Και εγω ειπα, Α, Κυριε Θεε ιδου, ψυχη μου δεν εμολυνθη, επειδη απο νεοτητος μου εως του νυν δεν εφαγον θνησιμαιον η θηριαλωτον, ουδε εισηλθε ποτε εις το στομα μου κρεας βδελυκτον. 	 Ut lâin quinye: —At Kâcuaß, at inDios, lâin mâ jun sut quinmux cuib. Chalen saß incaßchßinal ut toj chalen anakcuan mâ jun cua xintzaca lix tibel li xul li yal quicam xjunes, chi moco li camsinbil xban joskß aj xul. Mâ jun cua xintzaca li tzacaêmk muxbil, chanquin.


Διοτι συ θελεις φωτισει τον λυχνον μου Κυριος ο Θεος μου θελει φωτισει το σκοτος μου. 	 At Kâcuaß, lâat nacacßutbesi chicuu cßaßru us tinbânu. At inDios, lâat nacacutanobresi lin be.


Και διερρηξεν ο Ιησους τα ιματια αυτου, και επεσε κατα γης επι προσωπον αυτου, εμπροσθεν της κιβωτου του Κυριου εως εσπερας, αυτος και οι πρεσβυτεροι του Ισραηλ, και επεθεσαν χωμα επι τας κεφαλας αυτων. 	 Laj Josué ut eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel queßxkßich li rakßeb ut queßxcut rib saß chßochß chiru li Lokßlaj Câx xban xrahil xchßôleb ut queßxqßue poks saß xjolomeb ut queßcana aran toj qui-ecuu.


Διοτι ο ανηρ δεν ειναι εκ της γυναικος, αλλ' η γυνη εκ του ανδρος 	 Li cuînk inc'a' quiyo'obtesîc chak xban li Dios riq'uin li ixk; aban li ixk quiyo'obtesîc chak riq'uin li cuînk.


Και ελαλησε μετ' αυτων ο βασιλευς και δεν ευρεθη μεταξυ παντων αυτων ομοιος του Δανιηλ, του Ανανια, του Μισαηλ και του Αζαρια, και ισταντο ενωπιον του βασιλεως. 	 Ut li rey quiâtinac riqßuineb. Ut quisahoß xchßôl riqßuineb laj Daniel, laj Ananías, laj Misael ut laj Azarías ut mâ jun chic quixtau joß eb li câhib aßan. Joßcan nak queßcana saß li palacio chi cßanjelac chiru.


Και ειπεν ο Αγγαιος, Εαν ακαθαρτος απο νεκρου σωματος εγγιση τι εξ αυτων, θελει μιανθη; Και οι ιερεις απεκριθησαν και ειπον, Θελει μιανθη. 	 Tojoßnak laj Hageo quixpatzß cuißchic reheb ut quixye: —Cui cuan junak ac xmux rib riqßuin xchßeßbal junak li camenak ut cui tixchßeß li cßaß re ru chi tzacaêmk, ¿ma muxbil chic ru tâcanâk li tzacaêmk? chan. Ut eb laj tij queßchakßoc ut queßxye: —Muxbil chic ru tâcanâk, chanqueb.


Αυτη ειναι η κληρονομια των υιων Γαδ κατα τας συγγενειας αυτων, αι πολεις και αι κωμαι αυτων. 	 Aßaneb aßin li tenamit rochbeneb li cocß naßajej li quiqßueheß chokß reheb li ralal xcßajol laj Gad, aß yal chanru xqßuialeb li junjûnk chßûtal.


τους δυο στυλους, την μιαν θαλασσαν και τους δωδεκα χαλκινους μοσχους τους αντι βασεων, τα οποια εκαμεν ο βασιλευς Σολομων δια τον οικον του Κυριου ο χαλκος παντων τουτων των σκευων ητο αζυγιστος. 	 Incßaß quiru xbisbal li bronce li quicßanjelac re xyîbanquil li cuib chi okech, li nimla pila ut li cablaju chi cuacax li quihilan cuiß li pila, joß eb ajcuiß li cßochlebâl, xban nak kßaxal nabal. Chixjunil aßin quixtakla xyîbanquil li rey Salomón re tâcßanjelak saß lix templo li Kâcuaß.


Οντες δε συνεργοι αυτου, παρακαλουμεν ενταυτω να μη δεχθητε την χαριν του Θεου ματαιως 	 Lâo aj c'anjelo chiru li Dios ut a'an natenk'an ke chixch'olobanquil lix yâlal chêru. Lâex li ac xec'ul li rusilal li Dios. Nintz'âma chêru nak inc'a' têcanab chi mâc'a' rajbal. Cheq'uehak ban xcuanquil.


Αμμωνιτης και Μωαβιτης δεν θελει εισελθει εις την συναγωγην του Κυριου εως δεκατης γενεας αυτων ουδεποτε θελουσιν εισελθει εις την συναγωγην του Κυριου. 	 Incßaß naru teßoc chokß xcomoneb laj Israel lix tenamit li Dios eb laj amonita, chi moco laj moabita, chi moco li ralal xcßajol usta toj chirix li lajêb xtêpaleb li ralal xcßajol.


Μη δια τουτο θελουσι παντοτε εκκενονει το δικτυον αυτων; και δεν θελουσι φειδεσθαι φονευοντες παντοτε τα εθνη; 	 ¿Ma junelic yôkeb chixchapbal li tenamit riqßuin lix yoy eb laj Caldea? Ut, ¿ma rajlal yôkeb chixsachbal ru li tenamit chi incßaß teßril xtokßobâl ruheb?


Η κατοικια σου ειναι εν μεσω δολιοτητος εν τη δολιοτητι αρνουνται να με γνωρισωσι, λεγει Κυριος. 	 Cßajoß li rahobtesîc nequeßxbânu. Xban nak xnumta li balakßic nequeßxbânu, joßcan nak incßaß chic nequeßraj xpâbanquil nak lâin li Dios.—


Και εν τη ημερα εκεινη θελω καταστησει την Ιερουσαλημ προς παντας τους λαους λιθον καταβαρυνοντα παντες οσοι επιφορτισθωσιν αυτον θελουσι κατασυντριφθη, οταν παντα τα εθνη της γης συναχθωσιν εναντιον αυτης. 	 Ut saßeb li cutan aßan lâin tinqßue cuißchic xcuanquileb laj Jerusalén. Chanchanakeb chic jun li pec kßaxal âl. Ut chixjunileb li xnînkal ru tenamit teßxjunaji ribeb ut teßxyal numtâc saß xbêneb laj Jerusalén. Abanan incßaß teßxcuy xmetzßêuheb laj Jerusalén. Kßaxal ra teßxcßul.


Διοτι θελει ελθει ως ανθρωπος, οστις αποδημων εκαλεσε τους δουλους αυτου και παρεδωκεν εις αυτους τα υπαρχοντα αυτου, 	 Ut lix nimajcual cuanquilal li Dios, a'an chanchan jun li cuînk li ac xic re chi najt. Quixbokeb lix môs riq'uin ut quixk'axtesi lix tumin sa' ruk'eb lix môs.


Και εσφαξεν ο Αδωνιας προβατα και βοας και σιτευτα πλησιον της πετρας του Ζωελεθ, ητις ειναι πλησιον της Εν-ρωγηλ, και εκαλεσε παντας τους αδελφους αυτου τους υιους του βασιλεως και παντας τους ανδρας του Ιουδα τους δουλους του βασιλεως. 	 Saß jun li cutan laj Adonías quixbânu jun li ninkße. Quixcamsi eb li bôyx, li carner, ut eb li cuacax li toj sâjeb li nînkeb xtibeleb. Quixcamsiheb nachß riqßuin li nimla pec Zohelet xcßabaß li cuan nachß riqßuin li haß Rogel. Quixbokeb chixjunileb li ralal li rey re teßxic saß lix ninkße. Ut quixbokeb ajcuiß li nequeßcßanjelac chiru li rey li chalenakeb Judá.


Και λαοι πολλοι και εθνη ισχυρα θελουσιν ελθει δια να εκζητησωσι τον Κυριον των δυναμεων εν Ιερουσαλημ και να εξιλεωσωσι το προσωπον του Κυριου. 	 Nabaleb teßchâlk saß eb li xnînkal ru tenamit chixsicßbal li Kâcuaß arin Jerusalén, ut teßxtzßâma chiru nak teßosobtesîk.Saß eb li cutan aßan, lajêb chi cuînk jalan jalânk xtenamiteb ut jalan jalânk râtinobâleb teßchâlk ut teßxchap chi rakß junak aj judío ut teßxye re: —Lâo takaj xic chêrix lâex aran Jerusalén xban nak nakanau nak li Kâcuaß Dios cuan êriqßuin lâex aj judío, chaßkeb.


Τωοντι, σεις επιπιπτετε επι τον ορφανον, και σκαπτετε λακκον εις τον φιλον σας. 	 Lâex têraj xbânunquil cue joß nequeßxbânu reheb li mâcßaß xnaß xyucuaß. Têraj inbalakßinquil joß nak nequeßxbalakßiheb li ramîg.


Και μετα της γυναικος του πλησιον σου δεν θελεις συνουσιασθη, δια να μιανθης μετ' αυτης. 	 Junak cuînk incßaß naru naxchßic rib riqßuin li rixakil li ras rîtzßin. Cui tixbânu li mâusilal aßan, tixmux rib.


Εγω ηλθον φως εις τον κοσμον, δια να μη μεινη εν τω σκοτει πας ο πιστευων εις εμε. 	 Lâin xinchal chixq'uebal li cutan saken sa' ruchich'och'. Li ani tâpâbânk cue lâin, a'an inc'a' chic tâcuânk sa' xk'ojyînal ru li mâc.


Τα μαρτυρια σου εκληρονομησα εις τον αιωνα διοτι ταυτα ειναι η αγαλλιασις της καρδιας μου. 	 Lâin xincßul lâ chakßrab chi junaj cua xban nak aßan naxqßue xsahil inchßôl. Xincßul joß jun li herencia.


και εθετον εις τους ποδας των αποστολων και διεμοιραζετο εις εκαστον κατα την χρειαν την οποιαν ειχε. 	 Coxe'xq'ue li tumin reheb re te'xjeq'ui a' yal jo' q'uial tâc'anjelak chiru li junjûnk.


Και ιδου, ως θεα υιου ανθρωπου ηγγισε τα χειλη μου τοτε ηνοιξα το στομα μου και ελαλησα και ειπον προς τον ισταμενον εμπροσθεν μου, Κυριε μου, εξ αιτιας της ορασεως συνεστραφησαν τα εντοσθια μου εν εμοι και δεν εμεινεν ισχυς εν εμοι. 	 Ut xakâmil chicuu jun chanchan li cuînk. Aßan quixqßue li rukß chi xtzßûmal cue ut quinâtinac cuißchic. Ut lâin quinye re: —At Kâcuaß, kßaxal ra saß inchßôl xban li quicßutbesîc chicuu ut mâcßaß chic inmetzßêu.


Και συ, υιε ανθρωπου, λαβε εις σεαυτον μαχαιραν κοπτεραν θελεις λαβει εις σεαυτον ξυραφιον κουρεως και θελεις περασει αυτο επι την κεφαλην σου και επι τον πωγωνα σου. Λαβε επειτα εις σεαυτον πλαστιγγας ζυγιων και διαιρεσον αυτα. 	 Ut quixye cuißchic cue li Kâcuaß: —At ralal cuînk, sicß junak âchßîchß kßes re, re tâjo li rismal âjolom ut lâ mach. Ut tâsicß ajcuiß junak lâ bisleb re tâcuisi chi oxib jachal lâ cuismal.


Και ητοιμασεν εις αυτους ο Οζιας, εις απαν το στρατευμα, θυρεους και λογχας και περικεφαλαιας και θωρακας και τοξα και σφενδονας δια λιθους. 	 Li rey Uzías quixtakla xyîbanquil xchßîchßeb li junjûnk chi soldado. Queßyîbâc lix chßîchß re xcolbal re xchßôl, lix lâns, lix punit chßîchß, li rakß chßîchß, lix tzimaj ut lix rantßin.


Πτωχος ανθρωπος και δυναστευων πτωχους ειναι ως βροχη κατακλυζουσα, ητις δεν διδει αρτον. 	 Nak nachal li cacuil hab saß xbên li acuîmk, nasach ruheb li acuîmk. Joßcan ajcuiß li incßaß useb xnaßleb nak nequeßxrahobtesiheb li nebaß.


Επειδη λοιπον μενει να εισελθωσι τινες εις αυτην, και οι προτερον ευαγγελισθεντες δεν εισηλθον δι' απειθειαν 	 Que'rabi li râtin li Dios najter ut cuan li inc'a' que'oc chi hilânc riq'uin xban nak inc'a' que'pâban. Aban li ani napâban anakcuan toj naru tâoc chi hilânc riq'uin.


Και θελει λαβει ο ιερευς το αρνιον της περι ανομιας προσφορας και το λογ του ελαιου και θελει κινησει αυτα ο ιερευς εις προσφοραν κινητην ενωπιον του Κυριου. 	 Laj tij tixchap li carner li toj sâj li tâmayejâk re xtojbal rix lix mâc li cristian li ac xqßuira ut tixchap ajcuiß li aceite ut tixtaksiheb saß rukß chiru li Kâcuaß.


Με βελη και με τοξα θελουσιν ελθει εκει διοτι πασα η γη θελει κατασταθη τριβολοι και ακανθαι. 	 Ut eb li teßxic aran teßxcßam lix tzimaj re yoßoc xban nak junes pim ut qßuix tâcuânk saß eb li naßajej aßan.Incßaß chic tixtrabaji li chßochß riqßuin asaron joß queßxbânu junxil xban nak cßajoß li qßuix ut li pim li tâcuânk aran. Aran tâqßuemânk li cuacax ut li carner, chan.


Τι ειναι ο ανθρωπος, ωστε να ηναι καθαρος; και ο γεγεννημενος εκ γυναικος, ωστε να ηναι δικαιος; 	 Mâ jun cristian tzßakal ta re ru lix yußam ut mâcßaß ta xmâc.


Διοτι ουτοι δεν ειναι μεθυσμενοι, καθως σεις νομιζετε διοτι ειναι τριτη ωρα της ημερας 	 Li jo' q'uialeb li cuanqueb arin moco te'calâk ta jo' yôquex chixc'oxlanquil lâex. Anakcuan toje' belêb ôr re li cutan cuanco.


εαν φυλαττης πασας τας εντολας ταυτας, ωστε να εκτελης αυτας, τας οποιας εγω προσταζω εις σε σημερον, να αγαπας Κυριον τον Θεον σου και να περιπατης παντοτε εις τας οδους αυτου, τοτε θελεις προσθεσει εις σεαυτον ετι τρεις πολεις προς τας τρεις εκεινας 	 Cherahak li Kâcuaß lê Dios ut têbânu li cßaßru naxye saß lix chakßrab. Junelic chexcuânk joß naraj aßan ut li Kâcuaß tixnimobresi lê naßaj. Tojoßnak lâex têsicß ru oxib chic li tenamit bar târûk teßxcol cuiß ribeb li cristian li nequeßxcamsi ras rîtzßin chi incßaß yal xraj xchßôl.


Τοτε υπηγε δια της ερημου και περιηλθε την γην του Εδωμ και την γην του Μωαβ και ηλθεν απο ανατολων της γης του Μωαβ και εστρατοπεδευσε περαν του Αρνων, και δεν εισηλθεν εις τα ορια του Μωαβ διοτι ο Αρνων ητο οριον του Μωαβ. 	 Nak queßoc cuißchic chi xic, eb laj Israel toj saß li chaki chßochß coxeßxqßue chak vuêlt. Queßnumeß chire lix naßajeb laj Edom ut eb laj Moab toj retal queßcuulac jun pacßal li nimaß Arnón saß xjayal lix naßajeb laj Moab, li cuan saß li este. Ut aran queßxyîb lix muhebâleb. Abanan incßaß queßnumeß jun pacßal li nimaß Arnón xban nak aßan lix naßajeb laj Moab.


Διορισον οδον δια να διελθη η ρομφαια εις την Ραββα των υιων Αμμων και εις την Ιουδαιαν προς την Ιερουσαλημ την ωχυρωμενην. 	 Jun li be tâxic saß li tenamit Rabá lix naßajeb li ralal xcßajol laj Amón. Ut li jun chic tâxic saß li tenamit Jerusalén li cauresinbil re pletic. Aßan lix tenamiteb li ralal xcßajol laj Judá.


Ουτοι ειναι οι υιοι του Χαμ, κατα τας φυλας αυτων, κατα τας γλωσσας αυτων, εις τους τοπους αυτων, εις τα εθνη αυτων. 	 Chixjunil li cßabaßej tzßîbanbil arin, aßaneb li ralal xcßajol laj Cam. Aßaneb chßutchßûqueb saß lix tenamiteb ut jalan jalânk li râtinobâleb saß li junjûnk chi tenamit.


Και οταν εισελθης εις την γην, την οποιαν Κυριος ο Θεος σου διδει εις σε κληρονομιαν, και κατακληρονομησης αυτην και κατοικησης εν αυτη, 	 Nak ac tex-oc chi cuânc saß li naßajej li tixqßue êre li Kâcuaß lê Dios, re nak texcuânk aran,


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ουαι εις τους προφητας τους μωρους, τους περιπατουντας οπισω του πνευματος αυτων, και δεν ειδον ουδεμιαν ορασιν. 	 Joßcaßin xye li nimajcual Dios: Ra tâchâlk saß xbêneb li profeta li yal xjuneseb rib nequeßxcßoxla li cßaßru nequeßxye ut mâcßaß quicßutbesîc chiruheb.


διοτι πας ο οικος του πατρος μου δεν ητο παρα αξιος θανατου ενωπιον του κυριου μου του βασιλεως συ ομως κατεταξας τον δουλον σου μεταξυ εκεινων οιτινες ετρωγον επι της τραπεζης σου και τι δικαιον εχω εγω πλεον, και δια τι να παραπονωμαι ετι προς τον βασιλεα; 	 Chixjunileb lix comon lin yucuaß xcßulubeb raj nak catakla xcamsinquileb chixjunileb, at rey. Abanan lâat xinâqßue chi cuaßac âcuochben. Mâcuaß incßulub nak tintzßâma usilal châcuu, at rey, chan.


Ηκουσεν ο Ιησους οτι εξεβαλον αυτον εξω, και ευρων αυτον ειπε προς αυτον Συ πιστευεις εις τον Υιον του Θεου; 	 Li Jesús quirabi resil li c'a'ru que'xbânu. Nak quixtau li cuînk li quixq'uirtesi, quixye re: -¿Ma nacapâb li Ralal li Dios? chan re.


