Και το εσπερας ανεβησαν ορτυκια και εσκεπασαν το στρατοπεδον και το πρωι καθ' ολα τα περιξ του στρατοπεδου ητο στρωμα δροσου. 	 Ut joßcan qui-uxman. Nak ac ecuu chic quilajeßchal nabaleb laj tônkß saß li naßajej li cuanqueb cuiß. Ut nak quisakêu, cßajoß lix chußque cuan aran.


Και οτε οι Αζωτιοι εσηκωθησαν ενωρις την επαυριον, ιδου, ο Δαγων πεσμενος κατα προσωπον αυτου επι της γης ενωπιον της κιβωτου του Κυριου. Και λαβοντες τον Δαγων, κατεστησαν αυτον εις τον τοπον αυτου. 	 Joß cuulajak chic eb li cuanqueb Asdod queßcuulac aran ut queßxtau lix dioseb tßantßo saß chßochß chiru li Lokßlaj Câx. Queßxcuaclesi laj Dagón ut queßxxakab cuißchic saß xnaßaj.


εκ της φυλης Βενιαμιν, Ελιδαδ ο υιος του Χισλων 	 laj Elidad li ralal laj Quislón, saß xtêpaleb li ralal xcßajol laj Benjamín;


Σκληρον οραμα εφανερωθη εις εμε ο καταδυναστευων καταδυναστευει και ο πορθων πορθει. Αναβηθι, Ελαμ πολιορκησον, Μηδια επαυσα πασας τας καταδυναστειας αυτης. 	 Jun li visión kßaxal ra rilbal quicßutbesîc chicuu. Li quicuil saß li visión aßan nak yôqueb chi balakßînc ut yôqueb chi sachoc. Ayukex lâex aj Elam. Ayukex chi pletic riqßuineb laj Babilonia. Joßcan ajcuiß lâex aj Medo. Ayukex chi pletic re nak târakekß li raylal li queßxbânu eb laj Babilonia.


Και απεστειλεν ο Χειραμ εις τον στολον εκ των δουλων αυτου ναυτας εμπειρους της θαλασσης, μετα των δουλων του Σολομωντος. 	 Ut li rey Hiram quixtaklaheb li nequeßcßanjelac chiru li nequeßxnau chi us xchßeßbal li jucub. Ut queßcôeb rochbeneb li nequeßcßanjelac chiru laj Salomón.Eb aßan queßcôeb saß li jucub saß li tenamit Ofir ut queßxcßam chak caßchßin chic mâ cuaklaju quintal li oro ut queßxqßue re li rey Salomón.


Και διεσχισθη το θυσιαστηριον και εξεχυθη η στακτη απο του θυσιαστηριου, κατα το σημειον το οποιον εδωκεν ο ανθρωπος του Θεου δια του λογου του Κυριου. 	 Saß ajcuiß li hônal aßan li artal quijacheß ut li cha cuan saß xbên quipajeß joß quiyeheß re li profeta xban li Dios.


Επειτα θελουσιν εμβλεψει εις την γην και ιδου, ταραχη και σκοτος, θαμβωμα αγωνιας και θελουσιν εξωσθη εις το σκοτος. 	 malaj ut takßa saß li chßochß. Abanan junes raylal chic teßril ut kßojyîn. Mâ ani tâcolok reheb chiru li rahil chßôlej. Aran teßosokß saß li kßojyîn.


δια να στερησωσι τον ενδεη απο της κρισεως, και δια να αρπασωσι το δικαιον των πτωχων του λαου μου, δια να γεινωσι λαφυρον αυτων αι χηραι, και να γυμνωσωσι τους ορφανους. 	 Xban li chakßrab li xeqßue incßaß nequexrakoc âtin saß xyâlal saß xbêneb li nebaß ut eb li rahobtesinbileb. Ut nequemakß li cßaßru reheb chiruheb li xmâlcaßan joß eb ajcuiß li mâcßaß xnaß xyucuaßeb.


Διοτι Οστις θελει να αγαπα την ζωην και ιδη ημερας αγαθας ας παυση την γλωσσαν αυτου απο κακου και τα χειλη αυτου απο του να λαλωσι δολον, 	 Jo'ca'in naxye sa' li Santil Hu: Li ani târaj cuânc chi sa sa' xch'ôl re tixnumsiheb li cutan sa' xyâlal, inc'a' tââtinak riq'uin yibru âtin chi moco tâtic'ti'ik.


διδασκουσα ημας να αρνηθωμεν την ασεβειαν και τας κοσμικας επιθυμιας και να ζησωμεν σωφρονως και δικαιως και ευσεβως εν τω παροντι αιωνι, 	 Lix nimal ruxtân li Dios naxc'ut chiku nak li Dios naraj nak takacanab xbânunquil li mâusilal. Chikacanab xbânunquil li inc'a' us li naxrahi ru li kach'ôl. Sa' xyâlal ban chikanumsihak li cutan sa' li ruchich'och' a'in. Tocuânk sa' tîquilal riq'uineb li kas kîtz'in ut chikabânuhak taxak li naraj li Dios.


Και θελουσι σφαξει τον μοσχον ενωπιον Κυριου και οι υιοι του Ααρων, οι ιερεις, θελουσι φερει το αιμα και θελουσι ραντισει το αιμα κυκλω επι το θυσιαστηριον το παρα την θυραν της σκηνης του μαρτυριου. 	 Nak tixcamsi li toro toj sâj li tixqßue chokß cßatbil mayej, tixxekß chi chßîchß lix cux chiru li Kâcuaß. Ut laj tij, li ralal laj Aarón, tixxoc lix quiqßuel ut tixrachrachi chixjun sutam li artal ut saß xbên li artal li cuan chixcßatk li oquebâl re li tabernáculo.


Τα εντοσθια μου, τα εντοσθια μου πονω εις τα βαθη της καρδιας μου η καρδια μου θορυβειται εν εμοι δεν δυναμαι να σιωπησω, διοτι ηκουσας, ψυχη μου, ηχον σαλπιγγος, αλαλαγμον πολεμου. 	 Kßaxal ra cuanquin. Incßaß chic nincuy. Cau na-ecßan li cuâm. Chanchan êlc re saß xnaßaj. Incßaß naru tincanâk chi incßaß tinâtinak xban nak yôquin chirabinquil xyâb li trompetas retalil nak ticlâc re li plêt.


Ειπε δε προς ημας ο ανθρωπος, ο κυριος του τοπου, Με τουτο θελω γνωρισει οτι εισθε καλοι ανθρωποι ενα εκ των αδελφων σας αφησατε μετ' εμου, και λαβοντες σιτον δια την πειναν των οικιων σας απελθετε 	 Tojoßnak li cuînk li nataklan saß li tenamit Egipto quixye ke, “Re nak tinpâb ma relic na chi yâl nak lâex tîc lê chßôl, tâcanâk junak êre arin. Ut li jun chßôl chic teßxcßam lix trigo reheb lê rechßalal li câmqueb re xban cueßej.


Ο Δαβιδ ομως εκυριευσε το φρουριον Σιων αυτη ειναι η πολις Δαβιδ. 	 Usta ac cauresinbil chi us li tenamit, abanan laj David quinumta saß xbêneb ut qui-oc saß li naßajej Sión. Toj chalen anakcuan “Xtenamit laj David” nayeheß re li naßajej aßan.


Ο δε επι τα πετρωδη σπαρθεις, ουτος ειναι ο ακουων τον λογον και ευθυς μετα χαρας δεχομενος αυτον 	 Ut li iyaj li quinak sa' li pec ru li inc'a' quixchap xxe', a'aneb li neque'abin re li râtin li Dios ut sa' junpât neque'xpâb chi saheb sa' xch'ôleb.


Τοτε ο Ιησους εφερθη υπο του Πνευματος εις την ερημον δια να πειρασθη υπο του διαβολου, 	 Tojo'nak li Jesús quic'ame' xban li Santil Musik'ej sa' li chaki ch'och' re tâyalek' râlenquil xban laj tza.


παντες ουτοι ησαν οι υιοι του Αιμαν του βλεποντος του βασιλεως εις τους λογους του Θεου, διωρισμενοι εις το να υψονωσι το κερας. Εδωκε δε ο Θεος εις τον Αιμαν δεκατεσσαρας υιους και τρεις θυγατερας. 	 Chixjunileb aßin, aßaneb li ralal xcßajol laj Hemán li quicuan chok xprofeta li Dios chiru li rey David. Câlajuheb li ralal ut oxib lix rabin quiqßueheß re laj Hemán xban li Dios re xqßuebal xlokßal.


Εις δε την γεννησιν σου, καθ' ην ημεραν εγεννηθης, ο ομφαλος σου δεν εκοπη και εν υδατι δεν ελουσθης, δια να καθαρισθης, και με αλας δεν ηλατισθης και εν σπαργανοις δεν εσπαργανωθης. 	 Saß li cutan nak catyoßla, incßaß queßxset lâ chßup, chi moco cateßratesi, chi moco cateßxchßaj riqßuin atzßam, chi moco cateßxlan saß tßicr.


Θελει ελθει και απολεσει τους γεωργους τουτους, και θελει δωσει τον αμπελωνα εις αλλους. Ακουσαντες δε ειπον Μη γενοιτο. 	 Tâchâlk ut tixcamsiheb laj ilol re li racuîmk ut jalan chic aj e tixq'ue li jun sîr chi uvas, chan li Jesús. Nak que'rabi li quixye li Jesús, eb a'an que'xye: -Inc'a' taxak chic'ulmânk chi jo'can, chanqueb.


Το αυτο δε φρονημα εστω εν υμιν, το οποιον ητο και εν τω Χριστω Ιησου, 	 Chetzolak êrib riq'uin li Jesucristo re nak juntak'êtak lê na'leb riq'uin lix na'leb a'an.


Αποστρεψον τους οφθαλμους σου απεναντιον μου, διοτι με κατεπληξαν τα μαλλια σου ειναι ως ποιμνιον αιγων καταβαινοντων απο Γαλααδ. 	 Canab cuilbal xban nak incßaß chic nincuy rilbal lix chßinaßusal li xnakß âcuu. Li rismal âjolom nalemtzßun. Chanchan jun chßûtal chi chibât li yôqueb chi cubec saß li tzûl Galaad.


και Αβδων και Ζιχρι και Αναν 	 laj Abdón, laj Zicri, laj Hanán,


Και ακουσαντες οι δεκα ηγανακτησαν περι των δυο αδελφων. 	 Ut nak que'rabi li lajêb chic lix tzolom li Jesús li c'a'ru que'xtz'âma li rîtz'ineb rib, que'po' riq'uineb.


δεξαι, παρακαλω, τας ευλογιας μου, τας προσφερομενας προς σε διοτι με ηλεησεν ο Θεος και εχω τα παντα. Και εβιασεν αυτον και εδεχθη. 	 Nintzßâma châcuu nak tâcßul li mâtan li xinqßue âcue. Anakcuan xinbiomoß xban li Kâcuaß Dios. Numtajenak li cßaßru cue, chan. Laj Jacob quirelaji ru laj Esaú re nak tixcßul li mâtan toj retal quixcßul.


Μη παραδωσης εις τα θηρια την ψυχην της τρυγονος σου την συναξιν των πενητων σου μη λησμονησης διαπαντος. 	 Moâcanab kajunes xban nak lâo kßun kachßôl. Chanchano li cocß mucuy. Moâkßaxtesi saß rukßeb li xicß nequeßiloc ke xban nak chanchaneb li joskß aj xul.


Ηλθον λοιπον ο βασιλευς και ο Αμαν να συμποσιασωσι μετα της Εσθηρ της βασιλισσης. 	 Li rey Asuero rochben laj Amán côeb saß li ninkße li quixbânu lix Ester.


δια να βλεπωσι βλεποντες και να μη ιδωσι, και να ακουωσιν ακουοντες και να μη νοησωσι, μηποτε επιστρεψωσι και συγχωρηθωσιν εις αυτους τα αμαρτηματα. 	 Usta yôqueb chi iloc, abanan inc'a' te'xq'ue retal. Usta yôqueb chi abînc, abanan inc'a' te'xtau xyâlal. Tâuxmânk chi jo'can re nak inc'a' te'xyot' xch'ôleb ut inc'a' te'xjal xc'a'uxeb ut inc'a' tâcuyek' xmâqueb.-


Εδωκε λοιπον ο ιερευς εις αυτον τους αρτους τους αγιους διοτι δεν ητο εκει αρτος παρα τους αρτους της προθεσεως, οιτινες ειχον σηκωθη απ' εμπροσθεν του Κυριου, δια να θεσωσιν αρτους ζεστους καθ' ην ημεραν εσηκωθησαν εκεινοι. 	 Ut laj tij quixqßue li mayejanbil caxlan cua re laj David xban nak mâcßaß chic cuan re. Caßaj cuiß li caxlan cua li qui-isîc saß li mêx nak quiqßueheß li caxlan cua li toj qui-el saß li horno.


Ακροασθητι τουτο, Ιωβ σταθητι και συλλογισθητι τα θαυμασια του Θεου. 	 At Job, chacuabi, ¿ma nacaqßue retal li sachba chßôlej naxbânu li Dios?


Και ειπε Σαμουηλ, Συναξατε παντα τον Ισραηλ εις Μισπα, και θελω προσευχηθη υπερ υμων προς τον Κυριον. 	 Laj Samuel quixye reheb: —Chêjunilex lâex aj Israel, chßutubomak êrib aran Mizpa ut lâin tintijok chêrix chiru li Kâcuaß, chan.


Και πασα υψουμενη προσφορα εκ παντων των ηγιασμενων πραγματων των υιων Ισραηλ, την οποιαν προσφερουσιν εις τον ιερεα, θελει εισθαι αυτου. 	 Chixjunileb li lokßlaj mayej li nequeßxqßue re li Kâcuaß eb laj Israel teßcanâk chokß reheb laj tij li teßcßuluk re li mayej.


Προ πολλου εγνωρισα εκ των μαρτυριων σου, οτι εις τον αιωνα εθεμελιωσας αυτα. 	 Chalen najter quintau xyâlal lâ chakßrab. Quintau ru nak xakabanbil xcuanquil âban chi junelic kße cutan.


Εν τω τοπω οπου σφαζουσι το ολοκαυτωμα, θελουσι σφαζει την περι ανομιας προσφοραν και το αιμα αυτης θελει ραντιζεσθαι επι το θυσιαστηριον κυκλω. 	 Li mayej xul aßin teßxcamsi saß li naßajej li nequeßxcamsi cuiß li cßatbil mayej. Ut lix quiqßuel teßxrach saß xbên li artal joß ajcuiß chixjun sutam.


24-22 24-22 Τωρα λοιπον ομοσον μοι εις τον Κυριον, οτι δεν θελεις εξολοθρευσει το σπερμα μου μετ' εμε, και ετι δεν θελεις αφανισει το ονομα μου εκ του οικου του πατρος μου. 	 Caßaj cuiß nintzßâma châcuu. Bânu li juramento ut ye cue nak incßaß tâcamsiheb li cualal incßajol. Incßaß taxak tâsachekß lin cßabaß chi moco lix cßabaß lin yucuaß, chan laj Saúl.Ut laj David quixbânu li juramento ut quixye nak incßaß tixcamsiheb li ralal xcßajol laj Saúl. Chirix aßan laj Saúl quisukßi saß rochoch ut laj David ut eb li cuanqueb rochben queßcôeb cuißchic saß li naßajej li nequeßxmuk cuiß ribeb.


δια να τοξευωσι κρυφιως τον αμεμπτον εξαιφνης τοξευουσιν αυτον και δεν φοβουνται. 	 Chi mukmu nequeßxyoßob ticßtiß chirixeb li mâcßaßeb xmâc, ut incßaß nequeßxucuac xbânunquil.


Και αφου ελυθη η συναγωγη, πολλοι εκ των Ιουδαιων και των ευσεβων προσηλυτων ηκολουθησαν τον Παυλον και τον Βαρναβαν, οιτινες λαλουντες προς αυτους, επειθον αυτους να εμμενωσιν εις την χαριν του Θεου. 	 Nak que'xchak'rabiheb li tenamit, nabaleb laj judío jo'queb ajcui' li que'oc sa' xyânkeb a'an que'xtâke laj Pablo ut laj Bernabé. Laj Pablo ut laj Bernabé yôqueb chixq'uebal xna'lebeb re nak te'cuânk sa' xyâlal jo' naraj li Dios.


Η δοξα του Κυριου εστω εις τον αιωνα ας ευφραινεται ο Κυριος εις τα εργα αυτου 	 Lokßoninbil taxak ru li nimajcual Dios chi junelic kße cutan. Ut chisahokß taxak saß xchßôl li Kâcuaß riqßuin li cßaßru quilajxbânu.


διοτι ηδυνατο τουτο να πωληθη υπερ τριακοσια δηναρια και να δοθωσιν εις τους πτωχους και ωργιζοντο κατ' αυτης. 	 Xru raj xc'ayiman chi numenak oxib ciento denarios (Q150) ut xkajeq'ui raj reheb li neba', chanqueb. Ut que'oc chixcuech'inquil li ixk.


Και εκεινοι διελογιζοντο εν εαυτοις, λεγοντες οτι αρτους δεν ελαβομεν. 	 Eb lix tzolom que'oc chi âtinac chi ribileb rib ut que'xye: -Xban nak inc'a' xkac'am chak li caxlan cua, jo'can nak yô chixyebal ke chi jo'can.


"Μεμ." Ποσον αγαπω τον νομον σου ολην την ημεραν ειναι μελετη μου. 	 At Kâcuaß, cßajoß nak ninra lâ cuâtin, ut junes aßan nincßoxla nanumeß li cutan.


Και θελω ριψει βδελυραν ακαθαρσιαν επι σε και θελω σε καταισχυνει και θελω σε καταστησει εις θεαμα. 	 Chanchan tinqßue li tzßaj saß êbên nak texintzßektâna. Tincßut êxutân chiruheb li tenamit ut sachsôk xnaßlebeb teßcanâk chêrilbal.


δια να μη χορτασθωσι ξενοι απο της περιουσιας σου και οι κοποι σου ελθωσιν εις οικον αλλοτριου, 	 Incßaß us nak jalan chic teßyalok xsahil li cßaßru êre li ac xecßanjela.


Παυσαι απ' εμου, δια να αναλαβω δυναμιν, πριν αποδημησω και δεν υπαρχω πλεον. 	 Chacuuxtâna taxak cuu ut chaqßue taxak caßchßinak chic xsahil inchßôl nak toj mâjiß nincam.—


Εμετρησε την ανατολικην πλευραν με το καλαμινον μετρον, πεντακοσιους καλαμους, με το καλαμινον μετρον κυκλω. 	 Quixbis chirix riqßuin lix bisleb cheß li nubâl li cuan saß li este. Aßan cuib ciento metro riqßuin lajêb roxcßâl metro.


