe
wa kwanza kuhakikisha wanaacha kutumia uwezo wao walio nao kujenga nyumba
kwenye mikondo ya maji na kuzuia njia za maji, kwa kuwa hasara inayotokana na
hatua hizo ni kubwa na inayojirudia kila mara. Alisema kwa sasa wanaendelea kufanya tathmini ya athari
zinazosababishwa na mvua katika maeneo yote ya Jiji la Dar es Salaam, ambapo
kwa sasa wameshakamilisha katika baaadhi ya maeneo. “Tunaendelea kufuatilia athari zinazohitaji dharura na zile
zinazohitaji uharaka. Tuko tayari kuchukua hatua za dharura kama kuna sehemu
labda daraja limezolewa na maji na kukatisha mawasiliano, ambapo hatua zake ni
kutengeneza kivuko cha dharura lakini kuangalia uwezekano wa kupata daraja
jipya kwa haraka,” alisema. Alisema tayari wameshafanya tathmini ya awali katika
barabara zote zinazosimamiwa na Tarura na kupeleka taarifa makao makuu kwa
ajili ya kufanyiwa upembuzi na kupatiwa fedha. Alisema mtandao wa barabara za Tarura Jijini Dar es Salaam
una urefu wa Kilometa 4,234.098 ambapo kati ya hizo, Kilometa 320.586 ni za
lami, kilometa 1,149.368 ni za changarawe na Kilometa 2,763.853 ni za udongo. Kuhusu
matengenezo Alisema kwa sasa, kwenye barabara za lami tayari
wakandarasi wameshapewa agizo la utayari na wameshaanza kuchukua hatua za awali
za dharura kwa kuzuia mashimo kwa kuweka vifusi ili kuruhusu magari kuendelea
kutumia barabara hizo.  Alisema barabara nyingi za lami zimepata mashimo kwa hiyo
mvua zitakaposimama tu kazi ya kuziba mashimo hayo zitaanza, kwa kuwa kazi hiyo
haiwezi kufanyika wakati mvua zikiendelea kunyesha. “Kwa hizi barabara za lami, fedha tayari ipo na wakandarasi
wameshaambiwa wajiandae, mvua ikitumia tu kwa siku mbili au tatu watu wataanza
kuona kazi ikifanyika. Ila kwa barabara za changarawe bado zinahitaji kusubiri
mvua iishe na maji yakauke,” alisema. Gharama Alisema kutokana na uharibifu huo, tathmini ya awali
inaonyesha kuwa zinahitajika Sh bilioni 9.2 kwa ajili ya kukarabati barabara za
changarawe na za vumbi katika maeneo yote, lakini gharama hiyo inaweza
kuongezeka katika tathmini inayoendelea. Alisema katika barabara za lami ambazo zinahitaji kuzibwa
mashimo, tathmini ya awali inaonesha kuwa gahrama yake inafikia Sh milioni
892.2 ambazo tayari Tarura Makao Makuu wameshawahakikishia kuwapa fedha hizo
kwa ajili ya ukarabati. Alisema kuna baadhi ya barabara za changarawe ambazo tayari
mpango wa kuziboresha ka kiwango cha lami na za vumbi ambazo zilishaingizwa
kwenye mpango wa kuziboresha kwa kiwango cha changarawe ulishaingizwa kwenye
bajeti ya mwaka huu ikiwemo barabara ya Pugu Majohe, Makonde na ya Kitunda
Kivule-Msongola. Tanroads
watoa neno Akizungumzia athari zinazotokana na mvua zinazoedelea jijini
Dar es Salaam, Msimamisi wa Matengenezo ya Barabara  Tanroads Dar es Salaam, Mhandisi Eliamin
Tenga alisema hadi sasa hakuna barabara iliyokuwa chini yao ambayo imekatika. Alisema athari zinazoonekana ni za barabara kupata mashimo
