Και ιδου, θελω δωσει εις τους δουλους σου τους ξυλοτομους εικοσι χιλιαδας κορους σιτου κοπανισμενου, και εικοσι χιλιαδας κορους κριθης, και εικοσι χιλιαδας βαθ οινου, και εικοσι χιλιαδας βαθ ελαιου. 	 Ut lâin tintakla lix tzacaêmkeb li nequeßcßanjelac châcuu, eb li tâtakla chi tßanoc cheß. Tintakla lajêb roxcßâl mil quintal li trigo, ut lajêb roxcßâl mil quintal li cebada. Tintakla câhib ciento mil riqßuin caßcßâl mil litro li vino ut tintakla ajcuiß nabal li aceite, chan laj Salomón.


να υποτασσησθε και σεις εις τους τοιουτους και εις παντα τον συνεργουντα και κοπιωντα. 	 Jo'can nak tintz'âma chêru nak tex-abînk chiru laj Estéfanas jo'queb ajcui' chixjunileb li neque'tenk'an ut neque'c'anjelac sa' êyânk.


Ο Κυριος διεκυψεν εξ ουρανου επι τους υιους των ανθρωπων δια να ιδη εαν ηναι τις εχων συνεσιν, εκζητων τον Θεον. 	 Li Kâcuaß toj saß choxa narileb chak li cuanqueb saß ruchichßochß ma cuan tana junak saß xyânkeb cuan xnaßleb re tixcßoxla li Dios.


Και οι ανδρες ελαβον τουτο δια καλον οιωνον, και εσπευσαν να στερεωσωσι το εξελθον εκ του στοματος αυτου και ειπον, Ο αδελφος σου Βεν-αδαδ. Και ειπεν, Υπαγετε, φερετε αυτον. Οτε δε ηλθε προς αυτον ο Βεν-αδαδ, εκεινος ανεβιβασεν αυτον εις την αμαξαν αυτου. 	 Eb li nequeßtenkßan re laj Ben-adad queßsahoß saß xchßôleb nak queßrabi nak quixye chi joßcan. Saß junpât queßxye: —Toj yoßyo laj Ben-adad, li chanchan lâ cuas châcuu, chanqueb. Ut laj Acab quixye reheb: —¡Cßamomak chak cuiqßuin! chan. Nak laj Ben-adad quicuulac, laj Acab quixye re nak tâoc saß lix carruaje rochben.


Ανθρωπος οστις ελεγχομενος σκληρυνει τον τραχηλον, εξαιφνης θελει αφανισθη και χωρις ιασεως. 	 Li ani incßaß naxqßue saß xchßôl lix kßusbal tâsachekß ru chi junpât ut mâ ani naru nacoloc re chiru li sachc.


Και εκαλεσεν αυτους ο Μωυσης και επεστραφησαν προς αυτον ο Ααρων και παντες οι αρχοντες της συναγωγης, και ελαλησε προς αυτους ο Μωυσης. 	 Tojoßnak laj Moisés quixbok laj Aarón joß eb ajcuiß li cuînk li nequeßcßamoc be chiruheb laj Israel. Queßnachßoc riqßuin ut laj Moisés quiâtinac riqßuineb.


Δεν δυνασθε να πινητε το ποτηριον του Κυριου και το ποτηριον των δαιμονιων δεν δυνασθε να ησθε μετοχοι της τραπεζης του Κυριου και της τραπεζης των δαιμονιων. 	 Inc'a' naru têruc' xsa' li sec' re xjulticanquil xcamic li Kâcua' Jesús, ut têruc' ajcui' xsa' li sec' re xq'uebal xlok'al li mâus aj musik'ej. Chi moco naru têcua' li caxlan cua re xjulticanquil xcamic li Kâcua' Jesucristo ut têcua' ajcui' li cua mayejanbil chiruheb li mâus aj musik'ej.


Και το πρωι το πνευμα αυτου ητο τεταραγμενον και αποστειλας εκαλεσε παντας τους μαγους της Αιγυπτου και παντας τους σοφους αυτης και διηγηθη προς αυτους ο Φαραω τα ενυπνια αυτου αλλα δεν ητο ουδεις οστις να εξηγηση αυτα προς τον Φαραω. 	 Nak quisakêu cßajoß lix cßaßux laj faraón. Quixtakla xbokbal chixjunileb laj kße li cuanqueb Egipto, joß ajcuiß li cuanqueb xnaßleb. Ut laj faraón quilajxserakßi reheb li cßaßru quixmatqßue. Mâ jun quitaßoc ru lix yâlal lix matcß laj faraón.


Και ηρωτησαν τον Βαρουχ, λεγοντες, Ειπε προς ημας τωρα, πως εγραψας παντας τους λογους τουτους εκ του στοματος αυτου; 	 Ut queßxye ajcuiß re laj Baruc: —¿Cßaßut nak xatzßîbaheb li âtin aßin li xye laj Jeremías? chanqueb.


πως επεσες εκ του ουρανου, Εωσφορε, υιε της αυγης συνετριφθης κατα γης, συ ο καταπατων τα εθνη. 	 Chanchanat laj Lucero li qui-isîc saß choxa. Lâat chanchanat raj li cak chahim li nalemtzßun ekßela xban nak cßajoß lâ lokßal junxil. Catnumta saß xbêneb li tenamit ut cacuêchaniheb. Abanan qui-isîc lâ cuanquil joß laj Lucero nak quicuteß chak saß ruchichßochß.


Οτε δε ο ηλιος εδυσε και εγεινε πυκνον σκοτος, ιδου, καμινος καπνιζουσα και λαμπας πυρος ητις διεπερασε μεταξυ των διχοτομηματων τουτων. 	 Nak kßojyîn chi us, laj Abram quiril nak cutâmil chiru jun xnaßaj li xam yô chi êlc xsibel ut jun lochlôquil xam quinumeß saß xyiheb li xul li jachbileb.


Και πας ο λαος θελει ακουσει και φοβηθη, και δεν θελουσιν υπερηφανευεσθαι πλεον. 	 Chixjunileb li tenamit teßrabi resil li tâcßulmânk ut teßxucuak. Ut ma ani chic tixkßetkßeti rib chiruheb laj tij ut laj rakol âtin.


Εσταθην αφωνος και σιωπηλος εσιωπησα και απο του να λεγω καλον και ο πονος μου ανεταραχθη. 	 Xinbânu cuib joß li mem. Mâcßaß xinye. Usta raj us li xinye, abanan incßaß xinâtinac. Ut quiniman ajcuiß lin raylal.


Αφου δε απεφασισθη να αποπλευσωμεν εις την Ιταλιαν, παρεδωκαν τον Παυλον και τινας αλλους δεσμιους εις εκατονταρχον Ιουλιον ονομαζομενον, εκ του ταγματος του Σεβαστου λεγομενου. 	 Nak quich'ola li kaxiquic chiru ha' toj Italia, laj Pablo rochbeneb li jun ch'ol chic li cuanqueb chi prêxil, que'k'axtesîc sa' ruk' jun li capitán aj Julio xc'aba'. A'an xcomoneb li jun ch'ûtal chi soldado re li acuabej César.


Οστις αγαπα τον αδελφον αυτου εν τω φωτι μενει, και σκανδαλον εν αυτω δεν ειναι 	 Li ani naxra lix hermân, a'an cutanobresinbil lix na'leb xban li Cristo. Ut mâ ani nach'inan xch'ôl xban.


Και απεστειλεν ο Δαβιδ δεκα νεους, και ειπεν ο Δαβιδ προς τους νεους, Αναβητε εις τον Καρμηλον και υπαγετε προς τον Ναβαλ και χαιρετησατε αυτον εξ ονοματος μου. 	 Quixbok riqßuin lajêb li sâj cuînk ut quixye reheb: —Texxic riqßuin laj Nabal aran Carmel. Têqßue xsahil xchßôl saß incßabaß lâin.


Και οι βωμοι της Αυεν, η αμαρτια του Ισραηλ, θελουσι καταστραφη ακανθαι και τριβολοι θελουσι βλαστησει επι τα θυσιαστηρια αυτων και θελουσιν ειπει προς τα ορη, Καλυψατε μας και προς τους λοφους, Πεσατε εφ' ημας. 	 Li rochoch lix dioseb li cuanqueb saß xbêneb li tzûl bar queßmâcob cuiß laj Israel, telajeßsachekß ru. Tâqßuîk li pim ut li qßuix saß xbêneb lix artal. Ut eb li tenamit teßoc chixyebal reheb li tzûl: Xextßaneß taxak saß kabên. Xoêmuk taxak, chaßkeb.


Εξ αιτιας της οργης του Κυριου δεν θελει κατοικηθη, αλλα θελει ερημωθη απασα πας ο διαβαινων δια της Βαβυλωνος θελει εκθαμβηθη και συριξει επι πασαις ταις πληγαις αυτης. 	 Xban nak yô injoskßil saß xbêneb mâ ani tâcanâk Babilonia. Tâcanabâk chi juqßuinbil chixjunil ut chixjunileb li teßnumekß aran teßsach xchßôleb chirilbal ut teßxhob xban li raylal xcßul.


Ενδυναμωθεις ετι ανωκοδομησεν ολον το τειχος το κεχαλασμενον και υψωσεν εως των πυργων, και αλλο τειχος εξω και επεσκευασε την Μιλλω της πολεως Δαβιδ, και εκαμεν οπλα πολλα και θυρεους. 	 Ut laj Ezequías quixcacuubresi xchßôl. Quixqßue chi yîbâc chixjunil li tzßac li tßanenak. Ut quixyîbeb cuißchic li cab li najt xteram saß xbên li tzßac re teßxcol cuiß ribeb. Quixqßue ajcuiß chi yîbâc jun chic li nimla tzßac chirix li tenamit. Quixyîb chi us li cab li nequeßxcol cuiß ribeb, Milo xcßabaß, li cuan saß lix tenamit laj David. Ut quixqßue chi yîbâc nabal li chßîchß re pletic ut re xcolbal reheb xchßôl.


Και δευτερα ομοια, αυτη Θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον. Μεγαλητερα τουτων αλλη εντολη δεν ειναι. 	 Ut li xcab chanchan ajcui' a'an: Târa lâ cuas âcuîtz'in jo' nak nacara âcuib lâat. Mâc'a' chic junak chak'rab nim xcuanquil chiruheb li cuib a'in, chan.


Και θελουσιν ελθει επι σε πασαι αι καταραι αυται, και θελουσι σε καταδιωξει και σε ευρει, εωσου εξολοθρευθης διοτι δεν υπηκουσας εις την φωνην Κυριου του Θεου σου, δια να φυλαττης τας εντολας αυτου και τα διαταγματα αυτου, τα οποια προσεταξεν εις σε. 	 Chixjunil li raylal aßin tâchâlk saß êbên toj retal nak tâsachekß êru xban nak incßaß têbânu li cßaßru quixye li Kâcuaß lê Dios. Incßaß têbânu li chakßrab li quixqßue êre.


το δε στρατευμα αυτου και οι απαριθμηθεντες αυτων ησαν τριακοντα δυο χιλιαδες και διακοσιοι. 	 Cablaju xcaßcßâl mil riqßuin cuib ciento li soldado li teßcanâk rubel xtakl laj Gamaliel.


και διηρχοντο απο εθνους εις εθνος, απο βασιλειου εις αλλον λαον, 	 Queßxbeni ribeb yalak bar. Jalan jalânk li tenamit li quilajeßnumeß cuiß.


την γλωσσαν ομως ουδεις των ανθρωπων δυναται να δαμαση ειναι ακρατητον κακον, μεστη θανατηφορου φαρμακου. 	 Aban li ru'uj ak' mâ ani naru natûlanobresin re. Li ru'uj ak', a'an jun li inc'a' us. Mâ ani naru nak'usuc re. Li naxye li ru'uj ak' chanchan xmay li c'anti' li nacamsin.


το δωρον αυτου ητο εις αργυρους δισκος βαρους εκατον τριακοντα σικλων λεκανιον εν αργυρουν εβδομηκοντα σικλων κατα τον σικλον τον αγιον αμφοτερα πληρη σεμιδαλεως εζυμωμενης μετα ελαιου, δια προσφοραν εξ αλφιτων 	 Li mayej li quixqßue, aßan jun li nimla plato yîbanbil riqßuin plata numenak oxib libra râlal ut jun li nimla secß yîbanbil riqßuin plata, caßchßin mâ cuib libra râlal. Lix bisbaleb aßan joß li bisleb li cuan saß li tabernáculo. Li plato ut li secß nujenak riqßuin li châbil cßaj junajinbil riqßuin aceite re li mayej re li ru li acuîmk.


Και επεστρεψε προς τον Ιουδαν και ειπε, Δεν ευρηκα αυτην μαλιστα οι ανθρωποι του τοπου ειπον, Δεν εσταθη εδω πορνη. 	 Ut laj adulamita quisukßi riqßuin laj Judá ut quixye re, —Incßaß xintau li ixk li xaye cue. Ut li cuînk li cuanqueb aran, xinpatzß reheb ut xeßxye cue nak mâ jun ixk yibru xnaßleb nacuan aran chanqueb cue.—


Ας προφθασωμεν ενωπιον αυτου μετα δοξολογιας εν ψαλμοις ας αλαλαξωμεν εις αυτον. 	 Ut chobantioxînk chiru xban li usilal li naxbânu ke. Chobichânk chi sa saß kachßôl re xlokßoninquil li Kâcuaß.


Απεκριθη προς αυτους ο Ιησους Τωρα πιστευετε; 	 Li Jesús quixye reheb: -¿Ma yâl nak niquinêpâb anakcuan?


Εταραξαν δε τον οχλον και τους πολιταρχας ακουοντας ταυτα, 	 Li q'uila tenamit jo'queb ajcui' li neque'taklan sa' li tenamit que'sach xch'ôleb chirabinquil li c'a'ru yôqueb chixyebal eb a'an.


Και η γη θελει σεισθη και στεναξει διοτι η βουλη του Κυριου θελει εκτελεσθη κατα της Βαβυλωνος, δια να καταστηση την γην της Βαβυλωνος ερημον, ανευ κατοικου. 	 Lix tenamit laj Babilonia tâecßânk saß xnaßaj ut târahokß saß xchßôl xban nak li Kâcuaß oc re chixbânunquil li cßaßru quixye nak tixbânu reheb laj Babilonia. Tixsukßisi chaki chßochß ut mâcßaßak chic cuânk aran.


Εαν ο βους κερατιση δουλον η δουλην, θελει δωσει εις τον κυριον αυτων τριακοντα σικλους αργυριου ο δε βους θελει λιθοβοληθη. 	 Ut cui li bôyx tixxekß junak lokßbil môs cuînk malaj ut jun lokßbil môs ixk, tento nak laj êchal re li bôyx tixtoj lajêb xcaßcßâl chi tumin plata re lix patrón li môs li tâxekßekß. Ut li bôyx tâcamsîk chi pec.


Και ειπεν ο Κυριος Με τι λοιπον να ομοιωσω τους ανθρωπους της γενεας ταυτης; και με τι ειναι ομοιοι; 	 Ut quixye ajcui' li Jesús: -¿Ani aj iq'uin târûk tebinjuntak'êta li cuanqueb sa' ruchich'och' anakcuan? Mâc'a' nacuulac chiruheb.


Περι δε της ημερας εκεινης και της ωρας ουδεις γινωσκει, ουδε οι αγγελοι των ουρανων, ειμη ο Πατηρ μου μονος 	 Abanan mâ ani nana'oc re jok'e lix k'ehil ut lix hônal inc'ulunic. Eb li ángel sa' choxa inc'a' neque'xnau chi moco lâin li C'ajolbej ninna'oc re. Ca'aj cui' li Dios Acuabej nana'oc re jok'e tâc'ulmânk a'in.


Μετα τα πραγματα ταυτα εμεγαλυνεν ο βασιλευς Ασσουηρης τον Αμαν, τον υιον του Αμμεδαθα του Αγαγιτου, και υψωσεν αυτον και εθεσε τον θρονον αυτου υπερανω παντων των αρχοντων των περι αυτον. 	 Mokon chic li rey Asuero quixqßue xcuanquil laj Amán chi taklânc saß xbêneb chixjunileb li nequeßtaklan saß eb li tenamit. Laj Amán aßan li ralal laj Hamedata, xcomoneb aj agagueo.


Αλλ' ειπα προς τα τεκνα αυτων εν τη ερημω, Μη περιπατειτε εν τοις διαταγμασι των πατερων σας και μη φυλαττετε τας κρισεις αυτων και μη μιαινεσθε με τα ειδωλα αυτων 	 Nak cuanqueb saß li chaki chßochß lâin quinye reheb li ralal xcßajoleb: —Mêbânu li cßaßru nequeßxye lê naß êyucuaß. Mêbânu joß nequextakla cuiß. Ut mêmux êrib riqßuin xlokßoninquileb lix jalanil dios.


Διοτι οι υιοι Ιουδα επραξαν πονηρα ενωπιον μου, λεγει Κυριος εθεσαν τα βδελυγματα αυτων εν τω οικω εφ' ον εκληθη το ονομα μου, δια να μιανωσιν αυτον. 	 Eb li ralal xcßajol laj Judá queßxbânu li mâusilal. Queßxmux ru lin templo li niquineßxlokßoni cuiß nak queßxqßue aran li jalanil dios li xicß nacuileb.


Εαν δε το δωρον σου ηναι προσφορα εξ αλφιτων εψημενη εις καψαν, αζυμον θελει εισθαι εκ σεμιδαλεως εζυμωμενης μετα ελαιου. 	 Cui tixmayeja li caxlan cua yîbanbil saß qßuil tento nak tâyîbâk riqßuin li châbil cßaj yokßinbil riqßuin aceite oliva, abanan mâcßaßak xchßamal.


ο Σαναβαλλατ και ο Γησεμ απεστειλαν προς εμε, λεγοντες, Ελθετε, και ας συναχθωμεν ομου εις τινα εκ των κωμων εν τη πεδιαδι Ωνω. Εβουλευοντο δε να καμωσιν εις εμε κακον. 	 laj Sanbalat ut laj Gesem queßxtakla chak inbokbal ut queßxye cue: —Châlkat re takachßutub kib saß li cßalebâl Ono, chanqueb. Abanan eb aßan quineßxbok yal re teßxbânu mâusilal cue.


Ο δε ειπε Ταυτα παντα εφυλαξα εκ νεοτητος μου. 	 Li cuînk quichak'oc ut quixye: -Chixjunil a'in ac yôquin ajcui' chak chixbânunquil chalen sa' inca'ch'inal, chan.


