Και ελαλησαν ο Μωυσης και Ελεαζαρ ο ιερευς προς αυτους εις τας πεδιαδας Μωαβ παρα τον Ιορδανην, κατεναντι της Ιεριχω, λεγοντες, 	 Laj Moisés ut laj Eleazar laj tij queßâtinac riqßuineb laj Israel saß li cßalebâl re Moab, li cuan nachß riqßuin li nimaß Jordán. Li naßajej aßan cuan saß xcaßyabâl li tenamit Jericó. Ut queßxye reheb:


Και επειδη αυτοι ηναντιουντο και εβλασφημουν, εκτιναξας τα ιματια αυτου ειπε προς αυτους το αιμα σας επι την κεφαλην σας εγω ειμαι καθαρος απο του νυν θελω υπαγει εις τα εθνη. 	 Abanan eb a'an inc'a' que'cuulac chiru li yô chixyebal laj Pablo. Que'oc chi majecuânc. Jo'can nak laj Pablo quixchik'chik'i li rak' ut quixye reheb: -Cui lâex inc'a' texcolek', a' yal êre. Sa' êbên lâex cuan li mâc. Lâin mâc'a' inmâc xban nak ac xinye êre lix yâlal. Chalen anakcuan lâin tinch'olob xyâlal reheb li mâcua'eb aj judío, chan.


Ιδου, τι ειδον εγω αγαθον ειναι καλον να τρωγη τις και να πινη και να απολαμβανη τα αγαθα ολου του κοπου αυτου, τον οποιον κοπιαζει υπο τον ηλιον, κατα τον αριθμον των ημερων της ζωης αυτου, οσας εδωκεν ο Θεος εις αυτον διοτι τουτο ειναι η μερις αυτου. 	 Riqßuin chixjunil aßin lâin xinqßue retal nak li cßaßru us tixbânu li cuînk, aßan cuaßac ut ucßac ut xyalbal xsahil li quixcßanjela ru nak cuan arin saß ruchichßochß. Lix yußam quiqßueheß re xban li Dios. Tento tâcßanjelak xban nak ac tenebanbil saß xbên.


Και εδωκεν ο Κυριος εις τον Σολομωντα σοφιαν, καθως ειπε προς αυτον και ητο ειρηνη μεταξυ Χειραμ και Σολομωντος και εκαμον συνθηκην αμφοτεροι. 	 Li Kâcuaß Dios quixqßue xnaßleb laj Salomón joß quixyechißi re. Li rey Salomón ut li rey Hiram queßxcßam ribeb saß usilal ut queßxbânu li contrato chi ribileb rib.


μη αναβαινετε διοτι δεν ειναι ο Κυριος μεθ' υμων δια να μη κτυπηθητε εμπροσθεν των εχθρων σας 	 Mexxic xban nak li Kâcuaß moco cuan ta chic êriqßuin. Eb li xicß nequeßiloc êre teßnumtâk saß êbên.


Υιοι του Ραγουηλ, Ναχαθ, Ζερα, Σομε και Μοζε. 	 Eb li ralal laj Reuel, aßaneb aßin: laj Nahat, laj Zera, laj Sama ut laj Miza.


αν εθεωρουν τον ηλιον αναλαμποντα η την σεληνην περιπατουσαν εν τη λαμπροτητι αυτης, 	 Lâin quinqßue retal nak li sakße nalemtzßun. Ut quinqßue ajcuiß retal xchßinaßusal li po chiru choxa.


Και εγω ετι θελω κροτησει χειρα μου επι χειρα μου και θελω αναπαυσει τον θυμον μου εγω ο Κυριος ελαλησα. 	 Lâin tinpokßpokßi li cuukß ut tâcubêk lin joskßil. Lâin li nimajcual Dios ninyehoc re aßin.


τοτε εις τον τοπον, οντινα εκλεξη Κυριος ο Θεος σας, δια να κατοικιση εκει το ονομα αυτου, εκει θελετε φερει παντα οσα εγω προσταζω εις εσας τα ολοκαυτωματα σας, και τας θυσιας σας, τα δεκατα σας, και τας υψουμενας προσφορας των χειρων σας, και πασας τας εκλεκτας ευχας σας, οσας ευχηθητε εις τον Κυριον 	 Li Kâcuaß lê Dios tixsicß ru jun li naßajej li tâlokßonîk cuiß. Ut lâex têcßam aran lê mayej li têqßue re li Kâcuaß. Têcßam aran lê cßatbil mayej ut li mayej li junjûnk saß xlajêtkil, ut li mayej li na-ala saß êchßôl xqßuebal, joß ajcuiß li mayej li têqßue nak nequeyechißi xbânunquil li cßaßak re ru re li Kâcuaß Dios.


Σηκωθεις δε εκ της συναγωγης, εισηλθεν εις την οικιαν του Σιμωνος. Η πενθερα δε του Σιμωνος εκρατειτο υπο πυρετου μεγαλου, και παρεκαλεσαν αυτον περι αυτης. 	 Nak qui-el sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío, li Jesús cô sa' li rochoch laj Simón. Lix na' li rixakil laj Simón yocyo. Yô xtik. Que'xtz'âma chiru li Jesús nak tixq'uirtesi.


Και σας, οιτινες ησθε ποτε απηλλοτριωμενοι και εχθροι κατα την διανοιαν με τα εργα τα πονηρα, 	 Junxil inc'a' nequepâb li Dios. Ut xban li mâusilal cuan sa' lê ch'ôl, xic' nequeril li Dios ut junes li inc'a' us nequebânu.


Διοτι ο Κυριος των δυναμεων, οστις σε εφυτευσεν, επροφερε κακον εναντιον σου, δια την κακιαν του οικου Ισραηλ και του οικου Ιουδα, την οποιαν επραξαν καθ' εαυτων, ωστε να με παροργισωσι θυμιαζοντες εις τον Βααλ. 	 Lâin li nimajcual Dios. Lâin quinsicßoc ruheb ut lâin ajcuiß xinyehoc reheb nak teßxcßul li raylal aßin xban nak eb laj Judá ut eb laj Israel xeßxchikß injoskßil riqßuin xcßatbal li pom chiru li yîbanbil dios Baal, chan li Dios.


Ουτω λεγει Κυριος Ιδου, υδατα αναβαινουσιν απο βορρα, και θελουσιν εισθαι χειμαρρος πλημμυρων, και θελουσι πλημμυρησει την γην και το πληρωμα αυτης, την πολιν και τους κατοικουντας εν αυτη τοτε οι ανθρωποι θελουσιν αναβοησει και παντες οι κατοικοι της γης θελουσιν ολολυξει. 	 Li Kâcuaß quixye: —Qßuehomak retal. Yôkeb chak chi châlc saß li norte eb laj Babilonia chixsachbal ruheb laj filisteo. Chanchan nak nabutßin li nimaß nak yôkeb chi châlc. Chanchan nak li butß tânumekß saß eb li naßajej ut tixsach chixjunileb li tenamit joß eb ajcuiß li cuanqueb chi saß. Eb li cristian japjôkeb re chi yâbac xban li raylal tâchâlk saß xbêneb.


τωρα λοιπον ακουσατε μου και επιστρεψατε τους αιχμαλωτους, τους οποιους ηχμαλωτισατε εκ των αδελφων σας διοτι οργη θυμου Κυριου επικειται εις εσας. 	 Joßcan nak anakcuan abihomak li cßaßru tinye êre. Canabomakeb chi sukßîc eb laj Judá lê rech tenamitil li xecßameb chak chi prêxil xban nak yô xjoskßil li Kâcuaß saß êbên, chan.


και το σχεδιον παντων οσα συνελαβεν εν τω πνευματι αυτου, των αυλων του οικου του Κυριου και παντων των περιξ οικηματων, των αποθηκων του οικου του Θεου και των αποθηκων των αφιερωματων 	 Quixqßue re li retalil chixjunil li quixcßoxla xyîbanquil. Quixqßue re li retalil li nebâl ut eb li naßajej li cuan chire li nebâl. Quixqßue ajcuiß li retalileb li naßajej li xocxôk cuiß li nacßanjelac saß lix templo li Dios, joß ajcuiß li mayej li santobresinbil.


Εαν γεινης σοφος, θελεις εισθαι σοφος δια σεαυτον και εαν γεινης χλευαστης, συ μονος θελεις πασχει. 	 Cui lâat cuan ânaßleb, âcue ajcuiß li us. Ut cui lâat aj hobonel, lâat ajcuiß tatcßuluk re li raylal.


και θελεις προσφερει θυσιας ειρηνικας, και θελεις τρωγει εκει, και θελεις ευφραινεσθαι ενωπιον Κυριου του Θεου σου 	 Ut aran ajcuiß têqßue lê mayej re xcßambal êrib saß usilal riqßuin li Dios ut têtzaca ut tâsahokß saß êchßôl chiru li Kâcuaß lê Dios.


Τεκνια μου, μη αγαπωμεν με λογον μηδε με γλωσσαν, αλλα με εργον και αληθειαν. 	 Ex inhermân, morahoc yal chi âtin. Chorahok ban chi tz'akal yâl ut chic'utûnk li karahom riq'uin li usilal nakabânu.


Ειπεν ο Κυριος προς τον Κυριον μου, Καθου εκ δεξιων μου εωσου θεσω τους εχθρους σου υποποδιον των ποδων σου; 	 Li Kâcua' Dios quixye re li Kâcua' laj Colol cue, c'ojlan sa' lin nim uk' toj tinq'ueheb li xic' neque'iloc âcue rubel lâ cuanquil, chan. (Sal. 110:1)


οι μεν κηρυττουσιν εξ αντιζηλιας τον Χριστον, ουχι εν καθαροτητι, νομιζοντες οτι προσθετουσι θλιψιν εις τα δεσμα μου 	 Neque'xch'olob xyâlal xban nak niquine'xra ut neque'xnau nak cuanquin chi prêxil xban nak ninq'ue xcuanquil li colba-ib.


επειδη δεν ειναι προσωποληψια παρα τω Θεω. 	 Li Dios inc'a' naxsic' ru li junjûnk. Junajo ban chiru.


Και ο τριτος αγγελος εσαλπισε, και επεσεν εκ του ουρανου αστηρ μεγας καιομενος ως λαμπας, και επεσεν επι το τριτον των ποταμων, και επι τας πηγας των υδατων 	 Ut li rox ángel quixyâbasi lix trompeta ut jun nimla chahim quit'ane' chak sa' choxa. Yô chi c'atc. Chanchan jun li chaj yô xxamlel. Ca'ch'in chic mâ yijach li nima' ut ca'ch'in chic mâ yijach li yu'am ha' li quinak cui'.


Και ειπεν ο Ιερεμιας, δεν θελουσι σε παραδωσει. Υπακουσον, παρακαλω, εις την φωνην του Κυριου, την οποιαν εγω λαλω προς σε και θελει εισθαι καλον εις σε και η ψυχη σου θελει ζησει. 	 Laj Jeremías quixye re laj Sedequías: —Incßaß tateßxkßaxtesi saß rukßeb laj judío. Bânu li cßaßru xye li Kâcuaß. Cui tâbânu li cßaßru yôquin chixyebal âcue, us tat-êlk. Ut incßaß tatcamsîk.


τουτον λαβοντες παραδεδομενον κατα την ωρισμενην βουλην και προγνωσιν του Θεου, δια χειρων ανομων σταυρωσαντες εθανατωσατε 	 Li Jesús quik'axtesîc sa' êruk' lâex xban nak ac jo'can chak sa' xch'ôl li Dios nak jo'can tixc'ul. Ut lâex quechap ut quek'axtesi sa' ruk'eb li cuînk li inc'a' useb xna'leb. Ut eb a'an que'xcamsi chiru cruz.


και συγχωρησον εις ημας τας αμαρτιας ημων, διοτι και ημεις συγχωρουμεν εις παντα αμαρτανοντα εις ημας και μη φερης ημας εις πειρασμον, αλλ' ελευθερωσον ημας απο του πονηρου. 	 Ut chacuy chasach ta li kamâc jo' nak nakacuyeb xmâc li neque'mâcob chiku. Ut moâq'ue chi âlêc. Choâcol ban chiru li inc'a' us.


Και θελουσι καθησθαι εκαστος υπο την αμπελον αυτου και υπο την συκην αυτου, και δεν θελει υπαρχει ο εκφοβων διοτι το στομα του Κυριου των δυναμεων ελαλησε. 	 Ut talajeßcßojlak chi xjûnkaleb rubel xtônal li uva ut rubel lix cheßel li higo ut mâ ani chic tâseßbesînk reheb xban nak joßcan quixye li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Ιδου, θελει αναβη ως λεων απο του φρυαγματος του Ιορδανου εναντιον της κατοικιας του δυνατου αλλ' εγω ταχεως θελω εκδιωξει τουτον απ' αυτης και οστις ειναι ο εκλεκτος μου, τουτον θελω καταστησει επ' αυτην διοτι τις ομοιος μου; και τις θελει αντισταθη εις εμε; και τις ο ποιμην εκεινος, οστις θελει σταθη κατα προσωπον μου; 	 Lâin tincuisiheb laj Edom saß lix naßajeb chi junpât. Chanchanakin jun li cakcoj li na-el saß li qßuicheß chire li nimaß Jordán chixsicßbal xtzacaêmk. Lâin tinsicß ru junak ut aßan tinqßue chi cßanjelac saß li naßajej aßan. ¿Ma mâcuaß ta biß lâin yâl cue? ¿Ma cuan ta biß junak tânumtâk chicuu lâin? ¿Ma cuan ta biß junak târûk tixxakab rib chicuu? chan li Dios.


Δεν θελουσιν ιδει οι ανδρες οι αναβαντες εξ Αιγυπτου, απο εικοσι ετων και επανω, την γην την οποιαν ωμοσα προς τον Αβρααμ, προς τον Ισαακ και προς τον Ιακωβ διοτι δεν με ηκολουθησαν εντελως 	 Eb li cuînk li queßel chak Egipto li cuan junmay chihab reheb, joß eb ajcuiß li ac numenakeb junmay chihab, incßaß teßoc saß li châbil naßajej li quinyechißi riqßuin juramento reheb laj Abraham, laj Isaac, ut laj Jacob xban nak incßaß queßxpâb chi anchal xchßôleb li cßaßru quinye reheb.


Ο εξαποστελλων πηγας εις τας φαραγγας, δια να ρεωσιν αναμεσον των ορεων 	 Lâat catyîban reheb li cocß yußam haß ut li cocß nimaß li nalajeßnumeß saß xyânkeb li tzûl.


Ουτω πας ο Ισραηλ απηριθμηθη κατα γενεαλογιας και ιδου, ειναι καταγεγραμμενοι εν τω βιβλιω των βασιλεων του Ισραηλ και Ιουδα. Μετωκισθησαν δε εις την Βαβυλωνα δια τας ανομιας αυτων. 	 Chixjunileb laj Israel tzßîbanbil xcßabaßeb saß li hu reheb lix reyeb laj Israel. Tzßîbanbil xcßabaßeb aß yal chanru li ralal xcßajoleb. Ut chixjunileb laj Judá queßcßameß aran Babilonia xban nak queßxkßetkßeti ribeb chiru li Dios.


Κατοπιν αυτων επεσκευασε Σαδωκ ο υιος του Ιμμηρ, απεναντι της οικιας αυτου. Και κατοπιν αυτου επεσκευασε Σεμαιας ο υιος του Σεχανιου, ο φυλαξ της ανατολικης πυλης. 	 Li tzßac li cuan chixcßatk li queßxyîb laj tij, aßan quixyîb laj Sadoc, li ralal laj Imer. Li tzßac li quixyîb cuan saß xcaßyabâl li rochoch. Li tzßac li cuan chixcßatk li quixyîb laj Sadoc, aßan quixyîb laj Semaías li ralal laj Secanías. Laj Semaías, aßan li quicßacßalen re li oquebâl li cuan saß li este li na-el cuiß li sakße.


Υποστηριξατε με με γλυκισματα δυναμωτικα, αναψυξατε με με μηλα διοτι ειμαι τετρωμενη υπο αγαπης. 	 Qßuehomak chak inchaki uvas. Qßuehomak chak inmansana re nak tâcßulûnk inchßôl. Nacuecßa nak câmc cue xban nak kßaxal nacuaj ru li cuînk aßin.


ο Ασσουρ δεν θελει μας σωσει δεν θελομεν αναβη εφ' ιππους και δεν θελομεν ειπει πλεον προς το εργον των χειρων ημων, Εισθε θεοι ημων διοτι εν σοι θελει ελεηθη ο ορφανος. 	 Lâo xkaqßue retal nak eb laj Asiria incßaß naru toeßxcol, chi moco naru toeßxcol li cacuây re pletic. Chi moco takaye chic “at kadios” reheb li yal nakayîb riqßuin kukß. At Kâcuaß, caßaj cuiß âcuiqßuin cßojcßôk kachßôl xban nak lâat li nacat-uxtânan ruheb li nebaß, chaßkex re li Kâcuaß.


Ο στεφανος της υπερηφανιας των μεθυσων του Εφραιμ θελει καταπατηθη υπο τους ποδας. 	 Li tenamit li nequeßxnimobresi ribeb ut nequeßcala tâsachekß ruheb ut tâyekßîk saß chßochß.


Και εσηκωθη ο Φαραω την νυκτα, αυτος και παντες οι θεραποντες αυτου και παντες οι Αιγυπτιοι και εγεινε βοη μεγαλη εν τη Αιγυπτω διοτι δεν ητο οικια εις την οποιαν δεν υπηρχε νεκρος. 	 Chiru li kßojyîn aßan laj faraón quicuacli. Queßcuacli ajcuiß laj cßanjel chiru joß eb ajcuiß chixjunileb laj Egipto. Japjôqueb re chi yâbac chixjunileb laj Egipto xban nak camenakeb chic li xbên alalbej saß li junjûnk chi cab.


ησαν ως τειχος περιξ ημων και νυκτα και ημεραν, καθ' ολον τον καιρον καθ' ον ημεθα μετ' αυτων βοσκοντες τα προβατα 	 Eb aßan coeßxcol chi kßek chi cutan ut queßxcol ajcuiß li kaquetômk.


