Αποκριθεις δε ο αρχισυναγωγος, αγανακτων οτι εις το σαββατον εθεραπευσεν ο Ιησους, ελεγε προς τον οχλον Εξ ημεραι ειναι, εις τας οποιας πρεπει να εργαζησθε εν ταυταις λοιπον ερχομενοι θεραπευεσθε, και μη τη ημερα του σαββατου. 	 C'ajo' nak quijosk'o' li nataklan sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío xban nak li Jesús quixq'uirtesi li ixk sa' li hilobâl cutan. Ut quixye reheb li cuanqueb aran: -Cuakib cutan cuan re nak naru texc'anjelak. Chiruheb a cutan a'an naru nequexchal chi banec' ut inc'a' texchâlk chi banec' sa' li hilobâl cutan, chan.


Αφου ολιγον επερασα απ' αυτων, ευρηκα εκεινον, τον οποιον αγαπα η ψυχη μου επιασα αυτον και δεν αφηκα αυτον, εωσου εισηγαγον αυτον εις τον οικον της μητρος μου, και εις τον κοιτωνα της συλλαβουσης με. 	 Tojeß ajcuiß tinêlk riqßuineb nak quintau li narahoc cue. Quinchap chi rukß ut incßaß chic quicuachßab toj retal quincßam saß rochoch lin naß.


Και υπηγαν δια να θαψωσιν αυτην πλην δεν ευρηκαν εις αυτην παρα το κρανιον και τους ποδας και τας παλαμας των χειρων. 	 Abanan nak queßcuulac cuan cuiß li camenak re teßxmuk, incßaß chic queßxtau. Caßaj cuiß lix bakel lix jolom, li rok ut li rukß.


Υιε ανθρωπου, ειπε προς αυτην Συ εισαι η γη, ητις δεν εκαθαρισθη, και δεν εγεινε βροχη επ' αυτης εν τη ημερα της οργης. 	 —At ralal cuînk, ye reheb laj Israel nak yô injoskßil saß xbêneb ut tebinqßue chixtojbal rix lix mâqueb. Chanchaneb li chßochß li incßaß akßinbil. Chanchaneb li chßochß li incßaß naxqßue hab saß xbên.


Διοτι λαλουσι κατα σου ασεβως οι εχθροι σου λαμβανουσι το ονομα σου επι ματαιω. 	 Eb li cuînk aßan nacateßxmajecua ut nequeßxpatzß lâ cßabaß chi mâcßaß rajbal.


Και τωρα, κατοικοι Ιερουσαλημ και ανδρες Ιουδα, κρινατε, παρακαλω, αναμεσον εμου και του αμπελωνος μου. 	 Ut li raro inban quixye: —Lâex aj Jerusalén ut lâex aj Judá, tzßilomak rix anakcuan ani cuan xmâc. ¿Ma lâin malaj ut li cuacuîmk?


δια να πιστευσωσιν οτι εφανη εις σε Κυριος ο Θεος των πατερων αυτων, ο Θεος του Αβρααμ, ο Θεος του Ισαακ και ο Θεος του Ιακωβ. 	 Ut li Dios quixye re: —Bânu chi joßcan chiruheb laj Israel re nak eb aßan teßxpâb nak lâin lix Dios lix xeßtônil yucuaßeb laj Abraham, laj Isaac ut laj Jacob. Lâin xincßutbesi cuib châcuu.—


Και ειπεν ο Ορνα προς τον Δαβιδ, Ας λαβη ο κυριος μου ο βασιλευς και ας προσφερη εις θυσιαν ο, τι φαινεται αρεστον εις τους οφθαλμους αυτου ιδου, οι βοες εις ολοκαυτωμα και τα αλωνικα εργαλεια και τα εργαλεια των βοων δια ξυλα. 	 Laj Arauna quixye re: —At rey, bânu joß nacacßoxla nak us xbânunquil. Qßue lâ mayej chiru li Kâcuaß lâ Dios. Naru tâcamsi li cuib chi bôyx aßin chokß re lâ cßatbil mayej. Ut li cheß li naqßueman saß xcuxeb tâcßanjelak re lâ siß joß ajcuiß lix cheßel li naßajej aßin, chan.


Γαβαων, και Ραμα, και Βηρωθ, 	 Quiqßueheß ajcuiß reheb li tenamit Gabaón, Ramá, Beerot,


Περι δε την ενδεκατην ωραν εξελθων ευρεν αλλους ισταμενους αργους, και λεγει προς αυτους Δια τι ιστασθε εδω ολην την ημεραν αργοι; 	 Ut nak tânach'ok ôb ôr, cô cui'chic. Ut cuan cui'chic quixtauheb yôqueb chixbaybal rib. Ut quixye reheb: -¿C'a'ut nak yôquex chixnumsinquil lê cutan arin chi mâc'a' lê trabaj? chan reheb.


Ανδρες Βηθλεεμ και Νετωφα, εκατον ογδοηκοντα οκτω. 	 Eb li cuînk li cuanqueb Belén ut eb li cuanqueb saß li naßajej Netofa, aßaneb jun ciento riqßuin cuakxakib roßcßâl.


διοτι ο Θεος εστερησεν αυτην απο σοφιας και δεν εμοιρασεν εις αυτην συνεσιν 	 Nequeßxbânu chi joßcan li xul aßan xban nak incßaß nequeßxnau xyâlal. Lâin incßaß quinqßue xnaßlebeb.


και λεγης, Πως εμισησα την παιδειαν, και η καρδια μου κατεφρονησε τους ελεγχους, 	 Ut têye: —¿Cßaßut nak incßaß xinqßue saß inchßôl li kßusbal li quiqßueheß cue? ¿Cßaßut nak xintzßektâna?


Κατα το τριακοστον πρωτον ετος του Ασα βασιλεως του Ιουδα, εβασιλευσεν Αμρι επι τον Ισραηλ, και εβασιλευσε δωδεκα ετη εξ ετη εβασιλευσεν εν Θερσα. 	 Nak yô junlaju xcaßcßâl chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Asa, laj Omri qui-oc chokß xreyeb laj Israel. Cablaju chihab quicuan chokß rey. Li xbên cuakib chihab quicuan saß li tenamit Tirsa.


Και εγεινε το πραγμα τουτο αιτια αμαρτιας εις τον οικον του Ιεροβοαμ, ωστε να εξολοθρευση και να αφανιση αυτον απο προσωπου της γης. 	 Aßan aßin li mâc li quixbânu laj Jeroboam. Joßcan nak qui-isîc chokß rey chi junaj cua ut queßcam chixjunileb li ralal xcßajol.


Τοτε απεκριθη ο Ηλει και ειπεν, Υπαγε εις ειρηνην και ο Θεος του Ισραηλ ας σοι δωση την αιτησιν σου, την οποιαν ητησας παρ' αυτου. 	 Ut laj Elí quixye re lix Ana: —Ayu chi cßojcßo âchßôl. Ut aß taxak li Dios li nequeßxlokßoni laj Israel chi qßuehoc âcue li cßaßru xatzßâma chiru, chan.


η μονος εγω και ο Βαρναβας δεν εχομεν εξουσιαν να μη εργαζωμεθα; 	 Malaj ut nequec'oxla nak ca'aj cui' lâin ut laj Bernabé cau totrabajik re nak takasic' katzacaêmk.


Ματθανιας, Ματθεναι και Ιαασω 	 laj Matanías, laj Matenai, laj Jaasai,


Μετα του Χριστου συνεσταυρωθην ζω δε ουχι πλεον εγω, αλλ' ο Χριστος ζη εν εμοι καθ' ο δε τωρα ζω εν σαρκι, ζω εν τη πιστει του Υιου του Θεου, οστις με ηγαπησε και παρεδωκεν εαυτον υπερ εμου. 	 Li Jesucristo quicam chiru li cruz ut chanchan nak quinq'uehe' ajcui' lâin cuochben. Mâcua' chic lâin li yo'yôquin. A' chic li Cristo cuan cuiq'uin. Ut ac' chic lin yu'am xban nak xinpâb li Jesucristo li Ralal li Dios li quirahoc cue ut quixk'axtesi rib chi câmc sa' inc'aba'.Jo'can nak inc'a' nintz'ektâna xcuanquil li rusilal li Dios. Cui ta sa' xc'aba' li chak'rab natîcobresîc kach'ôl, mâc'a' raj rajbal nak quicam li Cristo.


Οι οφθαλμοι μου προλαμβανουσι τας νυκτοφυλακας, δια να μελετω εις τον λογον σου. 	 Nak na-aj cuu chiru kßojyîn, nincßoxlac chirix li cßaßru naxye saß lâ chakßrab.


Και οι δουλοι του βασιλεως ειπαν προς τον βασιλεα, Εις παν, ο, τι εκλεξη ο κυριος μου ο βασιλευς, ιδου, οι δουλοι σου. 	 Eb li nequeßcßanjelac chiru queßxye re: —At rey, lâo takabânu chixjunil li cßaßru tâye lâat, chanqueb.


Και παν σαμαριον επι του οποιου ηθελε καθισει ο εχων την ρευσιν, θελει εισθαι ακαθαρτον. 	 Ut cui li cuînk li yô chi êlc xyaßal lix tzßejcual yô chi xic chirix cacuây, muxbilak chic ru li nacßojla cuiß li cuînk.


Θελω δε να σας υπενθυμισω, αν και σεις εγνωρισατε ηδη τουτο, οτι ο Κυριος, αφου εσωσε τον λαον εκ γης Αιγυπτου, απωλεσεν υστερον τους μη πιστευσαντας. 	 Usta ac xch'olobaman chêru, nacuaj cui'chic xjulticanquil êre chanru nak li Kâcua' Dios quirisiheb chak lix tenamit aj Israel sa' li na'ajej Egipto. Ut mokon chic quixsacheb li inc'a' que'pâban chiru sa' xyânkeb laj Israel.


Και επεστρεψαν οι υιοι Ισραηλ εκ της καταδιωξεως των Φιλισταιων και διηρπασαν τα στρατοπεδα αυτων. 	 Ut eb laj Israel queßsukßi saß xmuhebâleb laj filisteo ut quilajeßxxoc li cßaßru reheb.


Ζητει μαλλιον και λιναριον και εργαζεται ευχαριστως με τας χειρας αυτης. 	 Naxqßue xchßôl chixyîbanquil li tßicr riqßuin lana ut lino. Ut nasahoß saß xchßôl chixbânunquil lix cßanjel.


Και οτε κατεβαινεν η δροσος εις το στρατοπεδον την νυκτα, επιπτε το μαννα επ' αυτης. 	 Nak natßaneß li xchußque chi kßek saß li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb, natßaneß ajcuiß li maná.


Και τωρα ουτω λεγει Κυριος, ο δημιουργος σου, Ιακωβ, και ο πλαστης σου, Ισραηλ Μη φοβου διοτι εγω σε ελυτρωσα, σε εκαλεσα με το ονομα σου εμου εισαι. 	 Anakcuan ut joßcaßin naxye êre li nimajcual Dios, li quiyoßobtesin êre lâex aj Israel, li ralal xcßajolex laj Jacob: —Mexxucuac xban nak Lâin xincoloc êre ut lâin xinqßuehoc êcßabaß. Lâex cuehex chic.


υπερ βασιλεων και παντων των οντων εν αξιωμασι, δια να διαγωμεν βιον αταραχον και ησυχιον εν παση ευσεβεια και σεμνοτητι. 	 Chextijok chirixeb li rey ut chixjunileb li cuanqueb sa' xcuanquil re nak cuânko sa' xyâlal ut tuktûk kach'ôl. Ut mâc'a' taxak tâch'i'ch'i'înk ke sa' li kapâbâl ut tîcak taxak li kach'ôl.


προς Τιμοθεον, το γνησιον τεκνον εις την πιστιν ειη χαρις, ελεος, ειρηνη απο Θεου Πατρος ημων και Χριστου Ιησου του Κυριου ημων. 	 At Timoteo, yôquin chi tz'îbac âcuiq'uin. Chanchanat li tz'akal cualal nak cuancat xban nak chicuu xapâb li Cristo. Chicuânk taxak âcuiq'uin li usilal, li uxtân ut li tuktûquilal li naxq'ue li Dios li kaYucua' ut li naxq'ue li Kâcua' Jesucristo.


Μεγας ο Κυριος ημων και μεγαλη η δυναμις αυτου η συνεσις αυτου αμετρητος. 	 Kßaxal nim xcuanquil li Kâcuaß li kaDios ut kßaxal cau rib. Kßaxal numtajenak lix naßleb. Mâcßaß xbisbal.


λαβε τον Ααρων και Ελεαζαρ τον υιον αυτου και αναβιβασον αυτους εις το ορος Ωρ 	 Lâat, Moisés, tâcßam laj Aarón rochben laj Eleazar li ralal ut texxic saß li tzûl Hor.


Και επι του στρατευματος της φυλης των υιων Νεφθαλι ητο Αχιρα ο υιος του Αιναν. 	 Ut chirixeb li ralal xcßajol laj Aser queßcôeb li jun chßûtal li ralal xcßajol laj Neftalí. Laj Ahira, li ralal laj Enán, aßan li najolomin reheb.


και εισηλθον ετι οι δουλοι του βασιλεως να ευχηθωσι τον κυριον ημων τον βασιλεα Δαβιδ, λεγοντες, Ο Θεος να λαμπρυνη το ονομα του Σολομωντος υπερ το ονομα σου, και να μεγαλυνη τον θρονον σου και να μεγαλυνη τον θρονον αυτου υπερ τον θρονον σου. και προσεκυνησεν ο βασιλευς επι της κλινης 	 Ut eb li nequeßtenkßan re li rey David queßcôeb riqßuin laj David chixqßuebal xsahil xchßôl ut queßxye re, “Aß taxak li Kâcuaß lâ Dios chi-osobtesînk re laj Salomón ut naßnôk taxak ru yalak bar. Kßaxal nimak taxak lix cuanquil chiru lâ cuanquil lâat,” chanqueb. Ut li rey quixxulub rib saß lix cuarib ut quixlokßoni li Kâcuaß.


Και ειδον οτι εμιανθη μιαν οδον εχουσιν αμφοτεραι. 	 Lâin quinqßue retal nak lix Aholiba quixmux ru li xsumlajic joß quixbânu lix Ahola. Juntakßêt xnaßlebeb.


ειναι και διαιρεσεις διακονιων, ο Κυριος ομως ο αυτος 	 Jalan jalânk li kac'anjel chiru li Kâcua' abanan jun ajcui' li Kâcua' cuan sa' kabên ut ca'aj cui' chiru a'an nococ'anjelac.


και σεις εξευρετε οτι εν ολη τη δυναμει μου εδουλευσα τον πατερα σας 	 Lâex xeril ajcuiß nak xincßanjelac chi anchal inchßôl chiru lê yucuaß.


ειη μεθ' υμων χαρις, ελεος, ειρηνη παρα Θεου Πατρος και παρα Κυριου Ιησου Χριστου του Υιου του Πατρος, εν αληθεια και αγαπη. 	 A' taxak li rusilal, li ruxtân ut li tuktûquilal li naxq'ue li Dios Acuabej ut li Jesucristo li Alalbej chicuânk êriq'uin sa' xyâlal ut riq'uin rahoc.


διοτι λεγει η γραφη Δεν θελεις εμφραξει το στομα βοος αλωνιζοντος και, Αξιος ειναι ο εργατης του μισθου αυτου. 	 Jo'ca'in tz'îbanbil sa' li Santil Hu: Mâbac' xtz'ûmal re li bôyx nak yô chixyek'inquil ru li trigo re risinquil sa' rix. Canab ban chixcua'bal ca'ch'inak re, nak yô chi c'anjelac. (Deut. 25:4) Jo'can ajcui' laj c'anjel. Tz'îbanbil ajcui' retalil nak tento ajcui' nak tixc'ul lix tojbal.


Διοτι περιπατουσι πολλοι, τους οποιους σας ελεγον πολλακις, τωρα δε και κλαιων λεγω, οτι ειναι οι εχθροι του σταυρου του Χριστου, 	 Nabal sut ac xinye êre nak cuanqueb li inc'a' us yôqueb chixbânunquil. Riq'uin li inc'a' us neque'xbânu, neque'xtz'ektâna lix camic li Cristo chiru li cruz. Nayot'e' inch'ôl riq'uin li yôqueb chixbânunquil ut ninyâbac xban xrahil inch'ôl nak ninye cui'chic êre.


Εξεπληττοντο δε παντες επι την μεγαλειοτητα του Θεου. Και ενω παντες εθαυμαζον δια παντα οσα εκαμεν ο Ιησους, ειπε προς τους μαθητας αυτου 	 Ut chixjunileb li cuanqueb aran sachsôqueb xch'ôl chirilbal nak k'axal nim xcuanquil li Dios. Nak toj sachsôqueb xch'ôl li tenamit chi c'oxlac chirix li quic'ulman, li Jesús quixye reheb lix tzolom:


Και κατα το ανατολικον πλευρον το προς ανατολας, πεντηκοντα πηχων. 	 Ut joßcan cuißchic queßxbânu saß li jun pacßal chic li na-el cuiß chak li sakße. Cuib xcaßcßâl metro riqßuin media xnimal rok li tßicr li queßxqßue aran.


Δια τι λοιπον εδοθη ο νομος; Εξ αιτιας των παραβασεων προσετεθη, εωσου ελθη το σπερμα, προς το οποιον εγεινεν η επαγγελια, διαταχθεις δι' αγγελων δια χειρος μεσιτου 	 ¿C'a'ru aj e nak quiq'uehe' li chak'rab? A'an quiq'uehe' re nak tixc'ut chiruheb li tenamit nak a'aneb aj k'etol chak'rab. Ut li chak'rab a'an quicuan xcuanquil toj quic'ulun li Jesucristo li quiyo'la sa' xyânkeb li ralal xc'ajol laj Abraham, li yechi'inbil xban li Dios. Eb li ángel que'c'anjelac chiru li Dios nak que'xye li chak'rab re laj Moisés; ut laj Moisés, a'an li quiyehoc re chiruheb li tenamit.


Και εις το τελος των δυο μηνων επεστρεψε προς τον πατερα αυτης και εκαμεν εις αυτην κατα την ευχην αυτου την οποιαν ευχηθη και αυτη δεν εγνωρισεν ανδρα. Και εγεινεν εθος εις τον Ισραηλ, 	 Nak ac xnumeß li cuib po, quisukßi riqßuin lix yucuaß ut aßan quixbânu joß quixyechißi re li Dios. Ut lix rabin quicam nak toj tukß ix ut toj mâjiß cuanjenak riqßuin cuînk.Xban aßan, eb li sâj ixk nequeßxic saß eb li tzûl rajlal chihab chi yâbac chirix lix camic lix rabin laj Jefté aj Galaad. Câhib cutan nequeßcuan chak aran.