kwa viwango tofauti na kwamba barabara kuu zimeathirika kwa kwa kiasi kidogo na
tayari zimeshazibwa kwa asilimia 90 na kwa barabara za mkoa ndizo
zilizoathirika kwa kiwango kikubwa zaidi, ambazo wanaendelea na uzibaji. “Hakuna daraja lolote lililovunjika wala kumong’onyoka,  mawasiliano yapo. Maeneo yaliyoathirika zaidi
hasa ni  Bonde la Jangwani kutokana na
maji kufurika na kupita juu ya daraja kwa muda na Mbezi Kibanda cha Mkaa ambapo
barabara ya mchepuko imekuwa na mashimo mengi hivyo kutatiza kasi ya magari na
kusababisha foleni na msongamano mkubwa,” alisema. Hasara Mhandisi Tenga alisema kwa sasa hawajaweza kufanya tathmini
halisi ya hasara iliyotokana na athari hizo, ikiwemo foleni na msongamano wa
magari iliyosababishwa na mvua hizi za masika. Alisema athari zilizotokea sio kubwa kama inavyodhaniwa na
wengi na kwamba wanategemea kutumia fedha za bajeti ya kawaida kurekebisha
kasoro zilizojitokeza barabarani, isipokuwa tu kwa bonde la Jangwani ambapo
athari hii haijaaanza kutokea sasa. Alisema kwa sasa wanaelekeza juhudi zaidi kwenye suala la
kuziba viraka na tayari makandarasi wao wako tayari kwa kazi, ambapo kasi yao
itaanza kuonekana dhahiri punde tu mvua zitakapokatika.  Alisema mvua zilizoleta athari kubwa ni za April 2014, Mei
2015 na Oktoba 2017 lakini kwa mwaka huu hakuna uharibifu mkubwa unaofikia wa
miaka hiyo. LUKUVI
NA MKAKATI Aprili 2016,  Waziri
wa Nyumba, Ardhi na Maendeleo ya Makazi, William Lukuvi alisema Jiji la Dar es
Salaam litafumuliwa na kupangwa upya baada ya Ramani ya Mipango Miji (Master
Plan) kukamilika. Alisema Serikali ipo kwenye mkakati wa kuhakikisha ndani ya
miaka 10 ijayo, ardhi yote nchini itakuwa imekamilika kupimwa na kupangwa kwa
matumizi mbalimbali.  Kauli hiyo aliitioa wakati akizungumza na wadau wa Sekta ya
Uendelezaji Ujenzi Dar es Salaam, ambapo Waziri Lukuvi alisema Jiji la Dar es
Salaam linaongoza kwa ubovu wa upangaji miji.  Alisema kwa sababu hiyo, ameagiza kuandaliwa kwa Mpango Mji
Mpya ambao utakamilika Julai, baada ya ule wa awali kuoneakana mbovu.  “Mwanzo hatukufanya vizuri. Tuliajiri Consultant (mshauri)
wa Master Plan (Mipango Miji) kutoka Italia sitaki kumtaja na yule Mswahili na
wengine walioshirikiana nao, lakini kwa ufupi walifanya vibaya. Fedha imekwisha
lakini kazi siyo nzuri,” alisema Lukuvi Mwisho Dar es salaam kupangwa upya  *Ni baada ya mvua kuharibu miundombinu Na ANDREW MSECHU -DAR ES SALAAM JIJI la Dar es Salaam, linakabiliwa na changamoto ya
miundombinu, hali inayoifanya kila mara Serikali kuweka mikakati ili kuweza
kupanga upya miundombinu yake. Hatua hiyo imekuja baada ya kuharibika kwa miundombuni hasa
ya barabara kutokana na mvua zinazoelendea kunyesha, huku jiji hilo kwa sasa likikadiriwa
kuwa na idadi kubwa ya wakazi wake wanaokisiwa kufika zaidi ya milioni tano. Kutokana na athari hizo za mvua za masika  zinazosababisha kuharibika kwa miundombinu,
