ευθυς οταν εισελθητε εις την πολιν, θελετε ευρει αυτον, πριν αναβη εις τον υψηλον τοπον δια να φαγη διοτι ο λαος δεν τρωγει εωσου ελθη αυτος, επειδη ουτος ευλογει την θυσιαν μετα ταυτα τρωγουσιν οι κεκλημενοι τωρα λοιπον αναβητε διοτι περι την ωραν ταυτην θελετε ευρει αυτον. 	 Nak tex-oc saß li tenamit, texxic riqßuin saß junpât nak toj mâjiß naxic chi mayejac saß li tzûl saß xcßabaßeb li tenamit. Eb li bokbileb incßaß teßcuaßak cui toj mâjiß nacuulac aßan. Tento nak li profeta târosobtesi li mayej xbên cua, tojoßnak teßcuaßak li tenamit. Ayukex anakcuan ut têtau li profeta, chanqueb.


Επειτα εμετρησε χιλιας και ητο ποταμος, τον οποιον δεν ηδυναμην να διαβω, διοτι τα υδατα ησαν υψωμενα, υδατα κολυμβηματος, ποταμος αδιαβατος. 	 Quixbis ôb ciento metro chic, ut ac cham chic chi us li nimaß. Incßaß chic quiru quinnumeß xban nak kßaxal cham chic. Mâ ani naru nanumeß cui incßaß nanau numxic.


και εις παντα τα ζωα της γης και εις παντα τα πετεινα του ουρανου και εις παν ερπετον ερπον επι της γης και εχον εν εαυτω ψυχην ζωσαν, εδωκα παντα χλωρον χορτον εις τροφην. Και εγεινεν ουτω. 	 Chixjunil li rax pim xinqßue chokß re xtzacaêmkeb li xul li cuanqueb saß ruchichßochß. Xinqßue ajcuiß reheb li xul li nequeßrupupic chiru choxa ut reheb chixjunileb li nequeßxjucuqui rib saß chßochß. Xinqßue chixjunil li rax pim chokß re lix tzacaêmkeb li xul. Ut quicßulman joß quixye li Dios.Ut li Dios quiril nak tzßakal re ru chixjunil li quixbânu. Ut qui-oc li kßojyîn ut quisakêu. Aßan li xcuak li cutan.


Εαν τις ετεροδιδασκαλη και δεν ακολουθη τους υγιαινοντας λογους του Κυριου ημων Ιησου Χριστου και την διδασκαλιαν την κατ' ευσεβειαν, 	 Cuan li neque'c'utuc re jalan tijleb li moco yâl ta. Moco neque'xpâb ta li yâl li quixc'ut chiku li Kâcua' Jesucristo. Jalan cui' lix pâbâleb.


Και ειδον τρια ακαθαρτα πνευματα ομοια με βατραχους εξερχομενα εκ του στοματος του δρακοντος και εκ του στοματος του θηριου και εκ του στοματος του ψευδοπροφητου 	 Ut quicuil oxib li mâus aj musik'ej. Yôqueb chi êlc sa' re li dragón ut sa' re li josk' aj xul ut sa' re li xcab xul li cuan cuib xxucub, li profeta aj balak'. Li oxib chi mâus aj musik'ej, a'an chanchaneb li amoch.


Κραυγη ειναι εν ταις οδοις δια τον οινον πασα ευθυμια παρηλθεν η χαρα του τοπου εφυγεν. 	 Japjôqueb re saß eb li be xban nak mâcßaß chic li vino. Li sahil chßôlejil quixsukßisi rib chokß rahil chßôlejil. Mâ bar chic natauman li sahil chßôlej.


Και οτε εισηλθεν ο Αβραμ εις την Αιγυπτον, ειδον οι Αιγυπτιοι την γυναικα οτι ητο ωραια σφοδρα. 	 Laj Abram queßcuulac saß li naßajej Egipto. Ut eb laj Egipto queßril nak chßinaßus na-iloc li ixk.


Διοτι και οι αδελφοι σου και ο οικος του πατρος σου και αυτοι εφερθησαν απιστως προς σε ναι, αυτοι εβοησαν οπισθεν σου μεγαλοφωνως μη πιστευσης αυτους, και αν λαλησωσι καλα προς σε. 	 Eb lâ cuas ut eb lâ cuîtzßin yôqueb chabalakßinquil. Lâ cuechßalal xeßxjunaji ribeb riqßuineb li yôqueb chixcßûbanquil ru chanru nak teßxbânu raylal âcue. Mâcßojob âchßôl riqßuineb, usta châbil nequeßâtinac âcuiqßuin.


Παντα τα οστα μου θελουσιν ειπει, Κυριε, τις ομοιος σου, οστις ελευθερονεις τον πτωχον απο του ισχυροτερου αυτου, και τον πτωχον και τον πενητα απο του διαρπαζοντος αυτον; 	 Chi anchal inchßôl tinye âcue, Mâ ani chic joß lâat, at Kâcuaß. Lâat nacacoleb li rahobtesinbileb chiruheb li nequeßrahobtesin. Ut nacacoleb ajcuiß li nebaß chiruheb li nequeßmakßoc re li cßaßru cuan reheb.


Και αυτοι ενικησαν αυτον δια το αιμα του Αρνιου και δια τον λογον της μαρτυριας αυτων, και δεν ηγαπησαν την ψυχην αυτων μεχρι θανατου. 	 Eb li kech aj pâbanelil xe'numta sa' xbên laj tza sa' xc'aba' lix quiq'uel li Jun li chanchan carner ut xban nak que'xch'olob xyâlal nak a'an laj Colol reheb. Inc'a' que'xra xyu'ameb, toj retal que'xc'ul câmc.


Και θελω ανασπασει τα αλση σου εκ μεσου σου, και θελω αφανισει τας πολεις σου. 	 Ut lâin tinpuqßui chixjunileb li yîbanbil dios lix Asera xcßabaß li cuanqueb saß êyânk ut tinsacheb ajcuiß li tenamit bar cuanqueb cuiß.Ut xban injoskßil lâin tinqßueheb chixtojbal rix lix mâqueb chixjunileb li tenamit li nequeßkßetoc re li cuâtin, chan li Kâcuaß.


Και απηλθεν ο Ιακωβ εις την οδον αυτου και συνηντησαν αυτον οι αγγελοι του Θεου. 	 Ut laj Jacob qui-el saß li naßajej aßan ut quixtiquib cuißchic xic saß lix tenamit. Nak yô chi xic, quixcßuleb lix ángel li Kâcuaß Dios.


Και θελω φυτευσει αυτους επι την γην αυτων, και δεν θελουσιν εκσπασθη πλεον απο της γης αυτων, την οποιαν εδωκα εις αυτους, λεγει Κυριος ο Θεος σου. 	 Lâin tinqßueheb cuißchic chi cuânc saß li naßajej li quinqßue reheb junxil ut mâ ani chic tâisînk reheb saß lix naßajeb, chan li Kâcuaß Dios.


αι κνημαι αυτου στυλοι μαρμαρινοι, εστηριγμενοι επι βασεων καθαρου χρυσιου το ειδος αυτου ως Λιβανος εξοχος ως κεδροι. 	 Li raß chanchan li okech yîbanbil riqßuin mármol xakabanbil saß châbil oro. Li cuînk li ninra, chßinaßus rilbal. Chanchan xchßinaßusal li naßajej Líbano. Sicßbil ru joß li cheß chacalteß.Kßaxal kßun naâtinac. Cßajoß xchâbilal li cuînk aßan. Aßan lin bêlom, li ninra, ex tukß ix aj Jerusalén.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Συναξον εις εμε εβδομηκοντα ανδρας εκ των πρεσβυτερων του Ισραηλ, τους οποιους γνωριζεις οτι ειναι πρεσβυτεροι του λαου και αρχοντες αυτων και φερε αυτους εις την σκηνην του μαρτυριου, οπου θελουσι σταθη μετα σου. 	 Abanan li Kâcuaß quichakßoc ut quixye re: —Chßutubeb lajêb xcâcßâlak li cuînk li nacanau ruheb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel. Aßaneb li cuanqueb xcuanquil. Ut tâcßameb chiru li tabernáculo ut tinêroybeni âcuochbeneb.


Και ο φευγων απο του ηχου του φοβου θελει πεσει εις τον λακκον και ο αναβαινων εκ μεσου του λακκου θελει πιασθη εις την παγιδα διοτι αι θυριδες ανωθεν ειναι ανοικται, και τα θεμελια της γης σειονται. 	 Nabal li raylal tâchâlk saß êbên. Chanchan nak nachal li cacuil hab ut li ruchichßochß tâecßânk saß xnaßaj. Li ani naêlelic chiru li raßal tâchapekß xban jun chic li raßal. Li ani tixcol rib chiru li raylal tâtßanekß saß jun chic li raylal.


Και επηλθεν επ' αυτον το πνευμα του Κυριου, και διεσπαραξεν αυτον ως εαν ηθελε διασπαραξει εριφιον, μη εχων μηδεν εν ταις χερσιν αυτου πλην δεν ανηγγειλε προς τον πατερα αυτου η προς την μητερα αυτου τι ειχε καμει. 	 Lix musikß li Kâcuaß quichal riqßuin laj Sansón ut quixqßue xmetzßêu. Joßcan nak laj Sansón quixchap li cakcoj ut quixpedasi riqßuin rukß. Chanchan jun li chßina chibât chiru. Ut laj Sansón cô cuißchic riqßuin lix naß xyucuaß, abanan incßaß quixye reheb li cßaßru quixbânu.


Θαλασσα ειμαι η κητος, ωστε εθεσας επ' εμε φυλακην; 	 ¿Ma lâin ta biß li joskß aj xul li cuan saß li palau nak tâxakabeb aj ilol cue?


τοτε συ επακουσον εκ του ουρανου και συγχωρησον την αμαρτιαν των δουλων σου και του λαου σου Ισραηλ, διδαξας αυτους την οδον την αγαθην, εις την οποιαν πρεπει να περιπατωσι, και δος βροχην επι την γην σου, την οποιαν εδωκας εις τον λαον σου δια κληρονομιαν. 	 Lâat, at Kâcuaß, toj saß choxa tâcuabi lix tijeb ut tâcuyeb xmâqueb laj Israel li nequeßcßanjelac châcuu. Tâcßut chiruheb chanru nak teßcuânk saß xyâlal ut tâtakla cuißchic li hab saß xbên li chßochß li caqßue reheb lâ tenamit.


Ο λογος ο γενομενος προς Ιερεμιαν παρα Κυριου, οτε Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς της Βαβυλωνος και πασα η δυναμις αυτου και παντα τα βασιλεια της γης τα υποκειμενα υπο την χειρα αυτου και παντες οι λαοι επολεμουν κατα της Ιερουσαλημ και κατα πασων των πολεων αυτης, λεγων, 	 Laj Nabucodonosor, lix reyeb laj Babilonia, ut eb lix qßuila soldados, joß eb ajcuiß lix soldâdeb li xnînkal ru tenamit li cuanqueb rubel xcuanquil laj Nabucodonosor queßpletic riqßuineb laj Jerusalén joß eb ajcuiß li cuanqueb chi xjun sutam. Nak yôqueb chi pletic, li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Jeremías ut quixye re:


τους οποιους πρεπει να αποστομονωμεν, οιτινες ανατρεπουσιν ολοκληρους οικους, διδασκοντες οσα δεν πρεπει, χαριν αισχρου κερδους. 	 Eb a'an tento xk'usbaleb re nak te'xcanab li balak'înc. Yôqueb xpo'bal xch'ôleb li jûnk cabal riq'uin xc'utbal li moco yâl ta. Riq'uin balak'înc neque'xtau lix tumineb.


και Ιωαναν εγεννησε τον Αζαριαν, ουτος ειναι ο ιερατευσας εν τω ναω, τον οποιον ωκοδομησεν ο Σολομων εν Ιερουσαλημ 	 ut laj Johanán, aßan lix yucuaß laj Azarías li quicßanjelac chokß aj tij saß li templo li quixyîb laj Salomón aran Jerusalén.


Ο περιπατων εν δικαιοσυνη και ο λαλων εν ευθυτητι ο καταφρονων το κερδος των δυναστευσεων, ο σειων τας χειρας αυτου απο δωροληψιας, ο εμφραττων τα ωτα αυτου δια να μη ακουη περι αιματος, και ο κλειων τους οφθαλμους αυτου δια να μη ιδη το κακον 	 Naru texcolekß cui nequex-âtinac saß xyâlal ut nequebânu li tîquilal. Mêrelkßa li cßaßru reheb li nebaß ut mêqßue êrib chi tuminâc. Mêjunaji êrib riqßuineb li nequeßxcßûb ru xbânunquil li mâusilal ut li camsînc.


Και εκαθησεν ο Δαβιδ μετα του Αγχους εν Γαθ, αυτος και οι ανδρες αυτου, εκαστος μετα της οικογενειας αυτου, και ο Δαβιδ μετα των δυο γυναικων αυτου, Αχινοαμ της Ιεζραηλιτιδος και Αβιγαιας της Καρμηλιτιδος γυναικος του Ναβαλ. 	 Laj David ut eb lix soldados queßcuan riqßuin laj Aquis aran Gat rochbeneb li rixakileb ut eb lix cocßal. Cuib li rixakil laj David cuan rochben. Aßaneb lix Ahinoam re Jezreel ut lix Abigail li quicuan chokß rixakil laj Nabal aran Carmel.


και ο οικος Ιακωβ θελει εισθαι πυρ και ο οικος Ιωσηφ φλοξ, ο δε οικος Ησαυ ως καλαμη και θελουσιν εξαφθη κατ' αυτων και καταφαγει αυτους και δεν θελει εισθαι υπολοιπον του οικου Ησαυ διοτι Κυριος ελαλησε. 	 Eb li ralal xcßajol laj Jacob chanchanakeb li xam. Eb li ralal xcßajol laj José chanchanakeb li rakß xam. Ut eb li ralal xcßajol laj Esaú chanchan nak nacßat li qßuim nak teßosokß. Teßsachekß ruheb chi junaj cua li ralal xcßajol laj Esaú. Mâ jun saß xyânkeb teßcolekß. Lâin li Kâcuaß xinyehoc re aßin.


Μακαριοι οι δεδιωγμενοι ενεκεν δικαιοσυνης, διοτι αυτων ειναι η βασιλεια των ουρανων. 	 Us xak reheb li neque'rahobtesîc sa' xc'aba' li tîquilal, xban nak eb a'an cuânkeb chic rubel lix cuanquilal li Dios.


Και θελει πλυνει ο καθαριζομενος τα ιματια αυτου και θελει ξυρισει πασας τας τριχας αυτου και θελει λουσθη εν υδατι και θελει εισθαι καθαρος και μετα ταυτα θελει ελθει εις το στρατοπεδον και θελει διατριψει εξω της σκηνης αυτου επτα ημερας. 	 Li ac xqßuira tixpuchß li rakß. Tixbes chixjunil li rismal ut tâatînk re nak incßaß chic muxbilak ru. Tâoc cuißchic saß li tenamit, aban incßaß tâoc chi ticto saß lix muhebâl. Cuukub cutan tâcuânk chirix lix muhebâl.


Η θεα αυτων ειναι ως θεα ιππων, και ως ιππεις, ουτω θελουσι τρεχει. 	 Chanchanakeb li cacuây ut chanchanakeb li nequeßâlinac chirix cacuây.


και συνηχθησαν προς αυτον ανθρωποι μηδαμινοι, αχρειοι, και ενεδυναμωθησαν εναντιον του Ροβοαμ υιου του Σολομωντος, οτε ητο ο Ροβοαμ νεος και απαλος την καρδιαν και δεν ηδυνατο να αντισταθη εις αυτους 	 Ut queßxchßutub ribeb nabaleb li cuînk li incßaß useb xnaßleb riqßuin laj Jeroboam. Ut eb aßan queßxkßetkßeti ribeb chiru laj Roboam xban nak laj Roboam toj sâj ut toj mâjiß cau xchßôl chi taklânc. Joßcan nak incßaß quiru xcolbal rib chiruheb.


διοτι απαντες ουτοι εκ του περισσευματος αυτων εβαλον εις τα δωρα του Θεου, αυτη ομως εκ του υστερηματος αυτης εβαλεν ολην την περιουσιαν οσην ειχε. 	 xban nak chixjunileb a'an xe'xq'ue li x-ela'an chiruheb. Abanan li ixk a'in, usta neba', xq'ue chixjunil li jo' nimal cuan re, li re raj xnumsinquil li cutan junjûnk.


Και αλλους μεν εθεσεν ο Θεος εν τη εκκλησια πρωτον αποστολους, δευτερον προφητας, τριτον διδασκαλους, επειτα θαυματα, επειτα χαρισματα ιαματων, βοηθειας, κυβερνησεις, ειδη γλωσσων. 	 Li xchalal li tz'ejcualej jalan jalânk xc'anjel li junjûnk. Jo'can ajcui' nak jalan jalânk xmâtaneb laj pâbanel q'uebileb re xban li Dios re nak te'c'anjelak chiru. Xbên, cuanqueb li q'uebileb xmâtan chi c'anjelac chok' apóstol. Xcab, cuanqueb li q'uebileb xmâtan chi c'anjelac chok' profeta. Rox, cuanqueb li q'uebileb xmâtan chi c'anjelac chok' aj tzolonel. Ut cuanqueb li q'uebileb xmâtan chixbânunquileb li milagro. Cuanqueb li q'uebileb xmâtan chixq'uirtesinquileb li yaj; cuanqueb li q'uebileb xmâtan chixtenk'anquileb li ras rîtz'in. Cuanqueb li q'uebileb xmâtan chi taklânc; ut cuanqueb ajcui' q'uebileb xmâtan chi âtinac sa' jalanil âtin inc'a' natauman ru.


Απορριψατε αφ' υμων πασας τας ανομιας υμων, τας οποιας ηνομησατε εις εμε, και καμετε εις εαυτους νεαν καρδιαν και νεον πνευμα και δια τι να αποθανητε, οικος Ισραηλ; 	 Canabomak chixjunil lê kßetba âtin li xexmâcob cuiß. Jalomak êcßaßux ut acßak chic lê yußam. ¿Cßaßut nak têqßue êrib chi câmc xban lê mâc, ex aj Israel?Lâin mâ jun êre nacuaj tâcâmk. Jalomak ban lê cßaßux ut tâcuânk lê yußam, chan li nimajcual Dios.


