Εαν δε ψυχη τις αμαρτηση εξ αγνοιας, ουτος πρεπει να φερη αιγα ενιαυσιον εις προσφοραν περι αμαρτιας 	 Abanan cui jun ajcuiß naxkßet li chakßrab chi incßaß yal xraj xchßôl, li jun aßan tixcßam jun li ixki chibât jun chihab cuan re, re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc.


Και εζησεν ο Μααλαλεηλ εξηκοντα πεντε ετη, και εγεννησε τον Ιαρεδ 	 b xcâcßâl chihab cuan re laj Mahalaleel nak quiyoßla laj Jared li ralal.


Και εβασιλευσεν ο Δαβιδ επι παντα τον Ισραηλ και εκαμεν ο Δαβιδ κρισιν και δικαιοσυνην εις παντα τον λαον αυτου. 	 Laj David quicuan chokß xreyeb laj Israel ut junelic quitaklan saß xyâlal ut saß tîquilal saß xbêneb chixjunileb lix tenamit.


Η Σιων εκτεινει τας χειρας αυτης, δεν υπαρχει ο παρηγορων αυτην ο Κυριος προσεταξε περι του Ιακωβ οι εχθροι αυτου περιεκυκλωσαν αυτον η Ιερουσαλημ εγεινε μεταξυ αυτων ως ακαθαρτος. 	 Eb li cuanqueb Sión yôqueb chixtzßâmanquil xtenkßanquil. Abanan mâ ani natenkßan reheb. Li Kâcuaß quixye nak eb li cuanqueb chi nachß xicß chic teßrileb li ralal xcßajol laj Jacob. Eb li cuanqueb Jerusalén tzßektânanbileb xbaneb li xicß nequeßiloc reheb.


Και παρεδωκε παντα οσα ειχεν εις τας χειρας του Ιωσηφ και δεν ηξευρεν εκ των υπαρχοντων αυτου ουδεν, πλην του αρτου τον οποιον ετρωγεν. Ητο δε ο Ιωσηφ ευειδης και ωραιος την οψιν. 	 Laj Potifar incßaß nacßoxlac chirix li cßaßru re xban nak laj José naril chi us chixjunil. Caßaj chic lix tzacaêmk naxcßoxla. Laj José cßajoß xchakßal ru ut chßinaßus na-iloc.


Και ειπεν ο Θεος προς τον Νωε, Το τελος πασης σαρκος ηλθεν ενωπιον μου, διοτι η γη ενεπλησθη αδικιας απ' αυτων και ιδου, θελω εξολοθρευσει αυτους και την γην. 	 Joßcan nak quixye re laj Noé: —Tinsach ruheb chixjunil li cristian xban nak xnumta li mâc xeßxbânu. Lâin tinsach ru li ruchichßochß chi junaj cua, chan li Dios.


και απαν το αργυριον και χρυσιον οσον συναξης καθ' ολην την επαρχιαν της Βαβυλωνος, μετα των προαιρετικων προσφορων του λαου και των ιερεων, των προσφεροντων αυτοπροαιρετως δια τον εν Ιερουσαλημ οικον του Θεου αυτων 	 Tâcßam ajcuiß chixjunil li plata ut li oro li joß qßuial teßxchßutub li cuanqueb Babilonia. Ut tâcßam ajcuiß li mayej li x-ala saß xchßôleb xqßuebal eb laj tij ut eb laj Israel li cuanqueb saß li tenamit aßan re xyîbanquil lix templo li Dios aran Jerusalén.


Διοτι εαν τις νομιζη οτι ειναι τι ενω ειναι μηδεν, εαυτον εξαπατα. 	 Li ani naxc'oxla nak nim xcuanquil xjunes rib, li jun a'an yô chixbalak'inquil rib xjunes.


Εγεινε δε παλιν πολεμος και εξηλθεν ο Δαβιδ και επολεμησε μετα των Φιλισταιων και επαταξεν αυτους εν σφαγη μεγαλη και εφυγον απο προσωπου αυτου. 	 Eb laj filisteo queßoc cuißchic chi pletic riqßuineb laj Israel. Laj David cau quipletic ut queßnumta saß xbêneb toj retal nak eb laj filisteo queßêlelic chiruheb.


Ο κληρος παυει τας αντιλογιας και αποφασιζει μεταξυ των δυνατων. 	 Riqßuin bûlic naru teßxyîb ru lix chßaßajquilal li yôqueb chi pletic. Aßan naru tixrak li plêt usta cuanqueb xcuanquil li yôqueb chi pletic.


Ας πλησιασωσι και ας δειξωσιν εις ημας τι θελει συμβη ας αναγγειλωσι τα προτερα, τι ησαν, δια να στοχασθωμεν αυτα και να γνωρισωμεν τα εσχατα αυτων η ας αναγγειλωσι προς ημας τα μελλοντα. 	 Quimkex ut yehomak ke li cßaßru tâchâlk chiku mokon. Yehomak ke cßaßru quicßulman saß xticlajic ut lâo takaqßue kachßôl chixtaubal ru. Yehomak ke li cßaßru tâcßulmânk mokon re nak ac takanau.


ουτως ελαλησα προς εσας και δεν εισηκουσατε, αλλ' ηπειθησατε εις την προσταγην του Κυριου, και θρασυνομενοι ανεβητε εις το ορος. 	 Lâin quinye êre cßaßru quixye cue li Kâcuaß. Abanan lâex incßaß queraj rabinquil li cßaßru quinye. Quekßetkßeti ban êrib chiru li Kâcuaß. Quekßet li râtin ut côex chi pletic saß li naßajej li tzûl ru.


Και εσηκωθη Βαλακ ο υιος του Σεπφωρ, βασιλευς του Μωαβ, και επολεμησε προς τον Ισραηλ και αποστειλας προσεκαλεσε τον Βαλααμ υιον του Βεωρ δια να σας καταρασθη 	 Ut lix reyeb laj Moab, laj Balac li ralal laj Zipor, quipletic êriqßuin. Ut quixtakla xbokbal laj Balaam li ralal laj Beor re nak tixtzßâma mâusilal saß êbên.


Και ειπεν, Ιδου, μενει ακομη ημερα πολλη, δεν ειναι ωρα να συρθωσι τα κτηνη ποτισατε τα προβατα και υπαγετε να βοσκησητε αυτα. 	 Ut laj Jacob quixye reheb: —Toj cutan cuanco. ¿Cßaßut nak ac oc êre chixtzßapbaleb li carner anakcuan? Qßuehomakeb cuan chi ucßac ut têqßueheb ajcuiß chi ichajibc, chan.


και καθως ηκουσαμεν, διελυθη καρδια ημων, και δεν εμεινε πλεον πνοη εις ουδενα εκ του φοβου σας διοτι Κυριος ο Θεος σας, αυτος ειναι Θεος εν τω ουρανω ανω και επι της γης κατω. 	 Cßajoß nak coxucuac nak xkanau nak mâ ani naru napletic êriqßuin lâex xban nak li Kâcuaß lê Dios cuan xcuanquil saß choxa ut cuan ajcuiß xcuanquil saß ruchichßochß.


Και εβασιλευσε Ναδαβ ο υιος του Ιεροβοαμ επι τον Ισραηλ, το δευτερον ετος του Ασα βασιλεως του Ιουδα, και εβασιλευσεν επι τον Ισραηλ δυο ετη. 	 Nak yô xcab chihab roquic laj Asa chokß xreyeb laj Judá, laj Nadab li ralal laj Jeroboam qui-oc chokß xreyeb laj Israel. Cuib chihab quicuan saß xcuanquil.


Πασα πνοη ας αινη τον Κυριον. Αλληλουια. 	 Chixjunileb li cuanqueb xyußam cheßxqßuehak taxak xlokßal li Kâcuaß. ¡Lokßoninbil taxak li Kâcuaß!


Ο Κυριος θελει εκτελεσει τα περι εμου Κυριε, το ελεος σου μενει εις τον αιωνα τα εργα των χειρων σου μη παραβλεψης. 	 At nimajcual Dios, lâat tâbânu li cßaßru cayechißi ke. Kßaxal nim lâ cuuxtân chi junelic saß kabên. Incßaß taxak tâcanab yal chi joßcan li cßaßru catiquib xbânunquil.


Ευλογημενον το καλαθιον σου και η σκαφη σου. 	 Osobtesinbilak li naßajej li nequexoc cuiß li ru lê racuîmk ut osobtesinbilak ajcuiß li nequeyîb cuiß lix kßemal lê tzacaêmk.


Οθεν εκαλεσεν ο βασιλευς Ιωας τον Ιωδαε τον ιερεα και τους ιερεις και ειπε προς αυτους, Δια τι δεν επεσκευασατε τα χαλασματα του οικου; τωρα λοιπον μη λαμβανετε πλεον αργυριον παρα των γνωστων σας, αλλα διδετε αυτο δια τα χαλασματα του οικου. 	 Joßcan nak laj Joás quixbok laj Joiada, lix yucuaßileb laj tij, ut quixbokeb ajcuiß li jun chßoleb chic aj tij. Quixpatzß reheb: —¿Cßaßut nak toj mâjiß nequeyîb li templo? Chalen anakcuan incßaß chic têcßul li tumin li nequeßxqßue li tenamit. Têkßaxtesi ban li tumin re nak tâyîbâk chi us li templo, chan.


Ενεκεν του ονοματος σου, Κυριε, συγχωρησον την ανομιαν μου, διοτι ειναι μεγαλη. 	 Riqßuin taxak lix nimal lâ lokßal, at Kâcuaß, chinâcuy taxak xban nak nimla mâc xinbânu châcuu.


δια τι εξηλθον εκ της μητρας, δια να βλεπω μοχθον και λυπην και να τελειωσωσιν αι ημεραι μου εν αισχυνη; 	 ¿Cßaßut nak quinyoßla? ¿Ma caßaj cuiß re trabajic ut cßuluc raylal? ¿Ma caßaj cuiß re cßuluc xutân nak quinyoßla? chan laj Jeremías.


Και προσεπεσον ενωπιον του Κυριου τεσσαρακοντα ημερας και τεσσαρακοντα νυκτας, καθως προσεπεσον προτερον διοτι ο Κυριος ειπε να σας εξολοθρευση. 	 Joßcan nak lâin quincut cuib saß chßochß chi tijoc chiru li Kâcuaß chiru caßcßâl cutan ut caßcßâl kßojyîn xban nak li Kâcuaß quixye nak tixsach êru.


οτι και κατα της Αιμαθ, ητις ειναι ομορος αυτης, κατα της Τυρου και Σιδωνος, αν και ηναι σοφαι σφοδρα. 	 Ut teßtzßakônk ajcuiß riqßuin li raylal li cuanqueb saß li tenamit Hamat li cuan saß li este li na-el cuiß chak li sakße. Joßcan ajcuiß li tenamit Tiro ut li tenamit Sidón usta kßaxal cuanqueb xnaßleb.


Εθεσε την αμπελον μου εις αφανισμον και τας συκας μου εις θραυσιν ολως εξελεπισεν αυτην και απερριψε τα κληματα αυτης εμειναν λευκα. 	 Xeßxsach ru chi junaj cua li ka-uva. Ut xeßxsach ajcuiß li kacheß higo. Quilajeßtßaneß li rukß. Michßbil chic rix queßxcanab ut mâcßaß chic xxak.


οστις θελει αποδωσει εις εκαστον κατα τα εργα αυτου, 	 Sa' li cutan a'an li Dios tixq'ue xk'ajcâmunquil li junjûnk a' yal chanru lix yehom xbânuhomeb.


Ουτω λεγει Κυριος Ιδου εγω επιφερω κακα επι τον τοπον τουτον και επι τους κατοικους αυτου, παντας τους λογους του βιβλιου, το οποιον ο βασιλευς του Ιουδα ανεγνωσε 	 Joßcaßin xye li Kâcuaß Dios. Lâin tintakla chak raylal saß xbên li tenamit Jerusalén ut saß xbêneb chixjunileb li cuanqueb aran. Tinbânu chixjunil li tzßîbanbil retalil saß li hu li quiril xsaß lix reyeb laj Judá.


Κατα το εικοστον εβδομον ετος του Ασα βασιλεως του Ιουδα, εβασιλευσεν ο Ζιμβρι επτα ημερας εν Θερσα. Ο δε λαος ητο εστρατοπεδευμενος κατα της Γιββεθων, ητις ητο των Φιλισταιων. 	 Nak yô cuukub xcaßcßâl chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Asa, laj Zimri qui-oc saß xcuanquil. Cuukub cutan quicuan chokß rey aran Tirsa. Eb lix soldados laj Israel cuanqueb Gibetón, saß lix tenamiteb laj filisteo.


Και λεγει προς αυτους εν εκεινη τη ημερα, οτε εγεινεν εσπερα Ας διελθωμεν εις το περαν. 	 Nak qui-ecuu sa' li cutan a'an li Jesús quixye reheb lix tzolom: -K'axonko jun pac'al li palau, chan reheb.


Και εχυσε δι' αυτην τεσσαρας κρικους χρυσους δια τας τεσσαρας γωνιας αυτης δυο μεν κρικους εις το εν πλαγιον αυτης δυο δε κρικους εις το αλλο πλαγιον αυτης. 	 Queßxyîb câhib li argollas oro ut queßxletz saß xxuc li câx, cuib saß jun pacßal ut li cuib chic saß li jun pacßal chic.


Βεβαιως θελεις θανατωσει τους ασεβεις, Θεε απομακρυνθητε λοιπον απ' εμου, ανδρες αιματων. 	 At inDios, chasacheb taxak ruheb li incßaß useb xnaßleb, ut cheßxcanabak ta inchßißchßißinquil eb laj camsinel.


Εις πασας τας πορνας διδουσι μισθωμα αλλα συ τα μισθωματα σου διδεις εις παντας τους εραστας σου και διαφθειρεις αυτους, δια να εισερχωνται προς σε πανταχοθεν επι τη πορνεια σου. 	 Junak li ixk li naxcßayi rib naxcßul xtojbal. Abanan lâat incßaß cabânu chi joßcan. Lâat ban chic nacatqßuehoc xmâtaneb li cuînk li nequeßchal yalak bar chi mâcobc âcuiqßuin.


Ακουε, υιε μου, την διδασκαλιαν του πατρος σου, και μη απορριψης τον νομον της μητρος σου. 	 Ex cualal incßajol, cheqßuehak saß êchßôl lê kßusbal naxqßue lê yucuaß. Ut mêtzßektâna lê tijbal naxqßue lê naß.


Εαν δε το δωρον αυτου, το εις θυσιαν ειρηνικην προσφερομενον προς τον Κυριον, ηναι εκ του ποιμνιου, αρσενικον η θηλυκον, αμωμον θελει προσφερει αυτο. 	 Cui carner li tixqßue chokß xmayej re xcßambal rib saß usilal riqßuin li Kâcuaß Dios, tento nak tixqßue junak tzßakalak re ru, usta têlom usta ixki carner.


Παντα τα προσταγματα σου ειναι αληθεια αδικως με κατατρεχουσι βοηθησον μοι. 	 At inDios, chinâtenkßa xban nak yôqueb chinrahobtesinquil chi mâcßaß inmâc. Lâin ninnau nak lâ chakßrab tzßakal re ru.


Και θελω μεταστρεψει τας εορτας σας εις πενθος και παντα τα ασματα σας εις θρηνον, και θελω αναβιβασει σακκον επι πασαν οσφυν και φαλακρωμα επι πασαν κεφαλην, και θελω καταστησει αυτον ως τον πενθουντα υιον μονογενη και το τελος αυτου θελει εισθαι ως ημερα πικριας. 	 Lê ninkße tinsukßisi chokß rahil chßôlej. Chanchan li ani xcam êre. Ut tinsukßisi ajcuiß lê bich chokß yâbac. Têrocsi li tßicr kßes ru ut jobil lê jolom teßcanâk nak têbes retalil li rahil chßôlejil. Nak texyâbak chanchanakex li yôqueb chi yâbac xban nak quicam li junaj chi ralal. Toj chalen nak tex-osokß junes raylal têcßul.


Ο δε χορηγων σπορον εις τον σπειροντα και αρτον προς τροφην ειθε να χορηγηση και να πληθυνη τον σπορον σας και να αυξηση τα γεννηματα της δικαιοσυνης σας 	 Li Dios junelic naxq'ue li iyaj re laj acuinel ut naxq'ue li kacua. Ut a'an tixq'ue ajcui' li c'a'ru tâc'anjelak ke. Ut tixq'ue rêkaj ut tixtambresi a' yal chanru nocosihin.


Και ελαβον την αμαρτιαν σας, τον μοσχον τον οποιον εκαμετε, και κατεκαυσα αυτον εν πυρι και συνετριψα αυτον και κατελεπτυνα αυτον εωσου εγεινε λεπτον ως σκονη και ερριψα την σκονην τουτου εις τον χειμαρρον τον καταβαινοντα απο του ορους. 	 Ut lâin quinchap li cuacax oro li queyîb nak quexmâcob chiru li Dios ut quincßat saß xam. Chirix aßan quinjori ut quinqueßi ut lix poksil quincut saß li nimaß li yô chi xic saß li ru takßa.


Τοτε εκαλεσεν η Εσθηρ τον Αθαχ, εκ των ευνουχων του βασιλεως, τον οποιον ειχε διορισει εις την υπηρεσιαν αυτης, και προσεταξεν εις αυτον περι του Μαροδοχαιου, δια να μαθη τι τουτο, και δια τι τουτο. 	 Li reina Ester quixbok laj Hatac xcomoneb laj cßanjel chiru li rey li quiqßueheß re tâcßanjelak chiru xban li rey. Quixtakla aßan riqßuin laj Mardoqueo re nak tixpatzß re cßaßru yô chixcßulbal ut cßaßut nak yô chixbânunquil chi joßcan.


Εμετρησε την νοτιον πλευραν, πεντακοσιους καλαμους, με το καλαμινον μετρον. 	 Quixbis li nubâl li cuan saß li sur. Aßan cuib ciento metro riqßuin lajêb roxcßâl metro.


Ο προφητης ομως οστις ασεβηση και λαληση εν τω ονοματι μου λογον τον οποιον εγω δεν προσεταξα εις αυτον να λαληση, η οστις λαληση εν τω ονοματι αλλων θεων, ο προφητης εκεινος θελει θανατωθη. 	 Cui junak profeta tixqßue rib chi âtinac saß incßabaß chi incßaß xinye lâin, malaj ut cui tââtinak saß xcßabaßeb li jalanil dios, li jun aßan tâcamsîk”, chan li Dios.


