Και ανεβη ο λαος εκ του Ιορδανου την δεκατην του πρωτου μηνος και εστρατοπεδευσαν εν Γαλγαλοις προς το ανατολικον μερος της Ιεριχω. 	 Eb laj Israel queßnumeß saß li nimaß Jordán saß li lajêb xbe li xbên po re li chihab aßan. Ut queßxqßue lix muhebâleb saß li naßajej Gilgal saß xbehil li tenamit Jericó.


Και εξ ετη θελεις σπειρει την γην σου και θελεις συναγει τα γεννηματα αυτης 	 Cuakib chihab ajcuiß tex-âuk saß lê chßochß ut têxoc li ru lê racuîmk.


Οι μεταγενεστεροι θελουσιν εκπλαγη δια την ημεραν αυτου, καθως οι προγενεστεροι ελαβον φρικην. 	 Eb li cuanqueb saß li este li na-el cuiß chak li sakße, teßxucuak xban li cßaßru quixcßul li cuînk. Ut eb li cuanqueb saß li oeste, li na-oc cuiß li sakße, teßsachk xchßôleb chirilbal li cßaßru quixcßul.Joßcaßin nak na-osoß lix yußameb li incßaß useb xnaßleb, eb li nequeßtzßektânan re li Dios, chan laj Bildad.


Επι των πρεσβεων ομως των αρχοντων της Βαβυλωνος, οιτινες εστειλαν προς αυτον δια να ερευνησωσι περι του θαυματος του γενομενου εν τη γη, ο Θεος εγκατελιπεν αυτον, δια να δοκιμαση αυτον, ωστε να γνωριση παντα τα εν τη καρδια αυτου. 	 Nak eb li cuanqueb xcuanquil Babilonia queßxtaklaheb lix takl chixpatzßbal chirix li sachba chßôlej li quicßulman Judá, li Dios quixcanab xjunes laj Ezequías chixsumenquil yal re xyalbal rix laj Ezequías. Quiraj rilbal cßaßru cuan saß xchßôl.


Και οτε ευθυμησεν η καρδια αυτων, ειπαν, Καλεσατε τον Σαμψων, δια να παιξη εις ημας. Και εκαλεσαν τον Σαμψων εκ του οικου του δεσμωτηριου, και επαιξεν εμπροσθεν αυτων και εστησαν αυτον αναμεσον των στυλων. 	 Cßajoß nak queßsahoß saß xchßôleb li tenamit ut queßxye: —Cßamomak chak laj Sansón. Aßan tixqßue xsahil kachßôl, chanqueb. Ut queßrisi laj Sansón saß tzßalam ut queßoc chixseßenquil ut chixhobbal. Ut queßxxakab saß xyi cuib li rokechal li nimla cab.


και εστρεφε το οριον απο δυσμων εις Αζνωθ-θαβωρ, και εκειθεν εξηρχετο εις Ουκκωκ, και εφθανεν εις Ζαβουλων κατα μεσημβριαν, και εφθανεν εις Ασηρ κατα δυσμας και εις Ιουδα κατα ανατολας ηλιου επι του Ιορδανου. 	 Li nubâl naxic saß li naßajej Aznot-tabor saß li oeste. Chirix aßan naxic toj saß li naßajej Hucoc ut naxcßul rib saß li sur riqßuin lix naßajeb li ralal xcßajol laj Zabulón. Ut naxcßul ajcuiß rib saß li oeste riqßuin lix naßajeb li ralal xcßajol laj Aser, joß ajcuiß riqßuin lix naßajeb li ralal xcßajol laj Judá cuan cuiß li nimaß Jordán saß li este.


Ακουσατε προσεκτικως την τρομεραν φωνην αυτου και τον ηχον τον εξερχομενον εκ του στοματος αυτου. 	 Cherabihak. Li Dios oc re chi âtinac. Chanchan li câk.


Και οτε επληρωθησαν αι ημεραι αφοτου η Αννα συνελαβεν, εγεννησεν υιον και εκαλεσε το ονομα αυτου Σαμουηλ, Διοτι παρα Κυριου ητησα αυτον, ειπε. 	 Quicuulac xkßehil nak quiyoßla lix cßulaßal lix Ana. Ut aj Samuel quixqßue chokß xcßabaß xban nak li cßulaßal aßan tzßâmanbil chiru li Dios.


Υποκριται, το προσωπον της γης και του ουρανου εξευρετε να διακρινητε, τον δε καιρον τουτον πως δεν διακρινετε; 	 Lâex aj ca' pac'al u. Nequenau xq'uebal retal ru li choxa ut li ruchich'och'. Abanan ca'aj cui' a'an nequenau rilbal. Inc'a' nequeq'ue retal li yô chi c'ulmânc sa' eb li cutan a'in.


Εκαμον δε ο Μωυσης και ο Ααρων καθως προσεταξεν εις αυτους ο Κυριος ουτως εκαμον. 	 Laj Moisés ut laj Aarón queßxbânu chi tzßakal re ru li quiyeheß reheb xban li Kâcuaß Dios.


οτι ιδου, αναβαινομεν εις Ιεροσολυμα και ο Υιος του ανθρωπου θελει παραδοθη εις τους αρχιερεις και εις τους γραμματεις, και θελουσι καταδικασει αυτον εις θανατον και θελουσι παραδωσει αυτον εις τα εθνη, 	 Quixye reheb: -Q'uehomak retal. Anakcuan yôco chi xic Jerusalén. Aran tink'axtesîk lâin li C'ajolbej sa' ruk'eb lix bênil aj tij jo' ajcui' sa' ruk'eb laj tz'îb. Eb a'an te'xteneb câmc sa' inbên ut tine'xk'axtesi sa' ruk'eb li mâcua'eb aj judío.


ωστε εγεινετε τυποι εις παντας τους πιστευοντας εν τη Μακεδονια και τη Αχαια. 	 Jo'can nak lâex chic aj c'amol be chiruheb chixjunileb laj pâbanel li cuanqueb sa' li na'ajej Macedonia ut Acaya.


και η θυγατηρ Σιων εγκαταλελειμμενη ως καλυβη εν αμπελωνι, ως οπωροφυλακιον εν κηπω αγγουριων ως πολις πολιορκουμενη. 	 Caßaj chic li tenamit Sión xcana sutsu xbaneb li xicß nequeßiloc re. Nacßutun chanchan li chßina cab li cuan saß xnaßaj li acuîmk uvas. Chanchan li chßina cab saß xnaßaj li acuîmk melón.


Εν τη ημερα εκεινη ο αριθμος των φονευθεντων εν Σουσοις τη βασιλευουση εφερθη ενωπιον του βασιλεως. 	 Saß ajcuiß li cutan aßan quicuulac resil riqßuin li rey joß qßuial li queßcamsîc aran Susa, li tenamit cuan cuiß li rey.


Και εν ταις ημεραις ταυταις σηκωθεις ο Πετρος εις το μεσον των μαθητων, ειπεν ητο δε ο αριθμος των εκει παροντων ως εκατον εικοσιν 	 Sa' eb li cutan a'an jun ciento riq'uin junmay chixjunileb laj pâbanel li ch'utch'ûqueb aran. Laj Pedro quixakli sa' xyânkeb ut qui-oc chixyebal reheb:


Και ειργασθησαν τους ονυχιτας λιθους ενηρμοσμενους εν οικισκοις χρυσοις, εγκεχαραγμενους, καθως εγχαραττονται αι σφραγιδες, με τα ονοματα των υιων Ισραηλ. 	 Queßxyîb cuib li pec ónice ut queßxletz chiru li oro. Queßxtzßîba lix cßabaßeb li cablaju chi ralal laj Israel chiru li cuib chi pec aßin.


Συρθητε, συρθητε, εξελθετε εκειθεν, μη εγγισητε ακαθαρτον εξελθετε εκ μεσου αυτης καθαρισθητε σεις οι βασταζοντες τα σκευη του Κυριου 	 Joßcan nak elenkex chêjunilex lâex. Tex-êlk Babilonia. Ut mêchßeß li cßaßak re ru li cuan aran xban nak incßaß us. Ut mêmux êrib lâex li texcßamok re li cßaßru nacßanjelac saß lix templo li Kâcuaß.


Και οταν ο ξενος και ο παροικων μετα σου πλουτηση, ο δε αδελφος σου ο μετ' αυτου πτωχευση και πωληθη εις τον ξενον, τον παροικουντα μετα σου, η εις την γενεαν της συγγενειας του ξενου 	 Mâre junak li jalan xtenamit tâbiomokß saß êyânk. Ut mâre junak aj Israel tânebaßokß ut tixcßayi rib joß môs re li jalan xtenamit li xbiomoß malaj ut tixcßayi rib riqßuin junak li rechßalal li jalan xtenamit.


διοτι ο δικαιος πιπτει επτακις και σηκονεται αλλ' οι ασεβεις θελουσι πεσει εις ολεθρον. 	 Usta tâbânu cuukub sut raylal reheb li tîqueb xchßôl, abanan eb aßan teßxcuy ut incßaß tâchßinânk xchßôleb. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb ra teßxcßul nak teßosokß.


διοτι παρωργισαν το πνευμα αυτου, ωστε ελαλησεν αστοχαστως δια των χειλεων αυτου. 	 Xban nak yô xjoskßil riqßuineb, laj Moisés quixye li cßaßru quiraj aßan chi incßaß quixqßue retal li cßaßru quixye.


Και ο Λιβανος δεν ειναι ικανος εις καυσιν ουδε τα ζωα αυτου ικανα εις ολοκαυτωμα. 	 Chixjunileb li xul li cuanqueb saß li qßuicheß aran Líbano incßaß teßtzßaklok chokß xmayej li Kâcuaß. Chi moco tâtzßaklok li cheß chokß siß re xcßatbal li mayej.


Ιδου, τωρα ηνοιξα το στομα μου η γλωσσα μου λαλει εν τω στοματι μου. 	 Anakcuan oc cue chixyebal li joß qßuial cuan saß inchßôl.


την ημεραν ταυτην θελει σε παραδωσει ο Κυριος εις την χειρα μου και θελω σε παταξει και αφαιρεσει απο σου την κεφαλην σου και θελω παραδωσει τα πτωματα του στρατοπεδου των Φιλισταιων την ημεραν ταυτην εις τα πετεινα του ουρανου, και εις τα θηρια της γης δια να γνωριση πασα η γη οτι ειναι Θεος εις τον Ισραηλ 	 Anakcuan ajcuiß tatxkßaxtesi saß cuukß li Kâcuaß. Lâin tinnumtâk saß âbên ut tinset lâ cux. Ut tinqßue lix tibeleb li soldados aj filisteo chixtiuheb li xul li nequeßrupupic, joß ajcuiß li joskß aj xul. Ut chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß teßxqßue retal nak lix Dios eb laj Israel kßaxal nim xcuanquil.


Και εξ αυτων εκαμεν εβδομηκοντα χιλιαδας αχθοφορων, και ογδοηκοντα χιλιαδας λιθοτομων εν τω ορει, και τρεις χιλιαδας εξακοσιους εργοδιωκτας επι τον λαον. 	 Quixye nak lajêb xcâcßâl mil chi cuînk teßîkânk, câcßâl mil chi cuînk teßisînk pec saß eb li tzûl, ut oxib mil riqßuin cuakib ciento chi cuînk teßtaklânk saß xbêneb li teßcßanjelak.


Ο Κυριος ανοιγει τους οφθαλμους των τυφλων ο Κυριος ανορθοι τους κεκυρτωμενους ο Κυριος αγαπα τους δικαιους 	 Li Kâcuaß naxqßueheb chi iloc li mutzß. Ut naxqßue xcacuilal xchßôleb li yôqueb chi chßinânc xchßôl. Li Kâcuaß naxraheb li tîqueb xchßôl.


Τωρα λοιπον, υιε μου, ακουσον την φωνην μου εις οσα εγω σοι παραγγελλω 	 Anakcuan, Jacob, bânu li cßaßru tinye âcue.


Εθερμανθη η καρδια μου εντος μου ενω εμελετων, εξηφθη εν εμοι πυρ ελαλησα δια της γλωσσης μου και ειπα, 	 Yô chi yotßecß li cuâm xban li raylal cuanquin cuiß. Nak nin-oc xcßoxlanquil lin raylal, kßaxal cuißchic naniman. Chanchan cuan saß xam li cuâm nak nacuecßa. Joßcan nak xinpatzß re li Kâcuaß:


Και εν τω ενατω ετει της βασιλειας αυτου, τον δεκατον μηνα, την δεκατην του μηνος, ηλθε Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς της Βαβυλωνος, αυτος και απαν το στρατευμα αυτου, επι την Ιερουσαλημ, και εστρατοπεδευσαν εναντιον αυτης και ωκοδομησαν περιτειχισμα κατ' αυτης κυκλω. 	 Yô xbele chihab roquic chokß xreyeb laj Israel laj Sedequías, saß li lajêb xbe li po re lix laje po re li chihab aßan, nak quichal laj Nabucodonosor rochbeneb chixjunileb lix soldado chi pletic riqßuineb li cuanqueb Jerusalén. Ut chi xjun sutam li tenamit queßxyîb li naßajej najt xteram re xcßacßalenquil li tenamit.


οιτινες ενω γνωριζουσι την δικαιοσυνην του Θεου, οτι οι πραττοντες τα τοιαυτα ειναι αξιοι θανατου, ουχι μονον πραττουσιν αυτα, αλλα και συνευδοκουσιν εις τους πραττοντας. 	 Ac ch'olch'o chiruheb li c'a'ru quixye li Dios. Neque'xnau nak lix tojbal rix li mâc, a'an li câmc. Aban toj yôqueb ajcui' chixbânunquil li mâc. Ut mâcua' ca'aj cui' a'an neque'xbânu. Neque'saho' ajcui' sa' xch'ôl chirilbaleb li ras rîtz'in nak yôqueb chixbânunquil li inc'a' us.


Και σηκωθεντες απο Κεελαθα, εστρατοπεδευσαν εν τω ορει Σαφερ. 	 Nak queßel Ceelata, queßcôeb cuan cuiß li tzûl Sefer ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Εαν μικροψυχησης εν τη ημερα της συμφορας, μικρα ειναι η δυναμις σου. 	 Cui nachßinan âchßôl nak cuancat saß chßaßajquilal, aßan naraj naxye nak mâcßaß xcacuilal âchßôl.


Εαν παραβωσι τα διαταγματα μου και δεν φυλαξωσι τας εντολας μου 	 Cui nequeßxkßet li cuâtin ut nequeßxmux ru lin chakßrab, lâin tinqßueheb chixcßulbal li raylal.


Διοτι τους πτωχους παντοτε εχετε μεθ' εαυτων, και οταν θελητε, δυνασθε να ευεργετησητε αυτους εμε ομως παντοτε δεν εχετε. 	 Li neba' junelic cuanqueb sa' êyânk. Yalak jok'e naru têtenk'aheb. Abanan lâin moco cuânkin ta junelic êriq'uin.


Μεταξυ δε τουτων δεν ευρισκετο ανθρωπος εκ των απαριθμηθεντων υπο του Μωυσεως και Ααρων του ιερεως, οτε απηριθμησαν τους υιους Ισραηλ εν τη ερημω Σινα. 	 Mâ jun saß xyânkeb aßin li queßajlâc xban laj Moisés ut laj Aarón nak cuanqueb chak saß li chaki chßochß Sinaí.Mâ jun li queßajlâc junxil cuan saß xyânkeb xban nak li Kâcuaß quixye nak teßcâmk saß li chaki chßochß. Caßaj cuiß laj Caleb li ralal laj Jefone, ut laj Josué li ralal laj Nun queßcana chi yoßyo.


Υψωσατε σημαιαν επι τα τειχη της Βαβυλωνος, ενδυναμωσατε την φρουραν, στησατε φυλακας, ετοιμασατε ενεδρας διοτι ο Κυριος και εβουλευθη και θελει εκτελεσει εκεινο, το οποιον ελαλησεν εναντιον των κατοικων της Βαβυλωνος. 	 Taksihomak li bandera retalil nak têtiquib pletic riqßuineb li cuanqueb saß xbêneb li tzßac li sutsu cuiß li tenamit. Qßuehomak xtzßakobeb li soldado ut qßuehomakeb saß xnaßaj li nequeßqßuehoc etal. Taklahomakeb chi pletic. Li Kâcuaß tixbânu li cßaßru naraj xbânunquil joß quixye nak tixbânu reheb laj Babilonia.


Και απ' αυτου θελουσι κρεμασει πασαν την δοξαν του οικου του πατρος αυτου, τους εκγονους και απογονους, παντα τα σκευη τα μικρα, απο των σκευων των ποτηριων εως παντων των σκευων των φιαλων. 	 Abanan kßaxal âl li îk tâcanâk saß xbên. Chixjunileb li rechßalal teßxsicß xtenkßanquil riqßuin. Chanchanakeb chic li ucßal ut li secß li nequeßtßuyubâc saß eb li claux.Teßxsicß xtenkßanquileb riqßuin toj tâcuulak xkßehil nak incßaß chic tixcuy. Chanchan nak tâtokekß li claux. Ut chixjunil li cßaßak re ru li tßuytßu chiru talejeßtßanekß.— Li Kâcuaß li nimajcual Dios quiyehoc re aßin.


Και ο Πετρος ειπε προς αυτην Δια τι συνεφωνησατε να πειραζητε το Πνευμα του Κυριου; ιδου, εις την θυραν οι ποδες των θαψαντων τον ανδρα σου και θελουσιν εκβαλει και σε. 	 Ut laj Pedro quixye cui'chic re: -¿C'a'ut nak xec'ûb chêribil êrib xyalbal rix li Santil Musik'ej? Cue'queb chak li xe'mukuc chak re lâ bêlom ut tate'xc'am ajcui' lâat, chan.


Πλην εν ταις εσχαταις ημεραις θελω επιστρεψει την αιχμαλωσιαν της Ελαμ, λεγει Κυριος. 	 Abanan tâcuulak xkßehil nak lâin tinqßueheb cuißchic chi sukßîc saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Elam ut sa chic teßcuânk, chan li Kâcuaß.


λεγων Επι της καθεδρας του Μωυσεως εκαθησαν οι γραμματεις και οι Φαρισαιοι. 	 -Eb laj tz'îb ut eb laj fariseo, q'uebileb xcuanquil chixch'olobanquil xyâlal li chak'rab li quiq'uehe' re laj Moisés.