Ιδου, λαος θελει ελθει απο βορρα και εθνος μεγα, και βασιλεις πολλοι θελουσιν εγερθη απο των εσχατων της γης. 	 Qßuehomak retal. Yôqueb chak chi châlc eb li soldado saß li nimla tenamit li cuan saß li norte. Rochbeneb aßan cuanqueb nabaleb li rey li teßchâlk saß chixjunil li ruchichßochß.


λεγων Θελω απαγγειλει το ονομα σου προς τους αδελφους μου, εν μεσω εκκλησιας θελω σε υμνησει 	 Quixye chi jo'ca'in: At inYucua', tinch'olob âcuesilal chiruheb lin hermân. Sa' xyânkeb li ch'utch'ûqueb tinbicha lâ lok'al. (Sal. 22:22)


Εσκεφθην εν τη καρδια μου να ευφραινω την σαρκα μου με οινον, ενω ετι η καρδια μου ησχολειτο εις την σοφιαν και να κρατησω την μωριαν, εωσου ιδω τι ειναι το αγαθον εις τους υιους των ανθρωπων, δια να καμνωσιν αυτο υπο τον ουρανον πασας τας ημερας της ζωης αυτων. 	 Xban nak junes xsicßbal innaßleb yôquin, quincßoxla nak tintau xsahil inchßôl riqßuin li calâc. Joßcan nak quin-oc chi ucßac re rilbal ma aßan li us tixbânu li cuînk joß najtil tâcuânk saß ruchichßochß.


Εν δε τω τριακοστω εβδομω ετει της μετοικεσιας του Ιωακειμ βασιλεως του Ιουδα, τον δωδεκατον μηνα, την εικοστην πεμπτην του μηνος, Ευειλ-μερωδαχ ο βασιλευς της Βαβυλωνος, κατα το ετος καθ' ο εβασιλευσεν, ανυψωσε την κεφαλην του Ιωακειμ βασιλεως του Ιουδα και εξηγαγεν αυτον εκ του οικου της φυλακης, 	 Nak yô cuuklaju xcaßcßâl chihab roquic chi prêxil aran Babilonia laj Joaquín lix reyeb laj Judá, laj Evil-merodac qui-oc chokß xreyeb laj Babilonia. Saß li ôb xcaßcßâl xbe lix cablaju po re li chihab aßan laj Evil-merodac quirisi laj Joaquín saß tzßalam.


Και ηλθον εις Οφειρ και ελαβον εκειθεν τετρακοσια και εικοσι ταλαντα χρυσιου και εφεραν προς τον βασιλεα Σολομωντα. 	 Eb aßan queßcôeb saß li jucub saß li tenamit Ofir ut queßxcßam chak caßchßin chic mâ cuaklaju quintal li oro ut queßxqßue re li rey Salomón.


διοτι Κυριος ο Θεος σου σε ευλογησεν εις παντα τα εργα των χειρων σου γνωριζει την οδοιποριαν σου δια της μεγαλης ταυτης ερημου τα τεσσαρακοντα ταυτα ετη Κυριος ο Θεος σου ητο μετα σου δεν εστερηθης ουδενος. 	 Li Kâcuaß lê Dios quexrosobtesi riqßuin chixjunil li cßaßru quebânu. Aßan qui-iloc êre chiru li caßcßâl chihab nak yôquex chi numecß saß li chaki chßochß. Ut quicuan êriqßuin ut mâcßaß quipaltoß chêru.


Ψαλατε εις τον Θεον, ψαλατε ψαλατε εις τον Βασιλεα ημων, ψαλατε. 	 Tobichânk re xlokßoninquil li Dios. Chikabicha xlokßal. Chobichânk re xnimanquil ru li kaRey.


Εκ των υιων Συμεων, κατα τας γενεας αυτων, κατα τας συγγενειας αυτων, κατα τους οικους των πατερων αυτων, οι απαριθμηθεντες κατα τον αριθμον των ονοματων εξ αυτων, κατα κεφαλην αυτων, παν αρσενικον απο εικοσι ετων και επανω, παντες οι δυναμενοι να εξελθωσιν εις πολεμον, 	 Queßtzßîbâc xcßabaßeb li ralal xcßajol laj Simeón li ac xeßxbânu junmay chihab re teßoc chokß soldado. Queßajlâc aß yal chanru xqßuialeb saß li junjûnk cabal.


Και εκει θελετε ενθυμηθη τας οδους σας και παντα τα εργα σας, εις τα οποια εμιανθητε και θελετε αποστραφη αυτοι εαυτους εμπροσθεν των οφθαλμων σας, δια παντα τα κακα σας οσα επραξατε. 	 Ut tânak saß êchßôl li mâusilal li quilajêbânu nak quemux êrib. Lâex ajcuiß xicß têril êrib riqßuin li mâusilal li nequebânu.


Αυτος βεβαιως ειναι πετρα μου και σωτηρια μου προπυργιον μου δεν θελω σαλευθη πολυ. 	 Caßaj cuiß aßan na-iloc cue ut aßan nacoloc cue. Lâin tincuy xnumsinquil li raylal xban nak aßan cuan cuiqßuin.


ειδε δε και χηραν τινα πτωχην, βαλλουσαν εκει δυο λεπτα, 	 Ut quiril ajcui' nak jun li xmâlca'an neba' quixq'ue sa' li câx cuib li tumin cobre chok' xmayej.


Καθως σε παρεκαλεσα απερχομενος εις Μακεδονιαν, να προσμεινης εν Εφεσω, δια να παραγγειλης εις τινας να μη ετεροδιδασκαλωσι 	 Nacuaj nak tatcanâk aran Efeso jo' quintz'âma châcuu nak côin Macedonia. Tatcanâk aran re nak tâk'useb li yôqueb chi balak'înc sa' xyânkeb laj pâbanel. Tâye reheb nak te'xcanab xc'utbal li inc'a' yâl.


οστις εξηγαγεν αμαξας και ιππους, στρατευμα και ρωμαλεους παντα ομου εξηπλωθησαν κατω, δεν εσηκωθησαν ηφανισθησαν, εσβεσθησαν ως στυπιον. 	 Lâin quinqßuehoc reheb li soldado chi osocß saß li haß. Ut quinqßueheb ajcuiß chi osocß saß li haß li carruaje ut eb li cacuây. Quilajeßtßaneß ut incßaß chic queßcuacli. Queßosoß joß nak nachup li xam.


Ο δε ειπε, Την φωνην σου ηκουσα εν τω παραδεισω, και εφοβηθην, διοτι ειμαι γυμνος και εκρυφθην. 	 Ut laj Adán quichakßoc ut quixye: —Xcuabi nak yôcat chi bêc saß xnaßaj li acuîmk. Ut xinxucuac xban nak tßustßûquin. Xinmuk cuib châcuu, chan.


Ειδον και ιδου, δεν υπηρχεν ανθρωπος και παντα τα πετεινα του ουρανου ειχον φυγει. 	 Ut quicuil ajcuiß nak mâcßaß chic cristian saß ruchichßochß ut chixjunileb li xul li nequeßrupupic ac xelajeßcôeb.


Αλλ' εαν δεν ευπορη να φερη δυο τρυγονας η δυο νεοσσους περιστερων, τοτε θελει φερει ο αμαρτησας δια προσφοραν αυτου το δεκατον ενος εφα σεμιδαλεως εις προσφοραν περι αμαρτιας δεν θελει βαλει επ' αυτην ελαιον ουδε θελει βαλει επ' αυτην λιβανιον διοτι ειναι προσφορα περι αμαρτιας. 	 Abanan cui li ani tâmâcobk incßaß tzßakal lix tumin re tixlokß cuibak li mucuy malaj ut cuibak li paloma sâjeb, tento nak tixqßue chokß xmayej re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc câhib libra riqßuin media li châbil cßaj. Incßaß tixqßue li aceite saß xbên chi moco tixqßue li incienso xban nak li mayej aßan re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc.


Διοτι κατα τι εμεινατε κατωτεροι των λοιπων εκκλησιων, ειμη οτι αυτος εγω δεν σας κατεβαρυνα; συγχωρησατε μοι την αδικιαν ταυτην. 	 Jo' quinbânu chak sa' xyânkeb laj pâbanel li quinnume' cui' chak, jo'can ajcui' quinbânu nak cuanquin êriq'uin. Li c'a'ru inc'a' xinq'ue sa' êbên, a'an lin tenk'anquil. ¿Ma mâc ta bi' li xinbânu? Checuy inmâc cui inc'a' us xinbânu.


τον βασιλεα της Μακκηδα, ενα τον βασιλεα της Βαιθηλ, ενα 	 li rey re Maceda, ut li rey re Bet-el,


Ο μεν λοιπον Κυριος, αφου ελαλησεν προς αυτους, ανεληφθη εις τον ουρανον και εκαθισεν εκ δεξιων του Θεου. 	 Nak ac xrâtinaheb lix tzolom li Kâcua' Jesucristo, quic'ame' sa' choxa xban li Dios, ut quic'ojla sa' xnim uk' li Acuabej Dios.Ut eb lix tzolom que'côeb sa' chixjunil li na'ajej chixch'olobanquil xyâlal li colba-ib. Ut li Kâcua' yô chi tenk'ânc reheb. Ut q'uebil xcuanquil li râtineb xban li Dios riq'uin li milagro quilaje'xbânu chiruheb li tenamit. Jo'can taxak.


Ο ανθρωπος, οστις μαρτυρει κατα του πλησιον αυτου μαρτυριαν ψευδη, ειναι ως ροπαλον και μαχαιρα και βελος οξυ. 	 Li ani naxyoßob ticßtiß chirix li ramîg, aßan naxbânu raylal re. Chanchan junak li martillo, malaj junak li chßîchß caß pacßal xkßesnal, malaj ut chanchan li tzimaj kßes rußuj.


Και ητο ο Κυριος μετα του Ιωσηφ, και ητο ανθρωπος ευοδουμενος και ευρισκετο εν τω οικω του κυριου αυτου Αιγυπτιου. 	 Li Kâcuaß Dios quitenkßan re laj José ut us qui-el riqßuin chixjunil nak cuan saß rochoch laj Egipto lix patrón.


Απεστειλεν επ' αυτους την εξαψιν του θυμου αυτου, την αγανακτησιν και την οργην και την θλιψιν, αποστελλων αυτα δι' αγγελων κακοποιων. 	 Li Dios quixcßutbesi lix joskßil chiruheb nak quixtakla li rahil chßôlej saß xyânkeb. Xban xjoskßil li Dios quixtakla lix ángel chixcamsinquil li xbên ralaleb laj Egipto.


Οι χλευασται ανθρωποι καταφλεγουσι την πολιν αλλ' οι σοφοι αποστρεφουσι την οργην. 	 Eb li nequeßcuulac chiru hoboc nequeßxtiquib chßaßajquilal saß junak tenamit. Abanan eb li cuanqueb xnaßleb nequeßxnau xyîbanquil ru li chßaßajquilal.


η σοφια και η συνεσις διδεται εις σε και πλουτον και αγαθα και δοξαν θελω δωσει εις σε, ως δεν εγεινεν εις τους βασιλεις τους προ σου, ουδε εις τους μετα σε θελουσι γεινει τοιαυτα. 	 Lâ naßleb li xatzßâma tinqßue âcue. Ut tinqßue ajcuiß âbiomal ut tinqßue âlokßal. Mâ jun rey tâcuânk joß lâat, chi moco junxil, chi moco mokon, chan li Kâcuaß.


Και ειπεν ο Μιχαιας, Ιδου, θελεις ιδει, καθ' ην ημεραν θελεις εισερχεσθαι απο ταμειου εις ταμειον δια να κρυφθης. 	 Ut laj Micaías quixye re: —Nak yôkat chixmukbal âcuib saß eb li cab, tojoßnak tâqßue retal ma yâl na li yôquin chixyebal, chan.


Και επλυναν την αμαξαν εις το υδροστασιον της Σαμαρειας επλυναν ετι και τα οπλα αυτου και εγλειψαν οι κυνες το αιμα αυτου, κατα τον λογον του Κυριου, τον οποιον ελαλησεν. 	 Aran Samaria cuan jun li haß li nequeßatin cuiß li ixk li nequeßxcßayi ribeb. Saß li haß aßan queßxcßam chi chßajecß lix carruaje li rey Acab. Ut eb li tzßiß queßxrekß lix quiqßuel joß quixye li Dios.


Και επαταξαν οι Ιουδαιοι παντας τους εχθρους αυτων με παταγμα ρομφαιας και σφαγην και ολεθρον, και εκαμον εις τους μισουντας αυτους οπως ηθελον. 	 Ut eb laj judío queßxcamsiheb chi chßîchß chixjunileb li xicß nequeßiloc reheb. Queßxbânu reheb li cßaßru queßraj.


Εν μεγαλη δε οικια δεν ειναι μονον σκευη χρυσα και αργυρα, αλλα και ξυλινα και οστρακινα, και αλλα μεν προς χρησιν τιμιαν, αλλα δε προς ατιμον. 	 Sa' junak xnimal ru cab cuan li sec' yîbanbil riq'uin oro ut plata. Ut cuan li ch'och' sec' ut cuan ajcui' li sec' yîbanbil riq'uin che'. Cuan li châbil xc'anjel ut cuan li yalak c'a'ru nac'anjelac cui'.


Και περιεμενον, επειδη δεν ελαλουν αλλ' ισταντο δεν απεκρινοντο πλεον. 	 Lâin yôquin chiroybeninquil. Abanan mâ jun naâtinac xban nak mâcßaß râtineb re teßxsume cuiß.


Συ βεβαιως εισαι ο Πατηρ ημων, αν και ο Αβρααμ δεν εξευρη ημας και ο Ισραηλ δεν γνωριζη ημας συ, Κυριε, εισαι ο Πατηρ ημων Λυτρωτης ημων ειναι το ονομα σου απ' αιωνος. 	 At Kâcuaß, lâat li kayucuaß usta laj Abraham ut laj Israel (Jacob) incßaß queßxnau ku. Lâat li kayucuaß. Ut lâat laj Colol ke chalen chak najter.


Μη εξελθης εις εριδα ταχεως μηποτε εν τω τελει απορησης τι να καμης, οταν ο πλησιον σου σε καταισχυνη. 	 Li cßaßru tâcuil riqßuin xnakß âcuu incßaß tatxic saß junpât chixyebal chiruheb laj rakol âtin xban nak mâre cuan junak chic tâxic chixyebal nak incßaß yâl li yôcat chixyebal ut mâre incßaß chic tâtau cßaßru tatsumênk cuiß.


ζυγια δικαια σταθμα δικαια, εφα δικαιον, και ιν δικαιον, θελετε εχει. Εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σας, οστις σας εξηγαγον εκ γης Αιγυπτου. 	 Junelic texbisok chi tzßakal. Lâin li Kâcuaß lê Dios. Lâin quin-isin chak êre saß li naßajej Egipto.Chebânu chixjunil li chakßrab li xinqßue êre ut têbânu lê taklanquil inban. Lâin li Kâcuaß xinyehoc re aßin.


Συ εισαι Κυριος ο Θεος, οστις εξελεξας τον Αβραμ και εξηγαγες αυτον απο της Ουρ των Χαλδαιων, και εδωκας εις αυτον το ονομα Αβρααμ 	 At Kâcuaß Dios, lâat catsicßoc ru laj Abram ut lâat ajcuiß cat-isin chak re Ur, saß lix tenamiteb laj Caldea. Ut lâat catqßuehoc Abraham chokß xcßabaß.


Και επεμψεν επιστολας προς παντας τους Ιουδαιους, εις τας εκατον εικοσιεπτα επαρχιας του βασιλειου του Ασσουηρου, με λογους ειρηνης και αληθειας, 	 Ut queßxtakla li hu reheb chixjunileb laj judío li cuanqueb saß li jun ciento riqßuin cuukub xcaßcßâl chi tenamit li cuanqueb rubel xcuanquil li rey Asuero. Ut queßxtakla xsahil xchßôleb ut queßxqßue xcacuil xchßôleb.


Αι γυναικες, υποτασσεσθε εις τους ανδρας σας, καθως πρεπει εν Κυριω. 	 Ex ixakilbej, chepâbâk lê bêlom jo' êc'ulub xbânunquil xban nak lâex chic aj pâbanel.


Παιδευε τον υιον σου ενοσω ειναι ελπις αλλα μη διεγειρης την ψυχην σου, ωστε να θανατωσης αυτον. 	 Nak toj naru xkßusbaleb li cocßal, us xkßusbaleb xban nak cui incßaß nacakßuseb naru nequeßxic saß xbehil li câmc.


ωστε οι οχλοι εθαυμασαν βλεποντες κωφους λαλουντας, κουλλους υγιεις, χωλους περιπατουντας και τυφλους βλεποντας και εδοξασαν τον Θεον του Ισραηλ. 	 Jo'can nak que'sach xch'ôleb li tenamit chirilbal nak li mem neque'âtinac chic ut li tokoleb ruk' que'q'uira ut li yêkeb rokeb neque'bêc chic ut eb li mutz' ruheb neque'iloc chic. Ut que'xnima xlok'al lix Dioseb laj Israel.


Ακουε τωρα, Ιησου ο ιερευς ο μεγας, συ και οι εταιροι σου οι καθημενοι ενωπιον σου, επειδη αυτοι ειναι ανθρωποι θαυμασιοι διοτι ιδου εγω θελω φερει εξω τον δουλον μου τον Βλαστον. 	 At Josué, lâat li xbênil laj tij. Chacuabihak lâat ut cheßrabihak ajcuiß eb laj tij li nequeßtenkßan âcue. Lâex retalil laj cßanjel chicuu li tintakla chak, li nequeßxye xtux cheß re.


Οι υιοι του Ασηρ, Ιεμνα και Ιεσσουα και Ιεσσουαι και Βερια και Σερα η αδελφη αυτων. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Aser. Câhib li ralal. Aßaneb laj Imna, laj Isúa, laj Isúi, ut laj Bería. Lix rabin, aßan lix Sera.


Τα παραπετασματα του ενος μερους της πυλης ησαν δεκαπεντε πηχων οι στυλοι αυτων τρεις και τα υποβασια αυτων τρια. 	 Chixcßatk li oquebâl queßxqßue oxib li okech ut oxib lix naßajeb li teßxqßue cuiß. Cuukub metro xnimal rok li tßicr li teßxqßue aran.


Και θελω σε εκριψει εν τη ερημω, σε και παντας τους ιχθυας των ποταμων σου θελεις πεσει επι προσωπον της πεδιαδος δεν θελεις συναχθη ουδε περισταλθη εις τα θηρια της γης και εις τα πετεινα του ουρανου σε παρεδωκα εις βρωσιν 	 Lâin tatincanab saß li chaki chßochß âcuochbeneb chixjunileb li car li cuanqueb saß eb li nimaß. Tatcanâk chi tßantßo saß chßochß ut incßaß tatmukekß. Ut eb li joskß aj xul ut eb li soßsol teßxtiu lê tibel.