Τρωγουσι τας αμαρτιας του λαου μου και εχουσι προσηλωμενην την ψυχην αυτων εις την ανομιαν αυτων. 	 Nequetzaca li nequeßxmayeja lin tenamit re xtojbal rix lix mâqueb. Joßcan nak chokß êre lâex aj tij kßaxal us nak yôkeb chi mâcobc.


Ιδου, θελεις καλεσει εθνος, το οποιον δεν εγνωριζες και εθνη, τα οποια δεν σε εγνωριζον, θελουσι τρεξει προς σε, δια Κυριον τον Θεον σου και δια τον Αγιον του Ισραηλ διοτι σε εδοξασε. 	 Chaqßuehak retal. Tâbokeb li tenamit li incßaß xanauheb chak ru. Ut eb li tenamit, li incßaß xeßxnau âcuu teßxic âcuiqßuin saß ânil saß incßabaß lâin, li Dios Santo, lix Dioseb laj Israel li ninqßuehoc âlokßal.—


Ο δε Αγριππας ειπε προς τον Φηστον Ο ανθρωπος ουτος ηδυνατο να απολυθη, εαν δεν ειχεν επικαλεσθη τον Καισαρα. 	 Ut laj Agripa quixye re laj Festo: -Târûk raj rach'abanquil li cuînk a'in cui ta inc'a' xtz'âma nak târakok âtin li acuabej César sa' xbên, chan li rey Agripa.


Ενθυμουμαι τας αρχαιας ημερας διαλογιζομαι παντα τα εργα σου μελετω εις τα ποιηματα των χειρων σου. 	 Najulticoß cue chanru nak coâtenkßa chak junxil. Yôquin chi cßoxlac chirix chixjunil li cßaßru cabânu chak.


Και ειπε προς εμε, Ιδε, εδωκα εις σε κοπρον βοος αντι κοπρου ανθρωπινης, και με ταυτην θελεις ψησει τον αρτον σου. 	 Ut li Kâcuaß quixye cue: —Tinqßue âlesêns chirocsinquil lix cßot cuacax chokß rêkaj lix cßot cristian re nak tâpom lâ caxlan cua, chan.


δια τουτο η αφθονια, την οποιαν συνηξαν, και εκεινο το οποιον απεταμιευσαν, θελει φερθη εις την κοιλαδα των ιτεων. 	 Lix biomaleb li queßxtau li xocxo xbaneb teßxcßam chirixeb nak teßxic jun pacßal li nimaß Sauces.


Και αφου διετριψε μεταξυ αυτων υπερ τας δεκα ημερας, κατεβη εις Καισαρειαν, και τη επαυριον καθησας επι του βηματος, προσεταξε να φερθη ο Παυλος. 	 Quicuan tana chic cuakxakibak malaj ut lajêbak cutan chic sa' xyânkeb ut quisuk'i Cesarea. Sa' xcab li cutan nak quic'ojla sa' li na'ajej li narakoc cui' âtin, quixtakla xc'ambal laj Pablo riq'uin.


Τοτε ειπεν ο βασιλευς προς Ιτται τον Γετθαιον, Δια τι ερχεσαι και συ μεθ' ημων; επιστρεψον και κατοικει μετα του βασιλεως, διοτι εισαι ξενος, και μαλιστα εισαι μετωκισμενος εκ του τοπου σου 	 Li rey David quixye re laj Itai laj Gat: —¿Cßaßut nak xatchal chikix? Us raj nak tatsukßîk Jerusalén saß lâ naßaj, ut tatcanâk riqßuin li rey li toj x-oc. Lâat jalan lâ tenamit ut isinbilat saß lâ tenamit.


Αφου δε εγεννηθη ο Ιησους εν Βηθλεεμ της Ιουδαιας επι των ημερων Ηρωδου του βασιλεως, ιδου, μαγοι απο ανατολων ηλθον εις Ιεροσολυμα, λεγοντες 	 Nak cuânk chok' rey laj Herodes, li Jesús quiyo'la aran Belén xcuênt Judea. Cuanqueb aj k'e que'chal chak sa' releb sak'e ut que'cuulac Jerusalén.


Και ειχον τοτε δεσμιον περιβοητον λεγομενον Βαραββαν. 	 Sa' eb li cutan a'an cuan sa' tz'alam jun li cuînk na'no ru chi us, aj Barrabás xc'aba'.


Ας ελθωσιν επ' εμε οι οικτιρμοι σου, δια να ζω διοτι ο νομος σου ειναι η τρυφη μου. 	 Chacuuxtâna taxak cuu ut chaqßue taxak inyußam. Lâ chakßrab naxqßue xsahil inchßôl.


Και εξηψε κατ' εμου τον θυμον αυτου, και με στοχαζεται ως εχθρον αυτου. 	 Xqßue li raylal aßin saß inbên li Dios xban nak yô xjoskßil cuiqßuin. Yô chixbânunquil cue joß naxbânu reheb li xicß nequeßiloc re.


Και ιδου, γυνη Χαναναια, εξελθουσα απο των οριων εκεινων, εκραυγασε προς αυτον λεγουσα Ελεησον με, Κυριε, υιε του Δαβιδ η θυγατηρ μου κακως δαιμονιζεται. 	 Ut cuan jun li ixk aj Canaán quichal sa' li na'ajej a'an. Japjo re chixyebal: -Kâcua', Ralalat laj David, chacuuxtâna taxak cuu. Lin co' c'ajo' nak yô chi tacuasîc xban li mâus aj musik'ej, chan.


Αυτων δε διηνοιχθησαν οι οφθαλμοι, και εγνωρισαν αυτον. Και αυτος εγεινεν αφαντος απ' αυτων. 	 Sa' li hônal a'an que'xq'ue retal nak a'an li Jesús. Ut nak ac xe'xnau nak a'an, nak que'ril ac mâ ani chic sa' xyânkeb.


Οταν εισερχωνται εις την σκηνην του μαρτυριου, θελουσι νιπτεσθαι με υδωρ, δια να μη αποθανωσιν η οταν πλησιαζωσιν εις το θυσιαστηριον δια να λειτουργησωσι, δια να καυσωσι θυσιαν γινομενην δια πυρος εις τον Κυριον 	 Nak teßoc saß li tabernáculo tento nak teßchßajok re nak incßaß teßcâmk. Joßcan ajcuiß nak teßoc chiru li artal chixcßatbal li mayej chicuu lâin li Kâcuaß.


Και θελεις βαλει την μιτραν επι την κεφαλην αυτου και θελεις βαλει το αγιον διαδημα επι την μιτραν. 	 Ut tâqßue li mitra saß xjolom ut chiru li mitra tâqßue li oro retalil nak aßan kßaxtesinbil re li Kâcuaß.


Παλιν λοιπον ο Ιησους ελαλησε προς αυτους λεγων Εγω ειμαι το φως του κοσμου οστις ακολουθει εμε δεν θελει περιπατησει εις το σκοτος, αλλα θελει εχει το φως της ζωης. 	 Li Jesús quiâtinac cui'chic riq'uineb li tenamit ut quixye reheb: -Lâin lix cutan saken li ruchich'och'. Li ani tâpâbânk cue lâin, inc'a' chic tâcuânk sa' xk'ojyînal ru li mâc. Tâcuânk ban sa' cutan saken ut tâcuânk xyu'am chi junelic, chan.


και μετα τον Αχιτοφελ, Ιωδαε ο υιος του Βεναια και ο Αβιαθαρ αρχιστρατηγος δε του βασιλεως ο Ιωαβ. 	 Laj Joiada li ralal laj Benaía ut laj Abiatar, aßaneb li queßoc chokß rêkaj laj Ahitofel. Ut laj Joab, aßan li nataklan saß xbêneb lix soldado li rey.


Και οτε ειδεν η Λεια οτι επαυσε να γεννα, ελαβε την Ζελφαν την θεραπαιναν αυτης, και εδωκεν αυτην εις τον Ιακωβ δια γυναικα. 	 Chirix chic aßin, lix Lea quixqßue retal nak mâjiß chic nacuan junak lix cßulaßal. Lix Lea quixkßaxtesi lix môs, xZilpa xcßabaß, saß rukß laj Jacob re nak tâcuânk riqßuin.


εκτος Χαλεβ υιου Ιεφοννη του Κενεζιτου και Ιησου υιου του Ναυη διοτι ηκολουθησαν εντελως τον Κυριον. 	 Caßajeb cuiß laj Caleb, li ralal laj Jefone laj cenezeo ut laj Josué li ralal laj Nun naru teßoc xban nak xineßxpâb chi anchal xchßôleb”, chan li Dios.


Βεβαιως Κυριος ο Θεος δεν θελει καμει ουδεν, χωρις να αποκαλυψη το αποκρυφον αυτου εις τους δουλους αυτου τους προφητας. 	 Li Kâcuaß incßaß tixqßue chak li raylal saß xbêneb li tenamit chi incßaß ta tixye xbên cua reheb lix profeta re nak teßxye resil.


και εξεβαλλον πολλα δαιμονια και ηλειφον πολλους αρρωστους με ελαιον και εθεραπευον. 	 Que'risi nabal li mâus aj musik'ej riq'uineb ut que'xq'ue li aceite sa' xjolomeb li yaj jo' retalil xcuanquil li Dios ut que'xq'uirtesiheb.


Ο δε Σιμων Πετρος ιστατο και εθερμαινετο ειπον λοιπον προς αυτον Μηπως και συ εκ των μαθητων αυτου εισαι; Ηρνηθη εκεινος και ειπε Δεν ειμαι. 	 Laj Pedro toj xakxo chi k'ixînc chire xam. Ut que'xye cui'chic re: -¿Ma mâcua' ta bi' lâat xcomoneb lix tzolom li cuînk a'an? Ut laj Pedro quitic'ti'ic ut quixye: -Inc'a'. Mâcua'in.-


Εν τη ημερα εκεινη, λεγει Κυριος, δεν θελω απολεσει και τους σοφους απο του Εδωμ και την συνεσιν απο του ορους του Ησαυ; 	 Li Kâcuaß quixye: —Nak tebinqßue chixtojbal rix lix mâqueb laj Edom, tinsach ruheb li cuanqueb xnaßleb saß xyânkeb aßan. Lâin tinsach ruheb laj qßuehol naßleb li cuanqueb saß li tzûl saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Esaú.


Εγινετο δε εις τον Σολομωντα εξαγωγη ιππων και λινου νηματος εξ Αιγυπτου το μεν λινουν νημα ελαμβανον οι εμποροι του βασιλεως εις ωρισμενην τιμην. 	 Li jun chßûtaleb lix môs laj Salomón nequeßxic aran Egipto chixlokßbal chak li cacuây ut li châbil tßicr chokß re li rey Salomón.Nequeßchal nequeßxic aran Egipto chi lokßoc. Nequeßxlokß li carruaje aran Egipto chi cuakib ciento chi tumin plata. Ut li cacuây nequeßxlokß chi jun ciento riqßuin mero ciento. Joßcan nequeßxlokß cuiß eb aßan. Ut eb lix reyeb laj heteo ut eb li rey re Siria nequeßxlokß li cacuây ut li carruaje riqßuineb aßan.


Και ερριψεν ο Σαουλ δορατιον κατ' αυτου, δια να κτυπηση αυτον τοτε εγνωρισεν ο Ιωναθαν, οτι ητο αποφασισμενον παρα του πατρος αυτου να θανατωση τον Δαβιδ. 	 Xban xjoskßil laj Saúl quixcut lix lâns re tixcamsi laj Jonatán. Riqßuin aßan laj Jonatán quixqßue retal nak relic chi yâl lix yucuaß târaj xcamsinquil laj David.


ακονιζεται, δια να καμη σφαγην στιλβουται, δια να αστραπτη. Δυναμεθα λοιπον να ημεθα ευθυμοι; αυτη ειναι η ραβδος του υιου μου, η καταφρονουσα παν ξυλον. 	 Li chßîchß aßin ac cauresinbil re camsînc. Kßesnanbil ut nalemtzßun. Eb li cualal incßajol queßxtzßektâna lix kßusbaleb. ¿Ma tâsahokß ta biß xchßôleb riqßuin li xinye?


Προσταξαντες δε αυτους να απελθωσιν εξω του συνεδριου, συνεβουλευθησαν προς αλληλους, 	 Jo'can nak que'xtakla risinquil chirix cab laj Pedro ut laj Juan. Ut que'oc chixc'ûbanquil chi ribileb rib c'a'ru te'xbânu riq'uineb.


Και εξαπεστειλε τους αδελφους αυτου και ανεχωρησαν και ειπε προς αυτους, Μη συγχυζεσθε καθ' οδον. 	 Ut laj José quixye reheb aßan: —Chebânu usilal, mêpleti êrib nak yôkex chi xic, chan reheb. Ut laj José quixchakßrabiheb ut queßcôeb.


διοτι μαρτυρω περι αυτου οτι εχει ζηλον πολυν δια σας και τους εν Λαοδικεια και τους εν Ιεραπολει. 	 Lâin nacuaj nak tênau nak laj Epafras junelic nequexc'oxla ut junelic yô chi tijoc chêrix. Ut natijoc ajcui' chirixeb li cuanqueb Laodicea jo'queb ajcui' li cuanqueb aran Hierápolis.


Πας ανηρ προσευχομενος η προφητευων, εαν εχη κεκαλυμμενην την κεφαλην, καταισχυνει την κεφαλην αυτου. 	 Cui junak cuînk inc'a' narisi lix punit nak na-oc chi tijoc ut nak na-oc chixyebal râtin li Dios, li jun a'an inc'a' naxq'ue xlok'al li Cristo.


τον Σηων, βασιλεα των Αμορραιων, και τον Ωγ, βασιλεα της Βασαν, και πασας τας βασιλειας Χανααν 	 Quixqßue chi camsîc laj Sehón lix reyeb laj amorreo. Quixqßue chi camsîc laj Og lix reyeb laj Basán. Ut quixqßueheb ajcuiß chi camsîc chixjunileb li rey li queßcuan Canaán.


και εγραψαν δια χειρος αυτων ταυτα Οι αποστολοι και οι πρεσβυτεροι και οι αδελφοι προς τους εξ εθνων αδελφους τους κατα την Αντιοχειαν και Συριαν και Κιλικιαν, χαιρειν. 	 Que'xtz'îba jun li hu ut que'xtakla chirixeb laj Judas ut laj Silas. Jo'ca'in naxye sa' li hu que'xtakla: Ex hermân, li mâcua'ex aj judío, lâo li apóstol, ut eb laj c'amol be jo'queb ajcui' chixjunileb laj pâbanel nakatakla xsahil êch'ôl lâex li cuanquex sa' eb li tenamit Antioquía, Siria ut Cilicia. Sahak taxak sa' êch'ôl.


Και επεθηκε τον ταπητα εις την θυραν της σκηνης. 	 Quixqßue jun li nimla tßicr saß li oquebâl re li tabernáculo.


Και τωρα λοιπον συλλογισθητε απο της ημερας ταυτης και επεκεινα, πριν τεθη λιθος επι λιθον εν τω ναω του Κυριου, 	 Chalen anakcuan cßoxlahomak chi us li cßaßru xecßul nak toj mâjiß nequetiquib xyîbanquil lin templo.


Και ωκοδομησεν εκει θυσιαστηριον, και εκαλεσε το ονομα του τοπου Ελ-βαιθηλ διοτι εκει εφανερωθη εις αυτον ο Θεος, οτε εφευγεν απο προσωπου του αδελφου αυτου. 	 Laj Jacob quixyîb jun li artal ut quixqßue El-bet-el chokß xcßabaß li naßajej aßan. Quixqßue xcßabaß chi joßcaßin xban nak aran quixcßutbesi rib li Dios chiru nak yô chi êlelic chiru li ras.


εν πυρι φλογος, καμνων εκδικησιν εις τους μη γνωριζοντας Θεον και εις τους μη υπακουοντας εις το ευαγγελιον του Κυριου ημων Ιησου Χριστου, 	 Chanchan li rak' xam nak tâchâlk li Kâcua' Jesucristo riq'uin xnimal xlok'al chi rakoc âtin. Tixq'ueheb chixtojbal xmâqueb li ani inc'a' neque'pâban re li Dios jo' ajcui' li ani inc'a' neque'raj rabinquil resilal li colba-ib li naxq'ue li Kâcua' Jesucristo.


Η καρδια του βασιλεως ειναι εν τη χειρι του Κυριου ως ρευματα υδατων οπου θελει στρεφει αυτην. 	 Joß nak li Kâcuaß naxberesi li nimaß, joßcan ajcuiß nak naxberesi lix cßaßuxeb li rey.


ουτος ειναι ο αρτος ο καταβαινων εκ του ουρανου, δια να φαγη τις εξ αυτου και να μη αποθανη. 	 Abanan, lâin li xinchal chak sa' choxa, lâin li tz'akal choxahil cua xban nak ninq'uehoc yu'am chi junelic. Li ani napâban cue, a'an inc'a' tâcâmk. Cuânk ban xyu'am chi junelic.


και επειτα, ποιον θελω δουλευει εγω; ουχι εμπροσθεν του υιου αυτου; καθως εδουλευσα εμπροσθεν του πατρος σου, ουτω θελω εισθαι εμπροσθεν σου. 	 ¿Ani chi aj u tincßanjelak? ¿Ma mâcuaß ta biß chiru li ralal laj David tincßanjelak? Chanru nak xincßanjelac chiru lâ yucuaß, joßcan ajcuiß nak tincßanjelak châcuu lâat, chan laj Husai.


Ο δε εμβλεψας εις αυτους ειπε Τι λοιπον ειναι τουτο το γεγραμμενον, Ο λιθος, τον οποιον απεδοκιμασαν οι οικοδομουντες, ουτος εγεινε κεφαλη γωνιας; 	 Li Jesús quirileb ut quixye reheb: -¿C'a'ru naraj naxye a'in li tz'îbanbil sa' li Santil Hu, li que'xye li profeta chicuix? Li pec li que'xtz'ektâna laj cablanel, a'an li k'axal lok' li quiq'uehe' chok' xxuc li cab. (Sal. 118:22)


και εκ των υιων του Ελισαφαν, Σιμρι και Ιειηλ και εκ των υιων του Ασαφ, Ζαχαριας και Ματθανιας 	 Eb li queßoc chi cßanjelac saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Elizafán, aßaneb laj Simri ut laj Jeiel; eb li ralal xcßajol laj Asaf, aßaneb laj Zacarías ut laj Matanías.