Τωρα λοιπον, ενωπιον παντος του Ισραηλ της συναγωγης του Κυριου και εις επηκοον του Θεου ημων, προς εσας λεγω, Φυλαττετε και ζητειτε πασας τας εντολας Κυριου του Θεου σας δια να κυριευητε την γην ταυτην την αγαθην, και να αφησητε αυτην υστερον απο σας κληρονομιαν εις τους υιους σας δια παντος. 	 Joßcan ut anakcuan, ex cuas cuîtzßin, chiru li nimajcual Dios ut chiruheb chixjunileb laj Israel, lix tenamit li Dios, yôquin chixtzßâmanquil chêru nak têqßue êchßôl chixbânunquil chixjunil li chakßrab li quixqßue ke li Kâcuaß li kaDios re nak têcol rix li châbil naßajej aßin ut têcanab reheb lê ralal êcßajol li teßcuânk mokon.


Μηπως ελησμονησατε τας κακιας των πατερων σας και τας κακιας των βασιλεων του Ιουδα και τας κακιας των γυναικων αυτων και τας κακιας σας και τας κακιας των γυναικων σας, τας οποιας επραξαν εν τη γη του Ιουδα και εν ταις πλατειαις της Ιερουσαλημ; 	 ¿Ma xsach saß êchßôl li mâusilal li queßxbânu lê xeßtônil yucuaß ut eb li rey ut eb li rixakileb saß li naßajej Judá? ¿Ma xsach saß êchßôl li mâusilal li xebânu lâex ut eb lê rixakil aran Judá ut aran Jerusalén?


Αλλ' αυτη εκλαιεν εμπροσθεν αυτου τας επτα ημερας, καθ' ας ητο το συμποσιον αυτων την δε εβδομην ημεραν εφανερωσεν αυτο προς αυτην, διοτι παρηνοχλησεν αυτον η δε εφανερωσε το αινιγμα προς τους υιους του λαου αυτης. 	 Chiru cuukub cutan yô chi yâbac li ixakilbej nak yô li ninkße toj retal nak saß xcuuk li cutan laj Sansón quixye re cßaßru xyâlal xban nak incßaß naxcanab xpatzßbal. Nak ac xnau, li ixk coxye xyâlal reheb li rech tenamitil.


Και μετενοησεν ο λαος περι Βενιαμιν, διοτι ο Κυριος εκαμε χαλασμον εν ταις φυλαις Ισραηλ. 	 Ut eb laj Israel queßrahoß xchßôleb chirixeb li ralal xcßajol laj Benjamín xban nak jun têp li ralal xcßajoleb laj Israel incßaß chic tzßakal ruheb.


Καμνει λεπτον πανιον και πωλει και διδει ζωνας εις τους εμπορους. 	 Li ixk aßan naxquem li tßicr lino ut naxquem li cßâmal saß ut naxcßayi reheb laj cßay.


η δε ψυχη αυτου πλησιαζει εις τον λακκον και η ζωη αυτου εις τους φονευτας. 	 Incßaß chic nequeßxcuy. Câmqueb re.


Και σεις, μη ακουετε τους προφητας σας μητε τους μαντεις σας μητε τους ενυπνιαστας σας μητε τους οιωνοσκοπους σας μητε τους μαγους σας, οιτινες λαλουσι προς εσας, λεγοντες, δεν θελετε δουλευσει εις τον βασιλεα της Βαβυλωνος 	 Joßcan nak mêpâb li cßaßru nequeßxye li profetas, chi moco laj kße, chi moco li naxye xyâlal li matcß, chi moco têrabi li cßaßru nequeßxye li nequeßâtinac chirix li cßaßru tâcßulmânk. Incßaß tex-abînk chiruheb li nequeßyehoc êre nak incßaß têcubsi êrib rubel xcuanquil laj Nabucodonosor, lix reyeb laj Babilonia.


Μη ενθυμησθε τα προτερα και μη συλλογιζεσθε τα παλαια. 	 Abanan mêcßoxla chic li ac xnumeß ut mêcßoxla chic li cßaßru quicßulman junxil.


και δεν εξουθενησατε ουδ' απερριψατε τον πειρασμον μου τον εν τη σαρκι μου, αλλα με εδεχθητε ως αγγελον Θεου, ως Χριστον Ιησουν. 	 Lâin ninnau nak ch'a'aj raj chok' êre cuilbal sa' lin yajel. Abanan inc'a' xinêtz'ektâna ut inc'a' xic' quinêril. Xinêril ban jo' junak x-ángel li Dios ut xinêc'ul jo' nak xec'ul raj li Jesucristo.


Μη φοβηθητε λοιπον πολλων στρουθιων διαφερετε σεις. 	 Jo'can nak mexxucuac chiruheb li xic' neque'iloc êre xban nak lâex k'axal terto êtz'ak chiruheb nabal chi tzentzeyul.


Μετα ταυτα θελεις υπαγει εις το βουνον του Θεου, οπου ειναι η φρουρα των Φιλισταιων και οταν υπαγης εκει εις την πολιν, θελεις απαντησει αθροισμα προφητων καταβαινοντων απο του υψηλου τοπου εν ψαλτηριω και τυμπανω και αυλω και κιθαρα εμπροσθεν αυτων, και προφητευοντων. 	 Laj Samuel quixye ajcuiß re laj Saúl: —Chirix chic aßan lâat tatxic toj Gabaa bar nequeßxlokßoni cuiß li Dios saß li naßajej li cuan cuiß lix muhebâleb laj filisteo. Nak tat-oc saß li tenamit aßan, tâcßuleb jun chßûtal li profeta li yôkeb chi cubec saß li tzûl. Yôkeb chixchßeßbal lix salterio, lix pandero, lix xôlb joß eb ajcuiß lix arpa re xlokßoninquil li Dios.


Εν εκεινη τη ημερα ο Κυριος των δυναμεων θελει εισθαι στεφανος δοξης και διαδημα ωραιοτητος εις το υπολοιπον του λαου αυτου, 	 Saß eb li cutan aßan li Kâcuaß li nimajcual Dios aßanak lix lokßaleb lix tenamit li incßaß teßsachekß ru. Chanchanak jun li corona cßajoß xchßinaßusal yîbanbil riqßuin utzßußuj.


Ο Κυριος ειναι μακροθυμος και μεγας την ισχυν, και ουδολως θελει αθωωσει τον ασεβη η οδος του Κυριου ειναι μετα ανεμοστροβιλου και θυελλης, και νεφελαι ο κονιορτος των ποδων αυτου. 	 Li Kâcuaß kßaxal nim xcuanquil ut kßaxal nim xcuyum. Ut naxqßue chixtojbal xmâc li ani cuan xmâc. Li Kâcuaß kßaxal nim xcuanquil saß xbên li câk-sut-ikß ut li chok. Kßaxal nim xcuanquil chixbânunquil li cßaßru naraj aßan.


Σας παρακαλω λοιπον, αδελφοι, δια των οικτιρμων του Θεου, να παραστησητε τα σωματα σας θυσιαν ζωσαν, αγιαν, ευαρεστον εις τον Θεον, ητις ειναι η λογικη σας λατρεια, 	 Ex hermân, sa' xc'aba' xnimal ruxtân li Dios nintz'âma chêru nak chek'axtesi êrib rubel rok ruk' li Kâcua' jo' jun yo'yôquil mayej santobresinbil xban li Dios, ut chi anchal êch'ôl chexc'anjelak chiru re nak sahak xch'ôl li Kâcua' êriq'uin. Ut riq'uin xbânunquil a'an, yôkex chixlok'oninquil li Dios chi tz'akal re ru.


Και διεταξε Κυριος μεγα κητος να καταπιη τον Ιωναν. Και ητο ο Ιωνας εν τη κοιλια του κητους τρεις ημερας και τρεις νυκτας. 	 Ut li Dios quixcauresi jun li nimla car re tânukßuk re laj Jonás. Ut laj Jonás quinukßeß chi jun xban li car chi incßaß quicßuxeß. Ut quicuan oxib cutan ut oxib kßojyîn saß xsaß li nimla car aßan.


Και εξηλθον οι Φαρισαιοι και ηρχισαν να καμνωσιν ερωτησεις προς αυτον, και εζητουν παρ' αυτου σημειον απο του ουρανου, πειραζοντες αυτον. 	 Que'cuulac laj fariseo riq'uin li Jesús. Que'oc chixcuech'inquil yal re xyalbal. Que'xye re nak tixbânu junak milagro chiruheb re rilbal ma yâl na nak riq'uin li Dios nachal lix cuanquil.


Και ταυτα λεγοντες μολις εμποδισαν τους οχλους, ωστε να μη προσφερωσι θυσιαν εις αυτους. 	 Usta laj Pablo ut laj Bernabé que'xch'olob xyâlal chiruheb li tenamit, abanan ra sa nak que'xc'ul xch'ôl nak inc'a' te'mayejak chiruheb.


Εν ταις ημεραις εκειναις και εν τω καιρω εκεινω, λεγει Κυριος, θελουσιν ελθει οι υιοι Ισραηλ, αυτοι και οι υιοι Ιουδα ομου, βαδιζοντες και κλαιοντες θελουσιν υπαγει και ζητησει Κυριον τον Θεον αυτων. 	 Tâcuulak xkßehil nak eb li ralal xcßajol laj Israel, ut eb li ralal xcßajol laj Judá teßchâlk chinsicßbal lâin lix Dioseb. Yôkeb chi yâbac nak teßchâlk chinsicßbal.


Ειπε, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος θελει ευοδωθη; δεν θελει ανασπασει αυτος τας ριζας αυτης και κοψει τον καρπον αυτης, ωστε να ξηρανθη; θελει ξηρανθη κατα παντα τα φυλλα του βλαστηματος αυτης, χωρις μαλιστα μεγαλης δυναμεως η πολλου λαου, δια να εκσπαση αυτην εκ των ριζων αυτης. 	 Li Kâcuaß quixye cue: —Tâye reheb nak joßcaßin xye li Kâcuaß: ¿Ma tixchap ta biß chic xxeß? ¿Ma incßaß ta biß tâmichßekß lix xeß xban li tßiu li xchal saß li este ut tâsachekß li ru ut tâchakik? Chixjunil lix xak li toj rax ru teßchakik. Ut eb li teßmichßok re moco nabalakeb ta, chi moco cauhakeb ta xmetzßêuheb.


Κυριε Θεε των δυναμεων, εως ποτε θελεις οργιζεσθαι κατα της προσευχης του λαου σου; 	 At nimajcual Dios, ¿joß najtil chic yôk âjoskßil kiqßuin? ¿Ma chi tîc incßaß chic tâsume li katij?


και περι λεπρας ιματιου και οικιας, 	 joß li moß li nanak chiru li rakßeb malaj ut saß eb li rochocheb,


οφθαλμους εχοντες δεν βλεπετε, και ωτα εχοντες δεν ακουετε; και δεν ενθυμεισθε; 	 Inc'a' nequetau xyâlal. Cuan xnak' êru ut inc'a' nequex-iloc. Cuan êxic ut inc'a' nequex-abin.


και τον δασυποδα, διοτι αναμασσα μεν, πλην δεν ειναι διχηλος ειναι ακαθαρτος εις εσας 	 Incßaß naru nequetzaca li xul tejón xcßabaß xban nak usta naxhab xcua xcaß sut, abanan moco jun ta xxâla rok. Aßan jun li xul incßaß us têtzaca.


Και ανυψωσεν ο Βαλααμ τους οφθαλμους αυτου και ειδε τον Ισραηλ κατεσκηνωμενον κατα τας φυλας αυτων και ηλθεν επ' αυτον το πνευμα του Θεου. 	 Ut quiril lix muhebâleb laj Israel chi têp chßutchßûqueb. Ut lix musikß li Kâcuaß quichal riqßuin laj Balaam.


Θελεις παιζει μετ' αυτου ως μετα πτηνου; η θελεις δεσει αυτον δια τας θεραπαινας σου; 	 ¿Ma târûk ta biß tâbatzßune joß nak nequeßbatzßunêc li cocß xul li nequeßrupupic? ¿Ma târûk ta biß tâbacß re nak sahakeb saß xchßôl lâ rabin riqßuin?


Και θελει λαβει το ξυλον το κεδρινον και τον υσσωπον και το κοκκινον και το πτηνον το ζων, και εμβαψει αυτα εις το αιμα του εσφαγμενου πτηνου και εις το υδωρ το ζων, και θελει ραντισει την οικιαν επτακις. 	 Chirix aßan tixtzßa li tzentzeyul li yoßyo saß xquiqßuel li tzentzeyul camenak li junajinbil riqßuin li haß. Ut tixtzßa ajcuiß li tokol li cheß chacalteß, li hisopo, ut li caki nokß. Ut tixrachrachi li quicß chiru li cab cuukub sut.


Ενω εβαδιζον, επορευοντο κατα τα τεσσαρα αυτων πλαγια δεν εστρεφοντο ενω εβαδιζον, αλλ' εις οντινα τοπον ο πρωτος απευθυνετο, ηκολουθουν αυτον οι αλλοι δεν εστρεφοντο ενω εβαδιζον. 	 Saß xcâ pacßalil nequeßxic li rueda aßan. Nak nequeßxic incßaß nequeßxsukßisi ribeb. Eb li querubines nequeßxic saß xjayal li yô chi iloc cuiß ut incßaß nequeßsukßi nak nequeßxic.


Και ειπεν ο Μωυσης, Ιδου, εγω εξερχομαι απο σου και θελω δεηθη του Κυριου, ωστε η κυνομυια να σηκωθη αυριον απο του Φαραω, απο των θεραποντων αυτου και απο του λαου αυτου πλην ας μη εξακολουθη ο Φαραω να απατα ημας, μη εξαποστελλων τον λαον, δια να θυσιαση εις τον Κυριον. 	 Laj Moisés quichakßoc ut quixye re: —Xic cue anakcuan. Tintzßâma chiru li Kâcuaß Dios nak cuulaj târisiheb li raxyât âcuiqßuin joß ajcuiß riqßuineb lâ môs ut riqßuineb chixjunileb lê tenamit. Ut, bânu usilal, moâbalakßi cuißchic. Mâye cuißchic ke nak incßaß toxic chi mayejac chiru li Kâcuaß Dios, chan laj Moisés.


Και εστραφησαν εκει και υπηγαν εις τον οικον του νεου του Λευιτου, εις τον οικον του Μιχαια, και εχαιρετησαν αυτον. 	 Joßcan nak queßoc saß li rochoch laj Micaía chi âtinac riqßuin li sâj cuînk aj levita. Ut queßxpatzß re chanru cuan.


Αλλ' η σοφια ποθεν θελει ευρεθη; και που ειναι ο τοπος της συνεσεως; 	 Abanan, ¿ani aj iqßuin natauman li naßleb? Ut, ¿ani aj iqßuin nequeßxtau lix sêbal xchßôleb?


Ο Μωυσης λοιπον και ο Ααρων ελαβον τους ανδρας τουτους τους ονομασθεντας κατ' ονομα. 	 Laj Moisés ut laj Aarón queßxbokeb li cuînk aßin li queßsiqßueß ruheb.


Ο βους αυτων συλλαμβανει και δεν αποτυγχανει η δαμαλις αυτων τικτει και δεν αποβαλλει. 	 Eb lix quetômk nequeßcuan nabal li ral chi mâcßaß chßaßajquilal.


Τοτε εξηγαγε τον υιον του βασιλεως και επεθεσεν επ' αυτον το διαδημα και το μαρτυριον και εκαμον αυτον βασιλεα και εχρισαν αυτον και κροτησαντες τας χειρας, ειπον, Ζητω ο βασιλευς 	 Nak cuanqueb saß xnaßajeb li soldado, laj Joiada quirisi chak laj Joás li ralal li rey Ocozías. Quixqßue li corona saß xjolom retalil nak xeßxxakab chokß rey. Ut quixqßue saß rukß li hu li tzßîbanbil cuiß li chakßrab. Quixqßue li aceite saß xjolom ut queßxxakab chokß xreyeb. Queßxpokßpokßi li rukßeb ut queßxjap re chixyebal: —¡Najt taxak chicuânk li karey! chanqueb.


Πας ανθρωπος βλεπει αυτο ο ανθρωπος θεωρει αυτο μακροθεν. 	 Chixjunileb li cristian nequeßxqßue retal li cßaßru naxbânu, usta yal chi najt nequeßril.


Δυο ζητω παρα σου μη αρνηθης ταυτα εις εμε πριν αποθανω. 	 At Kâcuaß, cuib ajcuiß li naßleb li nintzßâma châcuu. Chaqßue taxak cue nak toj mâjiß nincam.


Εν εκεινη τη ημερα θελει εισθαι οδος μεγαλη απο της Αιγυπτου προς την Ασσυριαν και οι Ασσυριοι θελουσιν ελθει εις την Αιγυπτον, και οι Αιγυπτιοι εις την Ασσυριαν, και οι Αιγυπτιοι μετα των Ασσυριων θελουσι δουλευσει εις τον Κυριον. 	 Saß eb li cutan aßan tâcuânk jun li nim be tâxic Egipto toj Asiria. Eb laj Asiria teßxic Egipto ut eb laj Egipto teßxic Asiria. Eb laj Egipto ut eb laj Asiria junajeb xchßôl nak teßxlokßoni li Kâcuaß.


Θελετε καμει προσωποληψιαν υπερ αυτου; θελετε δικολογησει υπερ του Θεου; 	 Mâre yôquex chixcßoxlanquil nak yôquex chi oquênc chirix li Dios. Ut, ¿ma yôquex chixcolbal rix nak nequecßoxla?


Τον πρωτον μηνα, την δεκατην τεταρτην του μηνος, εις το δειλινον, ειναι πασχα του Κυριου. 	 Saß li câlaju xbe li xbên po têtiquib lin ninkße Pascua nak ac oc re li kßojyîn re xjulticanquil nak quexcuisi chak saß li tenamit Egipto.


Εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σου, οστις σε εξηγαγον εκ γης Αιγυπτου, εξ οικου δουλειας. 	 Ut li Kâcuaß quixye, “Lâin li Kâcuaß lê Dios. Lâin quin-isin chak êre saß li tenamit Egipto, saß li naßajej li xexrahobtesîc cuiß chak.


δια να χωνευθη το χωμα εις συμπηξιν και οι βωλοι να συγκολλωνται; 	 re nak li poks tâsukßîk sulul ut tixletz rib chi ribil rib?


διοτι παρεταχθησαν ο Ισραηλ και οι Φιλισταιοι, στρατευμα κατα προσωπον στρατευματος. 	 Lix soldâdeb laj Israel joß eb ajcuiß lix soldâdeb laj filisteo queßxtzolob ribeb re teßpletik. Ut yôqueb chixcaßyanquil ribeb.