Υψωσον κυκλω τους οφθαλμους σου και ιδε παντες ουτοι συναθροιζονται ομου, ερχονται προς σε. Ζω εγω, λεγει Κυριος, οτι συ θελεις ενδυθη παντας τουτους ως κοσμημα, και ως νυμφη θελεις στολισθη αυτους. 	 Ilon châjun sutam. Qßue retal nak eb li tenamit yôqueb chi sukßîc cuißchic saß xtenamiteb. Relic chi yâl lâin li yoßyôquil Dios ninye âcue nak tâsahokß saß âchßôl chirilbal eb li tenamit nak teßxchßutub cuißchic ribeb saß lix tenamiteb. Aßan jun lokßal chokß âcue. Chanchan nak tâqßuehekß xsahob ru li tukß ix li oc re chi sumlâc.


λεγων, Εις σε θελω δωσει την γην Χανααν, μεριδα της κληρονομιας σας. 	 Quixye reheb chi joßcaßin: —Lâin tinqßue êre li naßajej Canaán. Ut lâex tex-êchanînk re chi junaj cua, chan li Dios.


Και εξηφθη ο θυμος του Κυριου κατα του Μωυσεως και ειπε, Δεν ειναι Ααρων ο αδελφος σου ο Λευιτης; εξευρω οτι αυτος δυναται να λαλη καλως και μαλιστα, ιδου, εξερχεται εις συναντησιν σου και οταν σε ιδη, θελει χαρη εν τη καρδια αυτου 	 Quichal xjoskßil li Kâcuaß Dios saß xbên laj Moisés. Tojoßnak quixye re laj Moisés: —¿Ma incßaß ta biß ninnau ru lâ cuas laj Aarón laj levita? Aßan sa naâtinac. Nak tatxic aran Egipto aßan tâêlk chak châcßulbal. Tâsahokß saß xchßôl nak târil âcuu.


και θελω εξερημωσει εγω την γην σας και θελουσι θαυμασει εις τουτο οι εχθροι σας, οι κατοικουντες εν αυτη. 	 Lâin tinsach ru lê naßaj. Ut teßsach xchßôleb li xicß nequeßiloc êre li cuanqueb aran.


Και η δοξα του Κυριου εισηλθεν εις τον οικον δια της οδου της πυλης της βλεπουσης κατα ανατολας. 	 Ut lix lokßal li Dios qui-oc saß li templo saß li oquebâl li cuan saß li este.


Διοτι ουτε εξ ανατολων, ουτε εκ δυσμων, ουτε εκ της ερημου, ερχεται υψωσις. 	 Saß chixjunil li ruchichßochß, mâ ani junak naru tixqßue xcuanquil li cristian.


Και οτε ο Ιησους ητο πλησιον της Ιεριχω, υψωσε τους οφθαλμους αυτου και ειδε, και ιδου, ιστατο κατεναντι αυτου ανθρωπος και η ρομφαια αυτου ητο γεγυμνωμενη εν τη χειρι αυτου και προσελθων ο Ιησους ειπε προς αυτον, Ημετερος εισαι η των υπεναντιων ημων; 	 Nak laj Josué nachß cuan riqßuin li tenamit Jericó, quiril jun li cuînk xakxo chiru. Li cuînk aßan cuan xchßîchß saß rukß. Laj Josué quinachßoc riqßuin ut quixye re: —¿Ma lâat xcomoneb li kasoldâd malaj ut lâat xcomoneb li xicß nequeßiloc ke? chan.


Και εδωκα εις αυτους παραγγελιαν προς τον Ιδδω τον αρχοντα, εν τω τοπω Κασιφια, και εβαλον εις το στομα αυτων λογους δια να λαλησωσι προς τον Ιδδω και τους αδελφους αυτου τους Νεθινειμ, εν τω τοπω Κασιφια, δια να πεμψωσι προς ημας λειτουργους δια τον οικον του Θεου ημων. 	 Quintaklaheb riqßuin laj Iddo, li nataklan saß li naßajej Casifia. Quinye reheb cßaßru teßxye re laj Iddo ut reheb ajcuiß li rochben li nequeßcßanjelac saß li templo li cuan saß li naßajej Casifia. Quintaklaheb aran re nak teßxsicß ani teßxic chi cßanjelac saß lix templo li Kâcuaß.


και ουτος θελει εισθαι εις σε αναψυχωτης της ζωης και θελει θρεψει την πολιαν σου διοτι εγεννησεν αυτον η νυμφη σου, ητις σε αγαπα, ητις ειναι εις σε καλητερα παρα επτα υιους. 	 Ut aßan taxak tâcßojobânk âchßôl ut tixqßue xcacuil âchßôl saß âtîxilal. Lâ cualib, li kßaxal narahoc âcue, xqßuehoc âcue lâ cui. Lâ cualib, aßan li kßaxal lokß châcuu chiru cuukub chi cocßal, chanqueb re lix Noemí.


και ο εκδικητης του αιματος ευρη αυτον εξω των οριων της πολεως του καταφυγιου αυτου και ο εκδικητης του αιματος θανατωση τον φονεα, δεν θελει εισθαι ενοχος αιματος 	 ut cui natauheß xban li rechßalal li quicamsîc ut tâcamsîk xban, li rechßalal li camenak mâcßaß xmâc nak tixcamsi xban nak li jun x-el saß li tenamit li tixcol cuiß rib.


Και ευθυς εσηκωθη το κορασιον και περιεπατει διοτι ητο ετων δωδεκα. Και εξεπλαγησαν με εκπληξιν μεγαλην. 	 Sa' junpât quicuacli li xka'al ut quibêc. Li xka'al a'an cablaju chihab cuan re. Ut eb li cuanqueb aran quilaje'sach xch'ôl chirilbal li c'a'ru quixbânu li Jesús.A'ut li Jesús quixchak'rabiheb chi us nak mâ ani aj e te'xye li c'a'ru quic'ulman. Ut quixye reheb nak te'xq'ue chi cua'ac li xka'al.


θελετε αποκρινεσθαι, Τουτο ειναι θυσια του πασχα εις τον Κυριον, διοτι παρετρεξε τας οικιας των υιων Ισραηλ εν Αιγυπτω, οτε επαταξε τους Αιγυπτιους και εσωσε τας οικιας ημων. Τοτε ο λαος κυψας προσεκυνησε. 	 lâex têchßolob xyâlal chiruheb ut têye reheb: —Aßin li kamayej re li ninkße pascua re xjulticanquil chanru nak coxcol li Kâcuaß Dios nak quinumeß saß li tenamit Egipto chixcamsinquil li xbên ralaleb, chan laj Moisés. Ut eb laj Israel quilajeßxxulub xjolomeb ut queßxlokßoni li Kâcuaß Dios.


Εζεκιας δε εγεννησε τον Μανασση, Μανασσης δε εγεννησε τον Αμων, Αμων δε εγεννησε τον Ιωσιαν, 	 Ut laj Ezequías, a'an xyucua' laj Manasés. Ut laj Manasés, a'an xyucua' laj Amón. Ut laj Amón, a'an xyucua' laj Josías.


Εκ των υιων του Ισααρ ο Σελωμειθ ητο ο αρχηγος. 	 Li xbên ralal laj Izhar, aßan laj Selomit, li nacßamoc be.


Ο δε παλιν ηρνειτο. Και μετ' ολιγον παλιν οι παρεστωτες ελεγον προς τον Πετρον Αληθως εξ αυτων εισαι διοτι Γαλιλαιος εισαι και η λαλια σου ομοιαζει. 	 Ut laj Pedro quitic'ti'ic cui'chic. Ut ac junpât na chic nak eb li cuanqueb aran que'xye cui'chic re laj Pedro: -Yâl. Lâat xcomoneb xban nak lâ cuâtinobâl nac'utuc re nak lâat aj Galilea.-


η εφαγον μονος τον αρτον μου, και ο ορφανος δεν εφαγεν εξ αυτου 	 Lâin incßaß xincuaßac injunes. Junelic ban xinqßue xcuaheb li mâcßaßeb xnaß xyucuaß.


και υπηγαν και ελατρευσαν αλλους θεους και προσεκυνησαν αυτους, θεους τους οποιους δεν ηξευρον, ουδε εδωκεν εις αυτους 	 Queßxlokßoniheb li jalanil dios li mâ jun sut queßxlokßoni junxil. Queßxcuikßib ribeb chiruheb li jalanil dios usta mâcßaß quiqßueheß reheb xbaneb.


Τα ιχνη της πορειας αυτων συστρεφονται καταντωσιν εις το μηδεν και χανονται 	 Eb li nequeßnumeß aran nequeßxic saß jalan naßajej xsicßbal lix haßeb xban nak ac xchakic li rok haß. Nequeßxbeni rib saß li chaki chßochß toj retal nequeßcam xban chaki el.


Και αι τιαραι σας θελουσιν εισθαι επι των κεφαλων σας και τα υποδηματα σας εις τους ποδας σας δεν θελετε πενθησει ουδε κλαυσει αλλα θελετε λυωσει δια τας ανομιας σας και θελετε στεναξει ο εις προς τον αλλον. 	 Incßaß têrisi li tßicr li nequebacß cuiß lê jolom, chi moco têrisi lê xâb, chi moco texyâbak xban xrahil êchßôl. Têrecßa ban xrahil li mâusilal li xebânu ut têjikß êchßôl chi ribil êrib.—


Διοτι η σκηνη του Κυριου, την οποιαν εκαμεν ο Μωυσης εν τη ερημω, και το θυσιαστηριον της ολοκαυτωσεως ησαν κατα τον καιρον εκεινον εν τω υψηλω τοπω εν Γαβαων. 	 Lix tabernáculo li Kâcuaß li quixyîb laj Moisés saß li chaki chßochß joß ajcuiß li artal li naqßueman cuiß li cßatbil mayej, toj cuan chak saß li tzûl li cuan Gabaón.Abanan laj David incßaß cô aran chi tzßâmânc chiru li Kâcuaß xban nak quixucuac. Quixcßoxla nak mâre lix ángel li Dios tâoc cuißchic chixcamsinquileb li cristian.


Συνεκροτησαν λοιπον συνεδριον οι αρχιερεις και οι Φαρισαιοι και ελεγον Τι καμνομεν, διοτι ουτος ο ανθρωπος πολλα θαυματα καμνει. 	 Ut eb laj fariseo rochbeneb li xbênil aj tij que'xch'utub ribeb riq'uineb li neque'taklan sa' xyânkeb laj judío ut que'xye reheb: -¿C'a'ru takabânu? Li cuînk a'in nabal li milagro yô chixbânunquil.


Περι δε των επιλοιπων υιων Λευι εκ των υιων Αμραμ ητο ο Σουβαηλ, εκ των υιων Σουβαηλ ο Ιεδαιας. 	 Aßaneb aßin li jun chßol chic li ralal xcßajol laj Leví. Laj Subael, aßan li ralal laj Amram; ut laj Jehedías, aßan li ralal laj Subael;


Η γη θελει κλονισθη εδω και εκει ως ο μεθυων και θελει μετακινηθη ως καλυβη και η ανομια αυτης θελει βαρυνει επ' αυτην και θελει πεσει και πλεον δεν θελει σηκωθη. 	 Tâecßânk li ruchichßochß. Chanchanak jun li calajenak. Malaj ut chanchanak jun li cab li na-ecßasîc xban ikß. Li mâc li quibânûc xnumta saß xbên. Incßaß chic târûk tâcuaclîk.


Τις ωφελεια εν τω αιματι μου, εαν καταβω εις τον λακκον; μηπως θελει σε υμνει ο κονιορτος; θελει αναγγελλει την αληθειαν σου; 	 Ut xinye, ¿cßaßru aj e nak tincâmk? ¿Cßaßru aj e nak tinmukekß? ¿Ma teßxqßue ta biß âlokßal lix poksil li camenak? ¿Ma teßxchßolob ta biß lâ cuusilal?


Η εδοκιμασεν ο Θεος να ελθη να λαβη εις εαυτον εθνος εκ μεσου αλλου εθνους με δοκιμασιας, με σημεια και με θαυματα και με πολεμον και με κραταιαν χειρα και με εξηπλωμενον βραχιονα και με μεγαλα τερατα, κατα παντα οσα Κυριος ο Θεος σας εκαμε δια σας εν Αιγυπτω ενωπιον των οφθαλμων σου; 	 ¿Ma cuan ta biß junak Dios quixsicß ta ru junak tenamit saß xyânkeb li jun chßol chic? Li Dios quixcßutbesi nabal li retalil nak quexrisi chak saß li naßajej Egipto. Quixbânu riqßuin milagro ut sachba chßôlej ut riqßuin pletic. Riqßuin xnimal xcuanquil quixbânu li cßaßak re ru xiu xiu rilbal. Lâex queril nak li Kâcuaß lê Dios quixbânu li sachba chßôlej nak quexrisi chak saß li naßajej Egipto.


Και αποκριθεις ο αγγελος ειπε προς αυτην Πνευμα Αγιον θελει επελθει επι σε, και δυναμις του Υψιστου θελει σε επισκιασει δια τουτο και το γεννωμενον εκ σου αγιον θελει ονομασθη Υιος Θεου. 	 Li ángel quixye re: -Riq'uin xcuanquil li Santil Musik'ej tatcanâk chi yaj aj ixk. Lix cuanquil li nimajcual Dios tâcuânk âcuiq'uin. Ut li c'ula'al li tâyo'lâk, a'an santo ut tz'akal ralal li Dios.


Ουαι εις τον λεγοντα προς το ξυλον, Εξεγειρου εις τον αφωνον λιθον, Σηκωθητι αυτο θελει διδαξει; Ιδου, αυτο ειναι περιεσκεπασμενον με χρυσον και αργυρον, και δεν ειναι πνοη παντελως εν αυτω. 	 Ra xchal saß êbên lâex li nequeye re junak cheß, “Cuaclin ut choâtenkßa”, malaj ut junak pec incßaß naâtinac. ¿Ma târûk ta biß tixqßue ênaßleb? Usta yîbanbil riqßuin oro ut plata, aßan mâcßaß xmusikß re texsume.Li tzßakal Dios, aßan cuan saß lix santil templo. Chixjunileb taxak li cuanqueb saß ruchichßochß teßxxucua ru.


Ο ποτιζων τα ορη εκ των υπερωων αυτου απο του καρπου των εργων σου χορταινει η γη. 	 Lâat nacatßakresi li chßochß riqßuin li hab li nacatakla chak saß choxa li cuancat cuiß. Nacatßakresi li chßochß toj retal nacßojla xchßôl li chßochß.


Και θελεις λαλησει προς τους υιους Ισραηλ λεγων, Εαν ανθρωπος τις αποθανη και δεν εχη υιον, τοτε θελετε διαβιβασει την κληρονομιαν αυτου εις την θυγατερα αυτου. 	 Ut tâye ajcuiß reheb laj Israel nak cui junak cuînk tâcâmk ut mâ jun li ralal cuan, li chßochß li quixcßul tâcanâk chokß re lix rabin.


Και εις τραγος εξ αιγων θελει προσφερεσθαι προς τον Κυριον εις προσφοραν περι αμαρτιας, εκτος του παντοτεινου ολοκαυτωματος και της σπονδης αυτου. 	 Ut teßxqßue ajcuiß jun li chibât rochben li cßatbil mayej li nequeßxqßue rajlal cutan. Li chibât aßan tâcßatmânk re xtzßâmanquil xcuybal li mâc.


Και εγνωρισεν ο Σαουλ την φωνην του Δαβιδ και ειπεν, Η φωνη σου ειναι, τεκνον μου Δαβιδ; Και ο Δαβιδ ειπεν, Η φωνη μου, κυριε μου βασιλευ. 	 Laj Saúl quirabi nak yô chi âtinac laj David ut quixnau nak aßan xyâb xcux. Quixye: —¿Ma mâcuaßat ta biß lâat, at David, li yôcat chi âtinac? chan. Laj David quixye re: —At rey, yâl li xaye. Lâin laj David, chan.


Σεις δε ιερεις του Κυριου θελετε ονομαζεσθαι λειτουργους του Θεου ημων θελουσι σας λεγει θελετε τρωγει τα αγαθα των εθνων και εις την δοξαν αυτων θελετε καυχασθαι. 	 Eb li tenamit teßxye nak lâex aj tij ut aj cßanjel chiru li Kâcuaß. Lâex textzßakônk riqßuin lix biomaleb li jalan tenamit ut êre chic lix lokßaleb.


Και μετα το ψωμιον τοτε εισηλθεν εις εκεινον ο Σατανας. Λεγει λοιπον προς αυτον ο Ιησους Ο, τι καμνεις, καμε ταχυτερον. 	 Ut laj Judas quixc'ul li caxlan cua ut sa' ajcui' li hônal a'an quixk'axtesi rib chixbânunquil li c'a'ru naraj laj tza. Ut li Jesús quixye re: -Li c'a'ru yôcat chixc'oxlanquil xbânunquil, bânu chi junpât, chan.


Και εν τη ημερα εκεινη θελω καμει διαθηκην υπερ αυτων προς τα θηρια του αγρου και προς τα πετεινα του ουρανου και τα ερπετα της γης τοξον δε και ρομφαιαν και πολεμον θελω συντριψει εκ της γης και θελω κατοικισει αυτους εν ασφαλεια. 	 Saß eb li cutan aßan lâin tinbânu jun li contrato riqßuineb li joskß aj xul li cuanqueb saß qßuicheß ut riqßuineb li xul li nequeßrupupic chiru choxa joß ajcuiß riqßuineb li xul li nequeßxjucuqui ribeb chiru chßochß. Tinbânu li contrato riqßuineb re nak incßaß chic teßxchßißchßißi li tenamit. Ut tincuisi saß ruchichßochß li tzimaj ut li chßîchß re pletic ut eb lin tenamit cuânkeb chic saß tuktûquil usilal.


Εν τη ημερα εκεινη ο βασιλευς Ασσουηρης εδωκεν εις την Εσθηρ την βασιλισσαν τον οικον του Αμαν, του εχθρου των Ιουδαιων. Και ηλθεν ο Μαροδοχαιος ενωπιον του βασιλεως διοτι η Εσθηρ εφανερωσε τι ητο αυτης. 	 Saß ajcuiß li cutan aßan li rey quixkßaxtesi re lix Ester li rochoch laj Amán, li xicß qui-iloc reheb laj judío. Laj Mardoqueo quicuulac riqßuin li rey xban nak lix Ester quixye re li rey nak aßan rechßalal.