Η χαρις του Κυριου ημων Ιησου Χριστου ειη μετα παντων υμων αμην. 	 A' taxak li rusilal li Kâcua' Jesucristo chicuânk êriq'uin chêjunilex lâex. Jo'can taxak.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην λεγων, 	 Li Kâcuaß quixsume laj Moisés ut quixye re:


υιοι Βακβουκ, υιοι Ακουφα, υιοι Αρουρ, 	 li ralal xcßajol laj Bacbuc, laj Hacufa, ut laj Harhur,


Και ειπεν ο Αρβονα, εις εκ των ευνουχων, ενωπιον του βασιλεως, Ιδου, και το ξυλον πεντηκοντα πηχων το υψος, το οποιον ο Αμαν εκαμε δια τον Μαροδοχαιον, τον λαλησαντα αγαθα υπερ του βασιλεως, ισταται εν τη οικια του Αμαν. Και ειπεν ο βασιλευς, Κρεμασατε αυτον επ' αυτου. 	 Ut laj Harbona, jun reheb li eunucos li nequeßcßanjelac chiru li rey quixye: —Saß rochoch laj Amán cuan li cheß cuib xcaßcßâl metro xteram li quixqßue chi yîbâc laj Amán. Ac cuan aran li cßâm li quixqßue re xyatzßbal laj Mardoqueo, li cuînk li quiyehoc re nak queßraj âcamsinquil, at rey, chan. Ut li rey quixye reheb: —Cßamomak laj Amán ut aran têyatzß, chan.Joßcan nak laj Amán quiyatzßeß saß li cßâm li quixqßue chi yîbâc re xyatzßbal laj Mardoqueo. Ut nak ac xcam laj Amán, quicube xjoskßil li rey.


Και οτε ηλθε προς τον ανθρωπον του Θεου εις το ορος, επιασε τους ποδας αυτου ο δε Γιεζει επλησιασε δια να αποσυρη αυτην. Ο ανθρωπος ομως του Θεου ειπεν, Αφες αυτην διοτι η ψυχη αυτης ειναι καταπικρος εν αυτη και ο Κυριος εκρυψεν αυτο απ' εμου και δεν μοι εφανερωσε. 	 Nak li ixk quicuulac saß li tzûl cuan cuiß li profeta Eliseo, quixcuikßib rib chiru, ut quixchap li rok. Laj Giezi quirisi raj, abanan li profeta quixye re: —Canab cuan. ¿Ma incßaß nacacuil nak kßaxal ra saß xchßôl? Ut li Kâcuaß toj mâjiß naxye cue cßaßru xcßul, chan li profeta.


Διοτι πας ο αιτων λαμβανει, και ο ζητων ευρισκει, και εις τον κρουοντα θελει ανοιχθη. 	 Chebânu a'an xban nak li ani natz'âman chiru li Dios naq'uehe' re. Ut li ani naxsic', naxtau. Ut li ani nabokoc, li puerta natehe' chiru.


Καταγελα του θορυβου της πολεως δεν ακουει την κραυγην του εργοδιωκτου. 	 Eb aßan incßaß nequeßcuulac chiruheb cuânc nachß riqßuin li tenamit. Chi moco naru xtûlanobresinquileb.


διοτι δεν θελετε εξελθει εν βια, ουδε μετα φυγης θελετε οδοιπορησει διοτι ο Κυριος θελει υπαγει εμπροσθεν σας και ο Θεος του Ισραηλ θελει εισθαι η οπισθοφυλακη σας. 	 Abanan moco saß ânil ta tex-êlk, chi moco tex-êlelik nak tex-êlk. Li Kâcuaß aßan li tâcßamok be chêru ut aßan ajcuiß li tâilok êre.


Και εαν δεν εξαγοραση τον αγρον η εαν επωλησε τον αγρον εις αλλον τινα, δεν θελει εξαγοραζεσθαι πλεον. 	 Abanan cui ut li cuînk incßaß tixlokß cuißchic lix chßochß re tixcol rix, malaj ut mâre tâcßayîk re jalan cuînk, incßaß chic naru tixlokß.


Και ετι δια τον ποθον μου εις τον οικον του Θεου μου, και εκ των ιδιων μου υπαρχοντων εδωκα περιπλεον χρυσιον και αργυριον δια τον οικον του Θεου μου, εκτος παντος εκεινου το οποιον ητοιμασα δια τον οικον τον αγιον 	 Usta ac xchßutla chixjunil li cßaßak re ru aßin, lâin tinqßue lin oro ut lin plata li xocxo inban, xban nak kßaxal cuan jun inrahom saß xbên lix templo li Kâcuaß lin Dios.


Τι ειναι ο ανθρωπος, ωστε να ενθυμησαι αυτον; η ο υιος του ανθρωπου, ωστε να επισκεπτησαι αυτον; 	 lâin nincßoxla ut ninye, ¿cßaßut nak nacacßoxlaheb li cuînk? Mâcßaß xcuanquileb. ¿Cßaßut nak nacaqßue âchßôl chirixeb? Eb aßan mâcßaß xcuanquileb.


Και ειπεν ο Θεος προς τον Ισραηλ δι' οραματος της νυκτος λεγων, Ιακωβ, Ιακωβ. Ο δε ειπεν, Ιδου, εγω. 	 Chiru li kßojyîn aßan, li Kâcuaß Dios quiâtinac riqßuin laj Israel chanchan saß xmatcß. —Jacob, chan li Dios re. —Cueßquin, cuanquin arin, chan nak quichakßoc laj Israel.


Ελεγε δε και προς τους μαθητας αυτου Ητο ανθρωπος τις πλουσιος, οστις ειχεν οικονομον, και ουτος κατηγορηθη προς αυτον ως διασκορπιζων τα υπαρχοντα αυτου. 	 Li Jesús quixye reheb lix tzolom li jaljôquil ru âtin a'in: Quicuan jun li cuînk k'axal biom ut quicuan jun xmertôm. Cuanqueb li que'jitoc chirix li mertôm chiru li patrón ut que'xye re: -Lâ mertôm yô chixsachbal lâ biomal, chanqueb re.


Οι κωπηλαται σου σε εφερον εις υδατα πολλα αλλ' ο ανεμος ο ανατολικος σε συνετριψεν εν τη καρδια των θαλασσων. 	 Tâsachekß êru. Chanchan nak tâcßamekß li jucub saß xyi li palau xbaneb laj chßeßol re. Ut li cacuil ikß li nachal saß li este tixjori li jucub saß xchamal li palau.


λεγων Βεβαιως ευλογων θελω σε ευλογησει και πληθυνων θελω σε πληθυνει 	 Quixye re: Relic chi yâl tatcuosobtesi ut tinq'ue chi q'uiânc lâ cualal âc'ajol. (Gén. 22:16-17)


Και ειπεν ο Χουσαι προς τον Σαδωκ και προς τον Αβιαθαρ, τους ιερεις, Ουτω και ουτω συνεβουλευσεν ο Αχιτοφελ τον Αβεσσαλωμ και τους πρεσβυτερους του Ισραηλ, και ουτω και ουτω συνεβουλευσα εγω 	 Ut laj Husai quixye reheb laj Sadoc ut laj Abiatar laj tij: —Aßan aßin li naßleb li xqßue laj Ahitofel re laj Absalón ut reheb ajcuiß li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel. Ut aßan aßin li naßleb li xinqßue lâin, chan.


και τον Φαρμαστα και τον Αρισαι και τον Αριδαι και τον Βαιεζαθα, 	 laj Parmasta, laj Arisai, laj Aridai ut laj Vaizata.


Επεστρεψε λοιπον ο βασιλευς και ηλθεν εως του Ιορδανου. Και ο Ιουδας ηλθεν εις Γαλγαλα, δια να υπαγη εις συναντησιν του βασιλεως, να διαβιβαση τον βασιλεα δια του Ιορδανου. 	 Quisukßi ut li rey David. Quicuulac cuan cuiß li nimaß Jordán. Eb li cuanqueb Judá queßcôeb Gilgal re xcßulbal li rey ut re ajcuiß nak teßxtenkßaheb chi numecß jun pacßal li nimaß.


Προσεκαλεσας πανταχοθεν, ως εν ημερα πανηγυρεως, τους τρομους μου, και ουδεις εσωθη ουδε υπελειφθη εν τη ημερα της οργης του Κυριου εκεινους, τους οποιους εσπαργανωσα και ηυξησα, ο εχθρος μου συνετελεσεν αυτους. 	 Xiu xiu cuanco. Yalak bar yôqueb chi châlc li nequeßbânun raylal ke. Chanchan li bokbileb saß junak ninkße. At Kâcuaß, mâ ani naru naxcol rib châcuu nak yô âjoskßil. Eb li xinqßuiresiheb quilajeßcamsîc; ut li xinchßolaniheb queßsacheß ruheb xbaneb li xicß nequeßiloc ke.


ωστε ημεις αυτοι καυχωμεθα δια σας εν ταις εκκλησιαις του Θεου δια την υπομονην σας και πιστιν εν πασι τοις διωγμοις υμων και ταις θλιψεσι, τας οποιας υποφερετε, 	 Jo'can nak k'axal sa sa' kach'ôl chixserak'inquil resil lê pâbâl reheb li neque'pâban re li Dios yalak bar. Nakaye reheb chanru nak nequexpâban chi anchal êch'ôl ut cau êch'ôl nak yôquex chixcuybal xnumsinquil li raylal ut li ra xîc'.


Και ενω εκαθηντο εις την τραπεζαν, ηλθεν ο λογος του Κυριου προς τον προφητην τον επιστρεψαντα αυτον 	 Ut nak chunchûqueb saß li mêx li Kâcuaß quiâtinac riqßuin li profeta li quisukßisin re lix profeta li Dios li quichal Judá.


Και εσκληρυνθη η καρδια του Φαραω και δεν εισηκουσεν εις αυτους, καθως ελαλησεν ο Κυριος. 	 Aban laj faraón toj naxcacuubresi lix chßôl ut tîc incßaß na-abin chiruheb, joß quixye li Kâcuaß Dios.


και θελετε εισθαι μισουμενοι υπο παντων δια το ονομα μου 	 Ut xic' tex-ilek' xbaneb chixjunileb li tenamit sa' inc'aba' lâin.


τον Φαραω βασιλεα της Αιγυπτου και τους δουλους αυτου και τους μεγιστανας αυτου και απαντα τον λαον αυτου, 	 Ut teßcßuluk ajcuiß raylal laj faraón lix reyeb laj Egipto ut chixjunileb li nequeßtenkßan re, eb li cuanqueb xcuanquil joß eb ajcuiß chixjunileb li tenamit.


Διοτι ειπες, Η ομιλια μου ειναι καθαρα, και ειμαι καθαρος ενωπιον σου. 	 Lâat nacaye nak lâ pâbâl châbil ut nak tîc âchßôl chiru li Dios.


Ο σοφος την καρδιαν θελει δεχεσθαι εντολας ο δε μωρος τα χειλη θελει υποσκελισθη. 	 Li ani cuan xnaßleb naxcßûluban lix tijbal. Ut li ani nacuulac chiru âtinac chi mâcßaß rajbal tâosokß.


Δια τουτο ειπε προς τον οικον Ισραηλ, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ενω σεις μιαινεσθε εν τη οδω των πατερων σας και εκπορνευετε κατοπιν των βδελυγματων αυτων 	 Joßcan nak tâye reheb laj Israel nak lâin li Kâcuaß Dios ninye: ¿Ma toj têmux êrib joß queßxbânu lê naß êyucuaß? ¿Ma têlokßoniheb li jalanil dios joß queßxbânu eb aßan?


Δυνασαι να δεσμευσης τας γλυκειας επιρροας της Πλειαδος η να λυσης τα δεσμα τον Ωριωνος; 	 ¿Ma lâat ta biß catqßuehoc re saß xnaßajeb li chahim Pléyades? Ut, ¿ma naru ta biß tâcuisiheb saß xnaßajeb li chahim Orión?


και εκειθεν εξετεινετο προς ανατολας εις Γιθθα-εφερ, εις Ιττα-κασιν, και εξηρχετο εις Ρεμμων-μεθωαρ προς Νεα 	 Nocoxnumekß saß li este cuan cuiß li naßajej Gat-hefer ut cuan cuiß li naßajej Ita-cazín. Nocox-êlk cuan cuiß li naßajej Rimón ut naxqßue chak vuêlt saß li naßajej Nea.


Πανταχου οπου περιεπατησα μετα παντος του Ισραηλ, ελαλησα ποτε προς τινα εκ των κριτων του Ισραηλ, τους οποιους προσεταξα να ποιμανωσι τον λαον μου, λεγων, Δια τι δεν ωκοδομησατε εις εμε οικον κεδρινον; 	 Chalen nak xeßcuochbeni chak li ralal xcßajol laj Israel incßaß xinye reheb li yôqueb chi cßamoc be chiruheb nak teßxyîb junak li templo riqßuin chacalteß re tincuânk cuiß,” chan.


Δια τουτο ακουσατε τον λογον του Κυριου, ανθρωποι χλευασται, οι οδηγουντες τουτον τον λαον τον εν Ιερουσαλημ. 	 Abihomak li cßaßru naxye li Kâcuaß êre lâex li nequextaklan saß li tenamit Jerusalén, lâex li nequekßetkßeti êrib.


Διοτι οι τοιουτοι δεν δουλευουσι τον Κυριον ημων Ιησουν Χριστον, αλλα την εαυτων κοιλιαν, και δια λογων καλων και κολακευτικων εξαπατωσι τας καρδιας των ακακων 	 Eb a'an inc'a' neque'xbânu li c'a'ru naraj li Kâcua' Jesucristo. Ca'aj cui' li c'a'ru neque'xrahi ru lix ch'ôleb, a'an li neque'xbânu. Ut riq'uin k'unil âtin neque'k'unbesin ut neque'xbalak'i li inc'a' cauheb xch'ôl sa' xpâbâleb.


και Ελισαμα και Ελιαδα και Ελιφαλετ. 	 laj Elisama, laj Eliada, ut laj Elifelet.


Εικοσιπεντε ετων ηλικιας ητο ο Ιωακειμ, οτε εβασιλευσεν εβασιλευσε δε ενδεκα ετη εν Ιερουσαλημ το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Ζεβουδα, θυγατηρ του Φεδαιου απο Ρουμα. 	 b xcaßcßâl chihab cuan re laj Joacim nak qui-oc chokß xreyeb laj Judá. Junlaju chihab quicuan chokß rey aran Jerusalén. Lix naß, aßan lix Zebuda lix rabin laj Pedaías. Ruma xtenamit.Ut li rey Joacim quixbânu li mâusilal chiru li Dios joß queßxbânu lix xeßtônil yucuaß li queßcuan chokß rey junxil.


και εγειναν πασαι αι ημεραι του Αδαμ, τας οποιας εζησεν, εννεακοσια τριακοντα ετη και απεθανε. 	 Belêb ciento riqßuin lajêb xcaßcßâl chihab cuan re laj Adán nak quicam.


και ειπα προς αυτους, Οστις εχει χρυσιον, ας αφαιρεσωσιν αυτο και εδωκαν εις εμε τοτε ερριψα αυτο εις το πυρ, και εξηλθεν ο μοσχος ουτος. 	 Lâin xinye reheb nak ani cuan oro riqßuin xcßamak chak, chanquin reheb. Ut eb aßan xeßxcßam chak ut lâin caßaj cuiß xincut li oro saß xam ut aran xyâloß li cuacax oro aßin, chan.


ουτος ακουσας οτι ο Ιησους ηλθεν εκ της Ιουδαιας εις την Γαλιλαιαν, υπηγε προς αυτον και παρεκαλει αυτον να καταβη και να ιατρευση τον υιον αυτου διοτι εμελλε να αποθανη. 	 Li cuînk a'an quirabi resil nak li Jesús ac xsuk'i chak Judea ut cuan aran Galilea. Cô riq'uin li Jesús ut quirelaji ru chi xic Capernaum re tixq'uirtesi li ralal. Câmc re xban nak nim xyajel.


Μη φοβου, γη χαιρε και ευφραινου διοτι ο Κυριος θελει καμει μεγαλεια. 	 Lâex aj Judá, mexxucuac. Chisahokß ban saß êchßôl, xban nak nabal li sachba chßôlej tixbânu li Kâcuaß.


Παλιν νομιζετε οτι απολογουμεθα προς εσας; ενωπιον του Θεου λαλουμεν εν Χριστω πραττομεν δε τα παντα, αγαπητοι, δια την οικοδομην σας. 	 Mâre yal re xcolbal cuib chêru nak nequec'oxla. Abanan moco jo'can ta. Li Dios naxnau chi tz'akal nak sa' xc'aba' li Cristo ninâtinac. Ex inhermân, chixjunil li ninbânu, a'an re êtenk'anquil re nak texq'uîk sa' lê pâbâl.


Τοτε παντες οι ηγεμονες της θαλασσης θελουσι καταβη απο των θρονων αυτων, και θελουσιν εκβαλει τας χλαμυδας αυτων και εκδυθη τα κεντητα ιματια αυτων θελουσιν ενδυθη τρομον κατα γης θελουσι καθησει και τρεμει κατα πασαν στιγμην και εκπληττεσθαι δια σε. 	 Ut chixjunileb li cuanqueb xcuanquil saß eb li tenamit li cuanqueb chire li palau teßêlk saß lix cßojaribâleb xbaneb xxiu ut teßrisi chirixeb li rakßeb li cuan xsahob ru. Sicsotkeb xbaneb xxiu nak teßchunlâk saß chßochß ut sachsôkeb xchßôl nak teßril li cßaßru têcßul lâex.


Και ειπεν η Ναομι προς την Ρουθ την νυμφην αυτης, Ειναι καλον, θυγατηρ μου, να εκβαινης μετα των κορασιων αυτου, και να μη σε απαντησωσιν εν αλλω αγρω. 	 Ut lix Noemí quixye re li ralib: —Us ajcuiß, at incoß, cui tatxic aran chixxocbal lâ cebada rochbeneb lix môs ixk. Incßaß tatxic saß jalan naßajej re nak incßaß tateßxchßißchßißi, chan.Joßcan nak lix Rut quixxoc lix cebada saß xyânkeb lix môs ixk laj Booz toj retal quirakeß xxocbal ru li trigo ut li cebada. Ut lix Rut aran quicuan riqßuin lix Noemí.