Ιδου, επι των ορεων οι ποδες του ευαγγελιζομενου, του κηρυττοντος ειρηνην. Εορταζε, Ιουδα, τας επισημους εορτας σου, αποδος τας ευχας σου, διοτι ο εξολοθρευτης δεν θελει διαβη πλεον δια σου ολοτελως απεκοπη. 	 Yô chak chi châlc saß xbên li tzûl li taklanbil chak li yô chak chi cßamoc re li châbil esilal chirix li tuktûquil usilal. Anakcuan bânuhomak lê ninkße joß cßaynakex xbânunquil lâex aj Judá ut bânuhomak li cßaßru xeyechißi re li Dios xban nak incßaß chic teßnumtâk saß êbên li xicß nequeßiloc êre. Xeßsacheß ruheb chi junaj cua.


Θελει καταισχυνθη η θυγατηρ της Αιγυπτου θελει παραδοθη εις την χειρα του λαου του βορρα. 	 Eb laj Egipto teßcßutekß xxutân. Teßchapekß xbaneb li teßchâlk saß li norte, chan li Dios.


Τις δε απο σας εχων δουλον αροτριωντα η ποιμαινοντα, θελει ειπει προς αυτον, ευθυς αφου ελθη εκ του αγρου Υπαγε, καθησον να φαγης, 	 Kayehak nak junak êre cuan xmôs yôk chak chi c'alec malaj ut chi iloc quetômk. Nak acak xchoy lix c'anjel lix môs, tâsuk'îk sa' cab. ¿Ma tâyehek' ta bi' re xban lix patrón, "Ocan, c'ojlan ut cua'in"?


Ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι, υποκριται, διοτι κλειετε την βασιλειαν των ουρανων εμπροσθεν των ανθρωπων επειδη σεις δεν εισερχεσθε ουδε τους εισερχομενους αφινετε να εισελθωσιν. 	 Ra châlel sa' êbên, lâex aj tz'îb ut lâex aj fariseo, ex aj ca' pac'al u. Nequemak' li rochocheb li xmâlca'an ut nequeyal xmukbal lê mâusilal riq'uin nak najt rok nequextijoc. Ut xban a'an k'axal cui'chic ra li tojbal mâc li tâchâlk sa' êbên.


Αποκριθεις δε ειπε προς αυτους Θελω σας ερωτησει και εγω ενα λογον, και ειπατε μοι 	 Li Jesús quixye reheb: -Lâin tincuaj ajcui' patz'oc êre. Têsume li tinpatz' êre.


Τοτε τα θηρια εισερχονται εις τα σπηλαια και κατασκηνουσιν εν τοις τοποις αυτων. 	 Eb li xul nequeßxic saß eb lix jul chixcolbal ribeb chiru li hab.


Και ευθυς το πρωι συνεβουλευθησαν οι αρχιερεις μετα των πρεσβυτερων και γραμματεων και ολον το συνεδριον, και δεσαντες τον Ιησουν εφεραν και παρεδωκαν εις τον Πιλατον. 	 Nak quisakêu eb lix bênil aj tij que'xch'utub cui'chic rib riq'uineb laj c'amol be sa' rochoch li Dios, ut riq'uineb laj tz'îb ut riq'uin chixjunileb laj q'uehol na'leb ut que'xc'ûb chanru te'xbânu. Ut que'xc'am li Jesús chi bac'bo ut que'xk'axtesi sa' ruk' laj Pilato.


ειθε ο Κυριος να δωση εις αυτον να ευρη ελεος παρα Κυριου εν εκεινη τη ημερα και οσας διακονιας εκαμεν εν Εφεσω, συ εξευρεις καλητερα. 	 Lâat nacanau chi tz'akal nak quixq'ue xch'ôl chi tenk'ânc aran Efeso. A' taxak li Kâcua' Dios chi-uxtânânk ru sa' xk'ehil xc'ulunic li Kâcua' Jesucristo.


Και τον αμπελωνα σου δεν θελεις επανατρυγησει ουτε τας ρωγας του αμπελωνος σου θελεις συλλεξει εις τον πτωχον και εις τον ξενον θελεις αφησει αυτας. Εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σας. 	 Nak têsicß ru lê uvas, incßaß têsicß chi us, chi moco têmolcßa li natßaneß. Têcanab ban reheb li nebaß ut reheb li jalaneb xtenamit. Lâin li Kâcuaß lê Dios xinyehoc re aßin.


και πας οστις ζη και πιστευει εις εμε δεν θελει αποθανει εις τον αιωνα. Πιστευεις τουτο; 	 Ut li ani cuan xyu'am ut niquinixpâb, inc'a' tâcâmk chi junaj cua. Cuânk ban xyu'am chi junelic. ¿Ma nacapâb a'in? chan li Jesús.


Πλην οι υψηλοι τοποι δεν αφηρεθησαν ο λαος ετι εθυσιαζε και εθυμιαζεν επι τους υψηλους τοπους. Ουτος ωκοδομησε την υψηλην πυλην του οικου του Κυριου. 	 Abanan li rey Jotam incßaß quixjuqßueb li naßajej li najt xteram. Ut eb li cristian toj yôqueb chixqßuebal li cßatbil mayej ut yôqueb ajcuiß chixcßatbal lix incienso re xlokßoninquil li jalanil dios. Li rey Jotam quixyîb cuißchic li nimla oquebâl saß li rochoch li Kâcuaß Dios.


Και εζησεν ο Θαρα εβδομηκοντα ετη, και εγεννησε τον Αβραμ, τον Ναχωρ, και τον Αρραν. 	 Lajêb xcâcßâl chihab cuan re laj Taré nak quiyoßla laj Harán li ralal. Ut mokon chic quicuan cuib chic li ralal. Lix cßabaßeb aßan aj Abram ut aj Nacor.


Και ενεδυναμωθη ο βασιλευς Ροβοαμ εν Ιερουσαλημ και εβασιλευσε διοτι ο Ροβοαμ ητο ηλικιας τεσσαρακοντα και ενος ετους οτε εβασιλευσε, και εβασιλευσε δεκαεπτα ετη εν Ιερουσαλημ, τη πολει την οποιαν ο Κυριος εξελεξεν εκ πασων των φυλων του Ισραηλ, δια να θεση το ονομα αυτου εκει. Της δε μητρος αυτου το ονομα ητο Νααμα η Αμμωνιτις. 	 Quiniman xcuanquil laj Roboam nak cuan chokß rey aran Jerusalén. Jun roxcßâl chihab cuan re nak qui-oc chokß rey. Cuuklaju chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén saß li tenamit li quixsicß ru li Dios saß xyânkeb lix têpaleb li ralal xcßajol laj Israel re nak aran tâlokßonîk. Lix naß laj Roboam, aßan lix Naama, Amón xtenamit.


Τοτε θελεις περιπατει ασφαλως την οδον σου, και ο πους σου δεν θελει προσκοψει. 	 Ut cauhak lê chßôl nak texxic yalak bar. Nequenau nak mâcßaß têcßul.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς παντας τους δουλους αυτου τους μεθ' αυτου εν Ιερουσαλημ, Σηκωθητε, και ας φυγωμεν διοτι δεν θελομεν δυνηθη να διασωθωμεν απο προσωπου του Αβεσσαλωμ σπευσατε να αναχωρησωμεν, δια να μη επιταχυνη και καταφθαση ημας και σπρωξη το κακον εφ' ημας και παταξη την πολιν εν στοματι μαχαιρας. 	 Ut laj David quixye reheb chixjunileb li nequeßcßanjelac chiru aran Jerusalén: —Choêlelik chiru laj Absalón. Sêbahomak êrib. Cui incßaß takasêba kib, incßaß târûk takacol kib chiru laj Absalón. Mâre anchal teßchâlk ut teßnumtâk saß kabên ut teßxcamsiheb chixjunileb li cuanqueb saß li tenamit, chan.


Διοτι ισως δια τουτο εχωρισθη προς ωραν, δια να απολαβης αυτον διαπαντος, 	 Cuan xyâlal nak qui-el jarubak cutan âcuiq'uin. Mâre lix yâlal a'an nak quijala lix yu'am ut anakcuan tâcuânk âcuiq'uin chi junelic.


Εξευρομεν δε οτι η κρισις του Θεου ειναι κατα αληθειαν εναντιον των πραττοντων τα τοιαυτα. 	 Nakanau nak li Dios tîc xch'ôl ut a'an târakok âtin chi tz'akal sa' xbêneb li neque'bânun re li mâusilal.


Και ειπε προς αυτον Σηκωθεις υπαγε η πιστις σου σε εσωσεν. 	 Tojo'nak quixye re li cuînk: -Xaklin ut tatxic. Xatq'uira xban nak xatpâban, chan.


Εν ταις ημεραις εκειναις και εν τω καιρω εκεινω, λεγει Κυριος, η ανομια του Ισραηλ θελει ζητηθη και δεν θελει υπαρχει, και αι αμαρτιαι του Ιουδα και δεν θελουσιν ευρεθη διοτι θελω συγχωρησει οσους αφησω υπολοιπον. 	 Saß eb li cutan aßan eb laj Israel ut eb laj Judá mâcßaßak xmâqueb xban nak lâin tincuy tinsach lix mâqueb li joß qßuial chic xeßcana, chan li Kâcuaß.


Τολμα τις απο σας, οταν εχη διαφοραν προς τον αλλον, να κρινηται ενωπιον των αδικων και ουχι ενωπιον των αγιων; 	 Cui cuan junak sa' êyânk cuan xch'a'ajquilal riq'uin junak xhermân, ¿ma târûk ta bi' tâxic chiruheb laj rakol âtin re li ruchich'och'? ¿Ma inc'a' raj us nak riq'uineb laj pâbanel tâxic?


δια τουτο θελουσι φαγει απο των καρπων της οδου αυτων και θελουσι χορτασθη απο των κακοβουλιων αυτων. 	 Joßcan nak anakcuan cßulumak chixjunil li raylal xchal saß êbên xban li mâusilal xebânu toj retal textitzßk riqßuin li cßaßak re ru incßaß us xebânu.


Μετα δε τον θανατον του Αχααβ, επανεστατησεν ο Μωαβ εναντιον του Ισραηλ. 	 Nak ac camenak chic li rey Acab, eb laj Moab queßpoß saß xbêneb laj Israel.


Και αι συγγενειαι Κιριαθ-ιαρειμ ησαν οι Ιεθριται και οι Φουθιται και οι Σουμαθιται και οι Μισραιται. Εκ τουτων εξηλθον οι Σαραθαιοι και οι Εσθαωλαιοι. 	 Laj Sobal, aßan ajcuiß lix xeßtônil yucuaßeb li queßcuan Quiriat-jearim. Aßaneb laj itritas, eb laj futitas, eb laj sumatitas, ut eb laj misraítas. Eb laj misraítas, aßaneb lix xeßtônil yucuaß eb laj zoratitas ut eb laj estaolitas.


Εαν εξευρητε ταυτα, μακαριοι εισθε εαν καμνητε αυτα. 	 Ac nequenau chic xyâlal. Us xak êre cui lâex têbânu li c'a'ru xetzol cuiq'uin.


επειδη εξευρομεν οτι καθως εισθε κοινωνοι των παθηματων, ουτω και της παρηγοριας. 	 Lâo nakanau nak cau êch'ôl sa' lê pâbâl. Nakanau nak têc'ul li raylal jo' yôco chixc'ulbal lâo. Abanan nakanau ajcui' nak tâc'ojobâk êch'ôl nak yôkex chixc'ulbal li raylal jo' nak nac'ojobâc kach'ôl lâo.


αληθως, Κυριε, οι βασιλεις της Ασσυριας ηρημωσαν τα εθνη και τους τοπους αυτων, 	 At Kâcuaß, yâl nak eb laj Asiria queßxsach ruheb li tenamit joß ajcuiß lix naßajeb.


Ιδε, Κυριε, διοτι θλιβομαι τα εντοσθια μου ταραττονται, η καρδια μου αναστρεφεται εντος μου, διοτι μεγαλως απεστατησα εξωθεν ητεκνωσεν η μαχαιρα εν τω οικω ο θανατος. 	 At Kâcuaß, at kaDios, chaqßue taxak retal li raylal li yôco chixcßulbal. Tâqßue taxak retal lix rahil li kachßôl. Cßajoß nak nayotßeß li kachßôl xban li mâc xkabânu. Saß eb li be yôqueb chi camsîc li kalal kacßajol ut yôqueb ajcuiß chi câmc saß li kochoch.


οπου ο Ιησους εισηλθεν υπερ ημων προδρομος, γενομενος αρχιερευς εις τον αιωνα κατα την ταξιν Μελχισεδεκ. 	 Li Jesucristo ac xcô sa' li santil choxa chi jaloc âtin chikix. A'an laj c'amol be chiku. Li Jesucristo, a'an tz'akal xyucua'il aj tij chi junelic jo' nak quicuan laj Melquisedec.


Εαν εισηλθε μονος, μονος θελει εξελθει εαν ειχε γυναικα, τοτε η γυνη αυτου θελει εξελθει μετ' αυτου. 	 Cui xjunes tâoc riqßuineb, xjunes ajcuiß tâêlk. Ut cui cuan rixakil nak tâoc, tixcßam chirix li rixakil joßqueb ajcuiß li ralal xcßajol.


και ενω πλαγιαζει, παρατηρησον τον τοπον οπου πλαγιαζει, και ελθουσα σηκωσον το σκεπασμα απο των ποδων αυτου, και πλαγιασον και εκεινος θελει σοι ειπει τι να καμης. 	 Tâqßue retal chi us bar tixyocob rib chi cuârc. Nak ac yôk chi cuârc, tatxic aran. Tâcuisi li ris chi rok ut tatyoclâk aran chi rok. Chirix aßan, laj Booz tixye âcue cßaßru tâbânu, chan lix Noemí.


Αυτη ειναι η κληρονομια της φυλης των υιων Ασηρ κατα τας συγγενειας αυτων, αι πολεις αυται και αι κωμαι αυτων. 	 Aßaneb aßin li naßajej rochbeneb li tenamit ut eb li cocß cßalebâl li quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Aser, aß yal chanru xqßuial li junjûnk chßûtal.


Ουαι εις τον οικοδομουντα τον οικον αυτου ουχι εν δικαιοσυνη και τα υπερωα αυτου ουχι εν ευθυτητι, τον μεταχειριζομενον την εργασιαν του πλησιον αυτου αμισθι και μη αποδιδοντα εις αυτον τον μισθον του κοπου αυτου, 	 At rey, raylal tâchâlk saß âbên xban nak nacayîb lâ palacio ut incßaß nacabânu saß tîquilal. Nacanimobresi ban âcuib riqßuin balakßîc ut nacaqßueheb lâ cuas âcuîtzßin chi trabajic ut incßaß nacatojeb.


Και ειπαν οι ανδρες της Βαιθ-σεμες, Τις δυναται να σταθη ενωπιον του Κυριου, του αγιου τουτου Θεου; και προς τινα θελει αναβη αφ' ημων; 	 Ut eb li cuanqueb Bet-semes queßxye: —¿Ani târûk tixcol rib chiru li Kâcuaß, li Dios santo? Ut, ¿ani aj iqßuin takatakla lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß? chanqueb.Ut queßxtaklaheb lix takl aran Quiriat-jearim re nak teßxye reheb: —Eb laj filisteo queßxcanab arin li Lokßlaj Câx. Joßcan nak châlkex arin re nak têcßam li Lokßlaj Câx aran êriqßuin, chanqueb.


Δια τουτο ειπε προς τον Ιουδαν, Ας οικοδομησωμεν τας πολεις ταυτας, και ας καμωμεν περι αυτας τειχη και πυργους, πυλας και μοχλους, ενω ειμεθα κυριοι της γης, επειδη εξεζητησαμεν Κυριον τον Θεον ημων εξεζητησαμεν αυτον, και εδωκεν εις ημας αναπαυσιν κυκλοθεν. Και ωκοδομησαν και ευωδωθησαν. 	 Laj Asa quixye reheb laj Judá: —Takayîbeb chi us li tenamit aßin. Takasut saß tzßac ut takayîbeb li cab li najt xteram re cßacßalênc. Ut takaqßue li puertas joß ajcuiß lix natßbaleb. Li naßajej aßin ke lâo xban nak xkasicß li Kâcuaß li kaDios. Ut aßan xoxqßue chi cuânc saß xyâlal riqßuineb chixjunileb li cuanqueb chi xjun sutam li katenamit, chan. Joßcan nak queßxyîbeb chi us li tenamit ut us queßel riqßuin li cßaßru queßxbânu.


Τοτε επηλθεν επι τον Ιεφθαε πνευμα Κυριου, και αυτος επερασε δια της Γαλααδ και του Μανασση, και επερασε δια της Μισπα της Γαλααδ, και απο Μισπα της Γαλααδ επερασεν επι τους υιους Αμμων. 	 Lix musikß li Dios quichal riqßuin laj Jefté, ut quixcßut chiru cßaßru tixbânu. Joßcan nak eb laj Israel queßnumeß saß li naßajej Galaad ut Manasés ut queßnumeß ajcuiß Mizpa, li cuan saß xcuênt Galaad re nak teßrêchani lix naßajeb laj Amón.


Και απηλθεν εκειθεν ο Ισαακ και εστησε την σκηνην αυτου εν τη κοιλαδι των Γεραρων και κατωκησεν εκει. 	 Ut laj Isaac queßel aran ut cô toj saß li ru takßa re Gerar. Ut aran queßcana chi cuânc.


Υιοι Αζμαβεθ, τεσσαρακοντα δυο. 	 Li ralal xcßajol laj Azmavet, aßan cuib roxcßâl.


Κατα του Μωαβ. Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ Ουαι εις την Νεβω διοτι απωλεσθη η Κιριαθαιμ κατησχυνθη, εκυριευθη η Μισγαβ κατησχυνθη και ετρομαξε. 	 Joßcaßin naxye li Kâcuaß li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel, chirixeb laj Moab: —Raylal tâchâlk saß xbêneb laj Nebo xban nak tâsachekß ruheb. Quiriataim tâchapekß ut tâcßutekß xxutân. Tâchapekß ut tâsachekß ru li tenamit Misgab.


και εδωκαν εις αυτον τμημα πηττας συκων και δυο βοτρυς σταφιδων και εφαγε, και επανηλθε το πνευμα αυτου εις αυτον διοτι δεν ειχε φαγει αρτον ουδε ειχε πιει υδωρ, τρεις ημερας και τρεις νυκτας. 	 Queßxqßue ajcuiß li chaki higo ut cuib cût li chaki uvas. Ut quicßulun cuißchic xchßôl li cuînk xban nak ac cuan oxib cutan ut oxib kßojyîn incßaß naxyal cua.


