Αναβητε εις το ορος και φερετε ξυλα και οικοδομησατε τον οικον, και θελω ευαρεστηθη εις αυτον και θελω ενδοξασθη, λεγει Κυριος. 	 Joßcan nak ayukex saß li qßuicheß ut sicßomak chak li cheß ut yîbomak cuißchic lin santil templo ut lâin tâsahokß saß inchßôl ut aran tinlokßonîk, chan li Kâcuaß.


οταν ομως επιστρεψη προς τον Κυριον, θελει αφαιρεθη το καλυμμα. 	 Abanan li t'icr a'an na-el nak junak tixpâb li Kâcua' Jesucristo.


Και εκαμε τους μοχλους εκ ξυλου σιττιμ και περιεκαλυψεν αυτους με χρυσιον. 	 Ut queßxyîb ajcuiß li cuib chi cheß acacia tîc rix ut queßxletz oro chirix.Ut queßxyîb ajcuiß chi châbil li sununquil aceite li nequeßxqßue saß xbêneb li teßkßaxtesîk chi cßanjelac chiru li Kâcuaß. Ut queßxyîb ajcuiß li sununquil incienso. Queßxyîb chi châbil joß nequeßxnau xyîbanquil li nequeßyîban re li sununquil ban aßan.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ Διορθωσατε τας οδους σας και τας πραξεις σας, και θελω σας στερεωσει εν τω τοπω τουτω. 	 Joßcaßin xye êre li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel: —Jalomak lê cßaßux ut jalomak lê naßleb re nak naru texincanab chi cuânc saß li naßajej aßin.


Απεστειλεν εμπροσθεν αυτων ανθρωπον, Ιωσηφ τον πωληθεντα ως δουλον 	 Abanan ac xtakla Egipto laj José, li sâj al li quicßayîc chi cßanjelac joß môs.


δεν ειναι πλεον χρησιμον ουτε δια την γην ουτε δια την κοπριαν εξω ριπτουσιν αυτο. Ο εχων ωτα δια να ακουη ας ακουη. 	 Inc'a' chic tâusâk chok' re li ch'och', chi moco chok' re li mul. Yal re tz'ekec' aj chic. Li ani târaj rabinquil li cuâtin, chixq'uehak retal li yôquin chixyebal.


Και ηλθεν η γυνη προς τον Σαουλ και ειδεν οτι ητο σφοδρα τεταραγμενος, και ειπε προς αυτον, Ιδου, η δουλη σου υπηκουσεν εις την φωνην σου, και εβαλον την ζωην μου εις την χειρα μου και υπεταχθην εις τους λογους σου, τους οποιους ελαλησας προς εμε 	 Li ixk quinachßoc riqßuin ut quiril nak mâcßaß chic xmetzßêu xban xxiu. Quixye re: —At rey, lâin xinbânu li cßaßru xaye cue, usta naru tincamsîk xban.


Διοτι τεσσαρακοντα ετη περιηρχοντο οι υιοι Ισραηλ εν τη ερημω, εωσου ετελευτησαν πας ο λαος, οι ανδρες του πολεμου, οι εξελθοντες εξ Αιγυπτου, επειδη δεν υπηκουσαν εις την φωνην του Κυριου προς τους οποιους ο Κυριος ωμοσεν, οτι δεν θελει αφησει αυτους να ιδωσι την γην, την οποιαν ωμοσεν ο Κυριος προς τους πατερας αυτων οτι θελει δωσει εις ημας, γην ρεουσαν γαλα και μελι. 	 Eb laj Israel queßbêc saß li chaki chßochß chiru caßcßâl chihab toj retal queßcam chixjunileb li cuînk li queßel chak Egipto, li tzßakal xchihabeb re xic chi pletic. Queßcam xban nak incßaß queßxbânu li quixye li Kâcuaß. Joßcan nak li Dios quixye riqßuin juramento nak incßaß naru teßoc saß li châbil naßajej li quixyechißi reheb lix xeßtônil yucuaß, li naßajej bar na-el cuiß chi us li acuîmk ut li sahil echej.


Διοτι ο αχρειος θελει λαλει αχρεια, και η καρδια αυτου θελει εργαζεσθαι ανομιαν, δια να εκτελη πονηριαν και να προφερη πλανην εναντιον του Κυριου, ωστε να στερη την ψυχην του πεινωντος και να εμποδιζη την ποσιν εις τον διψωντα. 	 Li incßaß us xnaßleb junes tôntil naßleb naxye ut junes mâusilal naxcßoxla xbânunquil. Naxbânu li incßaß us ut naxhob li Kâcuaß li nimajcual Dios. Incßaß naxqßue xtzacaêmkeb li teßtzßocâk chi moco naxqßue rucßaheb li teßchakik reheb.


Δι' ενδειαν και πειναν ησαν απομεμονωμενοι εφευγον εις γην ανυδρον, σκοτεινην, ηφανισμενην και ερημον 	 Xban nak nebaßeb yôqueb chi bêc xjuneseb ut teßtzßocâk. Xjuneseb nequeßrisi ribeb ut nequeßxic chi cuânc saß li chaki chßochß bar mâcßaß cuan.


Και η ρομφαια θελει επιπεσει επι τας πολεις αυτου και θελει αναλωσει τους ισχυρους αυτου και καταφαγει, ενεκα των διαβουλιων αυτων. 	 Tâcuânk li plêt saß lix tenamiteb. Talajeßosokß li tenamit xban li plêt. Eb lin tenamit teßosokß xban nak queßxbânu li cßaßru queßraj xjuneseb.


Χαρα ειναι εις τον δικαιον να καμνη κρισιν ολεθρος δε εις τους εργατας της ανομιας. 	 Li tîquilal naxqßue xsahil xchßôl li tîc xchßôl. Abanan eb li nequeßxbânu mâusilal, nachal li sachecß saß xbêneb.


Και προσκαλεσας τους δωδεκα, ηρχισε να αποστελλη αυτους δυο δυο και εδιδεν εις αυτους εξουσιαν κατα των πνευματων των ακαθαρτων, 	 Tojo'nak quixbokeb lix tzolom cablaju ut quixtaklaheb chi ca'cabil ut quixq'ueheb xcuanquil chirisinquil li mâus aj musik'ej.


Ακουσατε, αδελφοι μου αγαπητοι, δεν εξελεξεν ο Θεος τους πτωχους του κοσμου τουτου πλουσιους εν πιστει και κληρονομους της βασιλειας, την οποιαν υπεσχεθη προς τους αγαπωντας αυτον; 	 Ex inhermân, rarôquex inban. Abihomak li tinye êre. Li Dios quisic'oc ruheb li neba' sa' ruchich'och'. Abanan li neba' biomeb chiru li Dios xban nak neque'xpâb li Cristo ut te'xc'ul lix nimal xcuanquil li quixyechi'i li Dios reheb li neque'rahoc re.


Και εκινησαν εκειθεν εκ της συγγενειας του Δαν, εκ Σαραα και εξ Εσθαολ, εξακοσιοι ανδρες περιεζωσμενοι οπλα πολεμικα. 	 Joßcan nak queßcôeb li cuakib ciento chi cuînk xcomoneb li ralal xcßajol laj Dan. Queßel saß eb li tenamit Zora ut Estaol. Cuanqueb lix chßîchß re pletic riqßuineb nak queßcôeb.


Και εβαλεν ο δουλος την χειρα αυτου υπο τον μηρον του Αβρααμ του κυριου αυτου, και ωρκισθη εις αυτον περι του πραγματος τουτου. 	 Tojoßnak lix môs quixqßue li rukß rubel li raß laj Abraham lix patrón. Joßcaßin nak quixbânu li juramento.


Συνηγαγεν ως σωρον τα υδατα της θαλασσης εβαλεν εις αποθηκας τας αβυσσους. 	 Li Dios quixchßutub ru li haß ut quixcanab saß xnaßajeb. Ut aran queßcana li xnînkal ru palau.


Η φωνη του Κυριου συντριβει κεδρους και συντριβει Κυριος τας κεδρους του Λιβανου 	 Naxxer li cheß chacalteß nak na-ecßan lix yâb xcux li Kâcuaß. Riqßuin lix nimal xcuanquil li Kâcuaß naxxer li nînki cheß li cuanqueb Líbano.


Και αφου η Ραχηλ εγεννησε τον Ιωσηφ, ειπεν ο Ιακωβ προς τον Λαβαν, Εξαποστειλον με, δια να απελθω εις τον τοπον μου, και εις την πατριδα μου 	 Chirix lix yoßlajic laj José, laj Jacob quiâtinac riqßuin laj Labán ut quixye re: —Anakcuan nacuaj nak tinâcanab chi xic saß lin tenamit li xinchal cuiß chak.


Δεν θελεις διαστρεψει το δικαιον του πενητος σου εν τη κρισει αυτου. 	 Chetenkßaheb li nebaß re nak us teßêlk nak târakekß âtin saß xbêneb, ut mêcanab xjuneseb.


διοτι εγω εξευρω την απειθειαν σου και τον τραχηλον σου τον σκληρον. Ιδου, ενω ειμαι ζων με σας σημερον, ηπειθησατε εις τον Κυριον ποσω δε μαλλον μετα τον θανατον μου; 	 Lâin ninnau nak aj kßetoleb âtin li tenamit aßin ut kßaxal cauheb xchßôl. Xeßxkßetkßeti ribeb chiru li Kâcuaß nak cuanquin riqßuineb. Ut kßaxal cuißchic teßxbânu nak ac xincam nak mâ anihakin chic riqßuineb.


Οτε δε ο Ελιου ειδεν, οτι δεν ητο αποκρισις εν τω στοματι των τριων ανδρων, εξηφθη ο θυμος αυτου. 	 Quixqßue retal nak incßaß chic queßxtau âtin re teßxsume cuiß laj Job. Cßajoß nak quijoskßoß.


Ακουσον μου, Ιακωβ, και Ισραηλ τον οποιον εγω εκαλεσα εγω αυτος ειμαι εγω ο πρωτος, εγω και ο εσχατος. 	 Lâex laj Israel, li ralal xcßajol laj Jacob, cherahihak li oc cue chixyebal. Lâin li Kâcuaß. Lâin cuanquin saß xticlajic ut cuânkin ajcuiß toj saß rosoßjic.


και εαν οι τρεις ουτοι ανδρες, Νωε, Δανιηλ και Ιωβ, ησαν εν μεσω αυτης, μονοι ουτοι ηθελον σωσει τας ψυχας αυτων δια την δικαιοσυνην αυτων, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Cui ta cuanqueb saß li tenamit aßan laj Noé, laj Daniel, ut laj Job, caßaj cuiß raj li oxib chi cuînk aßan teßcolekß xban nak tîqueb xchßôl. Lâin li Kâcuaß xinyehoc re aßin.


Αλλ' ο Κυριος ειναι εις εμε καταφυγιον και ο Θεος μου το φρουριον της ελπιδος μου. 	 Li nimajcual Dios, aßan li nacoloc cue. Li Dios, aßan chanchan jun sakônac bar naru nincol cuiß cuib.Li Kâcuaß tixqßueheb chi sachecß ruheb li incßaß useb xnaßleb xban lix mâusilaleb. Li Kâcuaß li kaDios tixsukßisi saß xbêneb lix mâusilaleb ut tixsacheb ru.


Διοτι οι οφθαλμοι μου ειναι επι πασας τας οδους αυτων δεν ειναι κεκρυμμεναι απο του προσωπου μου ουδε η ανομια αυτων ειναι κεκρυμμενη απ' εμπροσθεν των οφθαλμων μου. 	 Lâin nacuil chixjunil li cßaßru nequeßxbânu. Mâcßaß mukmu chicuu. Incßaß naru teßxmuk lix mâusilaleb.


Αποκριθεις δε ο αγγελος ειπε προς τας γυναικας μη φοβεισθε σεις διοτι εξευρω οτι Ιησουν τον εσταυρωμενον ζητειτε 	 Ut nak que'cuulac li ixk, li ángel quixye reheb: -Mexxucuac lâex. Lâin ninnau nak yôquex chixsic'bal li Jesús li quicam chiru cruz.


Πασα σαρξ δεν ειναι η αυτη σαρξ, αλλα αλλη μεν σαρξ των ανθρωπων, αλλη δε σαρξ των κτηνων, αλλη δε των ιχθυων και αλλη των πτηνων. 	 Nabal pây ru li iyaj ut nabal pây ajcui' ru li ratz'um na-el. Ut jo'can ajcui' nabal pây ru li tibelej. Jalan xtibel li cristian chiru xtibel li xul. Ut jalan xtibel li car chiru xtibel li xul li neque'rupupic.


Διοτι παντα ταυτα ζητουσιν οι εθνικοι επειδη εξευρει ο Πατηρ σας ο ουρανιος οτι εχετε χρειαν παντων τουτων. 	 Li inc'a' neque'xpâb li Dios neque'xq'ue xch'ôl xc'oxlanquil a'an. Abanan lê Yucua' li cuan sa' choxa naxnau li c'a'ru nequeraj ru.


Διοτι γνωρισαντες τον Θεον, δεν εδοξασαν ως Θεον ουδε ευχαριστησαν, αλλ' εματαιωθησαν εν τοις διαλογισμοις αυτων, και εσκοτισθη η ασυνετος αυτων καρδια 	 Neque'xnau nak cuan li Dios, aban inc'a' que'xq'ue xlok'al chi moco que'bantioxin chiru. Ca'aj cui' li jo' mâjo'il na'leb neque'xc'oxla ut xban a'an nak quik'ojyîno' ru lix c'a'uxeb.


Ταυτα δε θελετε βδελυττεσθαι μεταξυ των πτηνων δεν θελουσι τρωγεσθαι ειναι βδελυκτα ο αετος, και ο γρυπαετος, και ο μελαναετος, 	 Chixjunileb li xul aßin li nequeßrupupic, tzßektânanbilak êban ut incßaß naru têtiu lix tibeleb; li tßiu, li soßsol li kßek rix, ut li soßsol li cak rix;


Ιδων δε τους οχλους, εσπλαγχνισθη δι' αυτους, διοτι ησαν εκλελυμενοι και εσκορπισμενοι ως προβατα μη εχοντα ποιμενα. 	 Ut nak quirileb li q'uila tenamit, quixtok'obaheb ru xban nak tacuajenakeb ut raheb sa' xch'ôl. Chanchaneb li carner li mâc'a' aj ilol reheb.


αλλ' εδιδον αυτο εις τους εργατας, και επεσκευαζον με αυτο τον οικον του Κυριου. 	 Quikßaxtesîc ban reheb li nequeßjolomin re li cßanjel re nak chiru li tumin aßan teßxyîb lix templo li Kâcuaß.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Νεγινωθ. Ψαλμος ωδης." Ο Θεος να σπλαγχνισθη ημας και να ευλογηση ημας να επιφανη το προσωπον αυτου εφ' ημας Διαψαλμα. 	 At Kâcuaß Dios, chacuuxtâna taxak ku ut choâcuosobtesi. Chacuil taxak xtokßobâl ku.


Επειδη ενω ως προς τον καιρον επρεπε να ησθε διδασκαλοι, παλιν εχετε χρειαν του να σας διδασκη τις τα αρχικα στοιχεια των λογων του Θεου, και κατηντησατε να εχητε χρειαν γαλακτος και ουχι στερεας τροφης. 	 Anakcuan lâex raj chic aj tzolonel xban nak ac junxil nequexpâban. Abanan târaj toj tâc'utek' cui'chic chêru li ac xetzol chak junxil nak xepâb chak li Dios. Chanchanex chic li c'ula'al li toj natu'uc li toj mâji' natzacan.


Διοτι αφου ηλθομεν εις Μακεδονιαν ουδεμιαν ανεσιν ελαβεν η σαρξ ημων, αλλα κατα παντα εθλιβομεθα εξωθεν μαχαι, εσωθεν φοβοι. 	 Chalen kac'ulunic arin Macedonia mâ bar naru nocohilan. Yalak bar nocorahobtesîc ut neque'raj pletic kiq'uin. Ut yô ajcui' kac'a'ux chêrix lâex.


Δεν θελουσι κατοικησει εν τη γη του Κυριου αλλ' ο Εφραιμ θελει επιστρεψει προς την Αιγυπτον, και θελουσι φαγει ακαθαρτα εν τη Ασσυρια. 	 Lâex incßaß texcanâk arin saß li naßajej li qßuebil êre xban li Dios. Lâex ralal xcßajol laj Efraín, texcanâk rubel xtak laj Asiria. Chanchan nak quexcuan chak Egipto. Ut têtzaca li tzacaêmk li yebil êre nak incßaß us têtzaca.


και ενω εκαθηντο εις την τραπεζαν και ετρωγον, ειπεν ο Ιησους Αληθως σας λεγω οτι εις εξ υμων θελει με παραδωσει, οστις τρωγει μετ' εμου. 	 Nak ac yôqueb chi cua'ac sa' li mêx, li Jesús quixye reheb lix tzolom, -Relic chi yâl tinye êre nak jun êre lâex tâk'axtesînk cue sa' ruk'eb li xic' neque'iloc cue, chan.


24-8 24-8 Και εμποδισεν ο Δαβιδ τους ανδρας αυτου δια των λογων τουτων και δεν αφηκεν αυτους να σηκωθωσι κατα του Σαουλ. Σηκωθεις δε ο Σαουλ εκ του σπηλαιου, υπηγεν εις την οδον αυτου. 	 Ut laj David quixkßuseb chi cau lix soldados re nak mâcßaß teßxbânu re laj Saúl. Joßcan nak laj Saúl qui-el saß li ochoch pec ut qui-oc cuißchic chi xic.


Και ανεβη εκειθεν εις Βαιθηλ και ενω αυτος ανεβαινεν εν τη οδω, εξηλθον εκ της πολεως παιδια μικρα και ενεπαιζον αυτον και ελεγον προς αυτον, Αναβαινε, φαλακρε αναβαινε, φαλακρε 	 Chirix aßan laj Eliseo qui-el Jericó ut cô toj Bet-el Ut nak yô chi xic, eb li sâj al queßel saß li tenamit ut queßxhob li profeta Eliseo ut queßxye: —Ayu lâat, at tßuruß saß âjolom, ayu lâat at tßuruß saß âjolom, chanqueb.


Και αυτοι δεν ενοησαν ουδεν εκ τουτων, και ητο ο λογος ουτος κεκρυμμενος απ' αυτων, και δεν ενοουν τα λεγομενα. 	 Ut eb lix tzolom chi tîc inc'a' que'xtau ru li quixye li Jesús xban nak ch'a'aj xtaubal ru chiruheb.


