Και εκαλεσεν ο Θεος το στερεωμα, Ουρανον. Και εγεινεν εσπερα και εγεινε πρωι, ημερα δευτερα. 	 Li choxa li quijachoc re li haß chi ribil quixqßue chokß xcßabaß choxa. Qui-oc li kßojyîn ut quisakêu. Aßan li xcab li cutan.


ουδε επρεπε να σταθης επι τας διεξοδους, δια να αποκλειης τους διασωζομενους αυτου ουδε να παραδωσης τους υπολοιπους αυτου εν τη ημερα της θλιψεως αυτων 	 Incßaß raj xexakab êrib saß xâla be chixrambaleb li yôqueb chi êlelic. Ut incßaß raj xecamsiheb. Incßaß raj xechapeb li queßcana ut incßaß raj xekßaxtesiheb cuißchic saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb saß li cutan nak yôqueb chixcßulbal li raylal.


Ουτως ειπεν ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ, λεγων, Συνετριψα τον ζυγον του βασιλεως της Βαβυλωνος. 	 Quixye re: —Joßcaßin xye li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel, “Lâin tincuisi lix reyeb laj Babilonia.


Ο αρχιοινοχοος ομως δεν ενεθυμηθη τον Ιωσηφ, αλλα ελησμονησεν αυτον. 	 Ut li cuînk li nataklan reheb laj qßuehol rucßa laj faraón incßaß chic quijulticoß re laj José. Quisach ban saß xchßôl.


Οθεν σηκωθεντες εφυγον εν τω σκοτει, και εγκατελιπον τας σκηνας αυτων και τους ιππους αυτων και τους ονους αυτων, το στρατοπεδον οπως ητο, και εφυγον δια την ζωην αυτων. 	 Joßcan nak eb laj Siria queßêlelic saß li ecuu aßan. Queßxcanab lix muhebâleb, lix cacuâyeb ut eb lix bûreb. Queßcana lix muhebâleb joß nak cuan ut queßêlelic re nak teßxcol rix lix yußameb.


Τοτε ειπεν ο Κυριος προς τον Ησαιαν, Εξελθε τωρα εις συναντησιν του Αχαζ, συ και Σεαρ-ιασουβ ο υιος σου, εις το ακρον του υδραγωγου της ανω κολυμβηθρας κατα την μεγαλην οδον του αγρου του γναφεως 	 Abanan li Kâcuaß Dios quixye re laj Isaías: —Tatxic âcuochben laj Sear-jasub lâ cualal cuan cuiß lix naßaj li haß li cuan takecß. Têtau laj Acaz saß li be nanumeß cuiß li rok haß li cuan cuiß lix naßajeb laj puchßunel.


Και αν ημην αμεμπτος, δεν ηθελον φροντισει περι εμαυτου ηθελον καταφρονησει την ζωην μου. 	 Lâin mâcßaß inmâc. Abanan aßan mâcßaß nacuaj re. Xintitzß ajcuiß chi cuânc saß ruchichßochß.


και υιοι του Χους, Σεβα και Αβιλα και Σαβθα και Ρααμα και Σαβθεκα και υιοι του Ρααμα, Σεβα και Δαιδαν. 	 Eb li ralal laj Cus, aßaneb aßin: laj Seba, laj Havila, laj Sabta, laj Raama ut laj Sabteca. Eb li ralal laj Raama, aßaneb laj Seba ut laj Dedán.


Ειπε δε προς αυτον ο Κυριος Υπαγε, διοτι ουτος ειναι σκευος εκλογης εις εμε, δια να βασταση το ονομα μου ενωπιον εθνων και βασιλεων και των υιων Ισραηλ 	 Ut li Kâcua' quixye re: -Ayu xban nak li cuînk a'an sic'bil ru inban re xyebal resil li colba-ib sa' inc'aba' lâin reheb li cuanqueb sa' xcuanquil ut reheb ajcui' li mâcua'eb aj judío jo'queb ajcui' li ralal xc'ajol laj Israel.


και Κεειλα, και Αχζιβ, και Μαρησα, πολεις εννεα, και αι κωμαι αυτων. 	 Keila, Aczib ut Maresa. Belêb chixjunileb li tenamit li quiqßueheß reheb, rochbeneb li cocß cßalebâl.


Ειδον λοιπον οτι δεν ειναι καλητερον, ειμη το να ευφραινηται ο ανθρωπος εις τα εργα αυτου διοτι αυτη ειναι η μερις αυτου επειδη τις θελει φερει αυτον δια να ιδη το γενησομενον μετ' αυτον; 	 Riqßuin aßin ninqßue retal nak li us tixbânu li cuînk, aßan nak tâsahokß saß xchßôl riqßuin lix cßanjel xban nak aßan li tento tixbânu. Ut mâ ani târûk tâcßamok chak re chi rilbal li cßaßru tâcßulmânk mokon xban nak ac camenak chic.


Και εαν τις των απιστων σας προσκαλη και θελετε να υπαγητε, τρωγετε ο, τι βαλλεται εμπροσθεν σας, μηδεν εξεταζοντες δια την συνειδησιν. 	 Cui junak mâcua' aj pâbanel tatxbok chi cua'ac riq'uin ut cui naxc'ul âch'ôl xic riq'uin, li c'a'ru tixq'ue chatzaca, chac'ul. Abanan inc'a' tâpatz' ma mayejanbil li tzacaêmk a'an re nak mâc'a'ak âc'a'ux nak tâtzaca.


Και οι αλλοι εξηλθον εκ της πολεως εναντιον αυτων, ωστε ησαν εν τω μεσω του Ισραηλ εντευθεν και εκειθεν και επαταξαν αυτους, ωστε δεν αφηκαν ουδενα εξ αυτων μειναντα η διαφυγοντα. 	 Ut eb li soldados li queßoc chixcßatbal li tenamit queßel chak saß li tenamit ut queßoc ajcuiß chi pletic re nak eb li soldados aj Hai incßaß naru teßêlelik. Queßcana ban saß xyiheb laj Israel ut quilajeßcamsîc chixjunileb. Mâ jun chic queßcoleß.


Και ειπον προς τον Ιησουν οι υιοι Ιωσηφ λεγοντες, Δια τι εδωκας εις ημας ενα μονον κληρον και μιαν μεριδα να κληρονομησωμεν, ενω ειμεθα λαος πολυς, καθως ο Κυριος ευλογησεν ημας εως του νυν; 	 Eb li ralal xcßajol laj José queßâtinac riqßuin laj Josué ut queßxye re: —¿Cßaßut nak incßaß qßui li kanaßaj li xaqßue ke? Lâo nabalo xban nak li Kâcuaß yô chikosobtesinquil toj chalen anakcuan, chan.


Εξ ημερας θελει γινεσθαι εργασια η δε εβδομη ημερα θελει εισθαι εις εσας αγια, σαββατον αναπαυσεως εις τον Κυριον πας οστις καμη εν αυτη εργασιαν θελει θανατωθη 	 Cuakib cutan ajcuiß textrabajik ut saß li xcuuk li cutan texhilânk xban nak li cutan aßan santobresinbilak re nak têqßue xlokßal li Kâcuaß. Ani tâtrabajik saß li hilobâl cutan, aßan tâcamsîk.


Και θελουσιν εξερχεσθαι εξ κλαδοι εκ των πλαγιων αυτης τρεις κλαδοι της λυχνιας εκ του ενος πλαγιου, και τρεις κλαδοι της λυχνιας εκ του αλλου πλαγιου 	 Saß li candelero aßan, têyîb cuukub xnaßaj li candil. Jun xnaßaj candil cuânk saß xyi ut ox ox saß xcaß pacßalil.


και ηνωθησαν κατωθεν και ηνωθησαν ομου ανωθεν δια του ενος κρικου ουτως εκαμε δι' αυτας αμφοτερας δια τας δυο γωνιας. 	 Li cuib chi tzßalam cheß aßin queßxchap rib takßa ut takecß riqßuin gancho. Joßcan queßxbânu riqßuin li cuib chi tzßalam cheß li teßcanâk saß xxuc.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος Ιδου, θελει πεταξει ως αετος, και θελει απλωσει τας πτερυγας αυτου επι τον Μωαβ. 	 Joßcaßin naxye li Kâcuaß: —Qßuehomak retal. Eb li xicß nequeßiloc reheb laj Moab yôqueb chi châlc chixsachbal ruheb. Chanchaneb li tßiu nak naxic chixchapbal lix tib.


Ακουσον της φωνης των δεησεων μου, οταν κραζω προς σε, οταν υψονω τας χειρας μου προς τον ναον τον αγιον σου. 	 Chinâcuabi nak yôquin chixyâbanquil lâ cßabaß. Yôquin xtzßâmanquil intenkßanquil châcuu nak nintaksi li cuukß bar cuan cuiß lâ santil ochoch.


Αλλ' εαν δεν πλυνη αυτα μηδε λουση το σωμα αυτου, τοτε θελει βαστασει την ανομιαν αυτου. 	 Cui incßaß tâatînk ut cui incßaß tixpuchß li rakß, tâcanâk chi muxbil ru.


Με ωδηγησε και εφερεν εις σκοτος και ουχι εις φως. 	 Cßajoß li raylal xqßue saß inbên. Incßaß chic us nin-el. Chanchan nak yôquin chi bêc saß kßojyîn ut incßaß naxcutanobresi lin be.


Και οι πατριαρχαι, φθονησαντες τον Ιωσηφ, επωλησαν εις την Αιγυπτον. Ο Θεος ομως ητο μετ' αυτου, 	 Eb li ralal laj Jacob c'ajo' nak que'xcakali laj José li rîtz'ineb. Jo'can nak que'xc'ayi laj José ut quic'ame' aran Egipto. Abanan nak ac cuan aran Egipto, li Dios yô chi tenk'ânc re.


Ανακαλω εις μνημην την ωδην μου την νυκτα διαλογιζομαι μετα της καρδιας μου, και το πνευμα μου διερευνα 	 Nequeßjulticoß cue chiru li kßojyîn li bich li quinbicha chak junxil. Nincßoxla saß inchßôl ut ninye:


Και ως ειδε τα ενωτια και τα βραχιολια εις τας χειρας της αδελφης αυτου, και ως ηκουσε τους λογους Ρεβεκκας της αδελφης αυτου, λεγουσης, Ουτως ελαλησε προς εμε ο ανθρωπος, ηλθε προς τον ανθρωπον και ιδου, ιστατο πλησιον των καμηλων επι της πηγης. 	 Quirabi nak lix Rebeca quixserakßi re lix naß li cßaßru quiyeheß re xban li cuînk. Quiril ajcuiß lix sahob ru li rußuj joß ajcuiß lix sahob ru lix cux rukß. Joßcan nak cô saß junpât chi âtinac riqßuin li cuînk. Xakxo li cuînk chire li haß nak quixtau rochben lix camellos.


οστις ειχε μετοικισθη απο Ιερουσαλημ μετα των αιχμαλωτων, οιτινες μετωκισθησαν μετα του Ιεχονια βασιλεως του Ιουδα, τους οποιους μετωκισε Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς της Βαβυλωνος. 	 Eb aßan xcomoneb li qßuila tenamit li queßisîc Jerusalén xban laj Nabucodonosor, lix reyeb laj Babilonia. Rochbeneb laj Jeconías lix reyeb laj Judá nak queßcßameß aran Babilonia.


Ακουσατε μου, σεις οι γνωριζοντες δικαιοσυνην λαε, εν τη καρδια του οποιου ειναι ο νομος μου μη φοβεισθε τον ονειδισμον των ανθρωπων μηδε ταραττεσθε εις τας υβρεις αυτων. 	 Cherabihak li cßaßru ninye, lâex li nequenau li us, lâex li nequecßûla lin chakßrab saß lê chßôl. Mexxucuac nak eb li tenamit nequexseße ut michßinan êchßôl nak nequexhobeß.


Παρεδωκαν αυτην εις ερημωσιν ερημωθεισα πενθει ενωπιον μου πασα η γη ηρημωθη, διοτι δεν υπαρχει ο φροντιζων. 	 Mâcßaß chic na-oc cuiß queßxcanab li naßajej. Mâcßaß chic cuan chi saß. Chanchan li chaki chßochß quicana ut mâ ani na-oc xcßaßux chirilbal.


Εαν λοιπον απεθανετε μετα του Χριστου απο των στοιχειων του κοσμου, δια τι ως ζωντες εν τω κοσμω υποκεισθε εις διαταγματα, 	 Chanchan nak quexcam êrochben li Cristo nak xexpâban. Ac' chic lê yu'am ut li c'a'ru tzolbilex cui' chak junxil sa' ruchich'och' mâc'a' chic xcuanquil sa' êbên. ¿C'a'ut nak toj nequeq'ue êrib chi balak'îc ut chixbânunquil lê najter na'leb?


Και εν τω τελει των ημερων, οτε ο βασιλευς ειπε να εισαξωσιν αυτους, ο αρχιευνουχος εισηξεν αυτους ενωπιον του Ναβουχοδονοσορ. 	 Nak ac xnumeß li oxib chihab li quixye li rey, laj Aspenaz li nataklan saß xbêneb li eunuco quixcßameb riqßuin li rey Nabucodonosor.


Πρωτοτοκος θανατος θελει καταφαγει το καλλος του δερματος αυτου το καλλος αυτου θελει καταφαγει. 	 Yô chi kßâc lix tibel xban li xox. Ut yô chi osocß xban li tik.


διοτι το Αγιον Πνευμα θελει σας διδαξει εν αυτη τη ωρα τι πρεπει να ειπητε. 	 xban nak li Santil Musik'ej tixc'utbesi chêru sa' li hônal a'an chanru texsumênk cui', chan li Jesús.


Πιστος ο λογος διοτι εαν συναπεθανομεν, θελομεν και συζησει 	 Li âtin a'in li oc cue xyebal âcue, a'an tz'akal yâl: Cui cocam kochben li Cristo, tâcuânk ajcui' kayu'am kochben.


Και αποκριθεις ο Ιησους, λεγει προς αυτους Εχετε πιστιν Θεου. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Chepâb nak nim xcuanquil li Dios.


ενω δε εμελλε να κλεισθη η πυλη, οτε εσκοτασεν, οι ανδρες εξηλθον δεν εξευρω που υπηγον οι ανδρες τρεξατε ταχεως κατοπιν αυτων, διοτι θελετε προφθασει αυτους. 	 Nak x-ecuu, xcôeb xban nak saß li ôr aßan nequeßxtzßap li oquebâl re li tenamit ut incßaß ninnau bar xcôeb. Cui lâex texxic chirixeb saß junpât mâre toxêtauheb, chan lix Rahab.


Ακουσας δε ο Ηρωδης ειπεν οτι ουτος ειναι ο Ιωαννης, τον οποιον εγω απεκεφαλισα αυτος ανεστη εκ νεκρων. 	 Ut nak quirabi a'an, laj Herodes quixye: -A'an laj Juan li quintakla xch'otbal xcux. A'an xcuacli chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak, chan.


Και την ημεραν της νεομηνιας θελει εισθαι μοσχος βοος αμωμος και εξ αρνια και κριος αμωμα θελουσιν εισθαι. 	 Nak teßxninkßei lix yoßlajic li po tixqßue jun li toro toj sâj, cuakib li carner toj sâjeb ut jun li carner têlom. Tzßakalakeb re ru li xul aßan.


Χιλιας θελει πιπτει εξ αριστερων σου και μυριας εκ δεξιων σου πλην εις σε δεν θελει πλησιαζει. 	 Usta teßcâmk jun mil nachß âcuiqßuin, malaj ut lajêb mil, abanan lâat mâcßaß tâcßul.


"Ψαλμος του Δαβιδ." Προς σε, Κυριε, υψωσα την ψυχην μου. 	 At Kâcuaß, châcuu lâat nintijoc.


Και εξαπεστειλεν ο Θεος πνευμα πονηρον μεταξυ του Αβιμελεχ και των ανδρων της Συχεμ και εστασιασαν οι ανδρες της Συχεμ κατα του Αβιμελεχ 	 Ut li Dios quixtakla jun chßaßajquilal saß xbêneb laj Abimelec ut eb laj Siquem re nak xicß chic teßril ribeb chi ribileb rib. Ut eb laj Siquem queßxkßetkßeti ribeb chiru laj Abimelec.


Αυτη ειναι πρωτη και μεγαλη εντολη. 	 A'an a'in li xbên chak'rab, li k'axal nim xcuanquil sa' xyânkeb chixjunil.


Ο Κυριος γνωριζει τους διαλογισμους των ανθρωπων, οτι ειναι ματαιοι. 	 Li Dios naxnau cßaßru nequeßxcßoxla eb li cristian. Naxnau nak yal mâcßaß na-oc cuiß li nequeßxcßoxla li incßaß useb xnaßleb.


Και διεμοιρασεν εις παντα τον λαον, εις απαν το πληθος του Ισραηλ, απο ανδρος εως γυναικος, εις εκαστον ανθρωπον εν ψωμιον και εν τμημα κρεατος και μιαν φιαλην οινου. Τοτε πας ο λαος ανεχωρησεν, εκαστος εις την οικιαν αυτου. 	 Ut laj David quixjeqßui li tzacaêmk reheb li tenamit. Quixqßue li caxlan cua, li pombil tib ut li chaki uvas reheb li junjûnk chi aj Israel, joß ixk, joß cuînk. Ut chixjunileb queßcôeb saß rochocheb.


Και τινες απο των περιερχομενων εξορκιστων Ιουδαιων επεχειρησαν να προφερωσιν επι τους εχοντας τα πνευματα τα πονηρα το ονομα του Κυριου Ιησου, λεγοντες Σας ορκιζομεν εις τον Ιησουν, τον οποιον ο Παυλος κηρυττει. 	 Cuanqueb aj judío neque'xye nak neque'xnau risinquileb li mâus aj musik'ej ut neque'xbeni ribeb chixbânunquil. Que'xyal xpatz'bal xc'aba' li Kâcua' Jesús sa' xbêneb li cuan mâus aj musik'ej riq'uineb ut que'xye: -Sa' xc'aba' li Jesús li naxjultica laj Pablo, tinye êre elenkex riq'uin li cuînk a'an, chanqueb.


Οι οφθαλμοι του Κυριου περιφρουρουσι την γνωσιν ανατρεπει δε τας υποθεσεις του παρανομου. 	 Li Kâcuaß junelic na-iloc reheb li cuanqueb xnaßleb. Ut naxcßut nak moco yâl ta li nequeßxye li nequeßticßtißic.


