Θυσιαι του Θεου ειναι πνευμα συντετριμμενον καρδιαν συντετριμμενην και τεταπεινωμενην, Θεε, δεν θελεις καταφρονησει. 	 Li mayej nacacuaj lâat, aßan nak tâyotßekß inchßôl chi tzßakal ut tinjal incßaßux. At inDios, lâat incßaß nacatzßektâna li ani naxcubsi rib châcuu.


Και ο αγγελος του Κυριου απεκριθη και ειπε, Κυριε των δυναμεων, εως ποτε δεν θελεις σπλαγχνισθη συ την Ιερουσαλημ και τας πολεις του Ιουδα κατα των οποιων ηγανακτησας τα εβδομηκοντα ταυτα ετη; 	 Ut lix ángel li Kâcuaß quixye: —At nimajcual Dios, lajêb xcâcßâl chihab yô âjoskßil saß xbêneb li tenamit Jerusalén ut Judá. ¿Joß najtil chic tâcuânk lâ joskßil saß xbêneb? Ut, ¿jokße tâcuuxtâna ruheb? chan li ángel.


Και εγραψεν επι τας πλακας, κατα την γραφην την πρωτην, τας δεκα εντολας, τας οποιας ελαλησε Κυριος προς εσας εν τω ορει εκ μεσου του πυρος, εν τη ημερα της συναξεως και εδωκεν αυτας ο Κυριος εις εμε. 	 Ut li Kâcuaß quixtzßîba cuißchic li lajêb chi chakßrab joß nak quixtzßîba xbên cua. Aßan li chakßrab li quixqßue êre saß li tzûl nak quiâtinac chak saß li xam saß li cutan nak quechßûtub êrib. Ut chirix aßan li Kâcuaß quixqßue cue.


Και ανεβιβασεν αυτον επι την αμαξαν αυτου την δευτεραν και εκηρυττον εμπροσθεν αυτου, Γονατισατε και κατεστησεν αυτον εφ' ολης της γης Αιγυπτου. 	 Laj faraón quixqßue laj José chi beresîc saß li xcab lix carrêt ut quixye reheb chixjunileb li tenamit nak teßxcuikßib rib chiru. Ut chixjunileb li tenamit queßcana rubel xtakl laj José.


Ζητειτε τον Κυριον και την δυναμιν αυτου εκζητειτε το προσωπον αυτου διαπαντος. 	 Chetzßâmâk êtenkßanquil riqßuin li Kâcuaß. Junelic riqßuin aßan têtzßâma êtenkßanquil.


Και απεκριθησαν οι αρχηγοι της Σοκχωθ, Μηπως αι χειρες του Ζεβεε και του Σαλμανα ειναι τωρα εις την χειρα σου, ωστε να δωσωμεν αρτους εις το στρατευμα σου; 	 Abanan eb li nequeßtaklan aran Sucot queßxye re: —¿Cßaßut nak takaqßue xcuaheb lâ soldado? ¿Ma ac xechapeb ta biß laj Zeba ut laj Zalmuna? chanqueb.


Ακουσατε μου, οικος Ιακωβ και παν το υπολοιπον του οικου Ισραηλ, τους οποιους εσηκωσα απο κοιλιας, τους οποιους εβαστασα απο μητρας 	 Li Dios quixye: —Lâex li ralal xcßajol laj Jacob, chinêrabihak. Chêjunilex lâex laj Israel, li incßaß xsacheß êru, cherabi li cßaßru tinye êre. Nak toj mâjiß nequeßxyoßla chak, lâin quin-iloc êre. Lâin quinberesin chak êre.


Και εκαμον το πασχα οι υιοι της αιχμαλωσιας τη δεκατη τεταρτη του πρωτου μηνος 	 Chixjunileb laj Israel li queßsukßi cuißchic Jerusalén queßxbânu ajcuiß li ninkße Pascua saß li câlaju xbe li xbên po re li chihab.


Ητοιμασας εμπροσθεν μου τραπεζαν απεναντι των εχθρων μου ηλειψας εν ελαιω την κεφαλην μου το ποτηριον μου υπερχειλιζει. 	 Niquinâqßue chi cuaßac chiruheb li xicß nequeßiloc cue. Nacaqßue li sununquil ban saß lin jolom. Kßaxal numtajenak xsahil inchßôl nacaqßue. Chanchan nak yô chi hoyecß lin secß xban xnujenakil.Relic chi yâl nak li rusilal ut li ruxtân li Kâcuaß tâcuânk cuiqßuin chixjunil li cutan chalen toj saß lin camic. Ut saß rochoch li Kâcuaß Dios tincuânk chi junelic kße cutan.


