Με τινα λοιπον θελετε εξομοιωσει τον Θεον; η τι ομοιωμα θελετε προσαρμοσει εις αυτον; 	 ¿Ani têjuntakßêta cuiß li Dios? ¿Ma târûk ta biß têjuntakßêta riqßuin junak li jalam ûch?


Πας ανθρωπος εμωρανθη υπο της γνωσεως αυτου, πας χωνευτης κατησχυνθη υπο των γλυπτων διοτι ψευδος ειναι το χωνευτον αυτου και πνοη δεν υπαρχει εν αυτω. 	 Tônteb chixjunileb li cuînk ut mâcßaßeb xnaßleb. Chixjunileb laj tßenol chßîchß nacßuteß xxutâneb xban li dios li queßxyîb. Mâcßaß na-oc cuiß li jalanil dios li nequeßxyîb xban nak moco yoßyôqueb ta.


Ο Ιουδας εφερθη δολιως και επραχθη βδελυγμα εν Ισραηλ και εν Ιερουσαλημ διοτι εβεβηλωσεν ο Ιουδας το αγιον του Κυριου, το οποιον ηγαπησε, και ενυμφευθη θυγατερα θεου αλλοτριου. 	 Eb li ralal xcßajol laj Judá yôqueb chixbânunquil li mâusilal aran Jerusalén joß ajcuiß saß chixjunil Israel. Queßxmux ru li templo li raro xban li Kâcuaß xban nak yôqueb chi sumlâc riqßuineb li ixk li nequeßxlokßoni li jalanil dios.


Μηπως κυβερνα ο μισων την ευθυτητα; και θελεις καταδικασει τον κατ' εξοχην δικαιον; 	 ¿Ma târûk ta biß tâtaklânk saß xbên li ruchichßochß li Dios cui xicß naril li tîquilal? ¿Cßaßut nak yôcat chixqßuebal li mâc aßin saß xbên li Dios? ¿Ma incßaß ta biß kßaxal tîc xchßôl li Dios?


εαν ο Θεος του πατρος μου, ο Θεος του Αβρααμ και ο φοβος του Ισαακ, δεν ητο μετ' εμου, βεβαια κενον ηθελες με εξαποστειλει τωρα ειδεν ο Θεος την ταλαιπωριαν μου και τον κοπον των χειρων μου, και σε ηλεγξεν εχθες την νυκτα. 	 Relic chi yâl li Kâcuaß Dios xinixtenkßa. Aßan li Kâcuaß Dios li quixlokßoni laj Abraham joß ajcuiß laj Isaac lin yucuaß. Cui ta incßaß xinixtenkßa li Kâcuaß Dios, xinâtakla raj chak chi mâcßaß cßaßru cue. Li Kâcuaß Dios quiril xtokßobâl cuu ut aßan naxnau chanru nak xintrabajic âcuiqßuin. Xban aßan li Kâcuaß Dios xatxkßus chi kßek, chan laj Jacob re laj Labán.


Και ιδου, θελω βαλει επι σε δεσμα, και δεν θελεις στραφη απο της μιας σου πλευρας εις την αλλην, εωσου τελειωσης τας ημερας της πολιορκιας σου. 	 Nak yocyôcat saß lâ tzße ut saß lâ nim, lâin tatinbacß saß lâ naßaj re nak incßaß tâsukßisi âcuib. Joßcan tâbânu toj retal tâchoy li jarub cutan li xinye âcue nak tâcßul li raylal chokß retal nak tâchapekß li tenamit Jerusalén.


Και ο ισχυρος θελει εισθαι ως καλαμιον στυπιου, και το εργον αυτου ως σπινθηρ, και θελουσι καυθη και τα δυο ομου, και δεν θελει εισθαι ο σβυνων. 	 Li cuînk li kßaxal cau xmetzßêu chanchanak chic li qßuim. Lix cßanjel li quixbânu chanchanak li rakß xam. Chi xcaßbichaleb teßosokß saß xam ut mâ ani tâchupuk lix xamlel.—


Και αφου εκαμε την φυλην του Βενιαμιν να πλησιαση κατα τας οικογενειας αυτων, επιασθη η οικογενεια του Ματρει, και επιασθη ο Σαουλ ο υιος του Κεις εζητησαν δε αυτον και δεν ευρεθη. 	 Ut queßbokeß li junjûnk chßûtal li ralal xcßajol laj Benjamín. Ut li jun chßûtal li ralal xcßajol laj Matri queßsiqßueß ru. Ut saß xyânkeb aßan quisiqßueß ru laj Saúl, li ralal laj Cis. Queßxsicß saß xyânkeb, abanan mâ ani aran.


Και ειπεν Ηλιας ο Θεσβιτης, ο εκ των κατοικων της Γαλααδ, προς τον Αχααβ, Ζη Κυριος ο Θεος του Ισραηλ, εμπροσθεν του οποιου παρισταμαι, δεν θελει εισθαι τα ετη ταυτα δροσος και βροχη, ειμη δια του λογου του στοματος μου. 	 Quicuan jun li profeta aj Elías xcßabaß. Lix tenamit, aßan Tisbe li cuan saß xcuênt Galaad. Laj Elías quixye re li rey Acab: —Saß xcßabaß li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel li nincßanjelac chiru, lâin ninye âcue nak chiru cuib oxib chihab incßaß chic tixqßue li hab toj tinye lâin, chan.


Θελω απαντησει αυτους ως αρκτος στερηθεισα των τεκνων αυτης, και θελω διασπαραξει το περιφραγμα της καρδιας αυτων και καταφαγει αυτους εκει ως λεων θηριον αγριον θελει διασπαραξει αυτους. 	 Lâin tinjoskßokß joß nak najoskßoß li ixki oso li na-elkßâc ral chiru. Tinbânu joß naxbânu li oso nak naxchap ut naxtßupi li namakßoc re li ral chiru toj retal tixcamsi. Chanchanakin li cakcoj nak tinsacheb. Ut tinbânu joß naxbânu li joskß aj xul saß qßuicheß nak naxtßupi lix tib.


αλλα προσηλθετε εις ορος Σιων και εις πολιν Θεου ζωντος, την επουρανιον Ιερουσαλημ, και εις μυριαδας αγγελων, 	 Abanan lâex inc'a' xebânu jo' que'xbânu eb laj Israel. Nak lâex nequepâb li Cristo, chanchan nak ac xexjiloc riq'uin li tzûl Sión. Sión naraj naxye li santil choxa cuan cui' li yo'yôquil Dios. Ac' Jerusalén nayeman ajcui' re li na'ajej a'an. Aran cuanqueb li q'uila ok'ob chi ángel. Yôqueb chixlok'oninquil li Dios.


Και συνελαβεν Αγαγ τον βασιλεα των Αμαληκιτων ζωντα, παντα δε τον λαον εξωλοθρευσεν εν στοματι μαχαιρας. 	 Queßxchap chi yoßyo laj Agag lix reyeb laj Amalec. Abanan chixjunileb li tenamit queßxcamsi chi chßîchß.


Επειδη δια τουτο πληρονετε και φορους διοτι υπηρεται του Θεου ειναι εις αυτο τουτο ενασχολουμενοι. 	 Jo'can nak tento xtojbal li naxpatz' li pôpol. Tento xtojbal xban nak li cuanqueb sa' xc'anjel xakabanbileb xban li Dios, ut a'an lix c'anjeleb.


Και εν ταις ημεραις καθ' ας οι κριται εκρινον, εγεινε πεινα εν τη γη. Και υπηγεν ανθρωπος τις απο Βηθλεεμ Ιουδα να παροικηση εν γη Μωαβ, αυτος και η γυνη αυτου και οι δυο υιοι αυτου. 	 Saß eb li cutan nak cuanqueb laj rakol âtin chi taklânc saß xbêneb li tenamit Israel, quicuan jun li cueßej saß chixjunil li naßajej aßan. Ut cuan jun li cuînk aj Belén xcuênt Judá cô chi cuânc saß li tenamit Moab rochben li rixakil. Ut xcaßbichaleb li ralal quixcßam chirix.


Διεταξεν ο Θεος σου την δυναμιν σου στερεωσον, Θεε, τουτο, το οποιον ενηργησας εις ημας. 	 At inDios, chacßutbesi taxak chiku lâ cuanquilal. Chacßut ta cuißchic chiku lâ cuanquil joß nak cacßutbesi chiku junxil.


Κυριε, κατα πασας τας δικαιοσυνας σου ας αποστραφη, δεομαι, ο θυμος σου και η οργη σου απο της πολεως σου Ιερουσαλημ, του ορους του αγιου σου διοτι δια τας αμαρτιας ημων και δια τας ανομιας των πατερων ημων η Ιερουσαλημ και ο λαος σου κατεσταθημεν ονειδος εις παντας τους περιξ ημων. 	 At Kâcuaß, lâo nakanau nak lâat nacat-uxtânan u. Joßcan nak nakatzßâma châcuu nak incßaß ta chic tatjoskßok saß xbên lâ tenamit Jerusalén xban nak aßan lâ lokßlaj tenamit. Aßan lâ lokßlaj tzûl Sión. Xban li mâusilal nakabânu ut xban li mâc queßxbânu li kanaß kayucuaß, xutânal na-el ut seßenbil lâ tenamit Jerusalén xbaneb li jalan tenamit.


Ηλθον εις τον κηπον μου, αδελφη μου, νυμφη ετρυγησα την σμυρναν μου μετα των αρωματων μου εφαγον την κηρηθραν μου μετα του μελιτος μου επιον τον οινον μου μετα του γαλακτος μου Φαγετε, φιλοι πιετε, ναι, πιετε αφθονως, αγαπητοι. 	 At xsum cuâm, lâin nacatinra. Lâin xin-oc saß lix naßaj li cuacuîmk. Yôquin chixsicßbal li mirra ut li sununquil ban. Yôquin chixloubal li xyaßal cab ut yôquin chirucßbal li vino ut li leche. Cuaßinkex, ex kas kîtzßin, ut ucßankex, lâex li nequexkara. Tzacahomak li joß qßuial têraj.


πως ημεις θελομεν εκφυγει, εαν αμελησωμεν τοσον μεγαλην σωτηριαν; ητις αρχισασα να λαληται δια του Κυριου, εβεβαιωθη εις ημας υπο των ακουσαντων, 	 Cui eb a'an que'xc'ul xtojbal xmâc, ¿chan put ru nak tocolek' lâo chiru li tojba mâc cui nakatz'ektâna li lok'laj colba-ib li quixyechi'i ke li Kâcua' Jesucristo? Li Jesucristo quixyechi'i ke li kacolbal k'axal lok'. Ut chirix a'an, eb li que'abin re li râtin, a'an eb ajcui' que'ch'oloban lix yâlal chiku.


Και ο ιερευς ο μεγας μεταξυ των αδελφων αυτου, επι την κεφαλην του οποιου εχυθη το ελαιον του χρισματος, και οστις καθιερωθη δια να ενδυηται τας ιερας στολας, την κεφαλην αυτου δεν θελει αποκαλυψει, ουδε τα ιματια αυτου θελει διασχισει 	 Lix yucuaßil eb laj tij, aßan quiqßueheß li aceite saß xjolom. Ut aßan kßaxtesinbil chirocsinquil li rakßeb laj tij. Joßcan nak incßaß târisi li tßicr li bacßbo saß jolom ut incßaß tixpej li rakß xban xrahil xchßôl.


Ουτω λεγει Κυριος Δεν θελετε αναβη ουδε πολεμησει εναντιον των αδελφων σας επιστρεψατε εκαστος εις τον οικον αυτου, διοτι παρ' εμου εγεινε το πραγμα τουτο. Και υπηκουσαν εις τους λογους του Κυριου και απεστραφησαν απο του να υπαγωσι κατα του Ιεροβοαμ. 	 Tâye reheb, “Joßcaßin xye li Kâcuaß. Mexxic chi pletic riqßuineb laj Israel lê rech tenamitil. Sukßinkex ban saß lê rochoch chêjunilex xban nak lâin xinbânun re li cßaßru quicßulman,” chan li Dios. Ut eb aßan queßxbânu li quixye li Kâcuaß. Queßsukßi saß rochocheb ut incßaß queßpletic riqßuin laj Jeroboam.


Και ητο πολυς γογγυσμος περι αυτου μεταξυ των οχλων. Αλλοι μεν ελεγον οτι ειναι καλος αλλοι δε ελεγον, Ουχι, αλλα πλανα τον οχλον. 	 Nabaleb li cuanqueb aran yôqueb chixcuech'inquil rib chirix li Jesús. Cuan yôqueb chi yehoc re: -Châbil cuînk a'an, chanqueb. Ut cuan cui'chic yôqueb chi yehoc: -Inc'a'. Li cuînk a'an naxbalak'iheb li tenamit, chanqueb.


Καθως ο κλεπτης αισχυνεται οταν ευρεθη, ουτω θελει αισχυνθη ο οικος Ισραηλ, αυτοι, οι βασιλεις αυτων, οι αρχοντες αυτων και οι ιερεις αυτων και οι προφηται αυτων 	 Lâex aj Israel, xecßut êxutân joß nak nacßuteß xxutân laj êlkß nak nataßli chi elkßac. Jun xiquic nak xecßut êxutân lâex ut eb lê rey, joß eb li cuanqueb saß xcuanquil ut eb laj tij ut eb li profetas.


Ιδε λοιπον την χρηστοτητα και την αυστηροτητα του Θεου, επι μεν τους πεσοντας την αυστηροτητα, επι σε δε την χρηστοτητα, εαν επιμεινης εις την χρηστοτητα διοτι αλλως και συ θελεις αποκοπη. 	 Cheq'uehak retal nak k'axal châbil li Dios, abanan najosk'o' ajcui' sa' xbêneb li neque'tz'ektânan re li Cristo. Riq'uin cacuil âtin narakoc âtin sa' xbêneb li neque'k'etoc re li râtin. Châbilak êriq'uin lâex cui texcuânk junelic sa' li rusilal. Cui inc'a' nequexcuan sa' li rusilal tex-isîk ajcui' lâex.


Διοτι ηλθεν ο Ιωαννης μητε τρωγων μητε πινων, και λεγουσι Δαιμονιον εχει. 	 Nak quic'ulun laj Juan laj Cubsihom Ha', cuan li inc'a' quixtzaca, ut cuan li inc'a' quiruc', ut eb li tenamit inc'a' que'xc'ul ut que'xye, "Mâus aj musik'ej cuan riq'uin", chanqueb.


Τοτε ο Ιησους προσεκαλεσε τους δωδεκα ανδρας, τους οποιους ειχε διορισει εκ των υιων Ισραηλ, ανα ενα ανδρα κατα φυλην 	 Ut laj Josué quixbokeb li cablaju chi cuînk li quixsiqßueb ru saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Israel. Junjûnk quixsicß ru saß li jûnk têp.


Και διαπερασαντες ηλθον εις την γην Γεννησαρετ. 	 Nak quicuulac li Jesús rochbeneb lix tzolom jun pac'al li palau, coxe'el sa' li na'ajej Genesaret.


Δια τι οι μαθηται σου παραβαινουσιν την παραδοσιν των πρεσβυτερων; διοτι δεν νιπτονται τας χειρας αυτων οταν τρωγωσιν αρτον. 	 -¿C'a'ut nak eb lâ tzolom neque'xk'et li chak'rab li canabanbil xbaneb li kaxe' katôn? ¿C'a'ut nak inc'a' neque'xch'aj li ruk'eb nak neque'cua'ac jo' tz'îbanbil sa' li kachak'rab? chanqueb.


Και απεκριθη ο βασιλευς και ειπε προς τον ανθρωπον του Θεου, Δεηθητι, παρακαλω, Κυριου του Θεου σου και προσευχηθητι υπερ εμου, δια να επιστρεψη η χειρ μου προς εμε. Και εδεηθη ο ανθρωπος του Θεου προς τον Κυριον, και επεστρεψεν η χειρ του βασιλεως προς αυτον και αποκατεσταθη ως το προτερον. 	 Li rey Jeroboam quixye re lix profeta li Dios: —Nintzßâma châcuu nak tattijok chiru li Kâcuaß lâ Dios ut tâtzßâma chiru nak tixqßuirtesi li cuukß, chan. Ut lix profeta li Dios quitijoc chiru li Kâcuaß ut li rukß li rey quiqßuira ut quicana joß nak quicuan junxil.


Ιδου, εγω ειμαι εναντιον σου, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, και θελω καυσει τας αμαξας σου μεχρι καπνου και η ρομφαια θελει καταφαγει τους σκυμνους σου, και θελω εξολοθρευσει το θηραμα σου εκ της γης, και δεν θελει ακουσθη πλεον η φωνη των πρεσβεων σου. 	 Li nimajcual Dios quixye: —Lâin tinsach ruheb laj Nínive. Tincßat lix carruajeb re pletic. Chanchan nak na-osoß li sib saß ikß, joßcan nak teßosokß. Riqßuin chßîchß teßosokß chixjunileb re nak incßaß chic teßelkßak. Ut incßaß chic tâabîk li cßaßru teßxye li ani teßxtakla xban nak mâ anihakeb chic.


Ευλογητος Κυριος ο Θεος του Ισραηλ, απ' αιωνος και εως αιωνος. Αμην και αμην. 	 Lokßoninbil taxak li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel, chi junelic kße cutan. Joßcan taxak.


Και το πονηρον πνευμα παρα Κυριου εσταθη επι τον Σαουλ, ενω εκαθητο εν τω οικω αυτου μετα του δορατιου εν τη χειρι αυτου ο δε Δαβιδ επαιζε το οργανον δια της χειρος αυτου. 	 Saß jun li cutan li Dios quixtakla cuißchic li mâus aj musikßej riqßuin laj Saúl nak chunchu saß rochoch ut cuan lix lâns saß rukß. Laj David yô chixchßeßbal lix arpa.


εκ Ζερα, η συγγενεια των Ζεριτων εκ Σαουλ, η συγγενεια των Σαουλιτων. 	 eb li ralal xcßajol laj Zera; ut eb li ralal xcßajol laj Saúl.


δια τουτο δεν θελουσι δυνηθη οι υιοι Ισραηλ να σταθωσιν εμπροσθεν των εχθρων αυτων, αλλα θελουσι στρεψει τα νωτα εμπροσθεν των εχθρων αυτων, διοτι εγειναν αναθεμα ουδε θελω εισθαι πλεον με σας, εαν δεν εξαλειψητε το αναθεμα εκ μεσου σας 	 Joßcan nak eb laj Israel incßaß teßxcuy pletic riqßuineb li xicß nequeßiloc reheb. Teßêlelik ban chiruheb xban nak xeßxbok raylal saß xbêneb xban nak xeßxxoc li ac kßaxtesinbil re sachecß. Lâin incßaß chic tincuânk êriqßuin cui incßaß têsach ru li cßaßru xeßxxoc.


