Και μη λυπειτε το Πνευμα το Αγιον του Θεου, με το οποιον εσφραγισθητε δια την ημεραν της απολυτρωσεως. 	 Mêbânu chic li inc'a' us re nak inc'a' târahok' xch'ôl li Santil Musik'ej êban. Li Dios quixq'ue êre li Santil Musik'ej chok' êretalil nak rehex chic a'an toj sa' li cutan nak tixtz'akobresi lê colbal.


Νεφη αποκρυπτουσιν αυτον, και δεν βλεπει, και τον γυρον του ουρανου διαπορευεται. 	 Lâat nacacßoxla nak li chok naramoc re chiru li Dios xnaubal li mâc li na-uxman. Abanan li Dios cuan yalak bar ut naxnau chixjunil li cßaßru na-uxman.


Διοτι συ θελεις λησμονησει την θλιψιν θελεις ενθυμηθη αυτην ως υδατα διαρρευσαντα 	 Tâsachk saß âchßôl chixjunil li raylal li yôcat chixcßulbal. Tânumekß xrahil âchßôl joß nak nanumeß li haß saß li rok haß.


Η υψωσις του προσωπου αυτων μαρτυρει εναντιον αυτων και κηρυττουσι την αμαρτιαν αυτων ως τα Σοδομα δεν κρυπτουσιν αυτην. Ουαι εις την ψυχην αυτων διοτι ανταπεδωκαν εις εαυτους κακα. 	 Saß xnakßeb ru nacßutun li cßaßru nequeßxbânu. Ut aßan ajcuiß nayehoc re nak cuanqueb xmâc. Incßaß nequeßxmuk lix mâqueb. Nequeßrisi ban resil yalak bar joß queßxbânu laj Sodoma. Ra tâchâlk saß xbêneb xban nak xjuneseb yôqueb chixbokbal li raylal saß xbêneb.


τις δυναται να αριθμηση την αμμον του Ιακωβ, και τον αριθμον του τεταρτου του Ισραηλ; ειθε να αποθανω κατα τον θανατον των δικαιων, και το τελος μου να ηναι ομοιον με το τελος αυτου. 	 Incßaß naru rajlanquileb li ralal xcßajol laj Jacob. Chanchaneb li poks xban xqßuialeb. Usan cui tincâmk joß nak nequeßcam li tîqueb xchßôl. Usan cui tin-osokß joß nak nequeßosoß eb aßan, chan laj Balaam.


οι απαριθμηθεντες εκ της φυλης Μανασση ησαν τριακοντα δυο χιλιαδες και διακοσιοι. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Manasés queßajlâc cablaju xcaßcßâl mil riqßuin cuib ciento chi cuînk.


Εαν λοιπον δεν γνωρισω την σημασιαν της φωνης, θελω εισθαι προς τον λαλουντα βαρβαρος και ο λαλων βαρβαρος προς εμε. 	 Abanan cui lâin inc'a' nintau ru li râtinobâl junak, li jun a'an mâc'a' rajbal nak yôk chi âtinac cuiq'uin ut mâc'a' ajcui' rajbal nak yôkin chi âtinac riq'uin.


Οτε αι πραγματειαι σου εξηρχοντο εκ των θαλασσων, εχορταινες πολλους λαους με το πληθος του πλουτου σου και του εμποριου σου επλουτιζες τους βασιλεις της γης. 	 Nequeßsahoß xchßôl nabaleb li xnînkal ru tenamit chixcßulbal lê cßay nak nequetakla yalak bar. Xban lê biomal, nequeßbiomoß ajcuiß eb li rey li cuanqueb saß ruchichßochß.


Και ειπεν, Υπαγε, δανεισθητι εξωθεν αγγεια παρα παντων των γειτονων σου, αγγεια κενα δανεισθητι ουχι ολιγα 	 Laj Eliseo quixye re: —Ayu riqßuineb chixjunileb lâ cuechcabal ut tâtoßoni nabalak li cuc yamyo xsaß.


Τοτε θελεις καμει να ηχηση ο αλαλαγμος της σαλπιγγος την δεκατην του εβδομου μηνος την ημεραν του εξιλασμου θελετε καμει να ηχηση η σαλπιγξ καθ' ολην την γην σας. 	 Ut saß li lajêb xbe li xcuuk li po re li chihab aßan, têyâbasiheb li trompeta saß chixjunil li tenamit. Aßan li cutan nak nequexninkßeîc ut nequexmayejac re xtojbal rix lê mâc.


Τοτε θελει στρεψει το προσωπον αυτου προς τα οχυρωματα της γης αυτου πλην θελει προσκοψει και πεσει και δεν θελει ευρεθη. 	 Ut li rey li cuan saß li norte tâêlelik chiru ut yôk raj chi sukßîc saß lix tenamit. Abanan tâcuânk xchßaßajquilal saß be ut incßaß tâcuulak.


Αλλα δια να γνωριση ο κοσμος οτι αγαπω τον Πατερα, και καθως με προσεταξεν ο Πατηρ, ουτω καμνω. Εγερθητε, ας υπαγωμεν εντευθεν. 	 Lâin yôquin chixbânunquil chixjunil li quixye cue lin Yucua' re nak chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och' te'xq'ue retal nak lâin ninra li Yucua'bej. Anakcuan yôkeb. Êlko sa' li na'ajej a'in, chan li Jesús.


Πασας τας εντολας, τας οποιας εγω προσταζω εις σε σημερον, θελετε προσεχει να εκτελητε, δια να ζητε και να πληθυνθητε και δια να εισελθητε και κληρονομησητε την γην, την οποιαν ωμοσεν ο Κυριος προς τους πατερας σας. 	 Qßuehomak êchßôl chixbânunquil chixjunil li chakßrab li yôquin chixyebal êre anakcuan re nak tâcuânk lê yußam ut texnabalokß ut tex-oc chi cuânc saß li naßajej li quixyechißi li Dios reheb lê xeßtônil yucuaß riqßuin juramento.


Περι δε των Χεβρωνιτων ο Ασαβιας και οι αδελφοι αυτου, ισχυροι, χιλιοι επτακοσιοι ησαν εφοροι του Ισραηλ εντευθεν του Ιορδανου προς δυσμας, δια πασας τας υποθεσεις του Κυριου και δια την υπηρεσιαν του βασιλεως. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Hebrón, laj Hasabías rochbeneb li rechßalal queßtaklan saß xbêneb laj Israel li cuanqueb jun pacßal li nimaß Jordán saß li oeste. Cauheb rib. Queßcßanjelac chiru li Dios ut queßcßanjelac ajcuiß chiru li rey. Eb aßan cuanqueb jun mil riqßuin cuukub ciento.


Και εκαμνε παντας, τους μικρους και τους μεγαλους και τους πλουσιους και τους πτωχους και τους ελευθερους και τους δουλους, να λαβωσι χαραγμα επι της χειρος αυτων της δεξιας η επι των μετωπων αυτων, 	 Quixpuersi ruheb chixjunileb re nak te'xc'ul li retalileb sa' lix nim uk' malaj sa' xpêquemeb. Que'q'uehe' retalileb chixjunileb li cuanqueb xcuanquil jo' ajcui' li mâc'a'eb xcuanquil, eb li biom jo' eb ajcui' li neba', eb li lok'bil môs jo' ajcui' li mâc'a'eb xpatrón.


Και εσηκονετο ο Αβεσσαλωμ πρωι, και ιστατο εις τα πλαγια της οδου της πυλης και οποτε τις εχων διαφοραν τινα ηρχετο προς τον βασιλεα δια κρισιν, τοτε ο Αβεσσαλωμ εκαλει αυτον προς εαυτον και ελεγεν, Εκ ποιας πολεως εισαι; Ο δε απεκρινετο, Ο δουλος σου ειναι εκ της δεινος φυλης του Ισραηλ. 	 Rajlal cutan nacuacli ekßela laj Absalón ut naxakli chire be bar cuan cuiß li oquebâl re li tenamit. Nak nequeßcuulac aran li tenamit re nak tâyîbâk lix chßaßajquilaleb xban li rey, laj Absalón naxbokeb riqßuin ut naxpatzß reheb bar xeßchal chak. Cui eb aßan teßxye re nak xcomoneb laj Israel,


Και ειπεν η Βηθ-σαβεε, Καλως εγω θελω λαλησει περι σου προς τον βασιλεα. 	 Ut lix Betsabé quixye re: —Us. Tinbânu li cßaßru xaye. Lâin tinâtinak riqßuin li rey saß âcßabaß lâat, chan.


Ηλθε δε ανθρωπος τις του Θεου προς τον Ηλει και ειπε προς αυτον, Ουτω λεγει Κυριος Δεν απεκαλυφθην φανερα εις τον οικον του πατρος σου, οτε αυτοι ησαν εν τη Αιγυπτω εν τω οικω του Φαραω; 	 Jun lix profeta li Dios quicuulac riqßuin laj Elí ut quixye re: —Joßcaßin xye li Kâcuaß: “Lâin quincßutbesi cuib chiru laj Aarón, lâ xeßtônil yucuaß, nak aßan joß eb ajcuiß lix comon cuanqueb chak chokß rahobtesinbil môs aran Egipto.


Τα τεκνα ομως απεστατησαν απ' εμου εν τοις διαταγμασι μου δεν περιεπατησαν και τας κρισεις μου δεν εφυλαξαν, ωστε να εκτελωσιν αυτας, τας οποιας καμνων ο ανθρωπος θελει ζησει δι' αυτων τα σαββατα μου εβεβηλωσαν τοτε ειπα να εκχεω τον θυμον μου επ' αυτους, δια να συντελεσω την οργην μου εναντιον αυτων εν τη ερημω. 	 Abanan eb li ralal xcßajoleb queßxkßetkßeti ajcuiß ribeb chicuu. Queßxkßet lin chakßrab ut incßaß queßxbânu li cßaßru quinye, usta cuânk xyußam li ani naxbânu lin chakßrab. Queßxmux ru li hilobâl cutan. Joßcan nak lâin quinye nak tincuisi lin joskßil saß xbêneb nak cuanqueb saß li chaki chßochß.


Υπαρχει ματαιοτης, ητις γινεται επι της γης οτι ειναι, δικαιοι εις τους οποιους συμβαινει κατα τα εργα των ασεβων, και ειναι ασεβεις εις τους οποιους συμβαινει κατα τα εργα των δικαιων ειπα οτι και τουτο ματαιοτης. 	 Cuan jun chic li naßleb na-uxman saß ruchichßochß incßaß nintau ru. Aßan nak eb li châbileb xnaßleb nequeßxcßul raylal. Ut li raylal nequeßxcßul eb aßan, reheb raj li incßaß useb xnaßleb. Ut eb li incßaß useb xnaßleb, usilal nequeßxcßul. Ut li usilal li nequeßxcßul, aßan reheb raj li châbileb xnaßleb. Lâin ninye nak aßin mâcßaß na-oc cuiß.


διοτι ητο συνηριθμημενος με ημας και ελαβε την μεριδα της διακονιας ταυτης. 	 Laj Judas, a'an raj jun sa' kayânk sa' li c'anjel a'in.


οιτινες θολονονται εκ του παγου, εις τους οποιους διαλυεται η χιων 	 Chanchaneb li rok haß tzßaptzßo xbên xban li nieve. Ut chanchaneb li nimaß mukmu xban li hielo li cuan saß xbên.


Ο δε ειπεν, Αδελφοι μου, υιοι της μητρος μου ησαν ζη Κυριος, εαν ηθελετε φυλαξει την ζωην αυτων, εγω δεν ηθελον σας θανατωσει. 	 Laj Gedeón quixye reheb: —Aßaneb li cuas. Junaj li kanaß. Saß xcßabaß li Dios ninye êre, cui ta incßaß quecamsiheb incßaß raj texincamsi lâex, chan.


και διεβαινε το οριον προς το βορειον πλαγιον της αιθ-ογλα και ετελειονε το οριον εις τον βορειον κολπον της θαλασσης της αλμυρας, εις την εκβολην του Ιορδανου κατα μεσημβριαν τουτο ητο το μεσημβρινον οριον. 	 Nacuulac Bet-hogla saß li norte ut nocoxrakekß saß li naßajej li nocox-ocak cuiß rok li nimaß Jordán saß li palau Mar Muerto xcßabaß. Aßan aßin li nubâl saß li sur.


Και τωρα δια τουτο, λεγει Κυριος, επιστρεψατε προς εμε εξ ολης της καρδιας υμων και εν νηστεια και εν κλαυθμω και εν πενθει. 	 —Anakcuan yotßomak êchßôl, chan li Kâcuaß. Chexyâbak ut chebânu ê-ayûn. Sukßinkex cuißchic cuiqßuin chi anchal êchßôl, chan.


Και ηλθον, ανδρες τε και γυναικες, οσοι ησαν προθυμου καρδιας, φεροντες βραχιολια και ενωτια και δακτυλιδια και περιδεραια, παν σκευος χρυσουν και παντες οσοι προσεφεραν προσφοραν χρυσιον εις τον Κυριον. 	 Queßcuulac li cuînk joß ajcuiß li ixk ut queßxcßam lix mayejeb li joß qßuial qui-ala saß xchßôleb xqßuebal. Ut chi anchal xchßôleb queßxqßue lix kßoleb ut lix caßxiqueb ut lix matkßabeb joß ajcuiß li cadeneb li nequeßxqßue chi rukßeb joß ajcuiß li tertôquil pec. Ut chixjunileb queßxmayeja chiru li Kâcuaß li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin oro.


Τους βραχιονας ομως του βασιλεως της Βαβυλωνος θελω ενισχυσει, οι δε βραχιονες του Φαραω θελουσι πεσει και θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος, οταν δωσω την ρομφαιαν μου εις την χειρα του βασιλεως της Βαβυλωνος και θελει εκτεινει αυτην επι την γην της Αιγυπτου. 	 Lâin tinqßue xcuanquil lix reyeb laj Babilonia, ut lix reyeb laj Egipto tâcanâk chi mâcßaß chic xcuanquil. Eb aßan teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß nak tinqßue xmetzßêu lix reyeb laj Babilonia chi pletic riqßuineb laj Egipto. Chanchan nak tinqßue lin chßîchß saß rukß lix reyeb laj Babilonia.Lâin tinjeqßuiheb laj Egipto saß xyânkeb li xnînkal ru tenamit. Yalak bar saß ruchichßochß tebinjeqßui ruheb. Riqßuin aßan teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß Dios.—


διοτι ο Υιος του ανθρωπου δεν ηλθε δια να υπηρετηθη, αλλα δια να υπηρετηση και να δωση την ζωην αυτου λυτρον αντι πολλων. 	 Lâin li C'ajolbej. Abanan inc'a' xinchal re nak te'c'anjelak chicuu. Xinchal ban re nak tinc'anjelak chiruheb chixjunileb ut chixq'uebal lin yu'am re xtojbal rix lix mâqueb, chan li Jesús reheb.


Και ταυτα θελουσι σας καμει, διοτι δεν εγνωρισαν τον Πατερα ουδε εμε. 	 Te'xbânu li raylal a'in êre xban nak inc'a' neque'xnau ru lin Yucua' chi moco neque'xnau cuu lâin.


τοτε συ επακουσον εκ του ουρανου, του τοπου της κατοικησεως σου, και συγχωρησον και ενεργησον και δος εις εκαστον κατα πασας τας οδους αυτου, οπως γνωριζεις την καρδιαν αυτου, διοτι συ, μονος συ, γνωριζεις τας καρδιας παντων των υιων ανθρωπων. 	 Ut lâat tâcuabi lix tijeb toj saß li choxa li cuancat cuiß chak. Ut tâcuy xmâqueb. Lâat tatrakok âtin saß xbêneb aß yal chanru lix naßlebeb châcuu. Lâat nacanau cßaßru cuan saß li râmeb xban nak lâat nacanau cßaßru cuan saß lix cßaßuxeb li cuanqueb saß li ruchichßochß.


"Ζαιν." Ενθυμηθητι τον λογον τον προς τον δουλον σου, εις τον οποιον με επηλπισας. 	 Chijulticokß taxak âcue li cßaßru cayechißi cue lâin aj cßanjel châcuu. Lâin cau inchßôl chiroybeninquil li cßaßru cayechißi cue.


Ως κοιλαδες ειναι εξηπλωμεναι, ως παραδεισοι εις οχθας ποταμου, ως δενδρα αλοης τα οποια εφυτευσεν ο Κυριος, ως κεδροι πλησιον των υδατων. 	 Kßaxal nabal lê muhebâl. Chanchaneb li rok haß ut chanchaneb li xnaßaj li acuîmk chire li nimaß. Chanchaneb li áloe aubil xban li Kâcuaß. Chanchaneb li cheß chacalteß li cuanqueb chire li nimaß.


Εαν δε απο εξηκοντα ετων και επανω, εαν μεν ηναι αρσενικον, η εκτιμησις σου θελει εισθαι δεκαπεντε σικλοι εαν δε θηλυκον, δεκα σικλοι. 	 Cui li jun aßan cuînk ut cuan numenak oxcßâl chihab re, tento xtojbal oßlaju chi tumin plata. Abanan cui ixk tento xtojbal lajêb chi tumin plata.


τα ορια εξηκολουθησαν απο Θαπφουα προς δυσμας εως του χειμαρρου Κανα, και ειχον την διεξοδον αυτων προς την θαλασσαν. Αυτη ειναι η κληρονομια της φυλης των υιων Εφραιμ κατα τας συγγενειας αυτων. 	 Li nubâl aßan naticla saß li tenamit Tapúa ut nacuulac cuan cuiß li nimaß Caná ut cuan cuiß li palau Mediterráneo. Aßan aßin li naßajej li quijeqßuîc reheb li ralal xcßajol laj Efraín, aß yal chanru xqßuialeb li junjûnk chßûtal.


Ιδου, σεις πεποιθατε εις λογους ψευδεις, εκ των οποιων δεν θελετε ωφεληθη. 	 Cheqßue retal li yôquex chixbânunquil. Lâex nequecßojob êchßôl saß xbên li ticßtiß, li mâcßaß na-oc cuiß.


Εξηλθες εις σωτηριαν του λαου σου, εις σωτηριαν του χριστου σου επαταξας τον αρχηγον του οικου των ασεβων, απεκαλυψας τα θεμελια εως βαθους. Διαψαλμα. 	 Lâat catchal chixcolbaleb lâ tenamit ut chixcolbaleb li ac sicßbil ruheb âban. Ut casach ru li nacßamoc be saß xyânkeb li incßaß useb xnaßleb. Ut casacheb ru chixjunileb li nequeßtâken re. Chanchan nak najuqßueß jun li cab nak casach chixjunil.