Και ειπεν, Εξευρεις δια τι ηλθον προς σε; τωρα δε θελω επιστρεψει να πολεμησω μετα του αρχοντος της Περσιας και οταν εξελθω, ιδου, ο αρχων της Ελλαδος θελει ελθει. 	 Ut aßan quixye cue: —¿Ma nacanau cßaßru aj e nak xinchal âcuiqßuin? Lâin xinchal chixcßutbesinquil châcuu li cßaßru tâcßulmânk. Anakcuan tento nak tinxic cuißchic aran Persia chi pletic riqßuin li jun li nataklan saß xbêneb. Nak acak xinrakeß chi pletic riqßuin aßan, tâchâlk li jun li nataklan saß xbêneb laj Grecia.Mâ ani natenkßan cue, caßaj cuiß li ángel Miguel li na-iloc reheb laj Israel. Lâin tincßutbesi châcuu li cßaßru tzßîbanbil saß li hu re li yâl.


Ειδον τας μοιχειας σου και τους χρεμετισμους σου, την αισχροτητα της πορνειας σου, τα βδελυγματα σου επι τους λοφους, επι τας πεδιαδας. Ουαι εις σε, Ιερουσαλημ δεν θελεις καθαρισθη; μετα, ποτε ετι; 	 Lâin xinqßue retal li mâusilal nequebânu. Lâin xcuil nak nequelokßoniheb li jalanil dios saß eb li tzûl ut saß eb li ru takßa. Chanchanex li nequeßxmux ru xsumlajiqueb. Tâchâlk li raylal saß êbên lâex li cuanquex Jerusalén. Lâex incßaß nequecanab xbânunquil li mâusilal. ¿Joß najtil chic texcuânk saß li mâusilal? chan li Dios.


Με ελαιον την κεφαλην μου δεν ηλειψας αυτη δε με μυρον ηλειψε τους ποδας μου. 	 Lâat inc'a' xaq'ue li aceite sa' lin jolom jo' c'aynako xbânunquil, abanan li ixk a'in xyuli li cuok sa' sununquil ban.


παν ο, τι εγγιση το κρεας αυτης θελει εισθαι αγιον και εαν ραντισθη απο του αιματος αυτης επι τι φορεμα, εκεινο, επι του οποιου ερραντισθη, θελει πλυνεσθαι εν τοπω αγιω. 	 Cui li tib aßin tânak saß xbên cßaßak re ru, santobresinbil chic tâcanâk li cßaßak re ru tânak cuiß. Ut cui li quicß tânak chiru li rakßeb tento nak teßxpuchß saß junak naßajej santo.


Διοτι η μαχαιρα μου εμεθυσθη εν τω ουρανω ιδου, επι την Ιδουμαιαν και επι τον λαον της καταστροφης μου θελει καταβη δια κρισιν. 	 Li Kâcuaß yô chak xjoskßil saß choxa saß xbêneb laj Edom. Chanchan nak châlc re chixcamsinquileb chi chßîchß nak tixkßaxtesiheb chi camsîc. Ac tenebanbil câmc saß xbên li tenamit aßan.


Ο ξυλουργος εξαπλονει τον κανονα, σημειονει αυτο με σταθμην, ομαλυνει αυτο με ροκανια και σημειονει αυτο δια του διαβητου και καμνει αυτο κατα την ανθρωπινην μορφην, κατα ανθρωπινην ωραιοτητα, δια να κατοικη εν τη οικια. 	 Ut junak laj pechß naxbis riqßuin bisleb li cßaßru naraj xyîbanquil ut naxtzßîba retalil. Naxjiß ru lix cheß riqßuin chßîchß. Naxqßue retalil li jalam ûch ut naxyîb joß rilobâl li cuînk re nak chßinaßus tâêlk re tixqßue saß rochoch.


Τοτε υψωσα τους οφθαλμους μου και ειδον και ιδου, εξηρχοντο δυο γυναικες και ανεμος ητο εν ταις πτερυξιν αυτων, διοτι αυται ειχον πτερυγας ως πτερυγας πελαργου και εσηκωσαν το εφα αναμεσον της γης και του ουρανου. 	 Ut quicuil ajcuiß cuibeb li ixk cuanqueb xxicß. Yôqueb chi rupupic. Chanchaneb li nimla xul li narupupic cigueña xcßabaß. Quicuil nak yôqueb chixtaksinquil li chacach saß ikß.


Ενω δε αυτος ελαλει ετι προς τους οχλους, ιδου, η μητηρ και οι αδελφοι αυτου ισταντο εξω, ζητουντες να λαλησωσι προς αυτον. 	 Ut toj yô ajcui' chi âtinac li Jesús riq'uineb li tenamit nak quicuulac aran lix na' rochbeneb li rîtz'in li Jesús. Cuanqueb chirix cab ut te'raj raj râtinanquileb.


24-5 24-5 Και ειπον οι ανδρες του Δαβιδ προς αυτον, Ιδου, η ημερα περι της οποιας ο Κυριος ελαλησε προς σε, λεγων, Ιδου, εγω θελω παραδωσει τον εχθρον σου εις την χειρα σου, και θελεις καμει εις αυτον οπως σοι φανη καλον. Τοτε εσηκωθη ο Δαβιδ και απεκοψε κρυφιως το κρασπεδον του επενδυματος του Σαουλ. 	 Eb li rochben queßxye re laj David: —Li Kâcuaß quixye âcue nak tixkßaxtesi saß âcuukß li xicß na-iloc âcue ut tâbânu li cßaßru tâcuaj riqßuin. Anakcuan xcuulac xkßehil li cutan aßan, chanqueb. Timil timil laj David quinachßoc riqßuin laj Saúl ut quixset caßchßin li rakß ut laj Saúl incßaß quixqßue retal.


τωρα ομως διηλλαξε προς εαυτον δια του σωματος της σαρκος αυτου δια του θανατου, δια να σας παραστηση ενωπιον αυτου αγιους και αμωμους και ανεγκλητους, 	 Abanan anakcuan xban lix camic li Cristo quexc'am sa' usilal riq'uin li Dios. Xban nak li Cristo quicam sa' kac'aba', naru toxk'axtesi chiru li Dios chi ac santobresinbilo ut chi mâc'a'ak chic kamâc ut chi tz'akalak re ru li kapâbâl.


Εν τω τεταρτω μηνι, την ενατην του μηνος, η πεινα εκραταιωθη εν τη πολει και δεν υπηρχεν αρτος δια τον λαον του τοπου. 	 Saß li belêb xbe li xcâ po re li chihab aßan, quinumta li cueßej saß li tenamit Jerusalén ut mâcßaß chic xtzacaêmkeb.


Και εξηλθεν ο Ισαακ να προσευχηθη εν τη πεδιαδι περι το εσπερας και υψωσας τους οφθαλμους αυτου, ειδε, και ιδου, ηρχοντο καμηλοι. 	 Nak qui-ecuu, laj Isaac cô chi bêc saß cßalebâl. Ut nak qui-iloc saß be, quiril nak yôqueb chak chi nachßoc li camellos.


Τοτε προεφητευσαν ο προφητης Αγγαιος και Ζαχαριας ο υιος του Ιδδω, προς τους Ιουδαιους τους εν Ιουδαια και Ιερουσαλημ, προφητευοντες προς αυτους εν ονοματι του Θεου του Ισραηλ. 	 Li profeta Hageo ut li profeta Zacarías li ralal laj Iddo queßxye reheb laj judío li cuanqueb Judá joßqueb ajcuiß li cuanqueb Jerusalén li cßaßru quiyeheß reheb xban li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel li natenkßan reheb.


και κασσιας πεντακοσιους, κατα τον σικλον του αγιου, και ελαιου ελαιας εν ιν 	 cablaju libra li casia aß yal chanru li bisleb li cuan saß li tabernáculo ut oxib litro riqßuin media li aceite oliva.


και επι των προβατων, Ιαζιζ ο Αγαριτης. Παντες ουτοι ησαν επισταται των υπαρχοντων του βασιλεως Δαβιδ. 	 Laj Jaziz, li agareno, aßan li najolomin reheb li nequeßcßacßalen reheb li carner. Chixjunileb aßin, aßaneb li queßjolomin reheb li queßiloc re li cßaßru cuan re li rey David.


Θελω λαλει περι της ενδοξου μεγαλοπρεπειας της μεγαλειοτητος σου και περι των θαυμαστων εργων σου 	 Eb li tenamit teßxye resil lâ lokßal ut lâ cuanquilal. Ut lâin tincßoxlak chirix chixjunil li sachba chßôlej cabânu.


διοτι ητο σοφωτερος παρα παντας τους ανθρωπους, παρα τον Εθαν τον Εζραιτην και τον Αιμαν και τον Χαλκολ και τον Δαρδα, τους υιους του Μαωλ και η φημη αυτου ητο εις παντα τα εθνη κυκλω. 	 Laj Salomón, aßan li kßaxal nabal xnaßleb chiruheb li cuanqueb xnaßlebeb, joß laj Etán aj ezraíta, ut laj Hemán ut laj Calcol ut laj Darda, eb li ralal laj Mahol. Naßno ru laj Salomón saß chixjunileb li naßajej li cuanqueb chi xjun sutam.


Μη εις ανθρωπον παραπονουμαι εγω; δια τι λοιπον να μη ταραχθη το πνευμα μου; 	 Lâin moco riqßuin cuînk ta yôquin chi pletic. Cuan xyâlal nak ra saß inchßôl.


Το τοπαζιον της Αιθιοπιας δεν θελει εξισωθη με αυτην δεν θελει εκτιμηθη με καθαρον χρυσιον. 	 Incßaß naru xjuntakßêtanquil riqßuin li châbil pec topacio li natauman aran Etiopía, chi moco naru xlokßbal riqßuin li châbil oro.


Και εξαιφνης εγεινε σεισμος μεγας, ωστε εσαλευθησαν τα θεμελια του δεσμωτηριου, και παρευθυς ηνοιχθησαν πασαι αι θυραι και ελυθησαν παντων τα δεσμα. 	 Mâc'a' sa' xch'ôleb nak quichal jun nimla hîc. Qui-ec'asîc chi cau li tz'alam, ut quilaje'teli lix puertil. Ut quilaje'hite' li cadena li bac'bôqueb cui' li prêx.


Εκ των υιων Ιωσηφ, εκ μεν των υιων Εφραιμ, κατα τας γενεας αυτων, κατα τας συγγενειας αυτων, κατα τους οικους των πατερων αυτων, κατα τον αριθμον των ονοματων, απο εικοσι ετων και επανω, παντες οι δυναμενοι να εξελθωσιν εις πολεμον, 	 Queßajlâc li ralal xcßajol laj José. Queßtzßîbâc xcßabaßeb li ralal xcßajol laj Efraín li ac xeßxbânu junmay chihab re teßoc chokß soldado. Queßajlâc aß yal chanru xqßuialeb saß li junjûnk cabal.


παντας οσοι καλουνται με το ονομα μου διοτι εδημιουργησα αυτους δια την δοξαν μου, επλασα αυτους και εκαμα αυτους. 	 Aßaneb lin tenamit. Lâin quinyoßobtesin reheb ut quinqßue incßabaß reheb re nak teßxqßue inlokßal, chan li Kâcuaß.


Και εφυγον οι υιοι Ισραηλ απ' εμπροσθεν του Ιουδα και παρεδωκεν αυτους ο Θεος εις την χειρα αυτων. 	 Eb laj Israel queßoc chi êlelic, abanan li Kâcuaß ac xkßaxtesiheb saß rukßeb laj Judá.


Και ειπεν ο Σαμψων, Αποθανετω η ψυχη μου μετα των Φιλισταιων. Και εκαμφθη με δυναμιν και ο οικος επεσεν επι τους αρχοντας και επι παντα τον λαον τον εν αυτω. Οι δε αποθανοντες, τους οποιους εθανατωσεν εν τω θανατω αυτου, ησαν περισσοτεροι παρα οσους εθανατωσεν εν τη ζωη αυτου. 	 Ut laj Sansón quixjap re chi cau ut quixye: —Anakcuan chincâmk cuochbeneb laj filisteo, chan. Quixtiquisi chi kßaxal cau li cab ut quitßaneß saß xbêneb li nequeßtaklan saß xbêneb laj filisteo, joß ajcuiß saß xbêneb chixjunileb li tenamit li cuanqueb aran. Saß xcamic laj Sansón kßaxal nabaleb li cristian quixcamsi chiruheb li quixcamsi nak toj yoßyôk.Eb li rîtzßin ut eb li rechßalal laj Sansón queßxcßam li camenak ut queßxmuk saß li naßajej li mukbil cuiß laj Manoa lix yucuaß. Li muklebâl aßan nacana saß xyi li cuib chi tenamit Zora ut Estaol. Laj Sansón quicßamoc be chiruheb laj Israel chiru junmay chihab.


Και ο Χους εγεννησε τον Νεβρωδ ουτος ηρχισε να ηναι ισχυρος επι της γης. 	 Laj Cus, aßan lix yucuaß laj Nimrod li quiniman xcuanquil saß li naßajej aßan.


Συ, βασιλευ, εισαι βασιλευς βασιλεων διοτι ο Θεος του ουρανου εδωκεν εις σε βασιλειαν, δυναμιν και ισχυν και δοξαν. 	 —At rey, lâat li kßaxal nim lâ cuanquil saß xyânkeb chixjunileb li rey xban nak li Kâcuaß Dios li cuan saß choxa, aßan li quixakaban âcue ut aßan ajcuiß quiqßuehoc âcuanquil, âcacuilal ut âlokßal.


να μη βλασφημωσι μηδενα, να ηναι αμαχοι, συμβιβαστικοι, να δεικνυωσι προς παντας ανθρωπους πασαν πραοτητα. 	 Ut chaye ajcui' reheb nak inc'a' te'xyo'ob âtin chirixeb li ras rîtz'in ut inc'a' te'cuech'înk. K'unakeb ban xch'ôl ut châbilakeb. Ut che'cuânk sa' usilal riq'uineb chixjunileb li ras rîtz'in.


Ο δε Μωυσης εβοσκε τα προβατα του Ιοθορ, πενθερου αυτου, ιερεως της Μαδιαμ και εφερε τα προβατα εις το οπισθεν μερος της ερημου και ηλθεν εις το ορος του Θεου, το Χωρηβ. 	 Laj Moisés yô chixcßacßalenquil lix quetômk laj Jetro lix yucuaß li rixakil. (Aj Jetro nayeman ajcuiß re laj Reuel.) Aßan xbên aj tij reheb laj Madián. Laj Moisés najt quixcßameb li quetômk saß li chaki chßochß, toj retal queßcuulac cuan cuiß li tzûl Horeb bar quiâtinac cuiß li Dios riqßuin laj Moisés.


Εκειθεν σηκωθεντες εστρατοπεδευσαν εν τη κοιλαδι Ζαρεδ. 	 Nak queßel Ije-abarim queßcôeb saß li ru takßa re Zered ut aran queßxyîb cuißchic lix muhebâleb.


Απο του ξενου δυνασαι να απαιτησης αυτο ο, τι ομως ο αδελφος σου εχει εκ των ιδικων σου, η χειρ σου θελει αφινει αυτο 	 Li jalan xtenamiteb teßxtoj lix cßaseb, abanan lê rech tenamitil têcuy xmâqueb. Incßaß teßxtoj lix cßaseb.


Και ο βασιλευς, αν και ελυπηθη πολυ, δια τους ορκους ομως και τους συγκαθημενους δεν ηθελησε να απορριψη την αιτησιν αυτης. 	 Ut laj Herodes c'ajo' nak quiraho' sa' xch'ôl. Abanan mâc'a' chic quiru quixye xban nak chixjunileb li ula' que'abin re nak quixye sa' xc'aba' li Dios tixq'ue re li c'a'ru tixtz'âma.


Και εγεινεν ευφροσυνη μεγαλη εν Ιερουσαλημ διοτι απο των ημερων του Σολομωντος υιου του Δαβιδ βασιλεως του Ισραηλ, δεν εγεινε τοιουτον πραγμα εν Ιερουσαλημ. 	 Cßajoß li sahil chßôlejil quicuan aran Jerusalén. Mâ jun sut qui-uxman chi joßcan chalen saß eb li cutan nak quicuan laj Salomón li ralal laj David li quicuan chokß rey aran Israel.Eb laj tij ut eb laj levita queßxakli chixtzßâmanquil chiru li Dios nak târosobtesiheb li tenamit. Ut li Dios quirabi lix tijeb toj saß choxa bar nacuan cuiß.


εαν δεν καταδυναστευητε τον ξενον, τον ορφανον και την χηραν, και δεν χυνητε αιμα αθωον εν τω τοπω τουτω μηδε περιπατητε οπισω ξενων θεων εις φθοραν σας 	 Incßaß têrahobtesi li jalan xtenamiteb, chi moco li mâcßaß xnaß xyucuaßeb ut li xmâlcaßan, chi moco têqßue chi camsîc li mâcßaß xmâqueb ut incßaß têbok raylal saß êbên riqßuin nak nequelokßoni li yîbanbil dios.


Συ δε και οι υιοι σου μετα σου θελετε φυλαττει την ιερατειαν σας εις παντα τα του θυσιαστηριου και τα εντος του παραπετασματος, και θελετε καμνει την υπηρεσιαν. Δωρον εδωκα την υπηρεσιαν της ιερατειας σας και οστις ξενος πλησιαση, θελει θανατονεσθαι. 	 Abanan caßaj cuiß lâat ut eb lâ cualal târûk teßcßanjelak chokß aj tij chiru li artal ut saß li Lokßlaj Santil Naßajej. Lâin quinxakaban êre lâex chi cßanjelac chokß aj tij. Cui junak jalan tâoc chixbânunquil li cßanjel qßuebil êre saß li Santil Naßajej, li jun aßan tâcamsîk.


Οστις εχει ωτιον ας ακουση τι λεγει το Πνευμα προς τας εκκλησιας. 	 Cui têraj xtaubal ru lix yâlal, cheq'uehak retal li naxye li Santil Musik'ej reheb laj pâbanel, chan li C'ajolbej reheb laj pâbanel li cuanqueb Tiatira.


Κατα τον λογον της προς εσας διαθηκης μου, οτε εξηλθετε εξ Αιγυπτου, το πνευμα μου θελει μενει μεταξυ σας μη φοβεισθε. 	 Nak quex-el chak aran Egipto, lâin quinye êre nak cuânkin êriqßuin. Ut chalen anakcuan cuanquin êriqßuin. Joßcan nak mexxucuac.


