ξενος και παροικος ειμαι εγω μεταξυ σας δοτε μοι κτημα ταφου μεταξυ σας, δια να θαψω τον νεκρον μου απ' εμπροσθεν μου. 	 Quixye reheb: —Lâin chalenakin chak saß jalan tenamit. Têbânu usilal cßayihomak caßchßinak li naßajej re tinmuk lin camenak, chan.


Διηγηθητε προς τα τεκνα σας περι τουτου και τα τεκνα σας προς τα τεκνα αυτων και τα τεκνα αυτων προς αλλην γενεαν. 	 Cheserakßi reheb lê ralal êcßajol li raylal li yôquex chixcßulbal. Ut eb aßan teßxye reheb li ralal xcßajoleb aßan. Ut eb li ralal xcßajoleb aßan teßxye cuißchic reheb li ralal xcßajol li toj teßyoßlâk mokon.


Αυτη ομοιως ελογιζετο γη των γιγαντων γιγαντες κατωκουν εκει προτερον οι δε Αμμωνιται ονομαζουσιν αυτους Ζαμζουμμειμ 	 (Junxil li naßajej aßin reheb li nînki cuînk ut eb li ralal xcßajol laj Amón queßxye zomzomeo reheb.


Διοτι ηλθον να διαχωρισω ανθρωπον κατα του πατρος αυτου και θυγατερα κατα της μητρος αυτης και νυμφην κατα της πενθερας αυτης 	 Xinchal ut chixch'olobanquil lix yâlal ut li ani tâpâbânk cue, te'xc'ul li raylal. Li alalbej tâcuânk sa' ra xîc' riq'uin lix yucua', ut li co'bej tâcuânk sa' ra xîc' riq'uin lix na', ut li alibej tâcuânk sa' ra xîc' riq'uin li na'bej sa' inc'aba' lâin.


και ητο εκει μεθ' ημων νεος τις Εβραιος, δουλος του αρχοντος των σωματοφυλακων και διηγηθημεν προς αυτον και εξηγησεν εις ημας τα ενυπνια ημων εις εκαστον κατα το ενυπνιον αυτου εκαμε την εξηγησιν 	 Ut cuan aran kochben jun li cuînk aj hebreo li nacßanjelac chiru laj ilol tzßalam. Kaserakßi li kamatcß re ut aßan quixye ke cßaßru xyâlal li kamatcß chi kajûnkal.


Και ειπεν ο Σαουλ, Ας καταβωμεν εξοπισω των Φιλισταιων δια νυκτος, και ας διαρπασωμεν αυτους εως να φεγξη η ημερα, και ας μη αφησωμεν μηδε ενα εξ αυτων. Και ειπον, Καμε παν ο, τι σοι φαινεται καλον. Τοτε ειπεν ο ιερευς, Ας προσελθωμεν ενταυθα εις τον Θεον. 	 Laj Saúl quixye reheb lix soldado: —Yoßkeb chi pletic riqßuineb laj filisteo chiru li kßojyîn aßin. Topletik riqßuineb toj tâsakêuk re nak mâ jun chic reheb tâcanâk chi yoßyo, chan. Eb li soldados queßxye: —Lâo takabânu joß tâye, chanqueb. Abanan laj tij quixye: —Kapatzßak xbên cua re li Dios ma us toxic chi pletic malaj ut incßaß us, chan.


Και ειπεν ο Ιωναθαν προς τον νεον τον βασταζοντα τα οπλα αυτου, Ελθε, και ας περασωμεν προς την φρουραν των απεριτμητων τουτων ισως ενεργηση ο Κυριος υπερ ημων διοτι δεν ειναι εις τον Κυριον εμποδιον να σωση δια πολλων η δι' ολιγων. 	 Laj Jonatán quixye re li natenkßan re: —Numeko jun pacßal bar cuanqueb cuiß laj filisteo li incßaß nequeßxpâb li Dios. Mâre chan nak li Kâcuaß toxtenkßa xban nak chiru aßan mâcßaß chßaßaj. Li Dios toxtenkßa chi numtâc saß xbêneb, usta nabalo, usta cuibo ajcuiß, chan.


Διοτι δεν εξουθενωσε και δεν απεστραφη την θλιψιν του τεθλιμμενου, και δεν εκρυψε το προσωπον αυτου απ' αυτου και οτε εβοησε προς αυτον, εισηκουσεν. 	 Li Kâcuaß incßaß naxtzßektâna li cuan saß raylal. Aßan naxnau nak kßaxal ra yô chixcßulbal. Incßaß naxcanab yal chi joßcan. Aßan junelic narabi li ani naxpatzß xtenkßanquil re.


Εγω μεν σας βαπτιζω εν υδατι εις μετανοιαν ο δε οπισω μου ερχομενος ειναι ισχυροτερος μου, του οποιου δεν ειμαι αξιος να βαστασω τα υποδηματα αυτος θελει σας βαπτισει εν Πνευματι Αγιω και πυρι. 	 Yâl nak lâin nincubsi êha' riq'uin ha' retalil nak xyot'e' êch'ôl ut xejal êc'a'ux. Abanan châlc re li k'axal nim xcuanquil. Xban nak k'axal nim xcuanquil chicuu lâin, moco inc'ulub ta nak tincuisi lix xâb. A'an tixcubsi êha' riq'uin li Santil Musik'ej ut riq'uin xam.


Γνωρισον λοιπον την ημεραν ταυτην και θες εν τη καρδια σου, οτι ο Κυριος, αυτος ειναι Θεος, εν τω ουρανω ανω και επι της γης κατω δεν ειναι αλλος. 	 Joßcan nak junelic cuânk saß êchßôl nak li Kâcuaß, aßan li nimajcual Dios, joß saß choxa joß saß ruchichßochß. Mâ jun chic Dios cuan. Caßaj cuiß aßan.


Ευλογημενος ο ερχομενος εν ονοματι Κυριου σας ευλογησαμεν εκ του οικου του Κυριου. 	 Osobtesinbil taxak li jun li yô chak chi châlc saß xcßabaß li Kâcuaß. Takaqßue xlokßal saß lix templo li Kâcuaß.


Εαν συ, Ισραηλ, πορνευης, τουλαχιστον ας μη ανομηση ο Ιουδας μη υπαγετε λοιπον εις Γαλγαλα μηδ' αναβαινετε εις Βαιθ-αυεν μηδε ομνυετε, Ζη ο Κυριος. 	 Usta niquinêtzßektâna lâex aj Israel, aban incßaß taxak tineßxtzßektâna eb laj Judá. Mexxic aran Gilgal chi lokßonînc, chi moco texxic Bet-avén, chi moco têbânu li juramento saß incßabaß lâin li yoßyôquil Dios.


Και αυτοι οτι κατεβησαν εις τον αδην μετ' αυτου, προς τους τεθανατωμενους εν μαχαιρα και οσοι ησαν ο βραχιων αυτου, οι κατοικουντες υπο την σκιαν αυτου εν μεσω των εθνων. 	 Ut teßxic ajcuiß rochbeneb aßan saß xnaßajeb li camenak li xeßcamsîc saß li plêt, eb li xnînkal ru tenamit li queßtenkßan re ut eb li queßhilan rubel lix mu.¿Ani aj iqßuin târûk tâjuntakßêtâk lâ lokßal ut lâ cuanquilal, at faraón? Chanchanat li cheß li cuan saß li naßajej Edén. Abanan tâsachekß âcuu joß nak queßtßaneß eb li cheß li queßcuan Edén ut tatxic rubel chßochß. Tatcuânk âcuochbeneb li incßaß nequeßxpâb li Dios saß xyânkeb li queßcamsîc saß li plêt. Joßcan tâcßul lâat, at faraón lix reyeb laj Egipto, âcuochbeneb chixjunileb li tenamit, chan li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Ουτοι ειναι οι υιοι του Σημ, κατα τας φυλας αυτων, κατα τας γλωσσας αυτων, εις τους τοπους αυτων, κατα τα εθνη αυτων. 	 Chixjunileb li tzßîbanbileb xcßabaß arin, aßaneb li ralal xcßajol laj Sem. Aßaneb chßutchßûqueb saß lix tenamiteb ut jalan jalânk li râtinobâleb saß li junjûnk chi tenamit.Arin quirakeß xtzßîbanquil lix cßabaßeb li ralal xcßajol laj Noé ut chanru nak queßtam chak saß ruchichßochß. Nak quinumeß li butßi haß, li ralal xcßajol laj Noé queßtam. Ut queßxjeqßui rib saß xbên li ruchichßochß.


υιε μου, μη περιπατησης εν οδω μετ' αυτων απεχε τον ποδα σου απο των τριβων αυτων 	 Abanan lâex, ex cualal incßajol, mexxic saß xyânkeb aßan ut mêbânu li incßaß us li nequeßxbânu eb aßan.


Και εν ταις επτα ημεραις της εορτης θελει καμνει ολοκαυτωματα εις τον Κυριον, επτα μοσχους και επτα κριους αμωμους καθ' ημεραν εν ταις επτα ημεραις, και τραγον εξ αιγων καθ' ημεραν δια προσφοραν περι αμαρτιας. 	 Rajlal cutan chiru li cuukub cutan nak yôk li ninkße, li rey tixqßue chokß cßatbil mayej chiru li Kâcuaß cuukub li toro, ut cuukub li carner têlom li mâcßaß rêqßueb. Ut rajlal cutan tixmayeja junjûnk li chibât têlom re xpatzßbal xcuybaleb xmâc. Tzßakalakeb re ru li xul li tixmayeja.


Ηλθε και αλλος, λεγων Κυριε, ιδου η μνα σου, την οποιαν ειχον πεφυλαγμενην εν μανδηλιω. 	 Ut quicuulac ajcui' li môs jun chic ut quixye: -Kâcua', cue' lâ tumin. Xinc'ûla sa' jun sut.


διοτι πριν μαθη το παιδιον να προφερη, Πατερ μου και μητερ μου, τα πλουτη της Δαμασκου και τα λαφυρα της Σαμαρειας θελουσι διαρπαχθη εμπροσθεν του βασιλεως της Ασσυριας. 	 Toj mâjiß ajcuiß naxnau xyebal “at innaß at inyucuaß” li chßina al aßin nak lix biomaleb li tenamit Damasco ut Samaria tâchapekß ut tâcßamekß xban lix reyeb laj Asiria, chan.


ωστε ουτε ο φυτευων ειναι τι ουτε ο ποτιζων, αλλ' ο Θεος ο αυξανων. 	 Jo'can nak chi moco laj acuinel chi moco laj t'akresinel cuan xcuanquil. Ca'aj cui' li Dios li naq'uehoc xmokic cuan xcuanquil.


τους Συριους εμπροσθεν και τους Φιλισταιους οπισθεν και θελουσι καταφαγει τον Ισραηλ με ανοικτον στομα. Εν πασι τουτοις ο θυμος αυτου δεν απεστραφη, αλλ' η χειρ αυτου ειναι ετι εξηπλωμενη. 	 Eb laj Siria queßchal saß li este ut eb laj filisteo queßchal saß li oeste chixsachbaleb laj Israel. Abanan incßaß quinumeß xjoskßil li Kâcuaß. Toj tixqßue chixtojbal xmâqueb li tenamit.


Διοτι εαν το αιμα των ταυρων και τραγων και η σποδος της δαμαλεως ραντιζουσα τους μεμολυσμενους αγιαζη προς την καθαροτητα της σαρκος, 	 Sa' lix pâbâleb junxil cuan nak riq'uin li c'a'ru neque'xbânu laj tij, neque'xmux ru lix c'anjel sa' li tabernáculo. Ut re xsachbal lix paltileb que'xmayeja li chibât ut li toro. Lix quiq'uel ut lix chahil li c'atbil tuk' ix cuacax narachrachîc sa' xbêneb laj tij.


Τοτε εξηλθεν ο Σηων εις συναντησιν ημων, αυτος και πας ο λαος αυτου, δια μαχην εις Ιασσα. 	 Ut laj Sehón rochbeneb chixjunileb lix soldado queßchal chikacßulbal ut queßpletic kiqßuin saß li tenamit Jahaza.


Διοτι τις θελει σε οικτειρει, Ιερουσαλημ; η τις θελει σε συλλυπηθη; η τις θελει στραφη δια να ερωτηση, Πως εχεις; 	 Li Kâcuaß quixye: —¿Ani ta biß tâilok xtokßobâl êru lâex aj Jerusalén? ¿Ani ta biß târahokß xchßôl xban li raylal li yôquex chixcßulbal? ¿Ani ta biß tâpatzßok êre ma sa saß êchßôl?


Και εισηγαγεν αυτους εις το οριον της αγιοτητος αυτου, το ορος τουτο, το οποιον απεκτησεν η δεξια αυτου 	 Li Dios quixcßameb lix tenamit toj saß li santil naßajej li quixyechißi reheb, li cuan cuiß li tzûl Sión li quixcol rix riqßuin lix cuanquil.


Και ταυτα ειναι τα εθνη, τα οποια αφηκεν ο Κυριος, δια να δοκιμαση τον Ισραηλ δι' αυτων, παντας τους μη γνωρισαντας παντας τους πολεμους της Χανααν 	 Li Kâcuaß quixcanabeb lix xicß nequeßiloc reheb saß lix naßajeb laj Israel re xyalbal rixeb li ralal xcßajol eb laj Israel li toj teßyoßlâk mokon xban nak incßaß queßpletic chirêchaninquil li naßajej Canaán.


Δια τουτο η οδος αυτων θελει εισθαι εις αυτους ως ολισθημα εν τω σκοτει θελουσιν ωθηθη και πεσει εν αυτη διοτι θελω φερει κακον επ' αυτους εν τω ενιαυτω της επισκεψεως αυτων, λεγει Κυριος. 	 Tâcuulak xkßehil nak lâin tinqßue li raylal saß xbêneb. Tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb. Chanchan nak tincanabeb saß kßojyîn saß jun be yolyo ru. Chanchan nak tiquisinbilakeb nak tebinsach ruheb.


Ιδου, δεν θελει νυσταξει ουδε θελει αποκοιμηθη, ο φυλαττων τον Ισραηλ. 	 Aßan incßaß nacuar chi moco nachal xcuara. Aßan li nacoloc reheb laj Israel.


Η μερις σου ειναι μεταξυ των χαλικων των χειμαρρων ουτοι, ουτοι ειναι η κληρονομια σου και εις αυτους εξεχεας σπονδας, προσεφερες προσφοραν εξ αλφιτων εις ταυτα θελω ευαρεστηθη; 	 Nequexoc li pec li tîc ru ut nequelokßoniheb. Nequemayeja li vino chiruheb ut nequemayeja lê trigo chiru. ¿Ma incßaß ta biß texinqßue chixtojbal lê mâc riqßuin aßin?


Λεγει προς αυτους ο Ιησους Γεμισατε τας υδριας υδατος. Και εγεμισαν αυτας εως ανω. 	 Li Jesús quixye reheb li yôqueb chi c'anjelac aran nak te'xnujtesi li nînki cuc riq'uin ha'. Ut eb a'an que'xq'ue li ha' sa' li cuc toj retal que'nujac.


Δια τι, Κυριε, απορριπτεις την ψυχην μου, αποκρυπτεις το προσωπον σου απ' εμου; 	 At Kâcuaß, ¿cßaßut nak niquinâtzßektâna? At inDios, ¿cßaßut nak incßaß nacasume li cßaßru nintzßâma châcuu?


αλλ' εγω αποθνησκω εν τη γη ταυτη εγω δεν διαβαινω τον Ιορδανην σεις δε θελετε διαβη και θελετε κληρονομησει εκεινην την γην την αγαθην. 	 Lâin tincâmk saß li naßajej aßin. Incßaß tinnumekß jun pacßal li nimaß. Abanan lâex texxic ut têrêchani li châbil naßajej aßan.


Ευχαριστω εις τον Θεον μου οτι λαλω πλειοτερας γλωσσας παρα παντας υμας 	 Ninbantioxi chiru li Dios nak nabal sut ninâtinac sa' jalanil âtin. Lâex inc'a' quex-âtinac nabal sut sa' jalanil âtin jo' lâin.


και ουχι μονον υπερ του εθνους, αλλα και δια να συναξη εις εν τα τεκνα του Θεου τα διεσκορπισμενα. 	 Ut mâcua' ca'aj cui' sa' xc'aba'eb a'an nak tâcâmk li Jesús. Re aj ban cui' nak junajakeb chic ru chixjunileb li ralal xc'ajol li cuanqueb sa' chixjunil li ruchich'och'.


Διδασκαλε, ο Μωυσης μας εγραψεν οτι εαν αποθανη τινος ο αδελφος και αφηση γυναικα και τεκνα δεν αφηση, να λαβη ο αδελφος αυτου την γυναικα αυτου και να εξαναστηση σπερμα εις τον αδελφον αυτου. 	 -At tzolonel, laj Moisés quixtz'îba jun kachak'rabinquil ut quixye chi jo'ca'in: Cui junak cuînk tâcâmk ut tixcanab li rixakil chi mâc'a' ralal xc'ajol, tento nak tâc'amek' li rixakil xban li rîtz'in li camenak re nak tâcuânk ralal xc'ajol sa' xc'aba' li camenak.


Εαν ομως το πραγμα τουτο ηναι αληθινον, και δεν ευρεθη παρθενος η κορη, 	 Abanan cui yâl nak cuanjenak riqßuin cuînk nak xtauheß xban li cuînk ut cui li naßbej ut li yucuaßbej incßaß nequeßxcßam li retalil lix tukß ixkilal,


Και οι τραυματιαι θελουσι πεσει εν τη γη των Χαλδαιων και οι κατακεκεντημενοι εν ταις οδοις αυτης. 	 Chixjunileb laj Babilonia teßcamsîk. Telajeßcamsîk saß eb li be.


Απο παντων των δωρων σας θελετε προσφερει πασαν υψουμενην προσφοραν του Κυριου, απο παντος του εξαιρετου αυτων το ηγιασμενον μερος εξ αυτων. 	 Nak têqßue li junjûnk saß xlajêtkil chicuu lâin li Kâcuaß, têsicß ru li kßaxal châbil xban nak santo li kßaxtesinbil chicuu.


Ο δε Ιησους υπηγεν εις το ορος των Ελαιων. 	 Li Jesús cô sa' li tzûl Olivos.


Τις ασθενει, και δεν ασθενω; τις σκανδαλιζεται, και εγω δεν φλεγομαι; 	 Cui cuan li k'un xch'ôl li mâc'a' xmetz'êu, k'axal nintok'oba ruheb. Cui cuan li neque'ch'inan xch'ôleb sa' lix pâbâleb, c'ajo' nak naraho' inch'ôl ut ninc'oxlac chirixeb.


