غازي امان الله خان زېږېدنه  د جون  - مړينه  د اپرېل  له  زېږيز کال نه تر  زېږيز کال پورې د افغانستان پاچا وو امان الله خان د افغانستان هغه پاچا دى  چې په  زېږيز كال يې د خپل ملت په ملاتړ انگرېزان له هېواد څخه وشړل او يو خپلواك او سرلوړى حكومت يې جوړ كړ او په همدې توگه د افغانستان د خپلواکۍ گټيالی بلل کېږي د غازي امان الله خان د حکومت وختونه د افغانستان په تاريخ کې د يو بې ساري ولسواکۍ او ټولنيزو بدلونونو دوران وو  امان الله خان په هـ ق كال د كابل په پغمان كې زېږېدلى دی د امير حبيب الله خان زوی  د امير عبدالرحمن خان لمسی  د امير محمد افضل خان كړوسى او د امير دوست محمد خان كودى دى  د امان الله خان مور سرور سلطانه بېگم نومېده  کله چې په  د فبروري  زېږيز کال کې دده پلار په د لغمان په كله گوش کې شهيد شو  نو په هغه وخت کې امان الله خان د کابل والي وو او د کابل د پوځ او خزانې ټول واک دده په لاس کې وه  په دې وخت کې امان الله خان په كابل كې پاچا شو او د خپلې پاچاهۍ له اعلان سره سم يې له انگرېزانو څخه د افغانستان خپلواكي اعلان كړه او د انگرېزانو پر ضد يې په ټول هېواد كې د خپلواكۍ د غزا ډول وغږاوه  نوموړي ډېر ژر د افغانستان د خلکو او قبايلو ملاتړ ترلاسه کړ او په همدې توگه لس کاله د افغانستان پاچا پاتې شو اعليحضرت امان الله خان دې ته ډېر لېواله و 