Και εφανερωσεν εις εσας την διαθηκην αυτου, την οποιαν προσεταξεν εις εσας να εκτελητε, τας δεκα εντολας και εγραψεν αυτας επι δυο λιθινας πλακας. 	 Ut li Dios quixbânu li contrato êriqßuin ut quixqßue êre li lajêb chi chakßrab li quixtzßîba chiru li cuib perêl li pec tîc ru. Quixye êre nak tento têbânu li cßaßru naxye li chakßrab.


ημεις δε θελομεν εμμενει εν τη προσευχη και τη διακονια του λογου. 	 Ut lâo takayal kak'e chi tijoc ut chixjulticanquil li râtin li Dios, chanqueb.


Ο δε Ηρωδης, ιδων τον Ιησουν, εχαρη πολυ διοτι ηθελε προ πολλου να ιδη αυτον, επειδη ηκουε πολλα περι αυτου και ηλπιζε να ιδη τι θαυμα γινομενον υπ' αυτου. 	 C'ajo' nak quisaho' xch'ôl laj Herodes nak quiril ru li Jesús xban nak ac junxil quiraj raj rilbal ru. Quirabi resil li c'a'ru yô chixbânunquil li Jesús ut quiraj rilbal nak tixbânu junak milagro chiru.


Και θυγατηρ ιερεως τινος, εαν βεβηλωθη δια πορνειας, τον πατερα αυτης αυτη βεβηλονει εν πυρι θελει κατακαυθη. 	 Cui junak xrabin laj tij tixtiquib xcßayinquil rib, li jun aßan tixcßut xxutân lix yucuaß. Cßatbil tâuxk re nak tâcamsîk.


Εαν δε το δωρον αυτου ηναι θυσια ειρηνικη, εαν προσφερη αυτο εκ των βοων, ειτε αρσενικον ειτε θηλυκον, αμωμον θελει προσφερει αυτο ενωπιον του Κυριου 	 Cui têqßue li mayej re xcßambal êrib saß usilal riqßuin li Dios, tento nak têmayeja chiru li Dios junak li cuacax tzßakal re ru, usta toro, usta bâc.


Τοτε Ελιφας ο Θαιμανιτης απεκριθη και ειπεν 	 Laj Elifaz, Temán xtenamit, quixye re laj Job:


Και απηγγειλεν ο Αβιαθαρ προς τον Δαβιδ, οτι εθανατωσεν ο Σαουλ τους ιερεις του Κυριου. 	 Coxixye re laj David chanru nak laj Saúl quixtakla xcamsinquileb laj tij li nequeßcßanjelac chiru li Dios.


ο Ισραηλ ητο αγιος εις τον Κυριον, απαρχη των γεννηματων αυτου παντες οι κατατρωγοντες αυτον ησαν ενοχοι κακον ηλθεν επ' αυτους, λεγει Κυριος. 	 Lâex aj Israel santil tenamit nak quexcuan chicuu. Chanchanex li xbên ru li acuîmk li kßaxal châbil nak cuanquex chicuu. Chixjunileb li nequeßxbânu raylal êre lâin quinqßue raylal saß xbêneb xban nak cuanqueb xmâc, chan li Kâcuaß.


Τοτε ηλθεν Ησαιας ο προφητης προς τον βασιλεα Εζεκιαν και ειπε προς αυτον, Τι λεγουσιν ουτοι οι ανθρωποι και ποθεν ηλθον προς σε; Και ο Εζεκιας ειπεν, Απο γης μακρας ερχονται προς εμε, απο Βαβυλωνος. 	 Ut laj Isaías quicuulac riqßuin li rey Ezequías ut quixye re: —At rey, ¿bar xeßchal chak li cuînk aßin? ¿Cßaßru xeßxye âcue? chan. Ut li rey Ezequías quixye re: —Toj Babilonia xeßchal chak saß najtil tenamit, chan.


Θυγατηρ, η κατοικουσα εν Δαιβων, καταβα απο της δοξης και καθησον εν ανυδρω διοτι ο λεηλατης του Μωαβ αναβαινει επι σε και θελει αφανισει τα οχυρωματα σου. 	 Lâex li cuanquex saß li tenamit Dibón, cubsihomak êrib ut chunlankex saß li poks xban nak châlc re laj sachonel, li yô chak chi pletic riqßuineb laj Moab ut yô chixjuqßuinquil li cab li nequeßxcol cuiß ribeb.


Και η κεντητη ζωνη του εφοδ, η επ' αυτο, θελει εισθαι εκ του αυτου, κατα την εργασιαν αυτου εκ χρυσιου, εκ κυανου και πορφυρου και κοκκινου και βυσσου κεκλωσμενης. 	 Lix bacßbal xsaß têyîb juntakßêt xyîbanquil riqßuin li efod. Têyîb riqßuin oro ut riqßuin li nokß azul, li nokß púrpura ut li nokß cak ut li bakbil nokß lino.


Η δε κιθαρα μου μετεβληθη εις πενθος και το οργανον μου εις φωνην κλαιοντων. 	 Junxil nasahoß inchßôl chirabinquil li arpa ut li xôlb. Abanan anakcuan junes xrahil inchßôl naxqßue.


Και ελθων ο Γεδεων εις τον Ιορδανην, διεβη, αυτος και οι τριακοσιοι ανδρες οι μετ' αυτου, αποκαμωμενοι, ομως καταδιωκοντες. 	 Laj Gedeón rochbeneb li oxib ciento chi cuînk queßcuulac chire li nimaß Jordán ut queßnumeß jun pacßal. Lublûqueb ut tacuajenakeb, abanan toj queßxqßue xchßôl chixchapbaleb li xicß nequeßiloc reheb.


δια να πιαση τα εσχατα της γης, ωστε οι κακουργοι να εκτιναχθωσιν απ' αυτης; 	 ¿Ma xaqßue chi cutanocß saß chixjunil li ruchichßochß re nak eb li incßaß useb xnaßleb teßêlk saß lix naßajeb li mukmûqueb cuiß?


και θελει παραδωσει τον Ισραηλ εξ αιτιας των αμαρτιων του Ιεροβοαμ, οστις ημαρτησε και οστις εκαμε τον Ισραηλ να αμαρτηση. 	 Li Kâcuaß tixkßaxtesiheb laj Israel saß rukßeb li jalaneb xtenamiteb xban nak quimâcob laj Jeroboam ut xban ajcuiß nak laj Jeroboam, aßan li quicßamoc be chiruheb laj Israel re nak teßmâcobk ajcuiß eb aßan, chan li profeta Ahías.


Και θελεις καμει τους δισκους αυτης και τους θυμιαματοδοχους αυτης και τα σπονδεια αυτης και τας λεκανας αυτης, δια να γινωνται δι' αυτων αι σπονδαι εκ χρυσιου καθαρου θελεις καμει αυτα. 	 Têyîb ajcuiß riqßuin tzßakal oro li secß li tâcßanjelak saß li tabernáculo. Têyîb li xar ut li cuchara ut li plato joß ajcuiß li nînki secß li tâcßanjelak re li mayejac.


Και παν ιματιον και παν δερμα, επι του οποιου ηθελεν εισθαι σπερμα συνουσιας, θελει πλυθη εν υδατι και θελει εισθαι ακαθαρτον εως εσπερας. 	 Cui li xyaßal xtzßejcual nanak chiru tßicr, malaj ut chiru li yîbanbil riqßuin tzßûm, tento xpuchßbal. Ut muxbil ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn.


Εαν δε τις απο σας ηναι ελλιπης σοφιας, ας ζητη παρα του Θεου του διδοντος εις παντας πλουσιως και μη ονειδιζοντος, και θελει δοθη εις αυτον. 	 Cui cuan junak sa' êyânk târaj xna'leb, chixtz'âmahak re li Dios, ut li Dios tixq'ue chi anchal xch'ôl ut chi nabal.


και να τιματε αυτους εν αγαπη υπερεκπερισσου δια το εργον αυτων. Ειρηνευετε μεταξυ σας. 	 Che-oxlok'iheb ut cherahakeb chi anchal êch'ôl xban nak neque'xq'ue xch'ôl chi c'anjelac sa' êyânk. Chexcuânk sa' usilal chêribil êrib.


Και ηνοιχθησαν οι οφθαλμοι αμφοτερων, και εγνωρισαν οτι ησαν γυμνοι και ραψαντες φυλλα συκης, εκαμον εις εαυτους περιζωματα. 	 Tojoßnak chi xcaßbichaleb queßxnau chic cßaßru li us ut cßaßru li incßaß us. Queßxqßue retal nak tßustßûqueb. Queßxboj xak li cheß higuera xcßabaß chokß rûchileb li rakß. Ut riqßuin aßan queßxtzßap ribeb.


Τις εβουλευθη τουτο κατα της Τυρου, ητις διανεμει στεμματα, της οποιας οι εμποροι ειναι ηγεμονες, της οποιας οι πραγματευται ειναι οι ενδοξοι της γης; 	 ¿Ani xcßûban chak re xbânunquil li raylal aßin re li tenamit Tiro, li tenamit li kßaxal nim xcuanquil? ¿Ma mâcuaß ta biß aßan li tenamit li cuanqueb cuiß laj yaconel li nînkeb xcuanquil ut nequeßqßueheß xlokßal? Eb li cuînk aßan naßnôqueb ru yalak bar.


Ο αγαπητος μου ειναι λευκος και ερυθρος, διακρινομενος μεταξυ μυριαδων 	 Li cuînk li ninra, aßan sak xtibel ut cßajoß xchakßal ru. Caßaj cuiß aßan li mas châbil saß xyânkeb lajêb mil chi cuînk.


Εξεπληττοντο δε παντες οι ακουοντες και ελεγον Δεν ειναι ουτος, οστις εξωλοθρευσεν εν Ιερουσαλημ τους επικαλουμενους το ονομα τουτο και εδω δια τουτο ειχεν ελθει δια να φερη αυτους δεδεμενους προς τους αρχιερεις; 	 Ut chixjunileb li yôqueb chi abînc re que'sach xch'ôleb chirabinquil ut que'xye: -¿Ma mâcua' ta bi' a'an li yô chi rahobtesînc reheb laj pâbanel aran Jerusalén? ¿Ma mâcua' ta bi' re xchapbaleb laj pâbanel nak xchal arin re nak tixc'ameb riq'uineb li xbênil aj tij? chanqueb.


Επι δε τους εναπολειφθεντας απο σας θελω επιφερει δειλιαν εις την καρδιαν αυτων εν τοις τοποις των εχθρων αυτων και ηχος φυλλου σειομενου θελει διωκει αυτους και θελουσι φευγει, ως φευγοντες απο μαχαιρας και θελουσι πιπτει, ουδενος διωκοντος. 	 Ut eb li incßaß teßsachekß ru lâin tinqßue xxiuheb saß li naßajej li cuânkeb cuiß. Teßxucuak chiruheb li xicß nequeßiloc reheb. Ut teßêlelik yal xban xyâb li xak cheß nak na-ecßasîc xban li ikß. Teßâlinak xban xxiuheb ut teßtßanekß xban xxiuheb usta mâ ani yôk chi âlinânc reheb.


Και καταφθασαντες οι Φιλισταιοι οπισω του Σαουλ και οπισω των υιων αυτου, επαταξαν οι Φιλισταιοι τον Ιωναθαν και τον Αβιναδαβ και τον Μαλχι-σουε, τους υιους του Σαουλ. 	 Eb laj filisteo queßrâlina laj Saúl ut eb li ralal toj retal queßxcamsiheb laj Jonatán, laj Abinadab ut laj Malquisúa, li ralaleb laj Saúl.


Ο ομοσας λοιπον εν τω θυσιαστηριω ομνυει εν αυτω και εν πασι τοις επανω αυτου 	 Jo'can nak li ani tixbânu xjuramento sa' xc'aba' li artal, naxye xjuramento sa' xc'aba' a'an ut sa' xc'aba' ajcui' chixjunil li c'a'ru cuan sa' xbên.


Και εσκεπασε τα χερουβειμ με χρυσιον. 	 Ut queßxletz oro chirixeb li cuib chi querubines.


Εαν απαντησης καθ' οδον εμπροσθεν σου φωλεαν πτηνου επι τινος δενδρου η κατα γης, εχουσαν νεοσσους η ωα, και την μητερα καθημενην επι τους νεοσσους η επι τα ωα, δεν θελεις λαβει την μητερα μετα των τεκνων 	 Cui têtau junak xul chi huphu saß lix soc chire be malaj saß rukß junak li cheß, ut cuan li cocß ral, malaj ut lix mol chi rubel, incßaß naru têchßeß li naßbej.


Και τουτο θελει εισθαι εις αυτους δια κληρονομιαν εγω ειμαι η κληρονομια αυτων και ιδιοκτησιαν δεν θελετε διδει εις αυτους εν τω Ισραηλ εγω ειμαι η ιδιοκτησια αυτων. 	 Eb laj tij incßaß teßqßuehekß xchßochßeb aran Israel. Caßaj cuiß lâin li tineßrêchani. Caßaj cuiß lâin tinqßuehok reheb li cßaßru nequeßraj.


δια να πληρωθη ο λογος, τον οποιον ειπεν, Οτι εξ εκεινων τους οποιους μοι εδωκας, δεν απωλεσα ουδενα. 	 Quixye chi jo'can re nak tâtz'aklok ru li quixye nak quitijoc: At inYucua', mâ jun reheb li cak'axtesiheb cue xsach chicuu.


Ο δε ειπεν, Ελθε. Και καταβας απο του πλοιου ο Πετρος περιεπατησεν επι τα υδατα, δια να ελθη προς τον Ιησουν. 	 Li Jesús quixye re: -Quim.- Ut laj Pedro qui-el chak sa' li jucub ut qui-oc chi bêc chiru li ha' re tâxic riq'uin li Jesús.


Και εκαμεν ο Δαβιδ καθως προσεταξεν εις αυτον ο Θεος και επαταξαν το στρατοπεδον των Φιλισταιων απο Γαβαων εως Γεζερ. 	 Ut laj David quixbânu joß quixye li Dios. Quixcamsiheb lix soldâdeb laj filisteo. Naticla saß li tenamit Gabaón ut quicuulac toj cuan cuiß li tenamit Gezer.Joßcan nak qui-abîc resil yalak bar li cßaßru quixbânu laj David. Ut li Kâcuaß quixqßueheb xxiuheb chixjunileb li jalan tenamit nak queßrabi resil.


Η δεξια σου, Κυριε, εδοξασθη εις δυναμιν η δεξια σου, Κυριε, συνετριψε τον εχθρον. 	 At Kâcuaß, kßaxal nim lâ cuanquilal. Caqßue lâ cuukß saß xbêneb li queßrahobtesin chak ke ut xeßosoß.


Και ειπον οι στρατηγοι των Φιλισταιων, Τι θελουσιν ουτοι οι Εβραιοι; Και ειπεν ο Αγχους προς τους στρατηγους των Φιλισταιων, Δεν ειναι ουτος ο Δαβιδ, ο δουλος του Σαουλ βασιλεως του Ισραηλ, οστις εσταθη μετ' εμου ταυτας τας ημερας η τουτους τους χρονους; και δεν ευρηκα εν αυτω ουδεν σφαλμα, αφου ενεπεσεν εις εμε εως της ημερας ταυτης. 	 Eb li nequeßtaklan saß xbêneb laj filisteo queßxye re laj Aquis: —¿Cßaßru yôqueb laj hebreo saß kayânk lâo? chanqueb. Laj Aquis quixye reheb: —Aßin laj David, jun li xtaklan saß xyânkeb lix soldados laj Saúl. Junxil na-oc cuiqßuin. Mâcßaß xpaltil chicuu chalen xchalic cuiqßuin toj chalen anakcuan, chan.


ουτοι συνεκαμφθησαν και επεσον ημεις δε ανεστημεν και ανωρθωθημεν. 	 Eb li cauheb xchßôl riqßuin lix carruajeb ut lix cacuây, eb aßan teßcanâk chi mâcßaßeb chic xcuanquil ut teßosokß. Abanan lâo junelic cau kachßôl riqßuin li Dios ut incßaß tâchßinânk kachßôl.At Kâcuaß, chatenkßa taxak li rey re nak aßan tânumtâk saß xbêneb li xicß nequeßiloc re. Chasume taxak li cßaßru nakatzßâma châcuu.


Ουαι εις εμε, μητερ μου, διοτι εγεννησας εμε ανδρα εριδος και ανδρα φιλονεικιας μεθ' ολης της γης. Ουτε ετοκισα ουτε με ετοκισαν και ομως πας τις εξ αυτων με καταραται. 	 Laj Jeremías quixye: —Tokßob xak cuu, at innaß. Incßaß ta cuan quinyoßla xban nak junes pletic nequeßraj cuiqßuin ut chixjunileb xicß nequeßiloc cue. Mâcßaß incßas riqßuineb chi moco eb aßan cuanqueb xcßas cuiqßuin. Abanan chixjunileb niquineßxmajecua.


Και ελθοντες εις τα περιξ του Ιορδανου, τα εντος της γης Χανααν, οι υιοι Ρουβην και οι υιοι Γαδ και το ημισυ της φυλης Μανασση ωκοδομησαν εκει θυσιαστηριον παρα τον Ιορδανην, θυσιαστηριον μεγα εις την οψιν. 	 Nak queßcuulac saß li nubâl cuan cuiß li nimaß Jordán, queßxyîb jun nimla artal saß li naßajej Canaán eb li ralal xcßajol laj Rubén ut eb li ralal xcßajol laj Gad, joß ajcuiß li yijach li ralal xcßajol laj Manasés.


Και ο Δαβιδ ητο ενδεδυμενος στολην βυσσινην, και παντες οι Λευιται οι βασταζοντες την κιβωτον και οι ψαλτωδοι και ο Χενανιας ο πρωταοιδος των ψαλτωδων και εφορει ο Δαβιδ εφοδ λινουν. 	 Li rakß laj David cuan chirix yîbanbil riqßuin li châbil tßicr lino. Joßcaneb ajcuiß laj levita li yôqueb chi pakônc re li Lokßlaj Câx, joßqueb ajcuiß laj bichanel ut laj Quenanías. Aßan li nacßamoc be chiruheb laj bichanel. Laj David quirocsi ajcuiß li efod yîbanbil riqßuin lino.