Και εκ των υιων Ισσαχαρ, ανδρες συνετοι εις την γνωσιν των καιρων, ωστε να γνωριζωσι τι επρεπε να καμνη ο Ισραηλ οι αρχηγοι αυτων ησαν διακοσιοι και παντες οι αδελφοι αυτων υπο την διαταγην αυτων. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Isacar cuanqueb cuib ciento chi cuînk. Eb li cuînk aßin cuanqueb xnaßleb. Queßxnau cßaßru us teßxbânu eb laj Israel. Li cßaßru nequeßxye aßan, aßan li nequeßxbânu li rech tenamitil.


Εκεινοι ομως δεν ενοουν τον λογον τουτον, και ητο αποκεκρυμμενος απ' αυτων, δια να μη νοησωσιν αυτον, και εφοβουντο να ερωτησωσιν αυτον περι του λογου τουτου. 	 Abanan eb lix tzolom inc'a' que'xtau ru li c'a'ru quixye, xban nak toj mâji' nacuulac xk'ehil nak te'xtau ru. Ut que'xutânac chixpatz'bal re c'a'ru xyâlal li quixye li Jesús reheb.


και την νυκτα απεθανεν ο υιος της γυναικος ταυτης, επειδη εκοιμηθη επ' αυτον 	 Saß jun li kßojyîn lix cßulaßal li ixk aßin quicam xban nak aßan quiyocla saß xbên nak yô chi cuârc.


Εγειναν δε τα εγκαινια εν Ιεροσολυμοις, και ητο χειμων 	 Yô li habalk'e aran Jerusalén nak quicuulac xk'ehil li nink'e re xjulticanquil nak que'xk'axtesi li templo sa' ruk' li Kâcua' Dios.


Ιδου, εγω ειμαι εναντιον των προφητευοντων ενυπνια ψευδη, λεγει Κυριος, οιτινες διηγουνται αυτα και πλανωσι τον λαον μου με τα ψευδη αυτων και με την αφροσυνην αυτων ενω εγω δεν απεστειλα αυτους ουδε προσεταξα αυτους δια τουτο ουδολως θελουσιν ωφελησει τον λαον τουτον, λεγει Κυριος. 	 Yô injoskßil saß xbêneb li nequeßâtinac joß profeta ut nequeßxye lix matqßueb li mâcßaß nequeßoc cuiß. Nequeßxqßue lin tenamit chi mâcobc riqßuin li ticßtiß nequeßxye. Mâcuaß lâin xinâtinac riqßuineb chi moco xinxakabeb chokß profeta. Incßaß nequeßxtenkßaheb lin tenamit, chan li Kâcuaß.


Συναξον εκ της γης την περιουσιαν σου, συ, η κατοικουσα εν οχυρωματι. 	 Lâex li cuanquex rubel xtak li jalan tenamit, xocomak li cßaßru êre.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Λαβε παντας τους αρχηγους του λαου και κρεμασον αυτους ενωπιον του Κυριου κατεναντι του ηλιου δια να σηκωθη απο του Ισραηλ η φλογερα οργη του Κυριου. 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Moisés: —Tâchßutubeb chixjunileb li cuînk li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel. Ut tâyatzßeb chiruheb chixjunileb li tenamit re nak tâêlk lin joskßil saß xbêneb laj Israel, chan li Dios.


Ουαι εις τους σκαπτοντας βαθεως δια να κρυψωσι την βουλην αυτων απο του Κυριου, και των οποιων τα εργα ειναι εν τω σκοτει, και λεγουσι, Τις βλεπει ημας; και τις εξευρει ημας; 	 Raylal tâchâlk saß xbêneb li nequeßxcßoxla xbânunquil chi mukmu chiru li Kâcuaß li cßaßru nequeßxcßûb ru xbânunquil. Nequeßxcßoxla nak mâ ani na-iloc reheb. Saß xchßôleb aßan nak mâ ani nanaßoc re li cßaßru nequeßxbânu.


Και το πτωμα σου θελει εισθαι τροφη εις παντα τα ορνεα του ουρανου και εις τα θηρια της γης, και δεν θελει εισθαι ο αποδιωκων. 	 Eb laj xicßanel xul ut eb li joskß aj xul teßxtiu lê tibel nak camenakex chic ut mâ ani tâchikßok reheb.


Και θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος, οταν διασκορπισω αυτους μεταξυ των εθνων και διασπειρω αυτους εις τους τοπους. 	 Nak acak xebinjeqßui ruheb saß jalan tenamit, toj aran teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß.


εξευροντες οτι εκαστος ο, τι καλον πραξη, τουτο θελει λαβει παρα του Κυριου, ειτε δουλος ειτε ελευθερος. 	 Lâex nequenau nak cui châbil têbânu chêjunjûnkal a'an ajcui' li rêkaj têc'ul riq'uin li Kâcua' usta cuan êpatrón usta mâc'a'.


και εισηγαγε τους μοχλους εις τους κρικους κατα τα πλαγια της κιβωτου, δια να βασταζωσι την κιβωτον. 	 Queßxnumsi li cheß aßan saß li argollas li letzlo saß xcâ xucûtil li câx re nak riqßuin li cheß aßan teßxpako li câx.


Μη γινωμεθα κενοδοξοι, αλληλους ερεθιζοντες, αλληλους φθονουντες. 	 Mikabânu kib nak k'axal nim kacuanquil ut inc'a' chic chikajosk'i kib ut inc'a' chic chikacakali kib.


Και ειπε προς εμε, Στρεψον ετι θελεις ιδει μεγαλητερα βδελυγματα, τα οποια ουτοι καμνουσι. 	 Abanan kßaxal cuißchic yibru li cßaßru tâcuil mokon, chan cue.


Ο Κυριος κατεστρωσε παντας τους δυνατους μου εν τω μεσω μου εκαλεσεν επ' εμε ωρισμενον καιρον δια να συντριψη τους εκλεκτους μου ο Κυριος επατησεν εν ληνω την παρθενον, την θυγατερα Ιουδα. 	 Li Kâcuaß quirisi xmetzßêuheb li kasoldâd li cauheb raj rib chikacolbal. Ut quixtaklaheb jun chßûtal lix soldado li xicß nequeßiloc ke chixsachbal ruheb li sâj cuînk saß kayânk. Xban nak kßaxal yô xjoskßil, joßcan nak quixtakla raylal saß kabên. Chanchan nak nayatzßeß li ru li uvas re risinquil li xyaßal.


Ουτω λεγει Κυριος Ο κοπος της Αιγυπτου και το εμποριον της Αιθιοπιας και των Σαβαιων, ανδρων μεγαλοσωμων, θελουσι περασει εις σε και σου θελουσιν εισθαι οπισω σου θελουσιν ακολουθει με αλυσεις θελουσι περασει και θελουσι σε προσκυνησει, θελουσι σε ικετευσει, λεγοντες, Βεβαιως ο Θεος ειναι εν σοι, και δεν υπαρχει ουδεις αλλος Θεος. 	 Aßan aßin li quixye li Kâcuaß reheb laj Israel: —Li cßaßru nequeßxyîb eb laj Egipto ut li cßaßru nequeßxcßayi eb laj Etiopía, lâex têrêchani. Ut eb li cuanqueb Sabá, li najt rokeb teßcanâk rubel lê cuanquil. Bacßbôkeb riqßuin cadena nak teßxic chêrix. Teßxcuikßib ribeb chêru ut teßxtzßâma usilal chêru. Teßxye, “Relic chi yâl li Dios cuan êriqßuin. Mâ jun chic Dios cuan. Caßaj cuiß aßan.


και Ελθωλαδ, και Χεσιλ, και Ορμα, 	 Eltolad, Quesil, Horma,


Και ειπεν ο Σαουλ προς τον οπλοφορον αυτου, Συρε την ρομφαιαν σου και διαπερασον με δι' αυτης, δια να μη ελθωσιν ουτοι οι απεριτμητοι και με εμπαιξωσι πλην ο οπλοφορος αυτου δεν ηθελε διοτι εφοβειτο σφοδρα. Οθεν ελαβεν ο Σαουλ την ρομφαιαν και επεσεν επ' αυτην. 	 Laj Saúl quixye re li cuînk li nacßamoc re lix chßîchß re pletic: —Chap chak lâ chßîchß, ut tinâcamsi. Incßaß nacuaj nak eb li incßaß nequeßxnau ru li Dios tineßxseße nak tineßxcamsi, chan. Abanan li cuînk incßaß quiraj xban nak tâxucuak. Joßcan nak laj Saúl quixchap lix chßîchß ut quixcut rib saß xbên.


Και ειπεν ο Κυριος Ακουσατε τι λεγει ο αδικος κριτης 	 Ut li Kâcua' quixye reheb: -Q'uehomak retal c'a'ru quixye laj rakol âtin li inc'a' tîc xch'ôl. Usta inc'a' tîc xch'ôl, laj rakol âtin quixtenk'a li xmâlca'an re nak inc'a' chic tâch'i'ch'i'îk xban.


Υιε ανθρωπου, επειδη η Τυρος ειπε κατα της Ιερουσαλημ, Ευγε, συνετριβη η πυλη των λαων εστραφη προς εμε θελω γεμισθη, διοτι ηρημωθη 	 —At ralal cuînk, eb laj Tiro queßsahoß xchßôl ut queßxjap re chixyebal, “Us ajcuiß nak xsacheß ru li tenamit Jerusalén. Mâcßaß chic xcuanquil joß tenamit. Lâo chic tâcuânk nabal cßaßru ke xban nak eb aßan xeßsacheß ruheb.”


Ο δε Αμασιας, ο υιος του Ιωας, ο βασιλευς του Ιουδα, εζησε μετα τον θανατον του Ιωας υιου του Ιωαχαζ, βασιλεως του Ισραηλ, δεκαπεντε ετη. 	 Ut laj Amasías, li ralal laj Joás, lix reyeb laj Judá, oßlaju chihab chic quicuan chi yoßyo nak ac xcam laj Joás li ralal laj Joacaz. Laj Joás, aßan lix reyeb laj Israel.


Και ανηγγειλε προς αυτον ο Σαμουηλ παντας τους λογους, και δεν εκρυψεν απ' αυτου ουδενα. Και ειπεν ο Ηλει, Αυτος ειναι Κυριος ας καμη το αρεστον εις τους οφθαλμους αυτου. 	 Joßcan nak laj Samuel quixye re chixjunil li quixye li Kâcuaß. Mâcßaß quixmuk chiru. Ut laj Elí quixye: —Li Kâcuaß, aßan li nimajcual Dios. Chixbânu taxak li cßaßru naxcßoxla nak us xbânunquil, chan.


Και οι κορακες εφερον προς αυτον αρτον και κρεας το πρωι, και αρτον και κρεας το εσπερας και επινεν εκ του χειμαρρου. 	 Ut eb li tzßok nequeßxcßam lix cua ut lix tib rajlal ekßela ut rajlal ecuu. Ut laj Elías quirucß li haß li cuan saß li rok haß Querit.


Και θελει εισθαι ως το φως της πρωιας, οταν ανατελλη ο ηλιος πρωιας ανεφελου, ως η εκ της γης χλοη απο της λαμψεως της εκ της βροχης. 	 Li rey aßan chanchanak li sakße na-el chak ekßela nak mâcßaß li chok saß li choxa. Chanchanak li hab li naxqßue chi mokc li pim saß li chßochß.'


Ασχημοσυνην αδελφης του πατρος σου δεν θελεις αποκαλυψει ειναι στενη συγγενης του πατρος σου. 	 Junak cuînk incßaß naru naxchßic rib riqßuin li ranab lix yucuaß xban nak aßan xcomon lix yucuaß.


και εκεινο το οποιον σπειρεις, δεν σπειρεις το σωμα το οποιον μελλει να γεινη, αλλα γυμνον κοκκον, σιτου τυχον η τινος των λοιπων. 	 Mâcua' li ratz'um li acuîmk na-auman. A' li riyajil ban na-auman usta trigo malaj c'a' chic ru chi iyajil.


Και ειπεν ο Αβρααμ, Επειδη εγω ειπον, Βεβαια δεν ειναι φοβος Θεου εν τω τοπω τουτω και θελουσι με φονευσει δια την γυναικα μου 	 Laj Abraham quichakßoc ut quixye re: —Lâin xincßoxla nak incßaß nequepâb li Kâcuaß Dios saß li tenamit aßin. Cuan saß inchßôl nak mâre tinêcamsi xban li cuixakil.


Ουτω λοιπον προσευχεσθε σεις Πατερ ημων ο εν τοις ουρανοις αγιασθητω το ονομα σου 	 Ut lâex jo'ca'in nak textijok: At Kâcua', cuancat sa' li santil choxa, lok'oninbilak taxak lâ santil c'aba'.


εξηγων και αποδεικνυων οτι επρεπε να παθη ο Χριστος και να αναστηθη εκ νεκρων και οτι ουτος ειναι ο Χριστος Ιησους, τον οποιον εγω σας κηρυττω. 	 Yô chixch'olobanquil chiruheb nak li Cristo quixc'ul nabal li raylal jo' tenebanbil sa' xbên ut quicuacli cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak. Quixye reheb: -Li Jesús li yôquin chixyebal êre, a'an li Cristo laj Colonel, chan.


Δεν ητο πολις ητις εκαμεν ειρηνην μετα των υιων Ισραηλ, εκτος των Ευαιων των κατοικουντων εν Γαβαων πασας εκυριευσαν εν πολεμω 	 Mâ jun li tenamit quixcßam rib saß usilal riqßuineb li ralal xcßajol laj Israel. Caßaj cuiß eb laj heveo li cuanqueb aran Gabaón. Chixjunileb li jun chßol chic tenamit riqßuin plêt queßrêchani.


επειδη η καρδια σου ηπαλυνθη, και εταπεινωθης ενωπιον του Κυριου, οτε ηκουσας οσα ελαλησα εναντιον του τοπου τουτου και εναντιον των κατοικων αυτου, οτι θελουσι κατασταθη ερημωσις και καταρα, και διεσχισας τα ιματια σου και εκλαυσας ενωπιον μου δια τουτο και εγω επηκουσα, λεγει Κυριος 	 Xyotßeß âchßôl ut xacubsi âcuib chicuu nak xacuabi nak tintakla raylal saß xbên Jerusalén joß eb ajcuiß li tenamit. Xacuabi nak xinye nak tinsach ruheb ut tinpoß lix naßajeb. Xapej lâ cuakß xban xrahil âchßôl ut xatyâbac chicuu. Lâin xcuabi li cßaßru xaye.Lâin incßaß tinqßueheb chixtojbal xmâqueb nak toj yoßyôkat. Lâat incßaß tâcuil li raylal li tintakla saß xbêneb. Tatcâmk ut toxâtauheb lâ xeßtônil yucuaß. Ut tatmukekß saß xyâlal,” chan li Dios.— Ut eb li takl queßsukßi riqßuin li rey Josías ut queßxye re li cßaßru quixye li Dios.


Και οι υιοι Μεραρι, κατα τας συγγενειας αυτων, Μααλι, και Μουσι. Αυται ειναι αι συγγενειαι των Λευιτων, κατα τους οικους των πατερων αυτων. 	 Eb li ralal laj Merari, aßaneb laj Mahli ut laj Musi. Aßaneb li ralal xcßajol laj Leví aß yal chanru xqßuial lix têpaleb.


εκτος Χαλεβ υιου του Ιεφοννη ουτος θελει ιδει αυτην, και εις τουτον θελω δωσει την γην, εις την οποιαν επατησε και εις τους υιους αυτου, διοτι ουτος εντελως ηκολουθησε τον Κυριον. 	 Caßaj cuiß laj Caleb li ralal laj Jefone târil. Lâin tinqßue re aßan li naßajej li quinumeß cuiß ut tinqßue ajcuiß reheb li ralal xcßajol xban nak laj Caleb quixpâb chi anchal xchßôl li cßaßru quinye.”


Και κατα τον αυτον καιρον ειπα προς τον λαον, Εκαστος μετα του δουλου αυτου ας διανυκτερευη εν τω μεσω της Ιερουσαλημ, και ας ηναι την νυκτα φυλακες εις ημας, και ας εργαζωνται την ημεραν. 	 Ut quinye ajcuiß reheb li tenamit nak chixjunileb teßcanâk saß li tenamit Jerusalén, joß li nequeßtaklan, joßqueb ajcuiß li nequeßtenkßan reheb. Chi kßek teßxcßacßale li tenamit ut chi cutan teßxyîb li tzßac.Lâin incßaß quicuisi li cuakß chicuix nak oc cue chi cuârc. Chi moco eb li cuechßalal, chi moco li queßtenkßan cue, chi moco li soldado li queßchal chicuix queßrisi li rakßeb. Caßaj cuiß nak noco-atin nakisi li kakß chikix.


Διοτι τις Θεος πλην του Κυριου; και τις φρουριον πλην του Θεου ημων; 	 ¿Ma cuan ta biß chic junak Dios? ¿Ma incßaß ta biß caßaj cuiß li kaDios naru nacoloc ke?


δια να τιμωσι παντες τον Υιον καθως τιμωσι τον Πατερα. Ο μη τιμων τον Υιον δεν τιμα τον Πατερα τον πεμψαντα αυτον. 	 Quixbânu chi jo'can re nak chixjunileb te'xq'ue inlok'al jo' nak neque'xq'ue xlok'al li Yucua'bej. Li ani inc'a' naxq'ue inlok'al lâin li C'ajolbej, inc'a' ajcui' naxq'ue xlok'al li Yucua'bej li quitaklan chak cue.


Εδω ειναι η υπομονη των αγιων, εδω οι φυλαττοντες τας εντολας του Θεου και την πιστιν του Ιησου. 	 Jo'can nak cauhakeb taxak xch'ôleb li ralal xc'ajol li Dios, eb li neque'bânun re lix chak'rab li Dios ut neque'pâban sa' xc'aba' li Jesucristo. Inc'a' taxak tâch'inânk xch'ôleb sa' xpâbâleb.


Και συνηχθησαν οι υιοι των ψαλτωδων και απο της περιχωρου κυκλοθεν της Ιερουσαλημ και απο των χωριων Νετωφαθι 	 Ut queßxchßutub ribeb Jerusalén chixjunileb laj levita li nequeßbichan, eb li cuanqueb nachß riqßuin Jerusalén joß eb ajcuiß li cuanqueb saß li cßalebâl Netofa.