Οι προφηται αυτης ειναι προπετεις, ανθρωποι δολιοι οι ιερεις αυτης εβεβηλωσαν το αγιαστηριον, ηθετησαν τον νομον. 	 Lix profeteb aj ticßtißeb ut kßetkßeteb. Ut eb laj tij queßxmux ru li templo ut queßxjal ru lix chakßrab li Dios ut incßaß queßxbânu chi tzßakal re ru.


Απο δε του κοιλωματος του προς την γην εως της κατωτερας οφρυος θελει εισθαι δυο πηχαι και το πλατος μια πηχη και απο της οφρυος της μικροτερας εως της οφρυος της μεγαλητερας, τεσσαρες πηχαι, και το πλατος μια πηχη. 	 Oxib tasal li artal. Lix cßochlebâl naticla cuan cuiß li rok haß ut jun metro xteram. Li cßochlebâl media metro nim ru chiru lix caß tasal li cuib metro xteram. Ut lix caß tasal media metro nim ru chiru li rox tasal.


Ουτοι ησαν οι υιοι του Λευι, κατα τους οικους των πατερων αυτων, αρχηγοι των πατριων, κατα την απαριθμησιν αυτων, απαριθμηθεντες κατ' ονομα, κατα κεφαλην, οιτινες εκαμνον τα εργα της υπηρεσιας του οικου του Κυριου, απο ηλικιας εικοσι ετων και επανω. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Leví aß yal chanru xqßuialeb li ralal xcßajol. Queßtzßîbâc xcßabaßeb nak queßajlâc. Aßaneb li queßcßamoc be. Eb aßan cuanqueb junmay chihab re joß ajcuiß li ac numenakeb junmay chihab. Chixjunileb aßin queßcßanjelac saß lix templo li Kâcuaß.


Φωνη βοωντος εν τη ερημω, ετοιμασατε την οδον του Κυριου, ευθειας καμετε τας τριβους αυτου. 	 A'an tixch'olob xyâlal sa' li chaki ch'och' chi cau xyâb xcux. Tixye: Yîbomak lê yu'am ut yo'on cuânkex chixc'ulbal li Kâcua' jo' nak neque'xyîb li be re xc'ulbal junak li nim xcuanquil. (Isa. 40:3)


και εβαλον αυτον εις φυλαξιν, επειδη δεν ητο οτι φανερον τι επρεπε να καμωσιν εις αυτον. 	 Ut queßxqßue saß tzßalam xban nak incßaß queßxnau cßaßru teßxbânu riqßuin.


Και ειδον και ιδου, ειχετε αμαρτησει εναντιον Κυριου του Θεου σας, καμνοντες εις εαυτους μοσχον χυτον ειχετε εκκλινει ταχεως εκ της οδου, την οποιαν προσεταξεν εις εσας ο Κυριος 	 Ut lâin quicuil nak yôquex chi mâcobc chiru li Kâcuaß lê Dios. Queyîb jun li cuacax oro re têlokßoni. Saß junpât quetzßektâna li chakßrab li quixqßue êre li Kâcuaß. Quekßet li râtin.


Και υπηγαν οι τρεις υιοι του Ιεσσαι οι μεγαλητεροι ακολουθουντες τον Σαουλ εις την μαχην και τα ονοματα των τριων υιων αυτου οιτινες υπηγαν εις την μαχην ησαν Ελιαβ ο πρωτοτοκος, και ο δευτερος αυτου Αβιναδαβ, και ο τριτος Σαμμα. 	 Oxibeb li ralal laj Isaí ac cuanqueb saß xyânkeb lix soldado laj Saúl re teßxic chi pletic. Li xbên ralal, aßan laj Eliab; li xcab, aßan laj Abinadab; ut li rox, aßan laj Sama.


ο τριτος, Αβεσσαλωμ, ο υιος της Μααχα, θυγατρος του Θαλμαι βασιλεως της Γεσσουρ ο τεταρτος, Αδωνιας, ο υιος της Αγγειθ 	 Li rox, aßan laj Absalón. Lix naß, aßan lix Maaca lix rabin laj Talmai li quicuan chokß rey aran Gesur. Li xcâ, aßan laj Adonías. Lix naß laj Adonías, aßan lix Haguit.


Και ειπεν ο βασιλευς προς τον Ορνα, Ουχι, αλλα θελω εξαπαντος αγορασει αυτο παρα σου δια αντιπληρωμης διοτι δεν θελω προσφερει ολοκαυτωματα εις Κυριον τον Θεον μου δωρεαν. Και ηγορασεν ο Δαβιδ το αλωνιον και τους βοας δια πεντηκοντα σικλων αργυριου. 	 Li rey David quixye re: —Incßaß tincßul yal chi joßcan. Incßaß naru tinmayeja chiru li Kâcuaß li incßaß xintoj rix lâin, chan. Joßcan nak quixlokß li naßajej li narisi cuiß rix lix trigo laj Arauna, joß eb ajcuiß lix bôyx. Lajêb roxcßâl chi tumin plata quixqßue re.Quixyîb lix artal laj David saß li naßajej aßan. Quixqßue lix cßatbil mayej. Ut quixqßue lix mayej re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Kâcuaß. Li Kâcuaß quirabi li cßaßru queßxtzßâma chiru ut quirisi li caki yajel saß xbêneb laj Israel.


Δια το οποιον κακοπαθω μεχρι δεσμων ως κακουργος αλλ' ο λογος του Θεου δεν δεσμευεται. 	 Sa' xc'aba' li evangelio yôquin chixc'ulbal li raylal a'in, ut bac'bôquin chi cadena. Chanchan na-ux re junak k'axal nim xmâc. Usta bac'bôquin, abanan li resil li evangelio tâyemânk yalak bar xban nak li râtin li Dios inc'a' naru xmukbal.


Αλλα τι εξηλθετε να ιδητε; προφητην; Ναι, σας λεγω, και περισσοτερον προφητου. 	 ¿C'a'ru queril chak? ¿Ma junak profeta queril chak? Yâl nak a'an jun profeta. Abanan lâin tinye êre nak li jun a'in naxk'ax ru xcuanquil junak profeta.


Οι ανθρωποι ουτοι ειναι ειρηνικοι μεθ' ημων ας κατοικησωσι λοιπον εν τη γη και ας εμπορευωνται εν αυτη διοτι η γη, ιδου, ειναι αρκετα ευρυχωρος δι' αυτους τας θυγατερας αυτων ας λαβωμεν εις γυναικας, και τας θυγατερας ημων ας δωσωμεν εις αυτους 	 Queßxye reheb: —Eb li cuînk aßin, aßan kamîgueb. Teßcuânk saß kayânk ut teßtrabajik arin. Ut tzßakal ajcuiß li naßajej chokß reheb aßan. Chi joßcan târûk tosumlâk riqßuineb lix rabin. Ut eb aßan teßsumlâk riqßuineb li karabin lâo.


Συνεθλασεν εν τη εξαψει του θυμου αυτου παν το κερας του Ισραηλ εστρεψεν οπισω την δεξιαν αυτου απ' εμπροσθεν του εχθρου και εξηφθη κατα του Ιακωβ ως πυρ φλογερον, κατατρωγον τα περιξ. 	 Xban xjoskßil li Kâcuaß quixsach xcuanquileb laj Israel. Incßaß chic quixtenkßaheb laj Israel nak queßchal li xicß nequeßiloc reheb chi pletic riqßuineb. Quixcanab chixjunil chi sachecß. Chanchan queßcßateß xban xam nak queßsacheß ruheb.


Δεν ειναι ουδεις ως ο Θεος του Ιεσουρουν, οστις επιβαινει επι τους ουρανους προς βοηθειαν σου, και εν τη μεγαλοπρεπεια αυτου επι το στερεωμα. 	 Lâex aj Jesurún tênau nak mâcßaß chic junak dios juntakßêt riqßuin li Kâcuaß lê Dios. Li Kâcuaß nachal chak saß choxa re textenkßa. Chanchan nak nachal saß xbên li chok riqßuin lix nimal xcuanquil ut riqßuin lix nimal xlokßal.


Διοτι θελετε εξελθει εν χαρα και οδηγηθη εν ειρηνη τα ορη και οι λοφοι θελουσιν αντηχησει εμπροσθεν σας υπο αγαλλιασεως και παντα τα δενδρα του αγρου θελουσιν επικροτησει τας χειρας. 	 Cßajoßak xsahil saß lê chßôl nak tex-êlk saß li naßajej cuanquex cuiß. Saß tuktûquil usilal texsukßîk cuißchic saß lê tenamit. Ut teßoc cuißchic chi ûchînc li cheß chi sa saß xchßôleb. Ut tâêlk cuißchic chi châbil li acuîmk saß eb li tzûl.Chokß rêkaj li qßuix tâyoßlâk li ciprés. Ut chokß rêkaj li cuara qßuix tâyoßlâk li cuaût. Riqßuin aßan tâcßutûnk nak kßaxal nim xcuanquil li Kâcuaß. Ut li retalil aßin mâ jokße tâsachmânk. Tâcuânk ban chi junelic.


Πιστος ο λογος και πασης αποδοχης αξιος, οτι ο Ιησους Χριστος ηλθεν εις τον κοσμον δια να σωση τους αμαρτωλους, των οποιων πρωτος ειμαι εγω 	 Nakanau nak tz'akal yâl ut xc'ulub nak takapâb chi anchal li kach'ôl nak li Cristo Jesús quic'ulun sa' ruchich'och' chixcolbaleb laj mâc. Ut lâin li k'axal numtajenak inmâc sa' xyânkeb chixjunileb nak quincuan.


τας λειτουργικας στολας δια να λειτουργωσιν εν τω αγιω, τας αγιας στολας δια τον Ααρων τον ιερεα και τας στολας των υιων αυτου, δια να ιερατευωσι. 	 Teßxyîb li rakßeb laj tij li teßcßanjelak saß li tabernáculo. Teßxyîb li rakß laj Aarón li xbênil aj tij joß ajcuiß li rakßeb li ralal re nak teßcßanjelak chokß aj tij.


Και ο Ιησους ειπε προς αυτους Ουδε εγω σας λεγω εν ποια εξουσια πραττω ταυτα. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Chi moco lâin tinye êre ani xq'uehoc incuanquil chixbânunquil li c'a'ru ninbânu, chan reheb.


Οι δε ειπον, Εις ματην διοτι οπισω των διαβουλιων ημων θελομεν περιπατει και εκαστος τας ορεξεις της καρδιας αυτου της πονηρας θελομεν πραττει. 	 Abanan eb aßan teßxye, “Mâcßaß na-oc cuiß li cßaßru yôcat chixyebal. Takabânu cßaßru nakaj lâo. Takabânu li mâusilal li nakacßoxla xbânunquil,” chaßakeb.


Και ο Κυριος θελει καταξηρανει την γλωσσαν της Αιγυπτιακης θαλασσης και δια του βιαιου αυτου ανεμου θελει σεισει την χειρα αυτου επι τον ποταμον, και θελει παταξει αυτον εις επτα ρευματα, και θελει καμει να διαβαινωσι με υποδηματα. 	 Li Kâcuaß Dios riqßuin lix nimal xcuanquil tixchakihobresi li palau li cuan Egipto. Ut tixtakla li tikcual ikß saß xbên li nimaß Eufrates. Tixjach ru li nimaß ut teßcanâk cuukub chi cocß nimaß re nak eb li tenamit teßnumekß jun pacßal chi incßaß teßrisi lix xâbeb.Nak eb li joß qßuial chic li teßcolekß teßêlk Asiria teßnumekß saß jun li nimla be joß queßxbânu eb laj Israel nak queßel chak Egipto junxil.


του Ενως, του Σηθ, του Αδαμ, του Θεου. 	 Ut laj Cainán, a'an li ralal laj Enós. Ut laj Enós, a'an li ralal laj Set. Ut laj Set, a'an li ralal laj Adán. Ut laj Adán, a'an li ralal li Dios.


Και τα παιδια συνεκρουοντο εντος αυτης και ειπεν, Αν μελλη ουτω να γεινη, δια τι εγω να συλλαβω; και υπηγε να ερωτηση τον Κυριον. 	 Saß jun li cutan nak mâjiß nacuulac xcutanquil xyoßlajic lix cßulaßal, lix Rebeca quirecßa nak cßajoß nak yô chi ecßânc lix cßulaßal. Ut qui-oc xcßaßux riqßuin li cßaßru quirecßa. Lix Rebeca quixye saß xchßôl: —¿Cßaßut nak yôquin chixcßulbal chi joßcaßin? chan. Ut quitijoc chiru li Dios ut quixye: —¿Cßaßut nak yôquin chixcßulbal chi joßcaßin? chan re li Dios.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων Εαν φανη θαυμαστον εις τους οφθαλμους του υπολοιπου του λαου τουτου εν ταις ημεραις εκειναις, μηπως θελει φανη θαυμαστον και εις τους οφθαλμους μου; λεγει ο Κυριος των δυναμεων. 	 Ut li Kâcuaß quixye ajcuiß: —Lâex li joß qßuial chic texcanâk, têcßoxla nak incßaß târûk xbânunquil li sachba chßôlej aßin. Abanan chicuu lâin mâcßaß chßaßaj xbânunquil.


Αλλ' εαν συ αποτρεπης τον ανομον απο της οδου αυτου δια να επιστρεψη απ' αυτης, και δεν επιστρεψη απο της οδου αυτου, εκεινος μεν θελει αποθανει εν τη ανομια αυτου, συ δε ηλευθερωσας την ψυχην σου. 	 Abanan cui tâye re nak incßaß us yô, ut aßan incßaß na-abin châcuu, li jun aßan tâcâmk. Abanan lix camic incßaß tâcanâk saß âbên.


απολογουμενου εκεινου οτι ουτε εις τον νομον των Ιουδαιων ουτε εις το ιερον ουτε εις τον Καισαρα επραξα τι αμαρτημα. 	 Ut laj Pablo qui-oc cui'chic chi âtinac re xcolbal rib chiruheb ut quixye: -Chi moco lix chak'rabeb laj judío chi moco lix templo li Kâcua' quinsach xcuanquil. Chi moco cuan ta junak mâc xinbânu chiru li acuabej César, chan.


Και ιδων οτι η αναπαυσις ητο καλη και ο τοπος τερπνος, εκλινε τον ωμον αυτου εις φορτιον και εγεινε δουλος υποτελης. 	 Li bûr nacuulac chiru li hilânc ut naxsicß li châbil naßajej re tâhilânk cuiß. Abanan naxqßue rib re nak târîka li cßaßak re ru chßaßaj rîkanquil. Joßcan ajcuiß lâat, usta tâcuânk lâ châbil naßaj, lâat joß eb ajcuiß lâ cualal âcßajol têqßue êrib chi trabajic chi cau joß eb li lokßbil môs.


ηγεμων Ολιβαμα, ηγεμων Ηλα, ηγεμων Φινων, 	 laj Aholibama, laj Ela, laj Pinón,


Διοτι εμου ειναι παντα τα θηρια του δασους, τα κτηνη τα επι χιλιων ορεων. 	 Incßaß yôquin chixtzßâmanquil êre nak têqßue cue xban nak cue ajcuiß chixjunileb li xul. Cue li cuanqueb saß qßuicheß joß ajcuiß chixjunil li quetômk li cuan êriqßuin lâex.


δια τουτο, ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ Ιδου, εγω θελω θρεψει αυτους, τον λαον τουτον με αψινθιον και υδωρ χολης θελω ποτισει αυτους 	 Joßcan nak lâin li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel, tinqßue li raylal saß xbêneb. Chanchan nak tinqßue chixtzacaheb li cßahil tzacaêmk. Ut chanchan tinqßue li haß li banbil xsaß chiruqßueb.


Και ηκουσεν Αδωνιας και παντες οι κεκλημενοι αυτου, καθως ετελειωσαν να τρωγωσι. Και οτε ηκουσεν ο Ιωαβ την φωνην της σαλπιγγος, ειπε, Τις η φωνη αυτη της πολεως θορυβουσης; 	 Nak yôqueb chi rakecß chi cuaßac laj Adonías ut eb li cuanqueb rochben queßrabi li chokînc. Laj Joab quirabi xyâb li trompeta ut quixye: —¿Cßaßut nak yôqueb chi chokînc eb li tenamit? chan.


τα τεκνα σας, αι γυναικες σας και ο ξενος σου ο εν μεσω του στρατοπεδου σου, απο του ξυλοκοπου σου εως του υδροφορου σου 	 Ut cuanqueb li ixk ut eb li cocßal joß eb ajcuiß li jalan xtenamiteb li cuanqueb saß êyânk, li nequeßyocßoc re lê siß ut nequeßbelan re lê haß.


Ταυτα εγειναν εν Βηθαβαρα περαν του Ιορδανου, οπου ητο ο Ιωαννης βαπτιζων. 	 Chixjunil a c'a'ak re ru a'in quic'ulman sa' li na'ajej Betania li cuan jun pac'al li nima' Jordán, li yô cui' chi cubsînc ha' laj Juan.


Χαρις δε εις τον Θεον δια την ανεκδιηγητον αυτου δωρεαν. 	 Bantiox re li Dios nak quixq'ue ke li mâtan li k'axal numtajenak xlok'al. Ut li mâtan a'in, a'an li Kâcua' Jesucristo.


Και ηλθον προς εμε τινες εκ των πρεσβυτερων του Ισραηλ και εκαθησαν εμπροσθεν μου. 	 Queßcuulac cuiqßuin cuib oxibeb laj cßamol be saß xyânkeb laj Israel re nak lâin tinpatzß re li Dios cßaßru teßxbânu.


Θελουσι σε δοξολογησει, Κυριε, παντες οι βασιλεις της γης, οταν ακουσωσι τους λογους του στοματος σου 	 Chixjunileb li rey li cuanqueb saß ruchichßochß teßxqßue âlokßal xban nak teßrabi li cßaßru xayechißi ke.


Και ιδου, το καταπετασμα του ναου εσχισθη εις δυο απο ανωθεν εως κατω, και η γη εσεισθη και αι πετραι εσχισθησαν, 	 Ut li t'icr li cuan chok' tas sa' li Santil Na'ajej sa' li rochoch li Dios quik'iche' sa' xyi. Quiticla chak takec' ut toj tak'a coxrake' lix k'ichilal. Ca' jachal qui-el. Qui-ec'an li ch'och' ut eb li sakônac quilaje'itz'e'.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Αβισαι και προς παντας τους δουλους αυτου, Ιδου, ο υιος μου, ο εξελθων εκ των σπλαγχνων μου ζητει την ζωην μου ποσω μαλλον τωρα ο Βενιαμιτης; αφησατε αυτον, και ας καταραται, διοτι ο Κυριος προσεταξεν αυτον 	 Ut laj David quixye re laj Abisai ut reheb ajcuiß li nequeßcßanjelac chiru: —Cui li tzßakal cualal târaj incamsinquil, ¿ma tojaß ta chic li cuînk aßin, li xcomoneb li ralal xcßajol laj Benjamín? Canabomak chinmajecuanquil xban nak li Kâcuaß xyehoc re nak tixbânu chi joßcan.