Και ακουσαντες εισηλθον την αυγην εις το ιερον και εδιδασκον. Ελθων δε ο αρχιερευς και οι μετ' αυτου, συνεκαλεσαν το συνεδριον και ολην την γερουσιαν των υιων του Ισραηλ και εστειλαν εις το δεσμωτηριον, δια να φερωσιν αυτους. 	 Cuulajak chic nak toj ek'ela que'côeb sa' li templo eb li apóstol ut que'oc chixch'olobanquil lix yâlal chiruheb li tenamit jo' quiyehe' reheb xban li ángel. Sa' ajcui' li ek'ela a'an que'cuulac li xbênil aj tij rochbeneb chixjunileb li neque'tenk'an re, ut que'xbokeb li jun ch'ol chic li neque'c'amoc be chiruheb laj judío jo'queb ajcui' li neque'taklan sa' xbêneb. Ut que'xtakla xyebal re laj ilol tz'alam nak te'c'amek' li apóstol riq'uineb.


Και θελετε κατεδαφισει τους βωμους αυτων και συντριψει τας στηλας αυτων, και κατακαυσει εν πυρι τα αλση αυτων, και κατακοψει τα ειδωλα των θεων αυτων, και εξαλειψει τα ονοματα αυτων εκ του τοπου εκεινου. 	 Têjucß chi junaj cua lix artaleb. Têjori li pec li nequeßlokßonin cuiß ut têcßat ajcuiß li cheß li nequeßxlokßoni cuiß lix Asera lix dioseb. Sachomak ruheb chi junaj cua chixjunil li yîbanbil dios re nak mâ ani chic tâjulticânk re lix cßabaßeb.


και επειδη θελει πληθυνθη η ανομια, η αγαπη των πολλων θελει ψυχρανθη. 	 Ut xban nak tânumtâk li mâusilal, nabaleb te'xcanab xrâbaleb li ras rîtz'in.


Οτε δε ηλθον εις Ιερουσαλημ, υπεδεχθησαν υπο της εκκλησιας και των αποστολων και των πρεσβυτερων, και ανηγγειλαν οσα ο Θεος εκαμε δι' αυτων. 	 Ut nak que'cuulac Jerusalén, que'c'ule' xbaneb li apóstol, eb laj c'amol be jo'queb ajcui' chixjunileb laj pâbanel. Ut que'xserak'i reheb chanru nak li Dios quixtenk'aheb riq'uin li c'anjel que'xbânu.


Και ηρεσεν ο λογος εις τον Κυριον, οτι ο Σολομων εζητησε το πραγμα τουτο. 	 Li Kâcuaß quicuulac chiru li cßaßru quixtzßâma laj Salomón.


Μετα δε περιπου τρεις ωρας εισηλθεν η γυνη αυτου, μη εξευρουσα το γεγονος. 	 Ac xnume' na chic oxib ôr nak quicuulac lix Safira li rixakil. Inc'a' naxnau c'a'ru ac xc'ulman.


Τους δε καταθλιβοντας σε θελω καμει να φαγωσι τας ιδιας αυτων σαρκας και θελουσι μεθυσθη με το ιδιον αυτων αιμα, ως με νεον οινον και θελει γνωρισει πασα σαρξ, οτι εγω ο Κυριος ειμαι ο Σωτηρ σου και ο Λυτρωτης σου, ο Ισχυρος του Ιακωβ. 	 Lâin tinqßueheb chixcamsinquil ribeb chi ribileb rib li queßrahobtesin âcue. Chanchan nak teßcalâk xban li camsînc xeßxbânu. Ut chixjunileb li tenamit teßxnau nak lâin li Kâcuaß, li nacoloc âcue. Teßxnau nak lâin lix Dios laj Jacob ut cau cuib.—


Τα τρια ταυτα βαδιζουσι καλως, μαλιστα τεσσαρα περιπατουσιν ευπρεπως 	 Cuan oxib pây ruheb li xul li chßinaßus rilbal nak nequeßbêc. Ut li xcâ nabêc chi châbil.


Και θελει φερει αυτα την ογδοην ημεραν δια τον καθαρισμον αυτου προς τον ιερεα εις την θυραν της σκηνης του μαρτυριου ενωπιον του Κυριου. 	 Nak ac yô cuakxakib cutan xsantobresinquil rib, li yaj tixcßam lix mayej ut tixqßue re laj tij chiru li Kâcuaß saß li oquebâl re li tabernáculo.


Αλαλαξατε εις τον Κυριον, πασα η γη ευφραινεσθε και αγαλλεσθε και ψαλμωδειτε. 	 Chisahokß saß lê chßôl ut chexbichânk chêjunilex lâex li cuanquex saß ruchichßochß, re xlokßoninquil li Kâcuaß. Chelokßoni li Kâcuaß riqßuin lê bich.


Οθεν δια παντα ταυτα ημεις καμνομεν διαθηκην πιστην και γραφομεν αυτην και επισφραγιζουσιν αυτην οι αρχοντες ημων, οι Λευιται ημων και οι ιερεις ημων. 	 Ut riqßuin chixjunil aßin at Kâcuaß, at kaDios, anakcuan takabânu jun li contrato âcuiqßuin ut takaxakab xcuanquil li kâtin châcuu. Takatzßîba retalil ut teßxtzßîba xcßabaßeb chiru li hu li tzßîbanbil cuiß li contrato eb li nequeßcßamoc be saß kayânk, ut eb laj levita joßqueb ajcuiß laj tij, chan saß lix tij.


Ειδον παντας τους ζωντας τους περιπατουντας υπο τον ηλιον, μετα του υιου, του δευτερου, οστις θελει σταθη αντ' αυτου. 	 Chixjunileb li tenamit teßoquênk chirix li sâj al li tâoc chokß rêkaj li rey.Kßaxal cuißchic nabaleb li tenamit li queßoquen chirix nak qui-oc chokß rey. Abanan li tenamit li teßcuânk mokon incßaß chic sahakeb xchßôl riqßuin. Joßcan ajcuiß aßin mâcßaß na-oc cuiß. Junes raylal naxqßue.


Και εις τους υιους του Ισραηλ θελεις λαλησει, λεγων, Λαβετε τραγον εξ αιγων δια προσφοραν περι αμαρτιας και μοσχον και αρνιον ενιαυσια, αμωμα, δια ολοκαυτωμα, 	 Tâye reheb laj Israel nak teßxqßue jun li têlom chibât re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb. Teßxqßue ajcuiß jun li toro ut jun li carner re teßxcßat chokß xmayej. Jun chihab cuânk reheb ut tzßakalakeb re ru.


Διοτι εαν η πρωτη εκεινη ητο αμεμπτος, δεν ηθελε ζητεισθαι τοπος δια την δευτεραν. 	 Cui ta tz'akal re ru li contrato quixbânu chak junxil inc'a' raj chic quixq'ue junak ac' contrato.


Εως της ημερας ταυτης καμνουσι κατα τους προτερους τροπους δεν φοβουνται τον Κυριον και δεν πραττουσι κατα τα διαταγματα αυτων και κατα τας κρισεις αυτων και κατα τον νομον και την εντολην, την οποιαν προσεταξεν ο Κυριος εις τους υιους Ιακωβ, τον οποιον ωνομασεν Ισραηλ 	 Toj chalen anakcuan nequeßxbânu joß queßxbânu chak najter. Incßaß nequeßxlokßoni li Kâcuaß chi moco nequeßxbânu li chakßrab ut li xtaklanquil, chi moco nequeßxbânu li cßaßru quixye li Kâcuaß reheb li ralal xcßajol laj Jacob, li quixqßue “aj Israel” chokß xcßabaß.


Αλλ' ας ηναι ο λογος σας Ναι, Ου, υ το δε πλειοτερον τουτων ειναι εκ του πονηρου. 	 Jo'ca'in ban têbânu. Cui têye nak yâl, junes yâl têye. Ut cui têye nak inc'a', junes inc'a' têye. Cui têq'ue xtz'akob li âtin a'an, li na'leb a'an riq'uin laj tza nachal.


Δια τουτο ειπε προς αυτους, Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων Επιστρεψατε προς εμε, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, και θελω επιστρεψει προς εσας, λεγει ο Κυριος των δυναμεων. 	 Joßcan nak tâye reheb lin tenamit nak teßxjal xcßaßux ut teßsukßîk cuiqßuin. Ut lâin chic tincuânk riqßuineb. Lâin li Kâcuaß li nim incuanquil. Xinyehoc re aßin.


Μηδε ονομασθητε καθηγηται διοτι εις ειναι ο καθηγητης σας, ο Χριστος. 	 Chi moco chec'aba'in aj c'amol be, xban nak jun ajcui' laj c'amol êbe. A'an lâin li Cristo.


Οντινα δε εκ των ιδικων σου δεν αποκοψω απο του θυσιαστηριου μου, θελει εισθαι δια να καταναλισκη τους οφθαλμους σου και να κατατηκη την ψυχην σου παντες δε οι εκγονοι του οικου σου θελουσι τελευτα εις ανδρικην ηλικιαν. 	 Jun reheb lâ cuechßalal, li incßaß tincamsi, tixqßue nabal xrahil âchßôl. Incßaß chic sa tat-ilok xban li yâbac tâbânu. Ut chixjunileb lâ cualal âcßajol teßcâmk nak toj sâjeb.


καθως ο Μωυσης ο δουλος του Κυριου προσεταξε τους υιους Ισραηλ, κατα το γεγραμμενον εν τω βιβλιω του νομου του Μωυσεως, θυσιαστηριον εκ λιθων ολοκληρων, επι των οποιων σιδηρος δεν επεβληθη και προσεφεραν επ' αυτο ολοκαυτωματα προς τον Κυριον και εθυσιασαν ειρηνικας προσφορας. 	 Eb laj Israel queßxbânu joß quiyeheß reheb xban laj Moisés laj cßanjel chiru li Kâcuaß. Queßxyîb li artal joß tzßîbanbil saß li chakßrab li quiqßueheß re laj Moisés. Queßxyîb li artal riqßuin pec incßaß tîcobresinbil ru chi moco juchßbil riqßuin chßîchß. Ut queßxcßat lix mayejeb saß xbên li artal chiru li Kâcuaß. Queßmayejac re xcßambal ribeb saß usilal riqßuin li Kâcuaß.


Και απο παντων, αφ' οσων δεν ηδυνηθητε δια του νομου του Μωυσεως να δικαιωθητε, δια τουτου πας ο πιστευων δικαιουται. 	 Inc'a' quitîcobresîc xch'ôleb li kaxe'tônil yucua' riq'uin xbânunquil li naxye sa' lix chak'rab laj Moisés, abanan anakcuan naru chic tâtîcobresîk kach'ôl riq'uin xpâbanquil li Jesús.


Οσον μεν περι Τιτου, ειναι κοινωνος εμου και εις εσας συνεργος οσον δε περι των αδελφων ημων, ειναι αποστολοι των εκκλησιων, δοξα Χριστου. 	 Cui ani te'patz'ok chirix laj Tito, têye reheb nak a'an cuech aj c'anjelil. Cuochben chêtenk'anquil. Ut eb li cuib chic chi hermân, a'an taklanbileb xbaneb laj pâbanel. Xban nak tîqueb xch'ôl sa' lix pâbâl, neque'xq'ue xlok'al li Cristo.Nak te'cuulak êriq'uin chec'ulakeb sa' xyâlal. Chec'ut chiruheb nak nequera lê rech aj pâbanelil. Chi jo'can yalak bar tâq'uehek' retal nak yâl li châbil esil li xinye chêrix.


Επειδη τωρα ηθελεν εισθαι βαρυτερα υπερ την αμμον της θαλασσης δια τουτο οι λογοι μου καταπινονται. 	 kßaxal raj cuißchic âl chiru râlal li samaib li cuan chire li palau. Joßcan nak yôquin chixyebal li âtin aßin chi kßaxal ra saß inchßôl.


Εκ των εντολων σου εγεινα συνετος δια τουτο εμισησα πασαν οδον ψευδους. 	 Riqßuin xtzolbal lâ cuâtin nintau innaßleb ut xicß nacuil li mâusilal.


Και εν τη οικια παλιν οι μαθηται αυτου ηρωτησαν αυτον περι του αυτου, 	 Ut nak ac cuanqueb sa' cab, lix tzolom li Jesús que'xpatz' cui'chic re chirix li na'leb a'in.


Η περιουσια του οικου αυτου θελει αφανισθη θελει διαρρευσει εν τη ημερα της κατ' αυτου οργης. 	 Chixjunil lix biomal cuan tâosokß nak li Dios tixcßutbesi lix joskßil chiru.Li Dios quixye nak joßcan teßxcßul li incßaß useb xnaßleb. Ac yebil nak joßcan teßxcßul, chan laj Zofar.


Απεθανε δε ο Αζαηλ βασιλευς της Συριας, και εβασιλευσεν αντ' αυτου Βεν-αδαδ ο υιος αυτου. 	 Quicam laj Hazael lix reyeb laj Siria. Ut aß chic laj Ben-adad li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.Ut laj Joás li ralal laj Hazael, quixmakß chiru laj Ben-adad chixjunil li tenamit li quixmakß laj Ben-adad chiru laj Hazael lix yucuaß laj Joás. Oxib sut quinumta laj Joás saß xbên laj Ben-adad.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην εν τη ερημω Σινα, λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Moisés saß li chaki chßochß Sinaí ut quixye re:


Γραφω προς εσας, τεκνια, διοτι συνεχωρηθησαν αι αμαρτιαι σας δια το ονομα αυτου. 	 Nintz'îbac êriq'uin, ex hermân, xban nak cuybil sachbil chic lê mâc xban li Dios sa' xc'aba' li Jesucristo.


Διοτι ηκουσα φωνην ως κοιλοπονουσης, στεναγμον ως πρωτογεννωσης φωνην της θυγατρος Σιων, ητις θρηνολογει εαυτην, εκτεινει τας χειρας αυτης, λεγουσα, Ουαι εις εμε τωρα, διοτι η ψυχη μου εκλειπει ενεκεν των φονευτων. 	 Lâin xcuabi nak yôqueb chi yâbac laj Jerusalén. Chanchan nak naxjap re li ixk nak oc re chi qßuirâc riqßuin li xbên xcßulaßal. Incßaß chic nequeßxcuy musikßac. Nequeßxyeß li rukßeb nak yôqueb chixtzßâmanquil xtenkßanquileb. “Tokßob ku. Incßaß nakacuy saß rukßeb li nequeßraj kacamsinquil,” chanqueb.


Και θελει καιει αυτα ο ιερευς επι του θυσιαστηριου, εις προσφοραν γινομενην δια πυρος προς τον Κυριον ειναι προσφορα περι ανομιας. 	 Laj tij tixcßat chixjunil aßin saß li artal. Aßanak jun li cßatbil mayej chiru li Kâcuaß re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb xban nak xeßxkßet li chakßrab.


Αναβιβαζει νεφελας απο των εσχατων της γης καμνει αστραπας δια βροχην εκβαλλει ανεμους εκ των θησαυρων αυτου. 	 Li Kâcuaß naxtakla li chok saß chixjunil li ruchichßochß ut naxtakla li câk joß ajcuiß li ikß.


Μαρτυρει δε εις ημας και το Πνευμα το Αγιον διοτι αφου ειπε προτερον, 	 Jo'can ajcui' li Santil Musik'ej naxch'olob xyâlal chiku nak a'an tz'akal yâl xban nak jo'ca'in naxye sa' li Santil Hu:


Τοτε ο Ηρωδης, ιδων οτι ενεπαιχθη υπο των μαγων, εθυμωθη σφοδρα και αποστειλας εφονευσε παντας τους παιδας τους εν Βηθλεεμ και εν πασι τοις οριοις αυτης απο δυο ετων και κατωτερω κατα τον καιρον, τον οποιον εξηκριβωσε παρα των μαγων. 	 A'ut laj Herodes nak quiril nak quibalak'îc xbaneb laj k'e, k'axal nak quichal xjosk'il. Ut quixtakla xcamsinquil chixjunileb li coc' têlom cuanqueb Belén, jo' cui' sa' eb li na'ajej cuanqueb chixc'atk. Que'camsîc chixjunileb li coc' têlom li toj c'ula'aleb jun xxiquic aj ca'cab chihab xban nak quixbir rix c'a'ru li cutan quiyo'la cui' li c'ula'al jo' quiyehe' re xbaneb laj k'e.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς την Μιχαλ, Ενωπιον του Κυριου, οστις με εξελεξεν υπερ τον πατερα σου και υπερ παντα τον οικον αυτου, ωστε να με καταστηση ηγεμονα επι τον λαον του Κυριου, επι τον Ισραηλ, ναι, ενωπιον του Κυριου επαιξα 	 Laj David quixye re: —Lâin xinxajoc re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß li quisicßoc cuu chokß rêkaj lâ yucuaß ut eb li ralal xcßajol. Li Kâcuaß xinixxakab chi taklânc saß xbêneb laj Israel, lix tenamit. Joßcan nak lâin tinxajok cuißchic re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß.


Δεν ειναι ο λογος μου ως πυρ; λεγει ο Κυριος και ως σφυρα κατασυντριβουσα τον βραχον; 	 ¿Ma mâcuaß ta biß chanchan li xam li cuâtin? Li cuâtin chanchan li martillo li naxjori li pec li naxten.


Ο Μωυσης λοιπον ανεβη επι το ορος, και η νεφελη εσκεπασε το ορος. 	 Tojoßnak laj Moisés quitakeß chiru li tzûl ut li tzûl aßan sutsu saß chok.


Η ουδε αυτη η φυσις δεν σας διδασκει, οτι ανηρ μεν εαν εχη κομην ειναι εις αυτον ατιμια, 	 Ac nequenau nak ac re li cuînk nak inc'a' tixcanab chi chamoc' li rismal xjolom. Xutânal chok' re li cuînk cui naxcanab chi chamoc' li rismal xjolom.


Και εφανη κακον εις τους οφθαλμους του Θεου το πραγμα τουτο οθεν επαταξε τον Ισραηλ. 	 Ut incßaß ajcuiß quicuulac chiru li Dios nak laj David quixtakla rajlanquileb laj Israel. Joßcan nak quixtakla raylal saß xbêneb.


Και απεστειλαν παντες οι αρχοντες προς τον Βαρουχ Ιουδει τον υιον του Νεθανιου, υιου του Σελεμιου, υιου του Χουσει, λεγοντες, Τον τομον, τον οποιον ανεγνωσας εις τα ωτα του λαου, λαβε αυτον εις την χειρα σου και ελθε. Και ελαβεν ο Βαρουχ ο υιος του Νηριου τον τομον εις την χειρα αυτου και ηλθε προς αυτους. 	 Eb li cuanqueb xcuanquil queßxbok laj Jehudí li ralal laj Netanías. Laj Netanías, aßan li ralal laj Selemías ut laj Selemías, aßan li ralal laj Cusi. Ut queßxtakla laj Jehudí chixyebal re laj Baruc nak tixcßam li botbil hu riqßuineb, li quiril xsaß chiruheb li tenamit. Ut laj Baruc quixcßam li hu riqßuineb.