Και ελαβεν ο Αβρααμ Ισμαηλ τον υιον αυτου, και παντας τους γεγεννημενους εν τη οικια αυτου, και παντας τους αργυρωνητους αυτου, παν αρσεν των ανθρωπων της οικιας του Αβρααμ, και περιετεμε την σαρκα της ακροβυστιας αυτων την αυτην εκεινην ημεραν, καθως ειπε προς αυτον ο Θεος. 	 Saß ajcuiß li cutan aßan laj Abraham quixset lix tzßûmal rußuj xtzßejcual laj Ismael. Chi joßcaßin quixbânu li circuncisión reheb lix môs li queßyoßla saß rochoch. Ut quixbânu ajcuiß reheb lix lokßbil môs. Saß li cutan aßan qui-uxman chixjunil joß quiyeheß re xban li Kâcuaß Dios.


Παλιν η γαληνη διασκεδαζει την νεφελην το φως αυτου διασκορπιζει τα νεφη 	 Aßan nayîban re li chok re nak tixqßue li hab. Ut yal riqßuin râtin namok li câk saß li chok.


και περιελαμβανε την Κατταθ, και Νααλαλ, και Σιμβρων, και Ιδαλα, και Βηθλεεμ πολεις δωδεκα, και τας κωμας αυτων. 	 Li nubâl nanumeß ajcuiß saß eb li tenamit Catat, Naalal, Simrón, Idala ut Belén. Cablaju chixjunil li tenamit li quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Zabulón rochbeneb li cocß cßalebâl.


πληρεις καρπων δικαιοσυνης των δια του Ιησου Χριστου εις δοξαν και επαινον Θεου. 	 Ut riq'uin li châbilal li q'uebil êre xban li Jesucristo, nequeq'ue xlok'al li Dios.


τα παιδια ημων, αι γυναικες ημων, τα ποιμνια ημων και παντα τα κτηνη ημων θελουσι μενει ενταυθα εις τας πολεις του Γαλααδ 	 Eb li kacocßal, ut eb li kixakil joß eb ajcuiß li kaquetômk teßcanâk arin saß eb li tenamit li cuan saß xcuênt Galaad.


Ενω δε παραγγελλω τουτο, δεν επαινω οτι συνερχεσθε ουχι δια το καλητερον αλλα δια το χειροτερον. 	 Nacuaj ajcui' xyebal êre nak cuan li inc'a' us yôquex chixbânunquil. Nak nequech'utub êrib chixlok'oninquil li Dios mâcua' li us nequebânu. A' chic li inc'a' us nequebânu.


τοτε, εαν γεινη τι εξ αγνοιας, χωρις να εξευρη αυτο η συναγωγη, πασα η συναγωγη θελει προσφερει ενα μοσχον εκ βοων δια ολοκαυτωμα, εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον, μετα της εξ αλφιτων προσφορας αυτου και της σπονδης αυτου κατα το διατεταγμενον, και ενα τραγον εξ αιγων εις προσφοραν περι αμαρτιας 	 Cui xexpaltoß chi incßaß yal naraj êchßôl, tento nak chêjunilex têqßue chokß êcßatbil mayej jun li toro toj sâj chokß sununquil mayej li tâcuulak chicuu. Ut têqßue rochben li mayej cßaj ut li mayej vino. Ut têqßue ajcuiß jun li têlom chibât re xtzßâmanquil xcuybal li mâc.


Τοτε παρηγγειλεν εις τους μαθητας αυτου να μη ειπωσι προς μηδενα οτι αυτος ειναι Ιησους ο Χριστος. 	 Tojo'nak quixye reheb lix tzolom nak mâ ani aj e te'xye nak li Jesús, a'an li Cristo, li yechi'inbil xban li Dios.


υπαγε και εισελθε προς τον βασιλεα Δαβιδ και ειπε προς αυτον, Κυριε μου βασιλευ, συ δεν ωμοσας εις την δουλην σου, λεγων, Βεβαιως Σολομων ο υιος σου θελει βασιλευσει μετ' εμε, και αυτος θελει καθισει επι του θρονου μου; δια τι λοιπον εβασιλευσεν ο Αδωνιας; 	 Tatxic anakcuan riqßuin li rey David ut tâye re, “At inrey, ¿ma incßaß xabânu li juramento ut xaye nak lin yum laj Salomón tâoc chokß rey chokß âcuêkaj? ¿Cßaßut nak laj Adonías x-oc chokß rey anakcuan?” chaßkat re.


ειπε προσετι ο Αβραμ, Ιδου, δεν εδωκας εις εμε σπερμα και ιδου, οικετης μου θελει με κληρονομησει. 	 —Lâat mâ jun li cualal xaqßue. Xban aßan chixjunil li cßaßru cuan cue, tento nak jun lin najter môs quiyoßla saß cuochoch, aßan tâêchanînk re, chan laj Abram.


και απεστειλε τον κορακα, οστις εξελθων υπηγαινε και ηρχετο, εωσου εξηρανθησαν τα υδατα απο της γης. 	 Quirachßab jun li xul tzßok xcßabaß. Li xul aßan yô chi rupupic saß xbên li haß toj retal nak quichakic li haß saß xbên li chßochß.


εαν ομως παρεδρομησας, δεχομενη αλλον αντι του ανδρος σου, και εμολυνθης και εκοιμηθη τις μετα σου εκτος του ανδρος σου, 	 Abanan cui xamux ru lâ sumlajic ut xatcuan riqßuin jalan cuînk li mâcuaß âbêlom,


Το φυσητηριον εκαυθη ο μολυβδος κατηναλωθη υπο του πυρος ο χωνευτης διαλυει εις ματην διοτι οι κακοι δεν εχωρισθησαν. 	 Usta kßaxal ra xeßxcßul, abanan incßaß nequeßraj xcanabanquil li mâusilal. Chanchaneb li chßîchß. Usta kßaxal tik li xam re risinquil lix tzßajnil li chßîchß, abanan mâcßaß rajbal li xam cui lix tzßajnil li chßîchß incßaß na-el.Lin tenamit chanchaneb li plata li tzßektânanbil xban nak ac xintzßektânaheb, chan li Kâcuaß.


Περιετεμε δε ο Αβρααμ τον υιον αυτου Ισαακ την ογδοην ημεραν, ως προσεταξεν εις αυτον ο Θεος. 	 Nak ac cuan cuakxakib cutan re laj Isaac, laj Abraham quixbânu li circuncisión re joß quiyeheß re xban li Dios.


Θεε, οτε εξηλθες εμπροσθεν του λαου σου, οτε περιεπατεις δια της ερημου Διαψαλμα 	 At inDios, lâat xatcßamoc chak be chiruheb lâ tenamit nak queßnumeß chak saß li chaki chßochß.


Και εκοιμηθη ο Βαασα μετα των πατερων αυτου και εταφη εν Περσα εβασιλευσε δε αντ' αυτου Ηλα ο υιος αυτου. 	 Laj Baasa quicam ut quimukeß Tirsa. Ut aß chic laj Ela, li ralal, qui-oc saß xcuanquil chokß rêkaj.


Δεν θελεις κραζει απο του νυν προς εμε, Πατερ μου, συ εισαι ο οδηγος της νεοτητος μου; 	 Lâex yôquex chixbânunquil li mâusilal ut nequeye cue, “Lâat li kayucuaß. Xoâra chalen saß kasâjilal.


Και ιδου, αι διαιρεσεις των ιερεων και Λευιτων δια πασαν υπηρεσιαν του οικου του Θεου και θελουσιν εισθαι μετα σου, δια παν εργον, πας επιστημων, προθυμος εις παν ειδος υπηρεσιας, και οι αρχοντες και πας ο λαος, ετοιμοι εις παντα τα προσταγματα σου. 	 Li junjûnk chßûtal chi aj tij ut eb li ralal xcßajol laj Leví ac cauresinbileb chi cßanjelac saß lix templo li Dios. Chixjunileb li cuînk li queßxtzol ribeb chi cßanjelac teßoquênk saß li cßanjel, eb li na-ala saß xchßôleb xbânunquil. Eb li cuanqueb saß xcuanquil ut chixjunileb li tenamit teßxbânu li cßaßru tâye lâat, chan laj David.


Η κεφαλη της εικονος εκεινης ητο εκ χρυσου καθαρου, το στηθος αυτης και οι βραχιονες αυτης εξ αργυρου, η κοιλια αυτης και οι μηροι αυτης εκ χαλκου, 	 Lix jolom li jalam ûch yîbanbil riqßuin oro, li re xchßôl ut lix tel yîbanbil riqßuin plata, li ru xsaß ut li raß yîbanbil riqßuin bronce.


Και κατα την οδον ετραπη προς αυτην, και ειπεν, Αφες με, παρακαλω, να εισελθω προς σε διοτι δεν εγνωρισεν οτι ητο η νυμφη αυτου. Η δε ειπε, Τι θελεις μοι δωσει, δια να εισελθης προς εμε; 	 Laj Judá incßaß naxnau nak aßan li ralib. Quijiloc chi xcßatk ut quixye re, —Chinâcanab chi cuânc âcuiqßuin, chan. Li ixk quixye re: —¿Cßaßru tâqßue cue cui tincanab cuib châcuu? chan.


Τοτε ηλθε το πνευμα του Θεου επι Αζαριαν τον υιον του Ωδηδ 	 Ut lix musikß li Kâcuaß quichal riqßuin laj Azarías li ralal laj Obed.


και θελετε πλυνει τα ιματια σας την εβδομην ημεραν και θελετε εισθαι καθαροι και μετα ταυτα θελετε εισελθει εις το στρατοπεδον. 	 Saß li xcuuk li cutan têpuchß lê rakß re nak santobresinbilakex. Ut chirix aßan naru tex-oc saß lin naßajej li cuanqueb cuiß li muhebâl, chan.


Εις πασαν την γην εξηλθεν ο φθογγος αυτων και εως των περατων της οικουμενης οι λογοι αυτων. Εν αυτοις εθεσε σκηνην δια τον ηλιον 	 Saß chixjunil li ruchichßochß jun sut rubel choxa na-ilman xlokßal li Dios. Li Dios quixqßue li sakße saß choxa.


Και εχαρη η καρδια του ιερεως και ελαβε το εφοδ και το θεραφειμ και το γλυπτον και υπηγε μεταξυ του λαου. 	 Li cßaßru queßxye eb aßan quicuulac chiru laj tij. Joßcan nak quixchapeb li yîbanbil dios ut li efod joß ajcuiß li dios li queßxtakla xyîbanquil. Ut cô chirixeb li ralal xcßajol laj Dan.


Και ευροντες τους μαθητας, εμειναμεν αυτου επτα ημερας οιτινες ελεγον προς τον Παυλον δια του Πνευματος να μη αναβη εις Ιερουσαλημ. 	 Aran katauheb cuib oxib laj pâbanel ut cocana cuukub cutan riq'uineb. Ut eb laj pâbanel que'xye re laj Pablo nak quic'ute' chiruheb xban li Santil Musik'ej nak inc'a' tâxic Jerusalén.


τις εξ υμων ειναι εκ παντος του λαου αυτου; ο Θεος αυτου εστω μετ' αυτου, και ας αναβη εις Ιερουσαλημ, ητις ειναι εν τη Ιουδαια, και ας οικοδομηση τον οικον Κυριου του Θεου του Ισραηλ αυτος ειναι ο Θεος ο εν Ιερουσαλημ 	 Joßcan nak cui lâex xcomonex lix tenamit li Dios, ayukex saß li tenamit Jerusalén xcuênt Judá ut aran têyîb li rochoch li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel. Aßan li tzßakal Dios li nequeßxlokßoni aran Jerusalén. Ut aß taxak li Kâcuaß chicuânk êriqßuin.


Προς βορραν δε θελει εισθαι η σημαια του στρατοπεδου Δαν, κατα τα ταγματα αυτων και ο αρχων των υιων Δαν θελει εισθαι Αχιεζερ ο υιος του Αμμισαδαι 	 Eb li ralal xcßajol laj Dan teßxyîb lix muhebâleb saß li norte. Ut teßxxakab lix bandereb chokß retalileb. Ut laj Ahiezer li ralal laj Amisadai, aßan li tâcßamok be chiruheb.


Και απηγγειλεν ο σκοπος, λεγων, Ηλθε μεχρις αυτων και δεν επεστρεψεν η δε πορεια ειναι ως η πορεια του Ιηου υιου του Νιμσι διοτι οδευει μανιωδως. 	 Li cuînk li yô chi cßacßalênc saß li tenamit quixye re li rey Joram: —Li takl xcuulac riqßuineb. Abanan chi moco aßan xsukßi chak. Li carruaje yô chi châlc saß junpât. Riqßuin aßan nacßutun nak mâre aßan laj Jehú li ralal laj Nimsi xban nak aßan naxberesi lix carruaje saß junpât. Chanchan li lôc, chan.


του Ιεδουθουν οι υιοι του Ιεδουθουν, Γεδαλιας και Σερι και Ιεσαιας, Σιμει, Ασαβιας και Ματταθιας, εξ, υπο την οδηγιαν του πατρος αυτων Ιεδουθουν, οστις υμνωδει εν κιθαρα, υμνων και δοξολογων τον Κυριον 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Jedutún, aßaneb laj Gedalías, laj Zeri, laj Jesaías, laj Hasabías, laj Matatías, ut laj Simei. Li cuakibeb aßan queßcßanjelac joß queßtaklâc cuiß xban laj Jedutún lix yucuaßeb. Nak yôqueb chixyebal resil li cßaßru quicßutbesîc chiru xban li Dios, cuanqueb li yôqueb chixchßeßbal li arpa re bantioxînc ut re xqßuebal xlokßal li nimajcual Dios.


Ω συ, ο καλουμενος οικος Ιακωβ, εσμικρυνθη το πνευμα του Κυριου; ειναι τοιαυτα τα επιτηδευματα αυτου; οι λογοι μου δεν καμνουσι καλον εις τον ορθως περιπατουντα; 	 ¿Ma nacacßoxla nak li Dios toxtzßektâna lâo aj Israel? ¿Ma tixbânu ta biß chi joßcan li Kâcuaß? Aßan junelic naxtenkßaheb li ralal xcßajol, chanqueb.


Οτι ο ασεβης φυλαττεται εις ημεραν αφανισμου, εις ημεραν οργης φερεται. 	 Nak najoskßoß li Dios, naxqßue chak li raylal saß xbêneb li cristian. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb mâcßaß nequeßxcßul.


Εγω σας απεστειλα να θεριζητε εκεινο, εις το οποιον σεις δεν εκοπιασατε αλλοι εκοπιασαν, και σεις εισηλθετε εις τον κοπον αυτων. 	 Lâin xexintakla chixk'olbal li moco lâex ta xexc'anjelan re. Jalaneb xe'c'anjelan re ut lâex chic xexyaloc xsahil lix c'anjeleb, chan li Jesús reheb.


Τερπου και ευφραινου, θυγατερ Σιων διοτι ιδου, εγω ερχομαι και θελω κατοικησει εν μεσω σου, λεγει Κυριος. 	 Li Kâcuaß quixye: —Bichankex chi sa saß êchßôl lâex aj Jerusalén xban nak lâin tincuânk êriqßuin, chan.


Τοτε ο βασιλευς της Ασσυριας προσεταξε, λεγων, Φερετε εκει ενα των ιερεων, τους οποιους μετωκισατε εκειθεν και ας υπαγωσι και ας κατοικησωσιν εκει και ας διδαξη αυτους τον νομον του Θεου της γης. 	 Ut lix reyeb laj Asiria quixye: —Sicßomak chak junak aj tij li xecßam chak Samaria. Li jun aßan tâxic cuißchic Samaria. Tâcuânk aran ut tixcßut chiruheb chanru xlokßoninquil li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel, chan.


Και εκαθησαν μετ' αυτου κατα γης επτα ημερας και επτα νυκτας, και ουδεις ελαλησε λογον προς αυτον, διοτι εβλεπον οτι ο πονος αυτου ητο μεγας σφοδρα. 	 Ut chirix aßan queßchunla saß chßochß chixcßatk chiru cuukub cutan ut cuukub kßojyîn. Ut mâ jun âtin queßxye xban nak queßxqßue retal nak kßaxal ra yô chixcßulbal laj Job.


Και παλιν εγεινε πολεμος εν Γαθ, οπου ητο ανηρ υπερμεγεθης, και οι δακτυλοι αυτου ησαν εξ και εξ, εικοσιτεσσαρες, και ουτος ετι ητο εκ της γενεας του Ραφα. 	 Toj quicuan jun chic plêt aran Gat. Saß li plêt aßan quicuan jun li cuînk kßaxal najt rok. Li cuînk aßan cablaju li rußuj rukß ut cablaju li rußuj rok. Câhib xcaßcßâl chixjunil. Xcomoneb li ralal xcßajol li nînki cuînk.


Δεν εγνωρισας; δεν ηκουσας, οτι ο αιωνιος Θεος, ο Κυριος, ο Ποιητης των ακρων της γης, δεν ατονει και δεν αποκαμνει; δεν εξιχνιαζεται η φρονησις αυτου. 	 ¿Ma incßaß ta biß nequenau nak li Kâcuaß ac aßan ajcuiß chalen chak najter kße cutan? Ut, ¿Ma incßaß ta biß êrabiom nak li Kâcuaß, aßan li quiyoßobtesin re li cßaßru cuan saß chixjunil li ruchichßochß? Aßan incßaß nalub chi moco nalaj lix metzßêu. Lix cßaßux mâ ani nataßoc re.


Εσκεπασθησαν τα ορη υπο της σκιας αυτης, και αι αναδενδραδες αυτης ησαν ως αι υψηλαι κεδροι. 	 Chanchan nak naxhel rib li jun tôn chi uvas ut naxqßue rib saß xbêneb li tzûl ut li nînki cheß chacalteß.


Διοτι τα υδατα της Δειμων θελουσι γεμισθη αιματος διοτι θελω επιφερει ετι δεινα επι Δειμων, λεοντας επι τον διασωθεντα εκ του Μωαβ και επι τα υπολοιπα του τοπου. 	 Ut li nimaß li cuan Dibón tâcakokß xban li quicß. Abanan kßaxal cuißchic ra teßxcßul eb li cuanqueb Dibón xban nak lâin kßaxal cuißchic nim li raylal li tinqßue saß xbêneb. Chanchan teßcamsîk xban li cakcoj eb li tenamit li cuanqueb Moab ut eb li teßcanâk aran saß li naßajej aßan.


και παρακυψας βλεπει κειμενα τα σαβανα, δεν εισηλθεν ομως. 	 Quixc'utzub rib chi iloc chi sa'. Quiril li t'icr li que'xlan cui' li Jesús. Abanan inc'a' qui-oc toj chi sa'.


Ακουσον, Κυριε, της φωνης μου, οταν κραζω και ελεησον με και εισακουσον μου. 	 At Kâcuaß, chinâcuabi taxak nak yôquin xtzßâmanquil intenkßanquil châcuu. Chacuuxtâna cuu ut chasume taxak li cßaßru nintzßâma châcuu.