λεγοντα, Μακραν απ' εμου, μη με εγγισης, διοτι ειμαι αγιωτερος σου. Ουτοι ειναι καπνος εις τους μυκτηρας μου, πυρ καιομενον ολην την ημεραν. 	 Nequeßxye reheb li ras rîtzßin, “Canâkat aran. Matjiloc chak cuiqßuin. Minâmux xban nak santin lâin,” chanqueb. Cßajoß nak nequeßxtaksi lin joskßil. Chanchaneb li xam li naxnumsi li cutan chi lochlo. Chanchaneb li sib li nachßißchßißin cue.


σηκωθεις δε εις εξ αυτων ονοματι Αγαβος, εφανερωσε δια του Πνευματος οτι εμελλε να γεινη μεγαλη πεινα καθ' ολην την οικουμενην ητις και εγεινεν επι Κλαυδιου Καισαρος. 	 Cuan jun sa' xyânkeb a'an aj Agabo xc'aba'. Quixye nak tâcuânk jun nimla cue'ej sa' chixjunil li ruchich'och' xban nak jo'can quic'ute' chiru xban li Santil Musik'ej. Ut li cue'ej a'in quic'ulman sa' eb li cutan nak cuânk laj Claudio chok' acuabej.


Και περι την μεσημβριαν ο Ηλιας μυκτηριζων αυτους ελεγεν, Επικαλεισθε μετα φωνης μεγαλης διοτι θεος ειναι η συνομιλει η ασχολειται η ειναι εις οδοιποριαν η ισως κοιμαται και θελει εξυπνησει. 	 Nak ac xcuulac cuaßleb laj Elías qui-oc chixseßenquileb ut quixye reheb: —Japomak êre chi cau. ¿Ma mâcuaß ta biß aßan lê dios? Mâre yô chi cßoxlac malaj ut yô chi cßanjelac. Mâre xcô chi bêc malaj ut yô chi cuârc. Mâre tento nak têrajsi, chan reheb.


Και εσηκωθην και εξηλθον εις την πεδιαδα και ιδου, η δοξα του Κυριου ιστατο εκει, ως η δοξα την οποιαν ειδον παρα τον ποταμον Χεβαρ και επεσον επι προσωπον μου. 	 Ut lâin quincôin saß li cßalebâl. Ut nak quincuulac aran, quicuil cuißchic lix lokßal li Dios joß nak quixcßut chicuu chire li nimaß Quebar. Ut lâin quinhupub cuib saß chßochß.


Ο δε Κυριος ειπε προς εμε, Μη λεγε, ειμαι παιδιον διοτι θελεις υπαγει προς παντας, προς τους οποιους θελω σε εξαποστειλει και παντα οσα σε προσταξω, θελεις ειπει. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye cue: —Mâye nak toj sâjat. Bar tatintakla lâat tatxic ut tâye chixjunil li cßaßru tinye âcue.


Με ωθησας δυνατα δια να πεσω αλλ' ο Κυριος με εβοηθησε. 	 Oqueb raj re chi numtâc saß inbên. Abanan li Kâcuaß xinixtenkßa ut xinixcol.


Εγω εδιδαξα ετι τον Εφραιμ να περιπατη, πιανων αυτον απο των βραχιονων αυτου αλλα δεν εγνωρισαν οτι ιατρευον αυτους. 	 Lâin xincßutuc bêc chiruheb li ralal xcßajol laj Efraín. Chanchan nak xinchßiloheb nak xincßut lix yâlal chiruheb. Ut incßaß xeßxqßue retal nak lâin nin-iloc reheb.


Και ο Ιωσης, ο επονομασθεις υπο των αποστολων Βαρναβας, το οποιον μεθερμηνευομενον ειναι υιος παρηγοριας Λευιτης, Κυπριος το γενος, 	 Quicuan jun li cuînk aj José xc'aba'. Eb li apóstol que'xq'ue Bernabé chok' xcab xc'aba'. Chi jalbil ru naraj naxye "Aj C'ojobanel Ch'ôlej". A'an xcomoneb li neque'tenk'an reheb laj tij. Chipre xtenamit.Cuan jun xch'och' quixc'ayi. Quixc'am lix tz'ak ut quixq'ue reheb li apóstol.


εκει θελει σε καταφαγει το πυρ η ρομφαια θελει σε εξολοθρευσει, θελει σε καταφαγει ως βρουχος πληθυνου ως βρουχος, πληθυνου ως ακρις. 	 Cßatbil nak tex-osokß saß rukßeb li xicß nequeßiloc êre ut riqßuin chßîchß texcamsîk. Chanchan nak na-osoß li acuîmk xban laj sâcß nak texcamsîk xbaneb. Usta kßaxal nabalex joß laj sâcß, abanan tex-osokß saß rukßeb.


Σιμαα υιος τουτου, Αγγια υιος τουτου, Ασαιας υιος τουτου. 	 li ralal laj Uza, aßan laj Simea; li ralal laj Simea, aßan laj Haguía; li ralal laj Haguía, aßan laj Asaías.


Συ δε, Κυριε, εις τον αιωνα διαμενεις, και το μνημοσυνον σου εις γενεαν και γενεαν. 	 Abanan lâat cuânkat chi junelic, at Kâcuaß, ut tâyemânk âcuesilal yalak bar chi junelic kße cutan.


Ο δε Βαθουηλ εγεννησε την Ρεβεκκαν τους οκτω τουτους εγεννησεν η Μελχα εις τον Ναχωρ τον αδελφον του Αβρααμ. 	 Ut laj Betuel quicuan jun xrabin xRebeca xcßabaß. Chi joßcaßin laj Nacor li rîtzßin laj Abraham quicuan cuakxakib lix cocßal riqßuin lix Milca.Ut laj Nacor quicuan ajcuiß lix cocßal riqßuin lix Reúma. Aßaneb aßin lix cßabaßeb; laj Teba, laj Gaham, laj Tahas, ut laj Maaca.


Οι διεστραμμενοι την καρδιαν ειναι βδελυγμα εις τον Κυριον αλλ' οι αμεμπτοι την οδον ειναι δεκτοι εις αυτον. 	 Li Kâcuaß Dios xicß narileb li incßaß useb xnaßleb. Aßut li nequeßxbânu li us sa xchßôl riqßuineb.


Επικαταρατος οστις λαβη δωρα δια να φονευση ανθρωπον αθωον. Και πας ο λαος θελει ειπει, Αμην. 	 Tzßektânanbil li ani tâtuminâk ru re nak tixcamsi li ras rîtzßin li mâcßaß xmâc. Ut chixjunileb li tenamit teßxye: Joßcan taxak.Tzßektânanbil li ani incßaß tixqßue xcuanquil chixjunil li chakßrab aßin, chi moco tixbânu li tijleb li xqßue li Kâcuaß. Ut chixjunileb li tenamit teßxye: Joßcan taxak.


Και εκαμον ομοιως οι μαγοι με τας επωδας αυτων δια να εκβαλωσι σκνιπας πλην δεν ηδυνηθησαν οι σκνιπες λοιπον ησαν επι τους ανθρωπους και επι τα κτηνη. 	 Joßcan ajcuiß eb laj kße queßxyal xbânunquil riqßuin lix naßleb aßan. Abanan incßaß queßru. Li suk nequeßhananac chirixeb li cristian joß eb ajcuiß li xul.


"Ωιδη των Αναβαθμων, του Δαβιδ." Ιδου, τι καλον και τι τερπνον, να συγκατοικωσιν εν ομονοια αδελφοι. 	 Qßuehomak retal nak kßaxal lokß nak junaj xchßôleb li ralal xcßajol li Dios. Cßajoß xlokßal nak cuanqueb saß usilal.


Και βλεπομεν οτι δια απιστιαν δεν ηδυνηθησαν να εισελθωσι. 	 Ut relic chi yâl xbaneb lix k'etba âtin, inc'a' que'oc chi hilânc sa' li châbil na'ajej.


Εκ των υιων Ισσαχαρ, κατα τας γενεας αυτων, κατα τας συγγενειας αυτων, κατα τους οικους των πατερων αυτων, κατα τον αριθμον των ονοματων, απο εικοσι ετων και επανω, παντες οι δυναμενοι να εξελθωσιν εις πολεμον, 	 Queßtzßîbâc xcßabaßeb li ralal xcßajol laj Isacar li ac xeßxbânu junmay chihab re teßoc chokß soldado. Queßajlâc aß yal chanru xqßuialeb saß li junjûnk cabal.


Υιε ανθρωπου, ησαν δυο γυναικες, θυγατερες της αυτης μητρος 	 —At ralal cuînk, cuanqueb cuib li ixk rîtzßineb rib. Junaj lix naßeb.


και εκαμεν εξ ενος αιματος παν εθνος ανθρωπων, δια να κατοικωσιν εφ' ολου του προσωπου της γης, και διωρισε τους προδιατεταγμενους καιρους και τα οροθεσια της κατοικιας αυτων, 	 Riq'uin jun chi cuînk quixyo'obtesi chixjunileb li cristian li cuanqueb sa' ruchich'och'. Ut a'an yal re jo' najtil te'cuânk li junjûnk sa' ruchich'och'. Ut a'an ajcui' quiq'uehoc re lix na'ajeb li junjûnk chi tenamit.


και μη ευρισκουσα η περιστερα αναπαυσιν των ποδων αυτης, επεστρεψε προς αυτον εις την κιβωτον, διοτι τα υδατα ησαν επι του προσωπου πασης της γης και εκτεινας την χειρα αυτου, επιασεν αυτην και εισηγαγεν αυτην προς εαυτον εις την κιβωτον. 	 Li paloma quisukßi cuißchic saß li jucub cab xban nak incßaß quixtau bar tixcßochob rib xban nak toj cuan li haß saß xbên li ruchichßochß. Laj Noé quixyeß li rukß. Quixchap li paloma ut quirocsi cuißchic saß li jucub cab.


Ειχε δε αποστειλει αυτον ο Αννας δεδεμενον προς Καιαφαν τον αρχιερεα. 	 Ut laj Anás quixtakla li Jesús chi bac'bo riq'uin laj Caifás li xyucua'il aj tij.


και θελω στρεψει την χειρα μου επι σε και αποκαθαρισει την σκωριαν σου και αφαιρεσει ολον σου τον κασσιτερον. 	 Lâin tinrakok âtin saß êbên. Ut tincuisi lê mâusilal joß nak na-isîc xtzßajnil li plata saß li xam.


Και σηκωθεντες απο Ιειμ, εστρατοπεδευσαν εν Δαιβων-γαδ. 	 Nak queßel Ije-abarim, queßcôeb toj Dibón-gad ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Τοτε θελω εισελθει εις το θυσιαστηριον του Θεου, εις τον Θεον, την ευφροσυνην της αγαλλιασεως μου και θελω σε δοξολογει εν κιθαρα, ω Θεε, ο Θεος μου. 	 Nak tincuulak saß lâ artal, at inDios, aran tattinlokßoni. At inDios, lâat nacatqßuehoc xsahil inchßôl. Tinbichânk riqßuin li arpa re xqßuebal âlokßal, at inDios.¿Cßaßut nak târahok saß inchßôl? Ut, ¿cßaßut nak yôk incßaßux? ¿Ma incßaß ta biß âcuiqßuin ninyoßonin? ¿Ma incßaß ta biß târûk tatinlokßoni cuißchic, at Kâcuaß? Naru tatinlokßoni cuißchic xban nak lâat lin Dios ut lâat aj Colol cue.


Μετ' αυτων συνανεβη και μεγα πληθος συμμικτον ανθρωπων και ποιμνια και αγελαι, κτηνη πολλα σφοδρα. 	 Ut cuanqueb ajcuiß laj Egipto li queßcôeb saß xyânkeb laj Israel. Ut mâ caßchßin xqßuial li quetômk queßxcßam nak queßcôeb.


Τις δυναται να ανθεξη ενωπιον της αγανακτησεως αυτου; και τις δυναται να σταθη εις την εξαψιν της οργης αυτου; ο θυμος αυτου εκχεεται ως πυρ και οι βραχοι συντριβονται εμπροσθεν αυτου. 	 ¿Ani ta biß târûk tâcuyuk re lix joskßil li Dios? Ut, ¿ani ta biß târûk tixcol rib chiru li Dios nak tâjoskßok? Aßan chanchan li xam nak naxcßut lix joskßil. Ut nak najoskßoß li Dios nalajeßjacheß li sakônac.


Και ειπεν ο Ναθαν προς την Βηθ-σαβεε την μητερα του Σολομωντος, λεγων, Δεν ηκουσας οτι εβασιλευσεν Αδωνιας ο υιος της Αγγειθ, και ο κυριος ημων Δαβιδ δεν εξευρει τουτο; 	 Laj Natán quiâtinac riqßuin lix Betsabé lix naß laj Salomón ut quixye re: —¿Ma xacuabi nak laj Adonías lix yum lix Haguit quixxakab rib chokß rey chi incßaß naxnau li rey David?


Αυτη ειναι η απαριθμησις των πραγματων της σκηνης, της σκηνης του μαρτυριου, καθως ηριθμηθησαν κατα την προσταγην του Μωυσεως, δια την υπηρεσιαν των Λευιτων δια χειρος του Ιθαμαρ, υιου του Ααρων του ιερεως. 	 Laj Moisés quixye reheb nak teßxtzßîba retalil chixjunil li quicßanjelac chiruheb re xyîbanquil lix tabernáculo li Kâcuaß. Eb laj levita queßxtzßîba retalil ut laj Itamar li ralal laj Aarón, aßan li quijolomin reheb.


και θελεις αποθεσει αυτας εν τη σκηνη του μαρτυριου εμπροσθεν του μαρτυριου, οπου θελω ευρισκεσθαι μεθ' υμων 	 Tâqßueheb li xukß saß li tabernáculo chiru li Lokßlaj Câx li cuan cuiß li contrato li ninhilan cuiß lâin.


Δεν θελεις τρωγει αυτο δια να ευημερης, συ και τα τεκνα σου μετα σε, οταν πραττης το αρεστον ενωπιον του Κυριου. 	 Mêtzaca li quicß re nak us tex-êlk riqßuin li cßaßru têbânu. Ut re ajcuiß nak us teßêlk lê ralal êcßajol li teßcuânk mokon xban nak yôkex chixbânunquil li tîquilal chiru li Kâcuaß.


Και κατωκησαν εν αυτη και ωκοδομησαν εις σε αγιαστηριον εν αυτη δια το ονομα σου, λεγοντες, 	 Ut anakcuan arin cuanqueb laj Israel. Queßxyîb jun li templo re teßxlokßoni cuiß lâ cßabaß ut queßxye,


Και εαν τις ερχηται να με ιδη, ομιλει ματαιοτητα η καρδια αυτου συναγει εις εαυτην ανομιαν εξελθων εξω, λαλει αυτην. 	 Nequeßchal chicuilbal abanan yal xcab rix xchßôleb. Yal xqßuebal cuetal nequeßchal nak nequeßcßulun chicuilbal. Ut nak nequeßel cuiqßuin nequeßoc chi âtinac chicuix saß be.


και εχοντες ιερεα μεγαν επι τον οικον του Θεου, 	 Li Jesucristo, a'an lix yucua'il aj tij chok' ke lâo li ralal xc'ajol li Dios.


λεγοντες Τι θελομεν καμει εις τους ανθρωπους τουτους; επειδη οτι μεν εγεινε δι' αυτων γνωστον θαυμα, ειναι φανερον εις παντας τους κατοικουντας την Ιερουσαλημ, και δεν δυναμεθα να αρνηθωμεν τουτο 	 Ut que'xye: -¿C'a'ru takabânu riq'uineb li cuînk a'in? Chixjunileb li tenamit arin Jerusalén neque'xnau nak tz'akal milagro que'xbânu re li cuînk. Lâo inc'a' naru takaye nak inc'a' yâl a'an.


και θελεις περικαλυψει αυτην με καθαρον χρυσιον, εσωθεν και εξωθεν θελεις περικαλυψει αυτην, και επ' αυτης θελεις καμει χρυσην στεφανην κυκλω. 	 Ut têletz li tzßakal oro chirix ut chi saß ut têqßue ajcuiß lix sahob ru yîbanbil riqßuin oro chire li câx bar tâhilânk cuiß lix tzßapbal re.


καθως και ο αρχιερευς μαρτυρει εις εμε και ολον το πρεσβυτεριον παρα των οποιων και επιστολας λαβων προς τους αδελφους, επορευομην εις Δαμασκον δια να φερω δεδεμενους εις Ιερουσαλημ και τους εκει οντας, δια να τιμωρηθωσιν. 	 Li xbênil aj tij, jo' ajcui' eb li neque'taklan sa' xyânkeb laj judío, neque'xnau nak tz'akal yâl li yôquin chixyebal. Eb a'an que'xq'ue jun li hu cue retalil nak que'xq'ue inlesêns chixchapbaleb laj pâbanel li cuanqueb Damasco, ut tinc'ameb chak chi prêxil arin Jerusalén re te'rahobtesîk.


Και ο Βαρζελλαι ο Γαλααδιτης κατεβη απο Ρωγελλιμ και διεβη τον Ιορδανην μετα του βασιλεως, δια να συμπροπεμψη αυτον εως περαν του Ιορδανου. 	 Laj Barzilai qui-el saß xtenamit Rogelim li cuan saß xcuênt Galaad ut cô cuan cuiß li nimaß Jordán re nak târochbeni li rey nak tânumekß junpacßal li nimaß.


και εις παντα τα τεκνα αυτων, τας γυναικας αυτων και τους υιους αυτων και τας θυγατερας αυτων, εις πασαν την συναξιν, οιτινες απηριθμηθησαν κατα γενεαλογιαν διοτι εν πιστει ηγιασθησαν εις τα αγια. 	 Eb aßin tzßîbanbileb xcßabaß rochbeneb li rixakil ut eb li ralal ut eb lix rabin. Queßxcßul li cßaßru reheb xban nak eb aßan kßaxtesinbileb chi cßanjelac chiru li Kâcuaß.


Και αυτη ειναι η υποσχεσις, την οποιαν αυτος υπεσχεθη προς ημας, η ζωη η αιωνιος. 	 Li yu'am mâc'a' roso'jic, a'an li naxyechi'i ke li Jesucristo.