MTANZANIA imezungumza na Mratibu wa Wakala wa Barabara Mijini na Vijiji Mkoa wa
Dar es Salaam (Tarura), Mhandisi George Tarimo, ambapo alisema tatizo
linalosababisha uharibifu wa barabara ni kutokuwa na mipango miji inayoheshimu
njia za asili za maji, hivyo maji kukwama katika baadhi ya maeneo na
kulazimisha njia. Alisema maeneo mengi ambayo yanaathiriwa na mafuriko na
mkwamo wa maji ya mvua yanatokana na watu kujenga kiholela, hata katika maeneo
ambayo awali yalikuwa na mpangilio mzuri, jambo lililosababisha uharibifu wa
miundombonu ya barabara. Mhandisi Tarimo alisema katika hilo ni vyema wananchi wawe
wa kwanza kuhakikisha wanaacha kutumia uwezo wao walio nao kujenga nyumba
kwenye mikondo ya maji na kuzuia njia za maji, kwa kuwa hasara inayotokana na
hatua hizo ni kubwa na inayojirudia kila mara. Alisema kwa sasa wanaendelea kufanya tathmini ya athari
zinazosababishwa na mvua katika maeneo yote ya Jiji la Dar es Salaam, ambapo
kwa sasa wameshakamilisha katika baaadhi ya maeneo. “Tunaendelea kufuatilia athari zinazohitaji dharura na zile
zinazohitaji uharaka. Tuko tayari kuchukua hatua za dharura kama kuna sehemu
labda daraja limezolewa na maji na kukatisha mawasiliano, ambapo hatua zake ni
kutengeneza kivuko cha dharura lakini kuangalia uwezekano wa kupata daraja
jipya kwa haraka,” alisema. Alisema tayari wameshafanya tathmini ya awali katika
barabara zote zinazosimamiwa na Tarura na kupeleka taarifa makao makuu kwa
ajili ya kufanyiwa upembuzi na kupatiwa fedha. Alisema mtandao wa barabara za Tarura Jijini Dar es Salaam
una urefu wa Kilometa 4,234.098 ambapo kati ya hizo, Kilometa 320.586 ni za
lami, kilometa 1,149.368 ni za changarawe na Kilometa 2,763.853 ni za udongo. Kuhusu
matengenezo Alisema kwa sasa, kwenye barabara za lami tayari
wakandarasi wameshapewa agizo la utayari na wameshaanza kuchukua hatua za awali
za dharura kwa kuzuia mashimo kwa kuweka vifusi ili kuruhusu magari kuendelea
kutumia barabara hizo.  Alisema barabara nyingi za lami zimepata mashimo kwa hiyo
mvua zitakaposimama tu kazi ya kuziba mashimo hayo zitaanza, kwa kuwa kazi hiyo
haiwezi kufanyika wakati mvua zikiendelea kunyesha. “Kwa hizi barabara za lami, fedha tayari ipo na wakandarasi
wameshaambiwa wajiandae, mvua ikitumia tu kwa siku mbili au tatu watu wataanza
kuona kazi ikifanyika. Ila kwa barabara za changarawe bado zinahitaji kusubiri
mvua iishe na maji yakauke,” alisema. Gharama Alisema kutokana na uharibifu huo, tathmini ya awali
inaonyesha kuwa zinahitajika Sh bilioni 9.2 kwa ajili ya kukarabati barabara za
changarawe na za vumbi katika maeneo yote, lakini gharama hiyo inaweza
kuongezeka katika tathmini inayoendelea. Alisema katika barabara za lami ambazo zinahitaji kuzibwa
mashimo, tathmini ya awali inaonesha kuwa gahrama yake inafikia Sh milioni
892.2 ambazo tayari Tarura Makao Makuu wameshawahakikishia kuwapa fedha hizo
kwa ajili ya ukarabati. Alisema kuna baadhi ya barabara za changarawe ambazo tayari