Και ειπε προς αυτους ο Ααρων, Αφαιρεσατε τα χρυσα ενωτια, τα οποια ειναι εις τα ωτα των γυναικων σας, των υιων σας και των θυγατερων σας, και φερετε προς εμε. 	 Ut laj Aarón quixye reheb: —Isihomakeb lix caßxic oro lê rixakil, lê ralal joß eb ajcuiß lê rabin ut cßamomak chak cue arin, chan.


Η δοξα του εσχατου τουτου οικου θελει εισθαι μεγαλητερα της του πρωτου, λεγει ο Κυριος των δυναμεων και εν τω τοπω τουτω θελω δωσει ειρηνην, λεγει ο Κυριος των δυναμεων. 	 Li templo li têyîb lâex aßanak li kßaxal lokß chiru li quicuan junxil. Ut tinqßueheb chi cuânc saß tuktûquil usilal li cuanqueb saß li naßajej aßin, chan li nimajcual Dios.


Εν ταις ημεραις εκειναις εγω ο Δανιηλ ημην πενθων τρεις ολοκληρους εβδομαδας. 	 Laj Daniel quixye: —Nak quicßutbesîc chicuu li visión aßin, oxib xamân quirahoß inchßôl xban.


δεν ηθελησαν τας συμβουλας μου κατεφρονησαν παντας τους ελεγχους μου 	 Incßaß xeraj xcßulbal lê naßleb xinqßue êre. Xetzßektâna ban lê kßusbal li xinqßue.


Εξεχεαν το αιμα αυτων ως υδωρ κυκλω της Ιερουσαλημ, και δεν υπηρχεν ο θαπτων. 	 Joß nak nahoyeß li haß nak quihoyeß lix quiqßueleb li queßxcamsi saß li katenamit Jerusalén. Ut mâ ani quimukuc reheb.


Και διεσκορπισεν αυτους ο Κυριος εκειθεν επι του προσωπου πασης της γης και επαυσαν να οικοδομωσι την πολιν. 	 Ut li Dios quixjeqßuiheb ru saß chixjunil li ruchichßochß ut queßxcanab li trabaj li queßxtiquib xbânunquil.


Και θελεις εισθαι εις εκπληξιν, εις παροιμιαν και εις διηγημα μεταξυ παντων των εθνων, οπου εν σε φερη ο Κυριος. 	 Ut chixjunileb li tenamit teßsachk xchßôleb chêrilbal. Xicß tex-ilekß ut texseßêk ut tex-etzßûk saß li naßajej li textaklâk cuiß xban li Dios.


Οθεν κατα τους τελευταιους λογους του Δαβιδ, οι υιοι Λευι ησαν απηριθμημενοι απο εικοσι ετων και επανω 	 Ut qui-uxman joß quixye laj David nak quixrak lix cßanjel. Queßajlâc chixjunileb li ralal xcßajol laj Leví li cuanqueb junmay chihab re joß eb ajcuiß li ac numenakeb junmay.


και η γη των Γιβλιτων και πας ο Λιβανος, προς ανατολας ηλιου, απο Βααλ-γαδ υπο το ορος Αερμων, εως της εισοδου Αιμαθ 	 ut lix naßajeb laj giblita, ut chixjunil li naßajej Líbano li cuan saß li este li nacuulac toj saß li tenamit Baal-gad li cuan saß li tzûl Hermón saß li oquebâl re li tenamit Hamat.


Και εφυγεν ο Δαβιδ εκ Ναυιωθ της εν Ραμα, και ηλθε και ειπεν ενωπιον του Ιωναθαν, Τι επραξα; τι το αδικημα μου και τι το αμαρτημα μου εμπροσθεν του πατρος σου, δια το οποιον ζητει την ψυχην μου; 	 Chirix aßan laj David quiêlelic Naiot xcuênt Ramá ut cô riqßuin laj Jonatán. Quixye re: —¿Cßaßru li incßaß us xinbânu? ¿Cßaßru inmâc chiru lâ yucuaß? ¿Cßaßut nak târaj incamsinquil? chan.


Και συνηχθησαν οι ανδρες Ισραηλ απο Νεφθαλι και απο Ασηρ και απο παντος του Μανασση, και κατεδιωξαν οπισω του Μαδιαμ. 	 Laj Gedeón quixtakla xbokbaleb laj Israel. Aßan eb li ralal xcßajol laj Neftalí, joßqueb ajcuiß li ralal xcßajol laj Aser ut eb li ralal xcßajol laj Manasés. Ut côeb chirixeb laj Madián chixchapbaleb.


Και ετρεξεν ο Γιεζει κατοπιν του Νεεμαν. Και οτε ειδεν αυτον ο Νεεμαν τρεχοντα κατοπιν αυτου, επηδησεν εκ της αμαξης εις συναντησιν αυτου και ειπε, Καλως εχετε; 	 Joßcan nak laj Giezi quiâlinac chirix laj Naamán. Laj Naamán quiril nak yô chi âlinac chirix. Quixxakab lix carruaje ut quicube saß chßochß chixcßulbal ut quixye re: —¿Cßaßru xecßul? ¿Ma us cuanquex? chan.


ειπε μετα μεγαλης φωνης Σηκωθητι επι τους ποδας σου ορθος. Και επηδα και περιεπατει. 	 Jo'can nak laj Pablo quixye re chi cau xyâb xcux: -Cuaclin. Xaklin chi us, chan. Ac tâcuaclîk ut qui-oc chi bêc li cuînk.


Και επειδη ο λιμην δεν ητο επιτηδειος εις παραχειμασιαν, οι πλειοτεροι εγνωμοδοτησαν να σηκωθωσι και εκειθεν, ωστε φθασαντες αν ηδυναντο εις Φοινικα, λιμενα της Κρητης βλεποντα προς τον λιβα ανεμον και προς τον χωρον, να παραχειμασωσιν εκει. 	 Ut xban nak mâc'a' junak na'ajej bar târûk te'xnumsi cui' li habalk'e chi sa sa' xch'ôleb, li xq'uialeb que'xye nak us li êlc aran cui târûk te'cuulak Fenice re te'xnumsi li habalk'e aran. A'an jun li tenamit xcuênt Creta. Sa' li na'ajej a'an cuan cuib li oquebâl re li jucub. Jun nacana sa' li suroeste ut li jun chic nacana sa' li noroeste.


Δια τουτο ανορθωσατε τας κεχαυνωμενας χειρας και τα παραλελυμενα γονατα, 	 Checacuubresihak lê rok êruk' li mâc'a' xmetz'êu. Lix yâlal li jaljôquil ru âtin a'an a'in: Checacuubresi lê ch'ôl re nak inc'a' tâch'inânk êch'ôl sa' lê pâbâl.


Εν τω Κυριω θελει δικαιωθη απαν το σπερμα του Ισραηλ. 	 Abanan li Kâcuaß tixye nak mâcßaß xmâqueb li ralal xcßajol laj Israel ut teßqßuehekß xlokßaleb.


Και απεστειλα μηνυτας προς αυτους, λεγων, Εργον μεγα καμνω και δεν δυναμαι να καταβω δια τι να παυση το εργον, οταν εγω αφησας αυτο καταβω προς εσας; 	 Joßcan nak lâin quintaklaheb lin takl riqßuineb chixyebal reheb nak incßaß târûk tinxic riqßuineb xban nak latzß cuu xbânunquil jun nimla cßanjel. —Incßaß naru nincanab xbânunquil li cßanjel yal re nak tinxic aran êriqßuin, chanquin reheb nak quintakla li resil.


Και αφου διετριψαν εκει καιρον τινα, απεσταλησαν εν ειρηνη απο των αδελφων προς τους αποστολους. 	 Najt que'cana sa' xyânkeb. Mokon chic que'chak'rabîc re nak te'suk'îk cui'chic Jerusalén riq'uineb laj pâbanel li que'taklan reheb Antioquía. Ut que'xtz'âma rusilal li Dios sa' xbêneb.


Θελετε λοιπον βαλει τους λογους μου τουτους εις την καρδιαν σας και εις την ψυχην σας και θελετε δεσει αυτους δια σημειον επι της χειρος σας και θελουσιν εισθαι ως προμετωπιδια μεταξυ των οφθαλμων σας 	 Joßcan ut nak ninye êre nak checßûla li râtin li Dios saß lê chßôl ut saß lê râm. Têbacß chiru lê rukß ut saß lê pêquem re nak incßaß tâsachk saß êchßôl xbânunquil li naxye.


Θελεις δωσει εξαπαντος εις αυτον, και η καρδια σου δεν θελει πονηρευθη οταν διδης εις αυτον επειδη δια τουτο θελει σε ευλογει Κυριος ο Θεος σου εις παντα τα εργα σου και εις πασας τας επιχειρησεις σου. 	 Cheqßue ban chi anchal êchßôl ut chi nabal li cßaßru târaj. Ut li Kâcuaß texrosobtesi riqßuin chixjunil li cßaßru nequebânu.


Τοτε οι στρατιωται του ηγεμονος, παραλαβοντες τον Ιησουν εις το πραιτωριον, συνηθροισαν επ' αυτον ολον το ταγμα των στρατιωτων 	 Ut eb lix soldado li acuabej que'xc'am li Jesús sa' li pôpol ut que'xch'utub ribeb chixjunileb li soldado ut que'xsut li Jesús.


Μετα πολλα δε ετη ηλθον δια να καμω εις το εθνος μου ελεημοσυνας και προσφορας 	 Q'uila chihab mâ anihin sa' lin tenamit Jerusalén. Jo'can nak xinsuk'i chi mayejac chiru li Dios ut re xq'uebal ca'ch'inak lix tenk'anquileb li neba' li cuanqueb aran.


Και εκοιμηθη ο Δαβιδ μετα των πατερων αυτου και εταφη εν τη πολει Δαβιδ. 	 Laj David quicam ut coxixtauheb lix xeßtônil yucuaß. Ut quimukeß Jerusalén saß lix tenamit.


Εν τω τελει του εβδομου ετους θελεις καμνει αφεσιν. 	 Rajlal cuukub chihab têcuy xmâqueb li ani cuanqueb xcßas êriqßuin.


Αρχη του λογου του Κυριου δια του Ωσηε. Και ειπε Κυριος προς τον Ωσηε, Υπαγε, λαβε εις σεαυτον γυναικα πορνειας και τεκνα πορνειας διοτι η γη κατεπορνευσε, εκκλινασα απο οπισθεν του Κυριου. 	 Nak li Kâcuaß quixtiquib âtinac riqßuin laj Oseas, quixye chi joßcaßin: —Sumlan riqßuin junak ixk aj yumbêt. Ut lê cocßal li teßcuânk juntakßêtak xnaßlebeb riqßuin lix naßeb. Tâbânu aßan re xcßutbal chiruheb lin tenamit nak incßaß useb lix naßlebeb. Chanchaneb li ixk aßin li yô chi yumbêtac xban nak xineßxtzßektâna, chan li Kâcuaß.


οιτινες ποθουσι τον θανατον και δεν επιτυγχανουσιν, αν και ανορυττωσιν αυτον μαλλον παρα κεκρυμμενους θησαυρους, 	 Eb aßan yôqueb chiroybeninquil li câmc ut incßaß ajcuiß nequeßcam, usta nequeßxsicß joß nak nasiqßueß li cßaßru terto xtzßak.


Τοτε ο Πετρος ανοιξας το στομα ειπεν Επ' αληθειας γνωριζω οτι δεν ειναι προσωποληπτης ο Θεος, 	 Quixtiquib âtinac laj Pedro ut quixye: -Anakcuan xinq'ue retal chi tz'akal nak li Dios inc'a' naxsic' ru li ani naxra.


Και σηκωθεντες απο των ορεων Αβαριμ, εστρατοπεδευσαν εις τας πεδιαδας Μωαβ παρα τον Ιορδανην κατεναντι της Ιεριχω. 	 Nak queßel saß eb li tzûl re Abarim, queßcôeb toj saß eb li cßalebâl cuanqueb xcuênt Moab li cuanqueb chire li nimaß Jordán saß xcaßyabâl li tenamit Jericó.


διοτι πυρ εξηλθεν απο Εσεβων, φλοξ απο της πολεως του Σηων κατεφαγε την Αρ του Μωαβ, και τους αρχοντας των υψηλων τοπων του Αρνων 	 Quiloch li xam aran Hesbón saß lix tenamit li rey Sehón. Quicßateß li naßajej Ar li cuan saß xcuênt Moab. Queßsacheß ruheb li cuanqueb saß li nînki tzûl li cuan cuiß li nimaß Arnón.


Αυτος αφηρεσε τους υψηλους τοπους και κατεθραυσε τα αγαλματα και κατεκοψε τα αλση και κατεσυντριψε τον χαλκινον οφιν, τον οποιον εκαμεν ο Μωυσης διοτι εως των ημερων εκεινων οι υιοι του Ισραηλ εθυμιαζον εις αυτον και εκαλεσεν αυτον Νεουσθαν. 	 Laj Ezequías quixjuqßui li naßajej najt xteram li nequeßxlokßoni cuiß li yîbanbil dios. Quixjori li nînki jalam ûch Asera xcßabaß. Ut quixpuqßui li yîbanbil dios. Ut quixjori ajcuiß li cßantiß yîbanbil riqßuin bronce li quixyîb laj Moisés xban nak eb laj Israel yôqueb chixcßatbal lix incienso chiru. Nehustán quiqßueheß chokß xcßabaß li cßantiß aßan.


Ζη Κυριος ο Θεος σου, δεν ειναι εθνος η βασιλειον, οπου δεν εστειλεν ο κυριος μου να σε ζητωσι και οτε ελεγον, Δεν ειναι, αυτος ωρκιζε το βασιλειον και το εθνος, οτι δεν σε ευρηκαν. 	 Saß xcßabaß li Kâcuaß lâ Dios lâin ninye âcue nak mâcßaß junak tenamit chi moco junak naßajej incßaß ta quixtakla cuiß âsicßbal li rey. Nak xeßxye nak mâ anihat, li rey quixpuersiheb chixbânunquil li juramento re nak teßxye li yâl.


Και ειπε Κυριος ο Θεος προς τον οφιν, Επειδη εκαμες τουτο, επικαταρατος να ησαι μεταξυ παντων των κτηνων, και παντων των ζωων του αγρου επι της κοιλιας σου θελεις περιπατει, και χωμα θελεις τρωγει, πασας τας ημερας της ζωης σου 	 Tojoßnak li Kâcuaß Dios quixye re li cßantiß: —Xban nak xabânu aßin, tzßektânanbilakat chic chiruheb chixjunileb li xul. Tâjucuqui âcuib ut chiru âsaß chic tatbêk. Chßochß chic tâlou chi junelic.—


δηλονοτι ο Θεος ητο εν τω Χριστω διαλλασσων τον κοσμον προς εαυτον, μη λογαριαζων εις αυτους τα πταισματα αυτων, και ενεπιστευθη εις ημας τον λογον της διαλλαγης. 	 A'an a'in li yôquin chixyebal: Li Dios coxc'am cui'chic sa' usilal riq'uin sa' xc'aba' li Cristo. Ut inc'a' chic naxq'ue sa' xch'ôl li kamâc. Li Dios quixk'axtesi ke li c'anjel a'in re nak takach'olob xyâlal re nak li ani te'pâbânk te'c'amek' sa' usilal riq'uin li Dios.


Και απεκριθη ο Αχιμελεχ προς τον βασιλεα και ειπε, Και τις μεταξυ παντων των δουλων σου ειναι καθως ο Δαβιδ πιστος, και γαμβρος του βασιλεως και πορευομενος εις το προσταγμα σου και τιμωμενος εν τω οικω σου; 	 Laj Ahimelec quixye re: —¿Ma cuan ta biß junak reheb li nequeßcßanjelac châcuu kßaxal châbil chiru laj David? At rey, aßan âhiß ut aßan ajcuiß nataklan saß xbêneb lâ soldados. Xcßulub nak tâqßuehekß xlokßal saß lâ cuochoch.


εσφαξε τη σφαγια αυτης, εκερασε τον οινον αυτης, και ητοιμασε την τραπεζαν αυτης 	 Quixcamsiheb li xul nak quixbânu lix ninkße saß li rochoch. Quixyîb li châbil vino ut quixqßue xtzacaêmk saß mêx.


και την εξ αλφιτων προσφοραν αυτων και τας σπονδας αυτων, δια τους μοσχους, δια τους κριους και δια τα αρνια, κατα τον αριθμον αυτων, ως ειναι διατεταγμενον 	 Rochbeneb li toro, li têlom carner ut li carner jûnk chihab cuan reheb, teßxqßue li mayej cßaj ut li mayej vino aß yal jarubeb li xul li teßxmayeja joß naxye saß li chakßrab.


Ητο δε τις ανθρωπος εν Καισαρεια ονοματι Κορνηλιος, εκατονταρχος εκ του ταγματος του λεγομενου Ιταλικου, 	 Quicuan jun li cuînk aran Cesarea aj Cornelio xc'aba'. A'an li nataklan sa' xbêneb jun ch'ûtal chi soldado aj Italia neque'xye re.


Συναθροισατε μοι τους οσιους μου, οιτινες εκαμον μετ' εμου συνθηκην επι θυσιας. 	 Li Dios tixye: —Chßutubomakeb ruheb li tîqueb xchßôl chicuu. Aßan eb li queßxbânu li contrato cuiqßuin ut queßxxakab xcuanquil riqßuin li cßatbil mayej, chaßak reheb.


Και οτε ωδηγησεν αυτον κατω, ιδου, ησαν διεσκορπισμενοι επι το προσωπον παντος του τοπου, τρωγοντες και πινοντες και χορευοντες, δια παντα τα λαφυρα τα μεγαλα, τα οποια ελαβον εκ της γης των Φιλισταιων και εκ της γης του Ιουδα. 	 Ut li cuînk aßan quixcßameb laj David bar cuanqueb cuiß laj êlkß. Eb laj Amalec cuanqueb yalak bar saß li naßajej aßan. Yôqueb chi ninkßeîc. Yôqueb chi cuaßac ut yôqueb chi ucßac xban xsahil xchßôleb xban nak nabal li cßaßak re ru queßrelkßa.