η γη εσεισθη, και αυτοι οι ουρανοι εσταξαν απο προσωπου του Θεου το Σινα αυτο εσεισθη απο προσωπου του Θεου, του Θεου του Ισραηλ. 	 Ut qui-ecßan li chßochß xban lâ cuanquil. Ut quixqßue li hab. Ut li tzûl Sinaí qui-ecßan xban xnimal lâ cuanquilal, lâat lix Dioseb laj Israel.


Εαν ο Θεος εδοξασθη εν αυτω, και ο Θεος θελει δοξασει αυτον εν εαυτω και ευθυς θελει δοξασει αυτον. 	 Cui lâin tinc'utbesi lix lok'al li Dios, a'an chi sêb ajcui' tixc'utbesi lin lok'al lâin li C'ajolbej.


Εξαποστειλον την χειρα σου εξ υψους λυτρωσον με και ελευθερωσον με εξ υδατων πολλων, εκ χειρος των υιων του αλλοτριου, 	 Chinâcuisi taxak saß li raylal li cuanquin cuiß ut chinâcol taxak. Toj saß choxa tâcßutbesi lâ cuanquil re tinâcol. Chinâcol chiruheb li jalaneb xtenamit.


Και εξαιφνης περιβλεψαντες, δεν ειδον πλεον ουδενα, αλλα τον Ιησουν μονον μεθ' εαυτων. 	 Ut nak quiril ac mâ aniheb chic laj Elías ut laj Moisés. Ca'aj chic li Jesús quicana xjunes.


Δια τουτο ταυτα γραφω απων, δια να μη φερθω αποτομως παρων κατα την εξουσιαν, την οποιαν μοι εδωκεν ο Κυριος προς οικοδομην και ουχι προς καθαιρεσιν. 	 Jo'can nak yôquin chixtz'îbanquil li hu a'in êriq'uin nak toj mâji' ninxic êriq'uin. Nak cuânkin cui'chic sa' êyânk lâin inc'a' nacuaj texink'us chi cau usta cuan incuanquil re êk'usbal. Li Kâcua' inc'a' quixq'ue lin cuanquil re êsachbal. Re ban êtenk'anquil sa' lê pâbâl.


Απ' αρχης ειναι εστερεωμενος ο θρονος σου απο του αιωνος συ εισαι. 	 At Kâcuaß, chalen chak saß xticlajic xakxo saß xnaßaj lâ cuanquilal xban nak lâat ac cuancat ajcuiß chak chalen najter kße cutan nak toj mâcßaß li ruchichßochß.


Και τα τοξα κυκλω κυκλω ησαν εικοσιπεντε πηχων το μηκος και πεντε πηχων το πλατος. 	 Li naßajej li cuan cuiß li oquebâl, aßan ôb xcaßcßâl metro rok ut cablaju metro riqßuin media ru.


Προσεχετε λοιπον εις εαυτους και εις ολον το ποιμνιον, εις το οποιον το Πνευμα το Αγιον σας εθεσεν επισκοπους, δια να ποιμαινητε την εκκλησιαν του Θεου, την οποιαν απεκτησε δια του ιδιου αυτου αιματος. 	 Jo'can nak ilomak êrib chi us lâex ut ilomakeb laj pâbanel li xe'q'uehe' cheril xban li Santil Musik'ej, li quixlok'eb riq'uin lix lok'laj quiq'uel. Cherilak laj pâbanel jo' nak naril chi us lix carner li pastor.


Δια τουτο σας γνωστοποιω οτι ουδεις λαλων δια Πνευματος Θεου λεγει αναθεμα τον Ιησουν, και ουδεις δυναται να ειπη Κυριον Ιησουν, ειμη δια Πνευματος Αγιου. 	 Jo'can nak nacuaj tênau nak li ani cuan li Santil Musik'ej riq'uin, mâ jok'e tixmajecua li Jesús. Ut mâ ani târûk tixye chi anchal xch'ôl nak li Jesús a'an li Kâcua' cui mâc'a' li Santil Musik'ej riq'uin.


Και καθως εξηκολουθουν την οδον, ηλθον εις το υδωρ, και λεγει ο ευνουχος Ιδου υδωρ τι με εμποδιζει να βαπτισθω; 	 Nak yôqueb chi xic, que'cuulac cuan cui' jun li ha'. Ut li cuînk quixye: -Arin cuan ha'. ¿Ma inc'a' târûk tâcubêk inha' lâin? chan.


Δια τουτο σας λεγω, μη μεριμνατε περι της ζωης σας τι να φαγητε και τι να πιητε, μηδε περι του σωματος σας τι να ενδυθητε δεν ειναι η ζωη τιμιωτερον της τροφης και το σωμα του ενδυματος; 	 Jo'can ut nak ninye êre: Mixic êch'ôl chirix lê cua êruc'a chi moco chirix chanru têtikib êrib. ¿Ma inc'a' ta bi' k'axal lok' li kayu'am chiru li c'a'ru takatzaca? ¿Ma inc'a' ta bi' k'axal lok' li kayu'am chiru li kak'?


οστις ομως δεν επροσεξεν εις τον λογον του Κυριου, αφηκε τους δουλους αυτου και τα κτηνη αυτου εν τοις αγροις. 	 Aban li incßaß queßxpâb li râtin li Kâcuaß Dios queßxcanabeb lix môs saß cßalebâl rochbeneb lix quetômk.


ιδου, εγω θελω βαλει εις αυτον τοιουτον πνευμα, ωστε ακουσας θορυβον θελει επιστρεψει εις την γην αυτου και θελω καμει αυτον να πεση δια μαχαιρας εν τη γη αυτου. 	 Lâin tintakla jun esilal. Nak lix reyeb laj Asiria târabi, tâxucuak ut tâxic cuißchic saß xtenamit. Nak ac cuânk chic saß xtenamit, tâcamsîk chi chßîchß,” chan li Kâcuaß.


Πολλοι ειναι οι καταδιωκοντες με και οι θλιβοντες με αλλ' απο των μαρτυριων σου δεν εξεκλινα. 	 Nabaleb li xicß nequeßiloc cue ut nabaleb li nequeßrahobtesin cue. Abanan lâin incßaß nincanab xbânunquil li cßaßru naxye saß lâ chakßrab.


Και ειπε Κυριος προς τον Ιησουν λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Josué:


Και ειπεν, Αυτη ειναι η ασεβεια. Και ερριψεν αυτην εις το μεσον του εφα, και ερριψε το μολυβδινον ζυγιον εις το στομα αυτου. 	 Ut li ángel quixye cue: —Li ixk aßin, aßan retalil li mâusilal, chan. Ut li ángel quixtiquisi li ixk chi saß li chacach ut quixtzßap cuißchic li re riqßuin li chßîchß.


αι καμηλοι αυτων, τετρακοσιαι τριακοντα πεντε αι ονοι, εξακισχιλιαι επτακοσιαι εικοσι. 	 Ut eb lix camello câhib ciento riqßuin oßlaju xcaßcßâl. Ut cuanqueb ajcuiß cuakib mil riqßuin cuukub ciento riqßuin junmay lix bûreb.


διοτι τα υδατα επαναστρεψαντα εσκεπασαν τας αμαξας και τους ιππεις, παν το στρατευμα του Φαραω, το οποιον ειχεν εμβη κατοπιν αυτων εις την θαλασσαν δεν εμεινεν εξ αυτων ουδε εις. 	 Aban quixcßul cuißchic rib li haß ut queßmukun rubel chixjunileb laj Egipto joß eb ajcuiß li carruaje li yôqueb cuiß chi tâkênc reheb laj Israel. Queßosoß chixjunileb. Mâ jun chic queßcoleß.


Και ειπε Κυριος προς τον Ιησουν, Μη φοβηθης απο προσωπου αυτων διοτι αυριον, περι την ωραν ταυτην, εγω θελω παραδωσει αυτους παντας πεφονευμενους εμπροσθεν του Ισραηλ τους ιππους αυτων θελεις νευροκοπησει και τας αμαξας αυτων θελεις κατακαυσει εν πυρι. 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Josué: —Matxucuac chiruheb li cuanqueb Canaán xban nak cuulaj ajcuiß joßcaßin hônal acak xeßcam chixjunileb xban nak lâin tinkßaxtesiheb saß êrukß lâex aj Israel. Têtok rokeb lix cacuâyeb ut têcßateb lix carruaje, chan li Dios.


Και ειπεν, Η δοξα εφυγεν εκ του Ισραηλ διοτι επιασθη η κιβωτος του Θεου. 	 Quixye nak qui-el xlokßal eb laj Israel xban nak quicßameß lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß xban jalan tenamit.


Η δε υπηγε και εκαμε κατα τον λογον του Ηλια και ετρωγεν αυτη και αυτος και ο οικος αυτης ημερας πολλας 	 Li ixk quixbânu joß quiyeheß re xban laj Elías. Ut quicuan xtzacaêmkeb laj Elías, li ixk ut lix yum re nabal cutan.


Ελπιζω δε οτι θελετε γνωρισει οτι ημεις δεν ειμεθα αδοκιμοι. 	 Usan cui nak tincuulak êriq'uin, têq'ue retal nak lâin tz'akalin x-apóstol li Jesucristo.


Και εκαμεν Ουριας ο ιερευς κατα παντα οσα προσεταξεν ο βασιλευς Αχαζ. 	 Ut laj Urías laj tij quixbânu chixjunil li quitaklâc cuiß xban li rey Acaz.


Λεγει προς αυτην ο Ιησους Μη μου απτου διοτι δεν ανεβην ετι προς τον Πατερα μου. Αλλ' υπαγε προς τους αδελφους μου και ειπε προς αυτους Αναβαινω προς τον Πατερα μου και Πατερα σας και Θεον μου και Θεον σας. 	 Li Jesús quixye re: -Minâbay. Canabin chi xic. Tento nak tinxic riq'uin lin Yucua'. Ayu ut ye reheb lin hermân nak xic cue riq'uin lin Yucua'. A'an ajcui' lê yucua' lâex. A'an lin Dios ut a'an ajcui' lê Dios lâex, chan li Jesús.


λαος μεγας και πολυαριθμος και υψηλος το αναστημα, καθως οι Ανακειμ αλλ' ο Κυριος εξωλοθρευσεν αυτους απ' εμπροσθεν αυτων, και αυτοι εκληρονομησαν αυτους και κατωκησαν αντ' αυτων 	 Kßaxal nabaleb ut cauheb rib ut najt rokeb joß eb li ralal xcßajol laj Anac. Li Kâcuaß quixcanabeb laj Amón chixsachbal ruheb laj zomzomeo. Ut eb li ralal xcßajol laj Amón queßcana chi cuânc saß lix naßajeb.


Μη φοβεισθε μηδε τρομαζετε εκτοτε δεν σε εκαμα να ακουσης και ανηγγειλα τουτο; σεις εισθε μαλιστα μαρτυρες μου εκτος εμου υπαρχει Θεος; βεβαιως δεν υπαρχει βραχος δεν γνωριζω ουδενα. 	 Ex intenamit, mexxucuac. Lâex nequenau nak chalen chak junxil lâin quinchßolob xyâlal cßaßru tâcßulmânk. ¿Ma cuan ta biß junak chic Dios chicuu lâin? Lâex nequenau nak mâcßaß chic junak dios chicuu lâin. Caßaj cuiß lâin.—


Οταν λοιπον ειναι τις ενοχος εις εν εκ τουτων, θελει εξομολογηθη κατα τι ημαρτησε 	 Nak junak tâmâcobk riqßuin li cßaßak re ru aßin, tento nak tixye cßaßru lix mâc.


Ουτως ας μας θεωρη πας ανθρωπος ως υπηρετας του Χριστου και οικονομους των μυστηριων του Θεου. 	 Jo'can nak chenauhak nak lâo yal aj c'anjelo chiru li Cristo ut q'uebil sa' kabên xch'olobanquil lix yâlal li colba-ib li quiq'uehe' ke xban li Dios. Li xyâlal a'in mukmu nak quicuan chak junxil.


Και ειπεν εις εκ των δουλων αυτου, Ουδεις, κυριε μου βασιλευ αλλ' ο Ελισσαιε ο προφητης, ο εν τω Ισραηλ, αναγγελλει προς τον βασιλεα του Ισραηλ τους λογους, τους οποιους λαλεις εν τω ταμειω του κοιτωνος σου. 	 Jun saß xyânkeb quixye re: —At rey, mâ jun ke yô chi oquênc chirix li rey aßan. Aran cuan li profeta Eliseo ut aßan naxye re li rey chixjunil li nacacßûb ru, usta nayeman chi mukmu saß lâ cuaribâl, chan.


προσταξας τους κατηγορους αυτου να ελθωσιν ενωπιον σου παρα του οποιου θελεις δυνηθη εξετασας αυτος να μαθης περι παντων τουτων, περι των οποιων ημεις κατηγορουμεν αυτον. 	 A'an quixye nak laj jitol re tento te'châlk âcuiq'uin. Târûk ajcui' tâpatz' re a'an re tânau chi tz'akal li c'a'ru yôco chixjitbal cui', chan.


Διοτι εχει γνωσιν περι τουτων ο βασιλευς, προς τον οποιον και λαλω μετα παρρησιας επειδη ειμαι πεπεισμενος οτι δεν λανθανει αυτον ουδεν τουτων, διοτι τουτο δεν ειναι πεπραγμενον εν γωνια. 	 Li rey Agripa naxnau chixjunil li c'a'ak re ru a'in. Jo'can nak yôquin chi âtinac chiru chi mâc'a' inxiu. A'an naxnau chixjunil a'in xban nak moco quic'ulman ta chi mukmu, chan.


Και ανεβη ο βασιλευς εις τον οικον του Κυριου, και παντες οι ανδρες Ιουδα και οι κατοικοι της Ιερουσαλημ και οι ιερεις και οι Λευιται και πας ο λαος, απο μεγαλου εως μικρου και ανεγνωσεν εις επηκοον αυτων παντας τους λογους του βιβλιου της διαθηκης, του ευρεθεντος εν τω οικω του Κυριου. 	 Li rey cô saß lix templo li Kâcuaß rochbeneb laj Judá joßqueb ajcuiß li cuanqueb Jerusalén. Queßcôeb ajcuiß eb laj tij ut eb laj levita, rochbeneb chixjunileb li tenamit, joß nînk joß cocß. Ut li rey quiril chiruheb chixjunil li tzßîbanbil saß li hu li tzßîbanbil cuiß li contrato li queßxtau saß li templo.


και οι Αιγυπτιοι εταλαιπωρησαν ημας και κατεθλιψαν ημας και επεβαλον εφ' ημας σκληραν δουλειαν 	 Eb laj Egipto queßnumta saß kabên ut coeßxrahobtesi ut coeßxqßue saß cacuil trabaj.


Θελεις καταπαυσει τον θορυβον των αλλογενων, ως τον καυσωνα εν ξηρω τοπω, τον καυσωνα δια της σκιας του νεφους ο θριαμβος των τρομερων θελει ταπεινωθη. 	 Tâcubsi xcuanquileb li jalan xtenamit joß nak narisi xtikcual li sakße li chok saß junak li naßajej chaki ru. Tâcubsi xcuanquileb li nequeßxnimobresi ribeb.


την κιβωτον και τους μοχλους αυτης, το ιλαστηριον και το καλυπτηριον καταπετασμα, 	 Teßxyîb li Lokßlaj Câx ut li cheß re xpakonquil ut teßxyîb ajcuiß lix tzßapbal re joß ajcuiß li tßicr li tâcßanjelak chokß tas.


και προς τους εν Ραχαλ, και προς τους εν ταις πολεσι των Ιεραμεηλιτων, και προς τους εν ταις πολεσι των Κεναιων, 	 eb li cuanqueb Racal, joß eb ajcuiß li cuanqueb saß eb li tenamit aran Jerameel ut eb lix tenamiteb laj Ceneo.


Ελεγον λοιπον τινες εκ των Ιεροσολυμιτων Δεν ειναι ουτος, τον οποιον ζητουσι να θανατωσωσι; 	 Cuanqueb aj Jerusalén que'xye: -¿Ma mâcua' ta bi' a'in li cuînk li te'raj xcamsinquil eb li neque'taklan sa' kayânk lâo aj judío?


Επιστρεψον ημας, Κυριε, προς σε και θελομεν επιστραφη. Ανανεωσον τας ημερας ημων ως το προτερον. 	 At Kâcuaß, choâcßul cuißchic âcuiqßuin ut lâo chosukßîk ta cuißchic âcuiqßuin. Ut tâqßue taxak kalokßal joß nak cocuan chak junxil.¿Malaj ut toâtzßektâna chi junaj cua? ¿Ma junelic yôk âjoskßil saß kabên?


Εκοιμηθη δε ο Μανασσης μετα των πατερων αυτου, και εταφη εν τω κηπω του οικου αυτου εν τω κηπω Ουζα και εβασιλευσεν αντ' αυτου Αμων ο υιος αυτου. 	 Laj Manasés quicam ut quimukeß saß lix naßaj li utzßußuj re laj Uza nachß riqßuin li palacio. Ut aß chic laj Amón li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Διοτι εκ των λογων σου θελεις δικαιωθη, και εκ των λογων σου θελεις καταδικασθη. 	 Riq'uin lê râtin tâq'uehek' êretal. Riq'uin lê râtin tâc'utûnk nak mâc'a' lê mâc malaj riq'uin lê râtin tâtenebâk li tojbal mâc sa' êbên.-


και καμνων ελεος εις χιλιαδας γενεων των αγαπωντων με και φυλαττοντων τα προσταγματα μου. 	 Ut nacuuxtânaheb ru chixjunileb li nequeßrahoc cue li nequeßxpâb lin chakßrab.


Ας ευφραινεται ο Ισραηλ εις τον Ποιητην αυτου οι υιοι της Σιων ας αγαλλωνται εις τον Βασιλεα αυτων. 	 Chisahokß taxak saß xchßôleb laj Israel, riqßuin li Kâcuaß li quiyoßobtesin reheb. Li cuanqueb Sión, chisahokß saß xchßôleb xban nak aßan lix reyeb.


Και το ονομα της γυναικος της Μαδιανιτιδος της θανατωθεισης ητο Χασβι, θυγατηρ του Σουρ, αρχηγου λαου, εξ επισημου οικογενειας εν Μαδιαμ. 	 Ut li ixk li quicamsîc, aßan lix Cozbi lix rabin laj Zur, li nataklan saß xbêneb jun chßûtal laj Madián.


