Lilongwe, Malawi HALI nchini
Malawi haijatulia hata baada ya Mahakama ya Kikatiba juzi kutupilia mbali ya
rufaa ya aliyekuwa Rais wa nchi hiyo, Arthur Peter Mutharika ya kuzuia uchaguzi
mwingine. Jana
waandamanaji  walifika katika ofisi za
tume ya uchaguzi na kisha  kufunga kwa
mnyororo ofisi hizo kama njia ya kumlazimisha mwenyekiti wake kujiuzulu baada
ya uamuzi huo wa mahakama. Mamia ya
waandamanaji hao walitembea kwa kilomita tano hadi kufika katika ofisi za tume
hiyo zilizoko  Blantyre, na kufunga geti
la kuingilia kwa kutumia mnyororo wenye kutu. Maelfu ya
watu walifanya jambo kama hilo hilo katika jiji la Lilongwe  wakimfungia ofisa wa jeshi. Juzi
Mahakama ya kikatiba nchini Malawi ilitupa maombi ya Rais  Mutharika ya kuzuia uamuzi uliotolewa
mahakamani wa kufuta matokea ya uchaguzi uliomwingiza madarakani Mei mwaka huu. Wiki
iliyopita mahakama ilibatilisha matokeo ya uchaguzi ambayo yalishuhudia
Mutharika akishinda kwa ushindi mwembamba, ikieleza kuwa yaligubikwa na
uvunjifu wa sheria.  Kutokana na
hayo mahakama hiyo iliamuru kufanyika kwa uchaguzi mwingine mpya wa urais ndani
ya siku 150 pamoja na kufanyika kwa uchunguzi juu ya operesheni zote
zinazoendeshwa na Tume ya Uchaguzi ya nchini humo (MEC). Lakini
Mutharika na tume walikata rufaa hiyo ambayo imesikilizwa na mahakama ya juu. Uamuzi wa
sasa wa Mahakama kukataa maombi ya Mutharika uliamriwa jana jijini Lilongwe. ” Hii
ni kesi ya sheria za umma na sheria lazima zitumike kwa uangalifu,”
alisema Jaji Dingiswayo Madise. Mahakama
hiyo  pia ilikataa hoja ya tume ya
uchaguzi kwamba uchaguzi mwingine utagharimu nchi  hiyo maskini. “Demokrasia
ni gharama. Haki za raia ni kubwa. Mahakama haitaacha harakati za uchaguzi wa
kikatiba kwa sababu ya gharama,” 
alisema Madise. Mkuu wa tume
ya uchaguzi hapo awali alikuwa ametetea utumiaji karatasi za matokeo ambazo
zilibadilishwa na  kurekebishwa.  Akiwa mbele
ya kamati maalum ya Bunge, Mwenyekiti wa Tume ya Uchaguzi ya Malawi (MEC), Jane
Ansah alisema hakuona chochote kibaya katika tume yake kwa kuwa ilikubali
karatasi ambazo zilibadilishwa na kurekebisha linalojulikana kama Tipp-Ex. Alidai kuwa
matokeo ya jumla katika karatasi hayakuchezewa bali yalisahihishwa. “Hakuna
ushahidi wowote unaoonyesha kama Tippex ilitumika kumpendelea mgombea
mmoja,” alisema. Mahakama ya
Kikatiba pia ilibaini kuwa chini ya robo tatu ya matokeo kutoka katika vituo
5,000 vya kupigia kura yalithibitishwa na wakaguzi na kisha Ansah kumtangaza
Mutharika kuwa mshindi wa kiti cha urais. Mjumbe
mwingine wa MEC, Mary Nkosi ambaye alifika mbele ya  kamati hiyo jumatatu alikiri kuwa tume
ilishughulikia vibaya matokeo hayo. “Sikuona
uthibitisho wa hiki. Lakini kulikuwa na kuharakisha kidogo  kuhakikisha matokeo yanakusanywa pamoja na
kutangazwa,” alisema.  Hii ni mara
ya kwanza kwa matokeo ya urais kufutwa mahakamani kwa misingi ya kisheria
nchini Malawi tangu ipate uhuru kutoka kwa Waingereza mwaka 1964,  na matokeo ya pili kufutwa katika bara la
Afrika baada ya yale ya Urais wa Kenya mwaka 2017.