Και εις εξ αυτων, νομικος, ηρωτησε πειραζων αυτον και λεγων 	 Ut jun reheb, aj tzolol chak'rab, quipatz'oc re li Jesús yal re xyalbal rix.


Διοτι ειχεν ειπει προς τον δουλον, Τις ειναι ο ανθρωπος εκεινος, ο ερχομενος δια της πεδιαδος εις συναντησιν ημων; Ο δε δουλος ειχεν ειπει, Ειναι ο κυριος μου. Και αυτη λαβουσα την καλυπτραν, εσκεπασθη. 	 Quixpatzß re lix môs laj Abraham: —¿Ani li cuînk li yô chak chi châlc? chan. Li môs quixye re: —Aßan laj Isaac li ralal lin patrón, chan. Lix Rebeca quixhel lix tßicr saß xjolom ut quixtzßap li ru.


Τις θελει εγκαλεσει τους εκλεκτους του Θεου; Θεος ειναι ο δικαιων 	 ¿Ani târûk tâyehok re nak cuanqueb xmâc li sic'bileb ru xban li Dios? Mâ ani, xban nak li sic'bileb ru tîcobresinbileb chic lix ch'ôl chiru li Dios.


Και ο Ιουδας ετι θελει πολεμησει εν Ιερουσαλημ και ο πλουτος παντων των εθνων κυκλω θελει συναχθη, χρυσιον και αργυριον και ιματια, εις πληθος μεγα. 	 Eb laj Judá teßpletik ajcuiß aran Jerusalén riqßuineb li xicß nequeßiloc reheb. Ut teßxchßutub ru chixjunil li biomal li teßxmakß chiruheb li xnînkal ru tenamit. Kßaxal cuißchic nabal li oro, li plata, ut li châbil tßicr li teßxxoc.


Τοτε ελαβεν ο Μανωε το εριφιον το εξ αιγων και την εξ αλφιτων προσφοραν και προσεφερεν εις τον Κυριον επι της πετρας και εθαυματουργησεν ο δε Μανωε και η γυνη αυτου εβλεπον. 	 Joßcan nak laj Manoa quixcßam li chibât ut quixcßam ajcuiß li ru li racuîmk ut quixmayeja saß xbên jun li pec chiru li Kâcuaß Dios. Ut li Kâcuaß quixcßutbesi jun li milagro chiruheb laj Manoa ut li rixakil.


Ο μεν Υιος του ανθρωπου υπαγει, καθως ειναι γεγραμμενον περι αυτου ουαι δε εις τον ανθρωπον εκεινον, δια του οποιου ο Υιος του ανθρωπου παραδιδεται καλον ητο εις τον ανθρωπον εκεινον, αν δεν ηθελε γεννηθη. 	 Relic chi yâl lâin li C'ajolbej tincamsîk jo' tz'îbanbil retalil chicuix sa' li Santil Hu. Abanan raylal cuan sa' xbên li cuînk a'an li tâk'axtesînk cue. K'axal us raj chok' re li cuînk a'an nak inc'a' raj quiyo'la, chan li Jesús.


Εκ παντων των κτηνων, οσα ειναι διχηλα, πλην δεν ειναι ο πους αυτων εσχισμενος ουδε αναμασσωσι, θελουσιν εισθαι ακαθαρτα εις εσας πας ο εγγιζων αυτα θελει εισθαι ακαθαρτος. 	 Aßaneb aßin li xul aßin: eb li xul li cuanqueb cuib li rixißij, abanan mâcßaß xxâla li rok ut eb li incßaß nequeßxhab xcuaheb xcaß sut. Muxbil ru tâcanâk li ani tâchßeßok re li camenak xul xcomoneb aßan.


Αι πολεις του νοτου θελουσι κλεισθη και δεν θελει εισθαι ο ανοιγων ο Ιουδας απας θελει φερθη εις αιχμαλωσιαν, ολοκληρως θελει φερθη αιχμαλωτος. 	 Eb li tenamit li cuanqueb Neguev tzßaptzßo chic lix puertileb. Ut mâ ani chic târûk tâtehok re. Chixjunileb li cuanqueb Judá teßchapekß ut teßcßamekß saß jalan tenamit.


Εις τα περιξ δε του τοπου εκεινου ησαν κτηματα του πρωτου της νησου ονομαζομενου Ποπλιου, οστις αναδεχθεις ημας, εξενισε φιλοφρονως τρεις ημερας. 	 Aran cuan xc'alebâl laj Publio li cuan xcuanquil sa' li na'ajej Malta. A'an coxc'ul sa' xyâlal ut riq'uin cohilan chiru oxib cutan.


Υιε ανθρωπου, στηριξον το προσωπον σου επι Γωγ, την γην του Μαγωγ, του ηγεμονος της Ρως, Μεσεχ και Θουβαλ, και προφητευσον κατ' αυτου, 	 —At ralal cuînk, ilon cuan cuiß li tenamit Magog. Ut tâye resil li raylal li tâchâlk saß xbên laj Gog, li kßaxal nim xcuanquil chi taklânc saß li naßajej Magog, li cuanqueb cuiß li tenamit Mesec ut Tubal.


διοτι αυτος ο Πατηρ σας αγαπα, επειδη σεις ηγαπησατε εμε και επιστευσατε οτι εγω παρα του Θεου εξηλθον. 	 Lin Yucua' nequexra lâex xban nak lâex niquinêra lâin ut xban nak xepâb nak riq'uin li Dios xinchal chak.


εαν ο πατηρ σου περιβλεπων με ζητηση, τοτε ειπε, Ο Δαβιδ εζητησεν ενθερμως παρ' εμου να τρεξη εις Βηθλεεμ την πολιν αυτου. διοτι γινεται εκει ετησιος θυσια υφ' ολης της συγγενειας αυτου 	 Cui lâ yucuaß tinixpatzß, lâat tâye re nak xintzßâma châcuu nak tinâcanab chi xic saß lin tenamit Belén xban nak eb li cuechßalal nequeßninkßeîc aran rajlal chihab.


Κατ' εκεινον τον καιρον ειπεν ο Κυριος προς τον Ιησουν, Καμε εις σεαυτον λιθινας μαχαιρας κοπτερας, και περιτεμε εκ δευτερου τους υιους Ισραηλ. 	 Saß eb li cutan aßan li Kâcuaß quixye re laj Josué: —Tâyîb li kßesnal pec ut tâtiquib cuißchic xbânunquil li circuncisión reheb laj Israel. Tâbânu circuncidar li toj mâjiß nequeßxcßul, chan.


Και ιδοντες οι αδελφοι του Ιωσηφ οτι απεθανεν ο πατηρ αυτων, ειπον, Ισως ο Ιωσηφ θελει μνησικακησει εις ημας και θελει μας ανταποδωσει αυστηρως παντα τα κακα οσα επραξαμεν εις αυτον. 	 Chirix lix camic li yucuaßbej, eb li ras laj José queßoc chi cßoxlac ut queßxye chi ribileb rib: —Anakcuan mâre xicß chic toril laj José. Mâre tixye ke nak tento takatoj rix li kamâc li kabânu chak re junxil, chanqueb.


δια να μη δωσης την τιμην σου εις αλλους και τα ετη σου εις τους ανελεημονας 	 Mexxic riqßuineb re nak incßaß têmux êrib riqßuineb, chi moco têsach lê yußam chi cuânc riqßuineb.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Νεγινωθ Μασχιλ του Δαβιδ." Δος ακροασιν, Θεε, εις την προσευχην μου, και μη αποσυρθης απο της δεησεως μου. 	 At inDios, chacuabi taxak lin tij. Incßaß taxak tâcanab yal chi joßcan li cßaßru yôquin xtzßâmanquil âcue.


Και τα οικηματα αυτης και τα μετωπα αυτης και τα τοξα αυτης ησαν κατα τα αυτα μετρα και ησαν παραθυρα εις αυτην και εις τα τοξα αυτης κυκλω κυκλω, πεντηκοντα πηχων το μηκος και εικοσιπεντε πηχων το πλατος. 	 Li cocß naßajej, ut eb li okech ut eb li ventana juntakßêt xbisbaleb riqßuineb li jun chßol chic. Li oquebâl ut li xmu cab cuanqueb xventanil. Lix bisbaleb li naßajej li cuan cuiß li oquebâl, aßan ôb xcaßcßâl metro li rok ut cablaju metro riqßuin media li ru.


Και ειπεν ο Βαλααμ προς τον Βαλακ, Στηθι πλησιον του ολοκαυτωματος σου και εγω θελω υπαγει ισως φανη ο Κυριος εις συναντησιν μου και ο, τι δειξη εις εμε, τουτο θελω σοι αναγγειλει. Και υπηγεν εις τοπον υψηλον. 	 Laj Balaam quixye re laj Balac: —Canâkat arin chi xcßatk lâ mayej. Lâin xic cue. Mâre li Kâcuaß tââtinak cuiqßuin. Li cßaßru tixye cue, lâin tinye âcue, chan. Ut laj Balaam cô toj saß xbên jun li tzûl mâcßaß cuan chiru.


Ωσαυτως και αι γυναικες με στολην σεμνην, με αιδω και σωφροσυνην να στολιζωσιν εαυτας, ουχι με πλεγματα η χρυσον η μαργαριτας η ενδυμασιαν πολυτελη, 	 Ut nacuaj ajcui' nak eb li ixk che'xtikibak rib chi châbil jo' xc'ulub junak aj pâbanel ut inc'a' te'xnimobresi rib riq'uin lix tikibanquil chi moco te'xtikib rib yal re nak te'rahek' ru. Jo' ajcui' riq'uin xyîbanquil li rismal xjolom. Jo' li c'a' re ru te'xq'ue cui' xsahob ru jo' li oro ut li tertôquil pec. Inc'a' te'xq'ue xcuanquil li neque'xq'ue chok' xsahob ruheb.


Ουτοι θελουσι σταθη επι το ορος Γαριζιν δια να ευλογησωσι τον λαον, αφου διαβητε τον Ιορδανην Συμεων και Λευι και Ιουδα και Ισσαχαρ και Ιωσηφ και Βενιαμιν. 	 —Nak ac xexnumeß jun pacßal li nimaß Jordán, aßineb li xtêpaleb laj Israel li teßxaklîk saß li tzûl Gerizim chixyebal resil li rosobtesinquileb li tenamit: eb li ralal xcßajol laj Simeón, eb li ralal xcßajol laj Leví, eb li ralal xcßajol laj Judá, eb li ralal xcßajol laj Isacar, eb li ralal xcßajol laj José ut eb li ralal xcßajol laj Benjamín.


Λαλησον προς τους υιους Ισραηλ, λεγων, Ο προσφερων την θυσιαν της ειρηνικης προσφορας αυτου προς τον Κυριον, θελει φερει το δωρον αυτου προς τον Κυριον, απο της θυσιας της ειρηνικης προσφορας αυτου. 	 —Tâye reheb laj Israel nak li ani tixqßue lix mayej re xcßambal rib saß usilal riqßuin li Kâcuaß, tento nak aßan tixcßam lix mayej chiru li Kâcuaß.


και ευρηκαν βοσκην παχειαν και καλην, και η γη ητο ευρυχωρος και ησυχος και ειρηνικη διοτι οι προτερον κατοικουντες εκει ησαν εκ του Χαμ. 	 Queßxtau nabal li châbil chßochß ut li châbil pim. Nim li naßajej. Mâcßaß nachßißchßißin reheb xban nak eb li ralal xcßajol laj Cam, aßaneb li queßcuan aran junxil.


Γνωριζεις τους νομους του ουρανου; δυνασαι να διαταξης τας επιρροας αυτου επι την γην; 	 ¿Ma nacanau ta biß chanru lix chakßrabeb li cuanqueb saß choxa? Ut, ¿ma lâat ta biß nacatqßuehoc re li chakßrab saß ruchichßochß?


Και οτε ησαν οι υιοι Ισραηλ εν τη ερημω, ευρον ανθρωπον συλλεγοντα ξυλα την ημεραν του σαββατου. 	 Saß jun li cutan nak toj cuanqueb saß li chaki chßochß eb laj Israel, jun li cuînk cô chixsicßbal xsiß saß li hilobâl cutan.


Τοτε αποκριθεισα η Εσθηρ ειπε, το ζητημα μου και η αιτησις μου ειναι 	 Ut lix Ester quichakßoc ut quixye re: —Li cßaßru nacuaj, aßan aßin:


Και οτε ηκουσεν Ιωαναν ο υιος του Καρηα και παντες οι αρχηγοι των στρατευματων οι μετ' αυτου παντα τα κακα, τα οποια εκαμεν Ισμαηλ ο υιος του Νεθανιου, 	 Laj Johanán li ralal laj Carea ut chixjunileb li cuanqueb xcuanquil saß xbêneb li soldado queßxnau li incßaß us li quixbânu laj Ismael li ralal laj Netanías.


καθως και αλλαχου λεγει Συ εισαι ιερευς εις τον αιωνα κατα την ταξιν Μελχισεδεκ. 	 Quiyehe' cui'chic re xban li Dios jo' naxye sa' li Santil Hu: Lâat aj tij chi junelic jo' nak quicuan laj Melquisedec. (Sal. 110:4)


Αισχυνθητε, γεωργοι ολολυξατε, αμπελουργοι, δια τον σιτον και δια την κριθην διοτι ο θερισμος του αγρου απωλεσθη. 	 Chiyotßekß êchßôl lâex li nequex-au uvas ut trigo. Chexyâbak xban nak xsacheß lê racuîmk ut mâcßaß chic lê trigo chi moco lê cebada.


Παντες ουτοι ηνωθησαν ομου εν τη κοιλαδι Σιδδιμ ητις ειναι η αλμυρα θαλασσα. 	 Li ôb chi rey aßin queßxchßutub ribeb rochbeneb lix soldados saß li ru takßa Sidim. Anakcuan li naßajej aßan Mar Muerto xcßabaß.


ουδε δια να προσφερη πολλακις εαυτον, καθως ο αρχιερευς εισερχεται εις τα αγια κατ' ενιαυτον με ξενον αιμα 	 Rajlal chihab na-oc lix yucua'il aj tij sa' li Lok'laj Santil Na'ajej ut naxmayeja xquiq'uel li xul. Aban moco jo'can ta quixbânu li Jesucristo. A'an jun sut ajcui' quixmayeja lix lok'laj quiq'uel nak quicam.


Και θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος, οταν παραδωσω εις ολεθρον και ερημωσιν την γην, δια παντα τα βδελυγματα αυτων τα οποια επραξαν. 	 Lâin tinsukßisi lix naßajeb chokß chaki chßochß. Mâcßaß chic cuan chi saß tâcanâk xban li mâusilal quilajeßxbânu. Riqßuin aßin teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß Dios.


και ιδου, αλλα επτα δαμαλια ανεβαινον μετ' εκεινα εκ του ποταμου, ασχημα και λεπτοσαρκα, και ισταντο πλησιον των αλλων δαμαλιων επι το χειλος του ποταμου 	 Quiril ajcuiß nak queßel cuukub chic li cuacax saß li nimaß. Kßaxal bakeb ut chakiheb. Coxeßxaklîk chixcßatk eb li cuacax li châbileb xtibel li cuanqueb chire li nimaß.


του Ιωση, του Ελιεζερ, του Ιωρειμ, του Ματθατ, του Λευι, 	 Ut laj Er, a'an li ralal laj Josué. Ut laj Josué, a'an li ralal laj Eliezer. Ut laj Eliezer, a'an li ralal laj Jorim. Ut laj Jorim, a'an li ralal laj Matat.


και θελω σας δωσει ποιμενας κατα την καρδιαν μου και θελουσι σας ποιμανει εν γνωσει και συνεσει. 	 Lâin tinxakabeb li ani teßilok êre. Eb aßan cuânkeb xnaßleb chi cßamoc be chêru joß li nacuaj lâin, chan li Dios.


Αποδοτε λοιπον εις παντας τα οφειλομενα, εις οντινα οφειλετε τον φορον τον φορον, εις οντινα τον δασμον τον δασμον, εις οντινα τον φοβον τον φοβον, εις οντινα την τιμην την τιμην. 	 Chetojak li c'a'ak re ru tento xtojbal. Cheq'uehak xcuanquileb li cuanqueb sa' xcuanquil ut che-oxlok'iheb li cuanqueb sa' xc'anjel.


Αι δε λοιπαι πραξεις του Αζαριου και παντα οσα επραξε δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ιουδα; 	 Chixjunil li quixbânu li rey Azarías tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas li tzßîbanbil cuiß retalil li quilajeßxbânu lix reyeb laj Judá.


Και ειδεν ο Εφραιμ την νοσον αυτου και ο Ιουδας το ελκος αυτου, και υπηγεν ο Εφραιμ προς τον Ασσυριον και απεστειλε προς τον βασιλεα Ιαρειβ αλλ' ουτος δεν ηδυνηθη να σας ιατρευση ουδε να σας απαλλαξη απο του ελκους σας. 	 Eb li ralal xcßajol laj Efraín teßxqßue retal nak kßaxal ra cuanqueb cuiß. Eb li ralal xcßajol laj Judá teßxqßue retal nak cuanqueb saß chßaßajquilal. Joßcan nak teßxic riqßuin li rey Jareb aran Asiria chixtzßâmanquil xtenkßanquileb. Abanan aßan incßaß târûk tixtenkßaheb.


Τοτε η γυνη, της οποιας ητο ο υιος ο ζων, ελαλησε προς τον βασιλεα, διοτι τα σπλαγχνα αυτης επονεσαν δια τον υιον αυτης, και ειπεν, Ω, κυριε μου, δος εις αυτην το παιδιον το ζων, και κατ' ουδενα τροπον μη θανατωσης αυτο. Η δε αλλη ειπε, Μητε ιδικον μου ας ηναι, μητε ιδικον σου διαιρεσατε αυτο. 	 Abanan li tzßakal naßbej cßajoß nak quirahoß xchßôl xban nak quixra lix cßulaßal. Quixye: —At rey, nintzßâma châcuu nak incßaß tâcamsi li cßulaßal. Qßue re li ixk aßan, chan. Abanan li ixk jun chic quixye re: —Incßaß. Mâqßue cue, chi moco tâqßue re aßan. Jach saß xyi li cßulaßal, chan.


