Markus Mpangala MACHO na masikio ya wadau
mbalimbali wa kisiasa yanaelekezwa nchini Jamhuri ya kidemokrasia ya Kongo
(DRC), ambako wananchi wa Taifa hilo wanatarajia kufanya Uchaguzi Mkuu. Awali Tume ya uchaguzi nchini
humo, CENI ilitangaza kuwa uchaguzi ungefanyika Desemba 23, mwaka huu, kutokana
na kutokamilika kwa baadhi ya taratibu vikiwemo vifaa kutofikishwa vituoni
pamoja na ghala za Tume hiyo kuungua moto mjini Kinshasa uchaguzi huo
umeahirishwa hadi Desemba 30, mwaka huu. Takriban wapigakura milioni 46
waliojiandikisha wanatarajia kushiriki zoezi la kuwapigia kura wagombea 34, 900
katika viti 500 vya kitaifa, viti 715 vya mikoa na 21 vya urais na vituo 21,100
vya kupigia kura nchini kote. CENI ilikuwa na mpango wa
kusambaza vifaa vya eletroniki 105,000 kutoka kwa kampuni ya Miru Systems ya
nchini Korea kusini. Vifaa vingine vinavyopangwa kutumika ni vile vilivyowahi
kutumiwa nchini Ubelgiji, Brazil, India, Namibia na Venezuela. Hii ni mara ya kwanza mashine
za aina hiyo kutumiwa na kuibua wasiwasi kuwa havijafanyiwa majaribio. Jumla ya wagombea 21 wa urais
walioidhinishwa na Tume ya uchaguzi watashiriki katika kinyang’anyiro hicho. Wote
wanawania kurithi kiti kinachoachwa wazi na Rais Joseph Kabila ambaye
ameliongoza taifa hilo tangu mwaka 2001. Macho na masikio ya wengi
yatatupwa kwa mgombea wa chama tawala cha People’s Party for Reconstruction and
Democracy (PPRD) Emmanuel Ramazani Shadary. Tangu awali kulikuwa na wasiwasi
mkubwa wa kuahirishwa na kusogezwa mbele uchaguzi huo miongoni mwa wananchi
pamoja na Tume ya uchaguzi (CENI). Uchaguzi wa DRC umekuwa
ukiahirishwa kwa zaidi ya miaka miwili sasa. Makala haya yanakupa maelezo
mafupi kuhusiana na wagombea wa nafasi za urais mwaka huu nchini humo. EMMANUEL SHADARY Ni mzaliwa wa Mji wa Kasongo
uliopo Mkoa wa Maniema Mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Alizaliwa Novemba 29, mwaka 1960. Shadary ni Mkatoliki. Alipata shahada ya Chuo Kikuu
cha Lubumbashi katika masomo ya uongozi na sayansi ya siasa.  Alijiunga katika Chuo Kikuu cha Kinshasa
kukamilisha masomo yake ya awamu ya tatu ya sayansi ya siasa na uongozi.
Amekuwa akisomea shahada ya udaktari tangu 2015. Shadary ni baba ya watoto
wanane. Amewahi kuwa Naibu na Mkurugenzi Mkuu wa Elimu ya Juu, pamoja na kuwa
mwanaharakati wa mashirika ya kijamii mkoani Maniema. Mwaka 1998 hadi 2001 alikuwa
Naibu Gavana wa Jimbo la Maniema chini ya usimamizi wa Rais Laurent Desire
Kabila. Mwaka 2002 alishiriki kuanzisha
chama cha PPRD. Tangu mwaka 2005 hadi 2015 alikuwa katibu mkuu anayesimamia
masuala ya uchaguzi na nidhamu.  Pia amewahi kuwa mkurugenzi wa
kampeni za urais za Joseph Kabila katika Mkoa Maniema.  Aliwahi kuwa Makamu wa Rais wa Tume ya PAJ
bungeni kati ya mwaka 2006-2011, kabla ya kuchukua uongozi wa chama cha PPRD
bungeni mbali na kuwa mshirikishi wa wabunge walio wengi katika Bunge hilo hadi
sasa.  Mei 17, 2015, aliteuliwa na
Rais Kabila kuwa Naibu Katibu Mkuu wa chama cha PPRD. Baada ya Shadary kutangazwa
kuwa mrithi wa Rais Kabila, kumezuka minong’ono kuwa si raia halali wa DRC
badala yake anaasili ya Kabila la Kitutsi kutoka nchini Rwanda. Naibu Katibu Mtendaji wa Chama
tawala cha PPRD, Ferdinand Kambere, anaamini uteuzi wa Shadary ni alama ya
ushujaa wa demokrasia nchini DRC. FELIX TSHISEKEDI Felix Tshisekedi ni kiongozi wa
Chama cha Union for Democracy and Social Progress (UDPS) na mgombea wa urais
ambaye aliwasilisha fomu yake Agosti 7, mwaka huu. Ni kiongozi wa chama kikongwe