εαν ειπη ουτω, Καλως θελει εισθαι ειρηνη εις τον δουλον σου εαν ομως οργισθη πολυ, εξευρε οτι το κακον ειναι αποφασισμενον παρ' αυτου 	 Cui lâ yucuaß tixye nak us nak xcôin, tâcßojlâk inchßôl. Abanan cui najoskßoß, aßan retalil châcuu nak aßan târaj incamsinquil.


Και λαβων ο Εζεκιας την επιστολην εκ της χειρος των πρεσβεων, ανεγνωσεν αυτην και ανεβη ο Εζεκιας εις τον οικον του Κυριου και εξετυλιξεν αυτην ενωπιον του Κυριου. 	 Nak ac xcßul li hu riqßuineb lix takl lix reyeb laj Asiria, laj Ezequías quiril xsaß. Chirix aßan cô saß li templo ut quixhel ru li hu chiru li Kâcuaß.


Αναγγειλατε προς τον Ιουδαν και κηρυξατε προς την Ιερουσαλημ και ειπατε και ηχησατε σαλπιγγα εις την γην βοησατε, συναθροισθητε και ειπατε, Συναχθητε και ας εισελθωμεν εις τας ωχυρωμενας πολεις. 	 Laj Jeremías quixye: —Yâbasihomak li trompeta yalak bar saß li naßajej aßin. Japomak êre chi cau ut têye reheb li tenamit Judá ut Jerusalén nak teßxic saß eb li tenamit li ac cauresinbileb re teßxcol cuiß ribeb.


Και εκστασις κατελαβεν απαντας και εδοξαζον τον Θεον, και επλησθησαν φοβου, λεγοντες οτι ειδομεν παραδοξα σημερον. 	 Ut chixjunileb li cuanqueb aran sachsôqueb xch'ôl que'cana chirilbal li quic'ulman. Que'xlok'oni li Dios ut yô xc'a'uxeb nak que'xye: -Sachba ch'ôlej li xkil anakcuan, chanqueb.


Τα διαταγματα σου θελω φυλαττει μη με εγκαταλιπης ολοκληρως. 	 Lâin tincuaj xbânunquil li cßaßru naxye saß lâ chakßrab, abanan incßaß taxak tinâcanab injunes.


αλλ' εαν ηθελον παρασταθη εν τη βουλη μου, τοτε ηθελον καμει τον λαον μου να ακουση τους λογους μου, και ηθελον αποστρεψει αυτους απο της πονηρας οδου αυτων και απο της κακιας των εργων αυτων. 	 Cui ta queßxnau li cßaßru cuan saß inchßôl lâin, queßxye raj li cuâtin reheb lin tenamit. Ut eb aßan queßsukßi raj cuiqßuin ut queßxcanab raj xbânunquil li mâusilal.


Και δεν ειμαι πλεον εν τω κοσμω, αλλ' ουτοι ειναι εν τω κοσμω, και εγω ερχομαι προς σε. Πατερ αγιε, φυλαξον αυτους εν τω ονοματι σου, τους οποιους μοι εδωκας, δια να ηναι εν καθως ημεις. 	 Anakcuan lâin tinxic âcuiq'uin. Inc'a' chic tincuânk sa' ruchich'och'. Abanan eb a'an toj te'cuânk sa' ruchich'och'. At inYucua', lâat Santo. Chacuileb taxak riq'uin lix nimal lâ cuanquilal li xak'axtesiheb cue re nak junajak ruheb jo' lâat ut lâin junaj ku.


Και η ποινη της ανομιας της θυγατρος του λαου μου εγεινε μεγαλητερα παρα την ποινην της αμαρτιας των Σοδομων, τα οποια κατεστραφησαν ως εν ριπη, και δεν ενηργησαν επ' αυτων χειρες. 	 Kßaxal cuißchic xnumta lix mâusilal lin tenamit chiru li mâusilal li queßxbânu eb laj Sodoma, li queßsacheß ruheb saß junpât chi mâ ani quipletic riqßuineb.


διοτι θελουσιν ακουσει το ονομα σου το μεγα και την χειρα σου την κραταιαν και τον βραχιονα σου τον εξηπλωμενον, οταν ελθη και προσευχηθη προς τον οικον τουτον, 	 Eb li jalaneb xtenamit teßrabi âcuesil. Teßrabi nak kßaxal nim lâ cuanquil ut nim lâ cuuxtân ut teßchâlk chi tijoc châcuu saß li templo aßin.


Και οταν πεσωσι, θελουσι βοηθηθη μικραν βοηθειαν πολλοι ομως θελουσι προστεθη εις αυτους εν κολακειαις. 	 Nak yôkeb chixcßulbal li raylal, cuan junjûnk teßtenkßânk reheb ut cuânkeb ajcuiß nabal li teßxjunaji rib riqßuineb re xtenkßanquileb chi pletic yal xban nak cuan cßaßru teßraj teßrêchani.


Πλαγιαζει πλουσιος, πλην δεν θελει συναχθη ανοιγει τους οφθαλμους αυτου και δεν υπαρχει. 	 Sahak saß xchßôleb nak teßyoclâk chi cuârc usta caßaj chic li kßojyîn aßan teßcuârk aran. Nak teßajk ru, mâcßaß chic cuânk reheb.


διοτι ουτε να αποθανωσι πλεον δυνανται επειδη ειναι ισαγγελοι και ειναι υιοι του Θεου, οντες υιοι της αναστασεως. 	 Jo'cakeb ban chic li ángel sa' choxa. Inc'a' chic te'câmk. Te'cuaclîk cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak, xban nak a'an eb li ralal xc'ajol li Dios.


Αφου ειπε ταυτα ο Ιησους, εταραχθη την ψυχην και εμαρτυρησε και ειπεν Αληθως, αληθως σας λεγω οτι εις εξ υμων θελει με παραδωσει. 	 Nak ac xye chixjunil li c'a'ak re ru a'in, li Jesús quiyot'e' xch'ôl. Ut quixye chi tz'akal reheb: -Relic chi yâl ninye êre nak jun sa' êyânk lâex tâk'axtesînk cue sa' ruk'eb li xic' neque'iloc cue, chan.


επειδη αγαπας τους μισουντας σε και μισεις τους αγαπωντας σε διοτι εδειξας σημερον, οτι δεν ειναι παρα σοι ουδεν οι αρχοντες σου και οι δουλοι σου διοτι σημερον εγνωρισα, οτι εαν ο Αβεσσαλωμ εζη και ημεις παντες απεθνησκομεν σημερον, τοτε ηθελεν εισθαι αρεστον εις σε 	 Lâat xicß nacacuileb li nequeßrahoc âcue ut li incßaß nequeßrahoc âcue nacaraheb. Châcuu lâat mâcßaß nequeßoc cuiß li soldados li nequeßcßanjelac châcuu, chi moco li nequeßtaklan saß xbêneb. Anakcuan ninnau nak cui ta toj yoßyo laj Absalón, sa raj saß âchßôl usta ac xocamsîc chikajunilo lâo.


και να φερωμεν τας απαρχας του φυραματος ημων και τας προσφορας ημων και τους καρπους παντος δενδρου, οινου και ελαιου, προς τους ιερεις, εις τα οικηματα του οικου του Θεου ημων και τα δεκατα της γης ημων προς τους Λευιτας, και αυτοι οι Λευιται να λαμβανωσι τα δεκατα εν πασαις ταις πολεσι της γεωργιας ημων. 	 Ut kaye ajcuiß nak rajlal takacßam saß li naßajej bar naxocman cuiß li nacßanjelac saß li templo ut takakßaxtesi reheb laj tij li kßem li yîbanbil riqßuin li xbên ru li trigo ut takacßam ajcuiß li vino ut li aceite joß ajcuiß chixjunil li xbên ru li cheß li naloßeß. Ut li junjûnk saß xlajêtkil li ru li kacuîmk takakßaxtesi reheb laj levita, xban nak eb aßan li nequeßxococ re li mayej aßan saß chixjunileb li tenamit.


Βουλευθητε βουλην, και θελει ματαιωθη λαλησατε λογον, και δεν θελει σταθη διοτι μεθ' ημων ο Θεος. 	 Usta têcßûb ru chi us li cßaßru têbânu, abanan incßaß us tex-êlk. Usta tex-âtinak chi nabal, abanan mâcßaßak aj e li cßaßru têye xban nak lâo cuan li Kâcuaß kiqßuin.


Η ερημος και η ανυδρος θελουσιν ευφρανθη δι' αυτα, και η ερημια θελει αγαλλιασθη και ανθησει ως ροδον. 	 Tâsahokß cuißchic saß xchßôl li chaki chßochß. Teßatzßumak cuißchic li utzßußuj saß li chßochß li mâcßaß na-el chiru.


Ηλθε δε μηνυτης προς τον Σαουλ, λεγων, Σπευσον και ελθε, διοτι οι Φιλισταιοι εφωρμησαν εις την γην. 	 Quicuulac jun li takl saß ânil ut quixye re laj Saúl: —Quimkex chi junpât. Eb laj filisteo xeßoc saß li kanaßaj chi pletic, chan.


Και θελεις αναβη και ελθει ως ανεμοζαλη θελεις εισθαι ως νεφος, δια να σκεπασης την γην, συ και παντα τα ταγματα σου και πολυς λαος μετα σου. 	 Chanchan nak nachal li câk-sut-ikß ut chanchan nak tâmukûnk li tenamit saß li chok nak tatxic chi pletic riqßuineb li tenamit âcuochben lâ qßuila soldado.


Και θελω αποκαταστησει τους κριτας σου ως το προτερον και τους συμβουλους σου ως το απ' αρχης μετα ταυτα θελεις ονομασθη η πολις της δικαιοσυνης, η πιστη πολις. 	 Tinxakabeb cuißchic laj rakol âtin joß li queßcuan junxil ut tinxakabeb ajcuiß laj qßuehol naßleb joß li queßcuan saß xticlajic. Chi joßcan teßxye cuißchic êre, “Aßan li tenamit li tîc xchßôl. Aßan li tenamit li châbil,” chaßakeb.


Και θελω επιστρεψει τους αιχμαλωτους του λαου μου Ισραηλ, και θελουσιν ανοικοδομησει τας πολεις τας ηρημωμενας και κατοικησει και θελουσι φυτευσει αμπελωνας και πιει τον οινον αυτων, και θελουσι καμει κηπους και φαγει τον καρπον αυτων. 	 Ut tincßameb cuißchic lin tenamit Israel saß lix naßajeb. Ut teßxyîb cuißchic lix tenamiteb li qui-osoß ut aran teßcuânk. Teßâuk cuißchic uvas ut teßrucß lix yaßal. Teßrau cuißchic li racuîmk ut teßxtzaca li ru li naxqßue.Lâin tinqßueheb cuißchic chi cuânc saß li naßajej li quinqßue reheb junxil ut mâ ani chic tâisînk reheb saß lix naßajeb, chan li Kâcuaß Dios.


Και ωκοδομησεν εκει ο Μωυσης θυσιαστηριον και εκαλεσε το ονομα αυτου Ιεοβα-Νισσι 	 Laj Moisés quixyîb jun li artal ut quixqßue chokß xcßabaß Jehová-nisi. Li cßabaßej aßan naraj naxye: “li Kâcuaß Dios naxqßue kacuanquil”.Ut laj Moisés quixye: —Xban nak eb laj Amalec queßxtiquib li plêt riqßuineb laj Israel, li Dios tâpletik riqßuin laj Amalec ut joß ajcuiß riqßuineb li ralal xcßajol ut riqßuineb li ri xmam, chan.


Εν εκειναις ταις ημεραις ο οικος Ιουδα θελει περιπατησει μετα του οικου Ισραηλ, και θελουσιν ελθει ομου απο της γης του βορρα, εις την γην την οποιαν εκληροδοτησα εις τους πατερας σας. 	 Saß eb li cutan aßan, eb laj Judá teßxjunaji ribeb riqßuineb laj Israel saß li naßajej li cuan saß li norte. Ut cuotz teßxic saß li naßajej li quinqßue reheb lê xeßtônil yucuaß.


Και απεστειλεν ο Γεδεων μηνυτας προς απαν το ορος Εφραιμ, λεγων, Καταβητε δια να συναντησητε τον Μαδιαμ, και προκαταλαβετε προ αυτων τα υδατα εως Βαιθ-βαρα και τον Ιορδανην. Τοτε συνηχθησαν παντες οι ανδρες Εφραιμ και προκατελαβον τα υδατα εως Βαιθ-βαρα και τον Ιορδανην. 	 Ut laj Gedeón quixtakla lix takl saß lix naßaj laj Efraín, li tzûl ru, ut quixye reheb: —Cauresihomak êrib chixcßulbaleb laj Madián. Texxic saß eb li naßajej Bet-bara bar incßaß cham chi us li haß, ut têram xbeheb laj Madián re nak incßaß teßnumekß jun pacßal li nimaß Jordán, chan. Ut eb li ralal xcßajol laj Efraín queßxbânu joß quiyeheß reheb.Ut queßxchap cuibeb li nequeßtaklan saß xyânkeb laj Madián. Aßaneb laj Oreb ut laj Zeeb. Laj Oreb queßxcamsi saß li sakônac Oreb xcßabaß. Ut queßxcamsi laj Zeeb saß li naßajej li naxyatzß cuiß lix uvas laj Zeeb. Nak queßsukßi chak chirâlinanquileb laj Madián, queßxcßam chak lix jolomeb laj Oreb ut laj Zeeb ut queßxkßaxtesi re laj Gedeón jun pacßal li nimaß Jordán.


δια του οποιου εχομεν την απολυτρωσιν δια του αιματος αυτου, την αφεσιν των αμαρτηματων, κατα τον πλουτον της χαριτος αυτου, 	 K'axal numtajenak li rusilal li Dios li quixq'ue ke xban nak riq'uin xcamic li Jesucristo, cuan kacolbal ut cuybil sachbil chic li kamâc.


Εν τω τριακοστω εβδομω ετει του Ιωας βασιλεως του Ιουδα, εβασιλευσεν Ιωας ο υιος του Ιωαχαζ επι Ισραηλ εν Σαμαρεια, δεκαεξ ετη. 	 Nak yô cuuklaju xcaßcßâl chihab roquic chokß rey aran Judá laj Joás li ralal laj Ocozías, laj Joás li ralal laj Joacaz qui-oc chokß xrey eb laj Israel. Cuaklaju chihab quicuan saß xcuanquil aran Samaria.


Και εσταθη ο Ιωσαφατ εν τη συναξει του Ιουδα και της Ιερουσαλημ, εν τω οικω του Κυριου, κατα προσωπον της νεας αυλης, 	 Ut laj Josafat quixakli chiruheb laj Judá ut eb laj Jerusalén li chßutchßûqueb saß lix templo li Kâcuaß chiru li nebâl li tojeß xyâloß.


Και ελθοντες οι δουλοι του Αβεσσαλωμ εις την οικιαν προς την γυναικα, ειπον, Που ειναι ο Αχιμαας και ο Ιωναθαν; Η δε γυνη ειπε προς αυτους, Διεβησαν το ρυακιον του υδατος. Και αφου εζητησαν και δεν ευρηκαν αυτους, επεστρεψαν εις Ιερουσαλημ. 	 Eb li nequeßcßanjelac chiru laj Absalón queßcuulac saß li cab aßan ut queßxpatzß re li ixk: —¿Bar cuanqueb laj Ahimaas ut laj Jonatán? chanqueb. Li ixk quixye reheb: —Ac xeßnumeß arin. Xeßcôeb saß li nimaß, chan. Queßxsiqßui abanan incßaß queßxtauheb. Joßcan nak queßsukßi cuißchic Jerusalén.


Και εγειναν φωναι και βρονται και αστραπαι, και εγεινε σεισμος μεγας, οποιος δεν εγεινεν αφου οι ανθρωποι υπηρξαν επι της γης, τοσον πολλα μεγαλος σεισμος. 	 Ut quirepoc li rak' câk ut qui-abîc nabal li xyâb cux. Quimok li câk. Ut quicuan jun nimla hîc. Mâ jun cua quinume' junak hîc jo' a'an chalen sa' li cutan nak que'yo'obtesîc li cristian sa' ruchich'och'.


Και ελαλησαν προς αυτον, λεγοντες, Εαν σημερον γεινης δουλος εις τον λαον τουτον και δουλευσης αυτους και αποκριθης προς αυτους και λαλησης αγαθους λογους προς αυτους, τοτε θελουσιν εισθαι δουλοι σου δια παντος. 	 Ut eb li chêquel cuînk queßxye: —Cui lâat tattaklânk saß xbêneb li tenamit saß xyâlal, ut cui tâcuâtinaheb riqßuin kßunil âtin, eb aßan junelic teßcßanjelak châcuu, chanqueb.


και θελετε φαγει αυτην εν τοπω αγιω επειδη ειναι το δικαιον σου και το δικαιον των υιων σου εκ των δια πυρος γινομενων θυσιων του Κυριου διοτι ουτω προσεταχθην 	 Lâat ut eb lâ cualal têcuaß saß jun li naßajej santo. Aßan li textzßak lâex nak naqßueman li cßatbil mayej chiru li Kâcuaß xban nak joßcan quixye cue li Kâcuaß.


επειδη τοτε δεν ηθελον παυσει να προσφερωνται, διοτι οι λατρευται απαξ καθαρισθεντες, δεν ηθελον εχει πλεον ουδεμιαν συνειδησιν αμαρτιων 	 Cui ta riq'uin li mayejac tâêlk lix mâqueb inc'a' raj chic neque'mayejac rajlal chihab. Abanan neque'rec'a sa' li râmeb nak toj cuan lix mâqueb. Jo'can nak inc'a' que'xcanab li mayejac.


Ποσον ωραια ειναι η αγαπη σου, αδελφη μου, νυμφη ποσον καλητερα η αγαπη σου παρα τον οινον και η οσμη των μυρων σου παρα παντα τα αρωματα 	 At cuixakil, cßajoß nak nasahoß saß inchßôl nak niquinâkßalu. At xsum li cuâm, lâ rahom kßaxal lokß chicuu chiru li châbil vino. Li sununquil ban li nacacuocsi kßaxal sunûnc chiruheb li châbil sununquil ban.