Και ηκουσε Μιχαιας ο υιος του Γεμαριου, υιου του Σαφαν, εκ του βιβλιου παντας τους λογους του Κυριου, 	 Ut laj Micaías li ralal laj Gemarías quirabi chixjunil li râtin li Kâcuaß li quiril saß li botbil hu laj Baruc. Laj Micaías, aßan ri laj Safán.


Καλαμον συντεθλασμενον δεν θελει συντριψει και λιναριον καπνιζον δεν θελει σβυσει θελει εκφερει κρισιν εν αληθεια. 	 Incßaß tixrahobtesi li tacuajenakeb. Incßaß tixchoy xtokbal li caxlan aj li ac tokecß re, chi moco tixchoy xchupbal li ru xam li toj yô chi êlc xsibel. Tixxakab lix cuanquil ut târakok âtin saß tîquilal.


Και ηλευθερωσας με εκ των αντιλογιων του λαου μου κατεστησας με κεφαλην εθνων λαος, τον οποιον δεν εγνωρισα, εδουλευσεν εις εμε. 	 Lâat xatcoloc cue chiruheb li yôqueb chi pletic cuiqßuin. Ut xinâqßue chi taklânc saß xbêneb li xnînkal ru tenamit. Nequeßcßanjelac chicuu li toj mâjiß ninnau ruheb.


και δια να φυλαττωσι την φυλακην της σκηνης του μαρτυριου και την φυλακην του αγιαστηριου και την φυλακην των υιων του Ααρων των αδελφων αυτων εν τη υπηρεσια του οικου του Κυριου. 	 Eb li ralal xcßajol laj Leví, aßan eb li queßiloc re lix templo li Dios joß ajcuiß li Santil Naßajej. Nak yôqueb chi cßanjelac saß li templo, cuanqueb rubel xcuanquil li ralal xcßajol laj Aarón, li rechßalaleb.


Δια τουτο σας επεμψα τον Τιμοθεον, οστις ειναι τεκνον μου αγαπητον και πιστον εν Κυριω, οστις θελει σας ενθυμισει τας οδους μου τας εν Χριστω, καθως διδασκω πανταχου εν παση εκκλησια. 	 A'an aj e nak xintakla êriq'uin laj Timoteo. A'an tixjultica êre nak li c'a'ru yôquin chixch'olobanquil chirix li Cristo, a'an ajcui' li yôquin chixbânunquil. Ninch'olob chi tz'akal lix yâlal yalak bar chiruheb chixjunileb laj pâbanel. Laj Timoteo chanchan li cualal ut raro inban. Tz'akal re ru lix pâbâl sa' xc'aba' li Jesucristo.


τον ποιουντα κρισιν εις τους αδικουμενους τον διδοντα τροφην εις τους πεινωντας. Ο Κυριος ελευθερονει τους δεσμιους. 	 Li Kâcuaß narakoc âtin saß tîquilal ut naxcoleb li nequeßrahobtesîc. Ut naxqßue xtzacaêmkeb li teßtzßocâk. Ut naxcoleb li cuanqueb saß tzßalam.


Εκεινοι δε ακουσαντες του βασιλεως ανεχωρησαν και ιδου, ο αστηρ τον οποιον ειδον εν τη ανατολη προεπορευετο αυτων, εωσου ελθων εσταθη επανω οπου ητο το παιδιον. 	 Ut nak que'rabi li quixye li rey, eb laj k'e que'côeb. Ut li chahim li que'ril chak sa' releb sak'e yô chi xic c'amol be chiruheb tojo'nak quixakli sa' xbên li na'ajej cuan cui' li c'ula'al.


Και ειπε προς αυτον ο Μιχαιας, Ποθεν ερχεσαι; Ο δε ειπε προς αυτον, Εγω ειμαι Λευιτης εκ Βηθλεεμ Ιουδα και υπαγω να παροικησω οπου ευρω. 	 Laj Micaía quixpatzß re: —¿Bar xatchal chak? chan. Li sâj cuînk quixye re: —Lâin laj levita. Xinchal chak Belén xcuênt Judá. Yôquin chixsicßbal junak innaßaj re tincuânk cuiß, chan.


η αγορα του αγρου και του σπηλαιου του εν αυτω εγεινε παρα των υιων του Χετ. 	 Li chßochß aßan joß ajcuiß li ochoch pec lokßbil riqßuineb laj hitita, chan laj Jacob.Nak laj Jacob quirakeß chixchakßrabinquileb li ralal, quixtaksi li rok chiru lix chßât, quixyocob rib ut quicam. Ut cô riqßuineb lix xeßtônil yucuaß li camenakeb.


Προσελθοντες δε τινες των Σαδδουκαιων, οιτινες αρνουνται οτι ειναι αναστασις, ηρωτησαν αυτον, 	 Cuanqueb cuib oxib laj saduceo que'cuulac riq'uin li Jesús. Eb a'an inc'a' neque'xpâb nak te'cuaclîk cui'chic chi yo'yo li camenak. Que'xye re li Jesús:


Αυτη ειναι η κληρονομια της φυλης των υιων Ιουδα κατα τας συγγενειας αυτων. 	 Aßaneb aßin li naßajej li quijeqßuîc reheb li ralal xcßajol laj Judá, aß yal chanru xqßuialeb li junjûnk chßûtal.


Διοτι τους πτωχους παντοτε εχετε μεθ' εαυτων, εμε ομως παντοτε δεν εχετε. 	 Li neba' junelic cuânkeb sa' êyânk. Yalak jok'e naru têtenk'aheb. Abanan lâin moco cuânkin ta chi junelic êriq'uin, chan li Jesús.


Εν τη πολυλογια δεν λειπει αμαρτια αλλ' οστις κρατει τα χειλη αυτου, ειναι συνετος. 	 Li ani nacuulac chiru âtinac chi nabal naru namâcob riqßuin li cßaßru naxye. Abanan li ani cuan xnaßleb incßaß naâtinac chi mâcßaß rajbal.


Και εαν τις ξενος, παροικων μετα σου, θελη να καμη το πασχα εις τον Κυριον, ας περιτμηθωσι παντα τα αρσενικα αυτου, και τοτε ας πλησιαση δια να καμη αυτο και θελει εισθαι ως ο αυτοχθων της γης διοτι ουδεις απεριτμητος θελει φαγει απ' αυτου. 	 Cui cuanqueb jalan xtenamit saß êyânk teßraj teßoquênk saß li ninkße aßin, tento nak chixjunileb li cuînk teßxcßul li circuncisión. Nak ac xeßxcßul li circuncisión, êcomonakeb chic ut naru chic teßxtzaca li tzacaêmk aßin. Aban mâ jun naru tâtzacânk re cui mâjiß xcßul li circuncisión.


Και επραξε πονηρα ενωπιον του Κυριου, κατα παντα οσα επραξαν οι πατερες αυτου. 	 Ut li rey Joacim quixbânu li mâusilal chiru li Dios joß queßxbânu lix xeßtônil yucuaß li queßcuan chokß rey junxil.


Δια τουτο αφου διαβητε τον Ιορδανην, θελετε στησει τους λιθους τουτους, τους οποιους εγω προσταζω εις εσας σημερον, εν τω ορει Εβαλ, και θελεις χρισει αυτους με ασβεστην. 	 Nak ac xexnumeß jun pacßal li nimaß Jordán, têxakabeb li pec joß yôquin chixyebal êre anakcuan ut têboneb riqßuin chun.


Ικανον λοιπον καιρον διετριψαν λαλουντες μετα παρρησιας περι του Κυριου, οστις εμαρτυρει εις τον λογον της χαριτος αυτου, και εδιδε να γινωνται σημεια και τερατα δια των χειρων αυτων. 	 Abanan laj Pablo ut laj Bernabé najt que'cana aran. Ut xban nak cauheb xch'ôl riq'uin li Kâcua' que'xch'olob xyâlal li rusilal li Dios. Ut li Kâcua' yô chixq'uebal xcuanquil li râtineb xban nak yô chixtenk'anquileb chixbânunquil li milagros ut li sachba ch'ôlej.


τωρα λοιπον ευδοκησον να ευλογησης τον οικον του δουλου σου, δια να ηναι ενωπιον σου εις τον αιωνα διοτι συ, Δεσποτα Κυριε, ελαλησας και υπο της ευλογιας σου ας ηναι ο οικος του δουλου σου ευλογημενος εις τον αιωνα. 	 Lâin nintzßâma châcuu nak tâcuosobtesiheb li cualal incßajol. Junelic xakxôk taxak saß xnaßaj lix cuanquileb. Osobtesinbilakeb âban chi junelic xban nak xaye nak tâcuosobtesiheb, chan laj David.


διοτι μαρτυρω περι αυτων οτι εχουσι ζηλον Θεου, αλλ' ουχι κατ' επιγνωσιν. 	 Lâin ninnau nak neque'x-oxlok'i li Dios, abanan toj mâji' neque'xnau chanru xpâbanquil li Dios.


Και πασα η γη εζητει το προσωπον του Σολομωντος, δια να ακουσωσι την σοφιαν αυτου, την οποιαν ο Θεος εδωκεν εις την καρδιαν αυτου. 	 Chixjunileb li cristian li cuanqueb saß ruchichßochß queßraj xnaubal ru laj Salomón. Ut queßraj rabinquil li naßleb li qßuebil re xban li Dios.


και παντες οι ακουσαντες εθαυμασαν περι των λαληθεντων υπο των ποιμενων προς αυτους. 	 Ut chixjunileb li que'abin re li c'a'ru que'xye laj ilol xul, sachsôqueb xch'ôl que'cana.


Υιε ανθρωπου, ο οικος Ισραηλ, ο οικος ο αποστατης, δεν ειπε προς σε, Συ τι καμνεις; 	 Quixye cue: —At ralal cuînk, ¿ma incßaß queßxpatzß âcue cßaßru yôcat eb laj Israel li kßaxal kßetkßeteb?


και τουτο εδηλοποιει το Πνευμα το Αγιον, οτι δεν ητο πεφανερωμενη η εις τα αγια οδος, επειδη η πρωτη σκηνη ιστατο ετι 	 Riq'uin li âtin a'in, chirix li lok'onînc junxil sa' li tabernáculo, li Santil Musik'ej naxc'ut chiku nak moco yalak ani ta naru na-oc toj chi sa' li Lok'laj Santil Na'ajej riq'uin li Dios xban nak toj cuan xc'anjel li najter chak'rab chiruheb ut toj yôqueb chi c'anjelac sa' li xbên tasal. Jo'can nak li xbên tasal a'an naramoc re li oquebâl chiruheb sa' li Lok'laj Santil Na'ajej.


Αλλα δεν θελει εκτεινει χειρα εις τον ταφον, εαν κραζωσι προς αυτον οταν αφανιζη. 	 ¿Ma incßaß ta biß târûk tintzßâma intenkßanquil lâin nak toj mâjiß nincam? ¿Ma târûk ta biß chic teßxtzßâma xtenkßanquil li ac xeßcam nak ac xasacheb ru?


Και η νυμφη αυτου, η γυνη του Φινεες, ουσα εγκυος, ετοιμη να γεννηση, ως ηκουσε την αγγελιαν, οτι η κιβωτος του Θεου επιασθη και οτι ο πενθερος αυτης και ο ανηρ αυτης απεθανον, εκυρτωθη και εγεννησε διοτι ηλθον εις αυτην οι πονοι. 	 Li ralib laj Elí, li rixakil laj Finees, aßan yaj aj ixk ut ac cuulac re xkßehil nak tâqßuirâk. Nak quirabi resil nak quicßameß li Lokßlaj Câx ut nak queßcam lix bêlom ut laj Elí, quiticla lix raylal saß junpât ut quiyoßla lix cßulaßal.


διοτι ο Κυριος εθεσε τον Ιορδανην οριον μεταξυ ημων και υμων, υιοι Ρουβην και υιοι Γαδ δεν εχετε μερος μετα του Κυριου και καμωσιν οι υιοι σας τους υιους ημων να παυσωσιν απο του να φοβωνται τον Κυριον. 	 Ut mâre teßxye: “Li Kâcuaß Dios quixqßue li nimaß Jordán chokß nubâl re li kanaßaj. Ut aßan najachoc re li kanaßaj riqßuin lê re lâex li ralal xcßajol laj Rubén, ut li ralal xcßajol laj Gad,” mâre chaßkeb reheb li kalal kacßajol. Ut mâre teßxcanab xxucuanquil ru li Kâcuaß Dios.


Και σηκωθεντες οι ανδρες απηλθον και προσεταξεν ο Ιησους τους απελθοντας δια να διαγραψωσι την γην, λεγων, Υπαγετε και περιελθετε την γην και διαγραψατε αυτην και επιστρεψατε προς εμε, και εγω θελω εκβαλει κληρους δια σας ενταυθα ενωπιον του Κυριου εν Σηλω. 	 Eb li cuînk li queßsiqßueß ru queßcôeb riqßuin laj Josué. Ut laj Josué quixtaklaheb ut quixye reheb: —Ayukex ut qßuehomak chak retal li naßajej aßin. Têbis chak ut nak acak xebis, têcßam chak li retalil cuiqßuin arin Silo, re nak lâin tinbûli rix chiru li Kâcuaß Dios, chan.


Και εαν μαθωσι καλως τας οδους του λαου μου, να ομνυωσιν εις το ονομα μου, Ζη Κυριος, καθως εδιδαξαν τον λαον μου να ομνυη εις τον Βααλ, τοτε θελουσιν οικοδομηθη εν τω μεσω του λαου μου. 	 Yâl nak eb aßan queßcßamoc be chiruheb lin tenamit chixlokßoninquil li yîbanbil dios Baal. Abanan naru teßcuânk saß xyânkeb lin tenamit cui teßxqßue inlokßal joß nequeßxbânu lin tenamit ut cui teßxbânu li juramento saß incßabaß lâin li yoßyôquil Dios.Abanan cui incßaß teßabînk chicuu lâin tincuisiheb chi junaj cua saß lix naßajeb ut tinsach ruheb, chan li Kâcuaß.


Ελεγον λοιπον οι μαθηται προς αλληλους Μηπως τις εφερε προς αυτον να φαγη; 	 Ut eb lix tzolom que'xye chi ribileb rib: -Mâre ani xc'amoc chak xcua, chanqueb.


και νηστευσας ημερας τεσσαρακοντα και νυκτας τεσσαρακοντα, υστερον επεινασε. 	 Nak ac xbânu x-ayûn ca'c'âl cutan ca'c'âl k'ojyîn quitz'oca.


Ως φυλακες αγρου παρεταχθησαν εναντιον αυτης κυκλοθεν διοτι απεστατησεν εναντιον μου, λεγει Κυριος. 	 Ut teßxsut rix li tenamit Jerusalén. Chanchanakeb li cuînk li nequeßcßacßalen re lix naßajeb li racuîmk. Jerusalén tâsutekß xban nak queßxkßetkßeti ribeb chiru li Kâcuaß.


Εις δε εξ αυτων, ιδων οτι ιατρευθη, υπεστρεψε μετα φωνης μεγαλης δοξαζων τον Θεον, 	 Jun reheb li cuînk quiril nak quiq'uira, quisuk'i riq'uin li Jesús ut yô chixlok'oninquil li Dios chi cau xyâb xcux.


και ειπον, Δεομεθα, κυριε κατεβημεν την πρωτην φοραν δια να αγορασωμεν τροφας 	 —At Kâcuaß, chacuy kamâc. Bânu usilal, abi li cßaßru takaye âcue. Nak xocßulun chi lokßoc xbên sut, xkatoj li trigo.


Πλην ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Εν τω τελει των τεσσαρακοντα ετων θελω συναξει τους Αιγυπτιους εκ των λαων, εις τους οποιους ησαν διεσκορπισμενοι 	 Li nimajcual Dios quixye: Nak ac xnumeß li caßcßâl chihab, lâin tinchßutub cuißchic ruheb laj Egipto saß eb li tenamit li quinjeqßuiheb cuiß.


Εκ τουτων ησαν οι αρχηγοι των επιστατων, τους οποιους ειχεν ο βασιλευς Σολομων, διακοσιοι πεντηκοντα, εξουσιαζοντες επι τον λαον. 	 Cuanqueb cuib ciento riqßuin mero ciento chi cuînk li cuanqueb xcuanquil. Aßaneb li nequeßtaklan saß xbêneb li tenamit.


Και αυτη, οτε απηρχετο, παρεκινησεν αυτον να ζητηση παρα του πατρος αυτης τον αγρον και κατεβη απο του ονου και ειπε προς αυτην ο Χαλεβ, τι θελεις; 	 Nak ac xiqueb re saß rochocheb, laj Otoniel quixye re lix Acsa nak tixtzßâma chiru lix yucuaß nak tixqßue xchßochß re âuc. Ut lix Acsa quicube chirix lix bûr ut laj Caleb quixye re: —¿Cßaß raj ru tâcuaj? chan.


Ο λογος ο γενομενος προς τον Ιερεμιαν παρα Κυριου εν ταις ημεραις του Ιωακειμ υιου του Ιωσιου, βασιλεως του Ιουδα, λεγων, 	 Junxil nak toj cuan chokß xreyeb laj Judá laj Joacim li ralal laj Josías, li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Jeremías ut quixye re:


Εαν ψευδης μαρτυς σηκωθη εναντιον ανθρωπου, δια να μαρτυρηση κατ' αυτου αδικως, 	 Cui junak cristian tâxic chixyebal ticßtiß chirix li ras rîtzßin,


Εαν αποστρεψης τον ποδα σου απο του σαββατου, απο του να καμνης τα θεληματα σου εν τη αγια μου ημερα, και ονομαζης το σαββατον τρυφην, αγιαν ημεραν του Κυριου, εντιμον, και τιμας αυτο, μη ακολουθων τας οδους σου μηδε ευρισκων εν αυτω το θελημα σου μηδε λαλων τους λογους σου, 	 Qßuehomak xlokßal li hilobâl cutan ut incßaß têbânu li cßaßru nequeraj êjunes saß lin santil cutan. Aßinak jun cutan re sahil chßôlejil ut kßaxal lokß. Cheqßuehak xlokßal ut mêmux ru. Mêbânu li cßaßru nequeraj lâex ut mex-âtinac chi mâcßaß rajbal.Cui têqßue xlokßal lin hilobâl cutan, lâin tinqßue xsahil êchßôl. Tâqßuehekß êlokßal yalak bar saß ruchichßochß saß incßabaß lâin. Ut tâsahokß saß êchßôl saß li naßajej li quinqßue re laj Jacob lê xeßtônil yucuaß. Lâin li Kâcuaß xinyehoc re aßin, chan li Dios.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, η οργη μου και ο θυμος μου εκχεονται επι τον τοπον τουτον, επι ανθρωπον και επι κτηνος και επι τα δενδρα του αγρου και επι τον καρπον της γης και θελει εξαφθη και δεν θελει σβεσθη. 	 Joßcan nak lâin li Kâcuaß Dios tincuisi lin joskßil saß xbên li naßajej aßin. Tincuisi lin joskßil saß xbêneb li cristian ut eb li xul joß ajcuiß saß xbêneb li cheß ut li acuîmk. Lin joskßil chanchanak jun li xam li incßaß naru xchupbal.


