MWANDISHI
WETU-BIHARAMULO KAMATI ya
Kudumu ya Bunge ya Uwekezaji na Mitaji ya Umma (PIC), imeridhishwa na maendeleo
ya mgodi wa Stamigold, baada ya uongozi wake mpya kuweza kupunguza kwa kiasi
kikubwa gharama za uendeshaji. PIC
ilikutana na uongozi wa mgodi huo Oktoba 30 jijini Dodoma na Novemba 17 mwaka
huu, kamati hiyo ikatembelea mgodi huokujionea hatua ambazo zimefi kiwa. Katika
ziara hiyo, kamati iliambatana na Waziri wa Madini, Doto Biteko, Kamishna wa Madini
Mhandisi David Mulabwa, Mkurugenzi wa Sera na MipangoWizara ya Madini,
Augustine Ollal, Mwenyekiti wa Bodi ya Wakurugenzi ya Shirika la Madini la
Taifa (STAMICO), Meja Jenerali (Mstaafu) Michael Isamuhyo, Kaimu Mkurugenzi
Mtendaji wa STAMICO, Dk.
Venance Mwasse na Mkuuwa Wilaya ya Biharamulo, Saada Malunde. Akitoa
taarifa kwa kamati hiyo, Mkuu wa Mgodi wa Stamigold, Mhandisi Gilay Shamika,
alisema menejimenti ya mgodi huo imefanya uchunguzi wa kimaabara ili kujua uwepo
wa dhahabu katika sampuli vya mgodi huo. Alisema
kwa mujibu wa uchunguzi uliofanywa kwenye maabara ya The African Minerals and
Geo-sciences Centre (AMGC) zamani SEAMIC mwaka 2018, imebainisha uwepo wa
wastani wa wakia 200,000 za dhahabu kutoka kwenye
bwawa la visusu (Tailings Storage Facility) lenye ujazo wa tani 8,600,000. Shamika
alisema kwa sasa, mgodi umeshandaa Mpango wa Biashara mahususi kwa ajili ya
kuchenjua visusu hivyo. “Mpango
huo unaelezea makadirio ya mapato yatakayopatikana, gharama na faida zitakazotokana
na mradi huo. “Visusu
hivyo vinakadiriwa kuwa na thamani ya dola za Marekani milioni 260 na vinaweza kuchenjuliwa
kwa miaka saba kulingana na tafi ti mbili tofauti zilizofanyika
kwa wakati tofauti ili kujiridhisha na makisio hayo,” alisema
Shamika. Shamika
alisema katika mwaka wa fedha wa 2018/19 jumla ya wakia 13,194.58 za madini ya
dhahabu na wakia 1,813.57 za madini ya fedha zenye
thamani ya Sh bilioni 38.3 zimezalishwa na kuuzwa na mgodi huo. Alisema
mpango wa mgodi ni kuzalisha wastani wa wakia 1,200 kwa mwezi (sawa na wakia
14,400 kwa mwaka) ili kukidhi gharama za uendeshaji na kupata faida katika mwezi
husika. “Kwa
mwaka wa Fedha 2018/19 mgodi ulivuka malengo kwa kuzalisha wakia 15,008.15
ambapo wakia 13,194.58 zilikuwa za madini ya dhahabu na wakia 1,813.57 za
madini ya fedha zote zenye thamani ya Sh bilioni 38.4,” alisema Shamika. Alisema
uongozi wa STAMIGOLD umeendelea kupunguza gharama za uzalishaji na uendeshaji
wa mgodi ambapo zimepungua kutoka wastani wa dola za
Marekani (1,800 kwa wakia moja katika kipindi cha Januari hadi Machi, 2018 na
kufi kia wastani wa USD 940.14 kwa wakia moja katika kipindi cha Julai 2018
hadi Juni, 2019. Alisema
mgodi unaingia gharama kubwa za uendeshaji kutokana na matumizi ya nishati ya mafuta. “Mgodi
unatumia wastani wa lita 15,000 za mafuta kwa siku ili kukamilisha shughuli za
utendaji za kila siku. Matumizi hayo ya mafuta yanaugharimu
mgodi takriban Sh bilioni 1 kwa mwezi,” alisema Shamika. ma mpango
wa kuunganishiwa umeme utakapokamilika, gharama za umeme zinatarajiwa kupunguza
kwa Sh milioni 700 kwa mwezi. KAMATI
YAWAVULIA KOFIA Katika
maazimio ya kamati na mgodi yaliyofanywa Novemba 18 mjini Geita, kamati hiyo
pamoja na kuonyesha kuridhishwa kwake na hatua zilizopigwa na mgodi, pia ilitoa
maagizo kwa uongozi wa mgodi huo ambao unamilikiwa na Serikali na kuendeshwa na
Watanzania kwa asilimia 100. Kamati
hiyo chini ya Mwenyekiti wake, Dk. Raphael Chegeni na Makamu Mwenyekiti,
Zainabu Vullu, pamoja na mambo mengine waliwataka wafanyakazi kujituma zaidi
ili kuhakikisha wanafi kia malengo waliyojiweka. “Kamati
pia itatoa ushirikiano kila inapohitajika,”alisema Dk. Chegeni. Pia