Ο εν τω ελαχιστω πιστος και εν τω πολλω πιστος ειναι, και ο εν τω ελαχιστω αδικος και εν τω πολλω αδικος ειναι. 	 Li ani tîc xch'ôl chixbânunquil li yal ca'ch'in, tîcak ajcui' xch'ôl chixbânunquil li nabal. Ut li ani inc'a' tîc xch'ôl chixbânunquil li yal ca'ch'in, inc'a' ajcui' tîcak xch'ôl chixbânunquil li nabal.


Ειναι ανδρες τινες Ιουδαιοι, τους οποιους κατεστησας επι τας υποθεσεις της επαρχιας της Βαβυλωνος, ο Σεδραχ, ο Μισαχ και ο Αβδε-νεγω ουτοι οι ανθρωποι, βασιλευ, δεν σε εσεβασθησαν τους θεους σου δεν λατρευουσι και την εικονα την χρυσην, την οποιαν εστησας, δεν προσκυνουσι. 	 Eb laj judío li xaxakabeb chi taklânc saß kabên lâo aj Babilonia incßaß yôqueb chixqßuebal xcuanquil lâ cuâtin. Aßaneb laj Sadrac, laj Mesac, ut laj Abed-nego. Incßaß nequeßxqßue xlokßal lâ dios chi moco xeßxlokßoni li jalam ûch oro li xayîb, chanqueb.


Ανεβη εναντιον αυτου Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς της Βαβυλωνος, και εδεσεν αυτον με αλυσεις, δια να φερη αυτον εις Βαβυλωνα. 	 Laj Nabucodonosor lix reyeb laj Babilonia quipletic riqßuineb laj Judá ut quixchap laj Joacim. Quixbacß riqßuin cadena ut quixcßam toj Babilonia.


Και εφεραν προς αυτον παιδια, δια να εγγιση αυτα οι δε μαθηται επεπληττον τους φεροντας. 	 Sa' jun li cutan cuan li coc'al que'c'ame' chak riq'uin li Jesús re nak tixq'ue li ruk' sa' xbêneb ut târosobtesiheb. Ut lix tzolom que'xk'us li que'c'amoc chak reheb li coc'al.


Απεκριθη ο Ιησους και ειπεν Η φωνη αυτη δεν εγεινε δι' εμε, αλλα δια σας. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Moco re ta intenk'anquil lâin nak x-âtinac li Dios. Re ban êtenk'anquil lâex.


Και σηκωθεντες απο Δοφκα, εστρατοπεδευσαν εν Αιλους. 	 Nak queßel Dofca, queßcôeb toj Alús ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Και εφανησαν τα βαθη των υδατων και ανεκαλυφθησαν τα θεμελια της οικουμενης, απο της επιτιμησεως σου, Κυριε, απο του φυσηματος της πνοης των μυκτηρων σου. 	 Nak quiâtinac chak li Kâcuaß chi yô xjoskßil, quicßutun xchamal li palau, ut qui-ecßan li ruchichßochß saß xnaßaj xban xjoskßil nak quixkßuseb li xicß nequeßiloc cue.


οι δε Βηρωθαιοι ειχον φυγει εις Γιτθαιμ και ησαν εκει παροικουντες εως της ημερας ταυτης. 	 (Eb li queßcuan Beerot junxil queßêlelic ut queßcôeb Gitaim ut aran cuanqueb toj chalen anakcuan.)


αλλ' εαν βραδυνω, δια να εξευρης πως πρεπει να πολιτευησαι εν τω οικω του Θεου, οστις ειναι η εκκλησια του Θεου του ζωντος, ο στυλος και το εδραιωμα της αληθειας. 	 Abanan mâre tinbâyk chi cuulac. Jo'can nak yôquin chi tz'îbac âcuiq'uin re nak tânau chanru te'c'anjelak li te'xakabâk chi c'anjelac sa' xyânkeb li neque'pâban re li yo'yôquil Dios. Ut lâo aj pâbanel, lâo li nakaq'ue xcuanquil ut nakacol rix li katijbal li tz'akal yâl.Relic chi yâl k'axal lok' li katijbal li quixc'ut chiku li Dios. Naxc'ut chiku lix yâlal li kapâbâl sa' xc'aba' li Jesucristo. Li xyâlal a'an a'in: Li Cristo quitz'ejcualo' nak quic'ulun sa' ruchich'och'. Xakabanbil xcuanquil xban li Santil Musik'ej. Qui-ile' ru xbaneb li ángel. Ut a'an li ch'olobanbil resil sa' chixjunil li ruchich'och'. Ut nabaleb li que'pâban re sa' ruchich'och'. Ut quic'ame' sa' choxa riq'uin xnimal xlok'al.


Και το θηλαζον παιδιον θελει παιζει εις την τρυπαν της ασπιδος, και το απογεγαλακτισμενον παιδιον θελει βαλλει την χειρα αυτου εις την φωλεαν του βασιλισκου. 	 Ut junak cßulaßal toj natußuc târûk tâbatzßûnk chire xjul li xnaß cßantiß ut mâcßaß tixcßul. Li tojeß xcanab tußuc târûk tixqßue li rukß saß xsoc li cßambolay ut mâcßaß tixcßul.


Και οταν σαλπιζητε αλαλαγμον δευτερον, τοτε θελουσι σηκονεσθαι τα στρατοπεδα τα εστρατοπεδευμενα προς νοτον θελουσι σαλπιζει αλαλαγμον δια να σηκωθωσι. 	 Nak tâyâbasîk li trompeta xcaß sut chi cocß aj saß eb li cuanqueb xmuhebâleb saß li sur teßxyîb ribeb re teßxic. Nak tâyâbasîk li trompeta, aßan retalil nak oqueb re chi xic.


Διοτι ιδου, σκοτος θελει σκεπασει την γην και ζοφος τα εθνη επι σε ομως θελει ανατειλει ο Κυριος και η δοξα αυτου θελει φανερωθη επι σε. 	 Eb li jalan tenamit incßaß teßcutanobresîk lix cßaßuxeb. Chanchan nak cuanqueb saß kßojyîn. Abanan lâex xcutanobresîc lê cßaßux xban li Kâcuaß ut êriqßuin lâex tâcßutûnk lix lokßal.


Ενος και εικοσι ετων ηλικιας ητο ο Σεδεκιας οτε εβασιλευσε, και εβασιλευσεν ενδεκα ετη εν Ιερουσαλημ το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Αμουταλ, θυγατηρ του Ιερεμιου απο Λιβνα. 	 Jun xcaßcßâl chihab cuan re laj Sedequías nak qui-oc chokß xreyeb laj Judá. Junlaju chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén. Lix naß xHamutal xcßabaß. Aßan lix rabin laj Jeremías. Libna xtenamit.


Και εκαμε θυλειας κυανα επι της ακρας του ενος παραπετασματος κατα το πλαγιον οπου εγεινεν η ενωσις ομοιως εκαμεν επι της τελευταιας ακρας του δευτερου παραπετασματος, οπου εγεινεν η ενωσις του δευτερου 	 Queßxyîb ajcuiß xnaßaj li gancho chire li nimla tßicr li ôb ru li ac queßxyîb. Queßxyîb aßan riqßuin nokß azul. Joßcan cuißchic queßxbânu riqßuin li nimla tßicr jun chic li queßxyîb.


Και εαν η θυσια της προσφορας αυτου ηναι ευχη, η προσφορα προαιρετικη, θελει τρωγεσθαι την αυτην ημεραν καθ' ην προσφερει τις την θυσιαν αυτου και εαν μεινη τι, τουτο θελει τρωγεσθαι την επαυριον. 	 Abanan cui tixqßue lix mayej yal xban nak qui-ala saß xchßôl xqßuebal, malaj ut xban nak cuan cßaßru quixyechißi re li Kâcuaß nak tixbânu, tâtzacâk li tib saß li cutan nak tâqßuehekß lix mayej. Ut li joß qßuial na-elaßan naru xtzacanquil saß li cutan jun chic.


Και εξηλθον οι υιοι των προφητων οι εν Βαιθηλ προς τον Ελισσαιε και ειπον προς αυτον, Εξευρεις οτι ο Κυριος σημερον λαμβανει τον κυριον σου επανωθεν της κεφαλης σου; Και ειπε, Και εγω εξευρω τουτο σιωπατε. 	 Eb li profeta li cuanqueb Bet-el queßcôeb chixcßulbal laj Eliseo ut queßxye re: —¿Ma nacanau nak anakcuan li Kâcuaß târisi châcuu laj Elías laj tzolol âcue? chanqueb. Laj Eliseo quixye reheb: —Ninnau. Abanan canabomak âtinac, chan.


Και οι υιοι του Μουσι, Μααλι και Εδερ και Ιεριμωθ. Ουτοι ησαν οι υιοι των Λευιτων, κατα τους οικους των πατριων αυτων. 	 Eb li ralal laj Musi, aßaneb laj Mahli, laj Edar ut laj Jerimot. Aßaneb aßin li ralal xcßajoleb laj levita, aß yal chanru xqßuialeb li ralal xcßajol lix yucuaß.Eb aßan queßbûlic ajcuiß chiru li rey David ut chiruheb ajcuiß laj Sadoc, laj Ahimelec ut eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj tij ut eb laj levita. Eb li ralal xcßajol li asbej, juntakßêt queßxbânu riqßuin li queßxbânu li ralal xcßajol li îtzßinbej. Queßxbânu joß queßxbânu li ralal xcßajol laj Aarón.


Και συνομιλων μετ' αυτου εισηλθε και ευρισκει συνηγμενους πολλους, 	 Yô chi âtinac riq'uin laj Cornelio nak yôqueb chi oc sa' li cab. Nak que'oc, que'xtau nabaleb ac ch'utch'ûqueb sa' li cab.


Και ηριθμησεν ο Σολομων παντας τους ανδρας τους ξενους τους εν γη Ισραηλ, μετα τον αριθμον καθ' ον Δαβιδ ο πατηρ αυτου ηριθμησεν αυτους και ευρεθησαν εκατον πεντηκοντα τρεις χιλιαδες και εξακοσιοι. 	 Ut li rey Salomón quixtakla rajlanquileb chixjunileb li jalaneb xtenamit li cuanqueb Israel. Quixbânu joß quixbânu li rey David lix yucuaß. Oßcßâl riqßuin oxlaju roxcßâl mil riqßuin cuakib ciento li jalaneb xtenamit li cuanqueb Israel.Quixye nak lajêb xcâcßâl mil chi cuînk teßîkânk, câcßâl mil chi cuînk teßisînk pec saß eb li tzûl, ut oxib mil riqßuin cuakib ciento chi cuînk teßtaklânk saß xbêneb li teßcßanjelak.


και να μη προσεχωσιν εις Ιουδαικους μυθους και εντολας ανθρωπων αποστρεφομενων την αληθειαν. 	 Chak'useb re nak inc'a' te'xpâb li tic'ti' li neque'xyo'ob laj judío chi moco che'xpâb lix chak'rabeb li cuînk li neque'tz'ektânan re li tz'akal yâl.


Και οτε ο αγγελος εξετεινε την χειρα αυτου κατα της Ιερουσαλημ, δια να απολεση αυτην, μετεμεληθη ο Κυριος περι του κακου, και ειπε προς τον αγγελον, οστις εκαμεν εν τω λαω την φθοραν, Αρκει ηδη συρε την χειρα σου. Ητο δε ο αγγελος του Κυριου πλησιον του αλωνιου του Ορνα του Ιεβουσαιου. 	 Oc raj re chixsachbal ru li tenamit Jerusalén lix ángel li Dios, abanan quiyotßeß xchßôl li Dios chirilbal li raylal yôqueb chixcßulbal. Ut li Dios quixye re li ángel li yô chi camsînc reheb: —Tzßakal li xabânu. Mârahobtesiheb chic, chan. Saß li hônal aßan lix ángel li Dios cuan chire li naßajej li narisi cuiß rix li trigo laj Arauna laj jebuseo.


Μη συγχωρησης εις το στομα σου να φερη επι σε αμαρτιαν μηδε ειπης ενωπιον του αγγελου, οτι ητο εξ αγνοιας δια τι να οργισθη ο Θεος εις την φωνην σου και να αφανιση τα εργα των χειρων σου; 	 Cheqßuehak retal li cßaßru têbânu re nak incßaß texmâcobk xban li cßaßru têyechißi. Mâre mokon têye re laj cßanjel chiru li Dios nak xmâcßaßil ênaßleb xebânu cuiß. Li Dios naru nasach ru li ac xebânu. ¿Cßaßut nak têchikß xjoskßil li Dios riqßuin li cßaßru nequeye?


Αλλ' ο μεν εκ της δουλης εγεννηθη κατα σαρκα, ο δε εκ της ελευθερας δια της επαγγελιας 	 Ut li ralal laj Abraham li quicuan riq'uin li lok'bil môs, a'an moco yechi'inbil ta xban li Dios. Quiyo'la jo' neque'yo'la chixjunileb sa' ruchich'och'. Abanan li ralal li quiyo'la riq'uin li tz'akal rixakil, a'an quiyo'la xban nak yechi'inbil reheb xban li Dios.


προσκεκολλημενος εις τον πιστον λογον της διδασκαλιας, δια να ηναι δυνατος και να προτρεπη δια της υγιαινουσης διδασκαλιας και να εξελεγχη τους αντιλεγοντας. 	 Inc'a' nach'inan xch'ôl sa' lix pâbâl. Naxpâb ban chi anchal xch'ôl lix yâlal li quic'ute' chiru re nak tixnau xch'olobanquil lix yâlal chiruheb li rech aj pâbanelil ut tixnau xq'uebal xna'lebeb li neque'cuech'in re li c'a'ru naxye.


και υπαγει εν συνοδια μετα των εργατων της ανομιας, και περιπατει μετα ανθρωπων ασεβων; 	 Nacuulac chiru xcßambal rib saß usilal riqßuineb li incßaß useb xnaßleb. Ut nacuulac chiru cuânc saß xyânkeb li nequeßbânun mâusilal.


Αι ημεραι της ζωης ημων ειναι καθ' εαυτας εβδομηκοντα ετη, και εαν εν ευρωστια, ογδοηκοντα ετη πλην και το καλητερον μερος αυτων ειναι κοπος και πονος, διοτι ταχεως παρερχεται και εμεις πετωμεν. 	 Lajêb xcâcßâl chihab ajcuiß nacuan li kayußam saß ruchichßochß. Li ani kßaxal cau rib naru nacuan xyußam saß ruchichßochß câcßâl chihab. Abanan junes raylal ut rahil chßôlej nakacßul. Saß junpât nanumeß li kayußam ut nococam.


παν κινουμενον, το οποιον ζη, θελει εισθαι εις σας προς τροφην ως τον χλωρον χορτον εδωκα τα παντα εις εσας 	 Xinqßue êre chixjunil li acuîmk chokß re êtzacaêmk. Anakcuan tinqßue ajcuiß êre chixjunil li xul. Chixjunil li cßaßak re ru tinqßue chokß re êtzacaêmk.


Τωρα λοιπον, ευδοκησον να ευλογησης τον οικον του δουλου σου, δια να ηναι ενωπιον σου εις τον αιωνα διοτι συ, Κυριε, ευλογησας, και θελει εισθαι ευλογημενος εις τον αιωνα. 	 Ut anakcuan lâat xacuaj rosobtesinquil li cualal incßajol. Ut xaye nak xakxôk xcuanquileb chi junelic châcuu. Lâat, at Kâcuaß, xacuosobtesiheb ut osobtesinbilakeb âban chi junelic, chan laj David.


και εδωκα εις αυτους τα διαταγματα μου και εκαμον εις αυτους γνωστας τας κρισεις μου, τας οποιας καμνων ο ανθρωπος θελει ζησει δι' αυτων. 	 Lâin quinqßue lin chakßrab reheb ut quincßut chiruheb chanru teßxbânu xban nak li ani naxbânu li cßaßru ninye, cuânk xyußam.


Θελεις καμει αυτους ως καμινον πυρος εν τω καιρω της οργης σου ο Κυριος θελει καταπιει αυτους εν τω θυμω αυτου και πυρ θελει καταφαγει αυτους. 	 Lâat tâqßueheb saß xam nak tatchâlk chi rakoc âtin. Riqßuin lâ joskßil, tâsacheb ru saß xam.


Ο δε Ιωβ απεκριθη και ειπε 	 Quichakßoc laj Job ut quixye reheb:


Ουτω και ημεις, οτε ημεθα νηπιοι, υπο τα στοιχεια του κοσμου ημεθα δεδουλωμενοι 	 Jo'can ajcui' lâo. Junxil chanchano coc'al. Cocuan rubel xcuanquil li najter na'leb nak toj mâji' nakanau bar cuan li yâl.


Και παν δεκατον της γης, ειτε εκ του σπορου της γης ειτε εκ του καρπου των δενδρων, του Κυριου ειναι ειναι αγιον εις τον Κυριον. 	 Li junjûnk saß xlajêtkil li ru li acuîmk li na-el saß li chßochß, joß ajcuiß li junjûnk saß xlajêtkil li ru li cheß re li Kâcuaß. Ac chßolchßo nak aßan re li Kâcuaß.


Και ευθυς επεσον απο των οφθαλμων αυτου ως λεπη, και ανεβλεψεν ευθυς, και σηκωθεις εβαπτισθη. 	 Ut sa' junpât quit'ane' chanchan xpat li ru ut qui-iloc cui'chic. Quixakli ut quicubsîc xha'.


Και προσηυχηθη εις τον Κυριον ο Εζεκιας λεγων, 	 Quitijoc chiru li Kâcuaß ut quixye chi joßcaßin:


Εκαμεν ετι την χυτην θαλασσαν δεκα πηχων απο χειλους εις χειλος, στρογγυλην κυκλω, και το υψος αυτης πεντε πηχων και γραμμη τριακοντα πηχων περιεζωννυεν αυτην κυκλω. 	 Quixyîb ajcuiß jun li nimla pila sursu riqßuin bronce. Aßan tâcßanjelak chokß xnaßaj li haß. Câhib metro riqßuin media metro xnimal li re. Cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro xteram. Ut oxlaju metro riqßuin media metro xnimal xsaß.


Και οινον δεν θελει πινει ουδεις ιερευς, οταν εισερχηται εις την εσωτεραν αυλην. 	 Eb laj tij incßaß teßrucß li vino nak teßoc saß li nebâl li cuan toj chi saß.


