INAWEZA
kuwa ngumu kuamini lakini ndio ukweli halisi, kwamba nchini Marekani masikini ni
wengi lakini mamlaka husika hazijali. Kwa
mujibu wa mtafiti huru wa Umoja wa Mataifa (UN), hali hiyo inachochewa na
dharau na sera za kikatili zilizopo nchini humo. Utafiti
huo unasema watu milioni 40 nchini humo wanaishi katika umaskini wa kutupa
licha ya nchi hiyo kuongoza kwa kuwa tajiri zaidi duniani. Mtaalamu
wa masuala ya umaskini uliokithiri na haki za binadamu, Philip Alston, anafichua
hali hiyo katika ripoti yake mpya baada ya kufanya ziara kwenye maeneo manne
nchini humo. Maeneo
hayo ni California, Alabama, Georgia, Virginia Magharibi na Washington D.C
ambako alishuhudia vitendo vya kikatili na dharau dhidi ya maskini vikiendana
na sera za kikatili dhidi yao. “Utawala
wa Rais Donald Trump umekuja na sitisho kubwa la muda la kodi dhidi ya kampuni
na matajiri huku ukipigia debe mbinu za kukata mfumo unaolenga kustawisha jamii,”
anasema Alston. Anasema mfumo huo unaonekana kuwafungia watu maskini kwa kuwa unaongeza tofauti kubwa kati ya maskini na matajiri na kuwaingiza mamilioni ya Wamarekani wanaofanya kazi na wasio na uwezo wa kufanya kazi kwenye ufukara mkubwa. “Kinachoonekana
zaidi ni dharau kwa maskini na wakati mwingine chuki dhidi ya maskini ambapo
kumesheheni fikra za mshindi kuchukua vyote,” anasema mtaalamu huyo ambaye
ripoti yake aliiwasilisha mbele ya Baraza la Haki za binadamu la Umoja wa
Mataifa katikati ya mwezi uliopita. Ushahidi
wa dharau na chuki dhidi ya maskini upo dhahiri, akitolea mfano huko Skid Row,
Los Angeles jimboni California ambako watu 14,000 wasio na makazi walikamatwa
mwaka 2016 kwa kujisaidia haja ndogo kwenye eneo la umma. Alston
anasema watu hao wasio na makazi hawakuwa na la kufanya kwa kuwa katika mji huo
hakuna vyoo vya umma na choo kimoja kinahudumia watu 200. Anasema
uwiano huo ni wa chini zaidi hata haufikii kiwango cha kwenye kambi za
wakimbizi wa Syria zinazoendeshwa na Umoja wa Mataifa. Halikadhalika,
anagusia mfumo wa sheria wa Marekani akisema uko kwa ajili ya kukusanya mapato ya
kuyanufaisha majimbo na si kusaidia maskini wanaohesabiwa kama wavivu na
wasiostahili kusaidiwa. Anatoa
mfano mwingine wa wanasiasa, akisema baadhi ya aliozungumza nao wana fikra ya
kwamba maskini ni matapeli na wanaishi kwa kutegemea mfumo wa ustawi wa jamii
pekee. “Marekani
inaongoza kwa nchi za magharibi kwa kuwa na pengo kubwa la ukosefu wa usawa
kwenye kipato na idadi ndogo ya watu wanaojitokeza kupiga kura miongoni mwa
nchi zilizoendelea,” anasema. Akihitimisha
ripoti yake ya utafiti, Alston anasema mwenendo huo ni ushuhuda kuwa demokrasia
ya Marekani inakabiliwa na tishio kubwa kwa sababu ya ufukara na sera
zinazozidi kudidimiza demokrasia. Ripoti hiyo inakuja huku tafiti nyingine zikifichua miji
zaidi nchini humo yenye watu wengi wanaoishi katika umasikini wa kutupwa kiasi
cha kutoamini kama ipo Marekani. Miongoni mwa miji hiyo ni Escobares uliopo mpakani mwa Mexico
na Marekani, ambao haujawahi kuorodheshwa kama moja ya miji masikini zaidi
Marekani lakini wakazi wake wanaishi chini ya dola moja kwa siku. Kwa mujibu wa Shirika la Kukadiria Idadi ya Watu, asilimia