Και ειπε προς αυτους, Τι με συμβουλευετε σεις να αποκριθωμεν προς τον λαον τουτον, οστις ελαλησε προς εμε, λεγων, Ελαφρωσον τον ζυγον τον οποιον ο πατηρ σου επεβαλεν εφ' ημας; 	 Ut quixye reheb: —¿Cßaßru nequeye lâex? ¿Chanru nak tebinsume li tenamit aßin, li yôqueb chixyebal cue nak tincuisi li cacuil trabaj li quiqßueheß saß xbêneb xban lin yucuaß? chan.


Ο δε ειπε, Δεν διαταραττω εγω τον Ισραηλ, αλλα συ και ο οικος του πατρος σου διοτι σεις εγκατελιπετε τας εντολας του Κυριου και υπηγες κατοπιν των Βααλειμ 	 Laj Elías quixye re: —Mâcuaß lâin li yôquin chi qßuehoc raylal saß xbên li tenamit Israel. Lâat ban li yôcat chi qßuehoc raylal âcuochben lâ yucuaß xban nak xetzßektâna lix chakßrab li Kâcuaß ut yôquex chixlokßoninquileb li yîbanbil dios Baal, chan.


Οι δε Φιλισταιοι επολεμουν κατα του Ισραηλ και εφυγον οι ανδρες του Ισραηλ απο προσωπου των Φιλισταιων και επεσον πεφονευμενοι εν τω ορει Γελβουε. 	 Eb laj filisteo queßpletic riqßuineb laj Israel. Ut eb laj Israel yôqueb chi êlelic chiruheb. Nabaleb laj Israel queßcamsîc saß li tzûl Gilboa.


Ακουε, υιε μου, και δεχθητι τους λογους μου και θελουσι πληθυνθη τα ετη της ζωης σου. 	 Ex cualal incßajol, cheqßuehak taxak saß êchßôl lê tijbal li yôquin chixyebal êre re nak tânajtokß ru lê yußam saß ruchichßochß.


Διοτι πλησιον ειναι η ημερα, ναι, η ημερα του Κυριου ειναι πλησιον, ημερα νεφωδης ο καιρος των εθνων θελει εισθαι. 	 Cuulac re xcutanquil nak li Kâcuaß târakok âtin. Cuulac re xkßehil li rahil chßôlejil nak li Kâcuaß târakok âtin saß xbêneb li xnînkal ru tenamit.


Και ειπεν ο πενθερος του Μωυσεως προς αυτον, Δεν ειναι καλον το πραγμα, το οποιον καμνεις 	 Laj Jetro quixye re: —Incßaß us li yôcat chixbânunquil.


Λεγει προς αυτον ο Ιησους Υπαγε, ο υιος σου ζη. Και επιστευσεν ο ανθρωπος εις τον λογον, τον οποιον ειπε προς αυτον ο Ιησους, και ανεχωρει. 	 Li Jesús quixye re li cuînk: -Ayu sa' lâ cuochoch. Lâ cualal inc'a' tâcâmk. Tâq'uirâk ban, chan. Ut li cuînk quixpâb li quiyehe' re xban li Jesús ut cô.


δια να μη φανω οτι θελω να σας εκφοβιζω δια των επιστολων. 	 Inc'a' nacuaj nak têc'oxla nak yal re xq'uebal êxiu nak nintz'îbac êriq'uin.


Μη στραφητε εις ειδωλα μηδε καμητε εις εαυτους θεους χωνευτους. Εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σας. 	 Mêlokßoniheb chic li yîbanbil dios, chi moco têyîb êjalanil dios chßîchß re têlokßoni. Lâin li Kâcuaß lê Dios xinyehoc re aßin.


και ειπε προς τον βασιλεα, Αληθης ο λογος, τον οποιον ηκουσα εν τη γη μου, περι των εργων σου και περι της σοφιας σου 	 Ut li reina quixye re li rey Salomón: —Tzßakal yâl li quicuabi resil saß lin tenamit nak nabal li cßaßru âcue ut kßaxal cuißchic cuan ânaßleb.


και ειπον προς αυτους, Δεν θελετε εισαξει εδω τους αιχμαλωτους διοτι ενω ηνομησαμεν εις Κυριον, θελετε να προσθεσητε εις τας αμαρτιας ημων και εις τας ανομιας ημων διοτι μεγαλη ειναι ανομια ημων, και οργη θυμου επικειται επι τον Ισραηλ. 	 Eb aßan queßxye: —Incßaß nakaj têrocsiheb chak li prêx aßan saß li katenamit. Cui têrocsiheb tânumtâk li kamâc chiru li Kâcuaß Dios. Li cßaßru yôquex lâex, aßan xqßuebal xtzßakob li mâc saß kabên. ¿Ma têraj têqßue xtzßakob li raylal yôco chixcßulbal? Ac cuan kamâc ut yô xjoskßil li Dios saß kabên, chanqueb.


Σοι εδωκα βασιλεα εν τω θυμω μου και αφηρεσα αυτον εν τη οργη μου. 	 Usta yô injoskßil, abanan xinqßue lê rey li xetzßâma. Ut anakcuan xban injoskßil, tincuisi cuißchic lê rey chêru.


Πασαι αι ημεραι του τεθλιμμενου ειναι κακαι ο δε ευφραινομενος την καρδιαν εχει ευωχιαν παντοτεινην. 	 Li rahobtesinbileb, chixjunil incßaß na-el chi us chiruheb. Abanan eb li saheb saß xchßôl chixjunil us na-el chiruheb.


και εισθε πληρεις εν αυτω, οστις ειναι η κεφαλη πασης αρχης και εξουσιας, 	 K'axal nim xcuanquil li Cristo sa' xbêneb li neque'taklan ut k'axal nim ajcui' xcuanquil sa' xbêneb li musik'ej. Ut xban nak li Cristo cuan êriq'uin, nim ajcui' êcuanquil lâex ut tz'akal re ru lê yu'am xban nak q'uebil êre xban li Cristo.


Ας χαιρωμεν και ας αγαλλιωμεθα και ας δωσωμεν την δοξαν εις αυτον, διοτι ηλθεν ο γαμος του Αρνιου, και η γυνη αυτου ητοιμασεν εαυτην. 	 Chisahok' taxak sa' kach'ôl. Chikaq'ue xlok'al li Kâcua' xban nak xcuulac xk'ehil lix sumlajic li Jun li chanchan carner. Li ixakilbej ac xcauresi rib.


Ενηργησε κραταιως δια του βραχιονος αυτου διεσκορπισε τους υπερηφανους κατα τα διανοηματα της καρδιας αυτων. 	 Sachba ch'ôlej li quixbânu riq'uin xnimal xcuanquil. Quixpo' ru li yôqueb chixc'oxlanquil xbânunquil li k'etk'eteb, li neque'rec'a sa' xch'ôleb nak nînkeb xcuanquil.


Και ταυτα θελουσιν εισθαι εις διαταγμα κρισεως προς εσας, εις πασας τας γενεας σας κατα πασας τας κατοικιας σας. 	 Eb li chakßrab aßin êre lâex ut reheb lê ralal êcßajol yalak bar cuânkex.


Διοτι ο λαλων γλωσσαν αγνωριστον δεν λαλει προς ανθρωπους, αλλα προς τον Θεον διοτι ουδεις ακουει αυτον, αλλα με το πνευμα αυτου λαλει μυστηρια 	 Li ani naâtinac sa' jalanil âtin inc'a' naâtinac riq'uin li rech cristianil. Riq'uin ban li Dios naâtinac. Ut mâ ani nata'oc ru li c'a'ru naxye. Riq'uin xcuanquil li Santil Musik'ej naxye lix yâlal li inc'a' natauman ru.


Και ευθυς ηναγκασεν ο Ιησους τους μαθητας αυτου να εμβωσιν εις το πλοιον και να υπαγωσι προ αυτου εις το περαν, εωσου απολυση τους οχλους. 	 Tojo'nak li Jesús quixtaklaheb lix tzolom chi oc sa' li jucub re nak a'aneb xbên cua te'xic jun pac'al li palau roybeninquil nak tixchak'rabiheb li q'uila tenamit.


και νομιζετε σωτηριαν την μακροθυμιαν του Κυριου ημων, καθως και ο αγαπητος ημων αδελφος Παυλος εγραψε προς εσας κατα την δοθεισαν εις αυτον σοφιαν, 	 Julticak êre nak cui li Kâcua' Jesucristo mâji' nac'ulun, a'an re nak li ani mâji' nacole' naru tâcolek'. A'an aj e nak quitz'îbac êriq'uin li kahermân Pablo, li k'axal raro kaban. A'an quixtz'îba li na'leb a'in jo' q'uebil chak re xban li Dios.


Οταν ο δικαιος επιστρεψη απο της δικαιοσυνης αυτου και πραξη αδικιαν, δια τουτο μαλιστα θελει αποθανει. 	 Nak junak li tîc xchßôl tixjal xcßaßux ut tixcanab xbânunquil li tîquilal ut tixbânu li incßaß us, aßan tâcâmk xban li mâc li tixbânu.


Και σηκωθεντες απο Μερρα, ηλθον εις Αιλειμ και ησαν εν Αιλειμ δωδεκα πηγαι υδατων και εβδομηκοντα δενδρα φοινικων και εστρατοπεδευσαν εκει. 	 Nak queßel Mara, queßcôeb Elim. Saß li naßajej aßan cuan cablaju li yußam haß ut lajêb xcâcßâl li cheß palma. Ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Και απεστειλεν ο Ιησους ανθρωπους και ετρεξαν εις την σκηνην, και ιδου, ησαν κεκρυμμενα εν τη σκηνη αυτου, και το αργυριον υποκατω αυτων. 	 Laj Josué quixtakla cuib oxib li takl saß li naßajej li nahilan cuiß laj Acán. Queßxtau chixjunil li cßaßru quixmuk laj Acán. Li plata cuan rubel li tßicr.


Και εδοθη εις αυτο να καμη πολεμον με τους αγιους, και να νικηση αυτους, και εδοθη εις αυτο εξουσια επι πασαν φυλην και γλωσσαν και εθνος. 	 Quiq'uehe' xcuanquil chi pletic riq'uineb li ralal xc'ajol li Dios ut quinumta sa' xbêneb. Quiq'uehe' xcuanquil sa' xbêneb chixjunileb, a' yal ani xtêpaleb lix xe'tônil yucua'eb, ut a' yal bar xtenamiteb ut a' yal chanru li râtinobâleb.


Και με ταυτην την πεποιθησιν ηθελον να ελθω προς εσας προτερον, δια να εχητε δευτεραν χαριν, 	 Ca' sut raj xinc'oxla numec' êriq'uin xban nak ninnau nak xinêc'ul raj chi sa sa' êch'ôl. Jo'can nak xinnume' raj êriq'uin nak xinchal arin Macedonia.


Και οτε η νεφελη διεμενεν επι της σκηνης πολλας ημερας, τοτε οι υιοι Ισραηλ εφυλαττον τας φυλακας του Κυριου και δεν εσηκονοντο. 	 Cui li chok nabay saß xbên li tabernáculo, eb laj Israel nequeßbay ajcuiß chi cuânc saß li naßajej aßan joß quixye li Kâcuaß reheb. Incßaß nequeßxic.


Και εισηλθεν εκει εις σπηλαιον και εκαμεν εκει καταλυμα και ιδου, ηλθε λογος Κυριου προς αυτον και ειπε προς αυτον, Τι καμνεις ενταυθα, Ηλια; 	 Nak quicuulac laj Elías cuan cuiß li tzûl Horeb, qui-oc saß li ochoch pec saß li tzûl aßan ut aran quixnumsi li kßojyîn. Ut nak ac cuan aran quiâtinac li Dios riqßuin ut quixye re: —At Elías, ¿cßaßru yôcat arin? chan.


και θελω παραδωσει αυτους εις την χειρα των εχθρων αυτων και εις την χειρα των ζητουντων την ψυχην αυτων τα δε πτωματα αυτων θελουσιν εισθαι δια τροφην εις τα πετεινα του ουρανου και εις τα θηρια της γης. 	 Lâin tinkßaxtesiheb saß rukßeb li teßajok xcamsinquileb. Ut eb li soßsol ut eb li joskß aj xul saß qßuicheß teßxtiu lix tibeleb.


Περιπατων δε ο Ιησους παρα την θαλασσαν της Γαλιλαιας, ειδε δυο αδελφους, Σιμωνα τον λεγομενον Πετρον και Ανδρεαν τον αδελφον αυτου, ριπτοντας δικτυον εις την θαλασσαν διοτι ησαν αλιεις 	 Sa' jun cutan nak coxnumek' li Jesús chire li palau cuan Galilea, quirileb cuib li cuînk rîtz'ineb rib. Li jun, a'an laj Simón. Aj Pedro nayeman re. Li jun chic aj Andrés xc'aba'. Yôqueb chixq'uebal lix yoy sa' li palau xban nak a'aneb aj chapol car.


Και ειδεν ο Θεος την γην, και ιδου, ητο διεφθαρμενη διοτι πασα σαρξ ειχε διαφθειρει την οδον αυτης επι της γης. 	 Li Dios quiril nak kßaxal numtajenak li mâusilal saß ruchichßochß.


Διοτι το κινητον στηθος και τον υψουμενον ωμον ελαβον παρα των υιων Ισραηλ εκ των θυσιων της ειρηνικης προσφορας αυτων, και εδωκα αυτα προς τον Ααρων τον ιερεα και προς τους υιους αυτου εις νομιμον αιωνιον μεταξυ των υιων Ισραηλ. 	 Lâin xinyehoc re nak laj Aarón laj tij ut eb li ralal teßxcßul li re xchßôl ut li rukß li xul li teßxmayeja eb laj Israel re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios. Aßan jun chakßrab teßxbânu chi junelic, chan li Dios.


Δικαιος ειναι ο Κυριος διοτι απεστατησα απο του λογου αυτου. Ακουσατε, παρακαλω, παντες οι λαοι, και ιδετε τον πονον μου αι παρθενοι μου και οι νεανισκοι μου επορευθησαν εις αιχμαλωσιαν. 	 Li Kâcuaß quirakoc âtin saß kabên saß tîquilal. Lâo xkakßet li râtin. Chêjunilex lâex, qßuehomak retal li raylal li yôco chixcßulbal. Chixjunileb li toj sâjeb queßchapeß ut queßcßameß chi najt, joß cuînk, joß ixk.


και παντες οι ακουσαντες εβαλον αυτα εν τη καρδια αυτων, λεγοντες Τι αρα θελει εισθαι το παιδιον τουτο; και χειρ Κυριου ητο μετ' αυτου. 	 Ut chixjunileb li que'abin re que'xq'ue sa' xch'ôleb ut que'xye: -¿C'a'ru anchal tixc'anjela li c'ula'al a'in nak tânimânk? Nac'utun nak cuan xcuanquil li Dios riq'uin, chanqueb.


Διοτι αληθως σας λεγω οτι οστις ειπη προς το ορος τουτο, Σηκωθητε και ριφθητι εις την θαλασσαν, και δεν δισταση εν τη καρδια αυτου, αλλα πιστευση οτι εκεινα τα οποια λεγει γινονται, θελει γεινει εις αυτον ο, τι εαν ειπη. 	 Relic chi yâl tinye êre li ani tixye re junak tzûl, "Elen arin ut cut âcuib sa' li palau", ut cui inc'a' tixcuiba xch'ôl, ut cui tixpâb chi tz'akal nak tâuxk li tixye, tâuxmânk li c'a'ru tixye.


Κυριε, εν τη θλιψει προσετρεξαν προς σε εξεχεαν στεναγμον, οτε η παιδεια σου ητο επ' αυτους. 	 At Kâcuaß, lâat coâqßue chixtojbal li kamâc ut cotijoc châcuu. Nak yôco chixcßulbal li raylal, xkatzßâma katenkßanquil âcue.


Ταυτα επραξας, και εσιωπησα υπελαβες οτι ειμαι τω οντι ομοιος σου θελω σε ελεγξει, και θελω παραστησει παντα εμπροσθεν των οφθαλμων σου. 	 Chixjunil aßin xebânu ut mâcßaß xinye. Saß êchßôl lâex nak juntakßêt innaßleb êriqßuin. Abanan anakcuan tincßut chêru li cßaßru yôquex ut texinkßus.


Και αι θυραι των πλαγιων οικηματων ησαν προς το μερος το εναπολειφθεν μια θυρα προς βορραν και μια θυρα προς νοτον και το πλατος του εναπολειφθεντος μερους ητο πεντε πηχων κυκλω κυκλω. 	 Li oquebâl re li cocß naßajej, aßan cuanqueb chiru li naßajej li yamyo. Aßan cuib metro riqßuin media ru. Eb li cocß naßajej cuan cuib lix puertil. Jun cuan saß li norte ut jun cuan saß li sur.


εν Αναθωθ, Νωβ, Ανανια, 	 Ut cuan ajcuiß li queßcana saß eb li tenamit Anatot, Nob ut Ananías.


και εκ της φυλης Ισσαχαρ, την Κισιων και τα περιχωρα αυτης, την Δαβραθ και τα περιχωρα αυτης, 	 Ut riqßuineb li ralal xcßajol laj Isacar queßxcßul eb li tenamit aßin: Cisón, Daberat,


Ο δε Αχιτοφελ, ιδων οτι η συμβουλη αυτου δεν εξετελεσθη, εσαμαρωσε τον ονον αυτου και σηκωθεις, ανεχωρησε προς τον οικον αυτου, εις την πολιν αυτου και αφου διεταξε τα του οικου αυτου, εκρεμασθη και απεθανε και εταφη εν τω ταφω του πατρος αυτου. 	 Laj Ahitofel quixqßue retal nak incßaß queßxbânu li cßaßru quixye reheb. Joßcan nak quixyîb rix lix bûr ut quitakeß chirix ut quisukßi saß xtenamit. Quixyîb ru li cßaßru re saß li rochoch. Ut chirix aßan quixyatzß rib. Joßcaßin nak quicam laj Ahitofel. Quimukeß saß li muklebâl li quimukeß cuiß lix yucuaß.


Εγω προς τον Θεον θελω κραζει, και ο Κυριος θελει με σωσει. 	 Abanan lâin tinyâba xcßabaß li Kâcuaß Dios re nak aßan tâcolok cue.


