ουχι ουτως, οι ανδρες υπαγετε τωρα, και λατρευσατε τον Κυριον, διοτι τουτο ζητειτε. Και εξεβαλεν αυτους ο Φαραω απ' εμπροσθεν αυτου. 	 Incßaß texincanab chi xic cui têcßameb li cocßal. Caßaj cuiß lâex cuînk texxic ut têlokßoni lê Dios cui joßcan têraj, chan. Ut laj Moisés ut laj Aarón queßâlinasîc saß junpât xban laj faraón.


και το στεαρ του βοος και του κριου, την ουραν και το στεαρ το καλυπτον τα εντοσθια και τους νεφρους και τον λοβον του ηπατος 	 Ut queßxchap lix xêbul li cuacax ut li carner, ut lix xêbul lix cßamcßot, joß ajcuiß lix ye rochben lix xêbul, ut lix quênkß ut lix xêbul lix chßochß.


Και τις ανθρωπος εφυτευσεν αμπελωνα και δεν ευφρανθη εξ αυτου; ας αναχωρηση και ας επιστρεψη εις την οικιαν αυτου, μηποτε αποθανη εν τη μαχη, και ευφρανθη εξ αυτου αλλος ανθρωπος. 	 ¿Ma cuan junak saß êyânk xrau lix uvas ut toj mâjiß naxyal xsahil? Cui cuan, li jun aßan tâsukßîk saß rochoch re nak tixyal xsahil xban nak mâre tâcamsîk saß li plêt ut mâre jalan chic tâyalok xsahil.


Διοτι Ιωζαχαρ ο υιος του Σιμεαθ και Ιωζαβαδ ο υιος του Σωμηρ, οι δουλοι αυτου, επαταξαν αυτον, και απεθανε και εθαψαν αυτον μετα των πατερων αυτου εν τη πολει Δαβιδ εβασιλευσε δε αντ' αυτου Αμασιας ο υιος αυτου. 	 Laj Josacar, li ralal laj Simeat ut laj Jozabad, li ralal laj Somer, li queßcßanjelac chiru laj Joás, aßaneb li queßcamsin re. Nak quicam, laj Joás quimukeß saß li naßajej li queßmukeß cuiß lix xeßtônil xyucuaß saß lix tenamit laj David. Ut aß chic laj Amasías li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Παντα δε τον λαον τον εναπολειφθεντα εκ των Αμορραιων, των Χετταιων, των Φερεζαιων, των Ευαιων και των Ιεβουσαιων, οιτινες δεν ησαν εκ των υιων Ισραηλ, 	 Cuanqueb li mâcuaßeb aj Israel li toj queßcana saß eb li tenamit aßan. Aßaneb aßin li queßcana: eb laj amorreo, eb laj heteo, eb laj ferezeo, eb laj heveo, ut eb laj jebuseo.


Και ειδον αγγελον ισχυρον κηρυττοντα μετα φωνης μεγαλης Τις ειναι αξιος να ανοιξη το βιβλιον και να λυση τας σφραγιδας αυτου; 	 Ut quicuil jun li ángel k'axal cau rib ut chi cau xyâb xcux quixye: -¿Ani li xc'ulub risinquil li sello ut xtebal li hu? chan.


Οι οδοντες σου ειναι ως ποιμνιον προβατων, αναβαινοντων απο της λουσεως, τα οποια παντα γεννωσι διδυμα, και δεν υπαρχει ατεκνον μεταξυ αυτων 	 Cßajoß lix chßinaßusal li ruch âcue ut tzßakal re ru. Mâ jun isinbil. Chanchan xsakal li carner li nequeßtususnac chak chi êlc saß li naßajej li nequeßchßajeß cuiß.


και θελει επιθυμησει ο βασιλευς το καλλος σου διοτι αυτος ειναι ο κυριος σου και προσκυνησον αυτον. 	 Li rey tatxra xban lâ chßinaßusal. Aßanak chic li tâtaklânk saß âbên ut lâat tat-abînk chiru.


Αλλ' η ελαια ειπε προς αυτα, Να αφησω εγω το παχος μου, δια της οποιας τιμωνται Θεος και ανθρωποι, και να υπαγω να αρχω επι των δενδρων; 	 Quichakßoc li cheß olivo ut quixye: ¿Ma tincanab ta biß xqßuebal li aceite li na-el saß lin cheßel yal re nak tinxic chi cßanjelac chokß êrey? Li aceite li ninqßue lâin, aßan nacßanjelac chiru li Dios ut chiruheb li cuînk, chan li cheß olivo.


Ηκουσα τωοντι περι σου, οτι το πνευμα των θεων ειναι εν σοι και φως και συνεσις και σοφια εξοχος ευρεθησαν εν σοι. 	 —Lâin xcuabi resil nak qßuebil ânaßleb xbaneb lâ dios. Xcuabi resil nak cutan saken châcuu li cßaßak re ru ut cuan ânaßleb chixtaubal ru li cßaßru chßaßaj xtaubal ru.


Και απεκριθη ο Δαβιδ προς τον ιερεα και ειπε προς αυτον, Μαλιστα αι γυναικες ειναι μακραν αφ' ημων εις τας τρεις ταυτας ημερας, αφου εξηλθον, και τα σκευη των νεων ειναι καθαρα και ουτος ο αρτος ειναι τροπον τινα κοινος, μαλιστα επειδη σημερον ειναι αλλος ηγιασμενος εις τα σκευη. 	 Laj David quixye re: —Chalen cabajer eb li cuînk incßaß xeßcuan riqßuin ixk. Junelic nequeßxra rib nak nequeßel chixbânunquil junak taklanquil. Kßaxal cuißchic teßxra rib nak yôqueb chixbânunquil li taklanquil aßin, chan.


Και εγεινε λογος Κυριου προς εμε, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye ajcuiß cue:


και οι αδελφοι αυτων, οι υιοι του Μεραρι, οι εξ αριστερων Εθαν ο υιος του Κεισι, υιου του Αβδι, υιου του Μαλλουχ, 	 Saß lix tzße laj Hemán queßcuan li ralal xcßajol laj Merari. Aßaneb aßin: laj Etán, aßan li ralal laj Quisi; laj Quisi, aßan li ralal laj Abdi; laj Abdi, aßan li ralal laj Maluc;


Και ειπεν ο Ιωαβ προς τον βασιλεα, Ειθε Κυριος ο Θεος σου να προσθεση εις τον λαον εκατονταπλασιον αφ' ο, τι ειναι, και να ιδωσιν οι οφθαλμοι του κυριου μου του βασιλεως πλην δια τι ο κυριος μου ο βασιλευς επιθυμει το πραγμα τουτο; 	 Laj Joab quixye re: —At rey, aß taxak li Dios chiqßuehok re chi tâmc chi nabal eb laj Israel. Ut tâcuileb taxak chixjunileb. Abanan nacuaj xpatzßbal âcue cßaßut nak nasahoß âchßôl chirajlanquileb laj Israel, chan.


Και εδωκεν Ιωδαε ο ιερευς εις τους εκατονταρχους τας λογχας και τους θυρεους και τας ασπιδας του βασιλεως Δαβιδ, τας εν τω οικω του Θεου. 	 Chirix aßan laj Joiada quixqßue reheb li nequeßtaklan saß xbêneb li junjûnk chßûtal chi soldado eb lix lâns ut li chßîchß li nequeßxcol cuiß re xchßôleb, joß li nînki chßîchß, joß li cocß. Li chßîchß aßan, aßan li queßcßanjelac re li rey David, li xocxôqueb saß lix templo li Dios.


Γραφω προς εσας, πατερες, διοτι εγνωρισατε τον απ' αρχης. Γραφω προς εσας, νεανισκοι, διοτι ενικησατε τον πονηρον. Γραφω προς εσας, παιδια, διοτι εγνωρισατε τον Πατερα. 	 Nintz'îbac ajcui' êriq'uin, lâex yucua'bej, xban nak ac xepâb li Dios C'ajolbej li cuan chalen chak najter nak toj mâji' naxyo'obtesi chak li ruchich'och'. Nintz'îbac êriq'uin lâex li toj sâjex xban nak xecuy xnumsinquil li âlêc li naxq'ue laj tza. Ut nintz'îbac ajcui' êriq'uin lâex coc'al xban nak ac xepâb li Acuabej Dios.


Ισταντο δε οι αρχιερεις και οι γραμματεις, κατηγορουντες αυτον εντονως. 	 Cuanqueb aran eb li xbênil aj tij ut eb laj tz'îb. C'ajo' lix josk'ileb nak yôqueb chixjitbal.


Και εκαμον το πεταλον του ιερου στεμματος εκ χρυσιου καθαρου και ενεχαραξαν επ' αυτο γραμματα ως χαραγμα σφραγιδος, ΑΓΙΑΣΜΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟΝ. 	 Queßxyîb ajcuiß jun chßina perêl tzßakal oro ut juchßbil queßxbânu nak queßxtzßîba chiru li âtin li naxye “Santilal Chiru li Kâcuaß”.


Η Δαμασκος εμπορευετο μετα σου εις το πληθος των εργασιων σου, εις το πληθος παντος πλουτου εις οινον της Χελβων και εις λευκα ορια. 	 Eb laj Damasco queßyacoc êriqßuin xban nak cuan nabal cßaßru êre ut biomex. Queßxjal li cßaßru êre riqßuin li vino li nachal chak Helbón ut li saki lana li nachal chak Zahar.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος Ιδου, θελω σε καμει τρομον εις σεαυτον και εις παντας τους φιλους σου και θελουσι πεσει δια της μαχαιρας των εχθρων αυτων και οι οφθαλμοι σου θελουσιν ιδει τουτο και θελω δωσει παντα τον Ιουδαν εις την χειρα του βασιλεως της Βαβυλωνος, και θελει φερει αυτους αιχμαλωτους εις την Βαβυλωνα και θελει παταξει αυτους εν μαχαιρα. 	 Li Kâcuaß quixye, “Xinbânu chi joßcan xban nak lâin tinbânu nak lâat ajcuiß tatxucuak chirilbal li cßaßru tâbânu ut teßxucuak ajcuiß eb lâ cuamîg. Eb aßan teßcamsîk chi chßîchß xbaneb li xicß nequeßiloc reheb. Chixjunileb laj Judá tebinkßaxtesi saß rukßeb lix reyeb laj Babilonia ut teßcßamekß chi prêxil Babilonia malaj ut teßcamsîk chi chßîchß.


Βεβαιως ειναι τοπος του αργυριου οθεν εξαγεται, και τοπος του χρυσιου οπου καθαριζεται 	 Cuan naßajej bar nequeßxtau cuiß li plata saß chßochß. Ut cuan ajcuiß naßajej re xcßatbal li oro re nak tâêlk lix tzßajnil.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος Επωληθητε δια μηδεν και θελετε λυτρωθη ανευ αργυριου. 	 Aßan aßin li naxye li Kâcuaß: —Moco quitojeß ta êrix nak quexcßameß chi prêxil. Joßcan ajcuiß lâin. Moco riqßuin ta tumin texincol.—


Ω διεστραμμενοι, ο κεραμευς θελει νομισθη ως πηλος; το πλασμα θελει ειπει περι του πλασαντος αυτο, ουτος δεν με επλασεν; η το ποιημα θελει ειπει περι του ποιησαντος αυτο, Ουτος δεν ειχε νοησιν; 	 Kßaxal cuißchic nanumta lê mâusilal. Lâex incßaß nequeßtau xyâlal. ¿Ma naxkßax ta biß xlokßal laj pacßonel li cuc? Junak li cuc incßaß târûk tixye re laj pacßol re, “Mâcuaß lâat xatyîban cue”. Chi moco târûk tixye, “Incßaß nacanau cßaßru yôcat chixbânunquil”.


Υιοι Βιγουαι, δισχιλιοι πεντηκοντα εξ. 	 Li ralal xcßajol laj Bigvai, aßan cuib mil riqßuin cuaklaju roxcßâl.


Και απεστειλεν εκει ιππους και αμαξας και στρατευμα μεγα, οιτινες, ελθοντες δια νυκτος, περιεκυκλωσαν την πολιν. 	 Joßcan nak lix reyeb laj Siria quixtaklaheb lix soldado li nequeßxic chirix cacuây, joß eb ajcuiß li nequeßxic saß carruaje ut eb li nequeßxic chi rokeb. Queßcôeb chiru kßojyîn ut queßxsut li tenamit Dotán.


Ο μη καταλαλων δια της γλωσσης αυτου, μηδε πραττων κακον εις τον φιλον αυτου, μηδε δεχομενος ονειδισμον κατα του πλησιον αυτου. 	 Eb aßan incßaß nequeßxbânu mâusilal reheb li ras rîtzßin chi moco nequeßxyoßob âtin chirixeb ut incßaß nequeßxsume xhobbaleb.


Επειδη Μανασσης ο βασιλευς του Ιουδα επραξε τα βδελυγματα ταυτα, πονηροτερα υπερ παντα οσα επραξαν οι Αμορραιοι οι προ αυτου, και εκαμεν ετι τον Ιουδαν να αμαρτηση δια των ειδωλων αυτου, 	 Queßxye: —Cßajoß li mâusilal quixbânu li rey Manasés. Kßaxal yibru chiru li mâusilal queßxbânu eb laj amorreo li queßcuan saß li naßajej aßin junxil. Aßan xcßamoc be chiruheb laj Judá chixlokßoninquileb li jalanil dios.


Μη γινου δικαιος παραπολυ, και μη φρονει σεαυτον υπερμετρα σοφον δια τι να αφανισθης; 	 Châbilakex, abanan incßaß chinumtâk lê châbilal. Chicuânk ênaßleb, abanan incßaß chinumtâk lê naßleb. ¿Cßaßru aj e nak têsach êrib êjunes?


Και θελω παυσει τον θορυβον των ασματων σου, και η φωνη των κιθαρων σου δεν θελει ακουσθη πλεον 	 Lâin tinbânu nak incßaß chic tâabîk xyâb lê bich chi moco tâabîk xyâb lê arpa.


Και Ιαειρ ο υιος του Μανασση υπηγε και εκυριευσε τας μικρας πολεις αυτης και ωνομασεν αυτας Αβωθ-ιαειρ. 	 Ut cô ajcuiß laj Jair, xcomoneb li ralal xcßajol laj Manasés. Quinumta saß xbêneb cuib oxib chic lix naßajeb laj amorreo ut queßxqßue Havot-jair chokß xcßabaß li naßajej aßan.Ut cô ajcuiß laj Noba ut quirêchani li naßajej Kenat rochbeneb li cocß cßalebâl li cuanqueb chi xjun sutam. Ut quixqßue Noba chokß xcßabaß xban nak aßan lix cßabaß li cuînk aßan.


ουτος ηλθεν εις μαρτυριαν, δια να μαρτυρηση περι του φωτος, δια να πιστευσωσι παντες δι' αυτου. 	 Quitaklâc chak chixch'olobanquil xyâlal nak li Jesús, a'an li cutan saken re nak chixjunileb li ani te'abînk re, te'pâbânk.


Δια της πολλης αυτης τεχνης απεπλανησεν αυτον δια της κολακειας των χειλεων αυτης ειλκυσεν αυτον. 	 Li ixk aßan quirêchani li al riqßuin li âtin quixkßunbesi cuiß. Quixpuersi toj retal quixqßue chi tßanecß.


Αινειτε αυτον εν τυμπανω και χοροστασια αινειτε αυτον εν χορδαις και οργανω. 	 Têtochß lê pandero ut texxajok re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß. Cheqßue taxak xlokßal li Kâcuaß riqßuin lê cuajb ut riqßuin lê xôlb.


και ο πελαργος και ο ερωδιος κατα το ειδος αυτου και ο επωψ και η νυκτερις. 	 li cigueña, li sakiquil, li abubilla, joß ajcuiß li sotzß.


αναβα εις την κορυφην του Φασγα και υψωσον τους οφθαλμους σου προς δυσμας και βορραν και μεσημβριαν και ανατολας, και θεωρησον δια των οφθαλμων σου διοτι δεν θελεις διαβη τον Ιορδανην τουτον 	 Ayu saß xbên li tzûl Pisga ut tat-ilok saß li câhib pacßal. Tat-ilok saß li oeste, saß li norte, saß li sur ut saß li este. Tâcuil chi us li naßajej aßan xban nak lâat incßaß naru tatnumekß jun pacßal li nimaß Jordán.


θελεις πεσει επι του προσωπου του αγρου διοτι εγω ελαλησα, λεγει Κυριος ο Θεος. Και θελω αποστειλει πυρ επι τον Μαγωγ και μεταξυ των κατοικουντων εν ασφαλεια, τας νησους και θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Lâat tatcamsîk saß li cßalebâl. Lâin li nimajcual Dios ninyehoc re aßin.


Ευλογημενη η ερχομενη βασιλεια εν ονοματι Κυριου του πατρος ημων Δαβιδ Ωσαννα εν τοις υψιστοις. 	 Osobtesinbil taxak li tenamit tâtaklânk cui' li xchal chok' rêkaj laj David li kaxe'tônil yucua'. Aj Colol ke taxak li xchal chak riq'uin li Dios,- chanqueb.


ειδεμη, αφου ο κυριος μου ο βασιλευς κοιμηθη μετα των πατερων αυτου, εγω και ο υιος μου ο Σολομων θελομεν θεωρεισθαι πταισται. 	 Cui lâat incßaß tâye ani tâoc chokß rey, teßxcamsi laj Salomón ut tineßxcamsi ajcuiß lâin, chan.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Λαβε εις σεαυτον ετι τα εργαλεια ποιμενος ασυνετου. 	 Li Kâcuaß quixye cue: —Tat-oc cuißchic chokß aj ilol reheb li carner. Abanan, anakcuan incßaß us tâbânu.


Ποσαι ειναι αι ανομιαι μου και αι αμαρτιαι μου; φανερωσον μοι το εγκλημα μου και την αμαρτιαν μου. 	 Ye cue cßaßru li mâc xinbânu châcuu. ¿Bar cuan li mâusilal xinbânu? Cßut chicuu cßaßru inmâc.


τον δε αρχισιτοποιον εκρεμασε, καθως εξηγησεν ο Ιωσηφ εις αυτους. 	 Ut li cuînk jun chic li quitaklan reheb laj yîbom caxlan cua, laj faraón quixtakla chi tßuyubâc. Quixcßul joß quiyeheß re xban laj José.Ut li cuînk li nataklan reheb laj qßuehol rucßa laj faraón incßaß chic quijulticoß re laj José. Quisach ban saß xchßôl.