Ο δε βασιλευς Δαβιδ ειπε προς τον Ορναν, Ουχι αλλ' εξαπαντος θελω αγορασει αυτο εις την αξιαν τιμην διοτι δεν θελω λαβει το σον δια τον Κυριον, ουδε θελω προσφερει ολοκαυτωμα δωρεαν. 	 Laj David quixye re: —Incßaß tincßul yal chi joßcan. Lâin tintoj chi tzßakal lix tzßak. Incßaß naru tinmayeja chiru li Kâcuaß li incßaß xintoj rix. Incßaß tinmayeja chiru li moco cue ta, chan.


Και ετελευτησεν εις γηρας καλον, πληρης ημερων, πλουτου και δοξης και εβασιλευσεν αντ' αυτου Σολομων ο υιος αυτου. 	 Ac tîx chic chi us laj David nak quicam. Najt rok lix yußam ut cuan xlokßal ut xbiomal. Ut aß chic laj Salomón li ralal, aßan li qui-oc chokß xreyeb laj Israel chokß rêkaj laj David.


Ο ανθρωπος οστις κολακευει τον πλησιον αυτου, εκτεινει δικτυον εμπροσθεν των βηματων αυτου. 	 Li ani naxye châbil âtin re li ras rîtzßin chi incßaß yâl li naxye, aßan chanchan yô chixqßuebal jun li raßal re xtßanbal.


Και εγω απεκριθην προς αυτους και ειπα προς αυτους, Ο Θεος του ουρανου, αυτος θελει ευοδωσει ημας δια τουτο ημεις οι δουλοι αυτου θελομεν σηκωθη και οικοδομησει σεις ομως δεν εχετε μεριδα ουδε δικαιωμα ουδε μνημοσυνον εν Ιερουσαλημ. 	 Ut lâin quinchakßoc ut quinye reheb: —Li Dios li cuan saß choxa, aßan tâtenkßânk ke. Ut lâo li nococßanjelac chiru, takayîb cuißchic li tenamit Jerusalén. Ut lâex incßaß naru têchßic êrib kiqßuin xban nak mâcuaß lâex yal êre ut xban nak mâcßaß cuan êre Jerusalén.—


Και ειπεν ο Σαουλ, Πλησιασατε ενταυθα παντες οι αρχηγοι του λαου και μαθετε και ιδετε, εις ποιον εσταθη η αμαρτια αυτη σημερον 	 Joßcan nak laj Saúl quixbokeb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li soldados ut quixye reheb: —Quimkex arin. Takatzßil âtin re xnaubal ani xmâcob chiru li cutan aßin.


εαν δεν εφοβουμην την οργην του εχθρου, μη πως υψηλοφρονησωσιν οι εναντιοι αυτων, και ειπωσιν, Η χειρ ημων η υψηλη, και ουχι ο Κυριος, εκαμε παντα ταυτα. 	 Xinsach raj ruheb chi junaj cua, abanan incßaß xcuaj nak eb li xicß nequeßiloc reheb teßxnimobresi ribeb chixyebal, “Lâo xosachoc reheb. Mâcuaß li Kâcuaß,” chaßakeb.


Διοτι ο λογος του Θεου ειναι ζων και ενεργος και κοπτερωτερος υπερ πασαν διστομον μαχαιραν και διερχεται μεχρι διαιρεσεως ψυχης τε και πνευματος, αρμων τε και μυελων, και διερευνα τους διαλογισμους και τας εννοιας της καρδιας 	 Li râtin li Dios yo'yo ut k'axal nim xcuanquil. Chanchan jun ch'îch' ca' pac'al xk'esnal. Riq'uin lix nimal xcuanquil, li râtin li Dios nacuulac toj sa' xchamal li kâm. Ut naxc'utbesi chiku chanru li kana'leb ut chanru li kac'a'ux.


το οποιον οι σοφοι ανηγγειλαν παρα των πατερων αυτων, και δεν εκρυψαν 	 Li cuanqueb xnaßleb queßxcßut chicuu lix yâlal li xeßxtzol riqßuineb lix xeßtônil yucuaßeb. Incßaß queßxmuk lix yâlal. Queßxye ban cue.


και μαλιστα εκαθησεν ο Σολομων επι του θρονου της βασιλειας 	 Ut laj Salomón ac x-oc saß xcuanquil.


Επανελαβε δε ο Ελιου και ειπεν 	 Ut quixye ajcuiß laj Eliú reheb:


Και εκαμον επι το περιστηθιον αλυσεις κατα τα ακρα, πλεκτης εργασιας εκ χρυσιου καθαρου. 	 Ut queßxyîb ajcuiß cuib lix cßâmal li pectoral riqßuin tzßakal oro ut tzßulbil ru nak queßxyîb.


ουδε συλλογιζεσθε οτι μας συμφερει να αποθανη εις ανθρωπος υπερ του λαου και να μη απολεσθη ολον το εθνος. 	 ¿Ma inc'a' nequec'oxla nak k'axal us raj nak tâcâmk jun chi cuînk sa' xc'aba'eb li tenamit chiru nak tâsachek' ku chikajunilo lâo aj judío xbaneb laj Roma? chan.


τοτε θελουσι νιπτει τας χειρας αυτων και τους ποδας αυτων, δια να μη αποθανωσι και τουτο θελει εισθαι νομος παντοτεινος εις αυτους, εις αυτον και εις το σπερμα αυτου εις τας γενεας αυτων. 	 Tento teßxchßaj li rukßeb ut li rokeb re nak incßaß teßcâmk. Chalen anakcuan ut chi junelic li chakßrab aßan tenebanbil saß xbêneb laj tij joß ajcuiß saß xbêneb li ralal xcßajol li teßcuânk mokon.


και ενα τραγον εις προσφοραν περι αμαρτιας, εκτος του παντοτεινου ολοκαυτωματος και της εξ αλφιτων προσφορας αυτου και της σπονδης αυτου. 	 Teßxqßue ajcuiß chokß mayej jun li têlom chibât re xtzßâmanquil xcuybal li mâc. Ut teßxqßue ajcuiß li cßatbil mayej li nequeßxqßue rajlal rochben li mayej cßaj ut li mayej vino.


Και εκ των ιερεων, Ιεδαιας και Ιωιαρειβ και Ιαχειν 	 Aßaneb aßin laj tij li queßcuan aran Jerusalén: laj Jedaías; laj Joiarib; laj Jaquín;


Πας οστις χωριζεται την γυναικα αυτου και νυμφευεται αλλην, μοιχευει, και πας οστις νυμφευεται κεχωρισμενην απο ανδρος, μοιχευει. 	 Li ani tixjach rib riq'uin li rixakil ut tâsumlâk riq'uin jalan chic ixk, a'an tixmux ru lix sumlajic. Ut li cuînk li tâsumlâk riq'uin junak ixk li ac xjach rib riq'uin lix bêlom, tixmux ru lix sumlajic.


Και ελαβεν ο Αβραμ Σαραν την γυναικα αυτου, και Λωτ τον υιον του αδελφου αυτου, και παντα τα υπαρχοντα αυτων οσα ειχον αποκτησει, και τους ανθρωπους τους οποιους ειχον αποκτησει εν Χαρραν, και εξηλθον δια να υπαγωσιν εις την γην Χανααν και ηλθον εις την γην Χανααν. 	 Laj Abram quixcßam chirix lix Sarai li rixakil. Ut quixcßam ajcuiß chirix laj Lot, li ralal li rîtzßin. Ut quixcßam ajcuiß chixjunil li cßaßru cuan re li queßtam nak queßcuan saß li tenamit Harán. Quixcßameb ajcuiß lix môs chirix. Ut queßoc chi xic saß li tenamit Canaán ut yal jun nak coxeßxtau.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Και αν ο Μωυσης και ο Σαμουηλ ισταντο ενωπιον μου, η ψυχη μου δεν ηθελεν εισθαι υπερ του λαου τουτου αποδιωξον αυτους απ' εμπροσθεν μου και ας εξελθωσι. 	 Tojoßnak li Kâcuaß quixye cue: —Usta laj Moisés ut laj Samuel teßchâlk chi âtinac cuiqßuin chirix li tenamit aßin, abanan lâin incßaß tincuil xtokßobâl ruheb. Xicakeb. Isiheb chicuu.


Η κακια θελει θανατωσει τον αμαρτωλον και οι μισουντες τον δικαιον θελουσιν απολεσθη. 	 Aban li incßaß useb xnaßleb, aß ajcuiß lix mâusilaleb tâcamsînk reheb. Ut teßqßuehekß chixtojbal rix lix mâqueb li xicß nequeßiloc reheb li tîqueb xchßôl.Li Kâcuaß tâcolok reheb li nequeßcßanjelac chiru. Ut li cauheb xchßôl riqßuin li Kâcuaß incßaß teßqßuehekß chixtojbal rix lix mâqueb.


Και ειπεν ο Κυριος προς τον Σαμουηλ, Ιδου, εγω θελω καμει εις τον Ισραηλ πραγμα, ωστε παντος ακουοντος αυτο θελουσιν ηχησει αμφοτερα τα ωτα 	 Li Kâcuaß quixye re laj Samuel: —Lâin tinbânu jun li naßleb reheb laj Israel. Ut târahokß saß xxiqueb li teßabînk re xban nak nimla raylal li tinbânu.


Οξεις λιθοι κοιτονται υποκατω αυτου υποστρονει τα αγκυλωτα σωματα επι πηλου. 	 Kßaxal kßes ru lix saß. Chanchan xkßesnal li jorol têx. Naxbec li chßochß nak naxquelo rib chiru.


Και ειπεν ο Ιωσηφ προς τους αδελφους αυτου, Εγω αποθνησκω ο δε Θεος θελει βεβαιως σας επισκεφθη και θελει σας αναβιβασει εκ της γης ταυτης εις την γην, την οποιαν ωμοσε προς τον Αβρααμ, προς τον Ισαακ και προς τον Ιακωβ. 	 Saß jun li cutan, laj José quixye reheb li ras: —Lâin chi sêb nincam. Li Kâcuaß Dios tâilok êre chi junelic. Ut aßan tâisînk êre saß li tenamit aßin ut texcßam cuißchic saß li tenamit Canaán. Aßan li chßochß li yechißinbil chak najter xban li Kâcuaß Dios reheb laj Abraham, laj Isaac ut laj Jacob, chan.


και ο μεταξυ των δυνατων γενναιοκαρδιος γυμνος θελει φυγει εν εκεινη τη ημερα, λεγει Κυριος. 	 Saß eb li cutan aßan li soldado li kßaxal cau rib tixcanab lix chßîchß re pletic re nak târûk tâêlelik, chan li Kâcuaß.


Ο ασεβης εργαζεται εργον ψευδες εις δε τον σπειροντα δικαιοσυνην θελει εισθαι μισθος ασφαλης. 	 Li mâtan li nequeßxcßul li incßaß useb xnaßleb nalaj na-osoß. Abanan li mâtan li nequeßxcßul li cuanqueb saß tîquilal, aßan mâcßaß rosoßjic.


Πασαι δε αι πραξεις της δυναμεως αυτου και της ισχυος αυτου, και η περιγραφη μεγαλειοτητος του Μαροδοχαιου, εις ην ο βασιλευς προεβιβασεν αυτον, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων της Μηδιας και Περσιας; 	 Tzßîbanbil retalil chixjunil li quixbânu li rey Asuero riqßuin xnimal xcuanquil. Ut tzßîbanbil ajcuiß retalil li cuanquil li quixqßue re laj Mardoqueo. Chixjunil aßin tzßîbanbil saß li hu natzßîbâc cuiß chixjunil li quilajeßxbânu lix reyeb laj Media ut eb laj Persia.Nim li cuanquil li quiqßueheß re laj Mardoqueo. Caßaj cuiß li rey Asuero nakßaxoc re lix cuanquil. Nim xcuanquil laj Mardoqueo saß xyânkeb laj judío. Quiqßueheß xlokßal xbaneb chixjunileb li rech tenamitil xban nak quixsicß li us chokß reheb ut quixtenkßaheb chi cuânc saß tuktûquil usilal.


Η δε σαρξ επι του δερματος της οποιας ητο ελκος, και ιατρευθη, 	 Cui junak cuânk xox chirix ut tâqßuirâk,


Δευτεραν ηδη ταυτην την επιστολην σας γραφω, αγαπητοι, με τας οποιας διεγειρω δι' υπενθυμισεως την ειλικρινη σας διανοιαν, 	 Ex inhermân, a'in li xcab hu nintz'îba êriq'uin. Riq'uin li cuib chi hu yôquin cui'chic chixnumsinquil lix yâlal sa' lê xic re nak têc'oxla chi us c'a'ru têbânu.


Και θελουσι γνωρισει οτι εγω Κυριος ο Θεος αυτων ειμαι μετ' αυτων και αυτοι, ο οικος Ισραηλ, λαος μου, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Chixjunileb teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß lix Dioseb ut cuânkin riqßuineb. Eb laj Israel, aßaneb lin tenamit.Lâex aj Israel, lâex lin carner. Lâin ninchßolanin êre. Lâex lin tenamit ut lâin lê Dios, chan li nimajcual Dios.


Και αποκριθεις ο Σιμων Πετρος ειπε Συ εισαι ο Χριστος ο Υιος του Θεου του ζωντος. 	 Quichak'oc laj Simón Pedro ut quixye: -Lâat li Cristo, li Ralal li yo'yôquil Dios.-


Και εκαμνεν ο Αβεσσαλωμ κατα τουτον τον τροπον εις παντα Ισραηλιτην ερχομενον προς τον βασιλεα δια κρισιν και υπεκλεπτεν ο Αβεσσαλωμ τας καρδιας των ανδρων Ισραηλ. 	 Laj Absalón quixbânu chi joßcan riqßuineb chixjunileb laj Israel li queßcuulac chirilbal li rey. Joßcan nak quixkßunbesiheb laj Israel.


εγω αναγγελλω προς εσας σημερον οτι εξαπαντος θελετε αφανισθη δεν θελετε μακροημερευσει επι της γης, προς την οποιαν διαβαινεις τον Ιορδανην, δια να εισελθητε εκει να κατακληρονομησητε αυτην. 	 relic chi yâl ninye êre nak texcâmk. Ut incßaß chic najt texcuânk saß li châbil naßajej li cuan jun pacßal li nimaß Jordán li oc êre chirêchaninquil anakcuan.


Εις μηδενα μη ανταποδιδετε κακον αντι κακου προνοειτε τα καλα ενωπιον παντων ανθρωπων 	 Cui na-ux raylal êre, mêq'ue rêkaj riq'uin raylal. Cheq'uehak ban êch'ôl chixbânunquil li c'a'ru us, li nanauman nak a'an li tz'akal châbil.


Ως δε επλησιασεν εις την πυλην της πολεως, ιδου, εφερετο εξω νεκρος υιος μονογενης της μητρος αυτου, και αυτη ητο χηρα, και οχλος πολυς της πολεως ητο μετ' αυτης. 	 Nak yô chi cuulac cuan cui' li oquebâl re li tenamit quiril nak nabaleb li cristian yôqueb chi xic chixmukbal jun li camenak. Li camenak a'an xyum jun li xmâlca'an. Jun ajcui' chiru nak quicuan.


Ακουσαντες δε εβαπτισθησαν εις το ονομα του Κυριου Ιησου. 	 Nak que'rabi a'an, que'xtz'âma li cubi ha' ut quicubsîc xha'eb sa' xc'aba' li Kâcua' Jesús.


δια τουτο ουτω λεγει Κυριος των δυναμεων Ιδου, θελω επισκεφθη αυτους οι νεοι θελουσιν αποθανει εν μαχαιρα οι υιοι αυτων αι θυγατερες αυτων θελουσι τελευτησει υπο πεινης 	 Joßcan nak li Dios quixye: —Lâin tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb. Eb li sâj cuînk teßcamsîk chi chßîchß saß li plêt ut eb li ralal xcßajoleb li toj sâjeb teßcâmk xban xtzßocajiqueb.Lâin xinxakab li cutan nak tâchâlk li raylal saß xbêneb laj Anatot. Nak tâcuulak xkßehil mâ jun chic tâcolekß, chan li Kâcuaß.


εγεινε ρητως λογος Κυριου προς τον Ιεζεκιηλ υιον του Βουζει τον ιερεα, εν τη γη των Χαλδαιων παρα τον ποταμον Χεβαρ, και εκει εσταθη η χειρ του Κυριου επ' αυτον. 	 Saß li chihab aßan, saß li roß xbe li xcâ po nak cuanquin saß xchßochßeb laj Babilonia chire li nimaß Quebar quicuabi nak li Kâcuaß quiâtinac cuiqßuin lâin li ralal laj Buzi. Chanchan nak quixqßue li rukß saß inbên nak quicuecßa lix cuanquil.


Τοτε εσηκωθησαν οι αρχηγοι των πατριων του Ιουδα και του Βενιαμιν και οι ιερεις και οι Λευιται, μετα παντων οσων το πνευμα διηγειρεν ο Θεος εις το να αναβωσι δια να οικοδομησωσι τον οικον του Κυριου, τον εν Ιερουσαλημ 	 Ut li Kâcuaß Dios quixtochß lix chßôleb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Judá ut laj Benjamín joßqueb ajcuiß laj tij ut eb laj levita. Ut queßxcauresi ribeb chi xic Jerusalén re xyîbanquil lix templo li Kâcuaß.


Και θελω καμει το ονομα μου το αγιον γνωστον εν μεσω του λαου μου Ισραηλ. 	 Lâin tintakla li xam saß xbêneb li cuanqueb Magog ut saß xbêneb ajcuiß li cuanqueb chi cßojcßo xchßôleb chire li palau. Ut eb aßan teßxqßue retal nak lâin li Dios.


Διοτι η σοφια του κοσμου τουτου ειναι μωρια παρα τω Θεω. Επειδη ειναι γεγραμμενον Οστις συλλαμβανει τους σοφους εν τη πανουργια αυτων 	 Lix na'leb li ruchich'och', a'an tôntil na'leb chiru li Dios. Jo'ca'in tz'îbanbil sa' li Santil Hu: Li Dios naxcanabeb chixsachbaleb rib xban lix sêbaleb xch'ôl li ani neque'rec'a nak cuanqueb xna'leb xjuneseb rib. (Job 5:13)


Ιδου τωρα, η δυναμις αυτου ειναι εν τοις νεφροις αυτου και η ισχυς αυτου εν τω ομφαλω της κοιλιας αυτου. 	 Abanan cau rib ut cau xmetzßêu.