μη σακκιον δια την οδον μηδε δυο χιτωνας μηδε υποδηματα μηδε ραβδον διοτι ο εργατης ειναι αξιος της τροφης αυτου. 	 Chi moco têc'am xna'aj li c'a'ak re ru tâc'anjelak êre sa' be, chi moco têc'am xjalbal lê rak', chi moco xjalbal êxâb, chi moco êxuk'. Mêc'am li c'a'ak re ru a'in xban nak laj c'anjel, a'an tento nak tâq'uehek' re lix tzacaêmk.


Παραδιδει λαφυρον τους βουλευτας και μωραινει τους κριτας. 	 Li Dios na-isin re lix naßlebeb li nequeßqßuehoc naßleb. Ut naxpoß xnaßlebeb laj rakol âtin.


Και εναπεταμιευσαν αυτο εως πρωι, καθως προσεταξεν ο Μωυσης και δεν εβρωμησεν ουδε εγεινε σκωληξ εν αυτω. 	 Joß quixye laj Moisés reheb, joßcan queßxbânu. Ut incßaß quichuhoß chi moco quimotzoßin.


Και καθως εξεδοθη ο λογος, οι υιοι Ισραηλ εφεραν εν αφθονια απαρχας σιτου, οινου και ελαιου και μελιτος και παντων των γεννηματων του αγρου εφεραν ετι εν αφθονια τα δεκατα παντος πραγματος. 	 Nak queßrabi resil li esilal aßin, queßxqßue chi nabal li xbên ru li racuîmkeb laj Israel. Queßxqßue ajcuiß li vino, li aceite, li xyaßal cab, ut li xbên ru li racuîmkeb. Ut queßxqßue ajcuiß li junjûnk saß xlajêtkil re chixjunil li cßaßru cuan reheb.


Εγω εφυτευσα, ο Απολλως εποτισεν, αλλ' ο Θεος ηυξησεν 	 Chanchano aj acuinel nak nococ'anjelac chiru li Dios. Chanchan âuc xinbânu nak xinye resil li colba-ib êre. Ut chanchan t'akresînc quixbânu laj Apolos nak quixch'olob lix yâlal chêru. Abanan a' li Dios quiq'uehoc lix mokic.


Δια την αμαρτιαν του στοματος αυτων, δια τους λογους των χειλεων αυτων, ας πιασθωσιν εν τη υπερηφανια αυτων και δια την καταραν και το ψευδος, τα οποια λαλουσι. 	 Rajlal nequeßmâcob riqßuin li cßaßru nequeßxye. Chasacheb ru xban lix nimobresinquil ribeb ut xban li mâusilal ut li ticßtiß li na-el saß xtzßûmal reheb.


Και εκαμα τον σακκον ενδυμα μου και εγεινα εις αυτους παροιμια. 	 Nak xcuocsi li kßes ru tßicr retalil xrahil inchßôl, cßajoß nak xeßâtinac chicuix.


Και εν τω πρωτω ετει Κυρου του βασιλεως της Περσιας, δια να πληρωθη ο λογος του Κυριου ο δια στοματος του Ιερεμιου, διηγειρεν ο Κυριος το πνευμα του Κυρου βασιλεως της Περσιας, και διεκηρυξε δι' ολου του βασιλειου αυτου, και μαλιστα εγγραφως, λεγων, 	 Yô xbên chihab roquic chokß rey aran Persia laj Ciro nak quicßulman li cßaßru quixye li profeta Jeremías joß quiyeheß re xban li Kâcuaß Dios. Li Kâcuaß quixtochß xchßôl li rey Ciro nak tixtakla li resil aßin saß chixjunil li tenamit li cuanqueb rubel xcuanquil. Ut quixtakla li resil riqßuin âtin ut chi tzßîbanbil.


Και απηριθμησεν αυτους ο Μωυσης, κατα τον λογον του Κυριου, ως προσεταχθη. 	 Ut laj Moisés quirajlaheb joß quiyeheß re xban li Kâcuaß.


Σηκωθεις δε ο Ισραηλ, εστησε την σκηνην αυτου περαν του Μιγδωλ-εδερ. 	 Laj Israel qui-el aran ut quixyîb lix muhebâl jun pacßal li naßajej Migdal-edar xcßabaß.


Εγω ομως σας λεγω, Αγαπατε τους εχθρους σας, ευλογειτε εκεινους, οιτινες σας καταρωνται, ευεργετειτε εκεινους, οιτινες σας μισουσι, και προσευχεσθε υπερ εκεινων, οιτινες σας βλαπτουσι και σας κατατρεχουσι, 	 Abanan lâin tinye êre, cherahak li xic' na-iloc êre. Chetz'âma usilal sa' xbêneb li neque'hoboc êre. Chebânuhak li us reheb li xic' neque'iloc êre ut chextijok chirix li neque'bânun mâusilal êre ut neque'rahobtesin êre.


Και μεταβας εκειθεν ηλθεν εις την οικιαν τινος ονομαζομενου Ιουστου, οστις εσεβετο τον Θεον, του οποιου η οικια συνειχετο με την συναγωγην. 	 Jo'can nak laj Pablo qui-el sa' xyânkeb ut cô chi cuânc sa' rochoch jun li cuînk mâcua' aj judío. Aj Justo xc'aba'. Li cuînk a'an naxlok'oni li Dios. Li rochoch cuan chixc'atk li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío.


εκ της φυλης Ιουδα, Χαλεβ ο υιος του Ιεφοννη 	 Ut saß lix têpaleb li ralal xcßajol laj Judá quitaklâc laj Caleb li ralal laj Jefone.


Ο οκνηρος λεγει, Λεων ειναι εξω εν τω μεσω των πλατειων θελω φονευθη. 	 Li ani incßaß naraj trabajic naxsicß xyâlal chanru nak incßaß nacßanjelac. Naxye nak incßaß naru naxic chi trabajic xban nak cuan jun li cakcoj saß be naru nacamsîc xban.


δια να ημεθα και ημεις ως παντα τα εθνη και να κρινη ημας ο βασιλευς ημων και να εξερχηται εμπροσθεν ημων και να μαχηται τας μαχας ημων. 	 Lâo takaj junak karey re nak aßan chic tâtaklânk saß kabên joß na-uxman saß eb li xnînkal ru tenamit. Aßan tâcßamok be chiku nak toxic chi pletic riqßuineb li xicß nequeßiloc ke, chanqueb.


Ιδου, ο Θεος ειναι μεγας και ακατανοητος εις ημας, και ο αριθμος των ετων αυτου ανεξερευνητος. 	 Li Dios, aßan kßaxal nim xcuanquil ut lâo incßaß nakatau ru li cßaßru naxbânu. Aßan cuan chi junelic. Mâcßaß xticlajic, chi moco cuan rosoßjic.


Ελαβε δε ο Ροβοαμ εις εαυτον γυναικα την Μαελεθ, θυγατερα του Ιεριμωθ υιου του Δαβιδ, και την Αβιχαιλ, θυγατερα του Ελιαβ υιου του Ιεσσαι 	 Ut laj Roboam quixcßam chokß rixakil lix Mahalat lix rabin laj Jerimot. Laj Jerimot aßan li ralal laj David riqßuin lix Abigail. Ut lix Abigail, aßan lix rabin laj Eliab li ralal laj Isaí.


μετα πολλας ημερας θελει γεινει επισκεψις εις σε εν τοις εσχατοις χρονοις θελεις ελθει εις την γην, ητις ηλευθερωθη εκ της μαχαιρας και συνηχθη εκ πολλων λαων εναντιον των ορεων του Ισραηλ, τα οποια κατεσταθησαν ερημα διαπαντος αυτος ομως μετεφερθη εκ μεσου των λαων, και θελουσι κατοικησει παντες ασφαλως. 	 Nak acak xnumeß nabal chihab lâat tattaklâk chi pletic saß jun li tenamit colbil chiru li plêt. Li tenamit isinbileb chak saß eb li xnînkal ru tenamit li queßjeqßuîc cuiß ru junxil. Li tenamit aßan juqßuinbil nak quicuan junxil. Abanan queßchßutubâc cuißchic ruheb aran Israel ut ac queßxyîb cuißchic lix tenamiteb. Ut cuanqueb saß lix tenamiteb chi mâcßaßeb xcßaßux.


Ματαιοτης ταυτα, εργον πλανης εν καιρω επισκεψεως αυτων θελουσιν απολεσθη. 	 Mâcßaß nequeßoc cuiß ut xcßulubeb nak teßhobekß. Teßsachekß ruheb nak li Kâcuaß tâchâlk chi rakoc âtin.


Και ειδεν ο Ααρων και παντες οι υιοι Ισραηλ τον Μωυσην, και ιδου, το δερμα του προσωπου αυτου ελαμπε και εφοβηθησαν να πλησιασωσιν εις αυτον. 	 Laj Aarón ut chixjunileb laj Israel queßril nak nalemtzßun li rilobâl laj Moisés. Queßxucuac xban ut incßaß queßnachßoc riqßuin.


ουτος ειναι ο λογος τον οποιον προσεταξεν ο Κυριος, Συναξατε εξ αυτου εκαστος οσον χρειαζεται δια να φαγη, εν γομορ κατα κεφαλην, κατα τον αριθμον των ψυχων σας λαβετε εκαστος δια τους ομοσκηνους αυτου. 	 Li Dios quixye nak chêjunilex têxoc li joß qßuial naru têcuaß. Têxoc junjûnk cocß chacach chêjûnkal, chan.


Και εσηκωθη ο Σαμουηλ και ανεβη απο Γαλγαλων εις Γαβαα του Βενιαμιν. Ο δε Σαουλ ηριθμησε τον λαον τον ευρεθεντα μετ' αυτου, περιπου εξακοσιους ανδρας. 	 Laj Samuel qui-el Gilgal ut cô Gabaa saß xnaßajeb li ralal xcßajol laj Benjamín. Laj Saúl quirajla lix soldados li cuanqueb rochben ut cuakib ciento aj chic li soldados li cuanqueb rochben.


Εγω δε, ιδου, θελω κατοικησει εν Μισπα, δια να παρισταμαι ενωπιον των Χαλδαιων, οιτινες θελουσιν ελθει προς ημας και σεις συναξατε οινον και οπωρικα και ελαιον και βαλετε αυτα εις τα αγγεια σας και κατοικησατε εν ταις πολεσιν υμων, τας οποιας κρατειτε. 	 Lâin tincanâk Mizpa ut tin-oquênk chêrix nak eb laj Babilonia teßchâlk chi âtinac kiqßuin. Lâex naru texcanâk arin chixsicßbal ru li uvas ut li ru li cheß li na-el saß sakßehil ut li aceite. Têxoc saß eb li cab li naxoqueß cuiß li cßaßak re ru. Canâkex saß eb li tenamit li xesicß ru, chan.


και ας σπευσωσι και ας αναλαβωσιν οδυρμον περι ημων και ας καταβιβασωσιν οι οφθαλμοι ημων δακρυα και τα βλεφαρα ημων ας ρευσωσιν υδατα. 	 Eb li tenamit queßxye: —Châlkeb chi junpât chi yâbac chirix li cßaßru yôco chixcßulbal. Ut ocako chi yâbac. Choyâbak toj retal tâtßuluk li xyaßal ku.


Ησαν δε εκει υδριαι λιθιναι εξ κειμεναι κατα το εθος του καθαρισμου των Ιουδαιων, χωρουσαι εκαστη δυο η τρια μετρα. 	 Ut aran cuanqueb cuakib li nînki cuc yîbanbil riq'uin pec. A'an nac'anjelac chok' xna'aj xha'eb laj judío re xch'ajobresinquil ribeb jo' naxye sa' lix chak'rabeb. Li junjûnk chi cuc a'an naxc'am oxib nînki cuc chi ha'.


Και ειπαν προς αυτην οι ανδρες, Ουτω θελομεν εισθαι καθαροι απο του ορκου σου τουτου, τον οποιον εκαμες ημας να ομοσωμεν 	 Eb aßan queßchakßoc ut queßxye: —Lâo takabânu li cßaßru xkaye saß li juramento joß xatzßâma chiku.


Οι δε Νεθινειμ κατωκουν εν Οφηλ, και επεσκευασαν εως απεναντι της πυλης των υδατων προς ανατολας και του πυργου του εξεχοντος. 	 Li tzßac li cuan chixcßatk li quixyîb laj Faros, aßan queßxyîb li nequeßcßanjelac saß li templo li cuanqueb saß li tzûl Ofel xcßabaß. Li tzßac li queßxyîb quicuulac toj saß xcaßyabâl li oquebâl bar nequeßnumeß cuiß li nequeßbelan haß. Nacana saß li este li na-el cuiß li sakße. Nachß cuan riqßuin li torre li quicuan saß xbên li rochoch li rey.


Φωνη πολεμου εν τη γη και συντριμμα μεγα. 	 Yô chi abîc li chokînc nak yôqueb chi pletic. Yô chi abîc resil li nimla raylal li yôqueb chixcßulbal.


Ζω εγω, λεγει ο Βασιλευς, του οποιου το ονομα ειναι ο Κυριος των δυναμεων, Εξαπαντος καθως το Θαβωρ ειναι μεταξυ των ορεων και καθως ο Καρμηλος πλησιον της θαλασσης, ουτω θελει ελθει εκεινος. 	 Lâin li Kâcuaß li nimajcual Dios. Lâin li tzßakal rey. Lâin li yoßyôquil Dios. Li jun li tâchâlk chi pletic êriqßuin chanchan li tzûl Tabor li najt xteram saß xyânkeb li tzûl. Chanchan li tzûl Carmel li cuan chire li palau.


Κυριε Θεε, η δυναμις της σωτηριας μου, συ περιεσκεπασας την κεφαλην μου εν ημερα πολεμου. 	 At Kâcuaß, at inDios, lâat cau âcuib ut lâat laj Colol cue. Lâat xatcoloc cue nak cuanquin saß li plêt.


Και ηλθον προς τον Ιησουν εις το στρατοπεδον εις Γαλγαλα, και ειπον προς αυτον και προς τους ανδρας του Ισραηλ, Απο γης μακρας ηλθομεν τωρα λοιπον καμετε συνθηκην προς ημας. 	 Queßcuulac Gilgal saß li naßajej li yôqueb cuiß chi hilânc laj Israel. Ut queßxye re laj Josué: —Lâo xochal saß najtil tenamit ut takaj nak tâbânu junak contrato kiqßuin, chanqueb.


Και ταυτα ειναι τα ονοματα των υιων του Ααρων Ναδαβ ο πρωτοτοκος και Αβιουδ, Ελεαζαρ και Ιθαμαρ. 	 Aßaneb aßin lix cßabaßeb li ralal xcßajol laj Aarón: laj Nadab li asbej, laj Abiú, laj Eleazar ut laj Itamar.


Οι δε αλλοι Ιουδαιοι, οι εν ταις επαρχιαις του βασιλεως, συνηχθησαν και εσταθησαν υπερ της ζωης αυτων, και ελαβον αναπαυσιν απο των εχθρων αυτων και εφονευσαν εκ των μισουντων αυτους εβδομηκοντα πεντε χιλιαδας επι τα λαφυρα ομως δεν εβαλον την χειρα αυτων 	 Ut eb laj judío li cuanqueb saß eb li tenamit li cuanqueb rubel xcuanquil li rey queßxchßutub ribeb re xcolbaleb rib chiruheb li xicß nequeßiloc reheb. Queßxcamsi oßlaju xcâcßâl mil chi cuînk abanan incßaß queßxchßeß li cßaßru cuan reheb.


Και οι εικοσι στυλοι αυτης και τα εικοσι υποβασια τουτων θελουσιν εισθαι χαλκινα τα αγκιστρα των στυλων και αι ζωναι αυτων αργυρα. 	 Têyîb junmay li okech riqßuin bronce ut têyîb ajcuiß riqßuin bronce junmay xnaßajeb li okech re têqßue cuiß. Li ganchos joß ajcuiß li argollas li têchap cuiß li tßicr yîbanbilak riqßuin plata.


Ησαν ομου Σιμων Πετρος και Θωμας ο λεγομενος Διδυμος και Ναθαναηλ ο απο Κανα της Γαλιλαιας, και οι υιοι του Ζεβεδαιου και αλλοι δυο εκ των μαθητων αυτου. 	 Ch'utch'ûqueb laj Simón Pedro ut laj Tomás li nayehe' lut re, ut laj Natanael, Caná xtenamit li cuan sa' xcuênt Galilea. Cuanqueb ajcui' aran li ralal laj Zebedeo ut cuibeb chic lix tzolom li Jesús.


Και εν τω πεμπτω ετει της βασιλειας του Ροβοαμ, Σισακ ο βασιλευς της Αιγυπτου ανεβη εναντιον της Ιερουσαλημ, επειδη παρηνομησαν εις τον Κυριον, 	 Xban nak laj Roboam quixkßet lix chakßrab li Kâcuaß, joßcan nak laj Sisac, lix reyeb laj Egipto, quichal chi pletic riqßuineb laj Jerusalén. Aßin quicßulman nak ac yô chic roß chihab roquic chokß rey laj Roboam.


και προσεταξεν εις αυτους λεγων, Ιδου, σεις θελετε ενεδρευει κατα της πολεως οπισθεν αυτης μη απομακρυνθητε πολυ απο της πολεως, και να ησθε παντες ετοιμοι 	 Ut quixye reheb: —Abihomak chi us. Lâex texxic chirix li tenamit ut têmuk êrib nachß riqßuin li tenamit. Acak yôkex chi oybenînc jokße tex-oc chi pletic.


Ο κατασυντριβων ανεβη εμπροσθεν του προσωπου σου φυλαττε το οχυρωμα, σκοπευσον την οδον, ενισχυσον τας οσφυς, ενδυναμωσον την ισχυν σου σφοδρα. 	 Xeßchal saß êbên li teßsachok êre, lâex aj Nínive. Cauresihomak êrib. Qßuehomakeb laj ramonel saß eb li be. Qßuehomak lix cßâmal êsaß ut cauresihomak êrib chi pletic.