διοτι αφου πασα εντολη του νομου ελαληθη υπο του Μωυσεως προς παντα τον λαον, λαβων το αιμα των μοσχων και των τραγων με υδωρ και μαλλιον κοκκινον και υσσωπον, ερραντισε και αυτο το βιβλιον και παντα τον λαον, 	 Nak laj Moisés quixye chixjunil li chak'rab reheb li tenamit, quixchap li coc' ruk' li pim hisopo xc'aba' ut ca'ch'in li caki lana. Quixtz'a sa' xquiq'uel li chibât ut li ral cuacax yubil riq'uin ha'. Quixrachrachi li quic' chiru li hu tz'îbanbil cui' li chak'rab ut quixrachrachi ajcui' sa' xbêneb li tenamit.


η γυνη μου να αλεση δι' αλλον, και αλλοι να πεσωσιν επ' αυτην. 	 cui joßcan yôquin, chicßamekß ta li cuixakil xban jalan cuînk. Ut aß ta chic li cuînk aßan chiqueßekß xcua xban li cuixakil.


και δεν ειναι εκει μετα σου ο Σαδωκ και ο Αβιαθαρ, οι ιερεις; παν ο, τι λοιπον ηθελες ακουσει εκ του οικου του βασιλεως, θελεις αναγγειλει προς τον Σαδωκ και Αβιαθαρ, τους ιερεις 	 Aran cuanqueb laj Sadoc ut laj Abiatar, eb laj tij. Chixjunil li cßaßru tâcuabi saß li rochoch li rey, tâye reheb.


Τουτον λοιπον ελπιζω να πεμψω ευθυς, καθως ιδω το τελος των υποθεσεων μου 	 Jo'can nak nacuaj xtaklanquil laj Timoteo êriq'uin nak ac xinnau chanru tincanâk cui' arin.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην λεγων, 	 Li Dios quiâtinac riqßuin laj Moisés ut quixye re:


Δια τουτο ο Κυριος, ο Κυριος των δυναμεων, θελει αποστειλει εις τους παχεις αυτου ισχνοτητα και υπο την δοξαν αυτου θελει εξαφθη καυσις, ως καυσις πυρος. 	 Joßcan nak li nimajcual Dios târisi lix lokßal eb li cauheb rib. Tixtakla jun li yajel saß xbêneb. Chanchan nak yôkeb chi cßatc xban xam.


και μη σας καμνη ο Εζεκιας να θαρρητε επι τον Κυριον, λεγων, Ο Κυριος βεβαιως θελει μας λυτρωσει, και η πολις αυτη δεν θελει παραδοθη εις την χειρα του βασιλεως της Ασσυριας. 	 Mâre laj Ezequías tixye êre, “Cßojobomak êchßôl riqßuin li Kâcuaß. Relic chi yâl li Kâcuaß tâcolok ke. Aßan incßaß toxkßaxtesi saß rukß lix reyeb laj Asiria” chaßak êre. Mêpâb li cßaßru tixye êre nak texkßunbesi.


και εξειχον οι μοχλοι, και εφαινοντο τα ακρα των μοχλων εξω της κιβωτου εμπροσθεν του χρηστηριου εξωθεν ομως δεν εφαινοντο. Και ειναι εκει εως της σημερον. 	 Li cheß li queßxpako cuiß li Lokßlaj Câx najt rok. Li rußuj quicßutun saß li Santil Naßajej. Abanan incßaß quicßutun toj chirix li Santil Naßajej. Ut aran cuanqueb toj chalen anakcuan.


Ανδρες Νετωφα, πεντηκοντα εξ. 	 Li ralal xcßajol laj Netofa, aßan cuaklaju roxcßâl.


Εκ του φυσηματος του Θεου διδεται παγος και το πλατος των υδατων στερεουται. 	 Ut xban li que li naxtakla, li haß nasukßi hielo.


Ξενοι κατεφαγον την δυναμιν αυτου και αυτος δεν γνωριζει τουτο και λευκαι τριχες ανεφυησαν σποραδην εν αυτω και αυτος δεν γνωριζει τουτο. 	 Yô xsachbal xcuanquileb xbaneb li jalaneb xtenamit ut eb aßan incßaß nequeßxqßue retal. Chanchan li yô chi sakocß xjolomeb nak yôqueb chi osocß xbaneb li jalaneb xtenamit ut incßaß nequeßxqßue retal.


Και ο ξυλουργος ενισχυε τον χρυσοχοον και ο λεπτυνων με την σφυραν, τον σφυροκοπουντα επι τον ακμονα, λεγων, Καλον ειναι δια την συγκολλησιν και στερεονει αυτο με καρφια, δια να μη κινηται. 	 Laj pechß quixqßue xcacuil xchßôl laj tenol plata. Ut li natîcobresin re li cheß naxye re laj yîbom chßîchß, “Us xebânu. Anakcuan têletz ut têchap riqßuin li claux re nak li yîbanbil dios incßaß tâtßanekß.”


Και ειπε προς αυτον ο βασιλευς, Υπαγε εν ειρηνη. Και σηκωθεις, υπηγεν εις Χεβρων. 	 Ut li rey quixye re: —Naru nacatxic chi sa saß âchßôl, chan. Joßcan nak laj Absalón cô Hebrón.


Συ ομως λαλει οσα πρεπουσιν εις την υγιαινουσαν διδασκαλιαν. 	 Abanan li c'a'ru tâch'olob chiruheb laj pâbanel, chaq'uehak retal re nak a'an tz'akal lix yâlal li tâch'olob chiruheb.


Μη κρυψης απ' εμου το προσωπον σου μη απορριψης εν οργη τον δουλον σου συ εσταθης βοηθεια μου μη με αφησης και μη με εγκαταλειψης, Θεε της σωτηριας μου. 	 Joßcan nak mâmuk âcuib chicuu, at Kâcuaß. Matjoskßoß cuiqßuin ut minâtzßektâna xban nak caßaj cuiß lâat nacattenkßan cue. Minâcanab injunes. Chinâcol ban. Caßaj cuiß lâat lin Dios. Ut caßaj cuiß lâat nacatcoloc cue.


Σεις απεστειλατε προς τον Ιωαννην, και εμαρτυρησεν εις την αληθειαν 	 Lâex xetakla xpatz'bal re laj Juan laj Cubsihom Ha' ut a'an quixch'olob lix yâlal chêru ut yâl li quixye chicuix.


Τοτε αποκριθεις ο βασιλευς, ειπε, Δοτε εις αυτην το παιδιον το ζων, και κατ' ουδενα τροπον μη θανατωσητε αυτο αυτη ειναι μητηρ αυτου. 	 Ut li rey Salomón quixye re li cuînk: —Mâcamsi li cßulaßal. Qßue re li ixk li incßaß naraj nak tâcamsîk xban nak aßan li tzßakal xnaß, chan.Nak eb laj Israel queßrabi resil li cßaßru quixbânu li rey, chixjunileb queßxqßue saß xnakß ruheb. Queßxqßue retal nak li Kâcuaß quiqßuehoc xnaßleb re nak târakok âtin saß tîquilal.


Και επορευοντο εκαστον κατεναντι του προσωπου αυτου οπου το πνευμα εφερετο, εκει εβαδιζον ενω εβαδιζον, δεν εστρεφοντο. 	 Nak nequeßbêc chi xjûnkaleb tîc chiruheb nequeßxic. Nequeßxic bar nequeßcßameß cuiß xban lix musikß. Incßaß tento nak toj teßxsukßisi ribeb nak nequeßbêc.


Ανεχωρησε λοιπον απ' αυτου και εκλεισε θυραν οπισθεν αυτης και οπισθεν των υιων αυτης και εκεινοι μεν επλησιαζον εις αυτην τα αγγεια, αυτη δε ενεχεε. 	 Ut li ixk qui-el riqßuin laj Eliseo ut cô. Quixtzßap rib saß li rochoch rochbeneb lix cocßal. Ut qui-oc chixnujtesinquileb li cuc riqßuin li aceite. Ut lix cocßal yôqueb chixnumsinquil li cuc re tixnujtesi.


Και συνηγαγεν ο Αμασιας τον Ιουδαν, και κατεστησεν εξ αυτων χιλιαρχους και εκατονταρχους, κατ' οικους πατριων, δια παντος του Ιουδα και Βενιαμιν και ηριθμησεν αυτους απο εικοσι ετων και επανω, και ευρηκεν αυτους τριακοσιας χιλιαδας, εκλεκτους, εξερχομενους εις πολεμον, κρατουντας λογχην και ασπιδα. 	 Li rey Amasías quixchßutubeb chixjunileb li cuînk xcomoneb li ralal xcßajol laj Judá ut laj Benjamín. Quixqßueheb chi chßûtal aß yal aniheb li rechßalal. Quixxakabeb li teßtaklânk saß xbêneb li jûnk mil chi soldado joß ajcuiß saß xbêneb li jûnk ciento chi soldado. Li cuînk li queßajlâc ac xeßxbânu junmay chihab. Oxib ciento mil chixjunileb. Sicßbileb ru ut cauresinbileb re teßxic chi pletic riqßuin lâns ut riqßuin li chßîchß re xcolbal re xchßôleb.


Και θελω αγιαζει την σκηνην του μαρτυριου και το θυσιαστηριον θελω αγιαζει και τον Ααρων και τους υιους αυτου, δια να ιερατευωσιν εις εμε. 	 Lâin tinsantobresi li tabernáculo ut tinsantobresi li artal. Tinsantobresi laj Aarón joßqueb ajcuiß li ralal re nak teßcßanjelak chicuu chokß aj tij.


Προς τινα απηγγειλας τους λογους; και τινος πνοη εξηλθεν απο σου; 	 ¿Ani yô chi tenkßânc âcue chixyebal li cßaßru yôcat chixyebal? Ut, ¿cßaßru chi musikßil yô chi yehoc âcue nak tâye chi joßcan?—


και θελω εισθαι Πατηρ σας, και σεις θελετε εισθαι υιοι μου και θυγατερες, λεγει Κυριος παντοκρατωρ. 	 Ut lâinak chic lê Yucua' ut lâexak chic li cualal inc'ajol, chan li Kâcua' li k'axal nim xcuanquil. (Isa. 52:11)


Και καθως εβασιλευσεν, επαταξεν ολον τον οικον του Ιεροβοαμ δεν αφηκεν εις τον Ιεροβοαμ ουδεν ζων, εωσου εξωλοθρευσεν αυτον, κατα τον λογον του Κυριου, τον οποιον ελαλησε δια του δουλου αυτου Αχια του Σηλωνιτου, 	 Laj Baasa ticto qui-oc chixcamsinquileb chixjunileb li ralal xcßajol laj Jeroboam. Quicßulman joß quixye li Dios re li profeta Ahías, Silo xtenamit. Chixjunileb li ralal xcßajol laj Jeroboam quilajeßcamsîc. Mâ jun chic quicana chi yoßyo.


Ενετεινε το τοξον αυτου ως εχθρος, εστησε την δεξιαν αυτου ως υπεναντιος, και εφονευσε παν το αρεστον εις τους οφθαλμους εν τη σκηνη της θυγατρος Σιων εξεχεεν ως πυρ τον θυμον αυτου. 	 Chanchan nak li Kâcuaß yô chixtîcanquileb riqßuin lix tzimaj. Quixcanab chi sachecß chixjunil li chßinaßus rilbal. Cßajoß li raylal xeßxcßul arin Jerusalén. Chanchan nak yôqueb chi cßatc xban xam.


και εξηγαγον τον Ουριαν εκ της Αιγυπτου και εφεραν αυτον προς τον βασιλεα Ιωακειμ, και επαταξεν αυτον εν μαχαιρα και ερριψε το πτωμα αυτου εις τους ταφους του οχλου. 	 Eb aßan queßxchap laj Urías ut queßxcßam cuißchic Judá ut queßxkßaxtesi re li rey Joacim. Li rey Joacim quixtakla xcamsinquil riqßuin chßîchß ut queßxcut lix tzßejcual saß li muklebâl li nequeßcuteß cuiß li mâcßaßeb xcuanquil.Laj Ahicam li ralal laj Safán qui-oquen chirix laj Jeremías. Joßcan nak incßaß quikßaxtesîc saß rukßeb li tenamit re teßxcamsi.


Και η δοξα του Κυριου ανεβη εκ μεσου της πολεως και εσταθη επι το ορος το προς ανατολας της πολεως. 	 Ut lix lokßal li Dios qui-el saß li tenamit ut coxaklîk saß xbên li tzûl li cuan saß xjayal li na-el cuiß li sakße.


Και ηρχισεν ο Σολομων να οικοδομη τον οικον του Κυριου εν Ιερουσαλημ εν τω ορει Μορια, οπου εφανη ο Κυριος εις τον Δαβιδ τον πατερα αυτου, εν τω τοπω τον οποιον ητοιμασεν ο Δαβιδ εν τω αλωνιω Ορναν του Ιεβουσαιου. 	 Laj Salomón quixtiquib xyîbanquil lix templo li Kâcuaß aran Jerusalén saß li tzûl Moriah saß li naßajej li quixcßutbesi cuiß rib li Kâcuaß chiru laj David lix yucuaß. Li naßajej aßan, aßan li naßajej li quirisi cuiß rix lix trigo laj Ornán aj jebuseo, li ac cauresinbil xban laj David re xyîbanquil li templo.


Και επαταξε παν πρωτοτοκον εν τη γη αυτων, την απαρχην πασης δυναμεως αυτων. 	 Ut li Dios quixqßueheb chi câmc li xbên ralaleb laj Egipto. Quixqßueheb chi câmc li kßaxal raro xbaneb.


Και ελιθοβολουν τον Στεφανον, επικαλουμενον και λεγοντα Κυριε Ιησου, δεξαι το πνευμα μου. 	 Nak yôqueb chixcutbal chi pec, laj Esteban yô chi tijoc ut quixye: -At Kâcua' Jesús, c'ul lin musik'.-Quixcuik'ib rib, quixjap re chi cau ut quixye: -At Kâcua', mâq'ue li mâc a'in sa' xbêneb.- Ut nak quixye a'an, quicam.


Και ελαβον εκαστος το θυμιατηριον αυτου και εβαλον επ' αυτα πυρ, και επεθεσαν επ' αυτα θυμιαμα και εσταθησαν εις την θυραν της σκηνης του μαρτυριου μετα του Μωυσεως και του Ααρων. 	 Ut chixjunileb queßxqßue li xam saß lix sansar ut queßxqßue ajcuiß li pom ut queßxakli chiru li oquebâl re li tabernáculo rochbeneb laj Moisés ut laj Aarón.


Βεβαιως δεν θελει ποτε κλονισθη εις μνημοσυνον αιωνιον θελει εισθαι ο δικαιος. 	 Incßaß tixcanab xbânunquil li tîquilal. Junelic tâjulticâk xban nak tîc xchßôl.


Και αυτος εχωρισθη απ' αυτων ως λιθου βολην, και γονατισας προσηυχετο, 	 Ut li Jesús quirisi rib sa' xyânkeb jo' na xnajtil nacute' cui' junak pec. Ut aran quixcuik'ib rib chi tijoc.


Και αυτη κατωκει υπο τον φοινικα της Δεβορρας, μεταξυ Ραμα και Βαιθηλ, εν τω ορει Εφραιμ και ανεβαινον προς αυτην οι υιοι Ισραηλ δια να κρινωνται. 	 Lix Débora rajlal naxic chi chunlâc rubel jun tôn li palmera chi rakoc âtin. Li naßajej aßan “Palmera re lix Débora” nequeßxye re. Li cheß aßan cuan saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín li tzûl ru li cuan saß xyi li tenamit Ramá ut Bet-el. Ut eb laj Israel rajlal nequeßxic riqßuin re teßxyîb ru lix chßaßajquilaleb.


Εν δε τω τελει των εικοσι ετων καθ' α ο Σολομων ωκοδομησε τους δυο οικους, τον οικον του Κυριου και τον οικον του βασιλεως, 	 Quinumeß junmay chihab xyîbanquil lix templo li Dios ut lix palacio li rey Salomón.


Ειπε λοιπον ο Ιησους Αφες αυτην, εις την ημεραν του ενταφιασμου μου εφυλαξεν αυτο. 	 Li Jesús quixye re: -Mêcuech' rix li c'a'ru xbânu li ixk a'in, xban nak re inmukbal nak xq'ue li ban a'in chiru li cuok.


Και οτε ηλθεν ο βασιλευς Δαβιδ εως Βαουρειμ, ιδου, εξηρχετο εκειθεν ανθρωπος εκ της συγγενειας του οικου του Σαουλ, ονομαζομενος Σιμει, υιος του Γηρα και εξελθων, ηρχετο καταρωμενος. 	 Li rey David quicuulac Bahurim. Aran cuan jun li cuînk aj Simei xcßabaß. Aßan ralal laj Gera xcomoneb li ralal xcßajol laj Saúl. Qui-oc chixmajecuanquil laj David.


Και εζησεν η Σαρρα εκατον εικοσιεπτα ετη ταυτα ειναι τα ετη της ζωης της Σαρρας. 	 Jun ciento riqßuin cuukub xcaßcßâl chihab cuan re lix Sara nak quicam.


Τοτε παντες οι κεκλημενοι, οι μετα του Αδωνια, εξεπλαγησαν και σηκωθεντες, υπηγαν εκαστος την οδον αυτου. 	 Nak queßrabi nak ac x-oc chokß rey laj Salomón, cßajoß nak queßxucuac li bokbileb xban laj Adonías. Nequeßsicsot xbaneb xxiu. Ut yalak bar quilajeßcôeb chixjûnkaleb.


και λεγοντες Ο χαλων τον ναον και δια τριων ημερων οικοδομων, σωσον σεαυτον αν ησαι Υιος του Θεου, καταβα απο του σταυρου. 	 Ut que'xye: -¿Ma mâcua' ta bi' lâat li cat-ajoc re xjuc'bal rochoch li Dios, ut yal chiru oxib cutan raj xayîb cui'chic? Xacol raj âcuib. Cui yâl nak lâat Ralalat li Dios, cuben chak chiru li cruz, chanqueb.


Και ειπε προς τον ιματιοφυλακα, Εξαγαγε ιματια δια παντας τους λατρευτας του Βααλ. Και εξηγαγεν εις αυτους τα ιματια. 	 Laj Jehú quixye re li naxococ re li tßicr nak tixjeqßui reheb chixjunil li tßicr li nequeßrocsi nak nequeßcßanjelac chiru laj Baal.