Απεσπασθη ομως μετα θυμου, ερριφθη κατα γης, και ανατολικος ανεμος κατεξηρανε τον καρπον αυτης αι ισχυραι αυτης ραβδοι συνεθλασθησαν και εξηρανθησαν πυρ κατεφαγεν αυτας. 	 Abanan cuan li queßjoskßoß riqßuin ut queßxmichß lix xeß ut queßxcut saß chßochß. Ut li ru quichakic xban li tikcual ikß li xchal saß li este. Quitokeß li rukß ut queßchakic ut queßcßateß.


Και ειπεν ο βασιλευς του Ισραηλ προς τον Ιωσαφατ, Δεν σοι ειπα ετι δεν θελει προφητευσει καλον περι εμου, αλλα κακον; 	 Ut li rey Acab quixye re laj Josafat: —¿Ma incßaß ta biß xinye âcue nak li cuînk aßin junes mâusilal naxye cue? Mâ jun sut naxye li us chicuix, chan.


Κατεβη δε ο Κυριος δια να ιδη την πολιν και τον πυργον, τον οποιον ωκοδομησαν οι υιοι των ανθρωπων. 	 Ut li Kâcuaß Dios quicube chak ut quiril li cßaßru yôqueb chixbânunquil li cuînk. Quiril li tenamit ut li torre li yôqueb chixyîbanquil.


Και οταν πλησιασητε εις την μαχην, ο ιερευς θελει προσελθει και λαλησει προς τον λαον, 	 Nak oc êre chi pletic, laj tij tâchâlk chi âtinac riqßuineb lê soldado.


Επειτα μετα δεκατεσσαρα ετη παλιν ανεβην εις Ιεροσολυμα μετα του Βαρναβα, συμπαραλαβων και τον Τιτον 	 Mokon chic nak ac xnume' câlaju chihab, côin cui'chic Jerusalén cuochben laj Bernabé. Ut kac'am laj Tito chikix.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων οι υιοι Ισραηλ και οι υιοι Ιουδα κατεδυναστευθησαν ομου και παντες οι αιχμαλωτισαντες αυτους κατεκρατησαν αυτους ηρνηθησαν να απολυσωσιν αυτους. 	 Joßcaßin naxye li Kâcuaß li nimajcual Dios: —Eb li ralal xcßajol laj Israel ut eb li ralal xcßajol laj Judá rahobtesinbileb xbaneb li tenamit li queßcßamoc reheb chi prêxil ut incßaß nequeßxcanabeb chi xic.


Εως δε να εξημερωση, ο Παυλος παρεκαλει παντας να λαβωσι τροφην τινα, λεγων Δεκατεσσαρας ημερας σημερον προσδοκωντες διαμενετε νηστικοι, και δεν εφαγετε ουδεν. 	 Nak qui-oc chi cutanoc', laj Pablo quixq'ue xcacuilal xch'ôleb chixjunileb ut quixye reheb nak te'cua'ak. Quixye reheb: -Cuib xamân anakcuan êroquic chi oybenînc ut chixcuybal êsa' chi mâc'a' nequetzaca.


διοτι με εγκατελιπον και εθυμιασαν εις αλλους θεους, δια να με παροργισωσι δια παντων των εργων των χειρων αυτων δια τουτο θελει εκχυθη ο θυμος μου επι τον τοπον τουτον και δεν θελει σβεσθη. 	 Xinteneb li raylal aßin saß xbêneb xban nak xineßxtzßektâna ut xeßxcßat li incienso chiruheb li jalanil dios. Xeßxchikß injoskßil nak xeßxyîb riqßuin rukßeb li jalanil dios ut xeßxlokßoni. Yô injoskßil saß xbêneb laj Jerusalén. Incßaß tânumekß lin joskßil cui incßaß tinbânu li cßaßru xinye,” chan li Dios.


Περιεκυκλωσε τα υδατα με ορια, εως της συντελειας του φωτος και του σκοτους. 	 Aßan quixjach li haß riqßuin li chßochß ut quixjach ajcuiß li cutan riqßuin li kßojyîn.


Και προσεταξεν ο Μωυσης και οι πρεσβυτεροι του Ισραηλ τον λαον, λεγων, Φυλαττετε πασας τας εντολας, τας οποιας εγω προσταζω εις εσας σημερον. 	 Laj Moisés rochbeneb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel, quixye reheb li tenamit: —Chebânu chixjunil li chakßrab li oc cue chixyebal êre anakcuan.


εν τω δεκατω ογδοω ετει του Ναβουχοδονοσορ μετωκισεν αυτος απο Ιερουσαλημ οκτακοσιας τριακοντα δυο ψυχας 	 Nak yô cuakxaklaju chihab roquic chokß rey, quixcßam chi prêxil cuakxakib ciento riqßuin cablaju xcaßcßâl laj Jerusalén.


Και θελω κατοικει εν μεσω των υιων Ισραηλ, και θελω εισθαι Θεος αυτων. 	 Lâin tincuânk riqßuineb li ralal xcßajol laj Israel ut Lâinak lix Dioseb.Ut eb aßan teßxnau nak lâin li Kâcuaß lix Dioseb aßan. Lâin quin-isin chak reheb saß li naßajej Egipto re tincuânk riqßuineb. Lâin li Kâcuaß lix Dioseb.


Και οτε εισηλθεν εις την οικιαν, επλησιασαν εις αυτον οι τυφλοι, και λεγει προς αυτους ο Ιησους Πιστευετε οτι δυναμαι να καμω τουτο; Λεγουσι προς αυτον Ναι, Κυριε. 	 Nak ac x-oc li Jesús sa' li cab, que'oc ajcui' li mutz' riq'uin ut li Jesús quixye: -¿Ma nequepâb nak cuan incuanquil chêq'uirtesinquil? chan reheb. Ut eb a'an que'chak'oc ut que'xye: -Nakapâb, Kâcua'.-


Και ουδεις αφου πιη οινον παλαιον, θελει ευθυς νεον διοτι λεγει Ο παλαιος ειναι καλητερος. 	 Ut li ani ac xruc' li vino re junxil inc'a' chic târaj ruc'bal li ac' vino, xban nak neque'xc'oxla nak li vino re junxil, a'an li châbil, chan li Jesús reheb.


ο υιος του Δεκερ, εν Μακας και εν Σααλβιμ και Βαιθ-σεμες και Αιλων της Βαιθ-αναν 	 Laj Ben-decar quicßanjelac aran Maaca, joß ajcuiß saß eb li tenamit Saalbim, Bet-semes, Elón, ut Bet-hanán.


Και το δοθεν απο του επιλοιπου λαου ητο εικοσι χιλιαδες δραχμαι χρυσιου, και δισχιλιαι μναι αργυριου, και εξηκοντα επτα ιερατικοι χιτωνες. 	 Chixjunil li mayej li queßxqßue li tenamit, aßan aßin: oxib ciento riqßuin cablaju roxcßâl libra li oro, ut cuib mil riqßuin câhib ciento riqßuin junmay libra li plata ut cuukub xcâcßâl li rakßeb laj tij.Eb laj tij, ut eb laj levita joß eb ajcuiß li queßcßacßalen chire xpuertil li templo, eb li nequeßbichan, ut eb li nequeßcßanjelac saß li templo ut chixjunileb laj Israel ac saß xtenamiteb queßcana chi cuânc.


οτι κατα παντα επλουτισθητε δι' αυτου, κατα παντα λογον και πασαν γνωσιν, 	 Xban nak junajex chic riq'uin li Cristo, xemâtani li rusilal li Dios. Châbil chic nequex-âtinac ut châbil chic lê na'leb xban nak nequenau chic lix yâlal.


και θελει ποτισει την γυναικα το υδωρ το πικρον, το οποιον φερει την καταραν και το υδωρ, το φερον την καταραν, θελει εισελθει εις αυτην δια πικριαν 	 Chirix aßan laj tij tixqßue re li ixk li haß aßan re nak tixcßul raylal cui cuan xmâc.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Υπαγε ετι, αγαπησον γυναικα, ητις καιτοι αγαπωμενη υπο του φιλου αυτης ειναι μοιχαλις, κατα την αγαπην του Κυριου προς τους υιους Ισραηλ, οιτινες ομως επιβλεπουσιν εις θεους αλλοτριους και αγαπωσι φιαλας οινου. 	 Ut li Kâcuaß quiâtinac cuißchic cuiqßuin ut quixye cue: —Chara cuißchic li ixk aßan, usta yô chixmuxbal ru lix sumlajic. Ra aßan joß nak ninraheb lin tenamit Israel lâin, usta yôqueb chixlokßoninquil li yîbanbil dios ut nacuulac chiruheb xcuaßbal li caxlan cua yîbanbil riqßuin chaki uvas, li mayejanbil chiruheb lix dioseb, chan li Kâcuaß.


Και προσηλθον προς αυτον τυφλοι και χωλοι εν τω ιερω και εθεραπευσεν αυτους. 	 Ut que'c'ame' riq'uin li Jesús sa' rochoch li Dios li mutz' ut eb li yêk rok ut li Jesús quilajxq'uirtesiheb.


Εαν τις αμαρτηση και πραξη παρανομιαν κατα του Κυριου και ψευσθη προς τον πλησιον αυτου δια παρακαταθηκην η δια πραγμα τι εμπεπιστευμενον εις τας χειρας αυτου, η δια αρπαγην, η ηπατησε τον πλησιον αυτου, 	 Cui tixcßul li cßaßak re ru re tixcßûla ut incßaß chic târaj xkßaxtesinquil nak tâpatzßekß re, malaj ut tixrahobtesi li ras rîtzßin, aßan cuan xmâc.


Εαν δε ηναι κρεας, εχον επι του δερματος αυτου καυστικην φλογωσιν, και το ζων κρεας του πεφλογισμενου μερους εχη εξανθημα λευκον, κοκκινωπον η καταλευκον, 	 Cui junak tixcßat rib ut lix cßatal nasakoß ru malaj ut nacakoß ru,


Και επραξε πονηρα ενωπιον του Κυριου δεν απεμακρυνθη απο των αμαρτιων του Ιεροβοαμ υιου του Ναβατ, οστις εκαμε τον Ισραηλ να αμαρτηση. 	 Quixbânu li incßaß us chiru li Kâcuaß. Quixbânu li mâusilal li quixbânu laj Jeroboam li ralal laj Nabat li quicßamoc xbeheb laj Israel chi mâcobc.


δια να παραστηση αυτην εις εαυτον ενδοξον εκκλησιαν, μη εχουσαν κηλιδα η ρυτιδα η τι των τοιουτων, αλλα δια να ηναι αγια και αμωμος. 	 Li Cristo quixbânu a'an re nak tixc'uleb li ralal xc'ajol chi k'axal nim xlok'al, chi mâc'a' xmâc ut chi mâc'a' xpaltil chiru.


και βουν και κριον δια ειρηνικην προσφοραν, εις θυσιαν εμπροσθεν του Κυριου, και προσφοραν εξ αλφιτων εζυμωμενην μετα ελαιου διοτι σημερον θελει εμφανισθη ο Κυριος εις εσας. 	 Teßxqßue ajcuiß jun li cuacax ut jun li têlom carner re teßxmayeja re xcßambal ribeb saß usilal riqßuin li Kâcuaß. Teßxmayeja chiru li Kâcuaß rochben li cßaj junajinbil riqßuin aceite. Teßxbânu chi joßcan xban nak chiru li cutan aßin tixcßutbesi rib li Kâcuaß chiruheb, chan.


Και ειπε προς αυτον Ευγε, αγαθε δουλε επειδη εις το ελαχιστον εφανης πιστος, εχε εξουσιαν επανω δεκα πολεων. 	 Li rey quixye re: -Lâat châbil aj c'anjel. Us xabânu. Xban nak tîc âch'ôl riq'uin li ca'ch'in xinq'ue âcue, jo'can nak tinq'ue âcuanquil sa' xbên lajêb chi tenamit, chan li rey.


παρα του κυριου μου του βασιλεως εγεινε το πραγμα τουτο, και δεν εφανερωσας εις τον δουλον σου τις θελει καθισει επι του θρονου του κυριου μου του βασιλεως μετ' αυτον; 	 At rey, ¿ma xaye nak teßxbânu aßin ut incßaß xaye ke lâo li nococßanjelac châcuu? ¿Ma incßaß xaye ke ani tâcßojlâk saß lâ cßojaribâl chok âcuêkaj lâat? chan.


ας μη εισερχωνται ομως να ιδωσιν, οταν περισκεπαζωνται τα αγια, δια να μη αποθανωσι. 	 Eb li ralal xcßajol laj Coat incßaß naru nequeßoc saß li Santil Naßajej chirilbal li cßaßru santobresinbil nak yôkeb chixlanbal re nak incßaß teßcâmk, chan li Dios.


Οτε δε ηλθεν ο Ιησους εις τα μερη της Καισαρειας της Φιλιππου, ηρωτα τους μαθητας αυτου, λεγων Τινα με λεγουσιν οι ανθρωποι οτι ειμαι εγω ο Υιος του ανθρωπου; 	 Chirix chic a'an li Jesús cô rochbeneb lix tzolom sa' li na'ajej Cesarea re Filipo. Nak yôqueb chi xic, quixpatz' reheb lix tzolom: -¿Anihin lâin nak neque'xye li tenamit?-


Και τωρα ανευ του Κυριου ανεβην εγω επι τον τοπον τουτον, δια να καταστρεψω αυτον; Ο Κυριος ειπε προς εμε, Αναβα επι την γην ταυτην και καταστρεψον αυτην. 	 ¿Ma mâcuaß ta biß li Kâcuaß xtaklan chak cue saß li naßajej aßin chi pletic? ¿Ma xinchal ta biß chixsachbal ru yal injunes?” chan.


Ο πρωτος δε κληρος εξηλθεν εις τον Ιωιαρειβ, ο δευτερος εις τον Ιεδαιαν, 	 Nak queßbûlic li xbên li quitzßak cßanjelac, aßan laj Joiarib; ut li xcab, aßan laj Jedaías;


Και αφου εκαθησε μετ' αυτων εις την τραπεζαν, λαβων τον αρτον ευλογησε και κοψας εδιδεν εις αυτους. 	 Nak c'ojc'o sa' mêx rochbeneb, quixchap li caxlan cua, quixbantioxi chiru li Dios, quixjachi ut quixq'ue reheb.


Αλλ' ω Κυριε των δυναμεων, ο κρινων δικαιως, ο δοκιμαζων τους νεφρους και την καρδιαν, ας ιδω την εκδικησιν σου επ' αυτους, διοτι προς σε εφανερωσα την δικην μου. 	 Abanan lâat, at Kâcuaß at nimajcual Dios, lâat nacatrakoc âtin saß tîquilal. Lâat nacanau chanru xnaßleb li junjûnk ut cßaßru cuan saß xcßaßuxeb. Nacuaj nacuil nak tâqßue rêkaj reheb li mâusilal nequeßxbânu. Lâin nincanab cuib saß âcuukß lâat.


Αλλα τι λεγει; Πλησιον σου ειναι ο λογος, εν τω στοματι σου και εν τη καρδια σου τουτεστιν ο λογος της πιστεως, τον οποιον κηρυττομεν. 	 Jo'ca'in naxye li Santil Hu: Ac nequenau lix yâlal ut nequeserak'i resilal li quixye li Dios ut cuan ajcui' sa' lê ch'ôl. Lix yâlal a'an nak tento takapâb li Cristo ut a'an li pâbâl li nakach'olob xyâlal chêru.


Κατ' εκεινον δε τον καιρον Ανανι ο βλεπων ηλθε προς Ασα τον βασιλεα του Ιουδα και ειπε προς αυτον, Επειδη επεστηριχθης επι τον βασιλεα της Συριας και δεν επεστηριχθης επι Κυριον τον Θεον σου, δια τουτο εξεφυγε το στρατευμα του βασιλεως της Συριας απο της χειρος σου 	 Saß eb li cutan aßan, li profeta Hanani cô riqßuin laj Asa lix reyeb laj Judá, ut quixye re: —Lâat incßaß xacßojob âchßôl riqßuin li Kâcuaß lâ Dios. Xacßojob ban âchßôl riqßuin laj Ben-adad lix reyeb laj Siria. Riqßuin aßin xeßxcol ribeb laj Siria châcuu.


και ειπε προς αυτους, Ακουσατε μου, Λευιται Αγιασθητε τωρα, και αγιασατε τον ναον Κυριου του Θεου των πατερων σας και εκβαλετε την ακαθαρσιαν εκ του αγιου τοπου. 	 Ut quixye reheb: —Chinêrabihak lâex aj levita. Santobresihomak êrib lâex ut santobresihomak lix templo li Kâcuaß, lix Dioseb li kaxeßtônil yucuaß. Ut isihomak saß li templo chixjunil li cßaßru namuxuc ru.


Και εαν αποθανη τι εκ των κτηνων τα οποια δυνασθε να τρωγητε, οστις εγγιση το θνησιμαιον αυτου, θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας. 	 Cui junak li xul tâcâmk xcomoneb li nequetiu, li ani tâchßeßok re tixmux rib. Ut muxbilak ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn.


Αγαλλου και ευφραινου, κατοικε της Σιων διοτι ο Αγιος του Ισραηλ ειναι μεγας εν τω μεσω σου. 	 Chisahokß taxak saß êchßôl ut chexbichânk lâex li cuanquex Sión xban nak kßaxal nim xcuanquil li Dios Santo, lix Dioseb laj Israel, li cuan êriqßuin.—


υιοι Ρεαια, υιοι Ρεσιν, υιοι Νεκωδα, 	 laj Reaía, laj Rezín, laj Necoda,


Ηλθε δε πεινα εφ' ολην την γην της Αιγυπτου και Χανααν και θλιψις μεγαλη, και δεν ευρισκον τροφας οι πατερες ημων. 	 Ut quicuan jun nimla cue'ej ut jun nimla raylal sa' eb li tenamit Egipto ut Canaán. Ut eb li kaxe'tônil yucua' inc'a' chic que'xtau xtzacaêmkeb.


υιος τουτου ο Αμασιας, υιος τουτου ο Αζαριας, υιος τουτου ο Ιωθαμ, 	 Laj Joás, aßan lix yucuaß laj Amasías. Laj Amasías, aßan lix yucuaß laj Azarías. Laj Azarías, aßan lix yucuaß laj Jotam.


