*Kwa wanaotumia
zaidi ya mara moja kupata saratani *Vikombe vya
plastiki navyo vyatajwa, mtaalamu aonya Bakari Kimwanga-DAR ES SALAAM MATUMIZI ya
chupa za maji kwa zaidi ya mara moja na vikombe vya plastiki  ni hatari kwa afya ya binadamu imeelezwa. Tahadhari hiyo,
imekuja wakati jamii ikitumia chupa  za
maji kwa kuendelea kuhifadhia maziwa, juisi na hata maji mengine kwenye
majokofu. Tahadhari hiyo,
ilitolewa mwishoni mwa wiki Dar es Salaam na Mkurugenzi wa Mafunzo, Utafiti na
Takwimu wa Wakala wa Usalama na Afya Mahali pa Kazi (OSHA), Joshua Matiko
alipokuwa akizungumza na wanachama wa Jukwaa la Wahariri Tanzania (TEF). Alisema hatua ya
kutumia chupa ya maji kwa zaidi ya mara moja, ni hatai kwa afya kwani chupa
hizo watu hushindwa kuzielewa kwa kuwa zipo za daraja la kwanza na pili. “Matumizi ya
chupa za maji zaidi ya mara moja ni hatari kwa afya ya binadamu. Ukiangalia
chupa tunazotumia za kawaida ambazo hutakiwa kutumika si zaidi ya mara moja. “Kwa mfano wapo
wanaozitumia kwa ajili ya kujaza maji, kuweka maziwa,kisha kuhifadhi kwenye
majokofu. Hili ni jambo la hatari kwa afya na ukitumia kwa matumizi tofauti
kuna hatari ya kupata saratani. “Lakini pia kwa
jamii zetu, wapo ambao pia hupenda kutumia vikombe vya plastiki nalo ni jambo la
hatari. Ukiangalia vizuri kikombe cha plastiki kama utaweka kitu cha moto,
kinalainika, kama utakitumia kwa muda mrefu hutoa kama nyuzinyuzi ina maana ile
plastiki iliyokuwapo imeshaunguzwa, sasa unakwenda kuzalisha sumu,kisha watu
huingiza mwilini kwa kuila.  “…si hilo tu nimetembelea maeneo mbalimbali na
kufanya mahojiano, hata viti wanavyokalia wanahabari kwenye majukumu yao ni
hatari kwa afya. “Wengi
tunakumbuka kuangalia maelekezo ya vinywaji mfano maji ya chupa ila hatujali
kuangalia ni aina gani ya plastiki iliyotunza hayo maji. Aina za plastiki
zinaonyeshwa kwa kitu kinachojulikana kama resin identification code.  “Katika kila
plastiki unakuta alama ya pembe tatu yenye namba kati ya moja hadi saba au
maneno  Pete, HDPE, PVC katikati ya alama
hiyo ya pembetatu.  Alama hii ndiyo
inakujulisha ni aina gani ya plastiki iliyotumika. mara nyingi inakua chini
kwenye kitako cha chupa au kifungashio. “Ila kwa ufupi
unashauriwa kuepuka plastiki aina ya namba 3, 7 na 6. Wakati huo aina namba 1,
2,4 na 5 ni salama japo zinahitaji uangalifu unapowekea kitu cha moto au
kupigwa na jua,” alisema  Kutokana na hali
hiyo, alisema wao kama OSHA wana wajibu pia katika ukaguzi wao mahali pa kazi
kuhakikisha kama mwajiri anatoa chai kwa watumishi basi ahakikishe kuna kuwa na
vikombe vyenye ubora ili kulinda afya ya mfanyakazi wakati wote. Alisema wakala
huo, umekuwa wakifanya tafiti mbalimbali na umefanikiwa kuajiri wataalamu wa
fani mbalimbali kama lengo la kulinda jamii 
hasa mahali pa kazi kwenye taasisi za serikali, viwandani na hata
makampuni binafsi. “Si hilo tu, kwa
mfano ninyi  ni wanahabari mnapokuwa
vyumba vya habari tunaangalia usalama wenu, ikiwamo mwanga je hauna madhara
pindi unapoona hilo huwa tunachukua hatua pia.  Alisema katika
kutekeleza malengo na dira ya Serikali, ilikuja na mkazo katika suala la
kuimarisha uchumi ili kuwaondoa Watanzania kutoka katika kipato cha chini na
kuwapeleka katika kipato cha kati kupitia uchumi wa viwanda. “Ujenzi wa
miundombinu na miradi mikubwa ya umeme kama Kinyerezi na mradi wa umeme wa
Nyerere ambao unajengwa katika maporomoko ya Mto Rufiji pamoja na kuimarisha
miundombinu katika viwanja vya ndege nchini.  “OSHA imekuwa
ikiisaidia Serikali  kutoa huduma ya
mafunzo na vifaa kinga kwa wajasiriamali wadogo na wa kati bila kuchangia
gharama yoyote. Kwa mfano mwaka 2015/16, tulitoa mafunzo kwa wadau 3,494,
lakini idadi hiyo iliongezeka hadi kufikia 4,005 na 6,477  miaka 2016/17 na 2017/18,” alisema Naye Kaimu
Mtendaji Mkuu wa OSHA, Khadija Mwenda, alisema suala la kuangalia suala mahali
pa kazi wamekuwa wakiifanyakazi hiyo kwa lengo la kulinda afya za watumishi wa
umma na sekta binafsi. Alisema
wanatambua sasa yapo mazingira ambayo si salama kwa wafanyakazi jambo ambalo