Και την τριτην ημεραν ανηγγελθη προς τον Λαβαν, οτι εφυγεν ο Ιακωβ 	 Saß rox li cutan laj Labán quirabi resil nak quiêlelic laj Jacob.


Και οι αδελφοι αυτων, μεταξυ πασων των οικογενειων του Ισσαχαρ, δυνατοι εν ισχυι, παντες απαριθμηθεντες κατα τας γενεαλογιας αυτων, ογδοηκοντα επτα χιλιαδες. 	 Saß xyânkeb chixjunileb li ralal xcßajol laj Isacar ajlanbileb cuukub roßcßâl mil chi soldados.


Και εκαμεν ο Νωε κατα παντα οσα προσεταξεν εις αυτον ο Θεος ουτως εκαμε. 	 Laj Noé quixbânu chixjunil joß quiyeheß re xban li Dios.


και ιδου, εδωκεν αφορμην να κακολογωσιν αυτην, λεγων, Δεν ευρηκα την θυγατερα σου παρθενον πλην ιδου, τα παρθενια της θυγατρος μου. Και θελουσιν εκδιπλωσει το ιματιον εμπροσθεν των πρεσβυτερων της πολεως. 	 Anakcuan xmux ru lin rabin ut naxye nak ac cuanjenak riqßuin cuînk nak quixcßam. Abanan arin cuan li tßicr retalil nak yâl nak toj mâjiß cuanjenak riqßuin cuînk.” Ut li naßbej ut li yucuaßbej teßxcßut li tßicr chiruheb li nequeßcßamoc be.


οτε οι φυλακες της οικιας θελουσι τρεμει, και οι ανδρες οι ισχυροι θελουσι κλονιζεσθαι, και αι αλεθουσαι θελουσι παυσει διοτι ωλιγοστευθησαν, και αι βλεπουσαι δια των θυριδων θελουσιν αμαυρωθη 	 Tâcuulak xkßehil nak chixjunileb sicsotkeb xbaneb xtîxil, ut eb li cuînk li cauheb rib, cßutzcßûkeb aj chic rixeb. Ut mâcßaßak chic ruch reheb xban nak ac tîxeb chic. Ut eb li nequeßiloc saß ventana incßaß chic teßrûk teßilok xban nak ac xmoy li xnakß ruheb.


Και εαν δεν ευπορη να φερη προβατον η αιγα, θελει φερει προς τον Κυριον, δια την αμαρτιαν αυτου την οποιαν ημαρτησε, δυο τρυγονας η δυο νεοσσους περιστερων μιαν δια προσφοραν περι αμαρτιας και μιαν δια ολοκαυτωμα. 	 Cui incßaß tzßakal lix tumin re xlokßbal junak li sâj carner re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc chiru li Dios, tento nak tixqßue cuibak li mucuy malaj ut cuibak li paloma toj sâjeb. Jun tixqßue re xtojbal rix lix mâc ut jun tixqßue re tâcßatekß.


Δαν και Νεφθαλι, Γαδ και Ασηρ. 	 laj Dan, laj Neftalí, laj Gad, laj Aser.


Διοτι πασαι αι τραπεζαι ειναι πληρεις εμετου και ακαθαρσιας, ουδεις τοπος μενει καθαρος. 	 Chixjunileb li mêx tzßajeb ru xban lix xaßauheb. Mâ jun chic li naßajej sak ru.


Και εθεσε το σωμα αυτου εν τω ταφω αυτου και επενθησαν επ' αυτον, λεγοντες, Φευ αδελφε μου 	 Quixmuk li camenak saß lix muklebâl aßan ut queßyâbac chirix ut queßxye: —Tokßob xak âcuu, at cuech aj cßanjelil. Xat-osoß, chanqueb.


Γνωριζεις τον καιρον του τοκετου των αγριων αιγων του βραχου; δυνασαι να σημειωσης ποτε γεννωσιν αι ελαφοι; 	 ¿Ma nacanau chanru nak nequeßcuan li raleb li chibât re li qßuicheß? Ut, ¿ma âcuilom jun sutak nak nequeßyoßla li ral li quej?


Παντες ειναι μοιχοι, ως ο κλιβανος ο πεπυρωμενος υπο του αρτοποιου οστις, αφου ζυμωση το φυραμα, παυει του να θερμαινη αυτον, εωσου γεινη η ζυμωσις. 	 Ut chixjunileb nequeßyumbêtac nequeßcoßbêtac. Chanchaneb jun li horno li quiqßueheß xxam chi saß, abanan incßaß quiqßueheß xxamlel chi us toj nak ac xyokßîc ut ac xsîpoß lix kßemal li caxlan cua.


ας σκοτισθωσιν οι οφθαλμοι αυτων δια να μη βλεπωσι, και τον νωτον αυτων διαπαντος κυρτωσον. 	 Che'môyk ta li xnak'eb ru re nak inc'a' chic te'ilok, ut inc'a' te'xtau xyâlal. Che'c'utzlâk ta li rixeb chi junaj cua xban li raylal li yôkeb chixc'ulbal. (Sal. 69:23)


Ηκολουθει δε τον Ιησουν ο Σιμων Πετρος και ο αλλος μαθητης. Ο δε μαθητης εκεινος ητο γνωστος εις τον αρχιερεα και εισηλθε μετα του Ιησου εις την αυλην του αρχιερεως. 	 Nak yôqueb chixc'ambal li Jesús, laj Simón Pedro rochben jun chic lix tzolom li Jesús yôqueb chixtâkenquil. Li tzolom a'an nana'e' ru xban li xyucua'il aj tij. Jo'can nak qui-oc rochben li Jesús sa' li nebâl li cuan chiru li rochoch li xyucua'il aj tij.


ημεις ομως δεν ειμεθα εκ των συρομενων οπισω προς απωλειαν, αλλ' εκ των πιστευοντων προς σωτηριαν της ψυχης. 	 Aban, lâo mâcua'o xcomoneb li neque'xcanab xpâbanquil li Dios. Eb a'an te'xic sa' xbalba. Lâo nakapâb li Dios ut tocolek'.


Εαν ομως ωθηση αυτον εξαιφνης χωρις εχθρας η ριψη τι επ' αυτον χωρις να παραμονευση αυτον, 	 Abanan cui junak naxcamsi li ras rîtzßin chi incßaß yal xraj xchßôl, usta naxtßan, malaj ut naxsacß riqßuin li cßaßak re ru,


Και συνηχθη λαος πολυς, και ενεφραξαν πασας τας πηγας και τον ποταμον τον ρεοντα δια μεσου της γης, λεγων, Δια τι ελθοντες οι βασιλεις της Ασσυριας να ευρωσιν υδωρ πολυ; 	 Nabaleb li cuînk queßxchßutub ribeb ut queßxbutß chixjunil li yußam haß joß ajcuiß li rok haß li nanumeß saß chixjunil li chßochß. Queßxye chi ribileb rib: —Takabutßeb li haß re nak incßaß teßxtau xhaßeb laj Asiria nak teßchâlk chi pletic kiqßuin, chanqueb.


Και οτε απηριθμησεν αυτους εν Βεζεκ, οι υιοι Ισραηλ ησαν τριακοσιαι χιλιαδες και οι ανδρες Ιουδα τριακοντα χιλιαδες. 	 Laj Saúl quixchßutubeb li cuînk aran Bezec ut queßajlâc. Cuanqueb oxib ciento mil chi cuînk aj Israel ut cuanqueb ajcuiß lajêb xcaßcßâl mil chi cuînk aj Judá.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, θελω φερει κατα της Τυρου τον Ναβουχοδονοσορ βασιλεα της Βαβυλωνος, βασιλεα βασιλεων, απο βορρα, μεθ' ιππων και μετα αρματων και μεθ' ιππεων και συναξεως και λαου πολλου. 	 Li nimajcual Dios naxye: —Lâin tintakla chi pletic saß lê tenamit laj Nabucodonosor, lix reyeb laj Babilonia, li kßaxal nim xcuanquil. Tâchâlk saß li norte chi pletic êriqßuin rochbeneb lix qßuila soldados, ut eb lix cacuây ut eb lix carruaje.


Διοτι, ιδου, εγω εξεγειρω τους Χαλδαιους, το εθνος το πικρον και ορμητικον, το οποιον θελει διελθει το πλατος του τοπου, δια να κληρονομηση κατοικιας ουχι εαυτου. 	 Qßuehomak retal, lâin oc cue chixtaklanquileb laj Caldea, li joskß aj tenamit, li incßaß nequeßelajic. Eb aßan teßxsuti li ruchichßochß chixmakßbal li naßajej li jalan aj e.


Δια τουτο θελω καταστησει βεβηλους τους αρχοντας του αγιαστηριου, και θελω παραδωσει τον Ιακωβ εις καταραν και τον Ισραηλ εις ονειδισμους. 	 Eb li nequeßtaklan saß êbên xeßxmux ru lin templo. Joßcan nak lâin xincanabeb chi sachc laj Israel. Xincanabeb lin tenamit chi hobecß, chan li Dios.


Και εζησεν ο Ιαρεδ εκατον εξηκοντα δυο ετη, και εγεννησε τον Ενωχ 	 Jun ciento riqßuin cuib xcâcßâl chihab cuan re laj Jared nak quiyoßla laj Enoc li ralal.


Ο Πιλατος λοιπον, θελων να καμη εις τον οχλον το αρεστον, απελυσεν εις αυτους τον Βαραββαν και παρεδωκε τον Ιησουν, αφου εμαστιγωσεν αυτον, δια να σταυρωθη. 	 Ut laj Pilato târaj nak sahakeb sa' xch'ôl li tenamit riq'uin. Jo'can nak quirach'ab laj Barrabás chiruheb. Tojo'nak quixtakla xsac'bal li Jesús riq'uin tz'ûm ut quixk'axtesi sa' ruk'eb li soldado re nak te'xq'ue chiru cruz.


Ηπλωσαμεν χειρα προς τους Αιγυπτιους, προς τους Ασσυριους, δια να χορτασθωμεν αρτον. 	 Re nak tâcuânk li katzacaêmk, xkaqßue kib rubel xcuanquileb li tenamit Egipto ut li tenamit Asiria.


Ορθως λαλουσιν αι θυγατερες του Σαλπααδ εξαπαντος θελεις δωσει εις αυτας κτημα εις κληρονομιαν μεταξυ των αδελφων του πατρος αυτων και θελεις διαβιβασει εις αυτας την κληρονομιαν του πατρος αυτων. 	 —Yâl li yôqueb chixyebal lix rabin laj Zelofehad. Tâqßue lix chßochßeb saß xyânkeb li rechßalal lix yucuaß. Qßue li chßochß reheb li xcßul raj lix yucuaßeb.


Αλλ' οταν καμνης υποδοχην, προσκαλει πτωχους, βεβλαμμενους, χωλους, τυφλους, 	 Nak tâbânu junak li nink'e, tâbok ajcui' eb li neba' ut eb li tokol rok ruk', ut eb li yêk rok ut eb li mutz',


εν τω Θεω θελω αινεσει τον λογον αυτου επι τον Θεον ηλπισα δεν θελω φοβηθη τι να μοι καμη σαρξ; 	 Lâin cau inchßôl riqßuin li Dios ut ninqßue xcuanquil li râtin. Incßaß ninxucuac xban nak ninnau nak aßan tâilok cue. ¿Cßaß ta cuiß ru târûk tixbânu cue junak cuînk?


Και εξηλθεν ο Μωυσης και ειπε προς τον λαον τους λογους του Κυριου και συνηγαγε τους εβδομηκοντα ανδρας εκ των πρεσβυτερων του λαου και εστησεν αυτους κυκλω της σκηνης. 	 Ut laj Moisés quixye reheb li tenamit cßaßru quixye li Kâcuaß. Quixchßutubeb lajêb xcâcßâl li nequeßcßamoc be ut quixxakabeb chixjun sutam li tabernáculo.


Και εαν τις κοιμηθη μετα της νυμφης αυτου, εξαπαντος θελουσι θανατωθη αμφοτεροι συγχυσιν επραξαν το αιμα αυτων θελει εισθαι επ' αυτους. 	 Li cuînk li tixchßic rib riqßuin lix ralib, chixcabichaleb teßcamsîk. Eb aßan cuanqueb xmâc nak teßcamsîk xban nak kßaxal yibru queßxbânu.


Συγχωρησον, παρακαλω, το αμαρτημα της δουλης σου διοτι ο Κυριος θελει βεβαιως καμει εις τον κυριον μου οικον ασφαλη, επειδη μαχεται ο κυριος μου τας μαχας του Κυριου, και κακια δεν ευρεθη εν σοι πωποτε. 	 Chacuy taxak inmâc cui xinpaltoß châcuu. Li Kâcuaß Dios tatxxakab chokß rey, joß eb ajcuiß lâ cualal âcßajol xban nak lâat yôcat chi pletic saß xcßabaß li Kâcuaß. Toj chalen anakcuan mâ jun li mâusilal nacabânu.


διοτι κατεφαγον τον Ιακωβ, και το κατοικητηριον αυτου ηρημωσαν. 	 Chacßut lâ joskßil chiruheb xban nak quilajeßxcamsi li ralal xcßajol laj Jacob. Ut quilajeßxjucß chixjunil li cuan saß lix tenamit.


Και ητο μετ' αυτου Ελιαβ, ο υιος του Αχισαμαχ, εκ φυλης Δαν, εγχαρακτης και ευμηχανος τεχνιτης και κεντητης εις κυανουν και εις πορφυρουν και εις κοκκινον και εις βυσσον. 	 Laj Aholiab, aßan li quitenkßan re laj Bezaleel. Laj Aholiab, aßan li ralal laj Ahisamac xcomoneb li ralal xcßajol laj Dan. Aßan aj tenol chßîchß ut naxnau ajcuiß quemoc tßicr. Ut naxnau xqßuebal xsahob ru li tßicr riqßuin li châbil lino, ut li nokß azul, li nokß púrpura ut li nokß cak.


Και θελεις στησει την αυλην κυκλω και κρεμασει το καταπετασμα της πυλης της αυλης. 	 Têqßue li cheß chiru li rußuj nebâl ut têsut saß tßicr ut têtzßap li oquebâl riqßuin junak nimla tßicr.


Οθεν εζητησεν ο Σολομων να θανατωση τον Ιεροβοαμ. Και σηκωθεις ο Ιεροβοαμ, εφυγεν εις Αιγυπτον προς Σισακ τον βασιλεα της Αιγυπτου, και ητο εν Αιγυπτω εωσου απεθανεν ο Σολομων. 	 Joßcan nak laj Salomón quiraj xcamsinquil laj Jeroboam. Abanan laj Jeroboam quiêlelic ut cô Egipto riqßuin li rey Sisac. Ut aran quicana toj quicam laj Salomón.


Οι υψηλοι ομως τοποι δεν αφηρεθησαν απο του Ισραηλ πλην η καρδια του Ασα ητο τελεια πασας τας ημερας αυτου. 	 Usta incßaß queßisîc chixjunileb li naßajej li queßxlokßoni cuiß li jalanil dios aran Israel, abanan laj Asa junelic cuan saß tîquilal chiru li Dios joß najtil quicuan chi yoßyo.


Ευλογητος Κυριος, οστις δεν παρεδωκεν ημας θηραμα εις τους οδοντας αυτων. 	 Lokßoninbil taxak ru li nimajcual Dios xban nak incßaß xoxcanab chi osocß saß rukßeb li xicß nequeßiloc ke.


Δια τουτο η γυνη χρεωστει να εχη εξουσιαν επι της κεφαλης αυτης δια τους αγγελους. 	 Jo'can nak li ixk tixtz'ap lix jolom ut a'an retalil chiruheb li ángel nak li cuînk cuan xcuanquil sa' xbên.


και ειπον προς τον Μωυσην, Οι δουλοι σου ελαβον τον αριθμον των ανδρων των πολεμιστων των υπο την επιστασιαν ημων, και δεν λειπει εξ ημων ουδε εις 	 Ut queßxye re: —Eb li nequeßcßanjelac châcuu queßrajlaheb li kasoldâd. Ut tzßakaleb nak queßsukßi. Mâ jun quisach chak.


Και εαν συμβη να ευρη αυτο, αληθως σας λεγω οτι χαιρει δι' αυτο μαλλον παρα δια τα ενενηκοντα εννεα τα μη πεπλανημενα. 	 Relic chi yâl tinye êre nak tixtau chak li sachenak, k'axal tâsahok' sa' xch'ôl riq'uin li jun a'an chiruheb li belêlaju ro'c'âl li inc'a' que'sach.


Πασαι αι χειρες θελουσι παραλυθη και παντα τα γονατα θελουσι ρευσει ως υδωρ. 	 Chixjunileb sicsotkeb xbaneb xxiu. Ut mâcßaßakeb xmetzßêu li rok rukß.


Συ ηνοιξας πηγας και χειμαρρους εξηρανας ποταμους δυνατους. 	 Nak mâcßaß rucßaheb laj Israel, lâat caqßue xhaßeb. Lâat caqßue li yußam haß re nak teßucßak. Ut lâat cajach chi ribil li nimaß re nak chaki teßnumekß cuiß usta kßaxal cau rok li nimaß.


Τωρα, Θεε μου, ας ηναι, δεομαι, ανεωγμενοι οι οφθαλμοι σου και προσεκτικα τα ωτα σου εις την προσευχην την γινομενην εν τω τοπω τουτω. 	 Joßcan ut at Kâcuaß, at inDios, chaqßue taxak retal ut chacuabi taxak lix tijeb li teßtijok saß li naßajej aßin.


Υμνειτε τον Κυριον εν κιθαρα εν ψαλτηριω δεκαχορδω ψαλμωδησατε εις αυτον. 	 Chexbichânk chiru li Kâcuaß riqßuin li arpa. Chebicha lix lokßal riqßuin li cuajb salterio xcßabaß.


Και οτε εξηγαγον αυτους εξω, ειπεν ο Κυριος, Διασωσον την ζωην σου μη περιβλεψης οπισω σου, και μη σταθης καθ' ολην την περιχωρον διασωθητι εις το ορος, δια να μη απολεσθης. 	 Nak ac xeßel saß li tenamit li cuînk quixye reheb: —Âlinankex re nak texcolekß. Mex-iloc chêrix chi moco têxakab êrib saß li ru takßa. Tîc texxic toj saß li tzûl re nak incßaß tex-osokß, chan reheb.