και γνωρισασα την φωνην του Πετρου απο της χαρας δεν ηνοιξε την πυλην, αλλ' ετρεξε και απηγγειλεν οτι ο Πετρος ισταται εμπροσθεν της πυλης. 	 Quixnau ru xyâb xcux laj Pedro. Inc'a' quixte li puerta chiru. Xban xsahil xch'ôl, cô sa' ânil chixyebal resil reheb li cuanqueb sa' cab nak laj Pedro cuan chire puerta.


και οτε ανετειλεν ο ηλιος εκαυματισθη, και επειδη δεν ειχε ριζαν εξηρανθη. 	 Nak quichal li sak'e quichakic li acuîmk xban nak inc'a' cham cuan li xe'.


Και παλιν εγεινε πολεμος μετα των Φιλισταιων και επαταξεν ο Ελχαναν ο υιος του Ιαειρ τον Λααμει, αδελφον του Γολιαθ του Γετθαιου, και το ξυλον της λογχης αυτου ητο ως αντιον υφαντου. 	 Queßcôeb cuißchic chi pletic riqßuineb laj filisteo. Ut laj Elhanán li ralal laj Jair, quixcamsi laj Lahmi li rîtzßin laj Goliat laj geteo. Lix lâns laj Lahmi kßaxal nim. Chanchan xnimal lix cheßel jun li nimla quemleb.


Δεν πωλουνται πεντε στρουθια δια δυο ασσαρια; και εν εξ αυτων δεν ειναι λελησμονημενον ενωπιον του Θεου 	 ¿Ma inc'a' ta bi' nac'ayîc ôb chi tzentzeyul chi cuib centavo? K'axal cubenak xtz'ak, abanan mâ jun reheb a'an nasach sa' xch'ôl li Dios.


Και εσηκωθη ο Ιωνας δια να φυγη εις Θαρσεις απο προσωπου Κυριου και κατεβη εις Ιοππην και ευρηκε πλοιον πορευομενον εις Θαρσεις, και εδωκε τον ναυλον αυτου και επεβη εις αυτο, δια να υπαγη μετ' αυτων εις Θαρσεις απο προσωπου Κυριου. 	 Abanan laj Jonás incßaß qui-abin chiru li Kâcuaß. Quiêlelic ban chiru. Cô saß li tenamit Jope li cuan chire li palau. Aran quixtau jun li nimla jucub ac xic re Tarsis. Quixtoj re nak tâxic chi najt saß li tenamit Tarsis ut qui-oc saß li jucub. Saß xchßôl aßan nak yô chixmukbal rib chiru li Kâcuaß.


δια να ανοιξης τους οφθαλμους των τυφλων, να εκβαλης τους δεσμιους εκ των δεσμων, τους καθημενους εν σκοτει εκ του οικου της φυλακης. 	 Lâat tatqßuehok reheb li mutzß chi iloc li chanchan cuanqueb saß kßojyîn. Ut lâat tatcutanobresînk re lix cßaßuxeb laj mâc li chanchan tzßaptzßôqueb saß tzßalam.


Οτε ητοιμαζε τους ουρανους, εγω ημην εκει οτε περιεγραφε καμαραν υπερανω του προσωπου της αβυσσου 	 Li châbil naßleb ac cuan ajcuiß chak nak toj mâjiß queßyîbâc li choxa li cuan takekß saß xbên li ruchichßochß ut li palau.


Υψωσας λοιπον ο Ιησους τους οφθαλμους και ιδων οτι πολυς οχλος ερχεται προς αυτον, λεγει προς τον Φιλιππον Ποθεν θελομεν αγορασει αρτους, δια να φαγωσιν ουτοι; 	 Li Jesús quiril nak nabaleb li yôqueb chi cuulac riq'uin. Quixye re laj Felipe: -¿Bar târûk takalok' xcuaheb chixjunileb li tenamit a'in? chan.


και συναξας παντας τους αρχιερεις και γραμματεις του λαου, ηρωτα να μαθη παρ' αυτων που ο Χριστος γενναται. 	 Ut laj Herodes quixch'utubeb chixjunil li xbênil aj tij jo' eb ajcui' laj tz'îb sa' li tenamit ut quixpatz' reheb bar tâyo'lâk li Cristo.


Εξωλοθρευσα εθνη οι πυργοι αυτων ειναι ηρημωμενοι ηρημωσα τας οδους αυτων, ωστε να μη υπαρχη διαβαινων αι πολεις αυτων ηφανισθησαν, ωστε δεν υπαρχει ουδεις κατοικων. 	 Ut quixye li Kâcuaß: —Nabaleb li xnînkal ru tenamit xinsacheb. Mâcßaß chic cristian xeßcana saß li naßajej. Xinsach ruheb chi junaj cua. Naquirnac saß eb li be. Mâ ani chic nanumeß aran. Xinsacheb lix tenamit chi junaj cua.


Αφου δε παρηλθον αι ημεραι του πενθους αυτου, ελαλησεν ο Ιωσηφ προς τον οικον του Φαραω, λεγων, Εαν τωρα ευρηκα χαριν ενωπιον σας, λαλησατε, παρακαλω, εις τα ωτα του Φαραω, λεγοντες, 	 Ut nak quirakeß li lajêb xcâcßâl cutan nak raheb saß xchßôl xban xcamic lix yucuaßeb, laj José quiâtinac riqßuineb li cuanqueb saß rochoch laj faraón. Quixye reheb, —Cui niquinêra, têbânu li usilal aßin cue. Tex-âtinak chicuix riqßuin laj faraón.


Και εαν τις σας ειπη τι, θελετε ειπει οτι ο Κυριος εχει χρειαν αυτων και ευθυς θελει αποστειλει αυτα. 	 Ut cui c'a'ru tâyehek' chak êre, têye re, "Li Kâcua' tâajok re li bûr ut a' que ajcui' tixtakla chak hôn", cha'akex re.


Δεν θελει ιδει τους ποταμους, τους ρυακας τους ρεοντας μελι και βουτυρον. 	 Nabal li cßaßru re cuan, abanan incßaß tixyal xsahil. Incßaß chic tixyal li sahil echej li tâêlk chi nabal saß lix chßochß.


Υιοι Αζγαδ, χιλιοι διακοσιοι εικοσιδυο. 	 Li ralal xcßajol laj Azgad, aßan jun mil riqßuin cuib ciento riqßuin cuib xcaßcßâl.


Ιδου, προειπα προς υμας. 	 Abanan cheq'uehak retal. Ac xinye êre li c'a'ru talaje'c'ulmânk.


Δια τουτο ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων Επειδη δεν ηκουσατε τους λογους μου, 	 Joßcan nak li Kâcuaß li nimajcual Dios xye chi joßcaßin, “Lâex incßaß xerabi li cßaßru xinye êre.


Ακουσας δε ο Μωυσης επεσε κατα προσωπον αυτου 	 Nak laj Moisés quirabi li cßaßru queßxye, quixhupub rib saß chßochß.


Και εφεραν τον Ιησουν προς τον αρχιερεα και συνερχονται προς αυτον παντες οι αρχιερεις και οι πρεσβυτεροι και οι γραμματεις. 	 Tojo'nak que'xc'am li Jesús riq'uin lix yucua'ileb aj tij ut que'ch'utla chixjunileb lix bênil aj tij. Ut que'ch'utla ajcui' eb laj c'amol be sa' rochoch li Dios ut eb laj tz'îb.


Θελει φερθη προς τον βασιλεα με ιματιον κεντητον παρθενοι συντροφοι αυτης, κατοπιν αυτης, θελουσι φερθη εις σε. 	 Cßajoß xchßinaßusal li rakß nak yô chi xic saß li palacio. Eb li sâj ixk yôqueb chi ochbenînc re nak yô chi xic riqßuin li rey.


Παντα ταυτα ηλθον επι τον Ναβουχοδονοσορ τον βασιλεα. 	 Ut chixjunil aßin quixcßul li rey Nabucodonosor.


και εδεηθην προς Κυριον τον Θεον μου και εξωμολογηθην και ειπον, Ω Κυριε, ο μεγας και φοβερος Θεος, ο φυλαττων την διαθηκην και το ελεος προς τους αγαπωντας αυτον και τηρουντας τας εντολας αυτου 	 Ut quintijoc chiru li Kâcuaß lin Dios ut quintzßâma xcuybal xmâqueb lin tenamit chiru. Quinye re: —At Kâcuaß, at nimajcual Dios, âcßulub nak tâxucuâk âcuu. Lâat nacabânu li cßaßru nacaye saß li contrato ut nacacuuxtâna ruheb li nequeßrahoc âcue ut nequeßbânun re li chakßrab li xaqßue.


Ρουβην, ο πρωτοτοκος του Ισραηλ οι υιοι Ρουβην ησαν Ανωχ, εξ ου η συγγενεια των Ανωχιτων εκ Φαλλου, η συγγενεια των Φαλλουιτων 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Rubén, li xbên ralal laj Israel: eb li ralal xcßajol laj Enoc; eb li ralal xcßajol laj Falú;


Οι δε ανθρωποι των Σοδομων ησαν κακοι και αμαρτωλοι σφοδρα ενωπιον του Κυριου. 	 Eb li cristian li cuanqueb aran saß li tenamit Sodoma numtajenak xmâqueb chiru li Kâcuaß Dios.


Και αντ' εκεινων εκαμεν ο βασιλευς Ροβοαμ θυρεους χαλκινους, και παρεδωκεν αυτους εις τας χειρας των αρχοντων των σωματοφυλακων, οιτινες εφυλαττον την εισοδον του οικου του βασιλεως. 	 Ut li rey Roboam quixyîb riqßuin bronce rêkajeb li chßîchß li nequeßxram cuiß re xchßôleb ut quixkßaxtesi reheb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldado li nequeßcßacßalen re li oquebâl re li rochoch li rey.


Το δε οτι συνετριβη και ανεβησαν τεσσαρα αντ' αυτου, δηλοι οτι τεσσαρα βασιλεια θελουσιν εγερθη εκ του εθνους τουτου πλην ουχι κατα την δυναμιν αυτου. 	 Li câhib chi xucub li queßel chokß rêkaj li nimla xucub li quitokeß, aßaneb li retalil li câhib chi rey li teßcuânk saß xcuanquilal saß li naßajej aßan, abanan mâ jun tâcuânk xcuanquil joß li xbên li quicuan.


αλλα πασα γυνη θελει ζητησει παρα της γειτονος αυτης και παρα της συγκατοικου αυτης σκευη αργυρα και σκευη χρυσα και ενδυματα και θελετε επιθεσει αυτα επι τους υιους σας και επι τας θυγατερας σας και θελετε γυμνωσει τους Αιγυπτιους. 	 Chixjunileb li ixk aj Israel teßxtzßâma li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin oro ut plata riqßuineb li rechcabal joß ajcuiß riqßuineb li ani teßhilânk riqßuineb. Teßxtzßâma ajcuiß li châbil akßej ut têqßueheb chirixeb lê ralal êcßajol. Chi joßcaßin tâmakßmânk lix biomaleb laj Egipto, chan li Dios.


Ιδου, ευλογιαν παρελαβον και ευλογησε και εγω δεν δυναμαι να μεταστρεψω αυτην. 	 Xinixtakla chirosobtesinquileb li tenamit. Xrosobtesiheb laj Israel ut lâin incßaß naru tinjal li cßaßru quixye li Dios.


Και το πρωι ενω ητο ορθρος βαθυς, σηκωθεις εξηλθε και υπηγεν εις ερημον τοπον και εκει προσηυχετο. 	 Cuulajak chic nak toj mâji' na-iq'ue' li cutan, li Jesús quicuacli ut qui-el sa' li tenamit. Ut cô xjunes chi tijoc sa' jun li na'ajej bar mâc'a' cui' cristian.


Πασα πικρια και θυμος και οργη και κραυγη και βλασφημια ας αφαιρεθη απο σας μετα πασης κακιας 	 Isihomak sa' lê ch'ôl chi junaj cua li c'ahînc, li josk'il, ut li po'oc ib. Jo'can ajcui' li chokînc ib ut li majecuânc. Checanabak chi junaj cua chixjunil li mâusilal.Châbilakex chêribil êrib. Cheruxtâna êru chi ribil êrib. Ut checuyak êmâc chi ribil êrib jo' nak li Dios quixcuy êmâc sa' xc'aba' li Cristo.


και παντες εις τον Μωυσην εβαπτισθησαν εν τη νεφελη και εν τη θαλασση, 	 Chanchan nak que'cube xha'eb sa' li chok ut sa' li Caki Palau ut riq'uin a'an que'xc'ul xch'ôleb nak laj Moisés tâc'amok be chiruheb.


δια να ελθη η αδικια των εβδομηκοντα υιων του Ιεροβααλ, και να επελθη το αιμα αυτων επι τον Αβιμελεχ τον αδελφον αυτων τον θανατωσαντα αυτους, και επι τους ανδρας της Συχεμ, τους ενισχυσαντας τας χειρας αυτου, δια να θανατωση τους αδελφους αυτου. 	 Li Dios quixbânu chi joßcan re nak laj Abimelec rochbeneb li cuînk aj Siquem teßxtoj rix li mâc li queßxbânu nak queßxcamsiheb li lajêb xcâcßâl chi ralal laj Jerobaal.


και εκ του υπολοιπου ελαιου του εν τη παλαμη αυτου θελει βαλει ο ιερευς επι τον λοβον του δεξιου ωτιου του καθαριζομενου, και επι τον αντιχειρα της δεξιας αυτου χειρος και επι τον μεγαλον δακτυλον του δεξιου αυτου ποδος, επι το αιμα της περι ανομιας προσφορας 	 Tixchap caßchßinak li aceite li cuan saß rukß ut tixqßue saß lix xic li cuan saß xnim li jun li xqßuira. Ut tixqßue ajcuiß saß li rußuj rukß nim li cuan saß xnim, ut saß li rußuj rok nim li cuan saß xnim. Tixqßue bar quixqßue cuiß lix quiqßuel li carner li xqßueheß re xtojbal rix li mâc.


Και ειπεν, Υπαγετε και ιδετε που ειναι, δια να στειλω να συλλαβω αυτον. Και ανηγγειλαν προς αυτον, λεγοντες, Ιδου, ειναι εν Δωθαν. 	 Lix reyeb laj Siria quixye reheb: —Patzßomak bar cuan li profeta aßan re nak târûk tintakla xchapbal, chan. Ut queßxye re nak li profeta cuan aran Dotán.


εωσου παυση η κατα σου οργη του αδελφου σου, και λησμονηση τα οσα επραξας εις αυτον τοτε θελω στειλει, και θελω σε φερει εκειθεν δια τι να σας στερηθω και τους δυο εν μια ημερα; 	 Nak acak xnumeß xjoskßil lâ cuas, tâsachk saß xchßôl li cßaßru xabânu re. Tojoßnak lâin tintakla âcßambal. Incßaß nacuaj texinsach chêcabichal, chan lix Rebeca re laj Jacob.Joßcan nak lix Rebeca cô chi âtinac riqßuin laj Isaac ut quixye re: —Lâin xintitzß xbaneb li rixakil laj Esaú. Eb aßan aj hitita. Cui laj Jacob naxcßam junak li ixk aj hitita chokß rixakil, ¿cßaßru aj e nak cuânkin arin? Us raj nak tincâmk, chan lix Rebeca re laj Isaac.


Το δε πηλινον αγγειον εν τω οποιω εβρασε, θελει συντριβεσθαι αλλ' εαν βραση εν αγγειω χαλκινω, τουτο θελει τριβεσθαι επιμελως και θελει πλυνεσθαι με υδωρ. 	 Cui saß chßochß ucßal teßxchik li mayej tib, tento nak teßxjor li ucßal aßan. Abanan cui teßxchik li tib saß junak ucßal chßîchß, tento nak teßxjiß xsaß chi us ut teßxchßaj.


Ο δε, Δεν μαινομαι, ειπε, κρατιστε Φηστε, αλλα προφερω λογους αληθειας και νοος υγιαινοντος. 	 Ut laj Pablo quixye re: -At Festo, k'axal nim âcuanquil. Lâin moco lôc ta cuu. Li c'a'ru yôquin chixyebal âcue, a'an tz'akal yâl.


Περιπλαναται δια αρτον, και που; εξευρει οτι η ημερα του σκοτους ειναι ετοιμη πλησιον αυτου. 	 Lix tibel tâcßanjelak re teßxtzaca li soßsol. Aßan naxnau nak tâosokß. Incßaß chic tâcolekß.


Και απεκριθη ομοφωνως πας ο λαος, λεγων, Παντα οσα ειπεν ο Κυριος θελομεν πραξει. Και ανεφερεν ο Μωυσης προς τον Κυριον τους λογους του λαου. 	 Junajeb lix chßôl eb laj Israel nak queßxye: —Takabânu chixjunil li quixye li Dios, chanqueb. Laj Moisés quixye re li Kâcuaß Dios li cßaßru queßxye.


αν οι νεφροι αυτου δεν με ευλογησαν και δεν εθερμανθη με το μαλλιον των προβατων μου, 	 Usta incßaß queßxbantioxi chicuu, abanan lâin quinqßue rixeb lin carner reheb re teßxtzßap ribeb.


ποσω μαλλον βδελυρος και ακαθαρτος ειναι ο ανθρωπος, ο πινων ανομιαν ως υδωρ; 	 ¿Ma tojaß ta chic saß xbên li cristian tixcßojob xchßôl? Eb aßan mâcßaßeb xnaßleb. Nequeßxbânu li mâusilal rajlal joß nak na-uqßueß li haß.


Συναγονται, κρυπτονται, παραφυλαττουσι τα βηματα μου, πως να πιασωσι την ψυχην μου. 	 Nequeßxchßutub rib ut yalak bar nequeßxmuk rib chi rilbal cßaßru yôquin. Yôqueb chixqßuebal cuetal jokße târûk tineßxchap re tineßxcamsi.


δια να αγιαση αυτην, καθαρισας με το λουτρον του υδατος δια του λογου, 	 Li Jesucristo quixmayeja rib re xsantobresinquileb laj pâbanel riq'uin nak te'xc'ul li cubi ha' sa' xc'aba' li Cristo ut riq'uin li râtin li Dios.


Και απεστειλεν ο Ιησους τον λαον, εκαστον εις την κληρονομιαν αυτου. 	 Chirix aßan laj Josué quixtaklaheb chixjunjûnkaleb saß li naßajej li quiqßueheß reheb.