Και εβαλε φρουρας εν τη Ιδουμαια και παντες οι Ιδουμαιοι εγειναν δουλοι του Δαβιδ. Και εσωσεν ο Κυριος τον Δαβιδ πανταχου οπου επορευετο. 	 Li rey David quixyîb lix naßajeb lix soldado saß chixjunileb li naßajej Edom. Ut eb li cuanqueb aran queßcana rubel xcuanquil laj David. Li Kâcuaß quitenkßan re laj David chi numtâc saß xbêneb li quicuulac cuiß chi pletic.


Του Ασηρ ο αρτος θελει εισθαι παχυς και αυτος θελει διδει βασιλικας τρυφας. 	 Lâat, Aser, joß eb ajcuiß lâ cualal âcßajol, texcuânk saß li châbil chßochß. Ut kßaxal cuißchic nabalak lê tzacaêmk. Ut lâex texqßuehok xtzacaêmk li acuabej.


Εαν αγορασης δουλον Εβραιον, εξ ετη θελει δουλευσει εν δε τω εβδομω θελει εξελθει ελευθερος, δωρεαν. 	 Cui teßxlokß junak xmôseb, cuakib chihab ajcuiß tâcßanjelak chiruheb. Saß li xcuuk chihab libre chic tâcanâk ut incßaß tento tixtoj li relic.


Λεγει προς αυτον ο Σιμων Πετρος Κυριε, που υπαγεις; Απεκριθη εις αυτον ο Ιησους Οπου υπαγω, δεν δυνασαι τωρα να με ακολουθησης, υστερον ομως θελεις με ακολουθησει. 	 Laj Simón Pedro quixpatz' re: -At tzolonel, ¿bar xic âcue?- Li Jesús quixye re: -Anakcuan inc'a' naru texxic chicuix bar tinxic cui' lâin. Abanan mokon naru texxic li bar xic cui' cue, chan.


απεκοψε τα ακρα των τρυφερων αυτου κλαδων και εφερεν αυτα εις γην εμπορικην εθεσεν αυτα εις πολιν εμπορων. 	 Quixtok li rußuj li cheß ut quixcßam toj saß lix chßochßeb laj yaconel ut aran quirau saß lix tenamiteb laj Babilonia.


Η θεα των τροχων και η εργασια αυτων ησαν ως οψις βηρυλλου και οι τεσσαρες ειχον το αυτο ομοιωμα και η θεα αυτων και η εργασια αυτων ησαν ως εαν ητο τροχος εν μεσω τροχου. 	 Li câhib chi rueda juntakßêteb xyîbanquileb. Eb li rueda aßan nequeßlemtzßun chanchan li châbil pec crisólito. Ut eb li ruedas aßan quicuil chanchan nak cuan chic jun li rueda chi saß li jun chic.


Και παλιν ο Ησαιας λεγει Θελει εισθαι η ριζα του Ιεσσαι, Και ο ανισταμενος δια να βασιλευη επι τα εθνη εις αυτον τα εθνη θελουσιν ελπισει. 	 Tz'îbanbil ajcui' sa' li Santil Hu li quixye laj Isaías: Sa' xyânkeb li ralal xc'ajol laj David li ralal laj Isaí tâc'ulûnk laj Colonel, li xakabanbil xban li Dios. Ut a'an tâcuânk xcuanquil sa' xbêneb li mâcua'eb aj judío. Ut a'an li yôkeb chixyo'oninquil. (Isa. 11:10)


Μη αγανακτει περι των πονηρευομενων μη ζηλευε τους ασεβεις 	 Mexjoskßoß xbaneb li incßaß useb xnaßleb ut mêrahi ru li mâusilal li nequeßxbânu.


Και εκ των υιων Σεφατια, Ζεβαδιας ο υιος του Μιχαηλ, και μετ' αυτου τα αρσενικα ογδοηκοντα. 	 Laj Zebadías li ralal laj Micael xcomoneb li ralal xcßajol laj Sefatías, aßan cuanqueb câcßâl.


Τις επιστευσεν εις το κηρυγμα ημων; και ο βραχιων του Κυριου εις τινα απεκαλυφθη; 	 ¿Ani ta biß xpâban re li xkaye resil? Ut, ¿ani ta biß chi aj u quixcßutbesi lix cuanquil li Dios?


Διοτι αυτου ειναι η θαλασσα, και αυτος εκαμεν αυτην και την ξηραν αι χειρες αυτου επλασαν. 	 Aßan laj êchal re li palau ut li chßochß xban nak aßan quiyîban re.


Ουτοι ειναι πηγαι ανυδροι, νεφελαι υπο ανεμοστροβιλου ελαυνομεναι, δια τους οποιους το ζοφερον σκοτος φυλαττεται εις τον αιωνα. 	 Eb laj tzolonel aj balak' chanchaneb lix julel ha' li mâc'a' ha' chi sa'. Mâc'a' na-oc cui'. Chanchaneb li chok li nac'ame' yalak bar xban li ik'. Eb li cuînk a'in te'xic sa' lix k'ojyînal ru li xbalba li ac yîbanbil chok' reheb.


και θελω προσθεσει εις τας ημερας σου δεκαπεντε ετη και θελω ελευθερωσει σε και την πολιν ταυτην εκ της χειρος του βασιλεως της Ασσυριας και θελω υπερασπισθη την πολιν ταυτην, ενεκεν εμου και ενεκεν του δουλου μου Δαβιδ. 	 Ut oßlaju chihab chic tatcuânk saß ruchichßochß. Lâin tincolok âcue lâat ut lâin ajcuiß tincolok reheb lin tenamit saß rukß lix reyeb laj Asiria. Tincoleb lin tenamit re xcolbal rix lin lokßal ut xban ajcuiß nak quinra laj David li quicßanjelac chicuu,” chan li Kâcuaß.


Ουαι εις τα αποστατησαντα τεκνα, λεγει Κυριος, τα οποια λαμβανουσι βουλην, πλην ουχι παρ' εμου και τα οποια καμνουσι συνθηκας, πλην ουχι δια του πνευματος μου, δια να προσθεσωσιν αμαρτιαν εις αμαρτιαν 	 Li nimajcual Dios quixye: —Raylal tâchâlk saß xbêneb li nequeßtaklan saß xbêneb laj Judá xban nak xjuneseb nequeßxcßûb ru cßaßru teßxbânu ut incßaß nequeßxpatzß xnaßlebeb cue lâin. Joßcan nak yô chi numtâc lix mâqueb.


Και ελαβεν ο Αμαν την στολην και τον ιππον, και εστολισε τον Μαροδοχαιον και εφερεν αυτον εφιππον δια των οδων της πολεως, κηρυττων εμπροσθεν αυτου, ουτω θελει γινεσθαι εις τον ανθρωπον, τον οποιον ο βασιλευς ευαρεστειται να τιμηση. 	 Laj Amán quixcßam li rakß li rey riqßuin laj Mardoqueo ut quixcßam ajcuiß li cacuây. Quixqßue li rakß chirix laj Mardoqueo. Ut nak cuan chirix li cacuây laj Mardoqueo, laj Amán quixberesi li cacuây saß eb li be ut quixjap re chixyebal: —Joßcaßin naxbânu li rey re li ani naraj xqßuebal xlokßal, chan.


Διοτι αυτος ο Ηρωδης απεστειλε και επιασε τον Ιωαννην και εδεσεν αυτον εν τη φυλακη δια την Ηρωδιαδα την γυναικα Φιλιππου του αδελφου αυτου, επειδη ειχε λαβει αυτην εις γυναικα. 	 Quixye chi jo'can xban nak a'an quitaklan re xchapbal laj Juan. Que'xbac' ut que'xq'ue sa' tz'alam. Quixbânu chi jo'can xban nak jo'can quiraj lix Herodías. Lix Herodías a'an rixakil laj Felipe, rîtz'in laj Herodes ut laj Herodes quixc'am chok' rixakil.


Διοτι ο Μωυσης ειπε προς τους πατερας Οτι Κυριος ο Θεος σας θελει αναστησει εις εσας προφητην εκ των αδελφων σας ως εμε αυτου θελετε ακουει κατα παντα οσα αν λαληση προς εσας. 	 Laj Moisés quixye reheb li kaxe'tônil yucua', "Li Kâcua' lê Dios tixq'ue junak profeta sa' êyânk sic'bil ru xban jo' lâin. Êcomon ajcui' lâex. Chebânu chixjunil li c'a'ru tixye êre.


και η συναγωγη θελει ελευθερωσει τον φονεα εκ της χειρος του εκδικουντος το αιμα, και η συναγωγη θελει αποκαταστησει αυτον εις την πολιν του καταφυγιου αυτου, οπου ειχε φυγει και θελει κατοικει εν αυτη μεχρι του θανατου του ιερεως του μεγαλου, του κεχρισμενου δια του αγιου ελαιου. 	 Tento nak eb li tenamit teßxcol rix li xcamsi ras rîtzßin chiru li rechßalal li camenak. Ut teßxsukßisi cuißchic saß li tenamit li quixcol cuiß rib. Ut aran tâcanâk toj nak tâcâmk lix yucuaßileb laj tij, li quiqßueheß aceite saß xjolom.


Οι οφθαλμοι αυτων εξεχουσιν εκ του παχους εξεπερασαν τας επιθυμιας της καρδιας αυτων. 	 Kßaxal nînkeb xtibeleb xban nak cuan chixjunil reheb. Joßcan ajcuiß li mâusilal li cuan saß râmeb. Kßaxal numtajenak xqßuial.


και ειπε προς αυτο, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, ορος Σηειρ, εγω ειμαι εναντιον σου και θελω εκτεινει την χειρα μου κατα σου, και θελω σε παραδωσει εις ολεθρον και ερημωσιν. 	 Ye reheb: Joßcaßin xye li Kâcuaß li nimajcual Dios. Lâin yô injoskßil saß êbên. Lâin tinrakok âtin saß êbên ut tinsukßisi chaki chßochß lê naßaj. Mâcßaß chic cuânk chi saß.


Τα αγαθα του πλουσιου ειναι η οχυρα αυτου πολις, και φανταζεται αυτα ως υψηλον τειχος. 	 Eb li biom nequeßxcßoxla nak lix biomaleb naru nacoloc reheb. Nequeßxcßoxla nak lix biomaleb, aßan chanchan jun li tzßac li najt xteram re teßxcol cuiß ribeb.


Και δεν θελουσιν εισερχεσθαι εις νεκρον ανθρωπου δια να μιανθωσιν ειμη δια πατερα η δια μητερα η δια υιον η δια θυγατερα, δι' αδελφον η δια αδελφην μη υπανδρευθεισαν, δια τουτους θελουσι μιαινεσθαι. 	 Eb laj tij incßaß teßxmux rib riqßuin xchßeßbal junak camenak. Abanan naru teßxchßeß cui li camenak aßan lix naß malaj ut lix yucuaß, malaj li ralal malaj ut lix rabin, malaj li ras cuînk malaj ut li rîtzßin malaj ut li ranab li mâjiß sumsu. Naru tixmux rib riqßuin xchßeßbal cui li camenak xcomon laj tij.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων Μη ακουετε τους λογους των προφητων των προφητευοντων εις εσας ουτοι σας καμνουσι ματαιους λαλουσιν ορασεις απο της καρδιας αυτων, ουχι απο στοματος Κυριου. 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios quixye reheb li cuanqueb Jerusalén: —Mêrabi li cßaßru nequeßxye eb li profeta aßin. Junes ticßtiß nequeßxye. Yal cßoxlanbil xbaneb aßan. Mâcuaß lâin quinyehoc re.


αφου δε αναστηθω, θελω υπαγει προτερον υμων εις την Γαλιλαιαν. 	 Ut nak acak xincuacli cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak lâin xbên cua tinxic chêru lâex aran Galilea, chan li Jesús.


Και πολεμησας με τον βασιλεα των υιων Αμμων, υπερισχυσεν εναντιον αυτων. Και κατ' εκεινον τον ενιαυτον οι υιοι Αμμων εδωκαν εις αυτον εκατον ταλαντα αργυριου και δεκα χιλιαδας κορων σιτου και δεκα χιλιαδας κριθης. Τοσα επληρωσαν εις αυτον οι υιοι Αμμων και το δευτερον ετος και το τριτον. 	 Laj Jotam quipletic riqßuin lix reyeb li ralal xcßajol laj Amón. Saß li chihab aßan eb laj Amón queßxtoj re laj Jotam numenak oxlaju xcâcßâl quintal li plata ut lajêb mil quintal li trigo ut lajêb mil quintal li cebada. Joßcan queßxbânu saß li xcab chihab ut saß li rox chihab.


Ο δε Ησαιας αποτολμα και λεγει Ευρεθην παρα των μη ζητουντων με, εφανερωθην εις τους μη ερωτωντας περι εμου. 	 Laj Isaías cau xch'ôl chixyebal li c'a'ru quixye li Dios nak quixye: A' chic li inc'a' yôqueb chinsic'bal, a'aneb chic li xe'ta'oc cue. Quinc'utbesi cuib chiruheb li inc'a' yôqueb chinsic'bal. (Isa. 65:1) A'an li quixye li Dios chirixeb li mâcua'eb aj judío.Ut chirixeb laj judío li Dios quixye: Junelic yôquin chixbokbaleb laj Israel re nak te'châlk cuiq'uin. Abanan eb a'an inc'a' neque'abin chicuu. Neque'xk'et ban li cuâtin. (Isa. 65:2)


και πας οστις εξελθη εκ της θυρας της οικιας σου, το αιμα αυτου θελει εισθαι επι της κεφαλης αυτου, ημεις δε θελομεν εισθαι καθαροι οστις δε μενη μετα σου εν τη οικια, το αιμα αυτου θελει εισθαι επι της κεφαλης ημων, εαν τις βαλη χειρα επ' αυτον 	 Abanan cui tâêlk junak saß lâ cuochoch, aßan cuan xmâc cui nacam. Mâcuaß chic kamâc lâo. Lâo cuan kamâc cui junak nacuulac chixcamsinquil junak reheb li cuanqueb saß lâ cuochoch.


Κατεστησας αυτον κυριον επι τα εργα των χειρων σου παντα υπεταξας υποκατω των ποδων αυτου 	 Ut xaqßueheb xcuanquil saß xbên lâ cßanjel li xabânu riqßuin lâ cuukß. Lâat xaqßue chixjunil li cßaßak re ru rubel xcuanquileb aßan.


Και ειδεν ο Ιακωβ το προσωπον του Λαβαν, και ιδου, δεν ητο προς αυτον ως χθες και προχθες. 	 Laj Jacob quixqßue retal nak incßaß chic sa na-ileß xban laj Labán. Moco joß ta junxil.


Και θελουσι σας μακαριζει παντα τα εθνη διοτι σεις θελετε εισθαι γη επιθυμητη, λεγει ο Κυριος των δυναμεων. 	 Ut chixjunileb li xnînkal ru tenamit teßxye nak osobtesinbilex xban nak cßajoßak chic xchßinaßusal lê naßaj, chan li nimajcual Dios.


Απεκριθη ο Ιησους και ειπε προς αυτον Επειδη σοι ειπον ειδον σε υποκατω της συκης, πιστευεις; μεγαλητερα τουτων θελεις ιδει. 	 Li Jesús quixye re: -Xapâb nak lâin li Cristo xban nak xinye âcue nak xinnau chanru lâ na'leb nak cuancat rubel li jun tôn chi higo. Abanan toj cuan cui'chic xnînkal ru na'leb talajâcuil chiru a'in, chan li Jesús.Ut quixye ajcui' reheb: -Relic chi yâl tinye êre nak têril li choxa chi teto. Ut eb lix ángel li Dios yôkeb chi takec' ut yôkeb chi cubec cuanquin cui' lâin li C'ajolbej, chan li Jesús reheb.


Οι τρεις ουτοι ειναι οι υιοι του Νωε, και εκ τουτων διεσπαρησαν εις πασαν την γην. 	 Ut riqßuineb li oxib chi ralal laj Noé, queßtam li cristian saß chixjunil li ruchichßochß.


εν τω μεταξυ δε τουτων Ιουδαιοι τινες εκ της Ασιας ευρον με κεκαθαρισμενον εν τω ιερω, ουχι μετα οχλου ουδε μετα θορυβου, 	 A'an a'in li yôquin chixbânunquil nak quine'xtau sa' li templo laj judío li que'chal chak Asia. Toje' xinrake' xbânunquil li c'a'ru quinyechi'i chiru li Dios. Ac xinbânu li nabânuman re xsantobresinquil cuib. Moco nocotububnac ta chi moco yôco ta chi yo'obânc ch'a'ajquilal.


Διοτι ουδε οι περιτεμνομενοι αυτοι φυλαττουσι τον νομον αλλα θελουσι να περιτεμνησθε σεις, δια να εχωσι καυχησιν εις την σαρκα σας. 	 Mâ jun reheb li neque'c'uluc re li circuncisión neque'xbânu ta chi tz'akal li naxye sa' li najter chak'rab. Abanan eb a'an te'raj nak lâex têc'ul li circuncisión ut neque'xmin êru chixc'ulbal. Cui têbânu li c'a'ru neque'xye, te'xnimobresi ribeb xban nak te'xc'oxla nak cuan xcuanquileb sa' êbên.


Επλησιασα την δικαιοσυνην μου δεν θελει εισθαι μακραν και η σωτηρια μου δεν θελει βραδυνει και θελω δωσει εν Σιων σωτηριαν εις τον Ισραηλ, την δοξαν μου. 	 Lâin chi sêb texincol. Cuulac re xkßehil nak texcolekß. Chi sêb tinnumtâk saß xbêneb li xicß nequeßiloc cue. Lâin tincolok re Sión ut lâin tinqßue xlokßaleb laj Israel.—


Εγω ηνοιξα εις τον αγαπητον μου αλλ' ο αγαπητος μου εσυρθη, εφυγεν η ψυχη μου ελιποθυμησεν εις τον λογον αυτου εζητησα αυτον και δεν ευρηκα αυτον, εφωνησα αυτον και δεν μοι απεκριθη. 	 Xinte li puerta re nak tincuocsi li cuînk li ninra. Abanan mâ ani chic. Ac xcô. Xyotßeß raj chic inchßôl chirix nak xinrâtina. Lâin quin-oc chixsicßbal. Quinbok, abanan incßaß quichakßoc.