Εισελθετε εις τας πυλας αυτου εν δοξολογια, εις τας αυλας αυτου εν υμνω δοξολογειτε αυτον ευλογειτε το ονομα αυτου. 	 Chex-oc saß lix templo li Dios re xbantioxinquil chiru. Chex-oc saß li rochoch li Dios ut chelokßoni riqßuin lê bich. Chebantioxi re li Kâcuaß ut chenima ru.Li Kâcuaß kßaxal châbil. Junelic nocoxra ut lix tîquilal xchßôl mâcßaß rosoßjic. Cuânk ban chi junelic.


Ελησμονηθην απο της καρδιας ως νεκρος εγεινα ως σκευος συντετριμμενον. 	 Incßaß chic niquineßxcßoxla. Chanchanin chic li camenak chiruheb. Chanchanin chic li jorol cuc li mâcßaß chic na-oc cuiß chiruheb.


Και σταθεις ο Σολομων εμπροσθεν του θυσιαστηριου του Κυριου, ενωπιον πασης της συναγωγης του Ισραηλ, εξετεινε τας χειρας αυτου προς τον ουρανον, 	 Chirix aßan laj Salomón quixxakab rib chiru lix artal li Kâcuaß chiruheb chixjunileb laj Israel li cuanqueb aran. Quixtaksi li rukß saß choxa ut quitijoc.


Και θελει προσφερει την μιαν εκ των τρυγονων η εκ των νεοσσων των περιστερων, οπως ευπορει να φερη 	 Chirix aßan laj tij tixmayeja jun reheb li cuib chi mucuy malaj ut jun reheb li cuib chi paloma, aß yal bar cuan li jun li tixcuy xqßuebal li jun li ac xqßuira.


Οτε το ωτιον ηκουε και με εμακαριζε, και ο οφθαλμος εβλεπε και εμαρτυρει υπερ εμου 	 Eb li cristian li nequeßabin re li cßaßru ninye, nequeßxye, “Us xak re”, chanqueb. Ut eb li ani nequeßiloc re li cßaßru ninbânu, châbil nequeßxye chicuix.


διοτι τα κρυφιως γινομενα υπ' αυτων αισχρον εστι και λεγειν 	 Xutânal chok' ke lâo âtinac chirix li inc'a' us li neque'xbânu chi mukmu.


Θελω αποστειλει αυτον επι εθνος υποκριτικον, και θελω δωσει εις αυτον προσταγην κατα του λαου του θυμου μου, δια να λαφυραγωγηση λαφυρα και να λεηλατηση λεηλασιαν και να καταπατηση αυτους ως τον πηλον των οδων. 	 Lâin nintaklaheb laj Asiria chi pletic riqßuineb laj Israel xban nak incßaß useb xnaßleb. Nintaklaheb chi pletic riqßuineb li nequeßqßuehoc injoskßil re nak teßelkßâk li cßaßru reheb. Nintaklaheb chi numtâc saß xbêneb lin tenamit. Teßxyekßi saß rokeb. Chanchan nak nayekßîc li sulul saß be.—


Και εδωκεν εις αυτον διαθηκην περιτομης και ουτως εγεννησε τον Ισαακ και περιετεμεν αυτον τη ογδοη ημερα, και ο Ισαακ εγεννησε τον Ιακωβ, και ο Ιακωβ τους δωδεκα πατριαρχας. 	 Nak li Dios quixbânu li contrato riq'uin laj Abraham quixye re nak tento te'xbânu li circuncisión. Jo'can nak laj Abraham quixbânu li circuncisión riq'uin laj Isaac li ralal nak ac cuan cuakxakib cutan re. Ut laj Isaac quixbânu riq'uin laj Jacob li ralal ut jo'can ajcui' quixbânu laj Jacob riq'uineb li ralal cablaju.


Τοτε εκλινεν ο ανθρωπος και προσεκυνησε τον Κυριον 	 Nak quirabi aßan, lix môs laj Abraham quixxulub lix jolom ut qui-oc chixlokßoninquil li Kâcuaß Dios.


απεκριθη και ειπε προς τον Αριωχ, τον αρχοντα του βασιλεως, Δια τι η βιαια αυτη αποφασις παρα του βασιλεως; Και ο Αριωχ εφανερωσε το πραγμα προς τον Δανιηλ. 	 Laj Daniel quixpatzß re laj Arioc lix capitán li rey: —¿Cßaßru xyâlal nak li rey quixqßue li chakßrab aßin kßaxal ra? chan. Ut laj Arioc quixye re cßaßru quicßulman.


και γυνη ητις εχει ανδρα απιστον, και αυτος συγκατανευει να συνοικη μετ' αυτης, ας μη αφινη αυτον. 	 Ut cui junak ixk naxpâb li Dios ut lix bêlom toj mâji' napâban, ut naxc'ul xch'ôl li cuînk cuânc riq'uin, li ixk a'an inc'a' naru tixcanab chi moco tixjach rib riq'uin lix bêlom.


Οι ιερεις ομως ησαν ολιγοι και δεν ηδυναντο να εκδερωσι παντα τα ολοκαυτωματα οθεν οι αδελφοι αυτων οι Λευιται εβοηθησαν αυτους, εωσου η εργασια συνετελεσθη και εωσου ηγιασθησαν οι ιερεις διοτι οι Λευιται εσταθησαν ευθυτεροι την καρδιαν εις το να αγιασθωσι, παρα οι ιερεις. 	 Eb laj tij incßaß qßuiheb ut incßaß queßtzßakloc chixcamsinquil chixjunileb li xul li queßxqßue chokß xcßatbil mayej. Joßcan nak eb laj levita queßxtenkßaheb toj retal queßxchoy li cßanjel ut toj nak chixjunileb laj tij queßxsantobresi ribeb. (Eb laj levita, aßaneb li kßaxal queßxqßue xchßôleb chixsantobresinquil ribeb chiruheb laj tij.)


οστις ομως μη γνωρισας επραξεν αξια δαρμων, θελει δαρθη ολιγον εις παντα δε, εις τον οποιον εδοθη πολυ, πολυ θελει ζητηθη παρ' αυτου, και εις οντινα ενεπιστευθη πολυ, περισσοτερον θελουσιν απαιτησει παρ' αυτου. 	 Abanan li môs li inc'a' naxbânu li us xban nak inc'a' naxnau c'a'ru naraj lix patrón, li jun a'an tixc'ul ajcui' xtojbal xmâc. Abanan ca'ch'in ajcui' chiru li tixc'ul li naxnau li c'a'ru naraj lix patrón. Li ani naxnau xyâlal, mas cui'chic nabal li îk cuan sa' xbên. Ut li ani cuan xna'leb chi us, mas cui'chic li îk cuan sa' xbên chiru li jun li mâc'a' xna'leb, chan.


Και οταν φανερωθη ο αρχιποιμην, θελετε λαβει τον αμαραντινον στεφανον της δοξης. 	 Li Jesucristo a'an tz'akal laj ilol ke. Cui nakach'olaniheb chi us li k'axtesinbileb ke, li Jesucristo tixq'ue kak'ajcâmunquil nak tol-êlk cui'chic. Li kak'ajcâmunquil a'an inc'a' nalaj inc'a' na-oso'. Ut totz'akônk ajcui' riq'uin lix nimal xlok'al.


Και ηλθεν ο μηνυτης και ανηγγειλε προς αυτον, λεγων, Εφεραν τας κεφαλας των υιων του βασιλεως. Και ειπε, Βαλετε αυτας κατα δυο σωρους, εν τη εισοδω της πυλης, εως πρωι. 	 Li takl quicuulac riqßuin laj Jehú ut quixye re: —Xeßcßulun li xeßcßamoc chak re lix jolomeb li ralal li rey Acab, chan. Laj Jehú quixye re: —Qßuehomak saß cuib tûb saß li oquebâl re li tenamit ut canabomak aran toj cuulaj, chan.


Και ιδοντες οι δουλοι του Αδαρεζερ οτι κατετροπωθησαν εμπροσθεν του Ισραηλ, εκαμον ειρηνην μετα του Δαβιδ και εγειναν δουλοι αυτου και δεν ηθελον πλεον οι Συριοι να βοηθησωσι τους υιους Αμμων. 	 Eb li rey li cuanqueb rubel xcuanquil laj Hadad-ezer queßril nak eb laj Israel queßnumta saß xbêneb. Joßcan nak queßxqßue ribeb rubel xcuanquileb laj Israel. Ut queßxcßam cuißchic ribeb saß usilal riqßuin li rey David. Ut eb laj Siria incßaß chic queßraj xtenkßanquileb laj Amón.


Θελουσιν αγαλλεσθαι τα χειλη μου, οταν εις σε ψαλμωδω και η ψυχη μου, την οποιαν ελυτρωσας. 	 Tinbichânk xban xsahil inchßôl. Chi anchal inchßôl tinbicha âlokßal xban nak lâat xatcoloc cue.Junelic tinye resil lâ tîquilal xban nak xutânal xeßel li queßraj xbânunquil li mâusilal cue ut sachsôqueb xnaßleb xeßcana.


διοτι εις εσας εχαρισθη το υπερ Χριστου, ου μονον το να πιστευητε εις αυτον, αλλα και το να πασχητε υπερ αυτου, 	 Q'uebil êre lê mâtan xban li Dios re xpâbanquil li Cristo. Ut moco ca'aj cui' ta têc'ul li rusilal re xpâbanquil. Usilal aj ban cui' nak q'uebil êre xc'ulbal li raylal sa' xc'aba' li Cristo.Ac xeril chanru nak ninyal ink'e chixq'uebal xcuanquil li colba-ib ut nequerabi resil nak toj yôquin ajcui' xyalbal ink'e. Ut nequeyal ajcui' êk'e lâex xq'uebal xcuanquil li colba-ib cuochbenex.


Και εκ της ιδιοκτησιας των Λευιτων και εκ της ιδιοκτησιας της πολεως, αιτινες ειναι εν μεσω του ανηκοντος εις τον αρχοντα, μεταξυ του οριου του Ιουδα και του οριου του Βενιαμιν, τουτο θελει εισθαι του αρχοντος. 	 Li chßochß li cuan saß xcaß pacßalil lix naßajeb laj levita ut li tenamit, aßan xnaßaj li rey. Li naßajej aßin naxcßul rib riqßuin lix nubâl lix naßaj laj Judá ut naxcßul ajcuiß rib riqßuin lix nubâl lix naßaj laj Benjamín.


Ειπε προς τον Ααρων, λεγων, Οστις εκ του σπερματος σου εις τας γενεας αυτων εχει μωμον, ας μη πλησιαση δια να προσφερη τον αρτον του Θεου αυτου 	 —Tat-âtinak riqßuin laj Aarón ut tâye re chi joßcaßin: Chalen anakcuan ut chi junelic cui incßaß tzßakal re ru lâ cualal âcßajol, li jun aßan incßaß naru tâcßanjelak chixqßuebal li mayej caxlan cua chicuu.


Και ανεβησαν εξ Αιγυπτου και ηλθον εις γην Χανααν προς Ιακωβ τον πατερα αυτων. 	 Eb aßan queßel saß li tenamit Egipto ut queßcuulac toj saß li tenamit Canaán li cuan cuiß chak laj Jacob lix yucuaßeb.


Και ειπεν ο Μωυσης, Εξακοσιαι χιλιαδες πεζων ειναι ο λαος, εν μεσω των οποιων εγω ειμαι και συ ειπας, Θελω δωσει εις αυτους κρεας, δια να φαγωσιν ολοκληρον μηνα. 	 Ut laj Moisés quixye re li Kâcuaß: —Lâin yôquin chi cßamoc be chiru cuakib ciento mil chi cuînk ut lâat nacaye nak tâqßueheb chi tißoc tib chiru jun po.


Και εκαμε την αυλην των ιερεων και την μεγαλην αυλην, και θυρας δια την αυλην, και εσκεπασε τας θυρας αυτων με χαλκον. 	 Quixyîb ajcuiß li nebâl reheb laj tij ut li nimla nebâl joß eb ajcuiß lix puertas. Ut quixletz li bronce chiruheb li puertas.


διοτι ησαν ως πεντακισχιλιοι ανδρες και ειπε προς τους μαθητας αυτου Καθισατε αυτους κατα αθροισματα ανα πεντηκοντα. 	 Chixjunileb li cuanqueb aran cuanqueb tana ôb mil chi cuînk. Li Jesús quixye reheb lix tzolom nak te'xchunub ribeb chi ch'ûtal, chi lajêtk roxc'âl.


επειδη ομως δια ταυτης της πραξεως εδωκας μεγαλην αφορμην εις τους εχθρους του Κυριου να βλασφημωσι, δια τουτο το παιδιον το γεννηθεν εις σε εξαπαντος θελει αποθανει. 	 Abanan xban li mâc xabânu, xaqßue li Dios chi hobecß xbaneb li xicß nequeßiloc re. Joßcan nak lâ cualal li tojeß xyoßla tâcâmk, chan.


Και ενω, αυτος ελεγε ταυτα, κατησχυνοντο παντες οι εναντιοι αυτου, και πας ο οχλος εχαιρε δι' ολα τα ενδοξα εργα τα γινομενα υπ' αυτου. 	 Ut riq'uin li c'a'ru quixye li Jesús, quixc'ut xxutâneb chixjunileb li yôqueb chixcuech'inquil rix. Abanan li q'uila tenamit que'saho' xch'ôl xbaneb li milagro li yô chixbânunquil li Jesús.


Πιστος ο λογος Εαν τις ορεγηται επισκοπην, καλον εργον επιθυμει. 	 Yâl li neque'xye nak cui cuan junak na-ala sa' xch'ôl oc chok' aj c'amol be sa' xyânkeb laj pâbanel, châbil li naxc'oxla xbânunquil.


Φωνη αγαλλιασεως και σωτηριας ειναι εν σκηναις δικαιων η δεξια του Κυριου καμνει κατορθωματα. 	 Saß rochocheb li tîqueb xchßôl japjôqueb re xban xsahil xchßôleb. Nequeßxye: —Riqßuin xcuanquil li Dios, xonumta saß xbêneb li xicß nequeßiloc ke.—


και θελουσιν εισθαι επι του Ααρων και επι των υιων αυτου, οταν εισερχωνται εις την σκηνην του μαρτυριου η οταν πλησιαζωσιν εις το θυσιαστηριον δια να λειτουργησωσιν εν τω αγιω, δια να μη φερωσιν εφ' εαυτους ανομιαν και αποθανωσι τουτο θελει εισθαι νομος παντοτεινος εις αυτον και εις το σπερμα αυτου μετ' αυτον. 	 Rajlal teßxqßue li rakßeb aßan chirixeb nak teßoc saß li tabernáculo ut nak teßoc chi cßanjelac saß li artal li cuan saß li Santil Naßajej re nak incßaß teßpaltok chicuu lâin li Kâcuaß. Tento teßxbânu aßan re nak incßaß teßcâmk laj Aarón rochbeneb li ralal. Li chakßrab aßan tenebanbil chi junelic saß xbêneb laj Aarón ut eb li ralal xcßajol li teßcuânk mokon.


Και ιδου, ο Κυριος ιστατο επανωθεν αυτης και ειπεν, Εγω ειμαι Κυριος ο Θεος του Αβρααμ του πατρος σου, και ο Θεος του Ισαακ την γην, επι της οποιας κοιμασαι, εις σε θελω δωσει αυτην και εις το σπερμα σου. 	 Li Kâcuaß Dios cuan chak toj saß xbên li escalera ut aßan quixye re laj Jacob: —Lâin li Kâcuaß Dios. Lâin li quinixlokßoni chak laj Abraham lâ xeßtônil yucuaß. Lâin ajcuiß li quinixlokßoni laj Isaac lâ yucuaß. Lâin tinqßue âcue li chßochß li yôcat cuiß chi hilânc anakcuan. Tinqßue ajcuiß reheb lâ cualal âcßajol.


Εξευρομεν δε οτι ο Υιος του Θεου ηλθε και εδωκεν εις ημας νοησιν, δια να γνωριζωμεν τον αληθινον και ειμεθα εν τω αληθινω, εν τω Υιω αυτου Ιησου Χριστω. Ουτος ειναι ο αληθινος Θεος και η ζωη η αιωνιος. 	 Ut lâo nakanau nak li Ralal li Dios quic'ulun sa' ruchich'och'. Quixq'ue kana'leb re xnaubal bar cuan li tz'akal Dios. Ut junajo chic riq'uin li tz'akal Dios xban nak xkapâb li Jesucristo li Ralal li Dios. A'an li naq'uehoc ke li yu'am chi junelic.Ex inhermân, mêlok'oni chic li jalanil dios yîbanbil riq'uin uk'ej. Jo'can taxak.


Αλλα τουτο εγεινε δια να πληρωθη ο λογος, ο γεγραμμενος εν τω νομω αυτων, Οτι εμισησαν με δωρεαν. 	 Jo'ca'in xc'ulman xban nak tz'îbanbil chak retalil sa' li chak'rab li quiq'uehe' reheb: Mâc'a' raj inmâc, abanan xic' quine'ril.


η ας πιασθη απο της δυναμεως μου, δια να καμη ειρηνην μετ' εμου και θελει καμει μετ' εμου ειρηνην. 	 Cui eb li xicß nequeßiloc re lin tenamit teßraj nak tincoleb, teßchâlk raj cuiqßuin. Teßxcßam raj ribeb saß usilal cuiqßuin, chan li Dios.


Και να σοι εφανερονε τα κρυφια της σοφιας, οτι ειναι διπλασια των οσα γνωριζονται. Εξευρε λοιπον, οτι ο Θεος απαιτει απο σου ολιγωτερον της ανομιας σου. 	 Tixcßut raj châcuu li naßleb li chßaßaj xtaubal ru re nak tâqßue retal nak incßaß xqßue nabal raylal saß âbên joß xcßulub li mâc li xabânu.


οστις απ' αρχης αναγγελλω το τελος και απο προτερον τα μη γεγονοτα, λεγων, Η βουλη μου θελει σταθη και θελω εκτελεσει απαν το θελημα μου 	 Lâin quinyehoc chak re cßaßru quicßulman chalen saß xticlajic toj saß rosoßjic. Chalen najter kße cutan lâin quinyehoc re cßaßru tâcßulmânk usta toj mâjiß nacßulman. Li cßaßru ninye, aßan li tâcßulmânk. Lâin ninbânu chixjunil li cßaßru nacuaj.


Και λεγουσι προς αυτον οι μαθηται αυτου Ποθεν εις ημας εν τη ερημια αρτοι τοσοι, ωστε να χορτασωμεν τοσον οχλον; 	 Ut eb lix tzolom que'xye re: -¿Bar takatau cua sa' li na'ajej a'in re takaq'ueheb chi cua'ac li q'uila tenamit a'in? Arin mâc'a' cuan, chanqueb.


