Και εκαμεν εις αυτο τους τεσσαρας στυλους εκ ξυλου σιττιμ και περιεκαλυψεν αυτους με χρυσιον τα αγκιστρα αυτων χρυσα και εχυσε δι' αυτους τεσσαρα υποβασια αργυρα. 	 Ut queßxyîb câhib li okech riqßuin li cheß acacia ut queßxqßue oro chirix. Queßxletz câhib li gancho oro chiru li okech câhib. Chiru li gancho aßan teßxqßue li nimla tßicr. Ut queßxyîb ajcuiß riqßuin plata câhib xnaßaj li okech.


Και οταν τα σημεια ταυτα ελθωσιν επι σε, καμνε ο, τι δυνασαι διοτι ο Θεος ειναι μετα σου. 	 Nak tâcßul li cßaßak re ru aßin, lâat tâbânu li cßaßru nacacuecßa nak us xbânunquil xban nak li Kâcuaß cuânk âcuiqßuin.


Οι δε υιοι Βενιαμιν ειναι ουτοι Σαλλου ο υιος του Μεσουλλαμ, υιου Ιωαδ, υιου Φεδαια, υιου Κωλαια, υιου Μαασια, υιου Ιθιηλ, υιου Ιεσαια 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Benjamín: Laj Salú, li ralal laj Mesulam. Ut laj Mesulam, aßan li ralal laj Joed. Ut laj Joed, aßan li ralal laj Pedaías. Ut laj Pedaías, aßan li ralal laj Colaías. Ut laj Colaías, aßan li ralal laj Maasías. Ut laj Maasías, aßan li ralal laj Itiel. Ut laj Itiel, aßan li ralal laj Jesaías.


Και αφου ετελειωσεν ο Σολομων να καμνη ολην την προσευχην και την δεησιν ταυτην προς τον Κυριον, εσηκωθη απ' εμπροσθεν του θυσιαστηριου του Κυριου, οπου ητο γονυπετης με τας χειρας αυτου εξηπλωμενας προς τον ουρανον. 	 Nak quitijoc laj Salomón, quicuikßla chiru li artal ut quixtaksi li rukß.


Αι δε λοιπαι πραξεις του Ιωακειμ και παντα οσα επραξε, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ιουδα; 	 Chixjunil li quixbânu li rey Joacim tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas li tzßîbanbil cuiß retalil li quilajeßxbânu lix reyeb laj Judá.


Επλατυνας τα βηματα μου υποκατω μου, και οι ποδες μου δεν εκλονισθησαν. 	 Junelic niquinâtenkßa saß lin yußam. Chanchan nak xanimobresi ru li be chicuu re nak incßaß tâjolcßok li cuok.


Και οτε ειδεν ο Ιωσηφ τον Βενιαμιν μετ' αυτων, ειπε προς τον επιστατην της οικιας αυτου, Φερε τους ανθρωπους εις την οικιαν και σφαξον σφακτον και ετοιμασον, διοτι μετ' εμου θελουσι φαγει οι ανθρωποι το μεσημεριον. 	 Ut laj José quiril nak cuan laj Benjamín rochbeneb. Ticto quixye re li xbên môs saß rochoch: —Anakcuan tâcuocsiheb li cuînk aßin saß cuochoch. Tâcamsi junak li cuacax ut tâcßûb chi châbil xban nak anakcuan teßcuaßak cuiqßuin li cuînk aßin saß cuaßleb, chan.


Και θελεις καμει παραπετασματα εκ τριχων αιγων, δια να ηναι καλυμμα επι της σκηνης ενδεκα θελεις καμει τα παραπετασματα ταυτα 	 Têyîb ajcuiß junlaju li tßicr yîbanbil riqßuin rismal chibât re xtzßapbal xbên li tabernáculo.


διοτι εν αυτω κατοικει παν το πληρωμα της θεοτητος σωματικως, 	 Mêq'ue êrib chi balak'îc xbaneb a'an. Nakanau nak chixjunil lix lok'al li Dios ut lix cuanquil cuan riq'uin li Cristo. Lix lok'al ut lix cuanquilal quixc'utbesi nak quic'ulun sa' ruchich'och'.


Εαν μαστιγωσης τον χλευαστην, ο απλους θελει γεινει προσεκτικος και εαν ελεγξης τον φρονιμον, θελει εννοησει γνωσιν. 	 Riqßuin lix kßusbal li incßaß us xnaßleb, nequeßxtzol ribeb li cubenakeb xcuanquil, usta mâcuaß aßan li yô xkßusbal. Joßcan ajcuiß li cuan xnaßleb. Naxqßue saß xchßôl lix kßusbal.


Ο δε Εφρων εκαθητο εν τω μεσω των υιων του Χετ και απεκριθη ο Εφρων ο Χετταιος προς τον Αβρααμ εις επηκοον των υιων του Χετ, παντων των εισερχομενων εις την πυλην της πολεως αυτου, λεγων, 	 Laj Efrón cuan saß xyânkeb laj hititas. Quichakßoc chiruheb li cuanqueb aran joß ajcuiß chiruheb li yôqueb chi numecß saß li oquebâl re li tenamit.


Και επλησιασε, και εφιλησεν αυτον και ωσφρανθη την οσμην των ενδυματων αυτου, και ευλογησεν αυτον και ειπεν, Ιδου, η οσμη του υιου μου ειναι ως οσμη πεδιαδος, την οποιαν ευλογησεν ο Κυριος 	 Laj Jacob quijiloc chixcßatk ut quirutzß ru lix yucuaß. Laj Isaac quirutzß xbôc li rakß. Ut quirosobtesi laj Jacob ut quixye: —Lix bôc li rakß li cualal, aßan joß xbôc li qßuicheß li quirosobtesi chak li Kâcuaß Dios.


Δεν θελω δε να αγνοητε, αδελφοι, οτι οι πατερες ημων ησαν παντες υπο την νεφελην, και παντες δια της θαλασσης διηλθον, 	 Ex inhermân, lâin nacuaj nak texc'oxlak ca'ch'inak chirix li c'a'ru que'xc'ul li kaxe'tônil yucua' nak que'el sa' li tenamit Egipto. Li Dios quixtakla li chok chi c'amoc be chiruheb ut chixjunileb que'nume' jun pac'al li Caki Palau nak quixjach rib re te'numek'.


Αφου δε εκεινοι ανεχωρησαν, ανεβησαν εκ του φρεατος και υπηγαν και απηγγειλαν προς τον βασιλεα Δαβιδ και ειπον προς τον Δαβιδ, Σηκωθητε και περασατε ταχεως το υδωρ διοτι ουτω συνεβουλευσεν εναντιον σας ο Αχιτοφελ. 	 Nak ac xeßcôeb li cuînk, laj Ahimaas ut laj Jonatán queßel saß li becbil haß ut queßcôeb riqßuin laj David chixyebal re li cßaßru queßrabi. Queßxye re: —Sêbahomak êrib. Texxic jun pacßal li nimaß xban nak laj Ahitofel ac xye reheb nak chiru ajcuiß li kßojyîn aßin teßchâlk chi pletic êriqßuin, chanqueb.


Και επι του ορους τουτου ο Κυριος των δυναμεων θελει καμει εις παντας τους λαους ευωχιαν απο παχεων, ευωχιαν απο οινων εν τη τρυγια αυτων, απο παχεων μεστων μυελου, απο οινων κεκαθαρισμενων επι της τρυγιας. 	 Saß li tzûl Sión li Kâcuaß li nimajcual Dios tixbânu jun li nînkße re chixjunileb li xnînkal ru tenamit. Teßxtzaca li châbil tzacaêmk ut teßrucß li châbil vino.


Διοτι θελει εισθαι ημερα, καθ' ην οι φυλακες επι του ορους Εφραιμ θελουσι φωναζει, Σηκωθητε και ας αναβωμεν εις την Σιων προς Κυριον τον Θεον ημων. 	 Tâcuulak xkßehil nak eb li yôqueb chi cßacßalênc saß eb li tzûl li cuanqueb aran Efraín teßxjap re chixyebal, “¡Quimkex! Toxic Sión chixlokßoninquil li Kâcuaß li kaDios,” chaßakeb.


και θελεις αγαπα Κυριον τον Θεον σου εξ ολης της καρδιας σου, και εξ ολης της ψυχης σου, και εξ ολης της διανοιας σου, και εξ ολης της δυναμεως σου αυτη ειναι η πρωτη εντολη. 	 Târa li Kâcua' lâ Dios chi anchal âch'ôl ut chi anchal lâ cuâm ut chi anchal lâ c'a'ux ut chi anchal lâ metz'êu. A'an a'in li chak'rab li k'axal nim xcuanquil.


Και οτε επεστρεψεν ο Αβενηρ εις Χεβρων, ο Ιωαβ παρεμερισεν αυτον εις τα πλαγια της πυλης, δια να λαληση προς αυτον μυστικα και εκει επαταξεν αυτον υπο την πεμπτην πλευραν, και απεθανε, δια το αιμα Ασαηλ του αδελφου αυτου. 	 Nak laj Abner quicuulac Hebrón, laj Joab quixcßam chi mukmu saß li oquebâl re tââtinak riqßuin xjunes. Ut quixcuj lix chßîchß saß xcßatk xsaß ut quixcamsi. Quixcamsi re tixtoj rix li mâc li quixbânu nak quixcamsi laj Asael li rîtzßin laj Joab.


Και τα εθνη ηκουσαν περι αυτου επιασθη εν τω λακκω αυτων, και εφεραν αυτον με αλυσεις εις την γην της Αιγυπτου. 	 Eb li xnînkal ru tenamit queßrabi resil ut queßxchap saß jun li raßal. Riqßuin cadena queßxcßam toj Egipto.


Και ακουσας ο Ιησους ειπεν Αυτη η ασθενεια δεν ειναι προς θανατον, αλλ' υπερ της δοξης του Θεου, δια να δοξασθη ο Υιος του Θεου δι' αυτης. 	 Li Jesús quirabi nak yaj laj Lázaro, ut quixye: -Laj Lázaro inc'a' tâcâmk chi junaj cua xban li yajel a'an. Li yajel a'an yal re nak tâq'uehek' xlok'al li Dios ut tâq'uehek' ajcui' inlok'al lâin li Ralal li Dios, chan.


ελθε λοιπον τωρα και θελω σε αποστειλει προς τον Φαραω, και θελεις εξαγαγει τον λαον μου τους υιους Ισραηλ εξ Αιγυπτου. 	 Abi li cßaßru tinye âcue anakcuan. Lâin tatintakla riqßuin laj faraón re nak tâcuisiheb chak lin tenamit Egipto, chan li Dios.


οθεν οσα ειπετε εν τω σκοτει εν τω φωτι θελουσιν ακουσθη, και ο, τι ελαλησατε προς το ωτιον εν τοις ταμειοις θελει κηρυχθη επι των δωματων. 	 Mâc'a' naru nayeman sa' cab chi mukmu chiru k'ojyîn chi inc'a' ta tâêlk resil chi cutanquil. Ut mâc'a' naru nayeman chi hasbanbil sa' cab chi inc'a' ta tâabîk resil yalak bar.


Του δε φιλαργυρου τα οπλα ειναι αδικα αυτος βουλευεται πονηριας δια να αφανιση τον πτωχον με λογους ψευδεις, ετι και οταν ο ενδεης λαλη δικαια. 	 Li ani incßaß us xnaßleb naxbânu li mâusilal. Naxcßûb ru chanru nak tixbânu raylal reheb li nebaß riqßuin balakß ut naxsicß xyâlal chanru nak incßaß târakekß âtin saß xyâlal saß xbêneb li tenkßâc nequeßraj.


Και πας οστις εγγιση σκευος τι, επι του οποιου αυτη εκαθισε, θελει πλυνει τα ιματια αυτου και θελει λουσθη εν υδατι και θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας. 	 Cui junak tixchßeß li cßaßru tâcßojlâk cuiß li ixk aßan, li ani xchßeßoc re tento nak tâatînk ut tixpuchß li rakß. Ut muxbil chic ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn.


Και απο του καιρου, καθ' ον η παντοτεινη θυσια αφαιρεθη και το βδελυγμα της ερημωσεως στηθη, θελουσιν εισθαι ημεραι χιλιαι διακοσιαι και ενενηκοντα. 	 Nak acak xnumeß oxib chihab riqßuin cuakib po xcanabanquil li mayejac saß li Templo, tojoßnak teßrocsi li kßaxal xiu xiu rilbal saß lix Templo li Kâcuaß.


επειδη ο νομος επιφερει οργην διοτι οπου δεν υπαρχει νομος, ουδε παραβασις υπαρχει. 	 Nachal xjosk'il li Dios sa' xbêneb li neque'k'etoc re li chak'rab. Xban nak cuan li chak'rab, cuan li k'etoc âtin. Cui ta mâc'a' li chak'rab, mâc'a' raj k'etoc âtin.


Ο ελεων πτωχον δανειζει εις τον Κυριον και θελει γεινει εις αυτον η ανταποδοσις αυτου. 	 Li ani naxbânu usilal reheb li nebaß, chanchan ajcuiß re li Kâcuaß yô chixbânunquil. Ut li Kâcuaß tâqßuehok rêkaj re.


Αυτη ειναι η απαριθμησις των υιων Ισραηλ, εξακοσιαι χιλιαδες και χιλιοι επτακοσιοι τριακοντα. 	 Cuakib ciento mil riqßuin jun mil riqßuin cuukub ciento riqßuin lajêb xcaßcßâl chixjunileb li cuînk aj Israel li ac queßxbânu junmay chihab.


Ειναι φοβεροι και τρομεροι η κρισις αυτων και η εξουσια αυτων θελει προερχεσθαι εξ αυτων. 	 Cauheb rib ut xucuajel rilbaleb li tenamit aßan. Eb aßan incßaß nequeßxqßue xcuanquil li chakßrab. Caßaj cuiß li nequeßraj xbânunquil eb aßan nequeßxqßue xcuanquil.


Αφου δε εδωκα το συμφωνητικον, της αγορας εις τον Βαρουχ τον υιον του Νηριου προσηυχηθην εις τον Κυριον, λεγων, 	 Nak ac quinqßue li hu re laj Baruc li ralal laj Nerías, quintijoc chiru li Dios ut quinye re:


επειδη εξ μηνας εκαθησεν εκει ο Ιωαβ μετα παντος του Ισραηλ, εωσου εξωλοθρευσε παν αρσενικον εκ της Ιδουμαιας, 	 Quicana aran cuakib po laj Joab rochbeneb chixjunileb laj Israel toj retal queßxsach ruheb chixjunileb li cuînk li cuanqueb Edom.


Και ειπεν ο Αβρααμ, Ο Θεος, τεκνον μου, θελει προβλεψει εις εαυτον το προβατον δια την ολοκαυτωσιν. Και επορευοντο οι δυο ομου. 	 Laj Abraham quixye re: —Matcßoxlac, at cualal. Li Dios tâqßuehok re li carner li takacßat chokß re li kamayej, chan. Ut yôqueb chi xic saß li tzûl.


ο μεν Σεβουηλ ο υιος του Γηρσωμ, υιου του Μωυσεως ητο επιστατης επι τους θησαυρους. 	 Laj Sebuel, li ralal laj Gersón, aßan li quijolomin re rilbal li cßaßak re ru li terto xtzßak. Laj Gersón, aßan li ralal laj Moisés.


Και εαν τις θελη να βλαψη αυτους, εξερχεται πυρ εκ του στοματος αυτων και κατατρωγει τους εχθρους αυτων και εαν τις θελη να βλαψη αυτους, ουτω πρεπει αυτος να θανατωθη. 	 Ut cui ani tâajok xrahobtesinquileb, chanchan xam li tâêlk sa' reheb li cuib chi cuînk xban nak yal riq'uin li râtineb te'câmk li xic' neque'iloc reheb. Jo'ca'in nak te'câmk li ani te'ajok re xrahobtesinquileb li cuib chi cuînk a'in.


Αλλ' εκεινοι εξελθοντες διεφημισαν αυτον εν ολη τη γη εκεινη. 	 Ca'aj cui' tz'akal que'el aran nak que'oc chixserak'inquil resil sa' chixjunil li na'ajej a'an li c'a'ru quixbânu li Jesús reheb.


Τοτε θελει σφαξει τον τραγον της περι αμαρτιας προσφορας τον περι του λαου και θελει φερει το αιμα αυτου ενδον του καταπετασματος και θελει καμει το αιμα αυτου, καθως εκαμε το αιμα του μοσχου, και θελει ραντισει αυτο επι το ιλαστηριον και εμπροσθεν του ιλαστηριου. 	 Ut chirix aßan tâxic chixcamsinquil li têlom chibât re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb li tenamit. Tixcßam lix quiqßuel ut tâxic cuißchic jun pacßal li nimla tßicr saß li naßajej li cuan cuiß li Lokßlaj Câx. Tixrachrachi li quicß saß xbên lix tzßapbal re li Lokßlaj Câx joß ajcuiß chiru. Tixbânu joß quixbânu riqßuin lix quiqßuel li toro.


Φυλαξον με, Κυριε, απο χειρων ασεβους λυτρωσον με απο ανθρωπου αδικου οιτινες εμηχανευθησαν να υποσκελισωσι τα διαβηματα μου. 	 At nimajcual Dios, chinâcol taxak chiruheb li incßaß useb xnaßleb. Chinâcol taxak chiruheb li yôqueb xcßûbanquil ru chanru nak tineßxchap.


Οι δε υιοι Χεβρων ησαν Ιεριας ο πρωτος, Αμαριας ο δευτερος, Ιααζιηλ ο τριτος, Ιεκαμεαμ ο τεταρτος. 	 Eb li ralal laj Hebrón, aßaneb aßin: li xbên, aßan laj Jerías; li xcab, aßan laj Amarías; li rox, aßan laj Jahaziel; ut li xcâ, aßan laj Jecamán.


Εκ της λαμψεως της εμπροσθεν αυτου διηλθον τα νεφη αυτου, χαλαζα και ανθρακες πυρος. 	 Li Dios quixcßutbesi rib joß nak narepoc chak li rakß câk. Ut quixtakla li sakbach ut li ru xam chi lochlo saß ruchichßochß.


Και θελω στησει την διαθηκην μου αναμεσον εμου και σου και θελω σε πληθυνει σφοδρα σφοδρα. 	 Lâin tinxakab xcuanquil li contrato li xinbânu âcuiqßuin. Lâin tinqßue chi qßuiânc lâ cualal âcßajol, chan li Kâcuaß Dios re laj Abram.