Ο δε ειπε προς αυτους, Μεινατε ενταυθα ταυτην την νυκτα και θελω αποκριθη εις εσας ο, τι λαληση ο Κυριος προς εμε. Και εμειναν μετα του Βαλααμ οι αρχοντες του Μωαβ. 	 Laj Balaam quixye reheb: —Texcanâk ut cuulaj tinye êre cßaßru tixye cue li Kâcuaß, chan. Joßcan nak queßxnumsi li kßojyîn riqßuin laj Balaam.


Επειδη εαν αφου απεφυγον τα μολυσματα του κοσμου δια της επιγνωσεως του Κυριου και Σωτηρος Ιησου Χριστου, ενεπλεχθησαν παλιν εις ταυτα και νικωνται, εγειναν εις αυτους τα εσχατα χειροτερα των πρωτων. 	 Li ani neque'xpâb li Kâcua' Jesucristo, neque'xcanab ajcui' xmuxbal rib riq'uin li c'a'ru cuan sa' ruchich'och'. Abanan cui te'oc cui'chic chi mâcobc ut cui tânumtâk cui'chic li mâc sa' xbêneb, k'axal cui'chic yibak ru lix na'lebeb chiru nak que'cuan junxil nak toj mâji' neque'pâban chak.


Τις ουτος, ο αναβαινων ως πλημμυρα, του οποιου τα υδατα κυλινδουνται ως ποταμοι; 	 ¿Aniheb aßan li nequeßxye nak nînkeb xcuanquil joß nak naniman li nimaß Nilo nak nabutßin?


Και ανεβη και επλαγιασεν επι το παιδιον, και επεθεσε το στομα αυτου επι το στομα εκεινου, και τους οφθαλμους αυτου επι τους οφθαλμους εκεινου, και τας χειρας αυτου επι τας χειρας εκεινου και εξηπλωθη επ' αυτο και εθερμανθη η σαρξ του παιδιου. 	 Chirix aßan laj Eliseo quixhupub rib saß xbên li camenak. Quixqßue lix tzßûmal re saß xtzßûmal re li chßina al, joß ajcuiß li xnakß ru ut eb li rukß. Nak huphu saß xbên, li chßina al qui-oc chi kßixnocß.


Ο δε δικαιος θελει ζησει εκ πιστεως και εαν τις συρθη οπισω, η ψυχη μου δεν ευαρεστειται εις αυτον. 	 Li tîc xch'ôl xban inpâbanquil cuan xyu'am chi junelic. Cui naxcanab inpâbanquil, inc'a' tâsahok' inch'ôl riq'uin, chan li Dios. (Hab. 2:3-4)Aban, lâo mâcua'o xcomoneb li neque'xcanab xpâbanquil li Dios. Eb a'an te'xic sa' xbalba. Lâo nakapâb li Dios ut tocolek'.


Θελω αναφερει την Ρααβ και την Βαβυλωνα μεταξυ των γνωριζοντων με ιδου, η Παλαιστινη και η Τυρος μετα της Αιθιοπιας ουτος εγεννηθη εκει. 	 Naxye: —Nak yôquin chixqßuebal xlokßal li tenamit Sión, nequeßjulticoß cue eb li tenamit Egipto, Babilonia, Filistea, Tiro ut Etiopía. Lin tenamit Sión chanchan jun naßbej chokß reheb li tenamit aßin xban nak aran queßxtau li cuusilal, chan li Dios.


Και ελυθησαν οι τεσσαρες αγγελοι, οι ητοιμασμενοι εις την ωραν και ημεραν και μηνα και ενιαυτον, δια να θανατωσωσι το τριτον των ανθρωπων. 	 Que'ach'abâc li câhib chi ángel li ac xakabanbileb re li hônal a'an ut re li cutan a'an ut re li po a'an ut re li chihab a'an re nak te'xic xcamsinquileb nabaleb li cristian. Ca'ch'in chic mâ yijach li cristian li te'camsîk.


τωρα λοιπον ελθε, σε παρακαλω, καταρασθητι μοι τον λαον τουτον, διοτι ειναι δυνατωτερος μου ισως υπερισχυσω, να παταξωμεν αυτους και να εκδιωξω αυτους εκ της γης επειδη εξευρω, οτι οντινα ευλογησης ειναι ευλογημενος, και οντινα καταρασθης ειναι κατηραμενος. 	 Lâin nacuaj nak tatchâlk arin re tâtzßâma mâusilal saß xbêneb li cristian aßan xban nak kßaxal nabaleb ut cauheb rib chiku lâo. Cui tâbânu chi joßcan, mâre târûk takisiheb saß li kanaßaj. Lâin ninnau nak li ani nacatzßâma rosobtesinquil, osobtesinbil chic nacana. Ut li ani nacatzßâma mâusilal saß xbên, mâusilanbil chic nacana, chan lix reyeb laj Moab.


Οι δε πεφονευμενοι αυτων θελουσι ριφθη εξω, και η δυσωδια αυτων θελει αναδοθη απο των πτωματων αυτων τα δε ορη θελουσι διαλυθη απο του αιματος αυτων. 	 Eb li camenak telajeßcanâk chi tßantßo ut cßajoßak xchuhaleb. Ut tâosokß li tzûl saß lix quiqßueleb.


Υιοι δε του Σιμει, Ιααθ, Ζινα και Ιεους και Βερια. Ουτοι ησαν οι υιοι του Σιμει, τεσσαρες. 	 Câhibeb li ralal laj Simei. Aßaneb laj Jahat, laj Zina, laj Jeús, ut laj Bería. Aßaneb aßin li câhib chi ralal laj Simei.


Ποσακις σβυνεται ο λυχνος των ασεβων, και ερχεται η καταστροφη αυτων επ' αυτους Ο Θεος διαμοιραζει εις αυτους ωδινας εν τη οργη αυτου. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb, ¿ma xmakßeß ta biß jun sutak chiruheb lix biomal? ¿Ma ac xeßxcßul ta biß jun sutak li raylal joß yôquin chixcßulbal lâin? Ut, ¿ma ac xcßut ta biß jun sutak lix joskßil li Dios chiruheb?


Και επραξε πονηρα ενωπιον του Κυριου δεν απεμακρυνθη κατα πασας τας ημερας αυτου απο των αμαρτιων του Ιεροβοαμ υιου του Ναβατ, οστις εκαμε τον Ισραηλ να αμαρτηση. 	 Laj Manahem quixbânu li incßaß us chiru li Kâcuaß. Incßaß quixcanab xbânunquil li mâusilal li quixbânu laj Jeroboam li ralal laj Nabat, li quicßamoc xbeheb laj Israel chi mâcobc.


Ηκουσεν ο Θεος και υπερωργισθη και εβδελυχθη σφοδρα τον Ισραηλ 	 Cßajoß nak quijoskßoß li Dios nak quiril nak yôqueb chixlokßoninquil li yîbanbil dios. Joßcan nak quixtzßektânaheb laj Israel.


Το προσωπον του Κυριου διεμερισεν αυτους, δεν θελει πλεον επιβλεπει επ' αυτους προσωπον ιερεων δεν εσεβασθησαν, γεροντας δεν ηλεησαν. 	 Xban xjoskßil li Kâcuaß quixchaßchaßi ruheb ut incßaß chic quixcßoxlaheb. Incßaß queßqßueheß xlokßal eb laj tij chi moco queßileß xtokßobâl ruheb li nequeßcßamoc be.


Και θελουσι περιπλανασθαι απο θαλασσης εως θαλασσης, και απο βορρα εως ανατολης θελουσι περιτρεχει, ζητουντες τον λογον του Κυριου, και δεν θελουσιν ευρει. 	 Nak eb li tenamit teßraj rabinquil li cuâtin, teßxbeni ribeb yalak bar chixsicßbal. Teßxic chire li palau Mar Muerto ut teßxsicß toj retal teßcuulak chire li palau Mediterráneo. Teßxic saß li norte ut teßxic saß li este, abanan incßaß teßxtau li cuâtin.


Εκαμες αυτον ολιγον τι κατωτερον των αγγελων, με δοξαν και τιμην εστεφανωσας αυτον και κατεστησας αυτον επι τα εργα των χειρων σου 	 Xacubsi ca'ch'in xcuanquil chiruheb li ángel. Abanan xaq'ue xnimal xlok'al. Ut xaxakab xcuanquil sa' xbêneb lâ c'anjel xabânu riq'uin âcuuk'.


Και εγω σας λεγω Αιτειτε και θελει σας δοθη ζητειτε και θελετε ευρει, κρουετε και θελει σας ανοιχθη. 	 Jo'can ut nak ninye êre: -Nak tâpaltok c'a'ru êre, chextz'âmânk chiru li Dios ut a'an tixq'ue êre. Chesic'ak ut têtau, chebokak ut li puerta tâtehek' chêru.


Εξαγαγε τον λαον τον τυφλον και εχοντα οφθαλμους και τον κωφον και εχοντα ωτα. 	 Li Kâcuaß Dios quixye: —Cßamomakeb li tenamit li cuanqueb xnakß ru abanan chanchaneb li mutzß, ut eb li tenamit li cuanqueb xic, abanan chanchaneb li tzßap xic xban nak incßaß nequeßxtau lix yâlal.


Εμειναν ομως δυο ανδρες εν τω στρατοπεδω, το ονομα του ενος Ελδαδ και το ονομα του δευτερου Μηδαδ και εκαθησεν επ' αυτους το πνευμα και ουτοι ησαν εκ των καταγεγραμμενων, δεν εξηλθον ομως εις την σκηνην και επροφητευον εν τω στρατοπεδω. 	 Cuib reheb li lajêb xcâcßâl li cuînk incßaß queßcôeb cuan cuiß li tabernáculo. Queßcana ban saß lix muhebâleb. Aßaneb laj Eldad ut laj Medad. Ut li musikß qui-oc riqßuineb usta incßaß queßel saß lix muhebâleb ut queßâtinac joß profeta.


Ο Κυριος θελει εξαποστελλει επι σε την ευλογιαν εις τας αποθηκας σου και εις παντα οσα επιβαλης την χειρα σου και θελει σε ευλογησει επι της γης την οποιαν Κυριος ο Θεος σου διδει εις σε. 	 Li Kâcuaß târosobtesi lê cßanjel ut târosobtesi lê racuîmk ut junelic cuânk chi nujenak li naßajej li nequexoc cuiß li ru lê racuîmk. Li Kâcuaß lê Dios texrosobtesi saß li naßajej li tixqßue êre.


Το δε ονομα του Ισραηλιτου του θανατωθεντος εκεινου, οστις εθανατωθη μετα της γυναικος της Μαδιανιτιδος, ητο Ζιμβρι, υιος Σαλου, αρχοντος οικογενειας επισημου μεταξυ των Συμεωνιτων. 	 Li cuînk aj Israel li quicamsîc rochben li ixk aj Madián, aßan laj Zimri li ralal laj Salu, li quitaklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Simeón.


Και σηκωθεντες οι ανδρες, οι ονομασθεντες κατ' ονομα, ελαβον τους αιχμαλωτους και παντας τους γυμνους αυτων ενεδυσαν εκ των λαφυρων και αφου ενεδυσαν αυτους και υπεδηματωσαν αυτους και εδωκαν εις αυτους να φαγωσι και να πιωσι και ηλειψαν αυτους, και παντας τους αδυνατους εξ αυτων μετεκομισαν επι ονους και εφεραν αυτους εις Ιεριχω, την πολιν των φοινικων, προς τους αδελφους αυτων και επεστρεψαν εις Σαμαρειαν. 	 Eb li cuînk li nequeßcßamoc be queßxsicß li tßicr saß xyânk li cßaßru quicanabâc ut queßxqßue rakßeb laj Judá li tßustßûqueb. Queßxqßue ajcuiß lix xâbeb ut lix cua rucßaheb, joß ajcuiß lix ban. Eb li tacuajenakeb queßxqßue chirix li bûr ut queßxcßam saß li tenamit Jericó li cuan cuiß nabal li cheß palma ut queßxcanabeb riqßuineb li rechßalal. Ut chirix aßan queßsukßi cuißchic Samaria eb li cuînk li nequeßcßamoc be.


Και εκαμεν ο Ιησους διαθηκην προς τον λαον εν τη ημερα εκεινη, και εθεσεν εις αυτους νομον και κρισιν εν Συχεμ. 	 Saß ajcuiß li cutan aßan saß li naßajej Siquem, laj Josué quixbânu jun li contrato riqßuineb laj Israel. Quixqßue li chakßrab reheb ut quixye reheb chanru teßxbânu.


Τα χειλη των σοφων διαδιδουσι γνωσιν αλλ' η καρδια των αφρονων δεν ειναι ουτως. 	 Eb li cuanqueb xnaßleb nequeßxqßue xnaßlebeb nabal. Ut eb li mâcßaßeb xnaßleb moco joßcan ta nequeßxbânu.


Και εκαθησεν ο Σολομων επι του θρονου Δαβιδ του πατρος αυτου και εστερεωθη η βασιλεια αυτου σφοδρα. 	 Chirix aßan, laj Salomón quicuan chokß rey chokß rêkaj laj David lix yucuaß. Xakxo saß xnaßaj lix cuanquil ut quiniman xcuanquil.


Διοτι συνηχθησαν επ' αληθειας εναντιον του αγιου Παιδος σου Ιησου, τον οποιον εχρισας, και ο Ηρωδης και ο Ποντιος Πιλατος μετα των εθνων και των λαων του Ισραηλ, 	 At Kâcua', yâl ajcui' nak que'xch'utub ribeb sa' li tenamit a'in laj Herodes ut laj Poncio Pilato rochbeneb li tenamit aj Israel jo'queb ajcui' li mâcua'eb aj Israel ut que'xc'ûb ru chanru nak te'xbânu raylal re li Jesús lâ Santil Alal li sic'bil ru âban xban nak xic' que'ril.


Και ηλθεν ο λογος του Κυριου προς αυτον, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Elías:


Πλην εγω ουδεν τουτων μετεχειρισθην. Ουδε εγραψα ταυτα δια να γεινη ουτως εις εμε διοτι καλον ειναι εις εμε να αποθανω μαλλον παρα να ματαιωση τις το καυχημα μου. 	 Abanan lâin inc'a' xintz'âma êre nak tinêtenk'a, chi moco yôquin ta chixyebal a'in re nak tinêtenk'a. Inc'a' nacuaj tintojek' xban nak nasaho' sa' inch'ôl nak ninye resil li colba-ib chi mâc'a' intojbal. Us raj nak tincâmk xban tz'ocâc chiru nak tinêtoj ut tinsach li sahil ch'ôlejil li ninc'ul xban xyebal resil li colba-ib chi mâc'a' intojbal.


Ο δε Σαουλ και οι ανδρες Ισραηλ συνηθροισθησαν, και εστρατοπεδευσαν εν τη κοιλαδι Ηλα, και παρεταχθησαν εις μαχην εναντιον των Φιλισταιων. 	 Ut laj Saúl ut eb lix soldado laj Israel queßxchßutub ajcuiß ribeb ut queßxyîb lix muhebâleb saß li ru takßa Ela. Ut queßxtzolob ribeb re teßpletik riqßuineb laj filisteo.


Παντες δε ομου ανεκραξαν, λεγοντες Σηκωσον τουτον, απολυσον δε εις ημας τον Βαραββαν 	 Ut chixjunileb li tenamit que'xye chi junajeb xyâb xcuxeb: -¡Camsi a'an, ut ach'ab laj Barrabás! chanqueb.


Ο δε Ιησους ειπε Μη εμποδιζετε αυτον διοτι δεν ειναι ουδεις οστις θελει καμει θαυμα εις το ονομα μου και θελει δυνηθη ευθυς να με κακολογηση. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Mêk'us xban nak mâ ani tâbânûnk junak milagro sa' inc'aba' lâin ut mokon tâoc ta chintz'ektânanquil.


Οστις νικα, θελω δωσει εις αυτον να καθηση μετ' εμου εν τω θρονω μου, καθως και εγω ενικησα και εκαθησα μετα του Πατρος μου εν τω θρονω αυτου. 	 Li ani tixcuy xnumsinquil li raylal ut inc'a' tâch'inânk xch'ôl, lâin tinq'ue chi c'ojlâc chinc'atk sa' lin c'ojaribâl jo' nak c'ojc'ôquin chixc'atk lin Yucua' sa' lix c'ojaribâl xban nak xincuy xnumsinquil li raylal.Cui têraj xtaubal ru lix yâlal, cheq'uehak retal li naxye li Santil Musik'ej reheb laj pâbanel, chan li C'ajolbej reheb laj pâbanel li cuanqueb Laodicea.


ωστε οι υιοι αυτων ενθυμουνται τα θυσιαστηρια αυτων και τα αλση αυτων, μετα των πρασινων δενδρων επι τους υψηλους λοφους. 	 Jultic reheb lê ralal êcßajol eb li artal ut li yîbanbil dios xAsera li quelokßoni rubeleb li cheß li nînk xmuheb ut saß eb li naßajej li nînkeb xteram.


Ευλογητος ο Κυριος εν Σιων, ο κατοικων εν Ιερουσαλημ. Αλληλουια. 	 Cheqßuehak taxak xlokßal li Kâcuaß aran Sión. Cheqßuehak taxak xlokßal saß lix tenamit Jerusalén. ¡Lokßoninbil taxak li nimajcual Dios!


και ελαλησαν κατα του Θεου της Ιερουσαλημ, καθως κατα των θεων των λαων της γης, οιτινες ειναι εργα χειρων ανθρωπων. 	 Queßxhob li Kâcuaß lix Dioseb laj Jerusalén ut queßxjuntakßêta riqßuineb lix dioseb li tenamit li cuanqueb saß ruchichßochß, eb li dios yal yîbanbileb riqßuin rukß cuînk.


και ανεβησαν μεχρι της φαραγγος Εσχωλ, και ιδοντες την γην εδειλιασαν την καρδιαν των υιων Ισραηλ, δια να μη εισελθωσιν εις την γην την οποιαν ο Κυριος εδωκεν εις αυτους 	 Queßcôeb toj saß li nimaß Escol. Nak ac queßril li naßajej queßxqßue chi chßinânc xchßôleb li rech tenamitil re nak incßaß teßoc saß li naßajej li quixqßue li Dios reheb.


ειχε δε ο Αμνων φιλον, ονομαζομενον Ιωναδαβ, υιον του Σαμαα, αδελφου του Δαβιδ ητο δε ο Ιωναδαβ ανθρωπος πανουργος σφοδρα. 	 Cuan jun li ramîg laj Amnón. Li ramîg, aßan laj Jonadab, li ralal laj Simea. Ut laj Simea, aßan li ras laj David. Laj Jonadab sêb xchßôl chixbânunquil li incßaß us.


