Na NORA DAMIAN -DAR ES SALAAM KATIKA kukabiliana na uharibifu wa mazao ya misitu, Serikali imetangaza
kanuni mpya kuongeza usimamizi wa sheria kwa wanunuzi na wauzaji wa mazao hayo ikiwamo
mkaa na samani. Kwa mujibu wa kanuni hizo zilizotangazwa Mei 24 kupitia
Tangazo la Serikali namba 417, adhabu kwa atakayezikiuka ni faini ya Sh 500,000
hadi Sh milioni 12 au kifungo kati ya miezi sita hadi miaka mitano.  Akizungumza na MTANZANIA jana, Mkurugenzi wa Idara ya Misitu kutoka Wakala wa Huduma za Misitu (TFS), Arjanson Mloge, alisema Serikali inafanya hivyo kuzuia
uharibifu wa misitu. Alisema kuna maeneo ambayo yamesajiliwa na Serikali kwa ajili ya kuuza
mkaa au mazao mengine ya misitu na kushauri watu wanunue kwenye maeneo hayo.  “Sisi tunakemea wale watu wanaonunua kutoka kwenye maeneo ambayo
hayajasajiliwa. Hatuwakamati watu ili mradi tu wawe na risiti kutoka kwenye ‘selling
centre’ (maeneo ya mauzo yaliyosajiliwa).  “Mama wa nyumbani mahali anapokwenda kununua pawe pamesajiliwa, hata
hapa mjini ukiona mkaa uko mahali unauzwa ujue pamesajiliwa, kama
hapajasajiliwa ninashauri watoe taarifa,” alisema. Alifafanua kuwa hata magari yanayosafirisha mazao hayo hayatakamatwa
kama yamenunua kwenye maneo yaliyosajiliwa. Alisema kila wilaya imeainisha maeneo yanayofaa kuvunwa mkaa na kuna
watu wameomba na kupitishwa na kamati za uvunaji za wilaya na kupangiwa kiasi
cha magunia ya mkaa ya kuvuna.  “Kuna uharibifu wa misitu unasababishwa na watu ambao hawataki kufuata
taratibu zetu, mfano hawa watu wa pikipiki, yaani wanasababisha uvunaji
unakuwepo mahali popote pale kinyume cha mipango iliyowekwa na Serikali. “Kuwepo kwa bodaboda zinachukua mkaa mahali popote, zinasababisha kila
mtu anaingia msituni kitu ambacho ni kinyume na hatuwezi kusema wafanyakazi wa
misitu watakuwepo mahali pote kwa wakati mmoja. Ndiyo maana tunatumia njia
tofauti tofauti kuwaelimisha wananchi umuhimu wa rasilimali hii ya misitu,”
alisema. MAFUNDI SEREMALA Alifafanua kuwa mafundi seremala huwa wanasajiliwa na kwamba mtu
anayekwenda kununua samani anapaswa kuhakikisha anapatiwa risiti ya
mtengenezaji husika kwani ndiye anayepokea malighafi ya msituni.  “Sisi hatutakuuliza kama umenunua kitanda chako au umenunua milango,
tunachotaka uwe na risiti ya kule ulikonunulia ili tujue yule mtu
anayetengeneza anapata wapi malighafi. “Kitanda si mazao ya misitu ni kama vile umevaa gauni lako nije
nikuulize risiti ya pamba iliyotengeneza gauni lako, lakini ukiwa na ile risiti
ya kununulia gauni tutajua umelinunua kwa nani na tutakwenda kuangalia yule mtu
kama ana leseni, ndiyo vitu ambavyo tunahimiza,” alisema. ADHABU, MAKATAZO Kwa mujibu wa
kanuni hizo ambazo Mtanzania imeziona, katika uzalishaji mkaa atakayebainika
kuzalisha kinyume cha sheria atawajibika kulipa faini Sh milioni 1 hadi Sh
milioni 3 au kifungo miezi sita hadi mwaka mmoja au adhabu zote kwa pamoja. Kulingana na
kanuni hizo, ofisa aliyeidhinishwa anaweza kuingia wakati wowote katika majengo ya
kuhifadhi, kuuza jumla au rejareja biashara ya magogo, mbao, miti au mkaa kwa ajili ya ukaguzi na ukimzuia
