Ramadhan Hassan – Dodoma HOJA ya tume
huru ya uchaguzi na kuruhusiwa kwa mikutano ya hadhara imeibuka bungeni, huku
Waziri Mkuu Kassim Majaliwa akisema tume ni huru wakati Kiongozi wa Kambi Rasmi
ya Upinzani Bungeni, Freeman Mbowe, akisema majibu hayo ni mepesi. Mjadala huo
uliibuka jana bungeni wakati Mbowe alipouliza swali wakati wa kipindi cha
maswali ya papo kwa papo kwa Waziri Mkuu. Hoja ya tume
huru ya uchaguzi imeibuka siku za hivi karibuni na juma lililopita ilichagizwa
na Ubalozi wa Marekani nchini, ambao ulimpongeza Rais Dk. John Magufuli kwa
ahadi aliyoitoa kwa mabalozi kuwa uchaguzi wa mwaka huu utakuwa wa amani, huru
na haki huku ukisema unatarajia pia kutaundwa tume huru ya uchaguzi.  Jana katika
swali lake, Mbowe alihoji ni lini Serikali itaruhusu vyama vya siasa vifanye
wajibu wake wa uenezi ili kujiandaa na Uchaguzi Mkuu, huku pia akitaka kujua
mpango wa Serikali kuhakikisha kunakuwa na tume huru ya uchaguzi.  “Ni miaka minne sasa tangu Serikali yenu
imeweka zuio kwa vyama vya siasa kufanya wajibu wake kwa mujibu wa Katiba na
Sheria ya nchi na tunavyozungumza leo (jana) ni siku 262 zimebaki kufika Oktoba
25, siku ambayo nchi yetu ifafanya uchaguzi wa Rais, wabunge na madiwani. “Kwa busara
zako binafsi katika Serikali ambayo wewe ni kiongozi mwandamizi, unafikiri ni
lini mtaruhusu vyama vya siasa vifanye wajibu wake wa uenezi kujiandaa na
Uchaguzi Mkuu?” aliuliza Mbowe. MIKUTANO YA
HADHARA  Akijibu,
Waziri Mkuu alisema vyama vya siasa havijazuiliwa kufanya shughuli zake ila
umewekwa utaratibu muhimu kwa viongozi waliopata ridhaa kwenye maeneo yao na
ratiba za uchaguzi zitatolewa na kueleza lini shughuli za kampeni zitaanza. “Lakini pia
lini tutajiandaa kwa ajili ya uchaguzi? Ratiba za uchaguzi zitatolewa na ratiba
zile zitaeleza kuanzia lini, shughuli za kampeni zitaanza lini ili vyama
vikaeleza sera zake kwenye maeneo yote ili sasa wananchi waweze kupata fursa ya
kuendelea kufanya maamuzi ya sera ipi, ya chama gani inafaa kutuletea maendeleo
nchini. “Kwa hiyo
hilo linaendelea na wote mnajua hata kulipokuwa na chaguzi ndogo, ratiba
ilipokuwa inatolewa na kila chama kilikuwa kinaendelea kushiriki na huo ndio
utaratibu ambao unaifanya hata nchi kuwa imetulia na watu wote kufanya shughuli
zao kama kawaida na tutaendelea kufanya hivyo kwa vyama vyote,” alisema
Majaliwa. TUME HURU YA
UCHAGUZI  Kuhusu tume
huru ya uchaguzi, Majaliwa alisema jambo hilo pia lilitolewa majibu na Waziri
wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu, Sera, Bunge, Ajira na Watu wenye ulemavu, Jenista
Mhagama na yeye anarudia kwamba tume ya uchaguzi ni huru. “Mimi nataka
nirudie tu kwamba tume hii imeundwa kwa mujibu wa katiba, na kwa mujibu wa
sheria na katiba ya nchi kipengele 78, 74 na kipengele kidogo cha 7, 11 na 12 kinaeleza
kwamba hiki ni chombo huru. “Kimeelezwa
pia kwenye katiba pale kinaundwaje na chombo hiki hakipaswi kuingiliwa na
chombo chochote, iwe Rais wa nchi, iwe chama chochote cha kisiasa au mamlaka
nyingine yoyote ile haipaswi kuingilia. “Kama ni
chombo huru kwa mujibu wa katiba, ndio tume huru! Sasa kunaweza kuwa kuna