Και εκαμεν ο Ιησους εις εαυτον λιθινας μαχαιρας κοπτερας, και περιετεμε τους υιους Ισραηλ επι του βουνου των ακροβυστιων. 	 Quixyîb li kßesnal pec laj Josué ut quixbânu circuncidar eb li cuînk aj Israel saß li tzûl Aralot.


Εις τα χειλη του συνετου ευρισκεται η σοφια η δε ραβδος ειναι δια την ραχιν του ενδεους φρενων. 	 Li ani cuan xnaßleb naxnau âtinac saß xyâlal. Abanan li ani incßaß naxtau xnaßleb, naqßueheß xlob.


πασαι αι συγγενειαι των Σουαμιτων, κατα την απαριθμησιν αυτων, ησαν εξηκοντα τεσσαρες χιλιαδες και τετρακοσιοι. 	 Eb li ralal xcßajol laj Dan li queßcuan riqßuin laj Súham, aßan câhib xcâcßâl mil riqßuin câhib ciento chixjunileb.


Θελεις λεγει ετι ενωπιον του φονευοντος σε, Εγω ειμαι θεος, ανθρωπος ων και ουχι θεος, εν ταις χερσι του φονευοντος σε; 	 Nak teßchâlk châcamsinquil, ¿ma toj tâye ta biß nak lâat dios? Lâat moco diosat ta. Yal cuînkat saß rukßeb li teßcamsînk âcue.


Δεν θελει εισελθει εις την βασιλειαν των ουρανων πας ο λεγων προς εμε, Κυριε, Κυριε, αλλ' ο πραττων το θελημα του Πατρος μου του εν τοις ουρανοις. 	 Moco chixjunileb ta li neque'yehoc "Kâcua', Kâcua'" cue, te'oc sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios. Aban li neque'bânun re li naraj lin Yucua' cuan sa' choxa, a'aneb li te'oc sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios.


η ψυχη, ητις εγγιση αυτα, θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας και δεν θελει φαγει απο των αγιων εαν μη λουση το σωμα αυτου εν υδατι. 	 Cui junak laj tij tixchßeß li cßaßru muxbil ru, li jun aßan muxbil ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn. Ut incßaß naru tixtzaca li mayejanbil tzacaêmk toj tâatînk.


δια να μη φανης εις τους ανθρωπους οτι νηστευεις, αλλ' εις τον Πατερα σου τον εν τω κρυπτω, και ο Πατηρ σου ο βλεπων εν τω κρυπτω θελει σοι ανταποδωσει εν τω φανερω. 	 re nak inc'a' tâc'utûnk chiruheb lê ras êrîtz'in nak yôquex chi ayunic. Chic'utûnk ban chiru lê Yucua' li inc'a' na-ilman ru. Ut lê Yucua' li naxnau chixjunil li nequebânu, a'an tâk'ajcâmûnk êre.


Και θελουσι διαρπασει τα πλουτη σου και λαφυραγωγησει τα εμπορευματα σου και θελουσι καταβαλει τα τειχη σου και κρημνισει τους οικους σου τους ωραιους και θελουσι ριψει εις το μεσον των υδατων τους λιθους σου και τα ξυλα σου και το χωμα σου. 	 Teßxmakß chêru lê biomal ut teßrelkßa li cßaßru êre. Teßxjuqßui li tzßac ut telajeßxtßan lê châbil ochoch. Telajeßxcuti saß li palau li pec, li cheß ut chixjunil li mul.


Τουτο δε ειναι εκεινο, το οποιον θελεις προσφερει επι του θυσιαστηριου δυο αρνια ενιαυσια την ημεραν διαπαντος. 	 Rajlal cutan têmayeja saß li artal cuib li carner jun chihab cuânk reheb.


Ελεος και αληθεια διαφυλαττουσι τον βασιλεα και ο θρονος αυτου υποστηριζεται υπο του ελεους. 	 Junak li rey xakxôk saß xnaßaj lix cuanquil cui narahoc ut cui nataklan saß xyâlal.


Και εισελθουσαι εις το μνημειον ειδον νεανισκον καθημενον εις τα δεξια, ενδεδυμενον στολην λευκην, και ετρομαξαν. 	 Ut nak que'oc sa' li muklebâl que'ril jun li sâj cuînk chunchu chak sa' li muklebâl sa' xnim uk'eb. Li sâj cuînk a'an tikto riq'uin jun saki t'icr nim xbas ut eb li ixk c'ajo' nak que'xucuac chirilbal.


Ο θηρευων δικαιοσυνην και ελεος θελει ευρει ζωην, δικαιοσυνην και δοξαν. 	 Li ani naraj cuânc saß tîquilal ut saß châbilal naxtau lix yußam ut lix lokßal.


Και αντ' αυτου θελει σηκωθη τυραννος, οστις θελει καμει να παρελθη η δοξα του βασιλειου πλην εν ολιγαις ημεραις θελει αφανισθη και ουχι εν οργη ουδε εν μαχη. 	 Ut li jun li tâoc chokß rêkaj tixtaklaheb laj titzßol toj saß lix tenamiteb laj Israel re nak tâbiomokß. Ut incßaß najt tâcuânk saß xcuanquil xban nak tâcamsîk abanan moco saß plêt ta tâcamsîk.


Και πασα σαρξ θελει ιδει, οτι εγω ο Κυριος εξεκαυσα αυτο δεν θελει σβεσθη. 	 Ut chixjunileb li cristian teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß quinlochßoc re ut mâ ani târûk tâchupuk re, chan.Ut lâin ra quicuecßa ut quinye re: —At nimajcual Dios, chixjunileb nequeßxye nak li cßaßru ninye, aßan jaljôquil ru âtin ut incßaß nequeßxtau ru, chanquin.


και εφερα αυτους προς τον οικον του Κυριου, εις το δωματιον των υιων του Αναν, υιου του Ιγδαλιου, ανθρωπου του Θεου, το οποιον ητο πλησιον του δωματιου των αρχοντων του επι του δωματιου του Μαασιου υιου του Σαλλουμ, του φυλακος της αυλης 	 Xincßameb saß jun li naßajej li cuan chire li templo saß lix naßajeb li ralal laj Hanán, li ralal li profeta Igdalías. Li naßajej aßan cuan chixcßatk lix naßajeb li cuanqueb xcuanquil saß li templo ut cuan saß xbên lix naßaj laj Maasías, li ralal laj Salum, li nacßacßalen saß li oquebâl.


Και υπηκουσεν ο Σαουλ εις την φωνην του Ιωναθαν και ωμοσεν ο Σαουλ, λεγων, Ζη Κυριος, δεν θελει θανατωθη. 	 Quixcßul xchßôl li cßaßru quixye laj Jonatán ut quixbânu li juramento ut quixye: —Saß xcßabaß li yoßyôquil Dios, incßaß tâcamsîk laj David, chan.


Επτακις της ημερας σε αινω, δια τας κρισεις της δικαιοσυνης σου. 	 Chiru li jun cutan nabal sut ninqßue âlokßal xban nak lâat nacatrakoc âtin saß tîquilal.


Και θελει θεωρησει την πληγην την εβδομην ημεραν εαν η πληγη εξηπλωθη επι του ιματιου, η επι του στημονιου, η επι του υφαδιου, η επι του δερματος, εκ παντος πραγματος το οποιον ειναι κατεσκευασμενον εκ δερματος, η πληγη ειναι λεπρα διαβρωτικη τουτο ειναι ακαθαρτον. 	 Saß xcuuk li cutan târil cuißchic. Cui xniman li moß chiru li tßicr malaj chiru li tzßûm, aßan muxbileb chic ru xban nak li moß aßan naxbon rib.


Εχετε προς αλληλους το αυτο φρονημα. Μη υψηλοφρονειτε, αλλα συγκαταβαινετε εις τους ταπεινους. Μη φανταζεσθε εαυτους φρονιμους. 	 Junajak êch'ôl chi ribil êrib. Mênimobresi êrib chiruheb lê ras êrîtz'in, ut mêc'oxla nak numtajenak êna'leb.


και η στολη αυτη και ο ιππος ας δοθωσιν εις την χειρα τινος εκ των μεγαλητερων αρχοντων του βασιλεως, δια να στολιση τον ανθρωπον τον οποιον ο βασιλευς ευαρεστειται να τιμηση και φερων αυτον εφιππον δια των οδων της πολεως ας κηρυττη εμπροσθεν αυτου, ουτω θελει γινεσθαι εις τον ανθρωπον, τον οποιον ο βασιλευς ευαρεστειται να τιμηση. 	 Ut tâkßaxtesi li rakß ut li corona re junak li nim xcuanquil li nacßanjelac châcuu. Ut aßan tâqßuehok re chirix li cuînk li tâqßue xlokßal. Ut laj cßanjel châcuu tixberesi li cacuây saß eb li be ut tixjap re chixyebal: —Joßcaßin naxbânu li rey re li ani târaj xqßuebal xlokßal, chan.


Και προσεταξεν ο Ιερεμιας τον Βαρουχ, λεγων, Εγω ειμαι υπο φυλαξιν δεν δυναμαι να εισελθω εις τον οικον του Κυριου 	 Ut laj Jeremías quixye ajcuiß re laj Baruc: —Incßaß chic niquineßrocsi saß li templo.


Και ερριψαν κληρους περι της υπηρεσιας, εξ ισου ο μικρος καθως ο μεγαλος, ο διδασκαλος καθως ο μαθητης. 	 Queßxbûli rix li cßanjel li teßtzßak li junjûnk. Jun xiquic queßxbânu joß eb li tîx, joß eb li toj sâj, joß eb li ac nequeßxnau cßanjelac, joß eb ajcuiß li toj yôqueb chixtzolbal rib chi cßanjelac.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Ψευδη προφητευουσιν οι προφηται εν τω ονοματι μου εγω δεν απεστειλα αυτους ουδε προσεταξα εις αυτους ουδε ελαλησα προς αυτους αυτοι προφητευουσιν εις εσας ορασιν ψευδη και μαντειαν και ματαιοτητα και την δολιοτητα της καρδιας αυτων. 	 Ut li Kâcuaß quixye: —Li cßaßru yôqueb chixyebal li profetas ticßtiß. Nequeßxye nak yôqueb chi âtinac saß incßabaß. Lâin incßaß xebintakla, ut incßaß xinxakabeb chi moco xinâtinac riqßuineb. Lâin incßaß xincßut visión chiruheb. Ticßtißic ut balakßic nequeßxbânu. Yôqueb chixyebal li cßaßru nequeßrecßa xjuneseb.


Η δε ειπε, Πιε, κυριε μου και εσπευσε και κατεβιβασε την υδριαν αυτης επι τον βραχιονα αυτης, και εποτισεν αυτον. 	 Lix Rebeca quixcubsi lix cuc ut quixye re: —Ucßan, cuaßchin,— ut quixqßue li rucßa.


Και ο Σαλα εζησε τριακοντα ετη, και εγεννησε τον Εβερ 	 Lajêb xcaßcßâl chihab cuan re laj Sala nak quiyoßla laj Heber li ralal.


Σαββατον αναπαυσεως θελει εισθαι εις εσας, και θελετε ταπεινωσει τας ψυχας σας κατα νομιμον αιωνιον. 	 Aßan jun li hilobâl cutan kßaxal lokß chokß êre re nak texhilânk ut têbânu lê ayûn. Aßan jun chakßrab tenebanbil saß êbên lâex re nak têbânu chi junelic.


Και οι υιοι του Γομερ, Ασχεναζ, και Ριφαθ, και Θωγαρμα. 	 Aßaneb aßin lix cßabaß eb li ralal laj Gomer: laj Askenaz, laj Rifat, ut laj Togarma.


Διοτι ο μεν Ιωαννης εβαπτισεν εν υδατι, σεις ομως θελετε βαπτισθη εν Πνευματι Αγιω ουχι μετα πολλας ταυτας ημερας. 	 Yâl nak laj Juan quicubsin ha' riq'uin ha'. Abanan anakcuan a' chic lix cuanquilal li Santil Musik'ej têc'ul chi sêb ut a'an chic tâcuânk êriq'uin, chan.


και θελει θεωρησει ο ιερευς και ιδου, εαν το πρησμα ηναι λευκον εις το δερμα και μετεβαλε την τριχα εις λευκην, και ευρισκεται κρεας ζων εις το πρησμα, 	 Laj tij târil chi us lix ra. Cui sak chic lix ra, ut cui sak chic li rismal chiru lix ra ut cui teto ru lix ra,


Και εστησε παντα τον λαον, εκαστον ανδρα εχοντα τα οπλα αυτου εν τη χειρι αυτου, τα απο της δεξιας πλευρας του οικου εως της αριστερας πλευρας του οικου, πλησιον του θυσιαστηριου και του ναου, κυκλω του βασιλεως. 	 Quixtzolobeb chixjunileb li soldado saß xnaßajeb saß li templo. Jun tzol quixqßueheb saß li nim ut jun tzol quixqßueheb saß li tzße. Ut cuan quixqßueheb chi xcßatk li artal. Li junjûnk cuan xchßîchßeb saß rukßeb re xcolbal li rey.


Και επεστρεψε μεθ' ημερας να λαβη αυτην και εξεκλινεν εκ της οδου δια να ιδη το πτωμα του λεοντος και ιδου, σμηνος μελισσων εν τω πτωματι του λεοντος, και μελι. 	 Nak quinumeß cuib oxib cutan, laj Sansón cô chi sumlâc riqßuin li ixk. Nak yô chi xic, quinumeßril li cakcoj camenak. Nak quicuulac aran, quixqßue retal nak saß xsaß li cakcoj camenak cuan xsoc li cßap ut cuan ajcuiß xyaßal cab.


Και ειδον και ιδου, νευρα και σαρκες ανεφυησαν επ' αυτα και δερμα περιεσκεπασεν αυτα επανω πνευμα ομως δεν ητο εν αυτοις. 	 Ut nak quicuil, cuanqueb chic li richß muleb ut lix tibeleb ut ac cuan chic lix tzßûmaleb nak quicuil. Abanan toj mâcßaß lix musikßeb.


απατωρ, αμητωρ, αγενεαλογητος, μη εχων μητε αρχην ημερων μητε τελος ζωης, αλλ' αφωμοιωμενος με τον Υιον του Θεου, μενει ιερευς παντοτε. 	 Inc'a' nanauman ani lix yucua' laj Melquisedec chi moco lix na' chi moco lix xe'tônil yucua'. Inc'a' nanauman chirix lix yo'lajic chi moco lix camic. Laj Melquisedec, a'an retalil li Jesucristo ut a'an laj tij chi junelic.


Παρεκαλεσα το προσωπον σου εν ολη καρδια ελεησον με κατα τον λογον σου. 	 Chi anchal inchßôl xintzßâma châcuu nak tatcuânk cuiqßuin. Chacuuxtâna taxak cuu joß cayechißi cue.


Δια τι εδοθη φως εις τον δυστυχη, και ζωη εις τον πεπικραμενον την ευχην, 	 ¿Cßaßut nak li Dios naxqßue xyußam li junjûnk yal re nak tixcßul raylal saß ruchichßochß? ¿Cßaßut nak naxqßue xyußam li junelic ra saß xchßôl?


Και ουτοι θελουσι σταθη επι το ορος Εβαλ δια να καταρασθωσι Ρουβην, Γαδ και Ασηρ και Ζαβουλων, Δαν και Νεφθαλι. 	 Ut aßineb li xtêpaleb laj Israel li teßxaklîk saß li tzûl Ebal chixyebal resil li xtzßektânanquileb li tenamit: eb li ralal xcßajol laj Rubén, eb li ralal xcßajol laj Gad, eb li ralal xcßajol laj Aser, eb li ralal xcßajol laj Zabulón, eb li ralal xcßajol laj Dan ut eb li ralal xcßajol laj Neftalí.


Τοτε ειπε προς τον Ζεβεε και τον Σαλμανα, Οποιοι ησαν οι ανθρωποι τους οποιους εθανατωσατε εν Θαβωρ; Οι δε ειπον, Οποιος συ, τοιουτοι ησαν εκαστος ωμοιαζεν υιον βασιλεως. 	 Laj Gedeón quixpatzß reheb laj Zeba ut laj Zalmuna: ¿Chanruheb li cuînk li quecamsiheb aran Tabor? chan. Queßxye re: —Chanchaneb ajcuiß lâat. Chanchaneb ralal rey, chanqueb.


Ας πεσωσιν ομου οι ασεβεις εις τα δικτυα αυτων, ενω εγω θελω περασει αβλαβης. 	 Aßan eb ta ajcuiß cheßtßanekß saß li raßal li queßxqßue re inchapbal. Chinâtenkßa re nak tinnumekß chiruheb chi mâcßaß tincßul.


και ο θεωρων εμε θεωρει τον πεμψαντα με. 	 Li ani nana'oc cuu lâin, naxnau ajcui' ru li quitaklan chak cue.


Οθεν και ο Ιησους, δια να αγιαση τον λαον δια του ιδιου αυτου αιματος, εξω της πυλης επαθεν. 	 Jo'can ajcui' li Jesucristo quic'ame' toj jun pac'al li tenamit ut aran quicam chiru li cruz. Ut riq'uin lix lok'laj quiq'uel li Jesucristo nocoxsantobresi.


Και ηλθεν ο λογος του Κυριου προς αυτον, λεγων, 	 Joßcan nak li Kâcuaß quixye re laj Elías:


Και μαθων Μαροδοχαιος απαν το γινομενον, διεσχισε τα ιματια αυτου και ενεδυθη σακκον εν σποδω και εξηλθεν εις το μεσον της πολεως και εβοα μετα βοης μεγαλης και πικρας 	 Nak quirabi li cßaßru quicßulman, laj Mardoqueo quixpej li rakß xban xrahil xchßôl ut quixqßue li kßes ru tßicr chirix ut quixqßue li cha chirix. Ut cô saß li tenamit. Japjo re chi yâbac xban xrahil xchßôl.


Η δικαιοσυνη μου πλησιαζει η σωτηρια μου εξηλθε και οι βραχιονες μου θελουσι κρινει τους λαους αι νησοι θελουσι προσμενει εμε και θελουσιν ελπιζει επι τον βραχιονα μου. 	 Chi sêb tinbânu li cßaßru xinye. Chi sêb tincoleb lin tenamit. Lâin tinrakok âtin saß xbêneb li tenamit. Eb li xnînkal ru tenamit yôqueb chicuoybeninquil. Teßxqßue retal lin cuanquil ut cuiqßuin teßyoßonînk.