62.4 ya wakazi 2,512 wa mji huo wanaishi chini ya dola moja kwa siku. “Wakati mwingine nakosa chakula hadi nasaidiwa na
jamaa zangu,” anasema Debora Hernández, raia wa Marekani aliyezaliwa na
kulelewa katika mji huo. Debora hajui kusoma wala kuandika, anasema alijifungua
watoto saba lakini ni mmoja tu kati yao aliyebakia wengine wote walifariki
dunia. Alipoulizwa nini kilichosababisha vifo vyao anasema: ‘Sijui,
na wala sikuambiwa kilichowasibu.” Alipokuwa mdogo alipelekwa katika shule ya wanafunzi
wanaohitaji huduma maalumu. Japo alikamilisha masomo ya msingi hakujifunza
lolote. Licha ya hayo yote Debora amekuwa akiishi na mume wake
ambaye hana kazi kwa miaka mitatu sasa. Paa la nyumba yao linavuja inaponyesha mvua na hali yao ya
maisha kwa jumla inamfanya mtu kujiuliza iwapo kweli ipo siku mambo
yatabadilika. “Inabidi utoke hapa kila siku kutafuta kibarua
vinginevyo utalala njaa,” anasema. Mji wa Escobares uko mbali na miji iliyo na shughuli nyingi
za kiuchumi na wakazi hawana njia nyingine ya kujikimu kimaisha. “Wale waliyo na stakabadhi zinazohitajika, wanafanya
kazi katika eneo la kaskazini,” anasema Homero Rosales. “Cha kusikitisha ni kuwa lazima utengane na familia
yako kwa miezi kadhaa kwenda kutafuta ajira, la sivyo wapendwa wako watakufa
njaa,” anasema. Homero ambaye ni baba wa watoto wanne anafanya kazi ya
kujenga mabomba ya mafuta katika mji wa Pecos uliyopo Texas Magharibi. “Mwanangu mkubwa alilazimika kuacha shule ili kufanya
kazi na mimi,” anaeleza. Wale ambao hawafanyi kazi ya ujenzi wa mabomba ya mafuta
wanafanya vibarua katika miji mingine au wanategea msaada wa serikali kwa jamii,
kununua chakula. “Watu wanaoishi maeneo ya kusini mwa Marekani
wanakabiliwa na viwango vya juu vya umasikini,” anasema Rakesh Kochhar,
mtafiti katika kituo cha utafiti cha Pew mjini Washington. Kituo hicho kinasema kiwango cha umasikini nchini Marekani
kimefikia asilimia 12.3 na takriban watu milioni 40 wameathiriwa nao. Watu masikini zaidi nchini Marekani wanaishi miji ya
Mississippi, Louisiana na New Mexico, wengi wao wana asili ya ‘Uhispania na Afrika,
ambao katika historia ya nchi hiyo wamekabiliwa na umasikini kwa muda
mrefu,” anasema Rakesh Kochhar. Miaka 13 iliyopita, Mji wa Escobares haukuwapo lakini mwaka
2005 ulitambuliwa kuwa moja ya miji nchini Marekani, kabla ya hapo watu
walioishi sehemu hiyo hawakuwa chini ya mamlaka yoyote ya mji. Baada ya Marekani kusikia kuwa mji wa karibu wa Rome
ulikuwa na mpango wa kunyakua sehemu ya Mji wa Escobares, mambo yalibadilika. Baadhi yao walizaliwa mjini humo na wengine wamepewa urai
wa Marekani lakini kuna wale ambao hawana “stakabadhi rasmi”
waliotoroka mauaji na utekaji nyara katika Jimbo la Tamaulipas. Ukiwa mgeni katika Mji wa Escobares ni vigumu kubaini kuwa
ni moja ya miji masikini nchini Marekani. Hakuna visa vya watu kuishi mitaani kama vile
vinavyoshuhudiwa mjini Los Angeles, au kukutana na watu wanaoishi katika hali
ngumu kutokana na ubaguzi wa rangi katika miji ya Detroit na Baltimore. Lakini watu wa Escobares wanaishi ndani ya mabaki ya treni
au trela ambayo yameguzwa kuwa nyumba, yanayoweza kuhamishwa kutoka sehemu moja
hadi nyingine.