Μιμηται μου γινεσθε, καθως και εγω του Χριστου. 	 Jo'can ut nak lâex chetzolak êrib cuiq'uin xban nak lâin xintzol cuib riq'uin li Cristo.


Και εθεσε τα χερουβειμ εν μεσω του ενδοτατου οικου και ειχον τα χερουβειμ τας πτερυγας αυτων εξηπλωμενας, ωστε η πτερυξ του ενος ηγγιζε τον ενα τοιχον και η πτερυξ του αλλου χερουβ ηγγιζε τον αλλον τοιχον και αι πτερυγες αυτων ηγγιζον, η μια την αλλην, εν τω μεσω του οικου. 	 Laj Salomón quixqßueheb li cuib chi querubines saß li Lokßlaj Santil Naßajej. Lix xicß li jun nocoxtau li tzßac jun pacßal. Joßcan cuißchic li jun nocoxixtau li tzßac jun pacßal chic. Ut lix xiqßueb jun pacßal chic nequeßxcßul rib saß xyi li Lokßlaj Santil Naßajej.


διοτι λαος σου και κληρονομια σου ειναι, τον οποιον εξηγαγες εξ Αιγυπτου, εκ μεσου του σιδηρου χωνευτηριου. 	 Chatenkßaheb xban nak aßan eb lâ tenamit. Ut aßaneb ajcuiß lâ cualal âcßajol. Lâat cat-isin chak reheb li kaxeßtônil yucuaß saß li tenamit Egipto li queßxcßul cuiß chak li nimla raylal.


Και ειπε προς αυτους ο Ησαιας, Ουτω θελετε ειπει προς τον κυριον σας Ουτω λεγει Κυριος Μη φοβου απο των λογων τους οποιους ηκουσας, δια των οποιων οι δουλοι του βασιλεως της Ασσυριας με ωνειδισαν 	 Laj Isaías quixtakla xyebal re laj Ezequías chi joßcaßin: —Li Kâcuaß naxye âcue nak incßaß tatxucuak xban li cßaßru nequeßxye êre. Matxucuac xban li cßaßru xeßxye re inmajecuanquil eb li nequeßcßanjelac chiru lix reyeb laj Asiria.


Αλλ' ο λαος μου δεν ηκουσε της φωνης μου, και ο Ισραηλ δεν επροσεξεν εις εμε. 	 Joßcan quinye reheb lin tenamit, abanan incßaß queßraj rabinquil li cßaßru quinye reheb ut incßaß queßabin chicuu.


Ο εχων τας εντολας μου και φυλαττων αυτας, εκεινος ειναι ο αγαπων με ο δε αγαπων με θελει αγαπηθη υπο του Πατρος μου, και εγω θελω αγαπησει αυτον και θελω φανερωσει εμαυτον εις αυτον. 	 Li ani naxc'ul lin chak'rab ut naxbânu li naxye, a'an li narahoc cue. Li ani narahoc cue narahe' ajcui' xban lin Yucua'. Ut lâin tinra ajcui' a'an ut tinc'utbesi cuib chiru, chan li Jesús reheb lix tzolom.


Και μη μεθυσκεσθε με οινον, εις τον οποιον ειναι ασωτια, αλλα πληρουσθε δια του Πνευματος, 	 Mexcala chic xban nak napo'oc ch'ôlej. Chinujak ban lê ch'ôl riq'uin li Santil Musik'ej.


Μνησθητι μου, Κυριε, εν τη ευμενεια τη προς τον λαον σου επισκεφθητι με εν τη σωτηρια σου 	 Chinjulticokß taxak âcue, at Kâcuaß, nak tâcuosobtesiheb lâ tenamit, ut chinâcol taxak nak tâcoleb aßan.


Περασατε, περασατε δια των πυλων ετοιμασατε την οδον του λαου επισκευασατε, επισκευασατε την οδον εκριψατε τους λιθους υψωσατε σημαιαν προς τους λαους. 	 Numenkex saß li oquebâl re li tenamit. Yîbomak li be. Tîcobresihomak ru lê be chiruheb lin tenamit. Isihomak li pec saß li be. Ut taksihomak li bandera re nak eb li tenamit teßril.


Σαλπισον ταυτα με το στομα σου θελεις ορμησει ως αετος εναντιον του οικου του Κυριου, διοτι παρεβησαν την διαθηκην μου και ησεβησαν εις τον νομον μου. 	 Yâbasi li trompeta xban nak yôqueb chi châlc chi pletic li xicß nequeßiloc reheb lin tenamit. Chanchaneb li cßuch nak yôqueb chi châlc. Xban nak lin tenamit xeßxtzßektâna li contrato quinbânu riqßuineb, joßcan nak teßxcßul li raylal. Xeßxtzßektâna li chakßrab xinqßue reheb.


Και εκραζε το εν προς το αλλο και ελεγεν, Αγιος, αγιος, αγιος ο Κυριος των δυναμεων πασα η γη ειναι πληρης της δοξης αυτου. 	 Ut queßxjap re chi ribileb rib chixyebal: —Santo, santo, santo li Kâcuaß li nimajcual Dios. Chixjunil li ruchichßochß nujenak riqßuin lix nimal xlokßal, chanqueb.


Ειδες ανθρωπον ταχυν εις τους λογους αυτου; περισσοτερα ελπις ειναι εκ του αφρονος παρα εξ αυτου. 	 Toj naru xqßuebal xnaßleb li incßaß nequeßxtau xyâlal chiruheb li nequeßâtinac chi incßaß nequeßxcßoxla li cßaßru nequeßxye.


Μη δεν εχετε οικιας δια να τρωγητε και να πινητε; η την εκκλησιαν του Θεου καταφρονειτε, και καταισχυνετε τους μη εχοντας; τι να σας ειπω; να σας επαινεσω εις τουτο; δεν σας επαινω. 	 ¿Ma mâc'a' ta bi' êrochoch bar textzacânk cui' nak nequebânu chi jo'can? Yôquex chixtz'ektânanquileb lê rech aj pâbanelil ut yôquex chixc'utbal xxutâneb li mâc'a' cuanqueb re. ¿C'a'ru tinye êre? ¿Ma tinye êre nak us yôquex chixbânunquil? Mâ jok'e tinye nak us yôquex.


Και κατεστησεν ο βασιλευς επι της πυλης τον αρχοντα, επι του οποιου την χειρα εστηριζετο και κατεπατησεν ο λαος αυτον εν τη πυλη, και απεθανε καθως ελαλησεν ο ανθρωπος του Θεου, οστις ελαλησεν οτε ο βασιλευς κατεβη προς αυτον. 	 Lix reyeb laj Israel quixqßue li soldado li natenkßan re chi cßacßalênc saß li oquebâl re li tenamit. Eb li tenamit queßnumeß saß xbên ut queßxpitzß xsaß ut quicam. Quicßulman joß quixye lix profeta li Kâcuaß nak quicuulac li rey riqßuin.


Εκαμον δε το ομοιον και οι μαγοι της Αιγυπτου με τας επωδας αυτων και εσκληρυνθη η καρδια του Φαραω και δεν εισηκουσεν εις αυτους, καθως ειπεν ο Κυριος. 	 Joß nak queßxcßutbesi lix naßlebeb laj Moisés ut laj Aarón, joßcan ajcuiß queßxbânu laj kße. Ut kßaxal cuißchic quicacuuc xchßôl laj faraón. Joß quixye li Kâcuaß Dios, laj faraón chi tîc incßaß qui-abin chiru.


Μακαριος οστις υπομεινη και φθαση εις ημερας χιλιας τριακοσιας και τριακοντα πεντε. 	 Us xak reheb li tîqueb xchßôl li teßxcuy xnumsinquil li oxib chihab riqßuin cuukub po ut oßlaju cutan chi incßaß teßchßinânk xchßôleb.Ut lâat, at Daniel, tîcak taxak lâ yußam toj saß rosoßjic. Tatcâmk abanan tatcuaclîk cuißchic ut tâcßul lâ kßajcâmunquil saß rosoßjiqueb li cutan, chan cue li xakxo saß xbên li haß.


Οι δε ειπον προς αυτους καθως παρηγγειλεν ο Ιησους, και αφηκαν αυτους. 	 Eb lix tzolom que'xye reheb li c'a'ru quixye li Jesús, ut eb a'an que'canabâc re nak te'xc'am li ch'ina bûr.


Θελει δωσει την σιαγονα εις τον ραπιζοντα αυτον θελει χορτασθη απο ονειδισμου. 	 Chixqßuehak chi saqßuecß saß xnakß ru xbaneb li xicß nequeßiloc re usta tâcßutekß xxutân.


Και ειπεν ο Σαμουηλ προς τον Σαουλ, Δια τι με παρηνωχλησας, ωστε να με καμης να αναβω; Και απεκριθη ο Σαουλ, Ευρισκομαι εν μεγαλη αμηχανια διοτι οι Φιλισταιοι πολεμουσιν εναντιον μου, και ο Θεος απεμακρυνθη απ' εμου και δεν μοι αποκρινεται πλεον ουτε δια προφητων ουτε δι' ενυπνιων δια τουτο σε εκαλεσα δια να φανερωσης εις εμε τι να καμω. 	 Laj Samuel quixye re laj Saúl: —¿Cßaßut nak yôcat chinchßißchßißinquil? ¿Cßaßut nak xinâbok arin? chan. Laj Saúl quixye: —Cßajoß li raylal yôquin chixcßulbal. Eb laj filisteo yôqueb chi pletic cuiqßuin. Ut li Dios xinixtzßektâna. Incßaß chic naxsume lin tij, chi moco saß inmatcß, chi moco xbaneb li profetas. Joßcan nak xatinbok re nak tâye cue cßaßru tinbânu, chan laj Saúl.


και τους δυο νεφρους και το στεαρ το επ' αυτων το προς τα πλευρα, και τον επανω λοβον του ηπατος, τον οποιον μετα των νεφρων θελει αφαιρεσει. 	 Tixqßue lix quênkß cuib ut lix xêbul ut tixqßue ajcuiß li xêb li cuan chixcßatk xsaß. Ut tixqßue ajcuiß li xêb li letzlo chiru lix chßochß.


ουτω να καμη ο Θεος εις τον Αβενηρ και ουτω να προσθεση εις αυτον, εαν, καθως ωμοσεν ο Κυριος εις τον Δαβιδ, δεν καμω ουτως εις αυτον, 	 Aß taxak li Kâcuaß chiqßuehok cue chixtojbal inmâc cui incßaß tintenkßa laj David joß quixyechißi li Kâcuaß re.


και κνημιδας χαλκινας επι των σκελων αυτου και ασπιδα χαλκινην μεταξυ των ωμων αυτου. 	 Ramro lix tzelec riqßuin chßîchß bronce. Ut cuan ajcuiß jun xkßesnal chßîchß saß xbên xtel.


Τοτε σηκωθεις ο βασιλευς διεσχισε τα ιματια αυτου και επλαγιασε κατα γης και παντες οι δουλοι αυτου οι περιεστωτες διεσχισαν τα ιματια αυτων. 	 Laj David quicuacli ut quixpej li rakß ut quixcut rib saß chßochß xban xrahil xchßôl. Eb lix môs li cuanqueb rochben queßxpej ajcuiß li rakßeb.


Δια τουτο, ιδου, εγω ειμαι εναντιον των προφητων, λεγει Κυριος, οιτινες κλεπτουσι τους λογους μου, εκαστος απο του πλησιον αυτου. 	 Yô injoskßil saß xbêneb li profetas li nequeßâtinac chi ribileb rib ut nequeßxye nak lâin xinyehoc re li cßaßru nequeßxye.


Αποστελλει το προσταγμα αυτου εις την γην, ο λογος αυτου τρεχει ταχυτατα. 	 Yal riqßuin li râtin, li Kâcuaß naxbânu saß junpât li cßaßru naraj saß ruchichßochß.


δια τουτο, ειπον, εαν ευρηκαμεν χαριν εμπροσθεν σου, ας δοθη η γη αυτη εις τους δουλους σου δια ιδιοκτησιαν μη διαβιβασης ημας τον Ιορδανην. 	 Cui nequeraj xbânunquil usilal ke, qßuehomak ke li naßajej aßan chokß kaherencia. Ut moêtakla toj jun pacßal li nimaß Jordán, chanqueb.


Και κατεστησεν ο βασιλευς τον αργυρον εν Ιερουσαλημ ως λιθους, και τας κεδρους κατεστησεν ως τας εν τη πεδιαδι συκαμινους, δια την αφθονιαν. 	 Nak cuan chokß rey laj Salomón aran Jerusalén quixchßutub nabal li plata. Chanchan xqßuial li pec. Joßcan ajcuiß li cheß chacalteß. Nabal cuan. Chanchan xqßuial li cheß higo li cuan aran Sefela.


Και απεθανεν ο Ελισσαιε, και εθαψαν αυτον το δε ακολουθον ετος ταγματα Μωαβιτων εκαμον εισβολην εις την γην. 	 Ut li profeta Eliseo quicam ut quimukeß. Saß eb li cutan aßan rajlal chihab nequeßchal laj moabitas chi elkßâc saß lix naßajeb laj Israel.


Αι δε πεντε χιλιαδες αι περισσευουσαι εις το πλατος απεναντι των εικοσιπεντε χιλιαδων θελουσιν εισθαι τοπος βεβηλος δια την πολιν, προς κατοικησιν και δια προαστεια και η πολις θελει εισθαι εν μεσω αυτου. 	 Li naßajej li nacana, aßan moco kßaxtesinbil ta re li Dios. Li chßochß aßan tâcßanjelak reheb laj Israel re teßcuânk cuiß. Li naßajej, aßan cablaju kilómetro riqßuin media kilómetro xnimal rok ut cuib kilómetro riqßuin media xnimal ru. Saß xyi li naßajej teßxyîb lix tenamit ut chixjun sutam tâcuânk lix naßajeb lix quetômk.


δια να ηναι η πιστις σας ουχι δια της σοφιας των ανθρωπων, αλλα δια της δυναμεως του Θεου. 	 Lâin inc'a' xinâtinac êriq'uin jo' neque'xbânu li cuanqueb xna'leb xban nak inc'a' nacuaj nak tâcuânk êpâbâl sa' xc'aba' xna'lebeb li cuînk; sa' xc'aba' ban xcuanquil li Dios xexpâban.


και καθως βλασφημουμεθα και καθως κηρυττουσι τινες, οτι ημεις λεγομεν, Δια τι να μη πραττωμεν τα κακα, δια να ελθωσι τα αγαθα; των οποιων η κατακρισις ειναι δικαια. 	 Us cui nakabânu li mâusilal re nak tânimâk xlok'al li Dios, chanqueb. ¿C'a'ru nequeye lâex? ¿Ma takabânu li inc'a' us re nak tânimâk xlok'al li Dios? Mâ jaruj târûk tâq'uemânk xlok'al li Dios riq'uin li kamâusilal. Cuan li neque'yehoc nak a'an a'in li tijleb ninch'olob xyâlal, abanan moco jo'can ta li yôquin chixyebal. Li neque'yehoc re a'an xc'ulubeb nak te'xtoj rix lix mâqueb.


Μετα δε τα πραγματα ταυτα, ανηγγειλαν προς τον Αβρααμ λεγοντες, Ιδου, η Μελχα εγεννησε και αυτη υιους εις τον Ναχωρ τον αδελφον σου 	 Mokon chic laj Abraham quirabi resil nak laj Nacor li rîtzßin quicuan xcocßal riqßuin lix Milca.


ο Θεος δεν ειναι ανθρωπος να ψευσθη, ουτε υιος ανθρωπου να μεταμεληθη αυτος ειπε και δεν θελει εκτελεσει; η ελαλησε και δεν θελει εμμεινει; 	 Li Dios moco cuînk ta. Li Dios incßaß naticßtißic chi moco naxjal xcßaßux. Junelic naxbânu li cßaßru naxye. Ut junelic naxbânu li cßaßru naxyechißi.


Διοτι ο Θεος, διδων επαγγελιαν εις τον Αβρααμ, επειδη δεν ειχε να ομοση εις ουδενα μεγαλητερον, ωμοσεν εις εαυτον, 	 Mâc'a' junak mas nim xcuanquil chiru li Dios. Jo'can nak li Dios quixpatz' xc'aba' chi ribil rib nak quixyechi'i li rosobtesinquil laj Abraham.


Και θελετε εισθαι αγιοι εις εμε διοτι αγιος ειμαι εγω ο Κυριος και σας απεχωρισα απο των λαων, δια να ησθε εμου. 	 Santakex xban nak santin lâin li Kâcuaß li nimajcual Dios. Lâin xinsicßoc êru saß xyânkeb chixjunileb li xnînkal ru tenamit re nak lâexak li cualal incßajol.Cui cuanqueb cuînk ut ixk saß êyânk li naâtinac riqßuineb li musikßej malaj ut nakßehin, tento nak teßcamsîk chi pec. Ut eb aßan cuanqueb xmâc nak teßcamsîk.


Αφου δε ηλθεν εις τον τοπον, ειπε προς αυτους Προσευχεσθε, δια να μη εισελθητε εις πειρασμον. 	 Nak quicuulac sa' li na'ajej a'an, quixye reheb lix tzolom: -Chextijok re nak inc'a' têq'ue êrib chi âlêc, chan.


Καθως η χιων εν τω θερει και καθως η βροχη εν τω θερισμω, ουτως εις τον αφρονα η τιμη δεν αρμοζει. 	 Joß nak li ratzßam que incßaß natßaneß saß sakßehil, chi moco li hab naxqßue saß xkßehil li kßoloc, joßcan ajcuiß nak li mâcßaß xnaßleb moco xcßulub ta nak tâqßuehekß xlokßal.


Και απεστειλεν ο Σαουλ προς τον Ιεσσαι, λεγων, Ο Δαβιδ ας στεκηται, παρακαλω, εμπροσθεν μου διοτι ευρηκε χαριν εις τους οφθαλμους μου. 	 Laj Saúl quixtakla xyebal re laj Isaí: —Bânu usilal cue. Canâk laj David cuiqßuin xban nak aßan naqßuehoc xsahil inchßôl, chan.Joßcan nak laj David quicana riqßuin laj Saúl. Nak li Dios naxtakla chak li mâus aj musikßej chixchßißchßißinquil, laj David naxchap lix arpa ut naxchßeß chiru. Ut li mâus aj musikßej naxcanab xchßißchßißinquil ut nacßojla cuißchic xchßôl laj Saúl.


