

Na Veronica Kazimoto-Simiyu

  WAFANYABISHARA nchini
wameshauriwa kutunza kumbukumbu za biashara zao ili kulipa kodi stahiki na
hatimaye kupunguza kero ya madai yao kwamba Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA)
inawakadiria kodi kubwa isiyoendana na uhalisia wa biashara wanazofanya. Akizungumza wakati wa
semina ya wafanyabiashara hao iliyofanyika Wilaya ya Busega mkoani Simiyu,
Meneja wa Elimu kwa Mlipakodi kutoka TRA, Diana Masalla, aLIsema kuwa,
wafanyabiashara walio wengi hawana tabia ya kutunza kumbukumbu za biashara zao
suala linalosababisha malalamiko mengi baada ya kukadiriwa kodi na TRA. “Ndugu zangu
wafanyabiashara sote tunajua kwamba, mali bila daftari hupotea bila habari
hivyo basi, niwaombe mjenge tabia ya kutunza kumbukumbu za biashara zenu siyo
tu kwa ajili ya TRA lakini pia kwa ajili yenu wenyewe kwani mtaweza kujua kama
biashara zenu zinakua au zinashuka lakini pia mtaweza kupanga bajeti za mauzo
na manunuzi yenu vizuri na mwisho wake mtalipa kodi stahiki na kuchangia
maendeleo ya nchi yetu,” alisema Masalla. Masalla alisema kuwa
kuna tofauti kubwa kati ya mfanyabiashara anayetunza kumbukumbu na yule
asiyetunza kumbukumbu kwani asiyetunza kumbukumbu kwa mauzo ya shilingi milioni
14 atalipa kodi shilingi 450,000 kwa mwaka wakati anayetunza kumbukumbu kwa
mauzo hayo atalipa Sh 320,000 kwa mwaka. “Tukichukulia mfano wa
wafanyabiashara wawili wenye mauzo ya shilingi milioni 14, lakini mmoja
anatunza kumbukumbu na mwingine hatunzi kumbukumbu tunaona kwamba, kuna tofauti
ya shilingi 130,000 kwa kuwa asiyetunza atalipa shilingi 450,000 na anayetunza
kumbukumbu atalipa shilingi 320,000. Hivyo kuna umuhimu mkubwa sana wa kutunza
kumbukumbu,”  alisema Masalla. Meneja huyo wa Elimu
kwa Mlipakodi amewaambia wafanyabiashara hao kuwa, nyenzo muhimu inayosaidia
utunzaji wa kumbukumbu ni pamoja na mashine ya Kielektroniki ya Kutolea Risiti
(EFD) na kama mfanyabiashara hajafikia mauzo ya kutumia mashine ya EFD ambayo
ni chini ya shilingi milioni 14 anashauriwa kutumia kitabu cha risiti za
kuandika kwa mkono ambapo mfanyabiashara atakwenda na kumbukumbu hizo TRA kwa
ajili ya kukadiriwa kodi. Kwa upande wake mfanyabiashara wa mbao wilayani humo, Zakaria Manyilizu, alisema elimu aliyoipata ya utunzaji kumbukumbu za biashara ni nzuri hata hivyo ameiomba TRA kutoa elimu juu ya namna ya kutumia mashine za EFD kwani walio wengi hawana utalaamu wa kutumia mashine hizo.