Εαν ομολογωμεν τας αμαρτιας ημων, ειναι πιστος και δικαιος, ωστε να συγχωρηση εις ημας τας αμαρτιας και καθαριση ημας απο πασης αδικιας. 	 Cui nakaxôto li kamâc chiru li Dios, relic chi yâl nak a'an tîc xch'ôl chixcuybal chixsachbal li kamâc, ut târisi chixjunil li kamâusilal.Cui ut nakaye nak inc'a' xomâcob nakaq'ue li Dios chok' aj tic'ti'. Ut inc'a' nakapâb li râtin.


Και εις τον Εβερ εγεννηθησαν δυο υιοι το ονομα του ενος, Φαλεγ διοτι εν ταις ημεραις αυτου διεμερισθη η γη το δε ονομα του αδελφου αυτου, Ιοκταν. 	 Cuib li ralal laj Heber. Li xbên ralal, aßan laj Peleg xcßabaß xban nak saß eb li cutan aßan queßjequîc chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Li jun chic, aßan aj Joctán xcßabaß.


Ομοιως αι γυναικες, υποτασσεσθε εις τους ανδρας υμων, ινα και εαν τινες απειθωσιν εις τον λογον, κερδηθωσιν ανευ του λογου δια της διαγωγης των γυναικων, 	 Lâex ixakilbej chex-abînk chiru lê bêlom. Cui cuanqueb li bêlomej li inc'a' neque'xpâb li râtin li Dios, a'an te'xq'ue retal lê châbilal ut te'xpâb ajcui' li Dios eb a'an. K'axal us xc'utbal li châbilal chiru xch'olobanquil xyâlal riq'uin âtin.


Θελει τις αφησει τον χιονωδη Λιβανον δια τον βραχον της πεδιαδος; η θελουσιν εγκαταλιπει τα δροσερα εκρεοντα υδατα δια τα μακροθεν ερχομενα; 	 ¿Ma naru ta biß napaltoß li nieve saß eb li tzûl li cuanqueb Líbano? ¿Ma naru ta biß nachakic li nimaß li nachal chak chi najt?


και Σαδωκ, ο υιος του Αχιτωβ, και Αχιμελεχ, ο υιος του Αβιαθαρ, ιερεις ο δε Σεραιας, γραμματευς. 	 Laj Sadoc, ralal laj Ahitob, ut laj Ahimelec, ralal laj Abiatar, aßan eb laj tij. Ut laj Seraías, aßan laj tzßîb.Laj Benaía, li ralal laj Joiada, aßan li quitaklan saß xbêneb laj cereteo ut eb laj peleteo. Eb li ralal laj David, aßaneb li nînkeb xcuanquil saß xyânkeb.


Περι δε των λοιπων θηριων, η εξουσια αυτων αφηρεθη πλην παρατασις ζωης εδοθη εις αυτα εως καιρου και χρονου. 	 Ut qui-isîc lix cuanquileb li oxib chic chi xul li quicuil xbên cua. Abanan queßcanabâc chi yoßyo usta yal ajlanbil cutan aj chic teßcuânk.


Και την δεκατην του εβδομου τουτου μηνος θελει εισθαι ημερα εξιλασμου συγκαλεσις αγια θελει εισθαι εις εσας και θελετε ταπεινωσει τας ψυχας σας και θελετε προσφερει προσφοραν γινομενην δια πυρος προς τον Κυριον. 	 —Saß li lajêb xbe li xcuuk po, aßan li cutan nak têqßue lê mayej re xtojbal rix lê mâc. Têchßutub êrib ut têbânu li lokßlaj ninkße. Têbânu lê ayûn ut têcßat lê mayej re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß.


Και ηλθεν ο Μωυσης και διηγηθη προς τον λαον παντας τους λογους του Κυριου και παντα τα δικαιωματα αυτου απεκριθη δε πας ο λαος ομοφωνως και ειπε, Παντας τους λογους, τους οποιους ελαλησεν ο Κυριος, θελομεν καμει. 	 Ut quichal laj Moisés, quixserakßi re li tenamit li râtin li Dios joß ajcuiß lix chakßrab. Queßjunajoß lix chßôleb ut queßxye: —Chixjunil li cßaßru xye li Dios, aßan li takabânu, chanqueb.


Οταν το ακαθαρτον πνευμα εξελθη απο του ανθρωπου, διερχεται δι' ανυδρων τοπων και ζητει αναπαυσιν, και μη ευρισκον λεγει ας υποστρεψω εις τον οικον μου οθεν εξηλθον 	 Nak ac x-el riq'uin junak cuînk, li mâus aj musik'ej naxic sa' li na'ajej bar mâc'a' cuan chixsic'bal bar tâoc chi hilânc. Naril nak inc'a' naxtau xna'aj. Naxye: -Lâin tinsuk'îk cui'chic riq'uin li cuînk bar xin-el cui' chak, chan.


Ησαν λοιπον επτα αδελφοι. Και ο πρωτος ελαβε γυναικα, και αποθνησκων δεν αφηκε σπερμα 	 Que'cuan cuukub li cuînk rîtz'ineb rib. Li asbej quixc'am rixakil ut quicam chi inc'a' quixcanab ralal xc'ajol.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ουαι εις την πολιν των αιματων, εις τον λεβητα, του οποιου η σκωρια ειναι εν αυτω και του οποιου η σκωρια δεν εξηλθεν απ' αυτου. Εκβαλε κατα σειραν τα τμηματα αυτης κληρος ας μη πεση επ' αυτην. 	 Aßan aßin li naxye li nimajcual Dios: Raylal châlc re saß xbên lix tenamiteb laj camsinel. Li tenamit chanchaneb jun li ucßal moß xsaß. Tâisîk li tib li cuan chi saß chixjunjûnkaleb. Ut incßaß texbûlik chirix nak têrisi.


διοτι ειναι γεγραμμενον Αγιοι γινεσθε, διοτι εγω ειμαι αγιος. 	 Jo' tz'îbanbil retalil sa' li Santil Hu: Santakex lâex xban nak santin lâin, chan li Dios. (Lev. 11:44-45)


και προς τους εν Χεβρων, και προς παντας τους τοπους, εις τους οποιους ο Δαβιδ περιηρχετο, αυτος και οι ανδρες αυτου. 	 joß eb ajcuiß li cuanqueb Hebrón. Ut quixtakla ajcuiß reheb chixjunileb li naßajej li quicuan cuiß laj David rochbeneb li cuînk li nequeßoquen chirix.


Οστις δεχεται εσας εμε δεχεται, και οστις δεχεται εμε δεχεται τον αποστειλαντα με. 	 Li ani tâc'uluk êre lâex, tinixc'ul ajcui' lâin. Ut li ani tâc'uluk cue, tixc'ul ajcui' li xtaklan chak cue.


Εαν τις λαλη γλωσσαν αγνωριστον, ας καμωσι τουτο ανα δυο η το περισσοτερον ανα τρεις και εκ διαδοχης, και εις ας διερμηνευη 	 Cui cuanqueb li te'raj âtinac sa' jalanil âtin, naru neque'âtinac cuibak malaj oxibak ut chixjûnkaleb te'âtinak. Ut cuânk ajcui' junak chic li tâjalok ru li te'xye.


Πλην εχω τι κατα σου, διοτι την αγαπην σου την πρωτην αφηκας. 	 Abanan cuan jun êpaltil chicuu. Lâex inc'a' chic niquinêra jo' nak xinêra chak junxil.


Ο δεκατος ογδοος εις τον Ανανι ουτος, οι υιοι αυτου και οι αδελφοι αυτου, δωδεκα. 	 Li xcuakxaklaju, aßan laj Hanani. Li alalbej rochbeneb li rechßalal cablajuheb chixjunileb.


Εβλεπον λοιπον εις αλληλους οι μαθηται, απορουντες περι τινος λεγει. 	 Ut eb lix tzolom que'oc xc'a'uxeb. Que'xca'ya ribeb chi ribileb rib ut que'xye: -¿Ani anchal naxyehan? chanqueb.


επι του υψηλου ορους του Ισραηλ θελω φυτευσει αυτον, και θελει εκφερει κλαδους και καρποφορησει και θελει γεινει κεδρος μεγαλη και υποκατω αυτης θελουσι κατασκηνωσει παν ορνεον και παν πτηνον υπο την σκιαν των κλαδων αυτης θελουσι κατασκηνωσει. 	 Tincuau aran Israel saß li tzûl li kßaxal najt xteram. Châbilak li chacalteß aßan ut nabalak li rukß ut tâûchînk ajcuiß. Qßuila pây ru li xul li nequeßrupupic teßxyîb lix soqueb saß li rukß li cheß ut teßxcol ribeb saß lix mu.Chixjunileb li cheß li cuanqueb saß li qßuicheß teßxnau nak lâin nintßaneb li cheß li najt xteram ut ninqßue chi qßuîc li cocß rokeb. Lâin ninchakihobresiheb li cheß li rax ru ut ninqßueheb chi raxocß li chaki. Lâin li Kâcuaß quinyehoc re aßin ut lâin ninbânu li cßaßru ninye.—


Και συνηγαγεν εναντιον αυτων ο Κορε πασαν την συναγωγην εις την θυραν της σκηνης του μαρτυριου. Και η δοξα του Κυριου εφανη εις πασαν την συναγωγην. 	 Ut laj Coré quixchßutubeb chiru li oquebâl re li tabernáculo eb li nequeßoquen chirix. Ut li Kâcuaß quixcßutbesi lix lokßal chiruheb chixjunileb li tenamit.


τωρα λοιπον εαν τωοντι υπακουσητε εις την φωνην μου, και φυλαξητε την διαθηκην μου, θελετε εισθαι εις εμε ο εκλεκτος απο παντων των λαων διοτι ιδικη μου ειναι πασα η γη 	 Cui lâex têrabi li cuâtin ut têbânu li contrato li xkacßûb chi kibil kib, lâexak lin tenamit rarôquex inban. Chixjunil li ruchichßochß cue lâin. Abanan lâex li tenamit li sicßbil ru inban.


και αυτος μεταβαλλει τους καιρους και τους χρονους καθαιρει βασιλεις και καθιστα βασιλεις διδει σοφιαν εις τους σοφους και γνωσιν εις τους συνετους. 	 Li Dios aßan yal re saß xbêneb li cutan. Aßan nataklan chak re li hab ut aßan nataklan re li sakßehil. Aßan naxakaban reheb li rey ut aßan ajcuiß na-isin reheb. Aßan li naqßuehoc re lix naßlebeb li cuanqueb xnaßleb ut naxqßueheb ajcuiß chixtaubal ru li incßaß natauman ru.


δεν θελει λαβει εκατονταπλασιονα τωρα εν τω καιρω τουτω, οικιας και αδελφους και αδελφας και μητερας και τεκνα και αγρους μετα διωγμων, και εν τω ερχομενω αιωνι ζωην αιωνιον. 	 A'an tixc'ul o'takc'âl chic chok' rêkaj li c'a'ru re li tixcanab jo' rochoch, jo' li ras, jo' li rîtz'in, jo' li ralal xc'ajol, jo' xna' xyucua' ut jo' lix ch'och'. Usta naxc'ul ra xîc' arin sa' ruchich'och', abanan târêchani li junelic yu'am sa' eb li cutan châlel.


Και θελεις καμει θηλυκωτηρια κυανα επι της ακρας του πρωτου παραπετασματος, κατα το πλαγιον οπου γινεται η ενωσις ομοιως θελεις καμει και επι της τελευταιας ακρας του δευτερου παραπετασματος, οπου γινεται η ενωσις του δευτερου 	 Ut têyîb ajcuiß xnaßaj li gancho chire li nimla tßicr li ôb ru li ac xeyîb. Têyîb aßan riqßuin tßicr azul. Joßcan cuißchic têbânu riqßuin li nimla tßicr jun chic li xeyîb.


Νυν απολυεις τον δουλον σου, δεσποτα, κατα το ρημα σου, εν ειρηνη 	 -At Kâcua', anakcuan xabânu jo' xayechi'i cue. Anakcuan naru tincâmk chi c'ojc'o inch'ôl,


ουτως εγω ελαβον δια κληρονομιαν μηνας ματαιοτητος, και οδυνηραι νυκτες διωρισθησαν εις εμε. 	 Lâin nabal po cuoquic chixcßulbal li chßaßajquilal aßin. Ut rajlal kßojyîn yôquin chixcßulbal li raylal.


Θελετε λοιπον προσεχει να καμνητε καθως προσεταξεν εις εσας Κυριος ο Θεος σας δεν θελετε εκκλινει δεξια η αριστερα. 	 Joßcan nak cheqßuehak retal ut têbânu li cßaßru naxye êre li Kâcuaß lê Dios. Mêcanab xbânunquil. Têbânu ban chixjunil li naxye li Kâcuaß.Chebânu chixjunil li naxye êre li Kâcuaß lê Dios re nak cuânk lê yußam ut us tex-êlk riqßuin li cßaßru têbânu ut re ajcuiß nak najt texcuânk saß li naßajej li quixqßue êre li Kâcuaß re têrêchani.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Τι βλεπεις συ, Αμως; Και ειπα, Σταθμην. Τοτε ειπεν ο Κυριος, Ιδου, εγω θελω βαλει σταθμην εις το μεσον του λαου μου Ισραηλ δεν θελω πλεον παρατρεξει αυτον του λοιπου. 	 Ut li Kâcuaß quixye cue: —¿Cßaßru li yôcat chirilbal, at Amós?— Ut lâin quinye: —Yôquin chirilbal jun li plomo cuan saß âcuukß. Ut li Kâcuaß quixye cue: —Riqßuin li bisleb plomo, tâcßutûnk nak eb lin tenamit incßaß nequeßcuan saß tîquilal. Ut lâin incßaß chic tebincuy xmâc riqßuin li mâusilal nequeßxbânu.


Η κατα Αραβιας ορασις. Εν τω δασει της Αραβιας θελετε διανυκτερευσει, συνοδιαι των Δαιδανιτων. 	 Aßan aßin li resil li cßaßru teßxcßul eb laj Arabia: —Lâex aj Dedán li yôquex chi numecß, tênumsi li kßojyîn saß li qßuicheß re Arabia.


Και εν εκεινη τη ημερα ο Κυριος θελει εκτιναξει απο της διωρυγος του ποταμου εως του ρευματος της Αιγυπτου, και σεις θελετε συναχθη καθ' ενα εκαστος, σεις υιοι Ισραηλ. 	 Saß li cutan aßan li Kâcuaß tixchßutubeb lix tenamit. Naticla chak cuan cuiß li nimaß Eufrates. Nacuulac toj saß lix nubâleb laj Egipto. Li junjûnk chi aj Israel teßchßutubâk joß nak naxocman ru li trigo.Saß eb li cutan aßan tâyâbasîk chi cau li trompeta. Eb laj Israel li queßchapeß ut queßcßameß saß eb li tenamit Asiria ut Egipto teßxchßutub ribeb ut teßxic Jerusalén ut teßxlokßoni li Kâcuaß saß lix santil tzûl.


Τριακοντα δυο ετων ηλικιας ητο ο Ιωραμ οτε εβασιλευσε, και εβασιλευσεν οκτω ετη εν Ιερουσαλημ. 	 Cablaju xcaßcßâl chihab cuan re nak qui-oc chokß rey. Cuakxakib chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén.


δεν απεμακρυνεν απο της οψεως του λαου τον στυλον της νεφελης την ημεραν, ουτε τον στυλον του πυρος την νυκτα. 	 Li chok ut li xam cuan chi junelic. Incßaß napaltoß chi cßamoc be chiruheb.


Διοτι υπαρχουσι πολλοι και ανυποτακτοι ματαιολογοι και φρενοπλανοι, μαλιστα οι εκ της περιτομης, 	 Chaq'uehak retal ani tâxakab chok' aj c'amol be xban nak nabaleb li inc'a' neque'xtau xyâlal. Neque'âtinac chi mâc'a' rajbal ut neque'xbalak'i li tenamit. K'axal cui'chic nabaleb jo'caneb xna'leb sa' xyânkeb li kech aj pâbanelil aj judío.


Και απεστειλεν ο Σολομων προς Χουραμ τον βασιλεα της Τυρου, λεγων, Καθως εκαμες εις τον Δαβιδ τον πατερα μου, και επεμψας προς αυτον κεδρους δια να οικοδομηση εις εαυτον οικον να κατοικηση εν αυτω, ουτω καμε και εις εμε. 	 Li rey Salomón quitzßîbac riqßuin laj Hiram lix reyeb laj Tiro ut quixye re: —¿Ma incßaß târûk tâtakla caßchßinak incheß chacalteß joß cabânu riqßuin laj David lin yucuaß nak quixyîb li rochoch aßan?


Εν ταις ημεραις αυτου απεστατησεν ο Εδωμ απο της υποταγης του Ιουδα, και κατεστησαν βασιλεα εφ' εαυτους. 	 Saß eb li cutan nak laj Joram cuan saß xcuanquil aran Judá, eb laj Edom queßpletic riqßuineb. Queßrisi ribeb rubel xcuanquil ut queßxxakab xreyeb.


Και ηλθεν εις Ιερουσαλημ μετα συνοδιας μεγαλης σφοδρα, μετα καμηλων πεφορτωμενων αρωματα και χρυσον πολυν σφοδρα και λιθους πολυτιμους και οτε ηλθε προς τον Σολομωντα, ελαλησε μετ' αυτου περι παντων οσα ειχεν εν τη καρδια αυτης. 	 Joßcan nak cô Jerusalén riqßuin laj Salomón rochbeneb nabal aj cßanjel chiru. Ut nabaleb li camellos li yôqueb chi îkânc re li cßaßru quixcßam. Nabal li sununquil ban quixcßam ut nabal li oro. Ut quixcßam ajcuiß li tertôquil pec. Nak quicuulac riqßuin laj Salomón quixye re li joß qßuial li cuan saß xchßôl nak tixye.


Και συνελαβον τον βασιλεα και ανηγαγον αυτον προς τον βασιλεα της Βαβυλωνος εις Ριβλα και επροφεραν καταδικην επ' αυτον. 	 Nak ac xeßxchap li rey Sedequías queßxcßam aran Ribla riqßuin lix reyeb laj Babilonia. Ut aran quirakeß âtin saß xbên.