Και καθως τα συκα τα κακα, τα οποια δια την αχρειοτητα δεν τρωγονται, ουτω βεβαιως λεγει Κυριος, Ουτω θελω παραδωσει Σεδεκιαν τον βασιλεα του Ιουδα και τους μεγιστανας αυτου και το υπολοιπον της Ιερουσαλημ, το εναπολειφθεν εν τη γη ταυτη, και τους κατοικουντας εν τη γη της Αιγυπτου 	 Eb laj Judá li queßcana saß li naßajej aßin rochben li rey Sedequías joßqueb ajcuiß laj cßamol be saß xyânkeb, joß eb ajcuiß li cuanqueb Egipto, tinjuntakßêta riqßuin li higos li kßaxal yibru li incßaß naru xtzacanquil.


Αφου δε ανεχωρησαν απ' αυτου, αφησαντες αυτον εν αρρωστιαις μεγαλαις, συνωμοσαν εναντιον αυτου οι δουλοι αυτου δια το αιμα των υιων Ιωδαε του ιερεως, και εθανατωσαν αυτον επι της κλινης αυτου, και απεθανε και εθαψαν αυτον εν πολει Δαβιδ, δεν εθαψαν ομως αυτον εν τοις ταφοις των βασιλεων. 	 Nak queßcôeb laj Siria queßxcanab chi tßantßo chi câmc re li rey Joás. Eb li queßcßanjelac chiru queßxcßûb ru cßaßru teßxbânu re xqßuebal rêkaj nak quixqßue chi camsîc laj Zacarías li ralal laj Joiada laj tij. Queßxcamsi laj Joás nak cuan saß xchßât. Chirix aßan queßxmuk saß lix tenamit laj David, abanan mâcuaß saß li naßajej li queßmukeß cuiß eb li rey.


Οι πρεσβυτεροι της θυγατρος Σιων, καθηνται κατα γης, σιωπωντες ανεβιβασαν χωμα επι την κεφαλην αυτων, εζωσθησαν σακκους αι παρθενοι της Ιερουσαλημ κατεβιβασαν τας κεφαλας αυτων προς την γην. 	 Eb li nequeßcßamoc be chiruheb li cuanqueb Sión, chunchûqueb chic saß chßochß. Incßaß nequeßâtinac. Queßxqßue li poks saß xjolomeb ut queßxqßue li kßes ru tßicr chirixeb retalil lix rahil xchßôleb. Ut eb li tukß ix nequeßxxulub lix jolomeb xban xrahil xchßôleb.


Και λεγουσι, δεν θελει ιδει ο Κυριος ουδε θελει νοησει ο Θεος του Ιακωβ. 	 Ut nequeßxye: —Li Dios li nequeßxlokßoni li ralal xcßajol laj Jacob incßaß naril chi moco naxqßue retal li cßaßru yôco chixbânunquil.—


Εγω ειμαι ο Κυριος τουτο ειναι το ονομα μου και δεν θελω δωσει την δοξαν μου εις αλλον ουδε την αινεσιν μου εις τα γλυπτα. 	 Lâin li Kâcuaß. “Nimajcual Dios” incßabaß. Lâin incßaß nacuaj têqßue lin lokßal re jalan chic, chi moco naru têlokßoni li yîbanbil dios xban nak caßaj cuiß lâin li tzßakal Dios.


Ιδου, δια τουτο εκροτησα τας χειρας μου επι τη αισχροκερδεια σου, την οποιαν επραξας, και επι τω αιματι σου, το οποιον ητο εν μεσω σου. 	 Relic chi yâl nak lâex xechikß injoskßil xban nak xesicß lê biomal riqßuin xbânunquil li mâusilal ut xecamsiheb lê ras êrîtzßin.


Ο διεφθαρμενος την καρδιαν θελει εμπλησθη απο των οδων αυτου ο δε αγαθος ανθρωπος αφ' εαυτου. 	 Li mâcßaßeb xnaßleb cßojcßôqueb xchßôl riqßuin li incßaß us nequeßxbânu. Ut li châbileb saheb saß xchßôl riqßuin li us nequeßxbânu.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος περι του Ιωακειμ του βασιλεως του Ιουδα δεν θελει εχει καθημενον επι του θρονου του Δαβιδ και το πτωμα αυτου θελει εκριφθη την ημεραν εις το καυμα και την νυκτα εις τον παγετον 	 Anakcuan tinye âcue, at rey Joacim, mâ jun reheb lâ cualal âcßajol teßcßanjelak chokß xreyeb li ralal xcßajol laj David. Ut nak tatcâmk, lâ tzßejcual tßantßo tâcanâk. Tixcßul li sakße chi cutan ut li xchußque chiru kßojyîn.


και πας ο λαος απο του ορθρου συνηρχετο προς αυτον εν τω ιερω δια να ακουη αυτον. 	 Ut chixjunileb li tenamit neque'xxic sa' li templo rajlal ek'ela chirabinquil li c'a'ru naxye li Jesús.


ο δεκατος εβδομος εις τον Εζειρ, ο δεκατος ογδοος εις τον Αφισης, 	 li xcuuklaju, aßan laj Hezir; li xcuakxaklaju, aßan laj Afses;


Αρα λοιπον ας μη κοιμωμεθα ως και οι λοιποι, αλλ' ας αγρυπνωμεν και ας εγκρατευωμεθα. 	 Junelic yo'on taxak cuânko ut yôko taxak chiroybeninquil lix c'ulunic li Jesucristo. Inc'a' takabânu jo' neque'xbânu li jun ch'ol chic. Aj-ajak ban ku sa' li kapâbâl.


Διοτι οντινα αγαπα Κυριος παιδευει και μαστιγονει παντα υιον, τον οποιον παραδεχεται. 	 Lâin nintij li ani ninra ut nink'us chi cau li ani ninc'ul chok' cualal inc'ajol. (Prov. 3:11-12)


Και απο των χιλιων επτακοσιων εβδομηκοντα πεντε σικλων εκαμεν αγκιστρα δια τους στυλους και περιεκαλυψε τα κιονοκρανα αυτων και εζωσεν αυτους. 	 Mero ciento libra chic li plata qui-elaßan ut riqßuin aßan queßxyîb li argollas ut li ganchos li queßxqßue chiru li okech li teßxqßue chire li oquebâl.


Διοτι, ιδου, οι ασεβεις ενετειναν τοξον ητοιμασαν τα βελη αυτων επι την χορδην, δια να τοξευσωσιν εν σκοτει τους ευθεις την καρδιαν. 	 Ut, ¿cßaßut nak nacaye nak tinêlelik chiruheb li incßaß useb xnaßleb, li yôqueb xyîbanquil lix tzimaj re nak teßoc saß mukmu chixcamsinquil li tîqueb xchßôl?


Διοτι εις αλλον μεν διδεται δια του Πνευματος λογος σοφιας, εις αλλον δε λογος γνωσεως κατα το αυτο Πνευμα, 	 Cuan li q'uebileb xmâtan xban li Santil Musik'ej re q'uehoc châbil na'leb ut cuan li q'uebileb xmâtan xban li Santil Musik'ej re xch'olobanquil li yâl. Abanan jun ajcui' li Santil Musik'ej li naq'uehoc re xmâtan li junjûnk.


Αινειτε τον Κυριον. Αινειτε τον Θεον εν τω αγιαστηριω αυτου αινειτε αυτον εν τω στερεωματι της δυναμεως αυτου. 	 ¡Lokßoninbil taxak li Kâcuaß! Cheqßuehak xlokßal li Kâcuaß saß lix templo. Ut chiqßuehekß ta xlokßal saß li choxa li quixyîb riqßuin lix cuanquil.


Ητο και κληρος δια την φυλην του Μανασση, διοτι αυτος ητο ο πρωτοτοκος του Ιωσηφ, δια τον Μαχειρ τον πρωτοτοκον του Μανασση, τον πατερα του Γαλααδ επειδη αυτος ητο ανηρ πολεμιστης, δια τουτο ελαβε την Γαλααδ και την Βασαν. 	 Ut queßbûlic chirix li naßajej li tixcßul laj Manasés li xbên ralal laj José. Laj Maquir, aßan li xbên ralal laj Manasés. Laj Maquir, aßan lix yucuaß laj Galaad. Eb li ralal xcßajol laj Maquir cauheb rib chi pletic. Joßcan nak queßrêchani li naßajej Galaad ut Basán.


Δεν εξευρετε οτι οι αγιοι θελουσι κρινει τον κοσμον; και εαν ο κοσμος κρινηται απο σας, αναξιοι εισθε να κρινητε ελαχιστα πραγματα; 	 ¿Ma inc'a' nequenau nak sa' jun cutan lâo aj pâbanel torakok âtin sa' xbêneb chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och'? Ut cui lâo torakok âtin sa' xbêneb li cuanqueb sa' ruchich'och', ¿c'a'ut nak inc'a' târûk takayîb ru li kach'a'ajquilal sa' xyâlal chi kibil kib?


Κατ' εκεινην την ημεραν προσηλθον τινες Φαρισαιοι, λεγοντες προς αυτον Εξελθε και αναχωρησον εντευθεν, διοτι ο Ηρωδης θελει να σε θανατωση. 	 Ut sa' ajcui' li hônal a'an cuanqueb aj fariseo que'cuulac riq'uin li Jesús chixyebal re: -Elen arin. Ayu xban nak laj Herodes târaj âcamsinquil, chanqueb.


Φυλαττε τον ποδα σου, οταν υπαγης εις τον οικον του Θεου και προθυμου μαλλον να ακουης, παρα να προσφερης θυσιαν αφρονων, οιτινες δεν αισθανονται οτι πραττουσι κακως. 	 Nak texxic saß lix templo li Dios cheqßuehak retal chi us chanru lê naßleb. Incßaß têqßue êchßôl xqßuebal li cßatbil mayej joß nequeßxbânu li mâcßaßeb xnaßleb. Eb aßan incßaß nequeßxqßue retal nak incßaß us yôqueb xban nak incßaß nequeßxtau ru lix yâlal li yôqueb chixbânunquil. Cheqßuehak ban êchßôl chixtzolbal lix yâlal.


καθως εδωκας εις αυτον εξουσιαν πασης σαρκος, δια να δωση ζωην αιωνιον εις παντας οσους εδωκας εις αυτον. 	 Lâat xatq'uehoc incuanquil sa' xbên chixjunil re nak tinq'ue li junelic yu'am reheb li xak'axtesiheb cue.


Εστραφησαν εις τα οπισω, κατησχυνθησαν οι θαρρουντες επι τα γλυπτα, οι λεγοντες προς τα χωνευτα, σεις εισθε οι θεοι ημων. 	 Abanan lâin tincßut xxutâneb li nequeßxcßojob xchßôleb riqßuineb li yîbanbil dios ut nequeßxye reheb, “Lâat lin dios.”


Και ειπε προς αυτην. Ποτισον με, παρακαλω, ολιγον υδωρ, διοτι εδιψησα. Και ηνοιξε τον ασκον του γαλακτος και εποτισεν αυτον και εσκεπασεν αυτον. 	 Laj Sísara quixye re lix Jael: —Bânu usilal, si bayak inhaß. Tâchakik cue, chan. Lix Jael quixcßam chak li bôls tzßûm cuan cuiß li leche ut quixqßue li leche chirucß. Ut nak ac xrucß lix leche, lix Jael quixqßue cuißchic li tßicr saß xbên.


Και ειπε προς αυτους, Βλεπετε προς εμε και καμετε παρομοιως και ιδου, οταν εγω φθασω εις το ακρον του στρατοπεδου, καθως εγω καμω, ουτω θελετε καμει 	 Ut quixye reheb: —Têqßue retal li cßaßru tinbânu lâin. Nak acak xocuulac cuan cuiß lix muhebâleb, lâex têbânu li cßaßru tinbânu lâin.


Ημερας παρατηρειτε και μηνας και καιρους και ενιαυτους. 	 Lâex yôquex cui'chic chixbânunquil lê najteril na'leb nak nequenink'ei eb li cutan, li po ut li chihab ut li c'a'ak chic re ru chi nink'ehil.


αι σκηναι του Εδωμ και οι Ισμαηλιται ο Μωαβ και οι Αγαρηνοι 	 Queßxjunaji ribeb laj Edom riqßuineb li ralal xcßajol laj Ismael, ut eb laj Moab ut li ralal xcßajol lix Agar,


Και εξηλθε πυρ απ' εμπροσθεν του Κυριου και κατεφαγεν επι του θυσιαστηριου το ολοκαυτωμα, και τα στεατα ιδων δε πας ο λαος ηλαλαξαν και επεσον κατα προσωπον αυτων. 	 Ut li Kâcuaß quixtakla li xam ut quixcßat li mayej ut li xêb li cuan saß xbên li artal. Nak eb li tenamit queßril li xam queßxhupub ribeb saß chßochß ut queßxlokßoni li Dios.


μικρον ειναι τουτο, οτι ανηγαγες ημας εκ γης ρεουσης γαλα και μελι, δια να θανατωσης ημας εν τη ερημω, και οτι ως αρχων θελεις να κατεξουσιαζης ημας; 	 ¿Ma incßaß tzßakal riqßuin nak xoâcuisi saß li tenamit li na-el cuiß chi us li acuîmk re tocâmk saß li chaki chßochß? ¿Ma toj tâcuaj tattaklânk saß kabên saß joskßil?


Προσεχε και ακουε παντας τους λογους τουτους, τους οποιους εγω προσταζω εις σε δια να ευημερης, συ και τα τεκνα σου μετα σε εις τον αιωνα, οταν πραττης το καλον και το αρεστον ενωπιον Κυριου του Θεου σου. 	 Chebânu chi anchal êchßôl chixjunil li yôquin chixyebal êre re nak us tex-êlk joß eb ajcuiß lê ralal êcßajol li teßcuânk mokon. Us tex-êlk xban nak yôkex chixbânunquil li us ut li tîc chiru li Kâcuaß lê Dios.


Εν ταις θυσιαις, τας οποιας προσφερουσιν εις εμε, θυσιαζουσι κρεας και τρωγουσιν ο Κυριος δεν δεχεται αυτας τωρα θελει ενθυμηθη την ανομιαν αυτων και επισκεφθη τας αμαρτιας αυτων αυτοι θελουσιν επιστρεψει εις την Αιγυπτον. 	 Nequeßxmayeja li xul chicuu ut eb aßan ajcuiß li nequeßtzacan re. Lâin incßaß nacuulac chicuu lix mayejeb xban nak najulticoß cue li mâusilal nequeßxbânu. Joßcan nak re xtojbal rixeb lix mâc, tâchâlk li raylal saß xbêneb. Chanchan li raylal li queßxcßul nak cuanqueb chak Egipto.Xsach saß xchßôleb laj Israel nak lâin quiyoßobtesin reheb. Yôqueb chixyîbanquil lix nînkal ru cab xnaßajeb lix dioseb. Ut eb laj Judá queßxyîb lix nînkal ru tenamit ut queßxcauresi re nak cauhakeb rib. Abanan lâin tintakla chak xam saß xbêneb ut tâcßatekß lix naßaj lix dioseb ut teßcßatekß ajcuiß lix nînkal ru tenamit li xeßxyîb, chan li Dios.


Επειδη η κατα του πονηρου εργου αποφασις δεν εκτελειται ταχεως, δια τουτο η καρδια των υιων των ανθρωπων ειναι ολη εκδοτος εις το να πραττη το κακον. 	 Ut xban nak incßaß nequeßxcßul chi ticto xtojbal rix li mâusilal li nequeßxbânu, joßcan nak kßaxal cuißchic nequeßraj xbânunquil li mâusilal li jun chßol chic.


Καθως δε αυται εφοβηθησαν και εκλινον το προσωπον εις την γην, ειπον προς αυτας Τι ζητειτε τον ζωντα μετα των νεκρων; 	 C'ajo' nak que'xucuac li ixk. Que'xxulub li rilobâl. Ut eb li cuînk que'xye reheb: -¿C'a'ut nak nequesic' li yo'yo sa' xyânkeb li camenak?


εν τω ονοματι του Κυριου ημων Ιησου Χριστου αφου συναχθητε σεις και το εμον πνευμα με την δυναμιν του Κυριου ημων Ιησου Χριστου 	 K'axal us raj nak têch'utub êrib sa' xc'aba' li Jesucristo ut têc'ûb c'a'ru têbânu chirix a'an. Chanchan nak cuânkin êriq'uin xban nak yôquin chi tijoc chêrix. Ut lix nimal xcuanquil li Jesucristo chicuânk êriq'uin ut chextenk'a.


Εν εξ θλιψεσι θελει σε ελευθερωσει και εν τη εβδομη δεν θελει σε εγγισει κακον. 	 Aßan junelic tatxcol chiru li raylal ut incßaß tixcanab chi numtâc saß âbên li raylal.


και ας γνωρισωσιν οτι η χειρ σου ειναι τουτο οτι συ, Κυριε, εκαμες αυτο. 	 Chacßutbesi taxak chiruheb li xicß nequeßiloc cue nak lâat kßaxal nim âcuanquil ut lâat li nacatcoloc cue.


Ουραι εκ των κοιλαδων Γαας, Αβιηλ ο Αρβαθιτης, 	 laj Hurai li chalenak cuan cuiß li rok haß li cuan Gaas; laj Abiel, Arabá xtenamit;


Και εκαμε καταπαυσιν ο λαος την εβδομην ημεραν. 	 Tojoßnak eb li cristian queßhilan saß xcuuk li cutan.


Και ειπε, Θελω εξελθει και θελω εισθαι πνευμα ψευδους εν τω στοματι παντων των προφητων αυτου. Και ειπε Κυριος, Θελεις απατησει και μαλιστα θελεις κατορθωσει εξελθε και καμε ουτω. 	 Li musikßej quixye: Lâin tin-oc riqßuineb chixjunileb li profeta re nak teßxye ticßtiß re laj Acab, chan. Ut li Kâcuaß quixye re: Us. Ayu ut balakßi laj Acab. Bânu joß xaye, chan.


Υπαρχει αριθμος των στρατευματων αυτου; και επι τινα δεν ανατελλει το φως αυτου; 	 Lix soldado, aßaneb li qßuila okßob chi ángel. Ut lix cutan saken, aßan li nacutanobresin reheb chixjunileb.


Και πασα ψυχη, ητις φαγη θνησιμαιον η διεσπαραγμενον υπο θηριου, αυτοχθων η ξενος, θελει πλυνει τα ιματια αυτου και θελει λουσθη εν υδατι και θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας τοτε θελει εισθαι καθαρος. 	 Cui junak naxtzaca xtibel li xul li yal nacam xjunes malaj ut quicamsîc xban joskß aj xul, li jun aßan xmux rib, usta aj Israel usta jalan xtenamit. Tento nak tâatînk ut tixpuchß li rakß. Ut muxbil ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn. Riqßuin aßan santobresinbilak chic.Cui incßaß tâatînk ut cui incßaß tixpuchß li rakß, tâcanâk chi muxbil ru.