Και ειπεν ο βασιλευς, Ας επιστρεψη εις τον οικον αυτου και ας μη ιδη το προσωπον μου. Ουτως επεστρεψεν ο Αβεσσαλωμ εις τον οικον αυτου, και δεν ειδε το προσωπον του βασιλεως. 	 Abanan li rey David quixye re nak laj Absalón tîc tâxic saß rochoch. Incßaß tâcßamekß saß rochoch laj David xban nak incßaß quiraj rilbal ru. Joßcan nak laj Absalón quicuan saß rochoch ut incßaß quicuulac saß rochoch laj David.


Εκ του Ζαβουλων, οσοι εξηρχοντο εις πολεμον, παραταττομενοι εις μαχην με παντα τα οπλα του πολεμου, πεντηκοντα χιλιαδες, μαχιμοι εκ παραταξεως, ουχι με διπλην καρδιαν. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Zabulón cuanqueb lajêb roxcßâl mil chi cuînk ac cauresinbileb ut sêbeb chi pletic. Nak nequeßxic chi pletic moco nequeßxcuiba ta xchßôleb. Nequeßxnau rocsinquil qßuila pây ru chi chßîchß re pletic.


Διοτι εαν η σαλπιγξ δωση φωνην ασαφη, τις θελει ετοιμασθη εις πολεμον; 	 Ut nak tâyâbasîk li trompeta re xbokbaleb li soldado, cui inc'a' ch'olch'o ru lix yâb, ¿ma te'xcauresi ta bi' rib chi xic chi pletic?


Οντων δε τουτων ουτω κατεσκευασμενων, εις μεν την πρωτην σκηνην εισερχονται διαπαντος οι ιερεις εκτελουντες τας λατρειας, 	 Jo'ca'in nak que'c'anjelac sa' li na'ajej li que'xlok'oni cui' li Dios. Rajlal cutan que'oc laj tij sa' li xbên tasal chixbânunquil lix c'anjel.


οτε εκοψα τους πεντε αρτους εις τους πεντακισχιλιους, ποσους κοφινους πληρεις κλασματων εσηκωσατε; Λεγουσι προς αυτον δωδεκα. 	 ¿Ma inc'a' najultico' êre nak xinjachi li ôb chi caxlan cua reheb li ôb mil chi cuînk? Ut, ¿jarub chacach qui-ela'an? chan reheb. -Cablaju, chanqueb.


Και μετα ταυτα κατεβησαν οι υιοι Ιουδα δια να πολεμησωσι τους Χαναναιους, τους κατοικουντας εν τη ορεινη και εν τη μεσημβρινη και εν τη πεδινη. 	 Chirix aßan queßcôeb chi pletic riqßuineb laj Canaán li cuanqueb saß li tzûl ru ut saß li ru takßa, joß eb ajcuiß li cuanqueb Neguev.


Επειτα προεπεμψεν ο Μωυσης τον πενθερον αυτου και απηλθεν εις την γην αυτου. 	 Ut laj Moisés quixcanab chi sukßîc laj Jetro saß lix tenamit.


Πλην ερχεται ωρα, και ηδη ειναι, οτε οι αληθινοι προσκυνηται θελουσι προσκυνησει τον Πατερα εν πνευματι και αληθεια διοτι ο Πατηρ τοιουτους ζητει τους προσκυνουντας αυτον. 	 Tâcuulak xk'ehil, ut anakcuan ajcui', nak eb li te'xlok'oni li Acuabej Dios chi tz'akal, te'xbânu chi anchal xch'ôleb ut chi yâl xban nak li Acuabej Dios naraj nak te'xlok'oni chi tz'akal re ru.


Πιστος ο Θεος, δια του οποιου προσεκληθητε εις το να ησθε συγκοινωνοι του Υιου αυτου Ιησου Χριστου του Κυριου ημων. 	 Li Dios junelic naxq'ue li naxyechi'i ut a'an ajcui' li quisic'oc êru re nak texcuânk chi sum âtin riq'uin li Ralal, a' li Kâcua' Jesucristo.