Εγεινε δε τουτο τρις, και παλιν ανεληφθη το σκευος εις τον ουρανον. 	 Oxib sut quiyehe' re chi jo'can ut chirix a'an quixoque li nimla t'icr a'an ut quic'ame' cui'chic sa' choxa.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Moisés ut quixye re:


Και ο θανατος και ο αδης ερριφθησαν εις την λιμνην του πυρος ουτος ειναι ο δευτερος θανατος. 	 Ut quisache' xcuanquil li câmc, ut quisache' ajcui' li na'ajej li neque'xic cui' li camenak. Que'cute' sa' li xam li chanchan palau. Li xam a'an, a'an li xcab câmc.Ut li ani inc'a' quita'e' xc'aba'eb sa' li hu li tz'îbanbil cui' xc'aba'eb li cuanqueb xyu'am chi junelic, a'aneb li que'cute' sa' li xam li chanchan palau.


Και εζητησε τον Οχοζιαν και συνελαβον αυτον κρυπτομενον εν Σαμαρεια και εφεραν αυτον προς τον Ιηου και εθανατωσαν αυτον και εθαψαν αυτον διοτι ειπον, Υιος του Ιωσαφατ ειναι, οστις εξεζητησε τον Κυριον εξ ολης της καρδιας αυτου. Και ο οικος Οχοζιου δεν ειχε δυναμιν να κρατηση πλεον την βασιλειαν. 	 Chirix chic aßan, cô chixsicßbal laj Ocozías li mukmu chak Samaria. Eb li nequeßoquen chirix laj Jehú queßxtau laj Ocozías ut queßxcßam riqßuin laj Jehú ut queßxcamsi. Ut queßxmuk xban nak queßxye: —Li cuînk aßin, aßan ralal laj Josafat li quixqßue xlokßal li Dios chi anchal xchßôl.— Ut mâ jun chic ralal xcßajol laj Ocozías quicana re târûk tâoc chokß rey.


εις δε τους φιλονεικους και απειθουντας μεν εις την αληθειαν, πειθομενους δε εις την αδικιαν θελει εισθαι θυμος και οργη, 	 Aban riq'uin xjosk'il li Dios tixq'ueheb chixtojbal xmâqueb li neque'xnimobresi rib ut inc'a' neque'raj xpâbanquil lix yâlal. Eb a'an ca'aj cui' li inc'a' us neque'xc'oxla.


Κυριε Θεε του Αβρααμ, του Ισαακ και του Ισραηλ, των πατερων ημων, φυλαττε τουτο δια παντος εις τους διαλογισμους της καρδιας του λαου σου, και κατευθυνε την καρδιαν αυτων προς σε 	 At nimajcual Dios, lâat lix Dioseb laj Abraham, laj Isaac, ut laj Israel li kaxeßtônil yucuaß. Chatenkßaheb lâ tenamit re nak junelic taxak cuânk saß xchßôleb li naßleb aßin ut tîcakeb xchßôl châcuu.


εαν ομως δεν ακουση, παραλαβε μετα σου ετι ενα η δυο, δια να βεβαιωθη πας λογος επι στοματος δυο μαρτυρων η τριων. 	 Cui ut inc'a' naraj nacatrabi, c'am jun malaj cuib li hermân âcuochben re nak riq'uin li râtin cuib oxib chi testigo, tâch'olâk ru chixjunil li âtin.


Ουτος δε ειναι ο νομος του Ναζηραιου αφου πληρωθωσιν αι ημεραι της αφιερωσεως αυτου θελει φερθη εις την θυραν της σκηνης του μαρτυριου, 	 Aßan aßin li chakßrab li tixbânu laj nazareo nak ac xrakeß li cutan nak tâcuânk chokß aj nazareo. Tâxic saß li oquebâl re li tabernáculo.


Και εστρατοπεδευσαν ο Ισραηλ και ο Αβεσσαλωμ εν γη Γαλααδ. 	 Laj Absalón ut eb li cuînk aj Israel li cuanqueb rochben queßxyîb lix muhebâleb aran Galaad.


Τα δε οστα του Ιωσηφ, τα οποια ανεβιβασαν οι υιοι Ισραηλ εξ Αιγυπτου, εθαψαν εν Συχεμ, εν τη μεριδι του αγρου την οποιαν ηγορασεν ο Ιακωβ παρα των υιων του Εμμωρ, πατρος του Συχεμ, δι' εκατον αργυρια, και εγεινε κληρονομια των υιων Ιωσηφ. 	 Eb laj Israel queßxcßam chak lix bakel laj José nak queßel chak Egipto ut queßxmuk aran Siquem saß li chßochß li quixlokß laj Jacob junxil riqßuineb li ralal laj Hamor. Laj Hamor, aßan lix yucuaß laj Siquem. Jun ciento chi tumin plata quixtoj cuiß laj Jacob ut li naßajej aßan quicana chokß xnaßajeb li ralal xcßajol laj José.Nak quicam laj Eleazar li ralal laj Aarón quimukeß aran saß jun li chßina tzûl li cuan saß li naßajej li quiqßueheß re laj Finees, li ralal laj Eleazar. Li naßajej aßan cuan saß xyânkeb li tzûl re laj Efraín.


αλλα τωρα Κυριος ο Θεος μου εδωκεν εις εμε αναπαυσιν πανταχοθεν δεν υπαρχει ουτε επιβουλος ουτε απαντημα κακον 	 Abanan anakcuan li Kâcuaß lin Dios quinixtenkßa. Cuanco saß tuktûquil usilal chikajunilo joß eb ajcuiß li tenamit li cuanqueb yalak bar. Mâ ani xicß nequeßiloc ke ut mâcßaß chßaßajquilal.


Ο λεων διεσπαραττεν ικανα δια τους σκυμνους αυτου και απεπνιγε δια τας λεαινας αυτου, και εγεμιζε τα σπηλαια αυτου απο θηραματος και τα κατοικητηρια αυτου απο αρπαγης. 	 Junxil cauheb rib laj Nínive. Queßcamsin ut queßxbânu li joß qßuial queßraj. Chanchaneb li cakcoj li naxchap lix tib ut naxjeqßui re li ixki cakcoj ut reheb li cocß ral. Queßnujac lix naßajeb riqßuin li cßaßru queßxchap. Joßcan ajcuiß queßxbânu eb laj Nínive.Li nimajcual Dios quixye: —Lâin tinsach ruheb laj Nínive. Tincßat lix carruajeb re pletic. Chanchan nak na-osoß li sib saß ikß, joßcan nak teßosokß. Riqßuin chßîchß teßosokß chixjunileb re nak incßaß chic teßelkßak. Ut incßaß chic tâabîk li cßaßru teßxye li ani teßxtakla xban nak mâ anihakeb chic.


Εκ δε των υιων Βηβαι, Ιωαναν, Ανανιας, Ζαββαι και Αθλαι. 	 Xcomoneb li ralal xcßajol laj Bebai, aßaneb aßin: laj Johanán, laj Hananías, laj Zabai ut laj Atlai.


Και ελαβον την ραβδον μου, το Καλλος, και κατεκοψα αυτην, δια να ακυρωσω την διαθηκην μου, την οποιαν εκαμον προς παντας τους λαους τουτους, 	 Ut quinchap li xukß li quinqßue “usilal” chokß xcßabaß ut quintok. Aßan retalil nak incßaß chic xakxo xcuanquil li contrato li quixbânu li Dios riqßuineb li tenamit.


Καλητερον να κατοικη τις εν γη ερημω παρα μετα γυναικος φιλεριδος και θυμωδους. 	 Kßaxal us li cuânc saß chaki chßochß bar mâcßaß cuan chiru li cuânc riqßuin junak ixakilbej junes pletic naxbânu.


Αλλος δε εκ των μαθητων αυτου ειπε προς αυτον Κυριε, συγχωρησον μοι να υπαγω πρωτον και να θαψω τον πατερα μου. 	 Ut jun reheb lix tzolom quixye re li Jesús: -Kâcua', chinâcuy. Inmukak cuan inyucua' tojo'nak tinxic châcuix, chan.


Ελθετε τωρα οι πλουσιοι, κλαυσατε ολολυζοντες δια τας επερχομενας ταλαιπωριας σας. 	 A'ut anakcuan, ex biom, cherabihak li oc cue chixyebal. Chiyot'ek' êch'ôl ut chexyâbak xban li raylal châlc re sa' êbên.


Τινες δε των Φαρισαιων ειπον προς αυτους Δια τι πραττετε ο, τι δεν συγχωρειται να πραττηται εν τοις σαββασι; 	 Cuanqueb cuib oxib eb laj fariseo que'ril nak yôqueb chixsic'bal ru li trigo. Que'xye reheb: -¿C'a'ut nak yôquex chixsic'bal ru li trigo sa' li hilobâl cutan? ¿C'a'ut nak nequebânu li c'anjel moco uxc ta naraj sa' li hilobâl cutan? chanqueb.


Δια τι να φοβωμαι εν ημεραις συμφορας, οταν με περικυκλωση η ανομια των ενεδρευοντων με; 	 ¿Cßaßut nak tinxucuak nak yôqueb chixbânunquil raylal cue li incßaß useb xnaßleb? Usta nabal li raylal li nequeßxbânu cue, incßaß tinxucuak.


Ο Εφραιμ ειναι εμπορος ζυγια απατης ειναι εν τη χειρι αυτου αγαπα να αδικη. 	 Eb li ralal xcßajol laj Efraín chanchaneb laj cßay incßaß tzßakal nequeßbisoc. Junes balakßic nacuulac chiruheb.


αλλα θελεις εξολοθρευσει αυτους κατα κρατος, τους Χετταιους και τους Αμορραιους τους Χαναναιους και τους Φερεζαιους τους Ευαιους και τους Ιεβουσαιους, καθως προσεταξεν εις σε Κυριος ο Θεος σου 	 Têsach ruheb chi junaj cua eb laj heteo, eb laj amorreo, eb laj cananeo, eb laj ferezeo, ut eb laj heveo, joß eb ajcuiß laj jebuseo, joß quixye êre li Kâcuaß lê Dios.


Τον δε βασιλεα της Γαι εκρεμασεν επι ξυλου εως εσπερας και ως εδυσεν ο ηλιος, προσεταξεν ο Ιησους και κατεβιβασαν το πτωμα αυτου απο του ξυλου, και ερριψαν αυτο εις την εισοδον της πυλης της πολεως, και υψωσαν επ' αυτου σωρον λιθων μεγαν, οστις μενει εως της σημερον. 	 Ut li rey li quicuan saß li tenamit Hai, yatzßbil queßxbânu re. Ut quixnumsi li cutan chi tßuytßu aran. Nak qui-ecuu laj Josué quixtakla xcubsinquil li camenak re teßxcut saß li oquebâl re li tenamit. Ut queßxtûb nabal li pec saß xbên. Toj tûbtu ajcuiß li pec aßan toj chalen anakcuan.


Και οτε ανεβημεν προς τον δουλον σου τον πατερα μου, απηγγειλαμεν προς αυτον τους λογους του κυριου μου. 	 Nak xocuulac riqßuin li kayucuaß, ticto xkaye re cßaßru xaye ke lâat.


ενεκεν πασης της κακιας των υιων Ισραηλ και των υιων Ιουδα, την οποιαν εκαμον δια να με παροργισωσιν, αυτοι, οι βασιλεις αυτων, οι αρχοντες αυτων, οι ιερεις αυτων και οι προφηται αυτων και οι ανδρες Ιουδα και οι κατοικοι της Ιερουσαλημ. 	 Xban chixjunil li mâusilal li xeßxbânu eb laj Israel ut eb laj Judá, xeßxchikß injoskßil. Xeßxchikß ajcuiß injoskßil lix reyeb ut eb li nequeßtenkßan reheb, joß eb ajcuiß laj tij ut eb li profetas ut eb li cuanqueb Judá ut eb li cuanqueb Jerusalén.


Το στομα μου θελει λαλει την αινεσιν του Κυριου και πασα σαρξ ας ευλογη το ονομα το αγιον αυτου εις τον αιωνα και εις τον αιωνα. 	 Junelic taxak tinye resil lix lokßal li nimajcual Dios. Chixjunileb taxak teßxqßue xlokßal lix santil cßabaß chi junelic kße cutan.


Οταν ο Κυριος αρεσκηται εις τας οδους του ανθρωπου, και τους εχθρους αυτου ειρηνευει μετ' αυτου. 	 Nak li Kâcuaß nacuulac chiru li cßaßru nequeßxbânu li cristian, aßan ajcuiß naqßuehoc reheb chixcßambaleb rib saß usilal riqßuineb li xicß nequeßiloc reheb.


ηκουον δε μονον οτι ο ποτε διωκων ημας, τωρα κηρυττει την πιστιν, την οποιαν ποτε κατεπολεμει, 	 Yal resil neque'rabi li nayeman chicuix: Li cuînk li quirahobtesin reheb laj pâbanel junxil, anakcuan a'an chic yô chi yehoc resil li colba-ib li quiraj raj xsachbal junxil, chanqueb.Ut eb a'an que'xlok'oni ru li Dios nak que'rabi resil nak quinpâb li Cristo.


εις δε την νεαν δεν θελεις καμει ουδεν δεν ειναι εις την νεαν αμαρτημα θανατου διοτι καθως οταν τις εφορμηση επι τον πλησιον αυτου και φονευση αυτον, ουτως ειναι το πραγμα τουτο 	 Abanan mâcßaß têbânu re li xkaßal xban nak mâcßaß xmâc ut moco xcßulub ta nak tâcamsîk. Li cuînk aßin xcßulub câmc joß quixcßul li cuînk li quixcamsi ras rîtzßin,


Ανηγγειλαν δε προς τους στρατηγους οι ραβδουχοι τους λογους τουτους και εφοβηθησαν ακουσαντες οτι ειναι Ρωμαιοι, 	 Ut eb li takl que'côeb chixyebal re laj rakol âtin li c'a'ru quixye laj Pablo. C'ajo' nak que'xucuac nak que'rabi nak laj Pablo ut laj Silas, a'aneb aj Roma.


Και εγεννησεν υιον και εκαλεσε το ονομα αυτου Γηρσωμ, λεγων, Παροικος ειμαι εν ξενη γη 	 Laj Moisés quicuan jun li ralal riqßuin lix Séfora. Quixye: —Lâin jalan intenamit. Mâcuaßin aj arin. Joßcan nak tinqßue aj Gersón chokß xcßabaß.—


Και ευχαριστηθη ο Μωυσης να κατοικη μετα του ανθρωπου οστις εδωκεν εις τον Μωυσην εις γυναικα Σεπφωραν την θυγατερα αυτου. 	 Laj Moisés quicuulac ut aran quicana saß rochoch laj Reuel. Laj Reuel quixsumub lix Séfora lix rabin riqßuin laj Moisés.


Κουρευσον την κεφαλην σου, Ιερουσαλημ, και απορριψον τας τριχας, και αναλαβε θρηνον επι τους υψηλους τοπους διοτι ο Κυριος απερριψε και εγκατελιπε την γενεαν, κατα της οποιας ωργισθη. 	 Lâex aj Jerusalén, besomak li rismal lê jolom ut cutumak chi najt. Ut ocankex chi yâbac saß xbêneb li tzûl. Li Kâcuaß xextzßektâna xban nak yô xjoskßil saß êbên lâex lix tenamit.


ο λεγων προς τον Κυρον, Ουτος ειναι ο βοσκος μου και θελει εκπληρωσει παντα τα θεληματα μου και ο λεγων προς την Ιερουσαλημ, Θελεις ανακτισθη και προς τον ναον, Θελουσι τεθη τα θεμελια σου. 	 Nak lâin tinye re laj Ciro nak aßan tâcßanjelak chicuu, laj Ciro tixbânu li cßaßru nacuaj toj retal nak tixye nak li tenamit Jerusalén tâyîbâk cuißchic. Ut tixye ajcuiß nak li templo tâyîbâk cuißchic, chan li Kâcuaß.


Οι δε Φαρισαιοι ιδοντες ειπον προς αυτον Ιδου, οι μαθηται σου πραττουσιν ο, τι δεν συγχωρειται να πραττηται το σαββατον. 	 Ut nak que'ril eb laj fariseo, que'xye re li Jesús: -Ileb lâ tzolom. Yôqueb chixsic'bal ru li acuîmk. Yôqueb chixbânunquil li c'anjel moco uxc ta naraj sa' li hilobâl cutan, chanqueb.


και ελογισθη εις αυτον δια δικαιοσυνην, εις γενεαν και γενεαν εως αιωνος. 	 Ut li Dios quixqßue retal li us li quixbânu laj Finees ut tixqßue saß xchßôl chi junelic kße cutan.


Οι δε εσυλλογισθησαν καθ' εαυτους λεγοντες, οτι Εαν ειπωμεν, Εξ ουρανου, θελει ειπει, Δια τι λοιπον δεν επιστευσατε εις αυτον; 	 Ut que'oc chixyebal chi ribileb rib: -¿C'a'ru takasume cui'? Cui takaye nak li Dios xtaklan chak re, a'an tixye ke c'a'ut nak inc'a' xkapâb li c'a'ru quixye laj Juan.


Θελουσι σε σηκονει επι των χειρων αυτων, δια να μη προσκοψης προς λιθον τον ποδα σου. 	 Eb aßan tateßxcßam saß rukßeb re nak incßaß tâtich âcuok chiru pec.


Οι γεωργοι ηροτριασαν επι των νωτων μου εσυραν μακρα τα αυλακια αυτων. 	 Cßajoß li raylal queßxbânu ke. Nak coeßxqßue chi tzßûm, quijacheß lix yi kix xban li tzßûm. Chanchan nak nequeßxbec li chßochß riqßuin li arado.


Επειδη ο Δαβιδ λεγει περι αυτου Εβλεπον τον Κυριον ενωπιον μου διαπαντος, διοτι ειναι εκ δεξιων μου δια να μη σαλευθω. 	 Jo'ca'in quixye li rey David chirix li Jesús: Lâin junelic ninc'oxla li Dios. A'an cuan cuiq'uin. Mâc'a' c'a'ru tâisînk cue riq'uin li Dios.


απο δε του ξυλου της γνωσεως του καλου και του κακου δεν θελεις φαγει απ' αυτου διοτι καθ' ην ημεραν φαγης απ' αυτου, θελεις εξαπαντος αποθανει. 	 Caßaj cuiß ru li cheß li re xnaubal ru li us ut li incßaß us incßaß naru nacalou, xban nak saß li cutan nak tâlou aßan relic chi yâl tatcâmk, chan li Dios.


Μακαριοι σεις οι σπειροντες πλησιον παντος υδατος, οι εξαποστελλοντες εκει τους ποδας του βοος και της ονου. 	 abanan lâex sahak lê chßôl. Tex-âuk saß li naßajej cuan cuiß nabal li haß. Ut eb lê bôyx ut lê bûr teßxic yalak bar chi ichajibc.