Εχω ομως παντα και περισσευομαι ενεπλησθην δεχθεις παρα του Επαφροδιτου τα σταλεντα απο σας, οσμην ευωδιας, θυσιαν δεκτην, ευαρεστον εις τον Θεον. 	 Anakcuan cuan chixjunil li c'a'ru nacuaj. Tz'akal ajcui' li c'a'ru cuan cue xban nak xinc'ul lin râbal li xetakla chak cue chirix laj Epafrodito. Li mâtan a'an li xetakla cue, a'an jun châbil mayej li nacuulac chiru li Dios.


τοτε, ως ηχησαν οι σαλπιγκται και οι ψαλτωδοι ομου μια φωνη, υμνουντες και δοξολογουντες τον Κυριον, και καθως υψωσαν την φωνην δια σαλπιγγων και κυμβαλων και οργανων μουσικων, και υμνουν τον Κυριον, λεγοντες, Οτι ειναι αγαθος, οτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου, τοτε ο οικος ενεπλησθη νεφελης, ο οικος του Κυριου, 	 Yôqueb chixchßeßbal lix cuajbeb ut yôqueb chi bichânc chi junaj xyâb lix cuxeb re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß. Queßxbicha xlokßal ut queßxye: Kßaxal châbil li Kâcuaß ut nim li ruxtân saß kabên junelic, chanqueb. Ut quinujac li templo riqßuin xlokßal li Dios. Chanchan li chok.Ut eb laj tij incßaß queßru xbânunquil lix cßanjeleb xban nak lix lokßal li Dios quixnujobresi li templo.


Ητο δε πολεμος αναμεσον Ασα και Βαασα βασιλεως του Ισραηλ πασας τας ημερας αυτων. 	 Laj Asa, lix reyeb laj Judá, ut laj Baasa, lix reyeb laj Israel, junelic queßpletic chi ribil ribeb toj chalen nak queßcam.


Και ειπε προς τον Βαλακ, Στηθι αυτου πλησιον του ολοκαυτωματος σου και εγω θελω συναντησει εκει τον Κυριον. 	 Quixye laj Balaam re laj Balac: —Canâkat arin chixcßatk lâ cßatbil mayej. Lâin tinxic injunes chi âtinac riqßuin li Dios, chan.


τα ανθη φαινονται εν τη γη ο καιρος του ασματος εφθασε, και η φωνη της τρυγονος ηκουσθη εν τη γη ημων 	 Li utzßußuj xeßoc chi puqßuecß saß qßuicheß. Ac xcuulac xkßehil li bichânc. Yôqueb chi bichânc li mucuy xban xsahil xchßôleb.


Διοτι ο παρα του Θεου ολεθρος ητο εις εμε φρικη και δια την μεγαλειοτητα αυτου δεν ηθελον δυνηθη να ανθεξω. 	 Lâin incßaß tinbânu li mâusilal aßan xban nak lâin mâ jokße tincuaj xcßulbal li tojba mâc li tixqßue li Dios saß inbên.


Και γνωρισαντες αυτον οι ανθρωποι του τοπου εκεινου, απεστειλαν εις ολην την περιχωρον εκεινην και εφεραν προς αυτον παντας τους πασχοντας, 	 Eb li cuînk cuanqueb aran ticto que'xq'ue retal nak a'an li Jesús ut que'xye resil sa' chixjunil li na'ajej a'an. Ut quilaje'xc'am li yaj riq'uin re nak tixq'uirtesiheb.Ut que'xtz'âma chiru nak tixcanabeb li yaj chixch'e'bal li rak'. Ut chixjunileb li que'ch'e'oc re li rak' quilaje'q'uira.


Εαν δε ειπη ο κακος εκεινος δουλος εν τη καρδια αυτου, Βραδυνει να ελθη ο κυριος μου, 	 Aban cui laj c'anjel a'an inc'a' us lix na'leb, tixye sa' xch'ôl, "Lin patrón tâbâyk chak chi c'ulûnc."


Και ελαλησε προς τον ανδρα τον ενδεδυμενον τα λινα και ειπεν, Εισελθε μεταξυ των τροχων, υποκατω των χερουβειμ, και γεμισον την χειρα σου ανθρακας πυρος εκ μεσου των χερουβειμ και διασκορπισον αυτους επι την πολιν. Και εισηλθεν ενωπιον μου. 	 Ut li Kâcuaß quixye re li cuînk li lino rakß: —Tat-oc saß xyânkeb li ruedas li cuanqueb rubeleb li querubines. Riqßuin lâ cuukß tâchap li ru xam li yô xxamlel. Ut tâpaji li ru xam saß xbên li tenamit, chan. Ut lâin yôquin chirilbal nak qui-oc li cuînk saß xyânkeb li ruedas.


Ας αγαλλωνται και ας ευφραινωνται εις σε παντες οι ζητουντες σε οι αγαπωντες την σωτηριαν σου ας λεγωσι διαπαντος, Μεγαλυνθητω ο Κυριος. 	 Chisahokß taxak xchßôleb chixjunileb li cauheb xchßôl âcuiqßuin. Ut chixjunileb taxak cheßbantioxînk châcuu xban nak lâat xatcoloc reheb. Ut junelic taxak teßxye: Kßaxal nim xcuanquil li Kâcuaß.Lâin mâcßaß chic inmetzßêu xban li raylal. Rahobtesinbilin, at Kâcuaß. Abanan lâat incßaß xinâcanab injunes. Lâat inDios, lâat aj Colol cue. Chinâtenkßa taxak chi junpât, at Kâcuaß. Chasêba taxak âcuib chintenkßanquil.


Και παρεδωκεν ο Κυριος την Λαχεις εις την χειρα του Ισραηλ, και εκυριευσεν αυτην την δευτεραν ημεραν, και επαταξεν εν στοματι μαχαιρας αυτην και πασας τας ψυχας τας εν αυτη, κατα παντα οσα εκαμεν εις την Λιβνα. 	 Ut saß xcab li cutan li Kâcuaß quixkßaxtesi li tenamit saß rukßeb laj Israel. Joß nak quilajeßxcamsi chixjunileb saß li naßajej Libna, joßcan cuißchic queßxbânu aran Laquis. Mâ jun chic queßcana chi yoßyo saß li tenamit aßan.


Και θελω δωσει πασαν την δυναμιν της πολεως ταυτης και παντας τους κοπους αυτης και παντα τα πολυτιμα αυτης και παντας τους θησαυρους των βασιλεων Ιουδα θελω δωσει εις την χειρα των εχθρων αυτων, και θελουσι λεηλατησει αυτους και λαβει αυτους και φερει αυτους εις την Βαβυλωνα. 	 Ut tinkßaxtesi saß rukß li rey aßan chixjunil lix biomal lê tenamit Jerusalén, joß ajcuiß lê racuîmk ut chixjunil li cßaßak re ru terto xtzßak, joß ajcuiß li cßaßru re li rey li terto xtzßak. Tinkßaxtesi saß rukßeb li xicß nequeßiloc êre. Ut eb aßan teßxcßam chixjunil aran Babilonia.”


δια να αγορασωμεν τους πτωχους με αργυριον και τον πενητα δια ζευγος υποδηματων, και να πωλησωμεν τα σκυβαλα του σιτου; 	 Teßcanâk chokß kalokßbil môs li nebaß xban nak incßaß naru teßxtoj lix cßaseb usta yal jun sumal chi xâb li teßxcßas kiqßuin. Ut takacßayi ajcuiß lix yibal ru li trigo chi terto xtzßak, chanquex.


Και ημεις ειμεθα μαρτυρες αυτου περι των λογων τουτων, και το Πνευμα δε το Αγιον, το οποιον εδωκεν ο Θεος εις τους πειθαρχουντας εις αυτον. 	 Lâo xkil a'an riq'uin ku. Jo'can nak nakach'olob xyâlal a'in ut li Santil Musik'ej li naxq'ue li Dios reheb li neque'pâban, a'an ajcui' nac'utuc re lix yâlal a'in, chanqueb.


εχοντες μεν μορφην ευσεβειας, ηρνημενοι δε την δυναμιν αυτης. Και τουτους φευγε. 	 Te'xye rib nak aj pâbaneleb, abanan inc'a' te'xq'ue xcuanquil li pâbâl. At Timoteo, mâjunaji âcuib riq'uineb a'an.


Και η γυνη, την οποιαν ειδες, ειναι η πολις η μεγαλη, η εχουσα βασιλειαν επι των βασιλεων. 	 Li ixk li xacuil, a'an retalil li nimla tenamit, li cuan xcuanquil sa' xbêneb chixjunileb li tenamit sa' ruchich'och'.-


Αποκριθεις δε ο Ιησους, ειπε προς αυτην Μαρθα, Μαρθα, μεριμνας και αγωνιζεσαι περι πολλα 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye re: -Marta, lâat naxic âc'a'ux chirix lâ q'uila c'anjel xban nak ca'aj cui' a'an nacac'oxla.Abanan jun ajcui' li c'a'ru tento xbânunquil ut lix María xsic' ru a'an. Li k'axal us xbânunquil, a'an rabinquil li c'a'ru ninye. Ut mâ ani târamok re chiru xbânunquil, chan li Jesús.


Οστις ταραττει τον οικον αυτου, θελει κληρονομησει ανεμον και ο αφρων θελει εισθαι δουλος εις τον φρονιμον. 	 Li ani incßaß naril lix jun cablal mâcßaß chic cuan re nacana. Ut li mâcßaß xnaßleb nacana chokß xmôs li cuan xnaßleb.


επι καψης θελει ετοιμασθη μετα ελαιου εψημενον θελεις φερει αυτο και τα εψημενα τμηματα των εξ αλφιτων προσφορων θελεις προσφερει εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον. 	 Teßxqßue saß xartin li caxlan cua aßin li qßuebil aceite riqßuin. Ut nak acak xchakßak têcßam chi pedasinbil chokß êmayej ut têqßue chiru li Kâcuaß. Ut aßanak jun sununquil mayej chiru.


Και δεν θελεις εισελθει εις οικον συμποσιου, δια να συγκαθησης μετ' αυτων δια να φαγης και να πιης. 	 Mat-oc saß junak cab yô cuiß junak ninkße. Matcßojla chi cuaßac chi ucßac rochbeneb.


Οθεν του λοιπου, αδελφοι, σας παρακαλουμεν και σας προτρεπομεν δια του Κυριου Ιησου, καθως παρελαβετε παρ' ημων το πως πρεπει να περιπατητε και να αρεσκητε εις τον Θεον, ουτω να περισσευητε εις το μαλλον 	 Ut anakcuan ex inhermân, cuan cui'chic c'a'ru nacuaj xtz'âmanquil chêru sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo. A'an a'in: nak chexcuânk taxak sa' tîquilal jo' naraj li Dios ut rajlal yôkex chixbânunquil chi jo'can jo' xkac'ut chêru lâo. Ac yôquex chixbânunquil, abanan k'axal cui'chic têbânu.


Και ειπε προς αυτον ο Ελισσαιε, Υπαγε, ειπε προς αυτον, Ναι, θελεις αναλαβει πλην ο Κυριος εδειξεν εις εμε οτι εξαπαντος θελει αποθανει. 	 Li profeta Eliseo quixye re: —Ye re nak tâqßuirâk usta li Kâcuaß xcßut chicuu nak tâcâmk, chan.


Συ λεγεις, ιδου, επαταξας τον Εδωμ και η καρδια σου επηρθη εις καυχησιν καθου τωρα εν τω οικω σου δια τι εμπλεκεσαι εις κακον, δια το οποιον ηθελες πεσει, συ και ο Ιουδας μετα σου; 	 At rey Amasías, lâat yôcat chixyebal nak xatnumta saß xbêneb laj Edom. Joßcan nak yôcat chixnimobresinquil âcuib ut tâcuaj nak tâqßuehekß âlokßal. Kßaxal us nak tatcanâk saß lâ tenamit. ¿Cßaßru aj e nak tâchßic âcuib lâat saß chßaßajquilal ut tâchßiqueb laj Judá saß chßaßajquilal? chan li rey Joás.


Και ελαβεν ο Ιησους τους αρτους και ευχαριστησας διεμοιρασεν εις τους μαθητας, οι δε μαθηται εις τους καθημενους ομοιως και εκ των οψαριων οσον ηθελον. 	 Tojo'nak li Jesús quixchap li caxlan cua. Quixbantioxi chiru li Dios. Quixjachi li caxlan cua ut quixq'ue reheb lix tzolom re nak te'xjeq'ui reheb li q'uila tenamit li c'ojc'ôqueb aran. Jo'can ajcui' quixbânu riq'uin li car. Ut que'cua'ac chixjunileb toj retal que'c'ojla xch'ôleb.


Υιοι Σεφατια, τριακοσιοι εβδομηκοντα δυο. 	 Eb li ralal xcßajol laj Sefatías, aßan oxib ciento riqßuin cablaju roxcßâl.


Δια τουτο ωνομασθη ο αγρος εκεινος Αγρος αιματος εως της σημερον. 	 Jo'can nak chalen anakcuan quicana chok' xc'aba' li na'ajej a'an "Lok'bil riq'uin Quic'."


Και εκαμον δυο κρικους χρυσους και εβαλον αυτους επι των δυο ακρων του περιστηθιου, εις το χειλος αυτου, το οποιον ητο κατα το μερος του εφοδ εσωθεν. 	 Queßxyîb cuib chic li argollas riqßuin oro ut queßxletz saß xxuc li pectoral xcaß pacßalil li nacana takßa. Queßxletz chirix li pectoral re nak chiru li efod tâcanâk.


Ιδου, κρατει τα υδατα, και ξηραινονται παλιν εξαποστελλει αυτα, και καταστρεφουσι την γην. 	 Cui aßan târaj nak incßaß tixqßue li hab, incßaß ajcuiß tixqßue. Chakihak chixjunil. Ut cui aßan târaj nak tâbutßînk li ruchichßochß, tâbutßînk ajcuiß.


και τον λαγωον, διοτι αναμασσα μεν, πλην δεν ειναι διχηλος ειναι ακαθαρτος εις εσας 	 Joßcan ajcuiß li imul. Incßaß naru nequetzaca xban nak usta naxhab xcua xcaß sut, abanan moco jun ta xxâla rok. Aßan jun li xul incßaß us têtzaca.


Και οτε τα ζωα επορευοντο, επορευοντο οι τροχοι πλησιον αυτων και οτε τα ζωα υψονοντο απο της γης, υψονοντο και οι τροχοι. 	 Nak nequeßbêc li câhibeb li chanchaneb ángel, nequeßbêc ajcuiß li ruedas rochbeneb. Ut nak eb li chanchaneb ángel nequeßcuacli, eb li ruedas nequeßcuacli ajcuiß.


Και εκαμον οι υιοι του Λευι κατα τον λογον του Μωυσεως και επεσαν εκ του λαου εκεινην την ημεραν περιπου τρεις χιλιαδες ανδρες. 	 Eb laj Leví queßxbânu li cßaßru quixye laj Moisés. Ut oxib mil chi cristian queßxcamsi saß li cutan aßan.


Μακαριοι οι δουλοι εκεινοι, τους οποιους ελθων ο κυριος θελει ευρει αγρυπνουντας. Αληθως σας λεγω, οτι θελει περιζωσθη και καθισει αυτους εις την τραπεζαν, και ελθων εις το μεσον θελει υπηρετησει αυτους. 	 Us xak reheb li môs li yôqueb chiroybeninquil lix patroneb. Nak tâcuulak li patronej, tixtauheb chi ajôqueb ru. Relic chi yâl ninye êre li patronej tixcauresi rib ut tixchunubeb lix môs sa' mêx ut a'an ajcui' tâq'uehok re lix tzacaêmkeb.


Αινειτε τον Κυριον. Θελω εξυμνει τον Κυριον εν ολη καρδια, εν βουλη ευθεων και εν συναξει. 	 ¡Lokßoninbil taxak li Kâcuaß! Tinqßue xlokßal li nimajcual Dios chi anchal inchßôl. Tinnima ru nak cuânko saß comonil lâo lix tenamit li Dios.


Τι θελετε καμει εν ημερα πανηγυρεως και εν ημερα εορτης του Κυριου; 	 ¿Ut cßaßru têbânu nak teßcuulak xkßehil eb li ninkße re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß?


τον αρτον ημων τον επιουσιον διδε εις ημας καθ' ημεραν 	 Chaq'ue taxak ke li kacua kuc'a chi cuulaj cuulaj.


Απεμακρυνεν απ' εμου τους αδελφους μου, και ηλλοτριωθησαν ολως απ' εμου οι γνωριμοι μου. 	 Eb lin comon incßaß chic nequeßraj cuu. Ut eb li tzßakal cuamîg xineßxcanab injunes. Chanchan incßaß chic nequeßxnau cuu.


Περι δε των παρθενων προσταγην του Κυριου δεν εχω αλλα γνωμην διδω ως ηλεημενος υπο του Κυριου να ημαι πιστος. 	 Lâin tinye êre li ninc'oxla chirixeb li sâj ixk ut li sâj cuînk. Usta mâcua' râtin li Kâcua', us cui tex-abînk chicuu xban nak riq'uin xnimal ruxtân li Kâcua' naxq'ue inna'leb chixyebal êre lix yâlal.


Τα χειλη της αληθειας θελουσιν εισθαι σταθερα διαπαντος η δε ψευδης γλωσσα μονον στιγμιαια. 	 Li ani naxye li yâl tâcuânk chi junelic. Abanan li ani naticßtißic incßaß najt tâcuânk.


εχομεν δε αχυρα και τροφην δια τους ονους ημων, εχομεν και προσετι αρτον και οινον δι' εμε και δια την δουλην σου και δια τον νεον, οστις ειναι μετα των δουλων σου δεν εχομεν ελλειψιν ουδενος πραγματος. 	 Cuan kacaxlan cua ut cuan vino chokß cue lâin ut reheb ajcuiß li cuixakil ut lin môs. Ut cuan ajcuiß richaj li kabûr. Mâcßaß pâlt ke.—


Τωρα λοιπον, Κυριε Θεε ημων, σωσον ημας εκ της χειρος αυτου δια να γνωρισωσι παντα τα βασιλεια της γης, οτι συ εισαι ο Κυριος, ο μονος. 	 Anakcuan ut at Kâcuaß, at kaDios, nakatzßâma châcuu nak choâcol chiruheb laj Asiria re nak chixjunileb li cuanqueb xcuanquil saß ruchichßochß teßxnau nak lâat li Kâcuaß Dios ut mâ ani chic junak dios cuan. Caßaj cuiß lâat, chan laj Ezequías.