Και υιοι του Χαρμι, Αχαρ, ο ταραξας τον Ισραηλ, οστις εκαμε παραβασιν εις το αναθεμα. 	 Li ralal laj Carmi, aßan laj Acán, li quixbok raylal saß xbêneb laj Israel xban nak quixxoc chokß re li re li Dios.


Και προσεταξεν ο Σαουλ τους δουλους αυτου, λεγων, Λαλησατε προς τον Δαβιδ κρυφιως και ειπατε, Ιδου, ο βασιλευς ευαρεστειται εις σε, και παντες οι δουλοι αυτου σε αγαπωσι τωρα λοιπον γενου γαμβρος του βασιλεως. 	 Laj Saúl quixtaklaheb lix môs ut quixye reheb nak teßâtinak riqßuin laj David chi mâ ani tâabînk re ut teßxye re chi joßcaßin: —Laj Saúl nacatxra ut chikajunilo lâo lix môs nacatkara ajcuiß. Us tâsume oc chokß xhiß li rey, chanqueb.


Η τι θελει δωσει ο ανθρωπος εις ανταλλαγην της ψυχης αυτου; 	 ¿Ma cuan ta bi' li c'a'ru tixtoj cui' li yu'am chi junelic?Li ani tâxutânâk chiruheb li tenamit aj mâc inban lâin malaj ut xban li cuâtin, lâin li Alalbej tinxutânâk ajcui' xbaneb nak tinchâlk chak riq'uin xnimal xlok'al lin Yucua' cuochbeneb li santil ángel.-


Και προσεταξεν αυτους να βαπτισθωσιν εις το ονομα του Κυριου. Τοτε παρεκαλεσαν αυτον να διαμεινη ημερας τινας. 	 Ut quixtakla xcubsinquil xha'eb sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo. Ut eb a'an que'xtz'âma chiru laj Pedro nak tâcanâk cuib oxibak cutan chic riq'uineb.


Διοτι ο θυμος του Κυριου ειναι επι παντα τα εθνη, και η φλογερα οργη αυτου επι παντα τα στρατευματα αυτων κατεστρεψεν αυτα ολοκληρως παρεδωκεν αυτα εις σφαγην. 	 Xban nak li Kâcuaß Dios yô xjoskßil saß xbêneb li tenamit ut saß xbêneb ajcuiß lix soldado, tixkßaxtesiheb re nak teßcamsîk ut re nak teßsachekß ruheb chi junaj cua.


μη φαγητε απ' αυτου ωμον, μηδε βραστον εν υδατι, αλλα οπτον εν πυρι την κεφαλην αυτου μετα των ποδων αυτου και μετα των εντοσθιων αυτου 	 Mêtiu li tib chi rax chi moco chi caltinbil. Chi pombil ban têtiu. Têpom chi tzßakal jun, rochben lix jolom joß ajcuiß li rok, li rukß ut li cuan chi saß. Caßaj cuiß lix tzßaj têrisi.


Και εν Ιερουσαλημ κατωκησαν εκ των υιων Ιουδα και εκ των υιων Βενιαμιν και εκ των υιων Εφραιμ και Μανασση, 	 Cuanqueb li ralal xcßajol laj Judá, li ralal xcßajol laj Benjamín, li ralal xcßajol laj Efraín ut li ralal xcßajol laj Manasés li queßcôeb chi cuânc aran Jerusalén.


Δια τουτο μη γινεσθε αφρονες, αλλα νοειτε τι ειναι το θελημα του Κυριου. 	 Jo'can nak moco jo'cakex ta li mâc'a'eb xna'leb. Chetauhak ban ru li c'a'ru naraj li Kâcua'.


Οι δε υπηρεται ελθοντες δεν ευρον αυτους εν τη φυλακη, και επιστρεψαντες απηγγειλαν, 	 Que'cuulac li takl sa' li tz'alam ut inc'a' chic que'ta'e' li apóstol aran. Jo'can nak que'suk'i chixyebal resil ut que'xye:


Οι αρχοντες των λαων συνηχθησαν μετα του λαου του Θεου του Αβρααμ διοτι του Θεου ειναι αι ασπιδες της γης υψωθη σφοδρα. 	 Eb li cuînk li cuanqueb xcuanquil saß eb li xnînkal ru tenamit queßxjunaji rib riqßuineb li ralal xcßajol li Dios, lix Dios laj Abraham. Re li Dios chixjunil li cuanquilal li cuan saß ruchichßochß. Ut aßan li kßaxal nim xlokßal.


Και ησαν παραθυρα εις αυτην και εις τα τοξα αυτης κυκλω κυκλω, ως τα παραθυρα εκεινα το μηκος πεντηκοντα πηχων και το πλατος εικοσιπεντε πηχων. 	 Cuanqueb xventanil joß eb li ventana li cuanqueb saß li jun chßol chic li oquebâl. Lix nimal li naßajej li cuan cuiß li oquebâl, aßan ôb xcaßcßâl metro xnajtil rok ut cablaju metro riqßuin media xnimal ru.


Οι ανδρες των αιματων μισουσι τον αμεμπτον αλλ' οι ευθεις εκζητουσι την ζωην αυτου. 	 Eb laj camsinel ras rîtzßin xicß nequeßril li tîqueb xchßôl. Abanan eb li tîqueb xchßôl nequeßxsicß xyâlal chanru nak teßcuânk saß xyâlal riqßuineb.


και ειπεν Ιδου, θεωρω τους ουρανους ανεωγμενους και τον Υιον του ανθρωπου ισταμενον εκ δεξιων του Θεου. 	 Quixye: -Ilomak. Teto li choxa nak nacuil ut li C'ajolbej cuan chi xnim uk' li Dios, chan.


Και η πολις επολιορκειτο μεχρι του ενδεκατου ετους του βασιλεως Σεδεκιου. 	 Li tenamit sutsu xbaneb toj saß li junlaju chihab roquic chokß rey laj Sedequías.


εωσου ευρω τοπον δια τον Κυριον, κατοικιαν δια τον ισχυρον Θεον του Ιακωβ. 	 Incßaß tinhilânk toj tintau xnaßaj li Lokßlaj Câx li nahilan cuiß li nimajcual Dios. Tento tâcuânk xnaßaj li nimajcual Dios li quixlokßoni laj Jacob, chan.


Και η χειρ μου εθεμελιωσε την γην και η δεξια μου εμετρησε με σπιθαμην τους ουρανους οταν καλω αυτους, παριστανται ομου. 	 Lâin quinyîban re li ruchichßochß ut lâin ajcuiß quinyîban re li choxa. Yal riqßuin li cuâtin queßcana saß xnaßajeb chixjunileb.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον Φαραω, Διορισον εις εμε, ποτε να δεηθω υπερ σου και υπερ των θεραποντων σου και υπερ του λαου σου δια να εξαλειψη τους βατραχους απο σου, και απο των οικιων σου, και μονον εν τω ποταμω να μεινωσιν. 	 Laj Moisés quixye re laj faraón: —Lâat yal âcue jokße tâcuaj tintijok chiru li Dios châcuix lâat ut chirixeb lâ môs, joß eb ajcuiß lâ tenamit. Tintzßâma chiru nak târisiheb li amoch êriqßuin ut saß lê rochoch. Caßaj chic li joß qßuial teßcanâk saß li nimaß, chan laj Moisés.


και με την μαχαιραν σου θελεις ζη, και εις τον αδελφον σου θελεις δουλευσει, οταν δε υπερισχυσης, θελεις συντριψει τον ζυγον αυτου απο του τραχηλου σου. 	 Ut riqßuin pletic tâcol rix lâ yußam chi junelic. Lâat tatcßanjelak chiru lâ cuîtzßin. Abanan tâcuulak xkßehil nak lâat tâcol âcuib chiru ut incßaß chic tatcuânk rubel xcuanquil. Joßcaßin ajcuiß teßxcßul eb lâ cualal âcßajol, chan laj Isaac re laj Esaú.


Εν αυτω ειναι η σοφια και η δυναμις αυτος εχει βουλην και συνεσιν. 	 Abanan li Dios kßaxal numtajenak cuißchic lix naßleb ut lix cuanquil. Li cßaßru naraj xbânunquil, naxbânu.


Ουτος ειναι περι ου εγω ειπον Οπισω μου ερχεται ανηρ, οστις ειναι ανωτερος μου, διοτι ητο προτερος μου. 	 A'an a'in li quinâtinac chak chirix nak quinye êre nak tâchâlk jun cuînk k'axal nim xcuanquil chicuu lâin xban nak a'an ac cuan ajcui' chak junxil chicuu lâin.


Εν δε τω πρωτω ετει Κυρου του βασιλεως της Περσιας, δια να πληρωθη ο λογος του Κυριου ο δια στοματος Ιερεμιου, διηγειρεν ο Κυριος το πνευμα του Κυρου βασιλεως της Περσιας, και διεκηρυξε δια παντος του βασιλειου αυτου, και μαλιστα εγγραφως, λεγων, 	 Saß li xbên chihab roquic chokß rey aran Persia laj Ciro, nak quicßulman li cßaßru quixye li profeta Jeremías, joß quiyeheß re xban li Kâcuaß Dios. Li Kâcuaß quixqßue saß xchßôl li rey Ciro nak tixtakla li resil aßin saß chixjunil li tenamit li cuanqueb rubel xcuanquil. Ut quixtakla resil riqßuin âtin ut chi tzßîbanbil.Aßan aßin li resil li quixtakla: —Joßcaßin naxye laj Ciro lix reyeb laj Persia. Li Kâcuaß Dios li cuan saß choxa xqßueheb rubel incuanquil chixjunileb li tenamit li cuanqueb saß ruchichßochß. Ut xqßue ajcuiß saß inbên xyîbanquil li templo aran Jerusalén xcuênt Judá. Chêjunilex lâex, li ralal xcßajol li Dios, naru texxic Jerusalén chixyîbanquil li templo. Ut li Kâcuaß lê Dios chicuânk êriqßuin, chan laj Ciro.


Και ουτος θελει εισθαι ειρηνη. Οταν ο Ασσυριος ελθη εις την γην ημων και οταν πατηση εις τα παλατια ημων, τοτε θελομεν επεγειρει κατ' αυτου επτα ποιμενας και οκτω αρχοντας ανθρωπων 	 Ut aßan tâcßamok chak re li tuktûquil usilal saß kayânk lâo li ralal xcßajol. Ut aßan tâcolok ke saß rukßeb laj Asiria nak teßraj oc saß li katenamit chixjucßbal li kapalacio. Ut lâo takaxakab cuukubak chi cuînk re teßilok ke ut takaxakab ajcuiß cuakxakibak chi cuînk cuânkeb xcuanquil re teßcßamok be chiku.


Και ο Φιλιππος εδραμε πλησιον και ηκουσεν αυτον αναγινωσκοντα τον προφητην Ησαιαν και ειπεν Αρα γε γινωσκεις α αναγινωσκεις; 	 Quijiloc laj Felipe ut quirabi nak li cuînk yô chirilbal xsa' li hu li quixtz'îba li profeta Isaías. Laj Felipe quixpatz' re: -¿Ma nacatau ru li yôcat chirilbal? chan re.


Και εκαμνε σημεια μεγαλα, ωστε και πυρ εκαμνε να καταβαινη εκ του ουρανου εις την γην ενωπιον των ανθρωπων. 	 Li xcab josk' aj xul quixbânu sachba ch'ôlej. Naxcubsi chak xam sa' choxa toj sa' ruchich'och' yal re nak eb li cristian te'ril.


Ιδουσα δε αυτον μια τις δουλη καθημενον προς το φως και ενατενισασα εις αυτον, ειπε Και ουτος ητο μετ' αυτου. 	 Ut jun li môs ixk quiril laj Pedro c'ojc'o chire xam. Quixca'ya ut quixye: -Li cuînk a'in, a'an jun reheb li neque'ochbenin re li Jesús, chan.


Η ψυχη ημων προσμενει τον Κυριον αυτος ειναι βοηθος ημων και ασπις ημων. 	 Lâo cau kachßôl riqßuin li Kâcuaß. Aßan li nacoloc ke ut aßan ajcuiß li natenkßan ke.


Και εφερε τους υιους του Ααρων και εβαλεν ο Μωυσης απο του αιματος επι τον λοβον του δεξιου ωτιου αυτων και επι τους αντιχειρας των δεξιων χειρων αυτων και επι τους μεγαλους δακτυλους των δεξιων ποδων αυτων και ερραντισεν ο Μωυσης το αιμα επι του θυσιαστηριου κυκλω. 	 Chirix aßan quixcßam chi ubej eb li ralal laj Aarón ut quixqßue caßchßin li quicß saß eb lix xic li cuan saß xnim. Ut quixqßue ajcuiß saß rußuj rukßeb li nim li cuan saß xnim ukß ut saß rußuj rok li nim li cuan saß xnim ok. Ut quixrachrachi li quicß chixjun sutam li artal.


Οταν σας ειπη ο Φαραω, λεγων, Δειξατε σεις θαυμα τοτε θελεις ειπει προς τον Ααρων, Λαβε την ραβδον σου και ριψον εμπροσθεν του Φαραω και θελει γεινει οφις. 	 —Cui laj faraón tixye êre “Cßutumak chicuu lê cuanquil”, tojoßnak lâat, at Moisés, tâye re laj Aarón “Cut lâ xukß chi rok laj faraón” ut lâ xukß tâsukßîk chokß cßantiß, chan li Dios.


και πασας τας πολεις του Σηων βασιλεως των Αμορραιων, του βασιλευοντος εν Εσεβων, εως των οριων των υιων Αμμων, 	 Joßcan ajcuiß lix tenamit laj Sehón lix reyeb laj amorreo, li quicuan chokß rey aran Hesbón, li quicuulac toj saß li nubâl re lix naßajeb laj Amón.


ο δε μισθωτος και μη ων ποιμην, του οποιου δεν ειναι τα προβατα ιδικα του, θεωρει τον λυκον ερχομενον και αφινει τα προβατα και φευγει και ο λυκος αρπαζει αυτα και σκορπιζει τα προβατα. 	 Junak tojbil môs mâcua' tz'akal pastor xban nak mâcua' a'an laj êchal re li carner. Naril nak yô chi châlc laj xoj, naxcanabeb li carner ut naêlelic. Ut laj xoj naxchapeb li carner ut naxcha'cha'i ruheb.


Και εκοιμηθη ο Ασα μετα των πατερων αυτου και εταφη μετα των πατερων αυτου εν τη πολει Δαβιδ του πατρος αυτου εβασιλευσε δε αντ' αυτου Ιωσαφατ ο υιος αυτου. 	 Ut laj Asa quicam ut quimukeß saß lix tenamit laj David saß li muklebâl li queßmukeß cuiß lix xeßtônil xyucuaß. Ut aß chic laj Josafat, li ralal, qui-oc saß xcuanquil chokß rêkaj.


Και παρεδωκαν τα προσταγματα του βασιλεως εις τους σατραπας του βασιλεως και εις τους επαρχους τους περαν του ποταμου και ουτοι εβοηθησαν τον λαον και τον οικον του Θεου. 	 Ut queßxkßaxtesi li chakßrab li quixqßue li rey reheb li cuanqueb saß xcuanquil ut reheb ajcuiß li nequeßtaklan saß eb li tenamit li cuanqueb jun pacßal li nimaß Eufrates. Ut eb aßan queßxtenkßaheb li tenamit ut queßoquen ajcuiß chixyîbanquil lix templo li Dios.


οστις ομως βλασφημηση εις το Πνευμα το Αγιον, δεν εχει συγχωρησιν εις τον αιωνα, αλλ' ειναι ενοχος αιωνιου καταδικης 	 Abanan li tâmajecuânk re li Santil Musik'ej, inc'a' tâcuyek' tâsachek' xmâc. Cuânk ban sa' xbên chi junelic lix tojbal rix li mâc a'an.-


Ελθοντες δε και συναξαντες την εκκλησιαν, ανηγγειλαν οσα εκαμεν ο Θεος δι' αυτων, και οτι ηνοιξεν εις τα εθνη θυραν πιστεως. 	 Nak que'cuulac Antioquía que'xch'utub chixjunileb laj pâbanel ut que'xserak'i reheb chixjunil li quixbânu li Kâcua' reheb. Que'xserak'i ajcui' reheb chanru nak li Dios quixq'ue li evangelio reheb li mâcua'eb aj judío.Laj Pablo ut laj Bernabé najt que'cana riq'uineb laj pâbanel sa' li na'ajej a'an.


Εαν δε ηναι τι κτηνος ακαθαρτον, εκ των οσα δεν προσφερονται δωρον προς τον Κυριον, τοτε θελει παραστησει το κτηνος εμπροσθεν του ιερεως 	 Cui ut li cuînk tixqßue junak li xul xcomon li incßaß naqßueheß chokß mayej, tento nak li cuînk tixcßam li xul riqßuin laj tij.


Ο λαος ομως ο ακολουθησας τον Αμρι υπερισχυσε κατα του λαου του ακολουθησαντος τον Θιβνι υιον του Γιναθ και απεθανεν ο Θιβνι, και εβασιλευσεν ο Αμρι. 	 Eb li yôqueb chi oquênc chirix laj Omri queßnumta saß xbêneb li jun jachal chic. Laj Tibni quicam ut laj Omri qui-oc chokß rey.


Πραττετε τα παντα χωρις γογγυσμων και αμφισβητησεων, 	 Mêchoki êrib ut mêcuech'i êrib. Chebânuhak ban chixjunil sa' xyâlal.


οσον εδοξασεν εαυτην και κατετρυφησε, τοσον βασανισμον και πενθος δοτε εις αυτην. Διοτι λεγει εν τη καρδια αυτης, Καθημαι βασιλισσα και χηρα δεν ειμαι και πενθος δεν θελω ιδει, 	 Che'rahobtesîk xban nak que'xnimobresi ribeb ut que'xbânu li mâusilal. Eb a'an neque'xye, "Lâo chanchano li reina. Moco neba'o ta jo' junak xmâlca'an. Lâo mâ jun cua takac'ul rahil ch'ôlej," chanqueb.


Η δε πενθερα του Σιμωνος ητο κατακοιτος πασχουσα πυρετον. Και ευθυς ελαλησαν προς αυτον περι αυτης. 	 Nak que'cuulac, ticto que'xye re li Jesús nak nim xyajel lix na' li rixakil laj Simón. Yocyo ut yô xtik.