Ησαν ετι τινες λεγοντες, Ημεις εδανεισθημεν αργυρια δια τους φορους του βασιλεως επι τους αγρους και επι τους αμπελωνας ημων 	 Ut cuan cuißchic queßyehoc re: —Lâo xkapatzß katumin chi toß re târûk takatoj li tento xtojbal re li rey. Ut xkaqßue li kachßochß chi prenda joß ajcuiß li kacuîmk, chanqueb.


και κανιστρον αρτων αζυμων εκ σεμιδαλεως εζυμωμενης μετα ελαιου, και λαγανα αζυμα κεχρισμενα μετα ελαιου και την εξ αλφιτων προσφοραν αυτων και την σπονδην αυτων. 	 Tixcßam ajcuiß li mayej cßaj ut li mayej vino ut jun chacach li caxlan cua li mâcßaß xchßamal ut yîbanbilak riqßuin li châbil cßaj ut junajinbilak riqßuin aceite. Ut yulbilak li aceite chiruheb li caxlan cua.


Εκχεον την οργην σου επι τα εθνη τα μη γνωριζοντα σε και επι τα βασιλεια τα μη επικαλεσθεντα το ονομα σου 	 Chacßutbesi ban lâ joskßil chiruheb li tenamit li incßaß nequeßxqßue âlokßal chi moco nequeßtijoc châcuu.


Ο Ισσαχαρ ειναι ονος δυνατος, κοιτωμενος εν τω μεσω των επαυλεων 	 Lâat, Isacar, nacatinjuntakßêta riqßuin jun li bûr li kßaxal cau rib li nabuchla saß xnaßajeb li quetômk.


Και απεστειλαν προς εμε τετρακις κατα τον τροπον τουτον και εγω απεκριθην προς αυτους κατα τον αυτον τροπον. 	 Câhib sut queßxtakla inbokbal, ut joßcan cuißchic quebinsume cuiß.


Διοτι η ανομια αφανιζει ως το πυρ, το κατατρωγον τους τριβολους και τας ακανθας και το φλεγον εν τοις πυκνοτατοις του δασους και αυτα θελουσιν αναβη εις στηλην περιτυλισσομενου καπνου. 	 Lix mâusilaleb li tenamit chanchan jun li xam li nasachoc nak naxcßat li qßuix ut li pim. Chanchan jun li xam li naxcßat li qßuicheß ut li sib nabukuknac chi xic toj takecß.


Και ιδουσα η βασιλισσα της Σεβα την σοφιαν του Σολομωντος και τον οικον, τον οποιον ωκοδομησε, 	 Li reina re Sabá quixqßue retal nak laj Salomón cuan xnaßleb ut quixqßue ajcuiß retal li palacio li quixyîb.


Το ποτον αυτων ωξυνισεν ολως εδοθησαν εις την πορνειαν οι υπερασπισται αυτης ω της αισχυνης, αγαπωσι το Δοτε. 	 Nak nequeßaj ru saß xcalajiqueb, nequeß-oc chi coßbêtac yumbêtac. Aß li naßleb li nacßutuc xxutân, aßan li nacuulac chiruheb xbânunquil ut li tîquilal nequeßxtzßektâna.Chanchan nak teßcßamekß yalak bar xban li ikß nak teßosokß. Tâcuulak xkßehil nak teßxutânobresîk xban lix mâusilaleb.


Και εκει κατελιπον τα ειδωλα αυτων, και εσηκωσαν αυτα ο Δαβιδ και οι ανδρες αυτου. 	 Eb laj filisteo queßêlelic chiru laj David ut queßxcanab lix yîbanbil dios nak queßcôeb. Ut laj David ut eb li cuanqueb rochben queßxcßat lix dioseb.


και εκ των υιων των ιερεων υιοι Αβαια, υιοι Ακκως, υιοι Βαρζελλαι, οστις ελαβε γυναικα εκ των θυγατερων Βαρζελλαι του Γαλααδιτου και ωνομασθη κατα το ονομα αυτων. 	 Eb li ralal xcßajol laj tij, aßaneb lix comoneb laj Habaía, laj Cos, laj Barzilai, li quisumla riqßuin jun li ixk xcomoneb lix rabin laj Barzilai aj Galaad. Quiqßueheß xcßabaß joß li xcßabaß eb aßan.


Και ως ηκουσαν τον νομον, εχωρισαν απο του Ισραηλ παντα αλλογενη. 	 Caßaj cuiß queßrabi li cßaßru quixye saß li chakßrab, queßoc risinquil saß xyânkeb li jalaneb xtenamit.


Και εγεινεν ουτω διοτι σηκωθεις την επαυριον το πρωι, επιεσε τον ποκον και εξεθλιψε δροσον εκ του ποκου, λεκανην πληρη υδατος. 	 Ut li Dios quixbânu joß quixtzßâma laj Gedeón. Nak quisakêu, laj Gedeón quixtau li rix li xul chi tßaktßak. Quixyatzß li rix li xul ut jun secß li haß quirisi saß li rix.


Η κληρονομια μου ειναι εις εμε ορνεον αρπακτικον, τα ορνεα κυκλω ειναι εναντιον αυτης ελθετε, συναχθητε, παντα τα θηρια του αγρου, ελθετε να καταφαγητε αυτην. 	 Li tenamit li sicßbil ru inban chanchaneb li xul li chßinaßus saß rix, li nequeßrupupic, li quisuteß xbaneb li cßuch li teßajok xcamsinquil. Bokomakeb chixjunileb li joskß aj xul li cuanqueb saß qßuicheß re teßchâlk chixtiubal lix tibeb.


Ετρωσας την καρδιαν μου, αδελφη μου, νυμφη ετρωσας την καρδιαν μου, δι' ενος των οφθαλμων σου, δι' ενος πλοκαμου του τραχηλου σου. 	 Xcô inchßôl châcuix, at cuixakil, at xsum li cuâm. Jun sut ajcuiß xinâcuil ut xcô inchßôl châcuix. Cßajoß xchßinaßusal lâ kßol cuan châcux.


και βαλε το ποτηριον μου, το ποτηριον το αργυρουν, εν τω στοματι του σακκιου του νεωτερου και το αργυριον του σιτου αυτου. Και εκαμε κατα τον λογον τον οποιον ειπεν ο Ιωσηφ. 	 Ut saß lix coxtal li îtzßinbej, tâqßue lin secß plata. Ut tâqßue ajcuiß lix tumin chi saß lix coxtal, chan. Ut li môs quixbânu joß quiyeheß re xban laj José.


Υπαγε, φαγε τον αρτον σου εν ευφροσυνη και πιε τον οινον σου εν ευθυμω καρδια διοτι ηδη ο Θεος ευαρεστειται εις τα εργα σου. 	 Joßcan nak anakcuan chatcuaßak chi sa saß âchßôl ut chacuucßak li vino riqßuin sahil chßôlej xban nak li Dios mâcßaß naxye riqßuin li cßaßru nacabânu.


Και ελαλησεν ο Μωυσης προς τους υιους Ισραηλ δια να καμωσι το πασχα. 	 Joßcan nak laj Moisés quixye reheb laj Israel nak teßxninkßei li Pascua re xjulticanquil li reliqueb aran Egipto.


Οι Λευιται υιοι Ιησου εκ του Καδμιηλ, εκ των υιων Ωδαυια, εβδομηκοντα τεσσαρες. 	 Eb laj levitas: aßaneb li ralal xcßajol laj Jesúa. Laj Jesúa, aßan li ralal laj Cadmiel ut laj Cadmiel, aßan li ralal laj Hodavías. Aßan câlaju xcâcßâleb.


και εν Σικλαγ και εν Μεκονα και εν ταις κωμαις αυτης, 	 Ut cuan cuißchic li queßcana saß li tenamit Siclag ut Mecona, ut cuanqueb li queßcôeb saß cßalebâl.


Και θελεις ενθυμεισθαι πασαν την οδον, εις την οποιαν σε ωδηγησε Κυριος ο Θεος σου τα τεσσαρακοντα ταυτα ετη εν τη ερημω, δια να σε ταπεινωση, να σε δοκιμαση, δια να γνωριση τα εν τη καρδια σου, εαν θελης φυλαξει τας εντολας αυτου, η ουχι. 	 Chijulticokß êre chanru nak li Kâcuaß lê Dios quicßamoc be chêru chiru caßcßâl chihab nak cuanquex chak saß li chaki chßochß. Quixtakla li raylal saß êbên re xyalbal êrix, ut re têcubsi êrib, ut re ajcuiß nak tixnau cßaßru cuan saß lê chßôl, ma têbânu lix chakßrab malaj ut incßaß.


Δοξαν παρα ανθρωπων δεν λαμβανω 	 Lâin inc'a' nacuaj nak têq'ue inlok'al lâex,


Και ουδεμιαν εργασιαν θελετε καμει εις αυτην ταυτην την ημεραν διοτι ειναι ημερα εξιλασμου, δια να γεινη εξιλεωσις δια σας ενωπιον Κυριου του Θεου σας. 	 Mâ jun li cßanjel têbânu chiru li cutan aßan xban nak aßan jun cutan re xtojbal rix lê mâc. Têbânu chi joßcan re nak li Kâcuaß lê Dios tixcuy lê mâc.


τοτε θελει δυνηθη να καταλυθη και η διαθηκη μου η προς τον Δαβιδ τον δουλον μου, ωστε να μη εχη υιον δια να βασιλευη επι του θρονου αυτου, και η προς τους Λευιτας τους ιερεις, τους λειτουργους μου. 	 Joßcan ajcuiß moco naru ta risinquil xcuanquil li contrato quinbânu riqßuin laj David laj cßanjel chicuu. Lâin quinye nak junelic cuânk jun reheb li ralal xcßajol tâoc chokß xreyeb laj Israel. Ut quinbânu ajcuiß li contrato riqßuineb li ralal xcßajol laj Leví ut quinye nak junelic teßcßanjelak chicuu chokß aj tij.


Και αφηρεσεν εκ της γης τους σοδομιτας και εσηκωσε παντα τα ειδωλα, τα οποια εκαμον οι πατερες αυτου. 	 Quirisi saß li tenamit eb li ixk ut eb li cuînk li kßaxal yibru queßxbânu chi ribileb rib re xqßuebal xlokßal lix dioseb li queßxyîb. Ut quirisiheb ajcuiß chixjunil li yîbanbil dios li quilajeßxyîb lix xeßtônil xyucuaßeb.


Ελεος και αληθεια συναπηντηθησαν δικαιοσυνη και ειρηνη εφιληθησαν. 	 Li yâl ut li uxtânânc u tâcuânk saß kayânk. Ut tâcuânk ajcuiß li tuktûquilal ut li tîquilal.


Δια πιστεως ο Ιακωβ αποθνησκων ηυλογησεν εκαστον των υιων του Ιωσηφ και προσεκυνησεν επιστηριζομενος επι το ακρον της ραβδου αυτου. 	 Laj Jacob quixpâb nak tixc'ul li quiyechi'îc re xban li Dios. Jo'can nak ac câmc re, laj Jacob quirosobtesiheb li ralal laj José. Ut chirix a'an, laj Jacob quixxulub rib sa' xbên lix xuk' ut quixlok'oni li Dios.


Ουτος ειναι ο νομος περι των κτηνων και περι των πτηνων και περι παντος εμψυχου οντος κινουμενου εν τοις υδασι και περι παντος οντος ερποντος επι της γης 	 Aßan aßin li chakßrab tinqßue chirixeb chixjunileb li xul li cuanqueb saß ruchichßochß, joß li nequeßrupupic, joß ajcuiß li cuanqueb saß li haß, joß eb ajcuiß li nequeßxjucuqui ribeb saß chßochß.Riqßuin aßin têqßue retal cßaßru li muxbil ru ut cßaßru li incßaß muxbil ru. Tento nak tênau bar cuan li xul li naru têtzaca ut bar cuan li xul li incßaß naru têtzaca, chan li Dios.


Και δεν υπηκουσεν Ιωαναν ο υιος του Καρηα και παντες οι αρχηγοι των στρατευματων και πας ο λαος εις την φωνην του Κυριου, να κατοικησωσιν εν γη Ιουδα 	 Joßcan nak laj Johanán li ralal laj Carea, ut chixjunileb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldado, joß eb ajcuiß chixjunileb li tenamit queßxkßet li râtin li Kâcuaß ut incßaß queßcana saß li naßajej Judá.


Ωδιας, Βανι, Βενινου. 	 laj Hodías, laj Bani ut laj Beninu.


Και επιστευεν ο Αγχους τον Δαβιδ, λεγων, Αυτος εκαμεν εαυτον διολου μισητον εις τον λαον αυτου τον Ισραηλ δια τουτο θελει εισθαι δουλος εις εμε παντοτε. 	 Laj Aquis cßojcßo xchßôl riqßuin laj David. Quixye saß xchßôl: —Laj David tâcßanjelak chicuu joß najtil yoßyôk xban nak kßaxal xicß chic tâilekß xbaneb laj Israel, li rech tenamitil, riqßuin li cßaßru yô chixbânunquil, chan.


Την ημεραν ο ηλιος δεν θελει σε βλαψει, ουδε η σεληνη την νυκτα. 	 Mâcßaß tâcßul chi cutan chi moco chiru kßojyîn xban nak li Kâcuaß tâilok âcue.


Παντες ουτοι απηριθμηθησαν κατα την γενεαλογιαν αυτων εν ταις ημεραις του Ιωθαμ βασιλεως του Ιουδα, και εν ταις ημεραις του Ιεροβοαμ βασιλεως του Ισραηλ. 	 Chixjunileb aßin ajlanbileb chi chßûtal saß eb li cutan nak laj Jotam cuan chokß xreyeb laj Judá ut nak laj Jeroboam cuan chokß xreyeb laj Israel.


Και εσηκωθη μετα τον Αβιμελεχ δια να σωση τον Ισραηλ Θωλα ο υιος του Φουα, υιου του Δωδω, ανηρ του Ισσαχαρ και αυτος κατωκει εν Σαμιρ εν τω ορει Εφραιμ. 	 Nak ac xcam laj Abimelec, jun li cuînk xcomoneb li ralal xcßajol laj Isacar qui-oc chi tenkßânc reheb laj Israel. Li cuînk aßan aj Tola xcßabaß. Cuan saß li tenamit Samir li nacana saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín, li tzûl ru. Laj Tola, aßan li ralal laj Fúa. Ut laj Fúa, aßan li ralal laj Dodo.


και Αζαριας εγεννησε τον Αμαριαν, και Αμαριας εγεννησε τον Αχιτωβ, 	 Laj Azarías, aßan lix yucuaß laj Amarías; laj Amarías, aßan lix yucuaß laj Ahitob;


Λαλησον προς τους υιους Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Οταν εισελθητε εις την γην της κατοικησεως σας, την οποιαν εγω διδω εις εσας, 	 —Tâye reheb laj Israel chi joßcaßin: —Nak tex-oc saß li naßajej li tinqßue êre re texcuânk, texmayejak chicuu.


και μηποτε λαβης εκ των θυγατερων αυτου εις τους υιους σου, και οταν αι θυγατερες αυτου πορνευσωσι κατοπιν των θεων αυτων, καμωσι τους υιους σου να πορνευσωσι κατοπιν των θεων αυτων. 	 Cui lâex têsumub lê ralal riqßuin lix rabineb, aßan ajcuiß tâcßamok xbeheb lê ralal chixlokßoninquil lix dioseb xban nak eb aßan nequeßxlokßoni li jalanil dios.


Με εσηκωσας επι τον ανεμον με επεβιβασας και διελυσας την ουσιαν μου. 	 Osocß cue xban li raylal. Chanchan nak yô chincßambal li ikß. Chanchan nak yô chinchikßbenquil li câk-sut-ikß.


μηποτε αφου βαλη θεμελιον και δεν δυναται να τελειωση αυτον, αρχισωσι παντες οι βλεποντες να εμπαιζωσιν αυτον, 	 Cui tixq'ue lix cimiento li cab ut inc'a' chic târûk xchoybal, chixjunileb li te'ilok re te'xtiquib xse'enquil.


Πλην δια να μη σκανδαλισωμεν αυτους, υπαγε εις την θαλασσαν και ριψον αγκιστρον και το πρωτον οψαριον, το οποιον αναβη, λαβε, και ανοιξας το στομα αυτου θελεις ευρει στατηρα εκεινον λαβων δος εις αυτους δι' εμε και σε. 	 Usta inc'a' raj tento tintoj lâin, abanan re nak me'xpo' xch'ôleb kaban, lâin tintoj. Ayu sa' ânil ut cut lâ chapleb car sa' li palau. Ut li xbên li car li tâchap chak, tâte lix tz'ûmal re. Aran tâtau jun li tumin. Tâc'am ut riq'uin a'an tâtoj li cue ut tâtoj ajcui' lâ cue, chan.


Χειμαρρος εξορμα εκ του τοπου οπου κατοικει υδατα αδοκιμαστα υπο του ποδος ταυτα ολιγοστευουσι και αναχωρουσιν απο των ανθρωπων. 	 Nequeßxbec li xnînkal jul rubel chßochß saß li naßajej mâ ani naru nacuan. Nequeßcubeß riqßuin cßâm saß li naßajej aßan. Ut aran nequeßtrabajic xjuneseb.


ο Ανανι, εις εκ των αδελφων μου, ηλθεν, αυτος και τινες εκ του Ιουδα, και ηρωτησα αυτους περι των διασωθεντων Ιουδαιων, οιτινες εναπελειφθησαν εκ της αιχμαλωσιας, και περι Ιερουσαλημ. 	 Quicuulac cuiqßuin li cuas laj Hanani rochbeneb cuib oxib li cuînk aj Judá. Quinpatzß reheb chanru cuanqueb laj judío li queßcßameß Babilonia ut queßsukßi cuißchic Jerusalén. Ut quinpatzß ajcuiß chanru cuan li tenamit Jerusalén.


Και οταν ο ανομος επιστραφη απο της ανομιας αυτου, την οποιαν επραξε, και πραξη κρισιν και δικαιοσυνην, ουτος θελει φυλαξει ζωσαν την ψυχην αυτου. 	 Cui junak yô chixbânunquil li mâusilal tixjal xcßaßux ut tixbânu li us ut tâcuânk saß tîquilal, li jun aßan tixcol rix lix yußam.


Τον διδοντα τροφην εις πασαν σαρκα διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου. 	 Aßan li naqßuehoc xtzacaêmkeb li cristian joßqueb ajcuiß li xul xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.Cheqßuehak taxak xlokßal li nimajcual Dios li cuan saß choxa xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


Και οστις φονευση ανθρωπον, εξαπαντος θελει θανατωθη. 	 Li ani tixcamsi ras rîtzßin tento tâcamsîk.