κατα της Αιγυπτου, κατα της δυναμεως του Φαραω-νεχαω βασιλεως της Αιγυπτου, ητις ητο παρα τον ποταμον Ευφρατην εν Χαρκεμις, την οποιαν επαταξε Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς της Βαβυλωνος εν τω τεταρτω ετει του Ιωακειμ, υιου του Ιωσιου, βασιλεως του Ιουδα. 	 Joßcaßin quixye li Kâcuaß chirix li tenamit Egipto ut chirixeb lix soldado laj faraón Necao lix reyeb laj Egipto. Laj Nabucodonosor, lix reyeb laj Babilonia, quinumta saß xbên aran Carquemis chire li nimaß Eufrates saß li xcâ chihab nak laj Joacim li ralal laj Josías cuan chokß xreyeb laj Judá.


Παρεδωκας ημας ως προβατα εις βρωσιν και εις τα εθνη διεσκορπισας ημας. 	 Xoâkßaxtesi saß rukßeb li xicß nequeßiloc ke. Chanchano li carner re camsîc. Ut xoâchaßchaßi saß xyânkeb li jalaneb xtenamit, li nequeßlokßonin jalanil dios.


Και ωνομασεν ο Φαραω τον Ιωσηφ αφναθ-πανεαχ και εδωκεν εις αυτον δια γυναικα Ασενεθ, την θυγατερα του Ποτιφερα ιερεως της Ων. Και εξηλθεν ο Ιωσηφ εις την γην της Αιγυπτου. 	 Ut laj faraón quixqßue jun chic xcßabaß laj José. Aj Zafnat-panea chic quiyeman re. Laj faraón quixqßue lix Asenat chokß rixakil laj José. Lix Asenat aßan lix rabin laj Potifera. Laj Potifera, aßan aj cßamol be re tijoc reheb laj On li nequeßlokßonin re li sakße. Ut laj José qui-oc chirulaßaninquil li junjûnk chi cocß tenamit li cuanqueb aran saß li nimla tenamit Egipto.


Εγεινε δε πεινα μεγαλη εν Σαμαρεια και ιδου, επολιορκουν αυτην, εωσου κεφαλη ονου επωληθη δι' ογδοηκοντα αργυρια και το τεταρτον ενος καβου κοπρου περιστερων δια πεντε αργυρια. 	 Ut xban nak sutsu li tenamit qui-osoß lix tzacaêmkeb saß chixjunil li tenamit. Queßxterkßusi xtzßak chixjunil toj retal queßxcßayi xjolom li bûr chi câcßâl chi tumin plata. Ut ôb chi tumin plata xtzßak li mero libra li pim, li “xcßot mucuy” xcßabaß.


Ελθων δε εις εαυτον, ειπε Ποσοι μισθωτοι του πατρος μου περισσευουσιν αρτον, και εγω χανομαι υπο της πεινης. 	 Quijultico' re chanru nak quicuan sa' rochoch lix yucua' ut quixye sa' xch'ôl: -Nabaleb aj c'anjel cuanqueb sa' rochoch lin yucua' ut numtajenak xcuaheb. Ut lâin arin osoc' cue xban tz'ocâc.


Εσπλαγχνισθην ομως ενεκεν του αγιου ονοματος μου, το οποιον ο οικος Ισραηλ εβεβηλωσε μεταξυ των εθνων εις τα οποια ηλθον. 	 Ra quicuecßa nak queßxhob lin santil cßabaß. Eb laj Israel queßxcßut inxutân nak queßcôeb yalak bar saß jalan tenamit.


Και ειπε προς αυτους ο Ραβ-σακης, Ειπατε τωρα προς τον Εζεκιαν, Ουτω λεγει ο βασιλευς ο μεγας, ο βασιλευς της Ασσυριας Ποιον ειναι το θαρρος τουτο επι το οποιον θαρρεις; 	 Laj Rabsaces quixye reheb: —Joßcaßin tâye re li rey Ezequías: “Aßan aßin li naxtakla xyebal âcue lix reyeb laj Asiria li nim xcuanquil: ¿Ani aj iqßuin cßojcßo âchßôl?


Απεκριθη ο Ιωαννης και ειπε Δεν δυναται ο ανθρωπος να λαμβανη ουδεν, εαν δεν ηναι δεδομενον εις αυτον εκ του ουρανου. 	 Quichak'oc laj Juan ut quixye: -Junak cuînk mâc'a' c'a'ru tixbânu chi inc'a' ta q'uebil re xban li Dios.


Υιε ανθρωπου, σε κατεστησα φυλακα επι τον οικον Ισραηλ ακουσον λοιπον λογον εκ του στοματος μου και νουθετησον αυτους παρ' εμου. 	 —At ralal cuînk, lâin xatinxakab chi cßanjelac joß aj ilol reheb li tenamit Israel. Lâat tâcuabi li cßaßru tinye âcue ut tâchßolob lix yâlal chiruheb.


και ο ιερευς θελει καμει εξιλεωσιν υπερ αυτου ενωπιον του Κυριου και θελει συγχωρηθη εις αυτον, περι παντος πραγματος εκ των οσα επραξε, ωστε να ανομηση εις αυτα. 	 Ut laj tij tixcßat li mayej aßin re xtojbal rix lix mâc li ani quixbânu junak reheb li mâc aßin, ut tâcuyekß xmâc.


Εκαμεν ετι τας βασεις και εκαμε τους λουτηρας επι των βασεων 	 Quixyîb ajcuiß li cßochlebâl ut saß xbêneb aßan quixqßueheb li lajêb chi cocß pila.


Αλλ' ουδε θελουσι φυτευθη αλλ' ουδε θελουσι σπαρθη αλλ' ουδε θελει ριζωθη εν τη γη το στελεχος αυτων μονον να πνευση επ' αυτους, θελουσι παραυτα ξηρανθη και ο ανεμοστροβιλος θελει αναρπασει αυτους ως αχυρον. 	 Eb aßan teßosokß. Chanchan li mâ jun sut queßcuan saß ruchichßochß. Chanchaneb li acuîmk li tojeß xmok ut toj mâjiß xchap xxeß chi us. Nak li Kâcuaß naxtakla li ikß, nequeßchakic ut nequeßcßameß xban li ikß joß li qßuim.


διοτι ημεις παντες δια του ενος Πνευματος εβαπτισθημεν εις εν σωμα, ειτε Ιουδαιοι ειτε Ελληνες, ειτε δουλοι ειτε ελευθεροι, και παντες εις εν Πνευμα εποτισθημεν. 	 Chikajunilo junajo riq'uin li Cristo usta aj judío, usta mâcua' aj judío, usta lok'bil môs, usta inc'a'. Xkac'ul li cubi ha' sa' xc'aba' li jun chi Santil Musik'ej ut chikajunilo cuan li Santil Musik'ej kiq'uin. Jo'can nak junajo riq'uin li Cristo.


Και τα λαφυρα σας θελουσι συναχθη, καθως συναγουσιν οι βρουχοι θελουσι πηδησει επ' αυτον, καθως η ακρις πηδα εδω και εκει. 	 Tâxoquekß ut tâcßamekß chixjunil li cßaßru reheb. Chanchanakeb laj sâcß li mâcßaß chic nequeßxcanab.


Ιδου, ο Κυριος θελει σκυλευσει αυτην και θελει παταξει εν τη θαλασση την δυναμιν αυτης, και αυτη θελει καταναλωθη εν πυρι. 	 Abanan li Kâcuaß tixmakß chiruheb li biomal ut tixjucß li cab li xeßxyîb re xcolbaleb rib ut tixcut saß li palau. Ut cßatbil nak tâosokß li tenamit.


και εστρεφεν απο της Σαρειδ, κατα ανατολας ηλιου προς το οριον της Κισλωθ-θαβωρ, και εξηρχετο εις Δαβραθ, και ανεβαινεν εις Ιαφια 	 Ut aran Sarid naxqßue chak vuêlt saß li este li na-el cuiß li sakße. Ut nacuulac toj saß li naßajej Quislot-tabor. Nocox-êlk saß li naßajej Daberat ut naxic saß li tzûl Jafía.


Εν τω πρωτω ετει του Δαρειου, του υιου του Ασσουηρου, εκ του σπερματος των Μηδων, οστις εβασιλευσεν επι το βασιλειον των Χαλδαιων, 	 Saß li xbên chihab nak laj Darío aj Medo li ralal laj Asuero cuan chokß xreyeb laj Babilonia,


Και ειπεν ο βασιλευς προς τους δουλους αυτου, Δεν εξευρετε οτι στρατηγος, και μεγας, επεσε την ημεραν ταυτην εν τω Ισραηλ; 	 Ut li rey David quixye reheb li nequeßcßanjelac chiru: —¿Ma incßaß nequeqßue retal nak li cuînk li quicamsîc, aßan jun li nataklan ut nim xcuanquil saß xyânkeb li cuanqueb Israel?Usta lâin li rey li sicßbil cuu xban li Dios, abanan nacuecßa nak mâcßaß incuanquil. Eb li cuînk aßin, lix yum lix Sarvia, kßaxal cauheb rib chicuu lâin. Li Kâcuaß chiqßuehok reheb chixtojbal xmâqueb joß xcßulubeb xban li mâusilal queßxbânu, chan laj David.


Και εισηγαγον οι ιερεις την κιβωτον της διαθηκης του Κυριου εις τον τοπον αυτης, εις το χρηστηριον του οικου, εις τα αγια των αγιων, υποκατω των πτερυγων των χερουβειμ. 	 Eb laj tij queßrocsi li Lokßlaj Câx saß li templo ut queßxcanab saß li Lokßlaj Santil Naßajej rubel lix xiqßueb li querubines.


Ουτως οι ψαλτωδοι, Αιμαν, Ασαφ και Εθαν, διωρισθησαν δια να ηχωσι με κυμβαλα χαλκινα 	 Laj Hemán, laj Asaf ut laj Etán, aßaneb laj bichanel li queßxakabâc chixchßeßbal li sursûquil chßîchß yîbanbil riqßuin bronce.


Και θελουσιν ελθει εκ των πολεων Ιουδα και εκ των περιξ της Ιερουσαλημ και εκ της γης Βενιαμιν και εκ της πεδινης και εκ των ορεων και εκ του νοτου, φεροντες ολοκαυτωματα και θυσιας και προσφορας εξ αλφιτων και λιβανον, φεροντες ετι και προσφορας ευχαριστηριους εις τον οικον του Κυριου. 	 Eb li cristian telajeßchâlk saß eb li tenamit li cuanqueb Judá ut saß eb li cocß cßalebâl li cuanqueb chi xjun sutam Jerusalén. Telajeßchâlk saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Benjamín ut aran Sefela li tzûl ru. Ut telajeßchâlk saß li naßajej Neguev. Teßxcßam chak lix mayej saß lin templo ut teßxcßat lix xuleb. Ut teßxmayeja chicuu li ru li racuîmkeb, ut teßxcßat li incienso, ut teßmayejak re bantioxînc saß lin templo.Abanan cui lâex incßaß têbânu li cßaßru ninye ut cui incßaß nequeqßue xlokßal li hilobâl cutan, ut cui nequerocsi lê rîk saß li hilobâl cutan saß eb li oquebâl re Jerusalén, lâin tinsach ruheb li oquebâl ut eb li palacio li cuanqueb Jerusalén. Tincßateb ut mâ ani târûk tâchupuk re li xam li tinsach cuiß,” chan li Dios.


λεγοντες Ειπατε οτι οι μαθηται αυτου ελθοντες δια νυκτος εκλεισαν αυτον, ενω ημεις εκοιμωμεθα. 	 Ut que'xye reheb: -Jo'ca'in têye: "Eb lix tzolom que'cuulac chi k'ek ut que'relk'a li camenak nak yôco chi cuârc," cha'kex.


Ο βασιλευς απεκριθη και ειπε, Επ' αληθειας καταλαμβανω οτι σεις θελετε να εξαγοραζητε τον καιρον, βλεποντες οτι διεφυγεν απ' εμου το πραγμα. 	 Li rey quixye reheb: —Lâin ninnau cßaßru yôquex. Yôquex chiroybeninquil xban nak nequenau nak incßaß jultic cue lin matcß.


οστις ων απαυγασμα της δοξης και χαρακτηρ της υποστασεως αυτου, και βασταζων τα παντα με τον λογον της δυναμεως αυτου, αφου δι' εαυτου εκαμε καθαρισμον των αμαρτιων ημων, εκαθησεν εν δεξια της μεγαλωσυνης εν υψηλοις, 	 Li Ralal li Dios, a'an nacutanobresin re lix lok'al li Acuabej Dios. Ut a'an ajcui' nac'utuc chiku chanru lix na'leb. Li Ralal li Dios, a'an nacûtun re li ruchich'och' riq'uin lix cuanquilal li râtin xban nak a'an yal re sa' xbên li ruchich'och'. Ut nak ac xmayeja rib re risinquil li kamâc, li Ralal li Dios cô sa' choxa ut quic'ojla sa' xnim uk' li Dios Acuabej, li k'axal nim xcuanquil.


Μηπως η πηγη απο της αυτης τρυπης αναβρυει το γλυκυ και το πικρον; 	 Cheq'uehak retal. Sa' junak yu'am ha' inc'a' naru na-el chak ca' pây chi ha'. Cui na-el li châbil ha' inc'a' naru na-el chak li atz'am xsa', chi moco naru na-el chak li châbil ha' sa' li atz'am xsa'.


και εκει θελει με οδηγησει η χειρ σου και η δεξια σου θελει με κρατει. 	 Riqßuin lâ nim ukß tinâchßilo ut tinâtenkßa.


Και η μητηρ αυτου εκαμνεν εις αυτον επενδυμα μικρον, και εφερε προς αυτον κατ' ετος, οτε ανεβαινε μετα του ανδρος αυτης δια να προσφερη την ετησιον θυσιαν. 	 Rajlal chihab naxic lix naß saß rochoch li Dios rochben lix bêlom chixqßuebal lix mayej chiru li Kâcuaß. Naxyîb jun rakß laj Samuel, naxcßam ut naxqßue re.


Και ιδου, εις των μετα του Ιησου εκτεινας την χειρα εσυρε την μαχαιραν αυτου, και κτυπησας τον δουλον του αρχιερεως απεκοψε το ωτιον αυτου. 	 Ut jun reheb li rochben li Jesús quirisi chak lix ch'îch' ut quixch'ot lix xic lix môs li xbênil aj tij.


Αφου σηκωθη ο οικοδεσποτης και αποκλειση την θυραν, και αρχισητε να στεκησθε εξω και να κρουητε την θυραν, λεγοντες Κυριε, Κυριε, ανοιξον εις ημας και εκεινος αποκριθεις σας ειπη, δεν σας εξευρω ποθεν εισθε 	 Nak acak xtz'ap li oquebâl laj êchal re li cab, lâex texcanâk chirix cab ut têtoch' raj chic li puerta ut têye, "Kâcua', Kâcua', te li puerta chiku", cha'kex. Abanan a'an tâchak'ok ut tixye êre, "Inc'a' ninnau êru bar xexchal chak", cha'ak.


Και Σεγουβ εγεννησε τον Ιαειρ, οστις ειχεν εικοσιτρεις πολεις εν τη γη Γαλααδ. 	 Laj Segub, aßan lix yucuaß laj Jair, li quitaklan saß xbêneb oxib xcaßcßâl chi tenamit aran Galaad.


Και ελαβεν ο Ιοθορ, ο πενθερος του Μωυσεως, Σεπφωραν την γυναικα του Μωυσεως, την οποιαν ειχε πεμψει οπισω, 	 Laj Moisés quixtakla xbên cua lix Séfora li rixakil saß rochoch lix yucuaß.


ετρωγον, επινον, ενυμφευον, ενυμφευοντο, μεχρι της ημερας καθ' ην ο Νωε εισηλθεν εις την κιβωτον, και ηλθεν ο κατακλυσμος και απωλεσεν απαντας. 	 Sa' eb li cutan a'an li tenamit yôqueb chi cua'ac ut yôqueb chi uc'ac. Yôqueb chi sumlâc ut yôqueb chi sumubânc toj quicuulac xk'ehil nak laj Noé qui-oc sa' li jucub cab. Nak mâc'a' sa' xch'ôleb quichal li but'i ha' ut quilajxsacheb chixjunileb li inc'a' que'oc sa' li jucub cab.


Η γλωσσα αυτων ειναι βελος εξακοντιζομενον λαλει δολια εκαστος λαλει ειρηνικα δια του στοματος αυτου προς τον πλησιον αυτου, πλην εν τη καρδια αυτου στηνει ενεδραν κατ' αυτου. 	 Lix tzßûmal reheb chanchan li tzimaj li nacamsin xban li balakßic nequeßxbânu. Riqßuin xtzßûmal reheb nequeßâtinac chi châbil riqßuineb li ras rîtzßin. Abanan saß xchßôleb nequeßxcßûb ru chanru teßxbalakßiheb.


Και παρεταχθη ο Αβια εις μαχην με στρατευμα δυνατων πολεμιστων, τετρακοσιων χιλιαδων ανδρων εκλεκτων και ο Ιεροβοαμ παρεταχθη εις μαχην εναντιον αυτου με οκτακοσιας χιλιαδας ανδρων εκλεκτων, δυνατων εν ισχυι. 	 Laj Abías cuan câhib ciento mil li soldados sicßbileb ru ut cauheb rib. Joßcan ajcuiß laj Jeroboam quixsiqßueb ru cuakxakib ciento mil chi soldado ut cauheb rib.


Και εκαμον τους χιτωνας εκ βυσσου υφαντης εργασιας, δια τον Ααρων και δια τους υιους αυτου, 	 Joßcaßin nak queßxquem li rakß laj Aarón joßqueb ajcuiß li ralal riqßuin li châbil nokß lino.


Σας παρακαλω δε, αδελφοι, δια του ονοματος του Κυριου ημων Ιησου Χριστου, να λεγητε παντες το αυτο, και να μη ηναι σχισματα μεταξυ σας, αλλα να ησθε εντελως ηνωμενοι εχοντες το αυτο πνευμα και την αυτην γνωμην. 	 Ex inhermân, sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo nintz'âma chêru nak junajak lê na'leb. Mâc'a'ak li jachoc ib sa' êyânk. Junajak ban lê c'a'ux ut junajak lê ch'ôl.