Δια τι θελετε να αποθανητε, συ και ο λαος σου, εν μαχαιρα, εν πεινη και εν λοιμω, καθως ο Κυριος ελαλησε κατα του εθνους, το οποιον δεν δουλευση εις τον βασιλεα της Βαβυλωνος; 	 ¿Cßaßru aj e nak tâqßue âcuib chi camsîc ut tâqßueheb ajcuiß lâ tenamit chi câmc saß li plêt malaj ut xban cueßej malaj ut xban caki yajel? Li Kâcuaß quixye nak joßcan têcßul cui incßaß texcßanjelak chiru lix reyeb laj Babilonia.


Και εγεννησεν η Αγαρ υιον εις τον Αβραμ και ο Αβραμ εκαλεσε το ονομα του υιου αυτου, τον οποιον εγεννησεν Αγαρ, Ισμαηλ. 	 Nak quiyoßla li ralal laj Abram riqßuin lix Agar, laj Abram quixqßue aj Ismael chokß xcßabaß.Cuakib roßcßâl chihab cuan re laj Abram nak quiyoßla laj Ismael.


Ο δε ειπε Τα αδυνατα παρα ανθρωποις ειναι δυνατα παρα τω Θεω. 	 Li Jesús quixye reheb: -Li c'a'ru ch'a'aj xbânunquil chiru li cuînk, chiru li Dios moco ch'a'aj ta xbânunquil, chan.


Και εκαθησεν η κιβωτος του Θεου τρεις μηνας μετα της οικογενειας του Ωβηδ-εδωμ εν τω οικω αυτου. Και ευλογησεν ο Κυριος τον οικον του Ωβηδ-εδωμ και παντα οσα ειχεν. 	 Lix Lokßlaj Câx li Dios quicuan saß rochoch laj Obed-edom oxib po. Ut li Kâcuaß quirosobtesi laj Obed-edom joß ajcuiß chixjunil li cßaßru cuan re.


Φως σπειρεται δια τον δικαιον και ευφροσυνη δια τους ευθεις την καρδιαν. 	 Li Dios naxcutanobresi lê naßleb, lâex li tîc êchßôl ut naxqßue xsahil êchßôl lâex, li nequexcuan saß xyâlal.Lâex li tîc êchßôl, chisahokß taxak saß êchßôl saß xcßabaß li nimajcual Dios. Qßuehomak xlokßal xban nak aßan santo.


Και δυο σανιδας εκαμε δια τας γωνιας της σκηνης εις τα δυο πλαγια 	 Ut queßxyîb ajcuiß cuib chic li tzßalam cheß re teßxqßue saß xuc chirix saß xcaß pacßalil.


Απηριθμηθησαν καθως προσεταξεν ο Κυριος δια χειρος του Μωυσεως, εκαστος κατα την υπηρεσιαν αυτου και κατα το φορτιον αυτου. Ουτως απηριθμηθησαν υπ' αυτου, καθως προσεταξε Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Li junjûnk chßûtal queßqßueheß xcßanjel joß quixye li Dios re laj Moisés. Quiyeheß reheb cßaßru li cßanjel teßxbânu. Joßcaßin nak queßajlâc chixjunileb li cuînk joß quixye li Kâcuaß re laj Moisés.


Ως λεων επιθυμων να κατασπαραξη και ως σκυμνος, καθημενος εν αποκρυφοις. 	 Chanchaneb li cakcoj nak teßraj inchapbal. Ut chanchaneb li ral li cakcoj li yôqueb chiroybeninquil lix tibeb saß lix naßajeb.


δια τουτο, ιδου, θελω σε παραδωσει προς κληρονομιαν εις τους υιους της ανατολης, και θελουσι θεσει τας επαυλεις αυτων εν σοι και θελουσι καμει τας κατασκηνωσεις αυτων εν σοι ουτοι θελουσι φαγει τους καρπους σου και ουτοι θελουσι πιει το γαλα σου. 	 Xban nak quisahoß saß êchßôl, joßcan nak lâin tincanabeb chi numtâc saß êbên eb li tenamit li cuanqueb saß li este. Teßxyîb lix muhebâleb saß lê naßaj ut aran teßcuânk. Aßaneb chic teßtzacânk re li ru lê racuîmk ut eb aßan chic teßucßak re lê leche.


Κατ' εκεινας δε τας ημερας βασιλευς δεν ητο εν τω Ισραηλ και ητο Λευιτης τις παροικων εις τα πλευρα του ορους Εφραιμ, οστις ελαβεν εις εαυτον γυναικα παλλακην εκ Βηθλεεμ Ιουδα. 	 Saß eb li cutan nak eb laj Israel toj mâcßaß xreyeb quicuan jun li cuînk xcomoneb li ralal xcßajol laj Leví saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín, li tzûl ru. Li cuînk aßan quixsicß jun li ixk re tâcuânk riqßuin. Li ixk aßan, Belén xtenamit xcuênt Judá.


Οτε δε ο Ιησους ητο εν Βηθανια εν τη οικια Σιμωνος του λεπρου, 	 Li Jesús cuan aran Betania sa' rochoch laj Simón li saklep rix.


Τοτε ελαβε τον πρωτοτοκον αυτου υιον, οστις εμελλε να βασιλευση αντ' αυτου, και προσεφερεν αυτον ολοκαυτωμα επι του τειχους και εγεινεν αγανακτησις μεγαλη εν τω Ισραηλ και αναχωρησαντες απ' αυτου, επεστρεψαν εις την γην αυτων. 	 Joßcan nak lix reyeb laj Moab quixchap li xbên ralal li tâoc raj chokß rey chokß rêkaj ut quixmayeja saß xbên li tzßac chokß xmayej re lix dioseb laj Moab. Ut queßjoskßoß laj Israel ut queßsukßi cuißchic saß lix naßajeb.


Τοτε προσευχηθη ο Μανωε προς τον Κυριον, και ειπε, Δεομαι, Κυριε μου, ο ανθρωπος του Θεου, τον οποιον απεστειλας, ας ελθη παλιν προς ημας και ας διδαξη ημας τι να καμωμεν εις το παιδιον, το οποιον μελλει να γεννηθη. 	 Ut laj Manoa quitijoc ut quixye re li Kâcuaß: —At Kâcuaß, at inDios, nintzßâma châcuu nak tâtakla cuißchic li cuînk aßan. Chicßulûnk taxak kiqßuin re nak tixchßolob chiku chanru takabânu riqßuin li cßulaßal li tâyoßlâk, chan.


Θελει ευαρεστηθη ο Κυριος εις χιλιαδας κριων η εις μυριαδας ποταμων ελαιου; θελω δωσει τον πρωτοτοκον μου δια την παραβασιν μου, τον καρπον της κοιλιας μου δια την αμαρτιαν της ψυχης μου; 	 ¿Ma tâsahokß saß xchßôl li Kâcuaß cui takamayeja nabalak li carner chiru? ¿Ma tâsahokß xchßôl riqßuin cui takamayeja chiru nabalak li aceite? ¿Ma takaqßue chokß kamayej li xbên kalal re tixcuy kamâc nak xkakßet li râtin? ¿Ma takamayeja li xbên kalal re xtojbal rix li kamâc?


Υπαρχει οδος, ητις φαινεται ορθη εις τον ανθρωπον, αλλα τα τελη αυτης φερουσιν εις θανατον. 	 Cuanqueb li nequeßxcßoxla nak us li nequeßxbânu xjuneseb, abanan li cßaßru nequeßxbânu, aßan ajcuiß li nacßamoc chak re li câmc saß xbêneb.


Και ειπεν ο βασιλευς προς τον Χουσει, Υγιαινει ο νεος, ο Αβεσσαλωμ; Και απεκριθη ο Χουσει, ειθε να γεινωσιν ως ο νεος εκεινος οι εχθροι του κυριου μου του βασιλεως, και παντες οι επανισταμενοι επι σε δια κακον. 	 Li rey quixye re li cuînk laj Etiopía: —¿Ma mâcßaß xcßul laj Absalón? chan. Ut li cuînk quixye re: —Us raj nak chixjunileb li xicß nequeßiloc âcue li teßraj numtâc saß âbên, teßxcßul joß xcßul laj Absalón, chan.Cßajoß nak quirahoß xchßôl laj David. Cô xjunes saß li naßajej saß xbên li oquebâl ut cßajoß nak quiyâbac. Nak yô chi xic, quixye: —¡At Absalón, at cualal! ¡At Absalón, at cualal! Us raj nak lâin xincam ut lâat toj yoßyôcat. ¡At Absalón, at cualal! chan.


Εχαρη δε ο λαος, διοτι επροθυμηθησαν, επειδη με πληρη καρδιαν προσεφεραν αυτοπροαιρετως εις τον Κυριον και ο βασιλευς Δαβιδ ετι εχαρη χαραν μεγαλην. 	 Cßajoß nak queßsahoß xchßôleb li cristian xban nak chi anchaleb xchßôl queßxqßue re li Kâcuaß li joß qßuial qui-ala saß xchßôleb.


Και αφου επεθηκεν επ' αυτα τας χειρας, ανεχωρησεν εκειθεν. 	 Ut li Jesús quixq'ue li ruk' sa' xbêneb ut quitijoc. Ut chirix a'an qui-el sa' li na'ajej a'an.


οστις εν μορφη Θεου υπαρχων, δεν ενομισεν αρπαγην το να ηναι ισα με τον Θεον, 	 Li Jesucristo tz'akal Dios, aban inc'a' quic'oxlac xcanabanquil lix lok'al.


διοτι ημεις ειμεθα χθεσινοι, και δεν εξευρομεν ουδεν, επειδη αι ημεραι ημων επι της γης ειναι σκια 	 Lâo li cuanco anakcuan, mâcßaß nakanau. Li kayußam saß li ruchichßochß aßin junpât na-osoß.


Μηποτε θυσιας και προσφορας προσεφερετε εις εμε, οικος Ισραηλ, τεσσαρακοντα ετη εν τη ερημω; 	 Ex aj Israel, ¿ma xexmayejac ta biß cßatbil xul nak cuanquex chak saß li chaki chßochß caßcßâl chihab? ¿Ma xeqßue ta biß lê mayej re xqßuebal inlokßal?


Ανδρες συνετοι θελουσιν ειπει προς εμε, και ο σοφος ανθρωπος οστις με ακουει, 	 Eb li cuînk li cuanqueb xnaßleb li yôqueb chi abînc cue, ut eb li sêbeb xchßôl, teßxye nak laj Job yô chi âtinac chi mâcßaß rajbal.


Θλαδιαν, η εκτεθλιμμενον, η εκτομιαν, η ευνουχισμενον, δεν θελετε προσφερει εις τον Κυριον ουδε θελετε καμει τουτο εν τη γη υμων. 	 Incßaß naru xmayejanquil chiru li Kâcuaß junak li xul cui tochßol lix nakß xtzßejcual malaj ut setbil, malaj ut pucßul, malaj ut isinbil. Incßaß naru xbânunquil aßan saß lê naßaj.


εσκοτισμενοι την διανοιαν, απηλλοτριωμενοι οντες απο της ζωης του Θεου δια την αγνοιαν την ουσαν εν αυτοις, δια την πωρωσιν της καρδιας αυτων, 	 Inc'a' neque'xtau xyâlal. Mâc'a' riq'uineb li junelic yu'am li naxq'ue li Dios xban nak inc'a' neque'raj xnaubal lix yâlal ut k'axal cauheb xch'ôl.


Βεβαιως χαρις και ελεος θελουσι με ακολουθει πασας τας ημερας της ζωης μου και θελω κατοικει εν τω οικω του Κυριου εις μακροτητα ημερων. 	 Relic chi yâl nak li rusilal ut li ruxtân li Kâcuaß tâcuânk cuiqßuin chixjunil li cutan chalen toj saß lin camic. Ut saß rochoch li Kâcuaß Dios tincuânk chi junelic kße cutan.


Και τεσσαρακοντα ετη εθρεψας αυτους εν τη ερημω δεν ελειψεν εις αυτους ουδεν τα ιματια αυτων δεν επαλαιωθησαν και οι ποδες αυτων δεν επρησθησαν. 	 Caßcßâl chihab cachßolaniheb nak yôqueb chak chi numecß saß li chaki chßochß ut mâcßaß quipaltoß reheb. Li rakßeb incßaß quikßeloß chi moco li rokeb quisîpoß chi bêc.


Αφ' ης ημερας εξηγαγον τον λαον μου εκ γης Αιγυπτου, δεν εξελεξα απο πασων των φυλων του Ισραηλ ουδεμιαν πολιν, δια να οικοδομηθη οικος, ωστε να ηναι το ονομα μου εκει ουδε εξελεξα ανδρα, δια να ηναι κυβερνητης επι τον λαον μου Ισραηλ 	 Chalen nak queßcuisi chak lin tenamit aran Egipto mâ jun li tenamit quinsicß ru saß xyânk lix têpaleb laj Israel re tâyîbâk junak li templo bar tineßxlokßoni cuiß, chi moco quinsicß ru junak cuînk tâcßamok be saß lin tenamit Israel.


Και ειπεν ο Κυριος προς τον Σαταναν, Ιδου, εις την χειρα σου παντα οσα εχει μονον επ' αυτον μη επιβαλης την χειρα σου. Και εξηλθεν ο Σατανας απ' εμπροσθεν του Κυριου. 	 Li Kâcuaß quixye re laj tza: —Us. Bânu chixjunil li cßaßru tâcuaj riqßuin li cßaßru cuan re. Abanan laj Job mâcßaß tâbânu re, chan. Ut chirix aßan qui-el laj tza riqßuin li Kâcuaß.


Τις ανθρωπος θελει ζησει και δεν θελει ιδει θανατον; τις θελει λυτρωσει την ψυχην αυτου εκ της χειρος του αδου; Διαψαλμα. 	 Chikajunilo tocâmk. Mâ ani naru tâcolekß chiru li câmc. Tocâmk ban chikajunilo.


Προτερον δε κατωκουν εν αυτη οι Εμμαιοι, λαος μεγας και πολυαριθμος και υψηλος το αναστημα, καθως οι Ανακειμ 	 (Junxil queßcuan eb laj Emita saß li naßajej aßan. Kßaxal nabaleb ut cauheb rib. Najt rokeb joß eb li ralal xcßajol laj Anac.


Ο δε Σαμψων ειπε περι αυτων, Τωρα θελω εισθαι αθωος προς τους Φιλισταιους, αν εγω κακοποιω αυτους. 	 Laj Sansón quixye re: —Lâin mâcßaß inmâc cui cßaßru incßaß us tinbânu reheb laj filisteo, chan.


Εταλαιπωρηθην σφοδρα Κυριε, ζωοποιησον με κατα τον λογον σου. 	 At nimajcual Dios, kßaxal ra cuanquin. Chaqßue taxak inyußam joß cayechißi cue.


Και θελεις λαβει το αργυριον της εξιλεωσεως παρα των υιων Ισραηλ, και θελεις μεταχειρισθη αυτο εις την υπηρεσιαν της σκηνης του μαρτυριου, και θελει εισθαι εις τους υιους Ισραηλ εις μνημοσυνον ενωπιον του Κυριου, δια να γεινη εξιλεωσις υπερ των ψυχων υμων. 	 Ut lâat tâxoc li plata li teßxqßue laj Israel re xcolbal rix lix yußameb. Ut tâkßaxtesi re li cßanjel li tâuxmânk saß li tabernáculo. Li mayej aßan tâjulticânk re chicuu nak eb li ralal xcßajol laj Israel queßxtoj rix lix yußameb.


Ευθυς λοιπον απεσυρθησαν απ' αυτου οι μελλοντες να βασανισωσιν αυτον. Και ο χιλιαρχος ετι εφοβηθη γνωρισας οτι ειναι Ρωμαιος, και διοτι ειχε δεσει αυτον. 	 Jo'can nak que'xcanab laj Pablo xjunes. Inc'a' chic que'xrahobtesi. Jo'can ajcui' li coronel. Qui-oc xxiu nak quixnau nak laj Pablo a'an tz'akal aj Roma xban nak que'xbac' riq'uin cadena.Jo' cuulajak chic li coronel quixtakla xhitbal lix bac'bal laj Pablo. Ut quixtakla xbokbaleb lix bênil aj tij ut eb li neque'taklan sa' xbêneb laj judío ut quixxakab laj Pablo chiruheb. Quiraj xtaubal xyâlal chi tz'akal c'a'ru xmâc laj Pablo nak yô xjitbal xbaneb laj judío.


Και οσοι δεν σας δεχθωσι μηδε σας ακουσωσιν, εξερχομενοι εκειθεν εκτιναξατε τον κονιορτον τον υποκατω των ποδων σας δια μαρτυριαν εις αυτους. Αληθως σας λεγω, ελαφροτερα θελει εισθαι η τιμωρια εις τα Σοδομα η Γομορρα εν ημερα κρισεως, παρα εις την πολιν εκεινην. 	 Cui texcuulak sa' junak na'ajej bar cui' inc'a' texc'ulek' chi moco te'raj rabinquil lê râtin, nak tex-êlk riq'uineb têchik' li poks chêrok jo' retalil li raylal te'xc'ul. Relic chi yâl ninye êre nak k'axal cui'chic li raylal te'xc'ul chiruheb laj Sodoma ut laj Gomorra sa' xk'ehil li rakba âtin, chan.


αλλ' εαν εξακολουθητε να πραττητε το κακον, και σεις και ο βασιλευς υμων θελετε απολεσθη. 	 Abanan cui yal yôkex chixbânunquil li incßaß us, tâsachekß êru ut tâsachekß ajcuiß ru lê rey, chan laj Samuel.


Και περι του Λευι ειπε, Τα Θουμμιμ σου και τα Ουριμ σου ας ηναι μετα του ανθρωπου του οσιου σου, τον οποιον εδοκιμασας εν Μασσα, και μετα του οποιου ηντιλογησας εις τα υδατα της Μεριβα 	 Quixye chirixeb li ralal xcßajol laj Leví: At Kâcuaß, chaqßue lâ Tumin ut lâ Urim reheb li ralal xcßajol laj Leví, li nequeßcßanjelac châcuu. Cayal rixeb aran Masah ut cayal rixeb aran Meriba.


περιπατει εν τοις διαταγμασι μου και φυλαττει τας κρισεις μου, δια να καμνη αληθειαν, ουτος ειναι δικαιος, θελει βεβαιως ζησει, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Li jun aßan naxpâb lin chakßrab ut naxqßue xchßôl chixbânunquil li ninye. Aßan tîc xchßôl ut tâcuânk xyußam, chan li Kâcuaß Dios.


Η τις γυνη εχουσα δεκα δραχμας, εαν χαση δραχμην μιαν, δεν αναπτει λυχνον και σαρονει την οικιαν και ζητει επιμελως, εως οτου ευρη αυτην; 	 Ut quixye ajcui' reheb: Kayehak nak junak ixk cuan lajêbak xtumin. Cui tâsachk junak lix tumin, ¿ma inc'a' raj tixloch li xam ut tâoc chixmesunquil li cab ut tixsiq'ui toj retal tixtau?