Αδελφοι μου, μη εχετε με προσωποληψιας την πιστιν του δεδοξασμενου Κυριου ημων Ιησου Χριστου. 	 Ex inhermân, lâex nequepâb li Kâcua' Jesucristo, li k'axal nim xlok'al. Jo'can nak junakiqueb nak têrileb lê ras êrîtz'in. Moco jun ta sa têril ut jun ta inc'a'.


Ηθελον λαβει απ' αυτης ξυλον δια να μεταχειρισθωσιν εις εργασιαν; η ηθελον λαβει απ' αυτης πασσαλον, δια να κρεμασωσιν εις αυτον σκευος τι; 	 ¿Ma târûk ta biß xyîbanquil junak cßaßak re ru riqßuin lix cheßel li uvas? ¿Ma naru ta biß tâqßue chokß junak kßesnal cheß re xtßuyubanquil li cßaßak re ru?


Διοτι εαν ο λογος ο λαληθεις δι' αγγελων εγεινε βεβαιος, και πασα παραβασις και παρακοη ελαβε δικαιαν μισθαποδοσιαν, 	 Li esilal yebil xbaneb li ángel tz'akal yâl ut eb li inc'a' que'pâban ut eb li que'xk'et li chak'rab, que'xc'ul xtojbal xmâqueb jo' xc'ulubeb.


Και οτε ηλθεν ο βασιλευς εκ της Δαμασκου, ειδεν ο βασιλευς το θυσιαστηριον και επλησιασεν ο βασιλευς προς το θυσιαστηριον και εκαμε προσφοραν επ' αυτου. 	 Nak quicuulac saß lix tenamit, li rey Acaz quiril li artal, quinachßoc riqßuin ut quixcßat lix mayej saß xbên.


Ας παγιδευση ο δανειστης παντα τα υπαρχοντα αυτου και ας διαρπασωσιν οι ξενοι τους κοπους αυτου. 	 Aß ta li natoßoni tumin chicßamok re chixjunil li cßaßru cuan re. Ut jalan ta chiyalok xsahil lix trabaj.


Θελω ομως επιμεληθη, ωστε σεις και μετα την αποβιωσιν μου να δυνασθε παντοτε να ενθυμησθε αυτα. 	 Lâin tinq'ue inch'ôl chixch'olobanquil lix yâlal chêru re nak chirix lin camic lix yâlal a'in tâcanâk sa' êch'ôl.


δια να φευγη εκει ο φονευς, οστις φονευση ανθρωπον ακουσιως εξ αγνοιας και αυται θελουσιν εισθαι εις εσας δια καταφυγιον απο του εκδικητου του αιματος. 	 Saß li tenamit aßan teßxcol chak rib li ani naxcamsi ras rîtzßin chi incßaß yal naraj xchßôl nak tixcamsi. Saß li tenamit li teßxsicß ru, aran teßxcol chak ribeb chiru li rechßalal li camenak li yôk chi sicßoc re.


Και θελετε προσφερει ολοκαυτωμα εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον, ενα μοσχον εκ βοων, ενα κριον, επτα αρνια ενιαυσια, αμωμα 	 Chokß re lix cßatbil mayejeb teßxqßue jun li toro toj sâj, jun li têlom carner, ut cuukub li têlom carner jûnk chihab cuânk reheb. Mâcßaßak rêqßueb li xul li teßxqßue. Ut aßanak jun li sununquil cßatbil mayej tâcuulak chicuu lâin li Kâcuaß.


Τωρα λοιπον, Ταθναι, επαρχε των περαν του ποταμου, Σεθαρ-βοσναι, και οι συνεταιροι σας οι Αφαρσαχαιοι, οι περαν του ποταμου, απομακρυνθητε εκειθεν 	 Ut anakcuan, at Tatnai, lâat li nacattaklan saß xbêneb li tenamit li cuan jun pacßal li nimaß Eufrates, joß ajcuiß laj Setar-boznai ut eb lê rochben, lâin tinye êre nak tex-êlk aran Jerusalén.


Και ειπαν προς αυτον, λεγοντες, Ουχι αλλα θελομεν σε δεσει δυνατα και σε παραδωσει εις την χειρα αυτων πλην βεβαιως δεν θελομεν σε θανατωσει. Εδεσαν λοιπον αυτον με δυο νεα σχοινια και ανεβιβασαν αυτον εκ της πετρας. 	 Queßxye re: —Incßaß tatkacamsi. Caßaj cuiß tatkabacß ut tatkakßaxtesi saß rukßeb, chanqueb. Ut queßxbacß riqßuin cuib li laso toj acß ut queßrisi saß li ochoch pec.


εις τους οποιους και εφανερωσεν εαυτον ζωντα μετα το παθος αυτου δια πολλων τεκμηριων, εμφανιζομενος εις αυτους τεσσαρακοντα ημερας και λεγων τα περι της βασιλειας του Θεου. 	 Nak ac xrahobtesîc ut ac xcamsîc, quicuacli cui'chic chi yo'yo ut quixc'utbesi cui'chic rib chiruheb. Ca'c'âl cutan quicuan sa' ruchich'och' ut nabal sut quixc'utbesi rib chiruheb re nak te'xnau chi tz'akal nak quicuacli cui'chic chi yo'yo. Quixch'olob xyâlal chiruheb chanru nak tâcuânk xnimal xcuanquilal li Dios sa' xbêneb li tenamit.


Ο δε ειπε, Δια τι συ υπαγεις σημερον προς αυτον; δεν ειναι νεομηνια ουδε σαββατον. Η δε ειπεν, Ειρηνη. 	 Lix bêlom quixpatzß re: —¿Cßaßut nak tatxic riqßuin li profeta anakcuan? Anakcuan moco toj xyoßla li po chi moco hilobâl cutan, chan. Li rixakil quixye re: —Matcßoxlac chirix aßan, chan.


Αφου δε αυτοι ανεχωρησαν, ιδου, αγγελος Κυριου φαινεται κατ' οναρ εις τον Ιωσηφ, λεγων Εγερθεις παραλαβε το παιδιον και την μητερα αυτου και φευγε εις Αιγυπτον, και εσο εκει εωσου ειπω σοι διοτι μελλει ο Ηρωδης να ζητηση το παιδιον, δια να απολεση αυτο. 	 Ut nak ac xcôeb laj k'e, jun x-ángel li Kâcua' quixc'ut rib chiru laj José sa' xmatc' ut quixye re: -Cuaclin, c'am li c'ula'al jo' cui' lix na'. Tex-êlk arin ut ayukex sa' li tenamit Egipto. Ut aran texcanâk toj lâin toxinyehok âcue. Tex-êlelik xban nak laj Herodes oc re chixsic'bal li c'ula'al re xcamsinquil.-


Δια τουτο θελω δωσει τας γυναικας αυτων εις αλλους, τους αγρους αυτων εις εκεινους οιτινες θελουσι κληρονομησει αυτους διοτι πας τις απο μικρου εως μεγαλου εδοθη εις πλεονεξιαν απο προφητου εως ιερεως, πας τις πραττει ψευδος. 	 Joßcan nak lâin tinqßueheb li rixakil reheb jalan cuînk. Ut lix naßajeb li racuîmk tinqßue reheb li teßchapok re lix tenamiteb xban nak junes lix biomal nequeßxcßoxla li cuanqueb xcuanquil joß eb ajcuiß li mâcßaßeb xcuanquil. Eb li profeta ut eb laj tij nequeßbalakßic.


Και τα ασματα του ναου θελουσιν εισθαι ολολυγμοι εν τη ημερα εκεινη, λεγει Κυριος ο Θεος πολλα πτωματα θελουσιν εισθαι εν παντι τοπω θελουσιν εκριψει αυτα εν σιωπη. 	 Saß li cutan aßan, li bichânc saß li palacio tâsukßisîk chokß yâbac. Nabaleb li teßcâmk yalak bar. Ut mem teßcanâk li tenamit chirilbal lix qßuialeb li camenak nak yôqueb chirisinquil, chan.


δια τουτο, ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Επειδη εκαμες την καρδιαν σου ως καρδιαν Θεου, 	 Joßcan nak lâin li nimajcual Dios ninye aßin: Lâat nacajuntakßêta âcuib cuiqßuin ut nacacßoxla nak cuan ânaßleb âjunes.


Και επλυνε τα εντοσθια και τους ποδας και εκαυσεν αυτα επι το ολοκαυτωμα επι του θυσιαστηριου. 	 Laj Aarón quixchßaj lix cßamcßot ut li rok ut quixcßat saß li artal saß xbên li cßatbil mayej.


Και εκτυπησεν εις εξ αυτων τον δουλον του αρχιερεως και απεκοψεν αυτου το ωτιον το δεξιον. 	 Ut jun reheb quixyoc' lix xic lix môs li xyucua'il aj tij ut quirisi lix xic li cuan sa' xnim.


Και ειπε προς αυτους ο Ιησους Μηπως δυνανται οι υιοι του νυμφωνος, ενοσω ο νυμφιος ειναι μετ' αυτων, να νηστευωσιν; οσον καιρον εχουσι τον νυμφιον μεθ' εαυτων, δεν δυνανται να νηστευωσι 	 Tojo'nak quichak'oc li Jesús ut quixye reheb, -Lâin jo' jun bêlomej nak cuanquin. ¿Ma naru te'ayunik li neque'xic riq'uin sumlâc nak cuan li bêlomej riq'uineb? Nak toj cuan li bêlomej riq'uineb, inc'a' naru neque'xbânu x-ayûn.


Το δε μαννα ητο ως ο σπορος του κοριανδρου, και το χρωμα αυτου ως το χρωμα του βδελλιου. 	 Li maná chanchan riyajil li culantro ut kßan xbonol chanchan xkßol cheß.


Εσπευσα και δεν εβραδυνα να φυλαξω τα προσταγματα σου. 	 Junpât xin-oc cuißchic xbânunquil li cßaßru naxye lâ chakßrab. Incßaß xinbay cuib.


και Ελεασα εγεννησε τον Σισαμαι, και Σισαμαι εγεννησε τον Σαλλουμ, 	 Laj Elasa, aßan lix yucuaß laj Sismai. Laj Sismai, aßan lix yucuaß laj Salum.


την Αναθωθ και τα περιχωρα αυτης, και την Αλμων και τα περιχωρα αυτης πολεις τεσσαρας. 	 Anatot ut Almón. Aßaneb aßin li câhib chi tenamit rochbeneb li naßajej li teßxqßuiresi cuiß lix quetômkeb, li quiqßueheß reheb xbaneb li ralal xcßajol laj Benjamín.


Αι δε λοιπαι πραξεις του Μανασση και παντα οσα εκαμε και η αμαρτια αυτου, την οποιαν ημαρτησε, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ιουδα; 	 Chixjunil li quilajxbânu laj Manasés nak cuan chokß rey joß ajcuiß li mâusilal quixbânu, tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas li tzßîbanbil cuiß retalil li quilajeßxbânu lix reyeb laj Judá.


Εαν ποτε στραφητε απ' εμου, σεις η τα τεκνα σας, και δεν φυλαξητε τας εντολας μου, τα διαταγματα μου, τα οποια εθεσα εμπροσθεν σας, αλλα υπαγητε και λατρευσητε αλλους θεους και προσκυνησητε αυτους, 	 Abanan cui lâat ut eb lâ cualal âcßajol têcanab xbânunquil li naxye lin chakßrab, ut incßaß têbânu li cßaßru xinye êre, ut cui lâex tex-oc chixlokßoninquil li jalanil dios ut texcßanjelak chiruheb,


Εσυρα αυτους με σχοινια ανθρωπου, με δεσμους αγαπης και ημην εις αυτους ως οι αφαιρουντες τον ζυγον επανωθεν των σιαγονων αυτων, και εθεσα τροφην εμπροσθεν αυτων. 	 Saß kßunil ut riqßuin rahoc xebincßam cuiqßuin. Saß châbilal xebinberesi. Lâin xcuisi li îk saß xbêneb ut xebinqßue chi cuaßac saß xyâlal.


Και ιδοντες οι κατοικοι του τοπου, οι Χαναναιοι, το πενθος εν τω αλωνιω του Αταδ, ειπον, Πενθος μεγα ειναι τουτο εις τους Αιγυπτιους δια τουτο ωνομασθη το ονομα αυτου Αβελ-μισραιμ, το οποιον ειναι περαν του Ιορδανου. 	 Nak eb laj cananeo queßril nak yôqueb chi yoßlecß cuukub cutan, queßxye, —Aßan jun nimla rahil chßôlejil chokß reheb laj Egipto, chanqueb. Xban aßan queßxqßue Abel-mizraim chokß xcßabaß li naßajej aßan. Li naßajej aßan cuan jun pacßal li nimaß Jordán.


Και συ, υιε ανθρωπου, θελεις κρινει, θελεις κρινει την πολιν των αιματων; και θελεις παραστησει εις αυτην παντα τα βδελυγματα αυτης; 	 —At ralal cuînk, lâat tâteneb li raylal aßin saß xbêneb li tenamit aßin li junes camsînc nequeßxbânu. Tâye resil reheb li raylal li tâchâlk saß xbêneb xban li mâusilal nequeßxbânu.


και επεβαλον επ' αυτους τας χειρας και εθεσαν υπο φυλαξιν εως της αυριον, διοτι ητο ηδη εσπερα. 	 Xbaneb xjosk'il que'xchap laj Pedro ut laj Juan ut que'xq'ue sa' tz'alam toj sa' li cutan jun chic xban nak ac x-ecuu.


Θελουσι φερθη εν ευφροσυνη και αγαλλιασει θελουσιν εισελθει εις το παλατιον του βασιλεως. 	 Cßajoß xsahileb saß xchßôl nak yôqueb chi xic. Kßaxal cuißchic teßsahokß saß xchßôleb nak yôqueb chi oc saß li palacio cuan cuiß li rey.


πονηρια εν τω μεσω αυτης και απατη και δολος δεν λειπουσιν απο των πλατειων αυτης. 	 Junes raylal nequeßxcßoxla xbânunquil. Incßaß nequeßxcanab xbalakßinquil li tenamit ut junes pletic nequeßxbânu yalak bar.


Και εδωκαν εις αυτον εβδομηκοντα αργυρια εκ του οικου του Βααλ-βεριθ, και δι' αυτων εμισθωσεν ο Αβιμελεχ ανδρας ποταπους και θρασεις, και ηκολουθησαν αυτον. 	 Queßrisi lajêb xcâcßâl chi tumin plata saß li rochoch li yîbanbil dios Baal-berit ut queßxsi re laj Abimelec. Laj Abimelec quixsiqßueb li cuînk li incßaß useb xnaßleb, li junes subuc cutan nequeßxbânu, ut riqßuin li tumin aßan quixtojeb chixtenkßanquil.


αλλον δε των αποστολων δεν ειδον, ειμη Ιακωβον τον αδελφον του Κυριου. 	 Ut quicuil ru laj Jacobo rîtz'in li Kâcua' Jesucristo. Ut chirix chic a'an, mâ jun chic reheb li apóstol quicuileb ru.


Και θελει ζη, και θελει δοθη εις αυτον απο του χρυσιου της Αραβιας, και θελει γινεσθαι παντοτε προσευχη υπερ αυτου ολην την ημεραν θελουσιν ευλογει αυτον. 	 Chicuânk taxak xyußam chi junelic li rey ut chiqßuehekß ta lix oro xbaneb li cuanqueb saß li tenamit Sabá. Chixjunileb ta li tenamit cheßqßuehok xlokßal ut cheßxtzßâma ta chiru li Dios nak aßan tâtenkßânk re rajlal cutan.


Τοτε ειπεν ο Ησαιας προς τον Εζεκιαν, Ακουσον τον λογον του Κυριου 	 Ut laj Isaías quixye re: —Abi li cßaßru xye li Kâcuaß.


Ουτοι δε ησαν οι υιοι του Σωβαλ Αλβαν και Μαναχαθ και Εβαλ, Σεφω και Ωναμ. 	 Aßaneb aßin li ralal laj Sobal; laj Alván, laj Manahat, laj Ebal, laj Sefo ut laj Onam.


Και θελεις λαβει εκ του κριου το στεαρ και την ουραν και το στεαρ το περικαλυπτον τα εντοσθια και τον επανω λοβον του ηπατος και τους δυο νεφρους, και το στεαρ το επ' αυτων και τον δεξιον βραχιονα, διοτι ειναι κριος καθιερωσεως, 	 Tâcuisi chixjunil lix xêbul li carner. Tâcuisi li xêb li cuan saß lix ye ut li cuan chiru lix cßamcßot joß ajcuiß li cuan chiru lix sâseb ut lix quênkß cuib, joß ajcuiß li xêb li cuan chiru. Joßcan ajcuiß lix tel li cuan saß xnim. Tâbânu chi joßcaßin xban nak li carner aßin, aßan re xkßaxtesinquileb laj tij li teßcßanjelak chicuu.


Μη μετακινει ορια αρχαια, τα οποια εθεσαν οι πατερες σου. 	 Li xcâ li naßleb, aßan aßin: Mêjal xnaßaj li nubâl li ac qßuebil xbaneb lê xeßtônil yucuaß.Li roß li naßleb, aßan aßin: Li ani naxnau cßanjelac chi châbil, aßan tâcßanjelak riqßuineb li rey. Moco riqßuin ta yalak ani tâtrabajik.


Διοτι δεν εκληρονομησαν την γην δια της ρομφαιας αυτων, και ο βραχιων αυτων δεν εσωσεν αυτους αλλ' η δεξια σου και ο βραχιων σου και το φως του προσωπου σου διοτι ευηρεστηθης εις αυτους. 	 Eb li kaxeßtônil yucuaß incßaß queßrêchani li naßajej riqßuin li plêt queßxbânu chi moco xban xcuanquileb. Lâat ban cattenkßan reheb riqßuin lâ cuanquilal xban nak cacuil xtokßobâl ruheb ut cacuuxtâna ruheb.


Και ταυτα ειναι, τα οποια οφειλουσι να βασταζωσι καθ' ολην την υπηρεσιαν αυτων εν τη σκηνη του μαρτυριου αι σανιδες της σκηνης και οι μοχλοι αυτης και οι στυλοι αυτης, και τα υποβασια αυτης, 	 Aßan aßin li teßxbânu saß li tabernáculo. Teßxcßam li tzßalam cheß joß ajcuiß li cheß li nacßanjelac re li tabernáculo ut li rokechal joß ajcuiß lix cßochlebâl li naxakli cuiß saß xnaßajeb.