Και ουτος ανετρεφε την Αδασσα, ητις ειναι η Εσθηρ, την θυγατερα του θειου αυτου διοτι δεν ειχεν ουτε πατερα ουτε μητερα και το κορασιον ητο ευειδες και ωραιον το οποιον ο Μαροδοχαιος, οτε ο πατηρ αυτης και η μητηρ απεθανον, ανελαβε δια θυγατερα αυτου. 	 Quicuan jun lix rabin li rican laj Mardoqueo. Nak quicam lix naß xyucuaß li xkaßal, laj Mardoqueo quixxoc ut quixqßuiresi joß jun tzßakal xrabin, xHadasa xcßabaß. Ester nayeman ajcuiß re. Cßajoß xchßinaßusal li xkaßal aßan.


Ο ανθρωπος ουτος ο Χονιας κατεσταθη ειδωλον καταπεφρονημενον και συντετριμμενον; σκευος, εν ω δεν υπαρχει χαρις; δια τι απεβληθησαν, αυτος και το σπερμα αυτου, και ερριφθησαν εις τοπον, τον οποιον δεν γνωριζουσιν; 	 Laj Jeremías quixye: —Laj Jeconías chanchan jun li cuc jorol, li mâcßaß na-oc cuiß ut mâ ani na-ajoc re. Joßcan nak queßcßameß aßan rochbeneb li ralal xcßajol saß jalan naßajej li incßaß queßxnau.


τα πληθη της Θαιμα εθεωρουν, οι συνοδοιποροι της Σεβα περιεμενον αυτους 	 Queßnumeß laj cßay li nequeßchal chak Temán. Queßxsicß li haß ut incßaß queßxtau. Ut queßnumeß ajcuiß laj cßay li nequeßchal chak Sabá. Queßxsicß xhaßeb ut incßaß queßxtau ut aßan raj lix yoßoneb.


Δια την δικαιοσυνην σου λυτρωσον με και ελευθερωσον με Κλινον προς εμε το ωτιον σου και σωσον με. 	 Xban nak tîc lâ chßôl, chinâtenkßa ut chinâcol. Chacuabi taxak li nintzßâma châcuu ut chinâcol.


Και ωνειδισε τον Ισραηλ, και Ιωναθαν ο υιος του Σαμαα, αδελφου του Δαβιδ, επαταξεν αυτον. 	 Li cuînk aßan quixhobeb laj Israel. Joßcan nak quicamsîc xban laj Jonatán li ralal laj Simea. Laj Simea, aßan ras laj David.Eb li cuînk aßin li kßaxal najt rokeb, aßaneb xcomoneb li ralal xcßajol laj Refa, li mamaß cuînk. Gat xtenamit. Eb aßan queßcamsîc xban laj David ut xbaneb li nequeßtenkßan re.


Και εταπεινωθησαν οι αρχοντες του Ισραηλ και ο βασιλευς, και ελεγον, Δικαιος ο Κυριος. 	 Ut li rey rochbeneb li nequeßtenkßan re queßxcubsi ribeb ut queßxye: —Li Kâcuaß naxbânu chixjunil saß tîquilal, chanqueb.


Και εδωκεν ο βασιλευς Σολομων εις την βασιλισσαν της Σεβα παντα οσα ηθελησεν, οσα εζητησεν, εκτος των οσα εδωκεν εις αυτην οικοθεν ο βασιλευς Σολομων. Και επεστρεψε και ηλθεν εις την γην αυτης, αυτη και οι δουλοι αυτης. 	 Li rey Salomón quixqßue xmâtan li reina re Sabá ut quixsi ajcuiß re li joß qßuial quiraj. Ut quixqßue ajcuiß re chixjunil li joß qßuial quixpatzß re. Chirix aßan li reina quisukßi saß lix tenamit rochbeneb lix môs.


Ετι πολλα εχω να ειπω προς εσας, δεν δυνασθε ομως τωρα να βασταζητε αυτα. 	 Toj cuan raj nabal chic li tinye êre, abanan inc'a' têcuy rabinquil anakcuan.


Απεκριθησαν ο Σεδραχ, ο Μισαχ και ο Αβδε-νεγω και ειπον προς τον βασιλεα, Ναβουχοδονοσορ, ημεις δεν εχομεν χρειαν να σοι αποκριθωμεν περι του πραγματος τουτου. 	 Laj Sadrac, laj Mesac ut laj Abed-nego queßchakßoc ut queßxye re: —At rey, mâcßaß aj e nak tatkasume riqßuin li naßleb aßan.


Απο καταθλιψεως και κρισεως ανηρπαχθη την δε γενεαν αυτου τις θελει διηγηθη; διοτι εσηκωθη απο της γης των ζωντων δια τας παραβασεις του λαου μου ετραυματισθη. 	 Quichapeß ut quirakeß âtin saß xbên ut quicßameß chi camsîc, usta mâcßaß xmâc. Ut mâ ani qui-iloc xtokßobâl ru. Quicamsîc yal xban li kamâc lâo.


Νωα τον τεταρτον και Ραφα τον πεμπτον. 	 Li xcâ, aßan laj Noha ut li roß, aßan laj Rafa.


ο ενατος εις τον Ιησουν, ο δεκατος εις τον Σεχανιαν, 	 li xbele, aßan laj Jesúa; ut li xlaje, aßan laj Secanías.


Και επεπεσε φοβος Θεου επι παντα τα βασιλεια των τοπων εκεινων; οτε ηκουσαν ετι ο Κυριος επολεμησεν εναντιον των εχθρων του Ισραηλ. 	 Ut chixjunileb li nînki tenamit cßajoß nak queßxucuac nak queßrabi resil chanru nak li Kâcuaß quipletic riqßuineb li xicß nequeßiloc reheb laj Israel.


Και βαπτισθεις ο Ιησους ανεβη ευθυς απο του υδατος και ιδου, ηνοιχθησαν εις αυτον οι ουρανοι, και ειδε το Πνευμα του Θεου καταβαινον ως περιστεραν και ερχομενον επ' αυτον 	 Ut nak ac xcubsîc xha' li Jesús, qui-el chak sa' li ha'. Ut sa' junpât quiteli li choxa chiru ut quiril li Santil Musik'ej chanchan jun li paloma nak yô chak chi cubec sa' xbên li Jesús.Ut qui-abîc xyâb xcux li Dios toj sa' choxa nak quixye: -A'an a'in li cualal raro inban. Nasaho' inch'ôl riq'uin, chan.


Και απεθανεν Αβδων ο υιος του Ελληλ ο Πιραθωνιτης και εταφη εν Πιραθων εν γη Εφραιμ, επι το ορος Αμαληκ. 	 Nak quicam, laj Abdón ralal laj Hilel quimukeß saß li tenamit Piratón saß xcuênteb laj Efraín saß lix naßaj laj Amalec, li tzûl ru.


Πλην προσεχετε μηπως αυτη η εξουσια σας γεινη προσκομμα εις τους ασθενεις. 	 Naru têtzaca li mayejanbil tzacaêmk. Abanan cheq'uehak retal nak inc'a' têluctasi xch'ôl li toj k'uneb xch'ôl sa' lix pâbâleb xban nak nequetzaca a'an. Cheq'uehak retal nak inc'a' tâoc cui'chic chi mâcobc êban lâex.


Και υπηγαιναν οι υιοι Δαν εις την οδον αυτων και οτε ειδεν ο Μιχαιας οτι εκεινοι ησαν δυνατωτεροι αυτου, εστρεψε και επανηλθεν εις τον οικον αυτου. 	 Laj Micaía quixqßue retal nak nabaleb li ralal xcßajol laj Dan ut incßaß quiraj pletic riqßuineb. Tîc quisukßi saß rochoch. Ut eb li ralal xcßajol laj Dan queßoc cuißchic chi xic.


Ησαν δε τινες εξ αυτων ανδρες Κυπριοι και Κυρηναιοι, οιτινες εισελθοντες εις Αντιοχειαν, ελαλουν προς τους Ελληνιστας, ευαγγελιζομενοι τον Κυριον Ιησουν. 	 Abanan cuanqueb aj pâbanel aj Chipre ut aj Cirene que'cuulac Antioquía. Eb a'an que'xch'olob xyâlal chiruheb li neque'âtinac sa' griego ut que'xye resil li colba-ib sa' xc'aba' li Jesucristo.


Ιδε τωρα οτι ο Κυριος σε εξελεξε, δια να οικοδομησης οικον εις αγιαστηριον ενδυναμου και εκτελει. 	 Qßue retal. Li Kâcuaß Dios, aßan li xsicßoc âcuu re nak tâyîb lix templo li Kâcuaß re tâcuânk cuiß lix Lokßlaj Câx. Cauhak âchßôl ut bânu li cßanjel, chan li rey David.


Ενταυτω δε ετοιμαζε μοι και καταλυμα επειδη ελπιζω οτι δια των προσευχων σας θελω χαρισθη εις εσας. 	 Ut nintz'âma ajcui' châcuu nak tâcauresi li cuochochnal. Yôquin chixyo'oninquil nak tinxic cui'chic êriq'uin jo' yôquex chixtz'âmanquil chiru li Dios.


Θελω σε επαινεσει, Κυριε, μεταξυ λαων θελω ψαλμωδει εις σε μεταξυ εθνων. 	 Tatinlokßoni chiruheb li tenamit, at Kâcuaß. Tinbicha lâ lokßal chiruheb chixjunileb li tenamit.


Ειπε δε ο Συχεμ προς τον πατερα αυτης και προς τους αδελφους αυτης, Ας ευρω χαριν εμπροσθεν σας και ο, τι ειπητε εις εμε θελω δωσει 	 Laj Siquem quixye re lix yucuaß lix Dina joß ajcuiß reheb li ras ut li rîtzßin: —Chixcßulak êchßôl li cßaßru xyeman êre. Aß yal cßaßru têpatzß cue, lâin tinqßue êre.


Τον παταξαντα βασιλεις μεγαλους διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου 	 Aßan li quiqßuehoc reheb chi camsîc eb li rey li nînkeb xcuanquil xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


Και λεγει προς αυτον ο Ιησους Αληθως σοι λεγω οτι σημερον την νυκτα ταυτην, πριν ο αλεκτωρ φωναξη δις, τρις θελεις με απαρνηθη. 	 Ut li Jesús quichak'oc ut quixye re: -Relic chi yâl tinye âcue nak toj mâji' nayâbac xca' sut li tzo' xul nak lâat ac xaye oxib sut nak inc'a' nacanau cuu.-


Τι λοιπον θελομεν ειπει; Οτι τα εθνη τα μη ζητουντα δικαιοσυνην εφθασαν εις δικαιοσυνην, δικαιοσυνην δε την εκ πιστεως, 	 A'an a'in xyâlal li yôco chixyebal: Eb li mâcua'eb aj judío inc'a' yôqueb chixsic'bal li tîquil ch'ôlej riq'uin xbânunquil li naxye li chak'rab, ut xban nak que'pâban, que'tîcobresîc xch'ôleb.


Επι τον τραχηλον ημων ειναι διωγμος εμοχθησαμεν, αναπαυσιν δεν εχομεν. 	 Rahobtesinbilo xbaneb li xicß nequeßiloc ke ut tacuajenako. Abanan, incßaß naru nocohilan.


Και ειπεν, Εξαπαντος θελω επιστρεψει προς σε κατα τον αυτον τουτον καιρον του ετους και ιδου, Σαρρα η γυνη σου θελει εχει υιον. Η δε Σαρρα ηκουσεν εν τη θυρα της σκηνης ητις ητο οπισθεν αυτου. 	 Ut jun li cuan saß xyânkeb li oxib quixye re: —Tolinêlk cuißchic saß li chihab jun châcuilbal. Ut lix Sara ac cuânk chic junak xcßulaßal têlom, chan re laj Abraham. Lix Sara cuan saß cab ut quirabi li cßaßru yôqueb chixyebal.


διοτι εθαρρευθης επι την πονηριαν σου και ειπας, δεν με βλεπει ουδεις. Η σοφια σου και η επιστημη σου σε απεπλανησαν και ειπας εν τη καρδια σου, Εγω ειμαι και εκτος εμου ουδεμια αλλη. 	 Xecßojob êchßôl riqßuin li mâusilal xebânu ut xeye, “Mâ ani na-iloc ke,” chanquex. Xebalakßi êrib xban nak xecßoxla nak cuan ênaßleb ut xeye, “Lâo kßaxal cuan kacuanquil. Mâ jun chic cuan xcuanquil joß lâo,” chanquex.


Ο βορρας ανεμος εκδιωκει την βροχην το δε ωργισμενον προσωπον την υποψιθυριζουσαν γλωσσαν. 	 Li ikß li nachal saß li norte naxcßam chak li hab. Joßcan ajcuiß nak li ani naâtinac saß joskßil naxchikß xjoskßil li yô chi abînc re.


"Ψαλμος δια τον Σολομωντα." Θεε, δος την κρισιν σου εις τον βασιλεα και την δικαιοσυνην σου εις τον υιον του βασιλεως 	 At Kâcuaß, chaqßue taxak xnaßleb li ralal li rey re nak târakok âtin saß tîquilal.


κρατηθητι απο στεναγμων, μη καμης πενθος νεκρων, δεσον την τιαραν σου επι την κεφαλην σου, και βαλε εις τους ποδας σου τα υποδηματα σου, και μη καλυψης τα χειλη σου, και αρτον ανδρων μη φαγης. 	 Incßaß tâcßut nak ra saß âchßôl. Incßaß tâcuisi li tßicr li nacabacß saß âjolom, chi moco tâcuisi lâ xâb retalil xrahil âchßôl. Incßaß tâtzßap âjolom chi moco tâtzaca li tzacaêmk li nequeßxtzaca li raheb saß xchßôl, chan.


Τα ορη θελουσι φερει ειρηνην εις τον λαον και οι λοφοι δικαιοσυνην. 	 Li châbil chßochß li cuan saß eb li tzûl tixqßue xsahil xchßôleb li tenamit xban nak tâêlk chi châbil li acuîmk chiru. Ut teßcuânk saß tîquilal li tenamit.


Και εν τω ενδεκατω ετει, τω πρωτω μηνι, τη εβδομη του μηνος, εγεινε λογος Κυριου προς εμε λεγων, 	 Nak yô junlaju chihab kacßambal Babilonia li Kâcuaß quiâtinac cuiqßuin saß li xcuuk cutan re li xbên po ut quixye cue:


Και εγερθεις ο Εσδρας ο ιερευς, ειπε προς αυτους, Σεις ηνομησατε και ελαβετε γυναικας ξενας, δια να επιπροσθεσητε εις την παραβασιν του Ισραηλ 	 Qui-oc chi âtinac laj Esdras laj tij ut quixye reheb: —Lâex xexmâcob xban nak xecßam chokß êrixakil li ixk jalan xtenamiteb. Joßcan nak xnumta lê mâc lâex aj Israel.


Τοτε ανεβη Ωραμ ο βασιλευς της Γεζερ δια να βοηθηση την Λαχεις και ο Ιησους επαταξεν αυτον και τον λαον αυτου, εωσου δεν αφηκεν εις αυτον υπολοιπον. 	 Laj Horam li rey li cuan saß li tenamit Gezer cô rochbeneb lix soldados chixtenkßanquil li tenamit Laquis. Abanan laj Josué rochbeneb lix soldados queßnumta saß xbêneb li tenamit aßan toj retal quixsacheb ru chixjunileb. Mâ jun chic quixcanabeb chi yoßyo.


Δια τουτο λεγεται εν τω βιβλιω των πολεμων του Κυριου, Κατα τον Βαεβ εν Σουφα, και επι των ρυακων του Αρνων, 	 Xban aßan nak naxye chi joßcaßin saß li hu li tzßîbanbil cuiß retalileb li pletic li quixbânu li Kâcuaß: Li Kâcuaß quixcßutbesi lix cuanquil chiku nak conumeß saß li Caki Palau ut saß eb li nimaß li cuan Arnón.


Και απεκριθη ο χιλιαρχος Εγω δια πολλων χρηματων απεκτησα ταυτην την πολιτογραφησιν. Ο δε Παυλος ειπεν Αλλ' εγω και εγεννηθην Ρωμαιος. 	 Quichak'oc li coronel ut quixye: -Lâin nabal li tumin xinq'ue re nak tinc'ulek' chok' aj Roma, chan. Ut laj Pablo quixye re: -A'ut lâin chalen chak sa' inyo'lajic, lâin ajcui' chak aj Roma, chan.


Το πλατος του τοιχου δια τα εξωθεν πλαγια οικηματα ητο πεντε πηχων και το εναπολειφθεν κενον ητο ο τοπος των εσωθεν πλαγιων οικηματων. 	 Li tzßac li cuan chirixeb li cocß naßajej, aßan cuib metro riqßuin media ru. Cuan xyânk li cocß naßajej aßan riqßuineb lix naßajeb laj tij.


ο επιβλεπων επι την γην και καμνων αυτην να τρεμη εγγιζει τα ορη, και καπνιζουσι. 	 Caßaj cuiß naril li ruchichßochß li Dios, ut li ruchichßochß na-ecßan saß xnaßaj. Caßaj cuiß naxtochß caßchßin li tzûl ut na-el xsibel.


Και ουτοι οι λογοι, τους οποιους εγω σε προσταζω σημερον, θελουσι εισθαι εν τη καρδια σου 	 Lê chakßrabinquil li yôquin chixyebal êre anakcuan, tento tâcanâk saß êchßôl.


Αρχη σοφιας φοβος Κυριου και επιγνωσις αγιων φρονησις. 	 Riqßuin xxucuanquil ru li Dios natauman li châbil naßleb. Li ani naxnau ru li Dios Santo naxtau xyâlal.


εκ των θεων των εθνων, των περιξ υμων, των πλησιον σου η των μακραν απο σου, απ' ακρου της γης εως ακρου της γης, 	 Mâre tixye êre nak têlokßoni lix dioseb li tenamit li cuanqueb yalak bar saß li naßajej aßin, joß li cuanqueb chi nachß ut li cuanqueb chi najt.


Ο φειδομενος της ραβδου αυτου μισει τον υιον αυτου αλλ' ο αγαπων αυτον παιδευει αυτον εν καιρω. 	 Li ani incßaß naxtij li ralal xcßajol incßaß naxraheb. Aßut li ani naxra li ralal xcßajol naxtijeb chalen saß xcaßchßinal.Eb li tîqueb xchßôl nequeßcuaßac toj nequeßcßojla xchßôleb. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb toj teßtzßocâk ajcuiß nequeßcana.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Εσκληρυνθη η καρδια του Φαραω, ωστε να μη εξαποστειλη τον λαον 	 Tojoßnak li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Cau xchßôl laj faraón ut incßaß naxcanabeb chi xic li tenamit.