Και ηλθον ο Μωυσης και ο Ααρων απ' εμπροσθεν της συναγωγης εις την θυραν της σκηνης του μαρτυριου και επεσον κατα προσωπον αυτων και εφανη εις αυτους η δοξα του Κυριου. 	 Laj Moisés ut laj Aarón queßel saß xyânkeb li tenamit ut queßcôeb chiru li tabernáculo. Queßxhupub ribeb chiru chßochß. Ut li Kâcuaß quixcßut lix lokßal chiruheb.


ηλθον προς τον Ζοροβαβελ και προς τους αρχηγους των πατριων και ειπον προς αυτους, Ας οικοδομησωμεν με σας διοτι και ημεις εκζητουμεν τον Θεον σας, καθως σεις, και εις αυτον θυσιαζομεν απο των ημερων του Εσαραδδων βασιλεως της Ασσουρ, οστις ανεβιβασεν ημας εδω. 	 Queßcuulac riqßuin laj Zorobabel ut riqßuineb li nequeßjolomin re li junjûnk cabal ut queßxye reheb: —Cheqßue ta kalesêns re texkatenkßa chi cablac xban nak lâo nakaqßue ajcuiß xlokßal lê Dios ut nocomayejac chiru chalen saß eb li cutan nak laj Esar-hadón cuan chokß rey aran Asiria, li quitaklan chak ke arin, chanqueb.


Και σε εστολισα με στολιδια και περιεθεσα εις τας χειρας σου βραχιολια και περιδεραιον επι τον τραχηλον σου. 	 Quinqßue chokß xsahob âcuu li châbil pec terto xtzßak. Quinqßue li matkßab saß xcux lâ cuukß ut quinqßue li châbil kßol saß lâ cux.


Και ερχονται εις χωριον ονομαζομενον Γεθσημανη, και λεγει προς τους μαθητας αυτου Καθησατε εδω, εωσου προσευχηθω 	 Li Jesús quicuulac rochbeneb lix tzolom sa' li na'ajej Getsemaní xc'aba'. Li Jesús quixye reheb lix tzolom: -Canâkex arin. Xic cue chi tijoc lâin.-


Διοτι μαρτυρομαι εις παντα ακουοντα τους λογους της προφητειας του βιβλιου τουτου Εαν τις επιθεση εις ταυτα, ο Θεος θελει επιθεσει εις αυτον τας πληγας τας γεγραμμενας εν τω βιβλιω τουτω 	 A'an a'in li tinye re li ani tâabînk reheb li âtin li tz'îbanbil sa' li hu a'in chirix li tâc'ulmânk mokon: Cui ani tixq'ue xtz'akob li âtin a'in, li Dios tixq'ue li raylal sa' xbên jo' tz'îbanbil retalil sa' li hu a'in.


Τα υδατα τρωγουσι τας πετρας αι πλημμυραι αυτων παρασυρουσι το χωμα της γης ουτω συ καταστρεφεις την ελπιδα του ανθρωπου, 	 Eb li pec nequeßjayoß xban li haß nanumeß saß xbêneb. Ut nak naxqßue li hab naxchßaj li chßochß. Joßcan ajcuiß nak yôcat chixsachbal ru li cßaßru naxyoßoni li cuînk.


Και οτε ανηγγειλαν οι δουλοι αυτου προς τον Δαβιδ τους λογους τουτους, ηρεσεν εις τον Δαβιδ να γεινη γαμβρος του βασιλεως οθεν και πριν αι ημεραι πληρωθωσιν, 	 Nak laj David quirabi li cßaßru quitaklâc xyebal re xban li rey, quixcßul xchßôl laj David nak aßan tâoc chokß xhiß li rey.


Αλλα θελει τις ειπει Πως ανασταινονται οι νεκροι; και με ποιον σωμα ερχονται; 	 Mâre cuan li neque'yehoc, ¿chanru nak te'cuaclîk cui'chic chi yo'yo li camenak? ¿Chanru te'c'utûnk nak te'cuaclîk? ¿Ma te'cuaclîk cui'chic chi tz'akal re ruheb? chanqueb.


και εκ των υιων των ιερεων μετα σαλπιγγων, ο Ζαχαριας ο υιος του Ιωναθαν, υιου του Σεμαια, υιου του Ματθανια, υιου του Μιχαια, υιου του Ζακχουρ, υιου του Ασαφ 	 Ut cuanqueb ajcuiß laj tij li cuanqueb xtrompeta nak yôqueb chi xic. Aßaneb aßin: laj Zacarías li ralal laj Jonatán. Laj Jonatán, aßan li ralal laj Semaías. Ut laj Semaías, aßan li ralal laj Matanías. Ut laj Matanías, aßan li ralal laj Micaías. Ut laj Micaías, aßan li ralal laj Zacur. Ut laj Zacur, aßan li ralal laj Asaf.


Εξεπληττοντο δε παντες και εθαυμαζον, λεγοντες προς αλληλους Ιδου, παντες ουτοι οι λαλουντες δεν ειναι Γαλιλαιοι; 	 C'ajo' nak que'xucuac ut sachsôqueb xch'ôl que'cana ut que'xye chi ribileb rib: -¿Ma mâcua'eb ta bi' aj Galilea chixjunileb a'in li yôqueb chi âtinac sa' jalanil âtinobâl?


Και ταυτα ειναι τα ετη των ημερων της ζωης του Αβρααμ, οσα εζησεν, ετη εκατον εβδομηκοντα πεντε. 	 Jun ciento riqßuin oßlaju xcâcßâl chihab quiyoßyo laj Abraham.


Εν δε τω τελει των εικοσι ετων, καθ' α ο Σολομων ωκοδομησε τον οικον του Κυριου και τον οικον εαυτου, 	 Junmay chihab quiyâloß cuiß lix templo li Dios ut lix palacio li rey Salomón.


Αυτη ειναι η ευθυμος πολις σας, της οποιας η αρχαιοτης ειναι εκ παλαιων ημερων; οι ποδες αυτης θελουσι φερει αυτην μακραν δια να παροικηση. 	 ¿Ma mâcuaß ta biß aßin li tenamit li junelic sa saß xchßôleb chalen chak najter? ¿Ma mâcuaß ta biß aßin li tenamit li xeßcôeb chi cuânc chi najt saß jalan tenamit?


Τα χειλη του δικαιου γνωριζουσι το ευχαριστον το στομα δε των ασεβων τα διεστραμμενα. 	 Eb li tîqueb xchßôl nequeßxnau âtinac riqßuin châbil âtin. Abanan eb li nequeßxbânu li mâusilal junes yibru âtin nequeßâtinac.


Πασα δε παιδεια προς μεν το παρον δεν φαινεται οτι ειναι προξενος χαρας, αλλα λυπης, υστερον ομως αποδιδει εις τους γυμνασθεντας δι' αυτης καρπον ειρηνικον δικαιοσυνης. 	 Relic chi yâl nak nakac'ul li kak'usbal moco sa ta nakec'a. Ra ban nakec'a nak nocok'use'. Abanan cui nakacuy k'usec' mokon nakatau xyâlal nak riq'uin li k'usec' nachâbilo' li kayu'am ut tâtuklâk ajcui' li kach'ôl.


Ηκουσατε οτι ερρεθη, Οφθαλμον αντι οφθαλμου και οδοντα αντι οδοντος. 	 rabiom resil nak quiyehe' chi jo'ca'in najter: Cui ani târisi xnak' âcuu, tâisîk ajcui' li xnak' ru a'an. Cui ani târisi li ruch âcue, tâisîk ajcui' li re a'an.


Δια τουτο και ο Θεος υπερυψωσεν αυτον και εχαρισεν εις αυτον ονομα το υπερ παν ονομα, 	 Ut xban nak quixbânu chi jo'can, li Dios quixq'ue xnimal xlok'al. “Kâcua'” quixq'ue chok' xc'aba' xban nak a'an li k'axal lok' ut li k'axal nim xcuanquil.


Και εφανη ο Κυριος εις τον Αβραμ και ειπεν, Εις το σπερμα σου θελω δωσει την γην ταυτην. Και ωκοδομησεν εκει θυσιαστηριον εις τον Κυριον, οστις εφανη εις αυτον. 	 Saß li naßajej aßan quiâtinac li Dios riqßuin laj Abram ut quixye re, —Saß jun cutan tinqßue chixjunil li naßajej aßin reheb lâ cualal âcßajol, chan li Dios. Joßcan nak laj Abram quixtus li pec ut quixyîb jun lix artal re xlokßoninquil li Kâcuaß Dios.


Μνημονευετε των θαυμασιων αυτου τα οποια εκαμε, των τεραστιων αυτου και των κρισεων του στοματος αυτου, 	 Chijulticokß êre li sachba chßôlej li quixbânu riqßuin lix cuanquil. Chijulticokß êre chanru nak quirakoc âtin saß tîquilal.


Ουτοι δε ησαν οι υιοι του Σεβεγων και Αιε και Ανα ουτος ειναι ο Ανα οστις ευρηκε τα υδατα εν τη ερημω, οτε εβοσκε τους ονους Σεβεγων του πατρος αυτου. 	 Aßaneb aßin li ralal laj Zibeón: laj Aja, ut laj Aná. Laj Aná, aßan li quitaßoc re li yußam haß saß li chaki chßochß nak yô chirilbaleb lix bûr lix yucuaß.


Δια κληρου εγεινεν η κληρονομια των εννεα τουτων φυλων και της ημισειας φυλης, καθως προσεταξεν ο Κυριος δια του Μωυσεως. 	 Riqßuin bûlic quijeqßuîc reheb li naßajej aßan, joß quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß Dios. Queßxjeqßui reheb li belêb têp li ralal xcßajol laj Israel ut li yijach chic li ralal xcßajol laj Manasés.


Και αι μορφαι των ακριδων ησαν ομοιαι με ιππους ητοιμασμενους εις πολεμον, και επι τας κεφαλας αυτων ησαν ως στεφανοι ομοιοι με χρυσον, και τα προσωπα αυτων ως προσωπα ανθρωπων. 	 Eb laj sâc' chanchaneb li cacuây ac cauresinbileb chi pletic. Chanchan cuanqueb xcorona yîbanbil riq'uin oro sa' xjolomeb. Ut li rilobâleb chanchan rilobâleb cuînk.


Εκαστος κατα την προαιρεσιν της καρδιας αυτου, ουχι με λυπην η εξ αναγκης διοτι τον ιλαρον δοτην αγαπα ο Θεος. 	 Li junjûnk tixq'ue li jo' q'uial tâalâk sa' xch'ôl xq'uebal. Inc'a' tixq'ue chi ra sa' xch'ôl, chi moco minbilak ta ru xban nak li Kâcua' naxra li ani naxq'ue chi sa sa' xch'ôl.


Οι μεν λοιπον διασκορπισθεντες εκ του διωγμου του γενομενου δια τον Στεφανον, επερασαν εως Φοινικης και Κυπρου και Αντιοχειας, εις μηδενα κηρυττοντες τον λογον, ειμη μονον εις Ιουδαιους. 	 Chirix lix camic laj Esteban, que'xjeq'ui ribeb laj pâbanel xban li raylal li yôqueb chixc'ulbal. Que'cuulac toj Fenicia, Chipre ut Antioquía. Aran que'xch'olob resil li evangelio chiruheb laj judío. Inc'a' que'xye reheb li mâcua'eb aj judío.


Διοτι αργυροκοπος τις ονοματι Δημητριος, κατασκευαζων ναους αργυρους της Αρτεμιδος, επροξενει εις τους τεχνιτας ουκ ολιγον κερδος 	 Jun li cuînk aj tenol plata, aj Demetrio xc'aba'. A'an naxyîb riq'uin plata li coc' ochoch re lix Diana lix dioseb. Ut nabal li tumin neque'xc'ul li neque'trabajic rochben.


Καλλιον το τελος του πραγματος παρα την αρχην αυτου καλητερος ο μακροθυμος παρα τον υψηλοφρονα. 	 Kßaxal us nak tâchoy li cßanjel li ac xatiquib xbânunquil chiru nak tâtiquib xbânunquil jun chic cßanjel ut incßaß tâchoy xbânunquil. Ut kßaxal us li cuyuc ib chiru li nimobresînc ib.


και οι Χαλδαιοι θελουσιν επαναστρεψει και πολεμησει κατα της πολεως ταυτης και θελουσι κυριευσει αυτην και κατακαυσει αυτην εν πυρι. 	 Mêcßojob êchßôl xban nak eb laj Babilonia châlqueb cuißchic re saß li tenamit aßin chi pletic ut teßrêchani li tenamit ut teßxcßat.


Αυτη ειναι η ερμηνεια του πραγματος Μενε, εμετρησεν ο Θεος την βασιλειαν σου και ετελειωσεν αυτην 	 Li xyâlal aßan, joßcaßin na-el: Mene: Li Dios xrajla joß najtil tatcuânk chokß rey ut anakcuan xrakeß lâ cuanquil.


Και ανεβη ο Δαβιδ και πας ο Ισραηλ εις Βααλα, εις Κιριαθ-ιαρειμ του Ιουδα, δια να αναγαγη εκειθεν την κιβωτον Κυριου του Θεου, του καθημενου επι των χερουβειμ, οπου το ονομα αυτου επεκληθη. 	 Ut laj David rochbeneb laj Israel cô Baala aran Quiriat-jearim saß xcuênt Judá re nak teßxcßam lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß li nequeßxyâba cuiß xcßabaß li nimajcual Dios li nahilan saß xyânkeb li querubines.


Επροσμειναμεν ειρηνην, αλλ' ουδεν αγαθον καιρον θεραπειας, αλλ' ιδου, ταραχη. 	 Xkoybeni nak tâcuânk li tuktûquil usilal, abanan incßaß xkacßul. Xkoybeni raj nak to-usâk, abanan incßaß xo-usa. Xiu xiu ban chic cuanco.


αλλ' εαν φανερωσητε το ενυπνιον και την ερμηνειαν αυτου, θελετε λαβει παρ' εμου δωρα και αμοιβας και τιμην μεγαλην το ενυπνιον λοιπον και την ερμηνειαν αυτου φανερωσατε εις εμε. 	 Abanan cui têye cue cßaßru naxye lin matcß, tinqßue êre nabal lê mâtan ut tinqßue êlokßal. Yehomak biß cue cßaßru lin matcß ut yehomak cue cßaßru naxye, chan.


Και θελει καμει εις τον μοσχον καθ' ον τροπον εκαμεν εις τον μοσχον της περι αμαρτιας προσφορας ουτω θελει καμει εις αυτον και θελει καμει εξιλεωσιν υπερ αυτων ο ιερευς και θελει συγχωρηθη εις αυτους. 	 Juntakßêt tixbânu riqßuin li chßina toro aßin joß quixbânu riqßuin li toro li quixmayeja re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc aßan. Chi joßcaßin laj tij tixqßue li mayej re xtojbal rix lix mâqueb li tenamit ut tâcuyekß lix mâqueb.


Που, που, οι σοφοι σου; και ας ειπωσι τωρα προς σε, και ας καταλαβωσι τι εβουλευθη ο Κυριος των δυναμεων κατα της Αιγυπτου. 	 At faraón, ¿bar cuanqueb li cuanqueb xnaßleb li nequeßqßuehoc ânaßleb? Châlkeb ut xyehakeb âcue cßaßru li raylal xtenebâc saß xbên li tenamit Egipto xban li nimajcual Dios.


Οι δε ακουσαντες ετριζον τους οδοντας και εβουλευοντο να θανατωσωσιν αυτους. 	 Li xyucua'il aj tij ut li cuanqueb rochben, c'ajo' nak que'josk'o' nak que'rabi li quixye laj Pedro ut que'raj raj xcamsinquileb li apóstol.


και παντες οι ανθρωποι της οικιας αυτου, οι γεγεννημενοι εν τη οικια, και οι εξ αλλογενων αργυρωνητοι περιετμηθησαν μετ' αυτου. 	 Chixjunileb lix môs cuînk li queßyoßla saß rochoch laj Abraham queßxcßul li circuncisión, joß eb ajcuiß li lokßbil môs li jalan xtenamiteb.


και τωρα ιδου, η κραυγη των υιων Ισραηλ ηλθεν εις εμε και ειδον ετι την καταθλιψιν, με την οποιαν οι Αιγυπτιοι καταθλιβουσιν αυτους 	 Nacuabi nak yôqueb chi yâbac ut yôqueb chixkßokonquil ribeb. Ut ninnau ajcuiß chanru nak nequeßrahobtesîc xbaneb laj Egipto.


Δια τουτο ευφραινεσθε οι ουρανοι και οι κατοικουντες εν αυτοις ουαι εις τους κατοικουντας την γην και την θαλασσαν, διοτι κατεβη ο διαβολος εις εσας εχων θυμον μεγαν, επειδη γνωριζει οτι ολιγον καιρον εχει. 	 Jo'can nak chisahok' taxak sa' êch'ôl lâex li cuanquex sa' choxa. Abanan li cuanqueb sa' ruchich'och' ut sa' li palau tok'obeb ru xban nak laj tza quicute' sa' ruchich'och' chi cuânc riq'uineb. C'ajo' lix josk'il xban nak naxnau nak cuulac re xk'ehil nak tâsachek' ru, chan.


Οι δε ειπον Τι χρειαν εχομεν πλεον μαρτυριας; διοτι ημεις αυτοι ηκουσαμεν απο του στοματος αυτου. 	 Ut chixjunileb que'xye: -¿C'a' chic ru aj e nak toj te'xye ke c'a'ru xmâc? Riq'uin kaxic xkabi li c'a'ru xye, chanqueb.


Και εξελθων ο λαος εφερε, και εκαμον εις εαυτους σκηνας, εκαστος επι του δωματος αυτου, και εν ταις αυλαις αυτων και εν ταις αυλαις του οικου του Θεου και εν τη πλατεια της πυλης των υδατων και εν τη πλατεια της πυλης του Εφραιμ. 	 Joßcan nak côeb chixjunileb li tenamit ut queßxsicß rukßeb li cheß re teßxyîb lix cocß muhebâleb. Cuan queßxyîb lix cocß muhebâleb saß li nebâl li cuan saß xbên li rochocheb. Ut cuan queßxyîb saß li nebâl re li rochocheb. Ut queßxyîb ajcuiß saß li nebâl re lix templo li Dios. Ut queßxyîb ajcuiß saß li nebâl li cuan cuiß li oquebâl bar nequeßnumeß cuiß li nequeßbelan haß ut queßxyîb ajcuiß cuan cuiß li oquebâl Efraín xcßabaß.


