*Walikuwa wakisafirishwa kwenda kwa walaji *Wataalamu wa afya waelezea madhara ya sumu LUHAGA MPINA na Gurian Adolf -Nkasi HALMASHAURI ya Wilaya ya Nkasi mkoani Rukwa, kwa
kushirikiana na Mamlaka ya Chakula na Dawa Tanzania (TFDA), imeteketeza tani
mbili za samaki waliohifadhiwa kwa kutumia sumu ya kuoshea mifugo aina ya DIP
ili wasiharibike wakati wanawasafirisha kuwafikisha sokoni. Sumu hiyo hutumika kwa kuulia kupe kwenye mifugo huku
ikitajwa ni hatari kwa afya za walaji. Akizungumza na waandishi wa habari jana wakati wa uteketezaji
samaki hao, Mkurugenzi wa Halmashauri ya Wilaya ya Nkasi, Missana Kwangula,
alisema kuwa walipata taarifa kutoka kwa raia wema juu ya mfanyabiashara wa
Kijiji cha Kalungu, mwambao mwa Ziwa Tanganyika kuhifadhi samaki kwa kutumia
sumu ili wasiweze kuharibika haraka. Alisema kuwa baada ya kupata taarifa hizo, wakishirikiana
na TFDA, walikwenda kufanya ukaguzi wa samaki hao na kubaini kuwa wamehifadhiwa
kwa kutumia sumu aina ya DIP ya kuulia kupe kwenye mifugo. Kwangula alisema walimkamata mtuhumiwa huyo ambaye ni Dernest
Batupu, na alipohojiwa alikiri kuwahifadhi samaki hao kwa kutumia sumu hiyo ili
wasiweze kuharibika haraka kwa sababu anawasafirisha mbali nchini Burundi kwa
biashara. Alisema kuwa mfanyabiashara huyo alikubali kulipa faini ya
shilingi milioni moja na samaki hao kuteketezwa na anatarajiwa kufikishwa
mahakamani wakati wowote. Kwangula alisema kuwa kwa mujibu wa Sheria ya TFDA namba 30
kifungu kidogo cha kwanza A, B na C ya mwaka 2003 inamtia hatiani
mfanyabiashara huyo kwa kutenda kosa hilo na ni lazima afikishwe mahakamani kwa
mujibu wa sheria. Mganga Mkuu wa Wilaya ya Nkasi, Hashimu Mvogogo,  alisema kuwa samaki wanaohifadhiwa kwa sumu
kama hao wana hatari kubwa kwa afya ya binadamu kwani watumiaji wa samaki hao
wanaweza kupata maradhi kama saratani na kuwa wao kama idara ya afya wanaiomba
jamii kuendelea kutoa taarifa juu ya wafanyabiashara wenye tabia kama hizo ili
kukomesha vitendo hivyo. Ofisa mazingira wa wilaya hiyo, Mayuma Zilantuzu, alitoa
wito kwa jamii kuwa makini juu ya matumizi ya samaki wakavu na kutoa taarifa za
haraka pale wanapohisi kuwa samaki wanaotumia huenda wana sumu ili hatua
zichukuliwe mara moja. UDHIBITI
WA SAMAKI WENYE SUMU Machi 12, mwaka huu Serikali ilitekekeza katika dampo la
Pugu, Dar es Salaam shehena ya samaki waliotoka China wakiwa kwenye kontena
lenye urefu wa futi 40 lililoingizwa nchini kwa njia zinazodaiwa za panya. Akizungumza baada ya kuteketezwa kwa samaki hao, Waziri wa
Mifugo na Uvuvi, Luhaga Mpina, alisema baada ya kufanyiwa vipimo, waligundulika
kuwa na kiwango kikubwa cha zebaki. “Wao (wamiliki) walipita kwa njia za panya hadi kufika hapa
nchini na baadaye kulitelekeza kontena na kufikia hatua ya kupigwa mnada,
ilitubidi kufanya vipimo vya ubora tukabaini kiwango cha zebaki kilikuwa PPB
690 wakati kiwango kinachoruhusiwa ni chini ya PPB 500. “Sumu nyingine tulizokuta ni DDT 2,4’ ambayo kiwango chake
kipo 19.4 wakati kinachotakiwa ni chini ya 10, na Methoxychlor imekutwa kiwango
cha 19.8 ilhali kiwango kinachotakiwa ni chini ya 10,” alisema.  Mpina alisema madhara ya sumu hizo yanaonekana baada ya
muda mrefu kupita na baadhi ya magonjwa ni saratani, matatizo katika mfumo wa
uzazi, kuzaliwa kwa watoto wenye upungufu wa akili na kusababisha vifo. Alisema kuwa mbali na madhara hayo ya kiafya, samaki hao
wanasababisha ushindani usio sawa sokoni na kwenda kupora ajira za Watanzania. Mpina alisema Sheria ya Uvuvi ya Mwaka 2003 na kanuni zake,
zinazuia mtu yeyote kuingiza bidhaa nchini bila kufuata taratibu zilizowekwa
hasa mazao ya uvuvi. Alisema umuhimu wa kusimamia na kufuata sheria ni kulinda
haki za walaji na afya zao, rasilimali za uvuvi za nchini zinakuwa endelevu kwa
kuvuliwa kwa njia zilizo salama, kulinda ajira za Watanzania na kulinda
biashara ya uwekezaji nchini.