Και αυτη, οτε απηρχετο, παρεκινησεν αυτον να ζητηση παρα του πατρος αυτης αγρον και κατεβη απο του ονου, και ειπε προς αυτην ο Χαλεβ, Τι θελεις; 	 Nak ac xiqueb re saß rochocheb, laj Otoniel quixye re lix Acsa nak tixtzßâma chiru lix yucuaß nak tixqßue xchßochß re âuc. Ut lix Acsa quicube chirix lix bûr. Ut laj Caleb quixye re: —¿Cßaß raj ru tâcuaj? chan.


Μη με εγκαταλιπης, Κυριε Θεε μου, μη απομακρυνθης απ' εμου. 	 Minâtzßektâna, at Kâcuaß. Minâcanab injunes, at inDios.Lâat taxak tâcolok cue, at Kâcuaß. Chinâtenkßa taxak chi junpât.


Ο δε βασιλευς του Ισραηλ και Ιωσαφατ ο βασιλευς του Ιουδα εκαθηντο, εκαστος επι του θρονου αυτου, ενδεδυμενοι στολας, εν τοπω ανοικτω κατα την εισοδον της πυλης της Σαμαρειας και παντες οι προφηται προεφητευον εμπροσθεν αυτων. 	 Li cuib chi rey chunchûqueb saß lix cßojaribâl chire li oquebâl re li tenamit Samaria. Tikibanbileb riqßuin li châbil akß li nequeßrocsi li rey. Chixjunileb li profeta yôqueb chixyebal li cßaßru tâcßulmânk.


Προτιμοτερον ονομα καλον παρα πλουτη μεγαλα, χαρις αγαθη παρα αργυριον και χρυσιον. 	 Kßaxal us nak tâabîk resil nak châbil xnaßleb junak chiru nak cuânk nabal lix biomal. Kßaxal us nak tâqßuehekß xlokßal chiru nak cuânk nabal lix oro ut lix plata.


Πλην εις εκεινο, εις το οποιον εφθασαμεν, ας περιπατωμεν κατα τον αυτον κανονα, ας φρονωμεν το αυτο. 	 Jo'can nak chikac'oxlahak ut chikabânuhak li jo' q'uial nakanau nak us xbânunquil.


Και ειπε προς αυτον ο Ιωαβ, Δεν θελεις εισθαι την ημεραν ταυτην αγγελιαφορος, αλλ' εις αλλην ημεραν θελεις φερει αγγελιας εις ταυτην δε την ημεραν δεν θελεις φερει αγγελιας, επειδη ο υιος του βασιλεως απεθανε. 	 Laj Joab quixye re: —Mâcuaß lâat tatxic chixyebal li esilal aßin anakcuan xban nak xcam li ralal li rey. Mâre saß jun chic cutan naru tatxic, chan.


Αποκριθεις δε ο Ιωαννης, ειπεν Επιστατα, ειδομεν τινα εκβαλλοντα τα δαιμονια εν τω ονοματι σου, και ημποδισαμεν αυτον, διοτι δεν ακολουθει μεθ' ημων. 	 Laj Juan quixye re li Jesús: -At Kâcua', xkil jun li cuînk yô chi isînc mâus aj musik'ej sa' âc'aba'. Ut lâo xkaye re nak inc'a' tixbânu a'an xban nak moco kacomon ta, chan.


Και εαν τις λαβη την αδελφην αυτου, την θυγατερα του πατρος αυτου η την θυγατερα της μητρος αυτου, και ιδη την ασχημοσυνην αυτης και αυτη ιδη την ασχημοσυνην εκεινου, ειναι αισχρον και θελουσιν εξολοθρευθη εμπροσθεν του λαου αυτων την ασχημοσυνην της αδελφης αυτου απεκαλυψε την ανομιαν αυτου θελει βαστασει. 	 Cui junak cuînk tixchßic rib riqßuin li ranab, malaj ut lix cab ranab, nimla mâc teßxbânu ut teßcamsîk chixcabichaleb. Li cuînk aßan quixmux ru li ranab ut tento nak aßan tixtoj rix lix mâc.


και Ιουδ, και Βανη-βαρακ, και Γαθ-ριμμων, 	 Jehúd, Bene-berac, Gat-rimón,


Δια τουτο ειπα προς τους υιους Ισραηλ, Ουδεμια ψυχη απο σας θελει φαγει αιμα ουδε ο ξενος, ο παροικων μεταξυ σας, θελει φαγει αιμα. 	 Joßcan nak lâin xinye êre nak mâ jun saß êyânk tixtzaca li quicß. Usta aj Israel usta jalan xtenamit li cuânk saß êyânk, incßaß tixtzaca li quicß.


Διοτι οτε ημεθα εν τη σαρκι, τα παθη των αμαρτιων τα δια του νομου ενηργουντο εν τοις μελεσιν ημων, δια να καρποφορησωμεν εις τον θανατον 	 Junxil xkabânu chak li c'a'ru inc'a' us li quixrahi chak ru li kach'ôl. Li chak'rab quixc'ut chiku c'a'ru li inc'a' us ut a' chic li inc'a' us quicuulac chiku xbânunquil. Ut riq'uin xbânunquil a'an cuan li câmc.


και φεροντες τον μοσχον τον σιτευτον σφαξατε, και φαγοντες ας ευφρανθωμεν, 	 Ut c'amomak chak li ch'ina cuacax, li ch'olaninbil chi us. Camsihomak ut tonink'eîk,


Ναι, κατ' εμου εστραφη κατ' εμου εστρεψε την χειρα αυτου ολην την ημεραν. 	 Rajlal cutan junes raylal nincßul.


Και διεσπαρη ο λαος καθ' ολην την γην της Αιγυπτου, δια να συναγη καλαμην αντι αχυρου. 	 Tojoßnak chixjunileb laj Israel queßxjeqßui rib saß li tenamit Egipto chixsicßbaleb lix qßuim.


Διοτι λεγει προς την χιονα, γινου επι την γην και προς την ψεκαδα και προς τον υετον της δυναμεως αυτου. 	 Aßan nataklan re li nieve saß ruchichßochß. Ut aßan ajcuiß nataklan re li musmus hab joß ajcuiß li cacuil hab saß ruchichßochß,


Κυριε, ενωπιον σου ειναι πασα η επιθυμια μου, και ο στεναγμος μου δεν κρυπτεται απο σου. 	 At Kâcuaß, lâat nacanau chanru cuanquin. Lâat nacanau cßaßru nacuaj.


Διοτι ο Κυριος ελεγχει οντινα αγαπα, καθως και ο πατηρ τον υιον, εις τον οποιον ευαρεστειται. 	 Li Kâcuaß naxkßus li ani naxra. Chanchan jun li yucuaßbej naxkßus li ralal xcßajol xban nak naxraheb.


Ησαν δε οι αποθανοντες εις την θραυσιν δεκατεσσαρες χιλιαδες και επτακοσιοι, εκτος των αποθανοντων εξ αιτιας του Κορε. 	 Câlaju mil riqßuin cuukub ciento queßcam xban li caki yajel aßan. Mâcßaßeb saß ajl laj Coré ut eb li queßoquen chirix.Ut laj Aarón cô riqßuin laj Moisés chiru li oquebâl re li tabernáculo nak ac xeßxcanab câmc xban li caki yajel.


Και ο ιερευς θελει λαβει ξυλον κεδρινον και υσσωπον και κοκκινον και θελει ριψει αυτα εις το μεσον του κατακαυματος της δαμαλεως. 	 Ut laj tij tixcut saß xbên li cuacax li yô chi cßatc caßchßin li cheß chacalteß, jun li rukß li pim hisopo ut caßchßin li caki tßicr lana.


Και σταθεις επανω αυτης επετιμησε τον πυρετον, και αφηκεν αυτην και παρευθυς σηκωθεισα υπηρετει αυτους. 	 Li Jesús quijiloc riq'uin li yaj ut quixq'uirtesi. Ut sa' ajcui' li hônal a'an quicuacli li ixk ut qui-oc chi c'anjelac chiruheb.


Και ο αρχων εν τω μεσω αυτων εισερχομενων θελει εισερχεσθαι, και εξερχομενων θελει εξερχεσθαι. 	 Li rey tâoc nak eb li tenamit teßoc ut tâêlk nak teßêlk eb aßan.


Ιδου, ουτω θελει ευλογηθη ο ανθρωπος ο φοβουμενος τον Κυριον. 	 Joßcaßin nak teßosobtesîk xban li Dios li ani nequeßxucuan ru.


Και θελεις λιθοβολησει αυτον με λιθους, ωστε να αποθανη διοτι εζητησε να σε αποπλανηση απο Κυριου του Θεου σου, οστις σε εξηγαγεν εκ γης Αιγυπτου, εξ οικου δουλειας. 	 Tâcutekß chi pec toj retal tâcâmk xban nak quixye êre nak têtzßektâna li Kâcuaß lê Dios li qui-isin chak êre Egipto li quexcuan cuiß chak chokß rahobtesinbil môs.


Μη ειπης, Τις η αιτια, δια την οποιαν αι παρελθουσαι ημεραι ησαν καλητεραι παρα ταυτας; διοτι δεν ερωτας φρονιμως περι τουτου. 	 Incßaß tâye: —¿Cßaßut nak eb li cutan li ac xeßnumeß kßaxal useb chiruheb li cutan anakcuan?— Incßaß tâye chi joßcan xban nak caßaj cuiß li mâcßaßeb xnaßleb nequeßxye chi joßcan.


Και ηκουσεν ο Μωυσης την φωνην του πενθερου αυτου και εκαμε παντα οσα ειπε. 	 Laj Moisés quixpâb li râtin laj Jetro ut quixbânu joß quiyeheß re.


οτε ο λυχνος αυτου εφεγγεν επι της κεφαλης μου, και δια του φωτος αυτου περιεπατουν εν τω σκοτει 	 nak li Dios toj yô chixqßuebal innaßleb. Chanchan nak yô chixcutanobresinquil lin be nak yôquin chi bêc saß kßojyîn.


Να ηναι τις προσωποληπτης, δεν ειναι καλον διοτι ο τοιουτος ανθρωπος δι' εν κομματιον αρτου θελει ανομησει. 	 Incßaß us nak takasicß ru ani takara. Abanan cuanqueb ajcuiß li nequeßxsicß ru ani nequeßxra yal xban xcßulbal xtumineb.


ας εκκλινη απο κακου και ας πραξη αγαθον, ας ζητηση ειρηνην και ας ακολουθηση αυτην 	 Jo'can nak checanabak xbânunquil li inc'a' us. Chebânuhak ban li us, jo' naraj li Dios. Ut cheq'uehak êch'ôl chi cuânc sa' tuktûquil usilal ut inc'a' chic texpletik.


Ο Βενιαμιν θελει εισθαι λυκος αρπαξ το πρωι θελει κατατρωγει θηραμα, και το εσπερας θελει διαιρει λαφυρα. 	 Ut lâat, Benjamín, tatinjuntakßêta riqßuin li joskß aj xoj xban nak lâat joß eb lâ cualal âcßajol nabal li pletic têbânu riqßuineb li xicß teßilok êre. Ekßela texxic chi pletic ut ecuu têjeqßui li cßaßru têmakß chak chiruheb nak texpletik, chan laj Israel.


Και ειπε προς τον αμπελουργον Ιδου, τρια ετη ερχομαι ζητων καρπον εν τη συκη ταυτη και δεν ευρισκω εκκοψον αυτην δια τι καταργει και την γην; 	 Quixye re li cuînk li na-iloc re li acuîmk: -Oxib chihab cuoquic chiroybeninquil ma tâûchînk li che' a'in, ut inc'a' naûchin. Yoc' li che' a'in. ¿C'a'ru aj e nak yôk chixlatz'anquil li ch'och' chi inc'a' naûchin? chan.


Εξευρω τα εργα σου και την θλιψιν και την πτωχειαν εισαι ομως πλουσιος και την βλασφημιαν των λεγοντων εαυτους οτι ειναι Ιουδαιοι και δεν ειναι, αλλα συναγωγη του Σατανα. 	 Lâin ninnau chanru cuanquex. Ninnau chixjunil li raylal nequec'ul. Ninnau nak neba'ex. Abanan cuan êbiomal riq'uin li Dios. Ninnau nak nequexmajecuâc xbaneb li neque'xye nak tz'akaleb aj judío, abanan inc'a' neque'c'anjelac chiru li Dios. Aj c'anjeleb ban chiru laj tza.


Και δεν ηδυνατο πλεον να αποκριθη λογον προς τον Αβενηρ, επειδη εφοβειτο αυτον. 	 Mâ jun li âtin quisumen cuiß laj Is-boset xban nak quixucuac chiru.


Απεθανον δε αμφοτεροι, ο Μααλων και ο Χελαιων και εστερηθη η γυνη των δυο υιων αυτης και του ανδρος αυτης. 	 Ut queßcam ajcuiß laj Mahlón ut laj Quelión. Ut lix Noemí quicana xjunes chi mâcßaß chic xbêlom ut chi mâcßaß chic lix yum cuib.


Και εκαμεν εκ χυτου χαλκου δυο επιθεματα, δια να θεση αυτα επι τας κεφαλας των στυλων το υψος του ενος επιθεματος πεντε πηχων, και το υψος του αλλου επιθεματος πεντε πηχων 	 Ut quixyîb ajcuiß cuib li chßîchß bronce re tixchßic saß xjolomeb li cuib chi okech. Li junjûnk chi chßîchß cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro xnajtil rok.


Μηπως ο νομος ημων κρινει τον ανθρωπον, εαν δεν ακουση παρ' αυτου προτερον και μαθη τι πραττει; 	 -Naxye sa' li kachak'rab nak inc'a' naru rakoc âtin sa' xbên junak cuînk chi toj mâji' naxye ma cuan xmâc malaj ut inc'a'. Tento takanau chi tz'akal c'a'ru lix mâc, chan laj Nicodemo.


Οστις σκεπαζει το μισος δια δολου, η πονηρια αυτου θελει φανερωθη εν μεσω της συναξεως. 	 Usta tixmuk châcuu lix joskßil, abanan tâcuulak xkßehil nak chixjunileb teßxnau li mâusilal naxbânu.


Ταυτην την αρχην των θαυματων εκαμεν ο Ιησους εν Κανα της Γαλιλαιας και εφανερωσε την δοξαν αυτου, και επιστευσαν εις αυτον οι μαθηται αυτου. 	 A'an a'in li xbên milagro li quixbânu li Jesús nak quixsuk'isi li ha' chok' vino aran Caná re Galilea. Riq'uin li milagro a'in quixc'utbesi nak cuan xcuanquil ut eb lix tzolom que'xpâb nak li Jesús a'an li Ralal li Dios.


Και υπηγε μετα του Ιωραμ υιου του Αχααβ εις πολεμον εναντιον του Αζαηλ βασιλεως της Συριας εις Ραμωθ-γαλααδ και ετραυματισαν οι Συριοι τον Ιωραμ. 	 Laj Ocozías lix reyeb aj Judá quixjunaji rib riqßuin lix reyeb laj Israel re teßxic chi pletic riqßuin laj Hazael lix reyeb laj Siria. Lix reyeb laj Israel, aßan laj Horam li ralal laj Acab. Queßpletic aran Ramot li cuan saß xcuênt Galaad. Eb laj Siria queßrocsi xyajel laj Joram.Laj Joram quisukßi Jezreel re tixban rib xban nak quitochßeß chak nak quicuulac chi pletic aran Ramot riqßuin laj Hazael lix reyeb laj Siria. Xban nak yaj laj Joram, joßcan nak laj Ocozías cô Jezreel chirilbal laj Joram, li ralal laj Acab.


Περι δε των υιων Ισραηλ των κατοικουντων εν ταις πολεσιν Ιουδα, ο Ροβοαμ εβασιλευσεν επ' αυτους. 	 Joßcan nak laj Roboam quitaklan caßaj cuiß saß xbêneb laj Israel li cuanqueb saß li naßajej Judá.


Ιδου, εγω ειμαι κατα τον λογον σου απο μερους του Θεου εκ πηλου ειμαι και εγω μεμορφωμενος. 	 Lâat ut lâin juntakßêto chiru li Dios. Lâin chßochß oquenakin joß lâat.


Εν τω δεκατω τεταρτω ετει του βασιλεως Εζεκιου ανεβη Σενναχειρειμ ο βασιλευς της Ασσυριας επι πασας τας οχυρας πολεις του Ιουδα και εκυριευσεν αυτας. 	 Câlaju chihab roquic laj Ezequías chokß xreyeb laj Judá nak laj Senaquerib lix reyeb laj Asiria cô chi pletic riqßuineb laj Judá saß eb li tenamit li ac cauresinbileb chi pletic ut quirêchaniheb.


Εν τω φοβω του Κυριου ειναι ελπις ισχυρα και εις τα τεκνα αυτου θελει υπαρχει καταφυγιον. 	 Li ani naxxucua ru li Kâcuaß Dios cau xchßôl ut eb li ralal xcßajol cuan cßaßru nequeßroybeni.


Εκτοτε πολλοι των μαθητων αυτου εστραφησαν εις τα οπισω και δεν περιεπατουν πλεον μετ' αυτου. 	 Chalen sa' li cutan a'an nabaleb lix tzolom que'ch'inan xch'ôleb ut inc'a' chic que'xtâke li Jesús.


Και εν ταις εσχαταις ημεραις το ορος του οικου του Κυριου θελει στηριχθη επι της κορυφης των ορεων και υψωθη υπερανω των βουνων, και λαοι θελουσι συρρεει εις αυτο. 	 Ut saß rosoßjiqueb li cutan li tzûl cuan cuiß lix Templo li Kâcuaß tânimâk xlokßal ut aßanak chic li kßaxal nim xcuanquil saß xyânkeb chixjunileb li tzûl ut aran talajeßxic nabal li tenamit.


Και το παραλιον της θαλασσης θελει εισθαι κατοικιαι και σπηλαια ποιμενων και μανδραι ποιμνιων. 	 Li tenamit li cuan chire li palau tâpimokß ut tâsukßîk chokß xnaßajeb xul. Aran teßxchßutub ribeb laj ilol xul ut aran teßxqßue xnaßajeb li carner, chan li Kâcuaß.


