τρεμετε, αι ευποροι ταραχθητε, αι αμεριμνοι ενδυθητε και γυμνωθητε και περιζωσατε τας οσφυας με σακκον. 	 Chi-oc caßchßinak êxiu, ex ixk, li mâcßaß nequecßoxla. Ut sicsotkex. Isihomak li châbil tßicr chêrix ut qßuehomak li kßes ru tßicr chêrix retalil nak ra êchßôl.


Ο θυμος μου εξηφθη κατα των ποιμενων και θελω τιμωρησει τους τραγους διοτι ο Κυριος των δυναμεων επεσκεφθη το ποιμνιον αυτου, τον οικον Ιουδα, και εκαμεν αυτους ως ιππον αυτου ενδοξον εν μαχη. 	 Li nimajcual Dios quixye: —Cßajoß injoskßil saß xbêneb li nequeßtaklan saß xbêneb lin tenamit. Lâin tinqßueheb chixtojbal xmâqueb xban nak incßaß xeßcßamoc be chiruheb saß tîquilal. Abanan lin tenamit Judá lâin tincuil xtokßobâleb ru. Tintenkßaheb ut cauhakeb chic rib joß eb li cacuây li nequeßxic saß plêt.


Και ωμοσεν ο βασιλευς Σολομων προς τον Κυριον, λεγων, Ουτω να καμη ο Θεος εις εμε και ουτω να προσθεση, εαν ο Αδωνιας δεν ελαλησε τον λογον τουτον κατα της ζωης αυτου 	 Ut li rey Salomón quixbânu li juramento saß xcßabaß li Dios ut quixye: —Aß taxak li Dios tinixqßue chixtojbal inmâc cui incßaß tinqßue chi câmc laj Adonías xban li cßaßru xtzßâma chicuu.


Το εν αρνιον θελεις προσφερει το πρωι, και το αλλο αρνιον θελεις προσφερει το δειλινον. 	 Jun li carner teßxmayeja ekßela ut li jun chic teßxmayeja ecuu.


προσευχομενοι εν παντι καιρω μετα πασης προσευχης και δεησεως δια του Πνευματος, και εις αυτο τουτο αγρυπνουντες με πασαν προσκαρτερησιν και δεησιν υπερ παντων των αγιων, 	 Ut yo'on cuânkex. Junelic chextijok jo' naxc'ut chêru li Santil Musik'ej. Junelic chextz'âmânk chiru chi anchal êch'ôl nak li Dios tâtenk'ânk êre. Ut chetz'âma chiru nak tixtenk'aheb chixjunileb li ralal xc'ajol li Dios.


Και ειπεν ο Αβρααμ προς τον Θεον, Ειθε ο Ισμαηλ να ζηση ενωπιον σου 	 Ut laj Abraham quixye re li Dios, —Usan cui laj Ismael tixcßul li usilal âcuiqßuin, chan.


Επειδη ηκουσαμεν οτι τινες εξ ημων εξελθοντες σας εταραξαν με λογους και διαστρεφουσι τας ψυχας σας, λεγοντες να περιτεμνησθε και να φυλαττητε τον νομον, εις τους οποιους ημεις δεν παρηγγειλαμεν τουτο, 	 Xkabi resil nak cuanqueb li xe'el arin sa' kayânk ut xe'côeb aran sa' lê tenamit chêch'i'ch'i'inquil ut chixpo'bal êch'ôl riq'uin li c'a'ru neque'xye. Abanan moco lâo ta xotaklan reheb.


μηδε αισχροτης και μωρολογια η βωμολοχια, τα οποια ειναι απρεπη, αλλα μαλλον ευχαριστια. 	 Inc'a' tâyemânk sa' êyânk li yibru aj âtin chi moco li tôntil âtin chi moco cheye li mâyehec' naraj xban nak inc'a' us. Chexbantioxînk ban chiru li Dios.


Διοτι ηυχομην αυτος εγω να ημαι αναθεμα απο του Χριστου υπερ των αδελφων μου, των κατα σαρκα συγγενων μου, 	 Tinq'ue raj cuib chi tz'ektânâc ut chi isîc riq'uin li Cristo cui ta riq'uin a'an târûk tebintenk'a re te'colek'.


Και ειπον οι ανδρες εκεινοι προς αυτον, Ημεις ειμεθα ακαθαρτοι απο νεκρου σωματος ανθρωπου δια τι εμποδιζομεθα να προσφερωμεν το δωρον του Κυριου εν τω καιρω αυτου μεταξυ των υιων Ισραηλ; 	 Ut queßxye re laj Moisés: —Lâo xkamux kib xban xchßeßbal li camenak. Abanan, ¿cßaßut nak incßaß târûk takaqßue kamayej re li Kâcuaß saß xkßehil kochbeneb li kacomon? chanqueb.


Εγηρασε δε ο Ιωδαε και ητο πληρης ημερων, και απεθανεν εκατον τριακοντα ετων ηλικιας ητο οτε απεθανε. 	 Ac tîx chic chi us laj Joiada nak quicam. Jun ciento chihab riqßuin lajêb xcaßcßâl chihab cuan re nak quicam.


Ναι, συ θελεις συντριφθη εν μεσω των απεριτμητων, και θελεις κοιτεσθαι μετα των τεθανατωμενων εν μαχαιρα. 	 Joßcan ajcuiß lâex aj Egipto. Tâsachekß êru ut texxic saß xnaßajeb li camenak saß xyânkeb li incßaß queßxpâb li Dios. Aran texcanâk saß xyânkeb li queßcamsîc saß li plêt.


Και επραξε πονηρα ενωπιον του Κυριου, κατα παντα οσα επραξεν ο Ιωακειμ 	 Li rey Sedequías quixbânu li mâusilal chiru li Kâcuaß joß quixbânu laj Joacim.Ut quichal xjoskßil li Kâcuaß saß xbêneb laj Jerusalén ut saß xbêneb laj Judá toj retal nak quixcanabeb chi cßamecß saß jalan tenamit. Mokon chic li rey Sedequías quipletic riqßuin lix reyeb laj Babilonia.


Ο δε Ιωβ απεκριθη και ειπεν 	 Laj Job quixye:


Και ειπεν ο Δαβιδ προς την Αβιγαιαν, Ευλογητος Κυριος ο Θεος του Ισραηλ, οστις σε απεστειλε την ημεραν ταυτην εις συναντησιν μου 	 Laj David quixye re: —Lokßoninbil taxak li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel, xban nak xatxtakla chak anakcuan re nak tinâcßul arin.


Και ο Κυριος ειπε προς αυτον Σηκωθεις υπαγε εις την οδον την ονομαζομενην Ευθειαν και ζητησον εν τη οικια του Ιουδα τινα Σαυλον ονομαζομενον Ταρσεα διοτι ιδου, προσευχεται, 	 Ut li Kâcua' quixye re: -Lâin tinye âcue, ayu sa' rochoch laj Judas li cuan sa' li nim be li Tîc neque'xye re. Aran tâsic' jun li cuînk li xchal chak Tarso. Aj Saulo xc'aba'. A'an yô chi tijoc aran.


Θελω εισθαι συνετος εν οδω αμωμω ποτε θελεις ελθει προς εμε; θελω περιπατει εν ακεραιοτητι της καρδιας μου εν μεσω του οικου μου. 	 Lâin nacuaj cuânc saß tîquilal. Chasume taxak li cßaßru nintzßâma châcuu ut chinâtenkßa. Ut lâin saß xyâlal tincuânk nak cuânkin saß li cuochoch.


Βοηθησον ημας, Θεε της σωτηριας ημων, ενεκεν της δοξης του ονοματος σου και ελευθερωσον ημας και γενου ιλεως εις τας αμαρτιας ημων, ενεκεν του ονοματος σου. 	 At Dios, lâat aj Colol ke. Choâtenkßa taxak ut choâcol. Chacuy chasach taxak li kamâc re nak tâqßuehekß âlokßal.


Και επανωθεν της πυλης Εφραιμ και επανωθεν της παλαιας πυλης, και επανωθεν της ιχθυικης πυλης και του πυργου Ανανεηλ και του πυργου του Μεα και εως της πυλης της προβατικης και εσταθησαν εν τη πυλη της φυλακης. 	 Ut conumeß saß xbên li oquebâl Efraín xcßabaß ut conumeß ajcuiß saß xbên li najter oquebâl ut saß xbên li oquebâl li bar nequeßxcßayi cuiß li car, ut conumeß ajcuiß cuan cuiß li torre Hananeel xcßabaß ut conumeß ajcuiß cuan cuiß li torre Hamea xcßabaß. Ut conumeß ajcuiß saß xbên li oquebâl li nequeßnumeß cuiß li carner, ut coxoxaklîk cuan cuiß li oquebâl li cuan nachß riqßuin li tzßalam.


Και θελουσιν εισθαι ως ισχυροι, καταπατουντες τους πολεμιους εν τω πηλω των οδων, εν τη μαχη και θελουσι πολεμησει, διοτι ο Κυριος ειναι μετ' αυτων, και οι αναβαται των ιππων θελουσι καταισχυνθη. 	 Cauhakeb rib laj Israel chi pletic joß li soldado li nequeßxyekßi li xicß nequeßiloc reheb saß li sulul li cuan saß be. Teßnumtâk saß xbêneb li xicß nequeßiloc reheb xban nak lâin li Kâcuaß tincuânk riqßuineb. Teßxcßut xxutâneb li nequeßchal chirix cacuây chi pletic riqßuineb.


Και εμβας εις το πλοιον, διεπερασε και ηλθεν εις την εαυτου πολιν. 	 Ut li Jesús qui-oc cui'chic sa' jun li jucub ut quik'axon jun pac'al li palau ut quicuulac sa' lix tenamit.


Και συνηγαγε παντας τους αρχοντας του Ισραηλ και τους ιερεις και τους Λευιτας. 	 Li rey David quixtakla xchßutubanquileb chixjunileb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel. Quixchßutubeb ajcuiß laj tij ut chixjunileb laj levita.


εξελεξεν ο Σαουλ εις εαυτον τρεις χιλιαδας εκ του Ισραηλ και ησαν μετα του Σαουλ δυο χιλιαδες εν Μιχμας και εν τω ορει Βαιθηλ, και χιλιοι ησαν μετα του Ιωναθαν εν Γαβαα του Βενιαμιν το δε υπολοιπον του λαου εξαπεστειλεν εκαστον εις την σκηνην αυτου. 	 quixsiqßueb ru oxib mil li soldado saß xyânkeb laj Israel. Cuib mil queßcana rochben laj Saúl aran Micmas, ut saß eb li tzûl Bet-el. Ut eb li jun mil chic queßcana rochben laj Jonatán aran Gabaa saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Benjamín. Ut eb li jun chßol chic queßtaklâc saß xmuhebâleb.


θελεις λαβει ανα πεντε σικλους κατα κεφαλην, κατα τον σικλον τον αγιον θελεις λαβει αυτους ο σικλος ειναι εικοσι γερα 	 Joßcan nak tâtojekß ôb chi tumin plata joß li bisleb li cuan saß li tabernáculo rêkaj li junjûnk xcomoneb li cuib ciento riqßuin oxlaju xcâcßâl.


Και εαν σε σκανδαλιζη η χειρ σου, αποκοψον αυτην καλητερον σοι ειναι να εισελθης εις την ζωην κουλλος, παρα εχων τας δυο χειρας να απελθης εις την γεενναν, εις το πυρ το ασβεστον, 	 Cui lâ cuuk' tâq'uehok âcue chi mâcobc, us raj cui tâyoc'. Mas us nak cuânk lâ yu'am chi junelic riq'uin jun ajcui' lâ cuuk' chiru nak tatxic riq'uin cuib lâ cuuk' sa' li xbalba, bar cui' inc'a' tâchupk li xam.


Και αυτη ειναι η εντολη αυτου, το να πιστευσωμεν εις το ονομα του Υιου αυτου Ιησου Χριστου και να αγαπωμεν αλληλους καθως εδωκεν εντολην εις ημας. 	 Ut a'an a'in lix chak'rab quixq'ue ke li Dios, nak chopâbânk sa' xc'aba' li Jesucristo li Ralal li Dios ut takara kib chi kibil kib, jo' coxchak'rabi cui'.Cui nakapâb lix chak'rab, lâo cuanco riq'uin li Dios ut li Dios cuan kiq'uin. Nakanau nak li Dios cuan kiq'uin chi junelic xban li Santil Musik'ej li q'uebil ke.


Ητο δε εκει ανθρωπος τις εκ των δουλων του Σαουλ, την ημεραν εκεινην, κρατουμενος ενωπιον του Κυριου και το ονομα αυτου Δωηκ, ο Ιδουμαιος, ο πρωτιστος των ποιμενων του Σαουλ. 	 Jun lix môs laj Saúl cuan aran saß li cutan aßan chixbânunquil jun lix taklanquil chiru li Dios. Li cuînk aßan aj Doeg xcßabaß. Edom xtenamit. Aßan li nataklan saß xbêneb li nequeßiloc reheb lix quetômk laj Saúl.


ειπε δε ο ανθρωπος του Θεου, Που επεσε; Και εδειξε τον τοπον εις αυτον. Τοτε εκοψε σχιζαν ξυλου, και ερριψεν εκει και το σιδηριον επεπλευσε. 	 Li profeta Eliseo quixye re: —¿Bar xtßaneß châcuu? chan. Li cuînk quixcßut chiru bar quitßaneß cuiß li mâl. Li profeta quixyocß jun li rukß cheß, ut quixcut saß li nimaß. Ut li mâl quitakeß chak saß xbên haß.


Διοτι συ ηρευνησας ημας, Θεε εδοκιμασας ημας, ως δοκιμαζεται το αργυριον. 	 At inDios, lâat xatyaloc rix li kapâbâl. Xacuisi li kamâusilal joß nak na-isîc lix tzßajnil li plata saß li xam.


Ο πρωτος δε κληρος εξηλθε δια τον Ασαφ εις τον Ιωσηφ ο δευτερος εις τον Γεδαλιαν ουτος και οι αδελφοι αυτου και οι υιοι αυτου ησαν δωδεκα. 	 Nak ac xeßbûlic chirix li cßanjel, li xbên li quitzßak, aßan laj José xcomoneb li ralal xcßajol laj Asaf; li xcab, aßan laj Gedalías. Li alalbej rochbeneb li rechßalal cablajuheb chixjunileb.


Και αι πυλαι σου θελουσιν εισθαι παντοτε ανοικται δεν θελουσι κλεισθη ημεραν και νυκτα, δια να εισαγωσιν εις σε τας δυναμεις των εθνων και να εισφερωνται οι βασιλεις αυτων. 	 Incßaß chic tâtzßapmânk li oquebâl re lê tenamit. Junelic tetôk chi kßek chi cutan, re nak eb li tenamit teßxcßam chak chokß êre lix biomaleb. Eb lix reyeb li jalan xtenamiteb teßcßamekß chak êriqßuin.


Ο, τι αφηκεν η καμπη, κατεφαγεν η ακρις και ο, τι αφηκεν η ακρις, κατεφαγεν ο βρουχος και ο, τι αφηκεν ο βρουχος, κατεφαγεν η ερυσιβη. 	 Têye reheb chanru nak quicuaßeß lê racuîmk xbaneb li cocß xul. Queßchal li torob ut queßxcuaß lê racuîmk. Li incßaß queßxchoy li torob, queßxcuaß li chiliß. Ut li incßaß queßxchoy li chiliß, queßxcuaß li motzoß. Ut li incßaß queßxchoy li motzoß, queßxchoy laj sâcß.


Γινεσθε λοιπον μιμηται του Θεου ως τεκνα αγαπητα, 	 Lâex chic li ralal xc'ajol li Dios ut rarôquex xban. Jo'can nak chetzolak êrib riq'uin li Dios re nak têbânu jo' naraj a'an.


Λαλησον προς παντα τον λαον της γης και προς τους ιερεις, λεγων, και επενθειτε εν τω πεμπτω και εν τω εβδομω μηνι τα εβδομηκοντα εκεινα ετη, ενηστευετε τωοντι δι' εμε; δι' εμε; 	 —Ye reheb chixjunileb li tenamit ut reheb ajcuiß laj tij chi joßcaßin: Yâl nak lâex xebânu lê ayûn ut xexyâbac saß li roß po ut saß li xcuuk po. Xebânu aßan rajlal chihab chiru lajêb xcâcßâl chihab. ¿Ma re xqßuebal ta biß inlokßal lâin nak xebânu aßan?


Εκ παντων των οντων επι της ξηρας, παντα οσα ειχον πνοην ζωης εις τους μυκτηρας αυτων, απεθανον. 	 Chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß, quilajeßcam. Eb li cristian joß eb ajcuiß li xul quilajeßcam.


οι προφηται του Ισραηλ, οι προφητευοντες περι της Ιερουσαλημ και βλεποντες οραματα ειρηνης περι αυτης, και δεν υπαρχει ειρηνη, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Teßsachekß ruheb lix profeteb laj Israel li queßyehoc ticßtiß reheb laj Jerusalén nak queßxye nak tâcuânk tuktûquil usilal, abanan moco yâl ta, chan li Dios.


και η κορη προς την οποιαν ειπω, Επικλινον, παρακαλω, την υδριαν σου δια να πιω, και αυτη ειπη, Πιε και θελω ποτισει και τας καμηλους σου, αυτη ας ηναι εκεινη, την οποιαν ητοιμασας εις τον δουλον σου τον Ισαακ και εκ τουτου θελω γνωρισει οτι εκαμες ελεος εις τον κυριον μου. 	 Lâin tinye re junak li xkaßal, “Bânu usilal, cubsi lâ cuc. Si bayak cuucßa”, chaßkin re. Ut cui aßan tixye cue, “Us. Ucßan ut tinqßue ajcuiß rucßaheb lâ camello”, chaßak cue, aßanak taxak retalil nak li ixk aßan li sicßbil ru âban chokß rixakil laj Isaac lâ môs. Chi joßcaßin tinnau nak xabânu usilal re lin patrón, chan li môs.


Επιστραφητε προς εκεινον, απο του οποιου οι υιοι του Ισραηλ ολως απεστατησαν. 	 Lâex aj Israel, xexmâcob chicuu ut xekßet li cuâtin. Abanan sukßinkex cuiqßuin.


