CHRISTINA GAULUHANGA-DAR ES SALAAM IMEKUWA ni
kawaida kwa madereva na makondakta kuruhusu wapiga debe kuwahi siti kisha kuuza
kwa abiria. Jambo hili linataka kujenga mazoea ili lionekane kama ni la lazima. Mtindo huo
mchafu umeenea na kuota mizizi zaidi katika kituo cha daladala cha Mnazi Mmoja. Wapiga debe
hao mara ifikapo jioni lazima utawakuta wamejaa katika stendi hiyo na baada ya
mabasi kufika wao ndio huwa wa kwanza kuingia ndani ya magari, kisha kudai Sh 500
kwa kila wanaemwachia siti. Hii imekuwa
ni neema kwa abiria ambao wana fedha lakini wanashindwa kugombania magari,
wanapofanikiwa kupanda daladala husika huzinunua siti hizo kwa gharama ya Sh
500 na kuendelea na safari, lakini jambo hili limekuwa kama unyanyasaji kwa
wasio na kipato. Maana wanagombania daladala lakini wanakosa sehemu za kukaa na
wanashindwa kununua zile zilizowahiwa na wapigadebe. Ifike wakati
kila mwananchi akatambua haki zake za msingi na kuona hana sababu ya kumlipa
mpiga debe. Kumlipa
mpigadebe ni sawa na kuwanyima wengina haki zao za msingi hali inayochangia pia
kuendelea kuchochea ongezeko la wapiga debe vituoni. Hakuna
asiyefahamu kero kubwa wanayoipata abiria katika vituo vya daladala. Ni wakati
sasa kwa halmashauri na viongozi wa vituo vya daladala kuona umuhimu wa
kuwaondoa wapiga debe hao ili kuleta usawa na amani vituoni. Oparesheni
ya kuwaondoa wapiga debe hao imekuwa ikifanyika mara kwa mara lakini baada ya
muda mfupi hurejea na kuendelea na shughuli zao kama kawaida. Zipo
biashara nyingi katika vituo hivyo, ambavyo wakiamua nao wanaweza kufanya ili
kuepuka kazi wanayoifanya sasa. Sasa basi, ni muhimu kundi hili likapewa hata
elimu ya ujasiriamali ili waondokane na kazi hiyo. Hakuna
asiyefahamu kila mtu anatafuta riziki, kulingana na eneo lake husika, lakini
utafutaji wa wapiga debe umekuwa ni maumivu kwa wengine.