Και αυτη επερασεν αυτους, εμπηγουσα και τον πασσαλον και ειπε προς αυτον, Οι Φιλισταιοι επι σε, Σαμψων. Και εξυπνησεν εκ του υπνου αυτου και ανεσπασε τον πασσαλον του υφασματος με το διασμα. 	 Nak yô chi cuârc, quixchap chi us riqßuin lix cheßel lix quemleb. Ut quixjap re: —At Sansón, xeßchal laj filisteo châchapbal, chan. Ut laj Sansón qui-aj ru, ut quixmichß li cheß li chapcho cuiß li rismal rochben li tßicr.


Και εφωνησε προς το θυσιαστηριον με λογον του Κυριου, και ειπε, Θυσιαστηριον, θυσιαστηριον, ουτω λεγει Κυριος Ιδου, υιος θελει γεννηθη εις τον οικον του Δαβιδ, Ιωσιας το ονομα αυτου, και θελει θυσιασει επι σε τους ιερεις των υψηλων τοπων, τους θυμιαζοντας επι σε, και οστα ανθρωπων θελουσι καυθη επι σε. 	 Li profeta quiâtinac chi cau xyâb xcux ut quixye cßaßru tixcßul li artal joß quiyeheß re xban li Kâcuaß. Quixye: —At artal, joßcaßin xye li Kâcuaß Dios: Saß xyânkeb li ralal xcßajol li rey David tâyoßlâk jun li cßulaßal aj Josías xcßabaß. Ut aßan tâcamsînk reheb laj tij li nequeßcßatoc incienso saß âbên re xlokßoninquil li jalanil dios. Ut saß âbên tixcßateb aßan, chan li profeta.


εαν δε τις πεινα, ας τρωγη εν τη οικια αυτου, δια να μη συνερχησθε προς κατακρισιν. Τα δε λοιπα, οταν ελθω, θελω διαταξει. 	 Cui cuan junak sa' êyânk tâtz'ocâk, chicua'ak chak sa' rochoch re nak inc'a' têbok raylal sa' êbên nak têch'utub êrib. Toj cuan chic c'a'ak re ru inc'a' xinye êre. Nak tincuulak chêrilbal tinch'olob xyâlal chêru li toj mâji' xinye êre.


Και προσεταξεν ο Αβιμελεχ εις παντα τον λαον, λεγων, Οστις εγγιση τον ανθρωπον τουτον η την γυναικα αυτου, θελει εξαπαντος θανατωθη. 	 Ut laj Abimelec quixye reheb chixjunileb li cristian: —Li ani tâchßißchßißînk re li cuînk aßin joß ajcuiß li rixakil tâcamsîk, chan.


Αποκριθεις δε ο Ιησους ειπεν Ω γενεα απιστος και διεστραμμενη, εως ποτε θελω εισθαι μεθ' υμων; εως ποτε θελω υποφερει υμας; φερετε μοι αυτον εδω. 	 Li Jesús quixye: -Ex tenamit, tîc inc'a' nequexpâban ut inc'a' us lê na'leb. ¿Jo' najtil chic tincuânk êriq'uin re nak texpâbânk? ¿Jo' najtil chic texincuy nak nequec'oxla? C'am chak li al arin cuiq'uin, chan li Jesús nak quichak'oc.


Διοτι και οτε ημεθα παρ' υμιν, τουτο σας παρηγγελλομεν, οτι εαν τις δεν θελη να εργαζηται, μηδε ας τρωγη. 	 Ut nak toj cuanco chak êriq'uin, xkajultica lix yâlal a'in chêru: li ani inc'a' naraj trabajic, inc'a' tâq'uehek' xcua.


εγω ηλθον εν τω ονοματι του Πατρος μου, και δεν με δεχεσθε εαν αλλος ελθη εν τω ονοματι εαυτου, εκεινον θελετε δεχθη. 	 Lâin xinchal sa' xc'aba' lin Yucua'. Abanan inc'a' xeraj inc'ulbal. Cui ut ani ta chic junak tâchâlk yal naxtakla chak rib xjunes, lâex têc'ul raj a'an.


