LONDON, UINGEREZA  UCHAGUZI
uliofanyika juzi nchini Uingereza na ambao ulionekana ni vigumu kutabiri
matokeo yake, hatimaye chama cha Conservative kimeshinda kwa kupata viti zaidi
ya 364 kati ya 650 kuliko ilivyotarajiwa na hivyo kuwaacha wengi katika hali ya
mshangao. Chama hicho
ambacho kilitikiswa ndani ya bunge kutokana na hoja ya Brexit kabla ya
kuitishwa kwa uchaguzi huo  pia
kimenyakua ngome muhimu zilizokuwa zikishikiliwa na chama pinzani cha Labour. Wakati
Labour kikionekana kupoteza viti 59 chama cha Conservative kimeongeza viti
vipya 47 na Scottish National Party  (SNP) kikijinyakulia viti 48 kati ya hivyo 13
vikiwa vipya. Kiongozi wa
chama cha Conservative, Boris Johnson amewashukuru wapiga kura wa Uingereza kwa
kushiriki kwa wingi katika uchaguzi huo. Akizungumza
na vyombo vya habari muda mfupi baada ya chama chake kushinda Jonhson amesema
hatua hiyo inaipatia serikali mpya fursa ya kuheshimu maamuzi ya kidemokrasia
ya raia wa Uingereza ili kuliimarisha taifa hilo. Chama cha
Johsnon kilihitaji kujipatia viti 326 ili kutangazwa kuwa mshindi lakini
kimepitisha idadi hiyo na kufikia viti 364. Waziri huyo
mkuu amesema uamuzi huo unampatia jukumu la kufanikisha Brexit na kuiondoa Uingereza
katika muungano wa Ulaya. ”Zaidi ya
yote nataka kuwashukuru watu wa taifa hili kwa kujitokeza kupiga kura ya
Disemba ambayo imebadilika na kuwa ya kihistoria, ambayo inatupatia sisi kama
serikali mpya fursa ya kuheshimu uamuzi wa kidemokarsia wa raia wa
kulibadilisha taifa hili na kuonyesha uwezo wa raia wa taifa hili”. Johnson
amesema atafanya kazi ‘usiku na mchana’ ili kuwalipa wapiga kura waliomuonyesha
uaminifu baada ya kukisadia chama chake cha Conservative kupata ushindi wa
kihistoria. Huku ikiwa imesalia maeneo mawili ya bunge kutangazwa
, chama cha Coservative kina wingi wa viti 76. Akiungumza
mjini London , waziri mkuu Johnson alisema kwamba ni jukumu lake kuindoa
Uingereza katika muungano wa EU . “Raia
wanataka mabadiliko” , alisema, ”hatuwezi kuwavunja moyo na hatutawavunja ” Hatua hiyo
inajiri muda mchache baada ya mpinzani mkuu wa Jonson, Jeremy Corbyn kusalimu
amri na kusema kwamba hatokiongoza tena chama hicho katika uchaguzi mkuu ujao. Uamuzi huo
wa Corbyn unajiri huku chama hicho kikikabiliwa na matokeo mabaya zaidi ya
uchaguzi katika miongo kadhaa. Fay Jones ,
Virginia Crosbie na Sarah Atherton atawakilisha chama cha Conservative katika
eneo la West Minister Chama cha Labour
kimepoteza viti kaskazini mwa England , Midlands na Wales yakiwa ni maeneo yaliyopiga
kura ya Brexit katika kura ya maoni ya 2016. Labour inatarajiwa kushinda viti 61 ikiwa ni chini
ya viti ilivyoshinda 2017 imedaiwa. Baadhi ya
maeneo bunge kama vile Darlington ama Workington , kaskazini mwa England
yataongozwa na mbunge wa Chama cha Conservative kwa mara ya kwanza katika
miongo kadhaa- ama katika matukio ya Bishop Auckland na Blyth Vally kwa mara ya
kwanza tangu viti hivyo kubuniwa. Lakini Labour
kimeshinda kiti cha eneo bunge la Putney, kusini magharibi mwa London kutoka
kwa Conservative. Chama cha
Uskochi cha kitaifa kimepata ushindi wake wa kwanza, kikishinda eneo bunge la
Rutherglen na Hamilton magharibi kutoka kwa chama cha Labour na Angus kutoka
kwa Conservative. Imebainika
kwamba Conservative watapata wabunge 357 ikiwa ni wabunge 39 zaidi ya uchaguzi
wa 2017 kura zote zitakapohesabiwa. Chama cha Labour
kitajipatia wabunge 201, SNP wabunge 55 , Liberal Democrats 13, Plaid Cymru 4
The Greens 1 brexit Party 0. Ongezeko la
wastani katika kura ya chama cha Conservative ni asilimia 2 ikiwa ni pointi
moja ya kilichotarajiwa katika kura hiyo. Kura ya
chama cha Labour ilipungua kwa asilimia 9 kulingana na utabiri wa matokeo ya
kura hiyo yasio rasmi. Nchini
Uskochi, kumekuwa na ongezeko la asilimia 9 katika chama cha kitaifa cha