Μνημονευετε παντοτε της διαθηκης αυτου, του λογου τον οποιον προσεταξεν εις χιλιας γενεας 	 Junelic jultic re li contrato li quixbânu riqßuineb laj Israel. Usta tânumekß qßuila chihab, abanan mâ jokße tâsachk saß xchßôl.


διοτι πολλακις ειχε δεθη με ποδοδεσμα και με αλυσεις, και διεσπασθησαν υπ' αυτου αι αλυσεις και τα ποδοδεσμα συνετριφθησαν, και ουδεις ισχυε να δαμαση αυτον 	 Nabal sut neque'xyal xbac'bal li rok ruk' riq'uin cadena. Abanan sa' junpât naxt'upi li cadena. Ut mâ ani naru natûlanobresin re li cuînk a'an.


ουτοι ειναι οι υιοι Γαλααδ εξ Αχιεζερ, η συγγενεια των Αχιεζεριτων εκ Χελεκ, η συγγενεια των Χελεκιτων 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Galaad: eb li ralal xcßajol laj Jezer; eb li ralal xcßajol laj Helec;


Τουτο μονον θελω να μαθω απο σας Εξ εργων νομου ελαβετε το Πνευμα, η εξ ακοης της πιστεως; 	 Ca'aj cui' a'in nacuaj xpatz'bal êre. ¿Ma riq'uin ta bi' xbânunquil li naxye sa' li chak'rab nak xec'ul li Santil Musik'ej? Mâ jok'e. Lâex xec'ul li Santil Musik'ej nak xepâb li Cristo.


Ας υμνολογωσιν εις τον Κυριον τα ελεη αυτου και τα θαυμασια αυτου τα προς τους υιους των ανθρωπων 	 Cheßxlokßonihak taxak li nimajcual Dios xban nak nim li ruxtân ut xban li sachba chßôlej li naxbânu re xcolbaleb li ralal xcßajol.


Εξυπνησας δε ο δεσμοφυλαξ και ιδων ανεωγμενας τας θυρας της φυλακης, εσυρε μαχαιραν και εμελλε να θανατωση εαυτον, νομιζων οτι εφυγον οι δεσμιοι. 	 Ut nak qui-aj ru laj ilol tz'alam, quiril nak teto lix puertil li tz'alam. Quixchap lix ch'îch' ut oc raj re chixcamsinquil rib. Sa' xch'ôl a'an nak xe'êlelic chixjunileb li prêx.


Ητο ενδοξοτερος των τριακοντα δεν εφθασεν ομως μεχρι των τριων πρωτων και κατεστησεν αυτον ο Δαβιδ επι των δορυφορων αυτου. 	 Quiqßueheß xcuanquil saß xyânkeb li lajêb xcaßcßâl. Abanan moco joß ta li oxibeb li kßaxal nînkeb xcuanquil. Laj David quixqßue laj Benaía chi taklânc saß xbêneb li soldados li nequeßcßacßalen re.


Μεγαλοι οι οικτιρμοι σου, Κυριε ζωοποιησον με κατα τας κρισεις σου. 	 At nimajcual Dios, kßaxal nim lâ cuuxtân. Joßcan nak nintzßâma châcuu nak tâqßue taxak lin yußam joß nacayechißi cue saß lâ cuâtin.


Και εσηκωσεν ο προφητης το σωμα του ανθρωπου του Θεου, και επεθεσεν αυτο επι την ονον, και ανεφερεν αυτον και ηλθεν εις την πολιν ο προφητης ο γερων, δια να πενθηση και να θαψη αυτον. 	 Li profeta quixxoc li camenak ut quixqßue chirix li bûr ut quixcßam saß lix tenamit re nak teßxyoßle ut teßxmuk.


αλλα δια να γνωρισητε οτι εξουσιαν εχει ο ιος του ανθρωπου επι της γης να συγχωρη αμαρτιας, ειπε προς τον παραλυτικον Προς σε λεγω, Σηκωθητι και σηκωσον το κλινιδιον σου και υπαγε εις τον οικον σου. 	 Lâin tinc'ut chêru nak lâin li Cristo li C'ajolbej ut cuan incuanquil sa' ruchich'och' chixcuybal xsachbal li mâc, chan reheb. Tojo'nak li Jesús quixye re li yaj, -At cuînk, lâin tinye âcue, cuaclin, c'am lâ cuarib ut ayu sa' lâ cuochoch, chan.


Ουτοι ειναι οι υιοι Βενιαμιν κατα τας συγγενειας αυτων και η απαριθμησις αυτων ητο τεσσαρακοντα πεντε χιλιαδες και εξακοσιοι. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Benjamín. Oßlaju roxcßâl mil riqßuin cuakib ciento chixjunileb.


μετα δε τρεις ημερας επερασαν δια μεσον του στρατοπεδου οι αρχοντες, 	 Nak ac xnumeß oxib cutan, eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel queßxsuti li naßajej li yôqueb cuiß chi hilânc.


και η γη θελει αποκριθη προς τον σιτον και τον οινον και το ελαιον και ταυτα θελουσιν αποκριθη προς τον Ιεζραελ. 	 Ut saß li chßochß tâêlk li trigo ut li uvas ut li olivo. Ut lâex têye: “Jezreel”. Chi jalbil ru naraj naxye “Li Kâcuaß, aßan li na-acuoc”.Ut texinqßue chi cuânc saß li naßajej aßan ut lâin tin-osobtesînk êre ut tâcuânk cuißchic li cßaßru êre. Lâin texinra lâex, usta quinye nak incßaß chic nequexinra nak quinqßue êcßabaß chokß Lo-ruhama. Usta quinqßue êcßabaß chokß Lo-ammi nak quinye nak mâcuaßex intenamit, lâin tinye êre nak lâex chic li cualal incßajol. Ut lâex têye nak lâin li Kâcuaß lê Dios.


Οι εχθροι μου λεγουσι κακα περι εμου, Ποτε θελει αποθανει, και θελει απολεσθη το ονομα αυτου; 	 Eb li xicß nequeßiloc cue nequeßxtzßâma li incßaß us saß inbên ut nequeßxye: ¿Jokße tâcâmk re nak incßaß chic tâpatzßekß xcßabaß? chanqueb.


Δεν θελει απομακρυνθη τουτο το βιβλιον του νομου απο του στοματος σου, αλλ' εν αυτω θελεις μελετα ημεραν και νυκτα, δια να προσεχης να καμνης κατα παντα οσα ειναι γεγραμμενα εν αυτω διοτι τοτε θελεις ευοδουσθαι εις την οδον σου, και τοτε θελεις φερεσθαι μετα συνεσεως. 	 Incßaß tâcanab xyebal li chakßrab li xinqßue êre. Chi kßek chi cutan yôkat chixcßoxlanquil li chakßrab re nak incßaß tâcanab xbânunquil li cßaßru naxye, ut re ajcuiß nak sa tatcuânk ut chixjunil tâêlk chi us châcuu.


διοτι κατεφοβηθην δια τον θυμον και την οργην, με την οποιαν ο Κυριος ητο θυμωμενος εναντιον σας δια να σας εξολοθρευση. Αλλ' ο Κυριος εισηκουσε μου και ταυτην την φοραν. 	 Cßajoß nak quinxucuac xban nak quinumta xjoskßil li Kâcuaß ut naru texcamsi. Abanan jun sut chic li Kâcuaß quirabi li cßaßru quintzßâma chiru.


Ο Ησαυ ελαβε γυναικας εις εαυτον εκ των θυγατερων Χανααν την Αδα, θυγατερα Αιλων του Χετταιου, και την Ολιβαμα, θυγατερα του Ανα, εγγονην Σεβεγων του υαιου 	 Laj Esaú quisumla riqßuin oxib chi ixk aj cananeo. Aßaneb aßin lix cßabaßeb: lix Ada aßan lix rabin laj Elón aj hitita; lix Aholibama, aßan lix rabin laj Aná. Lix Aholibama, aßan li ri laj Zibeón aj heveo.


Αλλ' ο πατηρ αυτου δεν ηθελησε και ειπεν, Εξευρω, τεκνον μου, εξευρω και ουτος θελει κατασταθη λαος και ουτος ετι θελει γεινει μεγας αλλ' ομως ο αδελφος αυτου ο νεωτερος θελει εισθαι μεγαλητερος αυτου και το σπερμα αυτου θελει γεινει πληθος εθνων. 	 Abanan laj Israel incßaß quixcßul xchßôl xbânunquil chi joßcan ut quixye, —Lâin ninnau nak aßan li asbej, at cualal. Tânimânk lix cuanquil aßan. Abanan li îtzßinbej kßaxal cuißchic numtajenak lix cuanquil chiru li asbej. Kßaxal nabaleb li ralal xcßajol li teßcuânk, chan laj Israel.


Η δε ειπεν, Ας ευρω χαριν εις τους οφθαλμους σου, κυριε μου επειδη με παρηγορησας και επειδη ελαλησας ευμενως προς την δουλην σου, αν και εγω δεν ειμαι ουδε ως μια των θεραπαινιδων σου. 	 Lix Rut quichakßoc ut quixye re: —Kßaxal châbilat, at Kâcuaß. Saß xyâlal xat-âtinac cuiqßuin ut xacßojob inchßôl. Xacuil xtokßobâl cuu usta lâin moco incßulub ta xban nak lâin mâcuaßin jun xcomoneb lâ môs ixk, chan.


Ο δε Ιακωβ εμεινε μονος και επαλαιε μετ' αυτου ανθρωπος εως τα χαραγματα της αυγης 	 Nak laj Jacob quicana xjunes, quicuulac riqßuin jun xtakl li Dios chanchan jun cuînk ut queßoc chixkßuchinquil ribeb rochben laj Jacob toj retal quisakêu.


σεις ομως εισθε γενος εκλεκτον, βασιλειον ιερατευμα, εθνος αγιον, λαος τον οποιον απεκτησεν ο Θεος, δια να εξαγγειλητε τας αρετας εκεινου, οστις σας εκαλεσεν εκ του σκοτους εις το θαυμαστον αυτου φως 	 Lâex sic'bil êru xban li Dios. Sic'bil êru chi c'anjelac chiru li Dios jo' nak neque'c'anjelac laj tij. Lâex lix tenamit li Dios ut santobresinbilex. Lâex chic ralal xc'ajol li Dios. Sic'bil êru chixyebal resil lix nimal xcuanquilal li Dios. Li Dios quexrisi sa' xk'ojyînal ru li mâc ut anakcuan cuanquex chic sa' xcutan xsaken.


Αλλ' ο Ραβ-σακης ειπε προς αυτους, Μηπως ο κυριος μου απεστειλεν εμε προς τον κυριον σου η και προς σε, δια να λαλησω τους λογους τουτους; δεν με απεστειλε προς τους ανδρας τους καθημενους επι του τειχους, δια να φαγωσι την κοπρον αυτων και να πιωσι το ουρον αυτων με σας; 	 Abanan laj Rabsaces quixye reheb: —Lâin incßaß xintaklâc chak chi âtinac caßaj cuiß riqßuin lê rey, chi moco caßaj cuiß êriqßuin lâex. Xintaklâc ban chi âtinac riqßuineb li cuanqueb saß xbên li tzßac. Tâcuulak xkßehil nak eb aßan joß ajcuiß lâex têlou êcßot ut têrucß lê chuß, chan.


Αν ομως συμβη συμφορα, τοτε θελεις δωσει ζωην αντι ζωης, 	 Abanan cui li ixk tâcâmk, tento nak teßcamsîk ajcuiß li queßtochßoc re.


Δυνασαι να βαλης χαλινον εις την ρινα αυτου; η να τρυπησης την σιαγονα αυτου με ακανθαν; 	 ¿Ma naru ta biß tâqßue junak cßâm saß li rußuj malaj ut tâhop lix xcâlam re riqßuin junak chßîchß?


και πρωτοκαθεδριας εν ταις συναγωγαις και τους πρωτους τοπους εν τοις δειπνοις. 	 Ut nak cuanqueb sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío, neque'raj c'ojlâc sa' li na'ajej k'axal lok' ut neque'raj cuânc chi xjolomil li mêx nak neque'xic chi cua'ac sa' junak nink'e.


Μετα δε ταυτα εγεινε παλιν πολεμος μετα των Φιλισταιων εν Γωβ, εν τω οποιω Σιββεχαι ο Χουσαθιτης εθανατωσε τον Σαφ, οστις ητο εκ των τεκνων του Ραφα 	 Chirix chic aßan, quicuan cuißchic li plêt aran Gob riqßuineb laj filisteo. Ut laj Sibecai laj husatita quixcamsi li cuînk aj Saf xcßabaß, xcomoneb li cuînk li kßaxal nînkeb.


Και εκαμον ουτω διοτι εξετεινεν ο Ααρων την χειρα αυτου με την ραβδον αυτου, και εκτυπησε το χωμα της γης, και εγεινε σκνιπες εις τους ανθρωπους και εις τα κτηνη ολον το χωμα της γης εγεινε σκνιπες καθ' ολην την γην της Αιγυπτου. 	 Joßcan queßxbânu. Laj Aarón quixyeß lix xukß ut quixsacß li poks. Ut li qßuila suk nequeßcuoyoynac chirixeb li cristian joß ajcuiß chirixeb li xul. Chixjunil li poks saß li tenamit Egipto quisukßi chokß suk.


Και ειπε, Μη μας αφησης, παρακαλω, επειδη συ γνωριζεις που πρεπει να στρατοπεδευωμεν εν τη ερημω και θελεις εισθαι εις ημας αντι οφθαλμων 	 Laj Moisés quixye re: —Lâin tintzßâma châcuu nak incßaß toâcanab kajunes xban nak lâat nacanau chi us li naßajej ut nacanau bar târûk tohilânk. Lâat raj tatcßamok be chiku.


και μαστιγωσαντες θελουσι θανατωσει αυτον, και τη τριτη ημερα θελει αναστηθη. 	 Ut nak acak xine'xsac' chi us, tine'xcamsi. Abanan sa' rox li cutan tincuaclîk cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak, chan li Jesús.


Μη τρομαζετε, κτηνη της πεδιαδος διοτι αι βοσκαι της ερημου βλαστανουσι, διοτι το δενδρον φερει τον καρπον αυτου, η συκη και η αμπελος εκδιδουσι την δυναμιν αυτων. 	 Eb li xul li cuanqueb saß qßuicheß incßaß chic teßyâbak xban xtzßocajiqueb xban nak tâcuânk cuißchic xcuaheb. Ut eb li cheß teßûchînk cuißchic. Ut tâcuânk cuißchic chi nabal li higo ut li uva.


Και εξελθοντες οι δουλοι εκεινοι εις τας οδους, συνηγαγον παντας οσους ευρον, κακους τε και καλους και εγεμισθη ο γαμος απο ανακεκλιμενων. 	 Ut côeb lix môs sa' eb li be ut que'xc'ameb sa' li nink'e li jo' q'uial que'xtau, jun chaliqueb li châbil xna'leb jo' ajcui' li inc'a' useb xna'leb. Ut quinujac li cab xbaneb li ula'.


Δια τουτο, οτε ηρχιζε να συσκοταζη εις τας πυλας της Ιερουσαλημ προ του σαββατου, ειπα, και εκλεισαν τας πυλας, και προσεταξα να μη ανοιχθωσιν εως μετα το σαββατον και κατεστησα επι τας πυλας τινας εκ των υπηρετων μου, δια να μη εισελθη φορτιον την ημεραν του σαββατου. 	 Ut quinye ajcuiß reheb nak acak cuulac re xcutanquil li hilobâl cutan nak teßxtzßapeb li oquebâl re li tenamit nak toj mâjiß nakßojyînoß chi us. Ut incßaß teßxte toj tânumekß li hilobâl cutan. Ut quinxakabeb li môs saß eb li oquebâl ut quebinye re nak mâ jun teßrocsi riqßuineb rîk saß li hilobâl cutan.


Ο αργυρος σου κατεσταθη σκωρια, ο οινος σου συνεκερασθη μεθ' υδατος. 	 Junxil chanchanex li châbil plata nak xexcuan. Abanan xban nak incßaß us lê naßleb, chanchanex chic lix tzßajnil li plata. Chanchanex li châbil vino nak xexcuan, abanan anakcuan chanchanex chic li vino li junajinbil haß chi saß.


Τοτε λεγει προς τον ανθρωπον Εκτεινον την χειρα σου και εξετεινε, και αποκατεσταθη υγιης ως η αλλη. 	 Tojo'nak quixye re li cuînk li sic li ruk': -Ye' lâ cuuk', chan re. Ut li cuînk quixye' li ruk' ut sa' junpât quicana chi mâc'a' rêc' jo' li jun chic.


συναξατε προς εμε παντας τους πρεσβυτερους των φυλων σας και τους αρχοντας σας, δια να λαλησω τους λογους τουτους εις επηκοον αυτων, και να επικαλεσθω τον ουρανον και την γην μαρτυρας εναντιον αυτων 	 Tâchßutubeb chicuu chixjunileb li nequeßcßamoc be joß eb ajcuiß li nequeßtaklan re nak lâin tinâtinak riqßuineb. Ut cutan saken chiru li choxa ut li ruchichßochß nak nequenau cßaßru têcßul cui têkßet li chakßrab li xinye anakcuan.


Ουτοι ησαν εν ταις ημεραις του Ιωακειμ, υιου Ιησου, υιου Ιωσεδεχ, και εν ταις ημεραις Νεεμια του κυβερνητου και του ιερεως Εσδρα του γραμματεως. 	 Eb aßan queßcuan chi cßanjelac saß eb li cutan nak quicuan chokß xbênil aj tij laj Joiacim, li ralal laj Jesúa. Laj Jesúa, aßan li ralal laj Josadac. Ut saß eb ajcuiß li cutan aßan laj Nehemías quicuan chokß gobernador ut laj Esdras laj tij, aßan li quicßutuc re li chakßrab.


Ζυγια διαφορα, μετρα διαφορα, ειναι αμφοτερα βδελυγμα εις τον Κυριον. 	 Li Dios xicß naril li ani nabisoc chi incßaß tzßakal re ru.


Και οτε ηλθον εις τοπον λεγομενον Γολγοθα, οστις λεγεται Κρανιου τοπος, 	 Ut que'cuulac sa' li na'ajej Gólgota xc'aba'. Chi jalbil ru naraj naxye: Xna'aj Xbakel Xjolom Camenak.