Θελουσι σφαχθη δι' αυτους τα ποιμνια και αι αγελαι, δια να εξαρκεσωσιν εις αυτους; η θελουσι συναχθη ομου παντα τα οψαρια της θαλασσης δι' αυτους, δια να εξαρκεσωσιν εις αυτους; 	 ¿Ma cuan ta biß nabalak li carner ut li cuacax re takacamsi ut takaqßue chixtiuheb? ¿Ma tâtzßaklok ta biß reheb cui ta takaqßue chixtiuheb chixjunil li car li cuanqueb saß li palau? chan laj Moisés.


Ειπα προς τους αφρονας, μη γινεσθε αφρονες και προς τους ασεβεις, μη υψωνετε κερας. 	 Ut ninye ajcuiß reheb li incßaß useb xnaßleb nak teßxcanab xnimobresinquil ribeb ut teßxcanab xkßetkßetinquil ribeb.


Ανεβη δε η θυγατηρ του Φαραω εκ της πολεως Δαβιδ εις τον οικον αυτης, τον οποιον ο Σολομων ωκοδομησε δι' αυτην τοτε ωκοδομησε την Μιλλω. 	 Lix rabin laj faraón qui-el saß li tenamit li quicuan cuiß laj David ut quikßaxon saß li rochoch li quiyîbâc xban laj Salomón. Ut laj Salomón quixqßue chi yîbâc li cab Milo.


Εαν τις κλεψη βουν η προβατον και σφαξη αυτο η πωληση αυτο, θελει πληρωσει πεντε βοας αντι του βοος και τεσσαρα προβατα αντι του προβατου. 	 Cui ani târelkßa junak bôyx malaj ut junak carner, ut tixcamsi malaj ut tixcßayi, aßan tento nak tixqßue ôb chi bôyx chokß rêkaj li jun li xrelkßa malaj ut tixqßue câhib chi carner chokß rêkaj li jun li xrelkßa.


Ενθυμου να μεγαλυνης το εργον αυτου, το οποιον θεωρουσιν οι ανθρωποι. 	 Chixjunileb nequeßxqßue xlokßal li cßaßru naxbânu. Joßcan ajcuiß lâat. Chijulticokß âcue xqßuebal xlokßal li cßaßru naxbânu.


Και ειχεν ο Σολομων τεσσαρακοντα χιλιαδας σταυλους ιππων δια τας αμαξας αυτου και δωδεκα χιλιαδας ιππεις. 	 Laj Salomón cuan caßcßâl mil lix cacuây saß lix naßajeb. Aßaneb li nequeßquelon re lix carruajes. Ut cuanqueb ajcuiß cablaju mil li cuînk li nequeßcßamoc re li carruajes.


Και ελαβε το θυμιατηριον ο Ααρων, καθως ελαλησεν ο Μωυσης, και εδραμεν εις το μεσον της συναγωγης και ιδου, η πληγη ειχεν αρχισει εν τω λαω και επεθεσε θυμιαμα και εκαμεν εξιλεωσιν υπερ του λαου. 	 Ut laj Aarón quixbânu joß quixye laj Moisés. Cô saß ânil saß xyânkeb li tenamit. Ac xticla li caki yajel saß xyânkeb. Abanan laj Aarón quixcßat li pom re xtojbal rix lix mâqueb li tenamit.


Παρ' ολιγον επεσον εις παν κακον, εν μεσω της συναξεως και της συναγωγης. 	 Caßchßin chic mâ quinsach cuib chi junaj cua saß li mâc. Xutânal xincßul chiruheb chixjunileb li tenamit, mâre chaßkat.


Και τουτον τον τιτλον ανεγνωσαν πολλοι των Ιουδαιων, διοτι ητο πλησιον της πολεως ο τοπος, οπου εσταυρωθη ο Ιησους και ητο γεγραμμενον Εβραιστι, Ελληνιστι, Ρωμαιστι. 	 Nabaleb laj judío que'ril li retalil li quitz'îbâc, xban nak li na'ajej li quiq'uehe' cui' chiru cruz li Jesús nach' cuan riq'uin li tenamit. Li retalil tz'îbanbil sa' eb li âtinobâl hebreo, griego ut latín.


Αδινα ο υιος του Σιζα του Ρουβηνιτου, αρχων των Ρουβηνιτων, και τριακοντα μετ' αυτου, 	 laj Adina, li ralal laj Siza xcomoneb li ralal xcßajol laj Rubén; (Laj Adina, aßan li nacßamoc be saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Rubén. Cuanqueb ajcuiß lajêb xcaßcßâl chi soldado li nataklan saß xbêneb).


και το αγιον σου σαββατον εκαμες γνωστον εις αυτους, και προσεταξας εις αυτους εντολας και διαταγματα και νομους, δια χειρος Μωυσεως του δουλου σου. 	 Ut caqßue ajcuiß reheb li chakßrab chirix li hilobâl cutan li kßaxal lokß châcuu. Li chakßrab aßin ac quicßuteß ajcuiß chak chiruheb xban laj Moisés laj cßanjel châcuu.


Και η οφρυς θελει εισθαι δεκατεσσαρων πηχων το μηκος και δεκατεσσαρων το πλατος εις τας τεσσαρας πλευρας αυτης και το γεισωμα κυκλω αυτης μιση πηχη και το κοιλωμα αυτης κυκλω μια πηχη και αι βαθμιδες αυτης θελουσι βλεπει προς ανατολας. 	 Ut lix bisbal li cßochlebâl, aßan cuukub metro rok ut cuukub metro ru. Li rok haß li cuan chixjun sutam li artal, aßan media metro ru. Ut lix rambal li cuan chire, aßan ôb xcaßcßâl centímetro ru. Lix gradas li nequeßtakeß cuiß cuan saß li este.


και ειναι επτα βασιλεις οι πεντε επεσαν, και ο εις ειναι, ο αλλος δεν ηλθεν ετι, και οταν ελθη, ολιγον πρεπει να μεινη. 	 Ut retalileb ajcui' li cuukub chi rey. Ôb li rey ac xe'cuan ut xe'sache' ruheb, jun cuan anakcuan ut li jun chic toj mâji' na-oc sa' xcuanquil. Ut nak tâoc, inc'a' najt tâbâyk.


Σαλμων ο Αχωχιτης Μααραι ο Νετωφαθιτης 	 laj Salmón, Ahoh xtenamit; laj Maharai, Netofa xtenamit;


Παντα ειναι εις την εξουσιαν μου αλλα παντα δεν συμφερουσι παντα ειναι εις την εξουσιαν μου, αλλα παντα δεν οικοδομουσι. 	 Cuan li neque'yehoc re nak naru nakabânu chixjunil li nakaj. Yâl nak naru nakabânu, abanan moco chixjunil ta us xbânunquil. Yâl nak naru xbânunquil chixjunil, abanan moco chixjunil ta li c'a'ru nakabânu nocoxtenk'a chi q'uîc sa' li kapâbâl.


ουτοι θελουσιν εισερχεσθαι εις το αγιαστηριον μου και ουτοι θελουσι πλησιαζει εις την τραπεζαν μου, δια να λειτουργωσιν εις εμε και θελουσι φυλαττει την φυλακην μου. 	 Caßaj cuiß eb aßan naru teßoc saß lin templo ut naru teßnachßok riqßuin lin mêx chi cßanjelac chicuu.


διοτι, ιδου, ερχονται ημεραι, λεγει Κυριος, και θελω επιστρεψει την αιχμαλωσιαν του λαου μου Ισραηλ και Ιουδα, λεγει Κυριος και θελω επιστρεψει αυτους εις την γην, την οποιαν εδωκα εις τους πατερας αυτων, και θελουσι κυριευσει αυτην. 	 Tâcuulak xkßehil nak lâin tinqßueheb cuißchic chi sukßîc saß lix naßajeb lin tenamit li cuanqueb chi prêxil. Tinqßueheb chi sukßîc saß li naßajej li quinqßue reheb lix xeßtônil yucuaßeb re nak teßcuânk aran, chan li Dios.


Και ειπε προς αυτους, Απελθετε εις την ορεινην, δια να μη σας συναντησωσιν οι καταδιωκοντες και κρυφθητε εκει τρεις ημερας, εωσου επιστρεψωσιν οι καταδιωκοντες και επειτα θελετε υπαγει εις την οδον σας. 	 Ut quixye reheb: —Ayukex saß li naßajej li tzûl ru re nak incßaß textaßekß xbaneb li yôqueb chi sicßoc êre. Mukumak êrib aran chiru oxib cutan. Nak ac xeßsukßi chak li soldado saß li tenamit, naru nequexxic lâex, chan.


Και ετι προφυλαξον τον δουλον σου απο υπερηφανιων ας μη με κυριευσωσι τοτε θελω εισθαι τελειος, και θελω καθαρισθη απο μεγαλης παρανομιας. 	 Nintzßâma châcuu nak micuan taxak li kßetkßetil saß li cuâm. Incßaß nacuaj nak tânumtâk li kßetkßetil saß inbên. Tîcak taxak lin chßôl châcuu re nak incßaß tinbânu li mâc aßan.Chicuulak taxak châcuu chixjunil li ninye ut li nincßoxla. At Kâcuaß, at inDios, lâat nacaqßue xcacuilal inchßôl ut lâat laj Colol cue.


Ψηλαφωμεν τον τοιχον ως οι τυφλοι, και ψηλαφωμεν ως οι μη εχοντες οφθαλμους εν μεσημβρια προσκοπτομεν ως εν νυκτι ειμεθα εν μεσω των αγαθων ως νεκροι. 	 Nakachap kib chiru li tzßac nak nocobêc. Chanchano li mutzß. Yal nakachßeß aj chic li kabe. Chanchan nak incßaß noco-iloc. Usta cuaßleb nakatich li kok joß nakacßul chiru kßojyîn. Chanchano aj chic camenak.


Εσηκωθησαν δε απο Ραφιδειν και ηλθον εις την ερημον Σινα και εστρατοπεδευσαν εν τη ερημω και εκει κατεσκηνωσεν ο Ισραηλ απεναντι του ορους. 	 Queßel saß li naßajej Refidim xcßabaß ut coxeßxtau li chaki chßochß Sinaí. Aran queßxyîb xmuhebâleb chiru li tzûl.


Καλον ειναι και να ελπιζη τις και να εφησυχαζη εις την σωτηριαν του Κυριου. 	 Kßaxal us nak junak târoybeni nak tâtenkßâk xban li Kâcuaß. Ut incßaß yôk chixcuechßinquil li cßaßru naxbânu.


Θελω χορτασει αυτον μακροτητα ημερων και θελω δειξει εις αυτον την σωτηριαν μου. 	 Lâin tincuosobtesi ut tinqßue nabal chihab chic xyußam. Ut lâin tincolok re.—


Ιδων δε αυτον ο Ιησους περιλυπον γενομενον, ειπε Πως δυσκολως θελουσιν εισελθει εις την βασιλειαν του Θεου οι εχοντες τα χρηματα 	 Li Jesús quixq'ue retal nak quiraho' sa' xch'ôl li cuînk ut quixye: -C'ajo' xch'a'ajquil chok' re junak biom oc rubel lix nimajcual cuanquilal li Dios.


Ειθε να ητο εις αυτους τοιαυτη καρδια, ωστε να με φοβωνται και να φυλαττωσι παντοτε παντα τα προσταγματα μου, δια να ευημερωσιν αιωνιως, αυτοι και τα τεκνα αυτων. 	 Us raj nak eb li cualal incßajol incßaß teßxjal xcßaßuxeb. Junelic raj teßxxucua cuu. Junelic raj teßxbânu li cßaßru naxye saß lin chakßrab re nak junelic us teßêlk joß eb ajcuiß li ralal xcßajoleb.


Και εστησε μαρτυριον εν τω Ιακωβ και νομον εθεσεν εν τω Ισραηλ, τα οποια προσεταξεν εις τους πατερας ημων, να καμνωσιν αυτα γνωστα εις τα τεκνα αυτων 	 Quixqßue jun li chakßrab re laj Jacob ut quixye cßaßru teßxbânu eb laj Israel. Ut quixye ajcuiß reheb li kaxeßtônil yucuaß nak teßxcßut chiruheb li ralal xcßajol li cßaßru quixye nak tento teßxbânu.


Οι αρχοντες της Τανεως εμωρανθησαν, οι αρχοντες της Μεμφεως επλανηθησαν και επλανησαν την Αιγυπτον οι αρχοντες των φυλων αυτης. 	 Kßaxal tônteb li nequeßtaklan aran Zoán ut eb li nequeßcßamoc be saß li tenamit Menfis. Xeßxqßue rib chi balakßîc ut xeßxqßue ajcuiß chi balakßîc eb laj Egipto. Ut aßaneb raj li tzßakal nequeßcßamoc be saß li tenamit.


Και αφου ειπε ταυτα προς αυτους, εμεινεν εν τη Γαλιλαια. 	 Nak quixye reheb a'in, li Jesús toj quicana aran Galilea.


Και τουτο θελει εισθαι εις εσας νομιμον αιωνιον, να καμνητε εξιλεωσιν υπερ των υιων Ισραηλ περι πασων των αμαρτιων αυτων απαξ του ενιαυτου. Και εγεινε καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Aßan aßin li chakßrab xinqßue êre. Joßcaßin têbânu rajlal chihab re xtojbal rix li mâc quebânu lâex aj Israel, chan li Dios. Ut laj Aarón quixbânu joß quiyeheß re laj Moisés xban li Dios.


Ταυτα ομως δυνασθε να τρωγητε απο παντος πετωμενου ερπετου, περιπατουντος επι τεσσαρας ποδας, τα οποια εχουσι σκελη οπισθεν των ποδων αυτων, δια να πηδωσι δι' αυτων επι της γης 	 Abanan cuanqueb li xul li cuanqueb xxicß ut cuanqueb rok naru têtzaca. Aßaneb li xul li nequeßpiscßoc.


δια των οποιων εδωρηθησαν εις ημας αι μεγισται και τιμιαι επαγγελιαι, ινα δια τουτων γεινητε κοινωνοι θειας φυσεως, αποφυγοντες την εν τω κοσμω υπαρχουσαν δια της επιθυμιας διαφθοραν. 	 Sa' xc'aba' lix nimal xlok'al ut xcuanquilal li Dios quixyechi'i kamâtan k'axal lok' ut nim xcuanquil. Li Dios quixyechi'i ke lix cuanquilal re toêlk sa' li mâusilal li cuan sa' ruchich'och' ut quixyechi'i ajcui' ke lix cuanquilal re nak takacanab xrahinquil ru li mâc, ut re ajcui' nak totz'akônk riq'uin lix tîquilal li Dios.


Και εν πασαις ταις αμπελοις οδυρμος διοτι θελω περασει δια μεσου σου, λεγει Κυριος. 	 Ut saß chixjunil lix naßajeb li acuîmk uvas tâcuânk li yâbac xban nak tinnumekß lâin saß êyânk chi rakoc âtin, chan li Kâcuaß.


Τουτο ειναι το αριστουργημα του Θεου ο ποιησας αυτον δυναται να πλησιαση εις αυτον την ρομφαιαν αυτου. 	 Riqßuin li xul aßan nacßutun li cßaßru xinbânu. Ut caßaj cuiß lâin naru ninnumta saß xbên.


και επιστρεψω εν ειρηνη εις τον οικον του πατρος μου, τοτε ο Κυριος θελει εισθαι Θεος μου 	 Cui li Kâcuaß Dios tâtenkßânk cue re nak tincuulak cuißchic saß rochoch lin yucuaß, ut cui takacßam cuißchic kib saß usilal riqßuin li cuas, lâin tinlokßoni li Kâcuaß Dios chi anchal inchßôl.Li pec aßin xinxakab anakcuan chokß retalil nak li naßajej aßin, aßan re xlokßoninquil li Kâcuaß Dios, chan. Ut laj Jacob quixye re li Dios, —Lâin tinmayeja châcuu li junjûnk saß xlajêtkil re chixjunil li cßaßru tâqßue cue, chan.


καθως η μαρτυρια του Χριστου εστηριχθη μεταξυ σας, 	 Ac xemâtani li rusilal li Dios ut nac'utun nak yâl li quinye êre chirix li Cristo.


Ουτοι ειναι οι απαριθμηθεντες δια του Μωυσεως και Ελεαζαρ του ιερεως, οιτινες απηριθμησαν τους υιους Ισραηλ εις τας πεδιαδας Μωαβ παρα τον Ιορδανην κατεναντι της Ιεριχω. 	 Aßaneb chixjunileb li queßajlâc xban laj Moisés ut laj Eleazar laj tij nak queßajlâc chixjunileb laj Israel saß li ru takßa re Moab li cuan chire li nimaß Jordán. Li naßajej aßan cuan saß xcaßyabâl li tenamit Jericó.


Διοτι ανετειλεν ο ηλιος με τον καυσωνα και εξηρανε τον χορτον, και το ανθος αυτου εξεπεσε, και το καλλος του προσωπου αυτου ηφανισθη ουτω και ο πλουσιος θελει μαρανθη εν ταις οδοις αυτου. 	 Li utz'u'uj nachakic xban li sak'e ut nat'ane'. Jo'can ajcui' li cuan xbiomal. A'an tâcâmk usta toj yôk chixsic'bal xtz'akob lix biomal.


και ειπα, Δεομαι, Κυριε, Θεε του ουρανου, ο μεγας και φοβερος Θεος, ο φυλαττων την διαθηκην και το ελεος προς τους αγαπωντας αυτον και τηρουντας τας εντολας αυτου, 	 Ut quinye: —At Kâcuaß, at inDios, li cuancat saß choxa, kßaxal nim âcuanquil ut xiu xiu âcuu. Nintzßâman châcuu xban nak lâat junelic nacabânu li cßaßru cayechißi xbânunquil saß li contrato li cabânu riqßuineb lâ tenamit. Nacacuuxtâna ruheb li nequeßrahoc âcue ut eb li nequeßbânun re li cßaßru naxye saß lâ chakßrab.


ημεις εκαμαμεν εισδρομην εις το μεσημβρινον των Χερεθαιων και εις τα μερη της Ιουδαιας και εις το μεσημβρινον του Χαλεβ και επυρπολησαμεν την Σικλαγ. 	 Lâo xocuulac aran Neguev bar cuanqueb cuiß eb laj cereteo. Ut xocuulac ajcuiß aran Judá ut aran Neguev saß lix naßaj laj Caleb. Ut xkacßat ajcuiß li tenamit Siclag, chan.