Και παλιν απεστειλε τριτον πεντηκονταρχον μετα των πεντηκοντα αυτου. Και αναβας ο τριτος πεντηκονταρχος ηλθε και εγονατισεν εμπροσθεν του Ηλια και παρεκαλεσεν αυτον και ειπε προς αυτον; Ανθρωπε του Θεου, ας σταθη, δεομαι, αξιοτιμητος εις τους οφθαλμους σου ζωη μου και η ζωη των δουλων σου τουτων των πεντηκοντα 	 Ut li rey quixtakla rox sut lajêb roxcßâl chic li soldado rochben li nataklan saß xbêneb. Queßtakeß saß li tzûl. Li nataklan saß xbêneb li soldado quixcuikßib rib chiru laj Elías ut quixye re: —At xprofeta li Dios, chacuil taxak xtokßobâl cuu, lâin joß eb ajcuiß li soldado. Incßaß taxak tinâqßue chi câmc lâin ut incßaß taxak tâqßueheb chi câmc li lajêb roxcßâl chi soldado, li nequeßcßanjelac châcuu.


Και ειπεν ο Κυριος προς τον Σαταναν, Ποθεν ερχεσαι; Και ο Σατανας απεκριθη προς τον Κυριον και ειπε, Περιελθων την γην και εμπεριπατησας εν αυτη παρειμι. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re laj tza: —¿Bar xatchal chak? chan re. Ut laj tza quixye re li Dios: —Yôquin chak chixsutinquil li ruchichßochß. Yôquin chixbeninquil cuib yalak bar, chan.


αλλ' οι θεριζοντες θελουσι τρωγει αυτον και αινει τον Κυριον και οι τρυγωντες θελουσι πινει αυτον εν ταις αυλαις της αγιοτητος μου. 	 Eb aßan ban teßsicßok re ut teßxtzaca ut teßxlokßoni li Kâcuaß. Eb li teßsicßok ru li uvas, aßaneb ajcuiß li teßucßak re li xyaßal saß li nebâl re lix templo li Kâcuaß.


Και ειπον οι ανδρες Ισραηλ προς τον Γεδεων, Γενου αρχων εφ' ημας, και συ και ο υιος σου και ο υιος του υιου σου, διοτι εσωσας ημας απο της χειρος του Μαδιαμ. 	 Chirix chic aßan, eb laj Israel queßxye re laj Gedeón: —Lâat chic tattaklânk saß kabên joßqueb ajcuiß lâ cualal âcßajol xban nak lâat xatcoloc ke saß rukßeb laj Madián, chanqueb.


και θελω σε περιστρεψει και βαλει αγκιστρα εις τας σιαγονας σου, και θελω εκβαλει σε και πασαν την δυναμιν σου, ιππους και ιππεας, παντας τουτους εντελως ωπλισμενους, μεγα αθροισμα μετα θυρεων και ασπιδων, παντας τουτους μεταχειριζομενους μαχαιρας. 	 Lâin tatinqßue chi sukßîc châcuix. Chanchan nak tinqßue chßîchß saß âcue. Chanchan quelonbilat nak tatsukßîk âcuochbeneb lâ qßuila soldado, eb li nequeßxic chi rokeb joß eb ajcuiß li nequeßxic chirix cacuây. Ac cauresinbileb riqßuin xchßîchß re xcolbal re xchßôleb ut cuan xchßîchß re pletic saß rukßeb.


Συ ομως, ω ανθρωπε του Θεου, ταυτα φευγε ζητει δε δικαιοσυνην, ευσεβειαν, πιστιν, αγαπην, υπομονην, πραοτητα. 	 Ut lâat, at Timoteo, lâat aj c'anjel chiru li Dios. Mâbânu li mâusilal li neque'xbânu eb a'an. Q'ue ban âch'ôl chi cuânc sa' tîquilal. Chara li Dios ut chatpâbânk chiru. Charaheb lâ cuas âcuîtz'in. Chacuy li raylal ut chatcuânk sa' tûlanil.


Ριπτει τον κρυσταλλον αυτου ως κομματια εμπροσθεν του ψυχους αυτου τις δυναται να σταθη; 	 Naxtakla li sakbach saß ruchichßochß ut xban li que li naxtakla naxpeca rib li haß.


Και ειπε προς Γιεζει τον υπηρετην αυτου, Καλεσον την Σουναμιτιν ταυτην. Και οτε εκαλεσεν αυτην, εσταθη εμπροσθεν αυτου. 	 Quixye re laj Giezi lix môs nak tâxic chixbokbal li ixk. Ut li ixk cô riqßuin.