mpango wa kuziboresha ka kiwango cha lami na za vumbi ambazo zilishaingizwa
kwenye mpango wa kuziboresha kwa kiwango cha changarawe ulishaingizwa kwenye
bajeti ya mwaka huu ikiwemo barabara ya Pugu Majohe, Makonde na ya Kitunda
Kivule-Msongola. Tanroads
watoa neno Akizungumzia athari zinazotokana na mvua zinazoedelea jijini
Dar es Salaam, Msimamisi wa Matengenezo ya Barabara  Tanroads Dar es Salaam, Mhandisi Eliamin
Tenga alisema hadi sasa hakuna barabara iliyokuwa chini yao ambayo imekatika. Alisema athari zinazoonekana ni za barabara kupata mashimo
kwa viwango tofauti na kwamba barabara kuu zimeathirika kwa kwa kiasi kidogo na
tayari zimeshazibwa kwa asilimia 90 na kwa barabara za mkoa ndizo
zilizoathirika kwa kiwango kikubwa zaidi, ambazo wanaendelea na uzibaji. “Hakuna daraja lolote lililovunjika wala kumong’onyoka,  mawasiliano yapo. Maeneo yaliyoathirika zaidi
hasa ni  Bonde la Jangwani kutokana na
maji kufurika na kupita juu ya daraja kwa muda na Mbezi Kibanda cha Mkaa ambapo
barabara ya mchepuko imekuwa na mashimo mengi hivyo kutatiza kasi ya magari na
kusababisha foleni na msongamano mkubwa,” alisema. Hasara Mhandisi Tenga alisema kwa sasa hawajaweza kufanya tathmini
halisi ya hasara iliyotokana na athari hizo, ikiwemo foleni na msongamano wa
magari iliyosababishwa na mvua hizi za masika. Alisema athari zilizotokea sio kubwa kama inavyodhaniwa na
wengi na kwamba wanategemea kutumia fedha za bajeti ya kawaida kurekebisha
kasoro zilizojitokeza barabarani, isipokuwa tu kwa bonde la Jangwani ambapo
athari hii haijaaanza kutokea sasa. Alisema kwa sasa wanaelekeza juhudi zaidi kwenye suala la
kuziba viraka na tayari makandarasi wao wako tayari kwa kazi, ambapo kasi yao
itaanza kuonekana dhahiri punde tu mvua zitakapokatika.  Alisema mvua zilizoleta athari kubwa ni za April 2014, Mei
2015 na Oktoba 2017 lakini kwa mwaka huu hakuna uharibifu mkubwa unaofikia wa
miaka hiyo. LUKUVI
NA MKAKATI Aprili 2016,  Waziri
wa Nyumba, Ardhi na Maendeleo ya Makazi, William Lukuvi alisema Jiji la Dar es
Salaam litafumuliwa na kupangwa upya baada ya Ramani ya Mipango Miji (Master
Plan) kukamilika. Alisema Serikali ipo kwenye mkakati wa kuhakikisha ndani ya
miaka 10 ijayo, ardhi yote nchini itakuwa imekamilika kupimwa na kupangwa kwa
matumizi mbalimbali.  Kauli hiyo aliitioa wakati akizungumza na wadau wa Sekta ya
Uendelezaji Ujenzi Dar es Salaam, ambapo Waziri Lukuvi alisema Jiji la Dar es
Salaam linaongoza kwa ubovu wa upangaji miji.  Alisema kwa sababu hiyo, ameagiza kuandaliwa kwa Mpango Mji
Mpya ambao utakamilika Julai, baada ya ule wa awali kuoneakana mbovu.  “Mwanzo hatukufanya vizuri. Tuliajiri Consultant (mshauri)
wa Master Plan (Mipango Miji) kutoka Italia sitaki kumtaja na yule Mswahili na
wengine walioshirikiana nao, lakini kwa ufupi walifanya vibaya. Fedha imekwisha
lakini kazi siyo nzuri,” alisema Lukuvi Mwisho