Και εσηκωθησαν παντες οι υιοι αυτου και πασαι αι θυγατερες αυτου, δια να παρηγορησωσιν αυτον αλλα δεν ηθελε να παρηγορηθη, λεγων, Οτι πενθων θελω καταβη προς τον υιον μου εις τον ταφον. Και εκλαυσεν αυτον ο πατηρ αυτου. 	 Ut chixjunileb li ralal xcßajol queßoc chixcßojobanquil xchßôl lix yucuaßeb. Abanan laj Jacob incßaß quixcßojob xchßôl ut quixye: —Lâin incßaß tâcßojlâk inchßôl chalen nak tincâmk ut tintau li cualal li ac camenak, chan. Ut li yucuaßbej junelic nayâbac chirix laj José.Nak queßcuulac aran Egipto eb laj madianita rochbeneb laj ismaelita queßxcßayi cuißchic laj José re jun li cuînk aj Potifar xcßabaß. Laj Potifar aßan li natenkßan re laj faraón chixtaklanquileb li soldado. Ut laj faraón, aßan li acuabej re li nimla tenamit Egipto.


Ποσον ειναι μεγαλα τα σημεια αυτου και ποσον ισχυρα τα θαυμασια αυτου η βασιλεια αυτου ειναι βασιλεια αιωνιος και η εξουσια αυτου εις γενεαν και γενεαν. 	 Kßaxal nim li sachba chßôlej li naxbânu ut kßaxal lokß li milagro. Li Kâcuaß, aßan li tzßakal rey chi junelic ut aßan li kßaxal nim xcuanquil chi junelic kße cutan.


δια να επικλινη τας καρδιας ημων εις εαυτον ωστε να περιπατωμεν εις πασας τας οδους αυτου και να φυλαττωμεν τας εντολας αυτου και τα διαταγματα αυτου και τας κρισεις αυτου, τα οποια προσεταξεν εις τους πατερας ημων. 	 Chikaqßuehak taxak kachßôl chi cuânc saß xyâlal riqßuin li Kâcuaß Dios. Chikabânuhak joß naraj aßan. Ut chocuânk taxak joß naxye lix chakßrab joß quixtaklaheb cuiß li kaxeßtônil yucuaß.


Απεκριθη ο Ιησους Σας ειπον οτι εγω ειμαι. Εαν λοιπον εμε ζητητε, αφησατε τουτους να υπαγωσι 	 Li Jesús quixye reheb: -Ac xinye êre nak lâin. Cui yôquex chinsic'bal lâin, canabomakeb chi xic li neque'tâken cue, chan.


Ελαβε δε ο Αμραμ εις γυναικα εαυτου την Ιωχαβεδ, θυγατερα του αδελφου του πατρος αυτου. και εγεννησεν εις αυτον τον Ααρων και τον Μωυσην τα δε ετη της ζωης του Αμραμ εγειναν εκατον τριακοντα επτα ετη. 	 Laj Amram quixcßam chokß rixakil li rîtzßin lix yucuaß lix Jocabed xcßabaß. Quicuan cuib li ralal riqßuin. Laj Aarón ut aj Moisés xcßabaßeb. Jun ciento riqßuin cuuklaju xcaßcßâl chihab cuan re nak quicam.


Και εκεινος εβλεπεν αυτους μετα προσοχης, προσμενων να λαβη τι παρ' αυτων. 	 Nak quirabi li cuînk li c'a'ru quixye, qui-oc chiroybeninquil c'a'ru te'xq'ue re.


Και εξεγερθεις ο Ιησους το πρωι, επεσκεφθη τον λαον, και ανεβη αυτος και οι πρεσβυτεροι του Ισραηλ, εμπροσθεν του λαου προς Γαι. 	 Cuulajak chic laj Josué quicuacli toj ekßela ut quixchßutub lix soldado. Ut laj Josué rochbeneb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel, aßan eb li queßcßamoc be chiruheb li soldado nak queßcôeb chi pletic riqßuineb laj Hai.


Ακουσον, λαε μου, και θελω λαλησει Ισραηλ, και θελω διαμαρτυρησει κατα σου Ο Θεος, ο Θεος σου ειμαι εγω. 	 Ut li Dios tixye: —Lâex intenamit, cherabi li tinye êre anakcuan, lâex aj Israel, li cßaßru incßaß us yôquex chixbânunquil. Lâin li Kâcuaß lê Dios.


Και εδιδεν αυτο ο βασιλευς και ο Ιωδαε εις τους ποιουντας το εργον της υπηρεσιας του οικου του Κυριου, και εμισθονον κτιστας και ξυλουργους δια να ανακαινισωσι τον οικον του Κυριου και σιδηρουργους ετι και χαλκουργους, δια να επισκευασωσι τον οικον του Κυριου. 	 Li rey ut laj Joiada queßxqßue li tumin reheb li nequeßjolomin re li cßanjel saß lix templo li Kâcuaß. Ut eb aßan chic queßtojoc reheb laj cablanel ut eb laj pechß, joßqueb ajcuiß li nequeßcßanjelac riqßuin li chßîchß hierro ut bronce re nak teßxyîb chi us lix templo li Kâcuaß.


Και εν τη στιγμη, καθ' ην ηθελον λαλησει περι εθνους η περι βασιλειας, να οικοδομησω και να φυτευσω, 	 Lâin naru tincuaclesi saß junpât junak li tenamit ut tinqßue xcuanquil.


Και περιηλθον τον Ιουδαν και συνηγαγον τους Λευιτας εκ πασων των πολεων του Ιουδα και τους αρχηγους των πατριων του Ισραηλ, και ηλθον εις Ιερουσαλημ. 	 Queßcôeb saß eb li tenamit Judá ut queßxchßutubeb laj levita ut eb li nequeßjolomin reheb li junjûnk cabal saß chixjunileb li tenamit. Nak queßcuulac Jerusalén,


Διοτι η αδελφη σου Σοδομα δεν ανεφερθη εκ του στοματος σου εν ταις ημεραις της υπερηφανιας σου, 	 ¿Ma mâcuaß ta biß âcuîtzßin li tenamit Sodoma nak cakßetkßeti âcuib chiru junxil nak sa cuancat?


Ητο κληρος και δια τους λοιπους υιους Μανασση κατα τας συγγενειας αυτων, δια τους υιους του Αβι-εζερ, και δια τους υιους του Χελεκ, και δια τους υιους του Ασριηλ, και δια τους υιους του Συχεμ, και δια τους υιους του Εφερ, και δια τους υιους του Σεμιδα. Ταυτα ησαν τα αρσενικα τεκνα του Μανασση υιου του Ιωσηφ, κατα τας συγγενειας αυτων. 	 Ut queßbûlic ajcuiß chirix li naßajej li teßxcßul li jun chßol chic li ralal xcßajol laj Manasés, aß yal chanru xqßuialeb li junjûnk chßûtal. Aßaneb aßin li queßcßuluc re li naßajej li cuan jun pacßal li nimaß Jordán saß li oeste: laj Abiezer, laj Helec, laj Asriel, laj Siquem, laj Hefer, ut laj Semida. Eb li cuînk aßin, aßaneb li ralal laj Manasés ut lix yucuaßchineb, aßan laj José. Ut eb aßan queßcuan ralal xcßajol.


Υιοι Ζακχαι, επτακοσιοι εξηκοντα. 	 Li ralal xcßajol laj Zacai, aßan cuukub ciento riqßuin oxcßâl.


Τοτε ο αγγελος του Κυριου προσεταξε τον Γαδ να ειπη προς τον Δαβιδ, να αναβη ο Δαβιδ και να στηση θυσιαστηριον εις τον Κυριον εν τω αλωνιω του Ορναν του Ιεβουσαιου. 	 Ut lix ángel li Dios quixtakla laj Gad chixyebal re laj David nak tixyîb jun li artal re xlokßoninquil li Dios saß li naßajej li narisi cuiß rix lix trigo laj Ornán laj jebuseo.


Εστω ομως, εγω δεν σας κατεβαρυνα, αλλα πανουργος ων, σας επιασα με δολον. 	 Chi yal inc'a' xexinch'i'ch'i'i. Abanan mâre cuan sa' êyânk te'xc'oxla nak êbalak'inquil yôquin.


Και ο βασιλευς του νοτου θελει εξαγριωθη και θελει εξελθει και πολεμησει μετ' αυτου, μετα του βασιλεως του βορρα οστις θελει παραταξει πληθος πολυ το πληθος ομως θελει παραδοθη εις την χειρα αυτου. 	 Cßajoß nak tâjoskßok li rey li cuan saß li sur. Aßan tâêlk chak saß lix naßaj ut tâpletik riqßuineb li cuanqueb saß li norte. Ut chixjunileb li qßuila okßob chi soldado re li norte teßtßanekß saß rukßeb li cuanqueb saß li sur.


Και δεν ηδυναντο οι ιερεις να εισελθωσιν εις τον οικον του Κυριου, διοτι δοξα Κυριου ενεπλησε τον οικον του Κυριου. 	 Ut eb laj tij incßaß queßru chi oc saß lix templo li Kâcuaß xban nak quinujac riqßuin lix lokßal.


Διοτι ο Θεος θελει φερει εις κρισιν παν εργον και παν κρυπτον, ειτε αγαθον ειτε πονηρον. 	 Li Dios târakok âtin saß kabên riqßuin chixjunil li cßaßru nakabânu, usta chi mukmu nakabânu. Târakok âtin saß kabên riqßuin chixjunil li nakabânu, usta us, usta incßaß us.


Επλησιαζε δε το πασχα των Ιουδαιων, και ανεβη εις Ιεροσολυμα ο Ιησους. 	 Nak ac yô chi cuulac xk'ehil li Pascua, lix nink'e eb laj judío, li Jesús quicuulac Jerusalén.


Ουτω λεγει Κυριος Στηθι εν τη αυλη του οικου του Κυριου και λαλησον προς πασας τας πολεις του Ιουδα τας ερχομενας δια να προσκυνησωσιν εν τω οικω του Κυριου, παντας τους λογους, τους οποιους προσεταξα εις σε να λαλησης προς αυτους μη αφαιρεσης λογον. 	 Quixye re: —Xaklin saß li nebâl chiru li oquebâl re lin templo ut âtinan riqßuineb chixjunileb li nequeßchal chi lokßonînc. Ye reheb chixjunil li âtin li xinye âcue. Mâ jun li âtin li xinye incßaß ta tâye reheb.


Βλεπε παντα υπερηφανον κρημνιζε αυτον και καταπατει τους ασεβεις εν τω τοπω αυτων. 	 Cßut xxutâneb li nequeßxnimobresi ribeb ut sach ruheb li incßaß useb xnaßleb toj bar cuanqueb cuiß.


Υιε ανθρωπου, ειπε προς τον ηγεμονα της Τυρου, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Επειδη υψωθη η καρδια σου και ειπας, Εγω ειμαι θεος, επι της καθεδρας του Θεου καθημαι, εν τη καρδια των θαλασσων ενω εισαι ανθρωπος αλλ' ουχι Θεος και εκαμες την καρδιαν σου ως καρδιαν Θεου 	 —At ralal cuînk, tâye re lix reyeb laj Tiro nak lâin li nimajcual Dios ninye chi joßcaßin: Xban nak kßaxal nacanimobresi âcuib, nacaye saß âchßôl “Lâin diosin”. Nacaye nak lâat cßojcßôcat saß xcßojaribâl li Dios xban nak lâ tenamit sutsu xban li palau. Abanan lâat moco diosat ta. Yal cuînkat usta nacacßoxla nak cuan ânaßleb joß Dios.


Διοτι συ κατεστησας πολιν σωρον πολιν ωχυρωμενην, ερειπιον τα οχυρωματα των αλλογενων, ωστε να μη ηναι πολις ουδεποτε θελουσιν ανοικοδομηθη. 	 Xasacheb ru li xnînkal tenamit ut xajuqßueb li tzßac li sutsu cuiß li nequeßxcol cuiß rib li cuanqueb aran. Xapoß chi junaj cua eb li palacio li queßxyîb li xicß nequeßiloc ke. Ut mâ jokße chic târûk xyîbanquileb.


Και ητο βασιλευς εν τω Ιεσουρουν, οτε οι αρχοντες του λαου συνηχθησαν μετα των φυλων Ισραηλ. 	 Li Kâcuaß, aßan li rey aran Jesurún nak queßxchßutub ribeb li nequeßcßamoc be rochbeneb lix têpaleb laj Israel.—


ωστε αναζητεις την ανομιαν μου και ανερευνας την αμαρτιαν μου; 	 Cui lâat mâcuaßat joß eb li cuînk, ¿cßaßut nak yôcat chixpatzßinquil ma cuan inmâc? Ut, ¿cßaßut nak yôcat chixsicßbal inmâusilal?


Οι οφθαλμοι μου απεκαμον δια την σωτηριαν σου και δια τον λογον της δικαιοσυνης σου. 	 Lâin xinlub chiroybeninquil jokße tinâcol. Lâin yôquin chiroybeninquil nak tinâcol joß cayechißi cue.


καιρος του αγαπησαι και καιρος του μισησαι καιρος πολεμου και καιρος ειρηνης. 	 Cuan li hônal re rahoc, ut cuan li hônal re tzßektânânc. Cuan xcutanquil li pletic riqßuin junak tenamit, ut cuan xcutanquil li cuânc saß usilal riqßuin junak tenamit.


και εθυσιασαν τους υιους αυτων και τας θυγατερας αυτων εις τα δαιμονια 	 Queßxmayejaheb li ralal xcßajoleb chiruheb li mâus aj musikßej aßan.


Εγω υπαγω την οδον πασης της γης συ δε ισχυε και εσο ανηρ 	 —Lâin câmc cue joß nak nequeßcam chixjunileb li cristian saß ruchichßochß. Cauhak taxak âchßôl ut tâyal taxak âkße chixbânunquil li us.


Και αφου ετελειωσεν ο Ιησους τας παραβολας ταυτας, ανεχωρησεν εκειθεν, 	 Ut nak quirake' xyebal li jaljôquil ru âtin a'in, li Jesús qui-el sa' li tenamit Capernaum.


Αριθμει τα πληθη των αστρων Καλει τα παντα ονομαστι. 	 Yal re li Kâcuaß jarub li chahim cuan ut aßan ajcuiß naqßuehoc xcßabaßeb.


Πασα η κακια αυτων ειναι εν Γαλγαλοις διοτι εκει εμισησα αυτους δια την κακιαν των πραξεων αυτων θελω εξωσει αυτους απο του οικου μου δεν θελω αγαπα πλεον αυτους παντες οι αρχοντες αυτων ειναι αποσταται. 	 Ut li Kâcuaß quixye: —Chixjunil lix mâusilal queßxtiquib xbânunquil aran Gilgal. Aran ajcuiß quichal injoskßil saß xbêneb. Xban li mâusilal nequeßxbânu, tincuisiheb saß li cuochoch ut incßaß chic tinraheb. Chixjunileb laj cßamol be chiruheb xeßxkßetkßeti ribeb chicuu.


Επιστρεψον και ειπε προς τον Εζεκιαν τον ηγεμονα του λαου μου, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Δαβιδ του πατρος σου Ηκουσα την προσευχην σου, ειδον τα δακρυα σου ιδου, εγω θελω σε ιατρευσει την τριτην ημεραν θελεις αναβη εις τον οικον του Κυριου 	 —Sukßin riqßuin laj Ezequías, li nacßamoc be chiruheb lin tenamit. Ut tâye re, “Joßcaßin xye li Kâcuaß, lix Dios laj David lâ xeßtônil yucuaß: Lâin xcuabi lâ tij ut xinqßue retal nak yôcat chi yâbac. Anakcuan tatinqßuirtesi. Ut saß oxib cutan naru chic tatxic saß lin templo.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Αλ-τασχεθ. Ψαλμος ωδης του Ασαφ." Δοξολογουμεν σε, Θεε, δοξολογουμεν, διοτι πλησιον ημων ειναι το ονομα σου κηρυττονται τα θαυμασια σου. 	 At Kâcuaß Dios, nakaqßue âlokßal ut nakabantioxi âcue. Nakaye resil nak kßaxal nim âcuanquil. Ut nakaye resilal li sachba chßôlej li nacabânu.


μηπως διαφθαρητε, και καμητε εις εαυτους ειδωλον, εικονα τινος μορφης, ομοιωμα αρσενικου η θηλυκου, 	 Mêmux êrib riqßuin xyîbanquil li jalanil dios. Mêyîb li jalam ûch re têlokßoni, chi moco lix jalam ûch li cuînk, chi moco li ixk.


Και ως ηκουσε τουτο Ιεροβοαμ ο υιος του Ναβατ, οστις ητο εν Αιγυπτω, οπου ειχε φυγει απο προσωπου Σολομωντος του βασιλεως, επεστρεψεν ο Ιεροβοαμ εξ Αιγυπτου, 	 Laj Jeroboam, li ralal laj Nabat, cuan chak Egipto xban nak aran cô nak quiêlelic chiru li rey Salomón. Nak quirabi resil li cßaßru quicßulman, quisukßi cuißchic Jerusalén.


Επλησιασαν οι ακολουθουντες την πονηριαν εξεκλιναν απο του νομου σου. 	 Eb li xicß nequeßiloc cue junes mâusilal nequeßxcßoxla xbânunquil. Chi tîc incßaß nequeßxqßue xcuanquil lâ chakßrab.


Ωμοσεν ο Κυριος και δεν θελει μεταμεληθη, συ εισαι ιερευς εις τον αιωνα κατα την ταξιν Μελχισεδεκ. 	 Li Kâcuaß quixbânu li juramento ut incßaß tixjal xcßaßux. Quixye: —Lâat lix yucuaßil eb laj tij chi junelic joß nak quicuan laj Melquisedec.—


Και τα ορια του Μανασση ησαν απο Ασηρ εως της Μιχμεθα κειμενης απεναντι της Συχεμ και εξετεινοντο τα ορια κατα τα δεξια, εως των κατοικων της Εν-θαπφουα. 	 Li naßajej li quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Manasés naticla chak saß li naßajej Aser. Nacuulac saß li naßajej Micmetat li cuan saß xcaßyabâl li naßajej Siquem. Naxic toj cuan cuiß li naßajej Tapúa.