Και εφεραν το πωλαριον προς τον Ιησουν και εβαλον επ' αυτου τα ιματια αυτων, και εκαθησεν επ' αυτου. 	 Que'xc'am riq'uin li Jesús ut que'xq'ue li rak'eb chirix li ch'ina bûr ut li Jesús quitake' chirix.


Και μετα ταυτα ηγαπησε γυναικα τινα εν τη κοιλαδι Σωρηκ, της οποιας το ονομα ητο Δαλιδα. 	 Ut mokon chic cô xchßôl laj Sansón chirix jun li ixk cuan saß li ru takßa aran Sorec. Li ixk aßan xDalila xcßabaß.


Οι ισχυροι της Βαβυλωνος εξελιπον απο του να πολεμωσιν, εμειναν εν τοις οχυρωμασιν η δυναμις αυτων εξελιπεν εγειναν ως γυναικες εκαυσαν τας κατοικιας αυτης οι μοχλοι αυτης συνετριβησαν. 	 Eb li soldado aj Babilonia xeßxcanab pletic. Xeßxtzßap ribeb saß li cab li nequeßxcol cuiß ribeb. Mâcßaßeb chic xmetzßêu. Chanchaneb ixk. Cßatbil nak tâosokß lix tenamiteb ut poßinbileb chic li oquebâl.


εκ της φυλης Ισσαχαρ, Ιγαλ ο υιος του Ιωσηφ 	 Ut saß lix têpaleb li ralal xcßajol laj Isacar, quitaklâc laj Igal li ralal laj José.


Εαν, αφου γεννησης υιους και υιους υιων, και πολυχρονισητε επι της γης, διαφθαρητε και καμητε ειδωλον, εικονα τινος, και πραξητε πονηρα ενωπιον Κυριου του Θεου σου, ωστε να παροργισητε αυτον 	 Mokon chic nak ac xenumsi nabal chihab saß li châbil naßajej ut nak ac cuânkeb chic lê ralal êcßajol, mexmâcob riqßuin xyîbanquil lê pechßbil dios ut yalak cßaßru chi jalam ûchil. Aßan mâc chiru li Kâcuaß lê Dios ut tâjoskßok saß êbên cui têbânu chi joßcan.


Διοτι ενεπλησθη κακων η ψυχη μου, και η ζωη μου πλησιαζει εις τον αδην. 	 Cßajoß li raylal li yôquin chixcßulbal. Câmc cue nak nacuecßa.


Αφου εισελθης εις την γην, την οποιαν διδει εις σε Κυριος ο Θεος σου, και κληρονομησης αυτην και κατοικησης εν αυτη και ειπης, Θελω καταστησει βασιλεα επ' εμε, καθως παντα τα εθνη τα περιξ εμου, 	 Nak tex-oc saß li naßajej li tixqßue êre li Kâcuaß, nak ac xerêchani ut cuânkex chic aran, mâre têye, “Takaj junak karey re tâtaklânk saß kabên joß eb li tenamit li cuanqueb chi xjun sutam li kanaßaj”, chaßkex.


Και η Σαμαρεια δεν ημαρτησεν ουδε το ημισυ των αμαρτηματων σου αλλα συ επληθυνας τα βδελυγματα σου υπερ εκεινας και εδικαιωσας τας αδελφας σου με παντα τα βδελυγματα σου, τα οποια επραξας. 	 Moco qßui ta li mâc queßxbânu eb laj Samaria chiru li mâc li cabânu lâat. Kßaxal nabal lâ mâusilal chiru lix mâusilaleb aßan. Riqßuin aßan chanchan nak tîqueb xchßôleb châcuu lâat xban nak kßaxal yibru li cabânu lâat.


Και παλιν ηρνηθη μεθ' ορκου οτι δεν γνωριζω τον ανθρωπον. 	 Ut laj Pedro quitic'ti'ic cui'chic xca' cua. Quixpatz' xc'aba' li Dios ut quixye: -Inc'a' ninnau ru li cuînk a'an, chan.


Διοτι ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ Ζυγον σιδηρουν εθεσα επι τον τραχηλον παντων τουτων των εθνων δια να δουλευωσιν εις τον Ναβουχοδονοσορ τον βασιλεα της Βαβυλωνος και θελουσι δουλευσει εις αυτον και αυτα τα θηρια του αγρου εδωκα εις αυτον. 	 Lâin li Kâcuaß li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel, ninye chi joßcaßin: Lâin tinqßueheb chixjunileb li tenamit chi cßanjelac chokß xmôs laj Nabucodonosor lix reyeb laj Babilonia. Chanchan nak xinqßue jun yugo chßîchß chirix xcuxeb. Chixjunileb li cristian joß eb ajcuiß li xul xinqßue rubel xcuanquil laj Nabucodonosor, chan li Kâcuaß.


διαμαρτυρομενος προς Ιουδαιους τε και Ελληνας την εις τον Θεον μετανοιαν και την πιστιν την εις τον Κυριον ημων Ιησουν Χριστον. 	 Yôquin chixjulticanquil chiruheb laj judío ut chiruheb li mâcua'eb aj judío, nak te'xyot' xch'ôl ut te'xjal xc'a'ux chiru li Dios ut te'pâbânk sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo.


Και απεθανεν Ελιμελεχ ο ανηρ της Ναομι και εμεινεν αυτη και οι δυο υιοι αυτης. 	 Ac cuanqueb chic aran, nak quicam laj Elimelec xbêlom lix Noemí. Ut lix Noemí quicana xjunes rochbeneb li cocßal cuib.


Πλην δοτε ελεημοσυνην τα υπαρχοντα υμων, και ιδου, τα παντα ειναι καθαρα εις εσας. 	 Mêrahi ru li c'a'ru re jalan. Chesihak ban li c'a'ru cuan êre reheb li neba'. Cui têbânu chi jo'can châbilakex chic chiru li Dios, chan.


Ευλογειτε τον Κυριον, πασαι αι δυναμεις αυτου λειτουργοι αυτου, οι εκτελουντες το θελημα αυτου. 	 Chelokßonihak taxak li Kâcuaß chêjunilex lâex li qßuebil êcuanquil chi cßanjelac chiru saß choxa, lâex li nequebânu li cßaßru naraj aßan.Cheqßuehak xlokßal li Kâcuaß chêjunilex lâex li quexyîbâc xban li Kâcuaß. Chelokßonihak li Kâcuaß saß chixjunileb li naßajej li cuanqueb rubel xcuanquil. Lâin tinlokßoni li Kâcuaß chi anchal inchßôl.


διοτι ελατρευσε τον Βααλ και προσεκυνησεν αυτον, και παρωργισε Κυριον τον Θεον του Ισραηλ, κατα παντα οσα επραξεν ο πατηρ αυτου. 	 Laj Ocozías quixlokßoniheb li yîbanbil dios Baal ut quicßanjelac chiru joß quixbânu lix yucuaß. Riqßuin li mâusilal quixbânu quixchikß xjoskßil li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel.


Και απεστειλε Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς να συναξη τους σατραπας, τους διοικητας και τους τοπαρχας, τους κριτας, τους θησαυροφυλακας, τους συμβουλους, τους νομοδιδασκαλους και παντας τους αρχοντας των επαρχιων, δια να ελθωσιν εις τα εγκαινια της εικονος, την οποιαν εστησε Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς. 	 Ut li rey quixtakla xchßutubanquil ruheb chixjunileb li nequeßcßanjelac chiru. Queßxchßutub ribeb li nînkeb xcuanquil, eb li gobernador, eb li capitán, eb li comisionado, ut eb laj xocol tumin, eb laj qßuehol naßleb, ut eb laj rakol âtin joß eb ajcuiß chixjunileb li cuanqueb xcuanquil saß eb li tenamit. Queßxchßutub ribeb re nak tâxakabâk xcuanquil li jalam ûch li quixqßue chi yîbâc laj Nabucodonosor.


αλλα χαριτι Θεου ειμαι οτι ειμαι και η εις εμε χαρις αυτου δεν εγεινε ματαια, αλλα περισσοτερον αυτων παντων εκοπιασα, πλην ουχι εγω, αλλ' η χαρις του Θεου η μετ' εμου. 	 Abanan xban rusilal li Dios nak lâin apóstol. Ut li rusilal li Dios inc'a' quicana chi mâc'a' rajbal xban nak k'axal cau cui'chic ninc'anjelac chiru chixjunileb li apóstol. Aban mâcua' injunes ninc'anjelac. Li Dios natenk'an cue xban xnimal rusilal li xinmâtani.


Και απεκαλυψε τας πορνειας αυτης και εξεσκεπασε την αισχυνην αυτης τοτε η ψυχη μου απεξενωθη απ' αυτης, καθως η ψυχη μου ειχεν αποξενωθη απο της αδελφης αυτης. 	 Chiruheb chixjunileb lix Aholiba quixmux rib ut quixtßusub rib. Joßcan nak lâin quinjoskßoß riqßuin joß nak quinjoskßoß riqßuin lix Ahola li ras ut quintzßektâna.


Αλλ' ο ελευθεριος βουλευεται ελευθερια και επι ελευθερια θελει στηριζεσθαι αυτος. 	 Abanan li ani châbil xnaßleb junes xbânunquil li châbilal naxcßoxla. Ut riqßuin xbânunquil li châbilal tâqßuehekß xlokßal.


Ας ηναι εις σε ως ελαφος ερασμια και δορκας κεχαριτωμενη ας σε ποτιζωσιν οι μαστοι αυτης εν παντι καιρω ευφραινου παντοτε εις την αγαπην αυτης. 	 Lâ cuixakil, aßan châbil ut chßinaßus. Chanchan xchßinaßusal li quej. Chisahokß taxak âchßôl riqßuin xban nak junelic tatxra ut tixcßojob âchßôl.


Ενω δε ηρχοντο να απαγγειλωσι προς τους μαθητας αυτου, ιδου, ο Ιησους απηντησεν αυτας, λεγων Χαιρετε. Και εκειναι προσελθουσαι επιασαν τους ποδας αυτου και προσεκυνησαν αυτον. 	 Yôqueb chi xic nak xakâmil li Jesús chiruheb ut quixq'ue xsahileb xch'ôl. Ut eb li ixk que'nach'oc riq'uin ut que'xcuik'ib ribeb chiru. Que'xk'alu li rok ut que'xlok'oni.


Οι δε εχθροι του Ιουδα και Βενιαμιν, ακουσαντες οτι οι υιοι της αιχμαλωσιας οικοδομουσι τον ναον εις Κυριον τον Θεον του Ισραηλ, 	 Eb li xicß nequeßiloc reheb li ralal xcßajol laj Judá ut eb li ralal xcßajol laj Benjamín, queßrabi resil nak eb aßan, li queßchapeß ut queßcßameß chi najt, queßsukßi cuißchic Jerusalén ut yôqueb chixyîbanquil lix templo li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel.


Συνελαβομεν, εκοιλοπονησαμεν, πλην ως να εγεννησαμεν ανεμον ουδεμιαν ελευθερωσιν κατωρθωσαμεν εν τη γη ουδε επεσαν οι κατοικοι του κοσμου. 	 Lâo xkacßul li raylal joß li ixk. Abanan mâcßaß rajbal li raylal li xkacßul. Lâo mâcßaß xkabânu re xcolbal li katenamit.


Τις ενηργησε και εκαμε τουτο, καλων τας γενεας απ' αρχης; Εγω ο Κυριος, ο πρωτος και ο μετα των εσχατων εγω αυτος. 	 ¿Ani li quibânun re chixjunil aßin? ¿Ani li yâl re saß xbên li ruchichßochß chalen saß xticlajic? Lâin li Kâcuaß. Ac cuanquin chak saß xticlajic ut cuânkin ajcuiß toj saß rosoßjic. Lâin li Dios quinbânun re chixjunil.


Δια του πνευματος αυτου εκοσμησε τους ουρανους η χειρ αυτου εσχηματισε τον συστρεφομενον οφιν. 	 Yal riqßuin lix musikß quixyîb lix sahob ru li choxa. Ut riqßuin li rukß quixyîb li cßantiß li kßaxal sêb xchßôl chixbânunquil li mâusilal.Kßaxal nim xcuanquil li Dios. Li cßaßru quixbânu riqßuin lix cuanquil yôco chirilbal anakcuan. Abanan yal caßchßin ajcuiß naxcßut chiku. Toj cuan cuißchic nabal toj mâjiß naxcßutbesi chiku. Lâo mâ jokße takatau ru lix nimal lix cuanquilal.—


Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς της Βαβυλωνος με κατεφαγε, με συνετριψε, με κατεστησεν αγγειον αχρηστον, με κατεπιεν ως δρακων, ενεπλησε την κοιλιαν αυτου απο των τρυφερων μου, με εξωσεν. 	 Eb li cuanqueb Jerusalén queßxye: —Laj Nabucodonosor lix reyeb laj Babilonia quixsach ku. Mâcßaß chic cuan chi saß li katenamit xcanab. Chanchan jun li secß mâcßaß chic cuan chi saß. Laj Nabucodonosor chanchan jun li dragón naxnukß li joß qßuial naraj ut naxtzßek li incßaß naraj.


Και ειπε προς αυτον Ιεζαβελ η γυνη αυτου, Συ τωρα βασιλευεις επι τον Ισραηλ; σηκωθητι, φαγε αρτον, και ας ηναι ευθυμος η καρδια σου εγω θελω σοι δωσει τον αμπελωνα Ναβουθαι του Ιεζραηλιτου. 	 Ut lix Jezabel li rixakil quixye re: —Lâat li rey. Lâat nacattaklan arin Israel. Cuaclin ut cuaßin. Cßojob âchßôl. Lâin tinsicß xyâlal chanru tinbânu re nak aßan tixqßue âcue lix naßaj li racuîmk, chan.


Και ηλθεν ο Μωυσης και εκαλεσε τους πρεσβυτερους του λαου και εθεσεν εμπροσθεν αυτων παντας εκεινους τους λογους, τους οποιους προσεταξεν εις αυτον ο Κυριος. 	 Ut laj Moisés quixbokeb chixjunil li cuînk li nequeßcßamoc be chiruheb laj Israel. Quixye reheb li cßaßru quixye li Dios.


Συνεσις αγαθη διδει χαριν η δε οδος των παρανομων φερει εις ολεθρον. 	 Li ani naxnau cßoxlac tâqßuehekß xlokßal. Ut eb li nequeßxbânu li mâusilal incßaß us nequeßel.


24-14 24-14 καθως λεγει η παροιμια των αρχαιων, Εξ ανομων εξερχεται ανομια οθεν η χειρ μου δεν θελει εισθαι επι σε. 	 Cuan jun li naßleb queßxye li kaxeßtônil yucuaß. “Eb li incßaß useb xnaßleb, aßaneb li nequeßbânun mâusilal”, chanqueb. Joßcan nak lâin mâcßaß tinbânu âcue.


Και εξηλθον την νυκτα δια της πυλης της φαραγγος, και ηλθον απεναντι της πηγης του δρακοντος και προς την θυραν της κοπριας, και παρετηρουν τα τειχη της Ιερουσαλημ, τα οποια ησαν κατακεκρημνισμενα, και τας πυλας αυτης κατηναλωμενας υπο του πυρος. 	 Toj kßojyîn ajcuiß nak quin-el saß li puerta li na-iloc saß li ru takßa saß xjayal li yußam haß Dragón xcßabaß ut côin toj saß li puerta li nequeßrisi cuiß li mul. Nak yôquin chi xic yôquin chirilbal chanru li tzßac li juqßuinbil li sutsu cuiß li tenamit Jerusalén ut yôquin ajcuiß chirilbaleb li puerta li cßatbileb.


Και δεν εκαμον ελεος εις τον οικον του Ιεροβααλ Γεδεων, αναλογως προς παντα τα αγαθα, τα οποια εκαμεν εις τον Ισραηλ. 	 Chi moco queßxbantioxi chiruheb li ralal xcßajol laj Gedeón chixjunil li usilal li quixbânu reheb.


Ο Κυριος υψονει τους πραους, τους δε ασεβεις ταπεινονει εως εδαφους. 	 Li Kâcuaß naxqßue xlokßal li mâcßaßeb xlokßal ut narisi chi junaj cua lix cuanquileb li incßaß useb xnaßleb.


δια τουτο ειπε, Ιδου, εγω διδω εις αυτον την διαθηκην μου της ειρηνης 	 Joßcan nak tâye re laj Finees nak lâin tinbânu jun li contrato riqßuin re tixcßam rib saß usilal cuiqßuin.


και δι' αυτου να συνδιαλλαξη τα παντα προς εαυτον, ειρηνοποιησας δια του αιματος του σταυρου αυτου, δι' αυτου, ειτε τα επι της γης ειτε τα εν τοις ουρανοις. 	 Xban xcamic li Jesucristo, chixjunil li cuan sa' choxa jo' ajcui' li cuan sa' ruchich'och' naru tâcuânk chi sum âtin riq'uin li Dios. Ut xban lix quiq'uel li quihoye' chiru li cruz, li Jesucristo quixq'ue li tuktûquil usilal.


Ηκουσατε οτι ερρεθη, θελεις αγαπα τον πλησιον σου και μισει τον εχθρον σου. 	 rabiom resil nak têra li ani narahoc êre ut xic' têril li xic' na-iloc êre.


Και ευθυς ηνοιχθησαν τα ωτα αυτου και ελυθη ο δεσμος της γλωσσης αυτου, και ελαλει ορθως. 	 Sa' junpât quiteli lix xic ut na-abin chic ut sa chic naâtinac.


Και ιδου, προσηλθε προς τον Αχααβ τον βασιλεα του Ισραηλ προφητης τις, λεγων, Ουτω λεγει Κυριος Βλεπεις απαν το πληθος τουτο το μεγα; ιδου, εγω παραδιδω αυτο εις την χειρα σου σημερον και θελεις γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Ut li Kâcuaß quixtakla jun lix profeta riqßuin laj Acab chixyebal re: —Matxucuac chi rilbaleb lix soldado laj Ben-adad usta nabaleb, xban nak li Dios textenkßa chi numtâc saß xbêneb re nak tânau nak li Kâcuaß, aßan li tzßakal Dios, chan.


αλλα εξαπαντος θελεις θανατωσει αυτον η χειρ σου θελει εισθαι πρωτη επ' αυτον δια να θανατωσης αυτον, και η χειρ παντος του λαου επειτα. 	 Abanan têcamsi li xyehoc êre nak têlokßoniheb li jalanil dios. Ut lâex xbên texcutuk re chi pec. Ut chirix aßan, eb li tenamit teßcutuk re chi pec.