αλλ' εαν πασχη ως Χριστιανος, ας μη αισχυνηται, αλλ' ας δοξαζη τον Θεον κατα τουτο. 	 Cui ut nequec'ul raylal xban nak nequepâb li Cristo, a'an moco xutânal ta. Chenimâk ban xlok'al li Dios xban nak lâex chic ralal xc'ajol.


Εκοψε λοιπον και πας ο λαος εκαστος τον κλαδον αυτου, και ακολουθησαντες τον Αβιμελεχ επεθεσαν αυτους εις το οχυρωμα και κατεκαυσαν εν πυρι το οχυρωμα επ' αυτους και απεθανον ομου παντες οι ανδρες του πυργου της Συχεμ, εως χιλιοι ανδρες και γυναικες. 	 Ut chixjunileb queßxyocß li rukß cheß ut queßxpako saß xbên xteleb ut queßcôeb chirix laj Abimelec saß li cab li chßutchßûqueb cuiß laj Siquem. Queßxqßue li rukß cheß chirix li cab ut queßxloch xxamlel ut queßcßateß li cuanqueb chi saß. Joßcan nak queßcam li cristian li cuanqueb Siquem. Numenak tana jun mil li queßcam, joß cuînk, joß ixk.


Οι ιπποι αυτων επτακοσιοι τριακοντα εξ αι ημιονοι αυτων, διακοσιαι τεσσαρακοντα πεντε 	 Cuanqueb cuukub ciento riqßuin cuaklaju xcaßcßâl xcacuâyeb. Ut eb lix mûl cuib ciento riqßuin ôb roxcßâl.


Η δικαιοσυνη υψονει εθνος η δε αμαρτια ειναι ονειδος λαων. 	 Junak li tenamit li cuan saß tîquilal cuan xlokßal. Ut li tenamit li incßaß nacuan saß tîquilal xutânal na-el.Junak li rey nasahoß xchßôl riqßuin li môs li châbil xnaßleb. Abanan najoskßoß riqßuin li môs li yibru xnaßleb.


Και τα υποβασια δια τους στυλους ησαν χαλκινα τα αγκιστρα των στυλων και αι ζωναι αυτων αργυρα και τα κιονοκρανα αυτων ησαν περικεκαλυμμενα με αργυριον και παντες οι στυλοι της αυλης ησαν εζωσμενοι με αργυριον. 	 Queßxyîb riqßuin bronce lix naßajeb li teßqßuehekß cuiß li okech. Ut queßxyîb riqßuin plata li ganchos ut li argollas ut queßxletz li plata chirix li okech. Ut queßxletz ajcuiß plata saß xjolomeb li okech.


Τοτε ηλθε Πνευμα Κυριου επι Ιααζιηλ τον υιον του Ζαχαριου, υιου του Βεναια, υιου του Ιειηλ, υιου του Ματθανιου του Λευιτου, εκ των υιων του Ασαφ, εν τω μεσω της συναξεως. 	 Ut lix musikß li Kâcuaß quichal riqßuin laj Jahaziel nak chßutchßûqueb aran eb laj Judá. Laj Jahaziel, aßan li ralal laj Zacarías. Laj Zacarías, aßan li ralal laj Benaía. Laj Benaía, aßan li ralal laj Jeiel. Laj Jeiel, aßan li ralal laj Matanías. Laj Jahaziel, aßan aj levita xcomoneb li ralal xcßajol laj Asaf.


υιου του Ελκανα υιου του Ιωηλ, υιου του Αζαριου, υιου του Σοφονιου, 	 laj Amasai, aßan li ralal laj Elcana; laj Elcana, aßan li ralal laj Joel; laj Joel, aßan li ralal laj Azarías; laj Azarías, aßan li ralal laj Sofonías;


και η χειρ μου ευρηκεν ως φωλεαν τα πλουτη των λαων και καθως συναγει τις ωα αφειμενα, ουτω συνηγαγον πασαν την γην εγω και ουδεις εκινησε πτερυγα η ηνοιξε στομα η εψιθυρισεν. 	 Lâin xinchap lix biomaleb li tenamit ut mâ ani xchßeßoc cue. Chanchan nak xinxoqueb li mol li mâ ani naâtinac chirix ut laj xicßanel xul incßaß quirecßasi xxicß chinseßbesinquil, chi moco quixjap re chixcolbal, chan lix reyeb laj Asiria.


Εαν οι υιοι αυτου πολλαπλασιασθωσιν, ειναι δια την ρομφαιαν και οι εκγονοι αυτου δεν θελουσι χορτασθη αρτον. 	 Usta nabalakeb li ralal, eb aßan teßcâmk saß li plêt. Ut eb lix cocßal incßaß tâtzßaklok lix tzacaêmkeb.


Και εξηλθεν ο Μωυσης εις συναντησιν του πενθερου αυτου και προσεκυνησεν αυτον και εφιλησεν αυτον και ηρωτησαν ο εις τον αλλον περι της υγειας αυτων, και εισηλθον εις την σκηνην. 	 Laj Moisés cô chixcßulbaleb. Quixcuikßib rib chiru lix yucuaß li rixakil. Quixkßalu. Quirutzß ru. Queßxpatzß chi ribileb rib chanru cuanqueb ut queßoc saß lix muhebâl.


Και ειπεν ο βασιλευς, Διαιρεσατε εις δυο το παιδιον το ζων, και δοτε το ημισυ εις την μιαν και το ημισυ εις την αλλην. 	 Ut li rey quixye: —Jach saß xyi li cßulaßal. Jun jachal tâqßue re li ixk jun ut li jun jachal chic tâqßue re li ixk jun chic, chan.


εστε λοιπον σεις τελειοι, καθως ο Πατηρ σας ο εν τοις ουρανοις ειναι τελειος. 	 Tîcak bi' êch'ôl jo' lê Yucua' li cuan sa' li choxa tîc xch'ôl.


Αρα μαρτυρειτε και συμφωνειτε εις τα εργα των πατερων σας, διοτι αυτοι μεν εφονευσαν αυτους, σεις δε οικοδομειτε τα μνημεια αυτων. 	 Riq'uin li mâusilal nequebânu nac'utun nak juntak'êtex riq'uineb lê xe'tônil yucua'. Eb a'an que'camsin reheb li profeta ut lâex nequeyîb lix muklebâleb.


Και ανεχωρησεν ο Μωυσης εις το στρατοπεδον, αυτος και οι πρεσβυτεροι του Ισραηλ. 	 Chirix aßan laj Moisés ut eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel queßsukßi saß lix muhebâleb.


και υπεστρεφε και καθημενος επι της αμαξης αυτου, ανεγινωσκε τον προφητην Ησαιαν. 	 Yô chi suk'îc sa' rochoch. C'ojc'o sa' lix carruaje ut yô chirilbal xsa' li hu li quixtz'îba li profeta Isaías.


Και ελαβεν ο Μωυσης το ελαιον του χρισματος και εχρισε την σκηνην και παντα τα εν αυτη και ηγιασεν αυτα. 	 Chirix aßan laj Moisés quixqßue li aceite chiru li tabernáculo ut chiru ajcuiß chixjunil li cuan chi saß. Joßcaßin nak quixsantobresi chiru li Kâcuaß.


Ακουσατε μου, αι νησοι και προσεξατε, λαοι μακρυνοι Ο Κυριος με εκαλεσεν εκ κοιλιας εκ των σπλαγχνων της μητρος μου ανεφερε το ονομα μου. 	 Abihomak lâex li cuanquex saß najtil tenamit. Qßuehomak retal li oc cue chixyebal. Nak toj mâjiß ninyoßla li Kâcuaß quixsicß chak cuu chi cßanjelac chiru. Nak toj mâjiß ninyoßla ac naxnau ani incßabaß.


Ο δε ειπε και προς τους ανδρας της Φανουηλ, λεγων, Οταν επιστρεψω εν ειρηνη, θελω κατασκαψει τον πυργον τουτον. 	 Joßcan nak laj Gedeón quixye reheb: —Nak acak xonumta saß xbêneb li xicß nequeßiloc ke, lâo tosukßîk arin, ut takatßan li ochoch aßin li najt xteram, chan.


Και ειδεν ο Κυριος ετι επληθυνετο η κακια του ανθρωπου επι της γης, και παντες οι σκοποι των διαλογισμων της καρδιας αυτου ησαν μονον κακια πασας τας ημερας. 	 Li Kâcuaß Dios quiril nak yô chi numtâc lix mâqueb li cristian saß ruchichßochß. Caßaj cuiß li mâusilal nequeßxcßoxla.


Και ελεγε προς αυτους Πως δεν καταλαμβανετε; 	 Ut li Jesús quixye reheb: -¿Ma toj mâji' ajcui' nequetau xyâlal chi jo'canan?-


Και πασαι αι γυναικες, των οποιων η καρδια διηγειρεν αυτας εις ευμηχανιαν, εκλωσαν τας τριχας των αιγων. 	 Ut eb li ixk li queßxnau bakoc nokß, queßxbak li nokß riqßuin rismal li chibât joß qui-ala saß xchßôleb.


Ουτοι δε οι τρεις ανδρες, ο Σεδραχ, Μισαχ και Αβδε-νεγω, επεσον δεμενοι εις το μεσον της καμινου του πυρος της καιομενης. 	 Ut bacßbôqueb chi us laj Sadrac, laj Mesac ut laj Abed-nego nak coxeßnak saß xyi li xam li cuan saß li horno.


Ουτω λεγει Κυριος Ιδου, θελω επεγειρει εναντιον σου κακα εκ του οικου σου, και θελω λαβει τας γυναικας σου εμπροσθεν των οφθαλμων σου και δωσει αυτας εις τον πλησιον σου, και θελει κοιμηθη μετα των γυναικων σου ενωπιον του ηλιου τουτου 	 Lâin li Kâcuaß ninye âcue nak tintakla li raylal saß âbên. Ut eb lâ cuechßalal, aßaneb chic li teßxbânu li raylal âcue. Yôkat chirilbal nak lâin tinmakßeb lâ cuixakil châcuu ut tinqßueheb re jalan cuînk re teßcuânk riqßuin. Aßin tâuxmânk chiruheb chixjunileb laj Israel.


Υιε μου, εαν δεχθης τους λογους μου και ταμιευσης τας εντολας μου παρα σεαυτω, 	 Ex cualal incßajol, cheqßuehak êchßôl chixcßulbal li cuâtin ut checßulak saß lê chßôl lin chakßrab.


Αι ημεραι δε, τας οποιας εβασιλευσεν ο Δαβιδ επι τον Ισραηλ, εγειναν τεσσαρακοντα ετη επτα ετη εβασιλευσεν εν Χεβρων και τριακοντα τρια εβασιλευσεν εν Ιερουσαλημ. 	 Laj David quicuan chokß rey caßcßâl chihab. Cuukub chihab quicuan chokß rey aran Hebrón ut oxlaju xcaßcßâl chihab quicuan chokß rey aran Jerusalén.


Οι οσιοι θελουσιν αγαλλεσθαι εν δοξη θελουσιν αγαλλεσθαι επι τας κλινας αυτων. 	 Chisahokß taxak saß xchßôleb li ralal xcßajol xban nak li Kâcuaß quixqßueheb xlokßal. Cheßxqßuehak taxak xlokßal nak cuânkeb saß xcuarib.


Και η γη δεν θελει πωλεισθαι εις απαλλοτριωσιν διοτι ιδικη μου ειναι η γη διοτι σεις εισθε ξενοι και παροικοι εμπροσθεν μου. 	 Incßaß naru têcßayi li chßochß chi junaj cua xban nak cue lâin. Lâex yal numelex arin. Chanchanex cuulaß.


Ναι, αυτοι εκαμον τας καρδιας αυτων αδαμαντα, ωστε να μη ακουσωσι τον νομον και τους λογους, τους οποιους ο Κυριος των δυναμεων εξαπεστειλεν εν τω πνευματι αυτου δια των προτερων προφητων δια τουτο ηλθεν οργη μεγαλη παρα του Κυριου των δυναμεων. 	 Queßxcacuubresi lix chßôleb. Chanchan li cacuil pec diamante xcßabaß. Ut incßaß queßraj rabinquil li âtin li musikßanbil xban li Kâcuaß, li quiyeheß reheb xbaneb li profeta junxil. Joßcan nak cßajoß nak quichal xjoskßil li nimajcual Dios saß xbêneb.


Ακουε συ, υιε μου, και γινου σοφος, και κατευθυνε την καρδιαν σου εις την οδον. 	 Abihomak, ex cualal incßajol. Chicuânk ênaßleb ut qßuehomak êchßôl chi cuânc saß tîquilal.


Και περιεπατει ο Ιησους μετα ταυτα εν τη Γαλιλαια διοτι δεν ηθελε να περιπατη εν τη Ιουδαια, επειδη οι Ιουδαιοι εζητουν να θανατωσωσιν αυτον. 	 Chirix chic a'an, li Jesús yô chixbeninquileb li na'ajej li cuanqueb Galilea. Inc'a' quiraj xic Judea xban nak eb li neque'taklan sa' xyânkeb laj judío te'raj xcamsinquil.


Ιδου, ερχεται μετα των νεφελων, και θελει ιδει αυτον πας οφθαλμος και εκεινοι οιτινες εξεκεντησαν αυτον, και θελουσι θρηνησει επ' αυτον πασαι αι φυλαι της γης. Ναι, αμην. 	 Q'uehomak retal. A'an tâchâlk chak sa' li chok ut chixjunileb te'ilok re. Te'ril ajcui' eb li que'camsin re. Chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och' te'yot'ek' xch'ôl ut te'yâbak xban li raylal li te'xc'ul. Jo'can taxak chic'ulmânk.


Κυριος, ο Θεος των πνευματων πασης σαρκος, ας διοριση ανθρωπον επι την συναγωγην, 	 —At Kâcuaß, lâat li nacatqßuehoc ke li kayußam. Nintzßâma châcuu nak tâxakab junak li cuînk chi cßamoc be chiruheb li tenamit aßin.


Και ικετευσεν ο Δαβιδ τον Θεον υπερ του παιδιου και ενηστευσεν ο Δαβιδ και εισελθων διενυκτερευσε, κοιτομενος κατα γης. 	 Ut laj David quixtzßâma chiru li Dios nak tâqßuirâk li chßina al. Quixbânu x-ayûn. Ut naxnumsi li kßojyîn chi yocyo saß li chßochß.


Εκειναι δε υψωσαν την φωνην αυτων και εκλαυσαν παλιν και κατεφιλησεν η Ορφα την πενθεραν αυτης η δε Ρουθ επροσκολληθη εις αυτην. 	 Ut eb li ralib queßoc cuißchic chi yâbac chi cau. Ut lix Orfa quirutzß ru lix Noemí ut quixchakßrabi ut quisukßi. Abanan lix Rut quicana rochben.


Μεγαλυνατε τον Κυριον μετ' εμου, και ας υψωσωμεν ομου το ονομα αυτου. 	 Chikalokßonihak li Kâcuaß saß comonil. Chikaqßuehak xlokßal lix cßabaß chi junaj kacßaßux.


Πλην επιβλεψον επι την προσευχην του δουλου σου και επι την δεησιν αυτου, Κυριε Θεε μου, ωστε να επακουσης της κραυγης και της δεησεως, την οποιαν ο δουλος σου δεεται ενωπιον σου 	 Abanan, lâat at Kâcuaß at inDios, tâcuabi lin tij lâin li nincßanjelac châcuu. Ut chacuabi taxak nak ninyâba lâ cßabaß saß lin tij.


Ειμαι καθαρος χωρις αμαρτιας ειμαι αθωος και ανομια δεν υπαρχει εν εμοι 	 Lâin tîc inchßôl. Incßaß ninbânu li incßaß us. Mâcßaß inmâc ut mâ jun li mâusilal ninbânu.


Διοτι δι' αυτου αποκαλυπτεται η δικαιοσυνη του Θεου εκ πιστεως εις πιστιν, καθως ειναι γεγραμμενον Ο δε δικαιος θελει ζησει εκ πιστεως. 	 Lix yâlal li colba-ib naxc'ut chiku nak ca'aj cui' riq'uin xpâbanquil li Dios tîc chic li kach'ôl chiru ut cuânko chi sum âtin riq'uin, jo' naxye sa' li Santil Hu: Li tîc xch'ôl riq'uin xpâbanquil li Dios cuan xyu'am chi junelic. (Hab. 2:4)


Εμαχοντο λοιπον προς αλληλους Ιουδαιοι, λεγοντες Πως δυναται ουτος να δωση εις ημας να φαγωμεν την σαρκα αυτου; 	 Nak que'rabi li c'a'ru quixye, eb laj judío que'oc chixcuech'inquil rix li quixye ut que'xye: -¿Chanru nak tixq'ue lix tibel re takatzaca? chanqueb.


Μετα πασης φυλαξεως φυλαττε την καρδιαν σου διοτι εκ ταυτης προερχονται αι εκβασεις της ζωης. 	 Cheqßuehak retal chi us li cßaßru têbânu xban nak riqßuin xbânunquil li us tâcuânk êyußam.


Ειναι δε η πιστις ελπιζομενων πεποιθησις, βεβαιωσις πραγματων μη βλεπομενων. 	 ¿C'a'ru li pâbâl? Li pâbâl a'an xnaubal nak relic chi yâl takac'ul li yôco chiroybeninquil. Usta inc'a' nakil ru aban nakanau nak takac'ul.


Εσηκωσαν λοιπον τον λιθον, οπου εκειτο ο αποθανων. Ο δε Ιησους, υψωσας τους οφθαλμους ανω, ειπε Πατερ, ευχαριστω σοι οτι μου ηκουσας. 	 Ut que'risi li pec chire li muklebâl li que'xq'ue cui' li camenak. Li Jesús qui-iloc takec' ut quitijoc. Quixye: -At inYucua', ninbantioxi châcuu nak nacacuabi li c'a'ru nintz'âma châcuu.


Ειδον τα ορη και ιδου, ετρεμον και παντες οι λοφοι κατεσειοντο. 	 Quin-iloc saß eb li tzûl ut quinqßue retal nak yôqueb chi ecßânc saß xnaßajeb. Eb li cocß bol yôqueb chi tßanecß.