Και ευρεν εν τω ιερω, τους πωλουντας βοας και προβατα και περιστερας, και τους αργυραμοιβους καθημενους. 	 Quicuulac sa' li templo ut aran quixtauheb li yôqueb chi c'ayînc bôyx, carner ut paloma. Chunchûqueb ajcui' aran laj jalol ru tumin.


Ειναι καλον να σας εξιχνιαση; η καθως ανθρωπος περιγελα ανθρωπον, θελετε περιγελα αυτον; 	 ¿Cßaß raj ru têcßul nak li Dios tixtzßil rix chanru lê naßleb? ¿Ma naru ta biß xbalakßinquil aßan joß nak nequebalakßi junak cuînk?


Γνωρισας δε ο Ιησους την πονηριαν αυτων, ειπε Τι με πειραζετε, υποκριται; 	 Ut li Jesús quixnau nak moco anchaleb ta xch'ôl nak yôqueb chi patz'oc. Quixtau ru lix mâusilaleb ut quixye reheb: -Ex aj ca' pac'al u, ¿c'a'ut nak nequeraj xyalbal cuix?


Αληθως σας λεγω, Οστις δεν δεχθη την βασιλειαν του Θεου ως παιδιον, δεν θελει εισελθει εις αυτην. 	 Relic chi yâl tinye êre li ani inc'a' k'un xch'ôl chinpâbanquil jo'queb li coc'al a'in, a'an inc'a' tâoc rubel lix nimajcual cuanquilal li Dios, chan.


Και ητο το οριον αυτων Ιεζραελ, και Κεσουλωθ, και Σουνημ, 	 Li naßajej li quiqßueheß reheb, aßaneb aßin: Jezreel, Quesulot, Sunem,


Ητο δε ο Ιωσηφ τριακοντα ετων, οτε παρεσταθη εμπροσθεν του Φαραω βασιλεως της Αιγυπτου και εξηλθεν ο Ιωσηφ απ' εμπροσθεν του Φαραω, και διηλθεν ολην την γην της Αιγυπτου. 	 Nak quirakeß chi âtinac laj faraón, laj José qui-el chixsutinquil li tenamit Egipto re nak tixnau ru chixjunileb li tenamit. Lajêb xcaßcßâl chihab cuan re laj José nak qui-oc chi cßanjelac chiru laj faraón.


Θελω λοιπον να προσευχωνται οι ανδρες εν παντι τοπω, υψονοντες καθαρας χειρας χωρις οργης και δισταγμου. 	 Yalak bar ch'utch'ûquex chixlok'oninquil li Dios, nacuaj nak eb li cuînk te'c'amok be chi tijoc. Abanan, tento nak tîcak xch'ôleb li cuînk a'in ut mâc'a'ak xjosk'il chi moco te'cuech'înk.


Εθεωρηθησαν τα βηματα σου, Θεε τα βηματα του Θεου μου, του βασιλεως μου, εν τω αγιαστηριω. 	 At Kâcuaß, at inDios, lâat li tzßakal rey. Quicuil nak yôcat chi oc saß lâ santil templo âcuochbeneb lâ tenamit.


τον οποιον εγω ηθελον να κρατω πλησιον μου, δια να με υπηρετη αντι σου εν τοις δεσμοις του ευαγγελιου 	 Lâin xcuaj raj nak xcana ta cuiq'uin. Naru raj tâc'anjelak chicuu chok' âcuûchil lâat nak cuanquin chi prêxil xban xyebal resil li colba-ib.


Ουτω και ο εισερχομενος προς την γυναικα του πλησιον αυτου οστις εγγιζει αυτην, δεν θελει αθωωθη. 	 Joßcan ajcuiß li cuînk li tixchßic rib riqßuin rixakil li ras rîtzßin. Ac chßolchßo nak tixtoj xmâc.


τιμα τον πατερα σου και την μητερα, και θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον. 	 Cha-oxlok'i lâ na' âyucua' ut chara lâ cuas âcuîtz'in jo' nak nacara âcuib lâat, chan.


Και επεμψεν ο Ιηου προς παντα τον Ισραηλ και ηλθον παντες οι λατρευται του Βααλ και δεν εμεινεν ουδεις, οστις δεν ηλθε. Και ηλθον εις τον οικον του Βααλ και επλησθη ο οικος του Βααλ, στομα εις στομα. 	 Ut quixtaklaheb ajcuiß lix takl chixyebal resil saß chixjunil li naßajej Israel. Ut chixjunileb li nequeßlokßonin re laj Baal queßcôeb. Mâ jun reheb incßaß quicuulac. Queßoc saß li templo li nequeßxlokßoni cuiß laj Baal ut quinujac li naßajej xban xqßuialeb.


Σεις εισθε φιλοι μου, εαν καμνητε οσα εγω σας παραγγελλω. 	 Cui têbânu li c'a'ru ninye êre, lâexak li rarôkex inban.


τοτε ο προσφερων το δωρον αυτου προς τον Κυριον θελει φερει προσφοραν εξ αλφιτων απο ενος δεκατου σεμιδαλεως, εζυμωμενης με το τεταρτον ενος ιν ελαιου 	 Li ani tixcßam lix mayej tixqßue ajcuiß rochben lix mayej numenak câhib libra li châbil cßaj junajinbil riqßuin numenak jun litro li aceite.


Υπαγετε δε και μαθετε τι ειναι, Ελεον θελω και ουχι θυσιαν. Διοτι δεν ηλθον δια να καλεσω δικαιους αλλα αμαρτωλους εις μετανοιαν. 	 Cheq'uehak bi' êch'ôl chixtaubal ru lix yâlal li âtin a'in: "li k'axal lok' chicuu, a'an li uxtânânc u ut mâcua' li mayejac xul". Lâin inc'a' xinchal chixsic'bal li tîqueb xch'ôl. Xinchal ban chixsic'baleb laj mâc re nak te'yot'ek' xch'ôl te'xjal xc'a'ux, chan li Jesús.


Μηπως δια τινος εξ εκεινων, τους οποιους εστειλα προς εσας, δι' αυτου επλεονεκτησα απο σας; 	 ¿Chanru nak xexinbalak'i? ¿Ma xexbalak'îc ta bi' xbaneb li ani xintakla êriq'uin?


Και ειπε προς αυτον, Λαβε μοι δαμαλιν τριων ετων, και αιγα τριων ετων, και κριον τριων ετων, και τρυγονα, και περιστεραν. 	 Ut li Dios quixye re laj Abram: —Lâin tinbânu jun li contrato âcuiqßuin. Tâcßameb chak li xul li tinye âcue. Tâcßam chak jun li chßina bâc oxib chihab cuan re, ut jun li ixki chibât oxib chihab cuan re, ut jun li têlom carner oxib chihab cuan re. Ut tâcßam ajcuiß chak junak li chßina mucuy joß ajcuiß junak chßina paloma, chan li Dios.


Μηδεις πειραζομενος ας λεγη οτι απο του Θεου πειραζομαι διοτι ο Θεος ειναι απειραστος κακων και αυτος ουδενα πειραζει. 	 Li ani nayale' rix lix pâbâl mixc'oxla nak a' li Dios naq'uehoc re chi âlêc. Li Dios mâ ani naxq'ue chi âlêc chi moco naâlêc xban li inc'a' us.


Κατα το δυτικον πλευρον τεσσαρες χιλιαδες και πεντακοσια αι πυλαι αυτων τρεις η πυλη του Γαδ μια, η πυλη του Ασηρ μια, η πυλη του Νεφθαλι μια. 	 Joßcan ajcuiß saß li oeste lix nimal ru li tzßac, aßan cuib kilómetro riqßuin cuib ciento metro riqßuin ôb xcaßcßâl metro. Cuanqueb oxib li oquebâl. Lix cßabaßeb, aßaneb Gad, Aser ut Neftalí.Chixjunil li tzßac li sutsûk cuiß li tenamit, aßan belêb kilómetro xnimal. Ut chalen saß li cutan aßan, lix cßabaß li tenamit aßan Jehová-sama. Chi jalbil ru naraj naxye “Li Kâcuaß cuan arin.”


Και προσεφερε την εξ αλφιτων προσφοραν και ενεπλησε την χειρα αυτου απ' αυτης και εκαυσεν αυτην επι του θυσιαστηριου, εκτος του πρωινου ολοκαυτωματος. 	 Ut quixqßue ajcuiß li mayej cßaj. Quixchap jun môchß ut quixcßat saß xbên li artal. Li mayej aßan jun chic li mayej tixbânu chirix li cßatbil mayej li quixqßue rajlal ekßela.


Ουτος ητο κατηχημενος την οδον του Κυριου, και ζεων κατα το πνευμα, ελαλει και εδιδασκεν ακριβως τα περι του Κυριου, γινωσκων μονον το βαπτισμα του Ιωαννου. 	 Quixtzol rib chi us ut naxnau chanru xpâbanquil li Kâcua'. Ut quixq'ue xch'ôl chi âtinac chi tz'akal xch'olobanquil resil li Jesús, usta ca'aj cui' quixnau chirix li cubi ha' li quixbânu laj Juan.


και ηρωτησαν αυτους, λεγοντες Ουτος ειναι ο υιος σας, τον οποιον σεις λεγετε οτι εγεννηθη τυφλος; πως λοιπον βλεπει τωρα; 	 Ut que'xpatz' reheb: -¿Ma a'in lê ralal? ¿Ma yâl nak mutz' li ru chalen sa' xyo'lajic? ¿Chanru nak na-iloc chic anakcuan? chanqueb.


Αι δε λοιπαι των πραξεων του Ροβοαμ και παντα οσα εκαμε, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ιουδα; 	 Chixjunil li quilajxbânu li rey Roboam tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas, li tzßîbanbil cuiß li quilajeßxbânu lix reyeb laj Judá.


Και οταν ο αρχων εισερχηται, θελει εισερχεσθαι δια της οδου της στοας της πυλης ταυτης και θελει εξερχεσθαι δια της οδου της αυτης. 	 Li rey tâoc saß li nimla oquebâl ut aran ajcuiß tâêlk.


Δια τουτο ιδου, εγω αποστελλω προς εσας προφητας και σοφους και γραμματεις, και εξ αυτων θελετε θανατωσει και σταυρωσει, και εξ αυτων θελετε μαστιγωσει εν ταις συναγωγαις σας και διωξει απο πολεως εις πολιν, 	 Lâin tintaklaheb êriq'uin li profeta ut li cuanqueb xna'leb ut eb laj tzolonel. Abanan lâex inc'a' têrabi. Ut sa' xyânkeb a'an, cuan têcamsiheb, cuan têq'ueheb chiru cruz, ut cuan cui'chic li têrahobtesiheb sa' li cab li nequech'utub cui' êrib chixtzolbal râtin li Dios. Ut cuan cui'chic têtâkeheb sa' li junjûnk chi tenamit re xchapbaleb.


Δεν ειναι μνημη των προγεγονοτων, ουδε θελει εισθαι μνημη των επιγενησομενων μετα ταυτα, εις τους μελλοντας να υπαρξωσιν επειτα. 	 Chixjunil li cßaßak re ru ac xnumeß, ac xsach saß xchßôleb. Joßcan ajcuiß chixjunil li cßaßru talajchâlk mokon, tâsachk ajcuiß saß xchßôleb.


Εν εκεινη τη ημερα θελει ριψει ο ανθρωπος εις τους ασπαλακας και εις τας νυκτεριδας τα αργυρα αυτου ειδωλα και τα χρυσα αυτου ειδωλα, τα οποια εκαμεν εις εαυτον δια να προσκυνη 	 Nak tâcßulmânk aßin, eb li cristian teßxcut chi najt lix dioseb yîbanbil riqßuin plata ut oro. Teßxcut chiruheb li chßo ut li tzßûm xicß lix dioseb li queßxyîb eb aßan re teßxlokßoni.


Ειπατε προς τον βασιλεα και προς την βασιλισσαν, Ταπεινωθητε, καθησατε διοτι θελει καταβιβασθη απο των κεφαλων υμων ο στεφανος της δοξης υμων. 	 Yehomak resil re li rey ut re li reina, “Cubsihomak êrib ut chunlankex saß chßochß xban nak xcuulac xkßehil nak tâisîk lê corona.”


Ελαβον τα προβατα αυτων και τους βοας αυτων και τους ονους αυτων και ο, τι ητο εν τη πολει και ο, τι εν τω αγρω 	 Quilajeßxcßam ajcuiß chixjunil li quetômk li cuan aran, joß ajcuiß li cßaßru cuan reheb, joß saß tenamit joß saß cßalebâl.


Επειδη ενεδυθη καταραν ως ιματιον αυτου, ας εισελθη ως υδωρ εις τα εντοσθια αυτου και ως ελαιον εις τα οστα αυτου 	 Chanchan nak naxtikib rib riqßuin li majecuânc xban nak junes majecuânc naxbânu. Aß ta li majecuânc li naxbânu chi numtâk saß xbên. Ut chi oc ta saß chixjunil lix tibel joß nak narucß li haß ut joß nak na-oc li aceite saß lix bakel.


μια ειναι η περιστερα μου, η αμωμητος μου αυτη ειναι η μονη της μητρος αυτης ειναι η εκλεκτη της τεκουσης αυτην. Ειδον αυτην αι θυγατερες και εμακαρισαν αυτην αι βασιλισσαι και αι παλλακαι, και επηνεσαν αυτην. 	 Abanan jun ajcuiß li kßaxal ninra. Aßan xsum li cuâm. Aßan mâcßaß xpaltil. Chanchan jun li mucuy. Aßan jun ajcuiß chiru lix naß ut kßaxal naraheß xban. Ut eb li ixk li cuanqueb saß li cuochoch nequeßxye “us xak re” chanqueb, ut nequeßxqßue xlokßal.


Ο δε αρχων δεν θελει λαμβανει εκ της κληρονομιας του λαου, εκβαλλων αυτους δια καταδυναστειας εκ της ιδιοκτησιας αυτων εκ της ιδιοκτησιας αυτου θελει κληροδοτησει τους υιους αυτου, δια να μη διασκορπιζηται ο λαος μου εκαστος εκ της ιδιοκτησιας αυτου. 	 Nak li rey tixqßue xchßochß li ralal xcßajol, tento nak tixqßue li re aßan re nak lin tenamit incßaß teßisîk saß lix naßajeb. Incßaß naru tixmakß lix chßochß lin tenamit, chan li Dios.


ισως καταντησω εις την εξαναστασιν των νεκρων. 	 Ut ninyo'oni nak li Dios tinixcuaclesi cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak.


Και το Πνευμα του Κυριου περιεχυθη επι τον Γεδεων, και εσαλπισεν εν σαλπιγγι και συνηχθησαν οι Αβι-εζεριται οπισω αυτου. 	 Ut lix musikß li Kâcuaß quichal riqßuin laj Gedeón ut quixcßut chiru cßaßru tixbânu. Joßcan nak laj Gedeón quixyâbasi lix xucub re xbokbaleb chixjunileb li ralal xcßajol laj Abiezer.


Το χρυσιον και ο κρυσταλλος δεν δυναται να εξισωθωσι με αυτην και ανταλλαγμα αυτης να γεινη με σκευη καθαρωτατου χρυσιου. 	 Li châbil naßleb incßaß naru xjuntakßêtanquil riqßuin li tertôquil pec diamante. Incßaß naru xjalbal riqßuin li oro li kßaxal châbil.


Ομοιως και ουτοι ενυπνιαζομενοι την μεν σαρκα μιαινουσι, την δε εξουσιαν καταφρονουσι και τα αξιωματα βλασφημουσιν. 	 Usta nanauman li c'a'ru quixc'ul li tenamit Sodoma ut Gomorra, abanan toj cuanqueb ajcui' aj balak' li neque'xpâb li yal yo'obanbil na'leb. Ut neque'xtz'ajni rib riq'uin li mâc. Neque'xtz'ektâna lix cuanquil li Kâcua' ut neque'xmajecua li cuanqueb xcuanquil ut li cuanqueb xlok'al.


Δωρον κρυφιον καταπραυνει θυμον και χαρισμα εις τον κολπον βαλλομενον, οργην ισχυραν. 	 Li ani nasihin chi mukmu, aßan narisi xjoskßil li yô xjoskßil.


Και εσηκωσαν αυτην απο του οικου του Αβιναδαβ, του εν τω βουνω, μετα της κιβωτου του Θεου και ο Αχιω προεπορευετο της κιβωτου. 	 Ut laj Ahío cßamol be chiru li Lokßlaj Câx nak yôqueb chi xic.


Τοτε θελουσιν αποκριθη προς αυτον και αυτοι, λεγοντες Κυριε, ποτε σε ειδομεν πεινωντα η διψωντα η ξενον η γυμνον η ασθενη η εν φυλακη, και δεν σε υπηρετησαμεν; 	 Ut te'chak'ok ut te'xye cue: -Kâcua', ¿jok'e ta bi' catkil chi tattz'ocâk? ¿Jok'e ta bi' catkil chi tâchakik âcue? ¿Jok'e casic' âcuochochnal? ¿Jok'e catkil chi mâc'a' lâ cuak' malaj yajat, malaj cuancat sa' tz'alam ut inc'a' catkatenk'a? cha'keb.


Ερευνατε τας γραφας, διοτι σεις νομιζετε οτι εν αυταις εχετε ζωην αιωνιον και εκειναι ειναι αι μαρτυρουσαι περι εμου 	 Lâex nequeq'ue êch'ôl chixtzolbal xsa' li Santil Hu. Lâex nequec'oxla nak aran têtau chanru tâcuânk lê yu'am chi junelic. Abanan inc'a' nequeq'ue retal nak li Santil Hu a'an naxch'olob ajcui' lix yâlal chicuix lâin.


Και εν τη ημερα εκεινη, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, θελω συντριψει τον ζυγον αυτου απο του τραχηλου σου και θελω διασπασει τα δεσμα σου και ξενοι δεν θελουσι πλεον καταδουλωσει αυτον 	 Saß li cutan aßan, chan li Kâcuaß, lâin tincuisi li raylal li cuanqueb cuiß. Chanchan nak tintok li yugo ut tincuisi li cadena li bacßbôqueb cuiß. Incßaß chic teßqßuehekß saß cacuil cßanjel xbaneb li jalaneb xtenamit.