εκειθεν δε περιπλευσαντες κατηντησαμεν εις Ρηγιον, και μετα μιαν ημεραν, πνευσαντος νοτου, την δευτεραν ημεραν ηλθομεν εις Ποτιολους 	 Chirix chic a'an côo cui'chic chiru ha' ut cocuulac sa' li tenamit Regio. Cuulajak chic quiticla li ik' li nachal sa' li sur. Yô li ik' chalen nak cocuulac sa' li na'ajej Puteoli.


και Σαλλουμ εγεννησε τον Χελκιαν, και Χελκιας εγεννησε τον Αζαριαν, 	 laj Salum, aßan lix yucuaß laj Hilcías; laj Hilcías, aßan lix yucuaß laj Azarías;


Εκαμε δε ο Σολομων επιγαμιαν μετα του Φαραω, βασιλεως της Αιγυπτου, και ελαβε την θυγατερα του Φαραω και εφερεν αυτην εις την πολιν Δαβιδ, εωσου ετελειωσε να οικοδομη τον οικον αυτου και τον οικον του Κυριου και το τειχος της Ιερουσαλημ κυκλω. 	 Li rey Salomón quixbânu li contrato riqßuin laj faraón lix reyeb laj Egipto ut quisumla riqßuin lix rabin laj faraón. Quixcßam li rixakil Jerusalén saß lix Tenamit laj David nak toj yôqueb chixchoybal xyîbanquil li rochoch ut li templo, joß ajcuiß li tzßac li sutsu cuiß li tenamit Jerusalén.


Η δε Θαμνα ητο παλλακη του Ελιφας υιου του Ησαυ, και εγεννησεν εις τον Ελιφας τον Αμαληκ ουτοι ησαν οι υιοι της Αδα γυναικος του Ησαυ. 	 Laj Elifaz quicuan jun chic li ixk riqßuin. Aßan lix Timna xcßabaß. Laj Elifaz quicuan jun li ralal aj Amalec xcßabaß riqßuin lix Timna. Aßaneb li ralal xcßajol lix Ada li rixakil laj Esaú.


Και ειπεν, Αναλαβε προς σεαυτον. Και εκτεινας την χειρα αυτου, ελαβεν αυτο. 	 Ut laj Eliseo quixye re li cuînk: —Chap chak lâ mâl, chan. Ut li cuînk quixchap chak lix mâl.


Και ειπεν ο Σαμουηλ, Ενω συ ησο μικρος εμπροσθεν των οφθαλμων σου, δεν εγεινες η κεφαλη των φυλων του Ισραηλ, και σε εχρισεν ο Κυριος βασιλεα επι τον Ισραηλ; 	 Quixye laj Samuel: —Usta lâat xaye nak mâcßaß âcuanquil, abanan lâat xatqßueheß chi taklânc saß xbêneb laj Israel. Li Kâcuaß quisicßoc âcuu re nak tat-oc chokß xreyeb laj Israel.


Οθεν επεστρεψεν ο Σαουλ απο του να διωκη κατοπιν του Δαβιδ, και υπηγεν εις συναντησιν των Φιλισταιων δια τουτο ωνομασαν εκεινον τον τοπον, Σελα-αμμαλεκωθ. 	 Joßcan nak laj Saúl quixcanab xsicßbal laj David ut cô chi pletic riqßuineb laj filisteo. Xban aßan nak queßxqßue chokß xcßabaß li naßajej aßan “Sela-hama-lecot”.Ut laj David qui-el saß li naßajej aßan ut cô chi cuânc saß li naßajej En-gadi ut aran quixmuk rib.


Ρομφαια, εξυπνησον κατα του ποιμενος μου και κατα του ανδρος του συνεταιρου μου, λεγει ο Κυριος των δυναμεων παταξον τον ποιμενα και τα προβατα θελουσι διασκορπισθη θελω ομως στρεψει την χειρα μου επι τους μικρους. 	 Li nimajcual Dios quixye: —Tincanab chi camsîc laj ilol reheb li carner. Tinkßaxtesi re câmc li natenkßan cue. Tâcamsîk laj ilol reheb li carner ut eb li carner teßxchaßchaßi ribeb. Ut tincßut injoskßil chiruheb li carner.


Οι ανδρες, αγαπατε τας γυναικας σας και μη ησθε πικροι προς αυτας. 	 Ut lâex bêlomej, cherahak lê rixakil ut mexjosk'o' riq'uineb.


Εαν δε θεωρηση αυτο ο ιερευς, και ιδου, δεν ηναι λευκαι τριχες εις αυτο και δεν ηναι βαθυτερον του δερματος και ηναι ημαυρωμενον, τοτε ο ιερευς θελει κλεισει αυτον επτα ημερας 	 Abanan cui laj tij naril lix ra ut naxqßue retal nak moco cham ta xsaß ut incßaß xsakoß li rismal chiru lix ra, ut yô chi qßuirâc, laj tij tixqßue li yaj xjunes chiru cuukub cutan.


Και ο Αβισαι ο υιος της Σερουιας επαταξε τους Ιδουμαιους εν τη κοιλαδι του αλατος, δεκαοκτω χιλιαδας. 	 Joßcan ajcuiß laj Abisai lix yum lix Sarvia. Quixcamsiheb cuakxaklaju mil laj Edom saß li ru takßa li cuan cuiß li atzßam.


ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Σηκωσον το διαδημα και αφαιρεσον το στεμμα αυτο δεν θελει εισθαι τοιουτον ο ταπεινος θελει υψωθη και ο υψηλος θελει ταπεινωθη. 	 Lâin li nimajcual Dios ninye âcue: —Isi lâ corona li cuan saß âjolom, joß ajcuiß li tßicr li nacatzßap cuiß âjolom. Anakcuan tâjalâk chixjunil. Li mâcßaß xcuanquil tâqßuehekß xcuanquil, ut li cuan xcuanquil tâisîk xcuanquil.


Τωρα δε χωρις νομου η δικαιοσυνη του Θεου εφανερωθη, μαρτυρουμενη υπο του νομου και των προφητων, 	 Li Dios quixc'utbesi chiku chanru nak târûk tâtîcok' li kach'ôl. Moco riq'uin ta xbânunquil li c'a'ru naxye li chak'rab. Ch'olobanbil lix yâlal xban li chak'rab ut xbaneb ajcui' li profeta nak mâcua' riq'uin xbânunquil li c'a'ru naxye li chak'rab tâtîcok' li kach'ôl chiru li Dios.


Ειπε δε παραβολην προς τους κεκλημενους, επειδη παρετηρει πως εξελεγον τας πρωτοκαθεδριας, λεγων προς αυτους. 	 Li Jesús quixq'ue retal nak li bokbileb chi cua'ac sa' li cab a'an yôqueb chixsic'bal ru li na'ajej li neque'q'uehe' cui' li cuanqueb xcuanquil. Jo'can nak quixye jun li jaljôquil ru âtin reheb. Quixye:


Ο δε σπαρθεις επι την γην την καλην, ουτος ειναι ο ακουων τον λογον και νοων οστις και καρποφορει και καμνει ο μεν εκατον, ο δε εξηκοντα, ο δε τριακοντα. 	 Ut li iyaj li quinak sa' li châbil ch'och', a'aneb li neque'rabi ut neque'xpâb ut neque'xtau ru chi tz'akal li râtin li Dios. Neque'q'ui chi us sa' lix pâbâleb, jo' li acuîmk li narûchin lajêtk xca'takc'âl ut li naxq'ue oxtakc'âl, ut li naxq'ue o'takc'âl ru li junjûnk.


αλλα Κυριον τον Θεον σας θελετε φοβεισθαι και αυτος θελει σας ελευθερωσει εκ χειρος παντων των εχθρων σας. 	 Chexucua ban cuu lâin li Kâcuaß, lê Dios. Lâin li Kâcuaß tincolok êre saß rukßeb li xicß nequeßiloc êre, chan li Dios.


Αγαπητοι, τωρα ειμεθα τεκνα Θεου, και ετι δεν εφανερωθη τι θελομεν εισθαι εξευρομεν ομως οτι οταν φανερωθη, θελομεν εισθαι ομοιοι με αυτον, διοτι θελομεν ιδει αυτον καθως ειναι. 	 Ex inhermân, anakcuan lâo ralal xc'ajol li Dios. Abanan mâji' nakanau jo' q'uial chic li usilal takac'ul mokon. Ca'aj cui' nakanau nak tol-êlk li Jesucristo, chanchanako chic a'an xban nak takil ru chi tz'akal.


Ιδου τωρα, ο Βεεμωθ, τον οποιον εκαμα μετα σου, τρωγει χορτον ως βους. 	 Qßue retal li xul behemot xcßabaß. Lâin xinyîban re aßan joß nak xatinyîb lâat. Pim naxcuaß joß li cuacax.


Και εστησεν ο Μωυσης την σκηνην και εβαλε τα υποβασια αυτης και εστησε τας σανιδας αυτης και εβαλε τους μοχλους αυτης και εστησε τους στυλους αυτης. 	 Laj Moisés quiyîban re li tabernáculo. Quixyîb li xnaßaj li rokechal li tabernáculo ut quixxakabeb li okech saß xbên. Quixqßueheb li cheß chi kßekßo chiru ut quixxakabeb ajcuiß li cheß li najt xteram li queßxtßuyub cuiß li tßicr.


διοτι εκαστος λαμβανει προ του αλλου το ιδιον εαυτου δειπνον εν τω καιρω του τρωγειν, και αλλος μεν πεινα, αλλος δε μεθυει. 	 Cuan li neque'xsêba rib chixc'ulbal lix cua ut inc'a' neque'xc'oxla li jun ch'ol chic. Xban a'an cuan li nabal neque'tz'ak ut cuan li neque'cala ut cuan li neque'cana chi te'tz'ocâk xban nak inc'a' neque'tz'ak.


Και η φυλακη των υιων Γηρσων εν τη σκηνη του μαρτυριου θελει εισθαι η σκηνη και η σκεπη το καλυμμα αυτης και το καταπετασμα της θυρας της σκηνης του μαρτυριου, 	 Eb li ralal xcßajol laj Gersón, aßaneb li teßilok re li tabernáculo ut li tzßûm li natzßapoc re, joß ajcuiß li tßicr li cuan saß li oquebâl.


και ειπεν, Επειδη χειρ υψωθη κατα του θρονου του Κυριου, θελει εισθαι πολεμος του Κυριου προς τον Αμαληκ απο γενεας εις γενεαν. 	 Ut laj Moisés quixye: —Xban nak eb laj Amalec queßxtiquib li plêt riqßuineb laj Israel, li Dios tâpletik riqßuin laj Amalec ut joß ajcuiß riqßuineb li ralal xcßajol ut riqßuineb li ri xmam, chan.


Και θελεις φαγει και θελεις χορτασθη, και θελεις ευλογησει Κυριον τον θεον σου επι της γης της αγαθης, την οποιαν σοι εδωκε. 	 Sa texcuaßak toj retal tâcßojlâk êchßôl. Ut texbantioxînk chiru li Kâcuaß lê Dios xban li châbil naßajej li tixqßue êre.


Οι υιοι Ιουδα ησαν Ηρ και Αυναν και απεθανον ο Ηρ και ο Αυναν εν τη γη Χανααν. 	 Laj Er ut laj Onán, aßaneb li ralal xcßajol laj Judá li queßcam saß li naßajej Canaán.


Μονον να ενθυμηθω, ταραττομαι, και τρομος κυριευει την σαρκα μου. 	 Cßajoß nak ninxucuac nak nin-oc chi cßoxlac chirix li cßaßru yôquin chixcßulbal. Nasicsot intibel nacana.


Γνωρισον λοιπον, οτι Κυριος ο Θεος σου αυτος ειναι ο Θεος, ο Θεος ο πιστος, ο φυλαττων την διαθηκην και το ελεος προς τους αγαπωντας αυτον και φυλαττοντας τας εντολας αυτου, εις χιλιας γενεας 	 Joßcan nak chenauhak nak li Kâcuaß lê Dios, aßan li tzßakal Dios. Aßan châbil ut tîc xchßôl chixbânunquil li cßaßru naxyechißi ut naruxtâna ruheb li nequeßrahoc re li Dios ut nequeßxbânu li cßaßru naxye toj saß xnabalil xtasalil li ralal xcßajol.


Ζητησας δε φωτα εισεπηδησε, και εντρομος γενομενος επεσεν εμπροσθεν του Παυλου και του Σιλα, 	 Ut laj ilol tz'alam quixpatz' lix xam ut qui-oc chi sa' li tz'alam chirilbal. Nasicsot xban xxiu nak quixcut rib chi rokeb laj Pablo ut laj Silas.


Εαν ιδης καταθλιψιν πενητος και παραβιασιν κρισεως και δικαιοσυνης εν τη χωρα, μη θαυμασης δια τουτο διοτι ο επι τον υψηλον υψηλοτερος επιτηρει και επι τουτους υψηλοτεροι. 	 Misach êchßôl chirilbal nak saß junak tenamit yôk xbânunquil raylal reheb li nebaß. Nabal raylal nequeßxbânu ut incßaß nequeßrakoc âtin saß tîquilal xban nak li cuan saß xcuanquil taklanbil xban li nim xcuanquil chiru aßan. Ut li jun, li nim xcuanquil, taklanbil ajcuiß xban jun chic kßaxal nim xcuanquil.


Αναγκη λοιπον ητο οι μεν τυποι των επουρανιων να καθαριζωνται δια τουτων, αυτα ομως τα επουρανια με θυσιας ανωτερας παρα ταυτας. 	 Jo'can nak tento nak que'xrachrachi lix quiq'uel li xul chiru li tabernáculo jo' ajcui' chiruheb li c'a' re ru cuan chi sa' re xsantobresinquileb. Li tabernáculo yal retalil li choxa. Ut li choxa santobresinbil riq'uin jun mayej k'axal cui'chic lok'. A'an lix lok'laj quiq'uel li Kâcua' Jesucristo.


Δια δε την πυλην της αυλης θελει εισθαι καταπετασμα εικοσι πηχων, εκ κυανου και πορφυρου και κοκκινου και βυσσου κεκλωσμενης, κατεσκευασμενον με εργασιαν κεντητου στυλοι αυτων τεσσαρες και υποβασια τουτων τεσσαρα. 	 Ut saß li oquebâl re li nebâl têqßue belêb metro li tßicr yîbanbil riqßuin li nokß azul, li nokß púrpura ut li nokß cak ut riqßuin li bakbil nokß lino. Châbil xyîbanquil lix sahob ru têqßue. Ut têyîb câhib li okech ut câhib lix naßaj li têqßue cuiß.


και βλεπετε, εαν αναβαινη δια της οδου των οριων αυτης εις Βαιθ-σεμες, αυτος εκαμεν εις ημας το μεγα τουτο κακον εαν δε μη, τοτε θελομεν γνωρισει οτι δεν επαταξεν ημας η χειρ αυτου, αλλ' οτι τουτο εσταθη τυχαιον εις ημας. 	 Têqßue retal cui eb li bâc teßoc chi xic saß li be li naxic saß li tenamit Bet-semes, lix naßajeb laj Israel. Cui aran teßxic, tênau nak lix Dioseb laj Israel, aßan li quiqßuehoc chak re li raylal aßin saß kabên. Cui ut incßaß teßxic aran, riqßuin aßan têqßue retal nak moco aßan ta li quiqßuehoc re li raylal aßin saß kabên. Yal xkacßul ban, chanqueb.


Το δε δυτικον πλευρον θελει εισθαι η μεγαλη θαλασσα απο του οριου, εωσου ελθη τις κατεναντι της Αιμαθ. Τουτο ειναι το δυτικον πλευρον. 	 Li nubâl li cuan saß li oeste, aßan li palau Mediterráneo. Nacuulac saß li norte toj saß li oquebâl re Hamat. Aßan li nubâl li cuan saß li oeste.


Συναθροισθητι τωρα εις ταγματα, θυγατηρ ταγματων εθεσε πολιορκιαν εναντιον ημων θελουσι παταξει τον κριτην του Ισραηλ εν ραβδω κατα της σιαγονος. 	 Ex aj Jerusalén, cauresihomak êrib xban nak xeßchal chi pletic kiqßuin. Ut riqßuin xukß teßxsacß lix nakß ru li narakoc âtin saß kabên lâo aj Israel.


θελουσιν αποθανει με οδυνηρον θανατον δεν θελουσι κλαυθη ουδε θελουσι ταφη θελουσιν εισθαι δια κοπριαν επι το προσωπον της γης, και θελουσιν αφανισθη υπο μαχαιρας και υπο πεινης, και τα πτωματα αυτων θελουσιν εισθαι τροφη εις τα πετεινα του ουρανου και εις τα θηρια της γης. 	 Jun li yajel kßaxal ra tâcamsînk reheb. Mâ ani tâyâbak chirixeb chi moco teßmukekß. Nequeßtßanaxin saß chßochß teßcanâk. Chanchanakeb li cßot. Teßcamsîk saß li plêt, malaj ut xban li cueßej. Ut eb li xul li nequeßrupupic ut eb li joskß aj xul teßxtiu lix tibeleb.


Και ειπεν η Ναομι, Επιστρεψατε, θυγατερες μου δια τι να ελθητε μετ' εμου; μηπως εχω ετι υιους εν τη κοιλια μου, δια να γεινωσιν ανδρες σας; 	 Abanan lix Noemí quixpuersi ruheb ut quixye reheb: —Ex incoß, sukßinkex. ¿Cßaßut nak têraj xic chicuix? ¿Ma toj teßcuânk ta biß chic incocßal lâin re texsumlâk cuißchic riqßuineb?


Δια τουτο παρεδωκα αυτην εις τας χειρας των εραστων αυτης, εις τας χειρας των Ασσυριων, δια τους οποιους παρεφρονησεν. 	 Joßcan nak lâin xinkßaxtesi saß rukßeb li cuînk laj Asiria li cuanqueb riqßuin xban nak quiraj cuânc riqßuineb.


Ο συνετος εις τα πραγματα θελει ευρει καλον και ο ελπιζων επι τον Κυριον ειναι μακαριος. 	 Li ani naxqßue saß xchßôl li naßleb li naqßueheß re, us tâêlk riqßuin li cßaßru naxbânu. Us xak re li ani naxcßojob xchßôl riqßuin li Kâcuaß.


Εξευρω οτι εισθε σπερμα του Αβρααμ αλλα ζητειτε να με θανατωσητε, διοτι ο λογος ο εμος δεν χωρει εις εσας. 	 Lâin ninnau nak lâex xcomonex li ralal xc'ajol laj Abraham. Abanan cuan sa' êyânk li te'raj incamsinquil xban nak inc'a' nacuulac chiruheb li c'a'ru yôquin chixyebal.