επειδη δι' αυτου εκτισθησαν τα παντα, τα εν τοις ουρανοις και τα επι της γης, τα ορατα και τα αορατα, ειτε θρονοι ειτε κυριοτητες ειτε αρχαι ειτε εξουσιαι τα παντα δι' αυτου και εις αυτον εκτισθησαν 	 Sa' xc'aba' a'an, li Dios quixyo'obtesi chixjunil li c'a'ak re ru cuan sa' choxa, jo' ajcui' li cuan sa' ruchich'och'. Li Dios quixyo'obtesi chixjunil li na-ilman ru, jo'queb ajcui' chixjunileb li musik'ej, li inc'a' na-ilman ru. A' yal chanru lix c'anjel li junjûnk ut lix cuanquileb, li Dios quiyo'obtesin reheb sa' xc'aba' li Jesucristo ut a'an laj êchal reheb.


Και απεθανεν ο Σαουλ και εβασιλευσεν αντ' αυτου Βααλ-αναν, ο υιος του Αχβωρ. 	 Nak quicam laj Saúl, laj Baal-hanán li ralal laj Acbor qui-oc chokß rêkaj.


ματαιαι συνδιαλεξεις ανθρωπων διεφθαρμενων τον νουν και απεστερημενων της αληθειας, νομιζοντων την ευσεβειαν οτι ειναι πλουτισμος. Απομακρυνου απο των τοιουτων. 	 Eb li cuînk a'in, junes cuech'înc neque'xbânu. Moco tuktu ta xc'a'uxeb ut moco yâl ta li neque'xye. Neque'xc'oxla nak riq'uin lix pâbâleb te'xtau xtumineb. Mâjunaji âcuib riq'uineb a'an.


Οι θαλαμοι ησαν εις το παχος του τοιχου της αυλης προς ανατολας, κατα προσωπον του κεχωρισμενου μερους και κατα προσωπον της οικοδομης. 	 Cuanqueb ajcuiß li cocß naßajej saß li pacßal li cuan saß li sur chiru li tzßac re li nebâl li cuan chirix.


Διοτι ο Κυριος των δυναμεων απεφασισε και τις θελει αναιρεσει; και η χειρ αυτου εξηπλωθη και τις θελει αποστρεψει αυτην; 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios xteneban chak re aßin. ¿Ani ta biß târûk tâpoßok re li quixye? Cui li Kâcuaß quixye nak tixbânu chi joßcan, ¿ani ta biß târûk tâjalok re lix cßaßux?


και εισηλθε παλιν εις το πραιτωριον, και λεγει προς τον Ιησουν Ποθεν εισαι συ; Ο δε Ιησους αποκρισιν δεν εδωκεν εις αυτον. 	 Qui-oc cui'chic sa' cab rochben li Jesús ut quixye re: -Ye cue bar xatchal chak.- Abanan li Jesús mâ jun li âtin quixye.


Επαυσαν δε και οι τρεις ουτοι ανθρωποι αποκρινομενοι προς τον Ιωβ, διοτι ητο δικαιος εις τους οφθαλμους αυτου. 	 Eb li oxib chi cuînk queßxcanab âtinac nak queßxqßue retal nak laj Job cau xchßôl chixyebal nak mâcßaß xmâc.


Και εκ τουτων ησαν οι ψαλτωδοι, αρχηγοι πατριων των Λευιτων, οιτινες εμενον εν τοις οικημασιν ελευθεροι διοτι ενησχολουντο εις το εργον τουτο ημεραν και νυκτα. 	 Cuanqueb ajcuiß laj bichanel. Li queßtaklan saß xbên li junjûnk xtêpaleb li tenamit queßcuan saß li naßajej li cuan saß li templo. Mâcßaß chic lix cßanjeleb xban nak queßcßanjelac saß li templo chi kßek chi cutan.


Τοτε, εισηλθεν ο Ιωαβ προς τον βασιλεα και ειπε, Τι εκαμες; ιδου, ο Αβενηρ ηλθε προς σε δια τι εξαπεστειλας αυτον, και απηλθεν; 	 Laj Joab cô riqßuin laj David ut quixye re: —¿Cßaßru xabânu? Laj Abner xcßulun âcuiqßuin. ¿Cßaßut nak xacanab chi xic chi sa saß âchßôl?


Ο δε βασιλευς της Συριας ειχε προσταξει τους τριακοντα δυο αμαξαρχας αυτου, λεγων, Μη πολεμειτε μητε μικρον μητε μεγαν, αλλα μονον τον βασιλεα του Ισραηλ. 	 Lix reyeb laj Siria ac quixye reheb li cablaju xcaßcßâl li nequeßtaklan saß xbêneb li nequeßxic saß li carruaje nak incßaß teßpletik riqßuineb lix soldado laj Israel. Caßaj cuiß riqßuin lix reyeb laj Israel teßpletik.


Και υπεστρεψαν οι δυο ανδρες και κατεβησαν εκ του ορους και διεβησαν και ηλθον προς Ιησουν τον υιον του Ναυη, και διηγηθησαν προς αυτον παντα οσα συνεβησαν εις αυτους. 	 Ut eb laj qßuehol etal queßcube saß li naßajej li tzûl ru ut queßcôeb. Queßxkßax li nimaß Jordán ut coxeßxtau laj Josué. Queßxserakßi re li cßaßru queßxcßul.Queßxye re: —Li Kâcuaß xkßaxtesi saß kukß li naßajej aßan xban nak chixjunileb li cuanqueb saß li naßajej aßan câmqueb re xban xxiuheb kaban lâo, chanqueb.


Και εν εκεινη τη ημερα πας τοπος, εν ω ησαν χιλιαι αμπελοι χιλιων αργυριων, θελει εισθαι δια τριβολους και ακανθας. 	 Ut tâcßulmânk ajcuiß saß eb li cutan aßan nak li naßajej li na-el cuiß nabal li uvas tâcanâk chokß xnaßaj li qßuix ut li pim. Ut aßan raj li naßajej li naqßuehoc jun mil chi tumin plata.


κατα τουτο ομως δεν επιστευσατε εις Κυριον τον Θεον σας, 	 Usta li Dios quextenkßa chak, abanan lâex incßaß ajcuiß quepâb li Kâcuaß lê Dios.


Και εκοιμηθη ο Οζιας μετα των πατερων αυτου, και εθαψαν αυτον μετα των πατερων αυτου εν τω πεδιω της ταφης των βασιλεων διοτι ειπον, Ειναι λεπρος. Και εβασιλευσεν αντ' αυτου Ιωθαμ ο υιος αυτου. 	 Quicam laj Uzías ut quimukeß saß chßochß saß li naßajej li queßmukeß cuiß eb li rey, li queßmukeß cuiß lix xeßtônil yucuaß. Eb li tenamit queßxye nak aßan saklep rix. Ut aß chic laj Jotam li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


και θελει καμει ο ιερευς εξιλεωσιν υπερ πασης της συναγωγης των υιων Ισραηλ, και θελει συγχωρηθη εις αυτους διοτι εγεινεν εξ αγνοιας και θελουσι φερει την προσφοραν αυτων, θυσιαν γινομενην δια πυρος προς τον Κυριον, και την περι αμαρτιας προσφοραν αυτων, ενωπιον του Κυριου, δια την αγνοιαν αυτων 	 Laj tij tâmayejak re xtojbal rix lê mâc chêjunilex lâex aj Israel ut lâin tincuy lê mâc xban nak xekßet li chakßrab chi incßaß yal xraj êchßôl, ut xban nak têqßue lê cßatbil mayej chicuu ut têqßue ajcuiß lê mayej re xtzßâmanquil xcuybal lê mâc.


τωρα λοιπον, βασιλευ, καταβα, καθ' ολην την επιθυμιαν της ψυχης σου εις το να καταβης και ημων εργον θελει εισθαι να παραδωσωμεν αυτον εις την χειρα του βασιλεως. 	 At rey, lâo nakanau nak tâcuaj xchapbal laj David. Yoßo saß li katenamit ut takakßaxtesi saß âcuukß, chanqueb.


Και εφανη αγγελος Κυριου εις την γυναικα και ειπε προς αυτην, Ιδου, τωρα εισαι στειρα και δεν γεννας πλην θελεις συλλαβει και θελεις γεννησει υιον 	 Jun x-ángel li Kâcuaß quixcßutbesi rib chiru li ixk ut quixye re: —Lâat mâ jun âcocßal cuanjenak xban nak incßaß nacatqßuiresin. Abanan anakcuan tatcanâk chi yaj aj ixk ut tâcuânk jun âcßulaßal chßina têlom.


Και οι υιοι του Κααθ, Αμραμ και Ισααρ και Χεβρων και Οζιηλ. 	 Eb li ralal laj Coat, aßaneb laj Amram, laj Izhar, laj Hebrón ut laj Uziel.


την καθαραν λυχνιαν, τους λυχνους αυτης, τους λυχνους κατα την διαταξιν αυτων και παντα τα σκευη αυτης και το ελαιον του φωτος, 	 Queßxkßaxtesi li candelero rochben lix naßajeb li candil joßqueb ajcuiß li chßîchß li tâcßanjelak re xyîbanquil lix mechil, joß ajcuiß li aceite li tâcßanjelak chokß xyaßal li candil.


Με εκαθισεν εν σκοτεινοις ως νεκρους αιωνιους. 	 Xban li raylal li nincßul, chanchan nak cuanquin saß kßojyîn, joß eb li camenak li ac xeßcam najter.


Και ουτοι ειναι οι βασιλεις οιτινες εβασιλευσαν εν τη γη Εδωμ, πριν βασιλευση βασιλευς επι τους υιους Ισραηλ. 	 Nak toj mâjiß nacuan xreyeb laj Israel, aßaneb aßin li queßtaklan saß li tenamit Edom.


Ο λογος ομως του βασιλεως υπερισχυσεν επι τον Ιωαβ και επι τους αρχηγους του στρατευματος και ηλθεν ο Ιωαβ και οι αρχηγοι του στρατευματος απ' εμπροσθεν του βασιλεως, δια να απαριθμησωσι τον λαον τον Ισραηλ. 	 Abanan li rey quixpuersi laj Joab ut eb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldados chixbânunquil. Joßcan nak queßel riqßuin li rey ut queßcôeb chirajlanquileb chixjunileb laj Israel.


Και ειπε Κυριος προς τον Γεδεων, Πολυς ειναι ο λαος ο μετα σου ωστε να παραδωσω τους Μαδιανιτας εις την χειρα αυτου, μηπως ο Ισραηλ καυχηθη εναντιον μου, λεγων, Η χειρ μου με εσωσε 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re laj Gedeón: —Kßaxal nabaleb li soldado cuanqueb âcuochben. Cui tincanabeb chi numtâc saß xbêneb laj Madián, teßxye nak xjuneseb xeßxbânu ut teßxqßue xlokßal xjuneseb rib ut incßaß teßxqßue inlokßal lâin.


Και οτε ηλθεν αρμοδιος ημερα, καθ' ην ο Ηρωδης εκαμνεν εν τοις γενεθλιοις αυτου δειπνος εις τους μεγιστανας αυτου και εις τους χιλιαρχους και τους πρωτους της Γαλιλαιας, 	 Abanan lix Herodías quixtau chanru nak naru xcamsinquil laj Juan. Jo'ca'in quic'ulman. Nak laj Herodes quixnink'ei lix chihab, quixbokeb chi cua'ac li nînkeb xcuanquil sa' li tenamit, ut quixbokeb ajcui' li neque'taklan reheb li soldado ut jo'can ajcui' chixjunileb li xnînkal ru cuînk re Galilea.


Παρομοιως δεν θελετε τρωγει ουδεν αιμα, ειτε πτηνου ειτε ζωου εν ουδεμια εκ των κατοικιων σας. 	 Yalak bar cuanqueb laj Israel, incßaß naru teßxtzaca xquiqßuel li xul li nequeßbêc saß chßochß chi moco li xul li nequeßrupupic.


Και ειπε προς αυτην ο αγγελος του Κυριου, Επιστρεψον προς την κυριαν σου και ταπεινωθητι υπο τας χειρας αυτης. 	 Lix ángel li Dios quixye re: —Sukßin cuißchic riqßuin lâ patrón. Tatcuânk saß xyâlal riqßuin ut tâpâb li cßaßru tixye âcue.


Και ετελευτησεν Ιησους, ο υιος του Ναυη, ο δουλος του Κυριου, ηλικιας εκατον δεκα ετων. 	 Oßcßâl chihab riqßuin lajêb chihab cuan re laj Josué, laj cßanjel chiru li Dios, nak quicam. Laj Josué, aßan li ralal laj Nun.


διοτι σεις εξευρετε ακριβως οτι η ημερα του Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι ουτως ερχεται. 	 Lâex nequenau chi us nak lix cutanquil lix c'ulunic li Kâcua' Jesucristo, tâchâlk chi mâ ani nana'oc re jok'e, jo' nak nachal laj êlk' chi mâc'a' sa' kach'ôl.


Και θελεις καμει δι' αυτο χαλκινην εσχαραν δικτυωτης εργασιας και επι του δικτυου θελεις καμει τεσσαρας κρικους χαλκινους επι των τεσσαρων γωνιων αυτου. 	 Ut têyîb ajcuiß riqßuin bronce lix naßaj li xam ut hopox ru têqßue. Têyîb ajcuiß câhib li argollas bronce ut têqßue saß xcâ xucûtil li tusbil chßîchß.


Ας κατευθυνθη ενωπιον σου η προσευχη μου ως θυμιαμα η υψωσις των χειρων μου ας γεινη ως θυσια εσπερινη. 	 Chicuulak taxak âcuiqßuin lin tij joß nak nacuulac âcuiqßuin xbôc li incienso. Lâin nintaksi li cuukß chi tijoc châcuu. Tâcßul taxak joß jun li mayej li naqßueman chiru li ecuu.


και αυτος, ιδων την ρομφαιαν επερχομενην επι την γην, σαλπιση εν σαλπιγγι και σημανη εις τον λαον, 	 Nak laj ilol re li tenamit târil nak yôqueb chi châlc li xicß nequeßiloc reheb, tixyâbasi li trompeta re xyebal resil re li tenamit nak xeßchal chi pletic.


οι αδελφοι μου ομως, οι συναναβαντες μετ' εμου, ενεκρωσαν την καρδιαν του λαου αλλ' εγω ηκολουθησα εντελως Κυριον τον Θεον μου 	 Eb li queßcuulac chicuix queßxqßue xxiuheb li tenamit riqßuin li cßaßru queßxye chirix li naßajej aßan. Abanan lâin quinbânu joß li quixye li Kâcuaß lin Dios.


Νευει λοιπον προς τουτον ο Σιμων Πετρος δια να ερωτηση τις ειναι εκεινος, περι του οποιου λεγει. 	 Laj Simón Pedro quixc'ut li ruk' chiru ut quixye re nak tixpatz' re li Jesús ani li yô chixyebal.


Και εξεδυθησαν οι υιοι του Ισραηλ τους στολισμους αυτων πλησιον του ορους Χωρηβ. 	 Xban aßan nak eb laj Israel queßrisi lix sahob ru li rakßeb nak cuanqueb saß li tzûl Horeb xcßabaß ut incßaß chic queßrocsi.


Και ευχαριστειτο ο Λευιτης να κατοικη μετα του ανθρωπου και ο νεος ητο εις αυτον ως εις εκ των υιων αυτου. 	 Quixcßul xchßôl laj levita ut quicana aran joß jun reheb li ralal laj Micaía.


και παντες οι ανδρες οι προσηλωσαντες το προσωπον αυτων εις το να υπαγωσιν εις την Αιγυπτον δια να παροικησωσιν εκει, θελουσιν αποθανει εν μαχαιρα, εν πεινη και εν λοιμω και ουδεις εξ αυτων θελει μεινει η εκφυγει απο του κακου, το οποιον εγω θελω φερει επ' αυτους. 	 Relic chi yâl chixjunileb li teßxic chi cuânc Egipto teßcamsîk saß li plêt, malaj ut xban cueßej malaj ut xban li caki yajel. Mâ jun tâcolekß chiru li raylal li tintakla saß xbêneb, chan li Dios.


Τοτε ελεγον, θελω αποθανει εν τη φωλεα μου και ως την αμμον θελω πολλαπλασιασει τας ημερας μου. 	 Lâin nincßoxla saß inchßôl ut ninye: Najt tincuânk saß ruchichßochß. Ut nak ac tîxin chic tincâmk saß li cuochoch.


Εκεινος δε διηλθε δια πασων των φυλων του Ισραηλ εις Αβελ και εις Βαιθ-μααχα, μετα παντων των Βηριτων, οιτινες συνηχθησαν ομου και ηκολουθησαν αυτον και αυτοι. 	 Laj Seba quinumeß riqßuineb chixjunileb lix têpaleb li ralal xcßajol laj Israel toj quicuulac aran Abel-bet-maaca. Ut chixjunileb li ralal xcßajol laj Bicri queßxchßutub ribeb ut queßoc saß li tenamit chirix laj Seba.


Εν τη ερημω, Βαιθ-αραβα, Μιδδιν, και Σεχαχα, 	 Saß li chaki chßochß quiqßueheß ajcuiß reheb li naßajej aßin: Bet-arabá, Midín ut Secaca.


Και εφερε παντας τους ιερεις εκ των πολεων του Ιουδα, και εβεβηλωσε τους υψηλους τοπους, εις τους οποιους οι ιερεις εθυμιαζον, απο Γεβα εως Βηρ-σαβεε, και κατεκρημνισε τους υψηλους τοπους των πυλων, των εν τη εισοδω της πυλης Ιησου του αρχοντος της πολεως, τη εξ αριστερων της πυλης της πολεως. 	 Quixtakla xcßambal Jerusalén chixjunileb laj tij li cuanqueb Judá ut quixtakla xpoßbaleb chixjunileb li naßajej najt xteram li queßxcßat cuiß li incienso eb laj tij. Naticla saß li naßajej Geba ut nacuulac toj saß li naßajej Beerseba. Quixtakla xjucßbal eb li artal li cuanqueb saß li oquebâl re laj Josué, li quitaklan saß li tenamit. Eb li artal aßan queßcuan saß xtzße li oquebâl re li tenamit.


Γνωστον λοιπον εστω εις εσας οτι εις τα εθνη απεσταλη το σωτηριον του Θεου, αυτοι και θελουσιν ακουσει. 	 Jo'can nak chenauhak nak li resil li colba-ib li naxq'ue li Dios quiq'uehe' reheb li mâcua'eb aj judío. A'an eb chic te'abînk re, chan laj Pablo.


