Andrew Msechu na Asha Bani -Dar es salaam  WAZIRI Mkuu mstaafu Frederick Sumaye
ametangaza kujivua uanachama wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema) kwa
kile alichodai ni kutokana na kufedheheshwa na baadhi ya viongozi wa juu wa
chama hicho, baada ya uamuzi wake wa kuchukua fomu kuwania uenyekiti wa chama
hicho. Akizungumza katika mkutano na wanahabari
Dar es Salaam jana, Sumaye alisema amefedheheshwa na hatua ya baadhi ya
viongozi wa chama hicho kufanya jitihada na hata kutumia rushwa, ili kumnyima
nafasi ya uenyekiti wa Kanda ya Pwani, ambayo alikuwa mgombea pekee. “Nimeamua kujitoa. Nimefedheheka sana,
sana, hasa nikijua sababu ati nimekosa adabu kwa kuchukua fomu ya kugombea
nafasi ya uenyekiti taifa. Ningeweza kukaza shingo kama pale mwanzo na labda
yangepita tu. Lakini malengo yetu tutayafikia na kufanikiwa kwa demokrasia ipi
ndani ya chama? Kwa umoja upi ndani ya chama?  “Baada ya kutafakari sana kwa kina, na
kama hao wakubwa wameweza kuwashawishi wapigakura wa kanda yangu ya Pwani
ambapo mimi nilikuwa mwenyekiti wao, wakapiga kura za hapana, ustaarabu unasema
Sumaye toka sasa maana hutakiwi. Akuchukiaye hakwambii toka, bali utaona
matendo yake kwako.  “Najua wako watakaosikitika sana, lakini
pia wako watakaofurahi kwa sababu ninaondoa msongamano na ushindani, hasa
katika nafasi ya uenyekiti wa taifa.  “Kwa hiyo nimelazimika kwa kulazimishwa
kujiondoa Chadema kutoka leo (jana) hii. Najiondoa kwa kutumia ibara ya 5.4.1 ya
katiba ya chama. Kwa tafsiri hii mimi siyo mwanachama wa Chadema kuanzia sasa
na sijiungi na chama chochote. “Kwa bahati nzuri alipokuwa Arusha kwenye
mkutano wa kanda, Mwenyekiti Mbowe (Freeman) alishatutahadharisha kuwa sumu
haionjwi kwa ulimi, kwa hiyo na mimi siko tayari kuonja sumu kwa ulimi,” alisema
Sumaye. Alisema kwa hatua hiyo ya kujitoa ndani ya
Chadema, akiwa tayari alishachukua fomu ya kugombea uenyekiti na kuirejesha,
hatima ya fomu hiyo inabaki kwa uongozi wa chama. Sumaye alisema alichukua fomu hiyo na
kuijaza kisha kuilipia Sh milioni moja na kuirudisha kwa wakati, lakini
uchunguzi wake kutoka vyanzo mbalimbali unaonyesha si mwafaka wala busara
kuendelea na safari hiyo.  “Inabidi leo (jana) nitangaze kuwa hiyo
safari ya kugombea uenyekiti ngazi ya taifa naisitisha rasmi kwa usalama wangu,
usalama wa wanachama na wa chama chenyewe,” alisema Sumaye.  SABABU ZA KUJITOA Akielezea sababu zilizomfanya ajitoe,
alisema pamoja na kuonyeshwa kuwa hatakiwi kupitia mtiririko wa matukio
aliyokutana nayo tangu alipoamua kuchukua fomu ya kuwania uenyekiti wa chama
hicho, Sumaye alisema moja ya sababu ni kubaini uwapo wa matumizi ya rushwa
iliyowapofua macho wapigakura wa Kanda ya Pwani. Alisema sababu nyingine ni hatua ya yeye
kuchukua fomu ya uenyekiti wa Chadema, ambayo iliibua nongwa, pamoja na kwamba
ni haki yake ya kikatiba kulingana na katiba ya chama hicho. “Lakini pia nilikuwa na lengo la kwanza,
kuondoa hisia ambayo imejengeka sana katika jamii kuwa ndani ya Chadema hakuna
demokrasia ya kweli, na pili, kuwa nafasi ya mwenyekiti wa taifa ni ya Mheshimiwa
Mbowe tu na haisogelewi na mtu yeyote.  “Mimi binafsi nilikuwa siamini kuwa hisia
hizi ni za kweli, ndiyo maana niliona haya yasipofutika yanatuchafulia chama
chetu.  “Kumbe mimi ndiyo nilikuwa nimekosea sana
kufikiri hivyo. Pamoja na nia hiyo njema, badala ya busara kutumika hata kama
tungetaka kumlinda Mbowe wetu, njia za ovyo ndizo zilizotumika,” alisema Sumaye. Alisema kabla ya kuchukua uamuzi wa
kujitoa, aliwaambia Chadema inahisiwa kwa kutokuwa na demokrasia ndani mwake na
kuwa kiti cha Mwenyekiti Mbowe hakiguswi.  Alieleza kuwa lengo lake katika hayo ni
kwamba alitaka kuhakikisha Chadema inayafuta yote inayosingiziwa na iwapo watapiga
kura kama walivyopanga, basi watauthibitishia umma kuwa ni kweli ndani ya Chadema
hakuna demokrasia ya kweli na kwamba nafasi anayoishikilia Mwenyekiti Mbowe
haigusiki.  “Kwa bahati mbaya sana ndivyo ilivyotokea.