Και επεστρεψα και κατεβην απο του ορους, και το ορος εκαιετο με πυρ, και αι δυο πλακες της διαθηκης ησαν εις τας δυο χειρας μου. 	 Ut lâin quincubeß chak saß li tzûl nak toj lochlo li xam. Ut cuanqueb saß cuukß li cuib chi perpôquil pec li tzßîbanbil cuiß li contrato.


Συ ομως οταν νηστευης, αλειψον την κεφαλην σου και νιψον το προσωπον σου, 	 A'ut lâex nak têbânu lê ayûn, têch'aj lê ru ut têyîb êrib chi us,


Τωρα δε μενει πιστις, ελπις, αγαπη, τα τρια ταυτα. μεγαλητερα δε τουτων ειναι η αγαπη. 	 Jo'can nak li pâbâl, li yo'onînc ut li rahoc cuânk chi junelic. Abanan li k'axal nim xcuanquil sa' xyânkeb li oxib a'in, a'an li rahoc.


και να σοι δωση την ευλογιαν του Αβρααμ, εις σε και εις το σπερμα σου μετα σε, δια να κληρονομησης την γην της παροικησεως σου, την οποιαν εδωκεν ο Θεος εις τον Αβρααμ. 	 Aß taxak li Kâcuaß Dios chi-osobtesînk âcue, joßqueb ajcuiß lâ cualal âcßajol, joß quixyechißi re laj Abraham. Lâex têrêchani li chßochß aßin li cuanco cuiß anakcuan joß aj numelo. Li chßochß aßin yechißinbil re laj Abraham xban li Kâcuaß Dios, chan laj Isaac.


Ο τοπος εκεινος ωνομασθη φαραγξ Εσχωλ δια τον βοτρυν τον οποιον εκοψαν εκειθεν οι υιοι Ισραηλ. 	 Joßcan nak queßxqßue Escol chokß xcßabaß li ru takßa aßan xban nak aran queßxyocß li jun cût chi uvas eb laj Israel.


Εις παντα δε τον ζητουντα παρα σου διδε, και απο του αφαιρουντος τα σα μη απαιτει. 	 Li ani tixtz'âma c'a'ru re âcue, q'ue re. Ut cui ani tixmak' c'a'ru âcue châcuu, mâpatz' chic rêkaj re.


Θελω εκχεει ενωπιον αυτου την δεησιν μου την θλιψιν μου ενωπιον αυτου θελω απαγγειλει. 	 Caßaj cuiß re aßan ninye li raylal li yôquin chixcßulbal. Re aßan ninye chixjunil li cßaßru nincßul.


εαν αμαρτηση ανθρωπος εις ανθρωπον, θελει ικεσια γινεσθαι εις τον Θεον υπερ αυτου αλλ' εαν τις αμαρτηση εις τον Κυριον, τις θελει ικετευσει υπερ αυτου; Εκεινοι ομως δεν υπηκουον εις την φωνην του πατρος αυτων διοτι ο Κυριος ηθελε να θανατωση αυτους. 	 Cui junak cuînk namâcob chiru li ras rîtzßin, narakeß âtin saß xbên xban laj rakol âtin. Abanan, li ani namâcob chiru li Kâcuaß, ¿ma cuan ta biß junak tâoquênk chirix? chan. Abanan incßaß queßabin chiru lix yucuaßeb xban nak ac cuan saß xchßôl li Dios nak tento nak teßcâmk.


Δοξολογειτε τον Κυριον, διοτι ειναι αγαθος, διοτι το ελεος αυτου μενει εις τον αιωνα. 	 Junelic chexbantioxînk chiru li Kâcuaß, li nimajcual Dios, xban nak aßan châbil. Junelic na-uxtânan u.


Και επιστευσεν ο λαος και οτε ηκουσεν οτι ο Κυριος επεσκεφθη τους υιους Ισραηλ και οτι επεβλεψεν επι την ταλαιπωριαν αυτων, κυψαντες προσεκυνησαν. 	 Ut li cristian queßxpâb li cßaßru queßyeheß re. Queßrabi nak li Kâcuaß Dios quixnau li raylal li yôqueb chixcßulbal ut quixtokßoba ruheb, queßxxulub lix jolomeb ut queßxlokßoni li Kâcuaß Dios.


Κοιλοπονει και αγωνιζου, θυγατηρ Σιων, ως η τικτουσα, διοτι τωρα θελεις εξελθει εκ της πολεως και θελεις κατοικησει εν αγρω και θελεις υπαγει εως της Βαβυλωνος εκει θελεις ελευθερωθη, εκει θελει σε εξαγορασει ο Κυριος εκ της χειρος των εχθρων σου. 	 Chexyâbak ut chirahokß saß êchßôl lâex li cuanquex Sión joß jun li ixk li oc re chi qßuirâc. Chiyotßekß êchßôl xban nak anakcuan tento nak tex-êlk saß lê tenamit ut texxic chi cuânc saß cßalebâl. Texcßamekß aran Babilonia, abanan texcolekß xban nak li Kâcuaß tâisînk êre saß rukßeb li xicß nequeßiloc êre.


Ο Ιωσαφατ ητο τριακοντα πεντε ετων ηλικιας οτε εβασιλευσε και εβασιλευσεν εικοσιπεντε ετη εν Ιερουσαλημ το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Αζουβα, θυγατηρ του Σιλει. 	 Oßlaju xcaßcßâl chihab cuan re laj Josafat nak qui-oc chokß rey. Ôb xcaßcßâl chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén. Lix naß laj Josafat, aßan lix Azuba, lix rabin laj Silhi.


τωρα λοιπον, αφες με, και θελει εξαφθη η οργη μου εναντιον αυτων και θελω εξολοθρευσει αυτους και θελω σε καταστησει εθνος μεγα. 	 Canabin chixbânunquil li tincuaj. Xchal injoskßil xbaneb. Tinsach ruheb chi jun aj cua. Ut lâat, at Moisés, eb chic lâ cualal âcßajol teßqßuiânk ut teßtâmk. Ut eb aßan chic li sicßbilakeb ru inban, chan li Dios.


Πλην εξευρετε μετα βεβαιοτητος, οτι εαν με θανατωσητε, αιμα αθωον θελετε βεβαιως φερει εφ' υμας και επι την πολιν ταυτην και επι τους κατοικους αυτης διοτι τη αληθεια ο Κυριος με απεστειλε προς υμας, δια να λαλησω εις τα ωτα υμων παντας τους λογους τουτους. 	 Aban chenauhak chi tzßakal cui tinêcamsi têbok chak nabal li raylal saß êbên ut saß xbên li tenamit aßin ut saß xbêneb li cuanqueb arin xban nak lâin mâcßaß inmâc. Relic chi yâl nak li âtin li xinye êre li Kâcuaß quitaklan chak cue chixyebal, chan laj Jeremías.


Ω περιστερα μου, ητις εισαι εν ταις σχισμαις του βραχου, εν τοις αποκρυφοις των κρημνων, δειξον μοι την οψιν σου, καμε με να ακουσω την φωνην σου διοτι η φωνη σου ειναι γλυκεια και η οψις σου ωραια. 	 Lâat chanchanat jun li mucuy li naxmuk rib saß eb li sakônac ut saß eb li naßajej chßaßaj xtaubal. Chinâcanab chirilbal lâ cuu. Chinâcanab chirabinquil lix yâb lâ cux. Cßajoß xchßinaßusal lâ cuu. Ut cßajoß nak nacuulac chicuu rabinquil xyâb lâ cux.


και επεσε κατα προσωπον εις τους ποδας αυτου, ευχαριστων αυτον και αυτος ητο Σαμαρειτης. 	 Quixcuik'ib rib chiru li Jesús ut quixbantioxi chiru. Li cuînk a'an aj Samaria.


και δια τουτο ωμοσα εναντιον του οικου του Ηλει, οτι η ανομια των υιων του Ηλει δεν θελει καθαρισθη εις τον αιωνα δια θυσιας ουδε δια προσφορας. 	 Joßcan nak ac xinye nak tinrakok âtin saß xbêneb li ralal xcßajol laj Elí. Lix mâusilal mâ jokße târûk xcuybal xsachbal riqßuin li mayejac xul chi moco riqßuin lix mayejeb, chan li Kâcuaß.


Ο φλογερος θυμος του Κυριου δεν θελει επιστρεψει, εωσου εκτελεση και εωσου εκπληρωση τας βουλας της καρδιας αυτου εν ταις εσχαταις ημεραις θελετε νοησει τουτο. 	 Lix joskßil li Dios incßaß tânumekß toj retal tixbânu chixjunil li naraj xbânunquil. Saß eb li cutan teßchâlk têtau ru li naßleb aßin.


Ο φρονιμος προβλεπει το κακον και κρυπτεται οι αφρονες εξακολουθουσι και τιμωρουνται. 	 Li ani cuanqueb xnaßleb nequeßxqßue retal li raylal ut nequeßxcol ribeb chiru. Abanan eb li mâcßaßeb xnaßleb nequeßxcßul li raylal nachal saß xbêneb xban nak incßaß nequeßxnau xqßuebal retal.


Και επειδη η Λυδδα ητο πλησιον της Ιοππης, ακουσαντες οι μαθηται οτι ο Πετρος ειναι εν αυτη, απεστειλαν προς αυτον δυο ανδρας, παρακαλουντες να μη βραδυνη να περαση εως εις αυτους. 	 Li tenamit Jope nach' cuan riq'uin li tenamit Lida bar cuan cui' laj Pedro. Eb laj pâbanel que'rabi nak cuan aran. Que'xtakla cuib li cuînk chixbokbal. -Châlkat chi junpât kiq'uin, chanqueb re laj Pedro.


Και επεσεν ο Ιωσηφ επι το προσωπον του πατρος αυτου και εκλαυσεν επ' αυτον και εφιλησεν αυτον. 	 Nak quiril nak camenak chic lix yucuaß, laj José ticto quixkßalu ut quirutzß ru ut quiyâbac.


Ουτοι ειναι ο Ααρων και ο Μωυσης, προς τους οποιους ειπεν ο Κυριος, Εξαγαγετε τους υιους Ισραηλ, εκ γης Αιγυπτου κατα τα ταγματα αυτων. 	 Aß laj Aarón ut laj Moisés aßaneb li queßâtinâc xban li Kâcuaß Dios ut quixye reheb nak teßrisiheb laj Israel saß li tenamit Egipto chi tzoltzo.


Μνησθητι αυτων, Θεε μου, διοτι εβεβηλωσαν την ιερατειαν και την διαθηκην της ιερατειας και των Λευιτων. 	 At inDios, chaqßue taxak retal eb laj tij li xeßxmux ru lix cßanjeleb ut queßxkßet li contrato li cabânu riqßuineb laj tij ut riqßuineb laj levita.


Επικαταρατος οστις κοιμηθη μετα της γυναικος του πατρος αυτου διοτι εκκαλυπτει το συγκαλυμμα του πατρος αυτου. Και πας ο λαος θελει ειπει, Αμην. 	 Tzßektânanbil li tixchßic rib riqßuin li rixakil lix yucuaß ut tixcßut xxutân lix yucuaß. Ut chixjunileb li tenamit teßxye: Joßcan taxak.


Κυριε Θεε του Ισραηλ, δικαιος εισαι διοτι εμειναμεν σεσωσμενοι, ως την ημεραν ταυτην ιδου, ενωπιον σου ειμεθα με τας παραβασεις ημων διοτι δεν ητο δυνατον ενεκα τουτων να σταθωμεν ενωπιον σου. 	 At Kâcuaß, at kaDios, lâat li kaDios lâo aj Israel. Lâat tîc lâ chßôl. Joßcan nak toj yoßyôco lâo anakcuan, li joß qßuial chic xocoleß. Yâl nak cuan li kamâc châcuu. Joßcan nak incßaß naru nococuan chi sum âtin âcuiqßuin, chan laj Esdras nak quitijoc.


Και ειπε Κυριος προς τον Ιησουν, Εν τη ημερα ταυτη αρχιζω να σε μεγαλυνω ενωπιον παντος του Ισραηλ δια να γνωρισωσιν οτι, καθως ημην μετα του Μωυσεως, θελω εισθαι και μετα σου 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Josué: —Chalen anakcuan tinqßue âcuanquil re nak eb laj Israel teßxqßue âlokßal ut teßxnau nak lâin cuanquin âcuiqßuin joß nak quincuan riqßuin laj Moisés.


Και εσηκωθη ο Δαβιδ και εφυγε την ημεραν εκεινην απο προσωπου του Σαουλ, και υπηγε προς τον Αγχους, βασιλεα της Γαθ 	 Saß li cutan aßan laj David quiêlelic chiru laj Saúl ut cô riqßuin laj Aquis, lix reyeb laj Gat.


δια των οποιων ο τοτε κοσμος απωλεσθη κατακλυσθεις υπο του υδατος 	 Jo'can ajcui' li ruchich'och' li quicuan. Yal riq'uin râtin li Dios, quibut'ha'in ut qui-oso'.


Δεν ησαν εν τη κιβωτω ειμη αι δυο λιθιναι πλακες, τας οποιας ο Μωυσης εθεσεν εκει εν Χωρηβ, οπου ο Κυριος εκαμε διαθηκην προς τους υιους Ισραηλ, οτε εξηλθον εκ γης Αιγυπτου. 	 Mâcßaß cuan chi saß li Lokßlaj Câx aßan. Caßaj cuiß li cuib perêl chi pec li tzßîbanbil cuiß li chakßrab. Laj Moisés quixqßueheb saß li Lokßlaj Câx aran Horeb nak li Dios quixbânu li contrato riqßuineb li ralal xcßajol laj Israel nak queßel chak saß li tenamit Egipto.


Και προσηλθον προς την προφητισσαν, ητις συνελαβε και εγεννησεν υιον. Και ειπε Κυριος προς εμε, Καλεσον το ονομα αυτου Μαχερ-σαλαλ-χας-βαζ 	 Mokon chic xincuan riqßuin li cuixakil li profetisa ut aßan xcana chi yaj aj ixk. Nak quiyoßla li cualal, li Kâcuaß quixye cue “Maher-salal-hasbaz” tâqßue chokß xcßabaß.


οταν γεινη ουτως εν μεσω της γης μεταξυ των λαων, θελει εισθαι ως τιναγμος ελαιας, ως το σταφυλολογημα αφου παυση ο τρυγητος. 	 Joßcan tâcßulmânk saß chixjunileb li tenamit li cuanqueb yalak bar saß ruchichßochß. Chanchan nak nachikßchikßîc li cheß olivo re tâtßanekß li ru. Chanchan nak ac xeßrakeß chixsicßbal chixjunil li ru li uvas.


Και ειχεν ο Σολομων τεσσαρας χιλιαδας σταυλους ιππων και αμαξων και δωδεκα χιλιαδας ιππεων, τους οποιους εθεσεν ο βασιλευς εις τας πολεις των αμαξων και πλησιον εαυτου εν Ιερουσαλημ. 	 Câhib mil lix naßajeb lix cacuây ut lix carruaje li rey Salomón. Ut cablaju mil li cuînk li nequeßxic chirix cacuây. Cuanqueb li quixcanabeb saß li tenamit li naxocman cuiß lix carruaje ut cuanqueb li quixcanabeb Jerusalén.


Οτε δε ο Γαλλιων ητο ανθυπατος της Αχαιας, οι Ιουδαιοι εσηκωθησαν ομοθυμαδον κατα του Παυλου και εφεραν αυτον εις το δικαστηριον, 	 Nak laj Galión cuânk chi taklânc aran Acaya, eb laj judío que'xc'ûb ru chi ribileb rib nak te'xchap laj Pablo. Que'xchap ut que'xc'am sa' pôpol re nak târakek' âtin sa' xbên.


θαρρουμεν δε και επιθυμουμεν μαλλον να αποδημησωμεν απο του σωματος και να ενδημησωμεν προς τον Κυριον. 	 Lâin ninye nak cau kach'ôl riq'uin li Dios. Nakaj raj câmc ut xcanabanquil li katz'ejcual a'in re nak naru toxic sa' choxa chi cuânc riq'uin li Kâcua' Jesucristo.


Και ουτως ειδον τους ασεβεις ενταφιασθεντας, οιτινες ηλθον και απηλθον απο της γης της αγιας και ελησμονηθησαν εν τη πολει, οπου ειχον πραξει ουτω και τουτο ματαιοτης. 	 Ut ninqßue ajcuiß retal nak eb li incßaß useb xnaßleb nequeßqßueheß xlokßal nak nequeßmukeß. Abanan li nequeßxic rajlal saß li templo, mâ ani nacßoxlan re li tîquilal li queßxbânu saß li tenamit. Chixjunil aßin mâcßaß na-oc cuiß.


Εν τω τεταρτω ετει, τον μηνα Ζιφ, ετεθησαν τα θεμελια του οικου του Κυριου 	 Saß li po Zif queßxqßue lix cimiento lix templo li Kâcuaß nak ac yô xcâ chihab roquic chokß rey laj Salomón.Nak ac yô junlaju chihab roquic chokß rey laj Salomón, queßxchoy xyîbanquil lix templo li Kâcuaß saß li po Bul saß li xcuakxak po re li chihab aßan. Chiru cuukub chihab queßxyîb li templo. Queßxyîb chixjunil chi tzßakal re ru joß quiyeheß reheb.


Και εισηλθεν ο ανθρωπος εις την οικιαν, και εκεινος εξεφορτωσε τας καμηλους και εδωκεν αχυρα και τροφην εις τας καμηλους και υδωρ δια νιψιμον των ποδων αυτου και των ποδων των ανθρωπων των μετ' αυτου. 	 Ut li cuînk qui-oc saß li rochoch ut laj Labán quixhiteb li rîkeb li camellos. Quixqßue li qßuim joß ajcuiß xcuaheb li camellos. Quixqßue ajcuiß xhaßeb li cuînk re nak teßxchßaj li rok.


"Ωιδη των Αναβαθμων." Ιδου, ευλογειτε τον Κυριον, παντες οι δουλοι του Κυριου, οι ισταμενοι την νυκτα εν τω οικω του Κυριου. 	 Chelokßonihak li nimajcual Dios chêjunilex lâex li nequexcßanjelac chiru. Cheqßue xlokßal li Kâcuaß chêjunilex lâex li nequexcßanjelac saß lix templo chiru kßojyîn.