Και ειπε προς αυτους ο Ελισσαιε, Δεν ειναι αυτη η οδος ουδε αυτη η πολις ελθετε κατοπιν μου, και θελω σας φερει προς τον ανθρωπον, τον οποιον ζητειτε. Και εφερεν αυτους εις την Σαμαρειαν. 	 Nak incßaß chic queßiloc, li profeta cô riqßuineb ut quixye: —Mâcuaß aßin li be li yôquex chi xic cuiß, chi moco aßin li tenamit li yôquex chixsicßbal. Chinêtâke. Lâin tincßamok be chêru re nak têtau li cuînk li yôquex chixsicßbal, chan. Ut li profeta quixcßameb saß li tenamit Samaria.


Διελογισθην τας αρχαιας ημερας, τα ετη των αιωνων. 	 Nanak saß inchßôl li cßaßru kacßul chak saß eb li cutan ut eb li chihab li quilajeßnumeß.


επειδη εις οντινα δεν υπαρχουσι ταυτα, τυφλος ειναι, μυωπαζει και ελησμονησε τον καθαρισμον των παλαιων αυτου αμαρτιων. 	 Li ani inc'a' naxbânu li c'a'ak re ru a'in, a'an chanchan jun li mutz' malaj chanchan jun li inc'a' na-iloc chi tz'akal. Li jun a'an inc'a' naxq'ue sa' xch'ôl nak ac colbil chic chiru li mâc li quixbânu junxil.


Επειδη εθεσεν εις εμε την αγαπην αυτου, δια τουτο θελω λυτρωσει αυτον θελω υψωσει αυτον, διοτι εγνωρισε το ονομα μου. 	 Li Kâcuaß tixye: —Lâin tincol aßan xban nak kßaxal ninxra. Lâin tinqßue xlokßal xban nak aßan naxnau nak lâin li Kâcuaß.


Αλλ' εκεινος, θελων να δικαιωση εαυτον, ειπε προς τον Ιησουν Και τις ειναι ο πλησιον μου; 	 A'an quiraj raj xtîcobresinquil xch'ôl xjunes rib. Quixye re li Jesús: -¿Ani tz'akal li cuas cuîtz'in? chan.


Σηκωθητε, αναχωρησατε και διαβητε τον ποταμον Αρνων ιδου, παρεδωκα εις χειρας σου τον Σηων τον Αμορραιον, βασιλεα της Εσεβων, και την γην αυτου αρχισον να κυριευης αυτην και πολεμησον μετ' αυτου 	 Li Kâcuaß quixye, “Ayukex anakcuan ut numenkex jun pacßal li nimaß Arnón. Lâin tinkßaxtesi saß êrukß laj Sehón laj amorreo, lix reyeb laj Hesbón. Ut tinqßue êre li naßajej li cuan cuiß laj Sehón. Texxic chi pletic riqßuineb re nak têrêchani li naßajej.


Συνηρχετο δε και το πληθος των περιξ πολεων εις Ιερουσαλημ φεροντες ασθενεις και ενοχλουμενους υπο πνευματων ακαθαρτων, οιτινες εθεραπευοντο απαντες. 	 Nabaleb li que'chal chak sa' eb li tenamit li cuanqueb chi nach' riq'uin Jerusalén. Que'xc'am chak li yaj ut eb li cuan mâus aj musik'ej riq'uineb. Ut chixjunileb quilaje'q'uirtesîc.


Και θελουσιν ελθει εναντιον σου μετα αρματων, μετα αμαξων και τροχων και μετα πληθους λαων, και θελουσι θεσει κυκλω εναντιον σου θυρεους και ασπιδας και περικεφαλαιας και θελω θεσει ενωπιον αυτων κρισιν και θελουσι σε κρινει κατα τας κρισεις αυτων. 	 Teßchâlk chi pletic êriqßuin ut teßchâlk nabaleb li soldado rochbeneb. Cuânk xcarruajeb ut cuânkeb xcßanjelebâl re pletic. Cuânkeb xchßîchß re xcolbal re xchßôleb ut cuânkeb xpunit chßîchß. Teßxsut lê tenamit. Xban nak yô injoskßil saß êbên, lâin texinkßaxtesi saß rukßeb ut eb aßan teßrakok âtin saß êbên joß naxye saß lix chakßrabeb.


Ποιμενες πολλοι διεφθειραν τον αμπελωνα μου, κατεπατησαν την μεριδα μου, κατεστησαν την μεριδα την επιθυμητην μου ερημον αβατον. 	 Nabaleb li jalan tenamit li cuanqueb xcuanquil xeßxsach ru lix naßaj li cuacuîmk. Xeßxyekßi saß rokeb li cuacuîmk. Ut xeßxsukßisi lin châbil naßaj joß chaki chßochß xban nak mâcßaß chic cuan aran.


τον βασιλεα της Αφεκ, ενα τον βασιλεα της Λασαρων, ενα. 	 li rey re Afec, ut li rey re Sarón,


οστις καμνει μεγαλεια ανεξιχνιαστα, θαυμασια αναριθμητα 	 Aßan kßaxal nim xcuanquil chixbânunquil li sachba chßôlej. Ut mâ ani nataßoc ru li cßaßak re ru naxbânu.


Ο Κυριος ειναι αγαθος, οχυρωμα εν ημερα θλιψεως, και γνωριζει τους ελπιζοντας επ' αυτον. 	 Li Kâcuaß Dios, aßan châbil. Naxqßue xcacuil xchßôleb li cuanqueb saß raylal. Ut aßan naxnau aniheb li cauheb xchßôl riqßuin.


Και καθησας ο Ιησους απεναντι του γαζοφυλακιου, εθεωρει πως ο οχλος εβαλλε χαλκον εις το γαζοφυλακιον. Και πολλοι πλουσιοι εβαλλον πολλα 	 Sa' jun cutan quicuulac li Jesús sa' rochoch li Dios. Quic'ojla chixc'atk lix câxil li mayej. Yô chirilbal li tenamit nak yôqueb chixq'uebal li tumin sa' li câx. Nabaleb li biom nabal lix mayej yôqueb chixq'uebal.


Ακακια και ευθυτης ας με περιφυλαττωσι, διοτι σε προσεμεινα. 	 At Kâcuaß, lâat tîc lâ chßôl ut châbilat. Chinâcol xban nak caßaj cuiß âcuiqßuin ninyoßoni.At inDios, chacoleb laj Israel chiru chixjunil li raylal yôqueb chixcßulbal.


και ετι Ιρας, ο Ιαειριτης, ητο αυλαρχης πλησιον του Δαβιδ. 	 Laj Ira, Jair xtenamit, aßan laj tij li quicuan riqßuin laj David.


Αφου δε εφθασαν εις τον τοπον τον οποιον ειπε προς αυτον ο Θεος, ωκοδομησεν εκει ο Αβρααμ το θυσιαστηριον και διεθεσε τα ξυλα, και δεσας τον Ισαακ τον υιον αυτου εβαλεν αυτον επι το θυσιαστηριον επανω των ξυλων 	 Queßcuulac saß li naßajej li quiyeheß re xban li Dios. Ut laj Abraham quixyîb jun lix artal riqßuin li tusbil pec ut quixtus lix siß saß xbên. Ut quixbacß li ralal ut quixyocob saß xbên li siß.


Και απο παντος ζωου εκ πασης σαρκος, ανα δυο εκ παντων θελεις εισαξει εις την κιβωτον, δια να φυλαξης την ζωην αυτων μετα σεαυτου αρσεν και θηλυ θελουσιν εισθαι. 	 Ut tâcuocsiheb saß li jucub cab caßcabakeb li xul junjûnk têlom ut junjûnk ixk aß yal cßaßru chi xulil. Teßoc re nak teßcolekß âcuiqßuin.


Και μετα ετη θελουσι συζευχθη και η θυγατηρ του βασιλεως του νοτου θελει ελθει προς τον βασιλεα του βορρα, δια να καμη συμφιλιωσιν πλην αυτη δεν θελει αναχαιτισει την δυναμιν του βραχιονος ουδε το σπερμα αυτου θελει σταθη αλλα θελει παραδοθη αυτη και οι φεροντες αυτην και το γεννηθεν εξ αυτης και ο ενισχυων αυτην εν καιροις. 	 Nak acak xnumeß cuib oxib chihab teßxbânu jun li contrato. Lix rabin li rey li cuan saß li sur tâsumlâk riqßuin li rey li cuan saß li norte (Siria) yal re nak teßxcßam rib saß usilal li cuib chi tenamit. Abanan incßaß najt teßcuânk saß usilal. Li rey li cuan saß li norte tixkßet li contrato ut incßaß târabi râtin li rixakil xban nak li ixakilbej mâcßaßak xcuanquil chiru. Joßcan nak tâcamsîk li ixakilbej rochben lix yum ut rochbeneb ajcuiß li quixcßameb chirix nak cô aran saß li norte, ut tâcamsîk ajcuiß lix bêlom.


τοτε ελαλησεν Αζαριας ο υιος του Ωσαιου και Ιωαναν ο υιος του Καρηα και παντες οι υπερηφανοι ανδρες, λεγοντες προς τον Ιερεμιαν Ψευδεσαι Κυριος ο Θεος ημων δεν σε απεστειλε να ειπης, Μη υπαγητε εις την Αιγυπτον δια να παροικησητε εκει 	 Nak ac xrakeß chi âtinac laj Jeremías, laj Azarías li ralal laj Osaías ut laj Johanán li ralal laj Carea, rochbeneb li cuînk li kßetkßeteb, queßxye re laj Jeremías: —Ticßtiß li nacaye. Li Kâcuaß li kaDios incßaß quixye aßan. Incßaß xatxtakla chixyebal ke nak incßaß toxic chi cuânc Egipto.


Και συνετριψε τους οδοντας μου με χαλικας με εκαλυψε με σποδον. 	 Chanchan nak quinixcut chiru chßochß ut xeßtokeß li ruch cue. Ut chanchan nak quinixtolcßosi saß poks.


Ουτος ειναι ο μαθητης ο μαρτυρων περι τουτων και γραψας ταυτα, και εξευρομεν οτι ειναι αληθης η μαρτυρια αυτου. 	 Ut li tzolom a'an, a'an lâin laj Juan. Lâin quin-iloc re li c'a'ru quic'ulman ut xinch'olob xyâlal sa' li hu a'in. Ut lâo nakanau nak tz'akal yâl li c'a'ru xintz'îba sa' li hu a'in.Toj cuan chic nabal li c'a'ak re ru quilajxbânu li Jesús. Cui ta tz'îbanbil retalil chi xjunjûnkal, lâin ninye nak mâ jok'e raj tâtz'aklok li ruchich'och' chok' xna'aj li hu li tâtz'îbamânk cui' retalil. Jo'can taxak.


ενα θυμιαματοδοχον χρυσουν δεκα σικλων, πληρης θυμιαματος 	 Quixqßue ajcuiß jun li cuchara yîbanbil riqßuin oro câhib onzas li râlal nujenak riqßuin incienso.


Εκεινος λοιπον παραλαβων αυτον, εφερε προς τον χιλιαρχον και λεγει Ο δεσμιος Παυλος με εκραξε και με παρεκαλεσε να φερω τον νεον τουτον προς σε, διοτι εχει τι να σοι λαληση. 	 Ut li capitán quixc'am li al riq'uin li coronel ut quixye: -Laj Pablo li prêx xinixbok ut xtz'âma chicuu nak tinc'am chak âcuiq'uin li al a'in. Cuan c'a'ru tixye âcue, chan.


χαρις και ειρηνη πληθυνθειη εις εσας δια της επιγνωσεως του Θεου και του Ιησου του Κυριου ημων. 	 Xban nak nequenau chic lix yâlal chirix li Dios ut chirix li Kâcua' Jesucristo, tâcuânk taxak chi nabal li tuktûquilal êriq'uin ut chi cuânk taxak li rusilal li Dios sa' lê ch'ôl.


Νοησας δε ο Ιησους, ειπε προς αυτους Τι διαλογιζεσθε εν εαυτοις, ολιγοπιστοι, οτι αρτους δεν ελαβετε; 	 Li Jesús quixnau li c'a'ru yôqueb chixyebal ut quixye reheb: -Lâex inc'a' nequexpâban chi tz'akal. ¿C'a'ut nak yôquex chi c'oxlac chirix li xinye êre? ¿C'a'ut nak yôquex chixyebal chiribil êrib nak mâc'a' lê caxlan cua?


Διοτι εγω δεν απεστειλα αυτους, λεγει Κυριος, και αυτοι προφητευουσι ψευδως εν τω ονοματι μου δια να σας διωξω και να απολεσθητε, σεις και οι προφηται οι προφητευοντες προς εσας. 	 Li Kâcuaß quixye nak incßaß quixtaklaheb. Yôqueb chi ticßtißic nak nequeßâtinac saß xcßabaß li Dios. Joßcan nak li Kâcuaß tâisînk êre saß lê naßaj rochbeneb lê profeta ut tâsachekß êru, chanquin re.


Ιδου, επαταξε την πετραν, και ερρευσαν υδατα και χειμαρροι επλημμυρησαν μηπως δυναται να δωση και αρτον; η να ετοιμαση κρεας εις τον λαον αυτου; 	 Yâl nak xjor li sakônac ut x-el chak nabal li haß. Chanchan jun nimaß nak qui-el chak li haß. Abanan, ¿ma târûk ta biß tixqßue li kacua? ¿Ma târûk ta biß tixqßue katib re totzacânk? chanqueb li tenamit.


Παντες οι Νεθινειμ, και οι υιοι των δουλων του Σολομωντος, ησαν τριακοσιοι ενενηκοντα δυο. 	 Chixjunileb li queßcßanjelac saß li templo rochbeneb li ralal xcßajol li queßcßanjelac chiru laj Salomón, aßan oxib ciento riqßuin cablaju roßcßâl.


και θελω δωσει χορτον εις τους αγρους σου δια τα κτηνη σου, δια να τρωγης και να χορταινης. 	 Ut tixqßue ajcuiß chi qßuîc li rax pim saß lê cßalebâl re nak tâcuânk xtzacaêmkeb lê cuacax. Ut re ajcuiß nak tâcuânk chi nabal lê tzacaêmk lâex toj retal tâcßojlâk êchßôl.


και αναβιβασας αυτους εις τον οικον αυτου παρεθηκε τραπεζαν, και ευφρανθη πανοικι πιστευσας εις το Θεον. 	 Quixc'ameb laj Pablo ut laj Silas sa' rochoch ut quixq'ueheb xtzacaêmk. C'ajo' nak quisaho' sa' xch'ôl nak quixpâb li Dios rochbeneb li cuanqueb sa' rochoch.


Και εβλεπον εαυτους οι επιτροποι των υιων Ισραηλ εν κακη περιστασει, αφου ερρεθη προς αυτους, Δεν θελει ελαττωθη ουδεν απο του καθημερινου ποσου των πλινθων. 	 Tojoßnak laj ilol trabaj xcomoneb laj Israel queßxnau nak cßajoß cuißchic li raylal saß xbêneb ut queßrahoß xchßôl nak queßrabi nak mâ jokße tâcßosmânk li cßanjel chokß reheb.


καθηται εν τη θυρα της οικιας αυτης επι θρονου, εν τοις υψηλοις τοποις της πολεως, 	 Nacuulac chiru xchunubanquil rib chiru li rochoch malaj ut saß junak naßajej bar cuanqueb cuiß nabal li cristian.


Ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι υποκριται, διοτι ομοιαζετε με ταφους ασβεστωμενους, οιτινες εξωθεν μεν φαινονται ωραιοι, εσωθεν ομως γεμουσιν οστεων νεκρων και πασης ακαθαρσιας. 	 Ra châlel sa' êbên lâex aj tz'îb ut lâex aj fariseo, ex aj ca' pac'al u. Chanchanex li neque'muke' cui' li camenak. Bonbileb rix ut c'ajo' xchak'al eb ru, a'ut chi sa' nujenak chi tz'aj ut chi xbakel camenak.


και οτε ειδε τον Πετρον θερμαινομενον, εμβλεψασα εις αυτον, λεγει Και συ εσο μετα του Ναζαρηνου Ιησου. 	 Ut li ixk a'an quiril laj Pedro nak yô chi k'ixînc chire li xam. Quixca'ya ut quixye re: -Lâat xat-ochbenin re li Jesús aj Nazaret, chan re laj Pedro.


Αι οδοι ηρημωθησαν, οι οδοιποροι επαυσαν διελυσε την συνθηκην, απεβαλε τας πολεις, δεν λογιζεται ανθρωπον. 	 Eb li be poßinbileb. Mâ ani chic nequeßbêc saß eb li be. Incßaß chic nequeßxbânu li cßaßru xeßxye saß eb li contrato. Nequeßxkßet ban li râtineb. Mâ ani chic na-oxlokßi li ras rîtzßin.


Ουτω και σεις, οταν ιδητε ταυτα γινομενα, εξευρετε οτι ειναι πλησιον η βασιλεια του Θεου. 	 Jo'can ajcui' lâex nak têril nak yôk chi c'ulmânc chixjunil li c'a'ak re ru a'in, a'an retalil nak yô chak chi nach'oc lix nimajcual cuanquil li Dios.


Ουτοι θελουσι πολεμησει με το Αρνιον, και το Αρνιον θελει νικησει αυτους, διοτι ειναι Κυριος των κυριων και Βασιλευς των βασιλεων, και οσοι ειναι μετ' αυτου ειναι κλητοι και εκλεκτοι και πιστοι. 	 Eb li rey te'pletik riq'uin li Jun li chanchan carner. Abanan a'an tânumtâk sa' xbêneb xban nak a'an li Kâcua', li k'axal nim xcuanquil sa' xbên chixjunil. Ut a'an li tz'akal rey li nim xcuanquil sa' xbêneb chixjunileb li cuanqueb xcuanquil sa' ruchich'och'. Ut li sic'bileb ru, li tîqueb xch'ôl chixtâkenquil, te'numtâk ajcui' sa' xbêneb li rey, rochbeneb li Jun li chanchan carner.-


Οστις παρατηρει τον ανεμον, δεν θελει σπειρει και οστις θεωρει τα νεφη, δεν θελει θερισει. 	 Li ani yôk xcßaßux chirix li ikß incßaß tââuk. Ut li ani yôk xcßaßux chirix li chok incßaß tâkßolok.