Και οτε ανηγγελθη τουτο εις τον Ιωθαμ, υπηγε και εσταθη επι την κορυφην του ορους Γαριζιν, και υψωσε την φωνην αυτου και εβοησε και ειπε προς αυτους, Ακουσατε μου, ανδρες της Συχεμ, και θελει σας ακουσει ο Θεος. 	 Nak laj Jotam quirabi resil li queßxbânu, quitakeß saß xbên li tzûl Gerizim. Ut toj aran quixjap chak re chixyebal: —Ex cuînk aj Siquem, cherabihak li cßaßru oc cue chixyebal ut chirabihak ta ajcuiß li Dios li cßaßru têye lâex.


η γη της Αιγυπτου ειναι εμπροσθεν σου εις το καλητερον της γης κατοικισον τον πατερα σου και τους αδελφους σου ας κατοικησωσιν εν τη γη Γεσεν και εαν γνωριζης οτι ευρισκονται μεταξυ αυτων ανδρες αξιοι, καταστησον αυτους επιστατας επι των ποιμνιων μου. 	 Chixjunil li tenamit Egipto cuan rubel âtakl. Canabeb chi cuânc saß li naßajej Gosén xban nak li chßochß aßan châbil. Ut cui cuanqueb saß êyânk li nequeßxbânu chi us li cßanjel, tâkßaxtesiheb inquetômk reheb re nak eb aßan teßilok re, chan laj faraón.


Εγραψα προς εσας, πατερες, διοτι εγνωρισατε τον απ' αρχης. Εγραψα προς εσας, νεανισκοι, διοτι εισθε ισχυροι και ο λογος του Θεου μενει εν υμιν και ενικησατε τον πονηρον. 	 Xintz'îbac êriq'uin lâex yucua'bej, xban nak ac xepâb li Dios C'ajolbej li cuan chalen chak najter nak toj mâji' naxyo'obtesi chak li ruchich'och'. Xintz'îbac êriq'uin lâex li toj sâjex, xban nak cau êrib ut li râtin li Dios nacana chi junelic êriq'uin ut xecuy xnumsinquil li âlêc li naxq'ue laj tza.


Και μεταξυ των υιων των ιερεων ευρεθησαν οι λαβοντες ξενας γυναικας, εκ των υιων του Ιησου υιου του Ιωσεδεκ και των αδελφων αυτου, ο Μαασιας και ο Ελιεζερ, και ο Ιαρειβ και ο Γεδαλιας. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajoleb laj tij li queßxsicß rixakileb saß xyânkeb li jalaneb xtenamit: xcomoneb li ralal laj Jesúa, ralal laj Josadac, ut xcomoneb li rîtzßin, aßaneb laj Maasías, laj Eliezer, laj Jarib ut laj Gedalías.


Ο δε ειπεν, Εγω θελω καμει να περαση εμπροσθεν σου ολη η αγαθοτης μου και θελω κηρυξει το ονομα του Κυριου εμπροσθεν σου και θελω ελεησει οντινα ελεω και θελω οικτειρησει οντινα οικτειρω. 	 Li Dios quixye: —Lâin tincßut châcuu chixjunil li cuusilal ut tinye lin cßabaß âcue. Lâin li nimajcual Dios. Tincuil xtokßobâleb ru li ani li tincuaj ut tincuuxtânaheb ajcuiß ru li ani tincuaj.


Τα προβατα τα εμα ακουουσι την φωνην μου, και εγω γνωριζω αυτα, και με ακολουθουσι. 	 Eb li cualal inc'ajol neque'rabi li c'a'ru ninye. Lâin ninnauheb ru ut eb a'an neque'xbânu li c'a'ru ninye.


Γουθαι ο υιος του Αμμιουδ, υιου του Αμρι, υιου του Ιμρι, υιου του Βανι, εκ των υιων του Φαρες υιου του Ιουδα. 	 Laj Utai, aßan li quicßamoc be chiruheb li ralal xcßajol laj Fares, li ralal laj Judá. Laj Utai, aßan li ralal laj Amiud. Laj Amiud, aßan li ralal laj Omri. Laj Omri, aßan li ralal laj Imri. Laj Imri, aßan li ralal laj Bani; ut laj Bani, aßan xcomoneb li ralal laj Fares, li ralal laj Judá.


ονος αγρια συνειθισμενη εις την ερημον, αναπνεουσα τον αερα κατα την επιθυμιαν της καρδιας αυτης την ορμην αυτης, τις δυναται να επιστρεψη αυτην; παντες οι ζητουντες αυτην δεν θελουσι κοπιαζει εν τω μηνι αυτης θελουσιν ευρει αυτην. 	 Chanchanex li bûr re qßuicheß li narutzß saß ikß li cßaßru naraj ru. Mâ ani naru târamok xbe nak târaj batzßûnc. Incßaß tento nak tixtacuasi rib li tâcuânk riqßuin, xban nak li ixki bûr tâxic chi sicßoc re.


Ο αποπλανων τους ευθεις εις οδον κακην αυτος θελει πεσει εις τον ιδιον αυτου λακκον αλλ' οι αμεμπτοι θελουσι κληρονομησει αγαθα. 	 Li ani nequeßqßuehoc reheb li tîqueb xchßôl chi tßanecß, aßaneb ajcuiß teßtßanekß saß lix raßaleb. Abanan eb li tîqueb xchßôl, eb aßan teßxcßul lix kßajcâmunquileb.


επειδη εγω θελω δειξει εις αυτον οσα πρεπει να παθη υπερ του ονοματος μου. 	 Lâin tinc'ut chiru jo' q'uial li raylal tento tixc'ul sa' inc'aba' lâin, chan li Kâcua'.


την εντολην των χειλεων αυτου, και δεν ωπισθοδρομησα διετηρησα τους λογους του στοματος αυτου, μαλλον παρα την αναγκαιαν μου τροφην. 	 Lâin incßaß xincanab xbânunquil li naxye saß lix chakßrab. Junelic ban xinbânu li kataklanquil xban.


Δεν επιστευσαν λοιπον οι Ιουδαιοι περι αυτου οτι ητο τυφλος και ανεβλεψεν, εως οτου εφωναξαν τους γονεις αυτου του αναβλεψαντος 	 Ut eb laj judío li neque'taklan inc'a' que'raj xpâbanquil nak li cuînk mutz' junxil ut na-iloc chic. Jo'can nak que'xtakla xbokbal lix na' xyucua'.


και εαν καταφρονησητε τα προσταγματα μου η εαν η ψυχη σας αποστραφη τας κρισεις μου, ωστε να μη εκτελητε πασας τας εντολας μου, ωστε να εξουδενωσητε την διαθηκην μου, 	 Cui lâex têtzßektâna lin chakßrab ut incßaß têcßûluban ut cui incßaß nequeqßue saß êchßôl li cßaßru ninye ut cui lâex têrisi xcuanquil li contrato li quinbânu êriqßuin,


Ψαλλετε εις αυτον ψαλμωδειτε εις αυτον λαλειτε περι παντων των θαυμασιων αυτου. 	 Chebichâk li bich re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß. Ut yehomak resil li sachba chßôlej li naxbânu riqßuin lix cuanquil.


Και δια των συμβουλων αυτων υπηγε μετα του Ιωραμ υιου του Αχααβ βασιλεως του Ισραηλ, εις πολεμον εναντιον του Αζαηλ βασιλεως της Συριας εις Ραμωθ-γαλααδ και επαταξαν οι Συριοι τον Ιωραμ. 	 Li rey Ocozías junelic quixbânu li quiyeheß re xban li ralal xcßajol laj Acab. Joßcan nak cô rochben laj Joram lix reyeb laj Israel chi pletic riqßuin laj Hazael lix reyeb laj Siria. Queßpletic aran Ramot li cuan saß xcuênt Galaad bar cuiß queßxqßue jun xyocßolal laj Joram eb laj Siria.


Εκ των μυκτηρων αυτου εξερχεται καπνος, ως εξ αγγειου κοχλαζοντος η λεβητος. 	 Saß li rußuj na-el li sib. Chanchan xsibel li ucßal nak yô chi cuokxînc.


και θελουσι πεσει εν στοματι μαχαιρας και θελουσι φερθη αιχμαλωτοι εις παντα τα εθνη, και η Ιερουσαλημ θελει εισθαι πατουμενη υπο εθνων, εωσου εκπληρωθωσιν οι καιροι των εθνων. 	 Cuan li te'camsîk riq'uin ch'îch' ut cuan li te'chapek' ut te'c'amek' chi prêxil sa' eb li jalan tenamit. Ut li tenamit Jerusalén tâcanâk rubel xcuanquileb li mâcua'eb aj judío toj tâcuulak xk'ehil nak li Dios târisiheb lix cuanquileb li mâcua'eb aj judío, chan li Jesús.


Ιδου, συ ηκουσας τι εκαμον οι βασιλεις της Ασσυριας εις παντας τους τοπους, καταστρεφοντες αυτους και συ θελεις λυτρωθη; 	 Lâat nacanau cßaßru nequeßxbânu lix reyeb laj Asiria. Nequeßxsach ruheb chi junaj cua chixjunileb li tenamit li nequeßpletic riqßuin. ¿Ma texcolekß ta biß lâex saß cuukß lâin?


οι Σιδωνιοι ετι και οι Αμαληκιται και οι Μαωνιται σας κατεθλιψαν και εβοησατε προς εμε, και εγω σας ελυτρωσα εκ της χειρος αυτων 	 Ut, ¿ma incßaß ta biß quexrahobtesîc xbaneb laj Sidón ut eb laj Amalec, joßqueb ajcuiß laj Madián? ¿Ma incßaß ta biß xexincol saß rukßeb nak xetzßâma chicuu nak texintenkßa?


και μη ασθενησας κατα την πιστιν δεν εσυλλογισθη το σωμα αυτου οτι ητο ηδη νενεκρωμενον, εκατονταετης περιπου ων, και την νεκρωσιν της μητρας της Σαρρας 	 Ca'ch'in chic mâ o'c'âl chihab cuan re laj Abraham. A'an naxnau nak xban xtîxilal inc'a' raj chic tâcuânk ralal xc'ajol. Ut naxnau ajcui' nak lix Sara inc'a' naq'uiresin. Aban inc'a' quich'inan xch'ôl laj Abraham. Quixpâb ban chi tz'akal nak tâcuânk ralal xc'ajol.


Ελεγε δε προς παντας Εαν τις θελη να ελθη οπισω μου, ας απαρνηθη εαυτον και ας σηκωση τον σταυρον αυτου καθ' ημεραν και ας με ακολουθη. 	 Li Jesús quixye reheb chixjunileb li cuanqueb aran: -Li ani târaj inpâbanquil tento nak tixtz'ektâna li c'a'ru naxrahi ru lix ch'ôl. Tixcuy xnumsinquil li raylal li tixc'ul, usta tâcamsîk sa' inc'aba'. Ut chinixtâkehak.


Αλλ' ο αγρος των προαστειων των πολεων αυτων δεν θελει πωλεισθαι διοτι ειναι παντοτεινη ιδιοκτησια αυτων. 	 Abanan lix naßajeb lix quetômk li cuan chixjun sutam lix tenamit incßaß naru teßxcßayi xban nak li naßajej aßan reheb laj levita chi junaj cua.


Προς δε τον ασεβη ειπεν ο Θεος Τι προς σε, να διηγησαι τα διαταγματα μου και να αναλαμβανης την διαθηκην μου εν τω στοματι σου; 	 Ut li Dios tixye reheb li incßaß useb xnaßleb: —¿Cßaßut nak yôquex chixchßolobanquil xyâlal lin chakßrab? Ut, ¿Cßaßut nak yôquex chi âtinac chirix li contrato li xinbânu?


Θελω ιδει αυτον, αλλ' ουχι τωρα θελω θεωρησει αυτον, αλλ' ουχι εκ του πλησιον θελει ανατειλει αστρον εξ Ιακωβ, και θελει αναστηθη σκηπτρον εκ του Ισραηλ, και θελει παταξει τους αρχηγους Μωαβ, και εξολοθρευσει παντας τους υιους του Σηθ 	 Lâin quicuil saß visión li cßaßru tâcßulmânk saß xyânkeb laj Israel saß eb li cutan teßchâlk. Tâcuânk jun li rey saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Jacob. Chanchanak jun li chahim. Tânumtâk saß xbêneb li ralal xcßajol laj Moab ut tixsach ruheb li ralal xcßajol laj Set.


Η δε αληθεια μου και το ελεος μου θελουσιν εισθαι μετ' αυτου και εν τω ονοματι μου θελει υψωθη το κερας αυτου. 	 Lâin tinra aßan ut tintenkßa. Aßan tânumtâk saß xbêneb li xicß nequeßiloc re riqßuin li cuanquilal li tinqßue re.


Ο δικαιος περιπατει εν τη ακεραιοτητι αυτου και τα τεκνα αυτου ειναι μακαρια μετ' αυτον. 	 Us xak reheb li alal cßajolbej li xeßcuan xnaß xyucuaß saß tîquilal ut saß châbilal.


Ο Ζαβουλων θελει κατοικησει εν λιμενι θαλασσης και θελει εισθαι εν λιμενι πλοιων το δε οριον αυτου θελει εκταθη εως Σιδωνος. 	 Ut lâat, at Zabulón, lâat joß eb ajcuiß lâ cualal âcßajol texcuânk nachß chire li palau. Telajeßhilânk eb li nînki jucub chire li palau li cuânkex cuiß lâex. Li naßajej li texcuânk cuiß, aßan cuan saß xjayal li tenamit Sidón.


αλλα καθως εδοκιμασθημεν υπο του Θεου δια να εμπιστευθωμεν το ευαγγελιον, ουτω λαλουμεν, ουχι ως αρεσκοντες εις ανθρωπους, αλλ' εις τον Θεον τον δοκιμαζοντα τας καρδιας ημων. 	 Nakach'olob ban xyâlal jo' naraj li Dios xban nak a'an c'ojc'o xch'ôl sa' kabên ut a'an quixakaban ke re xyebal resil li evangelio. Inc'a' nakabânu jo' neque'cuulac chiru li cristian. Nakabânu ban jo' nacuulac chiru li Dios li nana'oc re chanru li kac'a'ux.


Και απεκριθησαν προς τον αγγελον του Κυριου τον ισταμενον μεταξυ των μυρσινων και ειπον, Ημεις περιωδευσαμεν την γην και ιδου, πασα η γη καθηται και ησυχαζει. 	 Ut li cuanqueb chirixeb li cacuây queßxye re lix ángel li Kâcuaß li cuan rubeleb li cheß mirto: —Xkasuti chak chixjunil li ruchichßochß ut xkaqßue retal nak cuanqueb saß xyâlal ut cuanqueb saß tuktûquil usilal, chanqueb.


Δυο ημερας η ενα μηνα η εν ετος εαν διεμενεν η νεφελη επι της σκηνης, ισταμενη επ' αυτης, εμενον εστρατοπεδευμενοι οι υιοι Ισραηλ και δεν εσηκονοντο οτε δε αυτη ανεβαινεν, εσηκονοντο. 	 Cui li chok cuan saß xbên li tabernáculo chiru cuib cutan, malaj ut chiru jun po, malaj chiru jun chihab, eb laj Israel incßaß nequeßxic. Nequeßcana ban aran. Ut nak li chok na-el saß xbên li tabernáculo, eb aßan nequeßxic.Nak naxye li Kâcuaß nak teßxic, eb laj Israel nequeßxic. Ut nak naxye nak teßcanâk, nequeßcana. Queßxbânu chi tzßakal joß quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß.


και την Εσεβων και τα περιχωρα αυτης, και την Ιαζηρ και τα περιχωρα αυτης. 	 Hesbón rochben lix cocß cßalebâl ut Jazer rochben lix cocß cßalebâl.


Τοτε ειπα, Ιδου, ερχομαι εν τω τομω του βιβλιου ειναι γεγραμμενον περι εμου 	 Joßcan nak xinye, cueßquin, at Kâcuaß, joß tzßîbanbil retalil saß li Santil Hu chicuix.


Εξηλθε δε η φημη αυτου ευθυς εις ολην την περιχωρον της Γαλιλαιας. 	 Sa' junpât que'rabi resil sa' chixjunileb li tenamit xcuênt Galilea c'a'ru quixbânu li Jesús.


Εγερθητε, ας υπαγωμεν Ιδου, επλησιασεν ο παραδιδων με. 	 Cuaclinkex anakcuan, yo'keb; cue' chak li tâk'axtesînk cue sa' ruk'eb li xic' neque'iloc cue, chan.


και ετι δια το αθωον αιμα το οποιον εχυσε, διοτι εγεμισε την Ιερουσαλημ αιμα αθωον και δεν ηθελησεν ο Κυριος να συγχωρηση αυτον. 	 Ut xban ajcuiß nak nabaleb li mâcßaßeb xmâc quixcamsiheb laj Manasés. Chanchan nak quinujac li tenamit riqßuin lix quiqßueleb. Ut li Kâcuaß incßaß chic quiraj xcuybal xmâc.


Και αυτος ο Ασσουρ ηνωθη μετ' αυτων εβοηθησαν τους υιους του Λωτ. Διαψαλμα. 	 ut eb li cuanqueb Asiria. Eb li ralal xcßajol laj Lot, aßaneb li yôqueb chi cßamoc be.


Και επραξε πονηρα ενωπιον του Κυριου, καθως επραξε Μανασσης ο πατηρ αυτου και εθυσιαζεν ο Αμων εις παντα τα γλυπτα, τα οποια Μανασσης ο πατηρ αυτου εκαμε, και ελατρευεν αυτα 	 Quixbânu li mâusilal chiru li Kâcuaß joß quixbânu laj Manasés lix yucuaß. Quixlokßoniheb chixjunileb li jalanil dios li quixyîb lix yucuaß ut quimayejac chiruheb.


Και εσηκωθησαν και υπηγον εις Ζιφ προ του Σαουλ ο Δαβιδ ομως και οι ανδρες αυτου ησαν εν τη ερημω Μαων, εν τη πεδιαδι κατα τα δεξια του Γεσιμων. 	 Eb li cuanqueb saß li tenamit Zif queßel xbên cua chiru laj Saúl. Ut laj David ut eb li cuanqueb rochben cuanqueb saß li chaki chßochß aran Maón xcuênt Arabá li cuan saß li sur.