Na hivyo hivyo waliowahi kujaribu kuwania hiyo nafasi huko nyuma yamewakuta
kama haya na labda mengine mabaya zaidi,” alisema Sumaye.  Akizungumzia uchaguzi wa ngazi ya Kanda ya
Pwani, Sumaye alisema alipata habari kuwa kuna watu wanakuja kumuona na
kumuomba agombee uenyekiti wa kanda na watamchukulia fomu ya kugombea, hivyo
alikubali, japo aliwaambia hakuwa na nia sana ya kugombea nafasi hiyo.  “Nikaletewa fomu nikaijaza na kuirudisha
kama taratibu zinavyotaka nikawa nashangiliwa kwa furaha kuwa ndiye mwenyekiti,
tena nikiwa pekee asiyekuwa na mpinzani. “Baadhi ya wajumbe wa Kamati Kuu ambao
ndio waliofanya mpango wa mimi kuletewa fomu za kanda, ndio wakageuka
kuhakikisha mimi ambaye nilikuwa mgombea pekee wa kiti cha kanda nanyimwa kura
na kura za hapana zinashinda.  “Wajumbe karibu wote walipigiwa simu na
wengi wao walifichwa mahotelini na kupewa fedha kwa kazi hiyo. Sababu kubwa ati
kwanini nimechukua fomu ya kugombea kiti cha taifa.  “Basi wangenitahadharisha tu kuwa katika
chama chetu nafasi hiyo ina utaratibu wa tofauti nje ya katiba, ningeelewa na
labda ningetii na kama nisingetii basi mnanisubiri kwenye vikao vinavyohusu
nafasi hiyo.  “Jambo hili limeamsha tena hasira
zilizokuwa zimetulia dhidi yangu kutoka marafiki zangu na familia yangu,
kutokana na kitendo hiki kilichotokea kwa kutengenezwa na kuongozwa na baadhi
ya viongozi wa juu wa chama cha Chadema,” alisema Sumaye.  Alisema alibaini mapema kufanyiwa ‘figisu’
katika uchaguziwa wa kanda na aliwafahamu wahusika wakuu, na alitahadharisha
kabla uchaguzi haujaanza kuwa anakijua walichopanga wajumbe kwa kushawishiwa na
wachache, suala ambalo si sahihi.  “Huo uchaguzi gani ambao baadhi ya wajumbe
wa Kamati Kuu wanawaficha wajumbe na kuwalisha rushwa? Unataka kumwaminisha
nani kuwa mimi Sumaye niliyekuwa mwenyekiti wa kanda, waziri mkuu mstaafu
niliyekuja kuombwa kugombea na fomu nikachukuliwa na kulipiwa, ati leo watu hao
hao wanapiga kura kihalali na kura za hapana zinashinda.  “Walidhani wananikomoa mimi Sumaye, lakini
wamekijengea chama mazingira ya ovyo na ya aibu. “Mbowe najua utakuwa mwenyekiti wetu wa
chama. Hilo kundi lako linalojidai ndiyo ’cabinet’ yako ya ndani usipoliangalia
litakuvunjia chama,” alisema Sumaye.  Alisema kwa ujumla uchaguzi wa mwaka huu
umeacha majeraha mengi ambayo si ya kushindwa kwenye uchaguzi, bali ya
mgawanyiko ndani ya chama kwa sababu watu walikuwa wanachaguana kwa kutegemea
kundi la nani.  Sumaye alisema kwa wale waliokuwa wanaitwa
‘Team Mbowe’, kulikuwa na nguvu kubwa kutoka nje ya kanda zilizotumika na ambao
siyo ‘Team Mbowe’ waliumizwa sana, hivyo Mbowe ana jukumu la kuunganisha
makundi maana kwa jinsi anavyowajua baadhi yao, watawasumbua sana wale wengine.
 “Ni vema ukweli ukasemwa ili marekebisho
yafanyike. Bado tunahitaji kuona upinzani imara. Bado natamani kuona chama cha
upinzani kinachopishana uongozi na CCM kama ilivyo kwenye nchi za wenzetu
walioendelea. Lakini kwa hali hii safari bado ndefu, lakini tukijitathmini kihalisia
na kufanya marekebisho ya kasoro hizi na zingine, safari inaweza kuwa fupi.  “Naamini Chadema ikiweza kusikiliza
ushauri mzuri na kubadili utaratibu fulani fulani wa namna ya kuendesha mambo
ya chama, bado ni chama tunachoweza kukitegemea kutufikisha katika malengo
makuu ya taifa letu,” alisema Sumaye. 