Και ειπε προς εμε, ειδες, υιε ανθρωπου; Μικρον ειναι τουτο εις τον οικον Ιουδα, να καμνωσι τα βδελυγματα, τα οποια ουτοι καμνουσιν ενταυθα; ωστε εγεμισαν την γην απο καταδυναστειας και εξεκλιναν δια να με παροργισωσι και ιδου, βαλλουσι τον κλαδον εις τους μυκτηρας αυτων. 	 Ut li chanchan cuînk quixye cue: —At ralal cuînk, ¿ma xacuil chixjunil aßin? ¿Ma incßaß nacßojla xchßôleb laj Judá nak nequeßxbânu li mâusilal aßin? ¿Ma incßaß tzßakal nak nequeßrahobtesin yalak bar? Ut nequeßchal arin saß lin templo chixbânunquil li mâusilal re nak teßxqßue injoskßil. Niquineßxmajecua nak nequeßxqßue li rukß cheß saß rußujeb.Xban nak cßajoß lin joskßil saß xbêneb, lâin tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb. Lâin incßaß tintokßoba ruheb chi moco tincuuxtânaheb ru. Usta nequeßxjap reheb chixyâbanquil lin cßabaß, abanan lâin incßaß chic tincuabi lix tijeb.


Και αλλοι εκ των αδελφων αυτων, εκ των υιων των Κααθιτων, ησαν επι των αρτων της προθεσεως, δια να ετοιμαζωσιν αυτους κατα σαββατον. 	 Cuanqueb li ralal laj Coat ut li ralaleb li rîtzßin, li queßyîban re li cablaju chi caxlan cua li quiqßueheß saß xbên li mêx saß li Santil Naßajej.


Θελουσι πεσει εν μεσω των τεθανατωμενων εν μαχαιρα εις την μαχαιραν παρεδοθη αυτη συρετε αυτην και παντα τα πληθη αυτης. 	 Eb laj Egipto teßcamsîk saß li plêt. Ac cauresinbileb li chßîchß re xcamsinquileb. Teßxic saß xnaßaj li camenak li qßuila tenamit li teßcamsîk.


Συ δε ειπας προς τους δουλους σου, Εαν δεν καταβη ο αδελφος υμων ο νεωτερος μεθ' υμων, δεν θελετε ιδει πλεον το προσωπον μου. 	 Abanan lâat xaye ke, “Cui incßaß nequecßam chak lê rîtzßin, incßaß chic têril cuu,” chancat ke.


Θρησκεια καθαρα και αμιαντος ενωπιον του Θεου και Πατρος ειναι αυτη, να επισκεπτηται τους ορφανους και τας χηρας εν τη θλιψει αυτων, και να φυλαττη εαυτον αμολυντον απο του κοσμου. 	 Aban chiru li Acuabej Dios, li napâban chi tz'akal ut mâc'a' xpaltil, a'an li natenk'an reheb li neba' ut li xmâlca'an sa' lix raylaleb. Ut inc'a' naxbânu li mâusilal li neque'xbânu li toj mâji' neque'pâban.


οιτινες ελαβετε τον νομον εκ διαταγων αγγελων και δεν εφυλαξατε. 	 Lâex quec'ul li chak'rab li quixq'ue êre li ángel, abanan inc'a' nequebânu li c'a'ru naxye, chan laj Esteban.


Προσεχετε μη καταφρονησητε ενα των μικρων τουτων διοτι σας λεγω οτι οι αγγελοι αυτων εν τοις ουρανοις διαπαντος βλεπουσι το προσωπον του Πατρος μου του εν ουρανοις. 	 Lâin ninye êre cheq'uehak retal mêtz'ektâna junak reheb li k'uneb xch'ôl sa' lix pâbâl xban nak eb a'an c'ac'alenbileb xbaneb li ángel, li cuanqueb riq'uin lin Yucua' cuan sa' choxa.


και μη φοβιζομενοι εις ουδεν απο των εναντιων, το οποιον εις αυτους μεν ειναι ενδειξις απωλειας, εις εσας δε σωτηριας, και τουτο απο Θεου 	 Inc'a' texxucuak chiruheb li xic' neque'iloc êre. Cui lâex inc'a' texxucuak, eb a'an te'xq'ue retal nak lâex texcolek' ut eb a'an te'sachek'. Ut li Kâcua' Dios, a'an li tâc'utuk re li na'leb a'in chiruheb.


Και ειδε, και ιδου, φρεαρ εν τη πεδιαδι και ιδου, εκει τρια ποιμνια προβατων αναπαυομενα πλησιον αυτου, διοτι εκ του φρεατος εκεινον εποτιζον τα ποιμνια λιθος δε μεγας ητο επι το στομιον του φρεατος. 	 Quiril nak cuan jun becbil haß saß li ru takßa. Oxib chßût li carner yôqueb chi hilânc chire li haß xban nak aran nequeßrisi rucßaheb li carner. Jun nimla pec nacßanjelac chokß xtzßapbal re li becbil haß.


Και εσηκωθησαν οι Λευιται, εκ των υιων των Κααθιτων και εκ των υιων των Κοριτων, δια να υμνησωσι Κυριον τον Θεον του Ισραηλ εν φωνη υψωμενη σφοδρα. 	 Chirix aßan eb laj levita, li ralal laj Coat ut eb li ralal laj Coré, queßxakli ut queßxlokßoni li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel chi cau xyâb xcuxeb.


Διοτι συλλογισθητε τον υπομειναντα υπο των αμαρτωλων τοιαυτην αντιλογιαν εις εαυτον, δια να μη αποκαμητε χαυνουμενοι κατα τας ψυχας σας. 	 Cheq'uehak retal chanru nak quixcuy li rahobtesîc li Jesucristo xbaneb laj mâc. Jo'can ajcui' lâex. Checuyak li ra xîc' ut inc'a' chich'inânk êch'ôl sa' lê pâbâl.


Ευρηκα Δαβιδ τον δουλον μου με το ελαιον το αγιον μου εχρισα αυτον 	 Xinsicß ru laj David laj cßanjel chicuu ut xinqßue li aceite saß xjolom retalil nak lâin xinxakaban re chokß rey.


Μη γινεσθε λοιπον συμμετοχοι αυτων. 	 Mêjunaji êrib riq'uineb a'an xban nak inc'a' useb xna'leb.


Αγρυπνω και ειμαι ως στρουθιον μοναζον επι δωματος. 	 Incßaß nincuar. Chanchanin jun li tzentzeyul cßochcßo saß xbên cab xjunes.


Και εν τη εικοστη τεταρτη ημερα τουτου του μηνος συνηχθησαν οι υιοι Ισραηλ με νηστειαν και με σακκους και με χωμα εφ' εαυτους. 	 Queßxchßutub ribeb chixjunileb saß li câhib xcaßcßâl xbe li po aßan ut queßxbânu lix ayûn. Queßxqßue li kßesnal tßicr chirixeb ut queßxqßue li poks saß xjolomeb retalil nak ra saß xchßôleb xban lix mâqueb.


Πασαι αι πολεις ησαν δεκα, και τα περιχωρα αυτων, δια τας συγγενειας των επιλοιπων υιων του Κααθ. 	 Lajêb chixjunileb li tenamit li quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Coat, rochbeneb lix naßajeb lix quetômkeb.


Οταν ο ασεβης ανθρωπος αποθνησκη, η ελπις αυτου απολλυται απολλυται και η προσδοκια των ανομων. 	 Nak nequeßcam li nequeßxbânu mâusilal, na-osoß ajcuiß li cßaßru nequeßxcßoxla xbânunquil. Ut li cßaßru xcßoxla raj xbânunquil incßaß chic tixbânu.


τον διδοντα εις τα κτηνη την τροφην αυτων και εις τους νεοσσους των κορακων, οιτινες κραζουσι προς αυτον. 	 Naxqßue xtzacaêmkeb li xul. Naxqßue xtzacaêmkeb li tzßok li toj sâj li japjôqueb re xtzßâmanquil xcuaheb.


Οστις καθηται εν τη πολει ταυτη, θελει αποθανει υπο μαχαιρας και υπο πεινης και υπο λοιμου αλλ' οστις εξελθη και προχωρηση προς τους Χαλδαιους οιτινες σας πολιορκουσι, θελει ζησει και η ζωη αυτου θελει εισθαι ως λαφυρον εις αυτον. 	 Li ani târaj canâc saß li tenamit aßin, aßan tâcamsîk chi chßîchß malaj ut xban cueßej malaj ut xban li caki yajel. Abanan li ani tixkßaxtesi rib rubel xcuanquileb laj Babilonia li yôqueb chi sutuc re lê tenamit, aßan incßaß tâcamsîk. Tâcanâk chi yoßyo.


Τα εθνη θελουσιν ιδει και θελουσι καταισχυνθη δια πασαν την ισχυν αυτων θελουσιν επιθεσει την χειρα επι το στομα, τα ωτα αυτων θελουσι κωφωθη. 	 Ut nak teßril lix nimal âcuanquilal saß xyânkeb laj Israel, sachsôkeb xchßôl teßcanâk li jalaneb xtenamit. Mâcßaß teßxye chi moco teßraj rabinquil.


Και παν ο, τι Σαμουηλ ο βλεπων, και Σαουλ ο υιος του Κεις, και Αβενηρ ο υιος του Νηρ, και Ιωαβ ο υιος της Σερουιας, αφιερωσαν, παν αφιερωμα ητο υπο την χειρα του Σελωμειθ και των αδελφων αυτου. 	 Cuanqueb ajcuiß aran li cßaßak re ru li quikßaxtesîc chi cßanjelac chiru li Kâcuaß xbaneb li profeta Samuel, laj Saúl li ralal laj Cis, laj Abner li ralal laj Ner, ut laj Joab lix yum lix Sarvia. Chixjunil li cßaßak re ru li kßaxtesinbil chiru li Kâcuaß, aßaneb laj Selomit ut eb li rechßalal li queßcßacßalen re.


εαν λειψωσι πεντε εκ των πεντηκοντα δικαιων, θελεις απολεσει πασαν την πολιν εξ αιτιας των πεντε; Και ειπε, Δεν θελω απολεσει αυτην εαν ευρω εκει τεσσαρακοντα πεντε. 	 Cui caßaj cuiß ôb roxcßâl li cristian tîqueb xchßôl cuanqueb saß li tenamit aßan, ¿ma yal xban nak ôb chic târaj li mero ciento nak tâsach ru li tenamit? chan laj Abraham. Ut li Kâcuaß Dios quixye re: —Cui cuanqueb ôb roxcßâl li cristian li tîqueb xchßôl, lâin incßaß tinsach ru li tenamit, chan li Dios.


Αλλα συ θελεις υψωσει ως του μονοκερωτος το κερας μου εγω θελω χρισθη με νεον ελαιον 	 Lâat tâqßue inmetzßêu joß xmetzßêu li toro ut tâqßue li sununquil ban saß injolom retalil xsahil inchßôl.


Τον παταξαντα την Αιγυπτον εις τα πρωτοτοκα αυτης διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου 	 Aßan li quitaklan xcamsinquileb li xbên alalbej aran Egipto xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


Δεν θελετε προσθεσει εις τον λογον τον οποιον εγω σας προσταζω, ουδε θελετε αφαιρεσει απ' αυτου δια να φυλαττητε τας εντολας Κυριου του Θεου σας, τας οποιας εγω σας προσταζω. 	 Incßaß têrisi junak âtin saß xyânkeb li tinye êre chi moco têqßue xtzßakob. Chebânu chi tzßakal li naxye lix chakßrab li Kâcuaß lê Dios, li yôquin chixyebal êre.


Η δε υπομονη ας εχη εργον τελειον, δια να ησθε τελειοι και ολοκληροι, μη οντες εις μηδεν ελλιπεις. 	 Abanan junelic checuyak li raylal re nak tz'akalak êre êru nak texcuânk. Châbilakex ut mâc'a' chexpaltok' cui'.


Σχισμα λοιπον εγεινε παλιν μεταξυ των Ιουδαιων δια τους λογους τουτους. 	 Ut xban nak jalan jalânk yôqueb chixc'oxlanquil chirix li quixye li Jesús, quicuan cui'chic jachoc ib sa' xyânkeb.


Και κατεγελων αυτον, εξευροντες οτι απεθανεν. 	 Chixjunileb li cuanqueb aran que'xse'e li Jesús xban nak que'xnau nak li xka'al camenak chic.


Και ειπε προς αυτον ο Ναθαναηλ Εκ Ναζαρετ δυναται να προελθη τι αγαθον; Λεγει προς αυτον ο Φιλιππος, Ερχου και ιδε. 	 Laj Natanael quixye re: -¿Ma cuan ta bi' junak châbil tâchâlk chak Nazaret? chan. Ut laj Felipe quixye re: -Yo'o rilbal re nak tâpâb, chan.


και τα ποιμνια σας και τας αγελας σας λαβετε, καθως ειπετε, και απελθετε ευλογησατε δε και εμε. 	 Cßamomak ajcuiß chêrix lê quetômk joß xeye. Sêbahomak êrib ut elenkex. Ut textijok chicuix, chan laj faraón.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων Ενισχυσατε τας χειρας σας, σεις οι ακουοντες εν ταις ημεραις ταυταις τους λογους τουτους δια στοματος των προφητων, οιτινες ησαν εν τη ημερα καθ' ην εθεμελιωθη ο οικος του Κυριου των δυναμεων, δια να οικοδομηθη ο ναος. 	 Joßcaßin xye li Kâcuaß, li nimajcual Dios: —Cacuubresihomak lê chßôl chixyîbanquil lin templo. Lâex ac querabi li cßaßru queßxye li profeta chalen nak queßxtiquib chak xqßuebal li cimiento, chan.


Σου, Κυριε, ειναι η μεγαλωσυνη και η δυναμις και η τιμη και η νικη και η δοξα διοτι σου ειναι παντα τα εν ουρανω και τα επι γης σου η βασιλεια, Κυριε, και συ εισαι ο υψουμενος ως κεφαλη υπερανω παντων 	 At Kâcuaß, âcue lâat li cuanquilal, li lokßal ut li lokßonîc. Âcßulub nak tâqßuehekß âlokßal ut tânimâk âcuu. Chixjunil li cßaßru cuan, âcue lâat, joß li cuan saß choxa, joß ajcuiß li cuan saß ruchichßochß. Âcue lâat li cuanquilal. Lâat li kßaxal nim âcuanquil saß xbên chixjunil.


αι χειρες σου δεν εδεθησαν, ουδε οι ποδες σου ετεθησαν εν δεσμοις επεσες, καθως πιπτει τις εμπροσθεν των υιων της αδικιας. Και πας ο λαος εκλαυσε παλιν επ' αυτον. 	 ¿Ma bacßbôqueb ta biß lâ cuukß ut ma bacßbôqueb ta biß lâ cuok riqßuin cadena? Lâat xatcamsîc xbaneb li incßaß useb xnaßleb, chan saß lix bich. Ut chixjunileb li cristian queßyâbac.


Ο δε ηγεμων ειπε Και τι κακον επραξεν; Οι δε περισσοτερον εκραζον, λεγοντες Σταυρωθητω. 	 Ut li acuabej quixye reheb: -¿C'a'ut? ¿C'a'ru tz'akal xmâc êre?- Ut eb a'an k'axal cau cui'chic que'xjap re chixyebal: -¡Chiq'uehek' chiru cruz!-


Και εκαλεσεν ο Φαραω τον Μωυσην και τον Ααρων και ειπεν, Υπαγετε, καμετε θυσιαν εις τον Θεον σας εν ταυτη τη γη. 	 Ut laj faraón quixbok laj Moisés ut laj Aarón ut quixye reheb: —Mayejankex chak chiru lê Dios. Aban têbânu saß li naßajej li cuanquex cuiß, chan.


Η καρδια μου θελει αναβοησει δια τον Μωαβ οι φυγαδες αυτου θελουσι τρεξει εως Σηγωρ ως τριετης δαμαλις διοτι κλαιοντες θελουσιν αναβη δια της αναβασεως της Λουειθ διοτι εν τη οδω της Οροναιμ θελουσιν υψωσει φωνην εξολοθρευμου 	 Lâin tincuil xtokßobâl ruheb laj Moab. Eb li cristian teßêlelik toj saß eb li tenamit Zoar, ut Eglat-selisiya. Yôkeb chi yâbac nak teßtakekß saß li tzûl Luhit ut japjôkeb re xban xrahil xchßôleb nak teßêlelik toj Horonaim.


Και αυτος παρηγγειλεν αυτον να μη ειπη τουτο προς μηδενα, αλλ' υπαγε, λεγει, και δειξον σεαυτον εις τον ιερεα και προσφερε περι του καθαρισμου σου, καθως προσεταξεν ο Μωυσης, δια μαρτυριαν εις αυτους. 	 Ut li Jesús quixye re: -Mâ ani aj e tâserak'i chanru nak xatq'uira. Ayu ban riq'uin laj tij re nak a'an târil nak xatq'uira. Ut tâq'ue lâ mayej jo' naxye sa' lix chak'rab laj Moisés chok' retalil chiruheb chixjunileb nak xatq'uira, chan li Jesús.


Και ειπα προς τους Λευιτας να καθαριζωνται και να ερχωνται να φυλαττωσι τας πυλας, δια να αγιαζωσι την ημεραν του σαββατου. Μνησθητι μου, Θεε μου, και περι τουτου, και ελεησον με κατα το πληθος του ελεους σου. 	 Chirix aßan quinye ajcuiß reheb laj levita nak teßxsantobresi ribeb joß naxye saß li chakßrab. Ut quinye ajcuiß reheb nak teßxcßacßaleheb li oquebâl re li tenamit re nak mâ ani tâmuxuk re li hilobâl cutan. —At inDios, riqßuin aßin chijulticokß taxak âcue li joß qßuial li us ninbânu ut chacuy taxak inmâc xban xnimal lâ cuuxtân.—


αλλα θελω ενθυμηθη υπερ αυτων την διαθηκην των πατερων αυτων, τους οποιους εξηγαγον εκ γης Αιγυπτου, ενωπιον των εθνων, δια να ημαι Θεος αυτων. Εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Tâjulticokß ban cue li contrato li quinbânu riqßuineb lê xeßtônil yucuaß nak queßcuisi chak saß li tenamit Egipto chiruheb li xnînkal ru tenamit re nak lâinak chic lix Dioseb, chan li Kâcuaß.Aßaneb aßin li chakßrab, li tijleb ut lix taklanquileb li quixqßue li Kâcuaß re laj Moisés saß li tzûl Sinaí chokß reheb laj Israel.


Ουδε βαλλουσιν οινον νεον εις ασκους παλαιους ει δε μη, σχιζονται οι ασκοι, και ο οινος εκχεεται και οι ασκοι φθειρονται αλλα βαλλουσιν οινον νεον εις ασκους νεους, και αμφοτερα διατηρουνται. 	 Ut mâ ani naq'uehoc ac' vino sa' li k'el bôls tz'ûm. Cui tixq'ue li ac' vino sa' li k'el bôls tz'ûm, tâpuq'uek' li k'el tz'ûm, tâhoyek' li vino, ut tâosok' ajcui' li bôls tz'ûm. Li ac' vino sa' ac' bôls tz'ûm naq'ueman. Chi jo'can mâc'a' nasachman, chan li Jesús.