Αλλας εκκλησιας εγυμνωσα λαβων τα αναγκαια δια την υπηρεσιαν σας, 	 Cuan nak xinc'ul intenk'anquil re xnumsinquil li cutan riq'uin li kech aj pâbanelil li cuanqueb sa' jalan tenamit. Jo'can nak xru xinc'anjelac êriq'uin lâex. ¿Ma inc'a' ta bi' us li xinbânu?


Και ωκοδομησε θυσιαστηρια εις πασαν την στρατιαν του ουρανου εντος των δυο αυλων του οικου του Κυριου. 	 Ut quixyîbeb ajcuiß li artal saß li cuib chi nebâl re li templo re teßxlokßoni cuiß li chahim joß ajcuiß li po ut li sakße.


Οταν προσκληθης υπο τινος εις γαμους, μη καθησης εις τον πρωτον τοπον, μηποτε ειναι προσκεκλημενος υπ' αυτου εντιμοτερος σου, 	 -Nak texbokek' sa' junak sumlâc, mexc'ojla sa' li na'ajej li naq'uehe' reheb li cuanqueb xcuanquil. Mâre tâcuulak junak chic mas nim xcuanquil chêru lâex.


και τωρα Κυριος ο Θεος σας εδωκεν αναπαυσιν εις τους αδελφους σας, καθως υπεσχεθη προς αυτους τωρα λοιπον επιστρεψατε και υπαγετε εις τας κατοικιας σας, εις την γην της ιδιοκτησιας σας, την οποιαν Μωυσης ο δουλος του Κυριου εδωκεν εις εσας εις το περαν του Ιορδανου 	 Anakcuan ac xqßue ke li Kâcuaß li cßaßru quixyechißi ut eb lê rech tenamitil cuanqueb saß xyâlal. Anakcuan tintzßâma chêru nak texsukßîk saß lê naßaj aran jun pacßal li nimaß Jordán, li quiqßueheß êre xban laj Moisés laj cßanjel chiru li Kâcuaß.


αλλ' ομως θελουσι γεινει δουλοι αυτου, δια να γνωρισωσι την δουλειαν την εμην και την δουλειαν των βασιλειων της γης. 	 Incßaß tebinsach ru, abanan tebinqßue chi cßanjelac chiru laj Sisac. Ut aran texqßue retal chanru li cßanjelac chicuu lâin ut chanru li cßanjelac chiruheb lix reyeb li jalaneb xtenamit.—


ζητειτε και δεν λαμβανετε, διοτι κακως ζητειτε, δια να δαπανησητε εις τας ηδονας σας. 	 Ut nak nequextz'âman chiru li Dios, inc'a' nequec'ul xban nak inc'a' nequetz'âma jo' naraj li Dios. Inc'a' nequec'ul xban nak nequetz'âma yal re xsachbal sa' li jo' mâjo'il na'leb.


Και ησαν αι ημεραι του Ισαακ εκατον ογδοηκοντα ετη. 	 Jun ciento riqßuin câcßâl chihab cuan re laj Isaac.Nak ac tîx chic chi us, laj Isaac quicam ut coxtauheb lix xeßtônil yucuaß. Laj Esaú ut laj Jacob queßxmuk lix yucuaßeb nak quicam.


Και λαβουσα η Σεπφωρα λιθαριον κοπτερον, περιετεμε την ακροβυστιαν του υιου αυτης, και ερριψεν εις τους ποδας αυτου, λεγουσα, Βεβαιως νυμφιος αιματων εισαι εις εμε. 	 Tojoßnak lix Séfora quixchap jun li kßesnal pec ut quixbânu circuncidar li ralal laj Moisés chiru li pec aßan. Quixcut lix tzßûmal li quixset saß rok lix bêlom ut quixye re: —Xban nak xhoyeß xquiqßuel lâ cualal nak xcßul li circuncisión, lâat incßaß tatcâmk, chan.


Και ητοιμασθη η υπηρεσια, και οι ιερεις εσταθησαν εν τω τοπω αυτων και οι Λευιται εις τας διαιρεσεις αυτων, κατα την προσταγην του βασιλεως. 	 Nak ac xeßxcßûb chixjunil li cßaßak re ru re li ninkße Pascua, eb laj tij ut eb laj levita queßxakli saß lix naßajeb ut queßoc chixbânunquil lix cßanjeleb li ac yebil xban li rey nak teßxbânu.


Και ειπα προς τον βασιλεα, Εαν ηναι αρεστον εις τον βασιλεα, ας μοι δοθωσιν επιστολαι προς τους περαν του ποταμου επαρχους, δια να με συμπαραπεμψωσιν, εωσου ελθω εις τον Ιουδαν 	 Ut quintzßâma ajcuiß chiru li rey nak cui aßan tixcßul xchßôl, tixtzßîba li hu reheb li nequeßtaklan saß li tenamit li cuanqueb jun pacßal li nimaß Eufrates re nak târûk tinnumekß aran toj tincuulak Judá chi mâcßaß chßaßajquilal.


Οφεις, γεννηματα εχιδνων πως θελετε φυγει απο της καταδικης της γεεννης; 	 Chanchanex c'anti', chanchanex ralex c'ambolay, ¿chan ta cui' ru nak texcolek' chiru lix tojba mâc sa' xbalba?


Οι οφθαλμοι μου εμαρανθησαν υπο των δακρυων, τα εντοσθια μου ταραττονται, η χολη μου εξεχυθη εις την γην, δια τον συντριμμον της θυγατρος του λαου μου, επειδη τα νηπια και τα θηλαζοντα ελιποψυχουν εν ταις πλατειαις της πολεως. 	 Incßaß chic sa nin-iloc xban li yâbac ninbânu. Nayotßeß li cuâm xban xrahil inchßôl xban nak queßsacheß ruheb lin tenamit. Ut li cocßal nequeßcam saß be xban xtzßocajiqueb.


και θελετε φαγει παχος εις χορτασμον και πιει αιμα εις μεθην εκ της θυσιας μου την οποιαν εθυσιασα δια σας 	 Saß li mayejac li yôquin chixcauresinquil teßxtzaca li xêbul toj retal teßnujak. Teßrucß li quicß toj retal teßnujak. Chanchan teßcalâk xban.


Εμισησα ετι εγω παντα τον μοχθον μου, τον οποιον ειχον μοχθησει υπο τον ηλιον διοτι αφινω αυτον εις τον ανθρωπον οστις θελει σταθη μετ' εμε. 	 Ut xicß ajcuiß quicuil li cßanjel li quinbânu saß ruchichßochß xban nak quinnau nak tâcanâk chokß re li tâoc chokß cuêkaj.


Και εν τη ημερα τη εβδομη θελετε εχει συγκαλεσιν αγιαν δεν θελετε καμνει ουδεν εργον δουλευτικον. 	 Saß li xcuuk li cutan teßxchßutub ribeb re xqßuebal inlokßal lâin li Kâcuaß ut mâ jun li cßanjel teßxbânu.


το δε στρατευμα αυτου και οι απαριθμηθεντες αυτων ησαν εβδομηκοντα τεσσαρες χιλιαδες και εξακοσιοι. 	 Câlaju xcâcßâl mil riqßuin cuakib ciento li soldado teßcanâk rubel xtakl laj Naasón.


και εγω, ιδου, θελω σκληρυνει την καρδιαν των Αιγυπτιων, και θελουσιν εμβη κατοπιν αυτων και θελω δοξασθη επι τον Φαραω και επι παν το στρατευμα αυτου, επι τας αμαξας αυτου και επι τους ιππεις αυτου 	 Lâin tincacuubresi xchßôleb laj Egipto re nak teßxic chêrix. Ut riqßuin li tinbânu riqßuineb laj faraón joß eb ajcuiß chixjunileb lix soldado, joß ajcuiß eb lix carruaje, kßaxal cuißchic teßxqßue inlokßal eb laj Israel.


Ο Θεος ελαλησεν εν τω αγιαστηριω αυτου θελω χαιρει θελω μοιρασει την Συχεμ και την κοιλαδα Σοκχωθ θελω διαμετρησει. 	 Li Dios quiâtinac chak saß lix santil naßaj ut quixye: —Cßajoß xsahil inchßôl nak tinjachi li Siquem ut tinjeqßui li ru takßa Sucot xcßabaß.


διοτι η πραξις της βασιλισσης θελει διαδοθη εις πασας τας γυναικας, ωστε θελουσι καταφρονει τους ανδρας αυτων εμπροσθεν των οφθαλμων αυτων, οταν διαφημισθη οτι ο βασιλευς Ασσουηρης προσεταξε την βασιλισσαν Αστιν να φερθη ενωπιον αυτου, και δεν ηλθε 	 Li cßaßru xbânu li reina tâcuulak saß xxiqueb chixjunileb li ixk. Cui teßrabi aßan, eb li ixk incßaß chic teßxqßue saß ruheb lix bêlomeb. Eb aßan teßxye, “Li rey Asuero xtakla xbokbal li reina Vasti ut aßan incßaß qui-abin chiru,” chaßkeb.


παρακαλεσατε λοιπον τον κυριον του θερισμου, δια να αποστειλη εργατας εις τον θερισμον αυτου. 	 Jo'can ut tinye êre nak têtz'âma chiru li Kâcua' re nak a'an tixtaklaheb laj c'anjel chixch'olobanquil lix yâlal chiruheb, chan li Jesús.


Ας ευφραινωνται οι ουρανοι, και ας αγαλλεται η γη και ας λεγωσι μεταξυ των εθνων, Ο Κυριος βασιλευει. 	 Chisahokß taxak saß xchßôl li choxa joß ajcuiß li ruchichßochß. Yehomak resil saß chixjunileb li tenamit nak li Kâcuaß Dios, aßan li tzßakal Rey.


Και οστις εγγιση παντα, οσα ηθελον εισθαι υποκατω αυτου, θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας και οστις βασταση αυτα, θελει πλυνει τα ιματια αυτου και θελει λουσθη εν υδατι και θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας. 	 Cui junak naxchßeß li cßaßak re ru quicuan rubel li cuînk aßan, li ani xchßeßoc re muxbil chic ru. Ut muxbil ajcuiß ru li ani tâcßamok re li cßaßak re ru aßin. Tento nak tâatînk ut tixpuchß li rakß ut muxbil ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn.


επι αρχιερεων Αννα και Καιαφα, εγεινε λογος Θεου προς Ιωαννην, τον υιον του Ζαχαριου, εν τη ερημω, 	 Ut cuanqueb chok' xbênil aj tij laj Anás ut laj Caifás. Sa' eb li cutan a'an laj Juan li ralal laj Zacarías quiâtinâc xban li Dios nak cuan chak sa' li chaki ch'och'.


Και οι πρωτοτοκοι του πτωχου θελουσι τραφη και οι ενδεεις θελουσιν αναπαυεσθαι εν ασφαλεια και θελω θανατωσει την ριζαν σου με πειναν, και θελω φονευσει το υπολοιπον σου. 	 Eb li nebaß teßxtau lix tzacaêmkeb usta kßaxal nebaßeb. Eb li mâcßaß cuan reheb teßhilânk chi tuktu xchßôleb. Aban li Kâcuaß tixtakla jun li cueßej saß êbên lâex aj filisteo ut telajexcâmk chêjunilex.


δια να μη ηναι μεταξυ σας ανηρ η γυνη η συγγενεια η φυλη, των οποιων η καρδια να εκκλινη σημερον απο Κυριου του Θεου ημων, δια να υπαγη να λατρευση τους θεους των εθνων εκεινων δια να μη ηναι μεταξυ σας ριζα αναβρυουσα χολην και πικριαν 	 Cheqßue retal nak mâ jun saß êyânk tixtzßektâna li Kâcuaß lê Dios re tixlokßoniheb lix jalanil dios li jalaneb xtenamit. Mâ jun taxak saß êyânk tixbânu aßan, chi moco li cuînk, chi moco li ixk, chi moco jun cabalak, chi moco jun xtêpaleb. Incßaß têbânu chi joßcan re nak mâcuaßakex joß li cßahil kßên li nacamsin.


Επεφερα την κοπην της ρομφαιας επι πασας τας πυλας αυτων, δια να λυωση πασα καρδια και να πληθυνθη ο ολεθρος. Ουαι ητοιμασθη δια να εξαστραπτη, ηκονισθη δια σφαγην. 	 Cßajoß nak teßxucuak xban li chßîchß. Nabaleb li teßcamsîk xban. Saß chixjunileb li oquebâl teßril li chßîchß. Cßajoß nak nalemtzßun. Cauresinbil re tâcamsînk.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς αυτον, Μη φοβου διοτι βεβαιως θελω καμει προς σε ελεος, χαριν Ιωναθαν του πατρος σου, και θελω αποδωσει εις σε παντα τα κτηματα Σαουλ του πατρος σου και συ θελεις τρωγει αρτον επι της τραπεζης μου δια παντος. 	 Laj David quixye re: —Matxucuac xban nak lâin tinbânu usilal âcue saß xcßabaß laj Jonatán lâ yucuaß. Tinkßaxtesi âcue chixjunil li chßochß li quicuan re laj Saúl lâ yucuaßchin. Ut lâat junelic tatcuaßak cuochben saß lin mêx, chan.


Η επιθυμια των δικαιων ειναι μονον το καλον η προσδοκια δε των ασεβων οργη. 	 Li tîqueb xchßôl junes li us nequeßraj xbânunquil. Abanan li cßaßru nequeßroybeni li incßaß useb xnaßleb, aßan lix joskßil li Dios.


διοτι εχω πεντε αδελφους δια να μαρτυρηση εις αυτους, ωστε να μη ελθωσι και αυτοι εις τον τοπον τουτον της βασανου. 	 Aran cuanqueb ôb li cuîtz'in. Chatakla xch'olobanquil xyâlal chiruheb re nak eb a'an inc'a' te'châlk sa' li na'ajej a'in chi c'uluc raylal, chan.


Θεωρει το εργον του Θεου διοτι τις δυναται να καμη ευθες εκεινο, το οποιον αυτος εκαμε στρεβλον; 	 Cheqßuehak retal li cßaßru naxbânu li Dios. ¿Ma cuan ta biß junak naru tixtîcobresi rix junak li cßaßak re ru li ac xyîb li Dios chi yocos rix?


Αποδος μοι την αγαλλιασιν της σωτηριας σου και με πνευμα ηγεμονικον στηριξον με. 	 Chaqßue ta cuißchic chicuecßa li sahil chßôlej li caqßue chak cue nak xinâcol. Ut chaqßue taxak xcacuilal inchßôl re nak tinbânu li cßaßru nacacuaj.


Και ειπεν ο Ναθαν προς τον Δαβιδ, Συ εισαι ο ανθρωπος ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ Εγω σε εχρισα βασιλεα επι τον Ισραηλ, και εγω σε ηλευθερωσα εκ χειρος του Σαουλ 	 Ut laj Natán quixye re: —At David, lâat li cuînk aßan. Joßcaßin xye âcue li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel, “Lâin xatinxakab chokß xreyeb laj Israel ut xatincol chiru laj Saúl.


Και εν τω καιρω εκεινω θελει εγερθη Μιχαηλ, ο αρχων ο μεγας, ο ισταμενος υπερ των υιων του λαου σου και θελει εισθαι καιρος θλιψεως, οποια ποτε δεν εγεινεν αφου υπηρξεν εθνος, μεχρις εκεινου του καιρου και εν τω καιρω εκεινω θελει διασωθη ο λαος σου, πας οστις ευρεθη γεγραμμενος εν τω βιβλιω. 	 Ut quixye ajcuiß li ángel re laj Daniel: —Saß eb li cutan aßan tâchâlk li ángel Miguel li na-iloc reheb lâ tenamit Israel. Nabal li raylal tâcßulmânk saß eb li cutan aßan. Mâ jun cua quicßulman chi joßcan chalen chak saß xticlajic li ruchichßochß toj chalen anakcuan. Abanan lix tenamit li Dios teßcolekß, li joß qßuialeb tzßîbanbil xcßabaßeb saß li hu.


Προσεξον εις την φωνην μου, διοτι ταλαιπωρουμαι σφοδρα ελευθερωσον με εκ των καταδιωκοντων με, διοτι ειναι δυνατωτεροι μου. 	 Chinâcuabi taxak nak yôquin chixtzßâmanquil intenkßanquil châcuu xban nak kßaxal ra cuanquin. Chinâcol taxak chiruheb li yôqueb chinsicßbal re tineßxchap xban nak eb aßan kßaxal cauheb rib chicuu lâin.Chanchan nak tzßaptzßôquin saß tzßalam xban li raylal cuanquin cuiß. Chinâcol re nak tinqßue âlokßal. Teßsahokß saß xchßôleb li tîqueb xchßôl nak teßrabi resil nak lâat xatcoloc cue.


Το Πνευμα μη σβυνετε, 	 Mêrisi xcuanquil li Santil Musik'ej êriq'uin. Cheq'uehak ban chi c'anjelac êriq'uin, jo' naraj a'an.


Δια τουτο και εγω ειπα, Δεν θελω εκδιωξει αυτους απ' εμπροσθεν σας αλλα θελουσιν εισθαι εναντιοι σας, και οι θεοι αυτων θελουσιν εισθαι παγις εις εσας. 	 Joßcan nak lâin ninye êre nak incßaß tincuisiheb li tenamit chêru saß li naßajej aßin. Xicß tex-ilekß xbaneb ut texqßuehekß chi mâcobc xbaneb lix dioseb, chan li ángel.


Βλεπεις πολλα αλλα δεν παρατηρεις ανοιγεις τα ωτα αλλα δεν ακουεις. 	 Lâex aj Israel, nabal li cßaßru xeril, abanan incßaß xetau ru li cßaßru xeril. Nequex-abin, abanan incßaß nequeqßue retal li cßaßru nequerabi, chan li Dios.


Και ειπεν ο Σαμουηλ προς τον λαον, Μη φοβεισθε σεις επραξατε ολον τουτο το κακον πλην μη παραδρομησητε απο οπισθεν του Κυριου, αλλα λατρευετε τον Κυριον εξ ολης της καρδιας σας 	 Laj Samuel quixye reheb: —Mexxucuac. Yâl nak xexmâcob. Abanan mêtzßektâna chic li Kâcuaß. Chexcßanjelak ban chiru chi anchal lê chßôl, chan.


