گایوس واليریوس کاتولوس په لاتيني gaius valerius catullus  د مخزېږد  –  کلونه د لرغوني روم یو له ډېرو نامتو شاعرانو څخه گڼل کيږي  دی د سیسرون او سیزار د واکمنيو پر مهال د رومي شاعرۍ تر ټولو لوی استازی دی  د گایوس کاتولوس د ژوند لیک په اړه کره مالومات لږ ساتل شوي دي  دېر احتمال لري  چې د مخزېږد پر  کال زېږېدلی وي   د روم د بنسټ اېښودو د  کال پر شاخوا  کاتولوس د ایټالیا په شمال ختيځ کې د ویرونا په ښار کې زېږدلی دی  داسې ښکاري  چې ده د شمالي ايټالیا په ځمکه والو پورې يې اړه درلوده  دا مالومه ده چې سیزار به تل د ده د پلار مېلمه وو  دی پخپله څانگه کې د وړاندې تگ لپاره روم ته وکوچېد او هلته د ځوانانو په لاوبالي ژوند کې ښکېل شو  په روم کې د ځوانو شاعرانو د یوې ډلې مشر شو  داسې چې د ملگرتیا په ټینگو غوټو سره تړلی وو  او د  یامب  موسیقۍ الې په غږولو کې تر ټولو مخکې وو  ده به عشقي شعرونه لیکل او په ځینو شعرونو کې به یې پر ټاکلو نامتو سیاسي او ټولنيزو اشخاصو نېوکې کولې او ورپورې خندل به يې  د شاعر د ملگریو  چې ده خپل ډېر شعرونه ورته ډالۍ کړل  په منځ کې گایوس لیسینیوس کالویوس  گایوس هیلویوس سیننا ده ته ډېر نږدې ول  په روم کې له یوې ښځې سره د شاعر کاتولوس د مينې کیسه پیل شوه  چې ده پخپلو شعرونو کې د  لېسبیا  په نامه یاده کړې او د هغې ستاینه يې کړې ده  د کاتولو