Ετι γνωστοποιειται εις εσας, οτι εις ουδενα εκ των ιερεων και Λευιτων, ψαλτωδων, θυρωρων, Νεθινειμ και υπηρετων τουτου του οικου του Θεου, δεν θελει εισθαι νομιμον να επιβληθη φορος, τελωνιον η διαγωγιον επ' αυτους. 	 Ut ninye ajcuiß âcue nak incßaß tâpatzß xtojeb laj tij chi moco eb laj levita, chi moco eb laj bichanel, chi moco eb li nequeßcßacßalen saß li oquebâl re li templo, chi moco riqßuineb li nequeßcßanjelac saß li templo. Incßaß tâpatzß xtojeb.


Εαν ηναι εν μεσω σου πτωχος εκ των αδελφων σου εντος τινος των πυλων σου, εν τη γη σου την οποιαν Κυριος ο Θεος σου διδει εις σε, δεν θελεις σκληρυνει την καρδιαν σου ουδε θελεις κλεισει την χειρα σου απο του πτωχου αδελφου σου 	 Cui junak lê rech tenamitil nebaß saß junak reheb lê tenamit li tixqßue êre li Kâcuaß lê Dios, mêkßetkßeti êrib chixtenkßanquil. Têtenkßa ban chi incßaß minbilak êru.


Ελκανα υιος τουτου, και Εβιασαφ υιος τουτου, και Ασειρ υιος τουτου, 	 li ralal laj Asir, aßan laj Elcana; li ralal laj Elcana, aßan laj Ebiasaf; li ralal laj Ebiasaf, aßan laj Asir;


Και ο οικος αυτου, εις τον οποιον εκαθητο, ειχε μιαν αλλην αυλην εσωθεν της στοας, ουσαν της αυτης κατασκευης. Ο Σολομων εκαμεν ετι οικον δια την θυγατερα του Φαραω, την οποιαν ειχε λαβει, ομοιον με την στοαν ταυτην. 	 Li rochoch laj Salomón, aßan cuan jun lix nebâl chirix. Joßcan ajcuiß li cab li quixyîb re li rixakil cuan xmu juntakßêt riqßuin li rochoch aßan. Li rixakil laj Salomón, aßan xrabin laj faraón.


Ουτω θελει εισερχεσθαι ο Ααρων εις το αγιαστηριον, μετα μοσχου εκ βοων δια προσφοραν περι αμαρτιας και κριου δια ολοκαυτωμα. 	 Nak tâoc laj Aarón cuan cuiß li tabernáculo, tento nak tixcßam jun cuacax têlom li tâmayejâk re xtzßâmanquil xcuybal li mâc. Ut tixcßam ajcuiß jun li carner têlom chokß re li cßatbil mayej.


και ειπον προς αυτον, Εξευρεις τωοντι οτι ο Βααλεις ο βασιλευς των υιων Αμμων απεστειλε τον Ισμαηλ τον υιον του Νεθανιου δια να σε φονευση; Αλλ' ο Γεδαλιας ο υιος του Αχικαμ δεν επιστευσεν εις αυτους. 	 Ut queßxye re: —¿Ma incßaß nacanau nak laj Baalis, lix reyeb li ralal xcßajol laj Amón, xtakla chak laj Ismael li ralal laj Netanías châcamsinquil? chanqueb. Abanan laj Gedalías incßaß quixpâb li cßaßru queßxye.


Πας ο αρνουμενος τον Υιον δεν εχει ουδε τον Πατερα. Οστις ομολογει τον Υιον εχει και τον Πατερα. 	 Li ani naxye nak li Jesucristo mâcua' Ralal li Dios, li nayehoc re a'an mâc'a' li Acuabej Dios riq'uin. Ut li ani naxye nak li Cristo, a'an li tz'akal Ralal li Dios, a'an cuan li Acuabej Dios riq'uin.


Ειπε δε ο Ισραηλ, Δια τι με εκακοποιησατε, φανερονοντες προς τον ανθρωπον οτι εχετε αλλον αδελφον; 	 Ut laj Israel quixye reheb: —¿Cßaßut nak xebânu cue chi joßcaßin? ¿Cßaßut nak xeye re nak cuan jun chic lê rîtzßin? Incßaß raj xeye chak re chi joßcan, chan.


μη καμητε θεους μετ' εμου αργυρους μηδε καμητε εις εαυτους θεους χρυσους 	 Mêyîb êdios riqßuin plata chi moco riqßuin oro. Caßaj cuiß lâin li tinêlokßoni.


τα θηρια και παντα τα κτηνη ερπετα και πετεινα πτερωτα. 	 Cheßxqßuehak ta xlokßal li Kâcuaß chixjunileb li xul, li tûlaneb joß ajcuiß li joskßeb. Cheßxqßuehak ta xlokßal li Kâcuaß eb li xul li nequeßrupupic chiru choxa, joß ajcuiß li nequeßxjucuqui ribeb chiru chßochß.


Οθεν εγω κρινω να μη παρενοχλωμεν τους απο των εθνων επιστρεφοντας εις τον Θεον, 	 Jo'can nak lâin ninye nak inc'a' takapuersi ruheb chixbânunquil li naxye li chak'rab li mâcua'eb aj judío li yôqueb chixpâbanquil li Kâcua'.


Αυτος ειναι καυχημα σου, και αυτος ειναι Θεος σου, οστις εκαμε δια σε τα μεγαλα ταυτα και τρομερα, τα οποια ειδον οι οφθαλμοι σου. 	 Li Kâcuaß aßan li têlokßoni xban nak aßan lê Dios. Lâex queril li sachba chßôlej li quixbânu riqßuin lix nimal xcuanquilal.Lajêb xcâcßâleb ajcuiß lê xeßtônil yucuaß nak queßcôeb Egipto najter. Abanan li Kâcuaß lê Dios xexqßue chi qßuiânc joß xqßuial li chahim li cuanqueb chiru choxa.


Ο ηγεμων ο στερουμενος συνεσεως πληθυνει τας καταδυναστειας ο δε μισων την αρπαγην θελει μακρυνει τας ημερας αυτου. 	 Junak li acuabej mâcßaß xnaßleb naxrahobtesi li tenamit. Abanan li acuabej li incßaß naxra ru biomal, aßan najtak rok lix yußam.


Αφου δε εχορτασθησαν απο τροφης ελαφρυνον το πλοιον, ριπτοντες τον σιτον εις την θαλασσαν. 	 Nak ac xe'rake' chi cua'ac, que'oc cui'chic chixjebbal li rîk li jucub ut que'xcut chi ha' li trigo re nak tâsêbok' li rîk.


Καθως με απεστειλεν ο ζων Πατηρ και εγω ζω δια τον Πατερα, ουτω και οστις με τρωγει θελει ζησει και εκεινος δι' εμε. 	 Li yo'yôquil Dios, a'an li quitaklan chak cue. Jo' nak yo'yo chi junelic a'an, jo'can nak yo'yôquin ajcui' lâin chi junelic. Jo'can ajcui' li ani naxtzaca lin tibel, li jun a'an tâcuânk xyu'am chi junelic sa' inc'aba' lâin.


Και ειδον και ηκουσα φωνην αγγελων πολλων κυκλοθεν του θρονου και των ζωων και των πρεσβυτερων, και ητο ο αριθμος αυτων μυριαδες μυριαδων και χιλιαδες χιλιαδων, 	 Ut sa' li visión quicuileb li q'uila ok'ob chi ángel li cuanqueb chi xjun sutam li lok'laj c'ojaribâl ut li câhib li yo'yôqueb li chanchaneb ángel jo'queb ajcui' li câhib xca'c'âl li c'ojc'ôqueb aran. Quicuabi nak yôqueb chi âtinac li q'uila ok'ob chi ángel.


Τι θελετε; με ραβδον να ελθω προς εσας, η με αγαπην και με πνευμα πραοτητος; 	 Lâin ninpatz' êre c'a'ru têraj. ¿Ma têraj nak texink'us chi cau nak tincuulak êriq'uin? ¿Malaj ut têyîb lê yu'am re nak tincuulak riq'uin rahoc ut tûlanil?


Τοτε θελετε κραξει προς εμε και θελετε υπαγει και προσευχηθη εις εμε και θελω σας εισακουσει. 	 Saß eb li cutan aßan lâex textijok ut textzßâmânk chicuu, ut lâin tincuabi lê tij.


Και ανεχωρησαν και ηλθον εις την ορεινην και εμειναν εκει τρεις ημερας, εωσου επεστρεψαν οι καταδιωκοντες και εζητησαν αυτους οι καταδιωκοντες καθ' ολην την οδον, πλην δεν ευρηκαν. 	 Li cuibeb laj qßuehol etal queßcôeb saß li naßajej li tzûl ru ut aran queßxmuk ribeb chiru oxib cutan. Ut eb li soldado yôqueb chixsicßbal yalak bar. Ut mâ bar queßxtauheb. Joßcan nak queßsukßi Jericó eb li soldado.


Δεν ειναι τουτο αποτεταμιευμενον εις εμε, εσφραγισμενον εις τους θησαυρους μου; 	 Li Kâcuaß naxnau cßaßru queßxbânu li xicß nequeßiloc reheb laj Israel. Cuan saß xchßôl li cßaßru queßxbânu.


Και κατωκισεν ο Ιωσηφ τον πατερα αυτου και τους αδελφους αυτου, και εδωκεν εις αυτους ιδιοκτησιαν εν τη γη της Αιγυπτου, εις το καλητερον της γης, εν τη γη Ραμεσση, καθως προσεταξεν ο Φαραω. 	 Ut laj José quixqßue chi cuânc lix yucuaß saß li tenamit Egipto, joßeb ajcuiß li ras. Ut quixsi reheb li chßochß li kßaxal châbil. Li naßajej aßan Gosén xcßabaß. Ramesés ajcuiß nayeman re li naßajej aßan. Laj José quixbânu joß quiyeheß re xban laj faraón.


Δεν γνωριζουσιν, ουδε νοουσι περιπατουσιν εν σκοτει παντα τα θεμελια της γης σαλευονται. 	 Lâex incßaß nequetau xyâlal. Incßaß us yôquex. Chanchan cuanquex saß kßojyîn xban nak incßaß nequetau xyâlal. Chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß nequeßxucuac xban nak lâex incßaß nequexrakoc âtin saß xyâlal.


Και εξαπεστειλεν ο βασιλευς Σολομων δια χειρος του Βεναια, υιου του Ιωδαε, και επεσεν επ' αυτον και απεθανε. 	 Joßcan nak li rey Salomón quixtakla laj Benaía li ralal laj Joiada chixcamsinquil laj Adonías. Ut laj Benaía quixbânu li cßaßru quiyeheß re.


Μη γινεσθε προσκομμα μητε εις Ιουδαιους μητε εις Ελληνας μητε εις την εκκλησιαν του Θεου, 	 Mêbânu li c'a'ak re ru napo'oc xch'ôleb lê ras êrîtz'in usta aj judío, usta mâcua'eb aj judío. Chi moco têbânu li c'a'ru tâpo'ok xch'ôl lê rech aj pâbanelil.Jo'can nak lâin ninyal ink'e chixbânunquil li us re xtenk'anquil chixjunileb. Lâin inc'a' yôquin chixsic'bal li us chok' cue lâin injunes. Yôquin ban chixsic'bal li us chok' reheb chixjunileb re nak târûk te'colek'.


Οι στυλοι αυτων ησαν εικοσι και τα χαλκινα αυτων υποβασια εικοσι τα αγκιστρα των στυλων και αι ζωναι αυτων αργυρα. 	 Queßxyîb junmay li okech riqßuin bronce ut junmay lix naßajeb li teßxqßue cuiß. Queßxyîb ajcuiß li ganchos ut li argollas riqßuin plata li teßxchap cuiß li tßicr.


Και θελω περιπατει εν ευρυχωρια διοτι εξεζητησα τας εντολας σου. 	 Lâin tincuânk chi mâcßaß incßaßux xban nak xinqßue inchßôl chixbânunquil li cßaßru naxye lâ chakßrab.


Τοτε θελετε επιστρεψει και διακρινει μεταξυ δικαιου και ασεβους, μεταξυ του δουλευοντος τον Θεον και του μη δουλευοντος αυτον. 	 Toj aran têqßue retal li ani quixbânu li us ut li ani incßaß quixbânu li us. Têqßue retal lix jalanil riqßuineb li ani queßcßanjelac chicuu ut li ani incßaß queßcßanjelac chicuu, chan li Kâcuaß.


Και ο Μισραιμ εγεννησε τους Λουδειμ, και τους Αναμειμ, και τους Λεαβειμ, και τους Ναφθουχειμ, 	 Aßaneb aßin lix cßabaßeb li ralal laj Mizraim: laj Ludim, laj Anamim, laj Lehabim, ut laj Naftuhim.


Και οι στυλοι αυτης θελουσι συντριφθη και παντες οι κερδαινοντες απο ιχθυοτροφειων. 	 Ut teßchßinânk xchßôleb li nequeßyîban tßicr joß eb ajcuiß laj cßanjel.


Οστις ομως ακουση και δεν καμη, ειναι ομοιος με ανθρωπον οικοδομησαντα οικιαν επι την γην χωρις θεμελιον κατα της οποιας προσεβαλεν ο ποταμος, και ευθυς επεσε, και εγεινεν ο κρημνισμος της οικιας εκεινης μεγας. 	 Ut li ani na-abin re li cuâtin ut inc'a' naxbânu li c'a'ru ninye, li jun a'an tinjuntak'êta riq'uin li cuînk li quixyîb li rochoch sa' xbên ch'och' ut inc'a' quixbec xna'aj lix cimiento. Nak quibut'ir li nima', li ha' coxsac' rib chiru li cab. Quit'ane' li cab ut quisach chi jun aj cua, chan li Jesús reheb.


και οι κλαιοντες ως μη κλαιοντες, και οι χαιροντες ως μη χαιροντες, και οι αγοραζοντες ως μη εχοντες κατοχην, 	 Usta sa sa' kach'ôl, usta ra sa' kach'ôl, usta cuan kabiomal usta mâc'a', chikaq'uehak ban kach'ôl chi c'anjelac chiru li Kâcua' Dios.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων, λεγων, Κρινετε κρισιν αληθειας και καμνετε ελεος και οικτιρμον, εκαστος προς τον αδελφον αυτου, 	 —Aßan aßin li ninye êre lâin: Tîcak êchßôl ut chexcuânk saß xyâlal. Châbilakex chi ribil êrib ut chex-uxtânânk u.


Εαν δε το εξανθημα μενη εν τω τοπω αυτου και δεν εξηπλωθη επι του δερματος και ηναι ημαυρωμενον, ειναι πρησμα φλογωσεως, και θελει κρινει αυτον ο ιερευς καθαρον επειδη ειναι ουλη της φλογωσεως. 	 Cui lix ra incßaß xniman ut yô chi qßuirâc, aßan yal retalil li cßatal yô chi qßuirâc. Ut laj tij tixye nak moco muxbil ta ru.


Και το μεσημβρινον μερος ητο απο του ακρον της Κιριαθ-ιαρειμ, και διεβαινε το οριον προς δυσμας, και εξηρχετο εις το φρεαρ των υδατων του Νεφθωα 	 Li nubâl li cuan saß li sur naticla saß li tenamit Quiriat-jearim ut naxic cuan cuiß li yußam haß Neftoa li cuan saß li oeste.


Και ηρεσεν ο λογος εις τον Αβεσσαλωμ και εις παντας τους πρεσβυτερους του Ισραηλ. 	 Laj Absalón quixcßul xchßôl li cßaßru quixye ut queßxcßul ajcuiß xchßôleb laj Israel li nequeßcßamoc be.


Και μετ' αυτου συνυπεκριθησαν και οι λοιποι Ιουδαιοι, ωστε και ο Βαρναβας συμπαρεσυρθη εις την υποκρισιν αυτων. 	 Eb laj pâbanel aj judío que'oc chixbânunquil li ca' pac'alil na'leb li quixbânu laj Pedro toj retal nak qui-oc ajcui' chixbânunquil laj Bernabé xban nak jo'can quic'ame' cui' xbe xbaneb.


Και ελθων ο Ροβοαμ εις Ιερουσαλημ, συνηθροισε τον οικον Ιουδα και Βενιαμιν, εκατον ογδοηκοντα χιλιαδας εκλεκτων πολεμιστων, δια να πολεμησωσι κατα του Ισραηλ, οπως επαναφερωσι την βασιλειαν εις τον Ροβοαμ. 	 Nak laj Roboam quicuulac Jerusalén quixchßutubeb chixjunileb laj Judá joß eb ajcuiß li ralal xcßajol laj Benjamín. Cuanqueb jun ciento mil riqßuin câcßâl mil chi cuînk li quixchßutubeb re teßxic chi pletic riqßuineb laj Israel, li rech tenamitil. Ut re ajcuiß nak teßsukßîk cuißchic rubel xcuanquil laj Roboam li ralal laj Salomón.


δεν βλεπει αυτος τας οδους μου και απαριθμει παντα τα βηματα μου; 	 ¿Ma incßaß ta biß naril li cßaßru ninbânu? ¿Ma incßaß ta biß yô chixqßuebal cuetal?


Ο δε αποκριθεις ειπε Θελεις αγαπα Κυριον τον Θεον σου εξ ολης της καρδιας σου και εξ ολης της ψυχης σου και εξ ολης της δυναμεως σου και εξ ολης της διανοιας σου, και τον πλησιον σου ως σεαυτον. 	 Ut a'an quichak'oc ut quixye: -Chara li Kâcua' lâ Dios chi anchal âch'ôl, chi anchal âcuâm, chi anchal âmetz'êu ut chi anchal âc'a'ux. Ut chara lâ cuas âcuîtz'in jo' nak nacara âcuib lâat, chan.


Ελευθερωσον με απο του πηλου, δια να μη βυθισθω ας ελευθερωθω εκ των μισουντων με και εκ των βαθεων των υδατων. 	 Chanchan nak yôquin chi osocß saß xchamal li sulul ut saß xchamal li nimaß nak yôquin chi osocß xban li raylal. Abanan minâcanab chi osocß at Kâcuaß. Chinâcol ban chiruheb li xicß nequeßiloc cue.