Και εδωκεν ο Κυριος εις τον Ισραηλ σωτηρα, και εξηλθον υποκατωθεν της χειρος των Συριων και κατωκησαν οι υιοι Ισραηλ εν τοις σκηνωμασιν αυτων, ως το προτερον. 	 Li Dios quixye nak tixqßue jun li cuînk re tâisînk reheb laj Israel rubel xcuanquileb laj Siria re nak naru teßcuânk cuißchic saß lix naßajeb saß xyâlal chi mâcßaß tâchßißchßißînk reheb joß nak queßcuan junxil.


Ιδου, βασιλευς θελει βασιλευσει εν δικαιοσυνη, και αρχοντες θελουσιν αρχει εν κρισει. 	 Tâcuulak xkßehil nak tâcuânk jun li rey li tâtaklânk saß tîquilal. Ut eb li nequeßtenkßan re li rey teßtaklânk ajcuiß saß tîquilal.


Επικαταρατος οστις μετακινηση το οροθεσιον του πλησιον αυτου. Και πας ο λαος θελει ειπει, Αμην. 	 Tzßektânanbil li ani tixjal xnubâl lix chßochß li rech cabal. Ut chixjunileb li tenamit teßxye: Joßcan taxak.


και ειπε προς αυτους ο Μωυσης, Εαν οι υιοι Γαδ και οι υιοι Ρουβην διαβωσι με σας τον Ιορδανην, παντες ωπλισμενοι εις μαχην, εμπροσθεν του Κυριου, και κατακυριευθη η γη εμπροσθεν σας, τοτε θελετε δωσει εις αυτους την γην Γαλααδ εις ιδιοκτησιαν 	 Quixye reheb: —Cui eb li cuînk xcomoneb li ralal xcßajol laj Gad ut eb li ralal xcßajol laj Rubén teßxic jun pacßal li nimaß chi pletic, lâex têqßue reheb li naßajej Galaad nak ac xerêchani li chßochß.


Ιωσαβεεθ ομως, η θυγατηρ του βασιλεως, λαβουσα τον Ιωας υιον του Οχοζιου, εκλεψεν αυτον εκ του μεσου των υιων του βασιλεως των θανατουμενων, και εβαλεν αυτον και την τροφην αυτου εν τω ταμειω του κοιτωνος. Ουτως η Ιωσαβεεθ, η θυγατηρ του βασιλεως Ιωραμ, η γυνη Ιωδαε του ιερεως, διοτι ητο αδελφη του Οχοζιου, εκρυψεν αυτον απο προσωπου της Γοθολιας, και δεν εθανατωσεν αυτον. 	 Abanan lix Josabet lix rabin li rey Joram quixcol laj Joás li ralal laj Ocozías. Quirisi saß xyânkeb li ralal laj Ocozías li oqueb re chixcamsinquileb. Quixcßam laj Joás rochben li ixk li na-iloc re ut quixmukeb saß jun li naßajej re cuârc re nak incßaß teßtaßekß xban lix Atalía. Lix Josabet lix rabin laj Joram ut rixakil laj Joiada laj tij, aßan li ranab laj Ocozías. Joßcan nak quixmuk laj Joás re nak incßaß tâcamsîk.Cuakib chihab quimukeß laj Joás saß lix templo li Dios xban lix Josabet. Ut lix Atalía cuan chokß reina saß li tenamit.


Ιδου, εγω θελω εγειρει αυτους απο του τοπου οπου επωλησατε αυτους, και θελω επιστρεψει το ανταποδομα σας επι την κεφαλην σας. 	 Abanan lâin tincuisiheb saß li naßajej quecßayiheb cuiß ut tinsukßisi saß êbên lâex li incßaß us xebânu reheb lin tenamit.


Και ευθυς, ενω ελαλει ετι, ερχεται ο Ιουδας, εις εκ των δωδεκα, και μετ' αυτου οχλος πολυς μετα μαχαιρων και ξυλων, παρα των αρχιερεων και των γραμματεων και των πρεσβυτερων. 	 Toj yô ajcui' chi âtinac li Jesús riq'uineb lix tzolom nak quicuulac laj Judas. A'an jun reheb li cablaju. Nabal que'chal rochben laj Judas taklanbileb chak xbaneb li xbênil aj tij ut xbaneb laj tz'îb. Taklanbileb ajcui' xbaneb laj c'amol be sa' li rochoch li Dios. Cuanqueb xch'îch' ut cuanqueb xche'.


και κατεβην δια να ελευθερωσω αυτους εκ της χειρος των Αιγυπτιων και να αναβιβασω αυτους εκ της γης εκεινης εις γην καλην και ευρυχωρον, εις γην ρεουσαν γαλα και μελι, εις τον τοπον των Χαναναιων και Χετταιων και Αμορραιων και Φερεζαιων και Ευαιων και Ιεβουσαιων 	 Joßcan nak lâin tincoleb saß rukßeb laj Egipto ut tincuisiheb ajcuiß saß li tenamit aßan. Tincßameb saß jun nimla naßajej numtajenak xchâbilal bar cuan cuiß li sahil echej. Aßan li chßochß li bar cuanqueb cuiß laj cananeo, eb laj heteo, eb laj amorreo, eb laj ferezeo, eb laj heveo, ut eb laj jebuseo.


Διοτι η μερις του Κυριου ειναι ο λαος αυτου, ο Ιακωβ ειναι το μερος της κληρονομιας αυτου. 	 Lâex li ralal xcßajol laj Jacob, lâex lix tenamit li Kâcuaß.


Αλλ' εαν ειπωμεν, Εξ ανθρωπων; εφοβουντο τον λαον διοτι παντες ειχον τον Ιωαννην οτι ητο τωοντι προφητης. 	 Ut cui takaye nak cuînk xtaklan chak re, te'pok' li tenamit sa' kabên, chanqueb. Eb a'an que'xxucua ru li tenamit xban nak chixjunileb neque'xnau nak laj Juan, a'an tz'akal profeta.Ut eb a'an que'chak'oc ut que'xye re li Jesús: -Lâo inc'a' nakanau, chanqueb. Tojo'nak li Jesús quixye reheb: -Chi moco lâin tinye êre ani quiq'uehoc incuanquil, chan reheb.


και εσωσεν αυτους εκ της χειρος του μισουντος αυτους, και ελυτρωσεν αυτους εκ της χειρος του εχθρου. 	 Joßcaßin nak quixcoleb lix tenamit saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb. Quixcoleb saß rukßeb li queßrahobtesin reheb.


Και ηλλαξε τα ιματια της φυλακης αυτου και ετρωγεν αρτον παντοτε μετ' αυτου πασας τας ημερας της ζωης αυτου. 	 Laj Joaquín quirisi li rakß prêx li cuan chirix. Ut quicuaßac saß lix mêx li rey joß najtil chic quicuan chi yoßyo.Rajlal cutan quiqßueheß cßaßru re laj Joaquín xban li rey. Quichßolanîc toj chalen nak quicam.


Μη στηνε παγιδα, ω ανομε, κατα της κατοικιας του δικαιου μη ταραξης τον τοπον της αναπαυσεως αυτου 	 Mêcßûb junak naßleb incßaß us xbânunquil re têbânu raylal reheb li châbileb. Chi moco tex-oc saß li rochocheb chixpoßbal ru li cßaßruheb re.


Ποταμος πυρος εξηρχετο και διεχεετο απ' εμπροσθεν αυτου χιλιαι χιλιαδες υπηρετουν εις αυτον και μυριαι μυριαδες παρισταντο ενωπιον αυτου το κριτηριον εκαθησε και τα βιβλια ανεωχθησαν. 	 Ut li xam chanchan jun li nimaß yô chi cßatc. Ut li qßuila okßob chi tenamit yôqueb chi cßanjelac chiru ut cuan chic li qßuila okßob chi tenamit xakxôqueb chiru. Ut laj rakol âtin quicßojla ut eb li hu queßteli.


Σε ασπαζονται τα τεκνα της αδελφης σου της εκλεκτης αμην. 	 Neque'xtakla xsahil âch'ôl eb li ralal xc'ajol lâ chak'na', li sic'bil ru xban li Dios. Jo'can taxak.


Αι δυο φυλαι και το ημισυ της φυλης ελαβον την κληρονομιαν αυτων εντευθεν του Ιορδανου κατεναντι της Ιεριχω, προς ανατολας. 	 Li cuib chßûtal riqßuin media ac xeßxcßul lix chßochßeb saß li este, saß li pacßal li nimaß Jordán li cuanco cuiß anakcuan. Li naßajej aßin cuan saß xcaßyabâl li tenamit Jericó, chan.


και θελει προχωρει το οριον εις Ζιφρων, και θελει καταντησει εις Ασαρ-εναν τουτο θελει εισθαι το αρκτικον οριον σας. 	 Tâxic toj Zifrón ut tâcuulak Hazar-enán. Aran toxrakekß li nubâl li cuan saß li norte.


Και οι αλιεις θελουσι στεναξει και παντες οι ριπτοντες αγκιστρον εις τους ρυακας θελουσι θρηνησει και οι βαλλοντες δικτυα επι τα υδατα θελουσι νεκρωθη. 	 Eb laj car teßrahokß xchßôleb ut teßyâbak. Chixjunileb teßrahokß saß xchßôleb xban nak incßaß chic teßxqßue lix yoy chi moco lix chapleb car saß li nimaß xban nak ac xchakic.


Και προσεταξεν ο Ιησους τους ιερεις λεγων, Αναβητε εκ του Ιορδανου. 	 Laj Josué quixye reheb laj tij nak teßêlk saß li nimaß.


και θελουσι ζημιωσει αυτον εκατον σικλους αργυριου, και δωσει αυτους εις τον πατερα της νεας, διοτι εφερε δυσφημιαν επι παρθενον Ισραηλιτιν και θελει εισθαι γυνη αυτου δεν δυναται να αποβαλη αυτην πασας τας ημερας αυτου. 	 Tento nak li cuînk tixtoj jun ciento chi tumin plata re li yucuaßbej xban nak quixyoßob ticßtiß chirix li tukß ix aj Israel. Ut tento ajcuiß nak tâcanâk riqßuin li rixakil ut incßaß târûk tixjach rib riqßuin joß najtil chic yoßyôk li cuînk.


Διδαξον το παιδιον εν αρχη της οδου αυτου και δεν θελει απομακρυνθη απ' αυτης ουδε οταν γηραση. 	 Nak toj coqßueb li cocßal, us xcßutbal chiruheb chanru li cuânc saß tîquilal ut nak ac xeßnînkan incßaß teßxcanab xbânunquil.


Και θελουσι κατοικησει εν αυτη, και δεν θελει εισθαι πλεον αφανισμος και η Ιερουσαλημ θελει καθησθαι εν ασφαλεια. 	 Chi yâl kßaxal nabal cuißchic li cristian li teßcuânk aran Jerusalén. Incßaß chic tzßektânanbilak li tenamit aßan xban li Dios ut mâ ani chic tâsachok ru. Teßcuânk chi sa saß xchßôleb chi mâcßaßak chic cßoxlac.


Ευλογητος ο Θεος, οστις δεν απεμακρυνε την προσευχην μου και το ελεος αυτου απ' εμου. 	 Lokßoninbil taxak li Kâcuaß xban nak incßaß xinixtzßektâna nak xintijoc chiru chi moco xcanab ruxtânanquil cuu.


και Ελιωηναι και Ιαακωβα και Ιεσοχαιας και Ασαιας και Αδιηλ και Ιεσιμιηλ και Βεναιας 	 laj Elioenai; laj Jaacoba; laj Jesohaía; laj Asaías; laj Adiel; laj Jesimiel; laj Benaía;


Ειδες πασας τας εκδικησεις αυτων, παντας τους διαλογισμους αυτων κατ' εμου. 	 Lâat nacanau nak xicß niquineßril. Nacaqßue retal nak yôqueb chixcßûbanquil chanru nak tineßxcamsi li xicß nequeßiloc cue.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Εις αρχων καθ' ημεραν, θελουσι προσφερει τα δωρα αυτων δια τον εγκαινιασμον του θυσιαστηριου. 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Moisés: —Rajlal cutan junjûnk li nequeßjolomin reheb lix têpaleb laj Israel tixqßue lix mayej re xkßaxtesinquil li artal chicuu, chan.


Και ειπον ο λαος, οι αρχοντες της Γαλααδ, προς αλληλους, Τις θελει αρχισει να πολεμη εναντιον των υιων Αμμων; αυτος θελει εισθαι αρχηγος επι παντων των κατοικων της Γαλααδ. 	 Ut eb laj Israel li cuanqueb Galaad ut eb li nequeßcßamoc be chiruheb queßxye chi ribileb rib: —¿Ani tâcßamok be chiku nak topletik riqßuineb li ralal xcßajol laj Amón? Li ani tâcßamok be chiku, aßan li tâtaklânk saß xbêneb chixjunileb li cuanqueb Galaad, chanqueb.


Η σοφια ενδυναμονει τον σοφον περισσοτερον παρα δεκα εξουσιαζοντες, οιτινες ειναι εν τη πολει. 	 Li ani cuan xnaßleb naqßueheß xcacuilal xban lix naßleb ut cau rib chiru lajêb chi cuînk li cuanqueb xcuanquil.


και ειπε, Κυριε Θεε των πατερων ημων, δεν εισαι συ ο Θεος ο εν τω ουρανω; και δεν εισαι συ ο κυριευων επι παντα τα βασιλεια των εθνων, και δεν ειναι εν τη χειρι σου η δυναμις και η ισχυς, και ουδεις δυναται να αντισταθη εις σε; 	 Ut quixye: —At Kâcuaß, at kaDios, lâat lix Dioseb li kaxeßtônil yucuaß. ¿Ma mâcuaß ta biß lâat li Dios li cuancat saß choxa? ¿Ma mâcuaß ta biß lâat li nacattaklan saß xbêneb chixjunileb li xnînkal tenamit? Saß âcuukß lâat cuan li metzßêu ut li cuanquilal. Mâ ani naru tânumtâk châcuu.


Διοτι τα παντα ειναι δια σας, ωστε η χαρις, πλεονασασα δια την ευχαριστιαν των πλειοτερων, να περισσευση εις την δοξαν του Θεου. 	 Chixjunil li raylal nakac'ul, a'an re êrâbal lâex re nak têc'ul li rusilal li Dios. Cui nabaleb te'c'uluk re li rusilal li Dios, nabaleb ajcui' te'bantioxînk chiru li Dios ut te'xq'ue xlok'al.


Και αφου τελειωσης αναγινωσκων το βιβλιον τουτο, θελεις δεσει επ' αυτο λιθον και ριψει αυτο εις το μεσον του Ευφρατου 	 Nak tatrakekß chirilbal xsaß li hu aßin, tâbacß chiru jun li pec ut tâcut saß li nimaß Eufrates.Ut tâye, “Joß nak xsubun li hu saß li haß, joßcan ajcuiß nak tâosokß li tenamit Babilonia ut incßaß chic tâusâk xban li raylal li quixqßue li Kâcuaß saß xbên,” chaßakat. Joßcaßin nak quirakeß chi âtinac li profeta Jeremías.


Και γινεται εις σε το αναπαλιν των αλλων γυναικων εν ταις πορνειαις σου διοτι δεν σε ακολουθει ουδεις δια να πραξη πορνειαν καθοτι συ διδεις μισθωμα και μισθωμα δεν διδεται εις σε, κατα τουτο γινεται εις σε το αναπαλιν. 	 Lix jalanil li nacabânu lâat, aßan nak mâcuaßeb li cuînk nequeßsicßoc âcue. Lâat ban nacatsicßoc reheb ut nacatojeb. Ut lâat mâcßaß nacacßul.


Ιερουσαλημ, Ιερουσαλημ, η φονευουσα τους προφητας και λιθοβολουσα τους απεσταλμενους προς σε ποσακις ηθελησα να συναξω τα τεκνα σου καθ' ον τροπον συναγει η ορνις τα ορνιθια εαυτης υπο τας πτερυγας, και δεν ηθελησατε. 	 Ex aj Jerusalén, ex aj Jerusalén, nequecamsiheb li tz'akal profeta ut nequecuti chi pec eb li neque'taklâc êriq'uin xban li Dios. Nabal sut raj xcuaj êcolbal jo' nak naxch'utubeb li ral li caxlan rubel lix xic'. Abanan lâex inc'a' xeraj.


Και κοψαντες τας αγκυρας, αφηκαν το πλοιον εις την θαλασσαν, λυσαντες ενταυτω τους δεσμους των πηδαλιων, και υψωσαντες τον αρτεμονα προς τον ανεμον, κατηυθυνοντο εις τον αιγιαλον. 	 Que'xyoc' lix c'âmal li anclas ut que'xcanab chi subûnc sa' li ha'. Que'xcotz ajcui' lix bac'bal li ch'îch' li naberesin re li jucub. Ut que'xtaksi cui'chic li nimla t'icr li naramoc re li ik'. Ut yôqueb chi xic chire li ha'.


Διοτι εγω ειμαι ο Κυριος δεν αλλοιουμαι δια τουτο σεις, οι υιοι του Ιακωβ, δεν απωλεσθητε. 	 —Lâin li Kâcuaß. Incßaß ninjala. Joßcan nak toj mâjiß ninsach êru, lâex li ralal xcßajol laj Jacob.


Και τινα επτοηθης η εφοβηθης, ωστε να ψευσθης και να μη με ενθυμηθης μηδε να θεσης τουτο εν τη καρδια σου; δεν ειναι, διοτι εγω εσιωπησα, μαλιστα προ πολλου, δια τουτο συ δεν με εφοβηθης; 	 Li Kâcuaß quixye êre: —¿Cßaßut nak nequexxucuac xbaneb li yîbanbil dios ut nequelokßoniheb? ¿Cßaßut nak xecanab inlokßoninquil xbaneb ut ninsach saß êchßôl? Usta incßaß xinêlokßoni, aban chalen chak junxil yôquin chixcuybal. Joßcan nak incßaß niquinêxucua.


Οτε δε ηλθον εις την Καπερναουμ, προσηλθον προς τον Πετρον οι λαμβανοντες τα διδραχμα και ειπον Ο διδασκαλος σας δεν πληρονει τα διδραχμα; 	 Ut nak que'cuulac Capernaum li Jesús rochbeneb lix tzolom, que'chal riq'uin laj Pedro li neque'titz'oc toj re li rochoch li Dios ut que'xye re: -¿Ma natojoc laj tzolol êre?-


Και ενω ελαλει προς αυτον, ο βασιλευς ειπε προς αυτον, Συμβουλον σε εκαμον του βασιλεως; παυσον δια τι να θανατωθης; Και επαυσεν ο προφητης, ειπων, Εξευρω οτι ο Θεος εβουλευθη να σε εξολοθρευση, επειδη εκαμες τουτο και δεν υπηκουσας εις την συμβουλην μου. 	 Toj yô ajcuiß chi âtinac nak li rey quixye re: —¿Ani xxakaban âcue chi qßuehoc innaßleb? Cui incßaß tâcanab âtinac, lâin tintakla âcamsinquil, chan. Ut li profeta quixcanab xqßuebal xnaßleb ut quixye re: —Lâin ninnau nak li Dios tixsach âcuu xban nak xabânu li incßaß us aßin ut incßaß xacßul li naßleb li xinqßue raj âcue, chan.


