LEONARD MANG’OHA-DAR ES SALAAM WACHANGIAJI damu 13,613 kati ya 307,835 waliojitolea damu
mwaka 2018 wamebainika kuwa na maambukizi ya virusi vya homa ya ini B. Ugonjwa wa homa ya ini husababishwa na virusi aina ya
hepatitis ambavyo hushambulia ini na vipo katika makundi ya A, B, C, D na E. Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na Kaimu Mkuu wa Kitengo
cha Mawasiliano Serikalini, Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee
na Watoto, Catherine Sungura, maambukizi ya ugonjwa wa homa ya ini B ni
asilimia 4 miongoni mwa Watanzania. “Utafiti ujulikanao kama Tanzania HIV Indications Survey
(THIS) ulioratibiwa na Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS) mwaka 2016/17, ulionesha
kuwa maambukizi ya ugonjwa wa homa ya ini B ni asilimia 4 miongoni mwa
Watanzania wenye umri kati ya miaka 15-49. “Hivyo kutokana na takwimu hizi mbalimbali hali ya
maambukizi ya ugonjwa wa homa ya Ini aina ya B nchini inakadiriwa kuwa kama
asilimia nne,” alisema Sungura katika taarifa hiyo. Alisema vipimo vilivyofanyika kwa watoaji damu 307,835
mwaka 2018, vilibaini uwapo wa maambukizi ya virusi vya hepatitis B kwa watu
13,613 sawa na asilimia 4.4 na uwapo wa maambukizi ya hepatitis C kwa watu
1,092 sawa na asilimia 0.35. Alisema utafiti uliofanyika mwaka 2017, iligundulika kuwa
kati ya wachagiaji damu 233,953 asilimia 4.9 sawa na watu 11,417 walikuwa na
maambukizi ya homa ya ini aina ya B. DALILI Sungura alisema mtu anaweza kupata maambukizi ya homa ya
ini na asioneshe dalili yoyote na watu wengi hawaoneshi haraka dalili za
maambukizi kwa kipindi cha awali cha ugonjwa huo. Alizitaja dalili za ugonjwa wa homa ya ini zinaonekana pale
ambapo ugonjwa unakuwa umekolea mwilini, ambapo ni pamoja na ngozi na macho
kuwa na ragi ya njano, wakati mwingine hata mkojo huwa wa njano, kukosa nguvu,
kichefuchefu na kutapika. Alisema dalili nyingine ni homa, tumbo kuuma upande wa juu
kulia, na kuumwa kichwa. Kwa baadhi ya watu wachache wenye ugonjwa huu ini
hushindwa kufanya kazi na kuleta madhara makubwa zaidi na hata kusababisha
kifo. TIBA Sungura alisema kuwa hadi sasa hakuna tiba mahususi kwa kwa
watu waliogundulika kuwa na Hepatitis B na kwamba matibabu anayopewa mgonjwa ni
ya kumwezesha kupata nafuu  na kumpa
lishe inayostahili na kumwongezea maji anayopoteza mwilini kwa kutapika na
kuharisha. “Zipo dawa za kupunguza makali ya virusi vya Hepatitis B
ambazo mgonjwa anatakiwa kutumia kwa kipindi chote cha uhai wake. “Virusi vya homa ya ini aina ya C, tiba ipo ingawa gharama
yake ni kubwa na inachukua muda wa miezi mitati hadi sita kukamilisha
matibabu,” alisema  TAARIFA
POTOFU Alisema hivi karibuni kumeibuka taarifa potofu kuwa ugonjwa
huo huenezwa kwa njia ya hewa na kusababisha kuongezeka kwa vifo, hali
inayosababisha watumishi wa afya kupatiwa chanjo kwa lazima. “Serikali iliwataka wananchi kuzipuuza na badala yake
kupata taarifa sahihi kutoka wizara ya afya au kwa wataalamu wa fani hiyo. “Virusi vya kundi A na E huenezwa kwa njia ya kunywa au