Και ειπεν ο Φιλισταιος προς τον Δαβιδ, Ελθε προς εμε, και θελω παραδωσει τας σαρκας σου εις τα πετεινα του ουρανου και εις τα θηρια του αγρου. 	 Quim arin, chan, ut tinqßue lâ tibel reheb li xul li nequeßrupupic li nequeßtißoc tib ut reheb ajcuiß li xul li cuanqueb saß qßuicheß, chan.


Οτε δε εξηλθε, δεν ηδυνατο να λαληση προς αυτους και ενοησαν οτι οπτασιαν ειδεν εν τω ναω και αυτος εκαμνεν εις αυτους νευματα και διεμενε κωφος. 	 Ut nak qui-el chak sa' li templo mem chic laj Zacarías. Inc'a' chic naâtinac. Yal ruk' aj chic naxc'ut chiruheb li neque'âtinan re. Ticto que'xtau ru nak quic'utbesîc chak chiru jun li visión sa' li templo.


Πως λεγετε, Ημεις ειμεθα ισχυροι και ανδρες δυνατοι εις πολεμον; 	 Lâex aj Moab, ¿cßaßut nak nequeye nak lâex châbil soldados ut cau êrib chi pletic?


Ο Κυριος ειναι βασιλευς εις τον αιωνα του αιωνος τα εθνη θελουσιν εξαλειφθη εκ της γης αυτου. 	 Caßaj cuiß lâat, at Kâcuaß, kßaxal nim âcuanquil. Lâat li Rey chi junelic. Eb li tenamit li incßaß nequeßpâban âcue, teßsachekß ruheb.


Την ημεραν εκεινην εκαμε διαθηκην ο Κυριος προς τον Αβραμ, λεγων, εις το σπερμα σου εδωκα την γην ταυτην, απο του ποταμου της Αιγυπτου εως του ποταμου του μεγαλου, του ποταμου Ευφρατου 	 Aßan aßin li retalil nak saß li cutan aßan li Kâcuaß Dios quixbânu jun li contrato riqßuin laj Abram. Ut li Dios quixye re laj Abram: —Li naßajej aßin tinqßue chokß âcue ut chokß reheb ajcuiß lâ cualal âcßajol li teßcuânk. Li naßajej li tinqßue reheb naticla chak cuan cuiß li nimaß re Egipto ut nocoxrakekß cuan cuiß li nimla nimaß Eufrates, chan.


και οι υιοι Φαρες ησαν εξ Εσρων, η συγγενεια των Εσρωνιτων εξ Αμουλ, η συγγενεια των Αμουλιτων. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Fares: eb li ralal xcßajol laj Hezrón ut eb li ralal xcßajol laj Hamul.


Και ηυφρανθησαν παντες οι αρχοντες και πας ο λαος, και εισεφερον και ερριπτον εις το κιβωτιον, εωσου γεμισθη. 	 Ut chixjunileb li cuanqueb xcuanquil ut chixjunileb li tenamit queßxqßue lix mayej chi saheb saß xchßôl toj retal quinujac li câx.


Και εξηλθεν ο Δαβιδ εις συναντησιν αυτων και αποκριθεις ειπε προς αυτους, Εαν ερχησθε προς εμε εν ειρηνη δια να μοι βοηθησητε, η καρδια μου θελει εισθαι ηνωμενη με σας αλλ' εαν δια να με προδοσητε εις τους εχθρους μου, ενω δεν ειναι αδικια εις τας χειρας μου, ο Θεος των πατερων ημων ας ιδη και ας ελεγξη τουτο. 	 Qui-el laj David chixcßulbaleb ut quixye reheb: —Cui saß sahil chßôlej xexchal cuiqßuin chintenkßanquil, texincßul chi sa saß inchßôl. Abanan cui xexchal re tinêkßaxtesi saß rukßeb li xicß nequeßiloc cue chi mâcßaß inmâc, aß taxak li Dios li queßxlokßoni inxeßtônil yucuaß chi qßuehoc êre chixtojbal êmâc.—


και αποκτειναντα βασιλεις κραταιους διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου 	 Aßan li quiqßuehoc reheb chi camsîc eb li rey li kßaxal cauheb rib xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


τον οποιον αν και δεν ειδετε αγαπατε, εις τον οποιον, αν και τωρα δεν βλεπητε αυτον, πιστευοντες ομως αγαλλιασθε με χαραν ανεκλαλητον και ενδοξον, 	 Nequera li Cristo usta inc'a' nequeril ru. Nequepâb li Cristo, usta inc'a' êrilom ru. K'axal cui'chic numtajenak xsahil sa' êch'ôl chixpâbanquil. Ut inc'a' nequetau junak âtin re xch'olobanquil lix sahil êch'ôl xban nak k'axal lok'.


ωστε σεις να συνομοσητε παντες εναντιον μου και να μη ηναι μηδεις οστις να απαγγειλη εις εμε οτι ο υιος μου εκαμε συνθηκην μετα του υιου του Ιεσσαι, και μηδεις απο σας να μη ηναι οστις να πονη δι' εμε η να απαγγειλη εις εμε οτι ο υιος μου διηγειρε τον δουλον μου εναντιον μου, δια να ενεδρευη καθως την σημερον; 	 ¿Cßaßut nak chêjunilex lâex xecßûb ru xbânunquil raylal cue? Mâ jun chic êre narahoc cue. Mâ ani xyehoc cue nak li cualal xbânu li juramento riqßuin li ralal laj Isaí. Mâ jun êre xyehoc cue nak li ralal laj Isaí yô chinsicßbal re tinixcamsi. Ut li cualal yô chi tenkßânc re, chan.


Διοτι ο Κυριος αγαπα κρισιν, και δεν εγκαταλειπει τους οσιους αυτου εις τον αιωνα θελουσι διαφυλαχθη το δε σπερμα των ασεβων θελει εξολοθρευθη. 	 Li Kâcuaß nacuulac chiru li tîquilal. Incßaß naxtzßektânaheb li ralal xcßajol. Naxcoleb ban chi junelic. Abanan li ralal xcßajoleb li incßaß useb xnaßleb, aßan teßsachekß.


Διοτι Κυριος ο Θεος των δυναμεων ειναι, οστις εγγιζει την γην και τηκεται, και παντες οι κατοικουντες εν αυτη θελουσι πενθησει και θελει υπερεκχειλισει ολη ως ποταμος και θελει καταποντισθη ως υπο του ποταμου της Αιγυπτου. 	 Li Kâcuaß, li nimajcual Dios, aßan li na-ecßasin re li ruchichßochß ut nahaßoß. Ut chixjunileb li tenamit teßyâbak xban xrahil xchßôleb. Nak teßsachekß chanchan nak nasachoc li nimaß Nilo li cuan Egipto nak nabutßin.


τοτε θελω πορευθη και εγω εναντιος εις εσας, και θελω σας παιδευσει και εγω επταπλασιως δια τας αμαρτιας σας. 	 lâin tinjoskßokß êriqßuin ut cuukub sut chic li raylal li tintakla saß êbên re xtojbal rix lê mâc.


Ω να ημην ως εις τους παρελθοντας μηνας, ως εν ταις ημεραις οτε ο Θεος με εφυλαττεν 	 —Us raj tinsukßîk ta cuißchic saß eb li cutan xeßnumeß nak li Dios toj yô chi iloc cue,


οστις συλλαμβανει τους σοφους εν τη πανουργια αυτων και η βουλη των δολιων ανατρεπεται 	 Ut aßan ajcuiß naqßuehoc reheb chi tßanecß saß li mâusilal li nequeßxbânu eb li sêbeb xchßôl chixbânunquil li mâusilal. Ut incßaß us na-el chiruheb li cßaßru nequeßxcßoxla xbânunquil.


Και το ζωον το πρωτον ητο ομοιον με λεοντα, και το δευτερον ζωον ομοιον με μοσχαριον, και το τριτον ζωον ειχε το προσωπον ως ανθρωπος, και το τεταρτον ζωον ητο ομοιον με αετον πετωμενον. 	 Li xbên li chanchan ángel, a'an chanchan na-iloc jun li cakcoj; li xcab, a'an chanchan na-iloc jun li cuacax; li rox, a'an cuan xnak' ru chanchan ru jun cuînk; ut li xcâ, a'an chanchan jun li nimla c'uch yô chi xic'ânc.


Και εχαρησαν και συνεφωνησαν να δωσωσιν εις αυτον αργυριον 	 Que'saho' xch'ôleb chirabinquil li quixye ut que'xyechi'i xtumin.


ουτω να καμη ο Θεος εις τους εχθρους του Δαβιδ και ουτω να προσθεση, εαν εως το πρωι αφησω εκ παντων των πραγματων αυτου ουρουντα εις τοιχον. 	 Aß taxak li Kâcuaß chiqßuehok cue chixtojbal inmâc cui toj yoßyôkeb li cuînk xcomoneb laj Nabal nak tâsakêuk cuulaj, chan laj David.


Η ανωθεν ομως σοφια πρωτον μεν ειναι καθαρα, επειτα ειρηνικη, επιεικης, ευπειθης, πληρης ελεους και καλων καρπων, αμεροληπτος και ανυποκριτος. 	 Li ani q'uebileb xna'leb xban li Dios, tz'akal re ru lix yu'ameb. Cuanqueb sa' usilal, châbileb ut tûlaneb. Neque'uxtânan u, neque'xbânu li us, ut inc'a' neque'balak'in. Junelic yâl neque'âtinac.Li q'uebileb xna'leb xban li Dios cuanqueb sa' usilal ut neque'xtenk'a ajcui' li ras rîtz'in chi cuânc sa' usilal.


Η Εσθηρ δεν εφανερωσε τον λαον αυτης ουδε την συγγενειαν αυτης διοτι ο Μαροδοχαιος ειχε προσταξει εις αυτην να μη φανερωση. 	 Lix Ester incßaß quixye bar xtenamit chi moco quixye nak aßan xcomoneb laj Israel xban nak ac yebil re xban laj Mardoqueo nak incßaß tixye.


Και παλιν εγεινε πολεμος εν Γωβ μετα των Φιλισταιων, και ο Ελχαναν ο υιος του Ιαρε-ορεγειμ, Βηθλεεμιτης, εθανατωσε τον αδελφον του Γολιαθ του Γετθαιου, και το ξυλον της λογχης αυτου ητο ως αντιον υφαντου. 	 Quicuan jun chic li plêt aran Gob riqßuineb laj filisteo. Saß li plêt aßan, laj Elhanán li ralal laj Jaare-oregim, Belén xtenamit, quixcamsi laj Goliat laj geteo. Lix cheßel lix lâns laj Goliat kßaxal pim. Chanchan xcheßel li quemleb.


Και καθως απεδοκιμασαν το να εχωσιν επιγνωσιν του Θεου, παρεδωκεν αυτους ο Θεος εις αδοκιμον νουν, ωστε να πραττωσι τα μη πρεποντα, 	 Xban nak inc'a' neque'xc'oxla li Dios, jo'can nak que'tz'ektânâc xban li Dios sa' li tz'ekbêtal aj na'leb chixbânunquil li moco uxc ta naraj.


εαν ομως ο οφθαλμος σου ηναι πονηρος, ολον το σωμα σου θελει εισθαι σκοτεινον. Εαν λοιπον το φως το εν σοι ηναι σκοτος, το σκοτος ποσον; 	 Cui ut inc'a' saken na-iloc li xnak' êru, cuanquex sa' k'ojyîn. Ut jo'can ajcui' lê na'leb. Cui inc'a' châbil lê na'leb, cuanquex sa' xk'ojyînal ru li mâc.


Και ειπατε προς τον Αρχιππον Προσεχε εις την διακονιαν, την οποιαν παρελαβες εν Κυριω, δια να εκπληροις αυτην. 	 Ut cheyehak ajcui' re laj Arquipo nak chixq'uehak xch'ôl chixbânunquil li c'anjel li quiq'uehe' re xban li Kâcua' Dios.Lâin laj Pablo. Riq'uin cuuk' yôquin chixtz'îbanquil li cuib oxib chi âtin a'in re xq'uebal xsahil sa' êch'ôl. Nintz'âma chêru nak misach sa' êch'ôl nak cuanquin chi prêxil. A' taxak li Kâcua' Dios chi-osobtesînk êre. Jo'can taxak.


και Οβαδια ο υιος του Σεμαια, υιου του Γαλαλ, υιου του Ιεδουθουν, και Βαραχιας ο υιος του Ασα, υιου του Ελκανα, ο κατοικησας εν ταις κωμαις των Νετωφαθιτων. 	 Ut quicuan ajcuiß laj Obadías, li ralal laj Semaías. Laj Semaías, aßan li ralal laj Galal. Laj Galal, aßan li ralal laj Jedutún. Ut quicuan ajcuiß laj Berequías li ralal laj Asa. Laj Asa, aßan li ralal laj Elcana. Eb aßan queßcuan saß lix naßajeb laj netofatitas.


Και μετα πολλας ημερας ηλθεν ο λογος του Κυριου προς τον Ηλιαν κατα το τριτον ετος, λεγων, Υπαγε, φανερωθητι εις τον Αχααβ και θελω δωσει βροχην επι το προσωπον της γης. 	 Mokon chic nak yô rox chihab li cueßej li Kâcuaß quixye re laj Elías: —Tatxic cuißchic riqßuin li rey Acab ut tâye re nak lâin tintakla cuißchic li hab, chan.


Και αποκριθεις ο Αβρααμ ειπεν, Ιδου, τωρα ετολμησα να ομιλησω προς τον Κυριον μου, ενω ειμαι γη και σποδος 	 Ut laj Abraham quixye cuißchic re li Kâcuaß: —Chacuy inmâc nak tinâtinak cuißchic âcuiqßuin chi joßcaßin. Lâat li Kâcuaß Dios ut lâin yal cuînkin.


Ωστε, αδελφοι, ζητειτε μετα ζηλου το προφητευειν, και το λαλειν γλωσσας μη εμποδιζετε 	 Jo'can ut ex inhermân, cheq'uehak êch'ôl chixch'olobanquil xyâlal li c'a'ru quic'ute' chêru xban li Dios ut mêram chiru li ani naraj âtinac sa' jalanil âtin.Abanan li c'a'ru têbânu nak têch'utub êrib, chebânuhak chixjunil chi tz'akal re ru ut sa' xyâlal.


Σας παρακαλουμεν δε, αδελφοι, να γνωριζητε τους οσοι κοπιαζουσι μεταξυ σας και ειναι προεστωτες σας εν Κυριω και σας νουθετουσι, 	 Ex hermân, nakatz'âma chêru nak oxlok' cherileb li ani neque'c'anjelac chiru li Kâcua' Jesucristo sa' êyânk. Eb a'an neque'c'amoc be chêru ut a'an neque'q'uehoc êna'leb.


διοτι επωληθημεν, εγω και ο λαος μου, εις απωλειαν, εις σφαγην και εις ολεθρον και εαν ηθελομεν πωληθη ως δουλοι και δουλαι ηθελον σιωπησει, αν και ο εχθρος δεν ηδυνατο να αναπληρωση την ζημιαν του βασιλεως. 	 —Lâin ut eb li cuech tenamitil, xokßaxtesîc re camsîc. Tâsachekß ku chi junaj cua. Cui ta xoxkßaxtesîc chokß cßayinbil môs, mâcßaß raj tinye. Incßaß raj xatinchßißchßißi. Aban cui lâo tocamsîk, tâchâlk jun nimla chßaßajquilal saß âbên lâat, at rey, chan lix Ester.


Ειπε δε προς αυτους Εθεωρουν τον Σαταναν ως αστραπην εκ του ουρανου πεσοντα. 	 Li Jesús quixye reheb: -Lâin quicuil laj tza chanchan rak' câk nak quit'ane' chak sa' choxa.


Και οντινα εγγιση ο εχων την ρευσιν, χωρις να εχη νιμμενας τας χειρας αυτου εν υδατι, ουτος θελει πλυνει τα ιματια αυτου και θελει λουσθη εν υδατι και θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας. 	 Cui junak li cuînk yô chi êlc xyaßal lix tzßejcual tixchßeß junak chi incßaß xchßaj li rukß xbên cua, li ani li tixchßeß muxbil chic ru. Tento nak tâatînk ut tixpuchß li rakß. Li jun aßan muxbil ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn.


και θελει επιθεσει την χειρα αυτου επι την κεφαλην του τραγου, και θελουσι σφαξει αυτο εν τω τοπω οπου σφαζουσι το ολοκαυτωμα ενωπιον του Κυριου ειναι προσφορα περι αμαρτιας. 	 Tixqßue li rukß saß xjolom li chibât ut tixcamsi saß li naßajej li nequeßcamsîc cuiß chiru li Kâcuaß li xul li nequeßcßateß. Li mayej aßin, aßan re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc li nacßamoc be chiruheb li tenamit.


ημεις δε εξεπλευσαμεν απο Φιλιππων μετα τας ημερας των αζυμων και εις πεντε ημερας ηλθομεν προς αυτους εις την Τρωαδα, οπου διετριψαμεν ημερας επτα. 	 Lâo toj kanumsi li nink'e nak nacua'e' li caxlan cua mâc'a' xch'amal. Chirix a'an côo aran Filipos chiru ha'. Nak ac xnume' ôb cutan coxe'katau aran Troas, ut cocana cuukub cutan aran.


Περιεζωσθησαν λοιπον σακκους εις τας οσφυας αυτων και σχοινια εις τας κεφαλας αυτων, και ηλθον προς τον βασιλεα του Ισραηλ και ειπον, Ο δουλος σου Βεν-αδαδ λεγει, Ας ζηση η ψυχη μου, παρακαλω. Και ειπε, Ζη ακομη; αδελφος μου ειναι. 	 Queßxqßue li kßes ru tßicr chirixeb ut queßxbacß li cßam chixcuxeb. Queßcôeb riqßuin lix reyeb laj Israel ut queßxye re: —Laj Ben-adad, laj cßanjel châcuu, naxtzßâma châcuu nak tâcuy xmâc ut incßaß tâcamsi, chanqueb. Ut laj Acab quixye reheb: —¿Ma toj yoßyo laj Ben-adad? Chanchan li cuas chicuu nak nacuil, chan.


Και ηγερθη το πρωι την πεμπτην ημεραν δια να αναχωρηση και ειπεν ο πατηρ της νεας, Στηριξον, παρακαλω, την καρδιαν σου. Και εμειναν εωσου εκλινεν η ημερα, και συνεφαγον αμφοτεροι. 	 Saß roß li cutan quicuacli ekßela re tâxic. Abanan lix yucuaß li ixk quixye: —Bânu usilal, cuaßin cuan tojoßnak tatxic, chan. Ut chi xcaßbichaleb queßoc chi cuaßac toj retal quicuaßleboß.