Και ηκουσαν ταυτα οσοι εκ των Φαρισαιων ησαν μετ' αυτου, και ειπον προς αυτον Μηπως και ημεις ειμεθα τυφλοι; 	 Cuanqueb laj fariseo aran ut yôqueb chirabinquil li quixye li Jesús. Eb a'an que'xye re li Jesús: -¿Ma mutz'o' ta bi' lâo nak nacac'oxla lâat? chanqueb.Li Jesús quixye reheb: -Chanchanex mutz'. Cui ta lâex inc'a' nequenau xyâlal, mâc'a' raj êmâc. Abanan cuan êmâc xban nak nequeye nak nequenau xyâlal, chan li Jesús.


Εκεινο, το οποιον ητο απ' αρχης, το οποιον ηκουσαμεν, το οποιον ειδομεν με τους οφθαλμους ημων, το οποιον εθεωρησαμεν και αι χειρες ημων εψηλαφησαν, περι του Λογου της ζωης 	 Nintz'îbac êriq'uin chirix li Dios C'ajolbej li cuan chalen chak sa' xticlajic li ruchich'och'. Lâo quikil riq'uin xnak' ku ut coâtinac riq'uin. Quikil ru a'an chi tz'akal ut xkach'e' riq'uin kuk'. A'an a'in li Âtin naq'uehoc yu'am.


Και το υπολοιπον των σοδομιτων, το εναπολειφθεν εν ταις ημεραις Ασα του πατρος αυτου, αυτος εξηλειψεν απο της γης. 	 Laj Josafat qui-isin reheb li cuînk ut li ixk li queßxcßayi ribeb chiruheb li artal re xlokßonin quil li jalanil dios li cuanqueb saß eb li cutan nak quicuan chokß rey laj Asa, lix yucuaß.


Θελω σε καταστησει ερημιαν αιωνιον, και αι πολεις σου δεν θελουσι κατοικηθη και θελετε γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Lâin tincanab chi junaj cua li naßajej chi mâcßaß chic cuan chi saß. Mâ ani chic teßcuânk saß eb lê tenamit, ut incßaß chic teßxyîb. Ut riqßuin aßan têqßue retal nak lâin li Kâcuaß.


οθεν ας καμωμεν τωρα διαθηκην προς τον Θεον ημων, να αποβαλωμεν πασας τας γυναικας και τα γεννηθεντα εξ αυτων, κατα την συμβουλην του κυριου μου και των οσοι τρεμουσιν εις την εντολην του Θεου ημων και ας γεινη κατα τον νομον 	 Anakcuan lâo takabânu jun li contrato riqßuin li Dios. Takacanabeb li ixk aßan rochbeneb li kacocßal li cuan riqßuineb. Takabânu joß tâcuaj lâat joßqueb ajcuiß li nequeßxxucua ru li naxye li Dios. Chi-uxmânk taxak joß tzßîbanbil saß li chakßrab.


Εβλεπον εις τα δεξια και παρετηρουν, και δεν υπηρχεν ο γνωριζων με καταφυγιον εχαθη απ' εμου, δεν υπηρχεν ο εκζητων την ψυχην μου. 	 Chaqßue taxak retal. Mâ ani cuan arin re tinixcol. Mâ ani natenkßan cue. Mâ ani nacßoxlan cue.


Ο δικαιος θελει ευφρανθη εις τον Κυριον και θελει ελπιζει επ' αυτον και θελουσι καυχασθαι παντες οι ευθεις την καρδιαν. 	 Ut teßsahokß xchßôl riqßuin li Kâcuaß chixjunileb li tîqueb xchßôl. Ut riqßuin aßan teßxcßojob xchßôleb ut teßxqßue xlokßal.


Μη ελπιζετε επι αδικιαν και επι αρπαγην μη ματαιονεσθε πλουτος εαν ρεη, μη προσηλονετε την καρδιαν σας. 	 Mêcßojob êchßôl saß xbên li pletic. Ut mêcßoxla nak yal riqßuin elkßac têtau li tzßakal biomal. Usta cuan cßaßru êre, abanan mêcßojob êchßôl saß xbên.


εαν καμης τουτο το πραγμα και ο Θεος σε προσταζη ουτω, τοτε θελεις δυνηθη να ανθεξης, και προσετι πας ο λαος ουτος θελει φθασει εις τον τοπον αυτου εν ειρηνη. 	 Cui joßcaßin tâbânu, li Dios tâcßamok be chêru chixbânunquil li cßanjel aßin. Joßcan naru tâcuy xbânunquil li cßanjel ut eb li cristian teßxcßam rib saß usilal, chan laj Jetro.


Ηρωτων δε δια νευματων τον πατερα αυτου τι ονομα ηθελε να δοθη εις αυτο. 	 Que'xc'ut li ruk'eb chiru laj Zacarías re xpatz'bal re c'a'ru c'aba'ej târaj xq'uebal chok' xc'aba' li ralal.


Και σηκωθεντες απο Ριθμα, εστρατοπεδευσαν εν Ριμμων-φαρες. 	 Nak queßel Ritma, queßcôeb toj Rimón-peres ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


και συ θελεις κτυπηθη με πολλας αρρωστιας, με αρρωστιαν των εντοσθιων σου, εωσου εξελθωσι τα εντοσθια σου εκ της αρρωστιας απο ημερας εις ημεραν. 	 Ut tixqßue ajcuiß jun nimla yajel saß âbên lâat toj retal tâêlk lâ cßamcßot.”


Διοτι λεγει, οι αρχοντες μου δεν ειναι παντες βασιλεις; 	 Lix reyeb laj Asiria naxye: —Chixjunileb li cuanqueb chokß rey cuanqueb rubel incuanquil.


Προσεχε εις σεαυτον, μηποτε προσφερης το ολοκαυτωμα σου εις παντα τοπον, οντινα ιδης 	 Chebânu cuênt nak incßaß têcßat lê mayej yalak bar.


Βαλλει τας χειρας αυτης εις το αδρακτιον και κρατει εν τη χειρι αυτης την ηλακατην. 	 Naxyîb li nokß ut naxquem.


Διεβης δια της θαλασσης μετα των ιππων σου, δια σωρων υδατων πολλων. 	 Quicuil nak yôcat chi numecß saß xbên li palau âcuochbeneb lâ cacuây ut li haß cßajoß nak quitakeß chak lix cuokx.


Τις επλασε θεον η εχυσεν ειδωλον, το οποιον ουδεν ωφελει; 	 Li ani naxyîb junak xdios riqßuin cheß malaj ut riqßuin chßîchß mâcßaß na-oc cuiß.


Αν και η κακια ηναι γλυκεια εν τω στοματι αυτου, κρυπτη αυτην υπο την γλωσσαν αυτου 	 Cßajoß nak nacuulac chiru xbânunquil li mâusilal. Chanchan nak narecßa xsahil lix tzacaêmk.


Και επεστρεψε προς αυτον, και ιδου, ιστατο πλησιον του ολοκαυτωματος αυτου, αυτος και παντες οι αρχοντες του Μωαβ. 	 Ut laj Balaam cô riqßuin laj Balac. Laj Balac xakxo chixcßatk lix cßatbil mayej. Cuanqueb rochben li nequeßtenkßan re chi taklânc.


προς τον οποιον ειπεν, Αυτη ειναι η αναπαυσις, με την οποιαν δυνασθε να αναπαυσητε τον κεκοπιασμενον, και αυτη ειναι η ανεσις αλλ' αυτοι δεν ηθελησαν να ακουσωσι. 	 Li Dios quixye reheb: —Aßan aßin li naßajej li texhilânk cuiß. Arin tâsahokß êchßôl, chan. Abanan, eb aßan incßaß queßabin chiru.


ποσον δε πολυτιμοι ειναι εις εμε αι βουλαι σου, Θεε ποσον εμεγαλυνθη ο αριθμος αυτων. 	 At inDios, cßajoß nak nacatcßoxlac chicuix ut kßaxal lokß nak niquinâcßoxla.


Οικοδομει τον οικον αυτου ως το σαρακιον, και ως καλυβην, την οποιαν καμνει ο αγροφυλαξ. 	 Moco châbil ta li rochocheb li teßxyîb li incßaß useb xnaßleb. Incßaß najt tixcuy. Chanchanak chic li chßina perpôquil cab.


και κατεφαγε παντα τον χορτον εν τη γη αυτων, και κατεφαγε τον καρπον της γης αυτων. 	 Quilajeßxcuaß chixjunil li acuîmk saß lix naßajeb. Ut queßxchoy chixjunil li pim saß cßalebâl. Mâcßaß chic quicana.


Διοτι τον Ιακωβ εξελεξεν εις εαυτον ο Κυριος, τον Ισραηλ εις θησαυρον αυτου. 	 Li Dios quixsicß ru laj Jacob re nak li ralal xcßajol aßan teßcanâk chokß xtenamit. Joßcan nak eb laj Israel, aßaneb lix tenamit li Kâcuaß, ut rarôqueb xban.


Εαν λοιπον αποστειλης τον αδελφον ημων μεθ' ημων, θελομεν καταβη και θελομεν σοι αγορασει τροφας 	 Cui lâat tâtakla laj Benjamín chikix, lâo toxic cuißchic chixlokßbal li katzacaêmk.


δια τουτο, Ιδου, εγω θελω σας λησμονησει παντελως και θελω απορριψει υμας και την πολιν την οποιαν εδωκα εις υμας και εις τους πατερας υμων, απο προσωπου μου 	 lâat tâye reheb nak lâin tintzßektânaheb ut tintzßektâna ajcuiß li tenamit li xinqßue reheb aßan ut reheb ajcuiß lix xeßtônil yucuaß.Tincubsi xcuanquileb chi junaj cua ut tincßut xxutâneb chi junelic. Ut mâ jokße tâsachk saß xchßôleb, chan li Dios.


Και ειπε προς αυτον ο Πετρος Αινεα, σε ιατρευει Ιησους ο Χριστος σηκωθητι και στρωσον την κλινην σου. Και ευθυς εσηκωθη. 	 Ut laj Pedro quixye re: -At Eneas, li Kâcua' Jesucristo tatxq'uirtesi anakcuan. Xaklin ut xoc lâ cuarib, chan. Ut sa' junpât quixakli li cuînk.


Και καθ' ον τροπον ο Ιαννης και Ιαμβρης αντεστησαν εις τον Μωυσην, ουτω και αυτοι ανθιστανται εις την αληθειαν, ανθρωποι διεφθαρμενοι τον νουν, αδοκιμοι εις την πιστιν. 	 Eb a cuînk a'an yôqueb chixbânunquil jo' que'xbânu laj Janes ut laj Jambres nak que'xcuech'i rix laj Moisés. Neque'xtz'ektâna li yâl. Inc'a' useb lix na'lebeb ut mâc'a' neque'oc cui' xban nak tz'ektânanbil li pâbâl xbaneb.


Συ εδωκας δυναμιν εις τον ιππον; περιενεδυσας τον τραχηλον αυτου με βροντην; 	 At Job, ¿ma lâat ta biß li catqßuehoc re xcacuilal li cacuây? Ut, ¿ma lâat ta biß li catyîban chi chßinaßus li rismal cuan chirix xcux?


Και εγω εκλαιον πολλα, οτι ουδεις ευρεθη αξιος να ανοιξη και να αναγνωση το βιβλιον ουτε να βλεπη αυτο. 	 Ut c'ajo' nak quinyâbac chirilbal nak mâ jun reheb xc'ulubeb xtebal li hu chi moco xc'ulubeb rilbal xsa'.


Εκεινος λοιπον οστις χορηγει εις εσας το Πνευμα και ενεργει θαυματα μεταξυ σας, εξ εργων νομου καμνει ταυτα η εξ ακοης πιστεως; 	 Li Dios naxq'ue li Santil Musik'ej ut naxbânu li milagros êriq'uin. Nacuaj tinpatz' êre a'in: ¿ma naxbânu a'an xban nak nequepâb li chak'rab malaj ut xban nak xepâb li Cristo li quiyehe' resil êre?


Οιτινες μετηλλαξαν την αληθειαν του Θεου εις το ψευδος, και εσεβασθησαν και ελατρευσαν την κτισιν μαλλον παρα τον κτισαντα, οστις ειναι ευλογητος εις τους αιωνας αμην. 	 Inc'a' que'xpâb li tz'akal Dios. A' chic li tic'ti' que'xq'ue xcuanquil. Que'xnima ru ut que'xq'ue xlok'al li c'a'ak re ru yîbanbil xban li Dios ut inc'a' que'xlok'oni li tz'akal Dios. Ca'aj cui' li tz'akal Dios a'an xc'ulub li lok'onîc chi junelic. Jo'can taxak.


Σας επαταξα με ανεμοφθοριαν και ερυσιβην το πληθος των κηπων σας και των αμπελωνων σας και των συκεωνων σας και των ελαιωνων σας κατεφαγεν η καμπη, και δεν επεστρεψατε προς εμε, λεγει Κυριος. 	 Ut quixye ajcuiß: —Xintakla li tikcual ikß ut quichakic lê racuîmk xban. Ut xintaklaheb li motzoß chixsachbal ru lê racuîmk. Eb laj sâcß queßxcßux lê racuîmk ut queßxcßux ajcuiß xtônal lê uvas ut queßxcßux lix xak lê cheß higo ut olivo. Abanan mâ jaruj xeraj sukßîc cuiqßuin, chan li Kâcuaß.


και θελεις ιδει υιους των υιων σου ειρηνη επι τον Ισραηλ. 	 Ut toj tâcuileb ta nak teßcuânk lâ cui. Ut chicuânk taxak li tuktûquil usilal riqßuineb laj Israel.


Και εκαμε τους μοχλους εκ ξυλου σιττιμ πεντε δια τας σανιδας του ενος μερους της σκηνης, 	 Queßxyîb ôb li cheß riqßuin li cheß acacia re teßxqßue chi kßekßo chiru li tzßalam cheß li nacana jun pacßal.


Εν τη ημερα εκεινη θελω αναστησει την σκηνην του Δαβιδ την πεπτωκυιαν, και θελω φραξει τας χαλαστρας αυτης, και θελω ανεγειρει τα ερειπια αυτης, και θελω ανοικοδομησει αυτην ως εν ταις αρχαιαις ημεραις 	 Li Kâcuaß naxye: —Tâcuulak xkßehil nak lâin tincuaclesîk cuißchic lix tenamit laj David, li tßanenak anakcuan. Tinyîb cuißchic li tzßac li sutsu cuiß ut tinyîb cuißchic li juqßuinbil. Tinyîb chi chßinaßus joß nak quicuan junxil.


Κατοπιν αυτου βοα φωνη βροντα με την φωνην της μεγαλωσυνης αυτου και δεν θελει στησει αυτα, αφου η φωνη αυτου ακουσθη. 	 Nak naâtinac li Kâcuaß riqßuin xnimal xcuanquil, chanchan nak namok li câk. Incßaß naxcanab repoc li rakß li câk nak yô chi ecßânc.


Διοτι δεν θελεις εγκαταλειψει την ψυχην μου εν τω αδη ουδε θελεις αφησει τον οσιον σου να ιδη διαφθοραν. 	 Lâin ninnau nak tinâcuaclesi cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak. Ut ninnau ajcui' nak inc'a' tâcanab chi k'âc lix tibel lâ Santil Alal.


και να γλυφη λιθους ενθεσεως, και να σκαλιζη ξυλα δι' εργασιαν εις πασαν καλλιτεχνιαν. 	 Naxnau xyîbanquil chi châbil li tertôquil pec ut naxnau ajcuiß xyîbanquil chi châbil li cheß. Naxnau xcßoxlanquil chanru tixbânu yalak cßaßru chi cßanjelil.


Ουτω θελεις αποχωρισει τους Λευιτας εκ μεσου των υιων Ισραηλ, και οι Λευιται θελουσιν εισθαι εμου. 	 Joßcaßin nak tâcuisiheb laj levita saß xyânkeb laj Israel. Ut cuehakeb chic laj levita.


Και προσκαλεσας τους δωδεκα μαθητας αυτου, εδωκεν εις αυτους εξουσιαν κατα πνευματων ακαθαρτων, ωστε να εκβαλλωσιν αυτα και να θεραπευωσι πασαν νοσον και πασαν ασθενειαν. 	 Sa' jun li cutan li Jesús quixbokeb lix tzolom cablaju riq'uin ut quixq'ueheb xcuanquil chirisinquil li mâus aj musik'ej ut quixq'ueheb xcuanquil chixq'uirtesinquileb li yaj, a' yalak c'a'ru chi xyajelil ut raylal.


Και οταν ο φευγων εις μιαν εκ των πολεων τουτων σταθη εις την εισοδον της πυλης της πολεως, και λαληση την υποθεσιν αυτου εις επηκοον των πρεσβυτερων της πολεως εκεινης, ουτοι θελουσι δεχθη αυτον εις την πολιν προς εαυτους και δωσει τοπον εις αυτον, και θελει κατοικει μετ' αυτων. 	 Li ani tâxic chixcolbal rib saß junak reheb li tenamit aßan, tento nak tâxic saß li oquebâl re li tenamit ut tixye reheb li nequeßcßamoc be saß li tenamit aßan cßaßru xmâc re nak teßxcßul saß lix tenamiteb ut teßxqßue xnaßaj re nak tâcuânk aran.


και θελουσιν επελθει μετα ταυτα επτα ετη πεινης και ολη η αφθονια θελει λησμονηθη εν τη γη της Αιγυπτου και η πεινα θελει καταφθειρει την γην 	 Ut nak tânumekß li cuukub chihab aßan, tâcuânk jun nimla cueßej saß li tenamit aßin. Cuukub chihab tzßakal tâcuânk li cueßej. Chixjunil li cßaßak re ru li cuan arin telajeßosokß xban li cueßej.


και πολλα παθουσα υπο πολλων ιατρων και δαπανησασα πασαν την περιουσιαν αυτης και μηδεν ωφεληθεισα, αλλα μαλλον εις το χειρον ελθουσα, 	 Quixq'ue rib chi banec' riq'uin nabaleb aj banonel ut nabal li raylal quixc'ul. Abanan mâ jok'e que'xban. Ca'aj cui' quixsach chixjunil li c'a'ru cuan re, re xtojbaleb. Ut mâc'a' qui-oc cui'. Nimânc ban chic naxbânu lix yajel.


Επτα ημερας θελεις καμνει εξιλεωσιν υπερ του θυσιαστηριου και θελεις αγιαζει αυτο και θελει εισθαι θυσιαστηριον αγιωτατον παν το εγγιζον το θυσιαστηριον θελει εισθαι αγιον. 	 Cuukub cutan texmayejak saß xbên li artal. Joßcaßin nak têsantobresi li artal chicuu. Ut aßanak jun santil artal ut chixjunil li têqßue saß xbên li artal, aßan santobresinbilak chic.