τα οποια εχουσι φαινομενον μονον σοφιας εις εθελοθρησκειαν και ταπεινοφροσυνην και σκληραγωγιαν του σωματος, εις ουδεμιαν τιμην εχοντα την ευχαριστησιν της σαρκος. 	 Chanchan châbil na'leb li neque'xye. Neque'xtacuasi rib nak neque'lok'onin ut neque'xrahobtesi rib. Chanchan nak neque'xcubsi xcuanquileb chi ribileb rib. Aban a'an inc'a' naxjal lix na'leb xban nak moco neque'xcanab ta xrahinquil ru li mâusilal.


εν πασαις ταις οδοις σου αυτον γνωριζε, και αυτος θελει διευθυνει τα διαβηματα σου. 	 Junelic julticak êre li Dios riqßuin chixjunil li cßaßru têbânu ut aßan tâberesînk êre.


Ιδου, αυτος δεν εμπιστευεται εις τους δουλους αυτου, και εν τοις αγγελοις αυτου βλεπει ελαττωμα 	 Incßaß, xban nak li Dios incßaß naxcßojob xchßôl saß xbêneb li ángel li cuanqueb saß choxa, xban nak naxnau nak cuanqueb xpaltil.


Ακουσατε λοιπον τον λογον του Κυριου, παντες σεις οι αιχμαλωτισθεντες, τους οποιους εξαπεστειλα απο Ιερουσαλημ εις Βαβυλωνα. 	 Joßcan ut cherabihak li cßaßru naxye li Kâcuaß lâex li quexchapeß aran Jerusalén ut quexcßameß Babilonia.


διοτι η διαθηκη επι τεθνεωτων ειναι βεβαια, επειδη ποτε δεν ισχυει, ενοσω ζη ο διαθετης. 	 Li âtin a'in mâc'a' xc'anjel nak toj yo'yo li xyehoc re. Toj chirix ban lix camic tâc'anjelak.


Διοτι ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ. Η θυγατηρ της Βαβυλωνος ειναι ως αλωνιον, καιρος ειναι να καταπατηθη ετι ολιγον και θελει ελθει ο καιρος του θερισμου αυτης. 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel, quixye: —Eb laj Babilonia teßsachekß ru chixjunileb. Chanchanakeb li trigo li nayekßiman re risinquil li rix.—


Και οτε κατωκει ο Ισραηλ εν τη γη εκεινη, υπηγεν ο Ρουβην και εκοιμηθη μετα της Βαλλας παλλακης του πατρος αυτου και ηκουσε τουτο ο Ισραηλ. Ησαν δε οι υιοι του Ιακωβ δωδεκα 	 Nak ac cuanqueb chic saß li naßajej aßan, laj Rubén quixchßic rib riqßuin lix Bilha li quicuan riqßuin lix yucuaß joß rixakil. Cßajoß nak quijoskßoß laj Israel nak quirabi cßaßru quixbânu li ralal. Cablaju eb li ralal laj Jacob queßcuan, li nayeman ajcuiß aj Israel re.


Και πολλοι εκ των ιερεων και Λευιτων και των αρχηγων των πατριων, γεροντες, οιτινες ειχον ιδει τον προτερον οικον, ενω ο οικος ουτος εθεμελιουτο ενωπιον των οφθαλμων αυτων, εκλαιον μετα φωνης μεγαλης πολλοι δε ηλαλαξαν εν φωνη μεγαλη μετ' ευφροσυνης. 	 Nabaleb laj levita xcomoneb laj tij, ut eb li ac tîxeb li nequeßjolomin reheb li junjûnk cabaleb, yôqueb chi yâbac chi cau xyâb xcuxeb nak queßril nak yô chi oc li cimiento re lix templo li Dios xban nak quinak saß xchßôleb li templo li quicuan junxil. Ut nabaleb chic yôqueb chixjapbal reheb xban xsahil xchßôleb.Chi najt qui-abîc chak lix yâbeb, ut incßaß quicßutun chiruheb li tenamit aniheb li yôqueb chixjapbal reheb xban xsahil xchßôleb ut aniheb li yôqueb chi yâbac.