Διοτι διαβητε εις τας νησους των Κητιαιων και ιδετε και πεμψατε εις Κηδαρ και παρατηρησατε επιμελως, και ιδετε αν εσταθη τοιουτον πραγμα. 	 Ayukex aran Quitim li cuan chire li nimla palau ut taklahomakeb li teßxic aran Cedar. Qßuehomak chak retal chi us. ¿Ma xeßxbânu joß yôquex lâex?


Τοτε ελαλησεν ο Ισαακ προς Αβρααμ τον πατερα αυτου και ειπε, Πατερ μου. Ο δε ειπεν, Ιδου, εγω, τεκνον μου. Και ειπεν ο Ισαακ, Ιδου, το πυρ και τα ξυλα αλλα που το προβατον δια την ολοκαυτωσιν; 	 Junpât na chic nak laj Isaac quixye re laj Abraham: —At inyucuaß, chan. —¿Cßaßru tâcuaj, at cualal? chan laj Abraham. Laj Isaac quixye re: —Cuan li siß ut cuan ajcuiß li ru xam. Ut li carner li takacßat chokß re li kamayej, ¿bar cuan? chan.


Θεε ημων, δεν θελεις κρινει αυτους; διοτι δεν υπαρχει εις ημας δυναμις δια να αντισταθωμεν εις τουτο το μεγα πληθος, το οποιον ερχεται εφ' ημας, και δεν εξευρομεν τι να καμωμεν αλλ' επι σε ειναι οι οφθαλμοι ημων. 	 At Kâcuaß, at kaDios, ¿ma incßaß tatrakok âtin saß xbêneb? Lâo mâcßaß kametzßêu re takacol kib chiruheb xban nak kßaxal nabaleb li yôqueb chi châlc chikasachbal. Incßaß nacanau cßaßru takabânu. Joßcan nak yôco chixyâbanquil lâ cßabaß,” chanqueb.


προς παντας τους οντας εν Ρωμη αγαπητους του Θεου, προσκεκλημενους αγιους, χαρις ειη υμιν και ειρηνη απο Θεου Πατρος ημων και Κυριου Ιησου Χριστου. 	 Yôquin chi tz'îbac êriq'uin lâex li cuanquex aran sa' li tenamit Roma. Rarôquex ut bokbilex xban li Dios ut lâex aj santil pâbanel. Li usilal ut li tuktûquilal chi cuânc êriq'uin xban li Dios Acuabej ut xban li Kâcua' Jesucristo.


Διοτι ελεος θελω και ουχι θυσιαν και επιγνωσιν Θεου μαλλον παρα ολοκαυτωματα. 	 Mâcßaß aj e nak nequexmayejac chicuu cui incßaß nequex-uxtânan u. Ut mâcßaß aj e nak nequexcßatoc xul cui incßaß niquinêpâb chi anchal êchßôl.


Και εαν η ζυμη ηναι αγια, ειναι και το φυραμα και εαν η ριζα ηναι αγια, ειναι και οι κλαδοι. 	 Cui k'axtesinbil sa' ruk' li Dios li xbên caxlan cua na-el, k'axtesinbil ajcui' lix comon. Ut cui k'axtesinbil sa' ruk' li Dios lix xe' li che', k'axtesinbil ajcui' chixjunil li ruk'. A'in naraj naxye: Xban nak li Dios quixsic' ru laj Abraham, jo'can nak sic'bil ajcui' ruheb li ralal xc'ajol.


Το ορος του Θεου ειναι ως το ορος της Βασαν ορος υψηλον ως το ορος της Βασαν. 	 Li tzûl li cuanqueb saß li naßajej Basán kßaxal najt xterameb ut kßaxal chßinaßuseb.


Ειπον δε προς αυτον, Που ειναι Σαρρα η γυνη σου; Ο δε ειπεν, Ιδου, εν τη σκηνη. 	 Nak queßrakeß chi cuaßac li rulaß, queßxpatzß re laj Abraham, —¿Bar cuan lix Sara lâ cuixakil?— Laj Abraham quixye reheb, —Cuan saß cab, chan.


Θελει σωσει και τον μη αθωον ναι, δια της καθαροτητος των χειρων σου θελει σωθη. 	 Aßan tâcolok âcue cui mâcßaß âmâc. Aßan tâtenkßânk âcue cui cuancat saß tîquilal, chan laj Elifaz.


Τοτε επληρωθη το ρηθεν δια Ιερεμιου του προφητου, λεγοντος Και ελαβον τα τριακοντα αργυρια, την τιμην του εκτιμηθεντος, τον οποιον εξετιμησαν απο των υιων Ισραηλ, 	 Ut riq'uin a'in quitz'akloc ru li quixye li profeta Jeremías nak quixye:


και ειπε προς τον Ααρων, Λαβε εις σεαυτον μοσχον εκ βοων δια προσφοραν περι αμαρτιας και κριον δια ολοκαυτωμα αμωμα και προσφερε αυτα εμπροσθεν του Κυριου. 	 Quixye re laj Aarón: —Chap jun li toro toj sâj ut tâmayeja re xtzßâmanquil xcuybal lê mâc. Ut tâchap jun li têlom carner ut tâcßat re lê mayej. Tzßakalakeb re ru li tâqßue.


Τοτε επαταξεν ο Μεναημ την Θαψα και παντας τους εν αυτη και τα ορια αυτης απο Θερσα επειδη δεν ηνοιξαν εις αυτον, δια τουτο επαταξεν αυτην και πασας τας εν αυτη εγκυμονουσας διεσχισεν. 	 Nak laj Manahem qui-el Tirsa, quixsach ru li tenamit Tifsa. Quixcamsiheb li cuanqueb aran. Ut quixset xsaßeb li yaj aj ixk. Quixbânu chi joßcan xban nak incßaß queßraj xcßulbal chokß rey.


Και αφου πληρωθωσιν αι ημεραι του καθαρισμου αυτης, δια υιον, η δια θυγατερα, θελει φερει αρνιον ενιαυσιον εις ολοκαυτωμα, και νεοσσον περιστερας, η τρυγονα, δια προσφοραν περι αμαρτιας, εις την θυραν της σκηνης του μαρτυριου προς τον ιερεα 	 Nak ac xeßnumeß li cutan re xsantobresinquil rib chirix lix yoßlajic lix cßulaßal, usta têlom, usta chßina xkaßal, li ixk tâxic chixqßuebal lix mayej re laj tij chiru li oquebâl re li tabernáculo. Tixqßue jun li carner aj jun chihab chokß re lix cßatbil mayej ut tixqßue ajcuiß jun li paloma toj sâj malaj ut jun li mucuy re nak incßaß chic muxbilak ru.


Και οι προπορευομενοι και οι ακολουθουντες εκραζον, λεγοντες Ωσαννα, ευλογημενος ο ερχομενος εν ονοματι Κυριου. 	 Nak yô chi xic li Jesús cuan li yôqueb chi xic chiru ut cuan li yôqueb chi xic chirix. Japjôqueb re chixyebal: -¡Aj Colol ke taxak! ¡Osobtesinbil taxak li xchal sa' xc'aba' li Kâcua' Dios!


απολαμβανοντες το τελος της πιστεως σας, την σωτηριαν των ψυχων. 	 Ut lix k'ajcâmunquil lê pâbâl, a'an lê colbal.


Ο Πατηρ μου, οστις μοι εδωκεν αυτα, ειναι μεγαλητερος παντων, και ουδεις δυναται να αρπαση εκ της χειρος του Πατρος μου. 	 Lin Yucua' li k'axal nim xcuanquil chiruheb chixjunil, a'an li quik'axtesin reheb sa' cuuk'. Mâ ani naru tâmak'ok reheb chiru a'an.


Θελει διαχωρισθη πατηρ κατα υιου και υιος κατα πατρος, μητηρ κατα θυγατρος και θυγατηρ κατα μητρος, πενθερα κατα της νυμφης αυτης και νυμφη κατα της πενθερας αυτης. 	 Li yucua'bej xic' târil li ralal, ut li alalbej xic' târil lix yucua'. Li na'bej xic' târil lix co' ut li co'bej xic' târil lix na'. Ut li na'bej xic' târil li ralib ut li alibej xic' târil lix na' lix bêlom.


Ακουσον λοιπον την φωνην μου θελω σε συμβουλευσει και ο Θεος θελει εισθαι μετα σου συ μεν εσο ενωπιον του Θεου υπερ του λαου, δια να αναφερης τας υποθεσεις προς τον Θεον 	 Abi li cßaßru tinye âcue. Ut li Dios taxak chitenkßânk âcue chixbânunquil. Lâat aj jalol âtin chiru li Dios chirixeb li cristian. Tâye re li Dios cßaßru li chßaßajquilal cuanqueb cuiß li cristian.


Διοτι θελει εισθαι μεγας ενωπιον του Κυριου, και οινον και σικερα δεν θελει πιει, και θελει πληρωθη Πνευματος Αγιου ετι εκ κοιλιας της μητρος αυτου, 	 Lâ cualal li tâyo'lâk tâq'uehek' xcuanquil xban li Dios. A'an inc'a' tâuc'ak vino chi moco li ha' li nacaltesin. Ut ac cuânk chak li Santil Musik'ej riq'uin nak toj mâji'ak nayo'la.


Και προεχωρει ο Δαβιδ μεγαλυνομενος και ο Κυριος των δυναμεων ητο μετ αυτου. 	 Ut laj David yô chi nimânc xcuanquil xban nak li nimajcual Dios cuan riqßuin.


Και εστοχασθη ταπεινον να βαλη χειρα επι μονον τον Μαροδοχαιον διοτι ειχον φανερωσει προς αυτον τον λαον του Μαροδοχαιου οθεν εζητει ο Αμαν να αφανιση παντας τους Ιουδαιους τους εν παντι τω βασιλειω του Ασσουηρου, τον λαον του Μαροδοχαιου. 	 Ac quirabi resil nak laj Mardoqueo aj judío. Incßaß quiraj xcamsinquil xjunes laj Mardoqueo. Quixcßoxla nak kßaxal us xcamsinquileb chixjunileb laj judío li cuanqueb saß eb li naßajej li cuanqueb rubel xtakl li rey Asuero.


Πλην εις την Τυρον και Σιδωνα ελαφροτερα θελει εισθαι η τιμωρια εν τη κρισει παρα εις εσας. 	 Jo'can ut tinye êre nak sa' xk'ehil li rakba âtin, k'axal cui'chic li raylal li têc'ul lâex chiru li raylal li te'xc'ul eb laj Tiro ut eb laj Sidón.


Εγω η σοφια κατοικω μετα της φρονησεως, και εφευρισκω γνωσιν συνετων βουλευματων. 	 Lâin li cuan innaßleb nintau xyâlal ut ninnau qßuehoc châbil naßleb.


Εις δε τις των παρεστωτων συρας την μαχαιραν, εκτυπησε τον δουλον του αρχιερεως και απεκοψε το ωτιον αυτου. 	 Ut jun reheb li rochben li Jesús quirisi chak lix ch'îch' ut quixch'ot lix xic lix môs li xyucua'ileb aj tij.


Και θελω φερει επι την Ελαμ τους τεσσαρας ανεμους εκ των τεσσαρων ακρων του ουρανου, και θελω διασκορπισει αυτους εις παντας τουτους τους ανεμους και δεν θελει εισθαι εθνος, οπου οι δεδιωγμενοι της Ελαμ δεν θελουσιν ελθει. 	 Tebinqßue chi châlc saß xcâ pacßalil li ruchichßochß eb li teßchâlk chi pletic riqßuineb laj Elam ut teßjeqßuîk ruheb saß chixjunil li ruchichßochß. Ut mâ jun li xnînkal tenamit incßaß ta teßcuulak eb laj Elam chixcolbal cuiß ribeb.


Εμισησα την συναξιν των πονηρευομενων, και μετα ασεβων δεν θελω καθησει. 	 Xicß nacuileb li nequeßxchßutub rib chixbânunquil li mâusilal. Lâin incßaß nincuan saß xyânkeb li incßaß useb xnaßleb.


Και απεθανεν ο Σαμλα και εβασιλευσεν αντ' αυτου ο Σαουλ εκ Ρεχωβωθ της παρα τον ποταμον. 	 Nak quicam laj Samla, aß chic laj Saúl qui-oc chokß rêkaj. Laj Saúl, aßan chalenak chak saß li tenamit Rehobot li cuan chire li nimaß Eufrates.


Βλεποντες δε οι αδελφοι αυτου, οτι αυτον ηγαπα ο πατηρ αυτων υπερ παντας τους αδελφους αυτου, εμισησαν αυτον και δεν ηδυναντο να ομιλωσι προς αυτον ειρηνικως. 	 Eb li asbej queßril nak laj José, aßan li kßaxal raro xban li yucuaßbej. Joßcan nak xicß nequeßril laj José ut incßaß chic nequeßâtinac saß xyâlal riqßuin.


Διοτι ελυτρωσας την ψυχην μου εκ θανατου, τους οφθαλμους μου απο δακρυων, τους ποδας μου απο ολισθηματος. 	 Li Kâcuaß quinixcol chiru li câmc. Incßaß quinixcanab chi tßanecß saß rukßeb li xicß nequeßiloc cue. Quinixtenkßa ban. Joßcan nak incßaß chic ninyâbac.


Και ιδου, νομικος τις εσηκωθη πειραζων αυτον και λεγων Διδασκαλε, τι πραξας θελω κληρονομησει ζωην αιωνιον; 	 Jun aj tzolol chak'rab quixye re li Jesús yal re xyalbal rix: -At tzolonel: ¿C'a'ru us tinbânu re nak tincuêchani li junelic yu'am? chan.


Υπερ του Χριστου λοιπον ειμεθα πρεσβεις, ως εαν σας παρεκαλει ο Θεος δι' ημων δεομεθα λοιπον υπερ του Χριστου, διαλλαγητε προς τον Θεον 	 Jo'can ut nak lâo taklanbilo sa' xc'aba' li Jesucristo. Li Dios naxto'oni lix tz'ûmal ke re nak tââtinak êriq'uin. Sa' xc'aba' li Jesucristo nakatz'âma chêru nak chec'amak êrib sa' usilal riq'uin li Dios.Li Jesucristo mâ jun sut quimâcob. Abanan li Dios quixq'ue li kamâc sa' xbên li Cristo re nak sa' xc'aba' a'an, lâo takatau lix tîquilal kach'ôl li naxq'ue li Dios.


και εζησεν ο Σημ, αφου εγεννησε τον Αρφαξαδ, πεντακοσια ετη, και εγεννησεν υιους και θυγατερας. 	 Ut toj queßcuan chic ralal ut xrabin. Chirix lix yoßlajic laj Arfaxad, laj Sem quicuan ôb ciento chihab chic.


Και ελαλησεν ο βασιλευς προς τον Γιεζει, τον υπηρετην του ανθρωπου του Θεου, λεγων, Διηγηθητι μοι, παρακαλω, παντα τα μεγαλεια τα οποια εκαμεν ο Ελισσαιε. 	 Li rey yô chi âtinac riqßuin laj Giezi, lix môs li profeta Eliseo. Li rey quixye re laj Giezi nak tixserakßi re chixjunil li sachba chßôlej ut li milagros li quixbânu li profeta.


Ιδου, ηλθον τα απ' αρχης και εγω αναγγελλω νεα πραγματα πριν εκφυωσι, λαλω περι αυτων εις εσας. 	 Li cßaßru quinye chak junxil qui-uxman. Anakcuan tinye êre cßaßru tâuxmânk. Tinye êre nak toj mâjiß nacßulman, chan li Kâcuaß.


Και εφυγεν απο της θυγατρος Σιων πασα η δοξα αυτης οι αρχοντες αυτης εγειναν ως ελαφοι μη ευρισκουσαι βοσκην, και εβαδιζον χωρις δυναμεως εμπροσθεν του διωκοντος. 	 Anakcuan xsach lix lokßal li tenamit Jerusalén. Eb li nequeßcßamoc be chiruheb chanchaneb chic li quej li incßaß nequeßxtau xcuaheb. Mâcßaß chic xmetzßêuheb nak yôqueb chi êlelic chiruheb li yôqueb chi chapoc reheb.


του Ιακωβ, του Ισαακ, του Αβρααμ, του Θαρα, του Ναχωρ, 	 Ut laj Judá, a'an li ralal laj Jacob. Ut laj Jacob, a'an li ralal laj Isaac. Ut laj Isaac, a'an li ralal laj Abraham. Ut laj Abraham, a'an li ralal laj Taré. Ut laj Taré, a'an li ralal laj Nacor.


Ηλθεν ο Υιος του ανθρωπου τρωγων και πινων, και λεγουσιν Ιδου, ανθρωπος φαγος και οινοποτης, φιλος τελωνων και αμαρτωλων. Και εδικαιωθη η σοφια απο των τεκνων αυτης. 	 Ut nak xinc'ulun lâin li C'ajolbej, nincua'ac ut nin-uc'ac, ut inc'a' ajcui' quine'xc'ul sa' xyâlal. Eb li tenamit neque'xye chicuix, "Li jun cuan arin, junes cua'ac ut junes uc'ac vino naxbânu. A'an ramîgueb laj mâc ut eb laj titz'ol toj", chanqueb. A'ut li na'leb li q'uebil xban li Dios, xakxo xcuanquil riq'uin li xbânu laj Juan ut li c'a'ru xinbânu lâin.


Και αν λεγωσι, Ζη ο Κυριος, ψευδως τωοντι ομνυουσι. 	 Cuanqueb li nequeßxbânu li juramento saß incßabaß lâin li yoßyôquil Dios. Abanan moco yâl ta li nequeßxye xban nak moco nequeßxbânu ta chi anchaleb xchßôl, chan li Dios.


Και απεκριθη ο Ιωσηφ προς τον Φαραω λεγων, Ουχι εγω ο Θεος θελει δωσει εις τον Φαραω σωτηριον αποκρισιν. 	 Ut laj José quixye re: —Lâin injunes incßaß naru tinye cßaßru xyâlal lâ matcß. Caßaj cuiß li Kâcuaß Dios nanaßoc re lix yâlal. Aßan tâtenkßânk cue xtaubal ru xyâlal lâ matcß, at faraón, re nak tâcßojlâk âchßôl, chan laj José.


Και επειτα εζητησαν βασιλεα, και εδωκεν εις αυτους ο Θεος τον Σαουλ, υιον του Κις, ανδρα εκ της φυλης Βενιαμιν, τεσσαρακοντα ετη 	 Chirix chic a'an que'xtz'âma xreyeb. Ut li Dios quixq'ue laj Saúl chok' xreyeb. A'an quitaklan sa' xbêneb chiru ca'c'âl chihab. Laj Saúl a'an ralal laj Cis xcomoneb li ralal xc'ajol laj Benjamín.