Εγεινα γελως εις παντα τον λαον μου, ασμα αυτων ολην την ημεραν. 	 Chixjunileb li cuech tenamitil niquineßxhob. Rajlal cutan yôqueb chinseßenquil.


Και αναχωρησας εκειθεν, ευρηκε τον Ιωναδαβ υιον του Ρηχαβ, ερχομενον εις συναντησιν αυτου και εχαιρετησεν αυτον και ειπε προς αυτον, Η καρδια σου ειναι ευθεια, καθως η καρδια μου μετα της καρδιας σου; Και απεκριθη ο Ιωναδαβ, Ειναι. Εαν ναι, δος την χειρα σου. Και εδωκε την χειρα αυτου και ανεβιβασεν αυτον προς εαυτον επι την αμαξαν. 	 Laj Jehú qui-el saß li naßajej aßan ut cô. Nak yô chi xic, quixcßul laj Jonadab li ralal laj Recab. Laj Jehú quixqßue xsahil xchßôl ut quixye re: —¿Ma junaj lâ cßaßux cuiqßuin? ¿Ma tat-oquênk chicuix? chan. Laj Jonadab quixye: —Junaj. Tin-oquênk châcuix, chan. Laj Jehú quixye re: —Cui yâl nak joßcan, qßue lâ cuukß cue, chan. Laj Jonadab quixqßue li rukß re ut laj Jehú quixtenkßa chi takecß saß li carruaje.


εαν απιστωμεν, εκεινος μενει πιστος να αρνηθη εαυτον δεν δυναται. 	 Cuan nak lâo inc'a' nakabânu li c'a'ru nakaye, abanan li Dios tîc xch'ôl ut junelic naxbânu li c'a'ru naxye. A'an inc'a' nacuiban xch'ôl.


απο τριακοντα ετων και επανω εως πεντηκοντα ετων, παντων των εισερχομενων εις το ταγμα δια να καμνωσιν εργασιας εν τη σκηνη του μαρτυριου. 	 Tâcuajlaheb chixjunileb li cuînk li cuan lajêb xcaßcßâl chihab reheb joß eb ajcuiß li ac numenak lajêb roxcßâl chihab toj tâcuulak lajêb roxcßâl chihab. Aßaneb li teßoc chi cßanjelac saß li tabernáculo.


και σεις εσηκωθητε σημερον εναντιον του οικου του πατρος μου και εθανατωσατε τους υιους αυτου, εβδομηκοντα ανδρας, επι λιθον ενα, και εκαμετε τον Αβιμελεχ, τον υιον της δουλης αυτου, βασιλεα επι παντων των ανδρων της Συχεμ, διοτι ειναι αδελφος σας 	 Abanan anakcuan lâex xebânu mâusilal reheb li ralal lin yucuaß. Chiru jun chi pec xecamsiheb li lajêb xcâcßâl chi ralal laj Gedeón. Ut xexakab laj Abimelec chokß êrey, xban nak aßan êrechßalal. Aßan ralal laj Gedeón riqßuin jun lix môs ixk.


εξ ημερας θελετε συναγει αυτο εν τη εβδομη ομως ημερα, τω σαββατω, εν ταυτη δεν θελει ευρισκεσθαι. 	 Saß xcuuk li cutan mâcßaß tâcuânk xban nak hilobâl cutan aßan. Cuakib cutan ajcuiß têxoc lê tzacaêmk, chan laj Moisés.


Και ειπε, λεγουσα, Εσυνειθιζον να λεγωσι τον παλαιον καιρον, λεγοντες, Ας υπαγωσι να ζητησωσι συμβουλην εις Αβελ και ουτως ετελειοναν την υποθεσιν 	 Li ixk quixye re: —Najter eb li tenamit queßxye, “cui ani naraj tâqßuehekß xnaßleb tâxic chixpatzßbal xnaßleb aran Abel” chanqueb. Joßcaßin nak queßxyîb ru li chßaßajquilal junjûnk.


Διεφθαρη δε η γη ενωπιον του Θεου, και ενεπλησθη η γη αδικιας. 	 Saß li ruchichßochß numtajenak li raylal ut li mâusilal xban nak eb li cristian incßaß chic nequeßxcßoxla li Dios ut cßajoß xyibal ru lix naßlebeb.


Και ελαλησεν ο Ανανιας ενωπιον παντος του λαου, λεγων, Ουτω λεγει Κυριος κατα τουτον τον τροπον θελω συντριψει τον ζυγον του Ναβουχοδονοσορ, βασιλεως της Βαβυλωνος, απο του τραχηλου παντων των εθνων εν τω διαστηματι δυο ολοκληρων ετων. Και ο προφητης Ιερεμιας υπηγε την οδον αυτου. 	 Ut chiruheb chixjunileb li tenamit laj Hananías quixye: —Joßcaßin quixye li Kâcuaß. Joß nak xtokeß li yugo aßin li xcuan chirix xcux laj Jeremías, joßcan ajcuiß nak lâin tincuisi xcuanquil laj Nabucodonosor lix reyeb laj Babilonia. Saß cuib chihab lâin tincuisi xcuanquil. Chanchan nak tincuisi li yugo chirix xcuxeb chixjunileb li tenamit ut tintok, chan. Nak quirakeß chi âtinac laj Hananías, li profeta Jeremías cô.


Και θελουσιν αποκρινεσθαι, Επειδη εγκατελιπον Κυριον τον Θεον των πατερων αυτων, οστις εξηγαγεν αυτους εξ Αιγυπτου, και προσεκολληθησαν εις αλλους θεους και προσεκυνησαν αυτους και ελατρευσαν αυτους δια τουτο επεφερεν επ' αυτους απαν τουτο το κακον. 	 Cuanqueb li teßxye, “Xeßxcßul chi joßcan xban nak queßxtzßektâna li Dios li queßxlokßoni chak lix xeßtônil yucuaßeb. Li Dios, aßan li qui-isin chak reheb saß li tenamit Egipto. Eb aßan queßxlokßoni li jalanil dios ut queßcßanjelac chiruheb. Joßcan nak li Dios xqßue li raylal aßin saß xbêneb,” chaßkeb.—


Και εσταχυολογησεν εν τω αγρω εως εσπερας και εκοπανισεν οσον εσταχυολογησε και ητο εως εν εφα κριθης. 	 Ac ecuu chic chi us nak quixcanab xxocbal lix cebada lix Rut. Tojoßnak quixten ru li joß qßuial quixxoc. Ut numenak na caßcßâl libra li ru li cebada quixxoc.


Οικος και πλουτη κληρονομουνται εκ των πατερων αλλ' η φρονιμος γυνη παρα Κυριου διδεται. 	 Riqßuineb li naßbej yucuaßbej naru nakacßul kajun cablal ut kabiomal. Abanan junak li châbil ixakilbej, caßaj cuiß li Dios naru naqßuehoc re.


Και ειπεν ο Λαβαν προς τον Ιακωβ, Επειδη εισαι αδελφος μου, δια τουτο θελεις με δουλευει δωρεαν; ειπε μοι, τις θελει εισθαι ο μισθος σου; 	 Ac jun po chic roquic laj Jacob aran nak laj Labán quixye re: —Lâat yôcat chi trabajic cuiqßuin ut toj mâjiß nacatintoj. Lâin nincßoxla nak tento tatintoj usta kacomon kib. Ye cue joß nimal tâcuaj tatintoj cuiß. Lâin tintoj joß nimal tâpatzß, chan.


δια να γινηται γνωστον ποτε ειναι τι ακαθαρτον και ποτε καθαρον ουτος ειναι ο νομος περι της λεπρας. 	 Yôquin chixqßuebal êre li chakßrab aßin re nak têqßue retal bar cuan li muxbil ru ut bar cuan li incßaß. Toj arin xcuulac lê chakßrabinquil li xinqßue chirixeb li cßaßak re ru aßin.


Δεν υπαρχει τελος εις παντα τον λαον, εις παντας τους προυπαρξαντας αυτων αλλ' ουδε οι μετα ταυτα θελουσιν ευφρανθη εις αυτον λοιπον και τουτο ματαιοτης και θλιψις πνευματος. 	 Kßaxal cuißchic nabaleb li tenamit li queßoquen chirix nak qui-oc chokß rey. Abanan li tenamit li teßcuânk mokon incßaß chic sahakeb xchßôl riqßuin. Joßcan ajcuiß aßin mâcßaß na-oc cuiß. Junes raylal naxqßue.


Χαιρετε εν εκεινη τη ημερα και σκιρτησατε διοτι ιδου, ο μισθος σας ειναι πολυς εν τω ουρανω επειδη ουτως επραττον εις τους προφητας οι πατερες αυτων. 	 Chisahok' sa' êch'ôl nak te'xbânu êre chi jo'can. Chic'ojlâk êch'ôl xban nak cuan jun lê k'ajcâmunquil riq'uin li Dios sa' choxa. Jo'can ajcui' nak que'xtz'ektâna eb li profeta junxil eb lix xe'tônil xyucua'eb li tenamit a'in.


διοτι περιεμενε την πολιν την εχουσαν τα θεμελια, της οποιας τεχνιτης και δημιουργος ειναι ο Θεος. 	 Laj Abraham inc'a' quixyîb châbil ochoch, xban nak yô chiroybeninquil jun xna'aj sa' li santil choxa. Li na'ajej a'an yîbanbil xban li Kâcua' Dios ut tâcuânk chi junelic.


Ουτοι δε ειναι δουλοι σου και λαος σου, τους οποιους ελυτρωσας δια της δυναμεως σου της μεγαλης και δια της χειρος σου της κραταιας. 	 Joßcan ut, at Kâcuaß, misach saß âchßôl xban nak lâo aj cßanjel châcuu. Lâo lâ cualal âcßajol li coâcol riqßuin lâ cuanquilal ut riqßuin lâ metzßêu.Joßcan nak nintzßâma châcuu, at Kâcuaß, chasume taxak lin tij. Chacuabi taxak li cßaßru nequeßxtzßâma laj cßanjel châcuu. Lâo takaj xqßuebal âlokßal. Chinâtenkßa re nak us tâêlk chicuu li cßaßru tintzßâma chiru li rey. Chiruxtâna taxak cuu li rey, chanquin nak quintijoc. Saß eb li cutan aßan, lâin aj qßuehol rucßa li rey nak quincuan.


Ελεγε δε προς αυτους ο Ιησους οτι δεν ειναι προφητης ανευ τιμης ειμη εν τη πατριδι αυτου και μεταξυ των συγγενων και εν τη οικια αυτου. 	 Ut li Jesús quixye: -Junak profeta naq'uehe' xlok'al yalak bar, abanan sa' lix tenamit ut sa' xyânkeb li rech'alal ut sa' rochoch inc'a' naq'uehe' xlok'al.-


το πιθαριον του αλευρου δεν εκενωθη, ουδε το ρωγιον του ελαιου ηλαττωθη, κατα τον λογον του Κυριου, τον οποιον ελαλησε δια του Ηλια. 	 Ut quicßulman joß quixye li Kâcuaß re laj Elías. Li cßaj li cuan saß li ucßal incßaß qui-osoß chi moco li aceite li cuan saß li chßina cuc.


Οστις ευρηκε γυναικα, ευρηκεν αγαθον και απηλαυσε χαριν παρα Κυριου. 	 Li ani naxtau rixakil naxtau li us. Ut naxtau ajcuiß rusilal li Dios.


Και εγεινε παλιν λογος Κυριου προς τον Αγγαιον τη εικοστη τεταρτη του μηνος λεγων, 	 Saß ajcuiß li cutan aßan, saß li câhib xcaßcßâl xbe li xbele po, quiâtinac cuißchic li Dios riqßuin li profeta Hageo ut quixye re:


και ο εις εξηλθεν απο πλησιον μου και ειπα, Βεβαιως κατεσπαραχθη υπο θηριου και δεν ειδον αυτον εως του νυν 	 Li jun quintakla chi takl ut incßaß chic quisukßi chak. Lâin ninye nak junak joskß aj xul xcamsin re. Incßaß chic xcuil bayak ru.


Και εγεμισθη ο ναος απο καπνου εκ της δοξης του Θεου και εκ της δυναμεως αυτου και ουδεις ηδυνατο να εισελθη εις τον ναον, εωσου τελειωσωσιν αι επτα πληγαι των επτα αγγελων. 	 Ut chanchan quinujac chi sib lix templo li Dios nak quinujac riq'uin xlok'al ut xcuanquilal li Dios. Ut mâ ani quiru qui-oc aran toj retal quinume' li cuukub chi raylal li yôqueb chixc'ambal chak li cuukub chi ángel.


Και υπηγεν ο Ηλιας να φανερωθη εις τον Αχααβ. Η δε πεινα επεβαρυνεν εις την Σαμαρειαν. 	 Joßcan nak laj Elías cô riqßuin laj Acab. Yô chi us li cueßej aran Samaria.


Και ελαλησεν ετι ο Κυριος προς τον Αχαζ, λεγων, 	 Ut li Dios quiâtinac cuißchic riqßuin laj Acaz ut quixye:


εις ον ο Αβρααμ εχωρισε και δεκατον απο παντων των λαφυρων, οστις πρωτον μεν ερμηνευεται βασιλευς δικαιοσυνης, επειτα δε βασιλευς Σαλημ, το οποιον ειναι βασιλευς ειρηνης, 	 Ut li jo' q'uial quirêchani chak laj Abraham sa' li plêt riq'uineb li rey, quixq'ue li junjûnk sa' xlajêtkil re laj Melquisedec. Li c'aba'ej Melquisedec naraj naxye "rey re li tîquilal". Ut li c'aba'ej Salem naraj naxye "tuktûquil usilal". Jo'can nak laj Melquisedec, a'an rey re li tîquilal ut rey re li tuktûquil usilal.


Ευρων επειτα αλλον ανθρωπον, ειπε, Κτυπησον με, παρακαλω. Και ο ανθρωπος εκτυπησεν αυτον, και κτυπησας επληγωσε. 	 Ut lix profeta li Dios cô riqßuin jun chic li cuînk ut quixye re: —Chinâyocß, chan. Ut li cuînk quixsacß ut quixyocß.


και την ωραν την εννατην εβοησεν ο Ιησους μετα φωνης μεγαλης, λεγων Ελωι, Ελωι, λαμα σαβαχθανι; το οποιον μεθερμηνευομενον ειναι, Θεε μου, Θεε μου, δια τι με εγκατελιπες; 	 Ut sa' li ôr a'an li Jesús quiâtinac chi cau ut quixye: -Eloi, Eloi, ¿lama sabactani?- Chi jalbil ru naraj naxye, "At inDios, at inDios, ¿c'a'ut nak xinâcanab injunes?"


Και ειδες την θλιψιν των πατερων ημων εν Αιγυπτω, και ηκουσας την κραυγην αυτων επι την Ερυθραν θαλασσαν 	 Ut caqßue ajcuiß retal chanru nak yôqueb chi cßuluc raylal li kaxeßtônil yucuaß aran Egipto ut cacuabi nak queßxyâba lâ cßabaß nak cuanqueb chire li Caki Palau.


Υπηγε δε ο Ανανιας και εισηλθεν εις την οικιαν, και επιθεσας επ' αυτον τας χειρας ειπε Σαουλ αδελφε, ο Κυριος με απεστειλεν, ο Ιησους οστις εφανη εις σε εν τη οδω καθ' ην ηρχου, δια να αναβλεψης και να πλησθης Πνευματος Αγιου. 	 Cô ut laj Ananías ut qui-oc sa' li cab jo' quiyehe' re. Quixq'ue li ruk' sa' xbên laj Saulo ut quixye re: -Hermano Saulo, li Kâcua' Jesús, li quixc'utbesi rib châcuu sa' li be nak yôcat chi châlc arin, a'an xtaklan chak cue arin re nak târûk tat-ilok cui'chic ut tâc'ul li Santil Musik'ej, chan laj Ananías re.


Ο δε ειπε προς αυτον, Εαν λοιπον ευρηκα χαριν εις τους οφθαλμους σου, δειξον μοι σημειον οτι συ εισαι ο λαλων μετ' εμου. 	 Quichakßoc laj Gedeón ut quixye: —At Kâcuaß, cui sa âchßôl cuiqßuin, qßue junak retalil re nak lâin tinnau nak relic chi yâl lâat li Kâcuaß li yôcat chi âtinac cuiqßuin.


Προσεχετε να μη καμνητε την ελεημοσυνην σας εμπροσθεν των ανθρωπων δια να βλεπησθε υπ' αυτων ει δε μη, δεν εχετε μισθον πλησιον του Πατρος σας του εν τοις ουρανοις. 	 Cheq'uehak retal c'a'ru nequebânu. Cui lâex têbânu li usilal yal re nak tex-ilek' jo' neque'xbânu eb laj fariseo, mâc'a'ak lê k'ajcâmunquil riq'uin lê Yucua' cuan sa' choxa.


Και τα εθνη παρεταχθησαν εναντιον αυτου κυκλοθεν εκ των επαρχιων και ηπλωσαν κατ' αυτου τα βροχια αυτων, και επιασθη εν τω λακκω αυτων. 	 Ut eb li xnînkal ru tenamit queßchal chixchapbal. Queßchal li cuanqueb chixjun sutam. Queßxyîbeb lix raßal re teßxchap toj retal nak li cakcoj quitßaneß chi saß li raßal.


Και εις τα κτηνη σου, και εις τα ζωα τα εν τη γη σου, θελει εισθαι ολον το προιον αυτου εις τροφην. 	 Ut aßan ajcuiß teßxtzaca lê quetômk ut li xul li cuanqueb saß qßuicheß. Chixjunil li tâêlk saß li chßochß chi incßaß aubil, tâcßanjelak chokß re lê tzacaêmk.


Και εκαμεν ο Σαμουηλ εκεινο το οποιον ειπεν ο Κυριος, και ηλθεν εις Βηθλεεμ. Ετρομαξαν δε οι πρεσβυτεροι της πολεως εις την συναντησιν αυτου και ειπον, Εν ειρηνη ερχεσαι; 	 Ut laj Samuel quixbânu joß quiyeheß re xban li Kâcuaß. Quicuulac saß li tenamit Belén. Ut eb li nequeßcßamoc be saß li tenamit queßel chixcßulbal chi yôqueb xxiu ut queßxpatzß re: —¿Ma saß usilal xatchal saß li katenamit? chanqueb.