Τοτε εκαλεσεν ο Φαραω τον Μωυσην και τον Ααρων και ειπε, Δεηθητε του Κυριου να σηκωση τους βατραχους απ' εμου και απο του λαου μου και θελω εξαποστειλει τον λαον δια να θυσιασωσιν εις τον Κυριον. 	 Tojoßnak laj faraón quixbok laj Moisés ut laj Aarón. Quixye reheb: —Têtzßâma chiru li Kâcuaß Dios nak târisi chixjunil li amoch cuiqßuin joß ajcuiß riqßuineb lin tenamit. Ut lâin tincanabeb chi xic laj Israel re nak teßxic chi mayejac chiru li Dios, chan.


Οφειλομεν δε ημεις οι δυνατοι να βασταζωμεν τα ασθενηματα των αδυνατων, και να μη αρεσκωμεν εις εαυτους. 	 Lâo, li ac cau kach'ôl sa' li kapâbâl, chikacuyeb xmâc li toj k'uneb xch'ôl sa' xpâbâleb ut takatenk'aheb sa' li ch'a'ajquilal. Inc'a' chikasic' li us ca'aj cui' chok' ke lâo.


Και εαν τις σας ερωτηση, Δια τι λυετε αυτο ουτω θελετε ειπει προς αυτον, Οτι ο Κυριος εχει χρειαν αυτου. 	 Ut cui ani napatz'oc êre c'a'ut nak yôquex chixhitbal, têye re nak li Kâcua' tâajok ru li ch'ina bûr, cha'akex, chan li Jesús.


Και ειπε προς εμε, Υιε ανθρωπου, παντας τους λογους μου, τους οποιους θελω λαλησει προς σε, λαβε εν τη καρδια σου και ακουσον με τα ωτα σου. 	 Ut li Dios quixye ajcuiß cue: —At ralal cuînk, chacuabi chi us chixjunil li tinye âcue ut chicanâk saß âchßôl li cuâtin.


Και αλλος αγγελος εξηλθεν εκ του ναου, κραζων μετα μεγαλης φωνης προς τον καθημενον επι της νεφελης. Πεμψον το δρεπανον σου και θερισον, διοτι ηλθεν εις σε η ωρα του να θερισης, επειδη εξηρανθη ο θερισμος της γης. 	 Ut jun chic li ángel qui-el chak sa' xtemplo li Dios. Yô chi âtinac riq'uin li Jun li c'ojc'o sa' xbên li chok ut quixye re chi cau xyâb xcux: -Tiquib xyoc'bal li acuîmk sa' ruchich'och'. Ac xcuulac xk'ehil xxocbal li ru li acuîmk xban nak ac xk'ano', chan.


Κατασφραγιζει την χειρα παντος ανθρωπου δια να γνωρισωσι παντες οι ανθρωποι το εργον αυτου. 	 re nak eb li cuînk incßaß teßêlk saß li rochocheb ut re ajcuiß nak teßxqßue retal li cßaßru naxbânu.


Ειναι ορθια ως φοινιξ, αλλα δεν λαλουσιν εχουσι χρειαν να βασταζωνται, διοτι δεν δυνανται να περιπατησωσι. Μη φοβεισθε αυτα διοτι δεν δυνανται να κακοποιησωσιν, ουδε ειναι δυνατον εις αυτα να αγαθοποιησωσι. 	 Xakxôqueb saß xnaßaj. Chanchaneb li cheß palmera. Incßaß naru nequeßâtinac. Tento xpakonquileb xban nak incßaß naru nequeßbêc. Mexxucuac chiruheb xban nak incßaß nequeßxbânu li us, chi moco li incßaß us, xban nak mâcßaßeb xcuanquil.—


Υιοι Βηθλεεμ, εκατον εικοσιτρεις. 	 Li ralal xcßajol laj Belén, aßan jun ciento riqßuin oxib xcaßcßâl.


περι του οποιου, οτε υπηγα εις Ιεροσολυμα, οι αρχιερεις και οι πρεσβυτεροι των Ιουδαιων ενεφανισθησαν εις εμε, ζητουντες καταδικην εναντιον αυτου 	 Ut nak quincuulac Jerusalén que'chal cuiq'uin lix bênil aj tij ut eb li neque'c'amoc be sa' xyânkeb laj judío. Que'xtz'âma chicuu nak tinrak âtin sa' xbên ut tinteneb câmc sa' xbên.