Εν δε τω νομω ο Μωυσης προσεταξεν ημας να λιθοβολωνται αι τοιαυται συ λοιπον τι λεγεις; 	 Sa' li chak'rab li quixq'ue ke laj Moisés naxye nak cutbileb chi pec nak te'camsîk eb li ixk li neque'xmux ru lix sumlajic jo' xbânu li ixk a'in. Ut lâat, ¿c'a'ru nacaye? chanqueb.


Ο δε ειπε προς αυτους Ριψατε το δικτυον εις τα δεξια μερη του πλοιου και θελετε ευρει. Ερριψαν λοιπον και δεν ηδυνηθησαν πλεον να συρωσιν αυτο απο του πληθους των ιχθυων. 	 Li Jesús quixye reheb: -Cutumak lê yoy chixc'atk li jucub, sa' lê nim re nak têchap li car, chan. Ut que'xcut lix yoy sa' li ha' ut inc'a' chic que'xcuy risinquil xban xq'uial li car li que'xchap.


Η μωρια ειναι χαρα εις τον ενδεη φρενων ο δε συνετος ανθρωπος περιπατει ορθως. 	 Li ani mâcßaß xnaßlebeb saheb saß xchßôl nak mâcßaßeb xnaßleb. Abanan li sêb xchßôleb nequeßxqßue retal chi us li cßaßru nequeßxbânu.


οστις χυση αιμα ανθρωπου, υπο ανθρωπου θελει χυθη το αιμα αυτου διοτι κατ' εικονα Θεου εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον 	 Li ani tixcamsi junak ras rîtzßin, tâcamsîk ajcuiß aßan. Xinye aßin xban nak lâin quinyoßobtesi li cuînk joß li cuilobâl lâin.


Λεγω δε τουτο, αδελφοι, οτι ο επιλοιπος καιρος ειναι συντομος, ωστε και οι εχοντες γυναικας να ηναι ως μη εχοντες, 	 Ex inhermân, li bar cuan nacuaj xyebal, a'an a'in: Yôqueb chi numec' li cutan sa' junpât. Jo'can nak lâex li cuan êrixakil mâcua' ca'aj cui' lê rixakil têc'oxla. Cheq'uehak ban êch'ôl chi c'anjelac chiru li Kâcua'.


και θελεις εκδιωχθη εκ των ανθρωπων και μετα των θηριων του αγρου θελει εισθαι η κατοικια σου χορτον ως οι βοες θελεις τρωγει, και επτα καιροι θελουσι παρελθει επι σε, εωσου γνωρισης οτι ο Υψιστος ειναι Κυριος της βασιλειας των ανθρωπων, και εις οντινα θελει, διδει αυτην. 	 —Tat-isîk saß xyânkeb li tenamit ut saß pim chic tatcuânk saß xyânkeb li xul. Cuukub chihab tâcuaß li pim joßqueb li bôyx. Tatcuânk saß pim toj tâqßue retal nak li nimajcual Dios, aßan li kßaxal nim xcuanquil saß xbêneb li cuanqueb xcuanquil saß ruchichßochß. Ut aßan naxqßue xcuanquil li ani naraj xqßuebal xcuanquil, chan li ángel.


Πολλοι ομως πρωτοι θελουσιν εισθαι εσχατοι και εσχατοι πρωτοι. 	 Ut nabaleb li neque'xsic' xcuanquil anakcuan, mokon mâc'a'ak chic xcuanquileb. Ut li ani inc'a' neque'xsic' xcuanquil anakcuan, a'aneb chic li te'cuânk xcuanquil mokon, chan li Jesús.


Και επιστρεψας ευρεν αυτους παλιν κοιμωμενους διοτι οι οφθαλμοι αυτων ησαν βεβαρημενοι και δεν ηξευρον τι να αποκριθωσι προς αυτον. 	 Ut nak quisuk'i cui'chic li Jesús quixtauheb cui'chic chi cuârc lix tzolom xban nak mâ ca'ch'in lix cuaraheb. Ut eb a'an inc'a' chic neque'xtau c'a'ru te'xye.


Μηπως εγω θελω φαγει κρεας ταυρων η πιει αιμα τραγων; 	 ¿Ma nintißoc ta biß xtibel ral cuacax lâin? ¿Ma nin-ucßac ta biß xquiqßuel chibât lâin?


εως εκατον ταλαντων αργυριου, και εως εκατον κορων σιτου, και εως εκατον βαθ οινου, και εως εκατον βαθ ελαιου, και αλας απροσδιοριστον, 	 Naru teßxqßue oxib mil riqßuin oxib ciento kilos li plata. Naru teßxqßue cuib xcaßcßâl mil bisoc li trigo, ut cuib mil riqßuin cuib ciento botella li vino. Naru teßxqßue cuib mil riqßuin cuib ciento botella li aceite ut li atzßam tâqßuehekß chi incßaß bisbil.


Εις παντας αυτους εδωκεν εις εκαστον αλλαγας ενδυματων εις δε τον Βενιαμιν εδωκε τριακοσια αργυρια και πεντε αλλαγας ενδυματων. 	 Ut quixqßueheb rakß li junjûnk. Laj Benjamín quixqßue ôb sumal li rakß ut quixqßue ajcuiß oxib ciento lix tumin plata.


και μετ' αυτους, οσοι εκ πασων των φυλων του Ισραηλ εδωκαν τας καρδιας αυτων εις το να ζητωσι Κυριον τον Θεον του Ισραηλ, ηλθον εις Ιερουσαλημ, δια να θυσιασωσιν εις Κυριον τον Θεον των πατερων αυτων. 	 Abanan eb laj Israel, li toj yôqueb chixqßuebal xchßôl chixlokßoninquil li Dios, queßchal saß chixjunil li naßajej Israel ut queßcôeb Jerusalén chixqßuebal lix cßatbil mayej chiru li Kâcuaß lix Dioseb lix xeßtônil yucuaß.


τον βασιλεα της Ορμα, ενα τον βασιλεα της Αραδ, ενα. 	 li rey re Horma, ut li rey re Arad,


Και αφου πας ο λαος ετελειωσε διαβαινων τον Ιορδανην, ειπε Κυριος προς τον Ιησουν, λεγων, 	 Nak ac xeßnumeß chixjunileb laj Israel jun pacßal li nimaß Jordán, li Kâcuaß quixye re laj Josué:


Και ο ιερευς ο υιος του Ααρων θελει εισθαι μετα των Λευιτων, οταν οι Λευιται λαμβανωσι τα δεκατα και οι Λευιται θελουσιν αναφερει το δεκατον των δεκατων εις τον οικον του Θεου ημων, εις τα οικηματα του οικου του θησαυρου. 	 Tento nak cuânk junak laj tij xcomoneb li ralal xcßajol laj Aarón rochbeneb laj levita nak teßxcßul li junjûnk saß xlajêtkil. Ut eb laj levita teßxcßam li junjûnk saß xlajêtkil saß li cab bar naxocman cuiß li cßaßru re lix templo li Dios.Chixjunileb laj Israel joßqueb ajcuiß laj levitas tento nak teßxcßam li trigo ut li vino ut li aceite saß li cab li xocxo cuiß li secß li nacßanjelac saß li templo. Saß ajcuiß li cab aßan cuanqueb xnaßajeb laj tij li nequeßcßanjelac saß li templo, joßqueb ajcuiß li nequeßcßacßalen re li oquebâl, ut eb laj bichanel. Ut kaye nak incßaß takacanab lix templo li kaDios. Junelic ban takachßolani chi us.


Και συ, υιε ανθρωπου, λαβε εις σεαυτον ραβδον μιαν και γραψον επ' αυτην περι του Ιουδα και περι των υιων Ισραηλ των συνακολουθων αυτου λαβε και αλλην ραβδον και γραψον επ' αυτην περι του Ιωσηφ, της ραβδον του Εφραιμ, και παντος του οικου Ισραηλ των συνακολουθων αυτου. 	 —At ralal cuînk, tâchap jun li cheß ut tâtzßîba chiru li âtin aßin: “Re laj Judá ut reheb li ralal xcßajol”. Ut tâchap jun chic li cheß ut tâtzßîba chiru aßan: “Re laj José ut reheb li ralal xcßajol laj Efraín”. Li cuib chi cheß, aßan retalileb chixjunileb li ralal xcßajol laj Israel.


Ιδου, συνεληφθην εν ανομια, και εν αμαρτια με εγεννησεν μητηρ μου. 	 Relic chi yâl chalen saß inyoßlajic ac lâin chak aj mâc. Saß mâc quinyoßla chak.


και ελαλησε προς αυτους κατα την συμβουλην των νεων, λεγων, Ο πατηρ μου εβαρυνε τον ζυγον σας, αλλ' εγω θελω καμει αυτον βαρυτερον ο πατηρ μου σας επαιδευσε με μαστιγας, αλλ' εγω θελω σας παιδευσει με σκορπιους. 	 Li rey quixye reheb li tenamit li cßaßru queßxye li sâj cuînk. Quixye reheb: —Lin yucuaß cau quitaklan saß êbên. Ut lâin kßaxal cuißchic cau tintaklânk saß êbên. Aßan riqßuin tzßûm quexrahobtesi. Abanan lâin riqßuin li tzßûm cuan chßîchß saß rußuj texinrahobtesi, chan.


Τοτε Σεμαιας ο προφητης ηλθε προς τον Ροβοαμ και τους αρχοντας του Ιουδα, τους συναχθεντας εν Ιερουσαλημ δια τον φοβον του Σισακ, και ειπε προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος Σεις με εγκατελιπετε δια τουτο σας εγκατελιπον και εγω εις την χειρα του Σισακ. 	 Li profeta Semaías quicuulac riqßuin li rey Roboam ut riqßuineb li nequeßtenkßan re aran Judá. Chßutchßûqueb aran xban nak laj Sisac yô chi numtâc saß xbêneb. Laj Semaías quixye reheb: —Joßcaßin xye li Kâcuaß. “Xban nak lâex xinêtzßektâna, joßcan nak lâin texincanab saß rukß laj Sisac”, chan.


Παραταχθητε εναντιον της Βαβυλωνος κυκλω παντες οι εντεινοντες τοξον, τοξευσατε κατ' αυτης, μη φειδεσθε βελων διοτι ημαρτησεν εις Κυριον. 	 Lâex li nequenau cutuc riqßuin tzimaj xaklinkex saß lê naßaj. Têsut rix li naßajej Babilonia ut cutumak lê tzimaj. Mâ jun têcol xban nak eb aßan xeßmâcob chiru li Kâcuaß.


Και ητο η κιβωτος του Κυριου εν τη γη των Φιλισταιων επτα μηνας. 	 Cuukub po quicuan lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß saß lix tenamiteb laj filisteo.


Και ειπε προς τον βασιλεα του Ισραηλ, Επιθες την χειρα σου επι το τοξον. Και επεθηκε την χειρα αυτου και επεθηκεν ο Ελισσαιε τας χειρας αυτου επι τας χειρας του βασιλεως. 	 Li profeta Eliseo quixye re li rey nak tixqßue li rukß saß xbên li tzimaj. Ut li rey quixqßue li rukß saß xbên li tzimaj. Ut laj Eliseo quixqßue li rukß saß xbên li rukß li rey.


Και εφωναξεν ως λεων, Ακαταπαυστως, κυριε μου, ισταμαι εν τη σκοπια την ημεραν και φυλαττω πασας τας νυκτας 	 Ut laj qßuehol etal quixjap re joß nak naxjap re li cakcoj ut quixye: —At Kâcuaß, chi kßek chi cutan yôquin chi cßacßalênc arin, chan.


Και εν τω δευτερω ετει της επιστροφης αυτων προς τον οικον του Θεου εν Ιερουσαλημ, εν μηνι τω δευτερω, ηρχισαν Ζοροβαβελ ο υιος του Σαλαθιηλ και Ιησους ο υιος του Ιωσεδεκ και οι λοιποι των αδελφων αυτων, ιερεις και Λευιται, και παντες οι ελθοντες απο της αιχμαλωσιας εις Ιερουσαλημ και κατεστησαν τους Λευιτας, απο εικοσι ετων ηλικιας και επανω, δια να επισπευδωσι το εργον του οικου του Κυριου. 	 Ac yô chic xcab po xcab chihab xsukßijiqueb Jerusalén laj Israel li queßchapeß ut queßcßameß saß jalan tenamit, nak laj Zorobabel li ralal laj Salatiel ut laj Jesúa li ralal laj Josadac, queßoc chixyîbanquil lix templo li Kâcuaß Dios, rochbeneb laj tij ut eb laj levita. Eb laj levita li ac queßxbânu junmay chihab, aßaneb li queßcßamoc be chi cßanjelac.


Τις αυτη, η προκυπτουσα ως αυγη, ωραια ως η σεληνη, λαμπουσα ως ο ηλιος, τρομερα ως στρατευμα με σημαιας; 	 ¿Ani li ixk aßan li kßaxal chßinaßus? Aßan chanchan xchßinaßusal li sakße nak nasakêu. Ut chanchan xchßinaßusal li po. Aßan xrêchani li râm li rey. Chanchan nak eb li soldados nequeßrêchani junak li tenamit.


Συντριμμος επι συντριμμον διακηρυττεται διοτι πασα η γη ερημουται εξαιφνης αι σκηναι μου ηρημωθησαν και τα παραπετασματα μου εν μια στιγμη. 	 Tojeß ajcuiß xkacßul jun li raylal ut xchal jun chic saß kabên. Xsacheß ru chixjunil li kanaßaj. Saß junpât xeßsacheß ruheb li kamuhebâl. Ut eb li tßicr xeßpejeß.


Εγω ο Ιησους επεμψα τον αγγελον μου να μαρτυρηση εις εσας ταυτα εις τας εκκλησιας. Εγω ειμαι η ριζα και το γενος του Δαβιδ, ο αστηρ ο λαμπρος και ορθρινος. 	 Ut li Jesús quixye: -Lâin xintakla lin ángel âcuiq'uin re nak tâch'olob lix yâlal a'in reheb laj pâbanel. Lâin li chanchanin xtux li che'. Quinyo'la sa' xyânkeb li ralal xc'ajol li rey David. Lâin chanchanin li cak chahim li nalemtz'un chak toj ek'ela, chan li Jesús.


Θελετε λοιπον φυλαττει τας εντολας μου και θελετε εκτελει αυτας. Εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Têbânu li chakßrab li xinqßue êre ut têbânu li nequexintakla cuiß. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.


Εξετεινε την χειρα αυτου επι την θαλασσαν, εσεισε βασιλεια ο Κυριος εδωκε προσταγην κατα της Χανααν, δια να καταστρεψωσι τα οχυρωματα αυτης. 	 Li Kâcuaß quixyeß li rukß saß xbên li palau ut eb li cuanqueb xcuanquil nequeßsicsot xban xxiuheb. Quixye nak tâsachekß xcuanquileb li tenamit li nequeßxcol cuiß ribeb laj Canaán.


Και ο οφθαλμος οστις εβλεπεν αυτον δεν θελει ιδει αυτον πλεον και ο τοπος αυτου δεν θελει πλεον γνωρισει αυτον. 	 Li ani queßnaßoc ru incßaß chic teßril ru. Incßaß chic teßril ru chi junaj cua xban nak incßaß chic tâsukßîk saß rochoch.


Και εκ των υιων Αζγαδ, Ιωαναν ο υιος του Ακκαταν, και μετ' αυτου τα αρσενικα εκατον δεκα. 	 Laj Johanán li ralal laj Hacatán, xcomoneb li ralal xcßajol laj Azgad, aßan cuanqueb jun ciento riqßuin lajêb.


Και οι ψαλτωδοι και οι πυλωροι εφυλαξαν την φυλακην του Θεου αυτων και την φυλακην του καθαρισμου, κατα την προσταγην του Δαβιδ και Σολομωντος του υιου αυτου. 	 Eb aßan queßxbânu chi tzßakal re ru lix cßanjel li Dios. Ut queßxbânu chixjunil li tento xbânunquil re nak târûk teßxpatzß xcuybal xmâqueb. Joßcan ajcuiß queßxbânu laj bichanel ut eb li queßcßacßalen re li oquebâl. Queßxbânu joß quiyeheß reheb junxil xban li rey David ut xban ajcuiß laj Salomón li ralal.


και ειπεν, Εαν ακουσης επιμελως την φωνην Κυριου του Θεου σου και πραττης το αρεστον εις τους οφθαλμους αυτου και δωσης ακροασιν εις τας εντολας αυτου και φυλαξης παντα τα προσταγματα αυτου, δεν θελω φερει επι σε ουδεμιαν εκ των νοσων, τας οποιας εφερα κατα των Αιγυπτιων διοτι εγω ειμαι ο Κυριος ο θεραπευων σε. 	 Quixye reheb: —Junelic têrabi li cuâtin. Têbânu li tîquilal chicuu. Lâex têpâb lin chakßrab. Cui têbânu chixjunil li texintakla cuiß, incßaß tinqßue li yajel saß êbên, li quinqßue saß xbêneb laj Egipto. Lâin li Kâcuaß Dios. Lâin li ninqßuirtesin êre, chan li Dios.Queßcuulac saß jun li naßajej Elim xcßabaß. Aran cuanqueb cablaju li yußam haß ut cuanqueb ajcuiß lajêb xcâcßâl li nînki cheß palmera. Ut aran quilajeßxyîb xmuhebâl chire eb li haß.


Και ειπον οι υιοι Ισραηλ, Τις ειναι μεταξυ πασων των φυλων του Ισραηλ, οστις δεν ανεβη εις την συναξιν προς τον Κυριον; Διοτι ειχον καμει μεγαν ορκον κατ' εκεινον οστις δεν ηθελεν αναβη προς τον Κυριον εις Μισπα, λεγοντες, Εξαπαντος θελει θανατωθη. 	 Queßxye chi ribileb rib: —¿Ma cuanqueb kacomon incßaß queßcuulac nak kachßutub kib aran Mizpa re xlokßoninquil li Kâcuaß? Lâo kabânu li juramento nak teßcamsîk li incßaß queßcuulac chixchßutubanquil ribeb Mizpa, chanqueb.


Και θελω χορτασει την ψυχην των ιερεων απο παχυτητος, και ο λαος μου θελει χορτασθη απο των αγαθων μου, λεγει Κυριος. 	 Tinqßueheb li châbil tzacaêmk chixtzacaheb laj tij. Ut eb lin tenamit sa teßcuânk xban nak lâin tinqßue reheb li cßaßru teßraj. Lâin li Kâcuaß yôquin chi yehoc re aßin.


