KIGALI, RWANDA WAKATI nchi
ya Urusi ikiahidi kusaidia baadhi ya mataifa ya Afrika kujenga uwezo wake wa
kutumia teknolojia ya nyukilia, msimamo huo umepingwa na viongozi wa upinzani
nchini Rwanda . Hayo
yamejitokeza katika mkutano baina ya Urusi na wakuu wa mataifa 40 ya Afrika
uliomalizika huko Sochi nchini Urusi. Rwanda ni
miongoni mwa mataifa yanayotarajiwa kunufaika kwa ushirikiano huu. Hata hivyo,
kumezuka sauti ya pingamizi kutoka ndani ya nchi hiyo. Kiongozi wa
chama cha upinzani cha Green nchini Rwanda, Frank Habineza amepinga mpango wa
nchi yake kujenga kiwanda cha nyuklia kwa ushirikiano na Urusi akisema utakuwa
na athari mbaya kwa wananchi. Akizungumza
na BBC, Habineza amesema wao hawakuunga mkono ushirikiano huo baina ya serikali
ya Rwanda na Urusi kutokana na athari zake. “Kulikuwa
na mapatano ya Vienna kuhusu maswala ya nyuklia, na wakati huo huo Rwanda
ilisaini mapatano mengine na Urusi kuanzisha kiwanda cha nyuklia hapa Rwanda.
Mapatano ya Vienna yalikuwa kama kupalilia njia ya hayo ya Urusi kuanza
kutekelezwa.” “Bungeni
sisi hatukupigia kura mswada huo kwa sababu tuliona kwamba bado ni mapema kwa
nchi ya Rwanda kujiingiza katika kuidhinisha matumizi ya nishati ya nyuklia kwa
sababu sehemu zote kulikojengwa nyuklia kumekuwa na athari mbaya kwa wananchi
na kwa mataifa yenyewe” amefafanua. Kiongozi
huyo wa upinzani ametaja mfano wa nchi ya Ukraine ambako kiwanda cha nyuklia
kililipuka na kuathiri nchi jirani ya Sweden. Frank
Habineza ni mbunge katika bunge la taifa, na chama chake cha Green kina uwakilishi
wa viti viwili tu bungeni. Muswada huo
wa ujenzi wa nguvu za nyuklia ulipitishwa bungeni Rwanda isipokuwa pingamizi lilitolewa
na wabunge wawili tu ambao hawakuunga mkono. Mwaka jana
Rwanda na shirika la nyuklia la Urusi la ROSATOM walitia saini makubaliano ya
ujenzi wa nishati ya atomiki. Rwanda
inasema teknolojia ya nyuklia itaifaa kwa matumizi ya kutengeneza nishati, dawa
na matumizi mengine ya amani. Habineza
ameeleza kwamba njia mbadala zipo. “Bado
Rwanda inaweza kupata nishati kutokana na mito iliyopo nchini au nishati ya
miale ya jua, kumbuka pia kwamba Rwanda ina gesi ya kutosha”. Kwa mujibu
wa ripoti ya IAEA ya mwaka 2015, zaidi ya nchi 30 duniani, theluthi moja
zikitoka Afrika zinajiandaa kuanzisha mipango ya nyuklia kwa ajili ya kuzalisha
umeme kwa usaidizi wa wataalamu kutoka Urusi. Kampuni ya
Urusi, Rosatom, imeshauriana na kuingia katika mikataba ya makubaliano na
serikali kadhaa barani Afrika katika miaka ya hivi karibuni katika kuidhinisha
matumizi ya nishati ya nyuklia. Mwaka jana
kampuni hiyo ilitangaza kwamba imesaini makubaliano (MOU) na serikali ya Rwanda
kupitia wizara yake ya miundo mbinu kushirikiana katika matumizi ya amani ya
nishati ya atomiki. Makubaliano
hayo yaliidhinishwa kwa misingi ya ushirikiano wa pande mbili kujenga miundo
mbinu ya nyuklia Rwanda na miradi mingine inayotokana na teknolojia ya nyuklia
kama ilivyo kwa Uganda hivi sasa katika sekta zikiwemo za afya na hata ukulima. Kenya,
Afrika kusini na Nigeria ni miongoni mwa mataifa mengine ya Afrika yalio na
ushirikiano na Urusi katika kuidhinisha miradi ya matumizi ya nishati ya
nyuklia.