 NAIROBI,
KENYA HATIMAYE
Serikali ya Kenya imeeleza hofu yake kuwa huenda ikashindwa kulipa madeni yake
ya kigeni, ikisema mapato yake ni madogo kulinganisha na deni la Sh trilioni 5.3
za Kenya (zaidi ya Sh trilioni 106 za Tanzania). Kwa
mujibu wa hati kuhusu Mkakati wa Usimamizi wa Madeni ya Serikali (MTDMS) 2019,
Waziri wa Fedha Henry Rotich amependekeza kupunguzwa kwa ukopaji kutoka nje ili
kupunguza hofu ya kushindwa kulipa madeni ya sasa. Rotich
alisema kupungua kwa kiwango cha mapato ya kigeni ndiko kulikokwamisha juhudi
za nchi kulipa madeni yake yaliyofikia Sh trilioni 5.3 za Kenya mwishoni mwa
mwaka 2018. Kwa
hivyo, kupitia hati hiyo iliyowasilishwa bungeni Alhamisi iliyopita na Kiongozi
wa Wengi, Aden Duale, Waziri Rotich alipendekeza katika bajeti ya mwaka wa
fedha wa 2019/2020, mikopo ya kigeni idhibitiwe ili isipite asilimia 38 ya
mapato ya kigeni huku yale ya ndani yakiongezwa hadi asilimia 62. Mbinu
nyingine ambayo Hazina inapanga kutumia kupunguza mzigo wa madeni, ni
kutenganisha ukopaji kutoka nje na ule wa ndani, ili kutoathiri uwezo wa sekta
binafsi kupata mikopo katika soko la fedha. “Tunapendekeza
kudhibiti mikopo kutoka nje kuwa asilimia 38 ya mapato kutoka nje na asilimia
62 kwa mikopo kutoka humu nchini,” alisema Rotich katika stakabadhi hiyo
iliyowasilishwa bungeni sambamba na bajeti ya 2019/20 ya Sh trilioni 2.7 za
Kenya (zaidi ya Sh trilioni 54 za Tanzania). Kufikia
sasa Kenya inadaiwa zaidi ya Sh trilioni 52 za Tanzania inazotakiwa ilipe
haraka iwezekanavyo, kiwango ambacho ni nusu ya zaidi ya Sh trilioni 106 jumla
ya fedha zote inazodaiwa.  Kupunguzwa
kwa kiwango cha mikopo kutoka nje inayolipiwa riba ya juu, kunaashiria kuwa
Waziri Rotich anapanga kuzuia mikopo kupitia hati ya dhamana ya Eurobond. Miaka
ya 2015 na 2017 mrengo wa upinzani wa  NASA ulipinga mikopo hii ukidai kuwa Sh bil 275
za Kenya zilizokopwa kwa njia hii zilifujwa au kuibwa. Serikali
ilijitetea kuwa imekuwa vigumu kwake kupata mikopo ya riba ya chini kwa sababu
Kenya inaorodheshwa kama taifa lenye mapato ya kadiri. 