Και αφου ενεπαιξαν αυτον, εξεδυσαν αυτον την πορφυραν και ενεδυσαν αυτον τα ιματια αυτου και εφεραν αυτον εξω, δια να σταυρωσωσιν αυτον. 	 Ut nak ac que'xtacuasi, que'risi li caki ak' chirix ut que'xq'ue cui'chic li rak' chirix. Tojo'nak que'xc'am re te'xq'ue chiru cruz.


Και οι αρχοντες εφεραν τους λιθους τους ονυχιτας και τους λιθους της ενθεσεως δια το εφοδ και δια το περιστηθιον 	 Eb li nequeßtaklan saß xyânkeb laj Israel queßxqßue li châbil pec ónice li tâcßanjelak re xyîbanquil li efod ut queßxqßue ajcuiß li tertôquil pec li tâqßuehekß chiru li pectoral.


ιδου, εκαμα κατα τους λογους σου ιδου, εδωκα εις σε καρδιαν σοφην και συνετην, ωστε δεν εσταθη προτερον σου ομοιος σου, ουδε μετα σε θελει αναστηθη ομοιος σου 	 Joßcan nak lâin tinqßue âcue li cßaßru xatzßâma. Kßaxal nabal lâ naßleb tinqßue. Mâ ani junak tâcuânk xnaßleb joß lâ naßleb lâat. Chi moco anakcuan chi moco mokon tâcuânk junak joß lâat.


Διοτι εξετασις ειναι και τι; βεβαιως και η καταφρονουσα ραβδος δεν θελει υπαρχει, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Lâin tinyal rixeb laj Judá. ¿Ma târûk ta biß teßxcuy li raylal? Relic chi yâl tâsachekß ru lix cuanquilaleb, chan li nimajcual Dios.


Απο δε της συκης μαθετε την παραβολην. Οταν ο κλαδος αυτης γεινη ηδη απαλος και εκβλαστανη τα φυλλα, εξευρετε οτι πλησιον ειναι το θερος 	 Cheq'uehak retal c'a'ru naxbânu li jun tôn chi higo. Nak nak'unk'ut chak li xak chi êlc, riq'uin a'an tênau nak yô chak chi nach'oc li sak'ehil.


και εκ παντων των υιων μου, διοτι ο Κυριος πολλους υιους εδωκεν εις εμε, εξελεξε Σολομωντα τον υιον μου, δια να καθιση επι τον θρονον της βασιλειας του Κυριου, επι τον Ισραηλ. 	 Li Dios xqßue cue nabaleb li cualal. Ut saß xyânkeb aßan quixsicß ru laj Salomón re nak aßan chic tâoc chokß xreyeb laj Israel lix tenamit li Dios.


Αυτος προσταζει τον ηλιον, και δεν ανατελλει και κρυπτει υπο σφραγιδα τα αστρα. 	 Aßan nabânun re nak li sakße incßaß tâilok. Ut aßan nabânun re nak li chahim incßaß teßlemtzßûnk.


Και εαν παρακουση αυτων, ειπε τουτο προς την εκκλησιαν αλλ' εαν και της εκκλησιας παρακουση, ας ειναι εις σε ως ο εθνικος και ο τελωνης. 	 Ut cui inc'a' naraj târabiheb a'an, tâye re li iglesia re nak li hermân te'xch'olob xyâlal chiru. Ut cui inc'a' ajcui' naraj abînc chiruheb a'an, a'an chic tâcuânk chêru jo' chanchan li mâcua'ak aj pâbanel ut chanchanak laj titz'ol toj li inc'a' us neque'xbânu.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ποσω μαλλον λοιπον, οταν εξαποστειλω τας τεσσαρας δεινας κρισεις μου επι της Ιερουσαλημ, την ρομφαιαν και την πειναν και τα κακα θηρια και το θανατικον, ωστε να εκκοψω απ' αυτης ανθρωπον και κτηνος; 	 Aßan aßin li naxye li nimajcual Dios: Kßaxal ra cuißchic chokß reheb laj Jerusalén nak lâin tinrakok âtin saß xbêneb riqßuin li câhib chi raylal. Lâin tintakla li plêt, li cueßej, li joskß aj xul, ut li caki yajel re nak teßcamsîk li cristian ut eb li xul.


Και εσφαξεν ο βασιλευς της Βαβυλωνος τους υιους του Σεδεκιου εμπροσθεν των οφθαλμων αυτου εσφαξεν οτι και παντας τους αρχοντας Ιουδα εν Ριβλα. 	 Ut aran Ribla chiru laj Sedequías lix reyeb laj Babilonia queßxcamsi li ralal laj Sedequías. Ut quixcamsiheb ajcuiß chixjunileb li cuanqueb xcuanquil aran Judá.


Και οτε ωρμησαν οι εθνικοι και οι Ιουδαιοι μετα των αρχοντων αυτων εις το να υβρισωσι και να λιθοβολησωσιν αυτους, 	 Sa' xyânkeb li xic' neque'iloc reheb laj Pablo ut laj Bernabé cuanqueb aj judío ut cuanqueb mâcua'eb aj judío. Que'xjunaji ribeb riq'uineb li neque'taklan sa' li tenamit ut que'xc'ûb ru chanru nak te'xrahobtesi ut te'xcuti chi pec laj Pablo ut laj Bernabé.


Καλλιον να ελπιζη τις επι Κυριον, παρα να θαρρη επ' ανθρωπον. 	 Kßaxal us nak tincßojob inchßôl riqßuin li Dios chiru nak tincßojob inchßôl riqßuineb li cuînk.


ημεις δε παντες βλεποντες ως εν κατοπτρω την δοξαν του Κυριου με ανακεκαλυμμενον προσωπον, μεταμορφουμεθα εις την αυτην εικονα απο δοξης εις δοξαν, καθως απο του Πνευματος του Κυριου. 	 Lâo aj pâbanel moco tz'aptz'o ta li kilobâl riq'uin t'icr re xtz'apbal xlok'al li Dios jo' quixbânu laj Moisés. Chanchano ban jun lem nak nakac'ut xlok'al li Kâcua'. Ut li Kâcua' a'an ajcui' li Santil Musik'ej li nocoxjalanobresi ut naxq'ue kalok'al re nak yôko xc'utbal xlok'al li Cristo.


δια να γνωρισωσιν αι γενεαι σας οτι εν σκηναις κατωκισα τους υιους Ισραηλ, οτε εξηγαγον αυτους εκ γης Αιγυπτου εγω Κυριος ο Θεος σας. 	 Teßxbânu chi joßcan re nak eb li ralal xcßajol laj Israel teßxqßue retal chanru quinbânu nak quebincuisi chak Egipto. Lâin quinqßueheb chi cuânc saß li cocß muhebâl yîbanbil riqßuin rukß cheß. Lâin li Kâcuaß lê Dios, chan.Joßcaßin nak laj Moisés quixye re laj Israel chanru nak teßxbânu eb li ninkße re xlokßoninquil li Dios.


Ειπε λοιπον προς τους μηνυτας του Βεν-αδαδ, Ειπατε προς τον κυριον μου τον βασιλεα, Παντα οσα εμηνυσας προς τον δουλον σου κατ' αρχας, θελω καμει τουτο ομως το πραγμα δεν δυναμαι να καμω. Και οι μηνυται ανεχωρησαν και εφεραν προς αυτον την αποκρισιν. 	 Joßcan nak li rey Acab quixye reheb lix takl laj Ben-adad: —Têye re li rey Ben-adad nak tinqßue li cßaßru xtakla xpatzßbal xbên cua. Abanan li cßaßru xtakla xpatzßbal anakcuan incßaß naru ninbânu, chan. Ut eb li takl queßcôeb cuißchic riqßuin laj Ben-adad ut queßxye re li cßaßru quixye laj Acab.


Θελω ευφρανθη και χαρη εν σοι θελω ψαλμωδησει εις το ονομα σου, Υψιστε. 	 Numtajenak lix sahil inchßôl nacaqßue. Ut tinbicha lâ lokßal, at nimajcual Dios.


Και ο Ιησους υπεστρεψεν εν τη δυναμει του Πνευματος εις την Γαλιλαιαν και εξηλθε φημη περι αυτου καθ' ολην την περιχωρον. 	 Ut quisuk'i li Jesús Galilea chi cuan xcuanquil li Santil Musik'ej riq'uin. Sa' chixjunil li na'ajej li cuanqueb chi xjun sutam li tenamit Galilea, que'rabi resil li Jesús.


Και εκτυπηθη ο Ιουδας εμπροσθεν του Ισραηλ, και εφυγον εκαστος εις τας σκηνας αυτου. 	 Eb lix soldado laj Judá queßtßaneß saß rukßeb laj Israel. Joßcan nak queßêlelic ut queßcôeb saß rochocheb.


Ουαι εις εκεινους, οιτινες επισυρουσι την ανομιαν δια σχοινιων ματαιοτητος και την αμαρτιαν ως δια λωριων αμαξης 	 Raylal tâchâlk saß êbên lâex li nequexcßamoc chak mâusilal riqßuin ticßtiß. Chanchan li bacßbo chêrix; joß ajcuiß lâex li nequexcßamoc chak re li mâc li chanchan li yôquex chixquelonquil chêrix.


Τοτε ο Ραβ-σακης εσταθη και εφωνησεν Ιουδαιστι μετα φωνης μεγαλης και ειπεν, Ακουσατε τους λογους του βασιλεως του μεγαλου, του βασιλεως της Ασσυριας 	 Ut chirix aßan quixakli ut quixjap re chixyebal saß li râtinobâleb laj Judá: —Abihomak chêjunilex li cßaßru naxye êre lix reyeb laj Asiria li nim xcuanquil.


Και ειπε προς εμε, τα υδατα ταυτα εξερχονται προς την ανατολικην γην και καταβαινουσιν εις την πεδινην και εισερχονται εις την θαλασσαν και οταν εκχυθωσιν εις την θαλασσαν, τα υδατα αυτης θελουσιν ιαθη. 	 Quixye cue li cuînk: —Li haß aßin yô chi xic saß li este. Nanumeß saß li ru takßa Arabá ut tox-ocak saß li palau Mar Muerto. Nak li haß aßin tâoc saß li palau, tâchâbilokß li haß.


Και ο Χελουβ, αδελφος του Σουα, εγεννησε τον Μεχειρ ουτος ητο πατηρ του Εσθων. 	 Laj Quelub li ras laj Súa, aßan lix yucuaß laj Mehir. Ut laj Mehir, aßan lix yucuaß laj Estón.


Και απεστειλε Σεδεκιας ο βασιλευς και εφερε τον Ιερεμιαν τον προφητην προς εαυτον, εις την τριτην εισοδον την εν τω οικω του Κυριου και ειπεν ο βασιλευς προς τον Ιερεμιαν, Θελω να σε ερωτησω εν πραγμα μη κρυψης απ' εμου μηδεν. 	 Chirix chic aßan li rey Sedequías quixtakla xcßambal li profeta Jeremías ut quirocsi saß li rox oquebâl re li templo. Ut quixye li rey re laj Jeremías: —Cuan cßaßru tinpatzß âcue. Ut nintzßâma châcuu nak tâye xyâlal cue, chan.


Υιοι Ζακχαι, επτακοσιοι εξηκοντα. 	 Eb li ralal xcßajol laj Zacai, aßan cuukub ciento riqßuin oxcßâl.


Κατα συγκυριαν δε ιερευς τις κατεβαινε δι' εκεινης της οδου, και ιδων αυτον επερασεν απο το αλλο μερος. 	 Ut sa' li be a'an quinume' jun laj tij. Quiril li cuînk t'ant'o aran, aban tîc quinume'.


Η δε ειπε προς αυτον ειμαι θυγατηρ Βαθουηλ του υιου της Μελχας, τον οποιον εγεννησεν εις τον Ναχωρ. 	 Lix Rebeca quichakßoc ut quixye re: —Lâin xrabin laj Betuel. Lin yucuaß, aßan li ralal laj Nacor riqßuin lix Milca.


Οτε εκεινα επορευοντο, επορευοντο και ουτοι και οτε εκεινα ισταντο, ισταντο και ουτοι οτε δε εκεινα υψονοντο απο της γης, και οι τροχοι υψονοντο απεναντι αυτων, διοτι το πνευμα των ζωων ητο εν τοις τροχοις. 	 Nak nequeßbêc li chanchaneb ángel, nequeßbêc ajcuiß li ruedas. Ut nak nequeßxakli, nequeßxakli ajcuiß li ruedas. Nak nequeßcuacli, nequeßcuacli li ruedas xban nak lix musikßeb li chanchaneb ángel na-ecßasin reheb li ruedas.


τα οποια προσεταξας δια χειρος των δουλων σου των προφητων, λεγων, Η γη, εις την οποιαν εισερχεσθε δια να κληρονομησητε αυτην, ειναι γη μεμολυσμενη με τον μολυσμον των λαων των τοπων, με τα βδελυγματα αυτων, οιτινες εγεμισαν αυτην, απ' ακρου εως ακρου, απο των ακαθαρσιων αυτων. 	 li caqßue reheb li profeta, li queßcßanjelac châcuu. Eb aßan queßxye ke cßaßru caye saß lâ chakßrab. Lâat caye reheb li kaxeßtônil yucuaß nak li naßajej li xiqueb cuiß re chi cuânc, numtajenak chi mâusilal xban li incßaß us li nequeßxbânu li tenamit li cuanqueb aran.


Και ωκοδομησε τα οικηματα κολλητα εφ' ολον τον οικον, πεντε πηχων το υψος και συνειχοντο μετα του οικου δια ξυλων κεδρινων. 	 Ut li cocß cab li queßxyîb chirix li templo cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro xteram. Ut lix tzßambahil li cocß cab yîbanbil riqßuin li cheß chacalteß ut nequeßhilan saß xbên li tzßac re li templo.


Ο λογος ο γενομενος προς Ιερεμιαν παρα Κυριου, οτε απεστειλε προς αυτον ο βασιλευς Σεδεκιας τον Πασχωρ υιον του Μελχιου και τον Σοφονιαν υιον του Μαασιου τον ιερεα, λεγων, 	 Laj Sedequías lix reyeb laj Judá quixtakla laj Pasur li ralal laj Malquías riqßuin laj Jeremías. Ut quixtakla ajcuiß laj Sofonías laj tij ralal laj Maasías re teßxye re laj Jeremías chi joßcaßin:


Οθεν προσελθοντες ελαλησαν εμπροσθεν του βασιλεως περι της βασιλικης απαγορευσεως λεγοντες, Δεν υπεγραψας αποφασιν, οτι πας ανθρωπος, οστις καμη αιτησιν παρ' οποιουδηποτε θεου η ανθρωπου, εως τριακοντα ημερων, εκτος παρα σου, βασιλευ, θελει ριφθη εις τον λακκον των λεοντων; Ο βασιλευς απεκριθη και ειπεν, Αληθινος ειναι ο λογος, κατα τον νομον των Μηδων και Περσων, οστις δεν ακυρουται. 	 Ut queßcôeb saß junpât riqßuin li rey ut queßâtinac riqßuin chirix li chakßrab li quixqßue ut queßxye re: —¿Ma incßaß ta biß xaqßue li chakßrab nak chiru lajêb xcaßcßâl cutan mâ ani tâtzßâmânk chiru lix Dios, malaj ut chiru junak cuînk cui mâcuaß âcuiqßuin lâat, at rey? ¿Ma incßaß ta biß caye nak li ani tâtzßâmânk chiru lix Dios, li jun aßan tâcutekß saß xnaßajeb li cakcoj? chanqueb. Quichakßoc li rey ut quixye: —Yâl nak joßcan. Aßan lix chakßrabeb laj Medo ut eb laj Persia ut mâ ani naru tâjalok re aßan, chan.


Και ειπεν ο βασιλευς του Ισραηλ, Ω βεβαιως συνεκαλεσεν ο Κυριος τους τρεις τουτους βασιλεις, δια να παραδωση αυτους εις την χειρα του Μωαβ. 	 Li rey Joram, lix reyeb laj Israel, quixye: —Lâo li oxibo chi rey to-osokß. Li Kâcuaß xoxkßaxtesi saß rukß lix reyeb laj Moab, chan.


και καμε μοι εδεσματα καθως αγαπω, και φερε μοι να φαγω, δια να σε ευλογηση η ψυχη μου πριν αποθανω. 	 Ut tâyîb caßchßinak lin tzacaêmk li nacuulac chicuu. Nak ac xincuaßac, lâin tatcuosobtesi nak toj yoßyôquin, chan laj Isaac re laj Esaú.


Επειδη τι θελει ωφελησει τον ανθρωπον, εαν κερδηση τον κοσμον ολον και ζημιωθη την ψυχην αυτου; 	 ¿C'a'ru tixra junak cuînk nak târêchani chixjunil lix biomal li ruchich'och' ut tixtz'ektâna li junelic yu'am xban li biomal?


Και ειπεν ο Σαμουηλ προς τον Σαουλ, Συ επραξας αφρονως δεν εφυλαξας το προσταγμα Κυριου του Θεου σου, το οποιον προσεταξεν εις σε διοτι τωρα ο Κυριος ηθελε στερεωσει την βασιλειαν σου επι τον Ισραηλ εως του αιωνος 	 Ut laj Samuel quixye re laj Saúl: —Xmâcßaßil ânaßleb xakßet cuiß xchakßrab li Dios. Incßaß xabânu li naxye saß li chakßrab li quixqßue âcue li Kâcuaß lâ Dios. Cui ta xabânu li quixye âcue, li Kâcuaß xxakab raj lâ cuanquil saß xnaßaj chi junelic, lâat ut eb lâ cualal âcßajol.


Θελει αναζωοποησει ημας μετα δυο ημερας εν τη τριτη ημερα θελει μας αναστησει, και θελομεν ζη ενωπιον αυτου. 	 Usta ac xsach ku, abanan tixqßue cuißchic li kayußam chiru cuib oxib cutan ut tocuânk riqßuin.


εχων αγρον επωλησε και εφερε τα χρηματα και εθεσεν εις τους ποδας των αποστολων. 	 Cuan jun xch'och' quixc'ayi. Quixc'am lix tz'ak ut quixq'ue reheb li apóstol.


Και υιοι του Σεχανια, Σεμαιας και υιοι του Σεμαια, Χαττους και Ιγεαλ και Βαριας και Νεαριας και Σαφατ, εξ. 	 Laj Secanías, aßan lix yucuaß laj Semaías. Eb li ralal laj Semaías, aßaneb aßin: laj Hatús, laj Igal, laj Barías, laj Nearías, ut laj Safat. Cuakibeb chixjunileb.