kamati hiyo ilitaka uchimbaji na utafi ti kwenye mgodi huo ufanyike kwa pamoja
na ilipongeza hatua ya kupunguza gharama za uendeshaji wa mgodi huo ambao kabla
ya uongozi mpya zilikuwa juu hadi Serikali ikafi kiria kuufunga. Kamati
pia ilitaka utekelezaji wa mradi wa visusu, ili fedha za dola za Marekani
milioni 260 zipatikane kama ambavyo inakadiriwa na wataalamu wa mgodi huo kuwa mradi
huo utaingiza fedha hizo. Ilitaka
pia baada ya utafi ti kukamilika kuwe na eneo jingine zaidi la kuchimba madini
hayo ya dhahabu tofauti na lile ambalo sasa linachimbwa. “Kuhusu
kuuza madini kwenye soko la ndani, mjitahidi hilo liwe limeanza kutekelezwa
kabla ya mwisho wa Januari,”alisema. BITEKO
ANAVYOUKUBALI UONGOZI
STAMIGOLD Septemba
19 mwaka huu, Waziri Biteko alitembelea mgodi huo wa Stamigold Biharamulo
ambapo alieleza kuridhishwa kwake na unavyoendeshwa na uongozi huo mpya. “Kwanza
wameshusha sana gharama za uendeshaji, mwanzo walikuwa wanazalisha wakia moja kwa
dola za Marekani 1,800 na kuiuza kwa dola 1,223, sasa uzalishaji wa wakia moja
umeshuka mpaka dola 940. “Tunaamini
wataishusha pia mpaka ifi ke 800 ndipo ambapo tunaweza kupata faida kubwa,
lakini wamefanya kazi kubwa kuhakikisha uhai wa mgodi unaweza kuendelea. “Moja ya
hoja inayofanya uendeshaji kuwa juu ni matumizi ya mafuta, tunatumia zaisi ya
Sh bilioni moja kwa mwezi kwaajili ya mafuta, tukipata
umeme gharama itashuka, tutakuwa tunatumia Sh milioni 300,
tutakuwa tumeokoa karibu Sh milioni 700. “Wizara
ya Madini imeshazungumza na Wizara ya Nishati na kabla ya hapo wakati ikiwa ni
wizara moja (Wizara ya Nishati na Madini), mchakato uliokuwepo ni umeme
unaotoka Rusumo kwenda Geita tupate line yetu ya megawati tatu ambayo
itasambaza umeme kwenye mgodi huu na kushusha gharama za uendeshaji, mradi huu (wa
umeme) unakamilika mwakani. “Kwa
wafanyakazi wa mgodi jitihada zao za kupunguza gharama za uendeshaji na kuanza
kupata faida, imani yetu ni kwamba wataendelea kuwa waaminifu, tufanye mgodi
huu wa Watanzania uwe mfano, tuondoe aibu kwamba Watanzania wakipewa kitu
wakisimamie wenyewe kinawafi a mikononi mwao,” anasema Biteko. Akizungumzia
mgodi huo ulivyokuwa kabla kuja kwa uongozi mpya, Biteko anasema “Stangold ilikuwa
na historia mbaya sana, mgodi huu ulikuwa shamba la bibi na watu walikuwa
wanaiba bila aibu na gharama inabeba Serikali. Gharama
ya mafuta na kemikali ilikuwa inaongezwa mara dufu. “Serikali
iliwekeza Sh bilioni 20 za kuendeleza mgodi lakini matokeo yake mgodi
ukazalisha madeni ya Sh bilioni 63 baada ya ukaguzi ikawa Sh bilioni
45. “Ilifi ka
mahali tukapeleka kwa Rais ombi kutaka mgodi huo uvunjwe, tulisema labda pepo
hili linaloitwa Stamigold labuda lifutwe. Tukaleta
timu ya kwanza ikakubali, bahati nzuri Stamico wakajiongeza wakabadili
uongozi. “Tulivyoleta
timu ya pili kukagua tukakuta hali imekuwa angalau nzuri, uzalishaji wa wakii moja
umeshuka kutoka dola za Marekani 1,800 hadi 940, tunataka ishuke mpaka 800,”anasema
Biteko. CHIMBUKO
LA STAMIGOLD Mgodi
awali ulikuwa ukimilikiwa na Kampuni ya Pangea Minerals, kupitia African Barrick
Gold na Januari 2014 Shirika la Madini la Taifa (Stamico) lilikabidhiwa mgodi
likiwa na hisa asilimia 99.99 na Msajili wa Hazina asilimia
0.11. Stamigold
ambayo ni kampuni tanzu ya Stamico, ni ya kitaifa inayokuwa, iliyolenga
kuzalisha dhahabu kwa gharama nafuu na kuongeza rasilimali ya muda mrefu wa
uwezekano wa biashara huku ikitengeneza fursa za ajira na kuwashirikisha wadau
wote kwa maendeleo ya taifa. Dira yake
ni kuwa wazalishaji maarufu wa dhahabu kwa lengo la kuchangia katika uchumi wa
taifa na kuwa mfano wa kuigwa sekta ya madini.