Η φανερωσις των λογων σου φωτιζει συνετιζει τους απλους. 	 Lâ cuâtin naxcutanobresi li kacßaßux ut naxqßue xnaßlebeb li mâcßaßeb xnaßleb.


και το ονομα του Ααρων επιγραψον επι της ραβδου του Λευι, επειδη μια ραβδος θελει εισθαι δι' εκαστον αρχηγον του οικου των πατερων αυτων 	 Saß lix xukß laj Leví tâtzßîba lix cßabaß laj Aarón. Tento nak cuânk jun xxukßeb li nequeßjolomin reheb li cablaju xtêpaleb laj Israel.


Και ειπε προς αυτον ο Δαβιδ, Εαν διαβης μετ' εμου, θελεις βεβαιως εισθαι φορτιον επ' εμε 	 Laj David quixye re: —Chßaßaj chokß cue cui tatxic chicuix.


Και οτε επεστρεψα, ιδου, κατα το χειλος του ποταμου δενδρα πολλα σφοδρα, εντευθεν και εντευθεν. 	 Nak cuanquin aran, quicuil nak cuanqueb nabaleb li nînki cheß chire li nimaß saß xcaß pacßalil.


Και επανηλθον οι μηνυται και ειπον, Ουτως αποκρινεται ο Βεν-αδαδ, λεγων Επειδη απεστειλα προς σε, λεγων, Το αργυριον σου και το χρυσιον σου και τας γυναικας σου και τα τεκνα σου θελεις παραδωσει εις εμε, 	 Laj Ben-adad quixtaklaheb cuißchic lix takl riqßuin laj Acab ut queßxye re: —Joßcaßin xye chak âcue li rey: Xinye âcue nak tâqßue cue lâ oro ut lâ plata ut tâqßueheb ajcuiß cue lâ cuixakil ut eb lâ cocßal.


και την εξ αλφιτων προσφοραν αυτων και τας σπονδας αυτων, δια τους μοσχους, δια τους κριους και δια τα αρνια κατα τον αριθμον αυτων, ως ειναι διατεταγμενον περι αυτων 	 Rochbeneb li toro, li têlom carner ut li têlom carner jûnk chihab cuânk reheb teßxqßue li mayej cßaj ut li mayej vino aß yal jarub li xul li teßxmayeja joß naxye saß li chakßrab.


σεις δε ενδυναμουσθε, και ας μη ηναι εκλελυμεναι αι χειρες σας διοτι θελει εισθαι μισθος εις το εργον σας. 	 Anakcuan ut lâex, michßinan êchßôl. Cauhak ban êchßôl xban nak lê cßanjel, aßan cuan xkajcßâmunquil, chan laj Azarías.


διοτι τας κρισεις μου δεν εξετελεσαν και τα διαταγματα μου απερριψαν και τα σαββατα μου εβεβηλωσαν, και οι οφθαλμοι αυτων ησαν κατοπιν των ειδωλων των πατερων αυτων. 	 Quinye chi joßcan xban nak incßaß queßxbânu li cßaßru quinye reheb. Queßxkßet lin chakßrab ut queßxmux ru li hilobâl cutan. Ut queßxlokßoniheb li jalanil dios li queßxlokßoni lix yucuaßeb.


Παντων δε το τελος επλησιασε. Φρονιμως λοιπον διαγετε και αγρυπνειτε εις τας προσευχας 	 Li roso'jic li ruchich'och' tâsêbânk chak. Jo'can nak aj-ajak êru, ut cheq'uehak êch'ôl chi tijoc.


Και εκ των υιων Βενιαμιν, αδελφων του Σαουλ, τρεις χιλιαδες διοτι εως τοτε το μεγαλητερον μερος αυτων υπερησπιζετο τον οικον του Σαουλ. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Benjamín, li rechßalal laj Saúl, oxib mil ajcuiß chi cuînk li queßoquen chirix laj David xban nak lix qßuialeb toj yôqueb chi oquênc chirix laj Saúl.


Και υπηγα προς τον αγγελον, λεγων προς αυτον, Δος μοι το βιβλιαριον. Και λεγει προς εμε Λαβε και καταφαγε αυτο, και θελει πικρανει την κοιλιαν σου, πλην εν τω στοματι σου θελει εισθαι γλυκυ ως μελι. 	 Lâin côin riq'uin li ángel ut quinye re nak tixq'ue cue li ch'ina hu. Ut a'an quixye cue: -Cue'. Chap li hu ut tânuk'. Sa' âcue qui'ak jo' xqui'al lix ya'al cab, abanan c'ahak sa' lâ sa', chan cue.


Και ειπεν ο βασιλευς, Δεν μενει τις ετι εκ του οικου του Σαουλ, δια να καμω προς αυτον ελεος Θεου; Και ειπεν ο Σιβα προς τον βασιλεα, Ετι υπαρχει υιος του Ιωναθαν, βεβλαμμενος τους ποδας. 	 Li rey David quixye re: —¿Ma toj yoßyo junak ralal xcßajol laj Saúl? Lâin nacuaj tinbânu usilal re joß xinye re li Dios tinbânu, chan. Laj Siba quixye re: —Toj yoßyo jun li ralal laj Jonatán. Aßan incßaß nabêc, chan.


και θελει πληρωσει την αμναδα τετραπλασιον, επειδη επραξε το πραγμα τουτο και επειδη δεν εσπλαγχνισθη. 	 Tento nak tixtoj câhib sut xqßuial xtzßak li carner li quixcamsi. Kßaxal yibru li quixbânu xban nak incßaß quiril xtokßobâl ru li cuînk nebaß, chan laj David.


Εφανερωσας εις εμε οδους ζωης, θελεις με χορτασει απο ευφροσυνης δια του προσωπου σου. 	 Lâin ninnau nak lâat nacatc'utuc chicuu chanru nak tintau li junelic yu'am. Xban nak lâat cuancat cuiq'uin, junelic sa sa' inch'ôl. Ut ca'aj cui' âcuiq'uin cuan li sahil ch'ôlejil. (Sal. 16:8-11)


Και τα οψαρια τα εν τω ποταμω ετελευτησαν, και ο ποταμος εβρωμησεν, ωστε οι Αιγυπτιοι δεν ηδυναντο να πιωσιν υδωρ εκ του ποταμου και ητο αιμα καθ' ολην την γην της Αιγυπτου. 	 Quilajeßcam chixjunil li car saß li nimaß ut quichuhoß li haß. Incßaß chic naru teßrucß li haß. Yalak bar saß li tenamit Egipto, junes quicß chic li haß.


διοτι ο Αμαν ο υιος του Αμμεδαθα, ο Αγαγιτης, ο εχθρος παντων των Ιουδαιων, εσκευωρησε κατα των Ιουδαιων να απολεση αυτους, και ερριψε Φουρ, ηγουν κληρον, δια να αναλωση αυτους και να αφανιση αυτους 	 Teßxninkßei rajlal re xjulticanquil chanru nak laj Amán li ralal laj Hamedata laj agagueo, li xicß qui-iloc reheb laj judío quixcßûb ru chanru nak xsacheb raj ru laj judío ut queßbûlic re xxakabanquil lix cutanquil. Li bûlic “Pur” xcßabaß saß râtinobâleb.


Ελεγε δε τον Ιουδαν του Σιμωνος τον Ισκαριωτην διοτι ουτος, εις ων εκ των δωδεκα, εμελλε να παραδωση αυτον. 	 Yô chi âtinac chirix laj Judas Iscariote, li ralal laj Simón. Usta a'an jun reheb li cablaju, mokon laj Judas Iscariote quixk'axtesi li Jesús sa' ruk'eb li xic' neque'iloc re.


Αφου δε ετελειωσαμεν τας ημερας εκεινας, εξελθοντες επορευομεθα και προεπεμπον ημας παντες συν γυναιξι και τεκνοις εως εξω της πολεως, και γονατισαντες επι τον αιγιαλον προσηυχηθημεν, 	 Nak ac xnume' li cuukub cutan, co-el sa' li tenamit Tiro ut côo. Ut que'côeb laj pâbanel chikacanabanquil rochbeneb li rixakil ut lix coc'aleb. Nak cocuulac chire li palau, cocuik'la ut co-oc chi tijoc.


Και ο Μεσελεμιας ειχεν υιους και αδελφους, ισχυρους, δεκαοκτω. 	 Ut eb li ralal ut eb li rechßalal laj Meselemías, aßan cuanqueb cuakxaklaju ut cauheb rib.


Και εζησεν ο Νωε μετα τον κατακλυσμον τριακοσια πεντηκοντα ετη. 	 Nak ac xnumeß li butßi haß, laj Noé quixbânu oxib ciento riqßuin mero ciento chihab chic.Belêb ciento riqßuin mero ciento chihab cuan re laj Noé nak quicam.


Μετα δε χρονους κατεβη προς τον Αχααβ εις την Σαμαρειαν Και εσφαξεν ο Αχααβ προβατα και βοας εν αφθονια δι' αυτον και δια τον λαον τον μετ' αυτου, και κατεπεισεν αυτον να συναναβη εις Ραμωθ-γαλααδ. 	 Nak ac xnumeß cuib oxib chihab chic laj Josafat cô Samaria chirulaßaninquil li rey Acab. Laj Acab quixcamsi nabaleb li carner ut li bôyx re teßxninkßei lix cßulunic laj Josafat ut eb li cuanqueb rochben. Ut laj Acab quixkßunbesi laj Josafat re tâxic chirix chi pletic riqßuineb laj Ramot li cuanqueb saß xcuênt Galaad.


Ουχι συ, Θεε, ο απορριψας ημας; και δεν θελεις εξελθει, Θεε, μετα των στρατευματων ημων; 	 Choâtenkßa, at Kâcuaß, usta xoâcanab kajunes junxil. Toâtenkßa saß li plêt, at inDios.


Και εφαγον και εχορτασθησαν σφοδρα και εφερεν εις αυτους την επιθυμιαν αυτων 	 Li Dios quixqßue reheb li joß qßuial queßraj. Ut queßcuaßac chi nabal.


Και αφου ετελειωσαν, εφεραν το εναπολειφθεν αργυριον εμπροσθεν του βασιλεως και του Ιωδαε, και εκ τουτου κατεσκευασαν σκευη δια τον οικον του Κυριου, σκευη λειτουργιας και ολοκαυτωσεως και φιαλας και σκευη χρυσα και αργυρα. Και προσεφερον ολοκαυτωματα εν τω οικω του Κυριου δια παντος, πασας τας ημερας του Ιωδαε. 	 Nak queßxchoy li cßanjel queßxcßam li tumin li qui-elaßan ut queßxkßaxtesi re li rey ut laj Joiada. Ut chiru li tumin aßan queßxyîb li cßaßak re ru li tâcßanjelak saß li templo, joß li cßanjelebâl re xqßuebal li cßatbil mayej ut eb li lecb ut li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin oro ut plata. Joß najtil yoßyo laj Joiada junelic yôqueb chixqßuebal lix cßatbil mayej saß lix templo li Kâcuaß.


Και ειπον οι αποστολοι προς τον Κυριον Αυξησον εις ημας την πιστιν. 	 Eb li apóstol que'xye re li Kâcua': -At Kâcua', choâtenk'a taxak re nak cuânk kapâbâl chi tz'akal, chanqueb.


Βασιλισκου ωα επωαζουσι και ιστον αραχνης υφαινουσιν οστις φαγη εκ των ωων αυτων, αποθνησκει και αν σπασης κανεν, εξερχεται εχιδνα. 	 Li mâusilal li nequecßûb ru xbânunquil, aßan chanchan xmol li cßantiß li nacamsin. Li ani naxtiu li mol aßan nacam. Ut nak têpucß li mol, na-el jun li cßantiß li nacamsin. Lê mâusilal chanchan lix quem aj am.


Δεν θελει μεινει εις αυτον ουδεν προς τροφην οθεν δεν θελει ελπισει επι τα αγαθα αυτου. 	 Mâ ani naxcol rib chiru. Ut moco najt ta tâcuânk lix biomal.


Αλλ' εαν υπακουσητε εις εμε, λεγει Κυριος, ωστε να μη εμβιβαζητε φορτιον δια των πυλων της πολεως ταυτης την ημεραν του σαββατου, αλλα να αγιαζητε την ημεραν του σαββατου μη καμνοντες εν αυτη μηδεμιαν εργασιαν 	 Lâin li Kâcuaß ninye: Chebânuhak chi anchal êchßôl li cßaßru ninye êre. Incßaß tênumsi li cßaßak re ru saß eb li oquebâl re li tenamit chiru li hilobâl cutan ut incßaß texcßanjelak. Cheqßuehak xlokßal li hilobâl cutan.


Αλλ' εαν μετα την αφεσιν αφιερωση τον αγρον αυτου, ο ιερευς θελει λογαριασει εις αυτον το αργυριον κατα τα επιλοιπα ετη μεχρι του ετους της αφεσεως, και θελει αφαιρεθη απο της εκτιμησεως σου. 	 Abanan cui naxyechißi lix chßochß nak ac xnumeß li chihab re sahil chßôlejil, laj tij aßan li tâyehok re joß nimal lix tzßak, aß yal jarub chihab toj tâcuulak li chihab re sahil chßôlejil.


Και ειδεν ο Θεος παντα οσα εποιησε και ιδου, ησαν καλα λιαν. Και εγεινεν εσπερα και εγεινε πρωι, ημερα εκτη. 	 Ut li Dios quiril nak tzßakal re ru chixjunil li quixbânu. Ut qui-oc li kßojyîn ut quisakêu. Aßan li xcuak li cutan.


Ανασυρον εις σεαυτον υδωρ δια την πολιορκιαν, ενδυναμωσον τα οχυρωματα σου εισελθε εις τον πηλον και πατησον την αργιλλον, επισκευασον την κεραμικην καμινον 	 Xocomak nabal lê haß re nak yoßon cuânkex nak teßchâlk chi pletic êriqßuin. Yîbomak chi us li cab li nequecol cuiß êrib. Cßamomak chak li seb ut yokßimak. Cauresihomak lê horno re nak têyîb nabal li xan.


να εχητε καλην την διαγωγην σας μεταξυ των εθνων, ινα ενω σας καταλαλουσιν ως κακοποιους, εκ των καλων εργων, οταν ιδωσιν αυτα, δοξασωσι τον Θεον εν τη ημερα της επισκεψεως. 	 Châbilak taxak lê na'leb chiruheb li mâji' neque'pâban. Usta yôkeb chixyebal nak inc'a' us lê na'leb, aban cui têbânu li us, te'xq'ue retal ut te'xnima xlok'al li Dios nak tâcuulak xk'ehil li rakba âtin.


Και μετα τινα καιρον, εν ταις ημεραις του θερισμου του σιτου επεσκεφθη ο Σαμψων την γυναικα αυτου, φερων εριφιον εξ αιγων και ειπε, Θελω εισελθει προς την γυναικα μου εις τον κοιτωνα. Αλλ' ο πατηρ αυτης δεν αφηκεν αυτον να εισελθη. 	 Mokon chic saß xkßehil li sicßoc trigo, cô laj Sansón chirilbal li rixakil. Quixcßam jun li chßina chibât re tixsi re. Quixye re lix yucuaß li rixakil: —Tincuaj xic saß cab riqßuin li cuixakil, chan. Abanan li yucuaßbej incßaß quixcanab chi oc.


Και δεν εχωρει αυτους η γη δια να κατοικωσιν ομου διοτι ησαν τα υπαρχοντα αυτων πολλα, και δεν ηδυναντο να κατοικωσιν ομου. 	 Xban nak numtajenak xqßuialeb lix quetômk chi xcaßbichaleb laj Lot ut laj Abram, incßaß natzßakloc li naßajej chokß reheb. Incßaß chic naru teßcuânk saß jun chi naßajej.


Και ειπε προς εμε, Υιε ανθρωπου, ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Αυται ειναι αι διαταξεις του θυσιαστηριου καθ' ην ημεραν κατασκευασωσιν αυτο, δια να προσφερωσιν επ' αυτου ολοκαυτωμα και να ραντιζωσιν επ' αυτο αιμα. 	 Ut li cuînk quixye cue: —At ralal cuînk, joßcaßin xye li nimajcual Dios: Aßan aßin lê chakßrabinquil nak acak xeyîb li artal. Nak têmayeja lê cßatbil mayej, têrachrachi lix quiqßuel li xul saß xbên li artal.


Επικαταρατος οστις κοιμηθη μεθ' οποιουδηποτε κτηνους. Και πας ο λαος θελει ειπει, Αμην. 	 Tzßektânanbil li ani tixchßic rib riqßuin junak xul. Ut chixjunileb li tenamit teßxye: Joßcan taxak.


εγω ειπα εν τη εκπληξει μου, πας ανθρωπος ειναι ψευστης. 	 Xban nak incßaß chic nintau cßaßru tinbânu, joßcan nak quinye nak chixjunileb li cuînk aj ticßtißeb.


Σας ασπαζεται Λουκας ο ιατρος ο αγαπητος και ο Δημας. 	 Naxtakla ajcui' xsahil êch'ôl laj Lucas, laj banonel li k'axal raro kaban. Jo'can ajcui' laj Demas naxtakla xsahil êch'ôl.


Οστις περιγελα τον πτωχον, ονειδιζει τον Ποιητην αυτου οστις χαιρει εις συμφορας, δεν θελει μεινει ατιμωρητος. 	 Li ani nequeßhoboc reheb li nebaß, aß li Dios li quiyîban reheb nequeßxhob. Ut li ani nasahoß saß xchßôl chirilbal li raylal nequeßxcßul, aßan incßaß tâcanâk chi incßaß teßxtoj xmâc.


Αυται ειναι αι φυλαι των υιων του Νωε, κατα τας γενεας αυτων, εις τα εθνη αυτων και εκ τουτων διεσπαρησαν τα εθνη επι της γης μετα τον κατακλυσμον. 	 Arin quirakeß xtzßîbanquil lix cßabaßeb li ralal xcßajol laj Noé ut chanru nak queßtam chak saß ruchichßochß. Nak quinumeß li butßi haß, li ralal xcßajol laj Noé queßtam. Ut queßxjeqßui rib saß xbên li ruchichßochß.


Ιδου τωρα, διεταξα την κρισιν μου εξευρω οτι εγω θελω δικαιωθη. 	 Cau inchßôl chi âtinac re tincol cuib xban nak ninnau nak mâcßaß inmâc.