σας προετρεπομεν και παρηγορουμεν και διεμαρτυρομεθα, δια να περιπατησητε αξιως του Θεου του προσκαλουντος υμας εις την εαυτου βασιλειαν και δοξαν. 	 Xkaq'ue xcacuilal êch'ôl ut xkatz'âma ajcui' chêru nak texcuânk sa' xyâlal jo' xc'ulubeb li ralal xc'ajol li Dios li quisic'oc êru re nak textz'akônk ajcui' lâex riq'uin lix nimajcual cuanquilal ut lix lok'al.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Αγχους, Θελεις βεβαιως γνωρισει τι θελει καμει ο δουλος σου. Και ειπεν ο Αγχους προς τον Δαβιδ, Δια τουτο θελω σε καμει αρχισωματοφυλακα μου διαπαντος. 	 Laj David quixye: —Matcßoxlac. Lâo aj cßanjel châcuu. Lâat tâcuil cßaßru takabânu, chan. Laj Aquis quixye re: —Tatinxakab chokß aj cßamol be chiruheb li nequeßcßacßalen cue, chan.


Εξηπλωσας μετ' αυτου το στερεωμα το δυνατον ως κατοπτρον χυτον; 	 ¿Ma xatenkßa ta biß li Dios chixyîbanquil li choxa? Ut, ¿ma xatenkßa ta biß chixyîbanquil chi chßinaßus joß li chßîchß li nalemtzßun?


ενδυναμουμενοι εν παση δυναμει κατα το κρατος της δοξης αυτου εις πασαν υπομονην και μακροθυμιαν, 	 Nakatz'âma chiru li Dios re nak cuânk xcacuil êch'ôl xban xnimal xcuanquil li Dios. Chisahok' sa' êch'ôl ut checuyak xnumsinquil li c'a'ak re ru nachal sa' êbên ut inc'a' tâch'inânk êch'ôl.


Οι δε ειπον, Εαν εξαποστειλητε την κιβωτον του Θεου του Ισραηλ, μη αποστειλητε αυτην κενην αλλα κατα παντα τροπον αποδοτε εις αυτον προσφοραν περι ανομιας τοτε θελετε ιαθη και θελετε γνωρισει δια τι η χειρ αυτου δεν απεσυρθη απο σας. 	 Eb laj tij ut eb laj kße queßxye reheb: —Cui têtakla lix Lokßlaj Câx lix Dioseb laj Israel, tento têtakla jun xmâtan re xtojbal rix li mâc xebânu. Cui têbânu aßan, texqßuirâk ut tênau cßaßut nak xqßue chak li raylal aßin saß êbên, chanqueb.


Η καρδια του δικαιου προμελετα δια να αποκριθη το δε στομα των ασεβων εξερευγεται κακα. 	 Li ani tîc xchßôl toj naxcßoxla chi us cßaßru tâsumênk cuiß. Abanan li incßaß useb xnaßleb yibru nequeßsumen cuiß xban nak incßaß nequeßxcßoxla cßaßru nequeßxye.


Και υπηγεν ο Μωυσης και ελαλησε τους λογους τουτους προς παντα τον Ισραηλ 	 Saß jun li cutan laj Moisés quiâtinac cuißchic riqßuineb laj Israel ut quixye reheb:


Λεπτον λινον εξ Αιγυπτου κεντητον εξηπλονες εις σεαυτην δια πανια κυανουν και πορφυρουν εκ των νησων Ελεισα ητο το επισκηνωμα σου. 	 Li nimla tßicr li naberesin re yîbanbil riqßuin li châbil tßicr lino li cuan xsahob ru. Quicßameß chak Egipto. Li bandera yîbanbil riqßuin li châbil tßicr azul ut púrpura li quicßameß chak saß li tenamit Elisa li cuan chire li palau.


Τοτε ελαβεν ο Σαμουηλ το κερας του ελαιου και εχρισεν αυτον εν μεσω των αδελφων αυτου και επηλθε πνευμα Κυριου επι τον Δαβιδ απο της ημερας εκεινης και εφεξης. Σηκωθεις δε ο Σαμουηλ απηλθεν εις Ραμα. 	 Ut laj Samuel quixchap li xucub ut quixqßue li aceite saß xjolom chiruheb chixjunileb li ras. Li al aßan aj David xcßabaß. Chalen saß li hônal aßan lix musikß li Kâcuaß quicuan riqßuin laj David. Ut chirix aßan laj Samuel quisukßi cuißchic saß li tenamit Ramá.


Επινον οινον και ηνεσαν τους θεους τους χρυσους και αργυρους, τους χαλκους, τους σιδηρους, τους ξυλινους και τους λιθινους. 	 Queßucßac vino ut queßxlokßoniheb li dios yîbanbil riqßuin oro, plata, bronce, chßîchß, cheß ut pec.


και η δοξα του Κυριου θελει φανερωθη και πασα σαρξ ομου θελει ιδει διοτι το στομα του Κυριου ελαλησε. 	 Ut tixcßutbesi lix lokßal li Kâcuaß. Ut chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß teßril lix lokßal. Li Kâcuaß, aßan li quiyehoc re aßin.


Και προσκαλεσας αυτους, ελεγε προς αυτους δια παραβολων Πως δυναται Σατανας να εκβαλλη Σαταναν; 	 Ut li Jesús quixbokeb ut quixpatz' reheb: -¿Chanru nak laj tza târisi li rech aj tzahil?- Ut quixye ajcui' li jaljôquil ru âtin a'in:


Προεπορευοντο οι ψαλται κατοπιν οι παιζοντες οργανα, εν τω μεσω νεανιδες τυμπανιστριαι. 	 Eb li nequeßcßamoc be, aßaneb li nequeßbichan ut chirixeb aßan yôqueb chi xic li xkaßal li nequeßchßeßoc pandero ut chirixeb aßan yôqueb chi xic laj cuajb.


Αν ο Κυριος των δυναμεων δεν ηθελεν αφησει εις ημας μικρον υπολοιπον, ως τα Σοδομα ηθελομεν γεινει, με τα Γομορρα ηθελομεν εξομοιωθη. 	 Cui ta incßaß quixcanab coßxibakeb kacomon nak quixsach ru li katenamit li nimajcual Dios, co-osoß raj joß nak queßosoß li tenamit Sodoma ut Gomorra.


και αυτος ειναι ιλασμος περι των αμαρτιων ημων, και ουχι μονον περι των ημετερων, αλλα και περι ολου του κοσμου. 	 Li Jesucristo quicam re xtojbal rix li kamâc. Moco ca'aj ta cui' xban li kamâc lâo. Quicam aj ban cui' re xtojbal rix xmâqueb chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och'.


επαχυνθη η καρδια του λαου τουτου, και εγειναν βαρεα τα ωτα αυτων, και εκλεισαν τους οφθαλμους αυτων, δια να μη βλεπωσι με τους οφθαλμους αυτων και ακουωσι με τα ωτα αυτων και νοησωσι με την καρδιαν αυτων και επιστρεψωσι και θεραπευθωσι. 	 Ut quixye cuißchic cue li Kâcuaß: —Âlobresi lix chßôleb li tenamit aßin re nak incßaß teßxtau xyâlal. Incßaß saken cheßabînk ut incßaß saken cheßilok re nak incßaß cheßilok riqßuin li ruheb ut incßaß saken cheßabînk riqßuin lix xiqßueb, chi moco lix chßôleb chixtau xyâlal, chi moco teßsukßîk cuiqßuin re tebinqßuirtesi, chan.


Και οι πυλωνες αυτης δεν θελουσι κλεισθη την ημεραν διοτι νυξ δεν θελει εισθαι εκει. 	 Eb li oquebâl inc'a' te'tz'apek' xban nak junelic cutanak. Mâc'a'ak k'ojyîn.


Ιδου, ερχομαι ως κλεπτης μακαριος οστις αγρυπνει και φυλαττει τα ιματια αυτου, δια να μη περιπατη γυμνος και βλεπωσι την ασχημοσυνην αυτου. 	 Ut lâin quicuabi nak li Kâcua' quixye: -Lâin tinchâlk chi mâc'a' sa' xch'ôleb li tenamit jo' nak nachal laj êlk'. Us xak re li ani nayo'lec re cuoybeninquil ut inc'a' nach'inan xch'ôl sa' xpâbâl. A'an inc'a' tâxutânâk chicuu nak tinc'ulûnk xban nak tîc xch'ôl, chan.


Οι δε υιοι Ισραηλ κατα την απαριθμησιν αυτων, οι αρχηγοι των πατριων και οι χιλιαρχοι και οι εκατονταρχοι και οι αξιωματικοι αυτων οι υπηρετουντες τον βασιλεα, καθ' υλην την ταξιν των διαιρεσεων, αιτινες εισηρχοντο και εξηρχοντο κατα μηνα εις παντας τους μηνας του ενιαυτου, ησαν εικοσιτεσσαρες χιλιαδες εις εκαστην διαιρεσιν. 	 Aßaneb aßin lix cßabaßeb li nequeßjolomin re li junjûnk cabal. Aßaneb li queßtaklan saß xbêneb li junjûnk chßûtaleb laj cßanjel ut eb li soldados aj Israel li queßcßanjelac chiru li rey. Queßtzßak cßanjelac jun po chiru li jun chihab, ut cuanqueb câhib xcaßcßâl mil chi cuînk rubel xcuanquileb li junjûnk.


και θελεις καμει δυο αλλους κρικους χρυσους, και θελεις βαλει αυτους εις τα δυο πλαγια του εφοδ κατωθεν, προς το εμπροσθινον μερος αυτου, αντικρυ της αλλης ενωσεως αυτου, ανωθεν της κεντητης ζωνης του εφοδ. 	 Têyîb cuib chic li argollas oro ut têletz chiru li efod takecß caßchßin saß xbên xcßâmal xsaß.


Υιε μου, προσεχε εις την σοφιαν μου, κλινον το ωτιον σου εις την συνεσιν μου 	 Ex cualal incßajol, cheqßuehak retal li naßleb li yôquin chixyebal êre. Ut chicanâk taxak saß êchßôl lix yâlal li yôquin chixcßutbal chêru xban nak ninnau chanru li cuânc saß ruchichßochß.


τοτε θελει εξομολογηθη την αμαρτιαν αυτου, την οποιαν επραξε, και θελει αποδωσει το αδικημα αυτου μετα του κεφαλαιου τουτου και εις αυτο θελει προσθεσει το πεμπτον αυτου και θελει δωσει αυτο εις οντινα ηδικησεν. 	 Tento nak li jun aßan tixxôto lix mâc chiru li Dios ut tixtoj chiru li ras rîtzßin li incßaß us li quixbânu ut tixqßue ajcuiß ral li tumin. Jûnk may ral li jûnk ciento tixqßue re chixjunil.


Ο καιρος ηλθεν, η ημερα επλησιασεν ας μη χαιρη ο αγοραζων και ας μη θρηνη ο πωλων, διοτι ειναι οργη επι παν το πληθος αυτης. 	 Xcuulac xkßehil ut xcuulac xcutanquil nak li ani tâlokßok incßaß tâsahokß xchßôl riqßuin li tixlokß. Ut li ani tâcßayînk incßaß târahokß xchßôl riqßuin li tixcßayi xban nak lin joskßil cuan saß xbên chixjunileb li tenamit.


Τωρα υπαγε, γραψον τουτο εμπροσθεν αυτων επι πινακιδιου, και σημειωσον αυτο εν βιβλιω, δια να σωζηται εις τον μελλοντα καιρον εως αιωνος 	 Li Kâcuaß quixye cue nak tintzßîba retalil saß jun li hu chanru lix naßlebeb laj Israel. Li hu aßan cuânk junelic ut aßanak retalil chanru lix naßlebeb.


Θελει μας ευλογησει ο Θεος, και θελουσι φοβηθη αυτον παντα τα περατα της γης. 	 Li Dios tâosobtesînk ke. Joßcan nak cheßxqßue taxak xlokßal li Kâcuaß chixjunileb li tenamit yalak bar.


Δυνασαι να υψωσης την φωνην σου εις τα νεφη, δια να σε σκεπαση αφθονια υδατων; 	 ¿Ma naru ta biß tâye re li chok nak tixqßue chak nabal li hab saß ruchichßochß?


Μιαμειν, Μααδιας, Βιλγα, 	 laj Mijamín, laj Maadías, laj Bilga,


Ο δε ηγεμων, αφου ανεγνωσε την επιστολην και ηρωτησεν εκ ποιας επαρχιας ειναι και ηκουσεν οτι ειναι απο Κιλικιας, 	 Ut li acuabej nak quiril xsa' li hu, quixpatz' re laj Pablo bar xtenamit. Nak quirabi nak a'an aj Cilicia, quixye re:-Châlkeb cuan laj jitol âcue, tojo'nak takabi c'a'ru âmâc, chan re. Ut quixtakla laj Pablo sa' rochoch laj Herodes. Aran que'xtz'ap sa' jun li na'ajej ut que'xc'ac'ale re nak inc'a' tâêlelik.


Διοτι ο Θεος ημων ειναι πυρ καταναλισκον. 	 Li kaDios chanchan jun li xam xban nak tixsach chixjunil li inc'a' us.


Και δεν θελει εισελθει εις αυτην ουδεν το οποιον μιαινει και προξενει βδελυγμα και ψευδος, αλλα μονον οι γεγραμμενοι εν τω βιβλιω της ζωης του Αρνιου. 	 Li ani cuanqueb xmâc inc'a' târûk te'oc aran. Eb li neque'xbânu mâusilal chi moco li neque'tic'ti'ic, te'oc sa' li tenamit a'an. Li ani te'oc aran, ca'aj cui' li tz'îbanbileb xc'aba' sa' lix hu li Jun li chanchan carner, li hu li tz'îbanbil cui' xc'aba'eb li cuanqueb xyu'am chi junelic.


Ουτω λαλειτε και ουτω πραττετε, ως μελλοντες να κριθητε δια του νομου της ελευθεριας 	 Jo'can ut chebânuhak li us ut chex-âtinak sa' xyâlal xban nak anakcuan cuanquex chic rubel lix chak'rab li Cristo li naq'uehoc colba-ib.


τα μαρτυρια σου ειναι πιστα σφοδρα εις τον οικον σου ανηκει αγιοτης, Κυριε, εις μακροτητα ημερων. 	 At nimajcual Dios, lâ chakßrab xakxôk xcuanquil chi junelic. Incßaß naru xjalbal. Ut li santilal cuânk saß lâ templo chi junelic kße cutan.


Οι δε απαριθμηθεντες των υιων Γηρσων κατα τας συγγενειας αυτων και κατα τους οικους των πατερων αυτων, 	 Ut queßajlâc ajcuiß eb li ralal xcßajol laj Gersón chi chßûtal aß yal chanru xqßuialeb saß li junjûnk cabal.


Αφου λοιπον εγευματισαν, λεγει προς τον Σιμωνα Πετρον ο Ιησους Σιμων Ιωνα, αγαπας με περισσοτερον τουτων; Λεγει προς αυτον Ναι, Κυριε, συ εξευρεις οτι σε αγαπω. Λεγει προς αυτον Βοσκε τα αρνια μου. 	 Nak ac xe'cua'ac, li Jesús quixye re laj Simón Pedro: -At Simón, ralalat laj Jonás, ¿ma k'axal niquinâra chiruheb a'in?- Laj Pedro quixye re: -Kâcua', lâat nacanau nak nacatinra, chan. Ut li Jesús quixye re: -Chacuilakeb li cualal inc'ajol li toj k'uneb xch'ôl sa' lix pâbâleb jo' jun li pastor narileb lix coc' carner.-


και ειχεν εν τη δεξια αυτου χειρι επτα αστερας, και εκ του στοματος αυτου του εξηρχετο ρομφαια διστομος οξεια, και η οψις αυτου ελαμπεν ως ο ηλιος λαμπει εν τη δυναμει αυτου. 	 Sa' lix nim uk' chapcho cuukub li chahim. Ut sa' re cuan jun li ch'îch' ca' pac'al xk'esnal. C'ajo' nalemtz'un li ru. Chanchan nak nalemtz'un li sak'e.


Οτε δε ηλθον εις την γην Σουφ, ειπεν ο Σαουλ προς τον υπηρετην αυτου τον μετ' αυτου, Ελθε, και ας επιστρεψωμεν, μηποτε ο πατηρ μου, αφησας την φροντιδα των ονων, συλλογιζηται περι ημων. 	 Nak queßcuulac saß lix naßaj laj Zuf, laj Saúl quixye re lix môs: —Sukßîko saß kochoch. Mâre incßaß chic naxcßoxlaheb lix bûr lin yucuaß. Mâre chikix chic lâo yô xcßaßux, chan.


Επειτα ειπεν, Εχω λογον τινα να ειπω προς σε. Η δε ειπε, Λαλησον. 	 Ut laj Adonías quixye ajcuiß re: —Cuan cßaßru nacuaj xyebal âcue, chan. Lix Betsabé quixye re: —Ye cßaßru tâcuaj xyebal, chan.


κηρυττων την βασιλειαν του Θεου και διδασκων μετα πασης παρρησιας ακωλυτως τα περι του Κυριου Ιησου Χριστου. 	 Yô chixch'olobanquil lix yâlal lix nimajcual cuanquilal li Dios ut yô chixyebal resil li Kâcua' Jesucristo chi mâc'a' xxiu. Ut mâ ani quiramoc chiru xyebal.


Παρηλθεν ο θερισμος, ετελειωσε το θερος, και ημεις δεν εσωθημεν. 	 Laj Jeremías quixye: —Xnumeß xkßehil li kßoloc ut xnumeß li sakßehil. Abanan toj mâjiß nococoleß.


Νοησας δε ο Ιησους, λεγει προς αυτους Τι διαλογιζεσθε οτι δεν εχετε αρτους; ετι δεν νοειτε ουδε καταλαμβανετε; ετι πεπωρωμενην εχετε την καρδιαν σας; 	 Li Jesús quixnau c'a'ru yôqueb chixyebal chi ribileb rib ut quixye reheb: -¿C'a'ut nak yôquex chixyebal nak mâc'a' êcua? ¿Ma inc'a' nequetau ru nak mâcua' chirix xch'amal li caxlan cua yôquin chi âtinac? Chirix ban xtijlebeb laj fariseo yôquin chi âtinac. Lâex c'ajo' xcacuil êch'ôl.


Θελω σε επαινεσει, Κυριε, μεταξυ λαων, και θελω ψαλμωδει εις σε μεταξυ εθνων 	 At Kâcuaß, tatinlokßoni chiruheb li tenamit. Tinbicha lâ lokßal chiruheb chixjunileb li tenamit.


Αλλ' ο ανθρωπος αποθνησκει και παρερχεται και ο ανθρωπος εκπνεει, και που ειναι; 	 Abanan eb li cristian nak nequeßcam, nequeßosoß chi junaj cua. Ut, ¿bar nequeßxic nak nequeßcam?


