MWANDISHI WETU –Dar es Salaam SHIRIKA
linalohusika na udhibiti wa chakula na dawa nchini Marekani (FDA), limetoa dawa
ya kutibu tatizo la ukosefu wa hamu ya tendo la ndoa kwa wanawake. Kwa mujibu
wa taarifa iliyochapwa na Shirika la Utangazaji la Uingereza (BBC), dawa hiyo itaanza
kupatikana katika baadhi ya maduka ya dawa Septemba. Taarifa hiyo
ilisema dawa hiyo imetengenezwa na Kampuni ya Palatin Technologies na
kuruhusiwa kuuzwa na Amag Pharmaceuticals. HALI ILIVYO NCHINI Akizungumzia
sababu zinazosababisha wanawake wakose hisia na tendo la ndoa, daktari wa wanawake
kutoka Hospitali ya Palestina – Sinza, Dar es Salaam, Dk. Ali Njama, alisema
tatizo kubwa linasababishwa na msongo wa mawazo. Alitaja
sababu nyingine kuwa ni maradhi. Kwamba asilimia kubwa ya wanawake wakiwa
wanaumwa hawana hisia za kufanya tendo la ndoa. “Sababu
kubwa ni msongo wa mawazo, kuna vitu anakuwa amevishikilia moyoni ambavyo labda
alikwazwa na mpenzi wake, anakuwa hana furaha, labda kwa ugumu wa maisha. “Nyingine ni
maradhi, ugomvi wa mara kwa mara na mpenzi wake, hivyo zote hizo na nyingine
zinamfanya akose hamu ya kufanya tendo la ndoa,” alisema Dk. Njama. Daktari
Bingwa wa Magonjwa ya Wanawake kutoka Hospitali ya Rufaa ya Temeke, Dk.
Muzdalfat Abeid, alisema hakuna tafiti zozote zilizofanyika kuthibitisha tatizo
hilo. “Hizi kesi
sisi hatuna na hakuna tafiti zozote zilizofanyika, yaani kama wapo wanaokuja
kusema hayo ni wachache sana, kwa ujumla hili si ‘common’,” alisema. INAVYOTUMIKA  Taarifa hiyo
ilisema dawa hiyo hutumika kupitia sindano ambayo husisimua njia ya akili
inayotumika katika hisia za kushiriki tendo la ndoa.  Vilevile ilisema
ukosefu wa hisia husababishwa na mwanamke kutoshiriki katika vitendo
vinavyoweza kuvutia hisia za kushiriki tendo hilo. “Kemikali
kwa jina la Vyleese imejaribiwa kutengeneza kile ambacho kinaweza kuitwa viagra
ya kike.  “Hili ni suala
tata kwa baadhi ya wataalamu wanahoji asili ya tatizo la hisia za kingono na
kukosa ukosefu wa msisimko wa mapema wakati mwathiriwa anapotumia. “Ikilinganishwa
na dawa nyingine, dawa hiyo haifanyi kazi katika mfumo wa mishipa, huongeza
hamu ya tendo la ndoa katika mfumo wa neva,” ilieleza taarifa hiyo.  Vyleesi
itashindana na Addyi ya watengenezaji dawa wa Sprout, dawa ya kila siku ambayo
iliidhinishwa mwaka 2015 na watumiaji hawaruhusiwi kutumia pombe wakati
wanapoitumia. Addyi
iliidhinishwa baada ya kufanyika kampeni ya pamoja na kukosolewa na wanasayansi
wa FDA ambao wanaitambua kuwa na utendaji kazi wa kadiri na isiyo salama.  Tofauti na Addyi,Vyleesi haizuii matumizi ya pombe na inadaiwa kutoa fursa kubwa
ikilinganishwa na mshindani wake, ikiwa na athari za chini na kwamba si lazima
kutumia kila siku. Athari
zilizoonekana wakati wa majaribio yake ni pamoja na kichefuchefu ambacho
hakikuchukua zaidi ya saa mbili na kilitokea baada ya matumizi ya dawa hizo, Taarifa hiyo
ilisema dawa hiyo hutumika kupitia sindano tumboni dakika 45 kabla ya tendo la ndoa.
 FDA
inapendekeza kwamba wagonjwa hawawezi kudungwa zaidi ya dozi moja katika saa 24
na si zaidi ya dozi nane kwa mwezi.  Nchini
Marekani, tatizo hilo linawaathiri wanawake milioni sita, lakini ni wachache
wanaotafuta tiba.  UTATA Hata hivyo
shirika hilo linatambua kwamba halijui jinsi Vyleesi inavyofanya kazi akilini
ili kusisimua hisia za tendo la ndoa. Upungufu wa
hisia za tendo la ndoa unaweza kusababishwa na matatizo ya nje, kimaungo na
kiakili, kulingana na wataalamu tofauti. Dawa hiyo ya
Vyleesi pamoja na usalama wake, ilijaribiwa katika wiki 24 ikishirikisha zaidi
na wanawake 1,200 ambao hawajafikia ukomo wa hedhi.  Wagonjwa
wengi walitumia dawa hiyo mara mbili au tatu kwa mwezi, lakini sio zaidi ya
mara moja kwa wiki.  Takriban
asilimia 25 waliripoti kupanda kwa hisia za tendo la ndoa ikilinganishwa na
zaidi ya asilimia 17 miongoni mwa wanawake. Athari
zilizorekodiwa wakati wa majaribio hayo, ni pamoja na kichwa kuuma, kichefuchefu,
kuwa na madoa doa mekundu usoni na katika ngozi.