Και θελει αφαιρεσει ο Κυριος απο σου πασαν ασθενειαν και δεν θελει βαλει επι σε ουδεμιαν των κακων νοσων της Αιγυπτου, τας οποιας γνωριζεις αλλα θελει βαλει αυτας επι παντας τους μισουντας σε. 	 Li Kâcuaß tâcolok êre chiruheb li yajel. Incßaß têyajeni li yibru yajel li queßxcßul eb laj Egipto nak cuanquex chak aran. Tixtakla ban li yajel saß xbêneb li xicß nequeßiloc êre.


Ιδου, ο Κυριος, ο Κυριος των δυναμεων, θελει κοψει τους κλαδους μετα κροτου τρομερου και οι υψωμενοι θελουσι συντριφθη και οι επηρμενοι θελουσι ταπεινωθη. 	 Abanan li Kâcuaß Dios li kßaxal nim xcuanquil tixsach ruheb riqßuin xnimal xcuanquil. Chanchan nak nequeßxtßan li nînki cheß. Li cuanqueb xcuanquil teßcutekß xxutân ut teßisîk xcuanquileb.Teßcubsîk xcuanquileb joß nak nequeßyoqßueß riqßuin mâl li nînki cheß saß qßuicheß. Chanchan nak nequeßtßaneß li châbil cheß aran Líbano.


και υποταχθη η γη εμπροσθεν του Κυριου τοτε μετα ταυτα θελετε επιστρεψει και θελετε εισθαι αθωοι ενωπιον του Κυριου και ενωπιον του Ισραηλ, και θελετε εχει την γην ταυτην ιδιοκτησιαν σας ενωπιον του Κυριου 	 Nak acak xerêchani li naßajej, lâex naru texsukßîk saß li naßajej aßin xban nak ac xebânu li cßaßru xeyechißi xbânunquil re li Dios ut reheb lê rech tenamitil. Ut li naßajej aßin êrehak chic chiru li Kâcuaß.


Εσιωπησε δε παν το πληθος και ηκουον τον Βαρναβαν και τον Παυλον εξιστορουντας οσα σημεια και τερατα εκαμεν ο Θεος δι' αυτων μεταξυ των εθνων. 	 Que'xcanab âtinac chixjunileb li ch'utch'ûqueb aran ut que'oc chirabinquil nak laj Pablo ut laj Bernabé yôqueb chixserak'inquil chanru nak li Dios quixtenk'aheb chixbânunquil li milagro ut li sachba ch'ôlej sa' xyânkeb li mâcua'eb aj judío.


υπηγες μαλιστα προς τον βασιλεα με χρισματα και ηυξησας τα αρωματα σου και απεστειλας μακραν τους πρεσβεις σου και εταπεινωσας σεαυτην μεχρις αδου. 	 Quexcôex chi najt riqßuin li rey ut quecßam lê sununquil ban nak quexcôex. Quetaklaheb lê takl yalak bar. Chanchan nak quexcôex saß xnaßajeb li camenak chixsicßbal lê naßleb.


Και καθ' εκαστην ημεραν, απο της πρωτης ημερας μεχρι της τελευταιας ημερας, ανεγινωσκεν εν τω βιβλιω του νομου του Θεου. Και εκαμον εορτην επτα ημερας την δε ογδοην ημεραν πανδημον συναξιν, κατα το διατεταγμενον. 	 Laj Esdras rajlal cutan quiril xsaß li hu li tzßîbanbil cuiß li chakßrab li quiqßueheß reheb xban li Dios. Saß li xbên cutan quixtiquib rilbal xsaß li hu chiruheb li tenamit toj quirakeß li ninkße. Ut saß lix cuakxak li cutan queßxchßutub ribeb re xlokßoninquil li Kâcuaß joß cßaynakeb xbânunquil.


Και επειδη εισθε υιοι, εξαπεστειλεν ο Θεος το Πνευμα του Υιου αυτου εις τας καρδιας σας, το οποιον κραζει Αββα, ο Πατηρ. 	 Re xc'utbal chiku nak lâo chic ralal xc'ajol, li Dios quixtakla li Santil Musik'ej re nak tâcuânk kiq'uin. Ut xban nak cuan li Santil Musik'ej kiq'uin, jo'can nak naru nakaye re li Dios, “at inYucua'.”


Μονον ισχυε και ανδριζου σφοδρα, δια να προσεχης να καμνης κατα παντα τον νομον, τον οποιον προσεταξεν εις σε Μωυσης ο θεραπων μου μη εκκλινης απ' αυτου δεξια η αριστερα, δια να φερησαι μετα συνεσεως πανταχου οπου αν υπαγης. 	 Caßaj cuiß li tinye âcue nak yal âkße ut cacuubresi âchßôl chixbânunquil chi tzßakal chixjunil li chakßrab li quixqßue âcue laj Moisés laj cßanjel chicuu. Bânu chi tzßakal re ru. Mâcanab xbânunquil re nak us tat-êlk riqßuin chixjunil li cßaßru tâbânu.


Και ησαν μετ' αυτου χιλιοι ανδρες εκ του Βενιαμιν, και Σιβα ο δουλος του οικου του Σαουλ, και οι δεκαπεντε υιοι αυτου και εικοσι δουλοι αυτου μετ' αυτου και διεβησαν τον Ιορδανην ενωπιον του βασιλεως. 	 Laj Simei quixcßameb chirix jun mil chi cuînk xcomoneb li ralal xcßajol laj Benjamín. Cuan rochbeneb aßan laj Siba, li quicuan chokß xmôs laj Saúl. Laj Siba quixcßam chirix oßlaju li ralal ut junmay lix môseb. Eb aßan queßnumeß jun pacßal li nimaß Jordán nak toj mâjiß nacuulac li rey.


γνωριζοντες οτι η δοκιμασια της πιστεως σας εργαζεται υπομονην. 	 Lâex nequenau nak riq'uin li yalec' nakac'ul, nacacuu li kach'ôl sa' li kapâbâl.


"Ψαλμος δοξολογιας." Αλαλαξατε εις τον Κυριον, πασα η γη. 	 Chexbichânk chi sa saß êchßôl re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß. Chexbichânk chêjunilex lâex li cuanquex saß ruchichßochß.


δια τι να εξαλειφθη το ονομα του πατρος ημων εκ μεσου της συγγενειας αυτου, διοτι δεν εχει υιον; δοτε εις ημας κληρονομιαν μεταξυ των αδελφων του πατρος ημων. 	 ¿Cßaßut nak tâsachekß xcßabaß li kayucuaß yal xban nak mâ jun li ralal quicuan? Tâqßue li kachßochß saß xyânkeb li rechßalal li kayucuaß, chanqueb.


Εις δε τον δυναμενον υπερεκπερισσου να καμη υπερ παντα οσα ζητουμεν η νοουμεν, κατα την δυναμιν την ενεργουμενην εν ημιν, 	 Lok'oninbil taxak li Dios li k'axal nim xcuanquil chixbânunquil nabal chiru li nakatz'âma. Riq'uin xnimal xcuanquil nac'anjelac sa' li kâm ut k'axal nim xcuanquil chixbânunquil nabal chiru li nakoybeni.Lok'oninbil taxak li Dios anakcuan ut chi junelic k'e cutan kaban lâo aj pâbanel xban nak junajo chic riq'uin li Cristo. Jo'can taxak.


Εκεινοι δε ακουσαντες εχαρησαν και υπεσχεθησαν να δωσωσιν εις αυτον αργυρια και εζητει πως να παραδωση αυτον εν ευκαιρια. 	 Ut eb laj tij nak que'rabi a'an c'ajo' nak que'saho' sa' xch'ôleb ut que'xyechi'i xtumin. Ut laj Judas quixsic' xyâlal chanru nak tixk'axtesi li Jesús sa' ruk'eb.


Ο Ιησους λοιπον εξαπεστειλεν αυτους, και υπηγον εις ενεδραν και εκαθισαν μεταξυ Βαιθηλ και Γαι, προς το δυτικον μερος της Γαι ο δε Ιησους εμεινε την νυκτα εκεινην εν τω μεσω του λαου. 	 Chirix chic aßan laj Josué quixtaklaheb lix soldado re nak teßxic chixmukbal ribeb saß jun li naßajej li cuan saß xyi li cuib chi tenamit Bet-el ut Hai. Ut laj Josué quicana saß xyânkeb li jun chßol chic lix soldado chiru li kßojyîn aßan.


Εαν δε φερη προβατον δια προσφοραν αυτου περι αμαρτιας, θελει φερει αυτο θηλυκον αμωμον 	 Cui tixqßue junak li sâj carner chokß xmayej, tento nak tixqßue jun li ixki carner tzßakal re ru.


Και εκοιμηθη ο Σολομων μετα των πατερων αυτου και εθαψαν αυτον εν τη πολει Δαβιδ του πατρος αυτου εβασιλευσε δε αντ' αυτου Ροβοαμ ο υιος αυτου. 	 Laj Salomón quicam ut quimukeß saß lix tenamit laj David lix yucuaß, li queßmukeß cuiß lix xeßtônil yucuaß. Ut laj Roboam, li ralal, aßan chic li qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


διοτι ευκολωτερον ειναι να περαση καμηλος δια τρυπης βελονης, παρα πλουσιος να εισελθη εις την βασιλειαν του Θεου. 	 Mâmin târûk tânumek' junak nimla xul camello sa' ru junak cûx. Jo'can ajcui' li biom. Mâ jok'e târûk tâoc sa' xnimajcual cuanquilal li Dios cui ca'aj cui' lix biomal naxc'oxla, chan li Jesús.


Υψωσον την φωνην σου, θυγατηρ της Γαλλειμ καμε αυτην, πτωχη Αναθωθ, να ακουσθη εν Λαισα. 	 Japomak êre, lâex li cuanquex Galim; japomak êre chi cau re nak tâabîk toj Lais. Tokßob ruheb li cuanqueb Anatot.


διοτι αν και κατα το σωμα ημαι απων, με το πνευμα ομως ειμαι μεθ' υμων, χαιρων και βλεπων την ταξιν σας και την σταθεροτητα της εις Χριστον πιστεως σας. 	 Usta mâ anihin chak sa' êyânk, abanan junelic nequexinc'oxla. Nasaho' sa' inch'ôl chirabinquil nak junaj lê ch'ôl ut cuanquex sa' tîquilal. Nasaho' ajcui' sa' inch'ôl chirabinquil nak anchal êch'ôl nak nequepâb li Cristo.


Σιωπατε ενωπιον μου, νησοι οι λαοι ας ανανεωσωσι δυναμιν και ας πλησιασωσι και τοτε ας λαλησωσιν ας προσελθωμεν ομου εις κρισιν. 	 Li Dios naxye: —Ex tenamit li cuanquex chire li palau, cherabihak li oc cue chixyebal. Cauresihomak êrib ut xaklinkex chicuu. Âtinankex re xcolbal êrib ut kacßûbak ru saß comonil saß li rakleb âtin.


Αι αρπαγαι των ασεβων θελουσιν εξολοθρευσει αυτους διοτι αρνουνται να πραττωσι το δικαιον. 	 Li mâusilal nequeßxbânu li incßaß useb xnaßleb, aßan ajcuiß tâsachok reheb xban nak incßaß nequeßraj cuânc saß tîquilal.


προς Τιτον, γνησιον τεκνον κατα κοινην ημων πιστιν ειη χαρις, ελεος, ειρηνη απο Θεου Πατρος και Κυριου Ιησου Χριστου του Σωτηρος ημων. 	 Yôquin chi tz'îbac âcuiq'uin, at Tito. Lâat chanchanat tz'akal cualal sa' xc'aba' li kapâbâl. Chicuânk taxak âcuiq'uin li usilal ut li tuktûquilal li naxq'ue li Dios li kaYucua' ut li naxq'ue li Jesucristo laj Colol ke.


Και επλαγιασεν ο Αμνων και προσεποιηθη τον αρρωστον και οτε ηλθεν ο βασιλευς να ιδη αυτον, ειπεν ο Αμνων προς τον βασιλεα, Ας ελθη, παρακαλω, Θαμαρ η αδελφη μου, και ας καμη εμπροσθεν μου δυο κολλυρια, δια να φαγω εκ της χειρος αυτης. 	 Joßcan nak laj Amnón quiyocla ut quixbânu rib joß nak yaj. Li rey David cô chirilbal ut laj Amnón quixye re: —Nintzßâma châcuu nak tâtakla lix Tamar arin re nak tixyîb chicuu cuibak incaxlan cua ut tixqßue cue re tintzaca, chan.


Εσυναξαν λοιπον και εγεμισαν δωδεκα κοφινους κλασματων εκ των πεντε αρτων των κριθινων, τα οποια επερισσευσαν εις τους φαγοντας. 	 Que'xxoc cablaju chacach rela' li caxlan cua yîbanbil riq'uin cebada. A'an li qui-ela'an nak que'rake' chi cua'ac chixjunileb li cuanqueb aran.


επεστρεψεν ο Κυριος κατα σου παντα τα αιματα του οικου του Σαουλ, αντι του οποιου εβασιλευσας και παρεδωκεν ο Κυριος την βασιλειαν εις την χειρα Αβεσσαλωμ του υιου σου και ιδου, συ επιασθης εν τη κακια σου, διοτι εισαι ανηρ αιματων. 	 Li Kâcuaß Dios xqßuehoc âcue chixtojbal âmâc xban nak xacamsiheb nabal li ralal xcßajol laj Saúl ut lâat chic xat-oc saß lix naßaj. Li Kâcuaß xatrisi saß lâ cuanquil ut aß chic lâ cualal laj Absalón xqßue saß lâ naßaj. Xat-isîc saß lâ cuanquil xban nak lâat aj camsinel, chan.


Και εβαλεν ο Θεος μου εν τη καρδια μου να συναξω τους προκριτους και τους προεστωτας και τον λαον, δια να αριθμηθωσι κατα γενεαλογιαν. Και ευρηκα βιβλιον της γενεαλογιας εκεινων, οιτινες ανεβησαν κατ' αρχας και ευρηκα γεγραμμενον εν αυτω. 	 Li Dios quixcßut chicuu nak tento tebinchßutub li nequeßtaklan saß li tenamit ut eb li nequeßcßamoc be joßqueb ajcuiß chixjunileb li tenamit re nak teßajlâk li junjûnk cabal. Quintau li hu li tzßîbanbil cuiß lix cßabaßeb li queßsukßi chak xbên cua. Tzßîbanbil retalil chi joßcaßin:


και εμιανα αυτους εις τας προσφορας αυτων, εις το οτι διεβιβαζον δια του πυρος παν διανοιγον μητραν, δια να ερημωσω αυτους, ωστε να γνωρισωσιν οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Quincanabeb chixmuxbal ribeb riqßuin li mayej queßxqßue reheb li jalanil dios. Queßxqßue li xbên ralaleb chokß xcßatbil mayej. Quincanabeb chixbânunquil chi joßcan re nak teßxucuak ut teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß.


και το πτωμα της Ιεζαβελ θελει εισθαι ως κοπρια επι προσωπου του αγρου εν τη μεριδι Ιεζραελ, ωστε να μη ειπωσιν, Αυτη ειναι η Ιεζαβελ. 	 Lix tibel, aßan chanchanak li cßot saß li chßochß aran Jezreel re nak mâ ani tâyehok re, “Cueß lix tibel lix Jezabel”, chan laj Jehú.


Διοτι οι Λευιται εγκατελιπον τα προαστεια αυτων και τας ιδιοκτησιας αυτων, και ηλθον εις τον Ιουδαν και εις την Ιερουσαλημ επειδη ο Ιεροβοαμ και οι υιοι αυτου ειχον αποβαλει αυτους απο του να ιερατευωσιν εις τον Κυριον 	 Eb laj levita queßxcanab lix naßajeb ut li cßaßru reheb ut queßcôeb Judá ut Jerusalén xban nak laj Jeroboam ut eb li ralal queßrisiheb saß li cßanjel li nequeßxbânu chiru li Kâcuaß.


Τοτε ειπεν Οχοζιας ο υιος του Αχααβ προς τον Ιωσαφατ, Ας υπαγωσιν οι δουλοι μου μετα των δουλων σου εις τα πλοια ο Ιωσαφατ ομως δεν ηθελησε. 	 Li rey Ocozías li ralal laj Acab, quixye re laj Josafat nak tixtaklaheb lix soldado saß lix jucub, abanan laj Josafat incßaß quiraj xcßambaleb lix soldado laj Ocozías.


ποσον στοχαζεσθε χειροτερας τιμωριας θελει κριθη αξιος ο καταπατησας τον Υιον του Θεου και νομισας κοινον το αιμα της διαθηκης, με το οποιον ηγιασθη, και υβρισας το Πνευμα της χαριτος; 	 Numtajenak cui'chic ra te'xc'ul li neque'tz'ektânan re li Ralal li Dios ut neque'xsach xcuanquil lix quiq'uel xban nak riq'uin xquiq'uel li Jesucristo xakabanbil xcuanquil li ac' contrato ut santobresinbilo lâo. Numtajenak cui'chic ra te'xc'ul li neque'xmajecua li Santil Musik'ej li naq'uehoc ke li rusilal li Dios.


τω αγρω, τον οποιον ηγορασεν ο Αβρααμ παρα των υιων του Χετ εκει εταφη ο Αβρααμ και Σαρρα η γυνη αυτου. 	 Laj Abraham quimukeß saß li naßajej li queßxmuk cuiß lix Sara li rixakil. Aßan li chßochß li quixlokß junxil laj Abraham riqßuineb laj hititas.


δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Εξαπαντος εν τω πυρι του ζηλου μου ελαλησα κατα του υπολοιπου των εθνων και κατα παντος του Εδωμ, οιτινες εκαμον την γην μου κληρονομιαν εαυτων εν χαρα ολης της καρδιας αυτων και εν περιφρονησει ψυχης, δια να εκθεσωσιν αυτην εις λαφυρον. 	 Nak yô injoskßil lâin li nimajcual Dios quinâtinac chirix li tenamit Edom joß eb ajcuiß li jun chßol chic tenamit li cuanqueb chêjun sutam. Kßaxal sa saß xchßôleb nak queßrelkßa li cßaßru êre lâex lin tenamit ut queßxcßam chokß reheb.


Και μετ' αυτην ελαβε την Μααχα θυγατερα του Αβεσσαλωμ, ητις εγεννησεν εις αυτον τον Αβια και τον Ατθαι και τον Ζιζα και τον Σελωμειθ. 	 Ut quixcßam ajcuiß chokß rixakil lix Maaca lix rabin laj Absalón. Riqßuin aßan queßcuan li ralal. Aßaneb aßin: laj Abías, laj Atai, laj Ziza, ut laj Selomit.