Και ελαβεν εξ αυτων Γεσσουρ και Αραμ τας κωμας Ιαειρ, την Καιναθ και τας κωμας αυτης, εξηκοντα πολεις. Πασαι αυται ησαν των υιων του Μαχειρ, πατρος του Γαλααδ. 	 Abanan laj Gesur ut laj Aram quixchap chokß reheb li roxcßâl chi xtenamit laj Jair. Quixchap li tenamit Kenat rochben lix cocß cßalebâl. Chixjunileb aßin, aßaneb li ralal xcßajol laj Maquir, lix yucuaß laj Galaad.


Και απεκριθην προς αυτους, λογος Κυριου εγεινε προς εμε λεγων, 	 Ut lâin xinye reheb: —Li Kâcuaß quiâtinac cuiqßuin ut quixye cue chi joßcaßin:


Ωστε μαρτυρειτε εις εαυτους οτι εισθε υιοι των φονευσαντων τους προφητας. 	 Abanan riq'uin li mâusilal li nequebânu lâex, nac'utun nak juntak'êtex riq'uineb lê xe'tônil yucua', li que'camsin reheb li profetas.


Και εκαλεσε το παιδιον Ιχαβωδ, λεγουσα, Η δοξα εφυγεν εκ του Ισραηλ διοτι η κιβωτος του Θεου επιασθη, και διοτι ο πενθερος αυτης και ο ανηρ αυτης απεθανον. 	 Ut quixqßue aj Icabod chokß xcßabaß li cßulaßal ut quixye: “Lix lokßal li Dios qui-el saß xyânkeb laj Israel”. Quixye chi joßcan xban nak quicßameß li Lokßlaj Câx xban jalan tenamit, ut queßcam lix bêlom ut laj Elí, lix yucuaß.Quixye nak qui-el xlokßal eb laj Israel xban nak quicßameß lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß xban jalan tenamit.


Και ο αριθμος των λαπτοντων με την χειρα αυτων προς το στομα αυτων ητο τριακοσιοι ανδρες απαν δε το επιλοιπον του λαου εκαμψε τα γονατα αυτων δια να πιωσιν υδωρ. 	 Oxib ciento ajcuiß chi cuînk li queßxlec li haß chi rukßeb ut queßxrekß. Ut eb li jun chßol chic queßxcuikßib ribeb chi ucßac.


Και ηλθεν ο Μωυσης, και ελαλησε παντας τους λογους της ωδης ταυτης εις επηκοον του λαου, αυτος και Ιησους ο υιος του Ναυη. 	 Laj Moisés quicuulac rochben laj Josué li ralal laj Nun ut quixye reheb li tenamit li râtinal li bich aßin.


Ουτως ανωκοδομησαμεν το τειχος και απαν το τειχος συνεδεθη, εως του ημισεος αυτου διοτι ο λαος ειχε καρδιαν εις το εργαζεσθαι. 	 Quicuulac yitok xteram li tzßac kayîb xban nak li tenamit queßxqßue xchßôl chi cßanjelac.


και τωρα, ιδου, εγω υπαγω προς τον λαον μου ελθε λοιπον να σοι φανερωσω τι θελει καμει ο λαος ουτος εις τον λαον σου εις τας εσχατας ημερας. 	 Anakcuan xic cue saß lin tenamit. Abanan xbên cua tinye âcue cßaßru teßxbânu êre eb laj Israel saß eb li cutan chalen, chan laj Balaam.


εκ των υιων Ελισαφαν, Σεμαιαν τον αρχηγον και τους αδελφους αυτου, διακοσιους 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Elizafán, cuanqueb cuib ciento chi cuînk rechßalaleb rib. Laj Semaías, aßan li nataklan saß xbêneb.


Εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σου, οστις σε ανηγαγεν εκ γης Αιγυπτου πλατυνον το στομα σου, και θελω γεμισει αυτο. 	 xban nak lâin li Kâcuaß lê Dios. Lâin xin-isin êre saß li naßajej Egipto. Chextzßâmânk cuiqßuin ut lâin tinqßue li cßaßru êre chi nabal, chanquin reheb.


Διοτι με ερριψας εις τα βαθη, εις την καρδιαν της θαλασσης, και ρευματα με περιεκυκλωσαν πασαι αι τρικυμιαι σου και τα κυματα σου διηλθον επανωθεν μου. 	 Xinâcut toj saß lix chamal li palau. Quinmukun saß li palau ut lix cau ok li catakla quilajeßnumeß saß inbên.


Ελουζαι και Ιεριμωθ και Βααλια και Σεμαριας και Σεφατιας ο Αρουφιτης 	 laj Eluzai; laj Jerimot; laj Bealías; laj Semarías; laj Sefatías, Haruf xtenamit;


αλλ' ενδυθητε τον Κυριον Ιησουν Χριστον, και μη φροντιζετε περι της σαρκος εις το να εκτελητε τας επιθυμιας αυτης. 	 Kak'axtesihak ban kib chi tz'akal rubel rok ruk' li Kâcua' Jesucristo re nak a'an chic tâtenk'ânk ke riq'uin lix nimal xcuanquil. Ut inc'a' chic takabânu li mâusilal li naxrahi ru li kach'ôl nak toj mâji' nakapâb li Cristo.


Εβρωμησαν και εσαπησαν αι πληγαι μου εξ αιτιας της ανοησιας μου. 	 Xmâcßaßil innaßleb nak yôquin chixcßulbal li raylal aßin. Lin tochßolal yô chi pojquênc ru ut yô chi chuhocß.


και λεγει προς αυτους Υπαγετε εις την κωμην την κατεναντι υμων, και ευθυς εισερχομενοι εις αυτην θελετε ευρει πωλαριον δεδεμενον, επι του οποιου ουδεις ανθρωπος εκαθησε λυσατε αυτο και φερετε. 	 Quixye reheb: -Ayukex sa' li ch'ina tenamit a'an, ut nak texcuulak, têtau jun li ch'ina bûr bac'bo. Li ch'ina bûr a'an toj mâ ani nabêc chirix. Têhit chak ut têc'am chak arin.


Και ο Κυριος ητο μετα του Ιησου, και το ονομα αυτου διεφημισθη καθ' ολην την γην. 	 Li Kâcuaß quitenkßan re laj Josué ut yalak bar quicuulac resil li cßaßru quixbânu.


και απελθων ελατρευσεν αλλους θεους και προσεκυνησεν αυτους, τον ηλιον η την σεληνην η οποιονδηποτε εκ της στρατιας του ουρανου, το οποιον δεν προσεταξα 	 riqßuin xlokßoninquil li jalanil dios, malaj li sakße, li po ut li chahim chi ac xye êre li Kâcuaß nak incßaß têbânu.


Και θελουσιν ανοικοδομησει τας παλαιας ερημωσεις, θελουσιν ανεγειρει τα αρχαια ερειπια, και θελουσιν ανακαινισει τας ερημους πολεις, τας ηρημωμενας απο γενεας γενεων. 	 Teßxyîb cuißchic li tenamit li ac jucßbil junxil. Teßxcuaclesiheb li cab li queßpoßi najter. Ut teßxcuaclesi cuißchic li tenamit li quilajeßtßaneß najter.


Ιδου, ηγαπησας αληθειαν εν τη καρδια, και εις τα ενδομυχα θελεις με διδαξει σοφιαν. 	 Lâat nacuulac châcuu li tîquil chßôlej ut nacacutanobresi lin cßaßux.


Και εαν τις πωληση την θυγατερα αυτου δια δουλην, δεν θελει εξελθει καθως εξερχονται οι δουλοι. 	 Ut cui ani tixcßayi lix rabin chokß lokßbil môs, li xkaßal aßan incßaß chic tâêlk libre joß nak nequeßel li môs cuînk.


Και εσηκωσε την σκηνην αυτου ο Αβραμ, και ελθων κατωκησε πλησιον των δρυων Μαμβρη, αιτινες ειναι εν Χεβρων, και ωκοδομησεν εκει θυσιαστηριον εις τον Κυριον. 	 Tojoßnak laj Abram quixjal lix naßajeb lix muhebâl. Ut cô chi cuânc saß li naßajej ji ru. Eb li cheß ji, aßan re laj Mamre. Li naßajej aßin nachß cuan riqßuin li tenamit Hebrón. Ut laj Abram quixyîb jun chic li artal aran re xlokßoninquil li Kâcuaß Dios.


Καθως το κρινον μεταξυ των ακανθων, ουτως ειναι η αγαπητη μου μεταξυ των νεανιδων. 	 Li ixk li ninra, aßan li kßaxal chßinaßus chiruheb chixjunileb li tukß ix. Chanchan jun li utzßußuj saß xyânkeb li qßuix.


Και ηρχισε να οικοδομη τη δευτερα του δευτερου μηνος, εν τω τεταρτω ετει της βασιλειας αυτου. 	 Laj Salomón quixtiquib xyîbanquil li templo saß li cuib xbe li xcab po re li xcâ chihab roquic chokß rey.


εκτος μονον εκεινου το οποιον εφαγον οι νεοι, και της μεριδος των ανθρωπων των ελθοντων μετ' εμου, του Ανηρ του Εσχωλ και του Μαμβρη, ουτοι ας λαβωσι την μεριδα αυτων. 	 Li cßaßru xeßxtzaca chak lin môs, caßaj cuiß aßan xincßul. Ut li oxib chi cuînk li xeßochbenin cue, eb aßan teßxcßul li cßaßru tâqßuemânk reheb chi xjûnkaleb. Eb li cuînk aßan laj Aner, laj Escol ut laj Mamre, chan laj Abram.


Και ερχονται εις οικον τινα και συναθροιζεται παλιν οχλος, ωστε αυτοι δεν ηδυναντο μηδε να φαγωσιν αρτον. 	 Ut nak ac xsiq'ueb ru lix tzolom li Jesús cô sa' jun li cab rochbeneb lix tzolom. Ut que'tubla cui'chic li q'uila tenamit; riq'uin a'an moco naxq'ue ta chic rib nacua'ac li Jesús chi moco eb lix tzolom.


Ουτως ειργαζομεθα το εργον και το ημισυ αυτων εκρατει τας λογχας, απ' αρχης της αυγης εως της ανατολης των αστρων. 	 Joßcaßin nak quiru kabânu li cßanjel aßin. Yijach laj cßanjel cuanqueb xchßîchßeb re pletic saß rukßeb chalen ekßela toj nocox-ecuûk.


Υιοι Βιγουαι, δισχιλιοι εξηκοντα επτα. 	 Eb li ralal xcßajol laj Bigvai, aßan cuib mil riqßuin cuukub xcâcßâl.


Και επηλθεν επ' αυτον πνευμα Κυριου και κατεβη εις Ασκαλωνα και εφονευσε τριακοντα ανδρας εξ αυτων, και ελαβε τα ιματια αυτων, και εδωκε τας στολας εις τους εξηγησαντας το αινιγμα. Και εξηφθη ο θυμος αυτου, και ανεβη εις τον οικον του πατρος αυτου. 	 Ut lix musikß li Kâcuaß quichal riqßuin laj Sansón ut quixqßue xmetzßêu. Cô saß li tenamit Ascalón. Aran quixcamsi lajêb xcaßcßâl chi cuînk ut quixcßam li châbil akß li cuan chirixeb. Ut coxqßue li rakß reheb li cuînk li queßyehoc cßaßru lix yâlal li serakß li quixye. Chirix aßan cô cuißchic saß rochoch ut cßajoß lix joskßil xban li cßaßru quicßulman.Ut li rixakil laj Sansón quiqßueheß re li cuînk li quixcßoxla laj Sansón nak tzßakal ramîg.


Διοτι οσακις αν τρωγητε τον αρτον τουτον και πινητε το ποτηριον τουτο, τον θανατον του Κυριου καταγγελλετε, μεχρι της ελευσεως αυτου. 	 Jo'can nak ninye êre rajlal nak têtzaca a caxlan cua a'in ut têruc' xsa' li sec' a'in, têjultica xcamic li Cristo. Chebânuhak a'an toj tâc'ulûnk cui'chic li Kâcua' Jesucristo.


Ιδου, εγω και τα παιδια, τα οποια μοι εδωκεν ο Κυριος, δια σημεια και τεραστια εις τον Ισραηλ παρα του Κυριου των δυναμεων, του κατοικουντος εν τω ορει Σιων. 	 Lâin cuanquin arin cuochbeneb li cualal li quixqßue cue li Kâcuaß. Cotaklâc chak xban li nimajcual Dios li nacuan saß li tzûl Sión joß jun retalil chokß reheb laj Israel.


διοτι ο μεν εκ νεοτητος μου ετρεφετο μετ' εμου, ως μετα πατρος, την δε εκ κοιλιας της μητρος μου ωδηγησα 	 Chanchanin chic lix yucuaßeb li mâcßaßeb xnaß xyucuaß xban nak xebintenkßa chalen saß insâjilal. Ut junelic xintenkßaheb li xmâlcaßan.


Και εκοιμηθη ο Ιωαχαζ μετα των πατερων αυτου, και εθαψαν αυτον εν Σαμαρεια εβασιλευσε δε αντ' αυτου Ιωας ο υιος αυτου. 	 Laj Joacaz quicam ut coxtau lix xeßtônil yucuaß ut quimukeß aran Samaria. Ut aß chic laj Joás li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Αλλ' ουτος ο λαος εχει καρδιαν στασιαστικην και απειθη απεστατησαν και απηλθον. 	 Abanan eb li tenamit aßin cauheb xchßôl ut kßetkßeteb. Xineßxtzßektâna ut nequeßxbânu li cßaßru nequeßraj.


Και θελω σε διασκορπισει εν τοις εθνεσι και σε διασπειρει εις τους τοπους και θελω εξαλειψει απο σου την ακαθαρσιαν σου. 	 Lâin texinjeqßui yalak bar saß ruchichßochß saß xyânkeb li jalan tenamit. Ut incßaß chic târûk têbânu li mâusilal.


Ο Κυριος δεν θελει αφησει αυτον εις τας χειρας αυτου, ουδε θελει καταδικασει αυτον οταν κρινη αυτον. 	 Abanan li Kâcuaß incßaß tixcanabeb li tîqueb xchßôl saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb chi moco tixcanabeb re teßrakekß âtin saß xbêneb xbaneb li xicß nequeßiloc reheb.


Κατα δε την τελευταιαν ημεραν την μεγαλην της εορτης ιστατο ο Ιησους και εκραξε λεγων Εαν τις διψα, ας ερχηται προς εμε και ας πινη. 	 Li roso'jic li nink'e, a'an li cutan li k'axal lok' chiruheb. Sa' li hônal a'an, li Jesús quixakli chiruheb ut quixye chi cau xyâb xcux: -Li ani tâchakik re, châlk cuiq'uin. Lâin tinq'ue ruc'a.


Το δερμα μου εμαυρισεν επ' εμε, και τα οστα μου κατεκαυθησαν υπο της φλογωσεως. 	 Yô chi kßekocß chixjunil li cuix. Ut cßajoß li tik chicuix.Junxil nasahoß inchßôl chirabinquil li arpa ut li xôlb. Abanan anakcuan junes xrahil inchßôl naxqßue.


Τον Θεον ουδεις ειδε πωποτε εαν αγαπωμεν αλληλους, ο Θεος μενει εν ημιν, και η αγαπη αυτου ειναι τετελειωμενη εν ημιν. 	 Mâ jun qui-iloc ru li Dios. Abanan cui nakara kib chi kibil kib, li Dios cuan kiq'uin chi junelic. Ut lix rahom li Dios tz'aklojenak ru kiq'uin.


Και συ, υιε ανθρωπου, μη φοβηθης απ' αυτων και απο των λογων αυτων μη δειλιασης, διοτι ειναι ακανθαι και σκολοπες μετα σου, και κατοικεις μεταξυ σκορπιων μη φοβηθης απο των λογων αυτων και απο προσωπου αυτων μη τρομαξης, διοτι ειναι οικος αποστατης. 	 Ut lâat, ralal cuînk, matxucuac chiruheb chi moco tatxucuak xban li cßaßru teßxye âcue. Kßaxal ra tânak cuiß li cßaßru teßxye âcue. Chanchan li qßuix ut chanchan nak cuancat saß xyânkeb laj xôcß nak cuânkat saß xyânkeb. Abanan matxucuac xban li cßaßru teßxye âcue chi moco tatxucuak chiruheb xban nak li tenamit aßan kßaxal kßetkßeteb.


Και κατηγορουν αυτον οι αρχιερεις πολλα. 	 Ut eb lix bênil aj tij nabal li c'a'ak re ru yôqueb cui' chixjitbal.


Μηπως απο σας εξηλθεν ο λογος του Θεου, η εις σας μονους κατηντησεν; 	 Chijulticok' êre nak mâcua'ex lâex quextiquiban chak re li râtin li Dios. Ac cuan ajcui' chalen chak junxil. Ut moco ca'aj cui' ta lâex quex-abin re.


Και ευθυς αποστειλας ο βασιλευς δημιον, προσεταξε να φερθη η κεφαλη αυτου. Ο δε απελθων απεκεφαλισεν αυτον εν τη φυλακη 	 Laj Herodes ticto quixtakla jun li soldado chixc'ambal chak lix jolom laj Juan. Li soldado cô sa' tz'alam chixch'otbal lix cux laj Juan.


Διοτι ησαν εν τω Ιουδα πολλοι ωρκισμενοι εις αυτον, επειδη ητο γαμβρος του Σεχανια, υιου του Αραχ και Ιωαναν ο υιος αυτου ειχε λαβει την θυγατερα του Μεσουλλαμ, υιου του Βαραχιου. 	 Nabaleb li cuanqueb aran Judá queßoquen chirix laj Tobías xban nak laj Tobías aßan lix hiß laj Secanías li ralal laj Ara ut xban ajcuiß nak laj Johanán quixcßam chokß rixakil lix rabin laj Mesulam, li ralal laj Berequías.Ut chicuu nequeßxye nak laj Tobías, aßan kßaxal us naxbânu. Ut li cßaßru ninye, nequeßxye cuißchic re laj Tobías. Ut riqßuin li cßaßru nayeheß re, laj Tobías naxtakla cuißchic nabal li hu cuiqßuin re inseßbesinquil.


Θελουσι κτυπησει τα στηθη δια τους ηδονικους αγρους, δια τους καρποφορους αμπελωνας. 	 Chetenak re lê chßôl xban xrahil êchßôl xban nak mâcßaßak chic li châbil chßochß xnaßaj lê racuîmk. Ut quilajeßsacheß xnaßaj lê uvas.