Και εσας, οντας νεκρους εις τα αμαρτηματα και την ακροβυστιαν της σαρκος σας, συνεζωοποιησε μετ' αυτου, συγχωρησας εις εσας παντα τα πταισματα, 	 Junxil camenakex nak quexcuan chak xban li mâc ut xban nak mâji' isinbil sa' lê ch'ôl lix rahinquil ru li mâusilal. Aban anakcuan yo'yôquex chic. Li Dios quicuaclesin cui'chic re li Jesucristo chi yo'yo. Ut jo'can ajcui' lâex, yo'yôquex chic xban nak ac' chic lê yu'am q'uebil êre xban li Dios ut cuybil sachbil chixjunil lê mâc.


Ας ευφραινεται το ορος Σιων, ας αγαλλωνται αι θυγατερες του Ιουδα δια τας κρισεις σου. 	 Chisahokß taxak saß xchßôleb li cuanqueb saß li tzûl Sión. Ut cheßsahokß ta ajcuiß saß xchßôleb li cuanqueb saß eb li tenamit xcuênt Judá xban nak saß tîquilal nacattaklan.


Και ειπε προς εμε ο αγγελος ο λαλων μετ' εμου, Φωνησον, λεγων, Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων Ειμαι ζηλοτυπος δια την Ιερουσαλημ και δια την Σιων εν ζηλοτυπια μεγαλη 	 Ut li ángel quixye cue nak tinye resil li quixye li Dios. Joßcaßin quixye li Dios li kßaxal nim xcuanquil. —Lâin kßaxal cuißchic ninra Jerusalén, lin tenamit Sión.


και εβαλεν εν τω στοματι μου ασμα νεον, υμνον εις τον Θεον ημων θελουσιν ιδει πολλοι και θελουσι φοβηθη και θελουσιν ελπισει επι Κυριον. 	 Numtajenak li sahil chßôlej quixqßue cue. Tinbicha jun li acß bich re xlokßoninquil li kaDios. Nabaleb li teßabînk re li bich ut teßxqßue xlokßal ut teßxpâb li Kâcuaß.


Ευφραινεσθε, δικαιοι, εν Κυριω, και υμνειτε την μνημην της αγιωσυνης αυτου. 	 Lâex li tîc êchßôl, chisahokß taxak saß êchßôl saß xcßabaß li nimajcual Dios. Qßuehomak xlokßal xban nak aßan santo.


Τοτε ανεβιβασα τους αρχοντας του Ιουδα επι το τειχος και εστησα δυο μεγαλους χορους αινουντων ο μεν επορευετο επι τα δεξια, επι του τειχους προς την πυλην της κοπριας 	 Ut quinye ajcuiß reheb li nequeßtaklan saß li tenamit Judá nak teßtakekß saß xbên li tzßac. Ut quincßûb ajcuiß ruheb cuib nînki chßûtaleb laj bichanel. Li jun chßûtal yôqueb chi xic chi tzoltzo saß xbên li tzßac li nacana saß li nim saß xjayal li oquebâl bar nequeßnumeß cuiß laj tzßekol mul.


Τοτε συνηχθησαν οι αρχιερεις και οι γραμματεις και οι πρεσβυτεροι του λαου εις την αυλην του αρχιερεως του λεγομενου Καιαφα, 	 Ut eb lix bênil aj tij ut eb laj tz'îb ut eb li neque'c'amoc be sa' xyânkeb laj judío que'xch'utub ribeb chiru nebâl re li rochoch lix yucua'ileb laj tij, Caifás xc'aba'.


σεις αυτοι υπαγετε, συναγετε αχυρον, οπου δυνασθε να ευρητε πλην δεν θελει ελαττωθη εκ των εργασιων σας ουδεν. 	 Anakcuan lâex chic texxic chixxocbal lê qßuim yalak bar têtau chak. Li trabaj saß xnaßajquilak ajcuiß. Incßaß tâcßosk xqßuial li xan nequeyîb, chanqueb.


Παλιν λεγω, Μηδεις ας μη με στοχασθη οτι ειμαι αφρων ει δε μη, δεχθητε με καν ως αφρονα, δια να καυχηθω και εγω ολιγον τι. 	 Jun sut chic tinye êre nak cherabihak li c'a'ru tinye. Mâ jun taxak êre tixc'oxla nak mâc'a' inna'leb. Abanan cui nequec'oxla nak mâc'a' inna'leb, cherabi li cuâtin jo' nak nequex-abin chiruheb li mâc'a'eb xna'leb. ¿Ma inc'a' ta bi' raj târûk tinâtinak chirix lin cuanquil lâin?


Διοτι περι του δενδρου, εαν κοπη, ειναι ελπις οτι θελει αναβλαστησει, και οτι ο τρυφερος αυτου βλαστος δεν θελει εκλειψει. 	 Nak nayoqßueß junak li cheß incßaß nacam chi junaj cua xban nak nacana lix tônal. Ut lix tônal aßan na-el cuißchic xtux.


Προσευχεσθε περι ημων διοτι ειμεθα πεπεισμενοι οτι εχομεν καλην συνειδησιν, θελοντες να πολιτευωμεθα κατα παντα καλως. 	 Ex hermân, tintz'âma chêru nak chextijok chikix lâo. Nakec'a nak tîc kach'ôl ut nakaj nak junelic cuânko sa' tîquilal.


διοτι δεν θελω τολμησει να ειπω τι εξ εκεινων, τα οποια δεν εκαμεν ο Χριστος δι' εμου προς υπακοην των εθνων λογω και εργω, 	 Mâc'a' inxiu chixyebal resil li c'anjel xinbânu sa' xc'aba' li Cristo nak xinc'anjelac sa' xyânkeb li mâcua'eb aj judío xban nak mâcua' injunes xinc'anjelac. Li Jesucristo xtenk'an cue nak xinc'ameb xbe re nak te'xpâb li Dios riq'uin lin yehom inbânuhom.


Καθως η πηγη αναβρυει τα υδατα αυτης, ουτως αυτη αναβρυει την κακιαν αυτης βια και αρπαγη ακουονται εν αυτη ενωπιον μου ακαταπαυστως ειναι πονος και πληγαι. 	 Incßaß nequeßxcanab xbânunquil li mâusilal. Chanchaneb jun li jul haß li incßaß nachakic. Caßaj cuiß li rahobtesînc ut li elkßâc na-abîc resil. Junes raylal ut yajel nacuan saß li tenamit aßan.


προς τον βασιλεα ομως του Ιουδα, οστις σας απεστειλε να ερωτησητε τον Κυριον, ουτω θελετε ειπει προς αυτον Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ Περι των λογων τους οποιους ηκουσας, 	 Joßcaßin têye re lix reyeb laj Judá li xtaklan chak êre chixsicßbal cßaßru nacuaj. Aßan aßin li naxye li Kâcuaß lix Dios eb laj Israel, “Lâat xaqßue xcuanquil li tzßîbanbil saß li hu.


Ο Κυριος θελει φερει σε και τον βασιλεα σου οντινα καταστησης επι σε, εις εθνος το οποιον δεν εγνωρισας, συ, ουδε οι πατερες σου και εκει θελεις λατρευσει αλλους θεους, ξυλα και λιθους. 	 Li Kâcuaß texqßue chi cßamecß lâex joß ajcuiß lê rey saß jalan tenamit li incßaß nequenau ru, chi moco lê xeßtônil yucuaß queßxnau ru. Ut aran têlokßoni li jalanil dios li yîbanbileb riqßuin cheß ut riqßuin pec.


ημεις εξευρομεν οτι προς τον Μωυσην ελαλησεν ο Θεος τουτον ομως δεν εξευρομεν ποθεν ειναι. 	 -Lâo nakanau nak li Dios quiâtinac riq'uin laj Moisés; abanan li cuînk a'an inc'a' nakanau bar xchal chak, chanqueb.


Διοτι δεν ειναι δικαιοι παρα τω Θεω οι ακροαται του νομου, αλλ' οι εκτελεσται του νομου θελουσι δικαιωθη. 	 Chiru li Dios inc'a' tîc xch'ôl junak yal riq'uin xnaubal li chak'rab. Aban li neque'bânun re li naxye li chak'rab tîqueb xch'ôl chiru li Dios.


Και ιδου, ανηρ τις Ιωσηφ το ονομα, οστις ητο βουλευτης, ανηρ αγαθος και δικαιος, 	 Quicuan jun li cuînk aj José xc'aba'. Arimatea xtenamit li cuan sa' xcuênt Judea. Laj José, a'an jun xcomoneb li neque'taklan sa' xbêneb laj judío. Tîc xch'ôl ut châbil.


Τοτε ειπεν ο Δαβιδ, Ουτος ειναι ο οικος Κυριου του Θεου, και τουτο το θυσιαστηριον της ολοκαυτωσεως εις τον Ισραηλ. 	 Joßcan nak laj David quixye: —Arin tâyîbâk lix templo li Dios. Ut arin ajcuiß tâcuânk li artal bar tâcßatmânk cuiß lix mayejeb laj Israel, chan.


Διοτι ητο προσταγη του βασιλεως περι αυτων, και διατεταγμενον μεριδιον δια τους ψαλτωδους κατα πασαν ημεραν. 	 Ac yebil reheb xban li rey nak tâqßuehekß reheb li cßaßru tento teßxcßul re xnumsinquil li cutan junjûnk.


Και σταθεις ο Ιησους, ειπε να κραχθη και κραζουσι τον τυφλον, λεγοντες προς αυτον Θαρσει, σηκωθητι σε κραζει. 	 Nak quirabi a'an li Jesús quixakli ut quixtakla xbokbal li mutz'. Que'côeb chixc'ambal ut que'xye re: -Mâch'ina âch'ôl. Quim. Yô châbokbal li Kâcua'.-


Καταβας δε ο Πετρος προς τους ανθρωπους τους απεσταλμενους προς αυτον απο του Κορνηλιου, ειπεν Ιδου, εγω ειμαι εκεινος τον οποιον ζητειτε τις η αιτια δια την οποιαν ηλθετε; 	 Jo'can nak laj Pedro quicube ut quixye reheb li cuînk: -Cue'quin. Lâin laj Simón Pedro li niquinêsic'. ¿C'a'ru xc'amoc chak êre toj arin ut c'a'ru têraj cuiq'uin? chan.


Διηνοιξε την πετραν, και ανεβλυσαν υδατα, και διερρευσαν ποταμοι εν τοποις ανυδροις. 	 Li Dios quixjor li sakônac ut quißel chak li haß re teßrucß. Ut li haß quibêc rok saß li chaki chßochß joß jun nimaß.


Και τινες σηκωθεντες εψευδομαρτυρουν κατ' αυτου, λεγοντες 	 Cuan li que'xakli chixyebal li yo'obanbil âtin chirix.


Ενω φευγει το οπλον το σιδηρουν, το χαλκινον τοξον θελει διαπερασει αυτον. 	 Usta tixyal êlelic chiru li raylal jun, aß chic li raylal jun chic tâtaßok re. Chanchan nak tixyal êlelic chiru li chßîchß ut aß chic li tzimaj tâtaßok re.


Τα κτηνη ετι της πεδιαδος χασκουσι προς σε διοτι εξηρανθησαν οι ρυακες των υδατων και πυρ κατεφαγε τας βοσκας της ερημου. 	 Chixjunil li xul li cuanqueb saß qßuicheß yôqueb ajcuiß chi yâbac châcuu xban nak xchakic li nimaß ut li xam quixcßat chixjunil li pim li nequeßxcuaß.


Με ποιον ωμοιωθης ουτως εν τη δοξη και εν τη μεγαλειοτητι, μεταξυ των δενδρων της Εδεμ; θελεις ομως καταβιβασθη μετα των δενδρων της Εδεμ εις τα κατωτατα της γης θελεις κοιτεσθαι εν μεσω των απεριτμητων μετα των τεθανατωμενων εν μαχαιρα ουτος ειναι ο Φαραω και απαν το πληθος αυτου, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 ¿Ani aj iqßuin târûk tâjuntakßêtâk lâ lokßal ut lâ cuanquilal, at faraón? Chanchanat li cheß li cuan saß li naßajej Edén. Abanan tâsachekß âcuu joß nak queßtßaneß eb li cheß li queßcuan Edén ut tatxic rubel chßochß. Tatcuânk âcuochbeneb li incßaß nequeßxpâb li Dios saß xyânkeb li queßcamsîc saß li plêt. Joßcan tâcßul lâat, at faraón lix reyeb laj Egipto, âcuochbeneb chixjunileb li tenamit, chan li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Και εστρεψεν ο Ιωραμ τας χειρας αυτου και εφυγε, λεγων προς τον Οχοζιαν, Δολος, Οχοζια. 	 Laj Joram quixsukßisi lix carruaje re tâêlelik ut quixjap re chixyebal re laj Ocozías: —¡At Ocozías, xoxbalakßi! chan.


Παρθοι και Μηδοι και Ελαμιται και οι κατοικουντες την Μεσοποταμιαν, την Ιουδαιαν τε και Καππαδοκιαν, τον Ποντον και την Ασιαν, 	 Anakcuan eb a'an yôqueb chi âtinac sa' râtinobâleb laj Partos, laj Medo, laj elamitas ut chikajunilo lâo li cuanco Mesopotamia, ut Judea, Capadocia, Ponto ut Asia,


και ελαλησε προς αυτους κατα την συμβουλην των νεων, λεγων, Ο πατηρ μου εβαρυνε τον ζυγον σας, αλλ' εγω θελω καμει βαρυτερον τον ζυγον σας ο πατηρ μου σας επαιδευσε με μαστιγας, αλλ' εγω θελω σας παιδευσει με σκορπιους. 	 Li rey quixye reheb li tenamit li cßaßru queßxye li sâj cuînk. Quixye reheb: —Lin yucuaß cau quitaklan saß êbên. Ut lâin kßaxal cuißchic cau tintaklânk saß êbên. Aßan riqßuin tzßûm quexrahobtesi. Abanan lâin riqßuin li tzßûm cuan chßîchß saß rußuj texinrahobtesi, chan.


Και θελει παραδωσει αυτους ο Κυριος εμπροσθεν σας, δια να καμητε εις αυτους κατα πασας τας προσταγας τας οποιας προσεταξα εις εσας. 	 Li Kâcuaß tixkßaxtesiheb saß êrukß ut texnumtâk saß xbêneb. Tento nak têbânu reheb chixjunil li xinye êre.


Οτε δε επλησιασεν ο καιρος των καρπων, απεστειλε τους δουλους αυτου προς τους γεωργους δια να λαβωσι τους καρπους αυτου. 	 Nak quicuulac xk'ehil xsic'bal ru li acuîmk, laj êchal re quixtaklaheb lix môs riq'uineb laj ilol re li acuîmk chixc'ulbal li jo' q'uial ru li racuîmk li tâtz'ak a'an.


Εκαμον δι' εμαυτον κηπους και παραδεισους και εφυτευσα εν αυτοις δενδρα παντος καρπου. 	 Ut quinyîb ajcuiß xnaßajeb li cuacuîmk ut quicuau nabal pây ru li cheß li naûchin. Ut quinyîb ajcuiß xnaßaj li cuutzßußuj ut quicuau li utzßußuj aran.


Και ειπε προς αυτον ο Ιωναθαν, Αυριον ειναι νεομηνια και θελεις ζητηθη, διοτι η καθεδρα σου θελει εισθαι κενη 	 Tojoßnak laj Jonatán quixye re laj David: —Cuulaj nequeßxninkßei li xyoßlajic li po. Teßxqßue retal nak mâ anihakat xban nak yamyôk lâ naßaj.


Λουσθητε, καθαρισθητε αποβαλετε την κακιαν των πραξεων σας απ' εμπροσθεν των οφθαλμων μου παυσατε πραττοντες το κακον, 	 Yîbomak lê yußam. Tîcobresihomak lê chßôl. Canabomak li mâcobc. Ut mêbânu chic li mâusilal.


Διοτι δεν αισχυνομαι το ευαγγελιον του Χριστου επειδη ειναι δυναμις Θεου προς σωτηριαν εις παντα τον πιστευοντα Ιουδαιον τε, πρωτον και Ελληνα. 	 Inc'a' ninxutânac chixch'olobanquil xyâlal li colba-ib xban nak a'an lix nimal xcuanquil li Dios re xcolbal chixjunil li te'pâbânk re. Li colba-ib xbên cua q'uebil reheb laj judío ut q'uebil ajcui' reheb li mâcua'eb aj judío.


Και αυτη ειναι η διαταξις περι του φονεως, οστις φυγη εκει, δια να ζηση Οστις κτυπηση τον πλησιον αυτου εξ αγνοιας, τον οποιον προτερον δεν εμισει, 	 Li ani tixcamsi li ras rîtzßin chi incßaß yal xraj xchßôl nak tixcamsi, ut cui incßaß xicß naril, naru tâxic saß li tenamit re tixcol rib.


Αυτη δε ειναι η παραβολη Ο σπορος ειναι ο λογος του Θεου 	 A'an a'in lix yâlal li jaljôquil ru âtin li xinye. Li iyaj, a'an retalil li râtin li Dios.


Ο δε ανθρωπος, θαυμαζων δι' αυτην, εσιωπα, δια να γνωριση αν κατευωδωσεν ο Κυριος την οδον αυτου η ουχι. 	 Ut lix môs laj Abraham sachso xchßôl chirilbal ut quixye saß xchßôl: —Aßan tana aßin li ixk li sicßbil ru xban li Dios. Xintau lin taklanquil li xinchal chixbânunquil arin, chan.


και εκλεισαν τας θυρας του προναου και εσβεσαν τους λυχνους και θυμιαμα δεν εθυμιαζον και ολοκαυτωματα δεν προσεφερον εις τον Θεον του Ισραηλ εν τω αγιω τοπω. 	 Queßxtzßap li oquebâl re lix templo ut incßaß chic queßxqßue xxamleleb li candil. Incßaß chic queßxcßat li incienso chi moco queßxqßue lix cßatbil mayejeb saß lix templo li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel.


διοτι εμεγαλυνθη εως των ουρανων το ελεος σου και εως των νεφελων η αληθεια σου. 	 Kßaxal nim lâ cuuxtân saß kabên. Mâcßaß xbisbal. Kßaxal tîc lâ chßôl.


Προσεχε εις σεαυτον, μηποτε εγκαταλιπης τον Λευιτην, οσον χρονον ζης επι της γης σου. 	 Chebânuhak cuênt re nak incßaß têcanabeb laj levita chi mâcßaß cuan reheb joß najtil texcuânk saß ruchichßochß.


Μη λησμονησης την φωνην των εχθρων σου ο θορυβος των επανισταμενων κατα σου αυξανει διαπαντος. 	 Abi chanru nak japjôqueb re li xicß nequeßiloc âcue. Mâcanab yal chi joßcan, at Kâcuaß, xban nak kßaxal cuißchic nanumta li yôqueb chixbânunquil.