Τα τεκνα αυτης σηκονονται και μακαριζουσιν αυτην ο ανηρ αυτης, και επαινει αυτην 	 Li bêlomej naxqßue xlokßal li rixakil. Joßcan eb ajcuiß li ralal xcßajol nequeßxqßue ajcuiß xlokßal.


Η δε Ραχηλ ειχε λαβει τα ειδωλα, και βαλει αυτα εις σαμαριον καμηλου, και εκαθητο επ' αυτα. Και ερευνησας ο Λαβαν ολην την σκηνην, δεν ευρηκεν. 	 Abanan lix Raquel ac xmukeb lix dios rubel lix soc rix li camello. Chunchu aran saß xbên nak quicuulac laj Labán riqßuin. Laj Labán quixsiqßui lix dios yalak bar ut incßaß quixtau.


Αποχωρισθητε εκ μεσου της συναγωγης ταυτης, δια να εξαναλωσω αυτους δια μιας. 	 —Elenkex saß xyânkeb li tenamit aßin re nak tinsach ruheb chixjunileb saß junpât, chan.


δος τωρα εις εμε σοφιαν και συνεσιν, δια να εξερχωμαι και να εισερχωμαι εμπροσθεν του λαου τουτου διοτι τις δυναται να κρινη τον λαον σου τουτον τον μεγαν; 	 Nintzßâma châcuu nak tâqßue taxak innaßleb re nak tinnau taklânc saß xbêneb. ¿Ani ta biß târûk tâtaklânk saß xbêneb lâ tenamit xban nak kßaxal nabaleb? chan laj Salomón.


θελει εισελθει ετι εις την γην της δοξης και πολλοι τοποι θελουσι καταστραφη ουτοι ομως θελουσι διασωθη εκ της χειρος αυτου, ο Εδωμ και ο Μωαβ και οι πρωτοι των υιων Αμμων. 	 Nak yôkeb chi xic saß li sur, li soldado li teßchâlk saß li norte teßoc saß nabal chi tenamit chi pletic. Ut teßoc aran Israel saß li naßajej yechißinbil reheb lix tenamit li Dios. Ut teßxcamsi nabaleb laj Israel. Abanan eb li tenamit Edom ut Moab ut lix qßuialeb li ralal xcßajol laj Amón teßxcol ribeb chiruheb.


αλλα φοβερα τις απεκδοχη κρισεως και εξαψις πυρος, το οποιον μελλει να κατατρωγη τους εναντιους. 	 Cui junelic yôko chi mâcobc, ca'aj chic li rakba âtin ut lix xamlel li tojba mâc yôco chiroybeninquil bar cui' te'c'atek' li xic' neque'iloc re li Kâcua' Dios.


εις το οποιον εταχθην εγω κηρυξ και αποστολος και διδασκαλος των εθνων. 	 Li Dios quixakaban cue chi c'anjelac chok' apóstol ut chok' aj tzolol reheb li mâcua'eb aj judío re nak tinye resil li colba-ib reheb.


Δεκαεξ ετων ηλικιας ητο ο Οζιας οτε εβασιλευσε, και εβασιλευσε πεντηκοντα δυο ετη εν Ιερουσαλημ το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Ιεχολια εξ Ιερουσαλημ. 	 Cuaklaju chihab cuan re laj Uzías nak qui-oc chokß rey. Cablaju roxcßâl chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén. Lix naß laj Uzías, aßan lix Jecolías xcßabaß. Jerusalén xtenamit.


Και μετα δυναμεως μεγαλης απεδιδον οι αποστολοι την μαρτυριαν της αναστασεως του Κυριου Ιησου, και χαρις μεγαλη ητο επι παντας αυτους. 	 Eb li apóstol cauheb xch'ôl chixch'olobanquil xyâlal lix cuaclijic cui'chic chi yo'yo li Jesucristo sa' xyânkeb li camenak. Ut li Dios quirosobtesiheb chixjunileb chi nabal.


Και εκαθησεν η κιβωτος του Κυριου εν τω οικω Ωβηδ-εδωμ του Γετθαιου τρεις μηνας και ευλογησεν ο Κυριος τον Ωβηδ-εδωμ και παντα τον οικον αυτου. 	 Li Lokßlaj Câx quicuan aran oxib po. Ut li Kâcuaß quirosobtesi laj Obed-edom joß eb ajcuiß chixjunileb li cuanqueb saß li rochoch.


Και εκ του ποιμνιου εν προβατον απο των διακοσιων, απο των παχειων βοσκων του Ισραηλ, δια προσφοραν εξ αλφιτων και δια ολοκαυτωμα και δια ειρηνικας προσφορας, δια να καμνη εξιλεωσιν υπερ αυτων, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Li caßcab ciento lê carner têqßue junjûnk chokß êmayej. Têqßue li nînk xtibel li xeßqßuiresîc Israel. Têkßaxtesiheb chokß êcßatbil mayej ut re xcßambal êrib saß usilal riqßuin li Dios ut re ajcuiß xtzßâmanquil xcuybal lê mâc, chan li nimajcual Dios.


εαν δε δεν πιστευσωσι και εις τα δυο ταυτα σημεια μηδε εισακουσωσιν εις την φωνην σου, θελεις λαβει εκ του υδατος του ποταμου και θελεις χυσει αυτο επι της ξηρας και το υδωρ, το οποιον ηθελες λαβει εκ του ποταμου, θελει γεινει αιμα επι της ξηρας. 	 Cui incßaß teßxpâb li cuib chi naßleb aßin ut incßaß teßraj teßrabi lâ cuâtin, tâchap caßchßinak li haß li cuan saß li nimaß ut tâhoy saß chßochß. Li haß aßan tâsukßîk chokß quicß chiru chßochß, chan li Kâcuaß Dios.


Ηλθον λοιπον οι μηνυται εις Γαβαα του Σαουλ και ειπον τους λογους εις τα ωτα του λαου και υψωσαν πας ο λαος την φωνην αυτων και εκλαυσαν. 	 Eb li takl queßcuulac aran Gabaa saß lix tenamit laj Saúl ut queßxye reheb li cßaßru teßxbânu eb laj Amón. Nak queßrabi li resil aßan, queßrahoß xchßôleb ut queßoc chi yâbac chixjunileb li tenamit.


Και θελω αφαιρεσει το αιμα αυτων απο του στοματος αυτων και τα βδελυγματα αυτων απο του μεσου των οδοντων αυτων και ο εναπολειφθεις θελει εισθαι και αυτος δια τον Θεον ημων, και θελει εισθαι ως χιλιαρχος εις τον Ιουδαν και Ακκαρων θελει εισθαι ως ο Ιεβουσαιος. 	 Lâin tinbânu re nak incßaß chic teßxtzaca li quicß ut incßaß chic teßxtzaca li tzacaêmk mayejanbil chiruheb li jalanil dios. Ut lâin chic tineßxlokßoni li joß qßuial chic teßcanâk. Aßanakeb chic laj cßamol be saß xyânkeb laj Judá. Ut eb laj Ecrón chanchanakeb chic laj jebuseo li queßcana rubel xtakl li rey David.


Με την αβυσσον, ως με ιματιον, εκαλυψας αυτην τα υδατα εσταθησαν επι των ορεων 	 Kßaxal cham li palau ut incßaß nacßutun li chßochß. Nujenak li haß ut incßaß quicßutun li tzûl.


Ουτω κραταιως ηυξανε και ισχυεν ο λογος του Κυριου. 	 Ut li râtin li Kâcua' yô chi êlc resil yalak bar ut yô ajcui' chi c'utûnc xcuanquil li Dios.


και εδοξαζον τον Θεον δι' εμε. 	 Ut eb a'an que'xlok'oni ru li Dios nak que'rabi resil nak quinpâb li Cristo.


Εκεινοι ομως δεν ηνοουν τον λογον και εφοβουντο να ερωτησωσιν αυτον. 	 Aban eb a'an inc'a' que'xtau ru li c'a'ru quixye reheb, ut que'xucuac chixpatz'bal c'a'ru xyâlal li quixye.


Διοτι οστις σας ποτιση ποτηριον υδατος εις το ονομα μου, επειδη εισθε του Χριστου, αληθως σας λεγω, δεν θελει χασει τον μισθον αυτου. 	 Li ani tâq'uehok jun sec'ak ha' êre sa' inc'aba' lâin xban nak lâex cualal inc'ajol, relic chi yâl tinye êre nak tixc'ul lix k'ajcâmunquil.-


Και δεν θελει βεβηλωσει το σπερμα αυτου μεταξυ του λαου αυτου διοτι εγω ειμαι ο Κυριος, ο αγιαζων αυτον. 	 Tento nak tixbânu chi joßcan re nak incßaß tixmux ruheb li ralal xcßajol saß lix tenamiteb. Lâin li Kâcuaß li ninsantobresin re, chan li Dios.


Και ο Ααρων εκαμεν ουτως ηναψε κατα προσωπον της λυχνιας τους λυχνους αυτης, καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Ut laj Aarón quixbânu joß quiyeheß re. Quixqßue li candelero re nak li candil teßxcutanobresi li naßajej li cuan chiru joß quixye li Kâcuaß re laj Moisés.


και αντεστησαν εις τον Οζιαν τον βασιλεα και ειπον προς αυτον, Δεν ανηκει εις σε, Οζια, να θυμιασης εις τον Κυριον, αλλ' εις τους ιερεις τους υιους του Ααρων, τους καθιερωμενους να θυμιαζωσιν εξελθε εκ του αγιαστηριου διοτι ησεβησας και τουτο δεν θελει εισθαι προς δοξαν εις σε παρα Κυριου του Θεου. 	 Queßxye re li rey nak incßaß us li yô chixbânunquil. Queßxye re: —At rey Uzías, mâcuaß âcue lâat xcßatbal li pom chiru li Kâcuaß. Eb li ralal laj Aarón, aßaneb laj tij. Aßaneb li sicßbil ruheb chixcßatbal li pom chiru li Kâcuaß. At rey, elen saß li santil naßajej aßin. Lâat xakßet li râtin li Dios. Ut incßaß tâqßuehekß âlokßal xban li Dios, chanqueb.


Καθως ο δουλος επιποθει την σκιαν, και καθως ο μισθωτος αναμενει τον μισθον αυτου, 	 Chanchan jun li môs naxra ru cuânc saß mu. Ut chanchan jun li môs naraj ru nak tâecuûk re nak tâhilânk.


δια τουτο λαβετε τωρα εις εαυτους επτα μοσχους και επτα κριους και υπαγετε προς τον δουλον μου Ιωβ, και προσφερετε ολοκαυτωμα υπερ εαυτων ο δε Ιωβ ο δουλος μου θελει ικετευσει υπερ υμων διοτι θελω δεχθη το προσωπον αυτου δια να μη πραξω με σας κατα την αφροσυνην σας διοτι δεν ελαλησατε περι εμου το ορθον ως ο δουλος μου Ιωβ. 	 Anakcuan têcßam cuukub li toro ut cuukub li carner têlom ut texxic riqßuin laj Job, laj cßanjel chicuu re nak aßan tâmayejak saß êcßabaß lâex. Laj Job tâtijok chêrix ut lâin tincuabi lix tij. Mâcßaß tinbânu êre usta êcßulub xtojbal rix lê mâc xban nak incßaß xeye li yâl chicuix joß xbânu laj Job, chan li Dios.


Και συ πλαγιασον επι την αριστεραν σου πλευραν και θες την ανομιαν του οικου Ισραηλ επ' αυτην κατα τον αριθμον των ημερων, καθ' ας θελεις πλαγιασει επ' αυτην, θελεις βαστασει την ανομιαν αυτων. 	 Ut lâat tatyoclâk saß xbên lâ tzße. Jarub cutan yocyôkat, aßan retalil li raylal li teßxcßul eb laj Israel.


Εν εκειναις ταις ημεραις ο Ιουδας θελει σωθη και η Ιερουσαλημ θελει κατοικησει εν ασφαλεια και τουτο ειναι το ονομα, με το οποιον θελει ονομασθη, Ο Κυριος η δικαιοσυνη ημων. 	 Saß eb li cutan aßan, eb laj Judá colbilakeb ut eb laj Jerusalén cacuakeb xchßôl riqßuin li Kâcuaß ut aßin li teßxqßue chokß xcßabaß: Li Kâcuaß, Aßan aj qßuehol tîquilal, chaßakeb.


Οταν θεωρω τους ουρανους σου, το εργον των δακτυλων σου, την σεληνην και τους αστερας, τα οποια συ εθεμελιωσας, 	 Nak nacuil li choxa, ut li po, ut li chahim, ut chixjunil li yîbanbil âban,


ειπε λοιπον προς ημας, Τι σοι φαινεται; ειναι συγκεχωρημενον να δωσωμεν δασμον εις τον Καισαρα η ουχι; 	 Ye bi' ke c'a'ru nacac'oxla chirix li na'leb a'in. ¿Ma us xq'uebal li toj re laj César li Acuabej malaj inc'a'? chanqueb.


Αποκριθεις δε ο Σιμων, ειπε Δεηθητε σεις υπερ εμου προς τον Κυριον, δια να μη ελθη επ' εμε μηδεν εξ οσων ειπετε. 	 Quichak'oc laj Simón ut quixye: -Chextijok chicuix chiru li Kâcua' re nak inc'a' tinc'ul jo' xaye lâat, chan.


δεν θελουσι πεινασει ουδε διψησει δεν θελει προσβαλλει αυτους ουτε καυσων ουτε ηλιος διοτι ο ελεων αυτους θελει οδηγησει αυτους και δια πηγων υδατων θελει φερει αυτους. 	 Incßaß chic teßtzßocâk chi moco tâchakik reheb, ut lix tikcual li sakße incßaß tâchßißchßißînk reheb xban nak li Jun li na-uxtânan ruheb tixberesiheb ut tixcßameb cuan cuiß li yußam haß.


Οταν καθησης να φαγης μετα αρχοντος, παρατηρει επιμελως τα παρατιθεμενα εμπροσθεν σου 	 Li xcuak li naßleb, aßan aßin: Nak tatbokekß chi cuaßac riqßuin junak cuînk nim xcuanquil, tâcßoxla chi us ani aj iqßuin yôcat chi cuaßac.


Λεγει προς αυτον ο Πετρος Και αν γεινη χρεια να αποθανω μετα σου, δεν θελω σε απαρνηθη. Ομοιως ειπον και παντες οι μαθηται. 	 Ut laj Pedro quixye cui'chic: -Mâ jok'e tinye nak inc'a' ninnau âcuu, usta tine'xcamsi âcuochben, chan. Ut jo'can ajcui' que'xye chixjunileb lix tzolom.


Ο μετακινων λιθους θελει βλαφθη υπ' αυτων ο σχιζων ξυλα θελει κινδυνευσει εν αυτοις. 	 Li ani najoroc pec naru naxtochß rib riqßuin li pec. Ut li ani najoroc siß naru naxyocß rib.


Και εν τη ημερα εκεινη, λεγει Κυριος, θελεις με καλεσει, Ο ανηρ μου και δεν θελεις με καλεσει πλεον, Ο Βααλ μου 	 Ut incßaß chic tixye: “At Baal, lâat laj êchal cue.” Tixye ban cue: “at inbêlom.”


αι φρονιμοι ομως ελαβον ελαιον εν τοις αγγειοις αυτων μετα των λαμπαδων αυτων. 	 Ut li cuanqueb xna'lebeb que'xcauresi rib chi us, que'xc'am lix candil ut que'xc'am ajcui' lix ya'al.


Και ειπα, Κυριε μου, τι ειναι ουτοι; Και ειπε προς εμε ο αγγελος ο λαλων μετ' εμου, Εγω θελω σοι δειξει τι ειναι ταυτα. 	 Ut quinpatzß re li ángel li yô chi âtinac cuiqßuin: —Kâcuaß, ¿cßaßru xyâlal aßin li yôquin chirilbal? chanquin. Ut li ángel quichakßoc ut quixye cue: —Lâin tinye âcue lix yâlal li yôcat chirilbal, chan.


Δια τουτο θελω ολολυξει δια τον Μωαβ και θελω αναβοησει δια ολον τον Μωαβ θελουσι θρηνολογησει δια τους ανδρας της Κιρ-ερες. 	 Joßcan nak lâin tinyâbak chirixeb laj Moab. Chirixeb chixjunileb tinyâbak. Nayotßeß inchßôl chirixeb li cuanqueb saß li tenamit Kir-hares.


Διοτι εγω ειμαι ο Κυριος, ο αγαπων δικαιοσυνην, ο μισων αρπαγην και αδικιαν και θελω ανταποδωσει το εργον αυτων πιστα και θελω καμει προς αυτους διαθηκην αιωνιον. 	 Lâin li Kâcuaß Dios. Nacuulac chicuu li tîquilal ut xicß nacuil li elkßac ut li mâc. Xban xtîquilal inchßôl lâin tinqßue xrâbaleb lin tenamit. Tinbânu jun contrato riqßuineb ut xakabanbilak xcuanquil chi junelic.


Και οστις βασταση το θνησιμαιον αυτων, θελει πλυνει τα ιματια αυτου και θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας ταυτα θελουσιν εισθαι ακαθαρτα εις εσας. 	 Li ani tixcuaclesi junak li camenak xul xcomoneb aßan, tento nak tixpuchß li rakß ut li jun aßan muxbil chic ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn.


Εγω δεν καμνω ταυτα ενεκεν υμων, λεγει Κυριος ο Θεος, ας ηναι γνωστον εις εσας αισχυνθητε και εντραπητε δια τας οδους σας, οικος Ισραηλ. 	 Lâex aj Israel, chenauhak nak moco xban ta nak êcßulub nak yôquin chixbânunquil li usilal aßin. Chexxutânâk ban ut chisachk êchßôl xban li incßaß us xebânu. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin, chan li Dios.


Και οτε εισηλθεν ο Μωυσης εις την σκηνην του μαρτυριου δια να λαληση μετα του Κυριου, τοτε ηκουσε την φωνην του λαλουντος προς αυτο, ανωθεν του ιλαστηριου, το οποιον ητο επι της κιβωτου του μαρτυριου ανα μεσον των δυο χερουβειμ και ελαλει προς αυτον. 	 Nak laj Moisés qui-oc saß li tabernáculo chi âtinac riqßuin li Kâcuaß, quirabi xyâb xcux li Kâcuaß nak yô chak chi âtinac saß xyi li cuib chi querubines li cuan saß xbên lix tzßapbal re li Lokßlaj Câx li cuan cuiß lix contrato li Dios.