Οι δε Φαρισαιοι ακουσαντες ειπον Ουτος δεν εκβαλλει τα δαιμονια ειμη δια του Βεελζεβουλ, του αρχοντος των δαιμονιων. 	 Ut eb laj fariseo nak que'rabi a'an, que'xye: -Li cuînk a'in na-isin mâus aj musik'ej riq'uin xcuanquil laj Beelzebú, lix yucua'ileb li mâus aj musik'ej, chanqueb.


Ο ποιησας εμε εν τη κοιλια, δεν εποιησε και εκεινον; και δεν εμορφωσεν ημας ο αυτος εν τη μητρα; 	 ¿Ma mâcuaß ta biß li Dios quiyoßobtesin cue lâin? Ut, ¿ma mâcuaß ta biß li Dios quiyoßobtesin reheb aßan?


περι δε κρισεως, διοτι ο αρχων του κοσμου τουτου εκριθη. 	 Inc'a' neque'xtau ru c'a'ru li rakba âtin. Cui ta que'xtau ru, te'xnau raj nak ac tenebanbil li rakba âtin sa' xbên laj tza li nataklan sa' ruchich'och'.


Και ειπεν Ελεαζαρ ο ιερευς προς τους πολεμιστας τους ερχομενους εις τον πολεμον, Τουτο ειναι το προσταγμα του νομου, τον οποιον προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην 	 Ut laj Eleazar laj tij quixye reheb li soldado li queßcuulac chi pletic rochben: —Aßan aßin li naxye saß li chakßrab li quixqßue li Kâcuaß re laj Moisés.


και Σηλα, Ελεφ, και Ιεβους, ητις ειναι η Ιερουσαλημ, Γαβααθ, και Κιριαθ, πολεις δεκατεσσαρες, και αι κωμαι αυτων. Αυτη ειναι η κληρονομια των υιων Βενιαμιν κατα τας συγγενειας αυτων. 	 Zela, Elef, Jebús li nequeßxye ajcuiß Jerusalén re, Gabaa ut Quiriat. Câlaju chixjunileb li tenamit rochbeneb li cocß cßalebâl. Aßan aßin li naßajej li quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Benjamín, aß yal chanru xqßuial li junjûnk chßûtal.


δια να διακρινητε τα διαφεροντα, ωστε να ησθε ειλικρινεις και απροσκοποι μεχρι της ημερας του Χριστου, 	 Nintz'âma chiru li Dios nak textenk'a re nak junelic tênau c'a'ru li us ut c'a'ru li inc'a' us. Ut tîcak taxak lê ch'ôl re nak mâ ani tâcuech'înk êrix chalen nak tol-êlk cui'chic li Jesucristo.


και θελει φερει αυτην προς τον ιερεα και ο ιερευς θελει δραξει απ' αυτης οσον χωρει η χειρ αυτου, το μνημοσυνον αυτης, και θελει καυσει αυτο επι του θυσιαστηριου, κατα τας προσφορας τας δια πυρος γινομενας εις τον Κυριον ειναι προσφορα περι αμαρτιας. 	 Tixcßam riqßuin laj tij. Ut laj tij tixchap jun môchß li châbil cßaj ut tixcßat saß xbên li artal li naqßueheß cuiß li cßatbil mayej chiru li Kâcuaß. Aßan retalil nak chixjunil li cßaj kßaxtesinbil re li Dios. Li mayej aßin, aßan re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc.


και θελετε φυλαττει το σαββατον, διοτι ειναι αγιον εις εσας οστις βεβηλωση αυτο, θελει εξαπαντος θανατωθη διοτι πας οστις καμη εργασιαν εν αυτω, η ψυχη εκεινη θελει εξολοθρευθη εκ μεσου του λαου αυτης. 	 Che-oxlokßi li hilobâl cutan xban nak aßan li lokßlaj santil cutan chokß êre. Li ani tixmux ru li hilobâl cutan, aßan tâcamsîk. Li ani natrabajic chiru li hilobâl cutan tâisîk saß êyânk chi jun aj cua.


Και εαν τις συνουσιασθη μετα γυναικος, ητις ειναι δουλη ηρραβωνισμενη μετα ανδρος και δεν ειναι εξηγορασμενη, ουδε εδοθη εις αυτην η ελευθερια, θελουσι μαστιγωθη δεν θελουσι φονευθη, διοτι αυτη δεν ητο ελευθερα. 	 Cui junak cuînk tâcuânk riqßuin jun li môs ixk li ac tzßâmanbil xban jalan chic cuînk, abanan toj mâjiß tojbil li rachßabanquil, tento nak teßqßuehekß chixtojbal rix lix mâqueb. Abanan incßaß teßcamsîk xban nak li ixk lokßbil môs.


Και εγεινε λογος Κυριου προς εμε, λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac cuiqßuin ut quixye cue:


Εξευρετε οτι ο αδελφος Τιμοθεος απελυθη της φυλακης, μετα του οποιου, εαν ελθη ταχυτερα, θελω σας ιδει. 	 Nacuaj ajcui' xyebal êre nak li hermano Timoteo ac x-el sa' tz'alam. Cui nachal chi junpât arin, cuochbenak nak toxic chêrilbal.


Οι οφθαλμοι σου θελουσι κυτταξει αλλοτριας γυναικας, και η καρδια σου θελει λαλησει αισχρα 	 Nak ac xerucß li vino, texqßue chi rilbal cßaßak re ru incßaß us ut tex-oc chi âtinac yibru aj âtin xban nak incßaß chic jultic êre.


διοτι Κυριος ο Θεος σου θελει σε ευλογησει, καθως υπεσχεθη εις σε και θελεις δανειζει εις πολλα εθνη, συ ομως δεν θελεις δανειζεσθαι και θελεις βασιλευει επι πολλα εθνη, επι σε ομως δεν θελουσι βασιλευσει. 	 Li Kâcuaß lê Dios texrosobtesi joß quixyechißi êre. Ut tâcuânk nabal lê tumin re têqßue chi toß reheb nabal li xnînkal ru tenamit. Abanan lâex mâ bar têpatzß êtumin chi toß. Lâex nimak lê cuanquil saß xbêneb nabal li tenamit. Abanan mâ ani tâcuânk xcuanquil saß êbên lâex.


Δια τι εφρυαξαν τα εθνη και οι λαοι εμελετησαν ματαια; 	 ¿Cßaßut nak yôqueb xjoskßileb li tenamit li incßaß nequeßxpâb li Dios? Ut, ¿cßaßut nak yôqueb xcßoxlanquil xbânunquil li mâcßaß na-oc cuiß?


Και οτε ηλθεν εις το περαν εις την χωραν των Γεργεσηνων, υπηντησαν αυτον δυο δαιμονιζομενοι εξερχομενοι εκ των μνημειων, αγριοι καθ' υπερβολην, ωστε ουδεις ηδυνατο να περαση δια της οδου εκεινης. 	 Ut nak ac xk'axon li Jesús jun pac'al li palau sa' xch'och'eb laj Gadara, cuib li cuînk que'chal chixc'ulbal. Que'chal chak sa' li na'ajej bar neque'muke' cui' li camenak. Cuan mâus aj musik'ej riq'uineb. K'axal xiu xiu rilbaleb ut mâ ani naru nanume' sa' li be a'an.


ομως δια της οσμης του υδατος θελει αναβλαστησει και θελει εκβαλει κλαδους ως νεοφυτον. 	 abanan nak tixqßue li hab saß xbên târaxokß cuißchic ru. Chanchanak chic jun tôn li acuîmk toj x-auman.


Αν ομως ζηση μιαν ημεραν η δυο, δεν θελει τιμωρηθη διοτι ειναι αργυριον αυτου. 	 Abanan cui toj yoßyôk jun malaj cuib cutan chic li môs, li patrón incßaß tâqßuehekß chixtojbal lix mâc xban nak xmôs ajcuiß li quixsacß.


Και απεκριθη ο ανθρωπος ο Λευιτης, ο ανηρ της φονευθεισης γυναικος, και ειπεν, Ηλθον εις Γαβαα, ητις ειναι του Βενιαμιν, εγω και η παλλακη μου, δια να διανυκτερευσωμεν 	 Ut li cuînk laj levita li quicamsîc rixakil quixye reheb: —Lâin cuochben li cuixakil xo-oc chi cuârc saß li tenamit Gabaa li cuan saß xnaßajeb li ralal xcßajol laj Benjamín.


Και καθ' ον καιρον απεθνησκεν, αι γυναικες αι παρισταμεναι ειπον προς αυτην, Μη φοβου διοτι εγεννησας υιον. Εκεινη ομως δεν απεκριθη ουδε εβαλεν αυτο εις την καρδιαν αυτης. 	 Eb li ixk li yôqueb chi iloc re queßxqßue retal nak câmc re li naßbej ut queßxye re: —Matxucuac. Xyoßla jun âcßulaßal têlom, chanqueb. Abanan li naßbej incßaß quichakßoc. Quixsach xnaßleb.


Την οδον της ειρηνης δεν γνωριζουσι και δεν ειναι κρισις εις τα βηματα αυτων αυτοι εις εαυτους διεστρεψαν τας οδους αυτων πας ο περιπατων εν αυταις δεν γνωριζει ειρηνην. 	 Incßaß nequenau chanru li cuânc saß tuktûquil usilal chi moco nequebânu li tîquilal. Junelic nequebânu li incßaß us ut eb li nequeßtâken êre incßaß teßcuânk saß tuktûquil usilal.


Μακαριοι οι πραττοντες τας εντολας αυτου, δια να εχωσιν εξουσιαν επι το δενδρον της ζωης και να εισελθωσι δια των πυλωνων εις την πολιν. 	 Us xak reheb li cuybil sachbil xmâqueb xban li Dios, xban nak eb a'an târûk te'xtzaca li ru li che' li retalil li junelic yu'am. Ut te'oc ajcui' sa' li oquebâl re li tenamit.


Τοτε ηριθμησε τους θεραποντας των αρχοντων των επαρχιων και ησαν διακοσιοι τριακοντα δυο και μετ' αυτους, ηριθμησεν απαντα τον λαον, παντας τους υιους Ισραηλ, επτα χιλιαδας. 	 Joßcan nak li rey Acab quixtakla xbokbaleb li soldado li toj sâjeb li nequeßtenkßan saß li junjûnk chi naßajej. Cuanqueb cuib ciento riqßuin cablaju xcaßcßâl chi cuînk. Ut chirix aßan quixtakla xchßutubanquileb chixjunileb li soldado. Cuanqueb cuukub mil chi cuînk.


Διοτι με την ελπιδα εσωθημεν ελπις δε ητις βλεπεται δεν ειναι ελπις διοτι εκεινο, το οποιον βλεπει τις, δια τι και ελπιζει; 	 Xban nak nocopâban, colbilo. Aban cuan ajcui' li mâtan toj mâji' nakac'ul ut a'an li toj yôco chiroybeninquil. Cui ta ac xkac'ul chixjunil, inc'a' raj chic yôco chi oybenînc.


και ελυτρωσα υμας εκ χειρος των Αιγυπτιων και εκ χειρος παντων των καταθλιβοντων υμας, και εξεδιωξα αυτους απ' εμπροσθεν υμων και εδωκα εις εσας την γην αυτων 	 Lâin quexincol chiruheb laj Egipto ut quexincol ajcuiß chiruheb li queßrahobtesin êre. Lâin quin-isin reheb saß li naßajej li cuanquex cuiß ut quinqßue êre lix naßajeb.


Οι κομβοι αυτων και οι κλαδοι αυτων ησαν εν σωμα μετ' αυτης το ολον αυτης εν σφυρηλατον εκ χρυσιου καθαρου. 	 Chixjunil li candelero rochben lix sahob ru, junaj ru nak queßxyîb riqßuin tzßakal oro tenbil riqßuin martillo.


εις δε το περαν του Ιορδανου πλησιον της Ιεριχω, προς ανατολας του Ιορδανου, εδωκαν, εκ της φυλης Ρουβην την Βοσορ εν τη ερημω και τα περιχωρα αυτης, και την Ιασα και τα περιχωρα αυτης, 	 Eb li ralal xcßajol laj Rubén queßxqßue li naßajej li cuan jun pacßal li nimaß Jordán, li cuan chiru li tenamit Jericó saß li oriente riqßuin li nimaß Jordán. Queßxqßue Beser li cuan saß li chaki chßochß rochben lix cocß cßalebâl ut Jaza rochben lix cocß cßalebâl,


Εκ του μεριδιου των υιων Ιουδα εδοθη η κληρονομια των υιων Συμεων, διοτι το μεριδιον των υιων Ιουδα ητο παραπολυ μεγαλον δι' αυτους οθεν οι υιοι Συμεων ελαβον την κληρονομιαν αυτων εντος της κληρονομιας εκεινων. 	 Li ralal xcßajol laj Simeón queßqßueheß xnaßajeb saß xyânk lix naßajeb li ralal xcßajol laj Judá xban nak kßaxal cuißchic nabal lix chßochßeb. Joßcan nak queßqßueheß xnaßajeb saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Judá.


και ο Ιησους περιεπατει εν τω ιερω εν τη στοα του Σολομωντος. 	 Ut li Jesús yô chi bêc sa' li templo bar cuan cui' li oquebâl Salomón xc'aba'.


Ο δε αλλος χορος των αινουντων επορευετο εις το απεναντι, και εγω κατοπιν αυτων, και το ημισυ του λαου επι του τειχους, επανωθεν του πυργου των φουρνων και εως του τειχους του πλατεος. 	 Ut eb laj bichanel jun chßûtal chic yôqueb chi xic saß xbên li tzßac saß li tzße. Ut lâin yôquin chi xic chirixeb cuochbeneb li yijach chic li tenamit. Co-el cuan cuiß li torre li cuan nachß riqßuineb li horno ut côo cuan cuiß li tzßac li nim ru.


Και ο Παντοδυναμος θελει εισθαι ο υπερασπιστης σου, και θελεις εχει πληθος αργυριου. 	 Aß chic li nimajcual Dios tâcolok âcue. Aßanak chic li kßaxal lokß châcuu. Aßanak chic rêkaj lâ oro ut lâ plata.


Και οι στρατοπεδευοντες πλησιον αυτου θελουσιν εισθαι η φυλη Ισσαχαρ και ο αρχων των υιων Ισσαχαρ θελει εισθαι Ναθαναηλ ο υιος του Σουαρ 	 Ut chixcßatk lix muhebâleb li ralal xcßajol laj Judá teßxyîb lix muhebâleb li ralal xcßajol laj Isacar. Ut laj Natanael li ralal laj Zuar, aßan li tâcßamok be chiruheb.


Ειπε δε προς την γυναικα Η πιστις σου σε εσωσεν υπαγε εις ειρηνην. 	 Ut li Jesús quixye cui'chic re li ixk: -Xban nak cuan âpâbâl, xatcole'. Jo'can nak ayu chi sa sa' âch'ôl, chan re.


Διοτι δυνασθε ο εις μετα τον αλλον να προφητευητε παντες, δια να μανθανωσι παντες και παντες να παρηγορωνται 	 Chêjunjûnkalex târûk têye li c'a'ru xc'ute' chêru xban li Dios re nak chixjunileb laj pâbanel te'xtzol rib ut tâcacuûk xch'ôleb sa' lix pâbâleb.


Επτα ημερας θελεις ετοιμαζει καθ' εκαστην τραγον δια προσφοραν περι αμαρτιας και θελουσιν ετοιμαζει μοσχον βοος και κριον εκ του ποιμνιου, αμωμους. 	 Rajlal cutan tâqßue jun li chibât têlom re xtzßâmanquil xcuybal li mâc ut tâqßue ajcuiß jun li toro ut jun li têlom carner li mâcßaß rêqßueb. Tâbânu chi joßcan chiru cuukub cutan.


απο δε του καρπου του δενδρου, το οποιον ειναι εν μεσω του παραδεισου, ειπεν ο Θεος, Μη φαγητε απ' αυτου, μηδε εγγισητε αυτον, δια να μη αποθανητε. 	 Caßaj cuiß li ru li cheß li cuan saß xyi incßaß naru nakalou. Li Dios quixye ke nak incßaß naru nakalou li ru aßan chi moco takachßeß. “Cui têlou ru li cheß aßan, texcâmk”, chan ke.


Διοτι πρωτον μεν οταν συνερχησθε εις την εκκλησιαν, ακουω οτι υπαρχουσι σχισματα μεταξυ σας, και μερος τι πιστευω 	 Li xbên tinye êre, a'an a'in: xcuabi resil nak inc'a' junaj lê ch'ôl ut junes xcuech'inquil êrib nequebânu nak nequech'utub êrib chi lok'onînc re xjulticanquil lix camic li Jesucristo. Ut lâin ninc'oxla nak mâre yâl ajcui' li c'a'ru xcuabi.


Μη εμπιστευεσθε εις φιλον, μη θαρρειτε εις οικειον φυλαττε τας θυρας του στοματος σου απο της συγκαθευδουσης εν τω κολπω σου 	 Mâ ani aj iqßuin têcßojob êchßôl chi moco riqßuin lê ramîg, chi moco riqßuin li nataklan saß xbêneb li tenamit, chi moco riqßuin lê rixakil. Cheqßuehak retal li cßaßru têye.


Και ο οικος Ισραηλ θελει χονει αυτους επτα μηνας, δια να καθαρισωσι την γην. 	 Eb laj Israel yôkeb chixmukbal li camenak chiru cuukub po re teßxsabesi li naßajej.


Ζανωα, Οδολλαμ και τοις χωριοις αυτων, Λαχεις και τοις αγροις αυτης, Αζηκα και ταις κωμαις αυτης. Και κατωκησαν απο Βηρ-σαβεε εως της φαραγγος Εννομ. 	 Ut cuanqueb ajcuiß li queßcôeb chi cuânc saß eb li tenamit Zanoa ut Adulam. Ut cuanqueb li queßcôeb saß li cßalebâl. Ut cuanqueb ajcuiß li queßcôeb Laquis ut Azeca. Ut cuanqueb ajcuiß li queßcôeb saß li cßalebâl. Queßcôeb laj Israel chi cuânc saß li tenamit Beerseba nacuulac toj saß li ru takßa re Hinom.


