MOHAMED KASSARA LIGI Kuu Tanzania Bara msimu wa 2018-19 imemalizika hivi karibuni, kwa kuishuhudia Simba ikitwaa ubingwa huo, huku timu za Stand United na African Lyon zikishuka daraja hadi Ligi Daraja la Kwanza (FDL). Msimu huo,
ulikuwa na michezo mingi kutokana na kuongezea kwa timu kutoka 16 za awali hadi
20. Wachezaji wengi
walitoa mchango mkubwa kwa timu zao. Mabeki
walifanya kazi yao ya ulinzi, washambuliaji walifunga mabao yalisaidia timu zo kuondoka
na pointi tatu muhimu. Washambulaji
 Meddie Kagere, Heritier Makambo, Salim
Aiye walikuwa rafiki wa nyavu. Kelvin
Yondani, Erasto Nyoni na Agrey Morris nao walifanya kazi kubwa ya kupambana na washambuliaji
hao hatari. Eneo la
kiungo ni sehemu muhimu kwa uhai wa timu yeyote.Eneo hilo linaunganisha kati ya
yale ya ulinzi na ushambuliaji. Kifupi ndio
uti wa mgongo wa timu yeyote, hivyo ni sehemu muhimu mno. Kama eneo
hilo litakuwa na upungufu kuna uwezekano mkubwa wa timu  kushindwa kupata matokeo mazuri. Makala haya yanakuletea
viungo 20 waliokuwa mhimili  mkubwa kwa
timu zao msimu uliopita wa Ligi Kuu Tanzania Bara. Mkude-Simba Alikuwa na
kazi kubwa ya kutengeneza uwinano kwenye kikosi cha Simba, uwezo mkubwa wa
kumiliki mpira , kupiga pasi sahihi, kutuliza kasi ya mchezo na kuchezesha
timu. Viitu viliisadia
Simba kuteka eneo la kiungo na kutawala michezo mingi. Ufanisi wake
uliwafanya Clatous Chama na Haruna Niyonzima kufanya kazi zao kwa uhuru mkubwa. Ajib –Yanga Ajib alikuwa
mchezaji muhimu wa Yanga katika msimu uliopita akiisadia kumaliza nafasi ya
pili. Alimaliza
msimu uliopita akiwa amepiga pasi 15 zilizozaa mabao, akiwazidi viungo wa timu
zote 20. Mabao mengi
yaliyofungwa na Makambo yalitokana na pasi za Ajibu. Sure boy-
Azam FC Kiungo huyo  ndiye roho ya Azam kwa miaka mingi. Licha ya
timu hiyo kuwa na viungo wengine kama Stephan Kingue, Mudathir Yahya, Frank
Domayo na Salimin Hoza, bado Sure Boy amekuwa chaguo la kwanza kwenye eneo la
kiungo mchezeshaji. Licha ya
udogo wa umbo lake, lakini utulivu na jicho la pasi za mwisho zinamuweka katika
daraja tofauti na viungo wengine wa timu hiyo. Aliamua timu
ishambulie vipi, mpira uende wapi na kwa wakati gani, hata timu inapokuwa inahitaji
kuutunza mpira usipotee kirahisi, basi kiungo huyo amekuwa akiifanya kazi hiyo
kwa ufasaha mkubwa. Ubora wake
pia uliisadia Azam kutwaa ubingwa wa Kombe la  Shirikisho la Soka Tanzania (TFF), maarufu
Kombe la Azam na kurejea katika michunao ya kimataifa.  Nditi-Mtibwa Sugar Nditi ni
miongoni mwa viungo wakongwe katika Ligi Kuu. Licha ya
ukongwe wake, bado ana kiwango kizuri cha kuiendesha Mtibwa Sugar. Anasifika
kwa utulivu, nidhamu na akili ya kuusoma mchezo. Amekuwa kiongozi
wa kiungo cha ulinzi cha timu hiyo akisadiana na Henry Joseph.  Keny-Singida
United Kiungo huyo
yupo kwenye rada za Yanga, wakisaka saini yake. Kenny ndiye mhimili
mkuu wa eneo la kiungo la Singida United aliyojiunga nayo msimu uliopita akitokea
Mbeya City. Kenny alikuwa
msaada mkubwa kwa timu hiyo, alipokosekana hasa katika kipindi cha mwishoni mwa
msimu. Singida
United ilianza kupoteza dira na kupoteza michezo hatua iliyosababisha kujikuta
katika nafasi za kugombania kujiokoa na kushuka daraja. Mvuyekure-KMC Hakuna shaka
kwamba KMC ilikuwa miongoni mwa timu zilizowapa joto vigogo wa soka Simba,
Yanga na Azam FC  msimu uliopita. Kati ya
wachezaji walikuwa wanaipa jeuri timu hiyo ni kiungo kipenzi cha kocha wa timu
hiyo, Etiene Ndayiragije, Emmanuel Mvuyekure. Mvuyekure ni
kiungo wa shoka kweli kweli, kutokana na uhodari wake kumiliki mpira kupiga
pasi sahihi na kupiga chenga. Alikuwa
miongoni mwa wachezaji waliochangia mafanikio ya timu hiyo kumaliza katika
nafasi ya nne ukiwa ni ushiriki wake wa kwanza katika Ligi Kuu, baada ya
kupanda daraja. Balama-Alliance Alliance
ilikuwa na msimu bora chini ya Kocha, Malale Hamsini aliyeichukua timu hiyo kati
kati ya msimu. Ilitambulisha
wachezaji vijana wenye vipaji, mmoja wao ni Balama Mapinduzi ambaye alionyesha
kiwango cha juu. Balama mwenye