Απεστειλε δε ο Ιακωβ τον Ιουδαν εμπροσθεν αυτου προς τον Ιωσηφ, δια να καταβη προ αυτου εις Γεσεν και ηλθον εις την γην Γεσεν. 	 Ut laj Jacob quixtakla laj Judá chi cßamoc be re teßxcßul laj José saß li tenamit Gosén. Ut queßcôeb.


Και υπο το χειλος αυτης κυκλω ησαν αναγλυφα εις σχημα κολοκυνθης περικυκλουντα αυτην, δεκα κατα πηχην, περικυκλουντα την θαλασσαν κυκλω αι δυο σειραι των αναγλυφων ησαν χυμεναι ομου με αυτην. 	 Ut chire li pila queßxyîb cuib tzol li granado. Ôb roxcßâl centímetro xyânk li lajêtk chi granado. Jun cuacaj queßxyîb lix sahob ru nak queßxyîb li pila.


εφανη και εις εμε ευλογον, οστις διηρευνησα παντα εξ αρχης ακριβως, να σοι γραψω κατα σειραν περι τουτων, κρατιστε Θεοφιλε, 	 At Kâcua' Teófilo, lâat cuan âcuanquil. Nak ac xintz'ili rix chi us chixjunil li c'a'ru quic'ulman, xinc'oxla nak us tintz'îbak âcuiq'uin re xyebal âcue chi tz'akal re ru chanru tz'akal quic'ulman.


και ειπα, Που υπαγεις συ; Ο δε ειπε προς εμε, να μετρησω την Ιερουσαλημ, δια να ιδω ποιον το πλατος αυτης και ποιον το μηκος αυτης. 	 Ut quinpatzß re: —¿Bar xic âcue?— Ut aßan quixye cue: —Xic cue chixbisbal li tenamit Jerusalén. Tinbis joß nimal rok ut joß nimal ru, chan.


Ειπε δε ο Θωμας, ο λεγομενος Διδυμος προς τους συμμαθητας Ας υπαγωμεν και ημεις, δια να αποθανωμεν μετ' αυτου. 	 Laj Tomás, li neque'xye lut re, quixye reheb li rech aj tzolonelil: -Yo'keb ajcui' lâo usta tocamsîk kochben laj tzolonel, chan.


Ενω δε ο Πετρος ητο εν απορια καθ' εαυτον τι εσημαινε το οραμα, το οποιον ειδεν, ιδου, οι ανθρωποι οι απεσταλμενοι παρα του Κορνηλιου ερωτησαντες και μαθοντες την οικιαν του Σιμωνος εφθασαν εις την πυλην, 	 Laj Pedro toj yô ajcui' chixc'oxlanquil c'a'ru xyâlal li quic'utbesîc chiru nak que'cuulac li cuînk li que'taklâc xban laj Cornelio. Cuanqueb chire li cab ut yôqueb chixpatz'bal bar cuan li rochoch laj Simón.


Περι δε της φιλαδελφιας δεν εχετε χρειαν να σας γραφω διοτι σεις αυτοι εισθε θεοδιδακτοι εις το να αγαπατε αλληλους 	 Inc'a' tento nak tintz'îbak êriq'uin chirix chanru nak têra êrib chêribil êrib xban nak ac c'utbil ajcui' chêru xban li Dios nak tento têra êrib chêribil êrib.


Και τοιαυτη ημερα δεν υπηρξεν ουτε προτερον ουτε υστερον, ωστε ο Κυριος να ακουση φωνην ανθρωπου διοτι ο Κυριος επολεμει υπερ του Ισραηλ. 	 Mâ jun sut quicßulman chi joßcan joß li quicßulman saß li cutan aßan, chi moco junxil chi moco mokon. Li Dios quixsume lix tij laj Josué, usta yal cuînk, ut quixtenkßaheb laj Israel chi numtâc saß xbêneb li xicß nequeßiloc reheb.


Και ο Εβερ εγεννησε τον Ιαφλητ και τον Σωμηρ και τον Χωθαμ και την Σουα την αδελφην αυτων. 	 Laj Heber, aßan lix yucuaßeb laj Jaflet, laj Somer, laj Hotam ut lix Súa.


Ο δε ειπεν Ουχι, μηποτε συλλεγοντες τα ζιζανια εκριζωσητε μετ' αυτων τον σιτον 	 Ut laj êchal re li ch'och' quixye: -Inc'a'. Mâre sa' xmich'bal li pim naru têmich' ajcui' li acuîmk.


και ο ιερευς θελει θεωρησει την πληγην εις το δερμα της σαρκος. Και εαν η θριξ εις την πληγην μετεβληθη εις λευκην, και η πληγη εις την οψιν ηναι βαθυτερα του δερματος της σαρκος αυτου, ειναι πληγη λεπρας ο δε ιερευς θελει θεωρησει αυτον και θελει κρινει αυτον ακαθαρτον. 	 Laj tij târil chi us li ra. Cui sak chic li rismal chiru lix ra ut cui cham xsaß, aßan saklep rix ut laj tij tixye nak muxbil ru.


Και εξηλθον οι υιοι Βενιαμιν εκ της Γαβαα, και εστρωσαν κατα γης, την ημεραν εκεινην, εκ του Ισραηλ εικοσιδυο χιλιαδας ανδρων. 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Benjamín queßel saß li tenamit Gabaa ut queßxcamsiheb cuib xcaßcßâl mil chi soldado aj Israel saß li cutan aßan.


Η ρομφαια του συναπαντωντος αυτον δεν δυναται να ανθεξη η λογχη, το δορυ, ουδε ο θωραξ. 	 Mâ jun li chßîchß na-oc saß lix tibel, chi moco li lanza, chi moco li tzimaj.


Ιδου, τριτην φοραν ειμαι ετοιμος να ελθω προς εσας, και δεν θελω σας καταβαρυνει διοτι δεν ζητω τα υμων, αλλ' υμας. Διοτι δεν χρεωστουσι τα τεκνα να θησαυριζωσι δια τους γονεις, αλλ' οι γονεις δια τα τεκνα. 	 Anakcuan ac xincauresi cuib re nak tinxic êriq'uin sa' rox sut. Abanan inc'a' texinch'i'ch'i'i riq'uin c'a'ru cue. Mâcua' li c'a'ru êre ninra. Lâex ban li nequexinra. Mâcua'eb li coc'al li neque'ch'olanin re li yucua'bej. A' li yucua'bej, a'an li nach'olanin reheb li ralal xc'ajol.


Υπαγε και ειπε προς τον δουλον μου τον Δαβιδ, Ουτω λεγει Κυριος συ θελεις οικοδομησει εις εμε οικον, δια να κατοικω; 	 —Tatxic riqßuin laj David laj cßanjel chicuu ut tâye re chi joßcaßin, “Joßcaßin xye li Kâcuaß. At David, mâcuaß lâat li tatyîbânk re lin templo re tincuânk cuiß.


Και εσφαξεν αυτον, και ελαβεν ο Μωυσης απο του αιματος αυτου και εβαλεν επι τον λοβον του δεξιου ωτιου του Ααρων, και επι τον αντιχειρα της δεξιας αυτου χειρος, και επι τον μεγαλον δακτυλον του δεξιου αυτου ποδος. 	 Laj Moisés quixcamsi li carner. Quixxoc lix quiqßuel ut quixqßue caßchßin saß lix xic laj Aarón li cuan saß xnim. Ut quixqßue ajcuiß saß li rußuj rukß nim li cuan saß xnim ukß ut saß li rußuj rok nim li cuan saß xnim ok.


οι ανδρες ομως εσταθησαν πολυ καλοι προς ημας και δεν εβλαφθημεν ουδε εχασαμεν ουδεν, οσον καιρον συνανεστραφημεν μετ' αυτων, οτε ημεθα εν τοις αγροις 	 Eb aßan châbileb kiqßuin nak cocuan chak riqßuineb saß cßalebâl. Mâcßaß queßxbânu ke chi moco queßxchßeß li cßaßru ke.


Ευλογει, η ψυχη μου, τον Κυριον. Κυριε Θεε μου, εμεγαλυνθης σφοδρα τιμην και μεγαλοπρεπειαν εισαι ενδεδυμενος 	 Tinqßue xlokßal li nimajcual Dios chi anchal lin chßôl. At Kâcuaß, at inDios, kßaxal nim lâ cuanquilal. Numtajenak lâ lokßal ut lâ nimajcual cuanquilal.


Και οι μεν προς ανατολας στρατοπεδευοντες θελουσιν εισθαι οι εκ της σημαιας του στρατοπεδου Ιουδα, κατα τα ταγματα αυτων και ο αρχων των υιων Ιουδα θελει εισθαι Ναασσων ο υιος του Αμμιναδαβ 	 Eb li ralal xcßajol laj Judá teßxyîb lix muhebâleb saß li este ut teßxxakab lix bandereb chokß retalileb. Ut laj Naasón, li ralal laj Aminadab, aßan li tâcßamok be chiruheb.


και εφθανε το οριον εις Θαβωρ, και Σαχασειμα, και Βαιθ-σεμες, και το οριον αυτων ετελειονεν εις τον Ιορδανην πολεις δεκαεξ, και αι κωμαι αυτων. 	 Li nubâl re li naßajej aßin, aßan nacuulac saß eb li tenamit Tabor, Sahazima, ut Bet-semes ut nocoxrakekß cuan cuiß li nimaß Jordán. Cuaklaju chixjunileb li tenamit rochbeneb li cocß cßalebâl.


εις θυμιαματοδοχος χρυσους δεκα σικλων, πληρης θυμιαματος 	 Quixqßue ajcuiß jun li cuchara yîbanbil riqßuin oro câhib onzas li ralal nujenak riqßuin incienso.


Κλειων τους οφθαλμους αυτου μηχαναται διεστραμμενα δαγκανων τα χειλη αυτου εκτελει το κακον. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb nequeßxmutzß li ru nak nequeßoc chixcßoxlanquil chanru nak teßxbânu li mâusilal. Ut nequeßxcßux li reheb nak nequeßxbânu li mâusilal.


Και καθως εσυρεν οπισω την χειρα αυτου, ιδου, εξηλθεν ο αδελφος αυτου και αυτη ειπε, Ποιον χαλασμον εκαμες; επι σε ας ηναι ο χαλασμος δια τουτο εκαλεσθη το ονομα αυτου Φαρες. 	 Saß junpât quirocsi cuißchic rukß li cßulaßal. Ut aß chic li rîtzßin quiyoßla xbên cua. Ut laj ilol re quixye: —¿Cßaßut nak lâat chic tatyoßlâk xbên cua? chan li ixk re li cßulaßal. Ut aj Fares queßxqßue chokß xcßabaß li cßulaßal.Chirix aßan quiyoßla li quirisi li rukß xbên cua li quiqßueheß retalil riqßuin caki cßam. Ut aj Zara queßxqßue chokß xcßabaß li cßulaßal.


και εις σαλπιγγος ηχον και φωνην λογων, την οποιαν οι ακουσαντες παρεκαλεσαν να μη λαληθη πλεον προς αυτους ο λογος 	 Eb a'an que'rabi xyâb li trompeta ut que'rabi ajcui' xyâb xcux li Dios nak quiâtinac riq'uineb. Ut que'xtz'âma nak me'âtinâc chic xban li Dios.


Τοτε προσηλθε προς αυτον η μητηρ των υιων του Ζεβεδαιου μετα των υιων αυτης, προσκυνουσα και ζητουσα τι παρ' αυτου. 	 Laj Jacobo ut laj Juan, a'aneb li ralal laj Zebedeo. Que'cuulac riq'uin li Jesús rochben lix na'eb. Ut li na'bej quixcuik'ib rib chiru li Jesús chixtz'âmanquil jun usilal chiru.


και βαλετε επ' αυτα πυρ και επιθεσατε θυμιαμα επ' αυτα ενωπιον του Κυριου αυριον και ο ανθρωπος τον οποιον εκλεξη ο Κυριος, ουτος θελει εισθαι αγιος. Αρκει εις εσας, υιοι Λευι. 	 Ut cuulaj têcßat li pom chiru li Kâcuaß. Li ani tâsiqßuekß ru cuulaj xban li Kâcuaß, aßanak li santobresinbil. Lâex aj levita, lâex li incßaß yôquex chixbânunquil li us.—


Θελετε δε ακουσει πολεμους και φημας πολεμων προσεχετε μη ταραχθητε επειδη παντα ταυτα πρεπει να γεινωσιν, αλλα δεν ειναι ετι το τελος. 	 Nak têrabi nak yô li plêt ut nak têrabi resil nak ticlâc re li plêt yalak bar, mexxucuac xban nak tento nak tâc'ulmânk chi jo'can. Abanan moco ac a'an ta roso'jiqueb li cutan a'in.


μονον φοβεισθε τον Κυριον και λατρευετε αυτον εν αληθεια εξ ολης καρδιας σας διοτι ειδετε ποσα μεγαλεια εκαμεν υπερ υμων 	 Qßuehomak êchßôl chi cßanjelac chiru li Kâcuaß ut chexucua ru. Cheqßuehak retal li sachba chßôlej ut li xnînkal usilal quixbânu êre.Abanan cui yal yôkex chixbânunquil li incßaß us, tâsachekß êru ut tâsachekß ajcuiß ru lê rey, chan laj Samuel.


Απεκριθησαν προς αυτον οι Ιουδαιοι ημεις νομον εχομεν, και κατα τον νομον ημων πρεπει να αποθανη, διοτι εκαμεν εαυτον Υιον του Θεου. 	 Abanan eb laj judío que'xye: -Lâo cuan kachak'rab ut li kachak'rab naxye nak tâcamsîk xban nak a'an quixq'ue rib chok' Ralal li Dios.-


Και απηγγειλα προς αυτους περι της επ' εμε αγαθης χειρος του Θεου μου, και ετι τους λογους του βασιλεως, τους οποιους ειπε προς εμε. Οι δε ειπον, Ας σηκωθωμεν και ας οικοδομησωμεν. Ουτως ενισχυσαν τας χειρας αυτων προς το αγαθον. 	 Ut lâin quinserakßi reheb chanru nak quinixtenkßa li Dios riqßuin xnimal rusilal. Ut quinserakßi ajcuiß reheb li cßaßru quixye cue li rey. Ut eb aßan queßxye: —Ocako chi cßanjelac. Takayîb cuißchic li katenamit, chanqueb. Ut queßxqßue xchßôl chi cßanjelac chixjûnkaleb.


Δια τουτο, ακουσον, πορνη, τον λογον του Κυριου 	 Joßcan ut lâat ixakilbej li nacamux ru lâ sumlajic, chacuabi li cßaßru naxye âcue li Kâcuaß.


Εν εκειναις δε ταις ημεραις εξηλθε διαταγμα παρα του Καισαρος Αυγουστου να απογραφη πασα η οικουμενη. 	 Sa' eb li cutan a'an li acuabej César Augusto quixq'ue jun li chak'rab re nak chixjunileb li tenamit te'ajlâk ut te'xq'ue xc'aba'eb chi tz'îbâc.


Διοτι πασα κεφαλη θελει εισθαι φαλακρα και πας πωγων εξυρισμενος επι πασας τας χειρας θελουσιν εισθαι εντομαι και επι την οσφυν σακκος. 	 Chixjunileb queßxbes li rismal xjolomeb ut queßrisi lix macheb. Chixjunileb queßxset li rukßeb ut queßrocsi li tßicr li kßes ru retalil li rahil chßôlej li cuanqueb cuiß.


Ο περιπατων εν ακεραιοτητι και εργαζομενος δικαιοσυνην, και λαλων αληθειαν εν τη καρδια αυτου 	 Caßaj cuiß eb li nequeßxbânu li us ut li cuanqueb saß tîquilal ut li nequeßxye li yâl, aßaneb li teßcuânk chi sum âtin riqßuin li Dios.


Εκαμες ημας να στρεψωμεν εις τα οπισω εμπροσθεν του εχθρου και οι μισουντες ημας διαρπαζουσι τα ημετερα εις εαυτους. 	 Xoâqßue chi êlelic chiruheb li xicß nequeßiloc ke. Ut li cßaßru cuan ke, xeßxmakß chiku ut queßxcßam chokß reheb.


Αυτη ειναι νυξ, ητις πρεπει να φυλαττηται εις τον Κυριον, διοτι εξηγαγεν αυτους εκ γης Αιγυπτου αυτη ειναι η νυξ εκεινη του Κυριου, ητις πρεπει να φυλαττηται παρα παντων των υιων Ισραηλ εις τας γενεας αυτων. 	 Saß li kßojyîn aßan li Kâcuaß Dios quixcßacßaleheb chi us re nak târisiheb saß li tenamit Egipto. Ut riqßuin aßan chalen anakcuan eb laj Israel nequeßxyoßle li kßojyîn aßan re xjulticanquil chanru nak li Dios quirisiheb chak saß li tenamit Egipto.


Ο, τι λαλω, εις τουτο το θαρρος της καυχησεως, δεν λαλω κατα τον Κυριον, αλλ' ως αφρων. 	 Li c'a'ru yôquin chixyebal anakcuan moco q'uebil ta cue xban li Kâcua'. Abanan tinye xban nak lâex inc'a' nequetau xyâlal. Yôquin chi âtinac anakcuan jo' neque'xbânu li cuînk li neque'xnimobresi rib.


Εαν ο οφθαλμος σου ο δεξιος σε σκανδαλιζη, εκβαλε αυτον και ριψον απο σου διοτι σε συμφερει να χαθη εν των μελων σου και να μη ριφθη ολον το σωμα σου εις την γεενναν. 	 Lê najter na'leb tento têcanab chi junaj cua. Li c'a'ak re ru tâq'uehok êre chi mâcobc, têtz'ektâna. Cui li xnak' lâ cuu li cuan sa' ânim naq'uehoc âcue chi mâcobc, us raj nak tâcuisi ut tâtz'ek. K'axal us nak tâsachk li xnak' âcuu chiru nak tatxic lâat sa' xbalba.


η φαρετρα κροταλιζει κατ' αυτου, η εξαστραπτουσα λογχη και το δορυ. 	 Usta natzinloc xyâb li chßîchß saß xbêneb ut usta na-el ratzßum li xam chiru lix chßîchßeb nak naxtochß rib, abanan incßaß nequeßxucuac.


Ειθε να ησο ως αδελφος μου, θηλασας τους μαστους της μητρος μου. Ευρισκουσα σε εξω ηθελον σε φιλησει, και δεν ηθελον με καταφρονησει. 	 Us raj nak lâat ta cuas. Us raj nak riqßuin ta lin naß xattußuc. Cui ta lâat li cuas, naru raj tincuutzß âcuu nak tatincßul saß be ut mâ ani raj tâhobok cue.