Και οτε επεστρεψαν προς αυτον, διοτι εμεινεν εν Ιεριχω, ειπε προς αυτους, Δεν σας ειπα, Μη υπαγητε; 	 Eb aßan queßsukßi cuißchic Jericó riqßuin laj Eliseo. Ut laj Eliseo quixye reheb: —Lâin xinye êre nak incßaß texxic, chan.


Λεγει προς αυτην ο Ιησους Γυναι, τι κλαιεις; τινα ζητεις; Εκεινη νομιζουσα οτι ειναι ο κηπουρος, λεγει προς αυτον Κυριε, εαν συ εσηκωσας αυτον, ειπε μοι που εθεσας αυτον, και εγω θελω σηκωσει αυτον. 	 Li Jesús quixye re: -At ixk, ¿c'a'ut nak yôcat chi yâbac? ¿Ani nacasic'? chan. Sa' xch'ôl lix María nak a'an aj ilol acuîmk ut quixye re: -Kâcua', cui lâat xatc'amoc re, bânu usilal, ye cue bar xaq'ue re nak tinc'am, chan.


Γνωστον εστω ηδη εις τον βασιλεα, οτι εαν η πολις αυτη οικοδομηθη και οι τοιχοι εγερθωσι, δεν θελουσι πληρωσει φορον, τελωνιον η διαγωγιον και θελει ζημιωθη το εισοδημα των βασιλεων. 	 Chanauhak taxak at rey, cui teßxyîb cuißchic li tenamit aßan, ut cui teßxyîb cuißchic li tzßac, incßaß chic teßxqßue lix tojeb chi moco teßxtoj âcue li cßaßru tento teßxtoj châcuu, at rey, ut nabal li tumin tâsachk.


Και εκεινος ειπε, Τι ημαρτησα, ωστε θελεις να παραδωσης τον δουλον σου εις την χειρα του Αχααβ, δια να με θανατωση; 	 Laj Abdías quixye: —¿Ma cuan junak mâc xinbânu lâin nak tinâqßue chixcamsi li rey?


οι λιθοι αυτης ειναι τοπος σαπφειρων και εν αυτη χωμα χρυσιου. 	 Rubel li chßochß natauman li châbil pec safiro. Ut aran ajcuiß natauman li oro.


Και θελει εισθαι, ως ο λαος, ουτως ο ιερευς ως ο θεραπων, ουτως ο κυριος αυτου ως η θεραπαινα, ουτως η κυρια αυτης ως ο αγοραστης, ουτως ο πωλητης ως ο δανειστης, ουτως ο δανειζομενος ως ο λαμβανων τοκον, ουτως ο πληρονων τοκον εις αυτον. 	 Juntakßêt li raylal teßxcßul chixjunileb. Juntakßêt li raylal teßxcßul laj tij riqßuin li teßxcßul li tenamit. Juntakßêt li raylal teßxcßul li môs riqßuin li teßxcßul lix patrón. Juntakßêt li raylal li teßxcßul li nequeßcßayin riqßuin li teßxcßul li nequeßlokßoc. Ut juntakßêt li raylal li teßxcßul li nequeßqßuehoc toß tumin riqßuineb li nequeßcßuluc tumin chi toß. Ut juntakßêt li raylal li teßxcßul li nebaß riqßuin li texcßul li biom.


Εις οποιαν δε πολιν η κωμην εισελθητε, εξετασατε τις ειναι αξιος εν αυτη, και εκει μεινατε εωσου εξελθητε. 	 Ut yalak bar tenamitil ut c'alebâl toxex-ocak cui', patz'omak ani tâc'uluk êre chi sa sa' xch'ôl, ut aran texhilânk riq'uin toja' yâl jok'e texxic.


Στιφη ασεβων με περιεκυκλωσαν αλλ' εγω δεν ελησμονησα τον νομον σου. 	 Nabaleb li incßaß useb xnaßleb nequeßxsicß chanru nak tineßxqßue chi tßanecß. Abanan incßaß nasach saß inchßôl li cßaßru naxye lâ chakßrab.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος των δυναμεων Υπαγε, εισελθε προς τον θησαυροφυλακα τουτον, προς τον Σομναν, τον επιστατην του οικου, και ειπε, 	 Aßan aßin li quixye cue li Kâcuaß, li nimajcual Dios: —Tatxic riqßuin laj Sebna, li nataklan saß xbêneb li nequeßcßanjelac saß li palacio ut tâye re,


Και ο ανθρωπος εισηγαγε τους ανθρωπους εις την οικιαν του Ιωσηφ και εδωκεν υδωρ και ενιψαν τους ποδας αυτων και εδωκε τροφην εις τους ονους αυτων. 	 Ut li môs quirocsiheb li cuînk saß rochoch laj José, ut quixtakla xcßambal li haß re nak teßxchßaj li rokeb. Ut queßqßueheß ajcuiß xcuaheb lix bûr.


Και ηρχισαν να κατηγορωσιν αυτον, λεγοντες Τουτον ευρομεν διαστρεφοντα το εθνος και εμποδιζοντα το να διδωσι φορους εις τον Καισαρα, λεγοντα εαυτον οτι ειναι Χριστος βασιλευς. 	 Que'oc chixjitbal ut que'xye: -Xkaq'ue retal nak li cuînk a'in yô chixpo'bal xch'ôleb li katenamit. Nocoxk'us riq'uin xq'uebal li katoj re li acuabej. Ut naxye nak a'an li Cristo laj Colonel li yechi'inbil xban li Dios. Naxye nak a'an rey, chanqueb.


Και αυτος φωναξας ειπε Πατερ Αβρααμ, ελεησον με και πεμψον τον Λαζαρον, δια να βαψη το ακρον του δακτυλου αυτου εις υδωρ και να καταδροσιση την γλωσσαν μου, διοτι βασανιζομαι εν τη φλογι ταυτη 	 Quixjap re ut quixye: -Kâcua' Abraham, chacuil taxak xtok'obâl cuu. Chatakla laj Lázaro chintenk'anquil. Chixt'akresi chak li ru'uj ruk' sa' ha' ut tolxquehobresi li ru'uj cuak' xban nak c'ajo' li raylal yôquin chixc'ulbal sa' li xam a'in, chan.


Μη επιθετε χειρας ταχεως εις μηδενα, μηδε γινου κοινωνος αλλοτριων αμαρτιων φυλαττε σεαυτον καθαρον. 	 Mâq'ue junak chi c'amoc be sa' junpât sa' xyânkeb laj pâbanel. Xbên cua tâcuil chanru lix yu'am xban nak cui lâat tâxakab chi c'anjelac chi junpât ut na-oc chi mâcobc, cuan ajcui' mâc sa' âbên lâat. Chatcuânk ban chi tîc lâ ch'ôl.


Την εβδομην ημεραν προσεφερεν ο αρχων των υιων Εφραιμ, Ελισαμα ο υιος του Αμμιουδ 	 Saß xcuuk li cutan quixcßam lix mayej laj Elisama li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Efraín. Laj Elisama aßan li ralal laj Amiud.


Τοτε εγραψεν επιστολας εν ονοματι του Αχααβ και εσφραγισε δια της σφραγιδος αυτου, και απεστειλε τας επιστολας προς τους πρεσβυτερους και προς τους αρχοντας, τους οντας εν τη πολει αυτου, τους κατοικουντας μετα του Ναβουβαι. 	 Ut lix Jezabel quixtzßîba li hu saß xcßabaß li rey Acab ut quixqßue li retalil lix matkßab chiru. Quixtakla li hu aßan riqßuineb laj cßamol be ut riqßuineb li nequeßtaklan saß lix tenamit laj Nabot.


Εν τω δευτερω ετει Δαρειου του βασιλεως, εν τω εκτω μηνι, τη πρωτη ημερα του μηνος, εγεινε λογος Κυριου δι' Αγγαιου του προφητου προς Ζοροβαβελ, τον υιον του Σαλαθιηλ, τον διοικητην του Ιουδα, και προς Ιησουν τον υιον του Ιωσεδεκ, τον ιερεα τον μεγαν, λεγων, 	 Yô xcab chihab roquic chokß rey aran Persia laj Darío saß li xbên cutan re li xcuak po nak quiâtinac li Kâcuaß riqßuin li profeta Hageo. Li cßaßru quiyeheß re xban li Dios quixye re laj Zorobabel, li gobernador, li ralal laj Salatiel. Ut quixye ajcuiß re laj Josué li xbênil aj tij, li ralal laj Josadac.


Και θελω ετοιμασει εναντιον σου εξολοθρευτας, εκαστον μετα των οπλων αυτου και θελουσι κατακοψει τας εκλεκτας κεδρους σου και ριψει εις το πυρ. 	 Lâin tintakla eb laj sachonel cuânkeb xchßîchß saß rukßeb. Telajeßxyoqßui li tzßamba yîbanbil riqßuin li cheß chacalteß ut teßxcut saß xam.


Πολλοι δε των ακουσαντων τον λογον επιστευσαν, και εγεινεν ο αριθμος των ανδρων ως πεντε χιλιαδες. 	 Abanan nabaleb li que'pâban re li âtin li yôqueb chixyebal laj Pedro ut laj Juan. Cuanqueb na ôbak mil li cuînk li que'pâban.


Απο του ηχου της αλωσεως της Βαβυλωνος εσεισθη η γη, και η κραυγη ηκουσθη εν τοις εθνεσι. 	 Nak teßrabi nak quichapeß li tenamit Babilonia, chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß sicsotkeb xbaneb xxiu. Ut lix yâbeb tâabîk saß lix nînkal tenamit.


Ζωην σε εζητησε, και εδωκας εις αυτον μακροτητα ημερων εις αιωνα αιωνος. 	 Nak xtzßâma xyußam âcue, xaqßue lix yußam chi najt ru ut xaqßue ajcuiß lix yußam chi junelic.


Και διευθυνθησαν αι βους εις την οδον την εις Βαιθ-σεμες την αυτην οδον εξηκολουθουν, μυκωμεναι ενω υπηγαινον, και δεν μετεστρεφοντο δεξια η αριστερα οι δε σατραπαι των Φιλισταιων επορευοντο κατοπιν αυτων εως των οριων της Βαιθ-σεμες. 	 Ut eb li bâc tîc queßcôeb saß li tenamit Bet-semes. Yôqueb chi yâbac nak yôqueb chi xic. Incßaß queßxjal xbeheb saß li nim chi moco saß li tzße. Tîc ban queßcôeb. Eb li nequeßtaklan saß xbêneb laj filisteo queßcôeb chirix toj saß li nubâl re li tenamit Bet-semes.


Και οτε επλησιασεν ο Φαραω, οι υιοι Ισραηλ υψωσαν τους οφθαλμους αυτων, και ιδου, οι Αιγυπτιοι ηρχοντο οπισω αυτων και εφοβηθησαν σφοδρα και ανεβοησαν οι υιοι Ισραηλ προς τον Κυριον. 	 Nak queßril laj Israel nak yôqueb chi nachßoc laj faraón rochbeneb chak lix soldado quilajeßsach xchßôl ut cßajoß nak queßxucuac. Japjôqueb re chiru li Kâcuaß Dios.


διοτι ερριψοκινδυνευσε την ζωην αυτου και εθανατωσε τον Φιλισταιον, και ο Κυριος εκαμε σωτηριαν μεγαλην εις παντα τον Ισραηλ ειδες και εχαρης δια τι λοιπον θελεις να αμαρτησης εναντιον αθωου αιματος, θανατονων τον Δαβιδ χωρις αιτιας; 	 Quixkßaxtesi rib chi câmc nak quixcamsi laj Goliat. Ut li Kâcuaß quixcoleb laj Israel. Lâat xacuil nak xcamsi laj Goliat ut quisahoß saß âchßôl. ¿Cßaßut nak tatmâcobk anakcuan riqßuin xcamsinquil laj David? Aßan mâcßaß xmâc châcuu, chan.


Και μετα τας εξηκοντα δυο εβδομαδας θελει εκκοπη ο Χριστος, πλην ουχι δι' εαυτον και ο λαος του ηγουμενου, οστις θελει ελθει, θελει αφανισει την πολιν και το αγιαστηριον και το τελος αυτης θελει ελθει μετα κατακλυσμου, και εως του τελους του πολεμου ειναι διωρισμενοι αφανισμοι. 	 Ut nak acak xnumeß li cuib xcâcßâl xamân, tâcamsîk li Mesías chi mâcßaß xmâc. Ut jun chic li rey tâchâlk ut aßan tânumtâk saß xbên li tenamit Jerusalén ut tixjuqßui li templo ut tixsach li tenamit. Chanchan butß tâsachok reheb nak teßosokß. Ut toj saß li rosoßjic tâcuânk li plêt ut tâcßulmânk li ac yebil xban li Dios.Li rey aßan tixbânu jun li contrato riqßuin nabaleb li tenamit re jun xamân. Abanan chirix oxib cutan riqßuin jun cuaßleb, li rey incßaß chic tixbânu li quixye saß li contrato ut tixye reheb laj Israel nak incßaß chic naru teßmayejak chiru li Kâcuaß. Ut li kßaxal xiu xiu rilbal tâqßuehekß saß lix templo li Kâcuaß. Ut aran tâcanâk toj tâcuulak xkßehil nak li Kâcuaß tixsach li rey aßan chi junaj cua.


Και ειπεν ο Βαλααμ προς την ονον, Διοτι με ενεπαιξας ειθε να ειχον μαχαιραν εν τη χειρι μου, διοτι τωρα ηθελον σε θανατωσει. 	 Quichakßoc laj Balaam ut quixye re: —Xacßut inxutân. Cuan ta cuan inchßîchß cuiqßuin xatincamsi raj, chan.


Οι υιοι του Χεβρων ησαν Ιεριας ο πρωτος, Αμαριας ο δευτερος, Ιααζιηλ ο τριτος και Ιεκαμεαμ ο τεταρτος. 	 Aßaneb aßin li ralal laj Hebrón: li xbên, aßan laj Jerías; li xcab, aßan laj Amarías; li rox, aßan laj Jahaziel; ut li xcâ, aßan laj Jecamán.


Ηνοιχθησαν εις σε του θανατου αι πυλαι; η ειδες τας θυρας της σκιας του θανατου; 	 ¿Ma nacanau bar cuan lix puertil lix naßajeb li camenak? Ut, ¿ma ac xatcuulac chak saß lix naßajeb?


Ανεχωρησε δε ο Δαβιδ εκειθεν και διεσωθη εις το σπηλαιον Οδολλαμ και οτε ηκουσαν οι αδελφοι αυτου και πας ο οικος του πατρος αυτου, κατεβησαν εκει προς αυτον. 	 Laj David qui-el saß li tenamit Gat ut quixmuk rib saß li ochoch pec li cuan saß li tenamit Adulam. Nak eb lix naß xyucuaß, ut eb li ras, joß eb ajcuiß chixjunileb lix comoneb queßxnau nak laj David cuan aran, queßcôeb riqßuin.


και τα παραπετασματα της αυλης και το καταπετασμα της θυρας της πυλης της αυλης, τα οποια ειναι δια την σκηνην, και δια το θυσιαστηριον κυκλω, και τα σχοινια αυτων και παντα τα σκευη της υπηρεσιας αυτων και παντα τα χρησιμευοντα εις αυτα ουτω θελουσιν υπηρετει. 	 Aßaneb li teßcßamok re li tßicr li najelman chi xjun sutam li nebâl re li tabernáculo ut li artal, ut li tßicr li cuan saß li oquebâl re li nebâl. Ut teßxcßam ajcuiß chixjunil li nacßanjelac saß li tabernáculo. Eb li ralal xcßajol laj Gersón, aßaneb li teßbânûnk re li cßanjel aßin.


Ω δοξα του Ισραηλ, επι τους υψηλους τοπους σου κατηκοντισμενη. Πως επεσον οι δυνατοι. 	 Quisacheß ru lix lokßal li tenamit Israel saß xbêneb li tzûl. Li kßaxal cauheb rib chi pletic queßcamsîc.


διοτι σας λεγω, οτι δεν θελω φαγει πλεον εξ αυτου, εωσου εκπληρωθη εν τη βασιλεια του Θεου. 	 Relic chi yâl ninye êre nak inc'a' chic tinbânu li nink'e Pascua toj tâcuulak xk'ehil nak tinbânu cui'chic sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios, chan.


Δεν θελεις κακολογησει τον κωφον, και εμπροσθεν του τυφλου δεν θελεις βαλει προσκομμα, αλλα θελεις φοβηθη τον Θεον σου. Εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Mêhob li tzßaptzßôqueb xic, chi moco têqßue chixtichbaleb li rok li mutzßeb ru. Têxucua cuu xban nak lâin li Kâcuaß lê Dios.


Διοτι ελαβες ενεχυρον παρα του αδελφου σου αναιτιως και εστερησας τους γυμνους απο του ενδυματος αυτων. 	 Lâat nacapatzß li prenda reheb lâ cuas âcuîtzßin li xaqßueheb xtoß. Ut nacamakß lix tßicreb chiruheb ut nacacanabeb chi mâcßaß chic cuan reheb.


Και ωσφρανθη Κυριος οσμην ευωδιας και ειπε Κυριος εν τη καρδια αυτου, Δεν θελω καταρασθη πλεον την γην εξ αιτιας του ανθρωπου διοτι ο λογισμος της καρδιας του ανθρωπου ειναι κακος εκ νηπιοτητος αυτου ουδε θελω παταξει πλεον παντα τα ζωντα, καθως εκαμον 	 Lix bôc li cßatbil mayej quicuulac riqßuin li Dios ut quicuulac chiru lix sununquil. Li Dios quixye saß xchßôl: —Mâ jun cua chic tintzßektâna li ruchichßochß xbaneb li cristian. Ac reheb li cristian nak aj mâqueb. Mâ jun sut chic tinsach ruheb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß riqßuin butßi haß.Joß najtil chic tâcuânk li ruchichßochß junelic tâcuânk li âuc. Tâcuânk kßoloc. Tâcuânk li que ut tâcuânk li tik. Tâcuânk li sakßehil ut tâcuânk li habalkße. Tâcuânk li cutan ut tâcuânk li kßojyîn. Incßaß teßpaltok chiruheb, chan li Dios.