Παν ο, τι προσταζω εγω εις εσας, τουτο προσεχετε να καμνητε δεν θελεις προσθεσει εις αυτο ουδε θελεις αφαιρεσει απ' αυτου. 	 Têbânu chixjunil li cßaßru xinye êre. Mêqßue xtzßakob li cuâtin, chi moco têcßos li cßaßru xinye êre.


Και συνηθροισθησαν οι υιοι Βενιαμιν οπισω του Αβενηρ, και εγειναν εν σωμα και εσταθησαν επι της κορυφης τινος βουνου. 	 Eb li ralal xcßajol laj Benjamín queßxchßutub ribeb riqßuin laj Abner re nak teßpletik rochben. Ut queßxakli saß xbên li tzûl.


Και οτε συνηγοντο εκει παντα τα ποιμνια, απεκυλιον τον λιθον απο του στομιου του φρεατος, και εποτιζον τα ποιμνια επειτα εθετον παλιν τον λιθον επι το στομιον του φρεατος εις τον τοπον αυτου. 	 Nak nequeßoc xqßuebal rucßaheb li carner, eb laj ilol re li xul nequeßrisi li pec. Nak nequeßrakeß xqßuebal rucßa, nequeßxtzßap cuißchic.


Τοτε ενεθυμηθην τον λογον του Κυριου, οτι ελεγεν Ιωαννης μεν εβαπτισεν εν υδατι, σεις ομως θελετε βαπτισθη εν Πνευματι Αγιω. 	 Ut quinak sa' inch'ôl li c'a'ru quixye li Kâcua', "Laj Juan relic chi yâl quicubsin ha' riq'uin ha', abanan lâex têc'ul li Santil Musik'ej."


Διοτι ο οικος αυτης καταβιβαζει εις τον θανατον, και τα βηματα αυτης εις τους νεκρους 	 Li ani naxic saß li rochoch li ixk aßan, ac chßolchßo nak yô chi xic saß xbehil li câmc.


Διοτι θελει εγερθη εθνος επι εθνος και βασιλεια επι βασιλειαν, και θελουσι γεινει πειναι και λοιμοι και σεισμοι κατα τοπους 	 Nabal li tenamit te'pletik chi ribileb rib. Ut eb li acuabej te'xpleti ribeb. Talajcuânk li cue'ej ut tâcuânk li yajel ut tâcuânk li hîc sa' nabal chi na'ajej.


Ειπε δε προς αυτον η μητηρ αυτου, Επ' εμε η καταρα σου, τεκνον μου μονον υπακουσον εις την φωνην μου και υπαγε, φερε μοι αυτα. 	 Ut lix naß quixye re: —Matcßoxlac chirix aßan. Lâin chincßuluk re li raylal aßan. Lâat bânu li cßaßru yôquin chixyebal âcue. Cßameb chak li chibât li xinye âcue, chan re laj Jacob.


Και αφου ειπε ταυτα, υπηγε και εφωναξε Μαριαν την αδελφην αυτης κρυφιως και ειπεν Ο Διδασκαλος ηλθε και σε κραζει. 	 Nak ac xye a'in, lix Marta cô sa' rochoch chixbokbal lix María li rîtz'in. Ut quixye re chi timil re nak inc'a' te'rabi chixjunileb: -Xc'ulun laj tzolonel ut târaj âtinac âcuiq'uin, chan re.


Διοτι οι εχθροι μου λαλουσι περι εμου και οι παραφυλαττοντες την ψυχην μου συμβουλευονται ομου, 	 Li xicß nequeßiloc cue incßaß us nequeßxye chicuix ut nequeßxcßûb ru chanru nak tineßxcamsi.


Και κατ' εκεινον τον καιρον κατεβη ο Ιουδας απο των αδελφων αυτου και ετραπη προς ανθρωπον τινα Οδολλαμιτην ονομαζομενον Ειρα. 	 Saß eb li cutan aßan, laj Judá quirisi rib saß xyânkeb li ras ut li rîtzßin ut cô saß li naßajej li cuan cuiß jun li cuînk aj adulamita. Li cuînk aßan aj Hira xcßabaß.


Ο Θεος του ελεους μου θελει με προφθασει ο Θεος θελει με καμει να ιδω την εκδικησιν επι τους παραφυλαττοντας με. 	 At inDios, lâin ninnau nak niquinâra ut ninnau ajcuiß nak lâat tattenkßânk cue. Lâat tatqßuehok cue chirilbal chanru nak tâsacheb xcuanquil li xicß nequeßiloc cue.


Διοτι μοι φαινεται αλογον, πεμπων δεσμιον, να μη φανερωσω και τα κατ' αυτου εγκληματα. 	 Ninnau nak moco us ta xtaklanquil junak prêx chi inc'a' tâtaklâk xyebal c'a'ru xmâc, chan laj Festo.


και οστις πιασθη εχων το αναθεμα, θελει κατακαυθη εν πυρι, αυτος και παντα οσα εχει διοτι παρεβη την διαθηκην του Κυριου και διοτι επραξεν ανομιαν εν τω Ισραηλ. 	 Ut li cuînk li xxococ re li cßaßru tento raj xsachman, aßan li cuan xmâc. Aßan tâcßatekß rochben li rixakil ut li ralal xcßajol joß ajcuiß chixjunil li cßaßru cuan re xban nak xbânu li incßaß us saß xyânkeb laj Israel nak quixkßet li contrato li quinbânu riqßuineb, chan li Kâcuaß.


Θελει διδαξει τις τον Θεον γνωσιν; και αυτος κρινει τους υψηλους. 	 ¿Ma cuan ta biß junak târûk tâyehok re li Dios li cßaßru tixbânu? ¿Ma mâcuaß ta biß aßan narakoc âtin saß xbêneb li cuanqueb xcuanquil?


Και οτε εισηλθεν εις οικον απο του οχλου, ηρωτων αυτον οι μαθηται αυτου περι της παραβολης. 	 Nak li Jesús qui-el sa' xyânkeb li q'uila tenamit, qui-oc sa' cab. Ut eb lix tzolom que'xpatz' re: -¿C'a'ru xyâlal li âtin xaye?-


Τοτε εγω εστραφην και ειδον πασας τας αδικιας τας γινομενας υπο τον ηλιον και ιδου, δακρυα των αδικουμενων, και δεν υπηρχεν εις αυτους ο παρηγορων η δε δυναμις ητο εν τη χειρι των αδικουντων αυτους και δεν υπηρχεν εις αυτους ο παρηγορων. 	 Ut quinqßue ajcuiß retal chixjunil li ra xîcß li nequeßxbânu saß ruchichßochß. Eb li rahobtesinbileb yôqueb chi yâbac xban li raylal nequeßxcßul. Ut mâ ani nacßojoban xchßôleb. Eb li nequeßrahobtesin reheb cuanqueb xcuanquil saß xbêneb. Ut mâ ani natenkßan reheb li yôqueb chi cßuluc raylal.


Ιδου, διαβαινει πλησιον μου, και δεν βλεπω αυτον διερχεται, και δεν εννοω αυτον. 	 Li Kâcuaß naru nanumeß chicuu ut incßaß tincuil ru. Naru nanumeß nachß cuiqßuin ut lâin incßaß tinqßue retal.


Και εν τη ημερα εκεινη, λεγει Κυριος ο Θεος, θελω καμει τον ηλιον να δυση εν καιρω μεσημβριας και θελω συσκοτασει την γην εν φωτεινη ημερα. 	 Saß li cutan aßan, usta cuaßleb re li cutan, li sakße tâoc ut tâkßojyînokß ru li cutan inban lâin. Lâin tinsukßisi li cutan chokß kßojyîn, chan li Kâcuaß.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Και τουτο θελει ζητηθη παρ' εμου εκ του οικου Ισραηλ να καμω εις αυτους, να πληθυνω αυτους με ανθρωπους ως ποιμνιον προβατων. 	 Ut tincuabi li cßaßru teßxtzßâma chicuu eb li ralal xcßajol laj Israel. Tinqßueheb cuißchic chi qßuiânc joß xqßuial li quetômk.Xban xqßuialeb chanchanakeb li carner li nequeßmayejâc Jerusalén saß xkßehil eb li ninkße. Kßaxal nabalakeb chic li cristian saß eb li tenamit li chanchan chaki chßochß nak quicuan. Ut riqßuin aßin teßxnau nak lâin li Kâcuaß, chan li Dios.


Και εβαλε δυναμεις εις πασας τας οχυρας πολεις του Ιουδα και κατεστησε φρουρας εν τη γη Ιουδα και εν ταις πολεσι του Εφραιμ, τας οποιας ειχε κυριευσει Ασα ο πατηρ αυτου. 	 Quixqßueheb lix soldados saß eb li tenamit li cuanqueb cuiß li cab li nequeßxcol cuiß ribeb ut quixqßueheb ajcuiß li soldado saß chixjunileb li tenamit aran Judá ut saß eb li tenamit li cuanqueb cuiß li ralal xcßajol laj Efraín li quirêchani laj Asa lix yucuaß.


Διοτι οστις κτυπα το γαλα, εκβαλλει βουτυρον και οστις εκθλιβει την ρινα, εκβαλλει αιμα και οστις ερεθιζει οργην, εξαγει μαχας. 	 Relic chi yâl, cui tâjuyle xsaß li leche, tâsukßîk mantequilla. Ut cui tâtochß saß âcuußuj chi cau, tâêlk xquiqßuel. Joßcan ajcuiß cui ani tâchikß xjoskßil, plêt texrakekß cuiß.


και ειπε προς αυτους οτι ουτως ειναι γεγραμμενον και ουτως επρεπε να παθη ο Χριστος και να αναστηθη εκ νεκρων τη τριτη ημερα, 	 Quixye reheb: -Jo'ca'in tz'îbanbil chak retalil sa' li Santil Hu chicuix lâin: tento nak li Cristo tixc'ul li raylal ut sa' rox li cutan tâcuaclîk cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak.


Και εδωκαν εις αυτους την πολιν του καταφυγιου δια τον φονεα, την Συχεμ και τα περιχωρα αυτης εν τω ορει Εφραιμ, και την Γεζερ και τα περιχωρα αυτης, 	 Quiqßueheß reheb li tenamit Siquem li tzûl ru, li cuan saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín. Aßan li tenamit li quisiqßueß ru re teßxcol cuiß rib eb li nequeßxcamsi ras rîtzßin chi incßaß yal naraj xchßôl. Ut quiqßueheß ajcuiß reheb li tenamit Gezer,


Δια να κρινη τον λαον σου εν δικαιοσυνη και τους πτωχους σου εν κρισει. 	 Chirakok taxak âtin saß tîquilal saß xbêneb li tenamit. Ut chirakok taxak âtin saß tîquilal saß xbêneb li rahobtesinbileb.


Και υψωσας τους οφθαλμους αυτου, ειδε και ιδου, τρεις ανδρες ισταμενοι εμπροσθεν αυτου και ως ειδεν, εδραμεν εις προυπαντησιν αυτων απο της θυρας της σκηνης, και προσεκυνησεν εως εδαφους 	 Laj Abraham quiril nak xakâmileb oxibeb li cuînk chiru. Saß junpât qui-el chixcßulbaleb. Quixcuikßib rib ut quixxulub lix jolom saß chßochß, ut quixye:


Εμε δε, συ με εστηριξας εις την ακεραιοτητα μου, και με εστερεωσας ενωπιον σου εις τον αιωνα. 	 At Kâcuaß, lâat nacanau nak yôquin chixbânunquil li us châcuu. Ninnau nak lâat tattenkßânk cue ut cuânkat cuiqßuin chi junelic.—Lokßoninbil taxak li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel, chi junelic kße cutan. Joßcan taxak.


Και ηλθε μηνυτης προς τον Ιωβ και ειπεν, Οι βοες ηροτριαζον και αι ονοι εβοσκον πλησιον αυτων 	 Saß li hônal aßan quicuulac jun li takl riqßuin laj Job ut quixye re: —Eb lâ bôyx yôqueb chi picßoc chßochß riqßuin arado ut eb li bûr yôqueb chi cuaßac nachß riqßuineb.


Και τωρα, Κυριε, συ εισαι ο Θεος, και υπεσχεθης τα αγαθα ταυτα προς τον δουλον σου. 	 At Kâcuaß, lâat li nimajcual Dios. Lâat xatyechißin li usilal aßin cue lâin laj cßanjel châcuu.Ut anakcuan lâat xacuaj rosobtesinquil li cualal incßajol. Ut xaye nak xakxôk xcuanquileb chi junelic châcuu. Lâat, at Kâcuaß, xacuosobtesiheb ut osobtesinbilakeb âban chi junelic, chan laj David.


Και διεσκορπισθησαν, επειδη δεν υπηρχε ποιμην, και εγειναν καταβρωμα εις παντα τα θηρια του αγρου και διεσκορπισθησαν. 	 Joßcan nak queßxchaßchaßi ribeb yalak bar xban nak mâcßaß aj ilol reheb, ut quilajeßtißeß xbaneb li joskß aj xul.


δια να πληρωθη ο λογος του προφητου Ησαιου, τον οποιον ειπε Κυριε, τις επιστευσεν εις το κηρυγμα ημων; και ο βραχιων του Κυριου εις τινα απεκαλυφθη; 	 A'in quic'ulman re nak tâtz'aklok ru li quixye li profeta Isaías nak quixye: Kâcua', ¿ani ta bi' tâq'uehok xcuanquil li c'a'ru xkaye? Ut, ¿ani ta bi' tâq'uehok xcuanquil li milagro li yôcat chixc'utbesinquil chiruheb? (Isa. 53:1)


Προσεχε λοιπον μηποτε το φως το εν σοι ηναι σκοτος. 	 Cui inc'a' us li kana'leb, cuanco sa' k'ojyîn. Chanchano jun li mutz' li inc'a' na-iloc. Chebânu cuênt re nak junelic cuânkex sa' cutan saken.


Διεπερασας με τας λογχας αυτου την κεφαλην των στραταρχων αυτου εφωρμησαν ως ανεμοστροβιλος δια να μη διασκορπισωσιν η αγαλλιασις αυτων ητο ως εαν εμελλον κρυφιως να καταφαγωσι τον πτωχον. 	 Riqßuin ajcuiß lix tzimaj aßan, cacamsi laj cßamol be saß xyânkeb li soldado nak queßchal chi numtâc saß kabên. Chanchan nak nachal li câk-sut-ikß nak queßchal chikasachbal. Ut cßajoß xsahilal saß xchßôleb nak queßchal chi numtâc saß kabên lâo li incßaß naru nakacol kib chiruheb.


Επαυσας την δοξαν αυτου και τον θρονον αυτου ερριψας κατα γης. 	 Xacuisi lix lokßal ut xacuisi saß lix cuanquil.


Και απεκριθησαν προς τον Ιησουν λεγοντες, Επειδη οι δουλοι σου εμαθον μετα πληροφοριας οσα Κυριος ο Θεος σου διεταξεν εις τον δουλον αυτου Μωυσην, να δωση εις εσας πασαν την γην και να εξολοθρευση εμπροσθεν σας παντας τους κατοικους της γης, δια τουτο εφοβηθημεν απο σας σφοδρα δια την ζωην ημων και εκαμομεν το πραγμα τουτο 	 Eb aßan queßxye re laj Josué: —Lâo xexkabalakßi xban kaxiu. Xkabi resil nak li Kâcuaß lê Dios quixye re laj Moisés laj cßanjel chiru nak tixkßaxtesi êre li naßajej aßin ut têsach ruheb chixjunileb li cuanqueb arin. Lâo xkacßoxla nak toêcamsi.


Και ειπεν ο Σολομων, Εαν σταθη ανηρ αγαθος, ουδε μια εκ των τριχων αυτου θελει πεσει επι την γην εαν ομως ευρεθη κακια εν αυτω θελει θανατωθη. 	 Laj Salomón quixye reheb: —Cui châbil tixbânu laj Adonías, mâcßaß tixcßul. Abanan cui incßaß us tixbânu, tâcâmk, chan.Ut li rey Salomón quixtaklaheb li cuînk re teßxcßam laj Adonías riqßuin. Queßcôeb li cuînk cuan cuiß li artal ut queßxcßam laj Adonías riqßuin li rey. Laj Adonías quixcuikßib rib chiru li rey Salomón ut laj Salomón quixye re: —Ayu saß lâ cuochoch, chan.


Εως ποτε, Κυριε; θελεις κρυπτεσθαι διαπαντος; θελει καιεσθαι ως πυρ η οργη σου; 	 At Kâcuaß, ¿joß najtil chic yôk âjoskßil saß xbên li rey? ¿Ma incßaß tâcuil xtokßobâl ru?


διοτι συ επραξας κρυφιως αλλ' εγω θελω καμει τουτο το πραγμα εμπροσθεν παντος του Ισραηλ και κατεναντι του ηλιου. 	 Lâat xabânu lâ mâc chi mukmu. Abanan lâin incßaß tinbânu aßin chi mukmu. Chiruheb ban chixjunileb laj Israel tinbânu aßin,” chan li Kâcuaß âcue, chan laj Natán.


ηνωθησαν μετα των αδελφων αυτων, των προκριτων αυτων, και εισηλθον εις καταραν και εις ορκον, να περιπατωσιν εις τον νομον του Θεου, τον δοθεντα δια χειρος Μωυσεως του δουλου του Θεου, και να φυλαττωσι και να εκτελωσι πασας τας εντολας του Κυριου, του Κυριου ημων, και τας κρισεις αυτου και τα διαταγματα αυτου 	 Ut chixjunileb chi junajeb xchßôl rochbeneb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb queßxbânu li juramento ut queßxye nak teßxbânu joß naxye li chakßrab li quixqßue li Dios re laj Moisés laj cßanjel chiru. Queßxye nak teßxbânu chi tzßakal chixjunil li naxye saß li chakßrab li quiqßueheß reheb xban li Kâcuaß li kaDios.