Ας ηναι η καρδια μου αμωμος εις τα διαταγματα σου, δια να μη αισχυνθω. 	 Chinqßuehak taxak inchßôl chixbânunquil li cßaßru naxye lâ chakßrab. Ut tzßakalak taxak re ru li cuâm châcuu re nak incßaß xutânal tinêlk.


Και εξηλθεν ο βασιλευς του Ισραηλ και επαταξε τους ιππεις και τας αμαξας, και εκαμεν εις τους Συριους σφαγην μεγαλην. 	 Li rey Acab quirâlinaheb toj retal quixchapeb li cacuây ut li carruaje ut quinumta saß xbêneb li soldados aj Siria. Kßaxal nabaleb li queßcamsîc.


μη διδοντες μηδεν προσκομμα κατ' ουδεν, δια να μη προσαφθη μωμος εις την διακονιαν, 	 Lâo inc'a' nakaj xbânunquil li c'a'ak re ru li târamok re chiruheb li ani te'raj pâbânc re nak mâ ani tâcuech'ok rix li c'anjel li yôco chixbânunquil.


Πονοι του αδου με περιεκυκλωσαν, παγιδες θανατου με εφθασαν. 	 Chanchan nak bacßbôquin ut ac xchal li câmc saß inbên. Chanchan nak ac xintßaneß saß li raßal xban nak ac xeßxcßûb chanru nak tineßxcamsi.


Και αν η αρχη σου ητο μικρα, τα υστερα σου ομως ηθελον μεγαλυνθη σφοδρα. 	 Cui lâat tîc âchßôl, kßaxal cuißchic nabal âbiomal tixqßue li Dios chiru li quicuan junxil.


Εκει θελει εισθαι ο κλαυθμος και ο τριγμος των οδοντων, οταν ιδητε τον Αβρααμ και Ισαακ και Ιακωβ και παντας τους προφητας εν τη βασιλεια του Θεου, εαυτους δε εκβαλλομενους εξω. 	 Nak têril laj Abraham, laj Isaac, laj Jacob ut chixjunileb li profeta cuânkeb sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios, ut lâex inc'a' tex-ocsîk, toj aran texyâbak ut têc'uxuxi li ruch êre xban xrahil êch'ôl.


Και κατεβαινε το οριον εως του χειμαρρου Κανα, προς μεσημβριαν του χειμαρρου αυται αι πολεις του Εφραιμ ησαν μεταξυ των πολεων του Μανασση και το οριον του Μανασση ητο προς βορραν του χειμαρρου, και η διεξοδος αυτου προς την θαλασσαν. 	 Cuan ajcuiß naßajej queßtzßak li ralal xcßajol laj Efraín xcomon lix naßajeb li ralal xcßajol laj Manasés. Li tenamit aßin li queßtzßak li ralal xcßajol laj Manasés, aßan naticla chak cuan cuiß li nimaß Caná li cuan saß li sur ut nacuulac saß li nubâl li nacana saß li norte. Nacuulac toj saß li na-oc cuiß li nimaß saß li palau Mediterráneo.


Απεκαμες εν τω πληθει των βουλων σου. Ας σηκωθωσι τωρα οι ουρανοσκοποι, οι αστρολογοι, οι μηνολογοι προγνωστικοι, και ας σε σωσωσιν εκ των επερχομενων επι σε. 	 Tacuajenakex chirabinquil li qßuila naßleb li nequeßxqßue aj qßuehol naßleb. Châlkeb li nequeßkßehin riqßuin li chahim, li nequeßyehoc re cßaßru tâcßulmânk saß li po junjûnk. Cheßxyal xkße chêcolbal chiru li cßaßru tâcßulmânk.


Ειπε προς αυτους Ζω εγω, λεγει Κυριος ο Θεος, δεν θελω τον θανατον του αμαρτωλου, αλλα να επιστρεψη ο ασεβης απο της οδου αυτου και να ζη επιστρεψατε, επιστρεψατε απο των οδων υμων των πονηρων δια τι να αποθανητε, οικος Ισραηλ; 	 Tâye reheb nak li Kâcuaß xye chi joßcaßin: Yoßyôquin lâin li nimajcual Dios. Lâin incßaß nacuaj nak texcâmk saß lê mâc. Nacuaj ban nak têjal ênaßleb ut têcanab xbânunquil li mâusilal ut tâcuânk êyußam. Ex aj Israel, canabomak xbânunquil li mâusilal. ¿Cßaßut nak têqßue êrib chi câmc xban lê mâc?


Τι λοιπον θελομεν ειπει; ο νομος ειναι αμαρτια; Μη γενοιτο. Αλλα την αμαρτιαν δεν εγνωρισα, ειμη δια του νομου διοτι και την επιθυμιαν δεν ηθελον γνωρισει, εαν ο νομος δεν ελεγε Μη επιθυμησης. 	 ¿C'a'ru takaye chirix a'in? ¿Ma takaye nak inc'a' us li chak'rab? Inc'a'. Mâ jok'e takaye chi jo'can. Ninye êre nak cui ta mâc'a' li chak'rab, inc'a' raj xinnau c'a'ru li mâc. Moco xinnau ta raj nak inc'a' us xrâbal ru li jalan aj e, cui ta inc'a' tz'îbanbil sa' li chak'rab chi jo'ca'in: Mâra ru li c'a'ru re lâ cuas âcuîtz'in.


Ο δε ειπε Φερετε μοι αυτα εδω. 	 Li Jesús quixye reheb: -C'amomak chak cuiq'uin.-


Διοτι, ιδου, οσοι απομακρυνονται απο σου, θελουσιν απολεσθη συ εξωλοθρευσας παντας τους εκκλινοντας απο σου. 	 Eb li nequeßxcanab âpâbanquil teßosokß. Lâat tâsacheb ru li nequeßtzßektânan âcue.Abanan chokß cue lâin kßaxal us li cuânc âcuiqßuin, at Kâcuaß. At nimajcual Dios, cauhak inchßôl âcuiqßuin re nak tinye resil li calajâbânu.


Διοτι σας λεγω οτι πολλοι προφηται και βασιλεις επεθυμησαν να ιδωσιν οσα σεις βλεπετε, και δεν ειδον, και να ακουσωσιν οσα ακουετε, και δεν ηκουσαν. 	 Lâin tinye êre nak nabaleb li profeta ut nabaleb li rey que'raj raj rilbal li c'a'ru yôquex chirilbal lâex, abanan inc'a' que'ru rilbal. Ut que'raj raj rabinquil li c'a'ru yôquex chirabinquil lâex, abanan inc'a' que'ru rabinquil, chan li Jesús reheb.


Ειθε να ησαν σοφοι, να ενοουν τουτο, να εσυλλογιζοντο το τελος αυτων 	 Us raj cui cuan xnaßlebeb. Us raj nak teßxqßue retal li raylal li teßxcßul. Ut us raj ajcuiß cui teßxqßue retal chanru nak teßosokß.


Και ειπεν ο Φαραω προς τον Ιακωβ, Ως ποσαι ειναι αι ημεραι των ετων της ζωης σου; 	 Laj faraón quixpatzß re laj Jacob: —¿Jarub chihab cuan âcue lâat, Jacob? chan re.


Σεις δε εισθε μαρτυρες τουτων. 	 Lâex texyehok resil xban nak lâex xex-abin re ut lâex xex-iloc re chixjunil li c'a'ak re ru a'in.


Εσας μονον εγνωρισα εκ παντων των γενων της γης δια τουτο θελω σας τιμωρησει δια πασας τας ανομιας σας. 	 —Saß xyânkeb chixjunileb li tenamit saß ruchichßochß, caßaj cuiß lâex sicßbil êru inban. Joßcan nak tento texinqßue chixtojbal rix lê mâusilal, chan li Kâcuaß.


Επιβλεψον επ' εμε και ελεησον με, διοτι μεμονωμενος και τεθλιμμενος ειμαι. 	 Chinâcuabi, at Kâcuaß. Chacuuxtâna cuu xban nak tacuajenakin ut kßaxal ra saß inchßôl xban nak injunes.


και το οριον αυτων ητο η Ιαζηρ, και πασαι αι πολεις της Γαλααδ και το ημισυ της γης των υιων Αμμων, εως της Αροηρ, της κατεναντι Ραββα, 	 Aßan aßin li naßajej li quiqßueheß reheb: li naßajej Jazer ut chixjunileb li tenamit li cuanqueb Galaad, ut yijach lix naßajeb li ralal xcßajol laj Amón. Nacuulac toj saß li tenamit Aroer li cuan chiru li naßajej Rabá.


Αφου δε ερριφθη, ανελαβεν αυτον η θυγατηρ του Φαραω και ανεθρεψεν αυτον δια να ηναι υιος αυτης. 	 Abanan quicuulac xk'ehil nak quicanabâc chak sa' li nima' ut lix rabin laj faraón quixococ re, re târûk tâcolek'. Quixc'am chok' re ut quixq'uiresi jo' tz'akal re.


Εστραφη η καρδια αυτων εις το να μισωσι τον λαον αυτου, εις το να δολιευωνται εναντιον των δουλων αυτου. 	 Joßcan nak xicß chic queßileß xbaneb laj Egipto ut li Dios quixcanabeb laj Israel chi rahobtesîc xbaneb.


Και θελουσι κατακαυσει εν πυρι τας οικιας σου, και θελουσιν εκτελεσει επι σε κρισεις ενωπιον πολλων γυναικων και θελω σε καμει να παυσης απο της πορνειας, και δεν θελεις διδει του λοιπου μισθωμα. 	 Teßxcßateb lâ cuochoch ut nabaleb li ixk yôkeb chi iloc âcue nak tâcßul xtojbal âmâc. Riqßuin aßin tâcanab mâcobc riqßuineb li cuînk ut incßaß chic tâqßue xmâtaneb.


διοτι εις εξ ημερας εποιησεν ο Κυριος τον ουρανον και την γην, την θαλασσαν και παντα τα εν αυτοις εν δε τη ημερα τη εβδομη κατεπαυσε δια τουτο ευλογησε Κυριος την ημεραν του σαββατου και ηγιασεν αυτην. 	 Chiru cuakib cutan li Kâcuaß Dios quixyîb li choxa, li ruchichßochß ut li palau. Quilajxyîb chixjunil li cßaßak re ru cuan saß ruchichßochß joß ajcuiß saß choxa. Ut saß xcuuk li cutan quihilan. Joßcan nak li Kâcuaß Dios quirosobtesi li hilobâl cutan ut quixsantobresi.


Εγω ειμαι ο Θεος του Αβρααμ και ο Θεος του Ισαακ και ο Θεος του Ιακωβ; δεν ειναι ο Θεος νεκρων, αλλα ζωντων. 	 Lâin lix Dios laj Abraham, lix Dios aj Isaac, ut lix Dios laj Jacob. Li Dios, a'an mâcua' xDioseb li camenakeb; xDioseb ban li yo'yôqueb, chan li Jesús. (Jo'can nak li Dios quixc'ut nak cuan xcuaclijiqueb chi yo'yo li camenak.)


εις τα ορη και εις τας κοιλαδας και εις τας πεδιαδας και εις Ασδωθ και εις την ερημον και εις το μερος το μεσημβρινον τους Χετταιους, τους Αμορραιους και τους Χαναναιους, τους Φερεζαιους, τους Ευαιους και τους Ιεβουσαιους 	 Li naßajej li quixjeqßui, aßaneb aßin: li tzûl ru ut li ru takßa re li nimaß Jordán, ut li chaki chßochß joß ajcuiß li cuan jun pacßal, joß ajcuiß li naßajej Neguev. Chixjunil li naßajej aßin, aßan li queßcuan cuiß eb laj heteo, eb laj amorreo, eb laj cananeo, eb laj ferezeo, ut eb laj heveo ut eb laj jebuseo.


Και με εφερεν εις τα προθυρα της πυλης του οικου του Κυριου της προς βορραν, και ιδου, εκει εκαθηντο γυναικες θρηνουσαι τον Θαμμουζ. 	 Chirix aßan quinixcßam saß li oquebâl re li templo, li cuan saß li norte. Ut queßcuil li ixk chunchûqueb aran. Yôqueb chi yâbac chirix lix dios Tamuz xcßabaß.


Το αργυριον το περι ανομιας και το αργυριον το περι αμαρτιας δεν εφεροντο εις τον οικον του Κυριου ταυτα ησαν των ιερεων. 	 Ut li tumin li nequeßxqßue re xpatzßbal xcuybal xmâqueb, aßan incßaß nequeßxqßue saß li câx xban nak li tumin aßan nacßanjelac chiruheb laj tij.


Και αφ' ης ημερας ετεθη η κιβωτος εν Κιριαθ-ιαρειμ, παρηλθε καιρος πολυς και εγειναν εικοσι ετη και πας ο οικος Ισραηλ εστεναζεν, αναζητων τον Κυριον. 	 Lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß quicuan aran Quiriat-jearim junmay chihab. Ut chixjunileb laj Israel teßraj raj nak teßtenkßâk xban li Dios.


Και ο Ιααθ ητο ο αρχηγος, και Ζιζα ο δευτερος ο δε Ιεους και Βερια δεν ειχον πολλους υιους δια τουτο ηριθμηθησαν ομου, ως μια πατρια. 	 Laj Jahat, aßan li asbej. Laj Zina, aßan li xcab. Abanan laj Jeús ut laj Bería incßaß queßcuan nabal ralal xcßajoleb. Joßcan nak queßajlâc chi jun cabal ajcuiß.


Και η γυνη συνελαβε και εγεννησεν υιον το ερχομενον ετος, κατα τον καιρον εκεινον τον οποιον ειπε προς αυτην ο Ελισσαιε. 	 Abanan quicßulman joß quixye li profeta Eliseo. Saß li chihab jun chic quiyoßla jun xcßulaßal têlom li ixk aßan.


Και εις το τελος των τεσσαρακοντα ημερων και τεσσαρακοντα νυκτων εδωκεν εις εμε ο Κυριος τας δυο λιθινας πλακας, τας πλακας της διαθηκης. 	 Nak ac xnumeß li caßcßâl cutan ut li caßcßâl kßojyîn li Kâcuaß quixqßue cue li perpôquil pec li tzßîbanbil cuiß li contrato li quixbânu êriqßuin.


Και επι του στρατευματος της φυλης των υιων Γαδ ητο Ελιασαφ ο υιος του Δεουηλ. 	 Ut chirixeb li ralal xcßajol laj Simeón queßcôeb li jun chßûtal li ralal xcßajol laj Gad. Ut laj Eliasaf li ralal laj Deuel, aßan li najolomin reheb.


και ανηγειρεν εις ημας κερας σωτηριας εν τω οικω Δαβιδ του δουλου αυτου, 	 Xq'ue jun laj Colol ke k'axal nim xcuanquil. Quixsic' ru sa' xyânkeb li ralal xc'ajol li rey David laj c'anjel chiru.


24-18 24-18 Και ειπε προς τον Δαβιδ, Συ εισαι δικαιοτερος εμου διοτι συ ανταπεδωκας εις εμε καλον, εγω δε ανταπεδωκα εις σε κακον. 	 Ut quixye ajcuiß re: —Yâl ajcuiß li nacaye. Lâin cuan inmâc. Saß xyâlal cuancat cuiqßuin. Ut lâin incßaß us li ninbânu âcue.


Ζη Κυριος, και ευλογημενον το φρουριον μου και ας υψωθη ο Θεος της σωτηριας μου 	 Yoßyo li Kâcuaß. Lokßoninbil taxak ru li Kâcuaß. Aßan chanchan jun nimla sakônac bar nincol cuiß cuib. Chinimâk taxak xlokßal li Kâcuaß laj Colol cue.


Εγεινε δε τουτο επι δυο ετη, ωστε παντες οι κατοικουντες την Ασιαν ηκουσαν τον λογον του Κυριου Ιησου, Ιουδαιοι τε και Ελληνες. 	 Cuib chihab quixbânu chi jo'ca'in. Ut chixjunileb li cuanqueb Asia, eb laj judío, jo'eb ajcui' li mâcua'eb aj judío, que'rabi li râtin li Kâcua' Jesús.


Εαν νεα τις παρθενος ηναι ηρραβωνισμενη μετα ανδρος, και ευρη τις αυτην εν τη πολει και κοιμηθη μετ' αυτης, 	 Cui junak xkaßal ac tzßâmanbil tâtauhekß xban junak chic cuînk saß be ut li ixk tixsume ut li cuînk tâcuânk riqßuin,


Ουριας ο Χετταιος παντες τριακοντα επτα. 	 ut laj Urías, laj heteo. Chixjunileb aßin cuanqueb cuuklaju xcaßcßâl.


και οποτε εκουρευε την κεφαλην αυτου, διοτι εις το τελος εκαστου ετους εκουρευεν αυτην επειδη τα μαλλια εβαρυνον αυτον δια τουτο εκοπτεν αυτα εζυγιζε τας τριχας της κεφαλης αυτου, και ησαν διακοσιων σικλων κατα το βασιλικον ζυγιον. 	 Rajlal, nak ac rakecß re li chihab, naxqßue chi besecß lix jolom xban nak kßaxal nabal li rismal ut nachßißchßißîc xban. Li rismal li nabeseß numenak ôb libras râlal joß nequeßbisoc cuiß saß rochoch li rey.


Τοτε συνηχθη πας ο Ισραηλ προς τον Δαβιδ εις Χεβρων, λεγοντες, Ιδου, οστουν σου και σαρξ σου ειμεθα. 	 Chixjunileb laj Israel queßxchßutub ribeb ut queßcôeb aran Hebrón riqßuin laj David. Queßxye re: —Lâo kacomon kib âcuiqßuin.


Και απεστειλεν ο Χειραμ βασιλευς της Τυρου τους δουλους αυτου προς τον Σολομωντα, ακουσας οτι εχρισαν αυτον βασιλεα αντι του πατρος αυτου διοτι ο Χειραμ ηγαπα παντοτε τον Δαβιδ. 	 Laj Hiram lix reyeb laj Tiro quirabi resil nak laj Salomón quixakabâc chokß rey chokß rêkaj laj David lix yucuaß. Joßcan nak quixtakla lix takl riqßuin. Laj Hiram junelic naxra laj David.


Και ως ειδεν ο οπλοφορος αυτου οτι απεθανεν ο Σαουλ, επεσε και αυτος επι την ρομφαιαν και απεθανεν 	 Nak li cuînk quiril nak camenak chic laj Saúl, quixchap lix chßîchß ut quixcamsi ajcuiß rib aßan.