Και των αδελφων αυτου κατα τας συγγενειας αυτων, οτε η γενεαλογια των γενεων αυτων απηριθμηθη, οι αρχηγοι ησαν Ιειηλ και Ζαχαριας, 	 Eb li rîtzßin laj Beera, tzßîbanbil retalil aß yal chanru xqßuialeb li ralal xcßajol. Aßaneb aßin: eb li queßcßamoc be, aßaneb laj Jeiel ut laj Zacarías;


Αυτος καμνει τον Αρκτουρον, τον Ωριωνα και την Πλειαδα και τα ταμεια του νοτου. 	 Ut aßan ajcuiß quiyîban reheb li chahim, li Osa, li Orión ut Pléyades xcßabaßeb. Ut quixyîb ajcuiß eb li chahim li cuanqueb saß li sur.


Πλην αυτος δεν εννοει ουτως και η καρδια αυτου δεν διαλογιζεται ουτως αλλα τουτο φρονει εν τη καρδια αυτου, να καταστρεψη και να εξολοθρευση εθνη ουκ ολιγα. 	 Abanan mâcuaß aßan li naxcßoxla lix reyeb laj Asiria. Li cuan saß xcßaßux li rey, aßan xsachbal nabaleb li tenamit.


Και εγεινε λογος Κυριου προς εμε εκ δευτερου λεγων, Τι βλεπεις συ; Και ειπα, Βλεπω λεβητα αναβραζοντα και το προσωπον αυτου ειναι προς βορραν. 	 Ut quixye cuißchic cue li Kâcuaß: —Ut anakcuan, ¿cßaßru li yôcat chirilbal?— Ut lâin quinye re: —Yôquin chirilbal jun li ucßal saß li norte yô chi cuokxînc ut yô chi salkûc chak arin.—


Και κατεκαυσαν τον οικον του Θεου και κατεσκαψαν το τειχος της Ιερουσαλημ, και παντα τα παλατια αυτης κατεκαυσαν εν πυρι, και παντα τα πολυτιμα σκευη αυτης ηφανισαν 	 Ut queßxcßat lix templo li Dios. Queßxjucß li tzßac li sutsu cuiß li tenamit Jerusalén. Queßxcßat li rochoch li rey ut queßxpoß chixjunil li cßaßru raro xbaneb laj Judá.


Και οι ψαλτωδοι οι υιοι του Ασαφ ησαν εν τω τοπω αυτων, κατα την διαταγην του Δαβιδ και του Ασαφ και του Αιμαν και του Ιεδουθουν, του βλεποντος του βασιλεως, και οι πυλωροι εφυλαττον εν εκαστη πυλη δεν ητο χρεια να απομακρυνθωσιν απο της υπηρεσιας αυτων διοτι οι αδελφοι αυτων οι Λευιται ητοιμασαν δι' αυτους. 	 Eb laj levita li nequeßbichan, xcomoneb li ralal laj Asaf, cuanqueb saß xnaßajeb joß queßxye li rey David, laj Asaf, ut laj Hemán, joß ajcuiß li profeta Jedutún li quicßanjelac chiru li rey. Eb li queßcßacßalen saß eb li oquebâl incßaß tento nak queßel saß lix cßanjeleb xban nak eb laj levita jun chßol chic queßxyîb lix tzacaêmkeb.


Εξελεξε δε Κυριος ο Θεος του Ισραηλ εμε εκ παντος του οικου του πατρος μου, δια να ημαι βασιλευς επι τον Ισραηλ εις τον αιωνα διοτι εξελεξε τον Ιουδαν αρχοντα εκ δε του οικου του Ιουδα εξελεξε τον οικον του πατρος μου μεταξυ δε των υιων του πατρος μου εμε ηυδοκησε να καμη βασιλεα επι παντα τον Ισραηλ 	 Abanan li Kâcuaß li kaDios lâo aj Israel, aßan li quisicßoc cuu saß xyânkeb chixjunileb li ralal lin yucuaß re tin-oc chokß xreyeb laj Israel chi junelic. Quixsicß ru laj Judá re nak eb li ralal xcßajol aßan teßtaklânk saß xbêneb laj Israel. Ut saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Judá quixsicß ruheb li ralal xcßajol lin yucuaß. Ut saß xyânkeb li ralal xcßajol lin yucuaß, quixsicß cuu lâin re tin-oc chokß xreyeb laj Israel.


Ποιμαινε τον λαον σου εν τη ραβδω σου, το ποιμνιον της κληρονομιας σου, το οποιον κατοικει μεμονωμενον εν τω δασει, εν μεσω του Καρμηλου ας νεμωνται την Βασαν και την Γαλααδ καθως εν ταις αρχαιαις ημεραις. 	 At Kâcuaß, chacuil taxak lâ tenamit riqßuin lâ cuanquil, li ac sicßbileb ru âban. Ut chaqßue taxak li cßaßruheb re joß nak li châbil aj ilol xul narileb chi us lix carner ut naxqßueheb chi cuânc saß li tzûl cuan cuiß li châbil pachßayaß. Chaqßueheb cuißchic lâ cualal âcßajol chi cuânc saß li naßajej Basán ut Galaad joß nak queßcuan junxil.


Συνηθροισθη δε πασα η συναγωγη των υιων Ισραηλ εν Σηλω, και εστησαν εκει την σκηνην του μαρτυριου και υπεταχθη η γη εις αυτους. 	 Chixjunileb laj Israel queßxchßutub ribeb aran Silo ut queßxyîb li tabernáculo re teßxchßutub ribeb chixlokßoninquil li Dios. Aßin quicßulman nak ac xeßrêchani li naßajej aßan.


Και ομως επειρασαν και παρωξυναν τον Θεον τον υψιστον και δεν εφυλαξαν τα μαρτυρια αυτου 	 Abanan toj yôqueb ajcuiß xyalbal rix li nimajcual Dios ut queßxchikß xjoskßil xban nak queßxkßet lix chakßrab.


Ο δε Κυριος εκαλεσε παλιν εκ δευτερου, Σαμουηλ. Και εσηκωθη ο Σαμουηλ και υπηγε προς τον Ηλει και ειπεν, Ιδου, εγω διοτι με εκαλεσας. Ο δε απεκριθη, Δεν σε εκαλεσα, τεκνον μου επιστρεψον να κοιμηθης. 	 Ut li Kâcuaß quixye: —At Samuel.— Ut laj Samuel quicuacli ut cô cuißchic riqßuin laj Elí ut quixye re: —Cueßquin, kâcuaß. Xcuabi nak xinâbok, chan. Laj Elí quixye re: —At Samuel, lâin incßaß xatinbok. Ayu cuißchic chi cuârc, chan.


Ωσαυτως δε και το Πνευμα συμβοηθει εις τας ασθενειας ημων επειδη το τι να προσευχηθωμεν ως πρεπει δεν εξευρομεν, αλλ' αυτο το Πνευμα ικετευει υπερ ημων δια στεναγμων αλαλητων 	 Ut li Santil Musik'ej nocoxtenk'a xban nak mâc'a' naru nakabânu kajunes. Inc'a' nakanau chanru nak totijok chi moco nakanau c'a'ru takatz'âma. Aban li Santil Musik'ej natz'âman chikix chiru li Dios riq'uin yot'ba ch'ôlej inc'a' naru xyebal yal riq'uin âtin.


Και ειπον προς αυτον, Ιδου τωρα, πεντηκοντα δυνατοι ανδρες ειναι μετα των δουλων σου ας υπαγωσι, παρακαλουμεν, και ας ζητησωσι τον κυριον σου, μηποτε εσηκωσεν αυτον το πνευμα του Κυριου και ερριψεν αυτον επι τινος ορους η επι τινος κοιλαδος. Και ειπε, Μη αποστειλητε. 	 Queßxye re: —Lâo cuanco lajêb roxcßâl ut cau kib. Lâo toxic chixsicßbal li profeta Elías, laj tzolol âcue. Mâre quicßameß xban lix musikß li Kâcuaß, ut mâre quitzßekeß toj saß junak tzûl malaj ut saß junak ru takßa, chanqueb. Abanan laj Eliseo quixye reheb: —Mâ ani tâxic, chan.


και ειπετε, Ουχι αλλα θελομεν φευγει εφιπποι δια τουτο θελετε φευγει και, Θελομεν ιππευσει επι ταχυποδας δια τουτο οι διωκοντες σας θελουσιν εισθαι ταχυποδες. 	 Lâex xeye: —Lâo toêlelik chirixeb li cacuây, chanquex. Joßcan nak tex-êlelik. Xeye: —Lâo toxic chirix cacuây li kßaxal cau nequeßâlinac, chanquex. Abanan eb li yôkeb chêrâlinanquil kßaxal cuißchic cau teßâlinak chêru lâex.


Και ο βασιλευς του βορρα θελει ελθει και υψωσει προχωμα και κυριευσει τας οχυρας πολεις και οι βραχιονες του νοτου δεν θελουσιν αντισταθη ουδε το πληθος των εκλεκτων αυτου, και δεν θελει εισθαι δυναμις προς αντιστασιν. 	 Tojoßnak li rey li cuan saß li norte tixchap jun li tenamit cau rib chi pletic ut tixsut saß tzßac re xrambaleb. Ut incßaß chic teßxcuy pletic li soldado re li sur, usta kßaxal cauhak ribeb.


Αυτος ειναι Κυριος ο Θεος ημων εν παση τη γη ειναι αι κρισεις αυτου. 	 Aßan li Kâcuaß li nimajcual Dios. Aßan li nim xcuanquil saß xbêneb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß.


"Ωιδη των Αναβαθμων." Οτε ο Κυριος επανεφερε τους αιχμαλωτους της Σιων, ημεθα ως οι ονειρευομενοι. 	 Cßajoß nak quisahoß li kachßôl nak li Kâcuaß coxqßue cuißchic chi sukßîc Jerusalén. Chanchan matqßuec yôco.


Παντες οι στυλοι κυκλω της αυλης θελουσιν εισθαι εζωσμενοι με αργυρον, τα αγκιστρα αυτων αργυρα και τα υποβασια αυτων χαλκινα. 	 Chixjunil li okech li têsut cuiß li nebâl cuânk lix argolla ut lix gancho yîbanbil riqßuin plata ut yîbanbilakeb riqßuin bronce lix naßajeb li teßqßuehekß cuiß li okech.


Εγεννηθησαν ετι εις αυτον επτα υιοι και τρεις θυγατερες 	 Ut queßcuan chic cuukub li ralal ut oxib chic lix rabin.


και μηπως υψωσης τους οφθαλμους σου εις τον ουρανον, και ιδων τον ηλιον και την σεληνην και τα αστρα, πασαν την στρατιαν του ουρανου, πλανηθης και προσκυνησης αυτα και λατρευσης αυτα, τα οποια Κυριος ο Θεος σου διεμοιρασεν εις παντα τα εθνη τα υποκατω παντος του ουρανου 	 Nak têril li choxa, li sakße, li po, ut li chahim, mêlokßoniheb xban nak li Kâcuaß lê Dios quixyîb eb aßan re nak teßcßanjelak chiruheb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß.


Και θελεις καμει λυχνιαν εκ χρυσιου καθαρου σφυρηλατον θελεις καμει την λυχνιαν ο κορμος αυτης και οι κλαδοι αυτης, αι λεκαναι αυτης, οι κομβοι αυτης και τα ανθη αυτης, θελουσιν εισθαι εν σωμα μετ' αυτης. 	 Têyîb ajcuiß jun li candelero riqßuin tzßakal oro, tenbil riqßuin martillo. Têyîb li rok ut li xakxo saß xyi joß ajcuiß lix naßajeb lix xamlel. Lix sahob ru li têyîb chanchan utzßußuj ut xak.


Και αφου εξηγαγον προς τον Ιησουν τους βασιλεις εκεινους, εκαλεσεν ο Ιησους παντας τους ανδρας του Ισραηλ, και ειπε προς τους αρχηγους των πολεμιστων τους ελθοντας μετ' αυτου, Πλησιασατε, βαλετε τους ποδας σας επι τους τραχηλους των βασιλεων τουτων. Και αυτοι επλησιασαν και εβαλον τους ποδας αυτων επι τους τραχηλους αυτων. 	 Nak ac cuanqueb li rey riqßuin laj Josué, quixtakla xbokbaleb chixjunileb li cuînk aj Israel. Quixye reheb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb nak teßxxakab li rokeb saß xbên lix cuxeb li rey. Ut joßcan queßxbânu.


αλλ' εγω ωκοδομησα εις σε οικον κατοικησεως και τοπον δια να κατοικης αιωνιως. 	 Abanan lâin xinyîb jun li templo re tatcuânk cuiß. Aßan li naßajej li tatcuânk cuiß chi junelic, chan.


Ασχημοσυνην γυναικος και της θυγατρος αυτης δεν θελεις αποκαλυψει ουδε θελεις λαβει την θυγατερα του υιου αυτης η την θυγατερα της θυγατρος αυτης, δια να αποκαλυψης την ασχημοσυνην αυτης ειναι στεναι συγγενεις αυτης ειναι ασεβημα. 	 Junak cuînk incßaß naru naxchßic rib riqßuin lix cab xrabin, chi moco riqßuineb li ri li rixakil, xban nak xcomoneb rib. Nimla mâc xbânunquil aßan.


Διοτι αι χειρες σας ειναι μεμολυσμεναι απο αιματος και οι δακτυλοι σας απο ανομιας τα χειλη σας ελαλησαν ψευδη η γλωσσα σας εμελετησε κακιαν. 	 Xetzßajni lê rukß riqßuin xcamsinquil lê ras êrîtzßin ut xemux êrib xban li mâusilal xebânu. Junes ticßtißic nequebânu ut junes yibru aj âtin nequeye.


Και αυτη ειναι η απαριθμησις των Λευιτων, κατα τας συγγενειας αυτων εκ Γηρσων, η συγγενεια των Γηρσωνιτων εκ Κααθ, η συγγενεια των Κααθιτων εκ Μεραρι, η συγγενεια των Μεραριτων. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Leví li queßajlâc: eb li ralal xcßajol laj Gersón; eb li ralal xcßajol laj Coat; ut eb li ralal xcßajol laj Merari.


Και συ, υιε ανθρωπου, προφητευσον και ειπε, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος περι των υιων Αμμων και περι του ονειδισμου αυτων, και ειπε, Η ρομφαια, η ρομφαια ειναι γεγυμνωμενη, δια την σφαγην εστιλβωμενη, δια να εξολοθρευση εξαστραπτουσα, 	 Lâat, at ralal cuînk, tâye resil li cßaßru tâuxmânk. Tâye: Joßcaßin xye li nimajcual Dios chêrix lâex li ralal xcßajol laj Amón. Lâex li nequexhoboc reheb laj Israel. Li chßîchß ac isinbil chak saß li rochoch. Kßesnanbil re ut nalemtzßun. Ac cauresinbil re tâcamsînk.


Και παντες οι δουλοι αυτου επορευοντο πλησιον αυτου και παντες οι Χερεθαιοι και παντες οι Φελεθαιοι και παντες οι Γετθαιοι, εξακοσιοι ανδρες, οι ελθοντες οπισω αυτου απο Γαθ, προεπορευοντο εμπροσθεν του βασιλεως. 	 Chixjunileb li nequeßtaklan saß xbêneb lix soldados, queßxakli chixcßatk li rey. Eb laj cereteo ut eb laj peleteo li nequeßcßacßalen re li rey saß li plêt queßnumeß chiru. Ut queßnumeß ajcuiß eb li cuakib ciento li soldados li queßchal Gat.


Και παντες οι βοες δια θυσιαν ειρηνικην ησαν μοσχοι εικοσιτεσσαρες, οι κριοι εξηκοντα, οι τραγοι εξηκοντα, τα αρνια τα ενιαυσια εξηκοντα. Ουτος ητο ο εγκαινιασμος του θυσιαστηριου, αφου εχρισθη. 	 Chixjunileb li mayej xul li queßxqßue re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios, aßan câhib xcaßcßâl li toro toj sâj, oxcßâl li têlom carner, oxcßâl li têlom chibât ut oxcßâl li têlom carner jun chihab cuan reheb. Aßin li mayej li queßxqßue re xkßaxtesinquil chiru li Dios li artal nak ac quiqßueheß li aceite chiru.Nak laj Moisés qui-oc saß li tabernáculo chi âtinac riqßuin li Kâcuaß, quirabi xyâb xcux li Kâcuaß nak yô chak chi âtinac saß xyi li cuib chi querubines li cuan saß xbên lix tzßapbal re li Lokßlaj Câx li cuan cuiß lix contrato li Dios.


Ενεθυμηθην εν νυκτι το ονομα σου, Κυριε και εφυλαξα τον νομον σου. 	 At nimajcual Dios, nacatjulticoß cue chiru kßojyîn nak yocyôquin ut najulticoß ajcuiß cue lâ chakßrab.


Και αυται ειναι αι γενεαλογιαι των υιων του Νωε, Σημ, Χαμ και Ιαφεθ και εγεννηθησαν εις αυτους υιοι μετα τον κατακλυσμον. 	 Aßaneb aßin lix cßabaßeb li oxib chi ralal laj Noé: laj Sem, laj Cam ut laj Jafet. Aßaneb li queßcuan ralal xcßajol nak ac xnumeß li butßi haß.


Εδιδε λοιπον ο Χειραμ εις τον Σολομωντα ξυλα κεδρινα και ξυλα πευκινα, οσα ηθελεν. 	 Joßcan nak laj Hiram quixtakla chixjunil li cheß li quiraj laj Salomón. Quixtakla li cheß chacalteß ut li cheß ciprés.


και πασα σαρξ θελει ιδει το σωτηριον του Θεου. 	 Ut chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och' te'ril ru laj Colonel li xtakla chak li Dios. (Isa. 40:3-5)


Ο αφρων προσετι πληθυνει λογους, ενω ο ανθρωπος δεν εξευρει τι μελλει γενεσθαι και τις δυναται να απαγγειλη προς αυτον τι θελει εισθαι μετ' αυτον; 	 Li mâcßaß xnaßleb cßajoß nacuulac chiru âtinac. Abanan ¿ma târûk ta biß tixye cßaßru tâcßulmânk? Incßaß, xban nak mâ ani nanaßoc re cßaßru tâcßulmânk mokon nak mâ anihak chic aßan.