Uskochi – ikiwa ni kiwango cha chini ya ilivyotabiriwa kwa asilimia 13 lakini
SNP kinaelekea kushinda viti 55. Waziri wa
masuala ya ndani wa chama cha Conservative, Priti Patel alisema kwamba serikali
itahakikisha Brexit inafanyika kwa haraka kabla ya Krisimasi kupitia
kuwasilisha miswada iwapo serikali yake itarudi mamlakani. Mbunge wa
zamani wa Conservative, Sir Alan Duncan ambaye amekuwa mkosoaji mkubwa wa Boris
Johnson amesema kwamba waziri mkuu huyo sasa ndiye mwanasiasa mwenye umaarufu
mkubwa Uingereza na kwamba uchaguzi huo umethibitisha hilo. Mgogoro
ulikuwa tayari umezuka katika chama cha Labour kuhusu ni nani anayefaa
kulaumiwa kutokana na matokeo mabaya kuwahi kutokea katika miongo kadhaa. Ilikuwa ni
siku mbaya kwa chama cha Labour huko Wales na hususan eneoa la Kaskazni Mashariki. Mwenyekiti
wa Labour, Ian Lavery ambaye alihifadhi kiti chake kwa uchache wa kura
alizopata awali amesema kwamba amesikitishwa na wapiga kura katika ngome za
chama cha Labour wanaomboleza kuhusu msimamao wa Brexit wa chama hicho. Kansela  kivuli John McDonald aliambia BBC kwamba
matokeo ya kura yasio rasmi yalikuwa yanasikitisha kwa Labour. ”Nilidhania
ushindani utakuwa wa karibu mno” , alisema na kulaumu kile alichokitaja kuwa
uchaguzi wa Brexit. Baadhi ya
wagombea wa Labour wamekosoa uongozi wa Corbyn . Gareth Snell
alisema alitarajia kupoteza kura ya Stoke Central kwa chama cha Conservative na
 alimtaka Corbyn na McDonald kuondoka
lakini pia akawalaumu wanachama wa chama hicho wanaopinga Brexit kwa kukisukuma
sana chama hicho. Ofisi ya
waziri mkuu katika taarifa yake imesema kwamba iwapo matokeo hayo yasio rasmi
yatathibitishwa na Johnson kurudi uongozini kutakuwa na mabadiliko machache ya
baraza la mawaziri siku ya Jumatatu. Muswada wa
makubaliano ya kujiondoa utakaorahisisha kuondoka kwa Uingereza Januari 31
utasomwa kwa mara ya pili katika bunge Disemba 20. Mabadiliko
makubwa ya baraza la mawaziri yatafanyika mwezi Februari, baada ya Uingereza
kuondoka EU huku taarifa ya bajeti ikitolewa mwezi Machi. Huu ni
uchaguzi wa Uingereza wa tatu chini ya miaka mitano na wa kwanza kufanyika mwezi
Disemba katika kipindi cha miaka 100 na umetawaliwa na kura ya maoni ya 2016 ya
kuondoka katika muungano wa Ulaya. Wakati wa
kampeni Johnson aliahidi kuiondoa Uingereza EU kufikia Januri 31, 2020 iwapo
angepata wingi wa kura. Chama cha Labour
 kilifanya kampeni ya kuongeza matumizi
katika huduma za umma mbali na katika vituo vya afya. Chama cha
Liberal Democrats kiliahidi kufutilia mbali Brexit iwapo kiongozi wake Jo
Swinson angechaguliwa kuwa waziri mkuu, lakini kura ya maoni ilitabiri kwamba
ufuasi wao utapungua wakati wa kampeni. Chama cha
kitaifa cha Uskochi kilisema kwamba uungwaji mkono wao utaashiria kura ya maoni
ya pili kufanyika. Kiongozi wa
SNP Nicola Sturgeon alituma ujumbe wa twitter akisema kuwa kile kinachoonekana
kuwa ‘kikubwa ni kidogo’. Caroline
Lucas ambaye matokeo hayo yanaonyesha kwamba anatarajiwa kuwa mbunge wa pekee
wa chama hicho cha Green Party , alituma ujumbe katika twitter akisema: “Iwapo
matokeo haya ni ya kweli basi ni pigo kubwa kwa hali yetu ya hewa kwa kizazi
kijacho na demokrasi yetu”. Kiongozi wa
chama cha Liberal Democrat,  J Swinson
amesema kwamba atajiuzulu baada ya kupoteza kiti chake kwa chama cha SNY kwa
kura 149. Swinson
ambaye alianza kampeni akisema huenda akawa waziri mkuu mpya wa Uingereza
alijipatia kura 19,523 ikilinganishwa na kura 19,672 za mgombea wa chama cha
SNP Amy Callaghan katika eneo la Dunbartonshire mashariki. Sir Ed Davey
na Barones Sal Brinton watakuwa kaimu viongozi wa chama hicho , wakati huu
ambapo sio mbunge tena. Swinson
alisema matokeo ya uchaguzi huo yataleta aibu kwa wengi.  Chini ya
sheria za chama chama cha Liberal Democrat ni sharti kiwe na kiti kimoja
bungeni.