Και θελω ελθει εις κρισιν εναντιον αυτου εν λοιμω και εν αιματι και θελω βρεξει επ' αυτον και επι τα ταγματα αυτου και επι τον πολυν λαον τον μετ' αυτου βροχην κατακλυσμου και λιθους χαλαζης, πυρ και θειον. 	 Tebinqßue chi camsîc ut tinqßue li caki yajel saß xbên laj Gog ut saß xbêneb lix qßuila soldado ut saß xbêneb chixjunileb li yôkeb chi oquênc chirix. Kßaxal cau li hab tâchâlk saß xbêneb. Tâtßanekß li sakbach saß xbêneb rochben xam ut azufre.Joßcaßin nak tincßut chiruheb li xnînkal ru tenamit nak kßaxal nim incuanquil ut santin. Riqßuin aßin teßxqßue retal nak lâin li nimajcual Dios.


και εγκατελιπον τον οικον Κυριου του Θεου των πατερων αυτων, και ελατρευον τα αλση και τα ειδωλα και ηλθεν οργη κατα του Ιουδα και της Ιερουσαλημ, δια ταυτην την ανομιαν αυτων. 	 Queßxtzßektâna lix templo li Kâcuaß lix Dioseb lix xeßtônil yucuaß ut aß chic li yîbanbil dios xAsera ut eb li jalam ûch queßxlokßoni. Xban li mâc queßxbânu, cßajoß nak quichal xjoskßil li Dios saß xbêneb laj Judá ut eb laj Jerusalén.


Ενω εξευρεις οτι δεν ησεβησα και δεν υπαρχει ο ελευθερων εκ των χειρων σου. 	 Lâat nacanau nak lâin mâcßaß inmâc. Ut nacanau ajcuiß nak mâ ani naru nacoloc cue saß âcuukß.


Τοτε εξηγαγον τον υιον του βασιλεως, και επεθεσαν επ' αυτον το διαδημα και το μαρτυριον, και εκαμον αυτον βασιλεα. Και εχρισαν αυτον ο Ιωδαε και οι υιοι αυτου και ειπον, Ζητω ο βασιλευς. 	 Nak cuanqueb saß xnaßajeb li soldado, laj Joiada ut eb li ralal queßrisi chak laj Joás li ralal laj Ocozías. Queßxqßue li corona saß xjolom. Ut queßxqßue saß rukß li hu li tzßîbanbil cuiß li chakßrab. Queßxqßue li aceite saß xjolom ut queßxxakab chokß xreyeb. Ut queßxjap reheb chixyebal: —¡Chicuânk taxak xyußam li karey! chanqueb.


Και επορευοντο ο Δαβιδ και οι ανδρες αυτου εις την οδον, ο δε Σιμει επορευετο κατα τα πλευρα του ορους απεναντι αυτου, και κατηρατο πορευομενος και ερριπτε λιθους κατ' αυτου και εσκονιζε με χωμα. 	 Ut nak laj David yô chi xic saß li be rochbeneb li cuînk, laj Simei yô ajcuiß chi xic chiru li tzûl. Yô chixhobbaleb ut yô chixcutbaleb chi pec ut yô chixcutbal li poks saß xbêneb.


Και ησαν εστρατοπεδευμενοι αντικρυ αλληλων επτα ημερας. Και την εβδομην ημεραν συνεκροτηθη η μαχη και επαταξαν οι υιοι Ισραηλ τους Συριους εκατον χιλιαδας πεζων εν ημερα μια. 	 Chiru cuukub cutan eb laj Siria ut eb laj Israel cuanqueb saß lix muhebâleb ut yôqueb chirilbal ribeb. Saß xcuuk li cutan queßxtiquib pletic ut eb laj Israel queßxcamsiheb jun ciento mil lix soldâdeb laj Siria li nequeßxic chi rokeb.


Και εβροντησεν εν ουρανοις ο Κυριος, και ο Υψιστος εδωκε την φωνην αυτου χαλαζα και ανθρακες πυρος. 	 Ut qui-abîc xyâb xcux li nimajcual Dios saß choxa. Chanchan nak namok li câk. Ut quitßaneß li sakbach ut li ru xam chi lochlo.


Διοτι ουτοι ενεδρευουσι κατα του ιδιου αυτων αιματος, επιβουλευονται τας εαυτων ψυχας 	 Eb li cuînk aßan nequeßxyîb li raßal re tâtßanekß jalan. Abanan aßaneb ajcuiß nequeßtßaneß chi saß. Incßaß nequeßxqßue retal nak nequeßxqßue rib saß chßaßajquilal.


Ακουσας δε ο βασιλευς ωργισθη, και πεμψας τα στρατευματα αυτου απωλεσε τους φονεις εκεινους και την πολιν αυτων κατεκαυσε. 	 Ut li rey nak quirabi a'an, c'ajo' nak quijosk'o'. Quixtaklaheb lix soldado chixcamsinquil li que'camsin reheb lix môs. Ut quixtakla xc'atbal lix tenamiteb.


προς τον οποιον, και αν ημην δικαιος, δεν ηθελον αποκριθη, αλλ' ηθελον ζητησει ελεος παρα του Κριτου μου. 	 Usta lâin mâcßaß inmâc, incßaß naru tinsume. Aßan narakoc âtin saß inbên. Caßaj cuiß li cßaßru nintzßâma chiru, aßan nak târuxtâna cuu.


Και μετα τουτον Ιωαναν ο αρχηγος, και μετ' αυτου διακοσιαι ογδοηκοντα χιλιαδες. 	 Laj Johanán nataklan saß xbêneb cuib ciento riqßuin câcßâl mil chi soldados.


Αδιδ, Σεβωειμ, Νεβαλλατ, 	 Ut cuan ajcuiß li queßcana saß eb li tenamit Hadid, Seboim, ut Nebalat.


Και εαν τις πωληση οικον οικησιμον εν πολει περιτετειχισμενη, τοτε δυναται να εξαγοραση αυτον εντος ενος ετους απο της πωλησεως αυτου εντος ενος ολοκληρου ετους δυναται να εξαγοραση αυτον. 	 Cui junak li cuînk tixcßayi li rochoch li cuan saß junak li tenamit sutsu saß tzßac, li cuînk aßan naru naxlokß cuißchic li rochoch li ac xcßayi. Chiru li jun chihab naru tixlokß cuißchic li rochoch.


Και δεν θελω αφησει να βεβηλωσωσι πλεον το ονομα μου το αγιον και θελουσι γνωρισει τα εθνη, οτι εγω ειμαι ο Κυριος, ο Αγιος εν Ισραηλ 	 Riqßuin li cßaßru tinbânu tincßutbesi chiruheb lin tenamit Israel nak lin cßabaß, aßan Santo. Incßaß chic tinqßue chi muxecß lin santil cßabaß. Ut chixjunileb li xnînkal ru tenamit teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß lix santil Dioseb laj Israel.


Και ειδον, οτε ηνοιξε το Αρνιον μιαν εκ των σφραγιδων, και ηκουσα εν εκ των τεσσαρων ζωων λεγον ως φωνην βροντης Ερχου και βλεπε. 	 Ut quicuil nak li Jun li chanchan carner quixte li xbên sello. Ut quicuabi nak quiâtinac jun reheb li câhib li chanchaneb ángel, li yo'yôqueb. Chanchan nak na-ec'an li câk nak quiâtinac chi cau xyâb xcux. Quixye: -¡Quim! Cholâcuil a'in, chan.


Διοτι λεγεις οτι πλουσιος ειμαι και επλουτησα και δεν εχω χρειαν ουδενος, και δεν εξευρεις οτι συ εισαι ο ταλαιπωρος και ελεεινος και πτωχος και τυφλος και γυμνος 	 Lâex nequeye nak biomex ut cuan chixjunil li c'a'ru êre. Mâc'a' napalto' ke chanquex. Abanan inc'a' nequeq'ue retal nak k'axal ra cuanquex. Chanchan neba'ex ut mutz'ex. Chanchan t'ust'uquex xban nak inc'a' niquinêpâb. K'axal tok'obâl êru.


Δια την ταλαιπωριαν των πτωχων, δια τον στεναγμον των πενητων, τωρα θελω εγερθη, λεγει ο Κυριος θελω θεσει εν ασφαλεια εκεινον, κατα του οποιου φυσα ο ασεβης. 	 Abanan li Kâcuaß Dios quixye: —Anakcuan tebintenkßa li rahobtesinbileb xban nak yô chi yotßecß xchßôleb xban li raylal nequeßxcßul. Tebincol joß yôqueb chiroybeninquil.—


Ελθοντες δε οι πρωτοι, ενομισαν οτι θελουσι λαβει πλειοτερα, ελαβον ομως και αυτοι ανα εν δηναριον. 	 Ut que'toje' ajcui' li que'oc ek'ela. Sa' xch'ôleb a'an nak terto raj te'xc'ul chiru li que'oc ecuu. Abanan jun denario ajcui' que'xc'ul li junjûnk.


διοτι ο δουλος σου εγνωρισεν οτι εγω ημαρτον και ιδου εγω ηλθον σημερον προτερος παντος του οικου Ιωσηφ, δια να καταβω εις συναντησιν του κυριου μου του βασιλεως. 	 Lâin ninnau nak quinmâcob châcuu. Joßcan nak lâin li xbên li xincßulun anakcuan châcßulbal, at rey. Lâin xbên cua xincßulun chiruheb chixjunileb li ralal xcßajol laj José, chan.


Και θελει λαλησει λογους εναντιον του Υψιστου, και θελει κατατρεχει τους αγιους του Υψιστου, και θελει διανοηθη να μεταβαλλη καιρους και νομους και θελουσι δοθη εις την χειρα αυτου μεχρι καιρου και καιρων και ημισεος καιρου. 	 Aßan tixmajecua li nimajcual Dios ut tixrahobtesiheb ajcuiß li ralal xcßajol li Dios. Tixcßoxla xjalbal eb li chakßrab ut tixcßoxla xjalbal li cßaynakeb xbânunquil li tenamit. Ut oxib chihab riqßuin media teßcuânk li ralal xcßajol li Dios rubel xcuanquil aßan.


Ειπε δε και αλλος θελω σε ακολουθησει, Κυριε πρωτον ομως συγχωρησον μοι να αποχαιρετησω τους εις τον οικον μου. 	 Ut jun chic li cuînk quixye: -At Kâcua', tatintâke. Abanan inchak'rabihakeb cuan chak li cuanqueb sa' cuochoch, chan re.Ut li Jesús quixye re: -Li ani naxtiquib c'anjelac chiru li Dios ut cui toj yô chixc'oxlanquil li c'a'ru re, li jun a'an inc'a' us chok' aj c'anjel sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios, chan li Jesús.


Εις σε, Κυριε, ειναι η δικαιοσυνη, εις ημας δε η αισχυνη του προσωπου, ως εν τη ημερα ταυτη, εις τους ανδρας του Ιουδα και εις τους κατοικους της Ιερουσαλημ και εις παντα τον Ισραηλ, τους εγγυς και τους μακραν, κατα παντας τους τοπους οπου εδιωξας αυτους, δια την παραβασιν αυτων, την οποιαν παρεβησαν εις σε. 	 At Kâcuaß, lâat junelic nacabânu li tîquilal, abanan lâo xutânal noco-el riqßuin li mâusilal nakabânu. Chikajunilo lâo aj Israel xomâcob toj chalen anakcuan, li cuanqueb Judá joß ajcuiß li cuanqueb Jerusalén ut chixjunileb li tenamit Israel; li cuanqueb chi nachß joß ajcuiß li cuanqueb chi najt saß chixjunileb li naßajej bar xajeqßuiheb cuiß ruheb xban nak xeßxkßet li chakßrab li qßuebil reheb âban.


Και τα εθνη των σωζομενων θελουσι περιπατει εν τω φωτι αυτης και οι βασιλεις της γης φερουσι την δοξαν και την τιμην αυτων εις αυτην. 	 Eb li xnînkal ru tenamit li te'colek', te'cuânk sa' cutan saken. Ut eb li que'cuan xlok'al sa' ruchich'och', eb a'an te'xq'ue xlok'al li tenamit.


και Σαγαρειμ, και Αδιθαειμ, και Γεδηρα, και αι επαυλεις αυτων, πολεις δεκατεσσαρες, και αι κωμαι αυτων. 	 Saaraim, Aditaim, Gedera ut Gederotaim. Câlaju chixjunileb li tenamit aßin, li quiqßueheß reheb, rochbeneb li cocß cßalebâl.


Ολολυξατε, οι κατοικοι της Μακτες, διοτι εξωλοθρευθη πας ο λαος ο εμπορικος κατεκοπησαν παντες οι φεροντες αργυριον. 	 Chexyâbak lâex li cuanquex nachß riqßuin li cßayil saß li naßajej Mactes xban nak teßcamsîk chixjunileb laj cßay ut teßcâmk ajcuiß chixjunileb laj jalol ru tumin.


Και νομιζεις τουτο, ω ανθρωπε, συ ο κρινων τους πραττοντας τα τοιαυτα και πραττων αυτα, οτι θελεις εκφυγει την κρισιν του Θεου; 	 Lâat nacatrakoc âtin sa' xbêneb li neque'bânun re li mâusilal ut nacabânu ajcui' li mâusilal lâat. ¿C'a'ru nacaye? ¿Ma inc'a' ta bi' tatxq'ue li Dios chixtojbal rix âmâc lâat?


Ο εικοστος τριτος εις τον Μααζιωθ ουτος, οι υιοι αυτου και οι αδελφοι αυτου, δωδεκα. 	 Li oxib xcaßcßâl, aßan laj Mahaziot. Li alalbej rochbeneb li rechßalal cablajuheb chixjunileb.Li câhib xcaßcßâl, aßan laj Romanti-ezer. Li alalbej rochbeneb li rechßalal cablajuheb chixjunileb.


Αλλα στοχαζομαι οτι δεν ειμαι εις ουδεν κατωτερος των πρωτιστων αποστολων. 	 Eb a'an neque'xye nak apostoleb ut neque'xnimobresi rib ut neque'xye nak k'axal châbileb. ¿Ma cubenak ta bi' incuanquil lâin chiruheb a'an?


δια να ψαλμωδη εις σε η δοξα μου και να μη σιωπα. Κυριε ο Θεος μου, εις τον αιωνα θελω σε υμνει. 	 Joßcan nak tinbichânk re âlokßoninquil, at Kâcuaß Dios. Incßaß naru nincana chi incßaß tinqßue âlokßal. At Kâcuaß Dios, tinqßue âlokßal chi junelic.


Ουτω λεγει Κυριος Ποιαν αδικιαν ευρηκαν εν εμοι οι πατερες σας, ωστε απεμακρυνθησαν απ' εμου και περιεπατηααν οπισω της ματαιοτητος και εματαιωθησαν; 	 Li Kâcuaß naxye chi joßcaßin: —¿Ma cuan ta biß cßaßak re ru incßaß us xinbânu nak xineßxtzßektâna lê xeßtônil yucuaß? Eb aßan queßxlokßoniheb li yîbanbil dios li mâcßaß nequeßoc cuiß. Joßcan nak mâcßaß ajcuiß nequeßoc cuiß lê xeßtônil yucuaß.


Δεν ενισχυσατε το ασθενες και δεν ιατρευσατε το κακως εχον και δεν εκαμετε επιδεσμα εις το συντετριμμενον και δεν επανεφερατε το πεπλανημενον και δεν εζητησατε το απολωλος αλλα εν βια και εν σκληροτητι εδεσποζετε επ' αυτα. 	 Incßaß quetenkßaheb li incßaß cauheb rib, chi moco quebaneb li yaj, chi moco quelan ru lix tochßolaleb. Ut incßaß quesukßisiheb li queßel saß lix naßajeb chi moco quesicß li queßsacheß. Cau quextaklan saß xbêneb ut saß joskßil.


Εγω ειμαι η αμπελος η αληθινη, και ο Πατηρ μου ειναι ο γεωργος. 	 Li Jesús quixye ajcui' reheb: -Lâin chanchanin li xtônal li uvas. Ut lin Yucua' jo' jun li nasabesin re.


και δεν αφινε να περαση τις σκευος δια του ιερου, 	 Ut inc'a' chic quixcanabeb li tenamit chi numec' sa' rochoch li Dios chi cuan rîkeb.


Και η μαχη εμεγαλυνθη εν τη ημερα εκεινη ο δε βασιλευς ιστατο επι της αμαξης αντικρυ των Συριων, και προς το εσπερας απεθανε και το αιμα ερρεεν εκ της πληγης εις τον κολπον της αμαξης. 	 Cau yôqueb chi pletic saß li cutan aßan. Nak yôqueb chi pletic, queßxxakab li rey Acab saß lix carruaje ut yô chi iloc cuanqueb cuiß li soldado aj Siria. Yô chi hoyecß lix quiqßuel saß li carruaje. Nak qui-ecuu li rey Acab quicam.


Μη δωσης, Κυριε, εις τον ασεβη τας επιθυμιας αυτου μη αφησης να εκτελεσθη ο στοχασμος αυτου, μηποτε υψωθωσι. Διαψαλμα. 	 At nimajcual Dios, incßaß taxak tâqßue xlesênseb li incßaß useb xnaßleb chixbânunquil li cßaßru nequeßraj. Incßaß taxak teßêlk chi us riqßuin li cßaßru yôqueb xcßûbanquil ru re nak incßaß teßxnimobresi ribeb.


θελετε ομως επιβαλει εις αυτους το ποσον των πλινθων, το οποιον εκαμνον προτερον παντελως δεν θελετε ελαττωσει αυτο διοτι μενουσιν αργοι και δια τουτο φωναζουσι, λεγοντες, Αφες να υπαγωμεν, δια να προσφερωμεν θυσιαν εις τον Θεον ημων 	 Tâqßuemânk ajcuiß lix trabajeb joß junxil. Incßaß naru têcßos lix qßuial li xan li nequeßxbânu. Xban nak moco sacßaheb ta chic chi trabajic ut mas âleb, joßcan nak nequeßayaynac ut teßraj xic chi mayejac chiru lix Dioseb.


δια να εισελθωσιν εις τας σχισμας των βραχων και εις τα σπηλαια των πετρων, δια τον φοβον του Κυριου και δια την δοξαν της μεγαλειοτητος αυτου, οταν εγερθη δια να κλονιση την γην. 	 Nak tâchâlk chi rakoc âtin li Kâcuaß Dios saß ruchichßochß, eb li cristian teßxmuk ribeb saß eb li ochoch pec ut saß eb li jul xban nak incßaß teßxcuy rilbal lix joskßil, lix lokßal, ut lix cuanquilal li Dios.Mêcßojob êchßôl saß xbêneb li cristian xban nak eb aßan mâcßaß nequeßoc cuiß. Moco najt ta nequeßcuan. ¿Cßaßru aj e nak têqßueheb xlokßal?