Ιατρευει τους συντετριμμενους την καρδιαν και δενει τας πληγας αυτων. 	 Junelic naxtenkßaheb li teßyotßekß xchßôl ut narisi lix raylaleb.


Τους δε υιους Ιουδα και τους υιους Ιερουσαλημ επωλησατε εις τους υιους των Ελληνων, δια να απομακρυνητε αυτους απο των οριων αυτων. 	 Ut quecßayiheb laj Judá joßqueb ajcuiß laj Israel reheb laj Grecia chokß rahobtesinbil môs re nak teßcßamekß chi najt saß jalan chic tenamit.


και δεν θελει μεταβαινει η κληρονομια των υιων Ισραηλ απο φυλης εις φυλην διοτι εκαστος εκ των υιων Ισραηλ θελει εισθαι προσκεκολλημενος εις την κληρονομιαν της φυλης των πατερων αυτου. 	 Li chßochß li teßxcßul eb laj Israel incßaß tâkßaxônk saß jalan xtêpaleb laj Israel. Tento tâcanâk chokß reheb lix têpaleb li queßêchanin re.


Και ως εξηλθον οι ιερεις εκ του αγιαστηριου, διοτι παντες οι ιερεις οι ευρεθεντες ηγιασθησαν, χωρις να ηναι διατεταγμενοι κατα διαιρεσεις 	 Eb laj tij queßel saß li Santil Naßajej. Ac santobresinbileb chixjunileb laj tij li cuanqueb aran, usta toj mâjiß nacuulac xkßehil nak teßcßanjelak.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην, λεγων, 	 Li Kâcuaß Dios quiâtinac riqßuin laj Moisés ut quixye re:


απαν δε το αργυριον και το χρυσιον και τα σκευη τα χαλκινα και τα σιδηρα ειναι αφιερωμενα εις τον Κυριον εις το θησαυροφυλακιον του Κυριου θελουσιν εισαχθη. 	 Chixjunil li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin oro, plata, bronce ut hierro tâxocmânk ut tâkßaxtesimânk chiru li Kâcuaß, chan laj Josué.


Ιδου, οι ανδρειοι αυτων θελουσι βοησει εξωθεν, και οι πρεσβεις της ειρηνης θελουσι κλαυσει πικρως. 	 Eb li cuînk li cauheb rib japjôqueb re saß eb li be. Eb li takl li queßraj nak li tenamit teßcuânk saß tuktûquil usilal yôqueb chi yâbac chi kßaxal ra saß xchßôleb.


μη φοβου διοτι εγω ειμαι μετα σου μη τρομαζε διοτι εγω ειμαι ο Θεος σου σε ενισχυσα μαλιστα σε εβοηθησα μαλιστα σε υπερησπισθην δια της δεξιας της δικαιοσυνης μου. 	 Joßcan nak mexxucuac xban nak lâin cuânkin êriqßuin. Mexcßoxlac. Lâin lê Dios. Lâin ninqßuehoc êmetzßêu ut lâin nintenkßan êre. Lâin tin-ilok êre chi junelic riqßuin xnimal incuanquil ut riqßuin intîquilal.


Και οτε ηλθεν, ιδου, οι αρχοντες του στρατευματος εκαθηντο και ειπεν, Εχω λογον προς σε, ω αρχων. Και ο Ιηου ειπε, προς τινα εκ παντων ημων; Ο δε ειπε, προς σε, ω αρχων. 	 Nak quicuulac saß li tenamit aßan, chunchûqueb nak quixtauheb li nequeßtaklan saß xyânkeb li soldado. Quixye reheb: —Lâin nacuaj âtinac riqßuin li nataklan xban nak cuan cßaßru tinye re, chan. Ut laj Jehú quichakßoc ut quixye re: —¿Ani ke tâcuaj râtinanquil? chan re li profeta. Ut li profeta quixye re: —At Kâcuaß, âcuiqßuin lâat tincuaj âtinac, chan.


Τοτε ηθελον να μαθω την αληθειαν περι του τεταρτου θηριου, το οποιον ητο διαφορον απο παντων των αλλων, καθ' υπερβολην τρομερον, του οποιου οι οδοντες ησαν σιδηροι και οι ονυχες αυτου χαλκινοι κατετρωγε, κατεσυντριβε και κατεπατει το υπολοιπον με τους ποδας αυτου 	 Ut lâin toj quicuaj xnaubal cßaßru xyâlal li xcâ xul, li kßaxal jalan chiruheb li oxib chic. Kßaxal xiu xiu rilbal. Cuan ruch re hierro ut li rixißij bronce. Ut quixtßupi li quixchap ut quixcßux ut li joß qßuial incßaß quixchoy xtiubal quixyekßi saß rok.


Και ειπεν ο Ιουδας, Ας εχη αυτα, δια να μη γεινωμεν ονειδος ιδου, εγω εστειλα το εριφιον τουτο, συ ομως δεν ευρηκας αυτην. 	 Laj Judá quixye re: —¿Cßaß xjalenquil? Canâkeb cuan li cßaßru cue riqßuin li ixk aßan. Chi joßcan incßaß tincßut inxutân chiruheb li tenamit. Lâin xintakla li chßina chibât chokß re abanan incßaß xatau chak, chan.


Και εκει κατοικιζει τους πεινωντας, και συγκροτουσι πολεις εις κατοικησιν 	 Ut saß li naßajej aßan li Kâcuaß quixqßueheb chi cuânc li mâcßaß cuan reheb ut aran queßxyîb lix tenamit re teßcuânk cuiß.


Ευλογητος Κυριος εις τον αιωνα. Αμην, και αμην. 	 Lokßoninbil taxak ru li nimajcual Dios chi junelic kße cutan. Joßcan taxak.


Και λεγει προς αυτους Ουτω και σεις ασυνετοι εισθε; δεν καταλαμβανετε οτι παν το εξωθεν εισερχομενον εις τον ανθρωπον δεν δυναται να μολυνη αυτον; 	 Ut li Jesús quixye reheb: -¿Ma inc'a' ajcui' xetau ru lâex li xinye? ¿Ma inc'a' nequenau nak mâcua' li c'a'ru naxtzaca junak namâco' cui'?


Και ανεχωρησεν ευρε δε αυτον λεων καθ' οδον και εθανατωσεν αυτον και το σωμα αυτου ητο ερριμμενον εν τη οδω η δε ονος ιστατο πλησιον αυτου και ο λεων ιστατο πλησιον του σωματος. 	 Nak yô chi xic quixcßul jun li cakcoj saß li be ut quicamsîc xban. Ut lix tibel quicana chi tßantßo saß li be. Ut li bûr ut li cakcoj cuanqueb chixcßatk li camenak.


Διοτι τα ορη προμηθευουσιν εις αυτον την τροφην, οπου παιζουσι παντα τα θηρια του αγρου. 	 Naxcuaß li pim li na-el saß cßalebâl li cuanqueb cuiß li joskß aj xul.


Τοτε ο βασιλευς και πας ο λαος προσεφεραν θυσιας ενωπιον του Κυριου 	 Ut chirix aßan li rey joß eb ajcuiß chixjunileb li tenamit Israel queßmayejac chiru li Kâcuaß.


και ηλθον εις το αλωνιον του Αταδ το περαν του Ιορδανου και εκει εθρηνησαν θρηνον μεγαν και δυνατον σφοδρα και εκαμεν ο Ιωσηφ δια τον πατερα αυτου πενθος επτα ημερας. 	 Queßcuulac jun pacßal li nimaß Jordán saß li naßajej li nequeßtenoc cuiß trigo. Laj êchal re li naßajej aßan, aßan aj Atad xcßabaß. Ut aran laj José queßxyoßle cuißchic cuukub cutan lix yucuaß camenak. Ut nequeßhuyhut chi yâbac xban xrahileb xchßôl.


μετα της οποιας επορνευσαν οι βασιλεις της γης και εμεθυσθησαν οι κατοικουντες την γην εκ του οινου της πορνειας αυτης. 	 Chixjunileb li rey li cuanqueb sa' ruchich'och' neque'cuulac sa' li tenamit a'an chixbânunquil li mâusilal. Chanchan nak ac xe'caltesîc xban li mâusilal yôqueb chixbânunquil, chan li ángel.


ειχε δε η γυνη παχυ δαμαλιον εν τη οικια και εσπευσε και εσφαξεν αυτο και λαβουσα αλευρον, εζυμωσε και εψησεν αζυμα εξ αυτου. 	 Li ixk aßan cuan jun li cuacax toj sâj riqßuin ut nim xtibel. Quixcamsi ut quixcßub. Quixchap li cßaj ut quixyîb ajcuiß li caxlan cua mâcßaß xchßamal.Quixqßue li tzacaêmk reheb laj Saúl ut eb li cuanqueb rochben ut queßxtzaca. Nak queßrakeß chi cuaßac, queßcôeb chiru li kßojyîn aßan.


Και κατεστησεν ο βασιλευς εν Ιερουσαλημ τον αργυρον ως λιθους, και τας κεδρους κατεστησεν ως τας εν τη πεδιαδι συκαμινους, δια την αφθονιαν. 	 Nak cuan chokß rey laj Salomón aran Jerusalén, quixchßutub nabal li plata. Chanchan xqßuial li pec. Joßcan ajcuiß li cheß chacalteß. Nabal cuan. Chanchan xqßuial li cheß higo li cuan aran Sefela.


Και τωρα αμαρτανουσιν επι μαλλον και μαλλον και εκαμον εις εαυτους χωνευτα εκ του αργυριου αυτων, ειδωλα κατα την φαντασιαν αυτων, παντα ταυτα εργον τεχνιτων αυτοι λεγουσι περι αυτων, οι ανθρωποι οι θυσιαζοντες ας φιλησωσι τους μοσχους. 	 Ut chalen ajcuiß anakcuan kßaxal cuißchic yôqueb chi mâcobc. Nequeßxyîb lix dioseb riqßuin plata re teßxlokßoni. Riqßuin rukßeb nequeßxyîb xdioseb chi chßinaßus aß yal chanru nequeßxnau xbânunquil. Ut nequeßxye chi ribileb rib: —Chomayejak chiruheb li kadios. Takutzß ru li kadios cuacax, chanqueb.


Και τους οφθαλμους του Σεδεκιου εξετυφλωσε και εδεσεν αυτον με δυο χαλκινας αλυσεις, δια να φερη αυτον εις την Βαβυλωνα. 	 Chirix aßan queßrisi li xnakß ru laj Sedequías ut queßxbacß riqßuin cadena re teßxcßam Babilonia.


Εν δε Γαβαων κατωκησεν ο πατηρ Γαβαων, το δε ονομα της γυναικος αυτου ητο Μααχα 	 Saß li tenamit Gabaón quicuan laj Abigabaón, li nequeßxye ajcuiß Jehiel re. Li rixakil, aßan lix Maaca.


Θελει τρωγει τον αρτον του Θεου αυτου εκ των αγιωτατων, και εκ των αγιων. 	 Naru nequeßxtzaca li mayej caxlan cua li kßaxal lokß ut li cßaßak re ru li santobresinbil,


Διοτι η χειρ μου εκαμε παντα ταυτα και εγειναν παντα ταυτα, λεγει Κυριος εις τινα λοιπον θελω επιβλεψει; εις τον πτωχον και συντετριμμενον το πνευμα και τρεμοντα τον λογον μου. 	 ¿Ma mâcuaß ta biß lâin quinyîban re chixjunil li cßaßru cuan? ¿Ma mâcuaß ta biß lâin quinyoßobtesin reheb? Lâin nacuil xtokßobâl ruheb li nebaß ut li tûlaneb, li nequeßxqßue xlokßal li cuâtin.


Ανεβη λοιπον Ιωας ο βασιλευς του Ισραηλ και ειδον αλληλους προσωπικως, αυτος και Αμασιας ο βασιλευς του Ιουδα, εν Βαιθ-σεμες, ητις ειναι του Ιουδα. 	 Joßcan nak laj Joás lix reyeb laj Israel cô aran Bet-semes li cuan saß xcuênt Judá chi pletic riqßuin laj Amasías lix reyeb laj Judá.


διοτι πολλακις και η καρδια σου γνωριζει οτι και συ παρομοιως κατηρασθης αλλους. 	 Xban nak lâat nacanau nak nabal sut ajcuiß xat-âtinac chirixeb jalan.


Ιησους δε ο υιος του Ναυη και Χαλεβ ο υιος του Ιεφοννη εζησαν, εκ των ανθρωπων εκεινων οιτινες υπηγαν να κατασκοπευσωσι την γην. 	 Saß xyânkeb li cablaju chi cuînk li queßcôeb chirilbal li naßajej, caßaj chic eb laj Josué li ralal laj Nun ut laj Caleb li ralal laj Jefone queßcana chi yoßyo.


Και ειπε προς αυτον, Δεν υπηγεν η καρδια μου μετα σου, οτε ο ανθρωπος επεστρεψεν απο της αμαξης αυτου εις συναντησιν σου; ειναι καιρος να λαβης αργυριον και να λαβης ιματια και ελαιωνας και αμπελωνας και προβατα και βοας και δουλους και δουλας; 	 Laj Eliseo quixye re: —¿Ma incßaß ta biß ninnau nak laj Naamán x-el saß lix carruaje châcßulbal? Anakcuan mâcuaß xkßehil xcßulbal li tumin ut li châbil tßicr, chi moco lix naßaj li acuîmk uva ut olivo, chi moco li carner ut li cuacax, chi moco li môs.Anakcuan tâletz châcuix lix yajel laj Naamán. Chalen anakcuan saklep chic âcuix joß eb ajcuiß lâ cualal âcßajol saklep chic rixeb, chan. Ut nak cô laj Giezi, saklep chic rix. Sak sak joß li ratzßam que.


Και εσταλησαν γραμματα δια ταχυδρομων εις πασας τας επαρχιας του βασιλεως, δια να αφανισωσι, να φονευσωσι και να εξολοθρευσωσι παντας τους Ιουδαιους, νεους και γεροντας, νηπια και γυναικας, εν μια ημερα, την δεκατην τριτην του δωδεκατου μηνος, ουτος ειναι ο μην Αδαρ, και να διαρπασωσι τα υπαρχοντα αυτων. 	 Chirix aßan eb li hu queßcßameß saß li junjûnk chi tenamit xbaneb lix takl li rey. Ut yalak bar queßrabi lix chakßrab li rey nak teßcamsîk chixjunileb laj judío saß li oxlaju xbe li cablaju po Adar xcßabaß. Jun xxiquic nak teßsachekß ruheb laj judío. Teßcamsîk li tîx joßqueb ajcuiß li sâjeb, ut eb li ixk joßqueb ajcuiß li cocßal. Ut tâxoquekß chixjunil li cßaßru cuan reheb.


και εξελθοντες εκ των μνημειων μετα την αναστασιν αυτου εισηλθον εις την αγιαν πολιν και ενεφανισθησαν εις πολλους. 	 Ut mokon chic nak li Jesús ac xcuacli cui'chic chi yo'yo, que'el chak sa' lix muklebâl ut que'oc sa' li santil tenamit Jerusalén ut nabal chi aj u que'xc'utbesi cui' ribeb.


και ακανθας και τριβολους θελει βλαστανει εις σε και θελεις τρωγει τον χορτον του αγρου 	 Qßuix ut pim tâêlk chiru li chßochß. Ut lâat tâtzaca li acuîmk li tâêlk saß li chßochß li tâcßanjela ru.


και ωδηγησεν αυτους την ημεραν εν νεφελη και ολην την νυκτα εν φωτι πυρος. 	 Quixtakla li chok chi cßamoc be chiruheb chi cutan ut chi kßek jun li xam quicßamoc be chiruheb.


24-20 24-20 Και τις, ευρων τον εχθρον αυτου, ηθελεν αφησει αυτον να υπαγη την οδον αυτου αβλαβως; ο Κυριος λοιπον να σοι ανταποδωση καλον, δι' εκεινο το οποιον εκαμες εις εμε σημερον. 	 Cui junak cuînk naxchap li xicß na-iloc re, ¿ma tixcanab ta biß chi yoßyo chi incßaß tixcamsi? Li Kâcuaß Dios taxak chi qßuehoc rêkaj li usilal xabânu cue anakcuan.


Και θελει καμει να αποξυσωσι την οικιαν εσωθεν κυκλω, και θελουσι ριψει το χωμα το απεξυσμενον εξω της πολεως εις τοπον ακαθαρτον 	 Tento xjotzbal ru li tzßac chi saß li cab ut tento teßxtzßek lix cßaj li tzßac saß li naßajej chirix li tenamit li natzßekman cuiß li muxbil ru.


δια να καταδιωξη απ' εμπροσθεν σου εθνη μεγαλητερα και ισχυροτερα σου, δια να σε εισαγαγη, δια να σοι δωση την γην αυτων κληρονομιαν, καθως την σημερον. 	 Ut quirisiheb saß lix naßajeb li xnînkal ru tenamit li kßaxal nabaleb ut kßaxal cauheb rib chêru re nak tixkßaxtesi lix naßajeb êre lâex ut reheb ajcuiß lê ralal êcßajol joß yô chi cßulmânc anakcuan.


Ουτοι ειναι οι υιοι του Ισραηλ Ρουβην, Συμεων, Λευι και Ιουδας, Ισσαχαρ και Ζαβουλων, 	 Aßaneb aßin li ralal laj Israel: laj Rubén, laj Simeón, laj Leví, laj Judá, laj Isacar, laj Zabulón,


Επρεπε σοφος να προφερη στοχασμους ματαιους και να γεμιζη την κοιλιαν αυτου απο ανατολικου ανεμου; 	 —Li ani cuan xnaßleb incßaß naâtinac joß yôcat chi âtinac lâat. Mâcßaß na-oc cuiß li cßaßru nacaye. Chanchan li ikß li yal nanumeß.


δια πασας τας αμαρτιας του Βαασα και τας αμαρτιας Ηλα του υιου αυτου, τας οποιας ημαρτησαν, και δια των οποιων εκαμον τον Ισραηλ να αμαρτηση, παροργισαντες, Κυριον τον Θεον του Ισραηλ δια των ματαιοτητων αυτων. 	 Queßcamsîc laj Baasa ut laj Ela li ralal xban li mâc queßxbânu ut xban ajcuiß nak queßxcßam xbeheb laj Israel chi mâcobc nak queßxlokßoni li jalanil dios li mâcßaß nequeßoc cuiß ut queßxchikß xjoskßil li Dios.