απο Σιωρ, του κατεναντι της Αιγυπτου, εως των οριων της Ακκαρων προς βορραν, τα οποια αριθμουνται εις τους Χαναναιους. αι πεντε ηγεμονιαι των Φιλισταιων, των Γαζαιων, των Αζωτιων, των Ασκαλωνιτων, των Γετθαιων και των Ακκαρωνιτων, και η των Αυιτων 	 Li naßajej aßan naticla chak saß li nimaß Sihor saß li este re li tenamit Egipto li nacuulac toj saß li nubâl re li tenamit Ecrón li cuan saß li norte li nequeßxye nak reheb laj cananeo. Saß li naßajej aßan cuanqueb ôb li rey. Ut aßaneb li nequeßtaklan saß xbêneb laj filisteo li cuanqueb saß eb li tenamit Gaza, Asdod, Ascalón, Gat ut Ecrón, joß ajcuiß eb laj aveo;


Θυσιαν και προσφοραν δεν ηθελησας διηνοιξας εν εμοι ωτα ολοκαυτωμα και προσφοραν περι αμαρτιας δεν εζητησας. 	 Lâat incßaß nacacuaj nak tomayejak ut incßaß nacacuaj nak tâcßatmânk li xul saß xbên li artal. Xacutanobresi ban li kanaßleb ut xkaqßue retal nak moco riqßuin ta li nakamayeja nak tâisîk li kamâc.


Και ο καρπος της δικαιοσυνης σπειρεται εν ειρηνη υπο των ειρηνοποιων. 	 Li q'uebileb xna'leb xban li Dios cuanqueb sa' usilal ut neque'xtenk'a ajcui' li ras rîtz'in chi cuânc sa' usilal.


Ο Κυριος απεκριθη ετι προς τον Ιωβ και ειπεν 	 Li Kâcuaß quixye cuißchic re laj Job:


διοτι τον λαον σου τον Ισραηλ εκαμες λαον σεαυτου εις τον αιωνα και συ, Κυριε, εγεινες Θεος αυτων. 	 Lâat catqßuehoc reheb laj Israel chokß âtenamit chi junelic. Ut lâat, at Kâcuaß, lâat chic lix Dioseb.


Και ο ανθρωπος, εκ του οποιου ηθελεν εξελθει σπερμα συνουσιας, θελει λουσει ολον αυτου το σωμα εν υδατι και θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας. 	 Nak junak cuînk x-el xyaßal lix tzßejcual chi mâcuaß xban yajel, tento nak tâatînk ut muxbil ru tâcanâk toj nak tâoc li kßojyîn.


Διοτι θελει εισθαι ως δενδρον πεφυτευμενον πλησιον των υδατων, το οποιον εξαπλονει τας ριζας αυτου πλησιον του ποταμου, και δεν θελει ιδει οταν ερχηται το καυμα αλλα το φυλλον αυτου θελει θαλλει και δεν θελει μεριμνησει εν τω ετει της ανομβριας ουδε θελει παυσει απο του να καμνη καρπον. 	 Ut chanchanak jun li cheß aubil chire li haß. Lix xeß naxtau li haß ut incßaß nachakic saß sakßehil. Junelic rax ru lix xak. Li cheß aßan incßaß nachakic nak incßaß naxqßue li hab. Junelic naûchin saß xkßehil.


Τωρα λοιπον φοβηθητε τον Κυριον και λατρευσατε αυτον εν ακεραιοτητι και αληθεια και αποβαλετε τους θεους, τους οποιους ελατρευσαν οι πατερες σας περαν του ποταμου και εν τη Αιγυπτω, και λατρευσατε τον Κυριον. 	 Laj Josué quixye ajcuiß reheb laj Israel: —Anakcuan ut chexucua ru li Kâcuaß ut chexcßanjelak chiru chi anchal lê chßôl ut chi tzßakal re ru. Isihomakeb saß êyânk li yîbanbil dios li queßxlokßoni lê xeßtônil yucuaß nak cuanqueb aran jun pacßal li nimaß Eufrates ut nak cuanqueb aran Egipto. Chexcßanjelak ban chiru li Kâcuaß chi anchal êchßôl.


Εν εκεινη δε τη ημερα εξελθων ο Ιησους απο της οικιας εκαθητο πλησιον της θαλασσης 	 Ut sa' li cutan a'an, li Jesús qui-el sa' li cab ut coxc'ojlâk chire li palau.


Αληθως, αληθως σας λεγω, δεν ειναι δουλος ανωτερος του κυριου αυτου, ουδε αποστολος ανωτερος του πεμψαντος αυτον. 	 Relic chi yâl ninye êre nak mâ jun môs tixk'ax ta ru xcuanquil lix patrón ut li ani nataklâc inc'a' naxk'ax ru lix cuanquil li quitaklan chak re.


του Βιλγα, ο Σαμμουα του Σεμαια, ο Ιωναθαν 	 Laj Samúa, aßan li quijolomin reheb li ralal xcßajol laj Bilga. Ut laj Jonatán, aßan li quijolomin reheb li ralal xcßajol laj Semaías.


Δεν θελω εισελθει υπο την στεγην του οικου μου, δεν θελω αναβη εις την κλινην της στρωμνης μου, 	 Nak quixbânu li juramento, quixye: Lâin incßaß tin-oc chi hilânc saß li cuochoch, chi moco tinyocob cuib saß lin cuarib.


Δια τουτο ακουσατε, εθνη, και συ, συναγωγη, γνωρισον τι ειναι μεταξυ αυτων. 	 Joßcan nak li Kâcuaß quixye: —Abihomak lâex li xnînkal tenamit, ut qßuehomak retal li cßaßru teßxcßul lin tenamit.


Διοτι εφανερωθη εις εμε παρα των εκ της οικογενειας της Χλοης, περι υμων, αδελφοι μου, οτι ειναι εριδες μεταξυ σας 	 Ninye êre chi jo'ca'in xban nak lix comoneb lix Cloé xe'yehoc resil cue nak cuan cuech'înc ib sa' êyânk.


Και ελαλησεν ο Ιωναθαν καλα περι του Δαβιδ προς τον Σαουλ τον πατερα αυτου και ειπε προς αυτον, Ας μη αμαρτηση ο βασιλευς εναντιον του δουλου αυτου, εναντιον του Δαβιδ επειδη δεν ημαρτησεν εναντιον σου και επειδη τα εργα αυτου εσταθησαν εις σε πολυ καλα 	 Ut laj Jonatán quiâtinac riqßuin lix yucuaß. Us li quixye chirix laj David. Quixye re: —At inyucuaß, matmâcob riqßuin xbânunquil li incßaß us re laj David laj cßanjel châcuu. Aßan mâcßaß xbânu incßaß ta us. Us ban chixjunil li quixbânu re âtenkßanquil.


Και οι Βαιθ-σεμιται εθεριζον τον σιτον αυτων εν τη κοιλαδι και υψωσαντες τους οφθαλμους αυτων, ειδον την κιβωτον και ιδοντες υπερεχαρησαν. 	 Eb li cuanqueb Bet-semes yôqueb chi sicßoc trigo saß li ru takßa. Nak queßril li Lokßlaj Câx yô chi châlc, cßajoß nak quisahoß saß xchßôleb.


Εν τω μεσω της πλατειας αυτης και του ποταμου εντευθεν και εντευθεν ητο το δενδρον της ζωης, φερον καρπους δωδεκα, καθ' εκαστον μηνα καμνον τον καρπον αυτου, και τα φυλλα του δενδρου ειναι εις θεραπειαν των εθνων. 	 Li nima' a'an nanume' sa' xyi li tenamit. Chire li nima' xca' pac'alil cuan li che' retalil li junelic yu'am. Cablaju pây li ru naxq'ue ut rajlal po naûchin. Lix xak nac'anjelac re xq'uebal xcacuilaleb lix nînkal ru tenamit.


και παντες την αυτην πνευματικην βρωσιν εφαγον, 	 Ut chixjunileb que'xcua' li maná li choxahil cua li quixtakla chak li Dios.


Εν τη αναστασει λοιπον, οταν αναστηθωσι, τινος αυτων θελει εισθαι γυνη; διοτι και οι επτα ελαβον αυτην γυναικα. 	 Sa' xcuaclijiqueb li camenak chi yo'yo, nak te'cuaclîk eb a'an, ¿ani aj ixakil tâcanâk cui' li ixk a'an xban nak cuukub lix bêlom quicuan? chanqueb.


Και πιασας αυτον απο της δεξιας χειρος εσηκωσε και παρευθυς εστερεωθησαν αι βασεις και τα σφυρα των ποδων αυτου, 	 Ut nak quixye a'in, quixchap ut quixcuaclesi riq'uin lix nim uk'. Sa' junpât quicacuu li xbên rak ut li rok li cuînk.


δεν υπαρχει τις εχων συνεσιν δεν υπαρχει τις εκζητων τον Θεον. 	 Mâ ani nata'oc ru lix yâlal. Mâ ani naraj xsic'bal li Dios. (Sal. 14:2)


Και συ, υιε ανθρωπου, εγω σε εθεσα φυλακα επι τον οικον Ισραηλ ακουσον λοιπον λογον εκ του στοματος μου και νουθετησον αυτους παρ' εμου 	 Li Kâcuaß quixye cue: —Anakcuan, at ralal cuînk, yôquin châxakabanquil chokß aj ilol reheb li ralal xcßajol laj Israel. Chaqßue retal chixjunil li cßaßru tinye âcue, ut tâye aßan reheb.


Ο ηλιος θελει μεταστραφη εις σκοτος και η σεληνη εις αιμα, πριν ελθη η ημερα του Κυριου η μεγαλη και επιφανης. 	 Tâkßojyînokß ru li sakße ut li po tâcakokß ru chanchan li quicß nak toj mâjiß nacuulac xkßehil li cutan, li kßaxal xiu xiu, nak lâin tinrakok âtin, chan li Dios.Abanan chixjunileb li nequeßyâban re lix cßabaß li Kâcuaß teßcolekß. Saß li tzûl Sión aran Jerusalén tâcuânk li colba-ib joß yechißinbil xban li Kâcuaß. Ut li joß qßuialeb chic li ralal xcßajol laj Israel li queßcana teßcolekß.


Και θελει χυσει ο ιερευς απο του ελαιου εις την παλαμην της αριστερας αυτου χειρος 	 Ut laj tij tixqßue caßchßinak li aceite saß lix tzße ukß.


ουτως ωμοσα εν τη οργη μου, δεν θελουσιν εισελθει εις την καταπαυσιν μου 	 Nak quichal injosk'il ut quinye, relic chi yâl nak mâ jok'e te'oc chi hilânc sa' li châbil na'ajej c'ûbanbil inban, chan li Dios. (Sal. 95:7-11)


δια να κρινης τον ορφανον και τον τεταπεινωμενον, ωστε ο ανθρωπος ο γηινος να μη καταδυναστευη πλεον. 	 Lâat tâcuabi xtijeb li rahobtesinbileb ut li nebaß. Lâat tâcoleb re nak incßaß chic teßrahobtesîk xbaneb li incßaß useb xnaßleb li cuanqueb saß ruchichßochß.


Ευρηκας μελι; φαγε οσον σοι ειναι αρκετον, μηποτε υπερεμπλησθης απ' αυτου και εξεμεσης αυτο. 	 Cui tâtau li xyaßal cab mâtzaca nabal. Caßaj cuiß tzßakal tâtzaca. Cui tâtzaca chi nabal, mâre tatxqßue chi xaßcuac.


Και ειπεν ο Ιουδας προς Ισραηλ τον πατερα αυτου, Αποστειλον το παιδαριον μετ' εμου, και σηκωθεντες ας υπαγωμεν, δια να ζησωμεν και να μη αποθανωμεν και ημεις και συ και αι οικογενειαι ημων 	 Ut laj Judá quixye re lix yucuaß: —Bânu usilal, takla laj Benjamín chicuix. Chi joßcan naru toxic chi lokßoc. Ut incßaß tatcâmk lâat, joß ajcuiß lâo ut eb li kacocßal xban li cueßej.


Πενης και δανειστης συναπαντωνται ο Κυριος φωτιζει αμφοτερων τους οφθαλμους. 	 Eb li nequeßrahobtesîc, ut eb li nequeßrahobtesin juntakßêt nequeßxcßul. Li Kâcuaß naxcutanobresi lix yâlal chiruheb chi xcaßbichaleb.


Περι των υιων Αμμων. Ουτω λεγει Κυριος Μηπως δεν εχει υιους ο Ισραηλ; δεν εχει κληρονομον; δια τι ο Μαλχομ εκληρονομησε την Γαδ και ο λαος αυτου κατοικει εν ταις πολεσιν εκεινου; 	 Joßcaßin quixye li Kâcuaß li nimajcual Dios chirixeb laj Amón: —¿Ma mâcßaß ta biß ralal xcßajoleb laj Israel? ¿Ma mâcßaßeb ta biß ralal xcßajoleb teßêchanînk re lix naßajeb? ¿Cßaßut nak eb laj Amón li nequeßlokßonin li yîbanbil dios Milcom queßxchap li naßajej Gat? ¿Cßaßut nak xeßcana chi cuânc saß eb li tenamit aßan?


Οι υιοι Μανασση ησαν, εκ Μαχειρ, η συγγενεια των Μαχειριτων. Και ο Μαχειρ εγεννησε τον Γαλααδ εκ δε του Γαλααδ η συγγενεια των Γαλααδιτων 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Manasés: eb li ralal xcßajol laj Maquir; ut eb li ralal xcßajol laj Galaad.


Ολιγη ζυμη καθιστα ολον το φυραμα ενζυμον. 	 Usta yal ca'ch'in li levadura li nach'amobresin naq'ueman, a'an naxch'amobresi chixjunil li k'em.


Και εξεπορθηθη η πολις και παντες οι ανδρες του πολεμου εφυγον και εξηλθον εκ της πολεως την νυκτα, δια της οδου της πυλης της μεταξυ των δυο τειχων, της πλησιον του βασιλικου κηπου οι δε Χαλδαιοι ησαν πλησιον της πολεως κυκλω, και υπηγον κατα την οδον της πεδιαδος. 	 Queßxhop li tzßac li sutsu cuiß li tenamit ut queßêlelic chi kßek chixjunileb li soldado aj Israel. Queßel saß li oquebâl li cuan saß xyi li cuib chi tzßac chixcßatk lix naßaj li rutzßußuj li rey, usta cuanqueb lix soldado laj Babilonia chi xjun sutam li tenamit. Queßcôeb saß li be li naxic Arabá.


Πολλαι αι μαστιγες του ασεβους τον δε ελπιζοντα επι Κυριον ελεος θελει περικυκλωσει. 	 Li incßaß useb xnaßleb qßuila raylal cuan saß xbêneb. Aßut li cauheb xchßôl riqßuin li Kâcuaß, numtajenak li rusilal li Dios li nequeßxcßul.Chisahokß taxak saß êchßôl saß xcßabaß li Kâcuaß, lâex li tîc êchßôl. Chexbichânk xban xsahil êchßôl, lâex li cuanquex saß tîquilal chiru li Dios.


και εδωκα την καρδιαν μου εις το να εκζητησω και να ερευνησω δια της σοφιας περι παντων των γινομενων υπο τον ουρανον τον οχληρον τουτον περισπασμον ο Θεος εδωκεν εις τους υιους των ανθρωπων, δια να μοχθωσιν εν αυτω. 	 Xban nak cuan innaßleb lâin, quinqßue inchßôl chixtzolbal ut chixsiqßuinquil xyâlal chixjunil li cßaßru nacßulman saß ruchichßochß. Kßaxal cau li îk quixqßue li Dios saß xbêneb li cuînk re teßxbânu.


Αι χειρες του Ζοροβαβελ εθεσαν το θεμελιον του οικου τουτου και αι χειρες αυτου θελουσι τελειωσει αυτον και θελεις γνωρισει οτι ο Κυριος των δυναμεων με απεστειλε προς εσας. 	 Laj Zorobabel quitiquiban re xyîbanquil li templo ut aßan ajcuiß tâchoyok re xyîbanquil. Ut riqßuin aßan, lâat tânau nak li Kâcuaß, li nimajcual Dios xtaklan chak cue êriqßuin.


Δοτε λοιπον την καρδιαν σας και την ψυχην σας εις το να ζητητε Κυριον τον Θεον σας και σηκωθητε και οικοδομησατε το αγιαστηριον Κυριου του Θεου, δια να φερητε την κιβωτον της διαθηκης του Κυριου και τα αγια σκευη του Θεου εις τον οικον, οστις μελλει να οικοδομηθη επι τω ονοματι του Κυριου. 	 Anakcuan ut qßuehomak êchßôl chixsicßbal li Kâcuaß. Yalomak êkße chixyîbanquil lix templo li Kâcuaß lê Dios re nak takacßam chak lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß joß ajcuiß chixjunil li cßaßru nacßanjelac saß li templo. Ut takaqßueheb saß li templo li têyîb re xlokßoninquil li Dios, chan laj David.


Αφου δε ανεχωρησαν οι απεσταλμενοι του Ιωαννου, ηρχισε να λεγη προς τους οχλους περι του Ιωαννου Τι εξηλθετε εις την ερημον να ιδητε; καλαμον υπο ανεμου σαλευομενον; 	 Ut nak que'el lix takl laj Juan riq'uin, li Jesús qui-oc chi âtinac riq'uineb li tenamit chirix laj Juan ut quixye chi jo'ca'in: -¿C'a'ru queril chak sa' li chaki ch'och' nak côex chirilbal laj Juan? ¿Ma junak cuînk nacuiban xch'ôl chanchan li caxlan aj yô rec'asinquil xban ik' queril chak?


Και υπηγε και ηλθε προς τον ανθρωπον του Θεου εις το ορος τον Καρμηλον. Και ως ειδεν ο ανθρωπος του Θεου αυτην μακροθεν, ειπε προς τον Γιεζει τον υπηρετην αυτου, Ιδου, η Σουναμιτις εκεινη 	 Cô ut li ixk riqßuin lix profeta li Dios saß li tzûl Carmelo. Toj cuan chak chi najt nak qui-ileß xban lix profeta li Dios. Laj Eliseo quixye re laj Giezi lix môs: —Cueß chak li ixk Sunem xtenamit.


Και επιασεν ο Ανουν τους δουλους του Δαβιδ και εξυρισεν αυτους και απεκοψε το ημισυ των ιματιων αυτων μεχρι των γλουτων, και απεπεμψεν αυτους. 	 Joßcan nak laj Hanún quixchapeb lix takl laj David ut quixtakla xjobal lix macheb ut queßxjach saß xyi li rakßeb. Quicuulac toj chiru li raßeb. Quixtaklaheb cuißchic saß lix tenamiteb.