Και εισηκουσεν αυτων εις τουτο το πραγμα και εδοκιμασεν αυτους δεκα ημερας. 	 Ut laj Melsar quixcßul xchßôl li quixye laj Daniel. Ut lajêb cutan queßxbânu chi joßcan.


και τον Ευαιον, και τον Αρουχαιον, και τον Ασενναιον, 	 joß ajcuiß laj heveo, laj araceo, ut laj sineo.


Και θελω καμει αυτους εν εθνος εν τη γη, επι των ορεων του Ισραηλ και εις βασιλευς θελει εισθαι βασιλευς επι παντας αυτους και δεν θελουσιν εισθαι πλεον δυο εθνη και δεν θελουσιν εισθαι του λοιπου διηρημενοι πλεον εις δυο βασιλεια 	 Lâin tinchßutubeb ru lin tenamit saß eb li tzûl li cuanqueb Israel. Jun ajcuiß li rey li tâtaklânk saß xbêneb. Moco cuibakeb ta chic chi tenamit. Jun aj ban chic.


Δια τουτο εν τη ημερα της μαχης, δεν ευρισκετο ουτε μαχαιρα ουτε λογχη εις την χειρα τινος εκ του λαου του οντος μετα του Σαουλ και Ιωναθαν εις τον Σαουλ ομως και εις τον Ιωναθαν τον υιον αυτου ευρεθησαν. 	 Xban aßan nak quicuulac xkßehil li pletic mâ jun li soldado aj Israel cuan xchßîchß re pletic. Caßaj cuiß laj Saúl ut laj Jonatán cuanqueb xchßîchß saß rukßeb.Jun chßûtal chi soldados aj filisteo yôqueb chi cßacßalênc saß li be li naxic Micmas.


Και εισελθων εις το ιερον, ηρχισε να εκβαλλη τους πωλουντας εν αυτω και αγοραζοντας, 	 Nak qui-oc sa' li templo, li Jesús qui-oc chixyolesinquileb chirix cab li yôqueb chi c'ayînc ut li yôqueb chi lok'oc aran.


Θεωρει αγρον και αγοραζει αυτον εκ του καρπου των χειρων αυτης φυτευει αμπελωνα. 	 Naxsicß jun sîrak li chßochß, naxlokß ut narau li uvas chi saß riqßuin li tumin li naxsicß.


Τοτε εσπευσεν ο Φαραω να καλεση τον Μωυσην και τον Ααρων και ειπεν, Ημαρτησα εις Κυριον τον Θεον σας και εις εσας 	 Tojoßnak laj faraón saß junpât quixbokeb chak laj Moisés ut laj Aarón. Quixye reheb: —Xinmâcob chiru li Kâcuaß lâ Dios ut chêru ajcuiß lâex.


Και εζητουν οι αρχιερεις και οι γραμματεις το πως να θανατωσωσιν αυτον διοτι φοβουντο τον λαον. 	 Eb lix bênil aj tij ut eb laj tz'îb yôqueb chixsic'bal chanru nak târûk te'xcamsi li Jesús. Abanan yôqueb xc'a'ux xban nak inc'a' que'raj xchik'bal xjosk'ileb li tenamit.


Και συ προσταξον τους υιους Ισραηλ να φερωσι προς σε καθαρον ελαιον απο ελαιας κοπανισμενας δια το φως, δια να καιη παντοτε ο λυχνος. 	 Têye reheb laj Israel nak junelic teßxcßam chak li châbil aceite li na-el riqßuin li ru li cheß olivo, li tâcßanjelak chokß xyaßal li candil re nak junelic lochlôk li candil li cuan saß li tabernáculo.Laj Aarón rochbeneb li ralal, aßaneb li teßilok re li candelero li cuan saß li Santil Naßajej, li cuan chiru li tas li naramoc re li Lokßlaj Santil Naßajej, li cuan cuiß li Lokßlaj Câx. Teßril nak junelic lochlôk chiru li Kâcuaß lix xamlel li candelero. Li chakßrab aßin tenebanbil saß xbêneb laj Israel joßqueb ajcuiß li ralal xcßajoleb re nak joßcan teßxbânu junelic.


Θελεις εμπλησθη απο μεθης και θλιψεως, με το ποτηριον της εκπληξεως και του αφανισμου, με το ποτηριον της αδελφης σου Σαμαρειας. 	 Chanchan texcalâk xban li raylal li têcßul. Cßajoß nak târahokß lê chßôl xban nak mâcßaß chic cuânk saß lê tenamit. Tâsachekß êru lâex ut tex-osokß joß nak queßosoß eb laj Samaria.


Ηκουσαν, διοτι στεναζω δεν υπαρχει ο παρηγορων με παντες οι εχθροι μου ηκουσαν την συμφοραν μου εχαρησαν οτι συ εκαμες τουτο οταν φερης την ημεραν, την οποιαν εκαλεσας, αυτοι θελουσι γεινει ως εγω. 	 Eb li tenamit queßrabi nak yôco chi yâbac xban li raylal, abanan mâ ani nacßojoban kachßôl. Nequeßsahoß saß xchßôleb li xicß nequeßiloc ke nak nequeßrabi resil li raylal li xaqßue saß kabên. Chicuulak taxak xkßehil li rakba âtin re nak teßxcßul ajcuiß eb aßan joß yôco chixcßulbal lâo.Chaqßue taxak retal li incßaß us nequeßxbânu li xicß nequeßiloc ke. Chabânu taxak riqßuineb aßan joß xabânu kiqßuin lâo xban li mâusilal xkabânu. Cßajoß nak nayotßeß kachßôl ut tacuajenako xban li raylal yôco chixcßulbal.


τουτο πρωτον εξευροντες, οτι ουδεμια προφητεια της γραφης γινεται εξ ιδιας του προφητευοντος διασαφησεως 	 Chetauhak xyâlal a'in xbên cua: li âtin quilaje'xtz'îba li profeta sa' li Santil Hu inc'a' naru yalak ani tâjalok re xjunes.Eb li profeta mâ jun cua que'xtakla rib xjuneseb. Eb a'an sic'bileb ru xban li Dios ut que'âtinac jo' quiyehe' chak reheb xban li Santil Musik'ej.


Τις απο σας θελει δωσει ακροασιν εις τουτο; θελει προσεξει και ακουσει εις το μετα ταυτα; 	 ¿Ma cuan junak saß êyânk lâex târaj rabinquil li cßaßru xcßulman? Ut, ¿ma cuan junak târaj tixjultica mokon?


Οστις αποστελλει μηνυμα δια χειρος του αφρονος, αποκοπτει τους ποδας αυτου και πινει ζημιαν. 	 Li ani tixtakla junak mâcßaß xnaßleb chixbânunquil lix taklanquil, aßan yô chixqßuebal rib saß chßaßajquilal.


Και ειπε προς εμε, Ο θαλαμος ουτος ο βλεπων προς νοτον ειναι δια τους ιερεις τους φυλαττοντας την φυλακην του οικου, 	 Li cuînk quixye cue nak li naßajej li na-iloc saß li sur, aßan lix naßajeb laj tij li nequeßcßacßalen re li templo.


και θελω καταστρεψει τον θρονον των βασιλειων και θελω εξολοθρευσει το κρατος των βασιλειων των εθνων και θελω καταστρεψει αμαξας και τους αναβατας αυτων, και οι ιπποι και οι αναβαται αυτων θελουσι πεσει, εκαστος δια της ρομφαιας του αδελφου αυτου. 	 Lâin tincuisiheb saß lix naßajeb li rey ut tincuisi xcuanquileb li xnînkal ru tenamit ut tinsach ruheb. Tinsach ru lix carruajeb re pletic ut chixjunileb li nequeßxic chi saß. Ut tincamsiheb lix cacuây joßqueb ajcuiß li nequeßxic chirixeb. Ut xjuneseb teßxcamsi ribeb chi ribileb rib.Li Kâcuaß li kßaxal nim xcuanquil quixye re laj Zorobabel: —Saß li cutan aßan lâin tin-ilok âcue, at Zorobabel, ralalat laj Salatiel. Sicßbil âcuu inban, lâat laj cßanjel chicuu. Rarôcat inban joß lin matkßab re xbânunquil sellar, chan li nimajcual Dios.


Αληθως σας λεγω οτι παντα τα αμαρτηματα θελουσι συγχωρηθη εις τους υιους των ανθρωπων και αι βλασφημιαι, οσας βλασφημησωσιν 	 Relic chi yâl ninye êre nak tâcuymânk tâsachmânk lix mâqueb li cristian ut tâcuymânk ajcui' li majecuânc neque'xbânu.


Το δε υπολοιπον της εξ αλφιτων προσφορας θελει εισθαι του Ααρων και των υιων αυτου ειναι αγιωτατον εκ των δια πυρος γινομενων θυσιων εις τον Κυριον. 	 Ut li joß qßuial chic li mayej tâcanâk, aßan tâqßuehekß re laj Aarón ut reheb li ralal. Li mayej cßaj aßan li kßaxal santo saß xyânkeb li nequeßxcßat chokß mayej chiru li Kâcuaß.


Μαρτυρομαι δε παλιν προς παντα ανθρωπον περιτεμνομενον, οτι ειναι χρεωστης να εκτελη ολον τον νομον. 	 Jun sut chic ninch'olob lix yâlal chêru. Li ani naxc'ul li circuncisión re nak tâtîcobresîk xch'ôl, tento nak tixbânu chixjunil li naxye sa' li najter chak'rab.


Απεκριθη ο Ιησους και ειπε προς αυτον Συ εισαι ο διδασκαλος του Ισραηλ και ταυτα δεν εξευρεις; 	 Li Jesús quixye re: -Lâat aj tzolol reheb laj Israel ut inc'a' nacatau ru li yôquin chixyebal.


Καμνει την αβυσσον ως λεβητα να κοχλαζη καθιστα την θαλασσαν ως σκευος μυρεψου. 	 Narecßasi ru li chamal palau. Chanchan nak nacuokxin li aceite saß junak ucßal.


και ουχι μονον τουτο, αλλα και εψηφισθη υπο των εκκλησιων συνοδοιπορος ημων μετα της δωρεας ταυτης της διακονουμενης υφ' ημων προς την δοξαν αυτου του Κυριου και προς ενδειξιν της προθυμιας σας 	 A'an li quixakabâc xbaneb laj pâbanel re tâxic chikix nak toxic chixcanabanquil li mâtan a'in. Li mâtan a'in, a'an re xq'uebal xlok'al li Kâcua' ut re nak te'xnau li kech aj pâbanelil nak nakaj xtenk'anquileb.


και εν Εν-ριμμων και εν Σαρεα και εν Ιαρμουθ, 	 Ut cuanqueb ajcuiß li queßcôeb chi cuânc saß eb li tenamit En-rimón, Zora ut Jarmut.


Και επερασαν τας δυο πλεκτας χρυσας αλυσεις εις τους δυο κρικους τους εις τα ακρα του περιστηθιου. 	 Queßxnumsi li cßam oro saß li argollas li cuan saß xuc saß xcaß pacßalil li pectoral.


δια τουτο ουτω λεγει Κυριος Ιδου, θελω επισκεφθη Σεμαιαν τον Νεαιλαμιτην και το σπερμα αυτου αυτος δεν θελει εχει ανθρωπον κατοικουντα μεταξυ του λαου τουτου, ουδε θελει ιδει το καλον, το οποιον εγω θελω καμει εις τον λαον μου, λεγει Κυριος διοτι ελαλησε στασιασμον κατα του Κυριου. 	 Joßcan nak lâin li Kâcuaß tinqßue laj Semaías chixtojbal xmâc. Incßaß teßcuânk li ralal xcßajol saß êyânk, chi moco târil laj Semaías li usilal li tinbânu reheb lin tenamit xban nak laj Semaías quixcßam xbeheb li tenamit chixkßetkßetinquil ribeb chicuu, chan li Kâcuaß.


Και εκοιμηθη ο Αζαριας μετα των πατερων αυτου και εθαψαν αυτον μετα των πατερων αυτου εν πολει Δαβιδ εβασιλευσε δε αντ' αυτου Ιωθαμ ο υιος αυτου. 	 Li rey Azarías quicam ut coxtau lix xeßtônil yucuaß. Quimukeß saß lix tenamit laj David. Ut aß chic laj Jotam qui-oc chokß xreyeb laj Judá chokß rêkaj.


διοτι δεν θελει εισθαι πλεον ουδεμια ορασις ψευδης ουδε μαντευμα κολακευτικον εν μεσω του οικου Ισραηλ. 	 Incßaß chic tâcßutbesîk chiruheb li visión li moco yâl ta, chi moco teßticßtißik chic riqßuin kßehicß saß xyânkeb laj Israel.


Ελοιδορησαν λοιπον αυτον και ειπον Συ εισαι μαθητης εκεινου ημεις δε του Μωυσεως ειμεθα μαθηται. 	 Ut que'xhob li cuînk ut que'xye re: -Lâat xtzolom li cuînk a'an. Lâo inc'a'. Lâo xtzolom laj Moisés, chanqueb re.


τωρα λοιπον κηρυξον εις επηκοον του λαου, λεγων, Οστις ειναι δειλος και φοβουμενος, ας στρεψη και ας σπευση απο του ορους Γαλααδ. Και εστρεψαν εκ του λαου εικοσιδυο χιλιαδες και εμειναν δεκα χιλιαδες. 	 Tâye reheb chi joßcaßin: “Li joß qßuialex li yô êxiu texsukßîk saß lê rochoch. Ut eb li ani incßaß yôqueb xxiu teßcanâk arin saß li tzûl Galaad cuochben lâin, chaßkat reheb,” chan li Dios. Ut laj Gedeón quixbânu joß quiyeheß re xban li Dios. Joßcan nak queßsukßi saß rochocheb li cuib xcaßcßâl mil chi cuînk. Ut li lajêb mil chic queßcana rochben laj Gedeón.


Παλιν απεστειλεν ο Σαουλ τους μηνυτας δια να ιδωσι τον Δαβιδ, λεγων, Φερετε μοι αυτον επι της κλινης, δια να θανατωσω αυτον. 	 Laj Saúl quixtaklaheb cuißchic lix takl ut quixye reheb: —Cßamomak chak laj David, usta yaj, re nak tincamsi, chan.


Ας αισχυνθωσι και ας ταραχθωσι σφοδρα παντες οι εχθροι μου ας στραφωσιν εις τα οπισω ας καταισχυνθωσιν αιφνιδιως. 	 Eb li xicß nequeßiloc cue xutânal teßxcßul ut sachsôqueb xchßôl teßcanâk. Xbaneb xxutân saß junpât teßxcanab inchßißchßißinquil.


Ιακωβ δε εγεννησε τον Ιωσηφ τον ανδρα της Μαριας, εξ ης εγεννηθη Ιησους ο λεγομενος Χριστος. 	 Ut laj Jacob, a'an xyucua' laj José, xbêlom lix María. Ut lix María, a'an lix na' li Jesús. Ut li Jesús, A'an li Cristo.


Θελουσιν ομως μεινει εν αυτη ρωγες, ως εν τω τιναγμω της ελαιας, δυο τρεις ελαιαι επι της κορυφης των υψηλοτερων κλαδων, τεσσαρες πεντε επι των μακροτερων αυτης καρποφορων κλαδων, λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ. 	 Incßaß chic qßui li cristian li teßcolekß Israel. Chanchan li cheß olivo nak nachikßeß. Natßaneß chixjunil li ru. Cuib oxib aj chic nacana saß li rußuj malaj ut saß eb li rukß. Lâin li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel, ninyehoc re aßin.—


Και κατεπατησα τους λαους εν τη οργη μου και εμεθυσα αυτους εκ του θυμου μου και κατεβιβασα εις την γην το αιμα αυτων. 	 Xban nak yô injoskßil, xinsacheb ru li tenamit, li xicß nequeßiloc cue. Xhoyeß lix quiqßueleb saß chßochß nak xeßosoß, chan li Dios.


διοτι θελει τελειωσει και συντεμει λογαριασμον μετα δικαιοσυνης, επειδη συντετμημενον λογαριασμον θελει καμει ο Κυριος επι της γης. 	 Xban nak li Kâcua' chi sêb târakok âtin chi tz'akal sa' xbêneb li ralal xc'ajol laj Israel. (Isa. 10:22-23)


Ο σοφος βασιλευς λικμιζει τους ασεβεις και στρεφει τον τροχον επ' αυτους. 	 Li rey li cuan xnaßleb narakoc âtin saß xbêneb li incßaß useb xnaßleb ut naxqßueheb chixtojbal lix mâqueb.


Εισηλθε δε ο Σατανας εις τον Ιουδαν τον επονομαζομενον Ισκαριωτην, οντα εκ του αριθμου των δωδεκα, 	 Laj Judas Iscariote jun reheb lix cablaju chi xtzolom li Jesús. A'an quixq'ue rib chi âlêc xban laj tza.


Και εκοιμηθη ο Αμρι μετα των πατερων αυτου και εταφη εν Σαμαρεια εβασιλευσε δε αντ' αυτου Αχααβ ο υιος αυτου. 	 Li rey Omri quicam ut quimukeß saß li tenamit Samaria. Ut aß chic laj Acab li ralal qui-oc saß xcuanquil chokß rêkaj.


Εκ τουτου γνωριζετε το Πνευμα του Θεου παν πνευμα, το οποιον ομολογει οτι ο Ιησους Χριστος ηλθεν εν σαρκι, ειναι εκ του Θεου 	 Chi jo'ca'in naru tênau cui li Santil Musik'ej xq'uehoc re li na'leb malaj inc'a'. Li ani tâyehok re nak li Jesucristo quitz'ejcualo' ut tz'akal cuînk nak quic'ulun sa' ruchich'och', a'an li cuan li Santil Musik'ej riq'uin.


Ουτω, σας λεγω, χαρα γινεται ενωπιον των αγγελων του Θεου δια ενα αμαρτωλον μετανοουντα. 	 Lâin ninye êre nak jo'can ajcui' eb lix ángel li Dios te'sahok' sa' xch'ôleb nak junak aj mâc tâyot'ek' xch'ôl ut tixjal xc'a'ux.


επειδη επεποθει ολους εσας και ελυπειτο, διοτι ηκουσατε οτι ησθενησε. 	 Târaj cui'chic rilbal êru. Yô chêc'oxlanquil xban nak naxnau nak xerabi resil nak xyajer.


και οστις ευρεθη εν τω αγρω, ας μη επιστρεψη οπισω δια να λαβη τα ιματια αυτου. 	 Ut li ani cuânk chak sa' xc'alebâl inc'a' chic chisuk'îk sa' rochoch chixxocbal li rak'.