Ο δε ιερευς ειπε προς αυτους, Υπαγετε εν ειρηνη αρεστη εις τον Κυριον ειναι η οδος σας, την οποιαν υπαγετε. 	 Laj tij quichakßoc ut quixye reheb: —Naru nequexxic chi mâcßaß êcßaßux. Li Kâcuaß tâtenkßânk êre saß lê viaje yalak bar texxic, chan.


Κατα την προσταγην του Κυριου εστρατοπεδευον και κατα την προσταγην του Κυριου εσηκονοντο εφυλαττον τας φυλακας του Κυριου, καθως προσεταξεν ο Κυριος δια χειρος του Μωυσεως. 	 Nak naxye li Kâcuaß nak teßxic, eb laj Israel nequeßxic. Ut nak naxye nak teßcanâk, nequeßcana. Queßxbânu chi tzßakal joß quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß.


Και εφυλαξαν τον λογον εν εαυτοις, συζητουντες προς αλληλους τι ειναι το να αναστηθη εκ νεκρων. 	 Eb a'an mâ ani aj e que'xye, ca'aj cui' chi ribileb rib que'âtinac. Que'xye: -¿C'a'ru xyâlal a'an nak li Jesús quixye nak tâcuaclîk cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak?-


Διοτι συ, Θεε, εισηκουσας των ευχων μου εδωκας μοι την κληρονομιαν των φοβουμενων το ονομα σου. 	 At inDios, lâat xacuabi ut nacanau li cßaßru xinyechißi âcue. Xaqßue ajcuiß cue lâin li cßaßru nacaqßue reheb li nequeßqßuehoc âlokßal.


δια να καμω να αντηχηση φωνη αινεσεως, και δια να διηγηθω παντα τα θαυμασια σου. 	 Ninbichan re xbantioxinquil châcuu ut ninye resil li châbilal nacabânu.


ημεις δε ηλπιζομεν οτι αυτος ειναι ο μελλων να λυτρωση τον Ισραηλ αλλα και προς τουτοις πασι τριτη ημερα ειναι σημερον αυτη, αφου εγειναν ταυτα. 	 A'an raj li tâcolok re li katenamit Israel sa' kach'ôl. Abanan anakcuan ac oxib cutan xc'ulbal a'an.


Και οτε ηλθεν η ωρα, εκαθησεν εις την τραπεζαν, και οι δωδεκα αποστολοι μετ' αυτου. 	 Nak quicuulac x-ôril, li Jesús quic'ojla sa' li mêx rochbeneb lix tzolom.


Ο δε Αωδ εξεφυγεν, εν οσω εκεινοι εβραδυνον και επερασε τα γλυπτα και διεσωθη εις Σεειρωθα. 	 Nak eb li môs toj yôqueb chi oybenînc, laj Aod quiêlelic, ut cô chi najt. Quinumeß cuißchic cuanqueb cuiß li jalam ûch ut aran quixcol rib saß li naßajej Seirat.


Και οτε ειδον οι ανδρες της Αζωτου οτι εγεινεν ουτως, ειπον, Η κιβωτος του Θεου του Ισραηλ δεν θελει κατοικει μεθ' ημων διοτι η χειρ αυτου εσκληρυνθη εφ' ημας και επι τον Δαγων τον θεον ημων. 	 Ut eb li cuanqueb saß li tenamit Asdod queßxye: —Incßaß naru tâcanâk arin lix Lokßlaj Câx lix Dioseb laj Israel. Kßaxal cau li raylal xqßue saß kabên lix Dioseb aßan ut saß xbên ajcuiß laj Dagón li kadios, chanqueb.


εχουσαι την καταδικην, διοτι ηθετησαν την πρωτην πιστιν 	 Ut mâre anchal che'cuech'îk rix xban nak inc'a' chic te'c'anjelak chiru li Cristo jo' que'xyechi'i xbânunquil.


Και σηκωθεντες απο Ωβωθ εστρατοπεδευσαν εις Ιιε-αβαριμ, εν τη ερημω τη κατα προσωπον του Μωαβ, προς ανατολας ηλιου. 	 Nak queßel Obot queßcôeb Ije-abarim, li cuan saß li este saß li chaki chßochß saß xcaßyabâl lix naßajeb laj Moab.


Οι εμποροι μεταξυ των εθνων θελουσι συριξει επι σε φρικη θελεις εισθαι και δεν θελεις υπαρξει εως αιωνος. 	 Eb laj yaconel li cuânkeb saß li xnînkal ru tenamit teßsachk xchßôl ut teßxucuak chirilbal li cßaßru xeßxcßul. Tâsachekß êru ut incßaß chic texcuânk.—


Αλλ' ο Κυριος εθυμωθη εναντιον μου εξ αιτιας σας και δεν μου εισηκουσε και ειπε Κυριος προς εμε, Αρκει εις σε μη λαλησης προς εμε πλεον περι τουτου 	 Abanan êmâc lâex nak quijoskßoß li Kâcuaß cuiqßuin ut incßaß quirabi li cßaßru quintzßâma chiru. Quixye cue, “Tzßakal li xaye. Mat-âtinac chic chirix aßan.


Και εστεγασε τον οικον τον μεγαν με ξυλα πευκινα, τα οποια και εσκεπασε με χρυσον καθαρον, και ενεγλυψεν επ' αυτον φοινικας και αλυσεις. 	 Saß li Santil Naßajej quixtzßap li tzßac chi saß riqßuin li cheß ciprés. Ut quixtzßap li ru riqßuin li tzßakal oro. Ut quixqßue xsahob ru retalil li cheß palmera ut li cadena.


Οι υιοι του Βενιαμιν, Βελα και Βεχερ και Ιεδιαηλ, τρεις. 	 Oxibeb li ralal laj Benjamín. Aßaneb aßin: laj Bela, laj Bequer ut laj Jediael.


Διοτι ο Ισραηλ δεν εγκατελειφθη ουδε ο Ιουδας παρα του Θεου αυτου, παρα του Κυριου των δυναμεων, αν και η γη αυτων ενεπλησθη ανομιας εναντιον του Αγιου του Ισραηλ. 	 Eb li ralal xcßajol laj Israel ut eb li ralal xcßajol laj Judá incßaß queßtzßektânâc chi junaj cua xban li Kâcuaß, li nimajcual Dios, usta numtajenak lix mâqueb chiru li Kâcuaß lix santil Dioseb.


Και ομοιως οι επι τα πετρωδη σπειρομενοι ειναι ουτοι, οιτινες οταν ακουσωσι τον λογον, ευθυς μετα χαρας δεχονται αυτον, 	 Ut li iyaj li quinak sa' li pec ru, a'an chanchaneb li neque'abin re li râtin li Dios ut sa' junpât neque'xpâb chi saheb sa' xch'ôl.


Και οι υιοι Ισραηλ εσηκωθησαν απο Βηρωθ-βενε-ιακαν εις Μοσερα. Εκει απεθανεν ο Ααρων και εκει εταφη και ιερατευσεν Ελεαζαρ ο υιος αυτου αντ' αυτου. 	 Chirix aßan eb li ralal xcßajol laj Israel queßel Beerot-bene-jaacán ut queßcôeb saß li naßajej Mosera. Ut laj Aarón quicam ut quimukeß Mosera. Ut laj Eleazar qui-oc chokß aj tij chokß rûchil laj Aarón lix yucuaß.


Εαν δε δι' εχθραν ωθηση αυτον η παραμονευσας ριψη τι επ' αυτον και αποθανη, 	 Cui junak xicß naril li ras rîtzßin ut naxtßan, malaj ut naxsacß riqßuin cßaßak re ru,


Και ειπε προς αυτους Εις τι λοιπον εβαπτισθητε; Οι δε ειπον Εις το βαπτισμα του Ιωαννου. 	 Ut laj Pablo quixye reheb: -¿Chanru nak quicubsîc êha'? Eb a'an que'xye: -Li cubi ha' li xkac'ul, a'an li quixbânu laj Juan, chanqueb.


και οτι απο βρεφους γνωριζεις τα ιερα γραμματα, τα δυναμενα να σε σοφισωσιν εις σωτηριαν δια της πιστεως της εν Χριστω Ιησου. 	 Chalen chak toj sa' âca'ch'inal ac nacanau xsa' li Santil Hu. Nacanau nak a'an li nac'utuc lix yâlal chiku nak li colba-ib natauman riq'uin xpâbanquil li Jesucristo.


Πορευθεντες δε οι μαθηται και ποιησαντες καθως προσεταξεν αυτους ο Ιησους, 	 Ut côeb lix tzolom ut que'xbânu jo' que'yehe' reheb xban li Jesús.


το μηκος του ενος παραπετασματος τριακοντα πηχων, και το πλατος του ενος παραπετασματος τεσσαρων πηχων του αυτου μετρου θελουσιν εισθαι τα ενδεκα παραπετασματα. 	 Li junlaju chi tßicr aßin li têyîb, juntakßêt xnînkal têqßue. Oxlaju metro riqßuin media xnînkal rok li junjûnk ut cuib metro li xnînkal ru li junjûnk.


Και οτε ηλθεν εις τον λακκον, εφωνησε μετα φωνης κλαυθμηρας προς τον Δανιηλ και ελαλησεν ο βασιλευς και ειπε προς τον Δανιηλ, Δανιηλ, δουλε του Θεου του ζωντος, ο Θεος σου, τον οποιον συ λατρευεις ακαταπαυστως, ηδυνηθη να σε ελευθερωση εκ των λεοντων; 	 Nak yô chi nachßoc aran, chi ra saß xchßôl, li rey quixbok laj Daniel ut quixye re: —At Daniel, lâat aj cßanjel chiru li yoßyôquil Dios. ¿Ma xatxcol lâ Dios li junelic nacacßanjela ru? ¿Ma xatxcol chiruheb li cakcoj? chan re.


Τοτε ο αρχιοινοχοος ελαλησε προς τον Φαραω λεγων, την αμαρτιαν μου ενθυμουμαι σημερον 	 Tojoßnak li cuînk li nataklan reheb laj qßuehol rucßa quixye re laj faraón: —Anakcuan xjulticoß cue chanru nak quinpaltoc châcuu.


Και προς τον αγγελον της εν Περγαμω εκκλησιας γραψον Ταυτα λεγει ο εχων την ρομφαιαν την διστομον, την οξειαν 	 Ut quixye cui'chic cue: -Tz'îban riq'uin lix takl li Dios li na-iloc reheb laj pâbanel li cuanqueb Pérgamo ut tâye re: Li cuan xch'îch' ca' pac'al xk'esnal naxye êre chi jo'ca'in:


Και ειπεν ο βασιλευς, Ποια τιμη και αξιοπρεπεια εγεινεν εις τον Μαροδοχαιον δια τουτο; Και ειπον οι δουλοι του βασιλεως οι υπηρετουντες αυτον, Δεν εγεινεν ουδεν εις αυτον. 	 Li rey quixpatzß reheb li yôqueb chi cßanjelac chiru: —¿Cßaßru xkaqßue re laj Mardoqueo? ¿Ma xkaqßue xkßajcâmunquil li usilal xbânu cue? chan. Eb li nequeßcßanjelac chiru queßxye: —Mâcßaß quiqßueheß re, chanqueb.


Και επραττεν ο Ιωας το ευθες ενωπιον Κυριου, πασας τας ημερας Ιωδαε του ιερεως. 	 Laj Joás quixbânu li us chiru li Kâcuaß joß najtil yoßyo laj Joiada laj tij.


Εαν τις αθετηση τον νομον του Μωυσεως, επι δυο η τριων μαρτυρων αποθνησκει χωρις ελεος 	 Junxil inc'a' qui-ile' xtok'obâl ru li ani quik'etoc re xchak'rab laj Moisés. Cui cuan cuib malaj oxib li que'xye nak yâl nak xk'et li chak'rab, quirake' âtin sa' xbên ut que'xcamsi.


Και οτε ηλθον εις το μεσον της πολεως, Ισμαηλ ο υιος του Νεθανιου εσφαξεν αυτους και ερριψεν εις το μεσον του λακκου, αυτος και οι ανδρες οι μετ' αυτου. 	 Nak queßoc saß li tenamit, laj Ismael li ralal laj Netanías ut eb li cuînk li cuanqueb rochben queßxcamsiheb li cuînk ut queßxcuteb saß lix julel haß cuan aran.


Ειπε λοιπον προς αυτους ο Ιησους Ετι ολιγον καιρον το φως ειναι μεθ' υμων περιπατειτε ενοσω εχετε το φως, δια να μη σας καταφθαση το σκοτος και οστις περιπατει εν τω σκοτει δεν εξευρει που υπαγει. 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Lâin li cutan saken. Xinchal chixch'olobanquil lix yâlal chêru. Toj tincuânk chic ca'ch'inak sa' êyânk. Jo'can nak q'uehomak êch'ôl chinpâbanquil nak toj cuanquin sa' êyânk re nak inc'a' texcuânk sa' xk'ojyînal ru li mâc. Li ani nacuan sa' xk'ojyînal ru li mâc inc'a' naxnau bar yô chi xic.


Πλην με πλημμυραν κατακλυζουσαν θελει καμει συντελειαν του τοπου αυτης, και σκοτος θελει καταδιωξει τους εχθρους αυτου. 	 Nak târakok âtin saß xbêneb li xicß nequeßiloc re, chanchan nak tânumekß li butßi haß saß xbêneb nak tixsacheb ru. Chanchan tixtaklaheb saß li kßojyîn nak tixqßue li raylal saß xbêneb ut aran teßosokß.


Επι σε επεστηριχθην εκ της κοιλιας συ εισαι σκεπη μου εκ των σπλαγχνων της μητρος μου εις σε θελει εισθαι παντοτε ο υμνος μου. 	 Ac lâat ajcuiß nacat-iloc cue nak toj mâjiß ninyoßla. Lâat xattenkßan cue chi yoßlâc. Joßcan nak junelic tinqßue âlokßal.


Και ιδου, ειναι εσχατοι, οιτινες θελουσιν εισθαι πρωτοι, και ειναι πρωτοι, οιτινες θελουσιν εισθαι εσχατοι. 	 Cuanqueb li inc'a' q'uebileb xlok'al arin sa' ruchich'och' te'q'uehek' xlok'al riq'uin li Dios. Ut cuanqueb ajcui' li q'uebileb xlok'al arin sa' ruchich'och'. Eb a'an inc'a' te'xc'ul xlok'al riq'uin li Dios, chan li Jesús.


Διοτι ουτω λεγει προς εμε Κυριος ο Θεος του Ισραηλ, Λαβε το ποτηριον τουτο του οινου του θυμου μου εκ της χειρος μου και ποτισον εξ αυτου παντα τα εθνη, προς τα οποια εγω σε αποστελλω 	 Joßcaßin quixye cue li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel: —Chap li secß li tinqßue âcue li nujenak riqßuin vino retalil lin joskßil ut tâqßue chiruqßueb chixjunileb li xnînkal ru tenamit li tatintakla cuiß.


Διοτι ιδου, καθως ηλθεν η φωνη του ασπασμου σου εις τα ωτα μου, εσκιρτησεν εν αγαλλιασει το βρεφος εν τη κοιλια μου. 	 Nak xcuabi lix sahil inch'ôl xaq'ue, xcuec'a nak lin c'ula'al x-ec'an chak xban xsahil xch'ôl.


Και ταυτα ειναι τα μετρα του θυσιαστηριου εις πηχας η πηχη ειναι μια πηχη κοινη και παλαμη το μεν κοιλωμα αυτου θελει εισθαι μια πηχη και το πλατος μια πηχη, το δε γεισωμα αυτου εις τα χειλη αυτου κυκλω μια σπιθαμη και τουτο θελει εισθαι το ανωτερον μερος του θυσιαστηριου. 	 Li bisleb li quixbis cuiß li templo, aßan ajcuiß li quixbis cuiß li artal. Aßan aßin lix bisbal li artal. Chixjun sutam li artal cuan jun li rok haß media metro xchamal ut media metro ru. Ut chire li rok haß cuan lix rambal ôb xcaßcßâl centímetros xteram.


Και επασχε τοσον ο Αμνων, ωστε ηρρωστησε δια την αδελφην αυτου Θαμαρ διοτι ητο παρθενος, και εφαινετο εις τον Αμνων δυσκολωτατον να πραξη τι εις αυτην. 	 Cßajoß nak quixra ru lix Tamar toj retal quiyajer xban xcßoxlanquil ut incßaß naru târil ru. Xban nak lix Tamar mâjiß cuanjenak riqßuin cuînk, laj Amnón quixcßoxla nak mâcßaß târûk tixbânu re.


θελετε ειπει, Ανδρες κτηνοτροφοι ειμεθα οι δουλοι σου εκ νεοτητος ημων εως του νυν και ημεις και οι πατερες ημων δια να κατοικησητε εν τη γη Γεσεν διοτι ειναι βδελυγμα εις τους Αιγυπτιους πας ποιμην προβατων. 	 lâex texchakßok ut têye re, “Chalen chak saß kacaßchßinal, lâo aj ilol quetômk. Aßan ajcuiß li cßanjel li queßxbânu chak eb li kaxeßtônil yucuaß.” Joßcaßin têye re laj faraón re nak aßan tixye êre nak texcanâk saß li naßajej Gosén. Kßaxal us raj texcanâk arin Gosén xban nak eb laj Egipto xicß nequeßrileb li nequeßqßuiresin quetômk, chan laj José reheb li ras.


Και με επεστρεψεν εις την θυραν του οικου και ιδου, υδατα εξερχομενα κατωθεν απο του κατωφλιου του οικου προς ανατολας διοτι το μετωπον του οικου ητο προς ανατολας, και τα υδατα κατεβαινον κατωθεν απο του δεξιου πλαγιου του οικου, κατα το νοτιον του θυσιαστηριου. 	 Li cuînk quinixcßam cuißchic saß li oquebâl re li templo. Ut quicuil nak rubel li oquebâl yô chak chi êlc li haß ut yô chi xic saß li este bar na-iloc cuiß li templo. Li haß yô chi êlc rubel li templo saß li sur ut yô chi numecß chixcßatk li artal.


Αλλ' οτε εγω ειδον οτι δεν ορθοποδουσι προς την αληθειαν του ευαγγελιου, ειπον προς τον Πετρον εμπροσθεν παντων Εαν συ Ιουδαιος ων ζης εθνικως και ουχι Ιουδαικως, δια τι αναγκαζεις τους εθνικους να ιουδαιζωσιν; 	 Nak quinq'ue retal nak inc'a' yôqueb chixbânunquil jo' naraj li evangelio, chiruheb chixjunileb laj pâbanel quinye re laj Pedro: Yâl nak lâat aj judío chalen chak sa' lâ yo'lajic, abanan ac junxil xacanab xbânunquil li c'aynakeb chixbânunquil laj judío. ¿C'a'ut nak nacamineb ru li mâcua'eb laj judío chixbânunquil jo' neque'xbânu laj judío? chanquin re.