τοτε απεστειλε Σεδεκιας ο βασιλευς και ελαβεν αυτον, και ηρωτησεν αυτον ο βασιλευς κρυφιως εν τη οικια αυτου και ειπεν, Ειναι λογος παρα Κυριου; Και ο Ιερεμιας ειπεν, ειναι και ειπεν, εις την χειρα του βασιλεως της Βαβυλωνος θελεις παραδοθη. 	 Mokon chic li rey Sedequías quixtakla xcßambal. Nak quicßameß saß li palacio, li rey Sedequías quiâtinac riqßuin xjunes. Quixpatzß re: —¿Ma cuan junak esilal xtakla chak chokß cue li Kâcuaß? chan. Ut laj Jeremías quixye re: —Li Kâcuaß xye nak lâat tatkßaxtesîk saß rukß lix reyeb laj Babilonia, chan.


και αυτα περιφερονται κυκλω υπο τας οδηγιας αυτου, δια να καμνωσι παν ο, τι προσταζει εις αυτα επι το προσωπον της οικουμενης 	 Eb aßan nequeßnumeß chiru choxa ut saß chixjunil li ruchichßochß joß nequeßtaklâc cuiß xban li Dios.


Δουλοι εξουσιαζουσιν εφ' ημας δεν υπαρχει ο λυτρονων εκ της χειρος αυτων. 	 Eb li queßcuan chokß lokßbil môs junxil, aßaneb chic li nequeßtaklan saß kabên anakcuan. Ut mâ ani nacoloc ke chiruheb.


Ενθυμηθητι, Κυριε, τι εγεινεν εις ημας επιβλεψον, και ιδε τον ονειδισμον ημων. 	 At Kâcuaß, chijulticokß taxak âcue li cßaßru xkacßul. Chacuil taxak xtokßobâl ku xban nak xutânal xo-el.


Οστις κρατει το πτυαριον εν τη χειρι αυτου και θελει διακαθαρισει το αλωνιον αυτου και θελει συναξει τον σιτον αυτου εις την αποθηκην, το δε αχυρον θελει κατακαυσει εν πυρι ασβεστω. 	 Ac cuan chak sa' ruk' lix c'anjelebâl. Ut târapu ru chi us li riyajil li trigo ut tixch'utub lix trigo sa' lix c'ûlebâl ut li rix tixc'at sa' li xam li mâ jaruj nachup, chan laj Juan.


Ελαλησαν λογους, ομνυοντες ψευδως, ενω εκαμνον συνθηκην οθεν η καταδικη θελει εκβλαστησει ως το κωνειον εν ταις αυλαξι του αγρου. 	 Mâcßaß rajbal li cßaßru nequeßxye nak nequeßxbânu li contrato xban nak incßaß nequeßxbânu li cßaßru nequeßxye. Incßaß nequeßrakoc âtin saß xyâlal. Li mâusilal li nequeßxbânu nak nequeßrakoc âtin, chanchan li yibru pim nak naqßuian saß xyânkeb li acuîmk.


Και ως ηκουσεν η Ιεζαβελ οτι ο Ναβουβαι ελιθοβοληθη και απεθανεν, ειπεν η Ιεζαβελ προς τον Αχααβ, Σηκωθητι, κληρονομησον τον αμπελωνα Ναβουθαι του Ιεζραηλιτου, τον οποιον δεν ηθελε να σοι δωση δι' αργυριου διοτι ο Ναβουθαι δεν ζη αλλ' απεθανε. 	 Nak quirabi resil lix camic, lix Jezabel quixye re laj Acab: —Ayu ut chap chokß âcue lix naßaj lix uvas laj Nabot li incßaß quixcßayi âcue xban nak laj Nabot mâ ani chic. Xcam, chan.


Περι των Ισααριτων ο Χενανιας και οι υιοι αυτου ησαν δια τας εξω υποθεσεις επι του Ισραηλ, επισταται και κριται. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Izhar, laj Quenanías ut eb li ralal queßtaklan saß xbêneb li tenamit ut queßrakoc âtin.


Τις ουτος ο κρυπτων την βουλην ασυνετως; Εγω λοιπον προεφερα εκεινο, το οποιον δεν ενοουν. Πραγματα υπερθαυμαστα δι' εμε, τα οποια δεν εγνωριζον. 	 ¿Ma cuan ta biß incuanquil lâin nak tincuechßi rix li cßaßru nacabânu? Xinâtinac chi joßcan xban nak mâcßaß innaßleb. Xinâtinac chirix li cßaßru incßaß xintau ru. Ut xinâtinac chirix li sachba chßôlej li mâ jaruj tintau ru.


Και ουδεις βαλλει οινον νεον εις ασκους παλαιους ει δε μη, ο οινος ο νεος διασχιζει τους ασκους, και ο οινος εκχεεται και οι ασκοι φθειρονται αλλα πρεπει οινος νεος να βαλληται εις ασκους νεους. 	 Ut mâ ani naq'uehoc ac' vino sa' li k'el bôls tz'ûm. Cui tixq'ue li ac' vino sa' li k'el bôls tz'ûm, tâpuq'uek' li k'el tz'ûm, tâhoyek' li vino, ut tâosok' ajcui' li bôls tz'ûm. Li ac' vino sa' li ac' bôls tz'ûm naq'ueman, chan li Jesús.


Και εδεσαν το περιστηθιον δια των κρικων αυτου εις τους κρικους του εφοδ με ταινιαν εκ κυανου, δια να ηναι ανωθεν της κεντητης ζωνης του εφοδ, και δια να μη ηναι το περιστηθιον κεχωρισμενον απο του εφοδ καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Ut queßxbacß riqßuin jun cßam azul saß li argollas re xchapbal li pectoral riqßuin li efod re nak li pectoral tixchap rib chi us riqßuin li efod ut incßaß tâecßânk saß xnaßaj. Queßxbânu joß quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß.


Και ο Ιηου, ο υιος του Ιωσαφατ, υιου του Νιμσι, εκαμε συνωμοσιαν κατα του Ιωραμ. Ο δε Ιωραμ εφυλαττετο εν Ραμωθ-γαλααδ, αυτος και απας ο Ισραηλ, απο προσωπου του Αζαηλ, βασιλεως της Συριας. 	 Joßcan nak laj Jehú quixcßûb ru chanru nak tixcamsi li rey Joram. Laj Jehú, aßan li ralal laj Josafat. Ut laj Josafat, aßan li ralal laj Nimsi. Laj Joram yô chixcolbal li tenamit Ramot cuan saß xcuênt Galaad chiru laj Hazael lix reyeb laj Siria. Chixjunileb li soldados aj Israel cuanqueb rochben laj Joram.


Ελεησον με, Κυριε, διοτι ειμαι εν θλιψει εμαρανθη απο της λυπης ο οφθαλμος μου, η ψυχη μου και η κοιλια μου. 	 Chacuuxtâna taxak cuu, at Kâcuaß, xban nak kßaxal ra cuanquin. Yô chi môyc li xnakß cuu xban li yâbac ut yô chi osocß lin metzßêu.


Εν τουτω τω καιρω ελθοντες προς αυτους Ταθναι, ο επαρχος των εντευθεν του ποταμου, και ο Σεθαρ-βοσναι και οι συνεταιροι αυτων, ειπον προς αυτους ουτω Τις προσεταξεν εις εσας να οικοδομητε τον οικον τουτον και να εγειρητε τουτον τον τοιχον; 	 Saß eb li cutan aßan laj Tatnai li nataklan saß li tenamit li cuan jun pacßal li nimaß Eufrates quicuulac riqßuineb. Queßcuulac ajcuiß riqßuineb laj Setar-boznai joßqueb ajcuiß li rochben. Ut queßxye reheb: —¿Ani xqßuehoc êlesêns nak xex-oc cuißchic chixyîbanquil li cab aßin ut li tzßac? chanqueb.


απο της Αροηρ, της παρα το χειλος του ποταμου Αρνων, και την πολιν την εν τω μεσω του ποταμου και πασαν την πεδινην Μεδεβα εως Δαιβων, 	 Li chßochß li queßxcßul eb aßan naticla chak saß li tenamit Aroer li cuan chire li nimaß Arnón joß ajcuiß li tenamit li cuan saß li ru takßa ut chixjunil li ru takßa Medeba. Nacuulac toj saß li tenamit Dibón.


Και εστησε το γλυπτον, την εικονα την οποιαν εκαμεν, εν τω οικω του Θεου, περι του οποιου ο Θεος ειπε προς τον Δαβιδ και προς τον Σολομωντα τον υιον αυτου, Εν τω οικω τουτω και εν Ιερουσαλημ, την οποιαν εξελεξα απο πασων των φυλων του Ισραηλ, θελω θεσει το ονομα μου εις τον αιωνα 	 Laj Manasés quixxakab saß lix templo li Kâcuaß li jalam ûch li quixyîb, usta naxnau nak li Dios quixye re li rey David ut laj Salomón li ralal chi joßcaßin: —Saß xyânkeb lix naßajeb li ralal xcßajol laj Israel, lâin xinsicß ru li tenamit Jerusalén re nak aran tâcuânk li templo li tinlokßonîk cuiß chi junelic.


Και Ωρ εγεννησε τον Ουρι, και ο Ουρι εγεννησε τον Βεζελεηλ. 	 Laj Hur, aßan lix yucuaß laj Uri. Ut laj Uri, aßan lix yucuaß laj Bezaleel.


Επειδη δεν ηδυνατο ο Κυριος να φερη τον λαον τουτον εις την γην, την οποιαν ωμοσε προς αυτους, δια τουτο κατεστρεψεν αυτους εν τη ερημω. 	 —Li Kâcuaß incßaß quiru rocsinquileb lix tenamit saß li naßajej aßin usta quixyechißi reheb riqßuin juramento. Joßcan nak quixcamsiheb saß li chaki chßochß, chaßkeb.


Και μετα παντα τα επελθοντα εφ' ημας ενεκα των πραξεων των πονηρων ημων, και της παραβασεως ημων της μεγαλης, αφου συ, Θεε ημων, εκρατηθης κατω της αξιας των ανομιων ημων, και εδωκας εις ημας ελευθερωσιν τοιαυτην, 	 Li raylal li xkacßul, aßan xban li kamâusilal ut xban li kamâc. Abanan lâat incßaß xoâqßue chixtojbal rix li kamâc joß kacßulub raj xcßulbal. Xacuy ban li kamâc ut incßaß xasach ku chi junaj cua.


Και εβασιλευσεν ο Αβιαμ επι τον Ιουδαν, κατα το δεκατον ογδοον ετος της βασιλειας του Ιεροβοαμ υιου του Ναβατ. 	 Yô cuakxaklaju chihab roquic chokß xreyeb laj Israel laj Jeroboam li ralal laj Nabat, nak laj Abiam qui-oc chokß rey aran Jerusalén.


Και εκει εθυμιαζον επι παντας τους υψηλους τοπους, καθως τα εθνη τα οποια ο Κυριος εξεδιωξεν απεμπροσθεν αυτων και επραττον πονηρα πραγματα δια να παροργιζωσι τον Κυριον 	 Ut queßxcßat li pom saß eb li naßajej li najt xteram li queßxyîb re xlokßoninquil li yîbanbil dios joß queßxbânu li tenamit li queßisîc saß li naßajej aßan xban li Kâcuaß Dios. Riqßuin li mâusilal queßxbânu, queßxchikß xjoskßil li Dios.


Γεμισον τα προσωπα αυτων απο ατιμιας, και θελουσι ζητησει το ονομα σου, Κυριε. 	 At Kâcuaß, chacßuteb ta xxutân re nak teßxqßue retal nak nim âcuanquil.


Και την επαυριον εξηγαγεν ο Πασχωρ τον Ιερεμιαν εκ του δεσμωτηριου. Και ο Ιερεμιας ειπε προς αυτον, Ο Κυριος δεν εκαλεσε το ονομα σου Πασχωρ, αλλα Μαγορ-μισσαβιβ. 	 Cuulajak chic laj Pasur quirisi laj Jeremías saß li cheß li natßnoß cuiß li rok. Ut laj Jeremías quixye re: —Anakcuan li Kâcuaß xjal lâ cßabaß. Mâcuaß chic aj Pasur âcßabaß. Aj Magor-misabib chic xqßue chokß âcßabaß.


Και εξηπλωσεν ομοιωμα χειρος, και με επιασεν απο της κομης της κεφαλης μου και με υψωσε το πνευμα μεταξυ της γης και του ουρανου και με εφερε δι' οραματων Θεου εις Ιερουσαλημ, εις την θυραν της εσωτερας πυλης της βλεπουσης προς βορραν, οπου ιστατο το ειδωλον της ζηλοτυπιας, το παροξυνον εις ζηλοτυπιαν. 	 Li chanchan cuînk quixyeß li rukß ut quinixchap chi rismal injolom. Ut lix musikß li Kâcuaß quinixtaksi saß ikß saß choxa. Ut saß visión li Kâcuaß quinixcßam toj Jerusalén saß li oquebâl re li tenamit li cuan saß li norte, li cuan cuiß li yîbanbil dios li naqßuehoc xjoskßil li tzßakal Dios.


Διδαξον με, Κυριε, την οδον σου, και θελω περιπατει εν τη αληθεια σου προσηλονε την καρδιαν μου εις τον φοβον του ονοματος σου. 	 At nimajcual Dios, chacßut chicuu li cßaßru tâcuaj lâat tinbânu re nak tincuânk saß xyâlal. Ut chinâtenkßa chi cßanjelac châcuu chi anchal inchßôl.


Οσον ομως κατεθλιβον αυτους, τοσω μαλλον επληθυνοντο και ηυξανοντο. Και οι Αιγυπτιοι απεστρεφοντο τους υιους Ισραηλ. 	 Nak ra queßux reheb, kßaxal cuißchic queßqßui. Cßajoß nak queßxucuac eb laj Egipto chirilbaleb laj Israel.


Και ανηγγειλαν προς τον βασιλεα, λεγοντες, Ιδου, Ναθαν ο προφητης. Και εισελθων ενωπιον του βασιλεως, προσεκυνησε τον βασιλεα κατα προσωπον αυτου εως εδαφους. 	 Queßxye re li rey: —Li profeta Natán xchal chi âtinac âcuiqßuin, chanqueb. Nak qui-oc cuan cuiß li rey, laj Natán quixcuikßib rib chiru li rey.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quixye ajcuiß re laj Moisés:


Και εισηλθεν εις το εσωτερον και εμετρησε το μετωπον της θυρας, δυο πηχας, και την θυραν, εξ πηχας, και το πλατος της θυρας, επτα πηχας. 	 Chirix aßan cô saß li Lokßlaj Santil Naßajej li cuan toj chi saß ut quixbis li okech li cuan saß li oquebâl. Jûnk metro xnînkal xsaß. Oxib metro ru li oquebâl. Ut oxib metro riqßuin media xnajtil xyânk li rokechal li cuanqueb saß li cuib pacßal.


ουτω και ο Χριστος, απαξ προσφερθεις δια να σηκωση τας αμαρτιας πολλων, θελει φανη εκ δευτερου χωρις αμαρτιας εις τους προσμενοντας αυτον δια σωτηριαν. 	 Jo'can nak li Jesucristo jun sut ajcui' quixmayeja rib re risinquil lix mâqueb li q'uila tenamit. Mokon tol-êlk cui'chic, aban mâcua' chic re cuyuc mâc tâchâlk. Tol-êlk ban li Jesucristo re xtz'akobresinquil li kacolbal chikajunil li yôco chi yo'onînc re.


Παντες τωοντι εγειναμεν ως ακαθαρτον πραγμα, και πασα η δικαιοσυνη ημων ειναι ως ρυπαρον ιματιον δια τουτο επεσαμεν παντες ως το φυλλον, και αι ανομιαι ημων αφηρπασαν ημας ως ο ανεμος. 	 Chikajunilo xomâcob châcuu. Li katîquilal, aßan chanchan jun li tßicr tzßaj ru. To-osokß joß nak nachakic li xak kßên. Aß ajcuiß li mâusilal li nakabânu tâsachok ke joß nak nacßameß li chaki xak kßên xban ikß.


Οι γεροντες να ηναι αγρυπνοι, σεμνοι, σωφρονες, υγιαινοντες εν τη πιστει, τη αγαπη, τη υπομονη. 	 Chaq'ueheb xna'leb li chêquel cuînk re nak inc'a' te'calâk ut châbilakeb xna'leb. Toj che'xc'oxla chi us li c'a'ru te'xbânu ut che'pâbânk chi anchaleb xch'ôl. Chixjunil li te'xbânu, che'xbânuhak xban nak neque'xra li ras rîtz'in ut che'xcuyak li raylal.


Και εγω ο Κυριος θελω εισθαι Θεος αυτων και ο δουλος μου Δαβιδ αρχων εν μεσω αυτων εγω ο Κυριος ελαλησα. 	 Lâin li Kâcuaß. Lâinak lix Dioseb ut laj David laj cßanjel chicuu tâtaklânk saß xbêneb. Lâin li Kâcuaß xinyehoc re aßin.


Και κατεστρεψαν τας πολεις και εις πασαν αγαθην μεριδα γης ερριψαν εκαστος την πετραν αυτου, και εγεμισαν αυτην και πασας τας πηγας των υδατων ενεφραξαν, και παν δενδρον καλον κατεβαλον ωστε εν Κιρ-αρασεθ εμειναν οι λιθοι αυτης, και κυκλωσαντες οι σφενδονισται επαταξαν αυτην. 	 Ut queßxsach ruheb lix naßajeb. Nak queßnumeß cuan cuiß li racuîmkeb, eb laj Israel quilajeßxtûb li pec toj retal queßxpoßi chixjunil lix naßajeb li racuîmkeb. Ut queßxbutß eb li yußam haß. Ut quilajeßxtßan eb li châbil cheß. Caßaj cuiß li nimla tenamit Kir-hareset quicana. Eb li cuînk li nequeßcutuc riqßuin rantßin queßxsuti li tenamit aßan, ut queßxcut chi pec toj retal queßxsach ru.


Και πνευμα διηλθεν απ' εμπροσθεν μου, αι τριχες του σωματος μου ανεσηκωθησαν 	 Quicuecßa nak quinumeß jun li ikß saß xnakß cuu, ut quixakli li cuismal xban inxiu.


Αλλ' ο Ιησους ειχεν ειπει περι του θανατου αυτου εκεινοι ομως ενομισαν οτι λεγει περι της κοιμησεως του υπνου. 	 Eb a'an inc'a' que'xtau ru nak li Jesús quixye nak camenak chic laj Lázaro. Sa' xch'ôleb a'an nak yâl nak yal cuârc yô.