Ουτω λεγει Κυριος Εαν ηναι δυνατον να καταλυσητε την διαθηκην μου της ημερας και την διαθηκην μου της νυκτος, ωστε να μη ηναι πλεον ημερα και νυξ εν τω καιρω αυτων, 	 —Incßaß naru risinquil xcuanquil li contrato quinbânu nak quinxakab saß xnaßaj li cutan ut li kßojyîn. Ac chßolchßo jokße tâcutanokß ut jokße tâkßojyînokß.


Ας ελθη ενωπιον σου ο στεναγμος των δεσμιων κατα την μεγαλωσυνην του βραχιονος σου σωσον τους καταδεδικασμενους εις θανατον 	 Chacuabi taxak nak yôqueb chi yâbac xban li raylal yôqueb chixcßulbal li chapchôqueb xbaneb li xicß nequeßiloc ke. Ut riqßuin taxak xnimal lâ cuanquilal tâcoleb chiru li câmc li ac tenebanbil câmc saß xbêneb.


Διοτι ημεις καθως οι πολλοι δεν καπηλευομεν τον λογον του Θεου, αλλ' ως απο ειλικρινειας, αλλ' ως απο Θεου κατενωπιον του Θεου λαλουμεν εν Χριστω. 	 Ca'aj cui' lâo li taklanbilo xban li Dios. Chi anchal kach'ôl nococ'anjelac chiru li Dios sa' xc'aba' li Cristo xban nak reho chic. Moco juntak'êto ta riq'uineb li jun ch'ol chic li inc'a' neque'xq'ue xlok'al li râtin li Dios. Chanchaneb aj yaconel nak neque'xsic' xtumineb riq'uin xyebal li râtin li Dios.


εαν ανταπεδωκα κακον εις τον ειρηνευοντα μετ' εμου, η κατεθλιψα τον αναιτιως διωκοντα με 	 ut cui xinbânu raylal reheb li cuamîg,


Και τα υψηλα οχυρωματα των τειχων σου θελουσι ταπεινωθη, κρημνισθη, κατεδαφισθη εως εδαφους. 	 Li Dios tixsach li nînki cab li nequeßxcol cuiß ribeb joß ajcuiß li tzßac li najt xteram li sutsûqueb cuiß li tenamit. Tixjuqßueb ut tßantßo teßcanâk saß chßochß.


και τα αρωματα, και το ελαιον δια το φως και δια το χριστηριον ελαιον και δια το ευωδες θυμιαμα. 	 Ut queßxqßue ajcuiß li aceite re li xam ut queßxqßue ajcuiß li ban re xyîbanquil li aceite li nequeßxqßue saß xbêneb li teßkßaxtesîk chi cßanjelac chiru li Kâcuaß, ut joß ajcuiß re xyîbanquil li sununquil incienso.


Και εκαθισεν Αβιμελεχ εν Αρουμα και εξεβαλεν ο Ζεβουλ τον Γααλ και τους αδελφους αυτου, δια να μη κατοικωσιν εν Συχεμ. 	 Ut laj Abimelec quicana chi cuânc saß li tenamit Aruma. Ut laj Zebul quirisi laj Gaal saß li tenamit Siquem rochbeneb li ras ut eb li rîtzßin re nak incßaß chic teßcuânk aran.


Οι Νεθινειμ υιοι Σιχα, υιοι Ασουφα, υιοι Ταββαωθ, 	 Eb li nequeßcßanjelac sa li templo, aßaneb li ralal xcßajol laj Ziha, laj Hasufa, laj Tabaot,


Και τους ανδρας τους μετ' αυτου ανεβιβασεν ο Δαβιδ, εκαστον μετα της οικογενειας αυτου και κατωκησαν εν ταις πολεσι Χεβρων. 	 Ut quixcßameb ajcuiß chirix li cuînk li nequeßtenkßan re joßqueb ajcuiß li rixakileb, ut eb li ralal xcßajol. Ut queßcana chi cuânc saß eb li tenamit li cuanqueb saß xcuênt Hebrón.


Ετοιμασατε κατ' αυτης εθνη, τους βασιλεις των Μηδων, τους στρατηγους αυτης και παντας τους αρχοντας αυτης και πασαν την γην της επικρατειας αυτης. 	 Yehomak reheb lix reyeb laj Media nak teßxcauresi ribeb chi pletic, joß ajcuiß eb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldados, ut eb li nequeßtenkßan re li rey. Yehomak resil reheb chixjunileb li tenamit li cuanqueb rubel xcuanquileb laj Media.


Εν δε ταις ημεραις ταυταις, οτε επληθυνοντο οι μαθηται, εγεινε γογγυσμος των Ελληνιστων κατα των Εβραιων, οτι αι χηραι αυτων παρεβλεποντο εν τη καθημερινη διακονια. 	 Sa' eb li cutan a'an c'ajo' nak yôqueb chi q'uiânc eb laj pâbanel. Ut eb laj judío li neque'âtinac sa' griego que'oc chixcuech'inquileb laj judío li neque'âtinac sa' hebreo. Que'xye nak inc'a' tz'akal li c'a'ru naq'uehe' rajlal cutan reheb lix mâlca'an li cuanqueb sa' xyânkeb a'an.


και θελει εκτιμησει αυτο ο ιερευς, ειτε καλον ειναι ειτε κακον κατα την εκτιμησιν σου, ω ιερευ, ουτω θελει εισθαι. 	 Ut laj tij tixye joß nimal xtzßak aß yal chanru li xul, ma châbil malaj ut incßaß châbil. Joß tixye laj tij, joßcan tâtojekß.


Εν τη ημερα εκεινη θελει εισθαι πηγη ανεωγμενη εις τον οικον Δαβιδ και εις τους κατοικους της Ιερουσαλημ δια την αμαρτιαν και δια την ακαθαρσιαν. 	 Saß eb li cutan aßan, tâyoßlâk jun li Yußam Haß. Ut li Haß aßan tâchßajok re lix mâqueb ut lix mâusilaleb li ralal xcßajol laj David joßqueb ajcuiß li cuanqueb Jerusalén.


Δια τουτο εξεχεεν επ' αυτον την σφοδροτητα της οργης αυτου και την ορμην του πολεμου και συνεφλεξεν αυτον πανταχοθεν αλλ' αυτος δεν ενοησε και εκαυσεν αυτον αλλ' αυτος δεν εβαλε τουτο εν τη καρδια αυτου. 	 Joßcan nak li Dios quirisi xjoskßil saß xbêneb ut xeßrahobtesîc riqßuin li pletic li xeßxbânu li xicß nequeßiloc reheb. Chanchan nak xeßcßateß saß xam. Abanan incßaß queßxqßue retal li yô chixcßutbal chiruheb li Kâcuaß. Queßrahobtesîc xban, abanan incßaß queßraj xqßuebal retal lix yâlal.


Και εξ αυτων θελουσι λαβει καταραν εν πασι τοις αιχμαλωτοις του Ιουδα τοις εν Βαβυλωνι, λεγοντες, Ο Κυριος να σε καμη ως τον Σεδεκιαν και ως τον Αχααβ, τους οποιους ο βασιλευς της Βαβυλωνος εψησεν εν πυρι 	 Xmâqueb aßan nak chixjunileb laj Judá li cuanqueb Babilonia teßxye chi joßcaßin nak teßmajecuânk, “Li Kâcuaß tixbânu âcue joß quixbânu reheb laj Sedequías ut laj Acab li queßcßateß xban li rey Nabucodonosor.”


Και θελω αποκαταστησει τον Ισραηλ εν τη κατοικια αυτου, και θελει βοσκεσθαι τον Καρμηλον και την Βασαν, και η ψυχη αυτου θελει χορτασθη επι το ορος Εφραιμ και Γαλααδ. 	 Lâin tinqßueheb cuißchic laj Israel saß lix naßajeb. Chanchanakeb li carner li nequeßichajib aran Carmelo ut Basán. Ut teßxtzaca ajcuiß li ru li acuîmk li na-el saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín ut Galaad toj retal tâcßojlâk xchßôleb.


Αυτη ειναι η γη, την οποιαν θελετε κληρωσει εις τας φυλας του Ισραηλ δια κληρονομιαν, και αυται ειναι αι μεριδες αυτων, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 —Aßan aßin li naßajej li tâjeqßui reheb li cablaju xtêpaleb laj Israel. Joß xinye âcue, joßcan tâbânu, chan li nimajcual Dios.


των οποιων το στομα λαλει ματαιοτητα, και η δεξια αυτων ειναι δεξια ψευδους. 	 Chinâcol chiruheb xban nak junes ticßtißic nequeßxbânu ut mâcßaß na-oc cuiß li cßaßru nequeßxye.


Επειδη εν τουτω στεναζομεν, επιποθουντες να επενδυθωμεν το κατοικητηριον ημων το ουρανιον, 	 Nak cuanco sa' li tz'ejcualej a'in, noco-ayaynac ut nakaj ta ac xkatau li katz'ejcual sa' li choxa li tixq'ue ke li Dios.


Τοτε ωκοδομησεν ο Ιεροβοαμ την Συχεμ επι του ορους Εφραιμ, και κατωκησεν εν αυτη επειτα εξηλθεν εκειθεν και ωκοδομησε την Φανουηλ. 	 Ut laj Jeroboam quixtakla xyîbanquil chi châbil li tenamit Siquem li cuan saß li tzûl aran Efraín ut quicana chi cuânc aran. Ut quixyîb ajcuiß chi châbil li tenamit Penuel.


Και οι αρχοντες θελουσι λαλησει ετι προς τον λαον και θελουσιν ειπει, Τις ανθρωπος ειναι δειλος και ακαρδος; ας αναχωρηση και ας επιστρεψη εις την οικιαν αυτου, δια να μη δειλιαση η καρδια των αδελφων αυτου, ως η καρδια αυτου. 	 Ut eb li nequeßtaklan teßxye ajcuiß, “¿Ma cuan junak xchßinan xchßôl ut tâxucuak? Cui cuan, chisukßîk saß rochoch re nak eb li ras rîtzßin incßaß teßchßinânk xchßôleb xban.”


Θελεις φυτευσει παλιν αμπελωνας επι των ορεων της Σαμαρειας οι φυτευται θελουσι φυτευσει και θελουσι τρωγει τον καρπον. 	 Têrau cuißchic lê uvas saß eb li tzûl li cuanqueb Samaria. Eb laj acuinel teßâuk ut teßxyal xsahil li ru li racuîmkeb.


Και αυτος λεγει προς αυτους Αλλα σεις τινα με λεγετε οτι ειμαι; Και αποκριθεις ο Πετρος, λεγει προς αυτον Συ εισαι ο Χριστος. 	 -Ut lâex ¿anihin lâin nak nequeye? chan cui'chic reheb. Ut laj Pedro quixye: -Lâat li Cristo.-


Ιδε την θλιψιν μου και τον μοχθον μου, και αφες πασας τας αμαρτιας μου. 	 Chacuil xtokßobâl cuu nak yôquin chixcßulbal li raylal ut li chßaßajquilal. Ut chacuy taxak chixjunil li mâc xinbânu.


Οι ιερεις αυτης ηθετησαν τον νομον μου και εβεβηλωσαν τα αγια μου μεταξυ αγιου και βεβηλου δεν εκαμον διαφοραν και μεταξυ ακαθαρτου και καθαρου δεν εκαμον διακρισιν, και εκρυπτον τους οφθαλμους αυτων απο των σαββατων μου, και εβεβηλουμην εν μεσω αυτων. 	 Eb laj tij queßxkßet lin chakßrab ut queßxmux ru lin santil naßaj. Incßaß nequeßxqßue retal bar cuan li santobresinbil ut bar cuan li muxbil ru, chi moco nequeßxcßut chiru li tenamit li cßaßru santobresinbil ut li cßaßru muxbil ru, chi moco nequeßxqßue xlokßal li hilobâl cutan. Ut lâin tzßektânanbilin xbaneb.


Μετα ταυτα εζησεν ο Ιωβ εκατον τεσσαρακοντα ετη, και ειδε τους υιους αυτου και τους υιους των υιων αυτου, τεταρτην γενεαν. 	 Ut laj Job toj quicuan jun ciento riqßuin caßcßâl chihab chic ut quixnauheb ru li ri ut eb li rixmam.Ac tîx chic chi us laj Job nak quicam.


Υιε μου, εαν εγεινας εγγυητης δια τον φιλον σου, εαν εδωκας την χειρα σου εις ξενον, 	 Ex cualal incßajol, cui lâex xecßûluban saß êbên xtojbal lix cßas lê ras êrîtzßin cui aßan incßaß tixtoj, malaj ut têsume xtojbal lix cßas junak incßaß nequenau ru,


Και στραφεις προς την γυναικα, ειπε προς τον Σιμωνα Βλεπεις ταυτην την γυναικα; Εισηλθον εις την οικιαν σου, υδωρ δια τους ποδας μου δεν εδωκας αυτη δε με τα δακρυα εβρεξε τους ποδας μου και με τας τριχας της κεφαλης αυτης εσπογγισε. 	 Ut li Jesús quiril li ixk ut quixye re laj Simón: -Il a ixk a'in. Nak xinc'ulun sa' lâ cuochoch, lâat inc'a' xaq'ue inha' re xch'ajbal li cuok jo' c'aynako xbânunquil. Ut li ixk a'in xch'aj li cuok riq'uin xya'al ru ut xmes riq'uin rismal xjolom.


Το στομα μου θελει λαλησει σοφιαν και η μελετη της καρδιας μου ειναι συνεσις. 	 Oc cue xqßuebal ênaßleb anakcuan ut tinchßolob lix yâlal chi tzßakal chêru.


Και θελετε περιελθει την πολιν, παντες οι ανδρες του πολεμου, κυκλω της πολεως απαξ ουτω θελεις καμνει εξ ημερας. 	 Lâex soldado aj Israel têsuti rix li tenamit jun sut chiru li cutan. Joßcaßin têbânu chiru cuakib cutan.


ωσαυτως δε και σεις χαιρετε και συγχαιρετε μετ' εμου. 	 Chisahok' taxak sa' kach'ôl sa' comonil.


Ο δε ειπε προς αυτον Εν τω νομω τι ειναι γεγραμμενον; πως αναγινωσκεις; 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye re: -Lâat nacacuil sa' li Santil Hu. ¿C'a'ru naxye sa' li chak'rab?-


Και εθεσε τον ενα εν Βαιβηλ και τον αλλον εθεσεν εν Δαν. 	 Quixyîb xnaßaj jun li cuacax oro aran Bet-el ut li jun chic quixyîb xnaßaj aran Dan.


Ο Νεφθαλι ειναι ελαφος απολελυμενη, διδων λογους αρεστους. 	 Lâat, Neftalí, tatinjuntakßêta riqßuin junak li quej li yal narâlina rib saß qßuicheß. Ut cßajoß xchakßal ru li cocß ral. Lâat, joß eb ajcuiß lâ cualal âcßajol, mâcßaßak ra xîcß saß êyânk.


Και ευρεν ανθρωπον τινα Αινεαν το ονομα, οστις ητο παραλυτικος, απο ετων οκτω κατακειμενος επι κραββατου. 	 Aran quixtau jun li cuînk aj Eneas xc'aba'. Cuakxakib chihab roquic lix yajel ut inc'a' chic nacuacli. Sic li rok ruk'.


Και εν παση πολει του Ιουδα εκαμεν υψηλους τοπους, δια να θυμιαζη εις αλλους θεους, και παρωργισε Κυριον τον Θεον των πατερων αυτου. 	 Li rey Acaz quixyîb li artal saß chixjunileb li naßajej li najt xteram aran Judá re nak tâcßatmânk li mayej chiruheb li jalanil dios. Joßcan nak quixchikß xjoskßil li Kâcuaß lix Dioseb lix xeßtônil yucuaß.


οιτινες υπερ της ζωης μου υπεβαλον υπο την μαχαιραν τον τραχηλον αυτων, τους οποιους ουχι εγω μονος ευχαριστω, αλλα και πασαι αι εκκλησιαι των εθνων. 	 Usta xiu xiu chok' reheb xcolbal rix lin yu'am, aban que'xq'ue xch'ôleb chintenk'anquil. Ninbantioxi chiruheb. Mâcua' ca'aj cui' lâin ninbantioxin chiruheb. Neque'bantioxin aj ban cui' laj pâbanel li mâcua'eb aj judío.


Τα γονατα μου ητονησαν απο της νηστειας και η σαρξ μου εξεπεσεν απο του παχους αυτης. 	 Incßaß chic nincuy xaklîc xban nak incßaß chic nincuaßac. Cßajoß nak xinbaker. Incßaß chic nim intibel.


τον βασιλεα της Κεδες, ενα τον βασιλεα της Ιοκνεαμ εν Καρμελ, ενα 	 li rey re Cedes, ut li rey re Jocneam li cuan saß xcuênt Carmelo,


και εδειξας σημεια και τερατα επι τον Φαραω και επι παντας τους δουλους αυτου και επι παντα τον λαον της γης αυτου επειδη εγνωρισας οτι υπερηφανευθησαν εναντιον αυτων. Και εκαμες εις σεαυτον ονομα, ως την ημεραν ταυτην. 	 Cabânu lix nînkal ru milagro sachba chßôlej rilbal re risinquil xcuanquil laj faraón, joßqueb ajcuiß li nequeßcßanjelac chiru, joßqueb ajcuiß chixjunileb laj Egipto xban nak lâat caqßue retal chanru nak queßrahobtesîc li kaxeßtônil yucuaß xbaneb. Joßcan nak chalen anakcuan naßno saß chixjunil li tenamit nak lâat nacabânu li xnînkal ru milagro.


Επτα ημερας θελεις εορταζει εις Κυριον τον Θεον σου, εν τω τοπω οντινα εκλεξη ο Κυριος διοτι Κυριος ο Θεος σου θελει σε ευλογει εις παντα τα γεννηματα σου και εις παντα τα εργα των χειρων σου και θελεις εξαπαντος ευφρανθη. 	 Cuukub cutan texninkßeîk re xlokßoninquil li Kâcuaß lê Dios saß li naßajej li tixsicß ru. Li Kâcuaß lê Dios tâosobtesînk êre ut tixqßue êre nabal li ru lê racuîmk. Târosobtesi chixjunil li cßaßru têbânu. Relic chi yâl tâsahokß saß êchßôl.