Και εθυμωθη εναντιον μου ο Κυριος εξ αιτιας σας και ωμοσε να μη διαβω τον Ιορδανην και να μη εισελθω εις εκεινην την γην την αγαθην, την οποιαν Κυριος ο Θεος σου διδει εις σε κληρονομιαν 	 Li Kâcuaß Dios quijoskßoß cuiqßuin êmâc lâex ut quixye nak relic chi yâl incßaß naru tinnumekß lâin jun pacßal li nimaß Jordán re tin-oc saß li châbil naßajej li yô chixqßuebal êre re têrêchani.


αφου Ιεχονιας ο βασιλευς και η βασιλισσα και οι ευνουχοι, οι αρχοντες του Ιουδα και της Ιερουσαλημ και οι ξυλουργοι και οι χαλκεις εξηλθον απο Ιερουσαλημ, 	 Quixtzßîba li hu aßan nak ac queßchapeß ut queßcßameß Babilonia li rey Jeconías ut lix naß, ut eb li nequeßcßanjelac saß li palacio, joß eb ajcuiß li cuanqueb xcuanquil aran Jerusalén ut Judá, rochbeneb laj pechß ut laj tßenol chßîchß li nequeßxnau trabajic chi us.


το δε στρατευμα αυτου και οι απαριθμηθεντες αυτων ησαν εξηκοντα δυο χιλιαδες και επτακοσιοι. 	 Cuib xcâcßâl mil riqßuin cuukub ciento li soldado li teßcanâk rubel xtakl laj Amisadai.


Αλλα τι εξηλθετε να ιδητε; ανθρωπον ενδεδυμενον μαλακα ιματια; ιδου, οι τα μαλακα φορουντες εν τοις οικοις των βασιλεων ευρισκονται. 	 ¿C'a' put ru coxêril chak? ¿Ma junak cuînk châbil xtikibanquil coxêril chak? A' li châbileb rak' sa' rochocheb li rey cuanqueb.


Οι μεν λογοι του Ιωναδαβ, υιου του Ρηχαβ, οστις προσεταξεν εις τους υιους αυτου να μη πινωσιν οινον, εξετελεσθησαν και εως της ημερας ταυτης δεν πινουσι, διοτι υπακουουσιν εις την προσταγην του πατρος αυτων εγω δε ελαλησα προς εσας, εγειρομενος πρωι και λαλων, πλην δεν μου ηκουσατε. 	 Laj Jonadab li ralal laj Recab quixye reheb li ralal xcßajol nak incßaß teßrucß li vino ut queßxbânu joß quixye. Toj chalen anakcuan incßaß nequeßrucß li vino xban nak nequeßxbânu li cßaßru quixye lix xeßtônil yucuaßeb. Abanan lâin nabal sut yôquin chixyebal êre cßaßru têbânu ut incßaß nequex-abin chicuu.


Και θελω τιμωρησει τον Βηλ εν Βαβυλωνι και εκβαλει εκ του στοματος αυτου οσα κατεπιε και τα εθνη δεν θελουσι συναχθη πλεον προς αυτον, και αυτο το τειχος της Βαβυλωνος θελει πεσει. 	 Lâin tinqßue chixtojbal lix mâc laj Bel lix dioseb laj Babilonia. Lâin tinmakß chiru li cßaßru quilajeßxcanab saß lix templo. Eb li xnînkal ru tenamit incßaß chic teßxic riqßuin. Ut li tzßac li sutsu cuiß li tenamit tâtßanekß.


Και απηγγελθη προς τον Σολομωντα, οτι ο Σιμει υπηγεν απο Ιερουσαλημ εις Γαθ και επεστρεψε. 	 Li rey Salomón quirabi resil nak laj Simei qui-el Jerusalén ut cô Gat ut ac xsukßi chak cuißchic.


Και επαταξεν ο Κυριος τον Βενιαμιν εμπροσθεν του Ισραηλ. και εξωλοθρευσαν οι υιοι Ισραηλ κατ' εκεινην την ημεραν εκ των Βενιαμιτων εικοσιπεντε χιλιαδας και εκατον ανδρας παντες ουτοι εσυρον ρομφαιαν. 	 Li Kâcuaß quixtenkßaheb li ralal xcßajol laj Israel chi numtâc saß xbêneb li ralal xcßajol laj Benjamín. Ôb xcaßcßâl mil riqßuin jun ciento lix soldado li ralal xcßajol laj Benjamín queßcamsîc saß li cutan aßan.


Ο αυτος νομος θελει εισθαι δια τον αυτοχθονα και δια τον ξενον τον παροικουντα μεταξυ σας. 	 Juntakßêtakeb chic li chakßrab chokß êre joß ajcuiß reheb li jalan xtenamiteb.


και παντας τους βασιλεις της Ζιμβρι και παντας τους βασιλεις της Ελαμ και παντας τους βασιλεις των Μηδων, 	 Ut teßcßuluk ajcuiß raylal chixjunileb li rey li cuanqueb Zimri ut eb li cuanqueb Elam ut eb li cuanqueb Media,


Και ειπεν ο Μωυσης, Ουτος ειναι ο λογος τον οποιον προσεταξε Κυριος να καμνητε και θελει εμφανισθη εις εσας η δοξα του Κυριου. 	 Ut laj Moisés quixye reheb: —Aßan aßin li xextakla cuiß li Kâcuaß. Chebânuhak re nak li Kâcuaß tixcßutbesi lix lokßal chêru, chan.


Λαλησατε προς πασαν την συναγωγην του Ισραηλ, λεγοντες, Την δεκατην τουτου του μηνος ας λαβωσιν εις εαυτους εκαστος εν αρνιον κατα τους οικους των πατριων αυτων, εν αρνιον δι' εκαστον οικον. 	 Tâye reheb chixjunileb laj Israel nak saß li lajêb xbe li po aßin li cuînk teßxsicß junjûnk li carner re li jûnk cabal.


οστις ητο πιστος εις τον καταστησαντα αυτον, καθως και ο Μωυσης εις ολον τον οικον αυτου. 	 Li Jesucristo quipâban chi tz'akal chiru li Dios li quixakaban chak re chi c'anjelac jo' xyucua'il aj tij. Ut laj Moisés quipâban ajcui' chiru li Dios nak quic'anjelac chi c'amoc be chiruheb laj Israel.


Και επεστρεψεν ο βασιλευς Ιωραμ δια να ιατρευθη εν Ιεζραελ απο των τραυματων, τα οποια οι Συριοι εκαμον εις αυτον εν Ραμα, οτε επολεμει εναντιον του Αζαηλ βασιλεως της Συριας. Οχοζιας δε ο υιος του Ιωραμ, βασιλευς του Ιουδα, κατεβη δια να ιδη τον Ιωραμ υιον του Αχααβ εν Ιεζραελ, διοτι ητο αρρωστος. 	 Laj Joram quisukßi Jezreel re tixban rib xban nak quitochßeß chak nak quicuulac chi pletic aran Ramot riqßuin laj Hazael lix reyeb laj Siria. Xban nak yaj laj Joram, joßcan nak laj Ocozías cô Jezreel chirilbal laj Joram, li ralal laj Acab.


και λεγοντες Ανδρες, τι καμνετε ταυτα; και ημεις ειμεθα ανθρωποι ομοιοπαθεις με σας, κηρυττοντες προς εσας να επιστρεψητε απο τουτων των ματαιων προς τον Θεον τον ζωντα, οστις εκαμε τον ουρανον και την γην και την θαλασσαν και παντα τα εν αυτοις 	 -Ex tenamit, ¿c'a'ut nak nequebânu chi jo'can? Lâo yal cuînko jo' lâex. Juntak'êto êriq'uin. A'an aj e nak xochal arin sa' êyânk chixyebal êre nak têcanab li jo' mâjo'il na'leb. Sic'omak ban li yo'yôquil Dios li quiyîban re li choxa, li ruchich'och', li palau ut chixjunil li c'a'ru cuan.


και να σε καταστηση υψηλον υπερανω παντων των εθνων τα οποια εκαμεν, εις καυχημα και εις ονομα και εις δοξαν και να ησαι λαος αγιος εις Κυριον τον Θεον σου, καθως ελαλησε. 	 Aßan tâtenkßânk êre re nak lâexak jun nimla tenamit. Kßaxal nimak êcuanquil ut êlokßal chiruheb chixjunileb li tenamit li quixyoßobtesi. Ut yalak bar tâabîk êresilal. Lâexak jun xsantil tenamit joß quixye li Kâcuaß lê Dios.


Ιδου, ο Ασσυριος ητο κεδρος εν τω Λιβανω με κλαδους ωραιους, και πυκνος την σκιαν και υψηλος το μεγεθος, και η κορυφη αυτου ητο εν μεσω κλαδων πυκνων. 	 Cßoxla li tenamit Asiria. Chanchan jun li chacalteß aran Líbano, li cßajoß xchßinaßusal li rukß. Nim xmu nak nequeßxhel rib saß xbên li qßuicheß. Kßaxal najt xteram. Chanchan nak li rußuj nacuulac toj takekß saß chok.


Και εγεινε λογος Κυριου προς εμε, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quixye ajcuiß cue:


Ο προφητης εις τον οποιον ειναι ενυπνιον, ας διηγηθη το ενυπνιον και εκεινος, εις τον οποιον ειναι ο λογος μου, ας λαληση τον λογον μου εν αληθεια. Τι ειναι το αχυρον προς τον σιτον; λεγει Κυριος. 	 Li ani namatqßuec chixyehak cßaßru lix matcß. Ut li ani naxnau li cuâtin, chixyehak resil chi anchal xchßôl. ¿Ma kßaxal us ta biß li qßuim chiru li trigo?


Ας ενδυθωσιν εντροπην οι αντιδικοι μου και ας φορεσωσιν ως επενδυμα την αισχυνην αυτων. 	 Sachsôqueb ta xchßôl cheßcanâk. Xutânal taxak teßcanâk chi junaj cua.


Πιασον τον χειρομυλον και αλεθε αλευρον εκκαλυψον τους πλοκαμους σου, γυμνωσον τους ποδας, εκκαλυψον τας κνημας, περασον τους ποταμους. 	 Chapomak êcaß ut ocanquex chixqueßbal lê cßaj. Isihomak lê tßicr li nequetzßap cuiß lê ru. Ut taksihomak lê rakß re nak texnumekß saß li haß chi mâcßaß lê xâb.


αυτος ειναι ο οπισω μου ερχομενος, οστις ειναι ανωτερος μου, του οποιου εγω δεν ειμαι αξιος να λυσω το λωριον του υποδηματος αυτου. 	 A'an li tâoc chi c'anjelac mokon. K'axal nim xcuanquil a'an chicuu lâin. Moco inc'ulub ta xbânunquil lix c'anjel a'an xban nak cubenak incuanquil. Jo'can nak moco inc'ulub ta xhitbal xc'âmal lix xâb, chan.


Επειδη οι καιροι δεν ειναι κεκρυμμενοι απο του Παντοδυναμου, δια τι οι γνωριζοντες αυτον δεν βλεπουσι τας ημερας αυτου; 	 ¿Cßaßut nak li nimajcual Dios incßaß naxqßue retal li cßaßru nequeßxbânu li incßaß useb xnaßleb? ¿Cßaßut nak incßaß narakoc âtin chi junpât re nak li nequeßpâban re teßxqßue retal nak narakoc âtin saß tîquilal?


σας παρακαλω δε οταν ελθω, να μη λαβω θαρρος με την πεποιθησιν εκεινην, με την οποιαν στοχαζομαι να τολμησω εναντιον τινων, οιτινες θεωρουσιν ημας ως κατα σαρκα περιπατουντας. 	 Jo'can nak inc'a' nacuaj âtinac chi cau. Usan cui nak tincuulak êriq'uin inc'a' tento nak toj tinâtinak êriq'uin chi cau. Lâin naru ajcui' nequebinsume li neque'âtinac chicuix ut neque'xye nak li c'a'ru yôquin chixbânunquil, a'an yal xna'leb cuînk.


Και εκαμον ως προσεταχθην εφερα εξω την αποσκευην μου την ημεραν ως αποσκευην μετοικισμου, και το εσπερας εκαμον εις εμαυτον διορυγμα εν τω τοιχω δια της χειρος εξεφερα αυτην ενω εσκοταζεν, ενωπιον αυτων εσηκωσα αυτην επ' ωμων. 	 Ut quinbânu joß quixye cue li Kâcuaß. Saß li cutan aßan quinyîb li cßaßru cue re tincßam joß naxbânu junak nak yô chi êlelic. Ut nak oc re li kßojyîn, lâin quinhop riqßuin cuukß li tzßac ut quin-el saß li tenamit. Ut chiruheb chixjunileb quinqßue li cuîk saß xbên intel ut côin.


Οστις σκαπτει λακκον, θελει πεσει εις αυτον και ο λιθος θελει επιστρεψει επι τον κυλιοντα αυτον. 	 Li ani naxbec junak li jul re xtßanbal li ras rîtzßin, chi saß ajcuiß tâtßanekß. Ut li ani naxtolcßosi junak pec re xtßanbal ras rîtzßin, saß xbên ajcuiß tâtßanekß.Li ani naticßtißic xicß naril li nacßuluc raylal xban lix ticßtiß. Ut li âtinac riqßuin châbil âtin chi yal xcab rix xchßôl, aßan mâcßaß na-oc cuiß. Caßaj cuiß nasachoc.


Μηπως επαταξεν αυτον, καθως επαταξε τους παταξαντας αυτον; η εθανατωθη κατα τον θανατον των θανατωθεντων υπ' αυτου; 	 Li Dios incßaß quixrahobtesiheb laj Israel joß quixbânu reheb li xicß nequeßiloc reheb laj Israel. Incßaß quixqßueheb chi camsîc laj Israel joß quixqßueheb chi camsîc li jalaneb xtenamit.


Τοτε ελαλησεν ο Ιησους προς τον Κυριον, καθ' ην ημεραν ο Κυριος παρεδωκε τους Αμορραιους εμπροσθεν των υιων Ισραηλ, και ειπεν ενωπιον του Ισραηλ, Στηθι, ηλιε, επι την Γαβαων, και συ, σεληνη, επι την φαραγγα Αιαλων. 	 Saß li cutan nak li Kâcuaß quixkßaxtesiheb laj amorreo saß rukßeb laj Israel, laj Josué quiâtinac riqßuin li Kâcuaß chiruheb li tenamit ut quixye: —Chixaklîk li sakße saß xbên li naßajej Gabaón. Ut chixaklîk li po saß xbên li ru takßa Ajalón, chan.


Και εγεινε φωνη προς αυτον Σηκωθεις, Πετρε, σφαξον και φαγε 	 Ut quirabi jun xyâb cux quixye re: -At Pedro, chap âcue li xul a'in. Tâcamsi ut tâtiu, chan.


και αυτο το σκοτος δεν σκεπαζει ουδεν απο σου και η νυξ λαμπει ως η ημερα εις σε το σκοτος ειναι ως το φως. 	 Châcuu lâat mâcßaß kßojyîn. Chixjunil cutan saken châcuu. Juntakßêt li kßojyîn ut li cutan châcuu lâat.


Ουριας ο Χετταιος, Ζαβαδ ο υιος του Ααλαι, 	 laj Urías, laj heteo; laj Zabad li ralal laj Ahlai;


Και μετα ταυτα επαταξεν αυτους ο Ιησους και εθανατωσεν αυτους και εκρεμασεν αυτους εις πεντε ξυλα και εκρεμοντο εις τα ξυλα εως εσπερας. 	 Chirix chic aßan laj Josué quixcamsiheb li ôb chi rey ut quixtakla xtßuyubanquileb saß rußuj ôb li cheß. Ut aran queßxnumsi li cutan chi tßuytßu toj retal qui-ecuu.


Και θελεις προσαγαγει τον Ααρων και τους υιους αυτου εις την θυραν της σκηνης του μαρτυριου και νιψει αυτους με υδωρ. 	 Tojoßnak tâcßameb laj Aarón rochbeneb li ralal chiru li oquebâl re li tabernáculo. Ut aran tâchßajeb riqßuin haß.


Επι δε των θησαυρων του βασιλεως ητο Αζμαβεθ ο υιος του Αδηλ και επι των θησαυρων των αγρων, των πολεων και των κωμων και των φρουριων, Ιωναθαν ο υιος του Οζιου 	 Laj Azmavet li ralal laj Adiel, aßan li quicßacßalen re li cßaßru terto xtzßak re li rey. Ut laj Jonatán li ralal laj Uzías, aßan li quicßacßalen re li cßaßak re ru terto xtzßak reheb li cßalebâl, li tenamit ut eb li cocß naßajej li cuanqueb chi xjun sutam joß eb ajcuiß li cab najt xteram li nequeßxcol cuiß ribeb.


Και καλεσαντες αυτους, παρηγγειλαν εις αυτους να μη λαλωσι καθολου μηδε να διδασκωσιν εν τω ονοματι του Ιησου. 	 Ut nak que'boke' cui'chic laj Pedro ut laj Juan, que'xye reheb nak inc'a' chic târûk te'âtinak chi moco târûk chic te'xtzoleb li tenamit sa' xc'aba' li Jesús.


Και επλησιασεν ο Ιακωβ εις τον Ισαακ τον πατερα αυτου ο δε εψηλαφησεν αυτον, και ειπεν, Η μεν φωνη ειναι φωνη Ιακωβ, αι δε χειρες, χειρες Ησαυ. 	 Laj Jacob quijiloc chixcßatk lix yucuaß. Laj Isaac quixmâyu ru lix tel ut quixye re: —Lâin nacuabi nak lix yâb lâ cux, aßan xyâb xcux laj Jacob, ut lâ tel, aßan xtel laj Esaú nak nacuecßa, chan.


Και εφυγεν ο Σισαρα πεζος εις την σκηνην της Ιαηλ, γυναικος του Εβερ του Κεναιου διοτι ητο ειρηνη μεταξυ του Ιαβειν βασιλεως της Ασωρ και του οικου του Εβερ του Κεναιου. 	 Laj Heber aj Ceneo ut laj Jabín lix reyeb laj Hazor cuanqueb saß usilal chi ribileb rib. Joßcan nak laj Sísara cô chixcolbal rib saß lix muhebâl lix Jael li rixakil laj Heber.