και τωρα, ιδου, ο βασιλευς πορευεται εμπροσθεν σας εγω δε ειμαι γερων και πολιος και οι υιοι μου, ιδου, ειναι μεθ' υμων και εγω περιεπατησα ενωπιον σας εκ νεοτητος μου εως της ημερας ταυτης 	 Anakcuan cuan lê rey chi cßamoc be chêru. Lâin ac tîxin chic. Sak chic injolom. Eb li cualal cuanqueb arin êriqßuin. Lâin xincßamoc be chêru chalen saß insâjilal toj anakcuan.


Αφου δε εγεινεν εσπερα, οτε εδυσεν ο ηλιος, εφεραν προς αυτον παντας τους πασχοντας και τους δαιμονιζομενους 	 Sa' li ecuu a'an nak ac x-oc li sak'e, que'c'ame' chak riq'uin li Jesús nabaleb li yaj. Ut que'c'ame' ajcui' chak li cuan mâus aj musik'ej riq'uineb.


Διοτι ουδε οι αδελφοι αυτου επιστευον εις αυτον. 	 Yal ta eb li rîtz'in neque'pâban re nak a'an taklanbil chak xban li Dios.


Ο οφθαλμος μου καταθλιβει την ψυχην μου, εκ πασων των θυγατερων της πολεως μου. 	 Cßajoß nak nayotßeß inchßôl xban li raylal li xeßxcßul eb li ixk li cuanqueb Jerusalén.


Το δωρον αυτου ητο εις αργυρους δισκος βαρους εκατον τριακοντα σικλων λεκανιον εν αργυρουν εβδομηκοντα σικλων, κατα τον σικλον τον αγιον αμφοτερα πληρη σεμιδαλεως εζυμωμενης μετα ελαιου, δια προσφοραν εξ αλφιτων 	 Li mayej li quixqßue, aßan jun li nimla plato yîbanbil riqßuin plata numenak oxib libra râlal ut jun li nimla secß yîbanbil riqßuin plata, caßchßin mâ cuib libra râlal. Lix bisbaleb aßan joß li bisleb li cuan saß li tabernáculo. Li plato ut li secß nujenak riqßuin li châbil cßaj junajinbil riqßuin aceite re li mayej re li ru li acuîmk.


Την εκτην ημεραν προσεφερεν ο αρχων των υιων Γαδ, Ελιασαφ ο υιος του Δεουηλ 	 Saß li xcuak li cutan quixcßam lix mayej laj Eliasaf li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Gad. Laj Eliasaf, aßan li ralal laj Deuel.


Και ενω εσπειρεν, αλλο μεν επεσε παρα την οδον, και ηλθον τα πετεινα του ουρανου και κατεφαγον αυτο. 	 Ut nak yô chixhirbal li iyaj, cuan quinak chire be. Que'chal li xul li neque'xic'an ut que'xcua' li iyaj.


λεγων, Μη εγγισητε τους κεχρισμενους μου, και μη κακοποιησητε τους προφητας μου. 	 Quixye reheb, “Mâcßaß têbânu reheb laj Israel li sicßbileb ru inban. Chi moco têbânu raylal reheb lin profeta,” chan.


Και εθεσαν κατ' αυτου οι ανδρες της Συχεμ ενεδρας επι τας κορυφας των ορεων, και εγυμνονον παντας τους διαβαινοντας πλησιον αυτων δια της οδου και ανηγγελθη προς τον Αβιμελεχ. 	 Eb laj Siquem queßxxakabeb li cuînk re nak teßxmuk ribeb saß eb li tzûl. Ut queßrelkßa chixjunil li cßaßru cuan reheb li nequeßnumeß aran. Abanan laj Abimelec quirabi resil li cßaßru yôqueb chixbânunquil.


Και σεις εισθε πεφυσιωμενοι, και δεν επενθησατε μαλλον, δια να εκβληθη εκ μεσου υμων ο πραξας το εργον τουτο. 	 Lâex nequek'etk'eti êrib ut toj cuan li mâc sa' êyânk. Naraho' raj êch'ôl ut nayot'e' raj êch'ôl xban xyibal ru li mâc li yô xbânunquil sa' êyânk. Li ani xmâcob chi jo'can xerisi raj sa' êyânk.


και την μιαν θαλασσαν, και τους δωδεκα βοας υποκατω της θαλασσης 	 Quixyîb jun li nimla pila ut li cablaju chi bôyx bronce li yôqueb chi îkânc re li pila.


Χιτωνα λινουν ηγιασμενον θελει ενδυεσθαι, και περισκελη λινα θελουσιν εισθαι επι της σαρκος αυτου, και ζωνην λινην θελει εισθαι εζωσμενος και μιτραν λινην θελει φορει ταυτα ειναι ενδυματα αγια και θελει λουει εν υδατι το σωμα αυτου και θελει ενδυεσθαι αυτα. 	 Tento nak tixqßue chirix li rakß lino li kßaxtesinbil re li Dios, li narocsi laj tij. Tixqßue li rakß li nim rok. Tixqßue ajcuiß lix ta lix cuêx. Tixqßue lix cßâmal xsaß ut tixqßue ajcuiß lix tßicr xbacßbal xjolom. Li tßicr aßin ac kßaxtesinbil re li Dios. Joßcan nak tâatînk xbên cua, tojoßnak tixqßue li rakß chirix.


οι δουλοι μου θελουσι καταβιβαζει αυτα εκ του Λιβανου εις την θαλασσαν και εγω θελω καμει να φερωσιν αυτα εις σχεδιας δια της θαλασσης μεχρι του τοπου οντινα μηνυσης προς εμε, και να λυσωσιν αυτα εκει συ δε θελεις παραλαβει αυτα θελεις δε εκπληρωσει και συ το θελημα μου, διδων τροφας δια τον οικον μου. 	 Eb li nequeßcßanjelac chicuu teßxyocß li cheß aran Líbano ut teßxcßam toj saß li palau. Aran teßxyîb li poyteß ut teßxtakla toj saß junak li naßajej li tâye lâat nak us. Aran teßxhit li poyteß ut tâtakla xxocbal li cheß. Caßaj cuiß nintzßâma châcuu nak tâtakla xtzacaêmkeb li cuanqueb saß li cuochoch, chan laj Hiram.


εκ των εθνων περι των οποιων ο Κυριος ειπε προς τους υιους Ισραηλ, Δεν θελετε εισελθει προς αυτα, ουδε αυτα θελουσιν εισελθει προς εσας, μηποτε εκκλινωσι τας καρδιας σας κατοπιν των θεων αυτων εις αυτα ο Σολομων προσεκολληθη με ερωτα. 	 Aßan eb li tenamit li quixye li Dios reheb laj Israel nak incßaß târûk teßxcßam chokß rixakileb xban nak eb li tenamit aßan nequeßxlokßoni li jalanil dios. Quixye li Dios chi joßcan xban nak ac naxnau nak cui teßxcßam chokß rixakileb eb li ixk aßan, teßoc chixlokßoninquil lix dioseb aßan. Abanan laj Salomón quixcßameb chokß rixakil eb li ixk aßan.


Και αυτοι προσκυνησαντες αυτον, υπεστρεψαν εις Ιερουσαλημ μετα χαρας μεγαλης, 	 Nak ac xe'xlok'oni li Kâcua', eb a'an que'suk'i cui'chic Jerusalén chi c'ajo' xsahil sa' xch'ôleb.Ut junelic cuanqueb sa' li templo. Yôqueb chi bantioxînc ut yôqueb chixlok'oninquil li Dios. Jo'can taxak.


Και εξηλθον πρωτοι οι θεραποντες των αρχοντων των επαρχιων και απεστειλεν ο Βεν-αδαδ να μαθη και απηγγειλαν προς αυτον, λεγοντες, Ανδρες εξηλθον εκ της Σαμαρειας. 	 Eb li sâj cuînk yôqueb chi xic chi ubej. Eb laj qßuehol etal li taklanbileb xban laj Ben-adad queßril nak yôqueb chi châlc. Queßcôeb riqßuin laj Ben-adad chixyebal resil.


δεν ειναι η Χαλανη ως η Χαρχεμις; δεν ειναι η Αιμαθ ως η Αρφαδ; δεν ειναι η Σαμαρεια ως η Δαμασκος; 	 ¿Ma incßaß ta biß juntakßêteb li tenamit Calno ut Carquemis? ¿Ma incßaß ta biß juntakßêteb li tenamit Hamat ut Arfad? Ut, ¿ma incßaß ta biß juntakßêteb Samaria ut Damasco?


παραυτα ηθελον καταβαλει τους εχθρους αυτων, και κατα των θλιβοντων αυτους ηθελον στρεψει την χειρα μου. 	 lâin xincoleb raj chi junpât chiruheb li xicß nequeßiloc reheb. Xinnumta raj saß xbêneb chixjunileb li xicß nequeßiloc reheb, chan li Dios.


Αλλ' ο Σηων δεν ενεπιστευθη εις τον Ισραηλ να περαση δια του οριου αυτου οθεν εσυναξεν ο Σηων παντα τον λαον αυτου, και εστρατοπεδευσεν εν Ιαασα και επολεμησε τον Ισραηλ. 	 Abanan laj Sehón incßaß cßojcßo xchßôl riqßuineb laj Israel. Joßcan nak incßaß quixcanabeb chi numecß saß lix naßajeb. Quixchßutubeb ban lix soldado ut queßxyîb lix muhebâleb aran Jahaza ut queßxtiquib pletic riqßuineb laj Israel.


ο θεμελιων την γην επι την βασιν αυτης, δια να μη σαλευθη εις τον αιωνα του αιωνος. 	 Cayîb li ruchichßochß saß xnaßaj ut incßaß tâecßânk.


Σηκωσον απ' εμου το ονειδος και την καταφρονησιν διοτι εφυλαξα τα μαρτυρια σου. 	 Lâin ninbânu li cßaßru naxye lâ chakßrab. Joßcan nak chinâcol chiruheb li nequeßhoboc cue ut li nequeßtzßektânan cue.


Και ειπε προς αυτους, Υγιαινει; Οι δε ειπον, Υγιαινει και ιδου, Ραχηλ η θυγατηρ αυτου ερχεται μετα των προβατων. 	 Laj Jacob quixpatzß cuißchic reheb: —¿Ma sa saß xchßôl laj Labán?— Eb aßan queßchakßoc ut queßxye: —Sa saß xchßôl. Ilon aran. Li ixk li yô chak chi châlc rochben lix carner, aßan lix Raquel lix rabin laj Labán, chanqueb.


Και απεστειλεν ο Ιεφθαε πρεσβεις προς τον βασιλεα των υιων Αμμων, λεγων, Τι εχεις να καμης μετ' εμου και ηλθες εναντιον μου να πολεμησης εν τη γη μου; 	 Chirix aßan laj Jefté quixtaklaheb lix takl riqßuin lix reyeb laj Amón chixyebal re: —¿Cßaßut nak xicß nocoêril? ¿Cßaßut nak têraj châlc chi pletic kiqßuin? chan laj Jefté.


Τον δε θεον Μαουζειμ θελει δοξασει επι του τοπου αυτου και θεον, τον οποιον οι πατερες αυτου δεν εγνωρισαν, θελει τιμησει με χρυσον και αργυρον και με πολυτιμους λιθους και με πραγματα επιθυμητα. 	 Aßan tixlokßoni jun li jalanil dios li mâ jun cua queßxlokßoni lix xeßtônil yucuaß xban nak aßan tixcßoxla nak li dios aßan tâqßuehok xmetzßêuheb saß li plêt. Tixmayeja chiru li dios aßan li oro, li plata, li tertôquil pec ut li cßaßak chic re ru terto xtzßak.


Υποκριτα, εκβαλε πρωτον την δοκον εκ του οφθαλμου σου, και τοτε θελεις ιδει καθαρως δια να εκβαλης το ξυλαριον εκ του οφθαλμου του αδελφου σου. 	 At aj ca' pac'al u, xbên cua isi li tz'amba cuan sa' li xnak' âcuu, tojo'nak tat-ilok chi tz'akal re risinquil li c'aj che' cuan sa' xnak' ru lâ cuas âcuîtz'in.


Και απεκριθη ο Σαμουηλ προς τον Σαουλ και ειπεν, Εγω ειμαι ο βλεπων αναβα εμπροσθεν μου εις τον υψηλον τοπον και θελετε φαγει σημερον μετ' εμου, και το πρωι θελω σε εξαποστειλει και παντα οσα ειναι εν τη καρδια σου θελω αναγγειλει προς σε 	 Laj Samuel quixye re: —Lâin li profeta li nacasicß. Yoßo saß xbên li tzûl. Lâat tatxic xbên cua chicuu xban nak anakcuan tatcuaßak cuochben. Cuulaj tinye âcue li cßaßru tâcuaj xnaubal ut naru ajcuiß tatxic cuulaj.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Τωρα θελεις ιδει τι θελω καμει εις τον Φαραω διοτι δια χειρος κραταιας θελει εξαποστειλει αυτους και δια χειρος κραταιας θελει εκδιωξει αυτους εκ της γης αυτου. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Anakcuan tâcuil cßaßru tinbânu re laj faraón. Moco caßaj cuiß ta tixcanabeb chi xic laj Israel. Saß joskßil ban tixyolesiheb nak târisiheb saß lix tenamit, chan li Dios.


και εγειναν πασαι αι ημεραι του Μαθουσαλα εννεακοσια εξηκοντα εννεα ετη και απεθανε. 	 Laj Matusalén belêb ciento riqßuin belêb xcâcßâl chihab cuan re nak quicam.


Τα σαββατα μου θελετε φυλαττει και το αγιαστηριον μου θελετε σεβεσθαι. Εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Cheqßuehak ban xlokßal li hilobâl cutan ut che-oxlokßihak lin tabernáculo. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.


Αλλ' ο αγγελος Κυριου ειπε προς Ηλιαν τον Θεσβιτην, Σηκωθητι, αναβα εις συναντησιν των μηνυτων του βασιλεως της Σαμαρειας και ειπε προς αυτους, Επειδη δεν ειναι Θεος εν τω Ισραηλ, δια τουτο υπαγετε να ερωτησητε τον Βεελ-ζεβουλ, τον θεον της Ακκαρων; 	 Abanan jun x-ángel li Dios quiâtinac riqßuin li profeta Elías, Tisbe xtenamit, ut quixye re: —Ayu chixcßulbaleb lix takl li rey ut tâye reheb chi joßcaßin, “¿Cßaßut nak texxic chi patzßoc riqßuin laj Baal-zebub lix dioseb laj Ecrón? ¿Ma mâcßaß ta biß li Dios arin Israel?”


Διοτι τα χερουβειμ ειχον εξηπλωμενας τας πτερυγας επι τον τοπον της κιβωτου, και τα χερουβειμ εκαλυπτον την κιβωτον και τους μοχλους αυτης ανωθεν. 	 Eb li cuib chi querubines aßin helhôqueb lix xiqßueb saß xbên li Lokßlaj Câx joß ajcuiß li cheß li nequeßxpako cuiß.


ενω οι αγγελοι, μεγαλητεροι οντες εις ισχυν και δυναμιν, δεν φερουσι κατ' αυτων βλασφημον κρισιν ενωπιον του Κυριου. 	 Eb li ángel cuanqueb xna'leb ut nim xcuanquil chiruheb laj tzolonel aj balak'. Abanan li ángel inc'a' neque'xmajecuaheb li cuînk a'in chiru li Kâcua'.


Σκεφθητε λοιπον, αδελφοι, να εκλεξητε εξ υμων επτα ανδρας μαρτυρουμενους, πληρεις Πνευματος Αγιου και σοφιας, τους οποιους ας καταστησωμεν επι της χρειας ταυτης 	 Ex hermân, sic'omak sa' êyânk cuukubak chi cuînk châbilakeb xna'leb ut nujenakeb chi Santil Musik'ej riq'uineb. Châbilak xyehom xbânuhomeb. A'aneb li te'q'uehek' sa' li c'anjel a'in.


Και ελαλησεν Ιερεμιας ο προφητης προς τον προφητην Ανανιαν ενωπιον των ιερεων και ενωπιον παντος του λαου του παρεστωτος εν τω οικω του Κυριου 	 Ut laj Jeremías quiâtinac riqßuin laj Hananías chiruheb laj tij ut chiruheb ajcuiß chixjunileb li tenamit li cuanqueb saß li templo.


οταν συναχθωσιν ομου οι λαοι και αι βασιλειαι, δια να δουλευσωσι τον Κυριον. 	 Teßxchßutub ribeb aran Jerusalén eb li jalaneb xtenamit rochbeneb lix rey ut junajakeb xchßôl nak teßxqßue xlokßal li nimajcual Dios.


Και ο Ιησους και πας ο Ισραηλ προσεποιηθησαν οτι κατετροπωθησαν εμπροσθεν αυτων, και εφευγον δια της οδου της ερημου. 	 Laj Josué ut eb lix soldado queßxbânu rib joß yôqueb chi êlelic chiruheb li soldado re li tenamit Hai. Eb aßan queßcôeb saß li be li naxic saß li chaki chßochß.


Ο νομος του στοματος σου ειναι καλητερος εις εμε, υπερ χιλιαδας χρυσιου και αργυριου. 	 Chokß cue lâin kßaxal lokß li chakßrab li xaqßue ke chiru nabal li oro ut nabal li plata.


δια να στηριξη τας καρδιας σας αμεμπτους εις την αγιωσυνην εμπροσθεν του Θεου και Πατρος ημων εν τη παρουσια του Κυριου ημων Ιησου Χριστου μετα παντων των αγιων αυτου. 	 A' taxak li Dios li kaYucua' chiq'uehok xcacuil êch'ôl. Tz'akalak taxak re ru lê pâbâl. Mâc'a'ak taxak êmâc chiru li Dios nak tâchâlk li Jesucristo rochbeneb li ac colbileb.


δεν ημαρτησεν ουτω Σολομων ο βασιλευς του Ισραηλ; καιτοι μεταξυ πολλων εθνων δεν υπηρξε βασιλευς ομοιος αυτου, οστις ητο αγαπωμενος υπο του Θεου αυτου, και εκαμεν αυτον ο Θεος βασιλεα επι παντα τον Ισραηλ αλλ' ομως και αυτον αι ξεναι γυναικες εκαμον να αμαρτηση 	 Lâin quinye ajcuiß reheb: —¿Ma mâcuaß ta biß aßan li quiqßuehoc re chi mâcobc laj Salomón li quicuan chokß xreyeb laj Israel junxil? Mâ ani chic rey quicuan xcuanquil joß aßan. Li Dios quirahoc re ut aßan ajcuiß li quixakaban re saß xbêneb chixjunileb laj Israel. Abanan, eb li ixk li jalaneb xtenamit queßqßuehoc re chi mâcobc li rey Salomón.