kula chakula kilichochafuliwa na kinyesi, virusi hivi hushambulia ini na huweza
kusababisha homa kali inayoambatana na dalili nyinginezo. Kirusi cha E kinaweza
kusababisha mlipuko wa ugonjwa,” alisema Sungura katika taarifa yake Alisema kuwa wagonjwa wanaopatwa na virusi hivyo hupona
baada ya miezi miwili ama mitatu na kwamba njia ya kujikinga ni kuzingatia
kanuni za afya, unywji maji safi na salama, ulaji chakula salama na usafi wa
mazingira na matumizi bora ya choo. Aidha, virusi vya A na E si tishio kubwa
sana kwa afya ya jamii. “Virusi vya kundi la B, C na D huambukizwa kwa kuongezewa
damu yenye virusi vya ugonjwa huo, kujamiana na mwenye maambukizi, kujidunga
sindano wenye virusi vya ugonjwa huo na kupitia uambukizo kwa njia ya majamaji
yenye uambukizi (kama damu, matapishi) kutoka kwa mgonjwa mwenye virusi hivi na
kuingia kwa mtu mwingine iwapo mtu huyo ana kidonda/mchubuko wa ngozi. “Moja ya njia kubwa kwa aina ya B pia ni pale mama
anapoweza kumwambukiza mtoto wakati wa ujauzito na kujifungua. Hivyo kwa ufupi
njia hizo hizo zinazoeneza virusi vya Ukimwi. “Virusi vya kundi B na C vinapoingia kwenye mwili wa
binadamu hushambulia ini ambapo baadhi hawaoneshi dalili, baadhi hupata athari
kwenye ini na wengine hupata uambukizi sugu na wa muda mrefu,”alisema  Alisema baadhi ya uambukizo husababisha ini lisinyae na
pengine huweza kusabisha saratani ya ini Kuhusu uambukizo wa kirusi cha kundi D, Sungura alisema
kuwa huwapata baadhi ya watu walioambukizwa kirusi cha kundi B ambao kitaalamu
hufahamika kama ‘co infection’. CHANJO Akizungumzia kuhusu chanjo ya homa ya ini B hutolewa kwa
mtu asiye na maambukizi ya ili kutoa kinga ya muda mrefu na kwa kipindi chote
cha maisha yake. Alisema pia chanjo hutolewa kwa watoto na watu wazima walio
katika makundi hatarishi ya kupata maambukizi. “Serikali kwa kuzingatia miongozo ya wizara ya afya na
Shirika la Afya Duniani (WHO) imechukua hatua mbalimbali ikiwa ni pamoja na
kutoa chanjo dozi tatu kwa watoto walio na umri chini ya mwaka mmoja.  “Chanjo hiyo yenye mchanganyiko wa chanjo tano ilianza
kutolewa kwa watoto wote waliozaliwa kuanzia mwaka 2002 na hadi sasa zaidi ya
Watanzania milioni 20 wamepatiwa chanjo wakati wa utoto,” alisema  Sungura alisena pia Serikali hutoa chanjo kwa watu walio
katika hatari zaidi ya maambukizi ambao ni pamoja na watumishi wa sekta ya
afya, watumiaji dawa za kulevya kwa kujidunga, wanaoishi karibu na ugonjwa wa
homa ya ini, watu wenye wapenzi wengi na wengine ambao mara kwa mara wanakuwa
karibu na damu kutokana na shughuli zao. “Idadi ya dozi tatu hutolewa kwa mtu ili kupata kinga kamili
ya ugonjwa huu. Katika vituo vya umma tumeanza kutoa chanjo kuzuia ugonjwa wa
homa ya ini inayosababishwa na virusi vya kundi B. “Tumepeleka chanjo hizi kwenye hospitali zetu za mikoa na
vituo vyetu vya mipakani na katika hospitali zingine kama vile Ocean Road
ambapo utaratibu wa kuchangia gharama unafanyika. “Utaratibu unaotumika ni kupima kwa Sh 10,000 na kila dozi
inagharinu Sh 10,000, hivyo dozi tatu ni Sh 30,000,” alisema 