Οι ουρανοι των ουρανων ειναι του Κυριου, την δε γην εδωκεν εις τους υιους των ανθρωπων. 	 Li choxa aßan xnaßaj li nimajcual Dios xban nak aran cuan. Abanan li ruchichßochß aßan quixqßue reheb li cristian re teßcuânk cuiß.


απο παντων των κτηνων των καθαρων λαβε εις σεαυτον επτα επτα, αρσεν και το θηλυ αυτου και απο των κτηνων των μη καθαρων ανα δυο, αρσεν και το θηλυ αυτου 	 Tâcuocsi saß li jucub cab cuukutk sumal chi xul li natißeß xtibeleb, têlom ut ixk. Ut tâcuocsiheb ajcuiß junjûnk sumalak li xul, li incßaß natißeß xtibeleb, têlom ut ixk.


Καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην τον δουλον αυτου, ουτω προσεταξεν ο Μωυσης τον Ιησουν, και ουτως εκαμεν ο Ιησους δεν παρεβη ουδεν εκ παντων οσα προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Joß quixye li Dios re laj Moisés laj cßanjel chiru, joßcan qui-uxman xban nak laj Moisés quixye re laj Josué li cßaßru quixye li Dios. Ut laj Josué quixbânu chi tzßakal re ru li cßaßru quiyeheß re xban laj Moisés. Mâ jun li quixye li Dios incßaß ta quixbânu laj Josué.


απο μεσημβριας, πασα η γη των Χαναναιων, και η Μεαρα η των Σιδωνιων εως Αφεκ, εως των οριων των Αμορραιων 	 chixjunil li naßajej li cuan saß li sur lix naßajeb laj cananeo, joß ajcuiß li naßajej Mehara lix naßajeb laj Sidón li nacuulac toj saß li tenamit Afec saß li nubâl re lix naßajeb laj amorreo;


Και Φινεες ο υιος του Ελεαζαρ, μετα του οποιου ητο ο Κυριος, ητο αρχων επ' αυτους το προτερον. 	 Junxil, laj Finees li ralal laj Eleazar, aßan li quitaklan saß xbêneb. Ut li Kâcuaß quicuan riqßuin.


Δεχθητε ημας εν υμιν ουδενα ηδικησαμεν, ουδενα εφθειραμεν, εις ουδενα εσταθημεν πλεονεκται. 	 Nintz'âma chêru nak choêra. Mâc'a' xkabânu êre. Mâ ani xkabânu raylal re ut mâ ani xkapo' xch'ôl ut mâ ani xkabalak'i.


Γνωστον εστω εις τον βασιλεα, οτι υπηγαμεν εις την επαρχιαν της Ιουδαιας προς τον οικον του μεγαλου Θεου, και αυτος οικοδομειται με λιθους μεγαλους και εντιθενται ξυλα εις τους τοιχους, και το εργον τουτο προχωρει ταχεως και ευοδουται εις τας χειρας αυτων. 	 Nakaj xyebal âcue nak xocuulac saß li naßajej Judá chirilbal lix templo li nimajcual Dios li yôqueb chixyîbanquil. Yôqueb chixyîbanquil li templo riqßuin nînki pec. Li cheß ac qßuebil saß xnaßaj saß li tzßac. Yôqueb chixsêbanquil ribeb ut li cßanjel us yô chi êlc chiruheb.


Ταυτα δε παντα εγινοντο εις εκεινους παραδειγματα, και εγραφησαν προς νουθεσιαν ημων, εις τους οποιους τα τελη των αιωνων εφθασαν. 	 Li c'a'ru que'xc'ul li kaxe'tônil yucua' a'an tz'îbanbil retalil sa' li Santil Hu re nak lâo takaq'ue retal ut inc'a' takabânu jo' que'xbânu eb a'an xban nak cuulac re li roso'jic li cutan.


ο υιος του Εσεδ, εν Αρουβωθ υπο τουτον ητο Σωχω και πασα γη Εφερ 	 Laj Ben-hesed quicßanjelac aran Arubot joß ajcuiß aran Soco ut saß chixjunil li naßajej Hefer.


Διοτι πας ο υψων εαυτον θελει ταπεινωθη και ο ταπεινων εαυτον θελει υψωθη. 	 Jo'can nak chixjunileb li neque'xnimobresi ribeb, tâcubsîk xcuanquileb. Ut chixjunileb li neque'xcubsi ribeb, eb a'an te'q'uehek' xcuanquil, chan li Jesús.


Ιρας ο υιος του Ικκης ο Θεκωιτης, Αβιεζερ ο Αναθωθιτης, 	 laj Ira li ralal laj Iques, Tecoa xtenamit; laj Abiezer, Anatot xtenamit;


Δια της οδου δι' ης ηλθε, δι' αυτης θελει επιστρεψει, και εις την πολιν ταυτην δεν θελει εισελθει, λεγει Κυριος. 	 Saß li be li xchal cuiß, aran cuißchic tâsukßîk. Incßaß tâoc saß li tenamit Jerusalén. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.


Κατεδιωξε δε ο Βαρακ κατοπιν των αμαξων και κατοπιν του στρατευματος εως της Αρωσεθ των εθνων και επεσε παν το στρατευμα του Σισαρα εν στοματι μαχαιρας δεν εμεινεν ουδε εις. 	 Ut laj Barac quirâlinaheb li soldado ut li carruaje toj saß li naßajej Haroset-goim ut quixsach ruheb chixjunileb li soldado. Mâ jun chic lix soldado laj Sísara quicana chi yoßyo. Chixjunileb queßcamsîc riqßuin chßîchß.


Διοτι αληθως σας λεγω, εως αν παρελθη ο ουρανος και η γη, ιωτα εν η μια κεραια δεν θελει παρελθει απο του νομου, εωσου εκπληρωθωσι παντα. 	 Relic chi yâl tinye êre nak tâosok' li choxa, tâosok' li ruchich'och', ut yal ta jun xlêtril chi moco junak retalil li chak'rab tâsachk xcuanquil. Toj retal talaje'c'ulmânk chixjunil.


και δοντα την γην αυτην εις κληρονομιαν διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου 	 Aßan li quiqßuehoc ke lâo lix naßajeb aßan xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


Εις τον Σιλαν ομως εφανη ευλογον να μεινη ετι αυτου. 	 Abanan laj Silas toj quiraj canâc aran.


ανακαλων εις την μνημην μου την εν σοι ανυποκριτον πιστιν, ητις πρωτον κατωκησεν εν τη μαμμη σου Λωιδι και εν τη μητρι σου Ευνικη, ειμαι δε πεπεισμενος οτι και εν σοι. 	 Nak nintijoc najultico' cue nak chi anchal âch'ôl xatpâban. Junxil lâ na'chin lix Loida jo' ajcui' lix Eunice lâ na' que'pâban chi anchaleb xch'ôl ut ninnau nak jo'can ajcui' nak xatpâban lâat.


Αι επιθυμιαι του οκνηρου θανατονουσιν αυτον διοτι αι χειρες αυτου δεν θελουσι να εργαζωνται 	 Li ani incßaß nequeßcßanjelac nequeßcam. Xban nak incßaß nequeßcßanjelac, incßaß nequeßxtzaca li cßaßru nequeßxrahi ru.


Σου ειναι οι ουρανοι και σου η γη την οικουμενην και το πληρωμα αυτης, συ εθεμελιωσας αυτα. 	 Lâat aj êchal re li choxa joß ajcuiß li ruchichßochß xban nak lâat catyîban re chixjunil li cßaßru cuan.


η δε ελπις δεν καταισχυνει, διοτι αγαπη του Θεου ειναι εκκεχυμενη εν ταις καρδιαις ημων δια Πνευματος Αγιου του δοθεντος εις ημας. 	 Li c'a'ru nakayo'oni nakanau nak takac'ul, xban nak k'axal nocoxra li Dios ut naxc'ut chiku lix nimal xrahom xban li Santil Musik'ej li q'uebil chak ke.


Αι δοκοι των οικων ημων ειναι κεδροι, τα σανιδωματα ημων εκ κυπαρισσου. 	 Li châbil cheß chacalteß, aßan chanchan lix tzßambahil li kochoch. Ut li ciprés, aßan chanchan li xbên li kochoch.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων Ιδου, κακον θελει εξελθει απο εθνους εις εθνος και ανεμοστροβιλος μεγας θελει εγερθη εκ των ακρων της γης. 	 Ut li Kâcuaß quixye ajcuiß nak tâchâlk raylal saß xbêneb li junjûnk chi xnînkal ru tenamit. Cßajoß li raylal li teßxcßul chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Chanchanak li câk-sut-ikß li nasachoc.


Και αμφοτεραι αι γυναικες του Δαβιδ ηχμαλωτισθησαν, Αχινοαμ η Ιεζραηλιτις, και Αβιγαια η γυνη Ναβαλ του Καρμηλιτου. 	 Queßcßameß ajcuiß li cuib chi rixakil laj David. Aßaneb lix Ahinoam, Jezreel xtenamit, ut lix Abigail, li quicuan chokß rixakil laj Nabal aran Carmel.


Και εξηλθον οι ανδρες της πολεως, και επολεμησαν μετα του Ιωαβ και επεσον εκ του λαου τινες των δουλων του Δαβιδ εθανατωθη δε και Ουριας ο Χετταιος. 	 Saß ajcuiß li hônal aßan queßel chak li soldados li cuanqueb saß li tenamit chi pletic riqßuineb. Cuanqueb li nequeßtaklan saß xbêneb lix soldados laj David li queßcamsîc. Ut saß xyânkeb aßan quicam laj Urías laj heteo.


εκειθεν αναζητει τροφην οι οφθαλμοι αυτου σκοπευουσι μακροθεν 	 Ut toj aran yôqueb chak chi iloc. Toj chi najt yôqueb chak chixqßuebal retal ma teßxtau lix tibeb.Eb li ral nequeßxtzßub lix quiqßueleb li xul li nequeßxchap ut eb aßan nequeßxtiu lix tibeleb.


Και ειπεν ο Συχεμ προς Εμμωρ τον πατερα αυτου, λεγων, Λαβε μοι την κορην ταυτην εις γυναικα. 	 Laj Siquem quiâtinac riqßuin laj Hamor lix yucuaß ut quixye re, —Bânu usilal cue, tzßâma chokß cuixakil li xkaßal aßan. Lâin tincuaj sumlâc riqßuin, chan re.


και ειπεν, Ας σταχυολογησω, παρακαλω, και ας συναξω τι μεταξυ των δεματιων κατοπιν των θεριστων και ηλθε και εσταθη απο πρωιας εως ταυτης της ωρας ολιγον μονον ανεπαυθη εν τη οικια. 	 Aßan xtzßâma chicuu nak tincanab re tixxoc caßchßinak xcebada chirixeb laj sicßol cebada. Cau yô chi cßanjelac chalen nak xtiquib ekßela toj chalen anakcuan. Junpât ajcuiß xhilan, chan re laj Booz.


Και απεστειλεν ο Ιωας βασιλευς του Ισραηλ προς τον Αμασιαν βασιλεα του Ιουδα, λεγων, Η ακανθα η εν τω Λιβανω απεστειλε προς την κεδρον την εν τω Λιβανω, λεγουσα, Δος την θυγατερα σου εις τον υιον μου δια γυναικα πλην διεβη θηριον του αγρου το εν τω Λιβανω, και κατεπατησε την ακανθαν 	 Abanan laj Joás lix reyeb laj Israel quixtakla xyebal re laj Amasías lix reyeb laj Judá chi joßcaßin: —Saß jun li cutan jun li tôn qßuix cuan aran Líbano quixtakla xyebal re li cheß cedro li âtin aßin, “Qßue lâ rabin chokß rixakil li cualal,” chan. Ut jun li joskß aj xul quinumeß ut quixyekßi saß rok li jun tôn chi qßuix.


Και προσηυχηθη ο Ελισσαιε και ειπε, Κυριε, Ανοιξον, δεομαι, τους οφθαλμους αυτου, δια να ιδη. Και ηνοιξεν ο Κυριος τους οφθαλμους του υπηρετου, και ειδε και ιδου, το ορος ητο πληρες ιππων και αμαξων πυρος περι τον Ελισσαιε. 	 Chirix aßan li profeta quitijoc ut quixye: —At Kâcuaß, at inDios, chaqßue taxak chiril lâ cuanquilal, chan. Ut li Dios quixsume lix tij. Nak qui-iloc saß li tzûl li môs, quiril nabaleb li cuanqueb chirix cacuây re xam. Ut quiril ajcuiß nabaleb li carruaje re xam. Sutsu li naßajej cuan cuiß laj Eliseo xbaneb.


και εθαψαν αυτο και επενθησεν αυτο πας ο Ισραηλ, κατα τον λογον του Κυριου, τον οποιον ελαλησε δια του δουλου αυτου Αχια του προφητου. 	 Queßxmuk li camenak ut chixjunileb laj Israel queßyâbac joß quixye li Dios re li profeta Ahías li nacßanjelac chiru.


Υψωσας δε τους οφθαλμους αυτου ειδε τον Βενιαμιν τον αδελφον αυτου τον ομομητριον και ειπεν, Ουτος ειναι ο αδελφος σας ο νεωτερος, περι του οποιου μοι ειπετε; Και ειπεν, Ο Θεος να σε ελεηση, τεκνον μου. 	 Laj José quiril laj Benjamín, ut quijulticoß re nak junajeb lix naß riqßuin, ut quixye reheb: —¿Ma aßin lê rîtzßin li xeye cue junxil? chan reheb. Tojoßnak laj José quixye re laj Benjamín: —Li Dios taxak chi-osobtesînk âcue, chan re.


τωρα λοιπον αποστειλατε ταχεως και αναγγειλατε προς τον Δαβιδ, λεγοντες, Μη μεινης την νυκτα ταυτην εν ταις πεδιασι της ερημου, αλλα σπευσον να διαπερασης, δια να μη καταποθη ο βασιλευς και πας ο λαος ο μετ' αυτου. 	 Ut quixye ajcuiß reheb nak teßxtakla resil chi junpât riqßuin laj David re nak incßaß teßxnumsi li kßojyîn saß li chaki chßochß bar nequeßnumeß cuiß jun pacßal li nimaß. Teßxic ban jun pacßal li nimaß Jordán saß junpât re nak incßaß tâcamsîk li rey joßqueb ajcuiß li cuanqueb rochben.


Διοτι καθως ο Πατηρ εχει ζωην εν εαυτω, ουτως εδωκε και εις τον Υιον να εχη ζωην εν εαυτω 	 Li Yucua'bej cuan xcuanquil chi q'uehoc junelic yu'am ut a'an ajcui' quiq'uehoc cue lâin li C'ajolbej lin cuanquil chi q'uehoc junelic yu'am.


Εισηλθε λοιπον και εκλεισε την θυραν οπισθεν των δυο αυτων και προσηυχηθη εις τον Κυριον. 	 Quixtzßap li puerta ut quicana xjunes riqßuin li camenak. Ut quitijoc chiru li Kâcuaß Dios.


Διοτι καθως και σεις ηπειθησατε ποτε εις τον Θεον, τωρα ομως ηλεηθητε εν τη απειθεια τουτων, 	 Ut lâex, li mâcua'ex aj judío, lâex aj k'etol râtin li Dios nak quexcuan chak. Ut eb laj judío que'xk'et ajcui' chak râtin li Dios. Jo'can nak lâex chic x-uxtânâc êru xban li Dios.


Εξεγερθητι, ψαλτηριον, και κιθαρα θελω εξεγερθη το πρωι. 	 Chi ajk ta cuu ekßela re tinqßue xlokßal li Dios riqßuin lin salterio. Tinlokßoni ta li Dios riqßuin lin arpa.


τα χρυσα ετι και τα αργυρα σκευη του οικου του Θεου, τα οποια ο Ναβουχοδονοσορ ελαβεν εκ του ναου του εν Ιερουσαλημ και εφερεν εις Βαβυλωνα, ας αποδοθωσι και ας επανελθωσιν εις τον ναον τον εν Ιερουσαλημ, εκαστον εις τον τοπον αυτου, και ας τεθωσιν εις τον οικον του Θεου. 	 Ut li secß oro ut li secß plata li quirisi chak li rey Nabucodonosor saß lix templo li Kâcuaß aran Jerusalén li quixcßam Babilonia, aßan tâkßaxtesîk reheb laj judío. Tâcßamekß cuißchic Jerusalén ut tâqßuehekß saß lix naßajeb saß lix templo li Dios, chan saß li hu.


Ησαν δε λαμπαδες ικαναι εις το ανωγεον, οπου ησαν συνηγμενοι. 	 Cuanqueb nabal li xam lochlôqueb sa' li na'ajej bar ch'utch'ûco cui' toj sa' xbên li cab.


σπειρεται εν ατιμια, ανισταται εν δοξη σπειρεται εν ασθενεια, ανισταται εν δυναμει 	 Nak namuke' junak camenak mâc'a' xcacuilal chi moco xlok'al. Abanan nak tâcuaclîk cui'chic chi yo'yo, k'axal nimak xlok'al ut cuânk chic xcuanquil.


Ουτος ειναι ο νομος του ολοκαυτωματος, της εξ αλφιτων προσφορας και της περι αμαρτιας προσφορας και της περι ανομιας προσφορας και των καθιερωσεων και της θυσιας της ειρηνικης προσφορας 	 Aßan aßin li chakßrab chirix li cßatbil mayej, li mayej cßaj, li mayej re xtojbal rix lix mâqueb, li mayej re xtzßâmanquil xcuybal nak nequeßxkßet junak reheb li chakßrab ut li mayej re xkßaxtesinquileb laj tij chi cßanjelac chiru li Kâcuaß, joß ajcuiß li mayej re xcßambal ribeb saß usilal riqßuin li Kâcuaß.Li Kâcuaß quixqßue li chakßrab aßin re laj Moisés saß li tzûl Sinaí nak cuanqueb saß li chaki chßochß. Quixqßue reheb saß li cutan nak quixye reheb laj Israel nak teßmayejak chiru.


Δια τουτο, καθως λεγει το Πνευμα το Αγιον Σημερον, εαν ακουσητε της φωνης αυτου, 	 Li Kâcua' Jesucristo k'axal nim xcuanquil. Jo'can nak takabi li râtin li naxye li Santil Musik'ej: Cherabihak anakcuan li cuâtin.