Και επραξεν ο ανθρωπος καθως ελαλησεν ο Ιωσηφ και ο ανθρωπος εισηγαγε τους ανθρωπους εις την οικιαν του Ιωσηφ. 	 Lix môs quixbânu li cßaßru quiyeheß re ut quirocsiheb li ralal laj Jacob saß rochoch laj José.


και ηδη η κεφαλη μου θελει υψωθη υπερανω των εχθρων μου των περικυκλουντων με και θελω θυσιασει εν τη σκηνη αυτου θυσιας αλαλαγμου θελω υμνει και θελω ψαλμωδει εις τον Κυριον. 	 Ut xban nak ac xinixcol li Kâcuaß lâin tinnumtâk saß xbêneb li xicß nequeßiloc cue, ut xban xsahil inchßôl tinmayejak saß rochoch li Dios ut tinbichânk chi sa saß inchßôl re xlokßoninquil li Kâcuaß.


Σεις δε, αδελφοι, μη αποκαμητε πραττοντες το καλον. 	 Ut lâex, ex hermân, inc'a' taxak textitz'k chixbânunquil li us.


Και επεφερεν ο Κυριος επι τον Φαραω και επι τον οικον αυτου πληγας μεγαλας εξ αιτιας Σαρας της γυναικος του Αβραμ. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixqßue chixtojbal xmâc laj faraón xban nak quixcßam saß li rochoch lix Sarai. Quixtakla jun raylal saß xbêneb li cuanqueb saß rochoch laj faraón ut queßyajer chixjunileb.


Διοτι τα βελη σου ενεπηχθησαν εις εμε και η χειρ σου καταπιεζει με. 	 Mâcßaß joß xrahil cuanquin cuiß. Yôquin chirecßanquil xrahil li mâc xinbânu. Chanchan nak xinâcut riqßuin li tzimaj ut chanchan nak yôquin chirecßanquil li râlal lâ cuukß saß inbên.


Ρυακας υδατων καταβιβαζει ο οφθαλμος μου δια τον συντριμμον της θυγατρος του λαου μου. 	 Li xyaßal cuu natßululnac saß xnakß cuu xban nak queßsacheß ruheb lin tenamit.


Τοτε διεβη ο Ιεφθαε προς τους υιους Αμμων δια να πολεμηση αυτους και παρεδωκεν αυτους ο Κυριος εις την χειρα αυτου. 	 Ut laj Jefté quinumeß jun pacßal li nimaß chi pletic riqßuineb laj Amón. Ut li Kâcuaß Dios quixkßaxtesiheb laj Amón saß rukßeb laj Israel.


Και συνεβουλευθη ο Δαβιδ μετα των χιλιαρχων και εκατονταρχων, μετα παντων των αρχηγων. 	 Laj David quiâtinac riqßuineb li nequeßtaklan saß xbêneb li junjûnk chßûtal chi soldado. Cuanqueb li nequeßtaklan saß xbêneb jun mil chi soldado ut cuanqueb ajcuiß li nequeßtaklan saß xbêneb jun ciento chi soldado.


Ουτοι δε ησαν οι αρχηγοι του οικου των πατερων αυτων Εφερ και Ιεσει και Ελιηλ και Αζριηλ και Ιερεμιας και Ωδουιας και Ιαδιηλ, ανδρες δυνατοι εν ισχυι, ανδρες ονομαστοι, αρχηγοι του οικου των πατερων αυτων. 	 Aßaneb aßin li queßjolomin reheb li junjûnk chßûtal: laj Efer, laj Isi, laj Eliel, laj Azriel, laj Jeremías, laj Hodavías ut laj Jahdiel. Eb li cuînk aßin cauheb rib chi pletic, naßnôqueb ruheb, ut aj cßamol beheb.


Αυτη θελει εισθαι η ποινη της Αιγυπτου και η ποινη παντων των εθνων των μη θελοντων να αναβωσι δια να εορτασωσι την εορτην της σκηνοπηγιας. 	 Aßan aßin li tojba mâc li tixqßue li Kâcuaß Dios saß xbêneb laj Egipto joßqueb ajcuiß li xnînkal ru tenamit cui incßaß nequeßxic Jerusalén chixlokßoninquil li Kâcuaß Dios saß li ninkße li na-uxman rajlal chihab saß eb li cocß muhebâl.


δια να αναπαυης αυτον απο των ημερων της συμφορας, εωσου σκαφθη λακκος εις τον ασεβη. 	 Lâat tâtenkßa eb aßan re nak teßxcuy xnumsinquil li raylal li tâchâlk saß xbêneb toj teßqßuehekß chixtojbal rix lix mâqueb li incßaß useb xnaßleb.


διοτι εσκεπασε το προσωπον αυτου με το παχος αυτου και υπερεπαχυνε τα πλευρα αυτου 	 Usta chanchan nim xtibel xban nak biom ut cuan chixjunil li cßaßru re,


Μετα δε την συμπληρωσιν δυο ετων ο Φηλιξ ελαβε διαδοχον τον Πορκιον Φηστον και θελων να καμη χαριν εις τους Ιουδαιους ο Φηλιξ, αφηκε τον Παυλον δεδεμενον. 	 Xban nak quiraj nak us tâcanâk riq'uineb laj judío, jo'can nak quixcanab chi prêxil laj Pablo. Nak ac xnume' cuib chihab, laj Félix qui-el chok' acuabej ut qui-oc laj Porcio Festo chok' rêkaj.


Επειδη δεν ελατρευσας Κυριον τον Θεον σου εν ευφροσυνη και εν αγαθοτητι καρδιας, δια την αφθονιαν παντων 	 Li Kâcuaß qui-osobtesin êre riqßuin chixjunil. Abanan lâex incßaß quexcßanjelac chiru chi anchal êchßôl, chi moco chi sa saß êchßôl, riqßuin chixjunil li quixqßue êre.


Ο εχθρος μου να ηναι ως ο ασεβης και ο ανισταμενος κατ' εμου ως ο παρανομος. 	 Cheßqßuehekß ta chixtojbal lix mâqueb chixjunileb li xicß nequeßiloc cue joß nak teßxtoj xmâqueb li incßaß useb xnaßleb.


Οταν ο δικαιος επιστραφη απο της δικαιοσυνης αυτου και πραξη αδικιαν και αποθανη εν αυτη, δια την αδικιαν αυτου την οποιαν επραξε θελει αποθανει. 	 Cui li tîc xchßôl tixcanab cuânc saß tîquilal ut tixbânu li mâusilal, aßan tâcâmk saß xcßabaß li mâusilal li quixbânu. Xmâc li mâusilal li yôk chixbânunquil tâcâmk.


Διοτι εν ταις ημεραις του Δαβιδ και του Ασαφ ησαν εξ αρχης πρωτοψαλται και ασματα αινεσεως και υμνοι προς τον Θεον. 	 Chalen najter nak quicuan chokß rey laj David ut nak quicuan laj Asaf chokß aj cßamol be reheb laj bichanel, ut toj anakcuan cuanqueb li ani nequeßcßamoc be chi bichânc re xlokßoninquil li Dios ut re bantioxînc.Saß eb li cutan nak queßcuan laj Zorobabel ut laj Nehemías, chixjunileb laj Israel queßxqßue li cßaßru reheb laj bichanel joßqueb ajcuiß li nequeßcßacßalen re li oquebâl re nak teßxnumsi li cutan junjûnk. Ut queßxqßue ajcuiß reheb laj levita li joß qßuial xcßulubeb xcßulbal. Ut eb laj levita queßxqßue ajcuiß reheb laj tij, li ralal xcßajol laj Aarón.


Και δια της πανουργιας αυτου θελει καμει να ευοδουται η απατη εν τη χειρι αυτου και θελει μεγαλυνθη εν τη καρδια αυτου και εν ειρηνη θελει αφανισει πολλους και θελει σηκωθη κατα του Αρχοντος των αρχοντων πλην θελει συντριφθη ανευ χειρος. 	 Xban nak naxnau chi us balakßînc, tixnimobresi rib. Tixsacheb nabal chi mâcßaßak saß xchßôleb ut tixyal ajcuiß numtâc saß xbên li tzßakal Rey li kßaxal nim xcuanquil saß xbêneb li nequeßtaklan. Abanan incßaß târûk xban nak tâsachekß ru. Mâcuaß yal cuînk tâsachok re. Li Kâcuaß, aßan li tâsachok re.


Οκτω ετων ηλικιας ητο ο Ιωσιας οτε εβασιλευσε και εβασιλευσεν εν Ιερουσαλημ ετη τριακοντα και εν. 	 Cuakxakib chihab cuan re laj Josías nak qui-oc chokß rey. Junlaju xcaßcßâl chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén.


και πασαν ασθενειαν και πασαν πληγην, ητις δεν ειναι γεγραμμενη εν τω βιβλιω του νομου τουτου, ταυτας ο Κυριος θελει φερει επι σε, εωσου εξολοθρευθης. 	 Tixtakla ajcuiß saß êbên qßuila pây ru li yajel li incßaß tzßîbanbil retalil saß li hu aßin, li tzßîbanbil cuiß lix chakßrab li Dios. Tixtakla li raylal saß êbên toj retal tâsachekß êru.


Ας διασπασωμεν τους δεσμους αυτων, και ας απορριψωμεν αφ' ημων τας αλυσεις αυτων. 	 Yôqueb chixyebal: —Aßan incßaß naru nataklan saß kabên. Incßaß takaqßue kib rubel xcuanquil aßan. Kisihak ban kib rubel xcuanquil, chanqueb.


Αλλ' εαν το εξανθημα μενη εν τω τοπω αυτου και δεν εξηπλωθη, τουτο ειναι ουλη του ελκους και θελει κρινει αυτον ο ιερευς καθαρον. 	 Abanan cui incßaß xniman lix ra, ut caßaj chic retalil li xox li qui-el chirix li nacßutun, laj tij tixye nak xqßuira ut moco muxbil ta ru.


Χαιρω λοιπον οτι κατα παντα εχω θαρρος εις εσας. 	 Nac'ojla inch'ôl riq'uin li c'a'ru nequebânu ut sa inch'ôl êriq'uin.


και θελει θεωρησει αυτον ο ιερευς την εβδομην ημεραν και ιδου, εαν ιδη οτι η πληγη ειναι εις στασιν και η πληγη δεν εξηπλωθη εις το δερμα, τοτε θελει κλεισει αυτον ο ιερευς αλλας επτα ημερας 	 Ut saß li xcuuk li cutan laj tij târil cuißchic lix ra li yaj. Cui târil nak incßaß yô chi nimânc lix ra, li yaj tâcanâk cuukub cutan chic xjunes.


Δολος ειναι εν τη καρδια των μηχανευομενων κακα ευφροσυνη δε εις τους βουλευομενους ειρηνην. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb, junes balakßic nequeßxcßoxla. Abanan li châbileb xnaßleb junelic saheb saß xchßôl chixtenkßanquil li ras rîtzßin chi cuânc saß usilal.


Πλην δεν υπηκουσαν εις τον Μωυσην αλλα αφηκαν τινες υπολοιπον εξ αυτου εως πρωι, και εγεννησε σκωληκας και εβρωμησε και εθυμωθη εναντιον αυτων ο Μωυσης. 	 Cuan li incßaß queßabin chiru laj Moisés. Cuan li queßxcßûla re cuulaj. Ut quichuhoß ut quimotzoßin. Ut laj Moisés quipoß riqßuineb.


και εξουσιαν εδωκεν εις αυτον να καμνη και κρισιν, διοτι ειναι Υιος ανθρωπου. 	 Ut quixq'ue ajcui' incuanquil chi rakoc âtin xban nak lâin li C'ajolbej. Taklanbilin chak xban li Dios.


Οι οφθαλμοι αυτου θελουσιν εισθαι ερυθροι εκ του οινου και οι οδοντες αυτου λευκοι εκ του γαλακτος. 	 Lâat, Judá, lix nakß êru chanchan rilbal xcakil li vino. Ut li ruch êre sak sak chanchan xsakil li leche. Aßin ninye âcue xban nak sa textzacânk riqßuin li cßaßak re ru li tâêlk saß lê chßochß.


Δεν θελεις φυτευσει εις σεαυτον αλσος οποιωνδηποτε δενδρων πλησιον του θυσιαστηριου Κυριου του Θεου σου, το οποιον θελεις καμει εις σεαυτον 	 Mêrau li cheß re xlokßoninquil li jalanil dios lix Asera, chi moco têqßue chixcßatk lix artal li Kâcuaß lê Dios.Ut micuan êjalam ûch re têlokßoni, xban nak li Kâcuaß lê Dios xicß naril eb aßan.


Εν τω Θεω ειναι η σωτηρια μου και η δοξα μου η πετρα της δυναμεως μου, το καταφυγιον μου, ειναι εν τω Θεω. 	 Riqßuin li Dios nachal incolbal ut riqßuin ajcuiß aßan nachal inlokßal. Aßan na-iloc cue ut caßaj cuiß riqßuin aßan nincol cuib.


Και εβλεψεν ο Αβενηρ εις τα οπισω αυτου και ειπε, Συ εισαι ο Ασαηλ; Ο δε απεκριθη, Εγω. 	 Laj Abner qui-iloc chirix ut quixye: —¿Ma lâat laj Asael? chan. Ut laj Asael quixye re: —Lâin, chan.


Ερχεται λοιπον ο Ιησους και λαμβανει τον αρτον και διδει εις αυτους, και το οψαριον ομοιως. 	 Ut li Jesús quixchap li caxlan cua ut quixq'ue reheb. Ut quixq'ue ajcui' li car.


Εγω ειπα, μη με αρπασης, Θεε μου, εν τω ημισει των ημερων μου τα ετη σου ειναι εις γενεας γενεων. 	 Lâin quintijoc ut quinye re: —At Kâcuaß, minâcanab chi câmc saß insâjilal. Incßaß taxak tincâmk chi toj mâjiß nintîx. At Kâcuaß, lâat cuancat chi junelic kße cutan.


Αναστηθι, Κυριε σωσον με, Θεε μου διοτι συ επαταξας παντας τους εχθρους μου κατα της σιαγονος συνετριψας τους οδοντας των ασεβων. 	 Chinâcuabi, at Kâcuaß, ut chinâtenkßa, at inDios. Lâat nacasach xcuanquileb li xicß nequeßiloc cue re nak mâcßaß teßxbânu cue. Riqßuin lâ cuanquilal teßosokß li incßaß useb xnaßleb.At Kâcuaß, lâat laj Colol ke. Choâcuosobtesi taxak lâo lâ tenamit.


να αναγγελλη το πρωι το ελεος σου και την αληθειαν σου πασαν νυκτα, 	 Rajlal ekßela ut rajlal kßojyîn takaye resil nak châbilat ut kßaxal nim lâ rahom.


Μη υδροποτει πλεον, αλλα μεταχειριζου ολιγον οινον δια τον στομαχον σου και τας συχνας σου ασθενειας. 	 Xban nak cuan xyajel lâ sa', mâcuuc' junes ha'. Naru tâcuuc' ca'ch'inak li vino re xbanbal.


Και ζητησας πινακιδιον εγραψε, λεγων Ιωαννης ειναι το ονομα αυτου και εθαυμασαν παντες. 	 Laj Zacarías quixpatz' jun xhu reheb re tixtz'îba li c'aba'ej chiru. Ut sa' li hu quixtz'îba "Juan lix c'aba' têq'ue". Nak que'ril li hu, que'sach xch'ôleb chixjunileb.


Εξηλειψα ως πυκνην ομιχλην τας παραβασεις σου, και ως νεφος τας αμαρτιας σου επιστρεψον προς εμε διοτι εγω σε ελυτρωσα. 	 Lâin xinsachoc re lê mâc joß nak nasach li chok. Sukßinkex cuiqßuin xban nak lâin xincoloc êre.


να λαλησωσι προς τους ιερεις τους εν τω οικω του Κυριου των δυναμεων και προς τους προφητας, λεγοντες, Να κλαυσω εν τω μηνι τω πεμπτω αποχωρισθεις, καθως ηδη εκαμον τοσαυτα ετη; 	 Ut queßxye reheb li profeta ut reheb ajcuiß laj tij li nequeßcßanjelac saß lix templo li nimajcual Dios: —¿Ma toj yôko chi yâbac ut xbânunquil ka-ayûn joß cßaynako xbânunquil saß roß li po rajlal chihab? chanqueb.


Υιοι Μαγβις, εκατον πεντηκοντα εξ. 	 Li ralal xcßajol laj Magbis, aßan jun ciento riqßuin cuaklaju roxcßâl.


Και αυτος θελει ελθει προ προσωπου αυτου εν πνευματι και δυναμει Ηλιου, δια να επιστρεψη τας καρδιας των πατερων εις τα τεκνα και τους απειθεις εις την φρονησιν των δικαιων, δια να ετοιμαση εις τον Κυριον λαον προδιατεθειμενον. 	 A'an xbên cua tâxic chiru li Kâcua' chixch'olobanquil lix yâlal. Cuânk li Santil Musik'ej riq'uin ut cuânk xcuanquil jo' li cuanquilal li quiq'uehe' re laj Elías xban li Dios. Ut sa' xc'aba' a'an te'xc'am cui'chic rib sa' usilal li yucua'bej riq'uineb li alalbej. Eb laj k'etol âtin te'xjal xna'leb ut te'xtzol ribeb riq'uineb li tîqueb xch'ôl. Tixcauresi li tenamit chixc'ulbal li Kâcua', chan li ángel.


Οι ισχυροτεροι μεταξυ των δυνατων θελουσι λαλησει προς αυτον εκ μεσου του αδου μετα των βοηθουντων αυτον κατεβησαν, κοιτονται απεριτμητοι, τεθανατωμενοι εν μαχαιρα. 	 Eb li cauheb rib li ac cuanqueb saß xnaßajeb li camenak teßâtinak chirixeb laj Egipto ut eb li queßtenkßan reheb ut teßxye, “Eb aßan xeßchal arin chi canâc rochbeneb li queßcamsîc saß li plêt, li incßaß queßxpâb li Dios.”