και τας φιαλας και τα λυχνοψαλιδα και τας λεκανας και τους κρατηρας και τα θυμιατηρια εκ χρυσιου καθαρου, και τους στροφιγγας εκ χρυσιου, δια τας θυρας του οικου του εσωτατου, του αγιου των αγιων, και δια τας θυρας του οικου του ναου. 	 Quixyîb li secß ut li ucßal, ut li chßîchß re xchupbal lix xamlel li candil joß eb ajcuiß li chßîchß re xchapbal li ru xam. Ut quixyîb ajcuiß li sansar re xcßatbal li pom. Joßcaneb ajcuiß li bisagras re lix puertil li Lokßlaj Santil Naßajej ut eb li bisagras re lix puertil li templo yîbanbileb riqßuin oro.Joßcaßin nak quixchoy xyîbanquil li cßaßru quicßanjelac saß lix templo li Dios li quixtakla xyîbanquil li rey Salomón. Ut quixcßameb ajcuiß li secß ut li plata ut li oro li ac kßaxtesinbil re li Dios xban laj David lix yucuaß. Quixkßaxtesiheb saß li naßajej li nequeßxxoc cuiß li nacßanjelac saß li templo.


τοτε θελουσιν εισελθει δια των πυλων της πολεως ταυτης βασιλεις και αρχοντες καθημενοι επι του θρονου του Δαβιδ, εποχουμενοι επι αμαξας και ιππους, αυτοι και οι αρχοντες αυτων, οι ανδρες Ιουδα και οι κατοικοι της Ιερουσαλημ και η πολις αυτη θελει κατοικεισθαι εις τον αιωνα. 	 Cui têbânu li cßaßru ninye, eb li rey li ralal xcßajol laj David, ut eb li cuanqueb xcuanquil teßnumekß saß eb li oquebâl re Jerusalén saß eb lix carruaje ut chirix cacuây rochbeneb laj Judá ut rochbeneb laj Jerusalén. Ut junelic cuânk cristian saß li tenamit Jerusalén.


Και εισηλθεν ο Ιακωβ και προς την Ραχηλ και ηγαπησε την Ραχηλ περισσοτερον παρα την Λειαν και εδουλευσεν αυτον ακομη αλλα επτα ετη. 	 Laj Jacob quixlakßab rib riqßuin lix Raquel ut aßan li kßaxal quixra chiru lix Lea. Ut laj Jacob quitrabajic cuukub chihab chic riqßuin laj Labán.


και εδειξεν ο Κυριος σημεια και τερατα, μεγαλα και δεινα, επι την Αιγυπτον, επι τον Φαραω και επι παντα τον οικον αυτου, ενωπιον των οφθαλμων ημων 	 Riqßuin xnakß ku xkil li sachba chßôlej ut li milagros li quixbânu li Kâcuaß. Xkil li xnînkal ru raylal li quixtakla li Kâcuaß saß xbêneb laj Egipto ut saß xbên laj faraón rochbeneb li ralal xcßajol.


Ο πρεσβυτερος προς Γαιον τον αγαπητον, τον οποιον εγω αγαπω εν αληθεια. 	 Nintz'îbac âcuiq'uin, at hermano Gayo. Lâin aj c'amol be châcuu sa' lâ pâbâl. Relic chi yâl nak nacatinra.


Και αποκριθεις ο Ιωσηφ ειπεν, Αυτη ειναι η εξηγησις τουτου τα τρια κανιστρα ειναι τρεις ημεραι 	 Laj José quixye re: —Aßan aßin xyâlal lâ matcß. Li oxib chi chacach, aßan retalil oxib cutan.


Το χωνευτηριον δοκιμαζει τον αργυρον και η καμινος τον χρυσον, ο δε Κυριος τας καρδιας. 	 Li oro ut li plata isinbil lix tzßajnil riqßuin xam. Abanan li Kâcuaß narisi li mâusilal saß xchßôleb li cristian.


Και ειπεν η Ρουθ η Μωαβιτις προς την Ναομι, Ας υπαγω, παρακαλω, εις τον αγρον δια να συναξω ασταχυα κατοπιν ουτινος ευρω χαριν εις τους οφθαλμους και ειπε προς αυτην, Υπαγε, θυγατηρ μου. 	 Saß jun li cutan lix Rut quixye re lix Noemí: —Tincuaj raj xic chixxocbal caßchßinak li cebada li natßaneß chiruheb laj xocol cebada. Lâin tinxocok chirixeb li ani teßcßuluk cue saß xyâlal, chan. Ut lix Noemí quichakßoc ut quixye: —Us. Ayu, at incoß.—


Και πας οστις επικαλεσθη το ονομα του Κυριου, θελει σωθη διοτι εν τω ορει Σιων και εν Ιερουσαλημ θελει εισθαι σωτηρια, καθως ειπεν ο Κυριος, και εις τους υπολοιπους τους οποιους ο Κυριος θελει προσκαλεσει. 	 Abanan chixjunileb li nequeßyâban re lix cßabaß li Kâcuaß teßcolekß. Saß li tzûl Sión aran Jerusalén tâcuânk li colba-ib joß yechißinbil xban li Kâcuaß. Ut li joß qßuialeb chic li ralal xcßajol laj Israel li queßcana teßcolekß.


Και πας ο Ισραηλ παρεβη τον νομον σου και εξεκλινε δια να μη υπακουη εις την φωνην σου δια τουτο εξεχυθη εφ' ημας η καταρα και ο ορκος ο γεγραμμενος εν τω νομω του Μωυσεως, δουλου του Θεου διοτι ημαρτησαμεν εις αυτον. 	 Chikajunilo lâo aj Israel, xkakßet li chakßrab li caqßue ke ut incßaß xkabânu li cßaßru caye. Joßcan nak xtßaneß saß kabên chixjunil li raylal li tzßîbanbil saß li chakßrab li caqßue re laj Moisés, laj cßanjel châcuu. Xomâcob châcuu, at Kâcuaß.


Και εν εκεινη τη ημερα το φως δεν θελει εισθαι λαμπρον ουδε συνεσκοτασμενον 	 Saß eb li cutan aßan tâcßulmânk nak li cutan kßojyînak chic ru.


Διοτι ειναι γεγραμμενον εν τω βιβλιω των Ψαλμων Ας γεινη η κατοικια αυτου ερημος και ας μη ηναι ο κατοικων εν αυτη και, Αλλος ας λαβη την επισκοπην αυτου. 	 Quic'ulman chi jo'can xban nak sa' li hu Salmos tz'îbanbil retalil li naxye chi jo'ca'in: Chicanâk ta lix na'aj chi mâc'a' chic cuan chiru. Ut mâ ani ta chic chi cuânk sa' lix muhebâl. (Sal. 69:5) Ut naxye ajcui': Jalan ta chic chiq'uehek' chok' rêkaj sa' lix c'anjel. (Sal. 109:8)


Και ιδου, παντες οι ανδρες Ισραηλ ηλθον προς τον βασιλεα και ειπον προς τον βασιλεα, Δια τι σε εκλεψαν οι αδελφοι ημων, οι ανδρες Ιουδα, και διεβιβασαν τον βασιλεα και την οικογενειαν αυτου, δια του Ιορδανου, και παντας τους ανδρας του Δαβιδ μετ' αυτου; 	 Ut chixjunileb laj Israel queßcôeb riqßuin li rey ut queßxye re: —At rey, ¿cßaßut nak eb li kas kîtzßin li cuanqueb Judá xeßochbenin âcue nak xatnumeß saß li nimaß Jordán âcuochbeneb chixjunileb lâ cualal âcßajol ut eb lâ soldados? chanqueb.


Εαν λαβης ενεχυρον το ενδυμα του πλησιον σου, θελεις επιστρεψει αυτο προς αυτον πριν δυση ο ηλιος 	 Cui têcßul chi prenda li tßicr li naxtzßap cuiß rib lê ras êrîtzßin, tento têkßaxtesi cuißchic re lix tßicr nak tâecuûk,


Εσηκωθησαν δε απο Αιλειμ και ηλθον πασα η συναγωγη των υιων Ισραηλ εις την ερημον Σιν, την μεταξυ Αιλειμ και Σινα, την δεκατην πεμπτην ημεραν του δευτερου μηνος αφου εξηλθον εκ γης Αιγυπτου. 	 Jun po riqßuin oßlaju cutan reliqueb chak Egipto nak queßel chixjunileb laj Israel saß li naßajej Elim. Coxeßxtau li chaki chßochß Sin xcßabaß li nacana saß xyiheb li naßajej Elim ut Sinaí.


Αλλ' οτε το πυρ ηρχισε να υψουται απο της πολεως με στυλον καπνου, οι Βενιαμιται επεβλεψαν οπισω αυτων, και ιδου, η πυρκαια της πολεως ανεβαινεν εις τον ουρανον. 	 Tojoßnak queßiloc chirixeb ut queßril li sib li yô chi takecß saß xbên li tenamit Gabaa. Cßajoß nak queßsach xchßôleb li ralal xcßajol laj Benjamín.


Και ουτω θελετε φαγει αυτο Εζωσμενοι τας οσφυας σας, εχοντες τα υποδηματα σας εις τους ποδας σας και την ραβδον σας εις την χειρα σας και θελετε φαγει αυτο μετα σπουδης ειναι πασχα του Κυριου. 	 Joßcaßin nak texcuaßak. Nak ac oc êre chi cuaßac, têqßue lix cßâmal êsaß, têqßue lê xâb ut cuânk lê xukß saß lê rukß. Têsêba êrib chi cuaßac. Aßan li kßojyîn nak lâin li Kâcuaß Dios tinnumekß saß li tenamit chi rakoc âtin.


Και οι αρχοντες του Φαραω ειδον αυτην, και επηνεσαν αυτην προς τον Φαραω και εληφθη η γυνη εις την οικιαν του Φαραω. 	 Laj faraón, aßan li acuabej re li naßajej aßan. Eb laj tenkßom re laj faraón queßril ajcuiß nak chßinaßus li ixk ut queßxye re: —Us li ixk aßan chokß âcue, chanqueb. Ut lix Sarai quicßameß saß rochoch laj faraón.


Πασαι αι πολεις των υιων του Ααρων των ιερεων, πολεις δεκατρεις και τα περιχωρα αυτων. 	 Oxlaju chixjunileb li tenamit rochbeneb li naßajej li teßxqßuiresi cuiß lix quetômkeb, li quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Aarón, laj tij.


Ουτως εκαμεν ο Σολομων παντα ταυτα τα σκευη εν αφθονια μεγαλη διοτι δεν ηδυνατο να λογαριασθη το βαρος του χαλκου. 	 Kßaxal cuißchic nabal li cßaßak re ru li quixqßue chi yîbâc riqßuin bronce li rey Salomón. Incßaß queßru xbisbal xban xqßuial.


Πρωτον μεν ευχαριστω τον Θεον μου δια Ιησου Χριστου υπερ παντων υμων, διοτι η πιστις σας κηρυττεται εν ολω τω κοσμω. 	 Xbên cua ninbantioxi chiru li Dios sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo xban nak yalak bar na-abiman resil nak tz'akal nequepâb li Cristo.


οστις θελει μετασχηματισει το σωμα της ταπεινωσεως ημων, ωστε να γεινη συμμορφον με το σωμα της δοξης αυτου κατα την ενεργειαν, δια της οποιας δυναται και να υποταξη τα παντα εις εαυτον. 	 A'an k'axal nim xcuanquil sa' xbên chixjunil li c'a'ak re ru. Riq'uin lix nimal xcuanquilal, li Jesucristo tixjal li katibel li mâc'a' xcuanquil ut tixq'ue ke jun chic k'axal lok' jo' li re a'an.


Και ειτε πασχει εν μελος, παντα τα μελη συμπασχουσιν ειτε τιμαται εν μελος, παντα τα μελη συγχαιρουσι. 	 Cui junak xcha'al li tz'ejcualej ra naxc'ul, naraho' ajcui' chixjunil li tz'ejcualej. Ut cui junak xcha'al li tz'ejcualej naq'uehe' xlok'al, chixjunil li tz'ejcualej naq'ueman ajcui' xlok'al.


Ο δε ειπε προς αυτους Τι θελετε να καμω εις εσας; 	 Ut li Jesús quixye reheb: -¿C'a'ru li usilal têraj tinbânu êre? chan reheb.


Εκαθισαν λοιπον εμπροσθεν αυτου, ο πρωτοτοκος κατα την πρωτοτοκιαν αυτου και ο νεωτερος κατα την νεοτητα αυτου και εθαυμαζον οι ανθρωποι προς αλληλους. 	 Laj José quixcßojobeb saß mêx eb li ras aß yal chanru lix chihabeb li junjûnk. Xbên cua quixcßojob li xbên asbej. Toj saß rosoßjic quixcßojob li îtzßinbej. Chi tzoltzo quixcßojobeb. Ut eb li ras queßxye saß xchßôleb: —¿Chanru nak li cuînk aßin naxnau li kachihab chi kajûnkal? chanqueb. Eb li ras queßsach xchßôl chi rilbal li cßaßru yô laj José.Ut laj José quixtakla xjeqßuinquileb lix tibel xcua. Ut ôb sut tzßakal xqßuial li quixcßul laj Benjamín chiruheb li ras. Ut chixjunileb queßcuaßac ut queßucßac ut quisahoß saß xchßôleb rochben laj José.


οτε εσηκωθη εις κρισιν ο Θεος, δια να σωση παντας τους πραους της γης. Διαψαλμα. 	 At Kâcuaß Dios, joßcaßin quicßulman nak catchal chi rakoc âtin lâat ut cacoleb li yôqueb chi cßuluc raylal saß ruchichßochß.


ειτε εις στημονιον, ειτε εις υφαδιον, εκ λινου η εκ μαλλιου, ειτε εις δερμα, ειτε εις παν πραγμα κατεσκευασμενον εκ δερματος, 	 malaj ut tâmoßônk jun pedasak li tzßûm malaj ut li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin tzßûm,


Εις το οποιον ο Θεος, θελων να δειξη περισσοτερον προς τους κληρονομους της επαγγελιας το αμεταθετον της βουλης αυτου, μετεχειρισθη μεσον τον ορκον, 	 Jo'can nak li Dios quixyechi'i li mâtan riq'uin juramento. Quiraj xc'utbal chiruheb li te'êchanînk re nak tz'akal yâl li yô chixyebal. Ut inc'a' tixjal ru li râtin.


Διοτι πολλοι πλανοι εισηλθον εις τον κοσμον, οιτινες δεν ομολογουσιν οτι ο Ιησους Χριστος ηλθεν εν σαρκι ο τοιουτος ειναι ο πλανος και ο αντιχριστος. 	 Ninnumsi cui'chic sa' êxic li na'leb a'in xban nak nabaleb laj tzolonel aj balak' cuanqueb sa' ruchich'och'. Eb li cuînk a'in inc'a' neque'xch'olob lix yâlal nak li Jesucristo quitz'ejcualo' ut tz'akal cuînk nak quic'ulun sa' ruchich'och'. Eb li cuînk a'in aj balak'eb ut xic' neque'ril li Jesucristo.


Ακουσας δε την ενεδραν ο υιος της αδελφης του Παυλου, υπηγε και εισελθων εις το φρουριον απηγγειλε προς τον Παυλον. 	 Ut lix yum li ranab laj Pablo quirabi li c'a'ru yôqueb chixc'ûbanquil. Cô riq'uin laj Pablo sa' cuartel ut quixserak'i re li c'a'ru yôqueb chixc'ûbanquil chirix.


Εγεινες ανελεημων προς εμε δια της κραταιας χειρος σου με μαστιγονεις. 	 Yô âjoskßil saß inbên. Ut cßajoß nak yôcat chinrahobtesinquil.


Και απεστειλεν ο βασιλευς Δαβιδ προς τον Σαδωκ και προς τον Αβιαθαρ, τους ιερεις, λεγων, Λαλησατε προς τους πρεσβυτερους του Ιουδα, λεγοντες, Δια τι εισθε οι εσχατοι εις το να επιστρεψητε τον βασιλεα εις τον οικον αυτου; διοτι οι λογοι παντος του Ισραηλ εφθασαν προς τον βασιλεα εις τον οικον αυτου 	 Li rey David quirabi resil li cßaßru yôqueb chixyebal. Joßcan nak quixtakla xyebal reheb laj Sadoc ut laj Abiatar, eb laj tij: —Tex-âtinak riqßuineb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Judá ut patzßomak reheb cßaßut nak yôqueb chi bâyc chixtzßâmanquil chicuu nak tinsukßîk cuißchic saß li cuochoch. Eb aßan raj li xbên li xeßxtzßâma chicuu nak tinsukßîk.


Και οι υπηρετουντες την πολιν θελουσιν υπηρετει αυτην εκ πασων των φυλων του Ισραηλ. 	 Li teßcßanjelak saß li tenamit, aßaneb li cuanqueb saß lix têpaleb laj Israel. Ut aßaneb li teßcßanjelânk re li chßochß aßin.


Ο Θεος ειναι κριτης δικαιος και Θεος οργιζομενος καθ' εκαστην ημεραν. 	 Li Dios narakoc âtin saß tîquilal. Ut junelic narakoc âtin saß xbên laj mâc.


Εμμενετε εις την προσευχην, αγρυπνουντες εις αυτην μετα ευχαριστιας, 	 Mêcanab tijoc. Chextijok chi anchal êch'ôl ut junelic chexbantioxînk chiru li Dios.


Οι δε αρχιερεις και ολον το συνεδριον εζητουν κατα του Ιησου μαρτυριαν, δια να θανατωσωσιν αυτον, και δεν ευρισκον. 	 Eb li xbênil aj tij ut li neque'tz'iloc âtin yôqueb chixsic'bal chanru nak te'xyo'ob junak âtin chirix li Jesús re nak te'xq'ue chi camsîc. Abanan inc'a' que'xtau.


Και εις τι τωοντι ηδυνατο να με ωφεληση η δυναμις των χειρων αυτων, εις τους οποιους η ισχυς εξελιπε; 	 ¿Cßaß ta raj ru x-oc cuiß cue nak cauheb ta rib eb aßan? Eb aßan moco cauheb ta rib.


ο δε θαλαμος ο βλεπων προς βορραν ειναι δια τους ιερεις τους φυλαττοντας την φυλακην του θυσιαστηριου ουτοι ειναι οι υιοι Σαδωκ, μεταξυ των υιων Λευι, οιτινες προσερχονται εις τον Κυριον, δια να λειτουργωσιν εις αυτον. 	 Ut li naßajej li na-iloc saß li norte, aßan lix naßajeb laj tij li nequeßcßanjelac saß li artal. Aßaneb li ralal xcßajol laj Sadoc. Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Leví caßajeb cuiß aßan naru teßcßanjelak chiru li Kâcuaß saß lix artal.