Ο Κυριος θελει φερει επι σε, και επι τον λαον σου, και επι τον οικον του πατρος σου, ημερας, αιτινες δεν ηλθον αφ' ης ημερας εχωρισθη απο του Ιουδα ο Εφραιμ, δια του βασιλεως της Ασσυριας. 	 Raylal tixqßue saß êbên li Kâcuaß ut saß xbêneb lê ralal êcßajol. Cßajoß li raylal teßxcßul chixjunileb li ralal xcßajoleb li rey. Mâ jun sut quicßulman chi joßcan chalen nak eb laj Efraín queßxjach ribeb riqßuineb laj Judá. Li Kâcuaß tixtakla chak lix reyeb laj Asiria chêrahobtesinquil.


Και εαν μεν ενεθυμουντο εκεινην, εξ ης εξηλθον, ηθελον ευρει καιρον να επιστρεψωσι 	 Li na'ajej a'an mâcua' li na'ajej que'el cui' chak. Cui ta a'an, quiru raj que'suk'i cui'chic aran.


Ιδου, εδωκα αυτον μαρτυριον εις τους λαους, αρχοντα και προσταττοντα εις τους λαους. 	 Lâin xinxakaban re aßan chi cßamoc be chiruheb ut chi taklânc saß xbêneb li tenamit ut chixcßutbal li cuâtin chiruheb.


Δια τουτο η γη θελει πενθησει και οι ουρανοι ανωθεν θελουσι συσκοτασει διοτι εγω ελαλησα, απεφασισα και δεν θελω μετανοησει ουδε θελω επιστρεψει απο τουτου. 	 Târahokß xchßôl li ruchichßochß ut tâkßojyînokß ru li choxa. Li Kâcuaß quixye nak tâcßulmânk chi joßcan ut aßan incßaß tixjal xcßaßux.


Διοτι εις αυτον θελει ευφρανθη η καρδια ημων, επειδη επι το ονομα αυτου το αγιον ηλπισαμεν. 	 Sa li kachßôl saß xcßabaß li Kâcuaß ut cau li kachßôl riqßuin.Aß taxak lâ cuusilal chi cuânk kiqßuin, at Kâcuaß, joß yôco chiroybeninquil âcuiqßuin.


Ο ανθρωπος θελει εισθαι δικαιοτερος του Θεου; θελει εισθαι ο ανθρωπος καθαρωτερος του Ποιητου αυτου; 	 ¿Ma kßaxal tîc ta biß xchßôl li cuînk chiru li Dios? ¿Ma kßaxal tzßakal ta biß re ru lix yußam chiru li Dios li quiyîban re?


Και ειπεν ο θειος του Σαουλ, Αναγγειλον μοι, σε παρακαλω, τι σας ειπεν ο Σαμουηλ. 	 Li rican quixye re: —Bânu usilal. Ye cue cßaßru xye âcue laj Samuel, chan.


Και εσηκωθη ο κυριος αυτης το πρωι και ηνοιξε τας θυρας της οικιας και εξηλθε δια να υπαγη εις την οδον αυτου και ιδου, η γυνη η παλλακη αυτου πεσμενη εις την θυραν της οικιας και αι χειρες αυτης επι του κατωφλιου. 	 Nak quicuacli laj levita, quixte li puerta re tâxic. Quiril li ixk tßantßo aran chire li puerta. Yô raj xyalbal xtebal li puerta.


καθως συναγουσιν εις το μεσον του χωνευτηριου τον αργυρον και τον χαλκον και τον σιδηρον και τον μολυβδον και τον κασσιτερον, δια να φυσησωσι το πυρ επ' αυτα ωστε να διαλυσωσιν αυτα, ουτως εν τω θυμω μου και εν τη οργη μου θελω σας συναξει και θελω σας βαλει εκει και διαλυσει. 	 Xban nak yô injoskßil saß êbên, joßcan nak lâin texinchßutub ut tinrakok âtin saß êbên. Chanchan nak nequeßxchßutub li plata, li cobre, li hierro ut li plomo joß ajcuiß li kßan chßîchß ut nequeßxqßue saß li tikcual xam re nak tâhaßokß.


Αινειτε αυτον, οι ουρανοι των ουρανων, και τα υδατα τα υπερανω των ουρανων. 	 Chixjunil li cuan chiru choxa cheßxqßuehak ta xlokßal li Kâcuaß, joß ajcuiß li chok li cuan chiru choxa.


Ο δε Φιλισταιος ηρχετο προχωρων και επλησιαζε προς τον Δαβιδ και ο ανηρ ο ασπιδοφορος εμπροσθεν αυτου. 	 Ut laj filisteo yô chi nachßoc riqßuin laj David. Li cuînk li nacßamoc re li chßîchß li naxram cuiß li re xchßôl yô chi xic chiru.


Επειδη ειπετε, Ο Κυριος εσηκωσεν εις ημας προφητας εν Βαβυλωνι, 	 Lâex nequeye nak li Kâcuaß xqßue li profetas chi cßanjelac saß êyânk aran Babilonia.


Και η επιστασια του Ελεαζαρ υιου του Ααρων του ιερεως θελει εισθαι το ελαιον του φωτος, και το ευωδες θυμιαμα, και η καθημερινη εξ αλφιτων προσφορα, και το ελαιον του χρισματος, η επιστασια πασης της σκηνης, και παντων των εν αυτη, του αγιαστηριου, και παντων των σκευων αυτου. 	 Laj Eleazar li ralal laj Aarón laj tij, aßan li tâilok re li aceite re li candil, li sununquil incienso, ut li ru li acuîmk li namayejâc rajlal cutan, joß ajcuiß li aceite li naqßueman saß xjolomeb. Laj Eleazar, aßan li tâtaklânk saß li tabernáculo ut saß xbên chixjunil li cuan chi saß, chan li Dios.


και της πολεως, ητις ειναι η πλησιεστερα εις τον πεφονευμενον, οι πρεσβυτεροι της πολεως εκεινης θελουσι λαβει δαμαλιν, ητις δεν υπεβληθη εις εργασιαν ουδε εσυρεν υπο τον ζυγον 	 Ut eb li nequeßcßamoc be saß li tenamit li cuan chi nachß riqßuin li camenak teßxchap jun li cuacax li toj mâjiß xcßanjelac, li mâ jun sut qßuebil yugo chirix xcux.


παν σκοτος κρυπτεται εν τοις ταμειοις αυτου πυρ ασβεστον θελει κατατρωγει αυτον οσοι εναπελειφθησαν εν τη σκηνη αυτου θελουσι δυστυχει. 	 Chanchan saß kßojyîn tâcanâk xban nak mâcßaßak chic cuan re. Tâsachk ban chixjunil lix biomal. Riqßuin xam taklanbil xban li Dios tâcßatekß rochben chixjunil li cßaßru cuan re.


Κυριε, οδηγησον με εν τη δικαιοσυνη σου, ενεκα των εχθρων μου κατευθυνον την οδον σου εμπροσθεν μου. 	 Chinâtenkßa chixtaubal li tîquilal re nak incßaß tâcuibânk inchßôl xbaneb li xicß nequeßiloc cue. Chinâberesi re nak tinbânu li cßaßru nacacuaj.


Τοτε ειπεν ο Σαμουηλ, Φερετε μοι ενταυθα Αγαγ τον βασιλεα των Αμαληκιτων. Και ηλθε προς αυτον ο Αγαγ χαριεντως διοτι ελεγεν ο Αγαγ, Βεβαιως η πικρια του θανατου επερασεν. 	 Ut laj Samuel quixye: —Cßamomak chak arin laj Agag, lix rey eb laj Amalec, chan. Quichal riqßuin laj Samuel laj Agag chi sa saß xchßôl ut quixye saß xchßôl, “Incßaß chic tineßxcamsi” chan.


Πλησιον δε αυτου ητο Τωβιας ο Αμμωνιτης και ειπε, Και αν κτισωσιν, αλωπηξ αναβαινουσα θελει καθαιρεσει το λιθινον αυτων τειχος. 	 Ut laj Tobías, Amón xtenamit, cuan rochben laj Sanbalat. Quixye re: —Ilomak li tzßac li yôqueb chixyîbanquil riqßuin li pec. Cui tâtakekß raj junak yac saß xbên, yal aßan raj tâtßanok re, chan.


Και θελεις πιει αυτο και στραγγισει, και θελεις συντριψει τα οστρακα αυτου, και θελεις διασπαραξει τα στηθη σου διοτι εγω ελαλησα, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Lâex têcßul chixjunil li raylal li qßuebil saß êbên. Kßaxal ra têcßul. Têtenle re lê chßôl chêrukß. Lâin li nimajcual Dios xinyehoc re aßin.


Και θελεις λαβει τον μοσχον τον δια προσφοραν περι αμαρτιας, και θελουσι καυσει αυτον εν τω διωρισμενω τοπω του οικου εξω του αγιαστηριου. 	 Chirix aßan tâcßam li toro li quimayejâc re xtzßâmanquil xcuybal li mâc ut tâcßat chirix li templo saß li naßajej li nequeßcßatman cuiß li mayejanbil xul.


Και απεστειλα τον Μωυσην και τον Ααρων, και επαταξα την Αιγυπτον δια πληγων, τας οποιας εκαμον εν μεσω αυτης, και μετα ταυτα εξηγαγον υμας. 	 Mokon chic quintakla laj Moisés ut laj Aarón aran Egipto re risinquileb laj Israel aran. Ut nabal li raylal quintakla saß xbêneb laj Egipto toj retal quexcuisi saß li naßajej aßan.


Εως ποτε θελω εχει βουλας εν τη ψυχη μου, οδυνας καθ' ημεραν εν τη καρδια μου εως ποτε θελει υψονεσθαι ο εχθρος μου επ' εμε; 	 Ut, ¿joß najtil chic târahokß inchßôl xban li raylal yôquin xcßulbal cuulaj cuulaj? ¿Joß najtil chic teßnumtâk saß inbên li xicß nequeßiloc cue?


Επτα ημερας θελετε τρωγει αζυμα απο της πρωτης ημερας θελετε σηκωσει το προζυμιον εκ των οικιων σας διοτι οστις φαγη ενζυμα απο της πρωτης εως της εβδομης ημερας, η ψυχη εκεινη θελει εξολοθρευθη εκ του Ισραηλ. 	 Chiru cuukub cutan yôkex chi ninkßeîk. Saß li xbên cutan têrisi saß lê rochoch chixjunil li naxqßue chi sîpocß li caxlan cua. Re li cuukub cutan li caxlan cua li têcuaß, aßan xcomon li mâcßaß xchßamal. Ut cui junak cristian tixcuaß li caxlan cua xcomon li cuan xchßamal, li cristian aßan tâisîk saß êyânk.


Και ουτινος πραγματος εχουσι χρειαν, και μοσχοι και κριοι και προβατα, δια τας ολοκαυτωσεις του Θεου του ουρανου, σιτος, αλας, οινος και ελαιον, κατα την αιτησιν των ιερεων των εν Ιερουσαλημ, ας διδωνται εις αυτους καθ' ημεραν ανευ ελλειψεως, 	 Rajlal tâqßuemânk reheb laj tij li cuanqueb Jerusalén li cßaßru tâcßanjelak chiruheb joß li toro, li carner, ut li carner li toj sâjeb re xcßatbal chokß xmayej chiru li Kâcuaß Dios li cuan saß choxa, joß ajcuiß li trigo, li atzßam, li vino malaj li aceite. Tâqßuehekß reheb chi cuulaj cuulaj chi incßaß tâpaltok.


Αυτη ειναι η γη, η μενουσα ετι παντα τα ορια των Φιλισταιων και πασα η Γεσσουρι, 	 Li naßajej li mâjiß nequerêchani, aßan lix naßajeb laj filisteo ut lix naßajeb laj gesureo.


οστις ευρεθη επι του δωματος, ας μη καταβη δια να λαβη τι εκ της οικιας αυτου 	 Li ani cuânk chak sa' xbên li rochoch nak tâc'ulmânk a'an, chi cubec chak ut tîc tâêlelik ut inc'a' chic tâoc sa' rochoch chirisinquil li c'a'ru cuan re.


Επειτα ελαβε το τηγανιον και εκενωσεν αυτα εμπροσθεν αυτου πλην δεν ηθελησε να φαγη. Και ειπεν ο Αμνων, Εκβαλετε παντα ανθρωπον απ' εμπροσθεν μου. Και εξηλθον απ' αυτου παντες. 	 Quixcßam li xartin ut quixqßue li caxlan cua re. Abanan laj Amnón incßaß quixcuaß. Quixye re: —Tâye reheb chixjunileb nak teßêlk arin, chan. Ut chixjunileb queßel aran.


Ως αδαμαντα σκληροτερον χαλικος εκαμον το μετωπον σου μη φοβηθης αυτους και μη τρομαξης απο προσωπου αυτων, διοτι ειναι οικος αποστατης. 	 Nabal lâ cacuilal tinqßue. Chanchan xcacuilal li pec. Chanchan xcacuilal li tertôquil pec diamante xcßabaß. Incßaß tatxucuak chiruheb xban nak li tenamit aßan aj kßetoleb âtin.—


Αυτος εποιησε την γην εν τη δυναμει αυτου, εστερεωσε την οικουμενην εν τη σοφια αυτου και εξετεινε τους ουρανους εν τη συνεσει αυτου. 	 Li Kâcuaß quixyîb li ruchichßochß riqßuin lix cuanquil. Quixxakab saß xnaßaj riqßuin lix naßleb ut quixyîb li choxa.


Ο ογδοος εις τον Ιεσαιαν ουτος, οι υιοι αυτου, και οι αδελφοι αυτου, δωδεκα. 	 Li xcuakxak, aßan laj Jesahías. Li alalbej rochbeneb li rechßalal cablajuheb chixjunileb.


Και θελω σε ελευθερωσει εκ της χειρος των πονηρων και θελω σε λυτρωσει εκ της χειρος των καταδυναστευοντων. 	 Lâin tincolok âcue saß rukßeb li incßaß useb xnaßleb ut lâin tincolok âcue saß rukßeb li nequeßrahobtesin, chan li Dios.


Καλλιον να υπαγη τις εις οικον πενθους, παρα να υπαγη εις οικον συμποσιου διοτι τουτο ειναι το τελος παντος ανθρωπου, και ο ζων θελει βαλει αυτο εις την καρδιαν αυτου. 	 Kßaxal us nak toxic chi yoßlecß camenak chiru nak toxic chi ninkßeîc. Li ani toj yoßyo, tento nak cuânk saß xchßôl lix camic xban nak aßan li rosoßjic li junjûnk.


Και ειπεν ο Ιακωβ προς Ρεβεκκαν την μητερα αυτου, Ιδου, ο Ησαυ ο αδελφος μου ειναι ανηρ δασυτριχος, εγω δε ανηρ ατριχος 	 Laj Jacob quixye re: —Li cuas kßol is rix ut lâin moco kßol is ta cuix.


Του οποιου το πτυαριον ειναι εν τη χειρι αυτου και θελει διακαθαρισει το αλωνιον αυτου, και θελει συναξει τον σιτον εις την αποθηκην αυτου, το δε αχυρον θελει κατακαυσει εν πυρι ασβεστω. 	 A'an chanchan jun aj acuinel ac cuan chak xc'anjelebâl sa' ruk'. Târapu chi us li ru li trigo ut tixxoc lix trigo sa' lix c'ûlebâl ut li rix tixc'at sa' li xam. Jo'can ajcui' nak li Dios târisiheb li inc'a' neque'pâban sa' xyânkeb li ralal xc'ajol ut tixtaklaheb sa' li xam li inc'a' nachup. Li ralal xc'ajol tâcuânk xyu'ameb chi junelic, chan laj Juan.


Και οταν εξερχωνται εις την αυλην την εξωτεραν, εις την αυλην την εξωτεραν προς τον λαον, θελουσιν εκδυεσθαι τα ενδυματα αυτων, με τα οποια ελειτουργουν, και θετει αυτα εις τους αγιους θαλαμους, και θελουσιν ενδυεσθαι αλλα ενδυματα και δεν θελουσιν αγιαζει τον λαον με τα ενδυματα αυτων. 	 Teßrisi li rakß li cuan chirixeb nak xeßcßanjelac saß li templo nak toj mâjiß nequeßxic saß li nebâl li cuanqueb cuiß li tenamit. Teßxcanab li rakß li teßrisi chi saß li templo saß eb li naßajej santo. Teßxqßue jalan rakßeb chirix re nak incßaß teßxsantobresi li tenamit riqßuin li rakßeb.


Υποταχθητε λοιπον εις τον Θεον. Αντισταθητε εις τον διαβολον, και θελει φυγει απο σας 	 Jo'can nak chek'axtesihak êrib re li Dios. Chexnumtâk sa' xbên laj tza ut a'an tâêlelik chêru.


επειδη ετι σαρκικοι εισθε. Διοτι ενω ειναι μεταξυ σας φθονος και ερις και διχονοιαι, δεν εισθε σαρκικοι και περιπατειτε κατα ανθρωπον; 	 Inc'a' texrûk xtaubal ru anakcuan xban nak toj nequebânu li c'a'ru naxrahi ru lê ch'ôl. Nak toj cuan li cakalînc ib ut li cuech'înc ib sa' êyânk, ¿ma inc'a' ta bi' yôquex chi xbânunquil li c'a'ru naxrahi ru lê ch'ôl? Ut lâex nequejuntak'êta êrib riq'uineb li toj mâc'a' li Santil Musik'ej riq'uineb.


εκ του Συμεων, Σελουμηλ ο υιος του Σουρισαδαι. 	 Laj Selumiel, li ralal laj Zurisadai, aßan li najolomin reheb lix têpaleb li ralal xcßajol laj Simeón.


ο δε εστραφη οπισω και ιδων αυτα, κατηρασθη αυτα εις το ονομα του Κυριου. Και εξηλθον εκ του δασους δυο αρκτοι και διεσπαραξαν εξ αυτων τεσσαρακοντα δυο παιδια. 	 Li profeta Eliseo quixsukßisi rib ut quirileb. Ut saß xcßabaß li Kâcuaß Dios quixtzßâma mâusilal saß xbêneb. Ut cuib li joskß aj xul oso xcßabaß queßel saß li qßuicheß ut queßxcamsiheb cuib roxcßâl li sâj al. Pedasinbil queßxbânu reheb.Ut li profeta Eliseo cô saß li tzûl Carmelo ut chirix aßan quisukßi cuißchic Samaria.


Και αποκριθεις ο Ιακωβ ειπε προς τον Λαβαν, Εφυγον επειδη εφοβηθην διοτι ειπον, Μηπως αφαιρεσης τας θυγατερας σου απ' εμου 	 Ut laj Jacob quixye re laj Labán: —Lâin qui-oc inxiu. Quincßoxla nak mâre tâmakßeb lâ rabin chicuu.