Οι δε βοσκοντες τους χοιρους εφυγον και ανηγγειλαν εις την πολιν και εις τους αγρους και εξηλθον δια να ιδωσι τι ειναι το γεγονος. 	 Eb laj ilol âk que'xucuac ut que'êlelic ut coxe'xye resil sa' li tenamit jo' ajcui' sa' li c'alebâl. Ut nabaleb li tenamit que'côeb chirilbal li c'a'ru quic'ulman.


και κατεστησεν ο Ροβοαμ αρχοντα τον Αβια τον υιον της Μααχα, δια να αρχη επι τους αδελφους αυτου διοτι εστοχαζετο να καμη αυτον βασιλεα 	 Laj Roboam quixxakab laj Abías li ralal li quicuan riqßuin lix Maaca chi taklânc saß xbêneb li jun chßol chic li ralal xban nak quiraj nak aßan li tâoc chokß rey.Laj Roboam quixnau xcßoxlanquil cßaßru tixbânu. Quixtaklaheb li ralal xcßajol chi cuânc saß eb li tenamit li sutsûqueb saß tzßac li cuanqueb saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Judá ut saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Benjamín. Ut quixqßueheb nabal li cßaßru reheb ut nabaleb li rixakileb.


Ουαι εις το πληθος πολλων λαων, οιτινες καμνουσι ταραχην ως την ταραχην των θαλασσων και εις τον θορυβον των εθνων, τα οποια θορυβουσιν ως θορυβον υδατων πολλων. 	 Raylal tâchâlk saß xbêneb li xnînkal ru tenamit li nequeßchokin nak nequeßchal chi pletic. Chanchan li chokînc li naxbânu li palau, malaj ut joß nak na-ecßan lix cau ok li haß.


Και ο Κυριος θελει εξελθει και θελει πολεμησει κατα των εθνων εκεινων, ως οτε επολεμησεν εν τη ημερα της μαχης. 	 Nak acak xeßxcßul aßan li Kâcuaß chic tâxic chi pletic riqßuineb li xnînkal ru tenamit joß quixbânu nak queßpletic chak junxil.


Συ κατεπατησας παντας τους εκκλινοντας απο των διαταγματων σου διοτι ματαια ειναι η δολιοτης αυτων. 	 Lâat nacatzßektânaheb li incßaß useb xnaßleb, li nequeßkßetoc lâ chakßrab xban nak chixjunil li cßaßru nequeßxcßoxla xbânunquil mâcßaß na-oc cuiß.


Και ησαν αι τετειχισμεναι πολεις Σηδδιμ, Σερ, και Αμμαθ, Ρακκαθ, και Χιννερωθ, 	 Aßaneb aßin li tenamit li sutsu saß tzßac li quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Neftalí: Sidim, Zer, Hamat, Racat, Cineret,


Βεβαιως θελουσιν ειπει περι εμου, Εν τω Κυριω ειναι η δικαιοσυνη και η δυναμις εις αυτον θελουσι προσελθει και θελουσι καταισχυνθη παντες οι οργιζομενοι εναντιον αυτου. 	 Teßxye nak relic chi yâl caßaj cuiß cuiqßuin cuan li tîquilal ut li cuanquilal. Chixjunileb teßchâlk cuiqßuin ut eb li xicß nequeßiloc cue teßcßutekß xxutân.—Abanan li Kâcuaß tixye nak mâcßaß xmâqueb li ralal xcßajol laj Israel ut teßqßuehekß xlokßaleb.


και αγιαζετε τα σαββατα μου, και ας ηναι μεταξυ εμου και υμων σημειον, ωστε να γνωριζητε οτι εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σας. 	 Cheqßuehak xlokßal lin hilobâl cutan li quinsantobresi chokß retalil chokß cue ut chokß êre ajcuiß lâex nak lâin lê Dios.


Και ειπεν ο Κυριος, Ο Ιουδας θελει αναβη ιδου, παρεδωκα τον τοπον εις την χειρα αυτου. 	 Quichakßoc li Kâcuaß ut quixye reheb: —Aßaneb laj Judá li teßxic xbên cua. Lâin tinkßaxtesi li naßajej saß rukßeb aßan, chan.


Και ηκουσεν ο Αβρααμ τον Εφρων και εζυγισεν ο Αβρααμ εις τον Εφρων το αργυριον, το οποιον ειπεν εις επηκοον των υιων του Χετ τετρακοσιους σικλους αργυριου, δεκτου μεταξυ εμπορων. 	 Nak quirabi joß nimal xtzßak li chßochß, laj Abraham qui-oc chixbisbal li plata. Quixbis câhib ciento bisoc li plata joß nequeßbisoc laj cßay. Ut quixqßue li plata re laj Efrón chiruheb laj hititas.


Εμου ειναι η βουλη και η ασφαλεια εγω ειμαι η συνεσις εμου η δυναμις. 	 Lâin ninnau cßoxlac chi us. Lâin ninqßuehoc naßleb ut lâin ninxakaban reheb saß xcuanquil. Ut lâin ajcuiß ninqßuehoc sêbal chßôlej.


διοτι ημεις δια του Πνευματος προσδοκωμεν εκ πιστεως την ελπιδα της δικαιωσεως. 	 Abanan lâo yôco chiroybeninquil lix tîcobresinquil kach'ôl chiru li Dios riq'uin xpâbanquil li Cristo xban nak jo'can quic'utbesîc chiku xban li Santil Musik'ej.


Ουαι εις τον Ασσυριον, την ραβδον του θυμου μου, αν και η εν τη χειρι αυτου μαστιξ ηναι η οργη μου. 	 Li Kâcuaß quixye: —Eb laj Asiria nequeßcßanjelac chicuu joß jun li tzßûm re xqßuebaleb chixtojbal xmâqueb li tenamit li yô injoskßil saß xbên.


Και αφου ετελειωσεν ο Ιακωβ παραγγελλων εις τους υιους αυτου, εσυρε τους ποδας αυτου επι την κλινην και εξεπνευσε και προσετεθη εις τον λαον αυτου. 	 Nak laj Jacob quirakeß chixchakßrabinquileb li ralal, quixtaksi li rok chiru lix chßât, quixyocob rib ut quicam. Ut cô riqßuineb lix xeßtônil yucuaß li camenakeb.


Θυσιαζουσιν επι τας κορυφας των ορεων και θυμιαζουσιν επι τους λοφους, υπο τας δρυς και λευκας και τερεβινθους, διοτι η σκια αυτων ειναι καλη δια τουτο αι θυγατερες σας θελουσι πορνευσει και αι νυμφαι σας θελουσι μοιχευσει. 	 Nequeßxic saß li tzûl chi mayejac ut aran nequeßxcßat lix pomeb rubeleb li nînki cheß ji, álamo ut olmo, xban nak naquênac cuânc rubel lix mu. Xban nak lâex nequexcßamoc be chiruheb lê ralal êcßajol chixlokßoninquil li jalanil dios, joßcan nak nequecanabeb lê rabin chi yumbêtac ut nequecanabeb lê ralib chixmuxbal ru lix sumlajiqueb.


και πασαν την μεριμναν υμων ριψατε επ' αυτον, διοτι αυτος φροντιζει περι υμων. 	 Checanabak sa' ruk' li Dios chixjunil li c'a'ak re ru yô êc'a'ux chirix xban nak li Dios naxq'ue xch'ôl chêrix lâex.


Λοιπον παρηγορειτε αλληλους με τους λογους τουτους. 	 Jo'can ut nak chec'ojob êch'ôl chêribil êrib riq'uineb a âtin a'in.


Μη στεναζετε κατ' αλληλων, αδελφοι, δια να μη κατακριθητε ιδου, ο κριτης ισταται εμπροσθεν των θυρων. 	 Ex hermân, mêcuech'i êrib chêribil êrib re nak inc'a' târakek' âtin sa' êbên. Li Jesucristo a'an laj rakol âtin ut chi sêb tâc'ulûnk cui'chic.


Διοτι ο ζηλος του οικου σου με κατεφαγε και οι ονειδισμοι των ονειδιζοντων σε επεπεσον επ εμε. 	 Cßajoß nak ninra lâ cuochoch ut nayotßeß inchßôl nak nequeßxbânu li incßaß us saß lâ cuochoch. Saß inbên quinak lâ majecuanquil li queßxbânu eb li queßhoboc âcue.


Και εδωκαν οι Αμμωνιται δωρα εις τον Οζιαν και διεδοθη το ονομα αυτου εως της εισοδου της Αιγυπτου διοτι εκραταιωθη εις ακρον. 	 Eb laj amonita queßxsi xmâtan laj Uzías. Cßajoß nak quiniman xcuanquil laj Uzías ut nanoß chixjunil li quilajxbânu saß eb li naßajej toj saß li nubâl re Egipto.


Ο λαος ο περιπατων εν τω σκοτει ειδε φως μεγα εις τους καθημενους εν γη σκιας θανατου, φως ελαμψεν επ' αυτους. 	 Li tenamit chanchan saß kßojyîn cuanqueb xban li mâc ut xban nak incßaß nequeßxtau xyâlal. Abanan quicutanobresîc lix naßlebeb. Ac tenebanbil raj li câmc saß xbêneb, abanan quicßulun laj Colol reheb.


Και οτε εφθασεν ο εβδομος μην και οι υιοι Ισραηλ ησαν εν ταις πολεσι, συνηθροισθη ο λαος ως εις ανθρωπος εις Ιερουσαλημ. 	 Saß xcuuk li po, ac cuanqueb li ralal xcßajol laj Israel saß eb li cocß tenamit li cuanqueb nachß riqßuin Jerusalén. Queßchßutla chixjunileb li tenamit aran Jerusalén.


Ο δε Ιωσαφατ ο υιος του Ασα εβασιλευσεν επι τον Ιουδα, το τεταρτον ετος του Αχααβ βασιλεως του Ισραηλ. 	 Nak yô xcâ chihab roquic chokß rey laj Acab aran Israel, laj Josafat li ralal laj Asa qui-oc chokß rey aran Judá.


Και ερχονται προς αυτον φεροντες παραλυτικον, βασταζομενον υπο τεσσαρων 	 Nak yô chi âtinac li Jesús, câhibeb li cuînk que'xc'am chak chi pakpo jun li cuînk sic. Inc'a' nabêc.


Καπνος ανεβαινεν εκ των μυκτηρων αυτου, και πυρ κατατρωγον εκ του στοματος αυτου ανθρακες ανηφθησαν απ' αυτου. 	 Chanchan nak qui-el li sib saß rußuj. Chanchan nak quißel chak xam saß re, re sachoc. Chanchan li ru xam lochlo xxamlel.


Και οτε ηλθεν εις Ιερουσαλημ προς συναντησιν του βασιλεως, ο βασιλευς ειπε προς αυτον, Δια τι δεν ηλθες μετ' εμου, Μεμφιβοσθε; 	 Nak ac xcßulun Jerusalén, li rey quixye re: —At Mefi-boset, ¿cßaßut nak incßaß côat chicuix? chan.


Μικρον πραγμα ειναι τουτο εις εσας, οτι εξεχωρισεν εσας ο Θεος του Ισραηλ απο της συναγωγης του Ισραηλ, δια να σας φερη πλησιον αυτου να καμνητε την υπηρεσιαν της σκηνης του Κυριου και να στεκησθε εμπροσθεν της συναγωγης, δια να υπηρετητε εις αυτους; 	 ¿Ma incßaß ta biß tzßakal riqßuin nak li kaDios quisicßoc êru lâex saß xyânkeb laj Israel re nak texcßanjelak chiru? Quixsicß êru re nak texxaklîk chiruheb li tenamit ut texcßanjelak saß li tabernáculo saß xcßabaßeb li tenamit.


Και ειπεν ο Σαμουηλ προς παντα τον Ισραηλ, Ιδου, υπηκουσα εις την φωνην σας κατα παντα οσα ειπετε προς εμε, και κατεστησα βασιλεα εφ' υμας 	 Tojoßnak laj Samuel quixye reheb li tenamit: —Qßuehomak retal. Lâin xinbânu chixjunil li xeye cue. Ut xinxakab lê rey.


Και ηρωτησε τους αυλικους του Φαραω, τους οντας μετ' αυτου εν τη φυλακη εν τω οικω του κυριου αυτου, λεγων, Δια τι τα προσωπα σας ειναι σκυθρωπα σημερον; 	 Laj José quixpatzß reheb li cuib chi cuînk li cuanqueb chi prêxil: —¿Cßaßut nak ra saß êchßôl? chan reheb.


τον βασιλεα της Θααναχ, ενα τον βασιλεα της Μεγιδδω, ενα 	 li rey re Taanac, ut li rey re Meguido,


Και οι υιοι του Ζαβουλων, Σερεδ και Αιλων και Ιαλεηλ. 	 Ut aßaneb aßin lix cßabaßeb li ralal laj Zabulón: laj Sered, laj Elón ut laj Jahleel.


Και μετ' ολιγας ημερας συναξας παντα ο νεωτερος υιος, απεδημησεν εις χωραν μακραν και εκει διεσκορπισε την περιουσιαν αυτου ζων ασωτως. 	 Ut mâji' ajcui' najterak nak li îtz'inbej quixch'utub chixjunil li c'a'ru cuan re, ut cô chi najt sa' jalanil tenamit. Aran quixsach li c'a'ru re nak yô chixk'axbal li cutan chi jo' mâjo'.


και τον Αδωραμ και τον Ουζαλ και τον Δικλα, 	 Ut aßan ajcuiß lix yucuaß laj Adoram, laj Uzal, laj Dicla,


Και ηλθον προς τον Ησαιαν οι δουλοι του βασιλεως Εζεκιου. 	 Eb li nequeßcßanjelac chiru laj Ezequías queßcuulac riqßuin laj Isaías.


Και ανεβιβασαν την κιβωτον του Κυριου και την σκηνην του μαρτυριου και παντα τα σκευη τα αγια τα εν τη σκηνη οι ιερεις και οι Λευιται ανεβιβασαν αυτα. 	 Eb li ralal xcßajol laj Leví ut eb laj tij queßxcßam li tabernáculo li nequeßxchßutub cuiß ribeb joß ajcuiß chixjunil li cßaßru nacßanjelac saß li tabernáculo ut queßxcßam saß li templo.


Και εξηφθη ο θυμος του Κυριου κατα του Ουζα και επαταξεν αυτον, διοτι εξηπλωσε την χειρα αυτου επι την κιβωτον και απεθανεν εκει ενωπιον του Θεου. 	 Cßajoß nak quijoskßoß li Dios riqßuin laj Uza, ut quixcamsi xban nak quixchßeß li Lokßlaj Câx riqßuin rukß. Ut aran chiru li Kâcuaß quicana chi camenak laj Uza.


επειδη με εγκατελιπον και εθυμιασαν εις αλλους θεους, δια να με παροργισωσι δια παντα τα εργα των χειρων αυτων δια τουτο θελει εκχυθη ο θυμος μου επι τον τοπον τουτον και δεν θελει σβεσθη. 	 Eb aßan quineßxtzßektâna nak queßxcßat xmayejeb chiru li jalanil dios. Queßxchikß injoskßil riqßuin li incßaß us queßxbânu. Incßaß tincanabeb chi joßcan. Toj tincuisi injoskßil saß xbêneb li tenamit aßin.


Ακουσατε λοιπον, γυναικες, τον λογον του Κυριου, και ας δεχθη το ωτιον σας τον λογον του στοματος αυτου, και διδαξατε τας θυγατερας σας οδυρμον και εκαστη την πλησιον αυτης θρηνον. 	 Laj Jeremías quixye: —Lâin quinye reheb, “Lâex ixk, abihomak li cßaßru naxye li Kâcuaß. Qßuehomak retal li naxye. Cßutumak chiruheb lê coß chanru teßyâbak. Ut cßutumak ajcuiß li bich re rahil chßôlej chiruheb lê ramîg.


η γραφη ομως συνεκλεισε τα παντα υπο την αμαρτιαν, δια να δοθη η επαγγελια εκ πιστεως Ιησου Χριστου εις τους πιστευοντας. 	 Li Santil Hu naxye nak chixjunil li ruchich'och' cuan rubel xcuanquil li mâc re nak chixjunileb li te'pâbânk re li Kâcua' Jesucristo te'xc'ul ajcui' li colba-ib li quiyechi'îc xban li Dios.


Και θελουσι φερει επι σε οχλους, οιτινες θελουσι σε λιθοβολησει με λιθους και σε διαπερασει με τα ξιφη αυτων. 	 Eb aßan teßxcßameb chak nabal li tenamit ut tateßxcuti chi pec ut tateßxcuj chi chßîchß.


ισως κινησω εις ζηλοτυπιαν αυτους, οιτινες ειναι σαρξ μου και σωσω τινας εξ αυτων. 	 Mâre chi jo'can te'yot'ek' xch'ôleb laj judío li cuech tenamitil ut te'xpâb li Cristo jo' xebânu lâex ut te'colek'.


Και ετι συ εξευρεις οσα εκαμεν εις εμε Ιωαβ ο υιος της Σερουιας, τι εκαμεν εις τους δυο αρχηγους των στρατευματων του Ισραηλ, εις τον Αβενηρ τον υιον του Νηρ, και εις τον Αμασα τον υιον του Ιεθερ, τους οποιους εφονευσε, και εχυσε το αιμα του πολεμου εν ειρηνη και εβαλε το αιμα του πολεμου εις την ζωνην αυτου, την περι την οσφυν αυτου, και εις τα υποδηματα αυτου τα εις τους ποδας αυτου. 	 Lâat nacanau cßaßru quixbânu cue laj Joab lix yum lix Sarvia. Nacanau nak quixcamsiheb li cuib li queßtaklan saß xbêneb li soldados aj Israel. Quixcamsi laj Abner li ralal laj Ner ut quixcamsi ajcuiß laj Amasa li ralal laj Jeter. Incßaß yô li plêt nak quixcamsiheb re xqßuebal rêkaj li camsînc queßxbânu nak yô li plêt. Ut riqßuin li camsînc li quixbânu, quixqßue saß inbên lâin li mâc, usta aßan raj li cuan xmâc.


Οταν λοιπον ελθη ο κυριος του αμπελωνος, τι θελει καμει εις τους γεωργους εκεινους; 	 Ut li Jesús quixpatz' reheb li xbênil aj tij: -Nak tâc'ulûnk laj êchal re li acuîmk, ¿c'a'ru tixbânu riq'uineb laj ilol re li racuîmk nak nequeye lâex?-


Και οι υιοι του Μιχα ησαν Φιθων και Μελεχ και Θαρεα, 	 Eb li ralal laj Micaía, aßaneb aßin: laj Pitón, laj Melec, laj Tarea ut laj Acaz.