Ας αισχυνθωσιν, ας εξαλειφθωσιν οι εχθροι της ψυχης μου ας σκεπασθωσι απο ονειδους και εντροπης οι ζητουντες το κακον μου. 	 Chacßuteb taxak xxutân ut chasacheb taxak ruheb li nequeßraj incamsinquil. Xutânal taxak teßxcßul ut sachsôqueb ta xchßôleb teßcanâk li nequeßraj xbânunquil raylal cue.


Και οτε εισηρχετο ο βασιλευς εις τον οικον του Κυριου, εβασταζον αυτας οι δορυφοροι επειτα επανεφερον αυτας εις το οικημα των δορυφορων. 	 Rajlal nak naxic saß lix templo li Dios li rey, eb li soldados li nequeßcßacßalen re nequeßxcßam li chßîchß aßan ut mokon queßxxoc cuißchic saß li naßajej li nequeßxoqueß cuiß.


Και απεθανεν ο Γεδεων ο υιος του Ιωας εν γηρατι καλω και εταφη εν τω ταφω Ιωας του πατρος αυτου, εν τη Οφρα των Αβι-εζεριτων. 	 Laj Gedeón, li ralal laj Joás, ac tîx chic chi us nak quicam. Quimukeß saß li naßajej li quimukeß cuiß laj Joás lix yucuaß. Li muklebâl aßan cuan saß li tenamit Ofra, lix tenamiteb li ralal xcßajol laj Abiezer.


Σαββατον αναπαυσεως θελει εισθαι δια σας, και θελετε ταπεινωσει τας ψυχας σας την εννατην του μηνος το εσπερας απο εσπερας εως εσπερας, θελετε εορτασει το σαββατον σας. 	 Aßin jun li cutan re texhilânk cuiß ut re ayunic. Tâticlâk nak tâoc li kßojyîn saß xbele li cutan ut târakekß nak tâoc li kßojyîn saß li xlaje li cutan.


Αυτη ειναι η εντολη μου, να αγαπατε αλληλους, καθως σας ηγαπησα. 	 A'an a'in li chak'rab li ninq'ue êre nak cherahak êrib chêribil êrib jo' nak nequexinra lâin.


Ο Κυριος θελει σε παταξει με αφροσυνην και με τυφλωσιν και με εκστασιν καρδιας 	 Li Kâcuaß texcanab chi lôcocß ut texmutzßîrk ut sachsôk lê naßleb texcanâk.


Βααλα, και Ιειμ, και Ασεμ, 	 Baala, Iim, Esem,


Ο χορτος εξηρανθη, το ανθος εμαρανθη διοτι πνευμα Κυριου επνευσεν επ' αυτο χορτος τη αληθεια ειναι ο λαος. 	 Li ichaj nachakic ut li utzßußuj nasach xchßinaßusal nak na-ecßasîc xban li ikß li naxqßue li Kâcuaß. Relic chi yâl chanchaneb aßan li cristian nak teßosokß.


Ουαι εις τον ανομον κακον θελει εισθαι εις αυτον διοτι η ανταποδοσις των χειρων αυτου θελει γεινει εις αυτον. 	 Abanan eb li incßaß useb xnaßleb ra teßxcßul xban nak eb aßan teßxcßul lix kßajcâmunquil aß yal chanru lix yehom xbânuhomeb.


Ο δε ειπε προς αυτον, Ημεις διαβαινομεν εκ Βηθλεεμ Ιουδα εως των πλευρων του ορους Εφραιμ εκειθεν ειμαι εγω και υπηγα εως Βηθλεεμ Ιουδα, και τωρα υπαγω εις τον οικον του Κυριου και δεν ειναι ουδεις να με παραλαβη εις την οικιαν αυτου 	 Laj levita quixye re: —Yal numecß yôco arin. Belén xochal chak, li cuan xcuênt Judá. Xic ke saß kochoch. Najt cuanco chak toj saß xnaßajeb li ralal xcßajol laj Efraín, li tzûl ru. Xincuulac chak Belén ut anakcuan xic ke saß rochoch li Dios. Mâ ani nayechißin kanaßaj re tocuârk cuiß.


Και θελει ειπει, Που ειναι οι θεοι αυτων, ο βραχος εις τον οποιον ειχον το θαρρος αυτων; 	 Ut li Kâcuaß tixye reheb: —¿Bar cuanqueb lê dios li cßojcßo cuiß lê chßôl?


Το δε εις την καλην γην, ουτοι ειναι εκεινοι, οιτινες ακουσαντες τον λογον, κρατουσιν εν καρδια καλη και αγαθη και καρποφορουσιν εν υπομονη. 	 Ut li iyaj li quit'ane' sa' châbil ch'och', a'an retalileb li neque'abin re li râtin li Dios. Neque'xpâb li râtin chi anchaleb xch'ôl ut neque'q'ui sa' xpâbâleb, chan li Jesús.


δεν ειναι εν τω οικω τουτω ουδεις μεγαλητερος μου, ουτε ειναι απηγορευμενον εις εμε αλλο τι πλην σου, διοτι εισαι η γυνη αυτου και πως να πραξω τουτο το μεγα κακον, και να αμαρτησω εναντιον του Θεου; 	 Mâ ani chic nim xcuanquil chicuu lâin saß li cab aßin. Chixjunil li cßaßru cuan re xkßaxtesi saß cuukß. Caßaj cuiß lâat incßaß xatxkßaxtesi saß cuukß xban nak lâat li rixakil. ¿Chanru nak tin-oc chixchßicbal cuib âcuiqßuin? Mâ jokße tinbânu chi joßcan. Aßan nimla mâc chiru li Kâcuaß Dios, chan laj José.


Φωνη βοωντος εν τη ερημω, Ετοιμασατε την οδον του Κυριου. ευθειας καμετε εν τη ερημω τας τριβους του Θεου ημων. 	 Quicuabi jun xyâb cux quixye cue chi joßcaßin: —Yîbomak ru li be saß li chaki chßochß chiru li Kâcuaß. Tîcobresihomak li be chiru li kaDios.


Ο ψευδης μαρτυς δεν θελει μεινει ατιμωρητος και ο λαλων ψευδη δεν θελει εκφυγει. 	 Li ani naxic chi yehoc ticßtiß chiru laj rakol âtin tixcßul xtojbal xmâc. Ut mâcßaß naru tixcol cuiß rib.


Και ειπε προς εμε, Υιε ανθρωπου, σκαψον τωρα εν τω τοιχω και εσκαψα εν τω τοιχω και ιδου, μια θυρα. 	 Ut li chanchan cuînk quixye cue: —At ralal cuînk, nimobresi lix hopolal li tzßac aßan, chan. Ut lâin quinnimobresi lix hopolal li tzßac ut quicuil jun li oquebâl aran.


Ζηλοτυπος ειναι ο Θεος και εκδικειται ο Κυριος ο Κυριος εκδικειται και οργιζεται ο Κυριος θελει εκδικηθη τους εναντιους αυτου και φυλαττει οργην κατα των εχθρων αυτου. 	 Li Kâcuaß naraj nak caßaj cuiß aßan tâlokßonîk. Aßan naqßuehoc rêkaj reheb li xicß nequeßiloc re. Li Kâcuaß Dios najoskßoß saß xbêneb li xicß nequeßiloc re ut aßan naxqßue rêkaj reheb li cßaßru nequeßxbânu.


Και εισελθων εις την συναγωγην ελαλει μετα παρρησιας, διαλεγομενος τρεις μηνας και πειθων εις τα περι της βασιλειας του Θεου. 	 Chiru oxib po laj Pablo quixch'olob lix yâlal chiruheb laj Efeso chi mâc'a' xxiu sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Quixyal xk'e xc'utbal chi tz'akal lix yâlal lix nimajcual cuanquilal li Dios.


Ως κροτος αμαξων θελουσι πηδα επι τας κορυφας των ορεων, ως ηχος φλογος πυρος, ητις κατατρωγει την καλαμην, ως ισχυρος λαος παρατεταγμενος εις μαχην. 	 Chanchanakeb lix yâb li qßuila carruaje nak teßtakekß saß xbên li tzûl ut chanchanakeb lix yâb li xam li yô chi cßatoc re li chaki xak cheß. Ut chanchanakeb ajcuiß jun tûb chi soldado ac xeßxcauresi rib re teßxic chi pletic.


Διοτι πασαι αι επαγγελιαι του Θεου ειναι εν αυτω, το ναι και εν αυτω το αμην, προς δοξαν του Θεου δι ' ημων. 	 Chixjunil li yechi'inbil ke xban li Dios, nakac'ul sa' xc'aba' li Jesucristo. Jo'can nak sa' xc'aba' li Jesucristo nakaye “jo'can taxak” re xq'uebal xlok'al li Dios.


Εβοηθησαν εκαστος τον πλησιον αυτου και ειπε προς τον αδελφον αυτου, Ισχυε. 	 Chixjunjûnkaleb queßxtenkßaheb li rech cabal ut queßxye reheb li ras rîtzßin, “Cacuubresihomak êchßôl.”


και θελει επιθεσει την χειρα αυτου επι την κεφαλην της περι αμαρτιας προσφορας, και θελουσι σφαξει την περι αμαρτιας προσφοραν εν τω τοπω του ολοκαυτωματος. 	 Tixqßue li rukß saß xjolom li xul li tixqßue chokß xmayej re xtzßâmanquil xcuybal xmâc, ut tixcamsi saß li naßajej li nequeßcamsîc cuiß li xul li nequeßcßateß chokß mayej.


Και θελω καμει εκδικησιν μετα θυμου και μετ' οργης επι τα εθνη, τα οποια δεν μου εισηκουσαν. 	 Ut xban injoskßil lâin tinqßueheb chixtojbal rix lix mâqueb chixjunileb li tenamit li nequeßkßetoc re li cuâtin, chan li Kâcuaß.


και θελω επιστρεψει παντα τον λαον προς σε διοτι ο ανηρ, τον οποιον συ ζητεις, ειναι ως εαν παντες επεστρεφον πας δε ο λαος θελει εισθαι εν ειρηνη. 	 Tinye reheb chixjunileb li cristian li yôqueb chi oquênc chirix laj David nak teßsukßîk âcuiqßuin. Eb aßan incßaß teßcamsîk. Lâat caßaj cuiß li rey tâcuaj tâcâmk. Nak acak xeßsukßi saß li tenamit, incßaß chic tâcuânk plêt, chan.


Επειδη ο Θεος εις τον ανθρωπον τον αρεστον ενωπιον αυτου διδει σοφιαν και γνωσιν και χαραν εις δε τον αμαρτωλον διδει περισπασμον, εις το να προσθετη και να επισωρευη, δια να δωση αυτα εις τον αρεστον ενωπιον αυτου και τουτο ματαιοτης και θλιψις πνευματος. 	 Li Dios naxqßue xnaßleb li ani nacuan saß tîquilal ut naxqßue xsahil xchßôl ut naxtenkßa re nak tixtau ru lix yâlal. Abanan laj mâc naxcanab chi cßanjelac chi cau re nak tixxoc nabal li cßaßru re, ut tâqßuehekß re jalan li cuan saß tîquilal chiru li Dios. Joßcan ajcuiß aßin, mâcßaß na-oc cuiß. Junes raylal naxqßue.


Και εφοβηθησαν οι ανθρωποι, διοτι εισηχθησαν εις την οικιαν του Ιωσηφ και ειπον, δια το αργυριον το επιστραφεν εις τα σακκια ημων την πρωτην φοραν ημεις εισαγομεθα, δια να ευρη αφορμην εναντιον ημων και να επιπεση εφ' ημας και να λαβη ημας δουλους και τους ονους ημων. 	 Nak eb aßan queßrabi nak teßocsîk saß rochoch laj José, cßajoß nak queßxucuac. Queßxye chi ribileb rib: —Joßcan nak xocßameß chak arin anakcuan xban nak xkatau li tumin saß li kacoxtal. Anakcuan aßan tixye nak lâo aj êlkß. Riqßuin aßan mâre tixmakß chiku li kabûr ut lâo tocanâk chokß rahobtesinbil môs, chanqueb.


Ειδες ανθρωπον νομιζοντα εαυτον σοφον; μαλλον ελπις ειναι εκ του αφρονος παρα εξ αυτου. 	 Toj naru xqßuebal xnaßlebeb li incßaß nequeßxtau xyâlal chiruheb li nequeßxye nak cuanqueb xnaßleb. ¿Ma incßaß ta biß nequeqßue retal aßan?


Δεν καταλαμβανουσιν ουδε νοουσι διοτι εκλεισε τους οφθαλμους αυτων δια να μη βλεπωσι, και τας καρδιας αυτων δια να μη νοωσι. 	 Eb li nequeßyîban re li dios aßan incßaß nequeßxtau xyâlal xban nak chanchaneb li mutzß. Incßaß nequeßraj xtaubal xyâlal xban nak mâcßaßeb xnaßleb.


και μετακομισαντες αυτον οι υιοι αυτου εις γην Χανααν, εθαψαν αυτον εν τω σπηλαιω του αγρου Μαχπελαχ, το οποιον ο Αβρααμ ηγορασε μετα του αγρου δια κτημα μνημειου παρα του Εφρων του Χετταιου κατεναντι της Μαμβρη. 	 Queßxpako lix caxonil lix yucuaß saß xbêneb lix tel ut queßxcßam aran Canaán. Ut queßxmuk aßan saß li ochoch pec li cuan Macpela, li cuan jun pacßal Mamre. Aßan li muklebâl li quixlokß laj Abraham junxil riqßuin laj Efrón laj hitita.


Ας ελπιζη ο Ισραηλ επι τον Κυριον, απο του νυν και εως του αιωνος. 	 Lâex aj Israel, chex-oybenînk riqßuin li Kâcuaß chalen anakcuan ut chi junelic.


Κατοικοι του Μωαβ, καταλιπετε τας πολεις και κατοικησατε εν πετρα και γενεσθε ως περιστερα φωλευουσα εις τα πλαγια του στοματος του σπηλαιου. 	 Canabomak lê tenamit ut texxic chi cuânc saß xyânkeb li pec, lâex li cuanquex Moab. Chanchanakex chic li mucuy li naxyîb xsoc saß li oquebâl re li ochoch pec.


Και το Πνευμα και η νυμφη λεγουσιν Ελθε. Και οστις ακουει, ας ειπη. Ελθε. Και οστις διψα, ας ελθη, και οστις θελει, ας λαμβανη δωρεαν το υδωρ της ζωης. 	 Li Santil Musik'ej ut li ixakilbej neque'xye: -Châlkex.- Li ani tâabînk re li âtin a'in, chixyehak ajcui' -châlkex.- Li ani târaj ruc'bal li ha', li retalil li junelic yu'am, chichâlk chi uc'ac chi mâtan.


Και ριψαντες την βολιδα ευρον εικοσι οργυιας, και αφου επροχωρησαν ολιγον διαστημα, ριψαντες και παλιν την βολιδα ευρον οργυιας δεκαπεντε 	 Que'xcubsi jun li c'am re xbisbal xchamal li ha'. Toj cuan cuaklaju xcâc'âl metro xchamal nak que'xbis. Nak que'jiloc chic ca'ch'in, que'xq'ue cui'chic li bisleb ut cuukub xca'c'âl metro chic lix chamal.


Τουτο δε ολον εγεινε δια να πληρωθωσιν αι γραφαι των προφητων. Τοτε οι μαθηται παντες αφησαντες αυτον εφυγον. 	 Abanan chixjunil a'in x-uxman re nak tâtz'aklok ru li Santil Hu tz'îbanbil xbaneb li profeta. Tojo'nak que'êlelic chixjunileb lix tzolom ut que'xcanab xjunes li Jesús.


Μνησθητι, Κυριε, του ονειδισμου των δουλων σου, τον οποιον φερω εν τω κολπω μου υπο τοσουτων πολυαριθμων λαων 	 At Kâcuaß, chaqßue taxak retal nak eb li tenamit yôqueb chixhobbaleb laj cßanjel châcuu. Incßaß na-el saß inchßôl li raylal li yôqueb chixbânunquil ke li incßaß nequeßxqßue âlokßal.


επειδη ηλθε φιλος μου προς εμε εξ οδοιποριας, και δεν εχω τι να βαλω εμπροσθεν αυτου. 	 Jun li cuamîg xchal chak chi najt ut xc'ulun cuiq'uin sa' cab. Ut mâc'a' cuan cue re tinq'ue re."


Και αποκριθεις ο Ιησους, ειπε προς τους νομικους και Φαρισαιους, λεγων Ειναι ταχα συγκεχωρημενον να θεραπευη τις εν τω σαββατω; 	 Ut li Jesús quixye reheb laj tzolol chak'rab ut reheb laj fariseo: -¿C'a'ru naxye sa' li chak'rab? ¿Ma us q'uirtesînc sa' li hilobâl cutan? ¿Malaj ut inc'a' us? chan reheb.


Διοτι θελει προσταξει εις τους αγγελους αυτου περι σου, δια να σε διαφυλαττωσιν εν πασαις ταις οδοις σου. 	 Li Dios tixtaklaheb li ángel châcolbal. Eb aßan teßilok âcue yalak bar tatxic.


και ειδον μεταξυ των αφρονων, παρετηρησα μεταξυ των νεανισκων, νεον ενδεη φρενων 	 Ut queßcuil jun chßûtaleb li sâj al incßaß nequeßxnau cßoxlac. Ut quinqßue retal saß xyânkeb jun li sâj al toj mâjiß naxtau xnaßleb.


Και το φως των ασεβων αφαιρειται απ' αυτων, ο δε βραχιων των υπερηφανων συντριβεται. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb incßaß nacuulac chiruheb li cutan xban nak incßaß chic naru teßxbânu li mâusilal chi mukmu.


Και εκεινος απορριψας το ιματιον αυτου, εσηκωθη και ηλθε προς τον Ιησουν. 	 Li mutz' quirisi lix t'icr lanlo cui'. Quicuacli sa' junpât ut cô riq'uin li Jesús.


διοτι στομα ασεβους και στομα δολιου ηνοιχθησαν επ' εμε ελαλησαν κατ' εμου με γλωσσαν ψευδη 	 Eb li incßaß useb xnaßleb yôqueb chinkßabanquil. Eb laj balakß ut eb laj ticßtiß yôqueb xqßuebal li mâc saß inbên, li incßaß xinbânu.