Και ο βασιλευς, οτε ηκουσε να λεγωσι περι Θιρακα του βασιλεως της Αιθιοπιας, Ιδου, εξηλθε να σε πολεμηση, απεστειλε παλιν πρεσβεις προς τον Εζεκιαν, λεγων, 	 Li rey Senaquerib quirabi resil nak laj Tirhaca lix reyeb laj Etiopía quichal chi pletic. Joßcan nak quixtakla cuißchic lix takl riqßuin laj Ezequías ut quixye reheb:


Και επραξαν οι υιοι Ισραηλ πονηρα ενωπιον του Κυριου και παρεδωκεν αυτους ο Κυριος εις την χειρα του Μαδιαμ επτα ετη. 	 Ut eb laj Israel queßxbânu cuißchic li mâusilal chiru li Kâcuaß. Joßcan nak li Kâcuaß quixkßaxtesiheb saß rukßeb laj Madián chiru cuukub chihab.


Και απεθανεν ο Βελα και εβασιλευσεν αντ' αυτου ο Ιωβαβ, υιος του Ζερα, εκ Βοσορρας 	 Nak quicam laj Bela, laj Jobab qui-oc chokß rêkaj. Laj Jobab, aßan li ralal laj Zera li chalenak chak Bosra.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος περι του Ιωακειμ, υιου του Ιωσιου, βασιλεως του Ιουδα Δεν θελουσι κλαυσει αυτον, λεγοντες, Ουαι αδελφε μου Ουαι αδελφη δεν θελουσι κλαυσει αυτον, λεγοντες, Ουαι κυριε η, Ουαι δοξα 	 Joßcaßin naxye li Kâcuaß chirix laj Joacim li ralal laj Josías lix reyeb laj Judá. “Mâ ani tâyâbak chirix lix camic, chi moco teßxye tokßob xak ru li karey. Xcanab lix cuanquil”.


Αληθως σας λεγω, οπου εαν κηρυχθη το ευαγγελιον τουτο εν ολω τω κοσμω, θελει λαληθη και τουτο, το οποιον επραξεν αυτη, εις μνημοσυνον αυτης. 	 Relic chi yâl tinye êre yalak bar tâyemânk resil li colba-ib sa' chixjunil li ruchich'och', tâyemânk ajcui' resil li c'a'ru xbânu cue li ixk a'in re xjulticanquil a'an, chan.


δεν ενοησαν οτι ελεγε προς αυτους περι του Πατρος. 	 Abanan eb a'an inc'a' que'xtau ru nak li Jesús yô chi âtinac chirix li Acuabej Dios.


Η ψυχη μου εβαρυνθη την ζωην μου θελω παραδοθη εις το παραπονον μου θελω λαλησει εν τη πικρια της ψυχης μου. 	 Lâin xintitzß chi cuânc saß ruchichßochß. Oc cue chi jitoc chiru li Dios. Oc cue chixyebal li joß qßuial nacuaj xban nak kßaxal ra saß inchßôl.


εκτος των επιστατων των διωρισμενων παρα του Σολομωντος, οιτινες ησαν επι των εργων, τρεις χιλιαδες και τριακοσιοι, επιστατουντες επι τον λαον τον δουλευοντα εις τα εργα. 	 Ut cuanqueb ajcuiß oxib mil riqßuin oxib ciento chi cuînk li nequeßtaklan saß xbêneb li yôqueb chi cßanjelac.


Κατασκοπευει ο αμαρτωλος τον δικαιον και ζητει να θανατωση αυτον. 	 Li incßaß useb xnaßleb nequeßxqßue retal li tîqueb xchßôl ut nequeßxsicß chanru nak teßxcamsi.


Συνηθροισθησαν λοιπον οι Φιλισταιοι και ηλθον και εστρατοπεδευσαν εν Σουνημ και συνηθροισεν ο Σαουλ παντα τον Ισραηλ, και εστρατοπεδευσαν εν Γελβουε. 	 Nak queßxchßutub ribeb laj filisteo, queßcôeb ut queßxyîb lix muhebâleb aran Sunem. Ut laj Saúl quixchßutubeb laj Israel ut queßxyîb lix muhebâleb aran Gilboa.


Και ετι επι τους δουλους μου και επι τας δουλας μου εν ταις ημεραις εκειναις θελω εκχεει το πνευμα μου. 	 Ut tinqßue ajcuiß lin musikß chi cuânc riqßuineb li môs cuînk ut li môs ixk.


Και απεθανε κατα τον λογον του Κυριου, τον οποιον ελαλησεν ο Ηλιας εβασιλευσε δε αντ' αυτου ο Ιωραμ, εν τω δευτερω ετει του Ιωραμ, υιου του Ιωσαφατ, βασιλεως του Ιουδα επειδη δεν ειχεν υιον. 	 Quicam li rey Ocozías joß quixye li Kâcuaß re li profeta Elías. Ut aß chic laj Joram li rîtzßin qui-oc saß xcuanquil chokß rêkaj xban nak laj Ocozías mâ jun ralal quicuan. Laj Joram qui-oc chokß xreyeb laj Israel nak yô xcab chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Joram li ralal laj Josafat.Chixjunil li quixbânu li rey Ocozías nak cuan saß xcuanquil tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas, li tzßîbanbil cuiß li quilajeßxbânu lix reyeb laj Israel.


Και σηκωθεις ο Βαλααμ ανεχωρησε και επεστρεψεν εις τον τοπον αυτου ο δε Βαλακ απηλθε και αυτος εις την οδον αυτου. 	 Ut chirix aßan laj Balaam quisukßi saß xtenamit. Joßcan ajcuiß laj Balac quisukßi saß li rochoch.


Πλην ο ανθρωπος ο εν τιμη δεν διαμενει, ωμοιωθη με τα κτηνη τα φθειρομενα. 	 Abanan li cuînk incßaß nacuan lix yußam chi junelic saß ruchichßochß usta nabal lix biomal ut lix cuanquilal. Nequeßcam li xul ut nequeßcam ajcuiß li cristian.


οιτινες ελεγον οτι οντως ανεστη ο Κυριος και εφανη εις τον Σιμωνα. 	 Yôqueb chixyebal: -Relic chi yâl nak xcuacli cui'chic chi yo'yo li Kâcua' xban nak xc'utbesi rib chiru laj Simón, chanqueb.


Τις ειναι ο ανθρωπος ο σοφος, οστις δυναται να εννοηση τουτο; και προς τον οποιον ελαλησε το στομα του Κυριου, δια να αναγγειλη αυτο, δια τι η γη εχαθη, ηφανισθη ως ερημος, ωστε να μη υπαρχη ο διαβαινων; 	 ¿Ani ta biß târûk tixtau ru cßaßru xyâlal li yô chi cßulmânc? ¿Ma cuan ta biß junak quiqßueheß xnaßleb xban li Kâcuaß re târûk tixchßolob xyâlal? ¿Cßaßut nak quisach ru li naßajej aßin? Chanchan chic li chaki chßochß quicana. Ut mâ ani chic nanumeß aran, chan laj Jeremías.


και τους Χορραιους εν τω ορει αυτων Σηειρ εως της πεδιαδος Φαραν, ητις ειναι εν τη ερημω. 	 Ut queßnumta ajcuiß saß xbêneb laj horeo li cuanqueb saß li tenamit Seir li tzûl ru. Ut queßcuulac saß li tenamit Parán li cuan toj saß xnubâl li chaki chßochß.


Και επεσε παρευθυς εις τους ποδας αυτου και εξεψυχησεν εισελθοντες δε οι νεανισκοι, ευρον αυτην νεκραν και εκβαλοντες εθαψαν πλησιον του ανδρος αυτης. 	 Ut sa' ajcui' li hônal a'an lix Safira quit'ane' chi rok laj Pedro ut camenak quicana. Eb li cuînk que'oc sa' cab ut que'ril nak camenak chic. Que'risi ut coxe'xmuk chak chixc'atk lix bêlom.


Και εαν παντα τα υπαρχοντα μου διανειμω, και εαν παραδωσω το σωμα μου δια να καυθω, αγαπην δε μη εχω, ουδεν ωφελουμαι. 	 Cui ta tinsi chixjunil li c'a'ru cuan cue re tinq'ueheb chi cua'ac li neba' ut cui ta tink'axtesi cuib chi c'atec' xban lin pâbâl, ut cui inc'a' ninraheb li cuas cuîtz'in, mâc'a' na-oc cui' li ninbânu.


Εβουλευθης αισχυνην εις τον οικον σου, εξολοθρευων πολλους λαους, και ημαρτησας κατα της ψυχης σου. 	 Riqßuin chixjunil li xebânu, xexutânobresi lê jun cablal. Nabaleb li tenamit xesacheb ut riqßuin aßan yôquex chixsachbal êrib êjunes.


Αλλ' ο Δανιηλ εβαλεν εν τη καρδια αυτου να μη μιανθη απο των εδεσματων του βασιλεως ουδε απο του οινου τον οποιον εκεινος επινε δια τουτο παρεκαλεσε τον αρχιευνουχον να μη μιανθη. 	 Ut laj Daniel quixye saß xchßôl nak incßaß tixmux ru lix pâbâl riqßuin xcuaßbal li tzacaêmk li quiqßueheß re xban li rey chi moco riqßuin rucßbal li vino xban nak eb laj Judá incßaß queßxbânu li tzacaêmk aßan. Quixtzßâma ban chiru laj Aspenaz nak incßaß tâminekß ru xbânunquil.


Ισχυν και ευπρεπειαν ειναι ενδεδυμενη και ευφραινεται δια τον μελλοντα καιρον. 	 Li ixk aßan cau rib ut cuan xlokßal. Incßaß nacßoxlac chirix li cßaßru tâchâlk chiru mokon.


Και εξ αυτων θελει εξερχεσθαι ευχαριστια και φωνη αγαλλομενων και θελω πολλαπλασιασει αυτους και δεν θελουσιν ολιγοστευσει και θελω δοξασει αυτους και δεν θελουσι σμικρυνθη. 	 Ut eb li tenamit teßbichânk re bantioxînc ut teßbichânk xban xsahileb xchßôl. Tebinqßue cuißchic chi qßuiânc toj retal teßnabalokß. Tinqßue cuißchic xlokßaleb ut incßaß chic teßtzßektânâk.


Και διψησας σφοδρα, εβοησε προς τον Κυριον και ειπε, Συ εδωκας δια χειρος του δουλου σου την μεγαλην ταυτην σωτηριαν και τωρα να αποθανω υπο διψης και να πεσω εις την χειρα των απεριτμητων; 	 Cßajoß nak tâchakik re laj Sansón nak quixye re li Kâcuaß: —Xinâtenkßa chi numtâc saß xbêneb laj filisteo. Ut anakcuan, ¿ma tinâcanab chi câmc xban chaki el ut tineßxcßam eb laj filisteo, li incßaß nacateßxpâb? chan.


Και κατ' εμου εθυμωθη ο Κυριος δια σας, λεγων, Ουδε συ θελεις εισελθει εκει 	 mâc lâex nak quichal xjoskßil li Kâcuaß saß inbên lâin ut quixye cue “Chi moco lâat tat-oc saß li naßajej aßan.


και Αζαριας, ο υιος του Ναθαν, επι τους σιταρχας και Ζαβουδ, υιος του Ναθαν, πρωτος αξιωματικος, φιλος του βασιλεως 	 Laj Azarías li ralal laj Natán, aßan li kßaxal nim xcuanquil saß xbêneb li nequeßtaklan. Ut laj Zabud, aßan jun chic ralal laj Natán, aßan li quiqßuehoc xnaßleb li rey ut tzßakal ramîg.


Ερχεται λοιπον προς τον Σιμωνα Πετρον, και λεγει προς αυτον εκεινος Κυριε, συ μου νιπτεις τους ποδας; 	 Nak qui-oc raj chixch'ajbal li rok laj Simón Pedro, a'an quixye re: -Kâcua', ¿ma lâat tatch'ajok re li cuok lâin? chan.


Και εξηλθεν ο τριτος κληρος εις τους υιους Ζαβουλων κατα τας συγγενειας αυτων και το οριον της κληρονομιας αυτων ητο εως Σαρειδ 	 Li rox li queßxbûli rix, aßan li naßajej li queßtzßak li ralal xcßajol laj Zabulón. Li naßajej li quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Zabulón quicuulac toj saß li tenamit Sarid.


Και αφου εξελιπε το αργυριον εκ της γης Αιγυπτου και εκ της γης Χανααν, ηλθον παντες οι Αιγυπτιοι προς τον Ιωσηφ, λεγοντες, Δος αρτον εις ημας επειδη δια τι να αποθανωμεν εμπροσθεν σου; διοτι εξελιπε το αργυριον. 	 Chi joßcaßin quilaj chixjunil li tumin re li tenamit Canaán joß ajcuiß Egipto. Ut chixjunileb laj Egipto queßcuulac riqßuin laj José ut queßxye re: —Bânu usilal, qßue bayak katzacaêmk. ¿Ma naru ta biß toâqßue chi câmc xban nak anakcuan xlaj li katumin? chanqueb re laj José.


Την τεταρτην δε ημεραν εζυγισθη το αργυριον και το χρυσιον και τα σκευη, εν τω οικω του Θεου ημων, και παρεδοθη δια χειρος του Μερημωθ υιου του Ουρια του ιερεως και μετ' αυτου ητο Ελεαζαρ ο υιος του Φινεες και μετ' αυτων Ιωζαβαδ, ο υιος του Ιησου, και Νωαδιας ο υιος του Βιννουι, οι Λευιται 	 Ut saß xcâ li cutan kabis li oro, li plata ut li secß li kacßam saß rochoch li Dios ut kakßaxtesi re laj Meremot laj tij li ralal laj Urías. Rochben aßan cuan laj Eleazar ralal laj Finees, ut cuanqueb ajcuiß rochbeneb laj levita, laj Jozabad ralal laj Jesúa ut laj Noadías ralal laj Binúi.


Και εν τω εβδομω μηνι ο Ισμαηλ ο υιος του Νεθανιου, υιου του Ελισαμα, εκ του βασιλικου σπερματος και εκ των αρχοντων του βασιλεως, και δεκα ανδρες μετ' αυτου, ηλθον προς τον Γεδαλιαν τον υιον του Αχικαμ εις Μισπα και συνεφαγον εκει αρτον εν Μισπα. 	 Laj Ismael, aßan li ralal laj Netanías. Ut laj Netanías, aßan li ralal laj Elisama. Laj Ismael, aßan xcomoneb li ralal xcßajol li rey ut xcomoneb ajcuiß li nequeßtenkßan re li rey. Saß li xcuuk po re li chihab aßan, laj Ismael cô Mizpa chi âtinac riqßuin laj Gedalías. Lajêb li cuînk quixcßameb chirix. Yôqueb chi cuaßac saß comonil aran Mizpa.


Και εσαλπισεν ο Ιωαβ δια της σαλπιγγος, και επεστρεψεν ο λαος απο του να καταδιωκη οπισω του Ισραηλ διοτι ανεχαιτισεν ο Ιωαβ τον λαον. 	 Laj Joab quixtakla xyâbasinquil li trompeta re teßxcanab pletic. Ut chixjunileb lix soldados queßxcanab râlinanquileb lix soldados laj Absalón.


τοτε, καθ' ην ημεραν μοιραζει εις τους υιους αυτου την περιουσιαν αυτου, δεν δυναται να καμη πρωτοτοκον τον υιον της αγαπωμενης, παριδων τον υιον της μισουμενης, τον αληθως πρωτοτοκον 	 Li cuînk incßaß naru tixsicß ru li ralal li tixra. Nak tixjeqßui li cßaßru cuan re, tento nak tixqßue li mâtan re li xbên alalbej li xcßulub xcßulbal, usta aßan li ralal li cuan riqßuin li ixk li incßaß naxra.


διοτι ενιαυτος αφεσεως ειναι αγιος θελει εισθαι εις εσας απο της πεδιαδος θελετε τρωγει το προιον αυτης. 	 Chixjunil li chihab aßan re jun sahil chßôlejil ut santobresinbil chokß êre lâex. Ut têtzaca ru li acuîmk li xyoßla yal xjunes.


Και ελαβον το βιβλιαριον εκ της χειρος του αγγελου και κατεφαγον αυτο και ητο εν τω στοματι μου ως μελι γλυκυ και οτε εφαγον αυτο επικρανθη η κοιλια μου. 	 Quinc'ul li ch'ina hu sa' ruk' li ángel ut quinnuk'. Nak cuan sa' cue chanchan xqui'al li xya'al cab. Ut nak ac xinnuk' quic'aho' sa' lin sa' xban.Quixye cue: -Tenebanbil sa' âbên lâat xyebal resil li c'a'ru tâc'ulmânk. Toj tâye cui'chic resil c'a'ru te'xc'ul eb li tenamit, jo' ajcui' li xnînkal ru tenamit jo' ajcui' lix reyeb. Tâye ajcui' resil li c'a'ru te'xc'ul sa' eb li tenamit li jalan jalânk râtinobâleb.


αδιαλειπτως προσευχεσθε, 	 Junelic chextijok.


ακουσασα περι του Ιησου, ηλθε μεταξυ του οχλου οπισθεν και ηγγισε το ιματιον αυτου 	 Quirabi resil nak li Jesús yô chixq'uirtesinquileb li yaj. Riq'uin a'an qui-oc chixtâkenquil li Jesús rochbeneb li q'uila tenamit. Ut quijiloc chixc'atk re nak tixch'e' li rak'.


Ο εικοστος πρωτος εις τον Ωθιρ ουτος, οι υιοι αυτου και οι αδελφοι αυτου, δωδεκα. 	 Li xjun xcaßcßâl, aßan laj Hotir. Li alalbej rochbeneb li rechßalal cablajuheb chixjunileb.


διοτι επραξαν αφροσυνην εν Ισραηλ και εμοιχευον τας γυναικας των πλησιον αυτων και ελαλουν λογους ψευδεις εν τω ονοματι μου, τους οποιους δεν προσεταξα εις αυτους και εγω εξευρω και ειμαι μαρτυς, λεγει Κυριος. 	 Cßajoß li mâusilal queßxbânu aran Israel. Queßxmux ru lix sumlajiqueb nak queßxchßic ribeb riqßuineb li rixakileb li ras rîtzßin. Xeßxye ticßtiß saß incßabaß. Mâcuaß lâin xintaklan reheb. Lâin ninnau nak incßaß us yôqueb. Incßaß us lix naßlebeb, chan li Kâcuaß.


δια να προσφερωσι θυσιας εις οσμην ευωδιας προς τον Θεον του ουρανου, και να προσευχωνται υπερ της ζωης του βασιλεως και των υιων αυτου. 	 Tâqßuehekß reheb re nak târûk teßxqßue li mayej li tâcuulak chiru li Dios li cuan saß choxa ut teßtijok chicuix lâin li rey ut chirixeb ajcuiß li cualal incßajol.