Και απεκριθη ο Μεμουκαν ενωπιον του βασιλεως και των αρχοντων, Η βασιλισσα Αστιν δεν ημαρτησε μονον εις τον βασιλεα, αλλα και εις παντας τους αρχοντας και εις παντας τους λαους τους εν πασαις ταις επαρχιαις του βασιλεως Ασσουηρου 	 Ut laj Memucán quichakßoc ut quixye re li rey ut reheb ajcuiß chixjunileb li cuanqueb xcuanquil saß eb li tenamit: —Moco caßaj cuiß ta chiru li rey xmâcob nak quixkßet li râtin. Xmâcob ajcuiß chiruheb li cuanqueb xcuanquil joß ajcuiß chiruheb chixjunileb li tenamit li cuanqueb rubel xcuanquil li rey.


εις τον Θεον θελομεν καυχασθαι ολην την ημεραν, και το ονομα σου εις τον αιωνα θελομεν υμνει. Διαψαλμα. 	 Rajlal cutan takanima âcuu, at Kâcuaß, ut takaqßue xlokßal lâ cßabaß chi junelic.


Και συ, υιε ανθρωπου, προφητευσον επι τα ορη Ισραηλ και ειπε, Ορη του Ισραηλ, ακουσατε τον λογον του Κυριου 	 Li Kâcuaß quixye cue: —At ralal cuînk, tat-âtinak riqßuineb li cuanqueb Israel saß li naßajej tzûl ru, ut tâye reheb nak cheßrabihak li râtin li Kâcuaß.


αλλ' υπερεβης εις το κακον παντας οσοι εσταθησαν προτεροι σου, διοτι υπηγες και εκαμες εις σεαυτον αλλους θεους και χωνευτα ειδωλα, δια να με παροργισης, και με απερριψας οπισω της ραχης σου. 	 Lâat kßaxal cuißchic yibru xabânu chiruheb li queßcuan junxil. Xachikß injoskßil nak xayîb âjalanil dios. Xayîb âjalam ûch chßîchß ut xinâtzßektâna lâin.


Τοτε ερχονται προς αυτον ο Ιακωβος και Ιωαννης, οι υιοι του Ζεβεδαιου, λεγοντες Διδασκαλε, θελομεν να καμης εις ημας ο, τι ζητησωμεν. 	 Laj Jacobo ut laj Juan, eb li ralal laj Zebedeo, que'jiloc chixc'atk li Jesús ut que'xye re: -Kâcua', lâo nakaj nak tâbânu li usilal li takatz'âma châcuu.-


Και εκραταιουντο τα υδατα επι της γης εκατον πεντηκοντα ημερας. 	 Jun ciento riqßuin mero ciento cutan quicuan li butß saß xbên li ruchichßochß.


τοτε θελει προσταξει ο ιερευς να πλυθη το εχον την πληγην και θελει κλεισει αυτο αλλας επτα ημερας 	 laj tij tixqßue chi puchecß ut tixcanab cuißchic xjunes chiru cuukub cutan chic.


Και θελω εκτεινει την χειρα μου επι τον Ιουδαν και επι παντας τους κατοικους της Ιερουσαλημ, και θελω εξολοθρευσει το υπολοιπον του Βααλ απο του τοπου τουτου και το ονομα των ειδωλοθυτων μετα των ιερεων, 	 Ut quixye ajcuiß li Kâcuaß: —Tinrakok âtin saß xbêneb laj Judá joßqueb ajcuiß li cuanqueb aran Jerusalén. Tinsacheb ru chi junaj cua laj Baal lix dioseb, joßqueb ajcuiß chixjunileb laj tij li nequeßcßanjelac chiru ut chixjunileb li nequeßlokßonin re.


Ομως τα τεκνα των φονευτων δεν εθανατωσε κατα το γεγραμμενον εν τω βιβλιω του νομου του Μωυσεως, οπου προσεταξεν ο Κυριος, λεγων, Οι πατερες δεν θελουσι θανατονεσθαι δια τα τεκνα, ουδε τα τεκνα θελουσι θανατονεσθαι δια τους πατερας, αλλ' εκαστος θελει θανατονεσθαι δια το εαυτου αμαρτημα. 	 Abanan incßaß quixcamsiheb li ralal xcßajoleb. Quixbânu ban li quixye li Kâcuaß joß tzßîbanbil saß li chakßrab li quiqßueheß re laj Moisés nak li Kâcuaß quixye: —Eb li naßbej yucuaßbej incßaß teßcamsîk xban li mâc li queßxbânu li alal cßajolbej, chi moco li alalbej cßajolbej teßcamsîk xban lix mâqueb lix naß xyucuaßeb. Li junjûnk tâcâmk xban li mâc tixbânu.—


Τοτε ηλθεν ο Δαβιδ και οι ανδρες αυτου εις Κεειλα, και επολεμησε προς τους Φιλισταιους και ελαβε τα κτηνη αυτων και επαταξεν αυτους εν σφαγη μεγαλη. Και εσωσεν ο Δαβιδ τους κατοικους της Κεειλα. 	 Laj David rochbeneb lix soldados queßcôeb Keila ut queßxcamsiheb nabal laj filisteo ut queßrêchani lix cuacax. Chi joßcaßin quixcoleb li tenamit Keila chiruheb laj filisteo.


Ο δε ισχυρος ανθρωπος απελαμβανε την γην και ο περιβλεπτος κατωκει εν αυτη. 	 Lâat xâcßoxla nak cuan âlokßal ut kßaxal nim âcuanquil. Ut xacßoxla nak saß âcuukß cuan chixjunil.


και καθαρισατε παντα τα ιματια και παντα τα σκευη τα δερματινα και παντα τα ειργασμενα εκ τριχων αιγος και παντα τα ξυλινα σκευη. 	 Tento nak têsantobresi ajcuiß chixjunil li tßicr ut li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin tzßûm, ut li rix li chibât joß ajcuiß li yîbanbil riqßuin cheß, chan.


Δια τουτο η καρδια μου θελει βομβησει δια τον Μωαβ ως αυλος και η καρδια μου θελει βομβησει ως αυλος δια τους ανδρας της Κιρ-ερες διοτι τα αποκτηθεντα εις αυτην αγαθα απωλεσθησαν. 	 Nayotßeß inchßôl chirixeb li cuanqueb Moab ut chirixeb li cuanqueb Kir-hares. Lix rahil inchßôl, aßan chanchan nak nachßeßman jun li bich saß li xôlb re rahil chßôlejil xban nak mâcßaß chic xbiomaleb laj Moab.


Διοτι ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων Καθ' ον τροπον εστοχασθην να σας τιμωρησω, οτε οι πατερες σας με παρωργισαν, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, και δεν μετενοησα, 	 Quixye ajcuiß li Kâcuaß li nimajcual Dios: —Lâin quincßoxla xqßuebaleb chixtojbal lix mâqueb lê xeßtônil yucuaß nak queßxchikß injoskßil ut incßaß quinjal incßaßux riqßuin li quincßoxla xbânunquil.


Διοτι το Αγαρ ειναι το ορος Σινα εν τη Αραβια, και ταυτιζεται με την σημερινην Ιερουσαλημ, ειναι δε εις δουλειαν μετα των τεκνων αυτης 	 Lix Agar, a'an retalil li tzûl Sinaí li cuan Arabia. A'an ajcui' retalil li tenamit Jerusalén. Ut eb laj Jerusalén chanchaneb li lok'bil môs nak cuanqueb, xban nak toj cuanqueb rubel xcuanquil li najter chak'rab.


Ιδου, εγω εκαμον τον χαλκεα, οστις φυσα τους ανθρακας εν τω πυρι και εξαγει το εργαλειον δια το εργον αυτου και εγω εκαμον τον πορθητην δια να καταστρεφη. 	 Lâin quinyîban re laj tenol chßîchß ut aßan naxloch lix xam ut naxyîb li chßîchß re pletic. Ut lâin ajcuiß quinyîban reheb li cuînk li nequeßcamsin.Mâ jun li chßîchß li quiyîbâc re êpletinquil tixcuy. Lâex têcßut nak aj ticßtißeb li nequeßkßaban êre. Aßan aßin li mâtan li tinqßue êre lâex li nequexcßanjelac chicuu nak texinqßue chi numtâc saß xbêneb li xicß nequeßiloc êre, chan li Kâcuaß.


Αποπλευσαντες δε απο της Παφου ο Παυλος και οι περι αυτον ηλθον εις την Περγην της Παμφυλιας ο δε Ιωαννης, χωρισθεις απ' αυτων, υπεστρεψεν εις τα Ιεροσολυμα. 	 Laj Pablo que'el Pafos sa' jucub jo'queb ajcui' li rochben ut que'côeb Perge xcuênt Panfilia. Aran que'xcanab ribeb ut laj Juan Marcos quisuk'i Jerusalén.


Και αφου ηκουσατε την φωνην εκ μεσου του σκοτους, και το ορος εκαιετο με πυρ, τοτε προσηλθετε προς εμε, παντες οι αρχηγοι των φυλων σας και οι πρεσβυτεροι σας, 	 Nak querabi lix yâb xcux li Kâcuaß nak quiâtinac chak saß li kßojyîn ru ut yô chi cßatc li tzûl, eb li nequeßcßamoc be ut eb li nequeßtaklan saß xbêneb li junjûnk xtêpaleb laj Israel queßcuulac cuiqßuin.


Πολλοι κολακευουσι το προσωπον του αρχοντος και πας τις ειναι φιλος του διδοντος ανθρωπου. 	 Nabaleb nequeßraj nak teßuxk usilal reheb xbaneb li cuanqueb xcuanquil xban nak nasihin. Nabaleb nequeßxcßam rib saß amiguil riqßuin li ani nasihin.


Και πλοια θελουσιν ελθει απο των παραλιων των Κητιαιων, και θελουσι καταθλιψει τον Ασσουρ, και θελουσι καταθλιψει τον Εβερ αλλα και εκεινοι θελουσιν εξαφανισθη. 	 Teßchâlk chak Quitim saß eb li jucub ut teßxrahobtesiheb laj Asiria ut teßxrahobtesiheb ajcuiß li ralal xcßajol laj Heber. Abanan eb laj Quitim teßsachekß ajcuiß ruheb, chan.Ut chirix aßan laj Balaam quisukßi saß xtenamit. Joßcan ajcuiß laj Balac quisukßi saß li rochoch.


Και εκαμε δεκα τραπεζας, και εθεσεν αυτας εν τω ναω, πεντε εκ δεξιων και πεντε εξ αριστερων. Και εκαμεν εκατον χρυσας λεκανας. 	 Quixyîb ajcuiß lajêb li mêx ut quixqßueheb saß li templo. Ôb quixqßue saß li nim ut ôb quixqßue saß li tzße. Ut quixyîb ajcuiß jun ciento li nînki secß riqßuin oro.


εγω εγγυωμαι περι αυτου εκ της χειρος μου ζητησον αυτον εαν δεν φερω αυτον προς σε και στησω αυτον εμπροσθεν σου, τοτε ας ημαι διαπαντος υπευθυνος προς σε 	 Matcßoxlac. Saß inbên lâin tâcanâk rilbal lâ cualal. Cui incßaß tincßam cuißchic chak, tâcanâk saß inbên chi junaj cua nak lâin cuan inmâc cui cßaßru tixcßul.


Αινειτε τον Κυριον. Αινειτε τον Κυριον εκ των ουρανων αινειτε αυτον εν τοις υψιστοις. 	 ¡Lokßoninbil taxak li Kâcuaß! Chinimâk taxak ru li nimajcual Dios aran saß choxa. Lâex li cuanquex saß choxa cheqßuehak taxak xlokßal li Kâcuaß.


Και ειπεν ο Μωυσης, Αλλα και θυσιας και ολοκαυτωματα πρεπει συ να μας δωσης, δια να θυσιασωμεν εις Κυριον τον Θεον ημων 	 Laj Moisés quixye re: —Tento nak takacßam li kaquetômk re nak tomayejak chiru li kaDios. Takacßat li kamayej.


Επειτα εσηκωθη η σημαια του στρατοπεδου των υιων Δαν κατοπιν παντων των στρατοπεδων κατα τα ταγματα αυτων, και επι του στρατευματος αυτου ητο Αχιεζερ ο υιος του Αμμισαδαι. 	 Ut chirixeb li ralal xcßajol laj Benjamín queßcôeb li jun chßûtal li ralal xcßajol laj Dan ut cuan xbandêreb. Aßaneb li teßilok reheb li teßxic chi ubej. Ut laj Ahiezer li ralal laj Amisadai, aßan li najolomin reheb.


Και πιασαντες αυτον εφεραν εις τον Αρειον Παγον, λεγοντες Δυναμεθα να μαθωμεν τις αυτη η νεα διδαχη, ητις κηρυττεται υπο σου; 	 Jo'can nak que'xc'am laj Pablo sa' li na'ajej li neque'xch'utub cui' ribeb li k'axal cuanqueb xna'leb. Areópago xc'aba' li na'ajej a'an. Ut que'xye re: -¿Ma târûk tâye ke c'a'ru xyâlal li ac' tijleb a'in li yôcat chixyebal?


Κυκλωσατε την Σιων και περιελθετε αυτην αριθμησατε τους πυργους αυτης. 	 Ex xtenamit li Dios, chesuti li naßajej Sión ut qßuehomak retal chanru cuan. Cherajla jarub lix torre cuan re xcolbal li tenamit.


οταν εργαζησαι την γην, δεν θελει εις το εξης σοι δωσει τον καρπον αυτης πλανητης και φυγας θελεις εισθαι επι της γης. 	 Nak tâtrabaji li chßochß, incßaß chic tâûchînk lâ cuacuîmk. Tâbeni âcuib saß xbên li ruchichßochß. Yalak bar âcue âcuu. Ut mâ jaruj tathilânk, chan li Dios re.


Πληθυνομενων των αγαθων πληθυνονται και οι τρωγοντες αυτα και τις η ωφελεια εις τους κυριους αυτων, ειμη το να θεωρωσιν αυτα δια των οφθαλμων αυτων; 	 Li ani cuan nabal cßaßru re, nabal ajcuiß naxsach. ¿Cßaßru naxra nak cuan nabal cßaßru re? Mâcßaß, xban nak yal naril nak na-osoß chiru.


Και ο λαος ελοιδορει κατα του Μωυσεως και ειπον, λεγοντες, Ειθε ν' απεθνησκομεν, οτε οι αδελφοι ημων απεθανον ενωπιον του Κυριου. 	 Ut queßoc chixcuechßinquil laj Moisés ut queßxye: —Us raj nak cocam rochbeneb li jun chßol chic laj Israel li queßqßueheß chi câmc xban li Kâcuaß.


Ξενος εγεινα εις τους αδελφους μου, και αλλογενης εις τους υιους της μητρος μου 	 Eb li cuas chanchan incßaß nequeßxnau cuu ut chanchan li jalan intenamit nak niquineßril.


Ενωπιον Κυριου του Θεου σου θελεις τρωγει αυτο κατ' ετος, εν τω τοπω οντινα εκλεξη ο Κυριος, συ και ο οικος σου. 	 Rajlal chihab êrochben lê ralal êcßajol têtzaca xtibel li xul aßan chiru li Kâcuaß saß li naßajej li tixsicß ru re têlokßoni cuiß.


Οστις νευει δια του οφθαλμου, προξενει οδυνην ο δε μωρος τα χειλη θελει υποσκελισθη. 	 Li ani naxmutzß li xnakß ru re xmukbal li mâusilal, nabal raylal tâchâlk saß xbên. Ut li ani naâtinac chi incßaß naxqßue retal li cßaßru naxye, xjunes naxsach rib.


Οστις γεννα αφρονα, γεννα αυτον δια λυπην αυτου και ο πατηρ του ανοητου δεν απολαμβανει χαραν. 	 Junak cuînk cuan ralal mâcßaß xnaßleb junelic ra saß xchßôl. Mâcßaß sahil chßôlej chokß re junak li yucuaßbej cuan junak ralal incßaß naxtau xyâlal.


Πατερ δικαιε, και ο κοσμος δεν σε εγνωρισεν, εγω δε σε εγνωρισα, και ουτοι εγνωρισαν οτι συ με απεστειλας. 	 At inYucua', lâat tîc âch'ôl. Eb li inc'a' neque'pâban inc'a' neque'xnau âcuu. Abanan lâin ninnau âcuu ut eb lin tzolom neque'xnau chic nak lâat xattaklan chak cue.Lâin xinc'ut chiruheb anihat lâat ut toj tinch'olob cui'chic chiruheb re nak te'rahok jo' nak niquinâra lâat, ut lâin tincuânk riq'uineb, chan li Jesús nak quitijoc.


και θελω παραδωσει αυτους εις διασποραν εις παντα τα βασιλεια της γης προς κακον, εις ονειδος και εις παροιμιαν, εις λοιδοριαν και εις καταραν, εν πασι τοις τοποις οπου θελω διωξει αυτους. 	 Chixjunileb aßan nimla raylal tintakla saß xbêneb. Cßajoß xutânalil teßxcßul chiruheb chixjunileb li tenamit saß ruchichßochß. Teßhobekß ut teßseßêk xbaneb chixjunileb li tenamit ut teßmajecuâk saß eb li naßajej li tebinjeqßui cuiß ruheb.Tebinkßaxtesi saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb saß li plêt. Tintakla cueßej ut yajel saß xbêneb toj retal teßosokß saß li naßajej li xinqßue reheb aßan ut reheb ajcuiß lix xeßtônil yucuaß, chan li Kâcuaß.


Προς σε εκραξαν και εσωθησαν επι σε ηλπισαν και δεν κατησχυνθησαν. 	 Queßxtzßâma xtenkßanquil âcue ut lâat cacoleb. Cauheb xchßôl âcuiqßuin. Incßaß quichßinan xchßôleb xban nak lâat cabânu li cayechißi reheb.


Και θελεις περικαλυψει αυτο με χρυσιον καθαρον, την κορυφην αυτου και τα πλαγια αυτου κυκλω και τα κερατα αυτου και θελεις καμει εις αυτο στεφανην χρυσην κυκλω. 	 Têletz li tzßakal oro saß xbên. Ut têletz ajcuiß saß xcâ pacßalil ut chiru ajcuiß li xucub. Ut chire têqßue lix sahob ru yîbanbil riqßuin oro.


Και ο Λωτ ακομη, ο συμπορευομενος μετα του Αβραμ, ειχε προβατα και βοας και σκηνας. 	 Laj Lot biom ajcuiß joß laj Abram. Nabal lix quetômk, ut nabal ajcuiß lix muhebâl yîbanbil riqßuin tßicr.