Ο δε Ησαιας κραζει υπερ του Ισραηλ Αν και ο αριθμος των υιων Ισραηλ ηναι ως η αμμος της θαλασσης, το υπολοιπον αυτων θελει σωθη 	 Jo'ca'in quixye laj Isaías chirixeb laj Israel: Usta nabaleb li ralal xc'ajol laj Israel jo' xq'uial li samaib chire li palau, aban moco q'uiheb ta li te'colek'.


και οταν οι πατερες αυτων η οι αδελφοι αυτων ελθωσιν προς ημας δια να παραπονεθωσιν, ημεις θελομεν ειπει προς αυτους, Καμετε εις αυτους ελεος δια ημας, επειδη δεν συνελαβομεν εν τω πολεμω γυναικα δι' εκαστον σεις δε μη διδοντες εις αυτους κατα τον καιρον τουτον, ηθελετε εισθαι ενοχοι. 	 Ut cui teßcuulak lix yucuaßeb malaj ut li raseb chixyebal ke cßaßut nak xcßulman chi joßcaßin, lâo takaye reheb, “Nakatzßâma chêru nak têbânu usilal reheb, ut têcanabeb li xkaßal chokß rixakileb. Lâo xocuulac saß li plêt ut incßaß xoru chixtaubal tzßakal li ixk re takaqßue chokß rixakileb. Moco xekßet ta li contrato li xebânu, xban nak moco lâex ta xexqßuehoc reheb. Yal elkßanbil ban xeßxbânu,” chaßko reheb.—


Περι δε των διαιρεσεων των πυλωρων εκ των Κοριτων ητο Μεσελεμιας ο υιος του Κορε, εκ των υιων Ασαφ. 	 Ut queßjachîc ajcuiß ruheb li queßqßueheß chi cßacßalênc saß eb li oquebâl. Laj Meselemías, aßan li ralal laj Coré. Ut laj Coré, aßan li ralal laj Asaf.


Και συνηθροισεν ο Δαβιδ τους υιους του Ααρων και τους Λευιτας 	 Ut quixchßutubeb ajcuiß li ralal xcßajol laj Aarón ut eb laj levita. Aßaneb aßin li quixchßutubeb.


συ λοιπον προσταξον τους ιερεις τους βασταζοντας την κιβωτον της διαθηκης, λεγων, Οταν φθασητε εις το χειλος του υδατος του Ιορδανου, θελετε σταθη εν τω Ιορδανη. 	 Tâye reheb laj tij li yôkeb chi cßamoc re li Lokßlaj Câx, “Nak tex-oc saß li nimaß Jordán, aran texxaklîk,” chan li Kâcuaß.


Ναι, ενισχυσε μετα αγγελου και υπερισχυσεν εκλαυσε και εδεηθη αυτου εν Βαιθηλ ευρηκεν αυτον, και εκει ελαλησε προς ημας 	 Saß li naßajej Bet-el quipletic riqßuin li ángel ut quinumta saß xbên. Laj Jacob quiyâbac ut quixtzßâma li rosobtesinquil toj retal nak li Dios quiâtinac riqßuin ut quirosobtesi ut co-osobtesîc ajcuiß lâo.


Και παντες οι δουλοι του βασιλεως, οι εν τη βασιλικη πυλη, εκλινον και προσεκυνουν τον Αμαν διοτι ουτω προσεταξεν ο βασιλευς περι αυτου. Ο Μαροδοχαιος ομως δεν εκλινε και δεν προσεκυνει αυτον. 	 Nak quinumeß laj Amán, chixjunileb li nequeßcßanjelac chiru li rey saß li rochoch queßxcuikßib ribeb chiru ut queßxxulub xjolomeb re xqßuebal xlokßal xban nak joßcan quixye li rey. Abanan laj Mardoqueo incßaß quixcuikßib rib chiru chi moco quixqßue xlokßal.


Εαν δε ηναι απο ενος μηνος μεχρι πεντε ετων, η εκτιμησις σου θελει εισθαι του μεν αρσενικου πεντε σικλοι αργυριου του δε θηλυκου η εκτιμησις σου τρεις σικλοι αργυριου. 	 Abanan cui li quiyechißîc, aßan têlom ut cuan jun po re nacuulac toj saß li ôb chihab tento xtojbal ôb chi tumin plata. Abanan cui xkaßal, tento xtojbal oxib chi tumin plata.


Και ειπε προς αυτον ο Δαβιδ, Τινος εισαι; και ποθεν εισαι; Και ειπεν, Ειμαι νεος Αιγυπτιος, δουλος τινος Αμαληκιτου και με αφηκεν ο κυριος μου, επειδη ηρρωστησα τρεις ημερας τωρα 	 Laj David quixye re: —¿Ani âpatrón? ¿Bar xatchal chak? chan. Li cuînk quixye re: —Lâin aj Egipto. Lâin xmôs jun li cuînk xcomoneb laj Amalec. Oxib cutan incanabanquil arin xban lin patrón xban nak yajin.


Και εξελεξε Δαβιδ τον δουλον αυτου και ανελαβεν αυτον εκ των ποιμνιων των προβατων 	 Li Dios quixsicß ru laj David, laj ilol carner, re nak aßan tâcßanjelak chiru.


Φερε εξω του στρατοπεδου εκεινον οστις κατηρασθη και ας θεσωσι παντες οι ακουσαντες αυτον τας χειρας αυτων επι την κεφαλην αυτου, και ας λιθοβοληση αυτον πασα η συναγωγη. 	 —Cßamomak li cuînk aßan toj chirix li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb laj Israel. Chixjunileb li queßabin re nak quixmajecua lin cßabaß teßxqßue li rukßeb saß xbên xjolom retalil nak cuan xmâc. Ut chirix aßan chixjunileb teßxcamsi chi pec.


Ειπε δε προς αυτον ο Θεος κατ' οναρ, Και εγω εγνωρισα οτι εν ευθυτητι της καρδιας σου επραξας τουτο οθεν και εγω σε εμποδισα απο του να αμαρτησης εις εμε δια τουτο δεν σε αφηκα να εγγισης αυτην 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re saß lix matcß: —Yâl. Lâin ninnau nak moco lâat ta cuan âcue. Xban nak ninnau aßin, joßcan nak incßaß xatinqßue chi cuânc riqßuin lix Sara. Joßcan nak incßaß xatmâcob chicuu.


Αι παρηγοριαι του Θεου φαινονται μικρον πραγμα εις σε; η εχεις τι αποκρυφον εν σεαυτω; 	 Lâat incßaß nacuulac châcuu nak naxcßojob âchßôl li Dios, chi moco nacuulac châcuu li kßunil âtin nakaye âcue.


και εμισθονον συμβουλους εναντιον αυτων, δια να ματαιονωσι την βουλην αυτων, πασας τας ημερας Κυρου του βασιλεως της Περσιας και εως της βασιλειας Δαρειου του βασιλεως της Περσιας. 	 Eb li xicß nequeßiloc reheb queßxtacchißi ut queßxtumina ruheb li cuanqueb xcuanquil saß li tenamit re nak eb li ralal xcßajol laj Judá incßaß teßqßuehekß xlesêns chixyîbanquil lix templo li Kâcuaß chalen saß eb li cutan nak laj Ciro cuan chokß xreyeb laj Persia toj saß eb li cutan nak laj Darío qui-oc chokß rey aran Persia.


Πλην το αιμα αυτου δεν θελεις φαγει επι την γην θελεις χυσει αυτο ως υδωρ. 	 Abanan, incßaß naru têtzaca xquiqßuel. Têhoy ban lix quiqßuel saß chßochß joß nak nequehoy li haß.


και πας οστις δεν ελθη εντος τριων ημερων, κατα την βουλην των αρχοντων και πρεσβυτερων, θελει γεινει αναθεμα πασα η περιουσια αυτου, και αυτος θελει χωρισθη απο της συναξεως των μετοικισθεντων. 	 Eb li cuanqueb saß xcuanquil ut eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj judío queßxcßûb ru nak li ani incßaß tâcuulak chiru oxib cutan, tâisîk chiru chixjunil li cßaßru cuan re ut tâisîk ajcuiß aßan saß xyânkeb laj Israel li queßsukßi Jerusalén.


Και ακουσασα η Γοθολια την φωνην του λαου τρεχοντος και ευφημουντος τον βασιλεα, ηλθε προς τον λαον εις τον οικον του Κυριου. 	 Nak lix Atalía quirabi nak li tenamit yôqueb chi âlinac ut yôqueb chixjapbal reheb re xqßuebal xlokßal li rey, cô saß junpât saß lix templo li Kâcuaß, li chßutchßûqueb cuiß li tenamit.


Εις δε τους υιους Γηρσων, εκ των συγγενειων των Λευιτων, εδωκαν εκ του αλλου ημισεως της φυλης Μανασση, την πολιν του καταφυγιου δια τον φονεα, την Γωλαν εν Βασαν και τα περιχωρα αυτης, και την Βεεσθερα και τα περιχωρα αυτης πολεις δυο 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Gersón, li ralal laj Leví, queßxcßul eb li tenamit aßin riqßuineb yijach li ralal xcßajol laj Manasés: li tenamit Beestera, joß ajcuiß li tenamit Golán li cuan Basán, li quisiqßueß ru re teßxcol cuiß rib li teßxcamsi ras rîtzßin chi incßaß yal teßraj xchßôl.


Και εκρινεν ο Σαμουηλ τον Ισραηλ πασας τας ημερας της ζωης αυτου 	 Ut laj Samuel quicuan chi taklânc saß xbên li tenamit Israel joß najtil yoßyo.


Και εκει ευρων ο εκατονταρχος πλοιον Αλεξανδρινον, το οποιον επλεεν εις την Ιταλιαν, επεβιβασεν ημας εις αυτο 	 Aran quixtau jun li jucub li capitán re Alejandría. Ac xic re Italia ut corocsi sa' li jucub a'an re toxic.


Σας παρακαλουμεν δε, αδελφοι, νουθετειτε τους ατακτους, παρηγορειτε τους ολιγοψυχους, περιθαλπετε τους ασθενεις, μακροθυμειτε προς παντας. 	 Nakatz'âma chêru, ex hermân, chek'useb li yal subuc cutan neque'xbânu. Cheq'uehak xcacuil xch'ôleb li neque'ch'inan xch'ôleb ut chetenk'a ajcui' li toj k'uneb xch'ôl sa' xpâbâleb. Ut chicuânk êcuyum riq'uineb chixjunileb.


διοτι ο Κυριος θελει περασει δια να παταξη τους Αιγυπτιους και οταν ιδη το αιμα επι το ανωφλιον και επι τους δυο παραστατας, ο Κυριος θελει παρατρεξει την θυραν, και δεν θελει αφησει τον εξολοθρευτην να εισελθη εις τας οικιας σας, δια να παταξη. 	 Li Dios tânumekß saß li junjûnk chi cab chi rakoc âtin saß xbêneb laj Egipto. Nak târil li quicß saß xbên li puerta ut chiru li cuib chi cheß li cuan saß xcaß pacßalil li puerta, li Kâcuaß Dios tânumekß saß li puerta aßan ut tixram lix be laj camsinel re nak incßaß tâoc saß lê rochoch chi camsînc.


Εις τον Σουφιμ και Ωσα, δια την προς δυσμας, μετα της πυλης Σαλεχεθ, πλησιον της οδου της αναβασεως, φυλακη απεναντι φυλακης. 	 Laj Supim ut laj Hosa, aßaneb li nequeßcßacßalen re li oquebâl re Salequet, li cuan saß li taksînc saß li oeste. Ac chßolchßo jokße teßcßanjelak li junjûnk.


Αφαιρει την καρδιαν απο των αρχηγων των λαων της γης, και καμνει αυτους να περιπλανωνται εν ερημω αβατω 	 Nak naraj, naxsach xnaßlebeb li nequeßcßamoc be saß junak tenamit. Ut naxqßueheb chi sachc. Chanchan nak yôqueb chixbeninquil ribeb yalak bar saß li chaki chßochß xban nak incßaß chic nequeßxtau cßaßru teßxbânu.Chanchan nak yôqueb chi bêc saß kßojyîn chi incßaß nequeßxnau bar yôqueb chi xic. Nequeßtacloc chanchaneb li calajenak.


θελω σας διδαξει τι ειναι εν τη χειρι του Θεου ο, τι ειναι παρα τω Παντοδυναμω, δεν θελω κρυψει αυτο. 	 Lâin tincßut chêru lix nimajcual cuanquilal li Dios. Ut incßaß tinmuk chêru li cßaßru naxbânu.


και εις θυσιαν ειρηνικην, δυο βοες, κριοι πεντε, τραγοι πεντε, αρνια ενιαυσια πεντε. Τουτο ητο το δωρον του Ελισαμα, υιου του Αμμιουδ. 	 Quixqßue ajcuiß jun li têlom carner, ôb li têlom chibât, ut ôb li têlom carner jun chihab cuan reheb re teßmayejâk re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios. Aßin li mayej li quixqßue laj Elisama li ralal laj Amiud.


και εις την αμπελον ησαν τρεις κλαδοι και εφαινετο ως βλαστανουσα και τα ανθη αυτης εξηνθησαν και οι βοτρυες της σταφυλης ωριμασαν 	 Li jun tôn chi uvas cuan oxib rukß ut qui-atzßumac. Saß junpât quiûchin ut quikßanoß li ru.


Εκεινο λοιπον το οποιον υμεις ηκουσατε απ' αρχης, ας μενη εν υμιν. Εαν μενη εν υμιν εκεινο το οποιον ηκουσατε απ' αρχης, και υμεις θελετε μενει εν τω Υιω και εν τω Πατρι. 	 Li c'a'ru xetzol chak chalen sa' xticlajic lê pâbâl chicuânk sa' lê ch'ôl. Cui têc'ûla sa' lê ch'ôl li c'a'ru xerabi chak chalen sa' xticlajic lê pâbâl, cuânkex riq'uin li C'ajolbej ut riq'uin li Acuabej Dios.


Ας ερευνησωμεν τας οδους ημων και ας εξετασωμεν και ας επιστρεψωμεν εις τον Κυριον. 	 Chikaqßuehak retal chi us cßaßru takabânu. Chikajal li kacßaßux ut chosukßîk riqßuin li Kâcuaß.


και προσεφερε το δωρον αυτου ενα δισκον αργυρουν βαρους εκατον τριακοντα σικλων λεκανιον εν αργυρουν εβδομηκοντα σικλων, κατα τον σικλον τον αγιον αμφοτερα πληρη σεμιδαλεως εζυμωμενης μετα ελαιου, δια προσφοραν εξ αλφιτων 	 Li mayej li quixqßue, aßan jun plato yîbanbil riqßuin plata numenak oxib libra râlal ut jun li secß yîbanbil riqßuin plata caßchßin mâ cuib libra râlal. Lix bisbaleb aßan joß li bisleb li cuan saß li tabernáculo. Li plato ut li secß nujenak riqßuin li châbil cßaj junajinbil riqßuin aceite re li mayej re li ru li acuîmk.


διοτι ο Σολομων εκαμε βασιν χαλκινην, εχουσαν πεντε πηχων μηκος, και πεντε πηχων πλατος, και τριων πηχων υψος και εθεσεν αυτην εν τω μεσω της αυλης και σταθεις επ' αυτης επεσεν επι τα γονατα αυτου ενωπιον πασης της συναγωγης του Ισραηλ και εξετεινε τας χειρας αυτου προς τον ουρανον, 	 Laj Salomón ac quixyîb riqßuin bronce jun li naßajej najt xteram bar tâxaklîk cuiß. Li naßajej aßan cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro xnimal rok ut cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro xnimal ru ut jun metro riqßuin oßlaju xcaßcßâl centímetro xteram. Li naßajej aßan quixyîb saß xyi li nebâl. Chirix aßan quixcuikßib rib chiruheb laj Israel ut quixtaksi li rukß saß choxa. Quitijoc ut quixye:


Και εκαλεσε το ονομα του τοπου Μασσα, και Μεριβα, δια την λοιδοριαν των υιων Ιαραηλ, και διοτι επειρασαν τον Κυριον, λεγοντες, Ειναι ο Κυριος μεταξυ ημων η ουχι; 	 Laj Moisés quixqßue chokß xcßabaß li naßajej aßan Masah ut Meriba, xban nak eb laj Israel queßxcuechßi rix li Kâcuaß Dios ut queßxye: —¿Ma cuan li Dios kiqßuin malaj incßaß? chanqueb.


Και εν εκεινη τη ημερα θελουσι κοιτεσθαι τεθανατωμενοι παρα Κυριου απ' ακρου της γης εως ακρου της γης δεν θελουσι θρηνολογηθη ουδε συναχθη ουδε ταφη θελουσιν εισθαι δια κοπριαν επι της επιφανειας της γης. 	 Ut eb li xeßqßueheß chi camsîc xban li Kâcuaß tßanaxînkeb yalak bar saß chßochß joß li cßot. Mâ ani tâyâbak chirixeb, chi moco teßmukekß.


Αι εξυμνησεις του Θεου θελουσιν εισθαι εν τω λαρυγγι αυτων, και ρομφαια διστομος εν τη χειρι αυτων 	 Cheßxjapak reheb chixqßuebal xlokßal li Kâcuaß. Chicuânk taxak xchßîchßeb saß rukßeb caß pacßal xkßesnal,


δεν τρωγει επι των ορεων και δεν σηκονει τους οφθαλμους αυτου προς τα ειδωλα του οικου Ισραηλ και δεν μιαινει την γυναικα του πλησιον αυτου, 	 Incßaß naxcuaß li tzacaêmk mayejanbil saß eb li tzûl chiruheb li jalanil dios, chi moco tixlokßoniheb li jalanil dios li cuanqueb Israel. Ut incßaß tixchßic rib riqßuin rixakil li ras rîtzßin.


Και ελθων ο λαος προς τον Μωυσην ειπον, Ημαρτησαμεν, διοτι ελαλησαμεν κατα του Κυριου και κατα σου δεηθητι του Κυριου να σηκωση τους οφεις αφ' ημων. Και εδεηθη ο Μωυσης υπερ του λαου. 	 Eb li cristian queßcuulac riqßuin laj Moisés ut queßxye re: —Lâo xomâcob nak xkacuechßi rix li Dios ut xomâcob ajcuiß nak xatkacuechßi lâat. Chatzßâma chiru li Dios nak târisiheb saß kayânk li cßantiß aßin, chanqueb. Ut laj Moisés quitijoc chirixeb li tenamit.