Εις δε εκ των νεων απηγγειλε προς την Αβιγαιαν, την γυναικα του Ναβαλ, λεγων, Ιδου, ο Δαβιδ απεστειλε μηνυτας εκ της ερημου δια να χαιρετηση τον κυριον ημων, και εκεινος απεδιωξεν αυτους 	 Jun lix môs laj Nabal quixye re lix Abigail: —¿Ma xacuabi nak laj David xtakla chak lix môs toj saß li chaki chßochß re xqßuebal xsahil xchßôl li kapatrón? Abanan aßan incßaß xcßuleb saß xyâlal. Quixhobeb ban.


τοτε η συναγωγη θελει κρινει αναμεσον του φονεως και του εκδικουντος το αιμα κατα τας κρισεις ταυτας 	 tento nak eb li tenamit teßrakok âtin saß xbên li xcamsin ras rîtzßin joß ajcuiß saß xbên li rechßalal li camenak, xban nak moco yal xraj ta xchßôl nak xcamsi li ras rîtzßin.


Και εκαμεν ο Μωυσης κατα παντα οσα προσεταξεν ο Κυριος εις αυτον ουτως εκαμε. 	 Joß quixye li Dios, joßcan quixbânu laj Moisés.


Αλλ' οταν ιδη τα τεκνα αυτου, το εργον των χειρων μου, εν μεσω αυτου, θελουσιν αγιασει το ονομα μου και θελουσιν αγιασει τον Αγιον του Ιακωβ και θελουσι φοβεισθαι τον Θεον του Ισραηλ. 	 Nak teßril lê ralal êcßajol li cßaßru xinbânu lâin, teßxqßue retal nak lâin santin ut tineßxlokßoni lâin lix Dioseb laj Israel, li ralal xcßajol laj Jacob. Ut teßxxucua cuu.Ut eb li incßaß nequeßxtau xyâlal teßxtau chic ru ut eb li junes cuechßînc nequeßxbânu teßxcßul lix kßusbaleb.


των οποιων το στομα γεμει καταρας και πικριας 	 Riq'uin xtz'ûmaleb re neque'majecuan ut junes xic' aj âtin na-el sa' reheb. (Sal. 10:7)


ειπεν εκεινος, οστις ηκουσε τα λογια του Θεου, Οστις ειδεν ορασιν του Παντοδυναμου, πεσων εις εκστασιν, εχων ομως ανοικτους τους οφθαλμους αυτου. 	 Laj Balaam quixye resil li cßaßru tâcßulmânk. Quixye: —Lâin laj Balaam li quin-abin re li cßaßru quixye li Kâcuaß. Lâin quin-iloc re li visión li quixcßutbesi li nimajcual Dios. Lâin quincubsi cuib chiru li Kâcuaß, ut aßan quixcßut lix yâlal chicuu.


οι δε διαβαινοντες εβλασφημουν αυτον, κινουντες τας κεφαλας αυτων 	 Ut eb li tenamit yôqueb chi numec' aran, que'xhob li Jesús ut neque'rec'asi xjolomeb.


Ευτυχεστεροι εσταθησαν οι θανατωθεντες υπο της ρομφαιας, παρα οι θανατωθεντες υπο της πεινης διοτι ουτοι κατατηκονται, τετραυματισμενοι δι' ελλειψιν γεννηματων του αγρου. 	 Kßaxal us chokß reheb li xeßcamsîc saß li plêt chiruheb li nequeßcam xban xtzßocajiqueb. Eb aßan timil timil nequeßcam xban nak mâcßaß chic xtzacaêmkeb.


Και ιδου, δυο τυφλοι καθημενοι παρα την οδον, ακουσαντες οτι ο Ιησους διαβαινει, εκραξαν λεγοντες Ελεησον ημας, Κυριε, υιε του Δαβιδ. 	 Ut cuanqueb cuibeb li mutz' chunchûqueb chire li be. Nak que'rabi nak yô chi châlc li Jesús, que'xjap re chixyebal: -Kâcua', Ralalat xc'ajol laj David. ¡Chacuuxtâna taxak ku!-


Ουτοι δε ειναι οι αριθμοι αυτων, κατα τους οικους των πατριων αυτων εκ του Ιουδα, χιλιαρχοι, Αδνα ο αρχηγος, και μετ' αυτου δυνατοι εν ισχυι τριακοσιαι χιλιαδες. 	 Aßan aßin xqßuialeb li junjûnk chßûtal saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Judá. Li nataklan saß xbêneb li oxib ciento mil chi soldado, aßan laj Adnas. Chixjunileb li soldados aßin tzolbileb chi us chi pletic.


Δια τουτο εστερεωσεν ο Κυριος την βασιλειαν εν τη χειρι αυτου και πας ο Ιουδας εδωκε δωρα εις τον Ιωσαφατ και απεκτησε πλουτον και δοξαν πολλην. 	 Joßcan nak li Dios quixxakab saß xnaßaj lix cuanquil laj Josafat ut chixjunileb laj Judá queßxqßue xmâtan. Nabal lix biomal quicuan ut quiqßueheß xlokßal.


Ομοιως δε και Λευιτης, φθασας εις τον τοπον, ελθων και ιδων επερασεν απο το αλλο μερος. 	 Ut jo'can ajcui' quixbânu jun laj levita xcomoneb li neque'tenk'an reheb laj tij. Quinume' chixc'atk li cuînk li t'ant'o aran, abanan quinume' chi tîc.


Κατα δε το δευτεροπρωτον σαββατον διεβαινεν αυτος δια των σπαρτων και οι μαθηται αυτου ανεσπων τα σταχυα και ετρωγον, τριβοντες με τας χειρας. 	 Sa' jun li hilobâl cutan li Jesús yô chi numec' sa' jun sîr li acuîmk trigo rochbeneb lix tzolom. Eb lix tzolom que'xch'ot ru li trigo nak yôqueb chi numec' ut que'risi li rix sa' ruk'eb ut que'xcua'.


Συγχωρησον, δεομαι, την ανομιαν του λαου τουτου κατα το μεγα ελεος σου και καθως συνεχωρησας τον λαον τουτον απο της Αιγυπτου μεχρι του νυν. 	 Xban xnimal lâ cuuxtân chacuy taxak xmâqueb li tenamit aßin joß nak xacuy xmâqueb chalen nak xeßel chak Egipto toj chalen anakcuan, chan laj Moisés.


Επειδη δεν θελω να ηναι εις αλλους ανεσις, εις εσας δε στενοχωρια 	 Inc'a' yôquin chixyebal a'in re nak li jun ch'ôl te'tenk'âk chi nabal ut lâex texcanâk chi mâc'a' chic cuan êre. Nacuaj ban nak cuânk êre lâex ut cuânk ajcui' reheb li jun ch'ol chic re nak mâ ani tâcanâk chi mâc'a' cuan re.


Ο Εφραιμ με περιεκυκλωσε με ψευδη, και ο οικος Ισραηλ με απατην αλλ' ο Ιουδας ετι εχει εξουσιαν μετα του Θεου και ειναι πιστος μετα των αγιων. 	 —Eb li ralal xcßajol laj Efraín junes ticßtißic nequeßxbânu chicuu. Ut eb laj Israel junes balakßic nequeßxbânu. Ut eb laj Judá queßxkßetkßeti ribeb chicuu lâin li tzßakal Dios ut yôqueb chixqßuebal xlokßal li yîbanbil dios.


Τοτε εφερθη προς αυτον δαιμονιζομενος τυφλος και κωφος, και εθεραπευσεν αυτον, ωστε ο τυφλος και κωφος και ελαλει και εβλεπε. 	 Ut mokon chic quic'ame' chak riq'uin li Jesús jun li cuînk cuan mâus aj musik'ej riq'uin. Mutz' ut mem li cuînk a'an. Ut li Jesús quixq'uirtesi, ut li cuînk li mutz' ut mem nak quicuan, quiâtinac ut qui-iloc chic.


δεν ειναι εδω, αλλ' ανεστη ενθυμηθητε πως ελαλησε προς εσας, ενω ητο ετι εν τη Γαλιλαια, 	 A'an mâ ani chic arin. Ac xcuacli cui'chic chi yo'yo. Chijulticok' êre li c'a'ru quixye chak nak toj cuânk chak Galilea.


την οποιαν τινες επαγγελλομενοι επλανηθησαν κατα την πιστιν. Η χαρις ειη μετα σου αμην. 	 Ninye a'in xban nak cuan li que'pâban re li na'leb a'in ut xban a'an, que'xcanab xpâbanquil li tz'akal yâl. A' taxak li rusilal li Dios chicuânk êriq'uin.


Και ως ειδεν ο Κυριος τον Μωυσην οτι εστρεψε να παρατηρηση, εφωνησε προς αυτον ο Θεος εκ μεσου της βατου και ειπε, Μωυση, Μωυση. Ο δε ειπεν, Ιδου, εγω. 	 Quiril li Kâcuaß Dios nak laj Moisés quijiloc chixcßatk. Ut saß li qßuix li yô chi cßatc, quiâtinac li Dios ut quixye: —At Moisés, chan. Laj Moisés quixye: —Cueßquin, chan.


Και θελω σε μνηστευθη εις εμαυτον εις τον αιωνα και θελω σε μνηστευθη εις εμαυτον εν δικαιοσυνη και εν κρισει και εν ελεει και εν οικτιρμοις 	 Joßcaßin quixye li Kâcuaß reheb lix tenamit: —Lâex aj Israel, chanchanex li cuixakil. Texincßam chi jun aj cua cuiqßuin. Texincßam saß tîquilal ut saß xyâlal. Junelic texinra ut tincuuxtâna êru.


Φυγετε, στραφητε, καμετε τοπους βαθεις δια κατοικιαν, κατοικοι της Δαιδαν διοτι θελω φερει επ' αυτον τον ολεθρον του Ησαυ, τον καιρον της επισκεψεως αυτου. 	 Elenkex chi junpât ut mukumak chak êrib saß eb li ochoch pec lâex li cuanquex Dedán xban nak lâin tinqßue li raylal saß xbêneb li ralal xcßajol laj Esaú nak tinqßueheb chixtojbal rix lix mâqueb.


Και εξεβαλλε δαιμονιον, και αυτο ητο κωφον αφου δε εξηλθε το δαιμονιον, ελαλησεν ο κωφος, και εθαυμασαν οι οχλοι. 	 Li Jesús quirisi jun li mâus aj musik'ej riq'uin jun li cuînk mem. Nak qui-el li mâus aj musik'ej riq'uin, naâtinac chic li cuînk. Ut chixjunileb li cuanqueb aran que'sach xch'ôl xban li c'a'ru quic'ulman.


Αποστρεψον το προσωπον σου απο των αμαρτιων μου και πασας τας ανομιας μου εξαλειψον. 	 Incßaß ta chic tâcßoxla li mâc xinbânu ut chacuisi taxak lin mâusilal chi junaj cua.


και Χεβρων, και Ρεωβ, και Αμμων, και Κανα, εως Σιδωνος της μεγαλης 	 Nacuulac toj saß eb li tenamit Hebrón, Rehob, Hamón ut Caná. Nacuulac toj cuan cuiß li nimla tenamit Sidón.


κατα το απαιτουμενον εκαστης ημερας του να προσφερωσι κατα τας εντολας του Μωυσεως, εν τοις σαββασι και εν ταις νεομηνιαις και εν ταις επισημοις εορταις ταις γινομεναις τρις του ενιαυτου, εν τη εορτη των αζυμων και εν τη εορτη των εβδομαδων και εν τη εορτη των σκηνων. 	 Quixqßue li mayej aßin saß eb li cutan nak tento xqßuebal joß tzßîbanbil saß li chakßrab li quiqßueheß re laj Moisés. Quixqßue lix mayej saß eb li hilobâl cutan ut saß lix yoßlajic li po, ut saß li oxib chi ninkße li queßxbânu rajlal chihab. Li xbên li ninkße, aßan nak queßxcuaß li caxlan cua li mâcßaß xchßamal; li xcab, aßan li ninkße re li xamân; ut li rox, aßan nak queßxyîb lix cocß muhebâleb.


Καθαρισαντες λοιπον τας ψυχας σας με την υπακοην της αληθειας δια του Πνευματος προς φιλαδελφιαν ανυποκριτον, αγαπησατε ενθερμως αλληλους εκ καθαρας καρδιας, 	 Sa' xc'aba' li Santil Musik'ej ch'ajobresinbil lê râm riq'uin nak nequepâb li tz'akal yâl. Riq'uin a'in naru têraheb li hermân ut inc'a' têra êrib chi yal xcab rix êch'ôl. Têra ban êrib chi tz'akal.


Ανανεονεις τους μαρτυρας σου εναντιον μου, και πληθυνεις την οργην σου κατ' εμου αλλαγαι στρατευματος γινονται επ' εμε. 	 Junelic cuanqueb li nequeßyehoc re nak cuan inmâc. Ut lâat, kßaxal cuißchic nachal âjoskßil saß inbên. Chanchan jun chßûtal chi soldado nak nacacßutbesi lâ cuanquil saß inbên.


Και παρεφρονησε δια τους εραστας αυτης, των οποιων η σαρξ ειναι σαρξ ονων και η ρευσις αυτων ρευσις ιππων. 	 Quixrahi ru cuânc riqßuineb li cuînk li kßaxal yibru xnaßlebeb. Chanchaneb li cacuây ut chanchaneb li bûr xban nak junes cuânc riqßuin ixk queßxcßoxla.


Τις κατεστησεν αυτον επιτηρητην της γης; η τις διεταξε πασαν την οικουμενην; 	 ¿Ma cuan ta biß junak quiqßuehoc xcuanquil li Dios? Ut, ¿ma cuan ta biß junak quixakaban re, re tâtaklânk saß ruchichßochß?


και φερετε προς εμε τον αδελφον σας τον νεωτερον τοτε θελω γνωρισει οτι δεν εισθε κατασκοποι, αλλ' εισθε καλοι και θελω σας αποδωσει τον αδελφον σας και θελετε εμπορευεσθαι εν τω τοπω. 	 Ayukex ut cßamomak chak lê rîtzßin li xeye cue. Chi joßcan lâin tinnau nak lâex mâcuaßex aj qßuehol etal. Ut tinnau nak lâex tîc êchßôl. Ut lâin tinkßaxtesi êre lê ras ut naru texlokßok cuißchic saß li tenamit aßin,” chan. Joßcaßin xye ke, chanqueb re lix yucuaßeb.


συ θελεις λαλησει παντα οσα σε προσταζω ο δε Ααρων ο αδελφος σου θελει λαλησει προς τον Φαραω, δια να εξαποστειλη τους υιους Ισραηλ εκ της γης αυτου 	 Lâat tatyehok re laj Aarón chixjunil li cßaßru tinye âcue lâin. Ut aßan tâjalok re lâ cuâtin chiru laj faraón re nak aßan tixcanabeb chi xic laj Israel.


Ο δε Ιησους ετι δεν απεκριθη ουδεν, ωστε ο Πιλατος εθαυμαζε. 	 Aban li Jesús mâ jun âtin quixye re xcolbal rib ut riq'uin a'an quisach xch'ôl laj Pilato.


Ο δε Ιησους ειπε προς αυτον Ακολουθει μοι και αφες τους νεκρους να θαψωσι τους εαυτων νεκρους. 	 Ut li Jesús quixye re: -Tâkehin, canabeb li toj camenakeb sa' li mâc xmukakeb cuan lix camenak, chan re.


Οι δε Ιουδαιοι οι εν Σουσοις συνηχθησαν την δεκατην τριτην αυτου και την δεκατην τεταρτην αυτου την δε δεκατην πεμπτην του αυτου ανεπαυθησαν και εκαμον ταυτην ημεραν συμποσιου και ευφροσυνης. 	 Aßut eb laj judío li cuanqueb Susa queßxchßutub ribeb re xcolbaleb rib saß li oxlaju ut saß li câlaju xbe li po. Ut saß li oßlaju xbe li po queßhilan ut queßninkßeîc xban xsahil xchßôleb.


Και ησαν παραθυρα εις τρεις σειρας, και ανταπεκρινετο παραθυρον εις παραθυρον κατα τρεις σειρας. 	 Oxib tzol li ventana cuan saß li jun pacßal ut oxib tzol chic cuan saß li jun pacßal chic. Eb li ventana aßin cuanqueb chi ox ox ut cuanqueb saß xcaßyabâl li cuanqueb jun pacßal.


Και εδωκεν ο Μωυσης κληρονομιαν εις την φυλην Γαδ, εις τους υιους Γαδ, κατα τας συγγενειας αυτων 	 Laj Moisés quixqßue xnaßajeb li ralal xcßajol laj Gad, aß yal chanru xqßuialeb li junjûnk chßûtal.


Ο Κυριος ηνοιξε την οπλοθηκην αυτου και εξηγαγε το οπλα της οργης αυτου διοτι το εργον τουτο εχει Κυριος ο Θεος των δυναμεων εν τη γη των Χαλδαιων. 	 Chanchan nak li Kâcuaß quixte li ochoch li xocxo cuiß lix chßîchß re pletic. Quirisi chak lix cßanjelebâl xban nak yô xjoskßil. Quixbânu chi joßcan xban nak cuan li cßaßru tixbânu aran Babilonia li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Εκ της Σιων, ητις ειναι η εντελεια της ωραιοτητος, ελαμψεν ο Θεος. 	 Nalemtzßun chak lix lokßal li Dios saß li naßajej Sión li bar nahilan cuiß.


Το φορτιον του λογου του Κυριου κατα της γης Αδραχ και της Δαμασκου, της αναπαυσεως αυτου διοτι του Κυριου ειναι το να εφορα τους ανθρωπους και πασας τας φυλας του Ισραηλ 	 Li Kâcuaß quixye re laj Zacarías li raylal li teßxcßul li tenamit Hadrac ut li tenamit Damasco. Li Kâcuaß naxnau cßaßru nequeßxbânu chixjunileb laj Israel ut naxnau ajcuiß cßaßru nequeßxbânu li jalan tenamit.


Ο ηλιος ανετειλεν επι την γην, οτε ο Λωτ εισηλθεν εις Σηγωρ. 	 Nak queßcuulac laj Lot saß li chßina tenamit Zoar, ac x-el chak li sakße.


τη πεμπτη του μηνος του ετους τουτου, του πεμπτου της αιχμαλωσιας του βασιλεως Ιωαχειν, 	 Ac ôb chihab xcßambal li rey Joaquín aran Babilonia.


Και θελεις φερει τους Λευιτας εμπροσθεν της σκηνης του μαρτυριου και θελεις συναξει ολην την συναγωγην των υιων Ισραηλ 	 Tâye reheb laj levitas nak teßjilok chiru li tabernáculo ut tâchßutubeb ajcuiß chixjunileb laj Israel aran.