Ευρων δε ο Ιησους οναριον, εκαθησεν επ' αυτο, καθως ειναι γεγραμμενον 	 Li Jesús quixto'oni jun li ch'ina bûr, quitake' chirix ut yô chi xic Jerusalén jo' tz'îbanbil retalil sa' li Santil Hu:


Και ειπε προς αυτους Υπαγετε και ειπατε προς την αλωπεκα ταυτην Ιδου, εκβαλλω δαιμονια και καμνω θεραπειας σημερον και αυριον, και την τριτην ημεραν τελειουμαι. 	 Li Jesús quixye reheb: -Ayukex ut yehomak re laj Herodes li chanchan yac nak anakcuan ut cuulaj lâin yôkin chi isînc mâus aj musik'ej ut yôkin chi q'uirtesînc. Ut sa' rox li cutan tinchoy lin c'anjel.


Και ειπεν ο Κυριος, Ειδον, ειδον την ταλαιπωριαν του λαου μου του εν Αιγυπτω και ηκουσα την κραυγην αυτων εξ αιτιας των εργοδιωκτων αυτων διοτι εγνωρισα την οδυνην αυτων 	 Li Kâcuaß Dios quixye re: —Lâin yôquin chirilbal li raylal li yôqueb chixcßulbal lin tenamit li cuanqueb Egipto. Yôquin chirabinquil nak yôqueb chixkßokonquil ribeb saß rukßeb li nequeßtaklan reheb saß joskßil. Ninnau nak kßaxal nayotßeß xchßôleb xban nak rahobtesinbileb.


και εφεραν αυτο προς τον Ιησουν και ριψαντες επι το πωλαριον τα ιματια αυτων, επεκαθισαν τον Ιησουν. 	 Ut que'xc'am li ch'ina bûr riq'uin li Jesús. Que'xq'ue li t'icr chirix ut que'xtenk'a li Jesús chi takec' chirix.


Και ο αγγελος ο λαλων μετ' εμου εξηλθε και ειπε προς εμε, Υψωσον τωρα τους οφθαλμους σου και ιδε τι ειναι τουτο το εξερχομενον. 	 Ut quichal cuißchic li ángel li ac x-âtinac cuiqßuin ut quixye cue: —Il aßin li oc re chixcßutbal châcuu li Kâcuaß, chan.


Και εις οντινα ανθρωπον ο Θεος δοσας πλουτη και υπαρχοντα, εδωκεν εις αυτον και εξουσιαν να τρωγη απ' αυτων και να λαμβανη το μεριδιον αυτου και να ευφραινεται εις τον κοπον αυτου, τουτο ειναι δωρον Θεου 	 Cui li Dios naxqßue xbiomal li junjûnk, naxqßue re nak târûk tâcuaßak ut tâucßak ut tixyal xsahil lix cßanjel ut tâsahokß saß xchßôl nak yô chi cßanjelac. Aßin aßan jun mâtan naxqßue li Dios.Li Dios naxqßue li sahil chßôlej re. Joßcan nak incßaß nacßoxlac chirix li cßaßru naxcßul saß lix yußam saß ruchichßochß.


Ιαυαν, Θουβαλ και Μεσεχ ησαν εμποροι σου εν τη αγορα σου εμπορευοντο ψυχας ανθρωπων και σκευη χαλκινα. 	 Eb laj Javán, eb laj Tubal ut eb laj Mesec queßyacoc êriqßuin. Queßxjal li cßaßru êre riqßuineb li lokßbil môs ut li secß yîbanbil riqßuin bronce.


Πλην οσον το κατ' εμε, το μυστηριον τουτο δεν απεκαλυφθη προς εμε δια σοφιας, την οποιαν εχω εγω μαλλον παρα παντας τους ζωντας, αλλα δια να φανερωθη η ερμηνεια προς τον βασιλεα και δια να γνωρισης τους διαλογισμους της καρδιας σου. 	 Ut quicßutbesîc chicuu lâin. Mâcuaß xban nak kßaxal nabal innaßleb chiruheb lix naßlebeb li jun chßol chic. Quicßutbesîc ban chicuu re nak lâin tinye âcue, at rey, cßaßru naxye lâ matcß, ut re ajcuiß nak tâtau ru li cßaßru yô cuiß âcßaßux.


Και ο Νωε ητο ηλικιας πεντακοσιων ετων και εγεννησεν ο Νωε τον Σημ, τον Χαμ, και τον Ιαφεθ. 	 Ut nak ac cuan ôb ciento chihab re laj Noé, queßcuan oxib li ralal. Aßan aßin lix cßabaßeb: laj Sem, laj Cam, ut laj Jafet.


Και εκαμε την αυλην κατα το πλευρον το προς μεσημβριαν τα παραπετασματα της αυλης ησαν εκ βυσσου κεκλωσμενης, εκατον πηχων. 	 Queßxyîb ajcuiß li nebâl re li tabernáculo. Queßxsut riqßuin tßicr yîbanbil riqßuin li bakbil nokß lino. Saß li jun pacßal li nacana saß li sur ôb roxcßâl metro xnimal rok li tßicr queßxqßue.


Και εδωκεν εις αυτους την αιτησιν αυτων απεστειλεν ομως εις αυτους νοσον θανατηφορον. 	 Li Dios quixqßue reheb li cßaßru queßxtzßâma. Abanan quixtakla jun li yajel saß xbêneb ut nabaleb queßcam xban.


Λαλησον προς τους υιους Ισραηλ, λεγων, Εαν ψυχη τις αμαρτηση εξ αγνοιας και εκ των οσα ειναι προστεταγμενον υπο του Κυριου να μη πραττωνται πραξη τι εξ αυτων 	 Cui junak namâcob chi incßaß naxnau xyâlal lin chakßrab tento nak tixbânu chi joßcaßin.


Και ελαβον τον μοσχον τον δοθεντα εις αυτους και ητοιμασαν αυτον, και επεκαλουντο το ονομα του Βααλ απο πρωιας μεχρι μεσημβριας, λεγοντες, Επακουσον ημων, Βααλ και ουκ ην φωνη και ουκ ην ακροασις και επηδων περι το θυσιαστηριον, το οποιον ωκοδομησαν. 	 Ut eb aßan queßxchap li cuacax li quikßaxtesîc reheb ut queßxyîb. Ut queßxyâba xcßabaß laj Baal lix dioseb chalen ekßela toj cuaßleb. Yôqueb chi xajoc chiru li artal li queßxyîb ut yôqueb chixyebal: —At Baal, choâsume, chanqueb. Abanan mâ ani quisumen reheb.


Υψονει την ουραν αυτου ως κεδρον τα νευρα των μηρων αυτου ειναι συμπεπλεγμενα. 	 Lix ye chanchan xcacuil li chacalteß nak na-ecßan. Ut cßajoß xmetzßêu li raß.


Και εζητησαν οι αρχιερεις και οι γραμματεις να βαλωσιν επ' αυτον τας χειρας εν αυτη τη ωρα, πλην εφοβηθησαν τον λαον διοτι ηνοησαν οτι προς αυτους ειπε την παραβολην ταυτην. 	 Eb laj tz'îb ut eb li xbênil aj tij que'xtau ru nak reheb a'an quixye li jaljôquil ru âtin a'in ut que'raj raj xchapbal sa' li hônal a'an. Abanan inc'a' que'ru xban nak que'xucuac chiruheb li tenamit.


ο εβδομος εις τον Ακκως, ο ογδοος εις τον Αβια, 	 li xcuuk, aßan laj Cos; li xcuakxak, aßan laj Abías;


Και ηρωτησεν ο Σαουλ τον Θεον, Να καταβω εξοπισω των Φιλισταιων; θελεις παραδωσει αυτους εις την χειρα του Ισραηλ; Αλλα δεν απεκριθη προς αυτον την ημεραν εκεινην. 	 Ut laj Saúl quitijoc ut quixye re li Dios: —¿Ma us toxic chi pletic riqßuineb laj filisteo? ¿Ma tâkßaxtesiheb saß kukß? chan. Abanan li Dios incßaß quixsume lix tij saß li cutan aßan.


εξευρετε δε οτι προτερον σας εκηρυξα το ευαγγελιον εν ασθενεια της σαρκος, 	 Lâex nequenau nak xban nak quinyajer, quincana Galacia. Jo'can nak quiru quinye resil li evangelio êre xbên cua.


Και ηλθον οι Φιλισταιοι και διεχυθησαν εις την κοιλαδα Ραφαειμ. 	 Eb laj filisteo queßnachßoc ut queßcana saß li ru takßa re Refaim.


Διοτι οι υιοι Ιωσηφ ησαν δυο φυλαι, του Μανασση και του Εφραιμ και δεν εδωκαν εις τους Λευιτας μεριδιον εν τη γη ειμη πολεις δια να κατοικωσι, μετα των προαστειων αυτων, δια τα κτηνη αυτων και δια την περιουσιαν αυτων. 	 Cuib têp li ralal xcßajol laj José. Aßaneb li ralal xcßajol laj Manasés ut eb li ralal xcßajol laj Efraín. Ut incßaß queßqßueheß xchßochßeb li ralal xcßajol laj Leví. Caßaj cuiß quiqßueheß xnaßajeb bar naru teßcuânk saß eb li tenamit ut quiqßueheß ajcuiß xnaßajeb re teßxqßuiresi xquetômkeb.


Και απεκριθησαν προς αυτον οι μαθηται αυτου Ποθεν θελει τις δυνηθη να χορταση τουτους απο αρτων εδω επι της ερημιας; 	 Lix tzolom que'xye re: -¿Bar takatau cua sa' li na'ajej a'in re takaq'ueheb chi cua'ac? Arin mâc'a' cuan, chanqueb.


Εαν δε και ηναι το ευαγγελιον ημων κεκαλυμμενον, εις τους απολλυμενους ειναι κεκαλυμμενον, 	 Cui inc'a' natauman ru lix yâlal li colba-ib li nakach'olob lâo, a' li inc'a' neque'xtau ru, a'an eb li neque'sach.


Αλλ' εαν δεν ακουσητε τουτο, η ψυχη μου θελει κλαυσει κρυφιως δια την υπερηφανιαν υμων, και ο οφθαλμος μου θελει κλαυσει πικρα και καταρρευσει δακρυα, διοτι το ποιμνιον του Κυριου φερεται εις αιχμαλωσιαν. 	 Abanan cui incßaß nequex-abin chiru, lâin tinyâbak chi mukmu xban lê kßetkßetil. Cau tinyâbak toj retal nak tâtßuluk li xyaßal cuu xban nak lix tenamit li Dios teßchapekß ut teßcßamekß xbaneb li jalan tenamit.


Σολομων δε εγεννησε τον Ροβοαμ, Ροβοαμ δε εγεννησε τον Αβια, Αβια δε εγεννησε τον Ασα, 	 Ut laj Salomón, a'an xyucua' laj Roboam. Ut laj Roboam, a'an xyucua' laj Abías. Ut laj Abías, a'an xyucua' laj Asa.


Σεις δε θελετε κληρονομησει αυτην, εκαστος καθως ο αδελφος αυτου περι της οποιας υψωσα την χειρα μου οτι θελω δωσει αυτην εις τους πατερας σας και η γη αυτη θελει κληρωθη εις εσας εις κληρονομιαν. 	 Lâin quinye reheb lê xeßtônil yucuaß riqßuin juramento nak tinqßue reheb li naßajej aßin. Joßcan nak tâjeqßui reheb ut juntakßêt xnînkal li teßxcßul li junjûnk. Aßan aßin li chßochß li tinqßue chokß êherencia.


και κατεπικραινον την ζωην αυτων δια της σκληρας δουλειας εις τον πηλον και εις τας πλινθους, και εις πασας τας εργασιας των πεδιαδων πασαι αι εργασιαι αυτων, με τας οποιας κατεδυναστευον αυτους, ησαν αυστηραι. 	 Cßajoß li raylal nequeßxcßul xban li cacuil trabaj nequeßxbânu nak nequeßxpacß li chßochß chokß xan. Ut joßcan ajcuiß nak yôqueb chi trabajic saß cßalebâl. Kßaxal cuißchic ra li yôqueb chixcßulbal xban nak saß joskßil nequeßtaklâc ut yalak cßaßru cßanjelil nequeßqßueheß reheb re teßxbânu.


Και εσηκωθησαν τινες εκ των αρχοντων των υιων Εφραιμ, Αζαριας ο υιος του Ιωαναν, Βαραχιας ο υιος του Μεσιλλεμωθ και Εζεκιας ο υιος του Σαλλουμ και Αμασα ο υιος του Αδλαι εναντιον των ερχομενων απο του πολεμου, 	 Câhib li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Efraín incßaß queßxcßul xchßôl li cßaßru li yôqueb chixbânunquil li soldado laj Israel. Aßaneb aßin li câhib chi cuînk: Laj Azarías li ralal laj Johanán, laj Berequías li ralal laj Mesilemot, laj Ezequías li ralal laj Salum, ut laj Amasa li ralal laj Hadlai.


Ο Ηλιας ητο ανθρωπος ομοιοπαθης με ημας και προσηυχηθη ενθερμως να μη βρεξη, και δεν εβρεξεν επι της γης ετη τρια και μηνας εξ 	 Li profeta Elías, a'an yal cuînk jo' lâo. Quitijoc chi anchal xch'ôl ut quixtz'âma chiru li Dios nak inc'a' tixq'ue li hab. Ut inc'a' quixq'ue li hab sa' ruchich'och' chiru li oxib chihab riq'uin cuakib po.


Οι κακοι υποκλινουσιν εμπροσθεν των αγαθων, και οι ασεβεις εις τας πυλας των δικαιων. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb teßxcubsi ribeb chiruheb li châbileb xnaßleb ut teßxtzßâma usilal chiruheb.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην, λεγων, 	 Li Kâcuaß quixye re laj Moisés:


Ο αφρων καταφρονει την διδασκαλιαν του πατρος αυτου ο δε φυλαττων ελεγχον ειναι φρονιμος. 	 Li ani mâcßaß xnaßleb naxtzßektâna lix kßusbal naqßueheß xban lix yucuaß. Abanan li sêb xchßôl naxqßue saß xchßôl lix kßusbal.


Τοτε θελει ειπει και προς τους εξ αριστερων Υπαγετε απ' εμου οι κατηραμενοι εις το πυρ το αιωνιον, το ητοιμασμενον δια τον διαβολον και τους αγγελους αυτου. 	 Tojo'nak lâin li Rey tinye reheb li cuanqueb sa' lin tz'e: -Elenkex chicuu. Tz'ektânanbilex sa' li xam li mâ jok'e tâchupk c'ûbanbil chak chok' re laj tza ut reheb ajcui' lix ángel.


τωρα λοιπον ας μη βαλη ο κυριος μου ο βασιλευς το πραγμα εν τη καρδια αυτου, λεγων οτι παντες οι υιοι του βασιλεως απεθανον διοτι ο Αμνων μονος απεθανεν. 	 Mâpâb li cßaßru queßxye âcue. Moco xeßcamsîc ta chixjunileb lâ cualal. Caßaj cuiß laj Amnón quicamsîc, chan.


Οι δε υιοι του Ιακωβ ηλθον επι τους πεφονευμενους και διηρπασαν την πολιν, επειδη ειχον μιανει την αδελφην αυτων. 	 Ut eb li jun chßôl chic li ralal laj Jacob queßcuulac saß li tenamit. Quilajeßnumeß saß xbêneb li camenak ut quilajeßrisi chixjunil li cßaßak re ru li cuan saß li tenamit. Queßxbânu chi joßcaßin xban li mâusilal li quixbânu re lix Dina laj Siquem.


Μακαριος ο δουλος εκεινος, τον οποιον οταν ελθη ο κυριος αυτου θελει ευρει πραττοντα ουτως. 	 Us xak re laj c'anjel a'an li yôk chixbânunquil chi jo'can nak tol-êlk lix patrón.


Και εφαγον και εχορτασθησαν παντες, και εσηκωθη το περισσευσαν εις αυτους εκ των κλασματων δωδεκα κοφινια. 	 Que'cua'ac chixjunileb toj retal que'c'ojla xch'ôl. Ut cablaju chacach chic li rela' quicana.


παντα δε ταυτα ειναι αρχη ωδινων. 	 Abanan chixjunil a'an yal xticlajic li raylal li tâchâlk.


διοτι ο αποθανων ηλευθερωθη απο της αμαρτιας. 	 Li ac xcam inc'a' chic namâcob. Jo'can ajcui' lâo cui camenak chic li kanajter na'leb, inc'a' chic yôko chixbânunquil li mâc.


αλλ' εγω δεν ηθελησα να ακουσω τον Βαλααμ μαλιστα δε και σας ευλογησε, και σας ηλευθερωσα εκ των χειρων αυτου. 	 Abanan lâin incßaß quinsume li cßaßru quixtzßâma chicuu laj Balaam. Joßcan nak nabal sut quixtzßâma êrosobtesinquil ut lâin xincoloc êre chiru laj Balac.


τα απομνημονευματα σας ισοδυναμουσι με κονιορτον, τα προπυργια σας με προπυργια χωματος. 	 Chixjunil li najter naßleb li yôquex chixyebal mâcßaß na-oc cuiß. Chanchan li poks. Chanchan nak têpacß li chßochß ut têcol êrib chiru.


και φοβηθεις υπηγα και εκρυψα το ταλαντον σου εν τη γη ιδου, εχεις το σον. 	 Jo'can nak quinxucuac ut côin ut coxinmuk sa' ch'och' li caq'ue cue. Cue' li jun mil pês li caq'ue cue, chan.


τινι τροπω αντεσταθη εις σε εν τη οδω και απεκοψε τους οπισθιους σου, παντας τους αδυνατους τους οπισθεν σου, ενω ησο αποκαμωμενος και κεκοπιασμενος και δεν εφοβηθη τον Θεον. 	 Nak lublûquex ut tacuajenakex, eb li ralal xcßajol laj Amalec queßpletic êriqßuin ut queßxcamsiheb li mâcßaß chic xmetzßêuheb. Incßaß queßxxucua ru li Dios.Nak li Kâcuaß lê Dios texqßue chi hilânc ut incßaß chic texpletik riqßuineb li xicß nequeßiloc êre li cuanqueb chi xjun sutam li naßajej li tixqßue êre li Kâcuaß, tento nak têcamsi chixjunileb li ralal xcßajol laj Amalec re nak tâsachk xcßabaßeb chi junaj cua saß ruchichßochß. Misach saß êchßôl xbânunquil aßan.