wamekuwa wakifanya ukaguzi wa mara kwa mara kwa kushtukiza . KAULI ZA WATALAAMU Mhadhiri na
Mtafiti wa Chuo Kikuu Cha Tiba Muhimbili (MUHAS), Hussein Mohammed, hivi
karibuni alinukuliwa akisema plastiki ina madhara mengi katika afya ya
binadamu. “Tatizo ni
kwamba plastiki inachukua muda mrefu kuonekana madhara yake katika mwili wa
binadamu. Ukiingiwa na athari za plastiki ukiwa mtoto unakutana na madhara yake
ukiwa mtu mzima,” alisema  Aliyataja baadhi
ya madhara ya kiafya yatokanayo na plastiki kuwa ni pamoja na kusababisha
saratani, matatizo katika mfumo wa hewa na kusababisha matatizo katika mfumo wa
uzazi.  Alisema matatizo
mengine huwezi kusema moja kwa moja yanatokana na matumizi ya plastiki, lakini
kwa mujibu wa sayansi na tafiti zilizofanywa, plastiki ina madhara mengi
yanayosababisha magonjwa hayo na kuna uhusiano mkubwa wa plastiki na maradhi
hayo. Agosti, mwaka
huu, Shirika la Afya Duania (WHO), ililieza kupitia tafiti yake ya athari za
uchafu wa chembechembe za  plastiki kwa
binadamu kwa kusema plastiki zimepatikana katika mazingira ya viumbe vya
baharini, majitaka na majisafi, chakula na hewa na maji ya kunywa iwe ya chupa
au bombani. Utafiti huom
ulieleza kwa kawaida chembechembe hizo za plastiki ni zile ambazo ni chini ya
milimita tano kwa urefu na idadi kubwa hupatikana katika maji ya kunywa
vikitokana na vipande vidogo vya chupa za plastiki za maji. Kutokana na hali
hiyo, shirika hilo lilisema uwepo wa chembechembe hizo hauhatarishi afya kwa
viwango vya sasa lakini utafiti zaidi unahitaji Akizungumza
hilo, Bruce Gordon kutoka Kitengo cha Afya ya Umma, WHO alisema sasa hatari
kubwa kuliko chembechembe hizo, ni maji yasiyo safi na salama huku yakiathiri
watu bilioni mbili duniani kote na kusababisha vifo vya watu milioni moja kila
mwaka.  Alisema
mwarobaini wa suala hilo ni kuweka mifumo bora ya kuchuja maji na hivyo
kupunguza uchafuzi wa plastiki ndogondogo kwa asilimia 90. Dk. JOHN POSITIVE HEALTH AND WELLNESS Naye taarifa
iliyochapishwa katika Mtandao wa Dk. Joh Positive Health and Wellness,  ilieleza maradhara ya plastiki na usalama wa
afya kwa binadamu. Ilielezwa  kundi kubwa la watu hutumia vifaa mbalimbali
vya plastiki ikiwamo kutumia maji yaliyohifadhiwa kwenye chupa za plastiki,
kuhifadhi vyakula vya moto kwenye mifuko ya plastiki lakini bado hawajawahi
kufikiria ni aina gani ya plastiki kama ni salama kwa afya au ina madhara
kwenye afya. Aina ya plastiki
PET au PETE ambacho kirefu chake ni 
Polyethylene Terephthalate, hutumika inatumika kwenye kufungashia vitu
kama vinywaji mfano soda, maji, juisi na jam. “Usalama wa aina
ya plastiki ni salama kutumia japo zinapokaa muda mrefu zinaachia kwenye kitu
kilichotunzwa ndani yake kemikali inayojulikana kama Antimony Trioxide. Mtu
anapokula kemikalihii kwa kiasi kikubwa inapelekea aina mbalimbali za saratani
ikiwemo saratani ya mapafu, utumbo. “Pia plastiki
hii inaachia kemikali ya phthalate ambayo inaharibu mpangilio wa hormone,”
ilielezwa. Hata hivyo
inashauriwa kuwa ni vyema kimiminika au chakula kilicho kwenye aina hiyo ya
plastiki kitumiwe mapema na kisakae muda mrefu na pindi unatumia mara moja
usitumie tena. Aija nyingine ya
plastiki hatari ni HDPE ambayo kirefu chake ni 
High Density Polyethylene ambayo huwa kwenye mifuko ya plastiki, chupa
za maji, soda, maziwa na juisi na hata chupa za shampoo. “Hii pia ipo
kwenye kundi la plastiki ambazo ni salama ila inapopata joto huachia kemikali
aina ya nonylphenol ambayo inavuruga mpangilio wa hormone, inaongeza
uzalishwaji wa hormone ya estrogen hata kwa wanaume kitu kinachopelekea
kupunguza uzalishwaji wa mbegu za kiume na kupunguza hormone ya testosterone.
Yaani kitaalamu ina estrogenic effect. “Aina hii ya
plastic inaathiriwa sana na jua, inapopigwa na mwanga wa jua au kupata joto
inaongeza kasi ya kuachia kemikali hizi hatari kwa afya hivyo epuka kuwekea
vitu vya moto, kutunza sehemu zenye joto au kuiweka kwenye jua,” ilieleza
taarifa hiyo 