Εγω τους εμε αγαπωντας αγαπω και οι ζητουντες με θελουσι με ευρει. 	 Lâin nequebinra li nequeßcuulac chiruheb xbânunquil li châbil naßleb. Eb li nequeßxqßue xchßôl chixsicßbal nequeßxtau ajcuiß.


Και εξηλθον οι υιοι Αμμων και παρεταχθησαν εις πολεμον κατα την εισοδον της πυλης και οι Συριοι Σωβα και Ρεωβ και Ις-τωβ και Μααχα ησαν καθ' εαυτους εν τη πεδιαδι. 	 Eb li ralal xcßajol laj Amón queßcôeb chi pletic ut queßxxakab ribeb saß li oquebâl re li tenamit. Ut eb li soldados aj Siria li queßcuan saß eb li tenamit Soba ut Rehob rochbeneb lix soldados laj Maaca ut eb li re Is-tob cuanqueb saß cßalebâl.


Και εξηλθον οι ταχυδρομοι, ιππαζοντες επι ταχυποδων ημιονων, σπευδοντες και κατεπειγομενοι υπο της προσταγης του βασιλεως. Και η διαταγη εξεδοθη εν Σουσοις τη βασιλευουση. 	 Eb lix takl li rey queßcôeb saß junpât chirixeb lix cacuây li rey, li kßaxal cau nequeßâlinac, joß quiyeheß reheb xban li rey. Ut qui-el ajcuiß resilal li hu saß li tenamit Susa bar cuan cuiß li rey.


εκεινον, οστις απηγγειλε προς εμε, λεγων, Ιδου, απεθανεν ο Σαουλ, και εστοχαζετο εαυτον μηνυτην αγαθης αγγελιας, επιασα αυτον και εθανατωσα αυτον εν Σικλαγ, αντι να βραβευσω αυτον δια την αγγελιαν αυτου 	 —Nak cuanco aran Siclag, quicuulac cuiqßuin li cuînk chixyebal cue nak quicam laj Saúl. Saß xchßôl aßan nak châbil esil li tixye cue. Saß xchßôl aßan nak tâsahokß inchßôl chirabinquil nak camenak chic laj Saúl. Abanan lâin xintakla xchapbal ut xcamsinquil re xtojbal rix li esilal li quixye cue.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Moisés:


Και δεν θελουσιν εισθαι πλεον λαφυρον εις τα εθνη, και τα θηρια της γης δεν θελουσι κατατρωγει αυτους αλλα θελουσι κατοικει ασφαλως και δεν θελει υπαρχει ο εκφοβων. 	 Li xnînkal ru tenamit li incßaß nequeßxpâb li Dios incßaß chic teßxmakß chiruheb li cßaßru reheb, chi moco li joskß aj xul teßxcamsiheb chokß xtibeb. Teßcuânk ban chi saheb saß xchßôl ut mâcßaß tâseßbesînk reheb.


Και ειπεν ο Ιωσηφ προς τους αδελφους αυτου, Εγω ειμαι ο Ιωσηφ ο πατηρ μου ετι ζη; Και δεν ηδυναντο οι αδελφοι αυτου να αποκριθωσι προς αυτον διοτι εταραχθησαν εκ της παρουσιας αυτου. 	 Laj José quixye reheb li ras: —Lâin laj José. ¿Ma toj yoßyo lin yucuaß? chan reheb. Ut eb li ras incßaß queßru chi chakßoc. Queßsach xnaßleb riqßuin li cßaßru quixye laj José.


Και εξελθοντες εκηρυττον να μετανοησωσι, 	 Jo'can nak que'côeb lix tzolom li Jesús ut que'xch'olob xyâlal chiruheb li tenamit re nak te'xyot' xch'ôl ut te'xjal xc'a'uxeb.


Και ειπεν ο Σαουλ προς τους Κεναιους, Υπαγετε, αναχωρησατε, καταβητε εκ μεσου των Αμαληκιτων, δια να μη σας συμπεριλαβω μετ' αυτων διοτι σεις εδειξατε ελεος εις παντας τους υιους Ισραηλ, οτε ανεβαινον εξ Αιγυπτου. Και ανεχωρησαν οι Κεναιοι εκ μεσου των Αμαληκιτων. 	 Quixtakla xyebal reheb laj Ceneo: —Elenkex saß xyânkeb laj Amalec re nak incßaß texsachekß rochbeneb aßan. Incßaß texsachekß xban nak lâex xeril xtokßobâl ruheb laj Israel nak queßel Egipto, chan. Ut eb laj Ceneo queßel saß xyânkeb laj Amalec.


Διεσχισε την θαλασσαν και διεπερασεν αυτους και εστησε τα υδατα ως σωρον 	 Quixjach ru li haß ut quixnumsiheb jun pacßal li Caki Palau. Chanchan jun li tzßac nak quixakli li haß ut chaki queßnumeß cuiß.


Εφερον δε προς αυτον και τα βρεφη, δια να εγγιζη αυτα ιδοντες δε οι μαθηται, επεπληξαν αυτους. 	 Sa' jun li cutan cuanqueb li que'xc'am chak lix coc'aleb riq'uin li Jesús re nak tixq'ue li ruk' sa' xbêneb ut târosobtesiheb. Ut eb lix tzolom li Jesús que'xq'ue retal nak que'c'ame' chak li coc'al riq'uin ut que'oc chixk'usbaleb lix na' xyucua'eb.


Θελεις βασιλευει, διοτι εγκλειεις σεαυτον εις κεδρον; ο πατηρ σου δεν ετρωγε και επινε, και επειδη εκαμνε κρισιν και δικαιοσυνην, ευημερει; 	 At rey, ¿ma nacacßoxla nak lâat châbil rey yal xban nak cuânk lâ châbil palacio yîbanbil riqßuin li cheß chacalteß? Lâ yucuaß quixbânu li us ut quicuan saß tîquilal. Joßcan nak us qui-el riqßuin li quixbânu. Incßaß quipaltoß cßaßru re.


Και εξηλθεν η αποφασις και οι σοφοι εθανατονοντο εζητησαν δε και τον Δανιηλ και τους συντροφους αυτου, δια να θανατωσωσιν αυτους. 	 Nak ac xqßue li chakßrab li rey nak teßcamsîk laj qßuehol naßleb, queßsiqßueß ajcuiß laj Daniel ut eb li rochben re teßcamsîk.


Και κατ' εκεινην την ημεραν ο αρχων θελει ετοιμαζει υπερ εαυτου και υπερ παντος του λαου της γης μοσχον δια προσφοραν περι αμαρτιας. 	 Saß li xbên cutan re li ninkße li rey tixqßue jun li toro li tâmayejâk re xtzßâmanquil xcuybal xmâc aßan ut re ajcuiß xtzßâmanquil xcuybal xmâqueb li tenamit.


Επειτα με εφερεν εις τον ναον και εμετρησε τα μετωπα, εξ πηχας το πλατος εντευθεν και εξ πηχας το πλατος εκειθεν, το πλατος της σκηνης. 	 Chirix aßan li cuînk quinixcßam saß li templo ut quixbis xyânkeb li rokechal li Santil Naßajej. Lix bisbal, aßan oxib metro rok ut oxib metro ru.


ιδων μεταξυ των λαφυρων μιαν καλην Βαβυλωνικην στολην και διακοσιους σικλους αργυριου και ελασμα χρυσου βαρους πεντηκοντα σικλων, επεθυμησα αυτα και ελαβον αυτα και ιδου, ειναι κεκρυμμενα εν τη γη, κατα το μεσον της σκηνης μου, και το αργυριον υποκατω αυτων. 	 Nak xo-oc aran Jericó, xcuil saß xyânkeb li cßaßak re ru jun châbil tßicr xcomon li akßej li nequeßrocsi laj Babilonia. Xcuil ajcuiß cuib ciento chi tumin plata ut numenak na jun libra li oro. Lâin quinra ru. Joßcan nak quinxoc chokß cue. Xinbec jun li jul saß li naßajej li cuanquin cuiß chi hilânc ut aran xinmuk. Xinqßue li tumin rubel li tßicr, chan laj Acán.


Ιδων δε ο Ιησους πολλους οχλους περι εαυτον, προσεταξε να αναχωρησωσιν εις το περαν. 	 Ut nak quiril li Jesús nak sutsu xbaneb li q'uila tenamit, quixye: -Tento toxic jun pac'al li palau, chan reheb lix tzolom.


να μεταβιβασω την βασιλειαν εκ του οικου του Σαουλ, και να στησω τον θρονον του Δαβιδ επι τον Ισραηλ και επι τον Ιουδαν, απο Δαν εως Βηρ-σαβεε. 	 Li Kâcuaß quixye nak târisi xcuanquileb li ralal xcßajol laj Saúl ut tixqßue re laj David. Laj David tâoc chokß xreyeb li cuanqueb saß li naßajej Israel, joß ajcuiß chokß xreyeb li cuanqueb saß li naßajej Judá. Tâtaklânk saß chixjunil li naßajej li naticla aran Dan toj Beerseba, chan laj Abner.


Εις εσας λοιπον τους πιστευοντας ειναι η τιμη, εις δε τους απειθουντας ο λιθος, τον οποιον απεδοκιμασαν οι οικοδομουντες, ουτος εγεινε κεφαλη γωνιας 	 K'axal lok' li Cristo chok' êre lâex li ac xexpâban. Abanan chok' reheb li mâji' neque'pâban, mâc'a' na-oc cui'. Tz'îbanbil retalil sa' li Santil Hu chi jo'ca'in: Li pec li quitz'ektânâc xbaneb laj cablanel, a'an li pec li k'axal châbil li quiq'uehe' chok' xxuc li cab. (Sal. 118:22)


Οδηγοι τυφλοι, οιτινες διυλιζετε τον κωνωπα, την δε καμηλον καταπινετε. 	 Ex mutz' aj c'amol be, nequeyal êk'e chixbânunquil li c'a'ak re ru li mâc'a' xcuanquil, abanan li nim xcuanquil inc'a' nequebânu. Chanchan nak nequetz'il ru lê ha' re nak inc'a' tênuk' li coc' suk ut a' chic li nînki xul camello nequenuk'.


οστις ομως σκανδαλιση ενα των μικρων τουτων των πιστευοντων εις εμε, συμφερει εις αυτον να κρεμασθη μυλου πετρα επι τον τραχηλον αυτου και να καταποντισθη εις το πελαγος της θαλασσης. 	 Ut li ani tâpo'ok xch'ôleb li toj k'uneb xch'ôl li neque'pâban cue, k'axal raj us chok' re a'an nak tâcutek' sa' xchamal li palau chi bac'bo junak nimla pec chixcux.


Και εξηλθεν ο Μωυσης απο του Φαραω και εδεηθη του Κυριου. 	 Laj Moisés qui-el riqßuin laj faraón ut quitijoc chiru li Kâcuaß Dios.


Και ο Εφραιμ ειναι ως περιστερα δελεαζομενη, μη εχουσα συνεσιν επικαλουνται την Αιγυπτον, υπαγουσιν εις την Ασσυριαν. 	 Eb li ralal xcßajol laj Efraín chanchaneb li mucuy mâcßaß xnaßleb. Incßaß naxnau cßoxlac. Xbên cua nequeßxpatzß xtenkßanquil riqßuineb laj Egipto ut nequeßxpatzß ajcuiß riqßuineb laj Asiria.


Επιρριψον επι τον Κυριον το φορτιον σου, και αυτος θελει σε ανακουφισει δεν θελει ποτε συγχωρησει να σαλευθη ο δικαιος. 	 Chacanabak saß rukß li Dios chixjunil li raylal nacacßul ut aßan tâtenkßânk âcue. Li Dios incßaß naxcanab li tîc xchßôl xjunes saß li raylal.At Kâcuaß, lâat tâsach ruheb li nequeßxcamsi ras rîtzßin ut tâsach ruheb laj balakß. Toj mâjiß ajcuiß nacuulac yijach lix yußameb arin saß ruchichßochß nak tâsacheb. Abanan lâin, at Kâcuaß, cau inchßôl âcuiqßuin.


Και ο αποστειλας τον τραγον τον απολυτεον θελει πλυνει τα ιματια αυτου και λουσει το σωμα αυτου εν υδατι και μετα ταυτα θελει εισελθει εις το στρατοπεδον. 	 Ut li cuînk li tâcßamok re li chibât saß li chaki chßochß bar mâcßaß cristian, tento nak tixpuchß li rakß ut tâatînk. Tojoßnak tâoc cuißchic saß li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb laj Israel.


Και ειπε προς αυτην ο βασιλευς, Τι εχεις; Η δε ειπε, Γυνη χηρα, φευ ειμαι εγω, και απεθανεν ο ανηρ μου 	 Laj David quixye re: —¿Cßaßru tâcuaj tinbânu? chan. Li ixk quixye re: —Lâin jun xmâlcaßan nebaßin. Camenak inbêlom.


Και Αβισαι, ο αδελφος του Ιωαβ, υιος της Σερουιας, ητο πρωτος των τριων και ουτος σειων την λογχην αυτου εναντιον τριακοσιων, εθανατωσεν αυτους και απεκτησεν ονομα μεταξυ των τριων. 	 Laj Abisai, li rîtzßin laj Joab, aßan li nataklan saß xbêneb li lajêb xcaßcßâl. Aßan lix yum lix Sarvia. Laj Abisai quixcamsiheb oxib ciento chi cuînk. Joßcan nak quiniman xcuanquil joß li oxibeb li cauheb rib chi pletic.


Και αφου ετελειωσε προσφερων τα δωρα και απεπεμψε τους ανθρωπους τους βασταζοντας τα δωρα, 	 Nak ac xqßue lix mâtan laj Eglón, laj Aod quixtaklaheb cuißchic saß rochocheb li cuînk li queßcßamoc chak re li mâtan.


Και ειπεν ο Αβρααμ, Ας μη παροξυνθη ο Κυριος μου εαν ετι λαλησω εαν ευρεθωσιν εκει τριακοντα; Και ειπε, Δεν θελω απολεσει αυτην εαν ευρω εκει τριακοντα. 	 Laj Abraham quixye cuißchic re li Kâcuaß: —Chacuy inmâc. Us cui incßaß tatjoskßok cuiqßuin xban nak tinpatzßok cuißchic âcue. Mâre caßaj cuiß lajêb xcaßcßâl cuanqueb. ¿Ma tâsacheb ru li tenamit? chan. Ut li Kâcuaß quixye re, —Saß xcßabaßeb li lajêb xcaßcßâl li tîqueb xchßôl, lâin tincuy xmâqueb li tenamit, chan.


να απεκδυθητε τον παλαιον ανθρωπον τον κατα την προτεραν διαγωγην, τον φθειρομενον κατα τας απατηλας επιθυμιας, 	 Jo'can nak chetz'ektâna chi junaj cua lê najter na'leb. Mêq'ue chic êrib chi balak'îc xban li mâusilal li quixrahi ru lê ch'ôl junxil.


Και απεθανεν ο Χουσαμ, και εβασιλευσεν αντ' αυτου Αδαδ, ο υιος του Βεδαδ, οστις επαταξε τους Μαδιανιτας εν τη πεδιαδι του Μωαβ το δε ονομα της πολεως αυτου Αβιθ. 	 Nak quicam laj Husam, laj Hadad li ralal laj Bedad qui-oc chokß rey chokß rêkaj. Laj Hadad, aßan li quinumta saß xbêneb laj Madián saß li naßajej Moab. Avit xcßabaß lix tenamit.


Εκεινος δε στραφεις ειπε προς τον Πετρον Υπαγε οπισω μου, Σατανα σκανδαλον μου εισαι διοτι δεν φρονεις τα του Θεου, αλλα τα των ανθρωπων. 	 Ut li Jesús quixsuk'isi rib chirilbal laj Pedro ut quixye re: -Elen arin sa' xnak' cuu. Lâat chanchanat laj tza. Mich'inan inch'ôl âban chixbânunquil li c'a'ru tento tinbânu. Lâat inc'a' yôcat chixc'oxlanquil jo' naxc'oxla li Dios. Yôcat ban chixc'oxlanquil jo' naxc'oxla li cuînk, chan.


Αυται ειναι αι συγγενειαι των Λευιτων η συγγενεια των Λιβνιτων, η συγγενεια των Χεβρωνιτων, η συγγενεια των Μααλιτων, συγγενεια των Μουσιτων, η συγγενεια των Κοραιτων και ο Κααθ εγεννησε τον Αμραμ. 	 Aßaneb aßin li jun chßol chic li ralal xcßajol laj Leví: eb li ralal xcßajol laj Libni, eb li ralal xcßajol laj Hebrón, eb li ralal xcßajol laj Mahli, eb li ralal xcßajol laj Musi, ut eb li ralal xcßajol laj Coré. Laj Coat, aßan lix yucuaß laj Amram.


Θελουσι καμει οι φιλοι συμποσιον εξ αυτου; θελουσι μοιρασει αυτον μεταξυ των εμπορων; 	 ¿Ma naru ta biß teßxcßayi eb laj car? Ut, ¿ma naru ta biß teßxseti lix tibel re teßxcßayi?


Διοτι σας λεγω οτι εις παντα τον εχοντα θελει δοθη, απο δε του μη εχοντος και ο, τι εχει θελει αφαιρεθη απ' αυτου. 	 Li rey quixye reheb: -Lâin ninye êre nak li ani cuan nabal c'a'ru re, tâq'uehek' cui'chic nabal re; ut li ani ca'ch'in ajcui' c'a'ru re, tâisîk chiru, usta ca'ch'in ajcui' li c'a'ru re.


Και απεκριθη Ελιφας ο Θαιμανιτης και ειπε 	 Quichakßoc laj Elifaz, Temán xtenamit, ut quixye:


Δια τουτο αναζωσθεντες τας οσφυας της διανοιας σας, εγκρατευεσθε και εχετε τελειαν ελπιδα εις την χαριν την ερχομενην εις εσας, οταν αποκαλυφθη ο Ιησους Χριστος, 	 Xban nak yôquex chiroybeninquil lê k'ajcâmunquil, chi ajk ru lê c'a'ux. Chi cuânk chi tuktu lê ch'ôl. Ut chi anchal êch'ôl cheroybeni li usilal li tixq'ue êre li Jesucristo nak tixc'utbesi cui'chic rib.


Και ειπεν, Εισελθε, ευλογημενε του Κυριου δια τι ιστασαι εξω; επειδη εγω ητοιμασα την οικιαν και τοπον δια τας καμηλους. 	 Laj Labán quixye re: —Lâat rarôcat xban li Dios. Incßaß tatcanâk arin chire li haß. Yoßo saß kochoch ut tathilânk kiqßuin. Ac yîbanbil lê naßaj joß ajcuiß xnaßajeb lâ camellos, chan.