Και ταυτα ειναι τα ονοματα των ανδρων οιτινες θελουσι παρασταθη με σας εκ του Ρουβην, Ελισουρ ο υιος του Σεδιουρ 	 Aßaneb aßin lix cßabaßeb li cuînk li teßtenkßânk êre. Laj Elisur, li ralal laj Sedeur, aßan li najolomin reheb lix têpaleb li ralal xcßajol laj Rubén.


Οι μεγαλητεροι δεν ειναι παντοτε σοφοι ουτε οι γεροντες νοουσι κρισιν. 	 Mâcuaß caßaj cuiß li chêqueb cuanqueb xnaßleb. Chi moco xban ta nak tîxeb chic nak nequeßxtau ru bar cuan li tîquilal.


Παρομοιως παντες οι Ιουδαιοι οι εν Μωαβ και οι μεταξυ των υιων Αμμων και οι εν Εδωμ και οι εν πασι τοις τοποις, οτε ηκουσαν οτι ο βασιλευς της Βαβυλωνος αφηκεν υπολοιπον εις τον Ιουδαν και οτι κατεστησεν επ' αυτους Γεδαλιαν τον υιον του Αχικαμ υιου του Σαφαν, 	 Ut chixjunileb laj judío li cuanqueb Moab, Amón, Edom ut saß eb li jalaneb tenamit, queßrabi nak lix reyeb laj Babilonia quixqßue xlesênseb nak eb laj judío teßcanâk saß lix tenamiteb ut queßrabi nak laj Gedalías quixakabâc chi taklânc saß xbêneb.


Εκεινη δε ειπε προς αυτον, Πατερ μου, εαν ηνοιξας το στομα σου προς τον Κυριον, καμε εις εμε κατ' εκεινο το οποιον εξηλθεν εκ του στοματος σου αφου ο Κυριος εκαμεν εκδικησιν εις σε απο των εχθρων σου, απο των υιων Αμμων. 	 Lix rabin quixye: —At inyucuaß, cui xayechißi re li Kâcuaß Dios nak tatmayejak, bânu cuiqßuin li cßaßru xayechißi re li Kâcuaß Dios xban nak aßan xkßaxtesi saß âcuukß eb laj Amón, li xicß nequeßiloc âcue.


και με εδιδασκε και μοι ελεγεν, Ας κρατη η καρδια σου τους λογους μου φυλαττε τας εντολας μου και θελεις ζησει. 	 Ut lin yucuaß nak quixqßue chak innaßleb quixye cue chi joßcaßin: —Chicanâk taxak saß âchßôl lâ kßusbal li yôquin xqßuebal âcue. Ut chabânuhak taxak li cßaßru yôquin xyebal âcue re nak us tatcuânk saß ruchichßochß.


Ενεδρευον δε ανθρωποι καθημενοι μετ' αυτης εν τω κοιτωνι. Και ειπε προς αυτον, Οι Φιλισταιοι επι σε, Σαμψων. Και εκεινος εκοψε τας χορδας, καθως ηθελε κοπη νημα στυπιου, οταν μυρισθη το πυρ. Και δεν εγνωρισθη η δυναμις αυτου. 	 Ac cuanqueb cuînk mukmûqueb saß rochoch lix Dalila nak quixbacß laj Sansón. Quixjap re chixyebal: —At Sansón, xeßchal laj filisteo châchapbal, chan. Abanan laj Sansón quixtßupi lix cßâmal li tzimaj. Chanchan cßatbil cßâm nak queßtßupeß. Ut incßaß ajcuiß queßxnau chanru nak kßaxal cau rib laj Sansón.


και θελεις διδασκει αυτους επιμελως εις τα τεκνα σου, και περι αυτων θελεις ομιλει καθημενος εν τη οικια σου και περιπατων εν τη οδω και πλαγιαζων και εγειρομενος. 	 Ut têchßolob xyâlal chiruheb lê ralal êcßajol. Rajlal têcßut lix yâlal chiruheb saß lê rochoch, ut nak yôkex chi bêc, joß ajcuiß nak oc êre chi cuârc ut nak texcuaclîk.


Και αποκριθεις ο Ιησους, ειπε προς αυτους Δεν εχουσι χρειαν ιατρου οι υγιαινοντες, αλλ' οι πασχοντες. 	 Li Jesús quixye reheb: -Li cauheb mâc'a' na-oc cui' aj banonel reheb. Aban li yajeb, a'aneb li te'raj banec'.


Σηκωθεις υπαγε εις Σαρεπτα της Σιδωνος και καθισον εκει ιδου, προσεταξα εκει γυναικα χηραν να σε τρεφη. 	 —Tat-êlk saß li naßajej aßin ut tatxic saß li tenamit Sarepta li cuan saß xcuênt Sidón ut aran tatcuânk. Saß li naßajej aßan cuan jun li xmâlcaßan. Ac xinye re nak aßan tâchßolanînk âcue, chan li Dios.


και ουδεις θελει εισερχεσθαι εις τον ναον του Κυριου, ειμη οι ιερεις και οσοι εκ των Λευιτων λειτουργουσιν αυτοι θελουσιν εισερχεσθαι, διοτι ειναι αγιοι απας δε ο λαος θελει φυλαττει την φυλακην του Κυριου 	 Mâ ani naru tâoc saß li templo. Caßaj eb cuiß laj tij ut eb laj levita li yôqueb chi cßanjelac. Eb aßan naru nequeßoc xban nak ac santobresinbileb chi cßanjelac. Chixjunileb li cuînk li jun chßol chic teßcßacßalênk joß quixye li Kâcuaß.


Διοτι δεν θελει λειψει πτωχος εκ μεσου της γης σου δια τουτο εγω προσταζω εις σε, λεγων, Θελεις εξαπαντος ανοιγει την χειρα σου προς τον αδελφον σου, προς τον πτωχον σου και προς τον ενδεη σου επι της γης σου. 	 Junelic tâcuânk nebaß saß lê tenamit. Joßcan nak lâin ninye êre nak têtenkßaheb lê ras êrîtzßin ut têtenkßaheb ajcuiß li nebaß ut li tenkßâc nequeßraj saß êtenamit.


Και ο Κυριος θελει δημιουργησει επι παντα τοπον του ορους Σιων και επι τας συναθροισεις αυτης νεφελην και καπνον την ημεραν, εν δε τη νυκτι λαμπροτητα φλογερου πυρος διοτι επι πασαν την δοξαν θελει εισθαι υπερασπισις, 	 Li Kâcuaß tixqßue li chok ut li sib chi cutan saß xbên li tzûl Sión ut saß xbêneb chixjunileb li cuanqueb aran Jerusalén ut tixqßue li xam chiru kßojyîn. Riqßuin aßin tixcßutbesi lix lokßal saß xbêneb laj Israel.Aßin tâcßanjelak reheb chokß xmuheb re teßxcol ribeb chiru xtikcual li sakße ut re ajcuiß xcolbaleb rib chiru li hab ut li câk-sut-ikß.


Και ωμοσε προς αυτην ο Σαουλ εις τον Κυριον, λεγων, Ζη Κυριος, δεν θελει σε συμβη ουδεν κακον δια τουτο. 	 Laj Saúl quixye re: —Saß xcßabaß li nimajcual Dios, lâin ninye âcue nak mâ jun raylal tâchâlk saß âbên cui tâbânu li cßaßru nintzßâma châcuu, chan.


Εν ταυταις ταις δυο εντολαις ολος ο νομος και οι προφηται κρεμανται. 	 Cui nacabânu li cuib chi chak'rab a'in ac xabânu li naxye sa' chixjunil li chak'rab jo' ajcui' li yebil xbaneb li profeta, chan li Jesús.


Και εκαλεσε τον Ιωαναν τον υιον του Καρηα και παντας τους αρχηγους των στρατευματων τους μετ' αυτου και παντα τον λαον, απο μικρου εως μεγαλου, 	 Ut laj Jeremías quixbok laj Johanán li ralal laj Carea riqßuin. Ut quixbokeb ajcuiß li nequeßtaklan saß xbêneb li soldado ut eb li tenamit li cuanqueb rochben, joß li cuanqueb xcuanquil, joß eb ajcuiß li mâcßaßeb xcuanquil.


Και οτε ηλθεν η ημερα της Πεντηκοστης, ησαν απαντες ομοθυμαδον εν τω αυτω τοπω. 	 Sa' xk'ehil li nink'e re li Pentecostés ch'utch'ûqueb chixjunileb laj pâbanel sa' jun chi na'ajej ut junajeb xch'ôl.


Ο Θεος των πατερων ημων ανεστησε τον Ιησουν, τον οποιον σεις εθανατωσατε κρεμασαντες επι ξυλου 	 Li Dios li que'xlok'oni chak li kaxe'tônil yucua', a'an li quicuaclesin cui'chic re li Jesús chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak, li queq'ue chi camsîc chiru cruz lâex.


διοτι οι Αμαληκιται και οι Χαναναιοι ειναι εκει εμπροσθεν σας και θελετε πεσει εν μαχαιρα επειδη εξεκλινατε απο του Κυριου, δια τουτο ο Κυριος δεν θελει εισθαι μεθ' υμων. 	 Cui texpletik riqßuineb laj Amalec ut riqßuineb laj Canaán texcamsîk xbaneb. Li Dios incßaß textenkßa xban nak xekßet li cßaßru quixye, chan laj Moisés reheb.


Φερουσιν αυτον τον ποτε τυφλον προς τους Φαρισαιους. 	 Ut que'xc'am riq'uineb laj fariseo li cuînk li mutz' nak quicuan,


Εγω ειπα, Αι ημεραι ας λαλησωσι και το πληθος των ετων ας διδαξη, σοφιαν. 	 Lâin quinye saß inchßôl: Âtinakeb cuan li ac chêqueb. Eb aßan cuanqueb xnaßleb xban nak ac chêqueb.


"Εις τον πρωτον μουσικον. Ψαλμος δια τους υιους Κορε." Παντες οι λαοι, κροτησατε χειρας αλαλαξατε εις τον Θεον εν φωνη αγαλλιασεως. 	 Chêjunilex lâex tenamit, pokßpokßihomak lê rukß xban xsahil êchßôl. Japomak êre chixqßuebal xlokßal li Kâcuaß.


Εσχατος εχθρος καταργειται ο θανατος 	 Ut li tâsachek' xcuanquil toj sa' roso'jic, a'an li câmc.


Και αποκριθεις ο Ιησους, ειπε προς αυτους Νομιζετε οτι οι Γαλιλαιοι ουτοι ησαν αμαρτωλοι υπερ παντας τους Γαλιλαιους, διοτι επαθον τοιαυτα; 	 Ut li Jesús quixye reheb: -¿Ma nequec'oxla lâex nak eb li cuînk a'an k'axal cui'chic aj mâqueb chiruheb li rech tenamitil? ¿Ma xban a'an nak que'xc'ul a raylal a'an nak nequeye lâex? chan reheb.


Ο δε ηρνηθη, λεγων Γυναι, δεν γνωριζω αυτον. 	 Abanan laj Pedro quitic'ti'ic ut quixye: -At ixk, lâin inc'a' ninnau ru ani li nacaye, chan.


Και οτε εστρεψε τα νωτα αυτου δια να αναχωρηση απο του Σαμουηλ, ο Θεος εδωκεν εις αυτον αλλην καρδιαν και ηλθον παντα εκεινα τα σημεια εν τη ημερα εκεινη. 	 Nak laj Saúl quixsukßisi rib re nak tâêlk riqßuin laj Samuel, li Dios quixjalanobresi lix naßleb. Ut quilajcßulman chixjunil li cßaßru quixye laj Samuel saß li cutan aßan.


Ο φανερος ελεγχος ειναι καλητερος παρα κρυπτομενη αγαπη 	 Kßaxal us nak tatkßusuk chi tzßakal re ru chiru nak tatrahok chi yal xcab rix âchßôl.


και οι ονοι τριακοντα χιλιαδες και πεντακοσιοι, και το αποδομα του Κυριου εις και εξηκοντα 	 Queßxcßul lajêb xcaßcßâl mil riqßuin ôb ciento li bûr ut queßxqßue jun xcâcßâl re li Kâcuaß.


Αυτη ειναι η γενεα των εκζητουντων αυτον, των ζητουντων το προσωπον σου, Θεε του Ιακωβ. Διαψαλμα. 	 Aßaneb aßin li nequeßsicßoc re li Dios, eb li nequeßxyâba xcßabaß li Dios li quixlokßoni laj Jacob.


Και εκαμε την στοαν εκ στυλων το μηκος αυτης πεντηκοντα πηχων, και το πλατος αυτης τριακοντα πηχων και ητο η στοα κατεμπροσθεν των στυλων του οικου, ωστε οι στυλοι και αι δοκοι ησαν κατα προσωπον αυτων. 	 Ut quixyîb ajcuiß jun lix mu li cab cuanqueb cuiß li okech. Lix nimal, aßan cuib xcaßcßâl metro riqßuin media xnimal rok, ut oxlaju metro riqßuin media lix nimal ru. Li xmu cab aßin nacana chiru li jun chßol chic. Cuan li okech ut li cheß li queßxqßue saß xbên.


δια να βλεπω την δυναμιν σου και την δοξαν σου, καθως σε ειδον εν τω αγιαστηριω. 	 Nacuaj cuißchic rilbal lâ cuanquilal ut lâ lokßal joß nak quicuil chak junxil saß lâ santil tabernáculo.


Ολιγος υπνος, ολιγος νυσταγμος, ολιγη συμπλοκη των χειρων εις τον υπνον 	 Lâex nequeye: —Chocuârk cuan chic junpâtak, chanquex. Ut kßalkßo êrukß saß êrochoch ut yôquex chi hilânc chi mâcßaß êcßaßux.


καθως ειναι γεγραμμενον εν τω νομω του Κυριου, οτι παν αρσενικον διανοιγον μητραν θελει κληθη αγιον εις τον Κυριον, 	 Que'xbânu chi jo'can xban nak sa' li chak'rab li quiq'uehe' reheb xban li Kâcua' naxye nak li xbên alalbej tento tâk'axtesîk sa' ruk' li Kâcua'.


Η πονηρια των χειλεων των περικυκλουντων με ας σκεπαση την κεφαλην αυτων. 	 Mâqßueheb chi numtâc saß inbên li incßaß useb xnaßleb. Chisukßîk taxak saß xbêneb li incßaß us li teßraj xbânunquil cue.


Θελει ελθει μαλιστα ειρηνικως επι τους παχυτερους τοπους της επαρχιας, και θελει καμει ο, τι δεν εκαμον οι πατερες αυτου ουδε οι πατερες των πατερων αυτου θελει διαμοιρασει μεταξυ αυτων διαρπαγμα και λαφυρα και πλουτη, και θελει μηχανευθη τας μηχανας αυτου κατα των οχυρωματων και τουτο μεχρι καιρου. 	 Chi mâcßaß saß xchßôleb li tenamit li cuanqueb saß xyâlal, li cuînk aßan tâoc saß eb li châbil naßajej. Ut tixbânu li mâ jun sut queßxbânu lix xeßtônil yucuaß saß eb li tenamit aßan. Tixchap lix biomal ut tixjeqßui saß xyânkeb li nequeßtâken re. Us tâêlk nak tixchap li nînki tenamit abanan incßaß najt tâcuânk saß cuanquil.


μαθετε να πραττητε το καλον εκζητησατε κρισιν, καμετε ευθυτητα εις τον δεδυναστευμενον, κρινατε τον ορφανον, προστατευσατε την δικην της χηρας 	 Chetzol xbânunquil li us. Chesicß li tîquilal. Chekßuseb li nequeßxrahobtesi ras rîtzßin. Chebânuhak usilal reheb li nebaß. Ut chetokßoba ruheb li xmâlcaßan.


Την φιλοξενιαν μη λησμονειτε επειδη δια ταυτης τινες εφιλοξενησαν αγγελους μη γνωριζοντες. 	 Mêk'etk'eti êrib chixc'ulbal lê rula'. Chec'uleb ban sa' usilal. Cuanqueb li que'xc'ul li rula'eb, abanan inc'a' neque'xnau nak ángel li que'cuulac chi ula'anînc reheb.


Ειρηνην πολλην εχουσιν οι αγαπωντες τον νομον σου και εις αυτους δεν υπαρχει προσκομμα. 	 Cuan li tuktûquilal riqßuineb li nequeßrahoc re lâ chakßrab ut mâcßaß cßaßru naqßuehoc reheb chi tßanecß.


Και ειπεν ο Ναθαν προς τον βασιλεα, Υπαγε, καμε παν το εν καρδια σου διοτι ο Κυριος ειναι μετα σου. 	 Ut laj Natán quixye re: —At rey, bânu chixjunil li cßaßru cuan saß âchßôl xbânunquil, xban nak li Kâcuaß Dios cuan âcuiqßuin, chan.


Εν εκεινη τη ημερα, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, το εστηριγμενον καρφιον εν τω στερεω τοπω θελει κινηθη και θελει εκβληθη και πεσει, και το φορτιον το επ' αυτου θελει κρημνισθη διοτι ο Κυριος ελαλησε. 	 Teßxsicß xtenkßanquileb riqßuin toj tâcuulak xkßehil nak incßaß chic tixcuy. Chanchan nak tâtokekß li claux. Ut chixjunil li cßaßak re ru li tßuytßu chiru talejeßtßanekß.— Li Kâcuaß li nimajcual Dios quiyehoc re aßin.


"Εις τον πρωτον μουσικον. Ψαλμος του Δαβιδ." Επι τον Κυριον πεποιθα πως λεγετε εις την ψυχην μου, Φευγε εις το ορος σας, ως πτηνον; 	 Lâin cau inchßôl riqßuin li Dios. ¿Cßaßut nak nacaye cue nak tinêlelik ut tincol chak cuib saß li tzûl joß junak xul?


Εις την πτωσιν του εχθρου σου μη χαρης και εις το ολισθημα αυτου ας μη ευφραινεται η καρδια σου 	 Incßaß chisahokß êchßôl nak yôqueb chi cßuluc raylal li xicß nequeßiloc êre,


την Ιερουσαλημ και τας πολεις του Ιουδα και τους βασιλεις αυτου και τους μεγιστανας αυτου, δια να καταστησω αυτους ερημωσιν, θαμβος, συριγμον και καταραν, καθως την ημεραν ταυτην 	 Aßaneb aßin li tenamit li teßcßuluk raylal: eb li cuanqueb Jerusalén ut eb li cuanqueb saß eb li tenamit li cuanqueb Judá; joß eb ajcuiß lix reyeb ut eb li cuanqueb xcuanquil. Xinbânu chi joßcan re nak xucuajel rilbal teßcanâk ut re nak teßsachekß ruheb ut re ajcuiß nak teßseßêk ut teßhobekß joß yôqueb xcßulbal toj chalen anakcuan.