Και ετρεξε προς τον Ηλει και ειπεν, Ιδου, εγω διοτι με εκαλεσας. Ο δε ειπε, Δεν σε εκαλεσα επιστρεψον να κοιμηθης. Και υπηγε να κοιμηθη. 	 Ut cô saß junpât cuan cuiß laj Elí ut quixye: —Cueßquin, kâcuaß. ¿Cßaßru tâcuaj tinbânu? chan. Ut laj Elí quixye re: —Lâin incßaß xatinbok. Ayu cuißchic chi cuârc, chan. Ut laj Samuel cô cuißchic chi yoclac.


οστις εδωκεν εαυτον αντιλυτρον υπερ παντων, μαρτυριαν γενομενην εν ωρισμενοις καιροις, 	 Ut a'an ajcui' li quixq'ue rib chi câmc sa' kac'aba' lâo re nak târûk tocolek' chikajunilo. Ut nak quicuulac xk'ehil, li Cristo quixc'utbesi chiku lix yâlal a'in nak quicam chiru li cruz.


εμποδιζοντες ημας να λαλησωμεν προς τα εθνη δια να σωθωσι, δια να αναπληρωσωσι τας αμαρτιας εαυτων παντοτε. Εφθασε δε επ' αυτους η οργη μεχρι τελους. 	 Xic' neque'rec'a nak nakach'olob xyâlal chiruheb li mâcua'eb aj judío re nak te'colek'. Ut riq'uin li mâusilal neque'xbânu rajlal, k'axal cui'chic nanumta lix mâqueb. Abanan yal jun nak quichal xjosk'il li Dios sa' xbêneb.


Ας γεινη συνθηκη αναμεσον εμου και σου, ως ητο και αναμεσον του πατρος μου και του πατρος σου ιδου, απεστειλα προς σε αργυριον και χρυσιον υπαγε, διαλυσον την συνθηκην σου την προς Βαασα βασιλεα του Ισραηλ, δια να αναχωρηση απ' εμου. 	 Ut quixtakla xyebal re laj Ben-adad: —Kabânuhak junak contrato chi kibil kib joß queßxbânu lin yucuaß riqßuin lâ yucuaß. Yôquin chixtaklanquil li oro ut li plata chokß âcue. Nintzßâma châcuu nak incßaß chic tâqßue xcuanquil li contrato li xabânu riqßuin laj Baasa lix reyeb laj Israel re nak aßan tixcanab inchßißchßißinquil, chan laj Asa.


ωστε να μη δωση εις ουδενα εξ αυτων απο των σαρκων των τεκνων αυτου, τα οποια ηθελε τρωγει διοτι δεν εμεινεν εις αυτον ουδεν εν τη πολιορκια και εν τη καταθλιψει, με την οποιαν ο εχθρος σου θελει σε καταθλιψει εις πασας τας πολεις σου. 	 Incßaß tixsi reheb caßchßinak xtibel lix cocßal li yôk chixtzacanquil. Caßaj cuiß aßan tâtißok re xban li raylal li yôk chixcßulbal saß rukßeb li xicß nequeßiloc êre nak yôkeb chi numtâc saß xbêneb lê tenamit.


χωρις δε παραβολης δεν ελαλει προς αυτους κατ ιδιαν ομως εξηγει παντα εις τους μαθητας αυτου. 	 Ut mâc'a' c'a'ru quixye li Jesús reheb li tenamit chi mâcua' ta sa' jaljôquil ru âtin. Abanan nak ac xjuneseb chic lix tzolom, quixch'olob lix yâlal chiruheb.


οτε επεβαλλε τον νομον αυτου εις την θαλασσαν, να μη παραβωσι τα υδατα το προσταγμα αυτου οτε διεταττε τα θεμελια της γης 	 Ac cuan ajcuiß chak li châbil naßleb nak li Dios quixye re li palau bar tânumekß ut quixye re lix cau ok nak incßaß tânumekß jun pacßal. Ac cuan ajcuiß chak nak quixxakab saß xnaßaj li ruchichßochß.


και ας ηναι ετοιμοι εις την ημεραν την τριτην διοτι εν τη ημερα τη τριτη θελει καταβη ο Κυριος επι το ορος Σινα ενωπιον παντος του λαου 	 Ut cheßxcauresi rib xban nak saß rox li cutan chiruheb chixjunileb li cristian tincuulak saß li tzûl Sinaí.


Διοτι εφερετε τους ανδρας τουτους, οιτινες ουτε ιεροσυλοι ειναι ουτε την θεαν σας βλασφημουσιν. 	 ¿C'a'ut nak xec'ameb chak li cuînk a'in arin? Eb a'an inc'a' yôqueb chixmuxbal ru lê dios, chi moco yôqueb ta chixmajecuanquil.


Μακαριον το εθνος, του οποιου ο Θεος ειναι ο Κυριος. Ο λαος, τον οποιον εξελεξε δια κληρονομιαν αυτου. 	 Us xak re li tenamit li naqßuehoc xlokßal li Dios. Us xak re li tenamit aßan xban nak queßsiqßueß ru xban li Dios chokß ralal xcßajol.


Οταν δε ακουσητε πολεμους και φημας πολεμων, μη ταραττεσθε διοτι πρεπει να γεινωσι ταυτα, αλλα δεν ειναι ετι το τελος. 	 Nak têrabi nak yô li plêt ut nak têrabi resil nak ticlâc re li plêt yalak bar, mexxucuac xban nak tento nak tâc'ulmânk chi jo'can. Abanan moco ac a'an ta roso'jiqueb li cutan.


και επαταξε τας αμπελους αυτων και τας συκεας αυτων, και συνετριψε τα δενδρα των οριων αυτων. 	 Quixsacheb lix uvas ut lix cheßel li higo. Quilajxtoki li cheß saß li naßajej aßan.


Θελω λαβει τα επιχειρηματα μου μακροθεν, και θελω αποδωσει δικαιοσυνην εις τον Ποιητην μου 	 Lâin tinchßolob châcuu chi tzßakal lix yâlal xban nak cuan innaßleb re xcßutbal châcuu nak li Dios li quiyoßobtesin cue, cuan rajbal nak xqßue li raylal saß âbên.


Και ελαλησεν ο Μωυσης, εις επηκοον πασης της συναγωγης του Ισραηλ, τους λογους της ωδης ταυτης εως τελους 	 Ut laj Moisés quixye li râtinal li bich aßin reheb chixjunileb laj Israel li chßutchßûqueb aran. Quixye reheb chalen saß xticlajic toj saß rosoßjic li bich.


Μαχαιρα επι τους ψευδοπροφητας και θελουσι παραφρονησει μαχαιρα επι τους ισχυρους αυτης και θελουσι τρομαξει. 	 Tâchâlk li plêt saß xbêneb laj kße ut teßsachk xnaßlebeb. Tâchâlk li plêt saß xbêneb li cauheb rib ut teßxucuak.


ως ελευθεροι, και μη ως εχοντες την ελευθεριαν επικαλυμμα της κακιας, αλλ' ως δουλοι του Θεου. 	 Libre chic cuânkex. Abanan moco xban ta nak libre chic cuânkex nak tex-oc chixbânunquil li mâusilal. Cheq'uehak ban êch'ôl chi c'anjelac chiru li Dios.


Και υπηγαν οι αδελφοι αυτου να βοσκησωσι τα προβατα του πατρος αυτων εις Συχεμ. 	 Saß jun li cutan eb li ras laj José queßcôeb Siquem chixberesinquileb lix quetômk lix yucuaßeb.


Ο, τι εξελθη εκ των χειλεων σου θελεις φυλαξει, και θελεις εκτελεσει καθ' ον τροπον ευχηθης εις Κυριον τον Θεον σου την αυτοπροαιρετον προσφοραν, την οποιαν υπεσχεθης δια στοματος σου. 	 Li cßaßru nequeyechißi re li Dios xbânunquil, tento nak têbânu, xban nak yal êjunes xeyechißi chi incßaß minbil êre xbânunquil.


Αι πτερυγες των χερουβειμ τουτων εξηπλουντο εικοσι πηχας και αυτα ισταντο επι τους ποδας αυτων, τα δε προσωπα αυτων εβλεπον προς τον οικον. 	 Eb li querubines aßin helho lix xiqßueb. Belêb metro oquenak chixjunil. Xakxôqueb li querubines ut yôqueb chi iloc saß li Santil Naßajej.


Με τας ιππους των αμαξων του Φαραω σε εξωμοιωσα, ηγαπημενη μου. 	 At ixk, cßajoß nak nacatinra. Nacatinjuntakßêta riqßuineb li châbil ixki cacuây li nequeßquelon re lix carruajeb laj faraón.


Τωρα λοιπον ακουσατε μου, ω τεκνα διοτι μακαριοι οι φυλαττοντες τας οδους μου. 	 Joßcan ut, ex cualal incßajol, cherabihak li cßaßru ninye êre. Us xak êre cui têbânu li cßaßru ninye.


Ισραηλ, οι προφηται σου ειναι ως αι αλωπεκες εν ταις ερημοις. 	 Ex aj Israel, eb lê profeta chanchaneb li yac li nequeßcuan saß li chaki chßochß. Mâcßaß nequeßoc cuiß.


Επειτα εμετρησε το μηκος τουτου, εικοσι πηχας, και το πλατος εικοσι πηχας, εμπροσθεν του ναου και ειπε προς εμε, τουτο ειναι το αγιον των αγιων. 	 Chirix aßan quixbis li Lokßlaj Santil Naßajej ut aßan lajêb metro rok ut lajêb metro ru. Ut li cuînk quixye cue: —Li naßajej aßin, aßan li Lokßlaj Santil Naßajej, chan.


Ο δε Αμασα εκειτο αιματοκυλισμενος εκ μεσω της οδου. Και οτε ειδεν ουτος ο ανηρ οτι πας ο λαος ιστατο, εσυρε τον Αμασα εκ της οδου εις τον αγρον, και ερριψεν επ' αυτον ιματιον, καθως ειδεν οτι πας ο ερχομενος προς αυτον ιστατο. 	 Laj Amasa tßantßo saß xyi be saß lix quiqßuel. Lix soldado laj Joab quiril nak chixjunileb yôqueb chi xaklîc cuan cuiß li camenak. Joßcan nak quixquelo li camenak chire li be ut quixtzßap riqßuin jun tßicr.


Ο Βαασα λοιπον εθανατωσεν αυτον κατα το τριτον ετος του Ασα βασιλεως του Ιουδα, και εβασιλευσεν αντ' αυτου. 	 Laj Nadab quicamsîc nak ac yô rox chihab roquic laj Asa chokß xreyeb laj Judá. Laj Baasa qui-oc chokß xrey eb laj Israel chokß rêkaj laj Nadab.


Σκεπαζει το προσωπον του θρονου αυτου εκτεινει το νεφος αυτου επ' αυτον. 	 Aßan naxtzßap ru li po riqßuin li chok.


και παρεβιασαν αυτον, λεγοντες Μεινον μεθ' ημων, διοτι πλησιαζει η εσπερα και εκλινεν η ημερα. Και εισηλθε δια να μεινη μετ' αυτων. 	 Abanan eb a'an que'relaji ru re tâcanâk riq'uineb. Que'xye re: -Canâkat kiq'uin xban nak yô chi ecuûc. Oc re li k'ojyîn, chanqueb re. Ut li Jesús qui-oc sa' cab ut quicana riq'uineb.


την ευλογιαν, εαν υπακουητε εις τας εντολας Κυριου του Θεου σας, τας οποιας εγω προσταζω εις εσας σημερον, 	 Tex-osobtesîk cui têbânu li naxye saß li chakßrab li quixqßue êre li Kâcuaß lê Dios, li chakßrab li yôquin chixchßolobanquil chêru anakcuan.


το βαπτισμα του Ιωαννου εξ ουρανου ητο η εξ ανθρωπων; 	 ¿Ani quitaklan chak re laj Juan chi cubsînc ha'? ¿Ma li Dios malaj ut cuînk quitaklan chak re? chan li Jesús reheb.


Και σηκωθεντες απο του ορους Γαδγαδ, εστρατοπεδευσαν εν Ιοτβαθα. 	 Nak queßel cuan cuiß li tzûl Gidgad, queßcôeb toj Jotbata ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Διοτι Κυριος ο Θεος των δυναμεων θελει καμει καταναλωσιν, βεβαιως προσδιωρισμενην, εν μεσω πασης της γης 	 Relic chi yâl li Kâcuaß li nimajcual Dios tixsach ru lix tenamiteb joß quixye nak tixbânu.


Ενομιζε δε οτι οι αδελφοι αυτου ηθελον νοησει οτι ο Θεος δια της χειρος αυτου διδει εις αυτους σωτηριαν εκεινοι ομως δεν ενοησαν. 	 Laj Moisés quixc'oxla nak eb li rech tenamitil te'xq'ue retal nak a'an li tâc'anjelak chiru li Dios re xcolbaleb. Abanan eb a'an inc'a' que'xq'ue retal.


Και επειδη εγεινε μεγαλη διαιρεσις, φοβηθεις ο χιλιαρχος μη διασπαραχθη ο Παυλος υπ' αυτων, προσεταξε να καταβη το στρατευμα και να αρπαση αυτον εκ μεσου αυτων και να φερη εις το φρουριον. 	 K'axal cui'chic que'xcuech'i ribeb. Quichal xxiu li coronel ut quixc'oxla nak mâre te'xpedasi laj Pablo. Quixbokeb li soldado ut quixtaklaheb chirisinquil laj Pablo chiruheb re te'xc'am cui'chic sa' li cuartel.


Επειδη ειναι πολλα πραγματα πληθυνοντα την ματαιοτητα, τις ωφελεια εις τον ανθρωπον; 	 Li ani nacuulac chiru cuechßînc, mâcßaß na-oc cuiß li naxbânu. Usta nabal li âtin naxye, mâcßaß naxra nak naâtinac nabal.¿Ma cuan ta biß junak nanaßoc re cßaßru li us chokß re li cuînk nak cuan arin saß ruchichßochß? Lix yußam nanumeß saß junpât chi mâcßaß rajbal. Ut, ¿ma cuan ta biß junak tâyehok re cßaßru tâcßulmânk nak acak xcam?


Και δια τι δεν συγχωρεις την παραβασιν μου και αφαιρεις την ανομιαν μου; διοτι μετ' ολιγον θελω κοιμασθαι εν τω χωματι και το πρωι θελεις με ζητησει, και δεν θελω υπαρχει. 	 ¿Ma incßaß naru tâcuy inmâc? ¿Ma incßaß tâcuy li mâusilal xinbânu? Chi sêb nincam ut tinsukßîk cuißchic chßochß. Tâcuaj raj chic rilbal cuu, abanan incßaß chic tâcuil cuu xban nak acak xincam, chan laj Job.


Και λαβων τροφην εδυναμωθη. Διετριψε δε ο Σαυλος ημερας τινας μετα των εν Δαμασκω μαθητων, 	 Ut nak ac xcua'ac, quicacuu cui'chic. Laj Saulo quicana cuib oxib cutan sa' xyânkeb laj pâbanel li cuanqueb Damasco.


Ακουσαντες δε οι Φιλισταιοι οτι ο Δαβιδ εχρισθη βασιλευς επι παντα τον Ισραηλ, ανεβησαν παντες οι Φιλισταιοι να ζητησωσι τον Δαβιδ. Και ο Δαβιδ ακουσας, εξηλθεν εναντιον αυτων. 	 Eb laj filisteo queßrabi resil nak laj David quixakabâc chokß xreyeb chixjunileb laj Israel. Joßcan nak queßcôeb chixjunileb laj filisteo chi pletic riqßuin. Laj David quirabi resil nak eb laj filisteo ac xeßcôeb chi pletic riqßuin. Joßcan nak cô chi pletic riqßuineb.


και ωμοσεν ο Μωυσης την ημεραν εκεινην λεγων, Εξαπαντος η γη, την οποιαν επατησαν οι ποδες σου, θελει εισθαι κληρονομια ιδικη σου και των υιων σου διαπαντος διοτι εντελως ηκολουθησας Κυριον τον Θεον μου 	 Saß li cutan aßan laj Moisés quixye cue chi joßcaßin: “Chi yâl tinye âcue, li naßajej li bar xatnumeß cuiß, âcuehak lâat ut rehakeb ajcuiß lâ cualal âcßajol chi junelic, xban nak xabânu li cßaßru quiyeheß âcue xban li Kâcuaß lin Dios,” chan.


και τι εκαμεν εις τον Δαθαν και Αβειρων τους υιους Ελιαβ υιου του Ρουβην, πως η γη ηνοιξε το στομα αυτης και κατεπιεν αυτους και τας οικογενειας αυτων και τας σκηνας αυτων και πασαν την περιουσιαν αυτων, εν μεσω παντος του Ισραηλ 	 Lâex nequenau cßaßru quixbânu li Kâcuaß re laj Datán ut laj Abiram, eb li ralal laj Eliab li ralal laj Rubén. Chixjunileb laj Israel yôqueb chirilbal nak quixjach rib li chßochß ut laj Datán ut laj Abiram queßtßaneß toj chi saß rochbeneb lix jun cablal, lix muhebâleb, ut chixjunil lix quetômk.


Αζυμα θελουσι τρωγεσθαι τας επτα ημερας και δεν θελει φανη παρα σοι ενζυμον ουδε θελει φανη παρα σοι προζυμιον καθ' ολα τα ορια σου. 	 Cuukub cutan têcuaß li caxlan cua li mâcßaß xchßamal. Incßaß tâcuânk saß êyânk li caxlan cua li nasipoß. Ut incßaß ajcuiß tâcuânk saß lê rochoch li na-oc chokß xchßamal li caxlan cua.


Και εθεσα τους λογους μου εις το στομα σου και σε εσκεπασα με την σκιαν της χειρος μου, δια να στερεωσω τους ουρανους και να θεμελιωσω την γην και δια να ειπω προς την Σιων, Λαος μου εισαι. 	 Lâin xinqßue âcue li cuâtin, ut xatincol riqßuin lin cuanquil. Lâin quinyîban re li choxa joß ajcuiß li ruchichßochß ut quinqßue saß xnaßaj. Ut quinye reheb li cuanqueb Sión “Lâex intenamit”, chan li Dios.


Και ουτος θελει λαβει γυναικα παρθενον 	 Tento nak tâsumlâk riqßuin junak ixk toj mâjiß cuanjenak riqßuin cuînk.