Διοτι ειπον, Θελομεν υπερισχυσει δια της γλωσσης ημων τα χειλη ημων ειναι ημετερα τις θελει εισθαι κυριος εφ' ημας; 	 Chakßuseb li nequeßyehoc re chi joßcaßin: —Lâo nakanau âtinac kajunes. Lâo yal ke cßaßru takaye. Mâ ani naru nakßusuc ke.—


Η χειρ μου δεν εκαμε ταυτα παντα; 	 ¿Ma mâcua' ta bi' lâin xinyîban re chixjunil li c'a'ru cuan? chan li Kâcua'. (Isa. 66:1-2)


Τωρα συνετριβης εν ταις θαλασσαις, εν τω βαθει των υδατων το εμποριον σου και παν το αθροισμα σου επεσον εν μεσω σου. 	 Saß xkßehil nak tâsachekß êru saß li palau tâosokß chixjunil lê cßay saß li haß. Ut tâsachekß ruheb chixjunileb li nequeßcßanjelac chêru.


Και θελεις λαβει τον κριον της καθιερωσεως και βρασει το κρεας αυτου εν τοπω αγιω. 	 Tâcßam lix tibel li carner li xcßanjelac re xkßaxtesinquil laj Aarón chokß aj tij ut tâchik saß junak ucßal ac kßaxtesinbil chokß re li mayej.


Δια να γνωρισθη εν τη γη η οδος σου, εν πασι τοις εθνεσιν η σωτηρια σου. 	 Chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß teßxnau taxak nak kßaxal nim lâ cuusilal. Ut cheßxnau ta ajcuiß nak lâat aj Colol reheb.


οτι ησθε εν τω καιρω εκεινω χωρις Χριστου, απηλλοτριωμενοι απο της πολιτειας του Ισραηλ και ξενοι των διαθηκων της επαγγελιας, ελπιδα μη εχοντες και οντες εν τω κοσμω χωρις Θεου. 	 Junxil moco cuan ta li Cristo êriq'uin ut mâcua'ex xcomoneb laj Israel. Inc'a' querabi resil li contrato li quiyehoc resil lix c'ulunic laj Colonel. Cuanquex arin sa' ruchich'och' chi mâc'a' c'a'ru yôquex chiroybeninquil ut chi mâc'a' li Dios êriq'uin.


αποστελλω λοιπον τωρα ανθρωπον σοφον, εχοντα συνεσιν, του Χουραμ του πατρος μου, 	 Joßcan nak lâin tintakla âcue jun li cuînk naxnau cßanjelac chi us, aj Hiram-abi xcßabaß.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην την αυτην εκεινην ημεραν, λεγων, 	 Saß ajcuiß li cutan aßan li Kâcuaß quixye re laj Moisés:


Και ελυπηθη ο Ιωνας λυπην μεγαλην και ηγανακτησε. 	 Incßaß quicuulac chiru laj Jonás nak li Dios incßaß quixrahobtesiheb laj Nínive. Cßajoß nak quipoß.


Το δε υπολοιπον του κρεατος και του αρτου εν πυρι θελετε κατακαυσει. 	 Ut li joß qßuial chic li tib ut li caxlan cua li incßaß têchoy, têcßat.


Και ωκοδομησε πολεις οχυρας εν τω Ιουδα διοτι ησυχασεν η γη, και δεν ητο εις αυτον πολεμος εν εκεινοις τοις χρονοις, επειδη ο Κυριος εδωκεν εις αυτον αναπαυσιν. 	 Laj Asa quixyîbeb chi us li tenamit re teßxcol cuiß ribeb nak toj cuanqueb saß tuktûquil usilal. Mâ ani aj iqßuin yôqueb chi pletic chiruheb li chihab aßan xban nak li Kâcuaß quixqßueheb chi cuânc saß tuktûquil usilal.


και σηκωθεντες εξεβαλον αυτον εξω της πολεως και εφεραν αυτον εως της οφρυος του ορους, επι του οποιου η πολις αυτων ητο ωκοδομημενη, δια να κατακρημνισωσιν αυτον 	 Quilaje'cuacli chixjunileb li cuanqueb aran ut que'risi li Jesús sa' li tenamit ut que'xc'am toj sa' xbên li tzûl li c'ojc'o cui' lix tenamiteb re nak te'xcut chak toj tak'a.


Και εβοησαν προς τον Κυριον οι υιοι Ισραηλ και ανεστησεν ο Κυριος εις αυτους σωτηρα, τον Αωδ υιον του Γηρα, του Βενιαμιτου, ανδρα αριστεροχειρα. Και απεστειλαν οι υιοι Ισραηλ δια χειρος αυτου δωρα προς τον Εγλων βασιλεα του Μωαβ. 	 Ut eb laj Israel queßxyâba cuißchic xcßabaß li Kâcuaß Dios. Ut li Kâcuaß quixsicß ru jun li cuînk re tâcolok reheb chiruheb laj Moab. Li cuînk li quisiqßueß ru, aßan laj Aod li ralal laj Gera ut xcomoneb li ralal xcßajol laj Benjamín. Laj Aod nacßanjelac riqßuin lix tzße ukß. Eb laj Israel queßxtakla laj Aod riqßuin laj Eglón lix reyeb laj Moab re tixqßue jun lix mâtan.


Θελεις λοιπον θυσιαζει το πασχα εις Κυριον τον Θεον σου, προβατον και βουν, εν τω τοπω οντινα εκλεξη ο Κυριος δια να κατοικιση εκει το ονομα αυτου. 	 Nak têbânu li ninkße Pascua re xlokßoninquil li Kâcuaß lê Dios, texxic saß li naßajej li tixsicß ru li Kâcuaß re têlokßoni cuiß. Ut aran têcamsi jun li xul li têsicß ru saß xyânkeb lê quetômk chokß re lê mayej chiru li Kâcuaß.


και ο φοβος σας και ο τρομος σας θελει εισθαι επι παντα τα ζωα της γης, και επι παντα τα πτηνα του ουρανου, επι παν ο, τι ερπει επι της γης, και επι παντας τους ιχθυας της θαλασσης εις τας χειρας σας εδοθησαν 	 —Chixjunileb li xul li cuanqueb saß ruchichßochß teßxucuânk êru. Teßxucuak li xul li nequeßbêc saß chßochß, joß ajcuiß li xul li nequeßrupupic, joß eb ajcuiß li car li cuanqueb saß li haß, xban nak lâat chic tâcuânk âcuanquil saß xbêneb chixjunileb li xul.


Διοτι περι της διακονιας της εις τους αγιους περιττον ειναι εις εμε να σας γραφω. 	 Inc'a' tento tintz'îbak êriq'uin chirix li mâtan li têtakla riq'uineb laj pâbanel aran Jerusalén.


Και η συναξις των λαων θελει σε κυκλωσει και συ επιστρεψον, να καθησης υπερανωθεν αυτης εις υψος. 	 Chßutubeb chixjunileb li tenamit châcuu. Ut chacßutbesi lix nimal lâ cuanquilal chiruheb.


Ανεβησαν δε οι υιοι Ισραηλ και εκλαυσαν ενωπιον του Κυριου εως εσπερας, και ηρωτησαν τον Κυριον, λεγοντες, Να αναβω παλιν εις μαχην εναντιον των υιων Βενιαμιν του αδελφου μου; Και ο Κυριος ειπεν, Αναβητε εναντιον αυτου. 	 Eb laj Israel queßcôeb saß li rochoch li Dios. Chalen ekßela toj retal qui-ecuu queßyâbac. Queßtijoc ut queßxye re li Kâcuaß Dios: —¿Ma toxic cuißchic chi pletic riqßuineb li ralal xcßajol laj Benjamín, li kech aj Israelil? chanqueb. Ut li Kâcuaß quixye reheb: —Texxic, chan.


Ειπε δε προς τους μαθητας Αδυνατον ειναι να μη ελθωσι τα σκανδαλα πλην ουαι εις εκεινον, δια του οποιου ερχονται. 	 Li Jesús quixye reheb lix tzolom: -Junelic cuan li po'oc ch'ôl. Abanan raylal châlel sa' xbên li ani tixpo' xch'ôl li ras rîtz'in.


Πασα η συναγωγη του Ισραηλ θελει καμει τουτο. 	 Chixjunileb laj Israel teßxbânu aßin.


Και τον Βαλααμ τον υιον του Βεωρ, τον μαντιν, οι υιοι Ισραηλ εθανατωσαν εν μαχαιρα μεταξυ των φονευθεντων υπ' αυτων. 	 Nabaleb li cristian li queßcamsîc xbaneb laj Israel. Saß xyânkeb aßan, cuan laj Balaam laj kße, li ralal laj Beor.


Και ειπε προς αυτους Τουτο το γενος δεν δυναται να εξελθη δι' ουδενος αλλου τροπου ειμη δια προσευχης και νηστειας. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Ca'aj cui' riq'uin ayûn ut riq'uin tijoc naru risinquil li mâus aj musik'ej a'in.-


Εξηλθε δε Αβενηρ ο υιος του Νηρ και οι δουλοι του Ις-βοσθε, υιου του Σαουλ, εκ Μαχαναιμ εις Γαβαων. 	 Laj Abner, li ralal laj Ner, qui-el saß li tenamit Mahanaim ut cô saß li tenamit Gabaón rochbeneb li nequeßcßanjelac chiru laj Is-boset li ralal laj Saúl.


Και ειπεν ο Κυριος προς τον Σαταναν, Εβαλες τον νουν σου επι τον δουλον μου Ιωβ, οτι δεν υπαρχει ομοιος αυτου εν τη γη, ανθρωπος αμεμπτος και ευθυς, φοβουμενος τον Θεον και απεχομενος απο κακου; 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re laj tza: —¿Ma incßaß nacacuil laj Job laj cßanjel chicuu? Mâ ani chic junak cuînk joß aßan saß ruchichßochß. Aßan tzßakal re ru lix yußam ut tîc xchßôl. Aßan naxxucua cuu ut incßaß naxbânu mâusilal, chan.


Καταπινει την γην εν αγριοτητι και μανια και δεν πιστευει οτι ηχει σαλπιγξ 	 Nequeßxbec li chßochß xban xjoskßileb ut mâ ani naxakaban reheb. Mâcßaß nequeßraj re usta na-ecßan li trompeta.


και οστις δεν πεση και προσκυνηση, την αυτην ωραν θελει ριφθη εις το μεσον της καμινου του πυρος της καιομενης. 	 Ut li ani incßaß tixcuikßib rib chixlokßoninquil li jalam ûch, li jun aßan tâchapekß ut saß ajcuiß li hônal aßan tâcutekß saß li horno li kßaxal tik xxamlel, chan.


οστις σε ωδηγησε δια της μεγαλης ταυτης και τρομερας ερημου, οπου ησαν οφεις φλογεροι και σκορπιοι και ξηρασια, οπου δεν ητο υδωρ οστις ανεδωκεν εις σε υδωρ εκ της σκληρας πετρας 	 Aßan quicßamoc be chêru nak quexnumeß chak saß li nimla chaki chßochß li xiu xiu cuiß cuânc. Aran cuanqueb li cßantiß li nequeßcamsin. Cuanqueb ajcuiß eb laj xôcß. Ut xecuy ajcuiß li chaki el. Ut nak mâcßaß li haß, li Kâcuaß quirisi li haß saß li cacuil sakônac re têrucß.


Δεν εξευρετε τι επραξα εγω και οι πατερες μου εις παντας τους λαους της γης; ηδυνηθησαν οι θεοι των εθνων της γης να λυτρωσωσι τους τοπους αυτων εκ της χειρος μου; 	 ¿Ma incßaß ta biß nequenau nak eb lin xeßtônil yucuaß ut lâin quikêchani chixjunileb li tenamit li cuanqueb saß ruchichßochß? ¿Ma quiru ta biß queßcoleß xban lix Dioseb li tenamit aßan? ¿Ma quiru ta biß queßcoleß saß cuukß lâin?


Αλλ' εγω ηλπισα επι το ελεος σου η καρδια μου θελει αγαλλεσθαι εις την σωτηριαν σου. 	 Lâin cßojcßo inchßôl xban nak lâat niquinâra. Nasahoß inchßôl xban nak lâat nacatcoloc cue.Tinbicha lâ lokßal, at Kâcuaß, xban nak lâat junelic nacattenkßan cue.


Κρινον με, Θεε, και δικασον την δικην μου κατα εθνους ανοσιου απο ανθρωπου απατης και ανομιας ελευθερωσον με 	 At inDios, chaye taxak nak mâcßaß inmâc. Chinâcol chiruheb li incßaß useb xnaßleb. Chinâcol chiruheb li nequeßticßtißic ut li nequeßbânun mâusilal.


Ο πλουτος προσθετει φιλους πολλους ο δε πτωχος εγκαταλειπεται υπο του φιλου αυτου. 	 Li ani cuan xbiomal cuan nabal li ramîg. Abanan li nebaß incßaß nacuan ramîg xban nak mâcßaß cuan re.


Εαν τις ερχηται προς εμε και δεν μιση τον πατερα αυτου και την μητερα και την γυναικα και τα τεκνα και τους αδελφους και τας αδελφας, ετι δε και την εαυτου ζωην, δεν δυναται να ηναι μαθητης μου. 	 -Li ani târaj tâkênc cue, tento nak tinixra chi tz'akal lâin chiruheb lix na' xyucua', li rixakil ut eb lix coc'al, ut eb li rech'alal jo' ajcui' lix yu'am. Cui inc'a' tinixra chi tz'akal, li jun a'an moco us ta chok' intzolom.


Τον φελονην, τον οποιον αφηκα εν Τρωαδι παρα τω Καρπω, ερχομενος φερε, και τα βιβλια, μαλιστα τας μεμβρανας. 	 Nak tatchâlk, chac'amak chak cue li capa quincanab chak sa' li tenamit Troas sa' rochoch laj Carpo. Ut chac'amak ajcui' chak li hu. Li k'axal nacuaj ru, a'an li tz'ûm li tz'îbanbil ru.


ωστε και η λαβη ετι εισηλθε κατοπιν του σιδηρου και το παχος συνεκλεισεν επι τον σιδηρον, ωστε δεν ηδυνατο να συρη την μαχαιραν απο της κοιλιας αυτου και εξηλθε κοπρος. 	 Kßaxal cau quixchßic saß lix saß toj retal qui-oc chixjunil li chßîchß rech xxiquic lix chapbal. Ut qui-el lix cßamcßot. Incßaß chic quicßutun lix chßîchß xban nak kßaxal nim xtibel laj Eglón. Ut aran quicana li chßîchß. Laj Aod incßaß chic quirisi.


Θελω μνημονευει το ονομα σου εις πασας τας γενεας δια τουτο οι λαοι θελουσι σε υμνει εις αιωνα αιωνος. 	 Riqßuin li bich aßin li yôquin xbichanquil, tâqßuehekß xlokßal lâ cßabaß chi junelic xbaneb li talajeßyoßlâk mokon. Joßcan nak chixjunileb teßxqßue lâ lokßal ut tatjulticokß reheb chi junelic kße cutan.


και οι αιλουροι θελουσι φωναζει εν ταις ηρημωμεναις οικιαις αυτων και θωες εν τοις παλατιοις της τρυφης και ο καιρος αυτης πλησιαζει να ελθη, και αι ημεραι αυτης δεν θελουσιν επιμακρυνθη. 	 Eb li chßo hix ut laj xoj teßxjap reheb saß eb li palacio ut saß eb li cab li najt xteram li nequeßxcol cuiß ribeb li tenamit. Cuulac re xkßehil nak tâsachekß ru li tenamit Babilonia.—


Ουαι εις εκεινους, οιτινες λεγουσι το κακον καλον και το καλον κακον οιτινες θετουσι το σκοτος δια φως και το φως δια σκοτος οιτινες θετουσι το πικρον δια γλυκυ και το γλυκυ δια πικρον. 	 Raylal tâchâlk saß êbên lâex li nequexyehoc us re li incßaß us, ut li us, incßaß us nequeye re. Li cutan nequeqßue chokß kßojyîn, ut li kßojyîn nequeqßue chokß cutan. Li quiß nequeye cßa re, ut li cßa, aßan quiß nequeye re.


και απεστειλαν τον χιτωνα τον ποικιλοχρωμον, και εφεραν αυτον προς τον πατερα αυτων και ειπον, Ευρηκαμεν τουτον γνωρισον τωρα, αν ηναι ο χιτων του υιου σου η ουχι. 	 Ut li rakß laj José li chßulaquinbil saß li quicß, queßxcßam riqßuin lix yucuaß. Ut queßxye re: —Il li xkatau chak, at kayucuaß. Joß li aßin anchal lix châbil akß lâ cualal, chanqueb re.


Και εφιλησεν ο Ιακωβ την Ραχηλ και υψωσας την φωνην αυτου εκλαυσε. 	 Laj Jacob quirutzß ru lix Raquel ut quiyâbac xban xsahil saß xchßôl.


και εισηγαγεν ημας εις τον τοπον τουτον, και εδωκεν εις ημας την γην ταυτην, γην ρεουσαν γαλα και μελι 	 Ut aßan quicßamoc chak ke saß li naßajej aßin, ut quixqßue ke li châbil naßajej aßin li na-el cuiß chi us li acuîmk.


και τα τεσσαρακοντα αυτων υποβασια αργυρα δυο υποβασια υποκατω της μιας σανιδος και δυο υποβασια υποκατω της αλλης σανιδος. 	 Ut queßxyîb ajcuiß riqßuin plata caßcßâl chic xnaßajeb li rok li tzßalam cheß li teßqßuehekß cuiß. Caßcab xnaßajeb li rok li junjûnk chi tzßalam cheß.


αι πεντε σατραπειαι των Φιλισταιων και παντες οι Χαναναιοι και οι Σιδωνιοι και οι Ευαιοι οι κατοικουντες εν τω ορει του Λιβανου, απο του ορους Βααλ-ερμων εως της εισοδου Αιμαθ. 	 Aßaneb aßin li tenamit li queßcanabâc saß li naßajej Canaán: eb li ôb chi rey li queßtaklan saß xbêneb laj filisteo, chixjunileb laj cananeo, eb laj Sidón, ut eb laj heveo li queßcuan saß eb li tzûl re Líbano, li naticla saß li tzûl Baal-hermón toj saß li naßajej Hamat.


λεγων, Εαν ελθη ο Ησαυ εις το εν ταγμα και παταξη αυτο, το επιλοιπον ταγμα θελει διασωθη. 	 Laj Jacob cuan saß xchßôl nak mâre laj Esaú tâchâlk chi pletic riqßuin. Cui laj Esaú tixtiquib pletic riqßuineb li jun chßût, li jun chßût chic târûk teßêlelik re teßxcol rib.