Ο δε ειπεν Εκατον μετρα ελαιου. Και ειπε προς αυτον Λαβε το εγγραφον σου και καθησας ταχεως γραψον πεντηκοντα. 	 Ut li cuînk quixye re: -O'c'âl barril chi aceite, chan. Ut li mertôm quixye re: -Cue' li hu li tz'îbanbil cui' retalil lâ c'as. Chunlan ut jal sa' junpât. Lajêb roxc'âl aj chic tâtz'îba retalil chiru li hu a'in, chan.


Θελει βαλει το στομα αυτου εις το χωμα, ισως ηναι ελπις. 	 Chixcubsihak ban rib rubel xcuanquil li Kâcuaß, xban nak toj cuan cßaßru naroybeni.


Πως λοιπον δυναται ανθρωπος να δικαιωθη ενωπιον του Θεου; η πως δυναται να ηναι καθαρος ο γεγεννημενος εκ γυναικος; 	 ¿Chanru nak tixtîcobresi xchßôl junak cuînk chiru aßan nak nequecßoxla lâex? Ut, ¿chanru nak tzßakalak re ru lix yußam li cuînk li nayoßla saß ruchichßochß?


Οι φοβουμενοι τον Κυριον ηλπισαν επι Κυριον αυτος ειναι βοηθος και ασπις αυτων. 	 Ut lâex li nequexucua ru li Dios, cauhak êchßôl riqßuin xban nak aßan li natenkßan êre ut aßan li nacoloc êre.


Και θελει σφαξει το αρνιον της περι ανομιας προσφορας και θελει λαβει ο ιερευς απο του αιματος της περι ανομιας προσφορας και θελει βαλει αυτο επι τον λοβον του δεξιου ωτιου του καθαριζομενου και επι τον αντιχειρα της δεξιας αυτου χειρος και επι τον μεγαλον δακτυλον του δεξιου αυτου ποδος. 	 Tixcamsi li carner li tâmayejâk re xtojbal rix li mâc. Tixqßue caßchßinak lix quiqßuel saß lix xic li jun li ac xqßuira, li cuan saß xnim. Tixqßue ajcuiß saß li rußuj rukß nim ut saß li rußuj rok nim li cuan saß xnim.


κατα τοσουτον ανωτερας διαθηκης εγγυητης εγεινεν ο Ιησους. 	 Riq'uin li juramento a'in, sa' xc'aba' li Jesucristo, nim xcuanquil li ac' contrato, ut k'axal lok' chiru li quicuan junxil.


Ο Κυριος θελει σε παταξει με μαρασμον και με πυρετον και με ριγος και με φλογωσιν και με μαχαιραν και με ανεμοφθοριαν και με ερυσιβην και θελουσι σε καταδιωκει εωσου αφανισθης. 	 Tixtakla nabal pây ru li yajel saß êbên joß li caki yajel. Texsipokß ut cßajoßak lê tik. Incßaß chic tixqßue li hab saß xbên lê racuîmk ut cßajoß xtikcual. Tâmoßônk lê racuîmk. Cßajoß li raylal têcßul toj retal texcâmk.


Τα ορη διαλυονται ως κηρος απο της παρουσιας του Κυριου, απο της παρουσιας του Κυριου πασης της γης 	 Eb li tzûl nequeßhaßoß chiru li Kâcuaß, laj êchal re chixjunil li ruchichßochß. Chanchan nak nahaßoß li cera.


Αναθες εις τον Κυριον την οδον σου και ελπιζε επ' αυτον, και αυτος θελει ενεργησει 	 Junelic chekßaxtesi êrib re li Kâcuaß ut cauhak êchßôl riqßuin. Ut aßan tâtenkßânk êre.


οταν πας ο Ισραηλ συναχθη δια να εμφανισθη ενωπιον Κυριου του Θεου σου, εν τω τοπω οντινα εκλεξη, θελεις αναγινωσκει τον νομον τουτον ενωπιον παντος του Ισραηλ εις επηκοον αυτων. 	 Nak teßxchßutub ribeb chixjunileb laj Israel chixlokßoninquil li Kâcuaß saß li naßajej li tixye êre, aran têril xsaß li chakßrab aßin saß xxiqueb chixjunileb.


Και εβαρυθυμησεν ο Μωυσης σφοδρα και ειπε προς τον Κυριον, Μη επιβλεψης εις την προσφοραν αυτων ουδε ενα ονον απ' αυτων ελαβον ουδε εβλαψα τινα εξ αυτων. 	 Riqßuin li cßaßru queßxye, queßxchikß xjoskßil laj Moisés ut quixye re li Kâcuaß: —At Kâcuaß, mâcßul taxak lix mayejeb. Lâin mâcßaß xinmakß chiruheb. Lâin incßaß xinmakß lix bûr chiruheb chi moco xinbânu raylal reheb.—


Διοτι παντα τα πρωτοτοκα των υιων Ισραηλ ειναι εμου, απο ανθρωπου εως κτηνους καθ' ην ημεραν επαταξα παντα τα πρωτοτοκα εν τη γη της Αιγυπτου, ηγιασα αυτους εις εμαυτον 	 Chixjunileb li xbên ralaleb laj Israel, aßan cueheb lâin. Ut cueheb ajcuiß li xbên raleb li xul li têlom. Lâin quinsiqßueb ru nak quinqßueheb chi câmc li xbên alalbej aran Egipto.


Εκ της γης εκεινης εξηλθεν ο Ασσουρ, και ωκοδομησε την Νινευη, και την πολιν Ρεχωβωθ, και την Χαλαχ, 	 Nak qui-el saß li naßajej aßan, laj Nimrod cô saß jun nimla naßajej Asiria xcßabaß. Ut aran quixyîb eb li tenamit Nínive, Rehobot, ut Cala.


τοτε συ επακουσον εκ του ουρανου και συγχωρησον την αμαρτιαν του λαου σου Ισραηλ, και επαναγαγε αυτους εις την γην, την οποιαν εδωκας εις τους πατερας αυτων. 	 lâat toj saß choxa tâcuabi li cßaßru teßxtzßâma châcuu ut tâcuyeb xmâc lâ tenamit Israel. Ut tâqßueheb cuißchic chi sukßîc saß li naßajej li caqßue reheb lix xeßtônil xyucuaßeb laj Israel.


Αφου δε εδαπανησε παντα, εγεινε πεινα μεγαλη εν τη χωρα εκεινη, και αυτος ηρχισε να στερηται. 	 Ut nak ac xsach chixjunil li c'a'ru cuan re, quicuan jun nimla cue'ej sa' li tenamit a'an. Ut li al yô chixcuybal xtz'ocajic.


Ζωσον ηδη την οσφυν σου ως ανηρ διοτι θελω σε ερωτησει, και φανερωσον μοι. 	 Anakcuan cßutbesi lâ cuînkilal chicuu ut tâsume li âtin tinpatzß âcue.


Ελεγε προσετι ο Αβεσσαλωμ, Τις να με εδιωριζε κριτην του τοπου, δια να ερχηται προς εμε πας οστις εχει διαφοραν η κρισιν, και να δικαιονω αυτον. 	 Ut quixye ajcuiß reheb: —Us raj cui lâin ta jun aj rakol âtin. Cui ta lâin rey, chixjunileb raj li cuanqueb xchßaßajquil teßchâlk cuiqßuin ut lâin tinrakok raj âtin saß xbêneb saß tîquilal, chan.


Η αγαπη ουδεποτε εκπιπτει τα αλλα ομως, ειτε προφητειαι ειναι, θελουσι καταργηθη ειτε γλωσσαι, θελουσι παυσει ειτε γνωσις, θελει καταργηθη. 	 Li rahoc tâcuânk chi junelic. Tâcuulak xk'ehil nak inc'a' chic tâc'anjelak li mâtan re cuânc chi profetil ut tâcuulak xk'ehil nak inc'a' chic tâc'anjelak li mâtan re âtinac sa' jalanil âtin. Ut tâcuulak xk'ehil nak inc'a' chic tâc'anjelak li mâtan re xtaubal ru chixjunil. Abanan li rahoc inc'a' nalaj, inc'a' na-oso'. Cuânk ban chi junelic.


επειτα ερχεσθε και ιστασθε ενωπιον μου εν τω οικω τουτω, εφ' ον εκληθη το ονομα μου, και λεγετε, Ηλευθερωθημεν, δια να καμνητε παντα ταυτα τα βδελυγματα; 	 Ut chirix aßan nequexcßulun saß li templo bar ninlokßonîc cuiß ut nequeye chi joßcaßin, “Cueßco, colbilo,” chanquex, ut toj yôquex ajcuiß chixbânunquil li mâusilal.


Ητο δε μακραν απ' αυτων αγελη χοιρων πολλων βοσκομενη. 	 Ut najt ca'ch'in riq'uineb cuan chak jun tûb li âk, yôqueb chi ichajibc.


Ουαι η παραδεδειγματισμενη και μεμολυσμενη η πολις η καταθλιβουσα 	 Raylal tâchâlk saß xbên li tenamit Jerusalén xban nak xeßxkßetkßeti rib. Queßxbânu li incßaß us joß queßxbânu li jalan tenamit ut queßxrahobtesi li nebaß.


Αρα λοιπον εκαστος ημων περι εαυτου θελει δωσει λογον εις τον Θεον. 	 Jo'can nak chikajunilo toxkak'axtesi li kayehom kabânuhom chiru li Dios.


Και ησαν τινες λεγοντες, Ημεις βαλλομεν ενεχυρον τους αγρους ημων, τους αμπελωνας ημων και τας οικιας ημων, δια να λαβωμεν σιτον εξ αιτιας της πεινης. 	 Ut cuan ajcuiß queßyehoc re: —Xban li cueßej xkaqßue chi prenda li kachßochß joß ajcuiß li kacuîmk ut li kochoch re târûk takalokß katrigo re tocuaßak.—


και ελεγεν Αββα ο Πατηρ, παντα ειναι δυνατα εις σε απομακρυνον απ' εμου το ποτηριον τουτο. Ουχι ομως ο, τι θελω εγω, αλλ' ο, τι συ. 	 Ut quixye ajcui': -At inYucua', lâin ninnau nak chixjunil naru xbânunquil châcuu. Cui ta naru inc'a' raj tinc'ul li raylal a'in. Abanan chi-uxmânk li c'a'ru nacacuaj lâat ut mâcua' li nacuaj lâin.-


Καμε αλυσον, διοτι η γη ειναι πληρης απο κρισεως αιματων και η πολις πληρης καταδυναστειας. 	 Tâcauresi junak li cadena retalil nak texchapekß xban nak li naßajej aßin numtajenak chi mâusilal ut camsînc. Li tenamit junes rahobtesînc nequeßxcßoxla.


Λαλησον προς τον Ααρων και προς τους υιους αυτου, λεγων, Ουτω θελετε ευλογει τους υιους Ισραηλ, λεγοντες προς αυτους 	 —Tâye re laj Aarón ut reheb li ralal nak joßcaßin teßxye nak teßxtzßâma li rosobtesinquileb laj Israel.


και ειπεν, Ο Κυριος ειναι πετρα μου και φρουριον μου και ελευθερωτης μου 	 Li Kâcuaß, aßan li na-iloc cue. Aßan li nacoloc cue. Chanchan jun sakônac bar nincol cuiß cuib.


Και εαν ηθελον επιφερει κατα της γης θηρια κακα και εφθειρον αυτην, ωστε να αφανισθη, ωστε να μη δυναται τις να περαση δι' αυτης εξ αιτιας των θηριων, 	 Malaj ut tintakla li joskß aj xul saß li tenamit chixcamsinquileb li cristian, mâcßaßak chic cristian teßcanâk aran. Ut mâ ani chic târûk tânumekß aran xbaneb li joskß aj xul.


οιτινες καμνουσι τον ανθρωπον πταιστην δια ενα λογον, και στηνουσι παγιδα εις τον ελεγχοντα εν τη πυλη, και με ψευδος διαστρεφουσι το δικαιον. 	 Li Dios tixsach ruheb li nequeßkßaban ut tixsach ajcuiß ruheb li nequeßbalakßin re laj rakol âtin. Ut tixsach ajcuiß ruheb li nequeßxsicß xyâlal re nak incßaß târakekß âtin saß tîquilal saß xbêneb li mâcßaßeb xmâc.


Κυριε, εισακουσον της φωνης μου ας ηναι τα ωτα σου προσεκτικα εις την φωνην των δεησεων μου. 	 Chinâcuabi taxak nak ninyâba lâ cßabaß. Chinâsume taxak nak nintzßâma intenkßanquil châcuu.


του Ματθατ, του Λευι, του Μελχι, του Ιαννα, του Ιωσηφ, 	 Ut laj Elí, a'an li ralal laj Matat. Laj Matat, a'an li ralal laj Leví. Ut laj Leví, a'an li ralal laj Melqui. Ut laj Melqui, a'an li ralal laj Jana. Ut laj Jana, a'an li ralal laj José.


Και δια την μεγαλειοτητα, την οποιαν εδωκεν εις αυτον, παντες οι λαοι, εθνη και γλωσσαι ετρεμον και εφοβουντο εμπροσθεν αυτου οντινα ηθελεν εφονευε και οντινα ηθελεν εφυλαττε ζωντα και οντινα ηθελεν υψωνε και οντινα ηθελεν εταπεινονεν 	 Ut xban lix nimal xcuanquil li quiqßueheß re, chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß aß yal bar xtenamiteb ut aß yal cßaßru râtinobâleb, nequeßsicsot xbaneb xxiu chiru. Quixcamsi li ani quiraj xcamsinquil ut quixcol li ani quiraj xcolbal. Quixqßue xcuanquil li ani quiraj xqßuebal xcuanquil ut quixcubsi xcuanquil li ani quiraj xcubsinquil xcuanquil.


Βλεποντες δε οι υιοι Αμμων οτι ησαν βδελυκτοι εις τον Δαβιδ, απεστειλαν οι υιοι Αμμων και εμισθωσαν εκ των Συριων Βαιθ-ρεωβ και των Συριων Σωβα εικοσι χιλιαδας πεζων, και παρα του βασιλεως Μααχα χιλιους ανδρας, και παρα του Ις-τωβ δωδεκα χιλιαδας ανδρων. 	 Eb li ralal xcßajol laj Amón queßxqßue retal nak xicß chic teßilekß xban laj David. Joßcan nak queßxtoj junmay mil chi soldados re Siria li queßcuan saß li cuib chi tenamit Bet-rehob ut Soba. Queßxtoj ajcuiß lix reyeb laj Maaca rochben jun mil chi soldados. Joßcan ajcuiß cablaju mil chi soldados re Is-tob.


απο παντος φαγητου εσθιωμενου, εις το οποιον εμβαινει υδωρ, θελει εισθαι ακαθαρτον και παν ποτον πινομενον εν οποιωδηποτε αγγειω, θελει εισθαι ακαθαρτον. 	 Ut cui li haß li cuan saß li ucßal aßan tânak saß li tzacaêmk, muxbil chic ru tâcanâk li tzacaêmk. Ut chixjunil li haß li cuan saß li ucßal aßan, muxbil chic ru tâcanâk.


Και ειπεν ο Ιακωβ, Πωλησον μοι σημερον τα πρωτοτοκια σου. 	 Ut laj Jacob quixye re laj Esaú: —Tinqßue âcue li cua cui tâcßayi chokß cue lâ primogenitura, li tâcuêchani joß xbên alalbej, chan.


Υπαγε προς τον οικον των Ρηχαβιτων και λαλησον προς αυτους και φερε αυτους εις τον οικον του Κυριου, εις εν των δωματιων, και ποτισον αυτους οινον. 	 —Tatxic riqßuineb li ralal xcßajol laj Recab ut tâbokeb saß lin templo. Tâcuocsiheb saß junak li naßajej li cuan saß lin templo ut tâqßue li vino re teßrucß, chan.


Θεε, συ με εδιδαξας εκ νεοτητος μου και μεχρι του νυν εκηρυττον τα θαυμασια σου. 	 At inDios, chalen chak saß incaßchßinal lâat xacßut lix yâlal chicuu. Ut toj chalen anakcuan yôquin ajcuiß xyebal resil li nacabânu riqßuin xnimal lâ cuanquil.


ουτω λεγει Κυριος Με τουτο θελεις γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος ιδου, με την ραβδον την εν τη χειρι μου θελω κτυπησει επι τα υδατα του ποταμου και θελουσι μεταβληθη εις αιμα 	 Anakcuan, at faraón, lâat tâqßue retal nak aßan li Kâcuaß Dios, ut kßaxal nim xcuanquil. Lâin tinsacß li nimaß Nilo riqßuin lin xukß. Ut riqßuin aßan tâquicßokß li haß.


Και υπηγεν ο Αζαηλ εις συναντησιν αυτου, λαβων δωρον εις την χειρα αυτου και απο παντος αγαθου της Δαμασκου, τεσσαρακοντα καμηλων φορτιον και ελθων εσταθη εμπροσθεν αυτου και ειπεν, Ο υιος σου Βεν-αδαδ, ο βασιλευς της Συριας, με απεστειλε προς σε, λεγων, Θελω αναλαβει εκ της αρρωστιας ταυτης; 	 Laj Hazael cô riqßuin laj Eliseo. Quixcßam chirix caßcßâl chi camello li yôqueb chirîkanquil li cßaßak re ru châbil li na-el Damasco re tixsi re li profeta. Laj Hazael quicuulac cuan cuiß laj Eliseo ut quixye re: —Li rey Ben-adad li nacatxra joß jun yucuaßbej, xinixtakla chixpatzßbal âcue ma tânumekß li yajel li cuan cuiß malaj ut incßaß, chan.


Και προχωρησας ολιγον, επεσεν επι της γης και προσηυχετο να παρελθη αν ηναι δυνατον απ' αυτου η ωρα εκεινη, 	 Ut li Jesús quibêc chic ca'ch'in ut quixcuik'ib rib sa' ch'och' ut qui-oc chi tijoc ut quixtz'âma re li Kâcua' Dios ut quixye: -Cui ta tixq'ue rib, inc'a' raj tinc'ul li raylal a'in.-


και ιδου, ανδρες δυο συνελαλουν μετ' αυτου, οιτινες ησαν Μωυσης και Ηλιας, 	 Ut que'ril nak cuibeb li cuînk yôqueb chi âtinac riq'uin li Jesús. A'aneb laj Moisés ut laj Elías.


Υστερον δε παντων απεθανε και η γυνη. 	 Ut quicam ajcui' li ixk.