τωρα λοιπον εξομολογηθητε προς Κυριον τον Θεον των πατερων σας και καμετε το θελημα αυτου και χωρισθητε απο των λαων της γης και απο των ξενων γυναικων. 	 Anakcuan ut qßuehomak xlokßal li Kâcuaß lix Dioseb lê naß êyucuaß. Chebânu joß naraj li Kâcuaß. Isihomak êrib saß xyânkeb li jalaneb xtenamit ut jachomak êrib riqßuineb li ixk aßan, chan.


Οι θρασυκαρδιοι εγυμνωθησαν εκοιμηθησαν τον υπνον αυτων και ουδεις των ρωμαλεων ανδρων ευρηκε τας χειρας αυτου. 	 Eb li cauheb raj rib queßmakßeß chiruheb li cßaßru reheb. Quilajeßcam ut mâ jun reheb li cauheb rib queßsumen.


και οτε εχυνετο το αιμα Στεφανου του μαρτυρος σου, και εγω ημην παρων και συνεφωνουν εις τον φονον αυτου και εφυλαττον τα ιματια των φονευοντων αυτον. 	 Nak que'xcamsi laj Esteban li quich'oloban lix yâlal châcuix, lâin cuanquin ajcui' aran. Yôquin chirilbal ut quisaho' inch'ôl riq'uin lix camic. Ut lâin ajcui' quin-iloc re li rak'eb li que'camsin re," chanquin re.


Απεκριθησαν δε οι υιοι του Χετ προς τον Αβρααμ λεγοντες προς αυτον, 	 Eb laj hititas queßchakßoc ut queßxye re:


Διοτι ως ο Ιωνας ητο εν τη κοιλια του κητους τρεις ημερας και τρεις νυκτας, ουτω θελει εισθαι ο Υιος του ανθρωπου εν τη καρδια της γης τρεις ημερας και τρεις νυκτας. 	 Jo' nak laj Jonás oxib cutan ut oxib k'ojyîn quicuan chak sa' xsa' li nimla car, jo'can ajcui' nak lâin li C'ajolbej tincuânk oxib cutan ut oxib k'ojyîn sa' li muklebâl.


Διοτι ημεις δεν κηρυττομεν εαυτους, αλλα τον Χριστον Ιησουν τον Κυριον, εαυτους δε δουλους υμων δια τον Ιησουν. 	 Inc'a' yôco chixch'olobanquil chêru nak lâo toêpâb. Yôco ban chixch'olobanquil xyâlal nak li Jesucristo a'an li Kâcua'. Ut lâo yal aj c'anjelo chêru sa' xc'aba' li Jesucristo.


Και ηγαπησεν ο Ιακωβ την Ραχηλ και ειπε, Θελω σε δουλευει επτα ετη δια την Ραχηλ, την θυγατερα σου την μικροτεραν. 	 Laj Jacob cô xchßôl chirix lix Raquel ut quixye re laj Labán: —Lâin tintrabajik cuukub chihab âcuiqßuin re nak tâqßue chokß cuixakil lix Raquel li îtzßinbej, chan.


Και ευθυς ενω ανεβαινεν απο του υδατος, ειδε τους ουρανους σχιζομενους και το Πνευμα καταβαινον ως περιστεραν επ' αυτον 	 Ut nak qui-el chak li Jesús sa' li ha', quiril nak quiteli li choxa, ut li Santil Musik'ej quicube chak sa' xbên li Jesús. Chanchan jun li paloma nak yô chak chi cubec.


Και εαν θεωρηση ο ιερευς την πληγην της κασιδας και ιδου, εις την οψιν δεν ηναι βαθυτερα του δερματος και δεν ηναι θριξ μελανη εν αυτη, τοτε θελει κλεισει ο ιερευς επτα ημερας τον εχοντα την πληγην της κασιδας 	 Abanan nak laj tij târil lix ra, cui tixqßue retal nak incßaß cham xsaß, ut cui li rismal moco kßek ta, tento nak tixqßue li yaj xjunes chiru cuukub cutan.


Σας ασπαζεται ο Γαιος ο φιλοξενων εμε και την εκκλησιαν ολην. Σας ασπαζεται Εραστος ο οικονομος της πολεως και Κουαρτος ο αδελφος. 	 Naxtakla ajcui' xsahil êch'ôl laj Gayo, li naq'uehoc cuochochnal. Ut sa' ajcui' li rochoch a'an neque'xch'utub rib laj pâbanel. Laj Erasto, laj c'ulul tumin sa' li tenamit, naxtakla xsahil êch'ôl. Ut naxtakla ajcui' xsahil êch'ôl laj Cuarto.


Το μισος διεγειρει εριδας αλλ' η αγαπη καλυπτει παντα τα σφαλματα. 	 Li ani xicß na-iloc nayoßoban plêt. Abanan li ani narahoc, aßan nacuyuc mâc.


Ειπε δε ο Ιακωβ προς τον Συμεων και προς τον Λευι, Εις ταραχην με εβαλετε, καμνοντες με μισητον μεταξυ των κατοικων της γης, μεταξυ των Χαναναιων και Φερεζαιων εγω δε ολιγους ανθρωπους εχω, και εκεινοι θελουσι συναχθη εναντιον μου και θελουσι με παταξει και θελω απολεσθη εγω και ο οικος μου. 	 Laj Jacob quixye re laj Simeón joß ajcuiß re laj Leví: —Lâex xeqßue jun li nimla raylal saß inbên lâin. Anakcuan chixjunileb li cristian saß li naßajej aßin xicß chic tineßril, eb laj cananeo ut eb laj ferezeo. Mâre teßxchßutub ribeb re teßpletik kiqßuin. Ut lâo coßxibo ajcuiß. ¿Cßaßru takabânu? To-osokß chikajunilo, chan laj Jacob.Ut eb li ralal queßchakßoc ut queßxye re: —¿Ma xacuaj raj lâat nak xkacanab li kîtzßin re nak tâosokß joß junak ixk yibru xnaßleb? chanqueb re lix yucuaß.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Αυτη ειναι η Ιερουσαλημ εγω εθεσα αυτην εν μεσω των εθνων και των περιξ αυτης τοπων. 	 Joßcaßin xye li Kâcuaß li nimajcual Dios: —Lâin xinxakaban re li nimla tenamit Jerusalén saß xyi li xnînkal tenamit li cuanqueb chixjun sutam.


Ιδου, ερχομαι ταχεως κρατει εκεινο το οποιον εχεις, δια να μη λαβη μηδεις τον στεφανον σου. 	 Lâin chi sêb tinchâlk. Tincuulak êriq'uin. Jo'can nak cauhak taxak êch'ôl sa' lê pâbâl ut mêcanab inpâbanquil re nak têc'ul lê k'ajcâmunquil li tinq'ue ut re ajcui' nak inc'a' tâq'uehek' re jalan.


Παντα τον τοπον, επι του οποιου πατηση το ιχνος των ποδων σας, εις εσας εδωκα αυτον, καθως ειπα προς τον Μωυσην 	 Anakcuan lâin tinqßue êre li naßajej aßin. Chixjunil li naßajej li talajexnumekß cuiß, êrehak chic lâex, joß quinye chak re laj Moisés junxil.


Παντες οι ανδρες της συμμαχιας σου σε συνωδευσαν εως του οριου σου οι ανθρωποι, οιτινες ησαν εν ειρηνη μετα σου, σε ηπατησαν και υπερισχυσαν εναντιον σου οι τρωγοντες τον αρτον σου εβαλον ενεδραν υποκατω σου δεν υπαρχει συνεσις εν αυτω. 	 Eb li xnînkal ru tenamit li queßtenkßan êre junxil, xicß chic texril ut aßaneb ajcuiß teßisînk êre saß lê tenamit. Lê ramîg li nequeßcuaßac êriqßuin, xicß chic texril. Cßojcßo raj êchßôl riqßuineb, abanan aßaneb ajcuiß teßqßuehok li raßal re nak texchapekß chi incßaß têqßue retal.


Αλλος μεν κρινει μιαν ημεραν αγιωτεραν παρα αλλην ημεραν, αλλος δε κρινει ισην πασαν ημεραν. Ας ηναι εκαστος πεπληροφορημενος εις τον ιδιον αυτου νουν. 	 Cuan neque'c'oxlan nak k'axal lok' junak cutan chiruheb li cutan jun ch'ôl chic. Ut cuan ajcui' neque'c'oxlan re nak juntak'êt xlok'al chixjunileb li cutan. Abanan tento nak li junjûnk tixc'oxla chi us chanru tixbânu.


Οτε επλησιασαν επ' εμε οι πονηρευομενοι, δια να καταφαγωσι την σαρκα μου, οι αντιδικοι και οι εχθροι μου, αυτοι προσεκρουσαν και επεσον. 	 Li incßaß useb xnaßleb ut eb li xicß nequeßiloc cue nequeßxchßutub rib re incamsinquil. Abanan aßaneb ajcuiß li nequeßcßuluc re li raylal.


αλλα θελω εξαποστειλει πυρ επι τον Μωαβ και θελει καταφαγει τα παλατια της Κιριωθ και ο Μωαβ θελει αποθανει μετα θορυβου, μετα κραυγης, μετ' ηχου σαλπιγγος. 	 Tinqßue xxamlel li tenamit Moab, ut tincßat ajcuiß eb lix palacio aran Queriot. Tâecßânk li trompeta ut japjôkeb re nak yôk li plêt ut talajeßcamsîk chixjunileb.


και δεν ηρωτησε τον Κυριον δια τουτο εθανατωσεν αυτον και εστρεψε την βασιλειαν εις τον Δαβιδ τον υιον του Ιεσσαι. 	 Incßaß quixtzßâma xnaßleb riqßuin li Dios. Xban aßan nak li Kâcuaß quixcamsi ut quixxakab laj David ralal laj Isaí chokß xreyeb laj Israel.


και δικτυα πλεκτα ειργασμενα αλυσιδωτα εκ συρματων, δια τα επιθεματα τα επι της κεφαλης των στυλων επτα δια το εν επιθεμα, και επτα δια το αλλο επιθεμα. 	 Ut cuanqueb ajcuiß cßam quixyîb riqßuin chßîchß tzulbil ru chanchan li cadena re xqßuebal saß xbên li okech. Cuukutk re li junjûnk.


Και εστησε τους ιερεις εις τας φυλακας αυτων και ενισχυσεν αυτους εις την υπηρεσιαν του οικου του Κυριου 	 Quixxakabeb laj tij chixbânunquil lix cßanjeleb ut quixqßue xcacuilal xchßôleb chi cßanjelac saß lix templo li Kâcuaß.


και ο Κυριος με ελαβεν απο οπισθεν του ποιμνιου και ειπε Κυριος προς εμε, Υπαγε, προφητευσον εις τον λαον μου Ισραηλ. 	 Abanan li Kâcuaß qui-isin chak cue saß li cßanjel aßan, ut quixye cue: —Ayu, toxâye chak li cßaßru tinye âcue. Saß incßabaß lâin toxâye chak li cßaßru teßxcßul lin tenamit Israel, chan.


Και εξηγαγε με εις ευρυχωριαν ηλευθερωσε με, διοτι ηυδοκησεν εις εμε. 	 Quinixtenkßa re nak mâ ani chic tâchßißchßißînk cue. Quinixcol xban nak sa saß xchßôl cuiqßuin.


και ειχεν εν τη χειρι αυτου βιβλιαριον ανεωγμενον. Και εθεσε τον ποδα αυτου τον δεξιον επι την θαλασσαν, τον δε αριστερον επι την γην, 	 Cuan chak sa' ruk' jun li ch'ina hu teto. Lix nim ok quixxakab sa' xbên li palau ut lix tz'e ok quixxakab sa' xbên li ruchich'och'.


ο εγειρων απο του χωματος τον πτωχον και απο της κοπριας ανυψων τον πενητα, 	 Naxqßue xlokßal li cuanqueb saß raylal ut naxtenkßaheb li mâcßaß cuan reheb.


Ο ομφαλος σου κρατηρ τορνευτος, πληρης κεκερασμενου οινου η κοιλια σου θημωνια σιτου περιπεφραγμενη με κρινους 	 Lâ chßup sursu chanchan jun li secß junelic cuan vino chi saß. Ut li ru lâ saß chanchan jun tûb li trigo sutsu xban utzßußuj.


Υπαρχει πραγμα, περι του οποιου δυναται τις να ειπη, Ιδε, τουτο ειναι νεον; τουτο εγεινεν ηδη εις τους αιωνας οιτινες υπηρξαν προ ημων. 	 ¿Ma cuan ta biß junak naru tixye, “Aßin toj acß?” Incßaß naru naxye chi joßcan xban nak chixjunil li cßaßru cuan anakcuan, ac cuan ajcuiß chak junxil chiku lâo.


και ηλθον προς τον Βαλααμ και ειπον προς αυτον, ουτω λεγει Βαλακ ο υιος του Σεπφωρ Μη εμποδισθης, σε παρακαλω, να ελθης προς εμε 	 Queßcuulac riqßuin laj Balaam ut queßxye re: —Laj Balac li ralal laj Zipor xtakla xyebal âcue nak tâbânu usilal, mâkßetkßeti âcuib chi xic riqßuin, chanqueb.


Σας παρακαλω δε, αδελφοι εξευρετε την οικιαν του Στεφανα, οτι ειναι απαρχη της Αχαιας και αφιερωσαν εαυτους εις την διακονιαν των αγιων 	 Ex inhermân, lâex ac nequenau nak laj Estéfanas ut li rixakil jo'queb ajcui' li ralal xc'ajol, a'aneb li xbên que'pâban aran Acaya. Eb a'an que'xq'ue xch'ôl chi c'anjelac chiruheb li rech aj pâbanelil.


και ανεβησαν κατα του Ιουδα και εφωρμησαν επ' αυτον και διηρπασαν παντα τα υπαρχοντα τα ευρεθεντα εν τω οικω του βασιλεως, και τους υιους αυτου ετι και τας γυναικας αυτου ωστε δεν εμεινεν εις αυτον αλλος υιος, ειμη Ιωαχαζ, ο νεωτερος των υιων αυτου. 	 Ut queßcôeb chi pletic riqßuineb laj Judá. Queßoc saß lix tenamit ut queßxcßam chokß reheb chixjunil li terto xtzßak li queßxtau saß rochoch li rey. Ut queßxcßam ajcuiß chokß reheb eb li ralal ut eb li rixakil. Mâ jun chic li ralal laj Joram queßcana. Caßaj chic laj Joacaz li îtzßinbej, li nequeßxye ajcuiß Ocozías re.


Και εξηλειφθη παν το υπαρχον επι του προσωπου της γης, απο ανθρωπου εως κτηνους, εως ερπετου και εως πτηνου του ουρανου, και εξηλειφθησαν απο της γης εμενε δε μονον ο Νωε, και οσα ησαν μετ' αυτου εν τη κιβωτω. 	 Joßcaßin nak li Dios quixsach ruheb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Queßosoß li cristian joß ajcuiß chixjunileb li xul li nequeßbêc. Joß ajcuiß li nequeßxjucuqui rib ut li nequeßrupupic chiru choxa. Caßaj chic laj Noé quicoleß rochbeneb chixjunileb li cuanqueb saß li jucub cab.Jun ciento riqßuin mero ciento cutan quicuan li butß saß xbên li ruchichßochß.


Και οι μεν υιοι Ισραηλ θελουσι στρατοπεδευει, εκαστος εν τω στρατοπεδω αυτου, και εκαστος πλησιον της σημαιας αυτου κατα τα στρατευματα αυτων. 	 Li junjûnk têp li ralal xcßajol laj Israel teßxyîb lix muhebâleb chi chßûtal rochbeneb lix soldâd. Ut teßxxakab lix bandereb chixcßatk lix muhebâleb.


και προσεπεσον ενωπιον του Κυριου, καθως προτερον, τεσσαρακοντα ημερας και τεσσαρακοντα νυκτας αρτον δεν εφαγον και υδωρ δεν επιον εξ αιτιας πασων των αμαρτιων σας, τας οποιας ημαρτησατε, πραττοντες πονηρα ενωπιον του Κυριου, ωστε να παροργισητε αυτον 	 Ut quincut cuib saß chßochß chiru li Kâcuaß joß quinbânu junxil. Ut chiru caßcßâl cutan ut caßcßâl kßojyîn incßaß quincuaßac chi moco quin-ucßac xban chixjunil li mâc li quebânu. Quebânu li mâusilal chiru li Kâcuaß ut quechikß xjoskßil.


Ο εκφυγων απο του φοβου θελει πεσει εις τον λακκον, και ο αναβας εκ του λακκου θελει πιασθη εν τη παγιδι διοτι θελω φερει επ' αυτον, επι τον Μωαβ, το ετος της επισκεψεως αυτων, λεγει Κυριος. 	 Li ani tâêlelik xban xxiu tâtßanekß saß jul. Ut li ani tâêlk saß li jul tâchapekß saß li raßal, xban nak lâin tintakla li raylal saß xbêneb laj Moab re nak teßxtoj rix lix mâqueb, chan li Kâcuaß.


Και εις την λυχνιαν ησαν τεσσαρες λεκαναι αμυγδαλοειδεις, οι κομβοι αυτων και τα ανθη αυτων. 	 Ut lix naßaj li candil li cuan saß xyi queßxqßue câhib lix sahob ru joß rutzßußujil li almendro.


Τας χηρας τιμα τας αληθως χηρας. 	 Cha-oxlok'iheb li xmâlca'an ut chatenk'aheb cui yâl nak mâ ani chic neque'tenk'an reheb.


Περι δε των υιων αυτου και του πληθους των υπ' αυτου φορτιων, και της επισκευης του οικου του Θεου, ιδου, ειναι γεγραμμενα εν τοις υπομνημασι του βιβλιου των βασιλεων. Εβασιλευσε δε αντ' αυτου Αμασιας ο υιος αυτου. 	 Ut eb li ralal laj Joás, aßan tzßîbanbil retalileb saß li hu li tzßîbanbil cuiß retalil li cßaßru quilajeßxbânu eb li rey. Ut tzßîbanbil ajcuiß retalil li cßaßru quixye li profeta chirix laj Joás joß ajcuiß chanru nak laj Joás quixqßue chi yîbâc cuißchic lix templo li Dios. Ut aß chic laj Amasías li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Ο δε βασιλευς εκαλυψε το προσωπον αυτου, και εβοα ο βασιλευς εν φωνη μεγαλη, Υιε μου Αβεσσαλωμ, Αβεσσαλωμ, υιε μου, υιε μου. 	 Li rey David quixtzßap li ru ut quiyâbac chi cau. Quixye: —¡At Absalón! ¡At cualal! ¡At cualal! chan.