avrupa da  yy başlarında paranın çoğu mal-para özellikle altın ya da gümüş idi fakat en azından  yıldır madene dayalı paralar banknot hem avrupada hem de asyada kullanılıyor ve kabul görüyordu ortaçağ avrupa tapınak şövalyeleri belki de bir merkez bankasının en iyi bilinen erken prototipini oluşturdular taahhütleri geniş ölçüde kabul ediliyordu ve üstlendikleri birçok faaliyet günümüz çağdaş bankacılık sistemine önderlik etti yaklaşık olarak aynı zamanlarda çin moğol hakanı kubilay han sayesinde kâğıt fiat parayı tanımıştır