Εις δε των κρεμασθεντων κακουργων εβλασφημει αυτον, λεγων Εαν συ ησαι ο Χριστος, σωσον σεαυτον και ημας. 	 Jun reheb laj mâc li que'q'uehe' chiru cruz rochben, quixhob ajcui' li Jesús ut quixye: -Cui lâat li Cristo, col âcuib lâat, ut choâcol ajcui' lâo, chan re.


Εαν τις ιδη τον αδελφον αυτου αμαρτανοντα αμαρτιαν ουχι θανασιμον, θελει ζητησει, και ο Θεος θελει δωσει εις αυτον ζωην, εις τους αμαρτανοντας ουχι θανασιμως. Ειναι αμαρτια θανασιμος δεν λεγω περι εκεινης να παρακαλεση. 	 Cui lâo takil junak li kahermân chi mâcobc ut naru xcuybal lix mâc, chotijok chirix re nak tâcuyek' xmâc xban li Dios ut tâcuânk riq'uin li Dios toj chirix lix camic. Abanan cuan li mâc inc'a' naxcuy li Dios. Mâc'a' rajbal li tijoc chirix li ani yô chi bânûnc re li mâc li mâc'a' xcuybal.


Αλλ' οτε Σαναβαλλατ και Τωβιας και οι Αραβες και οι Αμμωνιται και οι Αζωτιοι ηκουσαν οτι τα τειχη της Ιερουσαλημ επισκευαζονται, και οτι τα χαλασματα ηρχισαν να φραττωνται, ωργισθησαν σφοδρα 	 Cßajoß nak queßjoskßoß laj Sanbalat ut laj Tobías nak queßrabi nak mâ bar chic teto re li tzßac li sutsu cuiß li tenamit Jerusalén. Ut queßjoskßoß ajcuiß eb laj árabes, eb laj amonita ut eb laj Asdod.


Υιε ανθρωπου, οι ανδρες ουτοι ανεβιβασαν τα ειδωλα αυτων εις τας καρδιας αυτων και εθεσαν το προσκομμα της ανομιας αυτων εμπροσθεν του προσωπου αυτων ηθελον εκζητηθη τωοντι παρ' αυτων; 	 —At ralal cuînk, eb li cuînk aßin nequeßxqßue xchßôl chixlokßoninquil li yîbanbil dios li naqßuehoc reheb chi mâcobc. ¿Ma târûk ta biß teßchâlk chixpatzßbal cue cßaßru teßxbânu?


Και το ονομα του ποταμου του τριτου, Τιγρις ουτος ειναι ο ρεων προς ανατολας της Ασσυριας. Ο δε ποταμος ο τεταρτος, ουτος ειναι ο Ευφρατης. 	 Li rox li nimaß Tigris xcßabaß. Aßan li naxic saß releb sakße saß li tenamit Asiria. Li xcâ li nimaß aßan Eufrates xcßabaß.


Κρισεις ετοιμαζονται δια τους χλευαστας, και ραβδισμοι δια την ραχιν των αφρονων. 	 Ac cauresinbil chak li rakba âtin chokß reheb li nequeßhoboc. Ut ac cauresinbil ajcuiß li tzßûm chokß reheb li incßaß nequeßraj xtaubal xnaßleb.


Και εξηλθον οι ανδρες Ισραηλ εις μαχην εναντιον του Βενιαμιν και παρεταχθησαν εις μαχην εναντιον αυτων οι ανδρες Ισραηλ, προς την Γαβαα. 	 Queßcôeb li ralal xcßajol laj Israel chi pletic riqßuineb li ralal xcßajol laj Benjamín. Ut queßcana nachß riqßuin li tenamit Gabaa. Queßxtus ribeb re nak teßxtiquib pletic.


Και η μεν Νααρα εγεννησεν εις αυτον τον Αχουζαμ και τον Εφερ και τον Θαιμανι και τον Αχασταρι. Ουτοι ησαν οι υιοι της Νααρα. 	 Laj Asur quicuan câhib li ralal riqßuin lix Naara. Aßaneb aßin: laj Ahuzam, laj Hefer, laj Temeni ut laj Ahastari. Aßaneb lix yum lix Naara.


Σεις δε, οικος Ισραηλ, ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Υπαγετε, λατρευετε εκαστος τα ειδωλα αυτου, και του λοιπου, εαν δεν θελητε να μου ακουητε και μη βεβηλονετε πλεον το ονομα μου το αγιον με τα δωρα σας και με τα ειδωλα σας. 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios naxye chi joßcaßin êre lâex aj Israel: Ayukex chêjunilex ut cßanjelankex chiruheb lê jalanil dios. Abanan tâcuulak xkßehil nak lâex têbânu li cßaßru tinye êre ut incßaß chic têmux ru lin santil cßabaß riqßuin lê mayej li nequeqßue chiruheb li jalanil dios.


Και ειπον, Ποια ειναι η περι ανομιας προσφορα, την οποιαν θελομεν αποδωσει εις αυτον; Οι δε απεκριθησαν, Κατα τον αριθμον των σατραπων των Φιλισταιων, πεντε αιμορροιδες χρυσαι και πεντε χρυσοι ποντικοι διοτι η αυτη πληγη ητο επι παντας υμας και επι τους σατραπας υμων 	 Li tenamit queßxye reheb: —¿Cßaßru takatakla re xtojbal rix li kamâc? chanqueb. Eb laj tij ut laj kße queßxye: —Têtakla ôb retalil li tumor yîbanbil riqßuin oro ut ôb li chßo yîbanbil riqßuin oro. Jun reheb li junjûnk lê rey xban nak juntakßêt li raylal li xqßue saß êbên lâex joß ajcuiß lê rey.


Προς την δεξιαν αυτου εγεινεν ο χρησμος δια την Ιερουσαλημ, δια να στηση τους κριους, δια να ανοιξη το στομα επι σφαγην, να υψωση την φωνην μετα αλαλαγμου, να στηση κριους εναντιον των πυλων, να καμη προχωματα, να οικοδομηση προμαχωνας. 	 Nak tixkßehi tâcßutekß chiru nak tâxic Jerusalén li cuan saß lix nim ukß. Aran tixyîb lix naßajeb re teßxsut rix li tenamit. Ut teßxyîb ajcuiß lix cßanjelebâl ut lix taklebâl re teßoc cuiß saß li tenamit ut teßxchap. Li rey tixjap re, re nak eb li soldados teßoc chi pletic ut teßxtiquib xcamsinquileb li tenamit.


και αφου αναγνωσθη μεταξυ σας η επιστολη, καμετε να αναγνωσθη και εν τη εκκλησια των Λαοδικεων, και την εκ Λαοδικειας να αναγνωσητε και σεις. 	 Nak acak xeril xsa' li hu a'in lâex, têtakla riq'uineb laj pâbanel li cuanqueb Laodicea, re nak te'ril ajcui' xsa' li hu eb a'an. Ut nacuaj nak lâex têril xsa' li hu li xintakla riq'uineb a'an.


επειδη ο δουλευων εν τουτοις τον Χριστον ευαρεστει εις τον Θεον και ευδοκιμει παρα τοις ανθρωποις. 	 Jo'can nak li ani nac'anjelac chiru li Cristo sa' tîquilal ut chi sa sa' xch'ôl, li Dios nasaho' xch'ôl riq'uin. Ut naq'uehe' ajcui' xlok'al xbaneb li ras rîtz'in.


δεν περιεφραξας κυκλοθεν αυτον και την οικιαν αυτου και παντα οσα εχει; τα εργα των χειρων αυτου ευλογησας, και τα κτηνη αυτου επληθυνθησαν επι της γης 	 ¿Ma mâcuaß ta biß lâat yôcat chi coloc rix lix jun cablal ut chixjunil li cßaßru cuan re? Ut lâat ajcuiß yôcat chi osobtesînc re riqßuin chixjunil li cßaßru naxbânu. Joßcan nak yô chi qßuiânc li cßaßru re saß ruchichßochß.


Και ειπον οι υιοι Ισραηλ προς τον Σαμουηλ, Μη παυσης βοων υπερ ημων προς Κυριον τον Θεον ημων, δια να σωση ημας εκ χειρος των Φιλισταιων. 	 Queßxye re laj Samuel: —Mâcanab xtzßâmanquil chiru li Kâcuaß li kaDios re nak aßan toxcol chiruheb laj filisteo, chanqueb.


Αλλωης, Φιλεα, Σωβηκ, 	 laj Halohes, laj Pilha, laj Sobec,


Διοτι δεν θελει απορριψει ο Κυριος τον λαον αυτου, και την κληρονομιαν αυτου δεν θελει εγκαταλειψει. 	 Li Kâcuaß incßaß tixtzßektânaheb li ralal xcßajol. Incßaß tixcanabeb xjuneseb.


οτε ανεβην εις το ορος δια να λαβω τας πλακας τας λιθινας, τας πλακας της διαθηκης την οποιαν ο Κυριος εκαμε προς εσας. Τοτε εμεινα εν τω ορει τεσσαρακοντα ημερας και τεσσαρακοντα νυκτας αρτον δεν εφαγον και υδωρ δεν επιον 	 Nak lâin quintakeß saß xbên li tzûl chixcßulbal li perpôquil pec li tzßîbanbil cuiß lix contrato li Dios, quincana saß li tzûl caßcßâl cutan ut caßcßâl kßojyîn. Incßaß quincuaßac chi moco quin-ucßac.


Και Σουφιμ και Ουπιμ, υιοι του Ιρ και υιοι του Αχηρ, Ουσιμ. 	 Eb li ralal laj Hir, aßaneb laj Supim ut laj Hupim. Ut li ralal laj Aher, aßan laj Husim.


Εαν λουσθω εν υδατι χιονος και επιμελως αποκαθαρισω τας χειρας μου 	 Usta xinchßaj cuib chi us riqßuin xabôn, incßaß naru na-el lin mâc. Ut usta ninchßaj cuib riqßuin li lejía, toj cuan ajcuiß lin mâc.


διοτι καθως ειναι ο ηχος των ακανθων υποκατω του λεβητος, ουτως ο γελως του αφρονος και τουτο ματαιοτης. 	 Lix sahil xchßôleb li mâcßaßeb xnaßleb yal nanumeß. Mâcßaß na-oc cuiß. Chanchan li chaj li yal naxhum rib.


Και οτε εισηλθεν ο Χουσαι προς τον Αβεσσαλωμ, ειπε προς αυτον ο Αβεσσαλωμ, λεγων, Ο Αχιτοφελ ελαλησε κατα τουτον τον τροπον πρεπει να καμωμεν κατα τον λογον αυτου η ουχι; λαλησον συ. 	 Nak quicuulac laj Husai, laj Absalón quixserakßi re li cßaßru quiyeheß re xban laj Ahitofel. Quixye: —Aßin li naßleb li xqßue laj Ahitofel. ¿Ma us xbânunquil li cßaßru naxye malaj ut incßaß us? ¿Cßaßru nacaye lâat? chan.


και ετι εστησα προς αυτους την διαθηκην μου, να δωσω εις αυτους την γην Χανααν την γην της παροικιας αυτων, εν η παρωκησαν 	 Lâin quinbânu lin contrato riqßuineb ut quinyechißi reheb li naßajej Canaán. Yal aj numeleb nak queßhilan aran.


Τοτε ο Δανιηλ απεκριθη και ειπεν εμπροσθεν του βασιλεως, Τα δωρα σου ας ηναι εν σοι και δος εις αλλον τας αμοιβας σου εγω δε θελω αναγνωσει την γραφην εις τον βασιλεα και θελω φανερωσει την ερμηνειαν προς αυτον. 	 Laj Daniel quixye re li rey: —Li mâtan tâcuaj xsihinquil, canâk chokß âcue. Ut lin kßajcâmunquil tâcuaj xqßuebal, chaqßue re jalan chic. At rey, lâin tincuil li cßaßru tzßîbanbil chiru li tzßac ut tinye âcue li cßaßru naraj naxye.


Υιε ανθρωπου, λαλησον προς τους υιους του λαου σου και ειπε προς αυτους Οταν επιφερω την ρομφαιαν επι γην τινα και ο λαος της γης λαβη ανθρωπον τινα εκ μεσου αυτου και θεσωσιν αυτον φυλακα εις εαυτους, 	 —At ralal cuînk, âtinan riqßuineb lâ cuech tenamitil ut tâye reheb: Joßcaßin xye li Kâcuaß. Nak lâin tinqßue jun tenamit chi pletic riqßuin jun chic tenamit, li tenamit aßan tixsicß junak saß xyânkeb aßan chokß aj ilol re li tenamit.


διοτι εξηπλωσε την χειρα αυτου κατα του Θεου και ηλαζονευθη κατα του Παντοδυναμου 	 Joßcan tixcßul li ani tixyal pletic riqßuin li Kâcuaß ut li ani tixnimobresi rib chiru li nimajcual Dios.


Και αφου παρετηρησε την πολιν ο Ιωαβ, διωρισε τον Ουριαν εις θεσιν, οπου ηξευρεν οτι ησαν ανδρες δυναμεως. 	 Joßcan nak laj Joab nak queßxsut rix li tenamit quixqßue chi ubej laj Urías bar cuanqueb cuiß li soldados li cauheb rib chi pletic.


λεγοντες οτι, Ουτοι οι εσχατοι μιαν ωραν εκαμον, και εκαμες αυτους ισους με ημας, οιτινες εβαστασαμεν το βαρος της ημερας και τον καυσωνα. 	 Ut que'xye: -Eb a'in li xe'oc mokon jun ôr ajcui' xe'c'anjelac. Ut juntak'êt lix tojbaleb xaq'ue riq'uin li xkac'ul lâo. Ut lâo xoc'anjelac chiru chixjunil li cutan ut xkacuy xtikcual li sak'e ut juntak'êt xoâtoj riq'uineb li jun ch'ôl chic li toj xe'oc ecuu.-


Τοτε εστειλεν ο βασιλευς Δαβιδ και ελαβεν αυτον εκ του οικου του Μαχειρ, υιου του Αμμιηλ, εκ Λο-δεβαρ. 	 Ut laj David quixtakla xcßambal chak laj Mefi-boset saß rochoch laj Maquir, li ralal laj Amiel li cuan aran Lodebar.


Τοτε προσελθοντες οι μαθηται προς τον Ιησουν κατ' ιδιαν, ειπον Δια τι ημεις δεν ηδυνηθημεν να εκβαλωμεν αυτο; 	 Ut que'cuulac riq'uin li Jesús lix tzolom nak cuan xjunes ut que'xpatz' re: -¿C'a'ut nak inc'a' xoru lâo chirisinquil li mâus aj musik'ej? chanqueb.


Και αφου εκηρυξαν το ευαγγελιον εν τη πολει εκεινη και εμαθητευσαν ικανους, υπεστρεψαν εις την Λυστραν και Ικονιον και Αντιοχειαν, 	 Nak que'xch'olob resil li colba-ib sa' li tenamit Derbe, nabaleb que'pâban. Chirix chic a'an que'suk'i cui'chic sa' eb li tenamit Listra, Iconio ut Antioquía.


Αυτος μονος εκτεινει τους ουρανους και πατει επι τα υψη της θαλασσης. 	 Mâ ani quitenkßan re nak quixyîb li choxa. Ut aßan ajcuiß yal re saß xbên li palau.


εις αυτον εστω η δοξα εν τη εκκλησια δια Ιησου Χριστου εις πασας τας γενεας του αιωνος των αιωνων αμην. 	 Lok'oninbil taxak li Dios anakcuan ut chi junelic k'e cutan kaban lâo aj pâbanel xban nak junajo chic riq'uin li Cristo. Jo'can taxak.


Επ' εμε διηλθον αι οργαι σου οι τρομοι σου με εφανισαν. 	 Cßajoß âjoskßil saß inbên. Nacuecßa nak incßaß chic nincuy.


Και εκτεινας ο Δαβιδ την χειρα αυτου εις το σακκιον, ελαβεν εκειθεν λιθον και εσφενδονησε και εκτυπησε τον Φιλισταιον κατα το μετωπον αυτου, ωστε ο λιθος ενεπηχθη εις το μετωπον αυτου και επεσε κατα προσωπον εις την γην. 	 Quixchßic li rukß saß lix bôls, quirisi jun li pec ut quixqßue saß lix rantßin ut quixcut chi cau riqßuin lix rantßin. Li pec quinak saß xpêquem ut quicana chi tßiltßo saß xpêquem. Ut laj Goliat quitßaneß chi huphu saß chßochß.


Και θελω στησει την σκηνην μου μεταξυ σας και η ψυχη μου δεν θελει σας βδελυχθη 	 Lâin tincuânk saß êyânk ut incßaß texintzßektâna.


ιδου, αυτος εσταθη ενδοξοτερος των τριακοντα, δεν εφθασεν ομως μεχρι των τριων πρωτων και κατεστησεν αυτον ο Δαβιδ επι των δορυφορων αυτου. 	 Quiqßueheß xcuanquil saß xyânkeb li lajêb xcaßcßâl chi soldado. Abanan moco joß ta li oxibeb li kßaxal nînkeb xcuanquil. Laj David quixqßue laj Benaía chi taklânc saß xbêneb li soldado li nequeßcßacßalen re.


Οι προφηται σου ειδον περι σου ματαια και αφροσυνην, και δεν εφανερωσαν την ανομιαν σου, δια να αποστρεψωσι την αιχμαλωσιαν σου αλλ' ειδον περι σου φορτια ματαια και προξενα εξωσεως. 	 Aßaneb ajcuiß lê profeta li queßbalakßin êre. Lâex yôquex chi mâcobc, abanan incßaß queßxye êre nak incßaß us yôquex. Incßaß queßxye êre nak têyotß êchßôl ut têjal êcßaßux re nak incßaß texchapekß. Ticßtiß ban li queßxye êre.


Και σηκωθεις ο Λαβαν ενωρις το πρωι, εφιλησε τους υιους αυτου και τας θυγατερας αυτου, και ευλογησεν αυτους και ανεχωρησεν ο Λαβαν και επεστρεψεν εις τον τοπον αυτου. 	 Joß cuulajak chic nak quisakêu, laj Labán quicuacli ut quirutzß ruheb li ri, joß eb ajcuiß lix rabin. Quixtzßâma chiru li Dios nak târosobtesiheb. Ut chirix aßan quisukßi saß rochoch.


Οτε εκαμες τρομερα πραγματα, οποια δεν επροσμεναμεν, κατεβης, και τα ορη διελυθησαν εν τη παρουσια σου. 	 Nak mâcßaß saß kachßôl lâat cabânu li sachba chßôlej. Catcubeß chak saß choxa ut eb li tzûl queßecßan saß xnaßajeb châcuu.