NAIROBI, KENYA KENYA itakuwa nchi ya kwanza barani Afrika kukusanya
takwimu za watu wenye jinsia mbili 
katika sensa yake ya kitaifa inayotarajiwa kufanyika mwezi ujao. Katika sensa hiyo inayotarajiwa kufanyika mwezi Agosti
itachukua idadi ya raia wake ambao hawajitambulishi kama ni wanaume au wanawake. Watu wenye jinsia mbili mara kadhaa wanakabiliwa na
unyanyasaji na kutengwa na jamii. Nchini Kenya, inakadiriwa kuna watu zaidi ya 700,000  wenye jinsia mbili kati ya milioni 49. “Kupata taarifa juu ya watu wenye jinsia mbili kwenye
sensa itasaidia watu kufahamu changamoto tunazopitia,” alisema  Ryan Muiruri,  ambaye ni mwanzilishi wa taasisi ya Intersex
Persons Society of Kenya (IPSK). “Kujumuishwa kwenye sensa ni mafanikio makubwa kwetu,”
aliliambia Shirika la Utangazaji la Uingereza la BBC. Afrika Kusini ilikuwa nchi ya kwanza Afrika kuweka wazi
muingiliano wa watu wenye jinsia mbili kwenye sheria ya kupinga ubaguzi. Hatua hiyo ya Kenya imekuja wakati ikiwa imepita takribani
miaka kumi tangu mwanamke mmoja nchini humo kuamua kwenda mahakamani mwaka 2009
baada ya daktari kuweka kiulizo sehemu ya kujaza jinsia kwenye cheti cha
kuzaliwa mtoto wake. Mwanamke huyo alitaka vitu vitatu: nyaraka ya utambulisho
ya mtoto wake kuwa na uwezo wa kwenda shule, sheria kuzuia upasuaji  kwa watoto waliozaliwa na jinsia mbili
vinginevyo iwe muhimu kitabibu, na taarifa sahihi ikiwamo msaada wa
kisaikolojia kwa wazazi. Katika hukumu yake mwaka 2014 Mahakama Kuu iliagiza serikali
itoe cheti cha kuzaliwa cha mtoto huyo ambaye wakati huo alikuwa na miaka
mitano. Zaidi mahakama ilimwagiza Mwanasheria Mkuu kuunda kikosi kazi
ambacho kitaangalia njia za kutoa msaada sahihi kwa watoto wenye jinsia mbili. Kikosi kazi hicho kilikabidhi mapendekezo yake kwa
Mwanasheria Mkuu wa Serikali mwezi Aprili. Kilipendekeza upasuaji kutofanywa haraka hadi pale watoto
wenyewe watakapojiamulia kuchagua wao wenyewe kubaki na jinsia wanayoitaka  na zaidi kupendekeza kufanyika kwa utafiti
kubaini idadi yao. Pia ilipendekezwa alama I itumike kama kitambulisho cha
jinsia mbili, na itumike  kwenye nyaraka
za umma. Alama hiyo inatumika kuelezea watu ambao wamezaliwa na
tofauti za kibaolojia  katika viungo vyao
vya uzazi na ambao hawaeleweki kama ni wanaume au wanawake. Kuna tofauti nyingi, zinazohusisha viungo vya uzazi, ovari
na mifumo ya homoni. Umoja wa Mataifa unasema kwa mujibu wa wataalamu, kati ya
asilimia 0.05 na 1.7 ya watu wanazaliwa wakiwa na sifa ya jinsia mbili. KISA CHA RYAN MUIRURI  Mwanzilishi huyo wa taasisi ya IPSK, Ryan anasema yeye
binafsi alizaliwa akiwa na jinsia mbili, lakini alipewa utambulisho wa kike na
akaitwa jina Ruth.  Ryan anasema wazazi wake hawakumkubali  na walikwenda kwa mganga wa kienyeji kwa
sababu walitaka kuweka sawasawa kile ambacho watu wengi waliona kama ni mkosi. “Watu walimcheka mama yangu kwa sababu ya mwonekano wangu,
na kuna nyakati nilimwona akilia,” anasema . Anasema aligundua yupo tofauti alipokuwa na umri wa miaka
mitano. “Siku moja nilikuwa nacheza na watoto wengine, mmoja wao
aliniita mimi msichana  na mwingine
akasema: “nani kakwambia Ruth  ni
msichana?.” Anasema walimsogelea na kumvua nguo.  Ryan anasema shuleni kila alipokuwa anakwenda chooni watoto
wenzake walikuwa wanamfuata kumwangalia kama anasimama au ana chuchumaa. “Ilikuwa inaniumiza sana na nilikosa raha, kitu kilichokuwa
kinaniuma zaidi ni kuitwa mkosi  na wazee
wa kijiji  walinishutumu kuleta
ukame  ulioikumba eneo letu. Anasema alitaka kujiondoa uhai mara tano kwa sababu
alijiona mpweke na mtu anayekataliwa. “Siku moja nilipokuwa benki nachukua fedha, mtu anayehudumia
dirishani aliita polisi akinituhumu nimedanganya jinsia. Nilijaribu kuelezea
hali yangu lakini hakuna aliyenielewa. Anasema baadae aliamua kuanzisha  taasisi anayoisimamia sasa ili kusaidia watu
wenye matatizo  kama yake. Anasema kuwekwa kwenye sensa jambo hilo ni mafanikio makubwa kwao.