tofauti ya neno huru hili tunataka itambulike vipi, chombo kipo, kinajitegemea
na kinafanya kazi yake bila kuingiliwa na mtu yeyote kwa mujibu wa katiba yetu
ya mwaka 1977,” alisema Majaliwa. SWALI LA
NYONGEZA  Spika wa
Bunge, Job Ndugai alipompa Mbowe nafasi ya kuuliza swali la nyongeza, alidai
majibu ya Waziri Mkuu ni mepesi na kuna siku watakuja kujuta kutokana na majibu
hayo. “Unajua
vizuri sana, Serikali yako inajua vizuri sana, Watanzania wanajua vizuri sana
kwamba vyama vya siasa vya upinzani vimezuiwa kwa miaka minne sasa na unapotupa
maelezo ndani ya Bunge ya kuhalalisha kilichofanyika unasema ni utaratibu ambao
mmejiwekea, mmejiwekea kwa sheria ipi? “Unajua yote
hayo vizuri sana kwamba Tume ya Taifa ya Uchaguzi unayoiita ni huru kwa sababu
imeandikwa katika katiba sio huru na watendaji wake vile vile wamekuwa ni ‘part’
(sehemu) na masuala haya yamejitokeza wazi na yanaonekana. “Haya ni
majibu mepesi ambayo kuna siku mtakuja kujuta katika nchi hii kwa majibu haya
mepesi, je hamuoni muda mwafaka sasa Serikali ikaona umuhimu wa wadau
mbalimbali ambao wanahusika na masuala ya uchaguzi katika nchi hii ya kutafuta
njia bora kwenda kwenye uchaguzi kuliko kwenda kibabe kwa namna ambayo mnataka
kwenda?” aliuliza Mbowe. UFAFANUZI WA
HOJA Akimjibu
Mbowe, Waziri Mkuu alikanusha kwamba Serikali inaongoza kibabe ambapo alidai
kwamba wanalenga kulifanya taifa liwe na usalama. “Mbowe ni
kiongozi, tunazungumza, tunabadilishana mawazo, lakini sote tunabadilishana
mawazo, tunalenga kulifanya taifa hili liwe na usalama, liwe tulivu ili
shughuli zetu ziweze kwenda, lakini muhimu zaidi Watanzania wanahitaji
maendeleo na kwa maana hiyo tunapoweka utaratibu wa namna ya kuwafikia wananchi
na kupata maendeleo, jambo hili si la chama kimoja ni la nchi nzima. “Hakuna mbunge
wala diwani kwenye eneo lake amezuiwa asifanye siasa na watu wake, kunaweza
kuwa labda kuna tatizo mahali fulani, lakini kwa utaratibu ule tunaozungumza
tunakutana, tunazungumza wapi kuna shida, lakini wiki iliyopita Sugu (Mbunge wa
Mbeya Mjini, Joseph Mbilinyi) alieleza kule Mbeya anazuiwa na OCD, na mimi
nilimwita hapa tumezungumza, mkuu wa mkoa ameungana nae. “Mkuu wa polisi
mkoa ameungana nae. Shida kama ziko kwenye ngazi ndogo ndogo huko ni suala la
kuzungumza kwenye eneo hilo na pale ambako kuna shida ya namna hiyo tuendeee
kuwasiliana,” alisema Majaliwa. Kuhusu tume
kuonwa sio huru, Majaliwa alisema huo ni mtazamo wa mtu na kwamba tume hiyo
imekuwa huru na wala hawajawahi kuona mtu yeyote akiingilia wala chama cha
siasa. “Suala la
tume hii kuonwa kwamba si huru ni mtizamo wa mtu, lakini katiba na utendaji
wake iko huru na pale ambako kunaonekana kuna shida, basi kwa utaratibu ule
paelezwe kwamba hapa kuna shida, lakini hatujawahi kuona Rais akiingilia, chama
cha siasa kikiingilia, ile tume iko huru na inafanya kazi yake kama ambavyo
imetakiwa kwa mujibu wa Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. “Ukiwa na
jambo lolote lile unao uhuru wa kubadilishana mawazo ili tuone wapi tunaweza
kusaidia kufanya jambo hilo liweze kwenda sahihi,” alisema Majaliwa.