και ο ιερευς θελει προσφερει την μιαν εις προσφοραν περι αμαρτιας, την δε αλλην εις ολοκαυτωμα και θελει καμει εξιλεωσιν υπερ αυτου δια την περι τον νεκρον αμαρτιαν αυτου και θελει αγιασει την κεφαλην αυτου εν εκεινη τη ημερα. 	 Laj tij tixmayeja li jun re xtzßâmanquil xcuybal xmâc li cuînk ut li jun chic tixcßat re xtojbal rix lix mâc xban nak quicuan li camenak chi nachß riqßuin. Chi joßcaßin tixsantobresi cuißchic li rismal xjolom.


και πεμψας αυτους εις Βηθλεεμ, ειπε Πορευθεντες ακριβως εξετασατε περι του παιδιου, αφου δε ευρητε, απαγγειλατε μοι, δια να ελθω και εγω να προσκυνησω αυτο. 	 Ut nak quixtaklaheb Belén quixye reheb: -Ayukex aran Belén ut q'uehomak êch'ôl chixsic'bal toj retal têtau li c'ula'al. Ut nak têtau chak, tolêye cue re nak tinxic ajcui' lâin ut toxinlok'oni chak, chan.


Ενθυμηθητι, παρακαλω τις αθωος ων απωλεσθη; και που εξωλοθρευθησαν οι ευθεις; 	 Cßoxlan caßchßinak. ¿Ma cuan ta biß junak tîc xchßôl tâsachekß ru xban li raylal? Eb li tîqueb xchßôleb incßaß nequeßsacheß ru.


Και απηλθε πας ο λαος, εκαστος εις την οικιαν αυτου και επεστρεψεν ο Δαβιδ, δια να ευλογηση τον οικον αυτου. 	 Chirix chic aßan, chixjunileb li tenamit queßcôeb saß li rochocheb. Joßcan ajcuiß laj David quisukßi saß rochoch chixqßuebal xsahileb xchßôl li ralal xcßajol.


Και εν ταις εορταις και εν ταις πανηγυρεσιν η εξ αλφιτων προσφορα θελει εισθαι εν εφα δια τον μοσχον και εν εφα δια τον κριον, δια δε τα αρνια, οσον προαιρειται να δωση και εν ιν ελαιου δι' εν εφα. 	 Saß eb li jalan jalânk chi ninkße teßxmayeja junmay litro li cßaj rochben li junjûnk chi toro joß eb ajcuiß li carner. Ut teßxmayeja li joß qßuial na-ala saß xchßôleb rochbeneb li cocß têlom carner. Ut tixqßue ajcuiß oxib litro riqßuin media litro li aceite rochben li jûnkmay litro li cßaj.


δι' ων επετρεπεν ο βασιλευς εις τους Ιουδαιους τους κατα πασαν πολιν, να συναχθωσι και να σταθωσιν υπερ της ζωης αυτων, να απολεσωσι, να φονευσωσι και να αφανισωσι πασαν την δυναμιν του λαου και της επαρχιας των καταθλιβοντων αυτους, παιδια και γυναικας, και τα λαφυρα αυτων να διαρπασωσιν, 	 Saß li hu li quixtakla li rey quiyeheß reheb laj judío nak teßxchßutub ribeb saß li junjûnk chi tenamit cuanqueb cuiß, ut teßpletik re xcolbaleb rib chiruheb li xicß nequeßiloc reheb. Târûk teßxcamsiheb ut teßxsach ruheb yalak ani li teßchâlk chi camsînc reheb aß yal bar xtenamiteb, usta cuînk, usta ixk, usta cocßal. Ut teßxxoc li cßaßru cuan reheb, chan li rey saß li hu.


Και οι αλιεις θελουσιν ιστασθαι επ' αυτην απο Εν-γαδδι εως Εν-εγλαιμ εκει θελουσιν εξαπλονει τα δικτυα οι ιχθυες αυτων θελουσιν εισθαι κατα τα ειδη αυτων ως οι ιχθυες της μεγαλης θαλασσης, πολλοι σφοδρα. 	 Ut chire li palau aßan cuânkeb laj car naticla chak saß li naßajej En-gadi nacuulac toj En-eglaim. Ut yalak bar chire li palau yôkeb chixchakobresinquil lix yoyeb laj car. Qßuila pây ru li car ut kßaxal nabalakeb li teßcuânk saß li palau aßan, joß li cuanqueb saß li nimla palau Mediterráneo xcßabaß.


Εζητουν λοιπον παλιν να πιασωσιν αυτον και εξεφυγεν εκ της χειρος αυτων. 	 Ut que'xyal cui'chic xchapbal, abanan li Jesús qui-el chiruheb.


Και θελουσι φυλαττει οι υιοι Ισραηλ το σαββατον, δια να εορταζωσιν αυτο εις τας γενεας αυτων εις διαθηκην αιωνιον. 	 Lâex aj Israel têoxlokßi li hilobâl cutan. Joßcan ajcuiß lê ralal êcßajol teßx-oxlokßi ajcuiß. Ut têbânu li xinye êre chi junelic kße cutan joß retalil li contrato li xakxo xcuanquil kaban.


Διοτι ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων Μετα την δοξαν με απεστειλε προς τα εθνη, τα οποια σας ελεηλατησαν διοτι οστις εγγιζει εσας, εγγιζει την κορην του οφθαλμου αυτου. 	 Nak acak xqßue lin lokßal li Kâcuaß li nimajcual Dios quinixtakla xyebal êre cßaßru teßxcßul li xnînkal ru tenamit li queßrahobtesin êre ut queßnumta saß êbên. Li ani narahobtesin êre, chanchan ajcuiß nak lâin quineßxrahobtesi, chan.


Βεβαιως ο ανθρωπος περιπατει εν φαντασια βεβαιως εις ματην ταραττεται θησαυριζει, και δεν εξευρει τις θελει συναξει αυτα. 	 Incßaß najt nacuan xyußam junak ut mâcßaß na-oc cuiß chixjunil li naxbânu. Naxcßûla lix biomal ut incßaß naxnau ani chic tâêchanînk re mokon.


Λαβετε την παιδειαν μου, και μη αργυριον και γνωσιν, μαλλον παρα χρυσιον εκλεκτον. 	 Mêsicß li châbil plata chi moco li oro. Chesicß ban li châbil naßleb ut lê tijbal.


Και Αβισαι ο αδελφος του Ιωαβ, ουτος ητο πρωτος των τριων και ουτος σειων την λογχην αυτου εναντιον τριακοσιων, εθανατωσεν αυτους και απεκτησεν ονομα μεταξυ των τριων. 	 Laj Abisai, li rîtzßin laj Joab, aßan li quitaklan saß xbêneb li lajêb xcaßcßâl chi soldado. Laj Abisai quixcamsiheb oxib ciento chi cuînk riqßuin lix lâns. Joßcan nak quiniman xcuanquil joß li oxibeb li cauheb rib chi pletic.


Και ο θεριζων λαμβανει μισθον και συναγει καρπον εις ζωην αιωνιον, δια να χαιρη ομου και ο σπειρων και ο θεριζων. 	 Laj k'olonel naxc'ul xtojbal ut nasaho' sa' xch'ôl rochben laj acuinel. Jo'can ajcui' li ani naxch'olob xyâlal re nak te'pâbânk li cristian. Li jun a'an tâcuânk lix k'ajcâmunquil xban nak cuânkeb li te'rêchani li junelic yu'am sa' xc'aba' a'an.


υπο των τριων τουτων εθανατωθησαν το τριτον των ανθρωπων εκ του πυρος και εκ του καπνου και εκ του θειου του εξερχομενου εκ των στοματων αυτων. 	 Xban li oxib chi raylal a'in ca'ch'in chic mâ yijach li cristian que'camsîc. Nabaleb li cristian que'camsîc xban li xam, li sib ut li azufre li qui-el chak sa' reheb li cacuây.


Και οτε ανεβαινεν η νεφελη απο της σκηνης, τοτε εσηκονοντο οι υιοι Ισραηλ και εν τω τοπω, οπου ιστατο η νεφελη, εκει εστρατοπεδευον οι υιοι Ισραηλ. 	 Nak li chok na-el saß xbên li tabernáculo, nequeßxic cuißchic laj Israel. Ut nak naxakli li chok, aran nequeßcana laj Israel ut nequeßxyîb lix muhebâleb.


Ενω δε ετελειονε το τεσσαρακοστον ετος της ηλικιας αυτου, ηλθεν εις την καρδιαν αυτου να επισκεφθη τους αδελφους αυτου, τους υιους Ισραηλ. 	 Nak ac xbânu li ca'c'âl chihab, qui-ala sa' xch'ôl xic chirilbaleb laj Israel li rech tenamitil.


Καθως λοιπον περισσευετε εν παντι, εν πιστει και λογω και γνωσει και παση σπουδη και της προς ημας αγαπης σας, ουτω σπουδασατε να περισσευσητε και εν ταυτη τη χαριτι. 	 Lâex cau êch'ôl sa' lê pâbâl. Nequenau lix yâlal ut nequenau xch'olobanquil li yâl. Nequeq'ue êch'ôl chi c'anjelac jo' naraj li Dios, ut nocoêra. Jo'can nak nakatz'âma chêru nak cheq'ue lê mayej chi anchal êch'ôl.


Εαν τις μεταξυ σας νομιζη οτι ειναι θρησκος, και δεν χαλινονη την γλωσσαν αυτου αλλ' απατα την καρδιαν αυτου, τουτου η θρησκεια ειναι ματαια. 	 Cui junak naxc'oxla nak tz'akal aj pâbanel, ut inc'a' naxq'ue retal li c'a'ru naxye, li jun a'an naxbalak'i rib xjunes rib ut lix pâbâl mâc'a' na-oc cui'.Aban chiru li Acuabej Dios, li napâban chi tz'akal ut mâc'a' xpaltil, a'an li natenk'an reheb li neba' ut li xmâlca'an sa' lix raylaleb. Ut inc'a' naxbânu li mâusilal li neque'xbânu li toj mâji' neque'pâban.


και ηκουσεν ο ανηρ αυτης και εσιωπησε προς αυτην, καθ' ην ημεραν ηκουσε, τοτε αι ευχαι αυτης θελουσι μενει και οι δεσμοι αυτης, δια των οποιων εδεσε την ψυχην αυτης, θελουσι μενει. 	 tento nak tixbânu li cßaßru quixye cui lix bêlom mâcßaß naxye re nak târabi li cßaßru quixyechißi re li Dios. Xakxo xcuanquil li râtin li quixye.


Οι δε παλιν εκραξαν Σταυρωσον αυτον. 	 Ut eb li q'uila tenamit que'xjap cui'chic re chixyebal: -¡Q'ue chiru cruz! chanqueb.


οι απαριθμηθεντες εκ της φυλης Γαδ ησαν τεσσαρακοντα πεντε χιλιαδες και εξακοσιοι πεντηκοντα. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Gad queßajlâc ôb roxcßâl mil riqßuin cuakib ciento riqßuin lajêb roxcßâl chi cuînk.


Διελεγετο δε εν τη συναγωγη κατα παν σαββατον και επειθεν Ιουδαιους και Ελληνας. 	 Sa' li hilobâl cutan rajlal naxic laj Pablo sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Aran quiâtinac riq'uineb ut quixch'olob xyâlal chiruheb laj judío jo'queb ajcui' li mâcua'eb aj judío.


Δια τουτο, ιδου, ερχονται ημεραι, λεγει Κυριος, και θελω καμει εκδικησιν επι τα γλυπτα αυτης και καθ' ολην την γην αυτης οι τετραυματισμενοι θελουσιν οιμωζει. 	 Abanan cuulac re xkßehil nak lâin tinsach ruheb chixjunileb lix dioseb laj Babilonia. Ut yalak bar saß li naßajej eb li tenamit ayaynakeb xban lix tochßolaleb.


Και αφου παταξη το πληθος, η καρδια αυτου θελει υψωθη και θελει καταβαλει μυριαδας, πλην δεν θελει κραταιωθη. 	 Ut kßaxal cuißchic tixnimobresi rib li rey li cuan saß li sur nak tânumtâk saß xbêneb li cuanqueb saß li norte xban nak târêchaniheb. Ut tixqßueheb nabal chi camsîc. Abanan incßaß chic najt tâcuânk saß lix cuanquil.


Τοτε θελει επιστρεψει εις την γην αυτου μετα μεγαλου πλουτου και η καρδια αυτου θελει εισθαι εναντιον της διαθηκης της αγιας και θελει ενεργησει και θελει επιστρεψει εις την γην αυτου. 	 Ut li rey li cuan saß li norte tâsukßîk cuißchic saß lix tenamit ut tixcßam nabal li biomal riqßuin li tixmakß chiruheb li cuanqueb saß li sur. Ut xicß târil li contrato li quixbânu li Dios riqßuineb laj Israel. Ut tixbânu li joß qßuial târaj aßan nak yôk chi sukßîc saß xtenamit.


Και θελω στησει το προσωπον μου εναντιον σας, και θελετε φονευθη εμπροσθεν των εχθρων σας και εκεινοι, οιτινες σας μισουσι, θελουσι σας εξουσιασει και θελετε φευγει, ουδενος διωκοντος υμας. 	 Lâin incßaß chic texintenkßa. Texincanab êjunes re nak li xicß nequeßiloc êre teßnumtâk saß êbên ut teßtaklânk saß êbên. Tex-êlelîk chiruheb usta incßaß yôkeb chêrâlinanquil.


Και αφου εφαγεν αρτον και αφου επιεν, ητοιμασεν εκεινος την ονον εις αυτον, εις τον προφητην τον οποιον επεστρεψε. 	 Ut nak queßrakeß chi cuaßac chi ucßac, li profeta li quisukßisin re quixyîb rix lix bûr re tâxic ut lix profeta li Dios cô.


Η εκεινοι οι δεκαοκτω, επι τους οποιους επεσεν ο πυργος εν τω Σιλωαμ και εθανατωσεν αυτους, νομιζετε οτι ουτοι ησαν αμαρτωλοι υπερ παντας τους ανθρωπους τους κατοικουντας εν Ιερουσαλημ; 	 ¿C'a'ru nequec'oxla chirixeb li cuakxaklaju chi cuînk li que'cam nak li torre li cuan Siloé quit'ane' sa' xbêneb? ¿Ma xban nak numtajenak lix mâqueb a'an chiruheb chixjunileb li cuanqueb Jerusalén nak que'xc'ul chi jo'can?


και ενω παρεδιδε την ψυχην διοτι απεθανεν, εκαλεσε το ονομα αυτου Βεν-ονι ο δε πατηρ αυτου εκαλεσεν αυτον Βενιαμιν. 	 Ut nak ac câmc re, lix Raquel quixye: —Aj Benoni têqßue chokß xcßabaß li cßulaßal aßin, chan ut quicam. Abanan li yucuaßbej quixqßue aj Benjamín chokß xcßabaß.


Και παν ο, τι αν πραττητε, εκ ψυχης εργαζεσθε, ως εις τον Κυριον και ουχι εις ανθρωπους, 	 Nak yôquex chi c'anjelac chiru lê patrón, yôquex ajcui' chi c'anjelac chiru li Kâcua' Dios xban nak lâex rehex chic li Dios. Jo'can nak chixjunil li c'a'ru têbânu, chebânuhak chi anchal êch'ôl.


Και θελει ειπει Σας λεγω, δεν σας εξευρω ποθεν εισθε φυγετε απ' εμου παντες οι εργαται της αδικιας. 	 Ut laj êchal cab tixye cui'chic êre, "Ninye êre nak inc'a' ninnau bar xexchal chak. Elenkex chicuu, lâex aj bânuhom mâusilal", cha'ak.


Και ελαβεν ο Ηλιας δωδεκα λιθους, κατα τον αριθμον των φυλων των υιων Ιακωβ, προς τον οποιον ηλθεν ο λογος του Κυριου, λεγων, Ισραηλ θελει εισθαι το ονομα σου 	 Laj Elías quixchap cablaju li pec. Aßan retalil li cablaju xtêpaleb li ralal xcßajol laj Jacob, li quiqßueheß aj Israel chokß xcßabaß xban li Kâcuaß.


Και οι συνετοι θελουσιν εκλαμψει ως η λαμπροτης του στερεωματος και οι επιστρεφοντες πολλους εις δικαιοσυνην ως οι αστερες, εις τους αιωνας των αιωνων. 	 Ut eb li cuanqueb xnaßleb, li queßcßutuc re li tîquilal chiruheb li tenamit, teßqßuehekß xlokßal chi junelic. Chanchanakeb li sakße ut li chahim li nalemtzßun chiru li choxa.


Και ο συναξας την στακτην της δαμαλεως θελει πλυνει τα ιματια αυτου και θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας και τουτο θελει εισθαι εις τους υιους Ισραηλ και εις τους ξενους τους παροικουντας μεταξυ υμων εις νομιμον αιωνιον. 	 Tento nak tixpuchß li rakß li cuînk li tâxocok re lix chahil li cuacax. Ut muxbilak ru li cuînk aßan toj tâoc li kßojyîn. Aßin jun li chakßrab li têbânu chalen anakcuan ut chi junelic, lâex aj Israel, joß eb ajcuiß li jalan xtenamiteb li cuanqueb saß êyânk.


ιδου, εγω εξολοθρευω κατα κρατος τον Βαασα και τον οικον αυτου και θελω καταστησει τον οικον σου ως τον οικον του Ιεροβοαμ υιου του Ναβατ 	 Joßcan nak lâin tinsach âcuu ut tinsach ruheb lâ cualal âcßajol joß nak xinsach ru laj Jeroboam, li ralal laj Nabat, joß eb ajcuiß li ralal xcßajol.


Δεματιον σμυρνης ειναι εις εμε ο αγαπητος μου θελει διανυκτερευει μεταξυ των μαστων μου. 	 Li cuînk li ninra, aßan chanchan li xsununquil li mirra li ninqßue saß xyânk lin tuß.


Εν Γαλααδ ταχα υπηρξεν ανομια; εν Γαλγαλοις μαλιστα εσταθησαν ματαιοτης θυσιαζουσι ταυρους, και τα θυσιαστηρια αυτων ειναι ως σωροι εν ταις αυλαξι των αγρων. 	 —¿Ma incßaß ta biß numtajenak li mâc aran Galaad? Relic chi yâl nak numtajenak li mâc. Aran Gilgal nequeßxmayeja li cuacax. Abanan tâcuulak xkßehil nak mâcßaß chic teßoc cuiß lix artaleb. Chanchan li pec yal tûbtu teßcanâk saß lix naßajeb.


Τοτε θελω ησυχασει τα υδατα αυτων και καμει τους ποταμους αυτων να ρεωσιν ως ελαιον, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Tâsakokß cuißchic ru li haß ut tuktûk chic ru li nimaß nak teßbêk rok. Lâin li nimajcual Dios ninyehoc re aßin.