uwezo mkubwa wa kumiliki mpira,kupiga pasi makini na kupandisha timu anazitoa
udenda Yanga, Simba na Azam.   Elifadhali- Prisons Elifadhali ni
kiungo wa ulinzi wa Prisons ambaye alikuwa msaada mkubwa kwenye kikosi hicho. Akiwa na urefu
wa kutosha na mwili uliojengeka kwa mazoezi, alikuwa mhimili mkuu wa safu ya
kiungo cha Wajela jela hao  na kuisadia kubaki
Ligi Kuu Tanzania Bara. Kama ilivyo
kwa Nditi, Elifadhali anasifika pia kwa uwezo wake mkubwa wa kuzuia
mashambulizi, kumiliki mpira na kupiga pasi sahihi.  Massawe-Stand United Licha ya Stand
United kushuka daraja, lakini Jacob Masawe alipiga kazi ya maana kwenye eneo la
kiungo na kuifanya timu hiyo kusumbua msimu uliopita. Alikuwa mchezaji
kiongozi ambaye mbali na uwezo wa kufunga, pia alikuwa na jukumu la kudhibitia
eneo la kiungo.  Tangalu-Lipuli Fc Fredy Tangalu
si jina maarufu sana kwenye soka la Tanzania, lakini ubora aliouonyesha msimu
uliopita akiwa na kikosi cha Wana Paluhengo kilikuwa cha juu. Ni fundi wa
kupiga pasi na kumiliki mpira, ni miongoni mwa wachezaji waliosadia Lipuli
kucheza  fainali ya Kombe la TFF. Samatta-Mbeya
City Ni kaka wa
damu wa nahodha waTaifa Stars, Mbwana Samatta anayekipiga KRC Genk ya Ubelgiji. Mohamed Samatta
ni kiungo mchezeshaji wa Mbeya City, ambaye licha ya staili yake ya kucheza
taratibu, pia anasifika kwa umakini awapo na mpira, kupiga pasi murua na kutengeneza
nafasi za kufunga. Uwezo huo
uliifanya Mbeya City ambayo pia inafahamika kama Wagonga Nyundo kusumbua msimu
uliopita. Seseme-Mwadui FC Kiungo huyo ambaye anasifika kwa udambwi dambwi mwingi awapo na mpira, jicho
la kupiga pasi na kupiga chenga za maudhi zilizowavuruga wapinzani. Abdalah Seseme ni fundi wa mpira anaweza kufanya lolote akiwa na mpira na
kuwavuruga kabisa viungo wa timu pinzani, waulize Tshishimbi, Feisal Salumu,
walitoka hoi siku hiyo walipokutana na Mwadui. Abushee- Coastal Union Issa Abushee ni miongoni mwa wachezaji  waliopiga kazi ya maana kwa Wagosi wa Kaya. Kiungo huyo ndiye alikuwa anaratibu mipango yote ya ushindi ya kikosi
hicho kilichorejea Ligi Kuu msimu uliopita, baada ya kushuka daraja. Licha ya uwepo kiungo mkongwe Athuman Idd ‘Chuji’, Abushee alikuwa chaguo
sahihi la kocha Juma Mgunda. Msala-Ruvu Shooting Shaaban Msala ni miongoni wanaochipukia. Alifanya vizuri msimu uliopia akiiongoza Ruvu Shooting katika eneo la kiungo. Ndiye alikuwa silaha muhimu kwenye kikosi hicho kutokana na ufundi wake
wa kuuchezea mpira, kupiga pasi makini na kutengeneza nafasi kufunga mabao. Kazimoto-JKT Tanzania Mwinyi Kazimoto ni miongoni mwa viungo wa shoka, anasifika kwa uwezo
mkubwa wa kumiliki mpira, kupiga pasi murua na pasi za mwisho. Alikuwa  mhimili wa safu ya kiungo
ya timu hiyo, akiisadia timu hiyo kubaki Ligi Kuu msimu ujao.  Said- Mbao Kiungo huyo mshambuliaji wa Mbao anasifika kwa jicho la goli, kumiliki na
kupiga pasi za uhakika. Said Said alikuwa miongoni mwa wachezaji waliotoa mchango mkubwa wa
kutengeneza nafasi nyingi za mabao pamoja na kufunga . Atakumbukwa kwa kufunga bao lililoisababishia Simba kupoteza mchezo wa mzunguko
wa kwanza. Jabir Aziz-African Lyon Aziz ni miongoni mwa wachezaji waandamizi katika  Ligi Kuu. Ni mtaalamu wa kupiga pasi fupi na ndefu aliyetakata na Lyon iliyoshuka
daraja. Mohamed-Ndanda FC Muhsin Mohamed ni mmoja wa viungo ambao hawakutajwa sana , lakini kazi
aliyopiga ilionek katika kikosi cha Wana Kuchele. Ilikuwa rahisi kwa Ndanda kushinda kama Mohamed alikuwa kwenye kiwango
chake, alishiriki kutengeneza mabao mengi ya Vitalis Mayanga, aliyemaliza
kinara wa mabao kwenye timu hiyo. Kassim Khamis-Kagera Sugar Kassim Khamis alikuwa miongoni mwa wachezaji waliong’ara zaidi kwenye
kikosi hicho msimu uliopita. Ndiye alikuwa akiratibu mwenendo wa timu hiyo, kushambulia na kuzuia. alitengeneza nafasi nyingi zilizotumiwa na wenzake kufunga mabao. Mpakala-Biashara United Juma Mpakala ni kiungo wa ulinzi aliyekuwa injini ya timu ya Biashara ya
Mara. Alikuwa kila kitu kwenye eneo la kiungo la timu hiyo, alikaba, akamiliki
mpira na kupiga pasi zilizoifanya timu hiyo kutakata.