Εν αυτη δε τη ωρα εθεραπευσε πολλους απο νοσων και μαστιγων και πνευματων πονηρων, και εις τυφλους πολλους εχαρισε το βλεπειν. 	 Ut sa' li hônal a'an li Jesús yô chixq'uirtesinquileb nabaleb li cristian li cuanqueb sa' raylal. Cuanqueb li yaj quixq'uirtesiheb. Ut cuanqueb li cuan mâus aj musik'ej riq'uin ut li Jesús quirisi li mâus aj musik'ej riq'uineb. Ut cuanqueb nabaleb li mutz' li quixq'ueheb chi iloc.


οθεν απεναντι θελεις ιδει την γην, εκει ομως δεν θελεις εισελθει, εις την γην την οποιαν εγω διδω εις τους υιους Ισραηλ. 	 Joßcan nak yal tâcuil li naßajej chi najt. Incßaß naru tat-oc saß li naßajej li tinqßue reheb li ralal xcßajol laj Israel.


Ω ακουων προσευχην, εις σε θελει ερχεσθαι πασα σαρξ. 	 xban nak nacasume li cßaßru nakatzßâma âcue. Chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß, âcuiqßuin teßxtzßâma li cßaßru teßraj.


Εκ των υιων Νεβω, Ιειηλ, Ματταθιας, Ζαβαδ, Ζεβινα, Ιαδαυ και Ιωηλ και Βεναιας. 	 Ut xcomoneb li ralal xcßajol laj Nebo, aßaneb aßin: laj Jeiel, laj Matatías, laj Zabad, laj Zebina, laj Jadau, laj Joel ut laj Benaía.Chixjunileb aßan queßxcßam rixakileb jalaneb xtenamit. Abanan queßxcanab li rixakileb rochbeneb lix cocßal.


και εκδυσον τον Ααρων την στολην αυτου και ενδυσον αυτην Ελεαζαρ τον υιον αυτου και ο Ααρων θελει προστεθη εις τον λαον αυτου και θελει αποθανει εκει. 	 Aran saß xbên li tzûl tâcuisi li rakß laj tij li cuan chirix laj Aarón ut tâqßue li rakß chirix laj Eleazar li ralal xban nak aran tâcâmk laj Aarón ut toxtauheb lix xeßtônil yucuaß, chan li Dios.


Αραμ δε εγεννησε τον Αμιναδαβ, Αμιναδαβ δε εγεννησε τον Ναασσων, Ναασσων δε εγεννησε τον Σαλμων, 	 Ut laj Aram, a'an xyucua' laj Aminadab. Ut laj Aminadab, a'an xyucua' laj Naasón. Ut laj Naasón, a'an xyucua' laj Salmón.


Και θελει σας διασκορπισει ο Κυριος μεταξυ των λαων, και θελετε εναπολειφθη ολιγοι τον αριθμον μεταξυ των εθνων, εις τα οποια σας φερει ο Κυριος. 	 Li Kâcuaß Dios tixchaßchaßi êru saß eb li jalan tenamit ut moco qßuihex ta chic li texcanâk chi yoßyo saß eb li naßajej li texcßamekß cuiß xban li Kâcuaß.


Οι στρατιωται λοιπον, αφου εσταυρωσαν τον Ιησουν, ελαβον τα ιματια αυτου και εκαμον τεσσαρα μεριδια, εις εκαστον στρατιωτην εν μεριδιον, και τον χιτωνα ητο δε ο χιτων αρραφος, απο ανωθεν ολος υφαντος. 	 Nak ac xe'xq'ue chiru cruz li Jesús, eb li soldado que'xc'am li rak' chok' reheb. Câhib êchal que'risi, jun re li junjûnk chi soldado. Ut que'xc'am ajcui' li rak' li mâc'a' xbojbal. Junaj ru lix quembal.


Και εκοιμηθη ο Ιηου μετα των πατερων αυτου και εθαψαν αυτον εν Σαμαρεια. Εβασιλευσε δε αντ' αυτου Ιωαχαζ ο υιος αυτου. 	 Li rey Jehú quicam ut coxtau lix xeßtônil xyucuaß ut quimukeß Samaria. Ut aß chic laj Joacaz li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.Cuakxakib xcaßcßâl chihab quicuan laj Jehú chokß xreyeb laj Israel aran Samaria.


Ο πλουσιος δεν θελει δωσει πλειοτερον, και ο πτωχος δεν θελει δωσει ολιγωτερον ημισεος σικλου, οταν διδωσι την προσφοραν εις τον Κυριον δια να καμωσιν εξιλεωσιν υπερ των ψυχων υμων. 	 Nak teßmayejak li junjûnk re xcolbal rix lix yußameb, juntakßêt xqßuial li teßxqßue. Li biom tixqßue media onza li plata ut joßcan ajcuiß xqßuial tixqßue li nebaß.


εξευροντες, αδελφοι ηγαπημενοι υπο Θεου, την εκλογην σας, 	 Ex inhermân, rarôquex xban li Dios ut nakanau nak sic'bil êru xban.


Και ηλθεν αγγελος Κυριου και εκαθισεν υπο την δρυν την εν Οφρα, την του Ιωας του Αβι-εζεριτου και Γεδεων ο υιος αυτου εκοπανιζε σιτον εν τω ληνω, δια να κρυψη αυτον απο των Μαδιανιτων. 	 Ut quichal lix ángel li Kâcuaß ut quicßojla rubel jun tôn li ji cuan saß li tenamit Ofra. Li naßajej aßan re laj Joás xcomoneb li ralal xcßajol laj Abiezer. Laj Gedeón, li ralal laj Joás, yô chixpuxinquil ru li trigo saß li naßajej bar nequeßxyatzß cuiß li uvas re nak incßaß tâilekß xbaneb laj Madián.


Οι Νεθινειμ υιοι Σιχα, υιοι Ασουφα, υιοι Ταββαωθ, 	 Eb li nequeßcßanjelac saß li templo, aßaneb li ralal xcßajol laj Ziha, laj Hasufa, laj Tabaot,


οστις καιτοι μη εχων ελπιδα επιστευσεν επ' ελπιδι, οτι εμελλε να γεινη πατηρ πολλων εθνων κατα το λαληθεν Ουτω θελει εισθαι το σπερμα σου 	 Laj Abraham quixpâb li quixye li Dios ut quiroybeni li quiyechi'îc re usta inc'a' naxnau chanru nak tâq'uehek' re li ralal xc'ajol. Jo'can nak a'an xyucua'eb li q'uila tenamit jo' quiyehe' re xban li Dios, -Te'q'uiânk lâ cualal âc'ajol, chu'ux re xban li Dios. (Gén. 15:5)


Περι δε των υιων του αλλογενους, οιτινες ηθελον προστεθη εις τον Κυριον, δια να δουλευωσιν εις αυτον και να αγαπωσι το ονομα του Κυριου, δια να ηναι δουλοι αυτου οσοι φυλαττουσι το σαββατον, ωστε να μη βεβηλωσωσιν αυτο και κρατουσι την διαθηκην μου 	 Ut eb li jalan xtenamiteb li tineßxpâb ut teßcßanjelak chicuu ut teßrahok cue, cui nequeßx-oxlokßi li hilobâl cutan ut incßaß nequeßxmux ru ut incßaß nequeßxkßet lin contrato,


Υπαγε και ειπε προς τον Ανανιαν, λεγων, Ουτω λεγει Κυριος Συ συνετριψας τους ζυγους τους ξυλινους αλλ' αντι τουτων θελεις καμει ζυγους σιδηρους. 	 Ut quixye re: —Ayu ut tâye re laj Hananías nak li Kâcuaß quixye chi joßcaßin: Lâat xatok li yugo cheß, abanan lâin tinqßue jun li yugo chßîchß chokß rêkaj.


Τοτε ειπεν η γυνη, Ας λαληση, παρακαλω, η δουλη σου λογον προς τον κυριον μου τον βασιλεα. Και ειπε, Λαλησον. 	 Ut li ixk quixye re: —At rey, chinâcanab chi âtinac junpâtak chic âcuiqßuin, chan. Ut li rey David quixye re: —Us. Âtinan, chan.


Και ελθων ευρισκει αυτους παλιν κοιμωμενους διοτι οι οφθαλμοι αυτων ησαν βεβαρημενοι. 	 Ut nak quisuk'i cui'chic li Jesús, quixtauheb cui'chic chi cuârc lix tzolom xban nak mâ ca'ch'in lix cuaraheb.


και δωδεκα λεοντες ισταντο εκει, εκατερωθεν επι των εξ βαθμιδων. Παρομοιον δεν κατεσκευασθη εις ουδεν βασιλειον. 	 Ut saß xbêneb li taklebâl yîbanbileb retalil cablaju li cakcoj. Junjûnk saß xcaß pacßalil. Mâ jun reheb li tenamit queßxyîb jun li cßojaribâl joß li cßojaribâl aßan.


Και ειπεν ο Ιωσαφατ, Λογος Κυριου ειναι μετ' αυτου. Και κατεβησαν προς αυτον ο βασιλευς του Ισραηλ και ο Ιωσαφατ και ο βασιλευς του Εδωμ. 	 Li rey Josafat quixye: —Laj Eliseo tixye ke cßaßru tixye li Dios, chan. Joßcan nak li oxib chi rey queßcôeb chi âtinac riqßuin li profeta.


Δεν ειχον ειρηνην ουδε αναπαυσιν ουδε ησυχιαν οργη επηλθεν επ' εμε. 	 Incßaß sa cuanquin. Incßaß ninhilan chi moco nincßojob inchßôl. Incßaß chic naru nincuan saß tuktûquil usilal xban nak nabal li raylal yô chi tßanecß saß inbên, chan laj Job.


τον οποιον και συ φυλαττου διοτι πολυ ανθισταται εις τους λογους ημων. 	 Chacolak ajcui' âcuib lâat chiru a'an xban nak k'axal xîc' narabi resil li colba-ib li nakaye.


ειπε προς αυτους Ελαβετε Πνευμα Αγιον αφου επιστευσατε; οι δε ειπον προς αυτον Αλλ' ουδε αν υπαρχη Πνευμα Αγιον ηκουσαμεν. 	 Quixye reheb: -¿Ma quec'ul li Santil Musik'ej nak quexpâban? chan laj Pablo reheb. Ut eb a'an que'xye: -Inc'a' nakanau nak cuan ta li Santil Musik'ej, chanqueb.


Και ειπεν ο Παυλος Ο Ιωαννης μεν εβαπτισε βαπτισμα μετανοιας, λεγων προς τον λαον να πιστευσωσιν εις τον ερχομενον μετ' αυτον, τουτεστιν εις τον Χριστον Ιησουν. 	 Laj Pablo quixye reheb: -Laj Juan quixcubsiheb xha' li que'xyot' xch'ôl ut que'xjal xc'a'ux. Quixye reheb nak te'pâbânk sa' xc'aba' li Jesucristo li tol-êlk mokon, chan.


Δια την οποιαν αιτιαν και πασχω ταυτα, πλην δεν επαισχυνομαι διοτι εξευρω εις τινα επιστευσα, και ειμαι πεπεισμενος οτι ειναι δυνατος να φυλαξη την παρακαταθηκην μου μεχρις εκεινης της ημερας. 	 Jo'can nak nincuy chixjunil li raylal ut inc'a' ninxutânac xban nak c'ojc'o inch'ôl riq'uin li Kâcua'. A'an li ninpâb ut xink'axtesi cuib sa' ruk'. Ninnau nak a'an tâtenk'ânk cue toja' yal nak tâc'ulûnk cui'chic li Jesucristo.


ουτοι ειναι οι υιοι του Αβιχαιλ υιου του Ουρι, υιου του Ιαροα, υιου του Γαλααδ, υιου του Μιχαηλ, υιου του Ιεσισαι, υιου του Ιαδω, υιου του Βουζ. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Abihail li ralal laj Huri: laj Huri, aßan li ralal laj Jaroa; laj Jaroa, aßan li ralal laj Galaad; laj Galaad, aßan li ralal laj Micael; laj Micael, aßan li ralal laj Jesisai; laj Jesisai, aßan li ralal laj Jahdo; laj Jahdo, aßan li ralal laj Buz;


Διοτι δεν συνιστωμεν παλιν εαυτους εις εσας, αλλα σας διδομεν αφορμην καυχηματος υπερ ημων, δια να εχητε λογον προς τους καυχωμενους με το προσωπον και ουχι με την καρδιαν. 	 Inc'a' yôquin chixyebal a'in êre re xnimobresinquil cuib. Yôquin ban chixq'uebal êna'leb re nak tâsahok' êch'ôl cuiq'uin ut re nak tênau xsumenquil li yôqueb chixnimobresinquil rib riq'uin lix yehom xbânuhomeb ut inc'a' neque'xq'ue xcuanquil li tîquil ch'ôlej.


Διοτι ευηρεστηθησαν η Μακεδονια και Αχαια να καμωσι τινα βοηθειαν εις τους πτωχους των αγιων των εν Ιερουσαλημ. 	 Eb laj pâbanel li cuanqueb aran Macedonia ut Acaya x-ala sa' xch'ôleb xtaklanquil jun li mâtan chok' reheb li neba' li cuanqueb sa' xyânkeb li hermân aran Jerusalén.


Εφαγον δε και εχορτασθησαν, και εσηκωσαν περισσευματα κλασματων επτα σπυριδας. 	 Que'cua'ac chi us ut que'c'ojla xch'ôl. Ut cuukub chacach chic li qui-ela'an.


Αφου δε συνετελεσθησαν παντα ταυτα, πας ο Ισραηλ οι ευρεθεντες εξηλθον εις τας πολεις του Ιουδα και συνετριψαν τα αγαλματα και κατεκοψαν τα αλση και εκρημνισαν τους υψηλους τοπους και τα θυσιαστηρια απο παντος του Ιουδα και Βενιαμιν το αυτο εκαμον και εις τον Εφραιμ και Μανασση, εωσου συνετελεσαν. Τοτε επεστρεψαν παντες οι υιοι Ισραηλ, εκαστος εις την ιδιοκτησιαν αυτου, εις τας εαυτων πολεις. 	 Nak queßrakeß chi ninkßeîc, eb laj Israel li cuanqueb Jerusalén queßcôeb saß eb li tenamit li cuanqueb saß xcuênt Judá. Queßxjuqßui li nînki pec li nequeßxlokßoni cuiß li yîbanbil dios ut queßxjori lix jalam ûch lix Asera. Queßxjuqßui li naßajej li najt xteram ut eb li artal li cuanqueb yalak bar saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Judá, laj Benjamín, laj Efraín ut laj Manasés. Nak queßxchoy xsachbal chixjunil, eb laj Israel quilajeßcôeb saß lix naßajeb saß lix tenamiteb.


Ειπον δε προς αυτον οι αδελφοι αυτου, Βασιλευς θελεις γεινει εφ' ημας; η κυριος θελεις γεινει εις ημας; Και εμισησαν αυτον ετι μαλλον δια τα ενυπνια αυτου και δια τους λογους αυτου. 	 Eb li ras queßxye re: —¿Ma nacacßoxla nak lâat tat-oc chi taklânc saß kabên? Ut, ¿ma nacacßoxla nak lâo takaqßue kib rubel âtakl? chanqueb re. Ut kßaxal cuißchic xicß queßril laj José xban li cßaßru quixye ut xban li cßaßru quixmatqßue.


παραγγελλομεν δε εις τους τοιουτους και προτρεπομεν δια του Κυριου ημων Ιησου Χριστου, να τρωγωσι τον αρτον αυτων εργαζομενοι μετα ησυχιας. 	 Sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo, ninye reheb li inc'a' neque'raj trabajic nak tento te'trabajik sa' xyâlal re nak tâcuânk c'a'ru reheb re xnumsinquil li cutan junjûnk.


Και στεφανοι θελουσιν εισθαι δια τον Ελεμ και δια τον Τωβιαν και δια τον Ιεδαιαν και δια τον Ειν τον υιον του Σοφονιου προς μνημοσυνον εν τω ναω του Κυριου. 	 Li corona li tâyîb tâcanâk saß lix templo li Kâcuaß re xjulticanquileb laj Heldai Helem, laj Tobías, laj Jedaías ut laj Josías Hen li ralal laj Sofonías.Li cuanqueb chak chi najt teßchâlk chi tenkßânc re xyîbanquil lix templo li Kâcuaß. Riqßuin aßin têqßue retal nak li Kâcuaß li nimajcual Dios, aßan li quitaklan chak cue saß êyânk. Ut chixjunil aßin talajcßulmânk nak lâex têrabi ut têbânu li cßaßru naxye li Kâcuaß li kaDios.—


Τον δε βασιλεα της Γαι συνελαβον ζωντα και εφεραν αυτον προς τον Ιησουν. 	 Caßaj cuiß li rey re li tenamit Hai incßaß quicamsîc. Quichapeß ban ut quicßameß riqßuin laj Josué.


Δεν υπηκουσεν εις την φωνην δεν εδεχθη διορθωσιν δεν ηλπισεν επι τον Κυριον δεν επλησιασεν εις τον Θεον αυτης. 	 Incßaß queßrabi li cßaßru quixye li Dios chi moco queßxcßul lix kßusbaleb li quixqßue. Incßaß queßxcßojob xchßôl riqßuin li Dios chi moco queßxsicß.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Ο ανθρωπος εξαπαντος θελει θανατωθη πασα η συναγωγη θελει λιθοβολησει αυτον με λιθους εξω του στρατοπεδου. 	 Li Kâcuaß quixye re laj Moisés: —Mâcßaß xjalenquil. Tento nak tâcamsîk li cuînk aßan. Chixjunileb li tenamit teßxcuti chi pec chirix li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb, chan.


Τωρα δε ηλθεν επι σε τουτο, και βαρυθυμεις σε εγγιζει, και ταραττεσαι. 	 ¿Cßaßut nak incßaß nacacßojob âchßôl lâat nak xchal li raylal saß âbên? Ut, ¿cßaßut nak nacatxucuac?


Δια την οποιαν αιτιαν σε υπενθυμιζω να αναζωπυρης το χαρισμα του Θεου, το οποιον ειναι εν σοι δια της επιθεσεως των χειρων μου 	 Jo'can nak ninjultica châcuu nak chaq'uehak chi c'anjelac lâ mâtan q'uebil âcue xban li Dios nak quinq'ue li cuuk' sa' âbên.


Διοτι εκ πασης στενοχωριας με ελυτρωσε, και ο οφθαλμος μου ειδε την εκδικησιν επι τους εχθρους μου. 	 Lâin ninnau nak lâat xatcoloc cue chiruheb chixjunil li raylal ut xcuil nak xasacheb ru li xicß nequeßiloc cue.