Αλλ' εαν τις ευρη εν αγρω την νεαν την ηρραβωνισμενην, και ο ανθρωπος βιαση αυτην και κοιμηθη μετ' αυτης, τοτε μονος ο ανθρωπος, ο κοιμηθεις μετ' αυτης, θελει θανατονεσθαι 	 Abanan cui junak cuînk tixtau saß cßalebâl junak xkaßal ac tzßâmanbil ut tixchap chi puêrs ut tâcuânk riqßuin, li cuînk aßan tâcamsîk.


και θελουσιν υπακουσει εις την φωνην σου και θελεις υπαγει, συ και οι πρεσβυτεροι του Ισραηλ, προς τον βασιλεα της Αιγυπτου και θελετε ειπει προς αυτον, Κυριος ο Θεος των Εβραιων συνηντησεν ημας τωρα λοιπον αφες να υπαγωμεν οδον τριων ημερων εις την ερημον, δια να προσφερωμεν θυσιαν εις Κυριον τον Θεον ημων 	 Eb aßan teßrabi lâ cuâtin. Lâat ut eb li cuînk li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel texxic riqßuin lix reyeb laj Egipto ut têye re, “Li nimajcual Dios li nequeßxlokßoni laj hebreo, aßan quixcßutbesi rib chiku. Choâcanab chi xic saß li chaki chßochß oxib cutan chi be. Aran tomayejak chiru li Kâcuaß Dios”, chaßkex re.


Και θελει αφιερωσει εις τον Κυριον τας ημερας της αφιερωσεως αυτου, και θελει φερει αρνιον ενιαυσιον δια προσφοραν περι ανομιας αι δε ημεραι αι παρελθουσαι δεν θελουσι λογισθη, διοτι εμολυνθη η αφιερωσις αυτου. 	 Tixkßaxtesi cuißchic rib re li Kâcuaß joß quixbânu junxil chokß nazareo. Incßaß tâqßuehekß saß ajl eb li cutan nak quicuan chokß nazareo xban nak quixmux rib riqßuin li camenak. Ut tixqßue jun li têlom carner aj jun chihab re xtojbal rix lix mâc.


Και οι αδελφοι αυτων οι ποιουντες το εργον του οικου ησαν οκτακοσιοι εικοσιδυο και Αδαιας ο υιος του Ιεροαμ, υιου Φελαλια, υιου Αμσι, υιου Ζαχαρια, υιου Πασχωρ, υιου Μαλχια, 	 Eb laj tij li queßcßanjelac saß li templo, aßan cuakxakib ciento riqßuin cuib xcaßcßâl. Laj Adaías, aßan li ralal laj Jeroham. Ut laj Jeroham, aßan li ralal laj Pelalías. Ut laj Pelalías, aßan li ralal laj Amsi. Ut laj Amsi, aßan li ralal laj Zacarías. Ut laj Zacarías, aßan li ralal laj Pasur. Ut laj Pasur, aßan li ralal laj Malquías.


Ας ευφρανθωσι και ας αλαλαξωσι τα εθνη διοτι θελεις κρινει τους λαους εν ευθυτητι και τα εθνη εν τη γη θελεις οδηγησει. Διαψαλμα. 	 Cheßsahokß ta saß xchßôleb chixjunileb li tenamit, ut cheßbichânk ta xban xsahileb saß xchßôl xban nak saß tîquilal nacatrakoc âtin saß xbêneb ut saß xyâlal nacaberesiheb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß.


Κατα την βουλην μου βεβαιως θελω παιδευσει αυτους και οι λαοι θελουσι συναχθη εναντιον αυτων, οταν φερωνται εις αιχμαλωσιαν δια τας δυο ανομιας αυτων. 	 Abanan nak tâcuulak xkßehil lâin texinqßue chixtojbal rix lê mâc. Eb li jalaneb xtenamit teßxjunaji ribeb chi numtâc saß êbên. Ut kßaxal ra têcßul xban xqßuial lê mâusilal.


Εγω, ο φερων εις την γενναν, δεν ηθελον καμει να γεννηση; λεγει Κυριος εγω, ο καμνων να γεννωσιν, ηθελον κλεισει την μητραν; λεγει ο Θεος σου. 	 ¿Ma ninqßue ta biß junak chi qßuirâc ut incßaß ninqßue chi yoßlâc lix cßulaßal? Lâin quinye nak teßqßuîk li tenamit Sión. ¿Ma naru ta biß tinram chiruheb nak teßqßuîk?


Εις το φως του προσωπου του βασιλεως ειναι ζωη και η ευνοια αυτου ειναι ως νεφος οψιμου βροχης. 	 Li rey naxbânu usilal reheb li nequeßxbânu li cßaßru naraj aßan. Chanchan li hab li naqßuehoc re li acuîmk chi kßanoc.


και τα ασταχυα τα λεπτα κατεπιον τα επτα ασταχυα τα παχεα και μεστα. Και εξυπνησεν ο Φαραω και ιδου, ητο ονειρον. 	 Ut li cuukub chîj chi trigo li chaki queßxcßux li cuukub li châbil. Ut qui-aj ru laj faraón ut quixqßue retal nak matqßuec yô.


Η και εαν ηθελον επιφερει ρομφαιαν επι την γην εκεινην και ειπει, Ρομφαια, διελθε δια της γης, ωστε να εκκοψω απ' αυτης ανθρωπον και κτηνος, 	 Malaj ut tintakla li plêt saß li tenamit aßan ut tinye nak teßcamsîk li cristian ut eb li xul.


Και ειπεν ο κυριος προς τον δουλον Εξελθε εις τας οδους και φραγμους και αναγκασον να εισελθωσι, δια να γεμισθη ο οικος μου. 	 Li patrón quixye re lix môs: -Tatxic chire li tenamit ut sa' c'alebâl ut tâcuelaji chak ruheb chi châlc sa' li nink'e re nak tânujak li cuochoch, chan.


και επιστραφης προς Κυριον τον Θεον σου και υπακουσης εις την φωνην αυτου, κατα παντα οσα εγω προσταζω εις σε σημερον, συ και τα τεκνα σου, εξ ολης της καρδιας σου και εξ ολης της ψυχης σου, 	 Nak lâex joß eb ajcuiß lê ralal êcßajol têjal êcßaßux ut texsukßîk riqßuin li Kâcuaß lê Dios, chi anchal êchßôl ut chi anchal êmetzßêu têbânu li cßaßru naraj aßan joß yôquin chixyebal êre anakcuan.


το να μενω ομως εν τη σαρκι ειναι αναγκαιοτερον δια σας. 	 Abanan chok' êre lâex, us nak yo'yôkin.


Και ειπεν ο Λαβαν, Ο σωρος ουτος ειναι σημερον μαρτυριον μεταξυ εμου και σου δια τουτο εκαλεσθη το ονομα αυτου Γαλεεδ, 	 Laj Labán quixye: —Li tusbil pec li xkaqßue arin, aßan retalil li contrato xkabânu arin, chan. Aßan aj e nak Galaad queßxqßue chokß xcßabaß.


Ο φυλαττων τον νομον ειναι υιος συνετος ο δε φιλος των ασωτων καταισχυνει τον πατερα αυτου. 	 Li alalbej li naxbânu li naxye lix chakßrab li Dios, aßan naxnau cßoxlac. Abanan li ani nacuulac chiru cuânc saß xyânkeb li nequeßnumcuaßac nequeßnum-ucßac, aßan naxcßut xxutân lix yucuaß.


Τιμιος εστω ο γαμος εις παντας και η κοιτη αμιαντος τους δε πορνους και μοιχους θελει κρινει ο Θεος. 	 Us li sumlâc aban tento che-oxlok'i lê sumlajic. Mâc'a' c'a'ru chebalak'i cui' êrib. Li Dios târakok âtin sa' xbêneb li neque'xmux ru lix sumlajiqueb, jo' ajcui' sa' xbêneb laj co'bêt laj yumbêt.


Καθ' ην δε ημεραν ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην εν τη γη της Αιγυπτου, 	 Saß li cutan nak li Kâcuaß Dios quiâtinac riqßuin laj Moisés aran saß li tenamit Egipto, quixye re: —Lâin li Kâcuaß Dios.


αλλ' εις τον τοπον, οντινα εκλεξη ο Κυριος εν μια των φυλων σου, εκει θελεις προσφερει τα ολοκαυτωματα σου και εκει θελεις καμνει παντα οσα εγω σε προσταζω. 	 Caßaj cuiß saß li naßajej li tixsicß ru li Kâcuaß saß lix naßajeb li jun xtêpaleb laj Israel naru têqßue lê cßatbil mayej. Ut aran ajcuiß têbânu li yôquin chixyebal êre.


Και υπαγετε ταχεως και ειπατε προς τους μαθητας αυτου οτι ανεστη εκ των νεκρων, και ιδου, υπαγει προτερον υμων εις την Γαλιλαιαν εκει θελετε ιδει αυτον ιδου, σας ειπον. 	 Ayukex sa' junpât ut yehomak reheb lix tzolom nak ac xcuacli chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak. Ut anakcuan tâxic Galilea ut a'an xbên cua tâcuulak chêru lâex. Aran toxêril ru. Ca'aj cui' a'in li tinye êre, chan li ángel.


Και εκαλεσαν το ονομα της πολεως Δαν, κατα το ονομα Δαν του πατρος αυτων, οστις εγεννηθη εις τον Ισραηλ το δε ονομα της πολεως ητο το παλαι εξ αρχης Λαισα. 	 Queßxjal xcßabaß li tenamit aßan. Incßaß chic queßxye “Lais” re. “Dan” chic queßxqßue chokß xcßabaß xban nak aj Dan xcßabaß lix xeßtônil xyucuaßeb. Laj Dan, aßan li ralal laj Jacob.


Σας ορκιζω, θυγατερες Ιερουσαλημ, εις τας δορκαδας και εις τας ελαφους του αγρου, να μη εξεγειρητε μηδε να εξυπνησητε την αγαπην μου, εωσου θεληση. 	 Ex tukß ix aj Jerusalén, saß xcßabaßeb li quej ut li yuc li nequeßcuan saß li qßuicheß, nintzßâma chêru nak incßaß têrajsi ru li ixk li ninra. Checanab ban chi cuârc joß najtil târaj.


Αποθανουσης δε της Αζουβα, ο Χαλεβ ελαβεν εις εαυτον την Εφραθ, ητις εγεννησεν εις αυτον τον Ωρ. 	 Nak lix Azuba quicam, laj Caleb quixcßam lix Efrata ut quicuan jun chic li ralal riqßuin. Aj Hur queßxqßue chokß xcßabaß.


Ενεβαλες ημας εις το δικτυον εθεσας βαρυ φορτιον επι τα νωτα ημων. 	 Chanchan xoâqßue chi tßanecß saß li raßal nak xoâqßue saß li raylal ut chanchan jun nimla îk xaqßue saß kabên.


οστις ητο μεν προωρισμενος προ καταβολης κοσμου, εφανερωθη δε εν τοις εσχατοις καιροις δια σας, 	 Relic chi yâl nak toj mâji' nayo'obtesîc chak li ruchich'och' ac ch'olch'o chiru li Dios nak li Cristo sic'bil ru ut xakabanbil re tâcâmk. Ut anakcuan xcuulac xk'ehil nak li Cristo xc'utbesi rib xban êrâbal lâex.


Εαν τις ειπη οτι αγαπω τον Θεον, και μιση τον αδελφον αυτου, ψευστης ειναι διοτι οστις δεν αγαπα τον αδελφον αυτου, τον οποιον ειδε, τον Θεον, τον οποιον δεν ειδε πως δυναται να αγαπα; 	 Cui junak naxye nak naxra li Dios ut xic' naril lix hermân, a'an aj tic'ti'. Li ani inc'a' naxra lix hermân li naril ru, ¿chan ta cui' ru nak tixra li Dios li moco naril ta ru?A'in li chak'rab quixq'ue ke li Jesucristo: Li ani naxra li Dios, tento ajcui' nak tixra lix hermân.


Επι σε ηλπισαν οι πατερες ημων ηλπισαν, και ηλευθερωσας αυτους. 	 Li kaxeßtônil yucuaß queßxcßojob xchßôl âcuiqßuin. Queßxpâb nak lâat tâcoleb ut lâat catenkßaheb.


Εν τη στενοχωρια μου επεκαλεσθην τον Κυριον, και προς τον Θεον μου εβοησα. Ηκουσεν εκ του ναου αυτου της φωνης μου, και η κραυγη μου ηλθεν ενωπιον αυτου εις τα ωτα αυτου. 	 Nak cuanquin saß raylal xinyâba xcßabaß li Kâcuaß. Quintzßâma re nak tinixtenkßa. Ut aßan toj saß choxa, quirabi li cßaßru quintzßâma chiru.


Εν εκεινη τη ημερα θελω εκδικηθη και παντας τους υπερπηδωντας τα κατωφλια, τους γεμιζοντας τους οικους των κυριων αυτων εξ αρπαγης και δολου. 	 Saßeb li cutan aßan tinqßueheb ajcuiß chixtojbal xmâqueb li nequeßoc chi piscßonbil saß li rochocheb lix dioseb joß ajcuiß li nequeßxtûb saß rochocheb lix dioseb li nequeßrelkßa chak riqßuin balakßînc.


Και εκοιμηθη ο Ιωακειμ μετα των πατερων αυτου, και εβασιλευσεν αντ' αυτου Ιωαχειν ο υιος αυτου. 	 Laj Joacim quicam ut coxtau lix xeßtônil yucuaß. Ut aß chic laj Joaquín li ralal qui-oc chokß xreyeb laj Judá chokß rêkaj.


Και επλανα τους κατοικουντας επι της γης δια τα σημεια, τα οποια εδοθησαν εις αυτο να καμη ενωπιον του θηριου, λεγον προς τους κατοικουντας επι της γης να καμωσιν εικονα εις το θηριον, το οποιον εχει την πληγην της μαχαιρας και εζησε. 	 Quixbalak'iheb li cuanqueb sa' ruchich'och' riq'uin li sachba ch'ôlej li quiq'uehe' re xbânunquil chiru li josk' aj xul. Ut quixye reheb li cuanqueb sa' ruchich'och' nak te'xyîb jun xjalam ûch li josk' aj xul li quiyoq'ue' riq'uin ch'îch' ut quiq'uira.


Ψαλλετε εις τον Κυριον ασμα νεον, την δοξαν αυτου εκ των ακρων της γης, σεις οι καταβαινοντες εις την θαλασσαν και παντα τα εν αυτη αι νησοι και οι κατοικουντες αυτας. 	 Bichahomak junak acß bich re xlokßoninquil li Kâcuaß. Chêjunilex lâex li cuanquex saß ruchichßochß bichankex re xqßuebal xlokßal. Chêjunilex lâex li nequexxic chiru li palau saß lê jucub chelokßoni taxak li Kâcuaß. Chixjunil li cuan saß li palau cheßxlokßoni taxak. Chexbichânk re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß lâex li cuanquex saß najtil tenamit.


Ο κρυπτων τας αμαρτιας αυτου δεν θελει ευοδωθη ο δε εξομολογουμενος και παραιτων αυτας θελει ελεηθη. 	 Li ani naxmuk lix mâc, incßaß us tâêlk. Abanan li ani tixpatzß xcuybal xmâc ut tixcanab xbânunquil li mâusilal, tâuxtânâk ru.


Θελετε λοιπον φυλαττει παντα τα διαταγματα μου και πασας τας κρισεις μου, και θελετε καμνει αυτα δια να μη σας εξεμεση η γη, οπου εγω σας φερω δια να κατοικησητε εν αυτη. 	 Joßcan nak chebânu chixjunil li chakßrab li yôquin chixqßuebal êre ut têpâb lê taklanquil re nak incßaß tex-isîk saß li naßajej Canaán li texincßam cuiß lâin.


Ιδου, ερχονται ημεραι, λεγει Κυριος ο Θεος, και θελω εξαποστειλει πειναν επι την γην ουχι πειναν αρτου ουδε διψαν υδατος, αλλ' ακροασεως των λογων του Κυριου. 	 Ut quixye ajcuiß li Kâcuaß Dios: —Tâcuulak xkßehil nak lâin tintakla li cueßej saß lê tenamit. Textzßocâk ut tâchakik êre. Abanan mâcuaß lê cua lê rucßa li textzßocâk cuiß. Li cuâtin ban, aßan li têraj ru rabinquil.


Δια τουτο ο Θεος θελει σε εξολοθρευσει διαπαντος θελει σε αποσπασει και σε μετατοπισει εκ της σκηνης σου, και θελει σε εκριζωσει εκ γης ζωντων. Διαψαλμα. 	 Abanan li Dios tixsach âcuu chi junaj cua. Tatrisi saß lâ cuochoch ut tatxcamsi.


Και τινες κατελθοντες απο της Ιουδαιας εδιδασκον τους αδελφους, οτι εαν δεν περιτεμνησθε κατα το εθος του Μωυσεως, δεν δυνασθε να σωθητε. 	 Cuanqueb aj pâbanel que'chal chak Judea. Que'oc chixyebal reheb laj pâbanel: -Inc'a' naru texcolek' cui inc'a' têbânu li circuncisión jo' naxye li chak'rab li quiq'uehe' re laj Moisés, chanqueb.


Και ελαβεν εις εαυτον οστρακον, δια να ξυηται με αυτο και εκαθητο εν μεσω της σποδου. 	 Ut laj Job cô chixchunubanquil rib saß li cha. Quixchap jun pedâs xcßaj ucßal ut riqßuin aßan quixjoch li rix.


δια τουτο εξηλθον εις απαντησιν σου, ποθουσα το προσωπον σου, και σε ευρηκα 	 Joßcan nak xin-el chak châcßulbal. Kßaxal tincuaj rilbal âcuu ut anakcuan xatintau.


ηκυρωσας την διαθηκην του δουλου σου εβεβηλωσας το διαδημα αυτου εως της γης. 	 Xasach xcuanquil li contrato li xabânu riqßuin laj cßanjel châcuu. Chanchan nak xacut chi chßochß lix corona nak xacuisi lix cuanquil li rey.


Ιδου, εγω βαλλω σημερον εμπροσθεν σας ευλογιαν και καταραν 	 Anakcuan oc cue chixyebal êre chanru nak naru tex-osobtesîk ut chanru nak naru textzßektânâk.