ο δε Παρακλητος, το Πνευμα το Αγιον, το οποιον θελει πεμψει ο Πατηρ εν τω ονοματι μου, εκεινος θελει σας διδαξει παντα και θελει σας υπενθυμισει παντα οσα ειπον προς εσας. 	 Li Santil Musik'ej li tixtakla chak li Yucua'bej chok' cuûchil, a'an tâtenk'ânk êre ut a'an tâc'utuk chêru chixjunil li c'a'ak re ru li inc'a' nequetau ru. Ut a'an tixjultica êre chixjunil li c'a'ru xinye êre.


διοτι ημεις καταστρεφομεν τον τοπον τουτον, επειδη η κραυγη αυτων εμεγαλυνεν ενωπιον του Κυριου και απεστειλεν ημας ο Κυριος δια να καταστρεψωμεν αυτον. 	 Anakcuan oc ke chixsachbal ru chi junaj cua li tenamit aßin xban nak kßaxal xnumta li mâc xeßxbânu. Aßan aj e nak xoxtakla chak li Kâcuaß Dios chixsachbal ru li tenamit aßin, chanqueb.


οιτινες εμαρτυρησαν περι της αγαπης σου ενωπιον της εκκλησιας, τους οποιους καλως θελεις πραξει προπεμψας αξιως του Θεου. 	 Eb a'an que'xch'olob xyâlal arin chiruheb li hermân chanru nak nacaraheb. Chatenk'aheb chi châbil jo' naraj li Dios nak te'xic chixyebal râtin li Dios sa' jalan na'ajej.


Και θελεις καμει καταπετασμα εκ κυανου και πορφυρου και κοκκινου και βυσσου κεκλωσμενης, εντεχνου εργασιας με χερουβειμ θελει εισθαι κατεσκευασμενον. 	 Têyîb ajcuiß jun li nimla tßicr riqßuin li nokß azul, joß ajcuiß púrpura ut cak ut riqßuin li bakbil nokß lino. Ut chokß xsahob ru li tßicr aßan, têqßue li querubines chiru chi châbil xyîbanquil.


Και εγεννησεν ο Νωε τρεις υιους, τον Σημ, τον Χαμ και τον Ιαφεθ. 	 Laj Noé quicuan oxibeb li ralal ut aßaneb aßin lix cßabaßeb: laj Sem, laj Cam ut laj Jafet.


και θελει θεωρησει ο ιερευς την πληγην την εβδομην ημεραν και ιδου, εαν δεν εξηπλωθη η κασιδα και δεν ηναι εις αυτην θριξ ξανθιζουσα και εις την οψιν η κασιδα δεν ηναι βαθυτερα του δερματος, 	 Saß xcuuk li cutan laj tij târil cuißchic lix ra. Cui lix ra incßaß xniman, ut cui incßaß kßan li rismal chiru lix ra, ut cui incßaß cham xsaß,


Και θελω εκλικμησει αυτους με το λικμητηριον εν ταις πυλαις της γης θελω ατεκνωσει αυτους, θελω αφανισει τον λαον μου, διοτι δεν επιστρεφουσιν απο των οδων αυτων. 	 Lâin tinjeqßui ruheb laj Judá saß chixjunil li tenamit joß nak nacßameß li qßuim xban ikß, ut tebincanab chi mâcßaß chic ralal xcßajoleb, ut tinpoß lix tenamit, abanan incßaß ajcuiß teßxcanab xbânunquil li mâusilal.


Αλλ' ομως και εκ των αρχοντων πολλοι επιστευσαν εις αυτον, πλην δια τους Φαρισαιους δεν ωμολογουν, δια να μη γεινωσιν αποσυναγωγοι. 	 Cuanqueb nabaleb laj judío que'xpâb nak li Jesús, a'an li Mesías. Sa' xyânkeb a'an cuanqueb junjûnk li neque'taklan. Abanan inc'a' que'xye resil nak que'pâban xban nak que'xucuac xbaneb laj fariseo. Inc'a' que'raj nak te'isîk sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío.


Και ειπεν ο Μανωε προς την γυναικα αυτου, Βεβαιως θελομεν αποθανει, διοτι ειδομεν τον Θεον. 	 Laj Manoa quixye re li rixakil: —Relic chi yâl nak tocâmk xban nak xkil ru li Dios, chan.


Λαλησατε προς τους υιους Ισραηλ, και ειπατε προς αυτους, Εαν τις ανθρωπος εχη ρευσιν εκ του σωματος αυτου, δια την ρευσιν αυτου ειναι ακαθαρτος. 	 —Tex-âtinak riqßuineb laj Israel ut têye reheb chi joßcaßin: Muxbil ru li cuînk li na-el xyaßal lix tzßejcual xban junak yajel.


Και την επαυριον, οτε ηλθον οι Φιλισταιοι δια να εκδυσωσι τους πεφονευμενους, ευρηκαν τον Σαουλ και τους τρεις υιους αυτου πεπτωκοτας επι το ορος Γελβουε. 	 Saß li cutan jun chic eb laj filisteo queßcôeb chixxocbal li cßaßru reheb li camenak. Queßxtau laj Saúl ut eb li oxib chi ralal jiljôqueb chi camenak saß li tzûl Gilboa.


Και καταφιλησας παντας τους αδελφους αυτου, εκλαυσεν επ' αυτους και μετα ταυτα ωμιλησαν οι αδελφοι αυτου μετ' αυτου. 	 Ut quilajrutzßeb ru li ras chixjûnkaleb ut quiyâbac xban xsahil saß xchßôl. Ut eb aßan queßâtinac chi ribileb rib.


Και μη επιθυμησης την γυναικα του πλησιον σου μηδε επιθυμησης την οικιαν του πλησιον σου μητε τον αγρον αυτου μητε τον δουλον αυτου μητε την δουλην αυτου μητε τον βουν αυτου μητε τον ονον αυτου μηδε παν ο, τι ειναι του πλησιον σου. 	 Mêra ru rixakil lê ras êrîtzßin, chi moco li rochoch, chi moco lix chßochß, chi moco lix môs cuînk, chi moco lix môs ixk. Mêra ru lix bôyx chi moco lix bûr. Mâcßaß cßaßak chic re ru, re lê ras êrîtzßin têra ru”, chan li Kâcuaß.


δια τι κατεφρονησας τον λογον του Κυριου, ωστε να πραξης το κακον εις τους οφθαλμους αυτου; Ουριαν τον Χετταιον επαταξας εν ρομφαια, και την γυναικα αυτου ελαβες εις σεαυτον γυναικα, και αυτον εθανατωσας εν τη ρομφαια των υιων Αμμων 	 ¿Cßaßut nak xatzßektâna li chakßrab li xinqßue âcue? ¿Cßaßut nak xabânu li mâusilal aßin? Xatakla laj Urías laj heteo chi camsîc. ¿Cßaßut nak xaqßue chi camsîc xbaneb laj Amón ut xacßam chokß âcue li rixakil?


Και οι δουλοι δε του Χουραμ και οι δουλοι του Σολομωντος, οιτινες εφερον χρυσιον απο Οφειρ, εφερον και ξυλον αλγουμειμ και λιθους πολυτιμους. 	 Eb li nequeßcßanjelac chiru li rey Hiram ut eb li nequeßcßanjelac chiru li rey Salomón, li queßcßamoc chak re li oro aran Ofir, queßxcßam ajcuiß chak li châbil cheß sándalo xcßabaß joß ajcuiß li tertôquil pec.


οστις μη εχων αρχοντα, επιστατην η κυβερνητην, 	 Eb li sânc mâ ani nataklan reheb chi moco cuan ta junak ani nayehoc reheb cßaßru teßxbânu.


Και απεκριθη ο βασιλευς των υιων Αμμων προς τους πρεσβεις του Ιεφθαε, Διοτι ο Ισραηλ ελαβε την γην μου, οτε ανεβαινεν εξ Αιγυπτου, απο Αρνων εως Ιαβοκ και εως του Ιορδανου τωρα λοιπον επιστρεψον αυτα εν ειρηνη. 	 Lix reyeb laj Amón quixye reheb lix takl laj Jefté: —Nak queßel chak Egipto, eb laj Israel queßrelkßa lin chßochß. Naticla saß li nimaß Arnón. Nacuulac toj saß li nimaß Jaboc ut toj saß li nimaß Jordán. Nintzßâma chêru nak têkßaxtesi ke saß xyâlal, chan.


Μετα εβδομηκοντα ψυχων κατεβησαν οι πατερες σου εις την Αιγυπτον, και τωρα Κυριος ο Θεος σου σε κατεστησεν ως τα αστρα του ουρανου κατα το πληθος. 	 Lajêb xcâcßâleb ajcuiß lê xeßtônil yucuaß nak queßcôeb Egipto najter. Abanan li Kâcuaß lê Dios xexqßue chi qßuiânc joß xqßuial li chahim li cuanqueb chiru choxa.


Τοτε πλησιασας ο Ναουχοδονοσορ εις το στομα της καμινου του πυρος της καιομενης ελαλησε και ειπε, Σεδραχ, Μισαχ και Αβδε-νεγω, δουλοι του Θεου του Υψιστου, εξελθετε και ελθετε. Τοτε ο Σεδραχ, Μισαχ και Αβδε-νεγω εξηλθον εκ μεσου του πυρος. 	 Tojoßnak laj Nabucodonosor quinachßoc riqßuin lix puertil li horno li yô cuiß li xam ut quixye: —At Sadrac, at Mesac ut at Abed-nego, lâex nequexcßanjelac chiru li nimajcual Dios. Elenkex saß li xam. Quimkex arin, chan. Tojoßnak laj Sadrac, laj Mesac ut laj Abed-nego queßel chak saß li xam.


Και ωργισθη ο Ασα κατα του βλεποντος και εβαλεν αυτον εις φυλακην διοτι ηγανακτησεν εναντιον αυτου δια τουτο. Και κατεθλιψεν ο Ασα τινας εκ του λαου εν εκεινω τω καιρω. 	 Cßajoß nak quijoskßoß li rey Asa. Quixtakla xqßuebal saß tzßalam li profeta Hanani. Ut cuan li quixrahobtesiheb saß xyânkeb li tenamit.


Κατοπιν αυτου επεσκευασε Νεεμιας ο υιος του Αζβουκ, ο αρχων του ημισεος της περιχωρου της Βαιθ-σουρ, εως απεναντι των ταφων του Δαβιδ και εως της κατασκευασθεισης κολυμβηθρας και εως του οικου των ισχυρων. 	 Li tzßac li cuan chixcßatk li quixyîb laj Salum, aßan quixyîb laj Nehemías, li ralal laj Azbuc li nataklan saß xbêneb yijach li tenamit li cuanqueb Bet-sur. Li tzßac li quixyîb quicuulac toj saß xcaßyabâl li bar quimukeß cuiß laj David ut quicuulac cuan cuiß li pila li yîbanbil, ut toj cuan cuiß li xnaßajeb li soldado nak quicuan.


Και εαν πτωχευση ο αδελφος σου και δυστυχηση, τοτε θελεις βοηθησει αυτον ως ξενον η παροικον, δια να ζηση μετα σου. 	 Cui junak lê rech tenamitil tânebaßokß ut tixtzßâma xtenkßanquil êriqßuin, tento nak lâex têtenkßa re nak târûk tâcuânk saß êyânk. Têbânu re joß nequebânu reheb li jalaneb xtenamit malaj ut li yal numecß re, re nak târûk tâcuânk saß êyânk.


Αλλ' εαν εγω δια του Βεελζεβουλ εκβαλλω τα δαιμονια, οι υιοι σας δια τινος εκβαλλουσι; δια τουτο αυτοι θελουσιν εισθαι κριται σας. 	 Cui lâin yôquin chirisinquil mâus aj musik'ej riq'uin xcuanquil laj tza, ¿ani aj cuanquil neque'isin cui' mâus aj musik'ej li neque'tâken êre lâex? Jo'can nak a'an eb ajcui' te'yehok re nak inc'a' yâl li yôquex chixyebal.


Και εις το αλλο μερος της πυλης της αυλης εκατερωθεν ησαν παραπετασματα δεκαπεντε πηχων οι στυλοι αυτων τρεις και τα υποβασια αυτων τρια. 	 Ut saß li jun pacßal chic re li oquebâl queßxyîb li oxib chi okech ut oxib lix naßajeb li teßxqßue cuiß. Li tßicr li teßxqßue chiru li oxib chi okech, aßan cuukub metro xnimal rok.


και ουτοι ειναι οι υιοι Σουθαλα εξ Εραν, η συγγενεια των Ερανιτων. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Sutela: eb li ralal xcßajol laj Erán.


Χορτασον ημας του ελεους σου απο πρωιας, και θελομεν αγαλλεσθαι και ευφραινεσθαι κατα πασας τας ημερας ημων. 	 Tâcßut taxak chiku chi junpât nak nocoâra re nak tobichânk xban xsahil kachßôl joß najtil chic tocuânk saß ruchichßochß.


Ησαν δε εκει οι τρεις υιοι της Σερουιας, Ιωαβ και Αβισαι και Ασαηλ ο δε Ασαηλ ητο ελαφρος τους ποδας, ως μια των δορκαδων των εν αγρω. 	 Cuanqueb saß li plêt aßan laj Joab, laj Abisai ut laj Asael, li oxib chi xyum lix Sarvia. Laj Asael cau naâlinac. Chanchan li quej li cuan saß qßuicheß.


Ευφρανον την ψυχην του δουλου σου, διοτι προς σε, Κυριε, υψονω την ψυχην μου. 	 At Kâcuaß, chaqßue taxak xsahil inchßôl lâin laj cßanjel châcuu xban nak châcuu yôquin chi tijoc.


Και ειπε, Δια τι ο κυριος μου καταδιωκει ουτως οπισω του δουλου αυτου; διοτι τι επραξα; η τι κακον ειναι εν τη χειρι μου; 	 Ut quixye ajcuiß re: —At rey, ¿cßaßut nak toj yôcat chinsicßbal re tinâcamsi? ¿Cßaßru inmâc châcuu? ¿Cßaßru li incßaß us xinbânu âcue?


Και αυτος ο ανθρωπος, μετα του οποιου εζων ειρηνικως, επι τον οποιον ηλπισα, οστις ετρωγε τον αρτον μου, εσηκωσεν επ' εμε πτερναν. 	 Li tzßakal cuamîg xinixtzßektâna ajcuiß, li tzßakal cuamîg li cßojcßo raj inchßôl riqßuin. Xinixtzßektâna li cuamîg li quicuaßac cuochben.


Εζητουν λοιπον να πιασωσιν αυτον, και ουδεις επεβαλεν επ' αυτον την χειρα, διοτι δεν ειχεν ελθει ετι η ωρα αυτου. 	 Ut que'raj raj xchapbal re nak te'xq'ue sa' tz'alam. Abanan inc'a' ajcui' que'xchap xban nak toj mâji' nacuulac xk'ehil nak tâchapek'.


Ταυτα τα εξ μισει ο Κυριος, επτα μαλιστα βδελυττεται η ψυχη αυτου 	 Cuan cuukub li naßleb li incßaß nacuulac chiru li Dios. Aßan eb aßin:


Και ο οφθαλμος μου δεν θελει σε φεισθη και δεν θελω ελεησει αλλα θελω ανταποδωσει επι σε τας οδους σου, και θελουσιν εισθαι εν μεσω σου τα βδελυγματα σου και θελετε γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Ut incßaß tincuy êmâc chi moco tincuil xtokßobâl êru. Texinqßue chixtojbal rix li incßaß us nequebânu. Saß êbên ajcuiß lâex tâsukßîk li mâusilal nequebânu, re nak têqßue retal nak lâin li Kâcuaß Dios.


Και μετα πολυν καιρον αφου ο Κυριος εδωκεν εις τον Ισραηλ αναπαυσιν απο παντων των εχθρων αυτου κυκλω, και ο Ιησους ητο γερων, προβεβηκως την ηλικιαν, 	 Li Kâcuaß quixqßueheb laj Israel chixnumsinquil nabal chihab chi saheb saß xchßôleb chi mâcßaß chic plêt riqßuineb li xicß nequeßiloc reheb. Laj Josué ac tîx chic chi us.


Τοτε εκαλεσεν ο Φαραω τον Μωυσην και ειπεν, Υπαγετε, λατρευσατε τον Κυριον μονον τα προβατα σας και οι βοες σας ας μεινωσι και τα τεκνα σας ας ελθωσι μεθ' υμων. 	 Ut laj faraón quixbok laj Moisés ut quixye re: —Ayukex. Lokßonihomak chak lê Dios. Cßamomak lê cocßal. Aban lê quetômk têcanab arin, chan.


Και εαν εχω προφητειαν και εξευρω παντα τα μυστηρια και πασαν την γνωσιν, και εαν εχω πασαν την πιστιν, ωστε να μετατοπιζω ορη, αγαπην δε μη εχω, ειμαι ουδεν. 	 Ut cui ta q'uebil inmâtan xban li Dios chixyebal li naxc'ut chicuu, ut cui ta ninnau chixjunil li c'a'ak re ru ut cui ta nintau ru lix yâlal, abanan cui inc'a' ninraheb li cuas cuîtz'in mâc'a' nin-oc cui'. Ut cui ta cuan tz'akal inpâbâl re nak tâjalek' xna'aj junak li tzûl, abanan cui inc'a' ninraheb li cuas cuîtz'in, mâc'a' nin-oc cui'.


Εν τω τελει δωδεκα μηνων, ενω περιεπατει επι του βασιλικου παλατιου της Βαβυλωνος, 	 Ac xnumeß chic jun chihab nak li rey yô chak chi bêc saß lix nimal palacio aran Babilonia.


Και εαν σφαλητε και δεν πραξητε παντα ταυτα τα προσταγματα, τα οποια ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην, 	 Mâre lâex têkßet eb li chakßrab aßin li quinqßue re laj Moisés chi incßaß yal naraj êchßôl.


Αλλ' ο ανθρωπος του Θεου ειπε προς τον βασιλεα, Το ημισυ του οικου σου αν μοι δωσης, δεν θελω εισελθει μετα σου ουδε θελω φαγει αρτον ουδε θελω πιει υδωρ εν τω τοπω τουτω 	 Ut lix profeta li Dios quixye re li rey: —Usta tâqßue cue yi jachak li cßaßru âcue, lâin incßaß tinxic âcuiqßuin, chi moco tincuaßak chi moco tin-ucßak haß saß li naßajej aßin,


Ο πατηρ του δικαιου θελει χαρη σφοδρα και οστις γεννα σοφον υιον, θελει ευφραινεσθαι εις αυτον. 	 Cßajoß nak tâsahokß saß xchßôl junak yucuaßbej nak cuânk junak ralal châbil ut cuânk xnaßleb. Cuan cßaßut nak sahak saß xchßôl riqßuin.