εν μια ημερα, κατα πασας τας επαρχιας του βασιλεως Ασσουηρου, τη δεκατη τριτη του δωδεκατου μηνος, ουτος ειναι ο μην Αδαρ. 	 Chixjunil aßin teßxbânu chiru jun cutan, saß li oxlaju xbe li po Adar. Aßan lix cablaju po re li chihab.


Εις παντα δε τον Ισραηλ δεν υπηρχεν ανθρωπος ουτω θαυμαζομενος δια την ωραιοτητα αυτου ως ο Αβεσσαλωμ απο του ιχνους του ποδος αυτου εως της κορυφης αυτου δεν υπηρχεν εν αυτω ελαττωμα 	 Mâ jun chic cuînk cuan Israel joß laj Absalón. Tzßakal re ru lix tibel. Mâcßaß xpaltil. Xban nak cßajoß xchakßal ru, chixjunileb nequeßxqßue xlokßal.


Υιοι Αραχ, επτακοσιοι εβδομηκοντα πεντε. 	 Li ralal xcßajol laj Ara, aßan cuukub ciento riqßuin oßlaju xcâcßâl.


τον βασιλεα της Μαδων, ενα τον βασιλεα της Ασωρ, ενα. 	 li rey re Madón, ut li rey re Hazor,


Εξευρομεν οτι πας ο γεννηθεις εκ του Θεου δεν αμαρτανει, αλλ' οστις εγεννηθη εκ του Θεου φυλαττει αυτον, και ο πονηρος δεν εγγιζει αυτον. 	 Nakanau nak li ani napâban re li Dios inc'a' chic yôk chi mâcobc xban nak li Ralal li Dios na-iloc re. Ut laj tza mâc'a' chic xcuanquil sa' xbên laj pâbanel.


Και ελαβε τους εκατονταρχους και τους δυνατους και τους αρχοντας του λαου και παντα τον λαον της γης, και κατεβιβασε τον βασιλεα εκ του οικου του Κυριου και ηλθον δια της υψηλης πυλης εις τον οικον του βασιλεως και εκαθισαν τον βασιλεα επι του θρονου της βασιλειας. 	 Chirix aßan laj Joiada quixcßam rochben eb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldado, eb li cuanqueb xcuanquil ut eb li nequeßtaklan saß xbêneb li tenamit, joß eb ajcuiß chixjunileb li tenamit. Queßrisi li rey Joás saß lix templo li Kâcuaß. Ut queßxcßam saß li palacio. Queßoc saß li nimla oquebâl. Ut queßxcßojob li rey Joás saß li cßojaribâl li nequeßcßojla cuiß eb li rey.Chixjunileb li tenamit saheb saß xchßôleb ut queßcuan chic saß xyâlal xban nak ac xcamsîc lix Atalía.


Δεν θελω δε να αγνοητε, αδελφοι, οτι πολλακις εμελετησα να ελθω προς εσας, εμποδισθην ομως μεχρι τουδε, δια να απολαυσω καρπον τινα και μεταξυ σας, καθως και μεταξυ των λοιπων εθνων. 	 Ex hermân, nacuaj nak tênau nak nabal sut ninc'oxla raj xic êriq'uin, abanan toj mâji' naru ninxic. Mâre cuan raj te'pâbânk aran nak te'rabi râtin li Dios li tinch'olob xyâlal chiruheb jo' nak que'pâban chak chicuu sa' eb li tenamit quinnume' cui' chak.


Και ετι δια Ιηου του προφητου, υιου του Ανανι, ηλθεν ο λογος του Κυριου κατα του Βαασα και κατα του οικου αυτου και κατα πασων των κακιων οσας επραξεν ενωπιον του Κυριου, παροργισας αυτον δια των εργων των χειρων αυτου, ωστε να γεινη καθως ο οικος του Ιεροβοαμ και διοτι εθανατωσεν αυτον. 	 Li profeta Jehú, li ralal laj Hanani, quixye li cßaßru quiyeheß re xban li Kâcuaß chirix laj Baasa ut chirixeb ajcuiß li ralal xcßajol xban li mâusilal li quixbânu chiru li Kâcuaß. Laj Baasa quixbânu joß quixbânu laj Jeroboam ut quixchikß xjoskßil li Dios xban li mâc quixbânu ut xban ajcuiß nak quixsach ruheb li ralal xcßajol laj Jeroboam.


Και ανεκαθησεν ο νεκρος και ηρχισε να λαλη, και εδωκεν αυτον εις την μητερα αυτου. 	 Ut li camenak quicuacli ut quichunla ut qui-oc chi âtinac riq'uineb. Ut li Jesús quixk'axtesi re lix na'.


Εν τουτο ειναι, δια τουτο ειπα, αυτος αφανιζει τον αμεμπτον και τον ασεβη. 	 Lâin nincßoxla nak chixjunil juntakßêt. Li Dios naxsach ru li cuan xmâc ut naxsach ajcuiß ru li mâcßaß xmâc.


Επειτα η επιθυμια αφου συλλαβη, γεννα την αμαρτιαν, η δε αμαρτια εκτελεσθεισα γεννα τον θανατον. 	 Riq'uin xrahinquil ru li c'a'ru inc'a' us, naticla li mâc. Ut nak ac xnumta li mâc nachal li câmc.


δια να γεινη εις σε καλον και να ησαι μακροχρονιος επι της γης. 	 Ut li yechi'inbil ke, a'an a'in: Cui neque-oxlok'i lê na' êyucua', k'axal us tex-êlk ut tânajtok' ru lê yu'am li tixq'ue li Dios arin sa' ruchich'och'.


Μετα δε πολυημερον ασιτιαν σταθεις ο Παυλος εν τω μεσω αυτων, ειπεν Επρεπεν, ω ανδρες, να μου υπακουσητε και να μη σηκωθητε απο της Κρητης και ουτως ηθελομεν αποφυγει την κακοπαθειαν ταυτην και την ζημιαν. 	 Ac xnume' nabal cutan ut mâji' nakayal cua. Jo'can nak laj Pablo quixakli sa' xyiheb ut quixye reheb: -Ex cuas cuîtz'in, k'axal us raj quinêrabi ta. Inc'a' raj co-el chak Creta. Cui ta inc'a' xo-el, inc'a' raj xkac'ul li raylal a'in ut inc'a' raj xosachoc.


Τοτε εγερθεις ο Εσδρας, ωρκισε τους αρχοντας των ιερεων, των Λευιτων και παντος του Ισραηλ, οτι θελουσι καμει κατα τον λογον τουτον. Και ωρκισθησαν. 	 Joßcan nak laj Esdras quixakli ut quixye reheb li xbênil aj tij ut eb laj levita, joßqueb ajcuiß chixjunileb laj Israel nak riqßuin juramento teßxye ma teßxbânu joß queßxye. Ut eb aßan queßxbânu li juramento ut queßxsume xbânunquil li cßaßru queßxye.


Διοτι εξ Ιερουσαλημ θελει εξελθει το υπολοιπον και εκ του ορους Σιων το διασωθεν ο ζηλος του Κυριου των δυναμεων θελει εκτελεσει τουτο. 	 Cuanqueb li ralal xcßajol laj Judá li teßcanâk aran Jerusalén. Saß li tzûl Sión teßcanâk. Joßcan tâcßulmânk xban nak joßcan naraj li Kâcuaß xban xnimal xrahom.


Και ωκοδομησε την πολιν κυκλοθεν απο Μιλλω και κυκλω και επεσκευασεν ο Ιωαβ το επιλοιπον της πολεως. 	 Laj David quixyîb cuißchic li naßajej aßan joß tenamit. Quixtiquib saß li naßajej Milo ut quixyîb toj cuan cuiß li tzßac li sutsu cuiß li tenamit. Ut li yi jach chic quixyîb laj Joab.


και τον Εβαλ και τον Αβιμαηλ και τον Σεβα 	 laj Ebal, laj Abimael, laj Seba,


Οι δε επεμενον λεγοντες οτι Ταραττει τον λαον, διδασκων καθ' ολην την Ιουδαιαν, αρχισας απο της Γαλιλαιας εως εδω. 	 Abanan eb a'an yalyôqueb xk'e chixyebal: -Naxpo' xch'ôleb li katenamit. Yô chixc'utbal lix tijleb chiruheb sa' chixjunil Judea. Quixtiquib chak Galilea ut xc'ulun toj arin, chanqueb.


γενου ιλεως, Κυριε, εις τον λαον σου τον Ισραηλ, τον οποιον ελυτρωσας, και μη βαλης επι τον λαον σου Ισραηλ αιμα αθωον και θελει συγχωρηθη εις αυτους το αιμα. 	 At Kâcuaß, chacuy xmâqueb lâ tenamit Israel li cacuisiheb chak Egipto. Mâqßue taxak saß kabên lix camic li cuînk aßin li mâcßaß xmâc. Ut riqßuin li teßxbânu tojbil chic rix lix camic li cuînk.”


μαθετε τωρα οτι ο Θεος με κατεστρεψε, και με περιεκυκλωσε με το δικτυον αυτου. 	 Lâin nacuaj tênau nak li Dios xqßuehoc re li raylal aßin saß inbên. Chanchan nak xinixqßue chi tßanecß saß li raßal.


Διοτι ο αρτος του Θεου ειναι ο καταβαινων εκ του ουρανου και διδων ζωην εις τον κοσμον. 	 Li tz'akal choxahil cua li naxq'ue li Dios, a'an li jun li quichal chak sa' choxa ut naxq'ue li junelic yu'am reheb li cuanqueb sa' ruchich'och', chan.


Και περιεκαλυψε τας σανιδας με χρυσιον και εκαμε τους κρικους αυτων χρυσους δια να ηναι θηκαι των μοχλων, και περιεκαλυψε τους μοχλους με χρυσιον. 	 Ut queßxletz li oro chiru li tzßalam cheß. Ut queßxyîb ajcuiß riqßuin oro li argollas li teßxletz chiru li tzßalam cheß li teßnumekß cuiß li cheß chi kßekßo. Ut queßxletz ajcuiß li oro chiru li cheß aßin li tîc rix li teßxqßue chi kßekßo.


Και εφερθησαν τα σκευη τα χρυσα, τα οποια αφηρεθησαν εκ του ναου του οικου του Θεου του εν Ιερουσαλημ και επινον εν αυτοις ο βασιλευς και οι μεγιστανες αυτου, αι γυναικες αυτου και αι παλλακαι αυτου. 	 Joßcan nak quicßameß chak li secß oro li queßcuan saß lix templo li Dios li quicuan Jerusalén. Ut queßoc chi ucßac li rey joß eb ajcuiß li nequeßcßanjelac chiru, joßqueb ajcuiß li rixakil ut eb lix concubina.


καθοτι εγω προσταζω εις σε σημερον να αγαπας Κυριον τον Θεον σου, να περιπατης εις τας οδους αυτου και να φυλαττης τας εντολας αυτου και τα διαταγματα αυτου και τας κρισεις αυτου, δια να ζης και να πληθυνησαι και δια να σε ευλογηση Κυριος ο Θεος σου εν τη γη, εις την οποιαν εισερχεσαι δια να κληρονομησης αυτην. 	 Anakcuan yôquin chixyebal êre nak têra li Kâcuaß lê Dios ut têbânu li cßaßru naraj aßan. Chebânu lê taklanquil xban ut têbânu li cßaßru naxye saß lix chakßrab. Cui têbânu aßan, tâcuânk lê yußam ut teßcuânk nabal lê ralal êcßajol. Ut li Kâcuaß lê Dios tâosobtesînk êre saß li naßajej li oc êre chirêchaninquil anakcuan.


Διοτι εκεινο, το οποιον πραττω, δεν γνωριζω επειδη εκεινο το οποιον θελω τουτο δεν πραττω, αλλ' εκεινο το οποιον μισω τουτο πραττω. 	 Inc'a' nintau ru c'a'ut nak ninbânu li inc'a' us. Nacuaj raj xbânunquil li us, abanan a' chic li inc'a' us li ninbânu. Xic' raj nacuil li inc'a' us aban a'an chic li ninbânu.


Αλλα σεις εισθε εξ αυτου εν Χριστω Ιησου, οστις εγενηθη εις ημας σοφια απο Θεου, δικαιοσυνη τε και αγιασμος και απολυτρωσις 	 Yal xban rusilal li Dios nak junajex chic riq'uin li Jesucristo. Li Jesucristo quixakabâc xban li Dios re xq'uebal kana'leb. Quixakabâc chixtîcobresinquil li kach'ôl chiru li Dios ut chikasantobresinquil. Ut sa' xc'aba' li Cristo cuybil sachbil li kamâc.Jo'can nak ca'aj cui' li Kâcua' takanimobresi. Jo'ca'in tz'îbanbil retalil sa' li Santil Hu: Mikanimobresi kib. Chikanimobresihak ban xcuanquil li Kâcua'.


Ιδου, ερχονται ημεραι, καθ' ας παν ο, τι ειναι εν τω οικω σου και ο, τι οι πατερες σου εναπεταμιευσαν μεχρι της ημερας ταυτης, θελει μετακομισθη εις την Βαβυλωνα δεν θελει μεινει ουδεν, λεγει Κυριος 	 Tâcuulak xkßehil nak chixjunil li cuan saß lâ cuochoch tâcßamekß aran Babilonia. Chixjunil li cßaßak re ru li queßxxoc eb lâ xeßtônil yucuaß toj chalen anakcuan tâcßamekß. Mâcßaß chic tâcanâk.”


Και συνηντησεν ο Θεος τον Βαλααμ και ειπε προς αυτον, Ητοιμασα τους επτα βωμους, και προσεφερα μοσχον και κριον εφ' εκαστον βωμον. 	 Ut li Kâcuaß quixcßutbesi rib chiru laj Balaam ut laj Balaam quixye re: —Lâin xintakla xyîbanquil cuukub li artal ut xinmayeja jun li toro ut jun li têlom carner saß li junjûnk chi artal, chan.


Εαν ο τοπος, τον οποιον Κυριος ο Θεος σου εξελεξε δια να θεση εκει το ονομα αυτου, απεχη πολυ απο σου, τοτε θελεις σφαζει εκ των βοων σου και εκ των προβατων σου, τα οποια σοι εδωκεν ο Κυριος, καθως εγω προσεταξα εις εσας, και θελεις τρωγει εντος των πυλων σου κατα πασαν την επιθυμιαν της ψυχης σου. 	 Cui najt cuan li naßajej li tixsicß ru li Dios re tâlokßonîk cuiß, naru têcamsi li xul li têsicß ru saß xyânkeb lê quetômk li quixqßue êre li Kâcuaß. Ut naru têtzaca saß lê tenamit lix tibel li joß qßuial têraj.


Ο δε απεκριθη, Οκνηροι εισθε, οκνηροι δια τουτο λεγετε, Αφες να υπαγωμεν να προσφερωμεν θυσιαν προς τον Κυριον 	 Laj faraón quixye reheb: —Lâex moco sacßahex ta. Joßcan nak incßaß nequeraj trabajic. Xban aßan nak yôquex xyebal nak têraj xic chi mayejac chiru lê Dios.


Και ενω ανεχωρει, ειδεν ανθρωπον τυφλον εκ γενετης. 	 Nak yô chi xic li Jesús, quiril jun li cuînk mutz' ru chalen sa' xyo'lajic.


Ταυτα τα μεγαλα θηρια, τα οποια ειναι τεσσαρα, ειναι τεσσαρες βασιλεις, οιτινες θελουσιν εγερθη εκ της γης. 	 Quixye cue: —Li câhib chi xul li xacuil, aßaneb retalil li câhib chi rey li teßcuânk xcuanquil saß xbên li ruchichßochß.


Επειδη πασα ψυχη, ητις δεν ταπεινωθη εις αυτην ταυτην την ημεραν, θελει εξολοθρευθη εκ του λαου αυτης. 	 Li ani incßaß tixbânu lix ayûn saß li cutan aßan, li jun aßan tâisîk saß xyânkeb laj Israel.


Ελεησατε με, ελεησατε με, σεις φιλοι μου διοτι χειρ Θεου με επληγωσε. 	 Lâex li tzßakal cuamîg, ¿ma incßaß naru têril xtokßobâl cuu? Li Dios xqßuehoc re li raylal saß inbên.


Ο ψευδης μαρτυς θελει απολεσθη ο δε ανθρωπος οστις υπακουει θελει λαλει παντοτε. 	 Li ani naticßtißic chiru laj rakol âtin tâsachekß ru. Abanan li ani naxye li yâl, xakxo saß xnaßaj li râtin.


Και εβοησεν ο λαος προς τον Μωυσην και ο Μωυσης προσηυχηθη προς τον Κυριον και επαυσε το πυρ. 	 Eb laj Israel queßxjap re chixtzßâmanquil xtenkßanquileb chiru laj Moisés. Ut laj Moisés quixtzßâma xtenkßanquileb chiru li Kâcuaß ut li xam quichup.


Εις πασαν αρχην οδου ωκοδομησας το πορνοστασιον σου και εκαμες το καλλος σου βδελυκτον και ηνοιξας τους ποδας σου εις παντα διαβατην, και επληθυνας την πορνειαν σου. 	 Cayîbeb li naßajej li najt xteram saß eb li xâla be. Xban xbânunquil li kßaxal yibru lâat catzßek lâ chßinaßusal. Cayechißi âcuib reheb li joß qßuial li queßnumeß cuancat cuiß.


τον Ουζ πρωτοτοκον αυτου, και τον Βουζ αδελφον αυτου, και τον Κεμουηλ τον πατερα του Αραμ, 	 Li xbên li quiyoßla, aßan laj Uz xcßabaß. Ut li xcab, aßan laj Buz. Ut li rox, aßan laj Kemuel. Nak ac cuînk chic laj Kemuel quicuan jun li ralal laj Aram xcßabaß.


Ουτοι ειναι οι υιοι της Λειας, τους οποιους εγεννησεν εις τον Ιακωβ εν Παδαν-αραμ, και Δειναν την θυγατερα αυτου πασαι αι ψυχαι, οι υιοι αυτου και αι θυγατερες αυτου, ησαν τριακοντα τρεις. 	 Joßcaßin xcßabaßeb li oxlaju xcaßcßâl chi ralal xcßajol laj Jacob li quicuan riqßuin lix Lea saß li naßajej Padan-aram. Ut quicuan ajcuiß jun xrabin riqßuin lix Lea, xDina xcßabaß.