Μετα δε τα πραγματα ταυτα ο Θεος εδοκιμασε τον Αβρααμ, και ειπε προς αυτον, Αβρααμ ο δε ειπεν, Ιδου, εγω. 	 Mokon chic li Dios quixyal rix lix pâbâl laj Abraham. Li Dios quixye re: —Abraham.— Ut aßan quixye: —Cueßquin, Kâcuaß.—


Και μη κρινετε, και δεν θελετε κριθη μη καταδικαζετε, και δεν θελετε καταδικασθη συγχωρειτε, και θελετε συγχωρηθη 	 Mextz'iloc âtin chirixeb lê ras êrîtz'in re nak li Dios inc'a' tâtz'ilok âtin chêrix lâex. Mêtz'ektâna lê ras êrîtz'in re nak li Dios inc'a' textz'ektâna lâex. Checuyak xmâqueb lê ras êrîtz'in re nak li Dios tixcuy êmâc lâex.


Και οτε εβοησαν οι υιοι Ισραηλ προς τον Κυριον, ο Κυριος ανεστησε σωτηρα εις τους υιους Ισραηλ και εσωσεν αυτους, τον Γοθονιηλ υιον του Κενεζ, τον νεωτερον αδελφον του Χαλεβ. 	 Tojoßnak eb laj Israel queßxyâba xcßabaß li Kâcuaß. Ut li Kâcuaß quixsicß ru jun li cuînk re tâcolok reheb chiruheb li xicß nequeßiloc reheb. Li cuînk aßan, aßan laj Otoniel, li ralal laj Cenaz. Laj Cenaz, aßan li rîtzßin laj Caleb.


Και εδωκαν τους κληρους αυτων, και επεσεν ο κληρος εις τον Ματθιαν, και συγκατεψηφισθη μετα των ενδεκα αποστολων. 	 Jo'can nak que'xbûli rix li ani tâcanâk chi c'anjelac. Ut nak ac xe'bûlic, li c'anjel a'an quicana sa' xbên laj Matías. Ut sa' ajcui' li hônal a'an laj Matías qui-oc chok' apóstol sa' xyânkeb li junlaju chic.


Και συ, υιε ανθρωπου, οι υιοι του λαου σου λαλουσιν εναντιον σου παρα τα τειχη και εν ταις θυραις των οικιων, και λαλουσι προς αλληλους, εκαστος προς τον αδελφον αυτου, λεγοντες, Ελθετε λοιπον και ακουσατε τις ο λογος ο εξερχομενος παρα Κυριου. 	 At ralal cuînk, eb lâ cuech tenamitil nequeßxxakab ribeb chiru li tzßac ut saß eb li oquebâl reheb li rochocheb ut nequeßâtinac châcuix. Nequeßxye chi ribileb rib, “Yoßkeb kabihak cßaßru li esilal li tixye ke li Kâcuaß,” chanqueb.


Και σταθεις ο βασιλευς Δαβιδ επι των ποδων αυτου, ειπεν, Ακουσατε μου, αδελφοι μου και λαε μου Εγω συνελαβον εν τη καρδια μου να οικοδομησω οικον αναπαυσεως δια την κιβωτον της διαθηκης του Κυριου και δια το υποποδιον των ποδων του Θεου ημων και εκαμον ετοιμασιαν δια την οικοδομην. 	 Li rey David quixakli chiruheb ut quixye reheb: —Ex cuas cuîtzßin, lâex lin tenamit, cherabihak li tinye êre. X-ala saß inchßôl nak tinyîb lix templo li Kâcuaß bar takaqßue cuiß li Lokßlaj Câx li tâhilânk cuiß li Dios, bar xocxo cuiß li contrato li quixyîb. Ac xincauresi chixjunil li tâcßanjelak re xyîbanquil.


Και εν τω αδη υψωσας τους οφθαλμους αυτου, ενω ητο εν βασανοις, βλεπει τον Αβρααμ απο μακροθεν και τον Λαζαρον εν τοις κολποις αυτου. 	 Nak ac cuan sa' xbalba, yô chixc'ulbal li raylal aran. Qui-iloc takec' ut quiril laj Abraham ut laj Lázaro cuan chixc'atk.


και την εορτην του θερισμου, των πρωτογεννηματων των κοπων σου, τα οποια εσπειρας εις τον αγρον και την εορτην της συγκομιδης των καρπων, εις το τελος του ενιαυτου, αφου συναξης τους καρπους σου εκ του αγρου. 	 Li xcab li ninkße li têbânu, aßan nak têsicß li xbên ru lê racuîmk li nequerau saß lê chßochß. Ut li rox li ninkße li têbânu, aßan saß rosoßjic li chihab nak têxoc chixjunil li ru lê racuîmk li na-el saß lê chßochß.


Ιδου, τουτο εξιχνιασαμεν, ουτως εχει ακουσον αυτο και γνωρισον εν σεαυτω. 	 Lâo ac nakanau nak joßcan nacßulman. Qßue retal ut cßojob âchßôl xban nak relic chi yâl nak joßcan nacßulman, chan laj Elifaz.


Και συ, Εσδρα, κατα την εν σοι του Θεου σου σοφιαν, καταστησον κριτας και δικαστας, δια να κρινωσι παντα τον λαον τον περαν του ποταμου, παντας τους ειδοτας τους νομους του Θεου σου και διδασκετε τους μη ειδοτας. 	 Lâat, Esdras, joß naxcßut châcuu li Kâcuaß lâ Dios, tâxakab aj rakol âtin ut tâxakab aj cßamol be re nak aßaneb chic teßtaklânk saß xbêneb chixjunileb li tenamit li cuanqueb jun pacßal li nimaß Eufrates. Tâcuânk xcuanquileb saß xbêneb chixjunileb li nequeßxnau li cßaßru naxye saß li chakßrab li quiqßueheß reheb xban li Kâcuaß lâ Dios. Ut eb li incßaß nequeßxnau li chakßrab, lâat tâcßut chiruheb.


Ιδε, σε κατεστησα σημερον επι τα εθνη και επι τας βασιλειας, δια να εκριζονης και να κατασκαπτης και να καταστρεφης και να κατεδαφιζης, να ανοικοδομης και να καταφυτευης. 	 Abi li tinye âcue. Anakcuan xinqßue âcuanquil saß xbêneb li xnînkal ru tenamit ut saß xbêneb li cuanqueb xcuanquil. Cuânk âcuanquil chixpoßbaleb li tenamit ut chixsachbaleb, chirisinquileb ut chi numtâc saß xbêneb. Ut cuânk ajcuiß âcuanquil re xcuaclesinquileb cuißchic ut re xqßuebal xcacuilal xchßôleb, chan li Dios cue.


Του δε Ιησου Χριστου η γεννησις ουτως ητο. Αφου ηρραβωνισθη η μητηρ αυτου Μαρια μετα του Ιωσηφ, πριν συνελθωσιν, ευρεθη εν γαστρι εχουσα εκ Πνευματος Αγιου. 	 Ut lix yo'lajic li Jesucristo, jo'ca'in nak quicuan: Lix María lix na' li Jesús ac tz'âmanbil xban laj José. Toj mâji' neque'xlak'ab rib nak lix María quicana chi yaj aj ixk xban xcuanquil li Santil Musik'ej.


Αυται ειναι αι εορται του Κυριου, συγκαλεσεις αγιαι, τας οποιας θελετε διακηρυξει εν τοις καιροις αυτων. 	 Aßan eb aßin li cutan nak têchßutub êrib chinlokßoninquil. Li ninkße têbânu kßaxal lokß. Tâye resil reheb jokße teßninkßeîk re inlokßoninquil.


και δια να προσφερωσιν εις τον Κυριον παντα τα ολοκαυτωματα εν τοις σαββασιν, εν ταις νεομηνιαις και εν ταις επισημοις εορταις, κατα τον αριθμον, κατα το διατεταγμενον εις αυτους, παντοτε ενωπιον του Κυριου 	 Aßaneb li teßcßatok re li mayejanbil xul chiru li Kâcuaß saß eb li hilobâl cutan joß ajcuiß nak nequeßxninkßei lix yoßlajic li po, joß ajcuiß saß eb li ninkße li jun chßol chic. Ac chßolchßo jarubeb li teßxbânu li cßanjel ut jokße teßcßanjelak li junjûnk. Rajlal teßxbânu li cßanjel aßan chiru li Kâcuaß, chan.Eb li ralal xcßajol laj Leví, aßan eb li queßiloc re lix templo li Dios joß ajcuiß li Santil Naßajej. Nak yôqueb chi cßanjelac saß li templo, cuanqueb rubel xcuanquil li ralal xcßajol laj Aarón, li rechßalaleb.


Ιδων δε ο Πετρος, απεκριθη προς τον λαον Ανδρες Ισραηλιται, τι θαυμαζετε δια τουτο, η τι ατενιζετε εις ημας, ως εαν εκαμομεν απο ιδιας ημων δυναμεως η ευσεβειας να περιπατη αυτος; 	 Nak laj Pedro quirileb, quixye reheb: -Lâex aj Israel, ¿c'a'ut nak sachso êch'ôl nequexcana xban li c'a'ru xc'ulman? ¿C'a'ut nak yôquex chikilbal? ¿Ma nequec'oxla lâex nak lâo xkaq'uirtesi li cuînk a'in kajunes? ¿Ma xban ta bi' kacuanquil ut li kachâbilal nak xkaq'ue chi bêc li cuînk a'in?


Εφερ ο Μεχηραθιτης, Αχια ο Φελωνιτης, 	 laj Hefer, Mequer xtenamit; laj Ahías, Pelón xtenamit;


Και η χειρ του Κυριου εσταθη επ' εμε το εσπερας πριν ελθη ο διασεσωσμενος, και ηνοιξε το στομα μου εωσου ηλθε προς εμε το πρωι και ανοιχθεντος του στοματος μου δεν εσιωπησα πλεον. 	 Saß li ecuu nak toj mâjiß nacuulac cuiqßuin li cuînk li quiêlelic chak Jerusalén, lâin quicuecßa xcuanquil li Kâcuaß. Ac xtehon lix tzßûmal cue ut quiru quinâtinac cuißchic saß li ekßela nak quicuulac cuiqßuin li cuînk.


Και εστρεψεν ο Ιησους κατα τον αυτον καιρον και εκυριευσε την Ασωρ και επαταξε τον βασιλεα αυτης εν μαχαιρα διοτι η Ασωρ ητο προτερον η πρωτευουσα πασων των βασιλειων τουτων. 	 Ut chirix aßan queßsukßi laj Josué rochbeneb lix soldados ut queßoc saß li tenamit Hazor ut queßxcamsi lix reyeb. Li tenamit Hazor, aßan li nim xcuanquil saß xbêneb chixjunileb li tenamit jun chßol chic.


Δωδεκα ετων ηλικιας ητο ο Μανασσης, οτε εβασιλευσεν εβασιλευσε δε πεντηκοντα πεντε ετη εν Ιερουσαλημ το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Εφσιβα. 	 Cablaju chihab cuan re laj Manasés nak qui-oc chokß rey. Ut oßlaju roxcßâl chihab quicuan chokß rey aran Jerusalén. Lix naß laj Manasés, xHepsiba xcßabaß.


Και παντες οι πιστευοντες ησαν ομου και ειχον τα παντα κοινα, 	 Ut eb li que'pâban junaj xch'ôleb ut chixjunil li c'a'ru cuan reheb, reheb sa' comonil.


Η δε γυνη, φοβηθεισα και τρεμουσα, επειδη ηξευρε τι εγεινεν επ' αυτην, ηλθε και προσεπεσεν εις αυτον και ειπε προς αυτον πασαν την αληθειαν. 	 Li ixk naxnau nak ac xq'uira. Nasicsot xban xxiu. Colxcuik'ib rib chiru li Jesús ut quixye lix yâlal re.


Και ενω εισηρχετο εις τινα κωμην, απηντησαν αυτον δεκα ανθρωποι λεπροι, οιτινες εσταθησαν μακροθεν, 	 Nak yô chi cuulac sa' jun li c'alebâl, que'chal chixc'ulbal lajêb li cuînk saklep rixeb. Eb a'an najt que'xakli riq'uin li Jesús.


Και το κιονοκρανον το επ' αυτου χαλκινον το δε υψος του ενος κιονοκρανου πεντε πηχων και το δικτυωτον και τα ροδια επι του κιονοκρανου κυκλω, τα παντα χαλκινα τα αυτα ειχε και ο δευτερος στυλος μετα των ροδιων. 	 Li cuib chi chßîchß bronce re teßxchßic saß xjolom li cuib chi okech cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro xnajtil rok. Chokß xsahob ru queßxqßue cuib tzol li granadas yîbanbil riqßuin bronce. Chanru queßxbânu re li jun, joßcan cuißchic queßxbânu re li okech jun chic.


ενθυμηθητι τον Αβρααμ, τον Ισαακ και τον Ισραηλ, τους δουλους σου, προς τους οποιους ωμοσας επι σεαυτον και ειπας προς αυτους, Θελω πληθυνει το σπερμα σας ως τα αστρα του ουρανου και πασαν την γην ταυτην περι της οποιας ελαλησα, θελω δωσει εις το σπερμα σας, και θελουσι κληρονομησει αυτην διαπαντος. 	 Julticak âcue laj Abraham ut laj Isaac ut laj Jacob. Eb aßan aj cßanjeleb châcuu ut lâat xayechißi chi anchal âchßôl reheb. Xaye reheb nak tâqßue chi qßuiânc ut chi nabalocß li ralal xcßajoleb joß xqßuialeb li chahim saß choxa. Ut xayechißi jun châbil naßajej reheb aßan chi junelic ut reheb ajcuiß li ralal xcßajol, chan laj Moisés.


Εκτεινω προς σε τας χειρας μου η ψυχη μου σε διψα ως γη ανυδρος. Διαψαλμα. 	 Yôquin chi tijoc châcuu xban nak tincuaj ru nak tinâtenkßa. Chanchanin li chaki chßochß târaj ru li haß.


Και πασα προσφορα εξ αλφιτων, εζυμωμενη μετα ελαιου η ξηρα, θελει εισθαι παντων των υιων του Ααρων, ισον το μεριδιον εκαστου. 	 Chixjunil li mayej cßaj joß li yokßinbil riqßuin aceite joß ajcuiß li chaki, aßan reheb li ralal xcßajol laj Aarón. Juntakßêt teßxcßul li junjûnk.


και κατεστησεν εις εαυτον ιερεις δια τους υψηλους τοπους και δια τους δαιμονας και δια τους μοσχους, τους οποιους εκαμε 	 Laj Jeroboam quixxakab jalaneb cuînk re teßcßanjelak chokß aj tij chiru lix dioseb li cuanqueb saß eb li naßajej li najt xteram re teßxlokßoni cuiß li mâus ut eb li cuacax li quixyîb.


Οι δε δειλοι και απιστοι και βδελυκτοι και φονεις και πορνοι και μαγοι και ειδωλολατραι και παντες οι ψευσται θελουσιν εχει την μεριδα αυτων εν τη λιμνη τη καιομενη με πυρ και θειον ουτος ειναι ο δευτερος θανατος. 	 Abanan li c'a'ru te'rêchani li inc'a' useb xna'leb, a'an li xxamlel li azufre li chanchan palau, a'an lix na'ajeb li neque'xucuac, ut eb li inc'a' neque'pâban, ut eb li que'xmux ru lix pâbâleb, ut eb li neque'xcamsi ras rîtz'in, ut eb laj co'bêt laj yumbêt, ut eb laj tûl, ut eb li neque'lok'onin jalanil dios, jo'queb ajcui' laj tic'ti'. Li c'a'ru te'rêchani eb a'an, a'an li xcab camic nak te'cutek' sa' li xam.-


Οταν οι κλαδοι αυτης ξηρανθωσι, θελουσιν αποκοπη αι γυναικες θελουσιν ελθει και κατακαυσει αυτους διοτι ειναι λαος ασυνετος οθεν ο ποιησας αυτον δεν θελει οικτειρει αυτον και ο πλασας αυτον δεν θελει ελεησει αυτον. 	 Eb li rukß li cheß queßchakic ut queßtokeß. Ut eb li ixk nequeßxsicß chokß xsißeb. Eb li tenamit incßaß nequeßxtau xyâlal. Joßcan nak li Kâcuaß, li quiyoßobtesin reheb incßaß quiril xtokßobâl ruheb. Incßaß quiruxtânaheb ru.


Τις ωφελεια εις τον ανθρωπον εκ παντος του μοχθου αυτου, τον οποιον μοχθει υπο τον ηλιον; 	 ¿Cßaßru tixra li cuînk nak tixcamsi rib chi trabajic rajlal cutan?


Ουτοι λοιπον πεμφθεντες υπο του Πνευματος του Αγιου, κατεβησαν εις την Σελευκειαν και εκειθεν απεπλευσαν εις την Κυπρον, 	 Laj Saulo ut laj Bernabé que'côeb Seleucia jo' quiyehe' reheb xban li Santil Musik'ej. Que'el aran ut que'côeb chiru ha' toj Chipre.


και θελουσι θεσει αυτην μετα παντων των σκευων αυτης εντος καλυμματος εκ δερματων θωων και θελουσιν επιθεσει αυτην επι τους μοχλους. 	 Ut chirix aßan teßxlan saß rix li tzßiß haß ut teßxqßue saß xbên li cheß li nequeßxpako cuiß.


και επιεν εκ του οινου και εμεθυσθη, και εγυμνωθη εν τη σκηνη αυτου. 	 Laj Noé quirucß li vino, li yîbanbil riqßuin lix yaßal li uvas ut quicala. Tßantßo quicana saß lix muhebâl chi tßustßu xban xcalajic.


Ανδρες Μιχμας, εκατον εικοσιδυο. 	 Eb li cuînk li cuanqueb Micmas, aßaneb jun ciento riqßuin cuib xcaßcßâl.


Συ εξευρεις οτι Δαβιδ ο πατηρ μου δεν ηδυνηθη να οικοδομηση οικον εις το ονομα Κυριου του Θεου αυτου, εξ αιτιας των πολεμων των περικυκλουντων αυτον πανταχοθεν, εωσου ο Κυριος εβαλε τους εχθρους αυτου υπο τα ιχνη των ποδων αυτου 	 —Lâat nacanau nak laj David lin yucuaß incßaß quiru xyîbanquil lix templo li Kâcuaß lix Dios xban nak junelic yô chi pletic riqßuineb li xicß nequeßiloc re toj retal nak li Kâcuaß quixkßaxtesiheb saß rukß.