Και ειπε προς αυτον ο Θεος, Τις εφανερωσεν εις σε οτι εισαι γυμνος; Μηπως εφαγες απο του δενδρου, απο του οποιου προσεταξα εις σε να μη φαγης; 	 Li Dios quixye re: —¿Ani xyehoc âcue nak tßustßûcat? ¿Ma xalou ru li cheß li xinye âcue nak incßaß tâlou? chan.


Και απεστειλεν ο Χειραμ προς τον Σολομωντα, λεγων, Ηκουσα περι οσων εμηνυσας προς εμε εγω θελω καμει παν το θελημα σου δια ξυλα κεδρινα και δια ξυλα πευκινα 	 Ut laj Hiram quixtakla xyebal re laj Salomón: —Xoleßxye cue li cßaßru xatakla chak xyebal cue. Lâin tinbânu li cßaßru xatzßâma chicuu. Tintakla âcue li cheß chacalteß ut li cheß ciprés.


και τους Πατρουσειμ, και τους Χασλουχειμ, εκ των οποιων εξηλθον οι Φιλισταιοι, και τους Χαφθορειμ. 	 Ut laj Patrusim, laj Casluhim ut laj Caftorim ralaleb ajcuiß laj Mizraim. Eb li ralal xcßajol laj Casluhim, aßaneb laj filisteo.


Και ενεθυμηθη ο Θεος τον Νωε, και παντα τα ζωα, και παντα τα κτηνη, τα μετ' αυτου εν τη κιβωτω και διεβιβασεν ο Θεος ανεμον επι την γην, και τα υδατα εσταθησαν. 	 Li Dios quixtokßoba ru laj Noé joß ajcuiß chixjunileb li xul li cuanqueb saß li jucub cab. Quixtakla jun nimla ikß saß xbên li ruchichßochß ut qui-oc chi chakic li haß.


Και προσεκληθησαν οι γραμματεις του βασιλεως την δεκατην τριτην ημεραν του πρωτου μηνος, και εγραφη κατα παντα οσα προσεταξεν ο Αμαν, προς τους σατραπας του βασιλεως και προς τους διοικητας τους κατα πασαν επαρχιαν και προς τους αρχοντας εκαστου λαου πασης επαρχιας κατα το γραφειν αυτων, και προς εκαστον λαον κατα την γλωσσαν αυτων εν ονοματι του βασιλεως Ασσουηρου εγραφη και εσφραγισθη με το δακτυλιδιον του βασιλεως. 	 Joßcan nak saß li oxlaju xbe li xbên po re li chihab aßan, queßbokeß laj tzßîb li nequeßcßanjelac chiru li rey. Ut queßxtzßîba li chakßrab joß quixye laj Amán reheb. Li chakßrab aßan quitaklâc riqßuineb chixjunileb li nequeßtaklan saß li junjûnk chi tenamit li cuanqueb rubel xtakl li rey. Ut quitaklâc riqßuineb laj cßamol be. Queßtzßîbac saß râtinobâleb ut joß nequeßtzßîbac saß li junjûnk chi tenamit. Eb li hu aßan queßtzßîbâc saß xcßabaß li rey Asuero ut quiqßueheß retalil lix matkßab li rey chiruheb.


Το υψος του ενος χερουβ δεκα πηχων, και ουτω του αλλου χερουβ. 	 Câhib metro riqßuin media xnajtil xterameb li junjûnk chi querubines.


Συ, Κυριε, γνωριζεις ενθυμηθητι με και επισκεψαι με και εκδικησον με απο των καταδιωκοντων με μη με αρπασης εν τη μακροθυμια σου γνωρισον οτι δια σε υπεφερα ονειδισμον. 	 Laj Jeremías quixye: —At Kâcuaß, lâat nacanau chixjunil. Chinjulticokß âcue ut chinâtenkßa. Mâcuy xmâqueb li nequeßxbânu raylal cue. Chaqßueheb ban chixtojbal xmâqueb re nak incßaß tineßxcamsi. Chaqßuehak retal nak xban ârabal lâat nak yôquin chixcuybal li rahobtesîc.


Εις την σωτηριαν σου θελομεν χαρη και εις το ονομα του Θεου ημων θελομεν υψωσει τας σημαιας ο Κυριος να εκπληρωση παντα τα αιτηματα σου. 	 Cßajoß nak tâsahokß saß kachßôl lâo nak tâcuêchani li cßaßru xatzßâma chiru li Dios. Tobichânk chi anchal kachßôl re xlokßoninquil li Dios riqßuin li usilal xbânu cue. ¡Chixsume taxak li Dios chixjunil li nacatzßâma chiru!


Δια τουτο εκ πιστεως η κληρονομια, δια να ηναι κατα χαριν, ωστε η επαγγελια να ηναι βεβαια εις απαν το σπερμα, ουχι μονον το εκ του νομου, αλλα και το εκ της πιστεως του Αβρααμ, οστις ειναι πατηρ παντων ημων, 	 Xban nak cuan xpâbâl laj Abraham, li Dios quixyechi'i li mâtan re xban xnimal rusilal. Ut quixyechi'i ajcui' reheb chixjunileb li ralal xc'ajol. Li yechi'inbil mâcua' ca'aj cui' reheb li cuanqueb rubel xcuanquil li chak'rab. Reheb aj ban cui' chixjunileb li neque'pâban jo' nak quipâban laj Abraham. Jo'can nak nayeman nak laj Abraham a'an li kayucua' chikajunilo xban nak a'an laj c'amol be chiku sa' li kapâbâl.


Θελω σε υμνει, διοτι φοβερως και θαυμασιως επλασθην θαυμασια ειναι τα εργα σου και η ψυχη μου καλλιστα γνωριζει τουτο. 	 Tatinlokßoni riqßuin chixjunil li xabânu nak xinâyoßobtesi. Cßajoß xchakßal ru chixjunil li xabânu. Nasach inchßôl chirilbal.


Ουτοι ειναι οι λογοι, τους οποιους ελαλησεν ο Μωυσης προς παντα τον Ισραηλ, εντευθεν του Ιορδανου εν τη ερημω, εν τη πεδιαδι κατεναντι Σουφ, μεταξυ Φαραν και Τοφελ και Λαβαν και Ασηρωθ και Διζααβ. 	 Aßan aßin li âtin li quixye laj Moisés reheb chixjunileb laj Israel nak cuanqueb saß li chaki chßochß nachß riqßuin li nimaß Jordán saß li este. Cuanqueb saß li naßajej Arabá saß xcaßyabâl li Caki Palau saß xyânkeb li naßajej Parán, Tofel, Labán, Hazerot ut Dizahab.


Αποκριθεις δε ο Βαλααμ ειπε προς τον Βαλακ, Δεν σε ελαλησα, λεγων, Παν ο, τι μοι ειπη ο Κυριος, τουτο πρεπει να καμω; 	 Ut laj Balaam quixye re: —¿Ma incßaß ta biß xinye âcue nak li cßaßru tixye cue li Kâcuaß Dios, aßan tinbânu? chan.


Ελθετε, φαγετε, παντα τα ζωα του αγρου, παντα τα θηρια του δασους. 	 Lâex li jalan êtenamit, châlkex ut chapomak li tenamit aßin joß nak li joskß aj xul naxchap lix tib toj retal naxchoy.


Εικοσιπεντε ετων ηλικιας ητο οτε εβασιλευσε, και εβασιλευσε δεκαεξ ετη εν Ιερουσαλημ το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Ιερουσα θυγατηρ του Σαδωκ. 	 b xcaßcßâl chihab cuan re nak qui-oc chokß rey. Cuaklaju chihab quicuan chokß rey aran Jerusalén. Lix naß, aßan lix Jerusa lix rabin laj Sadoc.


Μετα δε τινας ημερας εξηρανθη ο χειμαρρος, επειδη δεν εγεινε βροχη επι της γης. 	 Abanan mokon chic li rok haß quichakic xban nak incßaß chic quixqßue li hab.


και Αμμα, και Αφεκ, και Ρεωβ πολεις εικοσιδυο, και αι κωμαι αυτων. 	 Ut nacuulac ajcuiß toj saß eb li tenamit Uma, Afec, ut Rehob. Cuib xcaßcßâl chixjunileb li tenamit rochbeneb li cocß cßalebâl.


και εκ της φυλης των υιων Νεφθαλι, ο αρχων Φεδαηλ ο υιος του Αμμιουδ. 	 laj Pedael li ralal laj Amiud, li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Neftalí.Aßaneb li cuînk li taklanbileb xban li Kâcuaß chixjeqßuinquil li naßajej Canaán reheb laj Israel.


Και εν εκεινη τη ημερα η Τυρος θελει λησμονηθη εβδομηκοντα ετη, κατα τας ημερας ενος βασιλεως μετα δε τα εβδομηκοντα ετη θελει εισθαι εν τη Τυρω ως ασμα της πορνης. 	 Tâcuulak xkßehil nak li tenamit Tiro tâsachk saß xchßôleb li tenamit. Incßaß chic tâjulticokß reheb chiru lajêb xcâcßâl chihab, joß xnajtil rok xyußam junak li rey. Nak acak xnumeß lajêb xcâcßâl chihab, eb li cuanqueb Tiro teßbichânk cuißchic joß nak nequeßbichan li ixk li nequeßxcßayi rib.


Οι δε υιοι Ισραηλ επερασαν δια ξηρας εν μεσω της θαλασσης και τα υδατα ησαν εις αυτους τοιχος εκ δεξιων αυτων και εξ αριστερων αυτων. 	 Ut eb laj Israel ac xeßnumeß jun pacßal li palau saß li chaki chßochß. Chanchan li tzßac quicana li haß saß xcaß pacßalil li be nak queßnumeß.


Υπαγετε, ερωτησατε τον Κυριον περι εμου και περι των εναπολειφθεντων εν τω Ισραηλ και εν τω Ιουδα, περι των λογων του βιβλιου του ευρεθεντος διοτι μεγαλη ειναι η οργη του Κυριου ητις εξεχυθη εφ' ημας, επειδη οι πατερες ημων δεν εφυλαξαν τον λογον του Κυριου, ωστε να πραξωσι κατα παντα τα γεγραμμενα εν τω βιβλιω τουτω. 	 Quixye reheb: —Ayukex. Patzßomak chak re li Dios cßaßru tinbânu lâin ut cßaßru teßxbânu li joß qßuial chic queßcana Israel ut Judá riqßuin li cßaßru tzßîbanbil saß li hu aßin, li xeßxtau saß li templo. Cßajoß xjoskßil li Dios saß kabên xban nak eb li kaxeßtônil yucuaß queßxkßet li râtin li Dios ut incßaß queßxbânu li cßaßru tzßîbanbil saß li hu aßin, chan li rey reheb.


Και επραξε το ευθες ενωπιον Κυριου, κατα παντα οσα επραξεν Οζιας ο πατηρ αυτου δεν εισηλθεν ομως εις τον ναον του Κυριου. Και ο λαος ητο ετι διεφθαρμενος. 	 Laj Jotam quixbânu li us chiru li Kâcuaß joß quixbânu laj Uzías lix yucuaß, abanan incßaß qui-oc saß lix templo li Kâcuaß. Ut eb li tenamit incßaß queßxcanab xlokßoninquil li jalanil dios.


παρεδωκεν ο Θεος εις τας χειρας σας τους αρχηγους του Μαδιαμ, τον Ωρηβ και τον Ζηβ και τι ηδυναμην να καμω ως προς εσας; Τοτε το πνευμα αυτων ησυχασε προς αυτον, οτε ελαλησε τον λογον τουτον. 	 Li Dios quixkßaxtesi saß êrukß lâex laj Oreb ut laj Zeeb, li cuib li nequeßtaklan saß xbêneb laj Madián. Lâex nabal xebânu chiru li xkabânu lâo, chan. Riqßuin li quixye laj Gedeón, quinumeß lix joskßileb.


Τον Ναθαν ομως τον προφητην και τον Βεναιαν και τους δυνατους και Σολομωντα τον αδελφον αυτου δεν εκαλεσε. 	 Abanan incßaß quixbok li profeta Natán, chi moco laj Benaía. Ut incßaß quixbokeb lix soldados laj David, li kßaxal châbileb. Chi moco quixbok laj Salomón li rîtzßin.


και ελαιον δια το φως και αρωματα δια το χριστηριον ελαιον και δια το ευωδες θυμιαμα, 	 Têqßue li aceite re li candil, joß ajcuiß li ban li nacßanjelac re xyîbanquil li aceite li nequeßxqßue saß xbêneb li teßkßaxtesîk chi cßanjelac chicuu, joß ajcuiß li ban li nacßanjelac re xyîbanquil li sununquil incienso.


Και τα αψυχα, οσα διδουσι φωνην, ειτε αυλος ειτε κιθαρα, εαν δεν δωσωσι διακεκριμενους τους φθογγους, πως θελει γνωρισθη το αυλουμενον η το κιθαριζομενον; 	 Ut jo'can ajcui' li c'a'ak re ru inc'a' yo'yo jo' li xôlb ut li arpa. Cui inc'a' nach'e'man chi tz'akal inc'a' nac'utun li c'a'ru yô chixyâbasinquil ut mâc'a' rajbal nak nach'e'man.


Και λεγει προς αυτους ο Ιησους οτι παντες θελετε σκανδαλισθη εν εμοι την νυκτα ταυτην διοτι ειναι γεγραμμενον, Θελω παταξει τον ποιμενα και θελουσι διασκορπισθη τα προβατα 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Chêjunilex lâex tâch'inâk lê ch'ôl ut tinêcanab injunes chiru a k'ojyîn a'in xban nak jo'ca'in tz'îbanbil retalil xbaneb li profeta: Tincanab chi camsîc laj ilol reheb li carner ut eb li carner te'xcha'cha'i ribeb.


Αποκαλυψις Ιησου Χριστου, την οποιαν εδωκεν εις αυτον ο Θεος, δια να δειξη εις τους δουλους αυτου οσα πρεπει να γεινωσι ταχεως, και εφανερωσεν αυτα αποστειλας δια του αγγελου αυτου εις τον δουλον αυτου Ιωαννην, 	 Li tz'îbanbil sa' li hu a'in quic'utbesîc chiru li Jesucristo xban li Dios. Quixc'utbesi chiru li Jesucristo re nak a'an chic tâc'utbesînk re chiruheb laj pâbanel li c'a'ru tâc'ulmânk chi sêb. Jo'can nak li Jesucristo quixtakla lix ángel chixc'utbesinquil a'in chiru laj Juan laj c'anjel chiru.


Διδαξον με, Κυριε, την οδον σου και οδηγησον με εν οδω ευθεια ενεκεν των εχθρων μου. 	 Cßut chicuu cßaßru tinbânu, at Kâcuaß. Chinâberesi saß tîquilal re nak tincolekß chiruheb li xicß nequeßiloc cue.


Μακαριοι οι φυλαττοντες τα μαρτυρια αυτου, οι εκζητουντες αυτον εξ ολης καρδιας 	 Us xak reheb li nequeßxpâb li Dios chi anchal xchßôleb ut nequeßxqßue saß xchßôleb lix chakßrab.


Και η ψυχη ητις ηθελεν εγγισει ακαθαρτον τι, ακαθαρσιαν ανθρωπου η ζωον ακαθαρτον η βδελυρον τι ακαθαρτον, και φαγει απο του κρεατος της θυσιας της ειρηνικης προσφορας, ητις ειναι του Κυριου, και η ψυχη αυτη θελει απολεσθη εκ του λαου αυτης. 	 Cui ani tixmux rib riqßuin xchßeßbal li muxbil ru, usta cristian usta xul li tixchßeß, ut tixtzaca li tib li mayejanbil re xcßambal rib saß usilal riqßuin li Dios, li jun aßan tâisîk saß xyânkeb li rech aj Israelil.


εφεραν την ονον και το πωλαριον, και εβαλον επανω αυτων τα ιματια αυτων και επεκαθισαν αυτον επανω αυτων. 	 Que'xc'am chak li bûr rochben li ral ut que'xq'ue li rak'eb sa' xbêneb. Ut li Jesús quitake' chirix li ch'ina bûr.


Εκειτο δε εκει αγγειον πληρες οξους και εκεινοι γεμισαντες σπογγον απο οξους και περιθεσαντες εις υσσωπον προσεφεραν εις το στομα αυτου. 	 Cuan aran jun sec' nujenak chi vinagre. Que'xtz'a sa' li vinagre jun li esponja ut que'xtaksi sa' ru'uj jun li ruk' che' hisopo xc'aba' ut que'xq'ue sa' re.


Μη φοβηθητε απο του βασιλεως της Βαβυλωνος, απο του οποιου τωρα φοβεισθε μη φοβηθητε απ' αυτου, λεγει Κυριος, διοτι εγω ειμαι μεθ' υμων, δια να σωσω υμας και να ελευθερωσω υμας εκ της χειρος αυτου. 	 Mexxucuac chiru lix reyeb laj Babilonia. Anakcuan nequexxucuac xban, abanan mexxucuac chic xban nak lâin tincuânk êriqßuin. Lâin tintenkßan êre ut tincolok êre saß rukß li rey aßan.


Εφραξε την οδον μου, και δεν δυναμαι να περασω, και εθεσε σκοτος εις τας τριβους μου. 	 Chanchan xram lin be chicuu re nak incßaß tinnumekß nak xqßue li raylal saß inbên. Ut chanchan nak xinixqßue saß kßojyîn.


Η κακια σου δεν ειναι μεγαλη; και αι ανομιαι σου απειροι; 	 ¿Ma mâcuaß ta biß xban nak xnumta li mâusilal xabânu? ¿Ma mâcuaß ta biß xban nak xnumta lâ mâc?


Εν τη ακαθαρσια σου υπαρχει μιαροτης επειδη εγω σε εκαθαρισα και δεν εκαθαρισθης, δεν θελεις πλεον καθαρισθη απο της ακαθαρσιας σου, εωσου αναπαυσω τον θυμον μου επι σε. 	 Lâex aj Jerusalén chanchanex li ucßal xban nak xemux êrib. Lâin xinyal risinquil lê mâusilal, abanan incßaß x-el xban nak muxbil êru. Lê mâusilal tâêlk nak lâin tincuisi lin joskßil saß êbên nak texinqßue chixtojbal êmâc.


Εγω θελω βοσκησει τα προβατα μου και εγω θελω αναπαυσει αυτα, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Ut lâin tincßacßalênk reheb lin carner. Lâin tinsicßok re lix naßajeb re teßhilânk.