unaweza kutozwa faini Sh milioni 1 hadi Sh milioni 2 au kifungo mwaka mmoja
hadi miwili. Atakayebainika
kusafirisha magogo, mbao au mkaa kwa
matumizi ya nyumbani, atatakiwa kuonesha risiti
inayoonesha kuwa alinunua kutoka kwa muuzaji aliyesajiliwa.   Pia atakayebainika
kuuza mazao ya misitu kama vile magogo, mbao, miti au mkaa katika maeneo
yasiyosajiliwa atawajibika kulipa faini Sh milioni 5 hadi Sh milioni 10 au
kifungo miezi sita hadi 10. Kwa mujibu wa
kanuni hizo, mtu yeyote ambaye anataka kukata miti kwa ajili ya magogo au
uzalishaji wa mkaa kutoka shamba binafsi kwa ajili ya matumizi ya nyumbani atatakiwa
kupata kibali kutoka kijiji au kwa Ofisa
Mtendaji wa Mtaa. Mtu yeyote
ambaye anataka kukata miti kwa ajili ya maandalizi au matumizi mengine ya ardhi
atatakiwa kupata kibali kutoka kwa Meneja wa Misitu wa Wilaya baada ya idhini ya
Kamati ya Wilaya ya Mavuno ya Mazao ya Misitu. Mtu yeyote
anayevunja kanuni hiyo katika kesi ya shamba la kuanzia ekari moja hadi ekari 50
atawajibika kulipa faini Sh milioni 3 hadi Sh milioni 5 au kifungo mwaka mmoja hadi
miaka miwili au adhabu zote kwa pamoja. Ikiwa ni
shamba la zaidi ya ekari 50 muhusika atawajibika kulipa faini Sh milioni 10 hadi Sh
milioni 12 au kifungo miaka miwili hadi miaka mitano au adhabu zote kwa pamoja. Uuzaji wa mkaa nje bila kuwa na
kibali halali kilichotolewa na waziri atawajibika kulipa faini Sh milioni 5
hadi Sh milioni 10 au kifungo mwaka mmoja
hadi miaka mitano. Usafirishaji
wa mazao ya misitu kama vile magogo, mbao, miti na mkaa kwa madhumuni ya kibiashara utafanyika
kuanzia saa 12 asubuhi hadi saa 12 jioni kwa njia zilizoainishwa katika kibali
cha usafirishaji. MATUMIZI YA MKAA Ripoti ya mazingira ya mwaka 2014 inaonesha Mkoa wa Dar es Salaam
unaongoza kwa matumizi ya nishati ya mkaa ambapo hutumia tani 500,000 kwa
mwaka. Ripoti hiyo pia inaonyesha hekta 372,000 za misitu hukatwa nchini kwa
mwaka na asilimia 70 ya nishati hiyo unatumika Dar es Salaam tofauti na
vijijini ambako wengi wanatumia kuni zilizokauka na kuanguka zenyewe. Pia ripoti ya Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS) inaonesha zaidi ya
asilimia 73 sawa na familia nane kati ya 10 wanatumia mkaa kama chanzo cha
nishati kwa ajili ya kupikia. Juni mwaka jana wakati wa kilele cha maadhimisho ya Siku ya Mazingira
Duniani, Waziri wa Nchi, Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira),
January Makamba, alisema zaidi ya asilimia 90 ya Watanzania wanatumia kuni na
mkaa na kati ya asilimia 70 hadi 80 ya miti hukatwa kwa ajili hiyo. Alisema kama hazitafanyika jitihada za makusudi baada ya miaka 20 hata
mkaa ulioko sasa hautakuwepo na nishati ya kupikia inaweza kuwa ghali zaidi
kuliko vyakula. Kwa mujibu wa waziri huyo, asilimia 61 ya nchi imeathiriwa na jangwa
kutokana na ukataji miti na hali ni mbaya huku akisema kuwa mkaa hatutaushinda
kwa virungu au amri bali kwa kuweka mazingira ya nishati mbadala
itakayopatikana kirahisi na kwa gharama nafuu. Hata hivyo Waziri Makamba alisema wako kwenye mchakato wa kuandaa
kanuni ambazo zitapiga marufuku matumizi ya mkaa na kuni kwa taasisi
zinazolisha watu zaidi ya 300.