Καμε εις εμε σημειον εις αγαθον, δια να ιδωσιν οι μισουντες με και να αισχυνθωσι διοτι συ, Κυριε, με εβοηθησας και με παρηγορησας. 	 Chacßutbesi taxak junak li retalil lâ cuusilal, at Kâcuaß, re nak teßxqßue retal li xicß nequeßiloc cue. Xutânal teßêlk nak teßxqßue retal nak lâat xattenkßan cue ut xacßojob inchßôl.


και το να αγαπα τις αυτον εξ ολης της καρδιας και εξ ολης της συνεσεως και εξ ολης της ψυχης και εξ ολης της δυναμεως, και το να αγαπα τον πλησιον ως εαυτον, ειναι πλειοτερον παντων των ολοκαυτωματων και των θυσιων. 	 Tento nak takara li Dios chi anchal li kach'ôl, chi anchal li kac'a'ux, chi anchal li kâm ut chi anchal li kametz'êu. Ut takara li kas kîtz'in jo' nak nakara kib lâo. A'an k'axal nim xcuanquil chiruheb chixjunil li c'atbil mayej ut li mayejanbil xul, chan.


Ενδυθητε την πανοπλιαν του Θεου, δια να δυνηθητε να σταθητε εναντιον εις τας μεθοδειας του διαβολου 	 Jo'can ut chetikibak êrib riq'uin chixjunil lix c'anjelebâl li Dios re nak xakxôkex chi tz'akal ut yôkex chixcolbal êrib chiru laj tza nak yôk chêbalak'inquil.


Και πασαι αι ψυχαι αι εξελθουσαι εκ του μηρου του Ιακωβ ησαν ψυχαι εβδομηκοντα ο δε Ιωσηφ ητο ηδη εν Αιγυπτω. 	 Ut laj José ac cuan aran Egipto. Chixjunil li ralal xcßajol laj Jacob rochbeneb li ri cuanqueb lajêb xcâcßâl.


Και κατεφθασαν οι Φιλισταιοι τον Σαουλ και τους υιους αυτου και επαταξαν οι Φιλισταιοι τον Ιωναθαν και τον Αβιναδαβ και τον Μελχι-σουε, τους υιους του Σαουλ. 	 Ut eb laj filisteo queßrâlinaheb laj Saúl ut eb li ralal. Queßcamsîc li ralal laj Saúl. Aßaneb laj Jonatán, laj Abinadab, ut laj Malquisúa.


Διοτι αυτος ειναι ο Θεος ημων και ημεις λαος της βοσκης αυτου και προβατα της χειρος αυτου. Σημερον εαν ακουσητε της φωνης αυτου, 	 Li Kâcuaß, aßan li kaDios ut lâo lix tenamit. Aßan na-iloc ke joß nak li pastor narileb lix carner.


Εγω ομως σας λεγω οτι πας ο οργιζομενος αναιτιως κατα του αδελφου αυτου θελει εισθαι ενοχος εις την κρισιν και οστις ειπη προς τον αδελφον αυτου Ρακα, θελει εισθαι ενοχος εις το συνεδριον οστις δε ειπη Μωρε, θελει εισθαι ενοχος εις την γεενναν του πυρος. 	 Aban lâin tinye êre lix yâlal a'an. Li ani tâjosk'ok riq'uin li ras rîtz'in târakek' âtin sa' xbên. Ut li ani tixtz'ektâna li ras rîtz'in cuan xmâc chiru laj rakol âtin. Ut li ani tixye xyaj tiox re li ras rîtz'in, mâre anchal tâxic sa' xxamlel li xbalba.


Τοτε διηνοιξεν αυτων τον νουν, δια να καταλαβωσι τας γραφας 	 Ut quixq'ueheb xna'leb re nak te'xtau ru li tz'îbanbil sa' li Santil Hu.


σου μονου ας ηναι αυτα, και ουχι ξενων μετα σου 	 Eb lâ cualal âcßajol tzßakal âcueheb. ¿Cßaßut nak tâcanabeb re nak jalan chic teßxtenkßa?


Οι δε Γαβαωνιται ειπον προς αυτον, Ημεις ουτε περι αργυριου ουτε περι χρυσιου εχομεν να καμωμεν μετα του Σαουλ η μετα του οικου αυτου ουδε ζητουμεν να θανατωσης δια ημας ανθρωπον εκ του Ισραηλ. Και ειπεν, Ο, τι ειπητε, θελω καμει εις εσας. 	 Ut eb laj Gabaón queßxye re: —Li kachßaßajquilal riqßuin laj Saúl ut eb li ralal xcßajol incßaß naru xyîbanquil ru riqßuin tumin, chi moco riqßuin xcamsinquil junak saß êyânk lâex aj Israel, chan. Laj David quixye reheb: —¿Cßaßru têraj takabânu êre chi joßcanan?—


αλλα θελει αναγνωρισει τον υιον της μισουμενης δια πρωτοτοκον, διδων εις αυτον διπλουν μεριδιον εκ παντων των υπαρχοντων αυτου διοτι ειναι η αρχη της δυναμεως αυτου εις τουτον ανηκουσι τα πρωτοτοκια. 	 Tento nak tixqßue cuib sut xqßuial li cßaßak re ru re li xbên alalbej usta aßan mâcuaß li ralal li cuan riqßuin li rixakil li naxra. Tento nak tixqßue re li joß qßuial xcßulub xcßulbal xban nak aßan li xbên alalbej.


Η ορασις, την οποιαν ειδεν Αββακουμ ο προφητης. 	 Aßan aßin li cßaßru quicßutbesîc chiru li profeta Habacuc xban li Kâcuaß.


Αυται ειναι αι συγγενειαι των Συμεωνιτων κατα την απαριθμησιν αυτων, εικοσιδυο χιλιαδες και διακοσιοι. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Simeón. Cuib xcaßcßâl mil riqßuin cuib ciento chixjunileb.


ελιθοβοληθησαν, επριονισθησαν, επειρασθησαν, με σφαγην μαχαιρας απεθανον, περιεπλανηθησαν με δερματα προβατων, με δερματα αιγων υστερουμενοι, θλιβομενοι, κακουχουμενοι, 	 Cuan que'camsîc chi pec ut cuan que'sete' riq'uin jachleb che'. Que'yale' râlenquil aban inc'a' que'xtz'ektâna li Dios. Ut cuan ajcui' que'camsîc riq'uin k'esnal ch'îch'. Quilaje'xbeni rib yalak bar ut riq'uin rix chibât ut rix carner que'xyîb li rak'eb. Neba'eb ut rahobtesinbileb. K'axal ra que'xc'ul.


Και ο Δαβιδ ητο τοτε εν οχυρωματι, και η φρουρα των Φιλισταιων τοτε εν Βηθλεεμ. 	 Saß li cutan aßan laj David cuan saß li naßajej li nequeßxcol cuiß ribeb. Ut cuan jun xnaßajeb li soldados aj filisteo aran Belén.


Τοτε ηκουσα αγιου τινος λαλουντος και αλλος αγιος ελεγε προς τον δεινα λαλουντα, Εως ποτε θελει διαρκει ορασις η περι της παντοτεινης θυσιας και της παραβασεως, ητις φερει την ερημωσιν, και το αγιαστηριον και το στρατευμα παραδιδονται εις καταπατησιν; 	 Ut quicuabi jun li santil ángel yô chi âtinac. Ut li jun chic quixpatzß re: —¿Joß najtil tâcßulmânk aßin li quicßutbesîc saß li visión? ¿Jarub cutan chic teßxbânu li mâusilal chokß rêkaj lix mayejeb saß li templo? ¿Joß najtil chic teßxyekßi lix templo li Kâcuaß joßqueb ajcuiß li ralal xcßajol?—


Ευρισκω λοιπον τον νομον τουτον οτι, ενω εγω θελω να πραττω το καλον, παρεστιν εις εμε το κακον 	 A'an a'in li ninc'ul: Nak nacuaj raj xbânunquil li us, a' chic li inc'a' us li ninbânu.


Οστις εκ των θεραποντων του Φαραω εφοβηθη τον λογον του Κυριου, συνηγαγε ταχεως εις τας οικιας τους δουλους αυτου και τα κτηνη αυτου 	 Cuanqueb saß xyânkeb lix tenamit laj faraón li queßxpâb li cßaßru quixye li Dios. Quilajeßrocsiheb lix môs joß ajcuiß eb lix quetômk li cuanqueb saß cßalebâl.


Και ανεβη ο Αχααβ δια να φαγη και να πιη. Ο δε Ηλιας ανεβη εις την κορυφην του Καρμηλου και εκυψεν εις την γην και εβαλε το προσωπον αυτου αναμεσον των γονατων αυτου, 	 Nak li rey Acab cô chi cuaßac chi ucßac, li profeta Elías quitakeß saß xbên li tzûl Carmelo. Quicßojla aran ut quixxulub lix jolom saß xyânk rok.


και το οριον σας θελει στρεφει απο μεσημβριας προς την αναβασιν Ακραββιμ, και θελει διερχεσθαι εις Σιν και θελει προχωρει απο του μεσημβρινου μερους εως Καδης-βαρνη, και θελει εκβαινει εις Ασαρ-αδδαρ, και θελει διαβαινει εως Ασμων 	 Tâcuulak toj saß li tzûl re Acrabim. Tânumekß Zin ut tâxic toj Cades-barnea. Chirix aßan tânumekß Hasar-adar ut tâcuulak toj Asmón.


Και εσηκωθη η γυνη του Ιεροβοαμ και ανεχωρησε και ηλθεν εις Θερσα καθως αυτη επατησε το κατωφλιον της θυρας του οικου, απεθανε το παιδιον 	 Nak quirabi li cßaßru quixye laj Ahías, li rixakil laj Jeroboam quicuacli ut cô saß li tenamit Tirsa. Nak yô chi oc saß li rochoch, li chßina al quicam.


και προεκοπτον εις τον Ιουδαισμον υπερ πολλους συνηλικιωτας εν τω γενει μου, περισσοτερον ζηλωτης υπαρχων των πατρικων μου παραδοσεων. 	 Lâin li k'axal cui'chic quinq'ue inch'ôl chiruheb li cuech sâjilal chixbânunquil li c'a'ru naxye lix pâbâleb laj judío. Ut k'axal cui'chic quinbânu li na'leb canabanbil ke xbaneb li kaxe' katôn.


ας επιβαρυνθωσιν αι εργασιαι των ανθρωπων τουτων, δια να ηναι ενησχολημενοι εις αυτας και να μη προσεχωσιν εις λογια ματαια. 	 Re nak incßaß teßxpâb li ticßtiß li naxye laj Moisés, qßuehomak ban xtrabajeb chi nabal, chan laj faraón.


το δωρον αυτου ητο εις δισκος αργυρους βαρους εκατον τριακοντα σικλων λεκανιον εν αργυρουν εβδομηκοντα σικλων, κατα τον σικλον τον αγιον αμφοτερα πληρη σεμιδαλεως εζυμωμενης μετα ελαιου, δια προσφοραν εξ αλφιτων 	 Li mayej li quixqßue, aßan jun li nimla plato yîbanbil riqßuin plata numenak oxib libra râlal ut jun li nimla secß yîbanbil riqßuin plata, caßchßin mâ cuib libra râlal. Lix bisbaleb aßan joß li bisleb li cuan saß li tabernáculo. Li plato ut li secß nujenak riqßuin li châbil cßaj junajinbil riqßuin aceite re li mayej re li ru li acuîmk.


Εμβλεψας δε ο Ιησους, ειπε προς αυτους Παρα ανθρωποις τουτο αδυνατον ειναι, παρα τω Θεω ομως τα παντα ειναι δυνατα. 	 Ut li Jesús quixca'yaheb ut quixye reheb: -Chiru junak yal cuînk a'an mâmin târûk, abanan chiru li Dios chixjunil naru xbânunquil.


αλλ' εις τον οικον του πατρος μου θελεις υπαγει και εις την συγγενειαν μου, και θελεις λαβει γυναικα εις τον υιον μου. 	 Quixye ajcuiß cue: “Tatxic cuanqueb cuiß chak lin comon. Saß xyânkeb aßan, tâsicß rixakil li cualal,” chan.


Ο περιπατων εν τη ευθυτητι αυτου φοβειται τον Κυριον ο δε σκολιος τας οδους αυτου καταφρονει αυτον. 	 Li ani tîc xyußam naxxucua ru li Kâcuaß. Ut eb li incßaß tîqueb xchßôl nequeßxtzßektâna li Kâcuaß.


Εμε δε, τον πτωχον και λελυπημενον, η σωτηρια σου, Θεε, ας με υψωση. 	 Kßaxal ra cuanquin ut tokßobâl cuu. Chinâcuaclesi, at inDios, ut chinâcol.


Και επεστρεψεν ο Δαβιδ δια να ευλογηση τον οικον αυτου. Και εξελθουσα Μιχαλ, η θυγατηρ του Σαουλ, εις συναντησιν του Δαβιδ, ειπε, Ποσον ενδοξος ητο σημερον ο βασιλευς του Ισραηλ, οστις εγυμνωθη σημερον εις τους οφθαλμους των θεραπαινιδων των δουλων αυτου, καθως γυμνονεται αναισχυντως εις των μηδαμινων ανθρωπων. 	 Ut laj David cô saß rochoch chixtzßâmanquil chiru li Dios nak târosobtesiheb li cuanqueb saß li rochoch. Lix Mical qui-el chixcßulbal ut quixhob ut quixye re: —Anakcuan qßuebil chic âlokßal, at rey, riqßuin li cßaßru xabânu chiruheb li ixk, lix môseb li nequeßcßanjelac châcuu. Riqßuin li cßaßru xabânu, xacßutbesi âcuib joß nequeßxbânu li incßaß nequeßxnau xutânac, chan.


ουτω παρηγγειλε και εις τον δευτερον, και εις τον τριτον και εις παντας τους ακολουθουντας οπισω των ποιμνιων, λεγων, κατα τους λογους τουτους θελετε λαλησει προς τον Ησαυ, οταν ευρητε αυτον 	 Joßcan ajcuiß quixye re li xcab ut li rox li quixtakla ut chixjunileb li yôqueb chi cßamoc re li jûnk chßûtal chi xul. —Joßcan têye re laj Esaú nak têcßul, chan reheb.


ειθε να ηκουσε Κυριος ο Θεος σου τους λογους του Ραβ-σακη, τον οποιον ο βασιλευς της Ασσυριας ο κυριος αυτου απεστειλε δια να ονειδιση τον ζωντα Θεον, και να υβριση δια των λογων, τους οποιους ηκουσε Κυριος ο Θεος σου δια τουτο υψωσον δεησιν υπερ του υπολοιπου του σωζομενου. 	 Lix reyeb laj Asiria quixtakla laj Rabsaces chixhobbal li yoßyôquil Dios. Mâre xrabi ajcuiß li Kâcuaß lâ Dios ut tixqßue taxak chixtojbal xmâc li ani xhoboc re. Chattijok chirixeb li katenamit li joß qßuial chic xeßcana.—


Και ηλθεν ο λογος του Κυριου προς τον Σολομωντα, λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Salomón ut quixye re:


Και το φως εν τη σκοτια φεγγει και η σκοτια δεν κατελαβεν αυτο. 	 Li Cristo naxcutanobresi lix c'a'uxeb li toj cuanqueb sa' xk'ojyînal ru li mâc. Li mâc inc'a' quinumta sa' xbên li Cristo.


Αλλα θελει αληθως κατοικησει Θεος μετα ανθρωπου επι της γης; Ιδου, ο ουρανος, και ο ουρανος των ουρανων, δεν ειναι ικανοι να σε χωρεσωσι ποσον ολιγωτερον ο οικος ουτος, τον οποιον ωκοδομησα; 	 At Kâcuaß, at kaDios, ¿ma naru ta biß nacatcuan saß kayânk lâo arin saß ruchichßochß? Xban nak kßaxal nim âcuanquil li choxa incßaß natzßakloc chokß ânaßaj. Cui li choxa incßaß tzßakal chokß ânaßaj, ¿ma tojaß ta chic li templo aßin li xinyîb tâtzßaklok chokß ânaßaj?


Ηρωτησε λοιπον αυτους την ωραν, καθ' ην εγεινε καλητερα. Και ειπον προς αυτον οτι Χθες την εβδομην ωραν αφηκεν αυτον ο πυρετος. 	 Ut li cuînk quixpatz' reheb jok'e hônal quixtiquib usâc. Ut que'xye re: -Ecuêr sa' jun ôr re li ecuu quinume' lix tik, chanqueb re.


τους οποιους συναθροισας και τους εργαζομενους τα τοιαυτα, ειπεν Ανδρες, εξευρετε οτι εκ ταυτης της εργασιας προερχεται η ευπορια ημων, 	 Quixch'utubeb chixjunileb li neque'c'anjelac chiru jo'queb ajcui' chixjunileb laj tenol plata ut quixye reheb: -Lâex nequenau nak riq'uin li c'anjel a'in nakabânu, nakac'ul nabal li katumin.


Και θελουσι κατασκευασει κιβωτον εκ ξυλου σιττιμ δυο πηχων και ημισειας το μηκος αυτης, και μιας πηχης και ημισειας το πλατος αυτης, και μιας πηχης και ημισειας το υψος αυτης 	 Têyîb junak Lokßlaj Câx riqßuin li châbil cheß acacia xcßabaß. Jun metro riqßuin lajêb centímetro xnimal li rok. Ut ôb xcâcßâl centímetro xnimal li ru ut ôb xcâcßâl centímetro xteram.


Και οι εις την γην την καλην σπαρεντες ειναι ουτοι, οιτινες ακουουσι τον λογον και παραδεχονται και καρποφορουσιν εν τριακοντα και εν εξηκοντα και εν εκατον. 	 Ut li iyaj li quit'ane' sa' châbil ch'och', a'an chanchaneb li neque'rabi ut neque'xpâb chi tz'akal li râtin li Dios. Neque'q'ui chi us sa' lix pâbâleb, jo' li acuîmk li narûchin lajêtk xca'takc'âl ut li naxq'ue oxtakc'âl ut li naxq'ue o'takc'âl ru li junjûnk.-


Και θελω καμει τας επαλξεις σου εξ αχατου και τας πυλας σου εξ ανθρακων και απαντα τον περιβολον σου εκ λιθων εκλεκτων. 	 Eb li ventanas tinyîbeb riqßuin li châbil pec terto xtzßak ut eb li puerta tinyîbeb riqßuin li châbil pec carbunclo. Chixjunileb li tzßac tinyîb riqßuin li châbil pec terto xtzßak.