zaidi cha upinzani nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo. Tshisekedi aliidhinishwa
kuwa mgombea wa urais wa pamoja baada ya mazungumzo kati yake na mgombea wa
chama cha UNC (Union for the Congolese Nation), Vital Kamerhe. Mwafaka kati ya wawili hao uliafikiwa
jijini Nairobi Novemba 23, mwaka huu baada ya kushindikana kuwa mgombea wa
muungano wa upinzani nchini humo. Felix Tshisekedi ni mtoto wa mwanzilishi
wa chama cha UDPS, mwanasiasa wa upinzani wa muda mrefu Etienne Tshisekedi. Baba
yake alifariki Februari mwaka jana, na sasa mtoto wake anatarajia kutumia
umaarufu wa mzazi wake kuombea kura za urais. Tshisekedi mwenye umri wa miaka
55, Novemba 11, mwaka huu akiwa na Vital Kamerhe pamoja na wagombea wengine
watano wa vyama vya upinzani walikutana na kumchagua Martin Fayulu apambane na
Shadary. Lakini makubaliano yao yalidumu saa 24 pekee. Tshisekedi na Kamerhe walidai
kushinikizwa na vyama vyao kujiondoa na wakajitenga na Fayulu hatua
iliyougawanya upinzani. Makubaliano yao ni kwamba wakishinda,
Tshisekedi atakuwa rais na Kamerhe, ambaye ni rais wa zamani wa Bunge na ambaye
aliwania dhidi ya Joseph Kabila mwaka 2011 awe waziri mkuu. Tangu baba yake alipoanzisha
chama cha UDPS mwaka 1982, kilikuwa kama chama kikuu cha upinzani, mwanzoni
wakati wa utawala wa Mobutu Sese Seko kisha wakati wa utawala wa Laurent-Desire
Kabila, aliyeongoza tangu mwaka 1997 hadi kifo chake 2001. MARTIN FAYULU Viongozi wakuu wa upinzani
nchini DRC walimpitisha mfanyabiashara maarufu nchini humo Martin Fayulu, kama
mgombea wao katika kinyang’anyiro cha uraisi katika uchaguzi unaotarajiwa kufanyika
leo. Fayulu ataingia kwenye uchaguzi
huo kutoshana nguvu na mgombea mteule wa serikali, Shadary. Fayulu mwenye umri wa miaka 61 aliteuliwa
baada ya siku kadhaa za mazungumzo baina ya viongozi wakuu wa vyama saba vya
upinzani yaliyofanyika mjini Geneva nchini Uswisi. Mwanasiasa huyo anatoka katika
chama cha upinzani cha kinaitwa ACD, na inaarifiwa kuwa mnamo uchaguzi wa mwaka
2011 alimfanyia kampeni kiongozi wa upinzani marehemu Ettiene Tshisekedi. Fayulu ni miongoni mwa watu
wenye ushawishi katika siasa nchini humo. Mbali ya kujihusisha na masuala ya
kisiasa ni mfanyabiashara maarufu nchini DRC, miongoni mwa vitega uchumi vyake
ni umiliki wa hoteli. Alisomea nchini Marekani,
Ufaransa lakini pia aliwahi kufanya kazi katika kampuni kubwa ya simu nchini
Marekani. Aliwahi kukamatwa mara kadhaa
katika maandamano ya upinzani nchini. Wengi wameshangazwa kuchaguliwa kwake, wengi
wanamtazama kama mfanyabiashara kuliko kiongozi wa upinzani. Mgombea huyu anaungwa mkono na wanasiasa
wenye ushawishi mkubwa nchini DRC kama vile Jean Pierre Bemba na Moise Katumbi. TRYPHON KIN-KIEY MULUMBA Huyu ni mgombea binafsi.
Tryphon Kin-Kiey Mulumba amewahi kuwa msemaji wa rais wa zamani wa nchi hiyo Mobutu
Sese Seko na waziri wa zamani katika Serikali ya Rais Joseph Kabila.  WAGOMBEA WENGINE Wagombea wengine ni Monique
Mukuma,
Kikuni Masudi Seth, Mukona Kumbe Kumbe Pierre,
Ngoy Ilunga Isidore, Makuta Joseph, Kabamba Noel, Mabaya Jean, Freddy
Matungulu,Alain Sekomba, Radjabu Sombolabo, Gabriel Mokia, Basheke Sylvain,
Kamerhe Vital, Momba, Charles Gamena, Mbemba Francis. WALIOKOSA SIFA Tume ya Uchaguzi CENI iliwaengua
wagombea wafuatao baada ya kutokidhi vigezo. Hao ni  Samy Badibanga, Jean-Pierre Bemba, Antoine
Gizenga, Marie-Josee Ifoku Mputa, Moise Katumbi, Adolphe Muzito na Bruno Tshibala. Makala haya yameandaliwa kwa msaada wa mashirika
mbalimbali ya habari.