Και ειπεν ο Φαραω, Ιδου, ο λαος του τοπου ειναι τωρα πολυπληθης και σεις καμνετε αυτους να παυωσιν απο των εργων αυτων. 	 Ut quixye ajcuiß laj faraón: —Anakcuan li cristian saß li tenamit nabaleb chic ut lâex yôquex chi xbaybaleb saß lix trabaj, chan.


Τρομοι συλλαμβανουσιν αυτον ως υδατα, ανεμοστροβιλος αρπαζει αυτον την νυκτα. 	 Ut tâchâlk jun xxiuheb. Chanchan nak nachal li câk-sut-ikß chi kßek.


και ιδου, ανθρωπος ονομαζομενος Ζακχαιος, οστις ητο αρχιτελωνης, και ουτος ητο πλουσιος, 	 Aran cuan jun li cuînk biom aj Zaqueo xc'aba'. Li cuînk a'an, a'an li nataklan sa' xbêneb laj titz'ol toj.


Εκεινοι ομως αμελησαντες απηλθον, ο μεν εις τον αγρον αυτου, ο δε εις το εμποριον αυτου 	 Ut eb a'an inc'a' que'raj que'rabi ut côeb. Cuan côeb sa' xc'alebâl ut cuan côeb sa' xc'ayibâleb.


Λαβετε λοιπον απ' αυτου το ταλαντον, και δοτε εις τον εχοντα τα δεκα ταλαντα. 	 Ut li patrón quixye reheb lix môs li cuanqueb aran: -Mak'omak chiru li jun mil pês ut q'uehomak re li ani aj iq'uin cuan li lajêb mil pês.


Δια των χειλεων μου διηγηθην πασας τας κρισεις του στοματος σου. 	 Lâin tinchßolob xyâlal chixjunil lâ cuâtin li xoâchakßrabi cuiß.


Και ανεγνωσαν εν τω βιβλιω του νομου του Θεου ευκρινως, και εδωκαν την εννοιαν και εξηγησαν τα αναγινωσκομενα. 	 Eb aßan yôqueb chirilbal xsaß li hu li tzßîbanbil cuiß li chakßrab chi tzßakal re ru ut queßxchßolob xyâlal re nak li tenamit teßxtau ru chi us.


Και ειπεν ο Σαμψων, Δια σιαγονος ονου εκαμα σωρους, σωρους, δια σιαγονος ονου εφονευσα χιλιους ανδρας. 	 Laj Sansón quibichan ut quixye: —Riqßuin xbakel xcâlam re bûr quincamsi jun mil chi cuînk. Riqßuin xbakel xcâlam re jun li bûr xincanabeb chi tûbtu, chan.


Την οδον της αληθειας εξελεξα προ οφθαλμων μου εθεσα τας κρισεις σου. 	 Lâin tincuaj xbânunquil li naxye saß lâ chakßrab. Lâin tincuaj cuânc saß xyâlal ut saß tîquilal. Aßan li xinsicß ru.


Κυριε, ελεησον ημας σε προσμενομεν εσο βραχιων αυτων καθ' εκαστην πρωιαν και σωτηρια ημων εν καιρω θλιψεως. 	 At Kâcuaß, chacuuxtâna taxak ku. Lâat li kayoßon. Chaqßue taxak xcacuil li kok kukß chi cuulaj cuulaj. Ut choâcol nak yôko chixcßulbal li raylal.


Αν και ο αμαρτωλος πραττη κακον, εκατοντακις και μακροημερευη, εγω ομως γνωριζω βεβαιως οτι θελει εισθαι καλον εις τους φοβουμενους τον Θεον, οιτινες φοβουνται απο προσωπου αυτου 	 Usta nanumta li mâusilal li nequeßxbânu laj mâc ut usta najt rok lix yußameb arin saß ruchichßochß, lâin ninnau nak eb li nequeßxucuan ru li Dios us teßxcßul chiruheb aßan.


δια να ζυγιζη το βαρος των ανεμων, και να σταθμιζη τα υδατα με μετρον. 	 Aßan quibisoc re xcacuil li ikß. Ut aßan ajcuiß quibisoc re li xcacuil rok li haß.


Διοτι με διδασκαλιαν επι διδασκαλιαν, με διδασκαλιαν επι διδασκαλιαν, με στιχον επι στιχον, στιχον επι στιχον, ολιγον εδω, ολιγον εκει, 	 Junes li chakßrab naxye ke. Junes kataklanquil naxbânu. Naxcßut chiku li junjûnk chi âtin joß nequeßxbânu reheb li cocßal, chanqueb.


Ουαι εις την Αριηλ, την Αριηλ, την πολιν οπου κατωκησεν ο Δαβιδ προσθεσατε ενιαυτον επι ενιαυτον ας σφαζωσιν εορταστικας θυσιας. 	 Raylal tâchâlk saß xbên li tenamit Jerusalén, li nequeßxye ajcuiß Ariel re, li tenamit li quicuan cuiß laj David. Xbânuhakeb cuan cuib oxibak chihab lix ninkßeheb.


και τριακοσιας ασπιδας εκ χρυσιου σφυρηλατου τριακοσιοι σικλοι χρυσιου εξωδευθησαν εις εκαστην ασπιδα. Και εθεσεν αυτας ο βασιλευς εν τω οικω του δασους του Λιβανου. 	 Ut quixqßue ajcuiß chi yîbâc oxib ciento li cocß chßîchß li nequeßxcol cuiß reheb xchßôl. Numenak cuakib libra li châbil oro li tenbil li queßxyîb cuiß li junjûnk chi chßîchß. Chixjunileb li chßîchß aßin quixoqueß saß li palacio “Qßuicheß re Líbano” xcßabaß.


Τη επαυριον ο οχλος ο ισταμενος περαν της θαλασσης οτε ειδεν οτι πλοιαριον αλλο δεν ητο εκει ειμη εν, εκεινο εις το οποιον εισηλθον οι μαθηται αυτου, και οτι ο Ιησους δεν εισηλθε μετα των μαθητων αυτου εις το πλοιαριον, αλλα μονοι οι μαθηται αυτου ανεχωρησαν 	 Cuulajak chic li q'uila tenamit li cuanqueb chire li palau li que'el cui', que'xq'ue retal nak jun ajcui' li jucub qui-el aran. Ut que'xnau nak li Jesús inc'a' qui-oc chi sa' li jucub a'an rochbeneb lix tzolom. Xjuneseb ban côeb.


Απεκριθη προς αυτους ο Ιησους και ειπεν Η ιδικη μου διδαχη δεν ειναι εμου, αλλα του πεμψαντος με. 	 Quixye li Jesús reheb: -Li tijleb li yôquin chixc'utbal mâcua' cue. A' li Dios li quitaklan chak cue, a'an li quic'utuc chicuu li yôquin chixyebal, chan.


Ανθρωποι ομως κακοι ειπον, Πως θελει σωσει ημας ουτος; Και κατεφρονησαν αυτον και δεν προσεφεραν προς αυτον δωρα εκεινος ομως εκαμνε τον κωφον. 	 Abanan cuanqueb li incßaß useb xnaßleb. Queßxye: —¿Ma aßan li cuînk li tâcolok ke? chanqueb. Ut xicß queßril laj Saúl ut incßaß queßxqßue xmâtan. Abanan laj Saúl incßaß quixqßue saß xchßôl li cßaßru queßxbânu.


Και αφου διεσωθησαν, τοτε εγνωρισαν οτι η νησος ονομαζεται Μελιτη. 	 Nak ac cuanco chic chi ch'och'el, quikanau nak li na'ajej a'an, li sutsu sa' ha', a'an Malta xc'aba'.


Στραφεις δε ο Πετρος, βλεπει ακολουθουντα τον μαθητην, τον οποιον ηγαπα ο Ιησους, οστις και ανεπεσεν εν τω δειπνω επι το στηθος αυτου και ειπε Κυριε, τις ειναι ο παραδιδων σε; 	 Laj Pedro quixsuk'isi rib ut quiril lix tzolom li Jesús, li raro xban, yô chi xic chirixeb. A'an lix tzolom li quipatz'oc re li Jesús nak yôqueb chi cua'ac, "¿Ani tâk'axtesînk âcue, at Kâcua'?"


Ο Κυριος θελει φυλαξει αυτον και διατηρησει την ζωην αυτου μακαριος θελει εισθαι επι της γης και δεν θελεις παραδωσει αυτον εις την επιθυμιαν των εχθρων αυτου. 	 Li Kâcuaß, aßan tâilok re ut aßan tâcolok re. Tixqßue xsahil xchßôl saß ruchichßochß ut incßaß tixcanab saß rukßeb li xicß nequeßiloc re.


Αλλ' εκεινος δεν ηθελε, και ειπε προς την γυναικα του κυριου αυτου, Ιδου ο κυριος μου δεν γνωριζει ουδεν εκ των οσα ειναι μετ' εμου εν τω οικω και παντα οσα εχει, παρεδωκεν εις τας χειρας μου 	 Laj José incßaß quiraj xbânunquil li quixye li ixk ut quixye re: —Lin patrón laj Potifar incßaß nacßoxlac chicuix riqßuin li cßaßru cuan re. Chixjunil quixkßaxtesi saß cuukß.


Και θελουσιν εισθαι του Ααρων και των υιων αυτου και θελουσι τρωγει αυτα εν τοπω αγιω διοτι ειναι αγιωτατα εις αυτον εκ των δια πυρος γινομενων προσφορων του Κυριου εις νομιμον αιωνιον. 	 Li caxlan cua aßin, aßan li teßxcßul laj Aarón ut eb li ralal. Teßxcuaß li caxlan cua saß junak santil naßajej xban nak aßin jun mayej kßaxal santo saß xyânkeb li cßatbil mayej li naqßueheß re li Dios. Aßin jun chakßrab junelic teßxbânu.


Διοτι δεν σας γραφομεν αλλο, παρ' εκεινα τα οποια αναγινωσκετε η και γνωριζετε, ελπιζω δε οτι και εως τελους θελετε γνωρισει. 	 Moco sa' jaljôquil ru âtin ta nintz'îbac êriq'uin. Tz'akal re ru li nintz'îba. Nacuaj nak têtau ru chi tz'akal li nintz'îba êriq'uin chicuix lâin.


τον Σηων βασιλεα των Αμορραιων, τον κατοικουντα εν Εσεβων, τον δεσποζοντα απο Αροηρ της παρα το χειλος του ποταμου Αρνων, και το μεσον του ποταμου, και το ημισυ της Γαλααδ εως του ποταμου Ιαβοκ, του οριου των υιων Αμμων 	 Laj Sehón lix reyeb laj amorreo li cuan saß li tenamit Hesbón, aßan nataklan saß xbên li naßajej li naticla chak Aroer li cuan chire li nimaß Arnón. Ut yijach re li ru takßa ut yijach li naßajej re Galaad. Nacuulac cuan cuiß li nimaß Jaboc saß li nubâl re lix tenamiteb li ralal xcßajol laj Amón.


Ενεθυμηθην τας απ' αιωνος κρισεις σου, Κυριε, και παρηγορηθην. 	 Cuan saß inchßôl lâ chakßrab li caqßue chak najter ut riqßuin aßan nincßojob inchßôl.


Μη γενοιτο εις εμε να σας δικαιωσω εως να εκπνευσω, δεν θελω απομακρυνει την ακεραιοτητα μου απ' εμου. 	 Joß najtil chic yoßyôkin saß ruchichßochß incßaß tinye nak yâl li yôquex chixyebal. Lâin junelic tinye nak mâcßaß inmâc.


διοτι ηκουσαμεν αυτον λεγοντα, οτι Ιησους ο Ναζωραιος ουτος θελει καταλυσει τον τοπον τουτον και αλλαξει τα εθιμα, τα οποια παρεδωκεν εις ημας ο Μωυσης. 	 Lâo quikabi nak yô chixyebal nak li Jesús laj Nazaret tixjuc' li na'ajej a'in, ut tixjal ru li chak'rab li coxtzol cui' laj Moisés, chanqueb.Ut chixjunileb li neque'taklan sa' xbêneb laj judío li c'ojc'ôqueb aran que'ril laj Esteban ut que'xq'ue retal nak nalemtz'un li rilobâl. Chanchan na-iloc jun li ángel.


Αναβηθι εις τον Λιβανον και βοησον και υψωσον την φωνην σου προς την Βασαν και βοησον απο Αβαριμ διοτι ηφανισθησαν παντες οι ερασται σου. 	 Lâex aj Jerusalén, ayukex Líbano ut japomak êre. Japomak êre saß eb li tzûl li cuanqueb Basán. Ut chi-abîk xyâb lê cux yalak bar xban nak xeßxsach xcuanquileb chixjunileb li queßxjunaji ribeb êriqßuin.


Και εβαλον χωμα επι τας κεφαλας αυτων και εκραζον κλαιοντες και πενθουντες, λεγοντες Ουαι, ουαι, η πολις η μεγαλη, εν η επλουτησαν εκ της αφθονιας αυτης παντες οι εχοντες πλοια εν τη θαλασση διοτι εν μια ωρα ηρημωθη. 	 Que'xq'ue poks sa' xjolomeb retalil lix rahil xch'ôleb ut que'yâbac ut que'xjap reheb chixyebal: -¡Tok'obeb ru! ¡Tok'obeb ru li cuanqueb sa' li tenamit a'an! Riq'uin lix biomaleb li tenamit a'an xobiomo' lâo li nococ'anjelac sa' jucub. Ut chiru junpât quisache' ru li tenamit, chanqueb.


Εαν απο του ετους της αφεσεως αφιερωση τον αγρον αυτου, κατα την εκτιμησιν σου θελει εισθαι. 	 Cui ut naxyechißi lix chßochß saß li chihab re sahil chßôlejil, aß yal joß nimal lix tzßak, aßan li tixtoj.


ιδου, ενω ετι συ λαλεις εκει μετα του βασιλεως, θελω ελθει και εγω κατοπιν σου και θελω αναπληρωσει τους λογους σου. 	 Ut nak toj yôkat chi âtinac riqßuin li rey, lâin tin-oc ut tinye re nak yâl li cßaßru yôcat chixyebal, chan.


διοτι ουτω προσεταξεν ημας ο Κυριος, λεγων Σε εθεσα φως των εθνων, δια να ησαι προς σωτηριαν εως εσχατου της γης. 	 Tento takaye xban nak jo'can coxtakla cui' chak li Kâcua' Dios nak quixye: Xatinxakab re tâch'olob xyâlal chiruheb li mâcua'eb aj judío ut tâye resil li colba-ib jun sut sa' ruchich'och'. (Isa. 49:6)


Εμεινε δε ο Παυλος δυο ολοκληρα ετη εν ιδιαιτερα μισθωτη οικια και εδεχετο παντας τους ερχομενους προς αυτον, 	 Cuib chihab quicuan aran Roma laj Pablo sa' li cab li quixto'oni. Ut quixc'uleb chi sa sa' xch'ôl chixjunileb li que'cuulac riq'uin.Yô chixch'olobanquil lix yâlal lix nimajcual cuanquilal li Dios ut yô chixyebal resil li Kâcua' Jesucristo chi mâc'a' xxiu. Ut mâ ani quiramoc chiru xyebal.


Το αντιγραφον της επιστολης, το προς διαδοσιν του προσταγματος κατα πασαν επαρχιαν, εδημοσιευθη προς παντας τους λαους, δια να ηναι οι Ιουδαιοι ετοιμοι κατ' εκεινην την ημεραν να εκδικηθωσιν εναντιον των εχθρων αυτων. 	 Ut li hu aßin li quixtakla li rey quicana joß chakßrab ut qui-el resilal saß chixjunileb li tenamit re nak ac cauresinbilakeb laj judío chi numtâc saß xbêneb li xicß nequeßiloc reheb nak tâcuulak xkßehil li ac yebil resil.


αποστρεψον απ' αυτου, δια να ησυχαση, εωσου χαιρων εκπληρωση ως μισθωτος την ημεραν αυτου. 	 Cui joßcan lix yußameb li cristian, canab xqßuebal raylal saß xbêneb re nak teßxyal caßchßinak xsahil li cßanjel nequeßxbânu nak toj mâjiß nequeßcam.


Και εσηκωθη ο Μωυσης, και υπηγε προς τον Δαθαν και Αβειρων και ηκολουθησαν αυτον οι πρεσβυτεροι του Ισραηλ. 	 Laj Moisés cô riqßuineb laj Datán ut laj Abiram. Ut eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel queßcôeb chirix.


Ο μοχθος των αφρονων απαυδιζει αυτους, επειδη δεν εξευρουσι να υπαγωσιν εις την πολιν. 	 Li ani mâcßaß xnaßleb naxcamsi rib chi cßanjelac chi mâcßaß aj e ut incßaß naxnau bar tâxic mokon.


Συ εισαι η σκεπη μου και η ασπις μου επι τον λογον σου ελπιζω. 	 Lâat nacattenkßan cue ut lâat nacatcoloc cue. Riqßuin lâ cuâtin cau inchßôl.


και παντας τους βασιλεις του βορρα τους μακραν και τους εγγυς, ενα μετα του αλλου, και παντα τα βασιλεια της οικουμενης, τα επι προσωπου της γης και ο βασιλευς της Σησαχ θελει πιει μετ' αυτους. 	 joß eb ajcuiß chixjunileb li rey li cuanqueb saß li norte, ut eb li cuanqueb chi nachß joß ajcuiß li cuanqueb chi najt. Teßcßuluk raylal chixjunileb li naßajej li cuanqueb saß ruchichßochß. Ut mokon chic lix reyeb laj Babilonia tixcßul li raylal.


Και εδωκε διαταγην Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς της Βαβυλωνος περι του Ιερεμιου εις τον Νεβουζαραδαν τον αρχισωματοφυλακα, λεγων, 	 Li rey Nabucodonosor quixye re laj Nabuzaradán cßaßru tixbânu riqßuin laj Jeremías. Quixye re:


Και απεστειλεν ο βασιλευς, και συνηγαγον προς αυτον παντας τους πρεσβυτερους του Ιουδα και της Ιερουσαλημ. 	 Li rey Josías quixtakla xbokbaleb riqßuin chixjunileb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Judá ut saß xyânkeb laj Jerusalén.