Τον αγωνα τον καλον ηγωνισθην, τον δρομον ετελειωσα, την πιστιν διετηρησα 	 Xinyal ink'e chixbânunquil li châbil c'anjel. Xinq'ue inch'ôl chixbânunquil chi tz'akal li tenebanbil sa' inbên xbânunquil ut chi anchal inch'ôl xinpâban.


Και διεμαρτυρηθης εναντιον αυτων, δια να επιστρεψης αυτους εις τον νομον σου πλην αυτοι υπερηφανευθησαν και δεν υπηκουσαν εις τας εντολας σου, αλλ' ημαρτησαν εις τας κρισεις σου, τας οποιας εαν τις εκτελη, θελει ζησει δι' αυτων και εδωκαν νωτον απειθη και εσκληρυναν τον τραχηλον αυτων και δεν ηκουσαν. 	 Lâat caye reheb nak teßxbânu joß naxye li chakßrab. Abanan eb aßan queßxkßetkßeti rib ut incßaß queßraj xbânunquil. Incßaß queßxbânu joß caye reheb. Queßxtzßektâna ban li chakßrab. Ut li chakßrab li caqßue reheb, aßan raj quiqßuehoc xyußameb. Queßxcacuubresi ban lix chßôleb ut incßaß queßraj rabinquil li cßaßru caye reheb.


Διοτι εαν ο Ιησους σου Ναυη ειχε δωσει εις αυτους καταπαυσιν, δεν ηθελε μετα ταυτα λαλει περι αλλης ημερας. 	 Eb li que'pâban sa' xyânkeb laj Israel que'oc chi hilânc sa' li na'ajej Canaán nak laj Josué quic'amoc be chiruheb. Abanan mâcua' a'an li tz'akal na'ajej re hilânc chi junelic. Cui ta a'an li tz'akal hilobâl, inc'a' raj chic quixye li Dios nak toj naru to-oc chi hilânc riq'uin.


Απεμακρυνας απ' εμου τον αγαπητον και τον φιλον οι γνωστοι μου ειναι αφανεις. 	 Usta li tzßakal cuamîg xinixtzßektâna. Mâcßaß chic cuochben. Junes saß kßojyîn aj chic cuanquin.


Θελουσι χορτασθη απο του παχους του οικου σου, και απο του χειμαρρου της τρυφης σου θελεις ποτισει αυτους. 	 Lâat nacatqßuehoc ke chi tzßakal li cßaßru nakaj xban nak lâat aj êchal re chixjunil li cßaßru cuan. Lix sahilal li kachßôl li nacaqßue lâat, chanchan jun li nimaß li incßaß nachakic.


Κατα δε το εξακοσιοστον πρωτον ετος του Νωε, την πρωτην του πρωτου μηνος, εξελιπον τα υδατα απο της γης και εσηκωσεν ο Νωε την στεγην της κιβωτου, και ειδε, και ιδου, εξελιπε το υδωρ απο προσωπου της γης. 	 Cuakib ciento chihab riqßuin jun chihab cuan re laj Noé nak quichakic li haß. Saß li xbên cutan re li xbên po laj Noé quixte lix tzßapbal re li jucub cab ut qui-iloc chirix cab. Quiril nak ac xchakic li haß saß ruchichßochß.


Και εγεινε το πραγμα τουτο αιτια αμαρτιας διοτι επορευετο ο λαος εως εις Δαν, δια να προσκυνη ενωπιον του ενος. 	 Ut riqßuin aßan eb laj Israel queßmâcob xban nak queßcôeb aran Bet-el ut aran Dan chi lokßonînc.


Και με εφερεν εις την βορειον πυλην και εμετρησεν αυτην κατα τα αυτα μετρα 	 Chirix aßan li cuînk quinixcßam saß li oquebâl li cuan saß li norte ut quixbis. Juntakßêt xbisbal joß li jun chßol chic.


Και ως ειπε τουτο, ευθυς εφυγεν απ' αυτου η λεπρα, και εκαθαρισθη. 	 Ut sa' junpât qui-el li saklep chirix ut quiq'uira. Mâc'a' chic xyajel quicana.


Και ησαν τεσσαρες ωμοι εις τας τεσσαρας γωνιας εκαστης βασεως και οι ωμοι ησαν συνεχεια της βασεως. 	 Li câhib chi chßîchß li nacûtun re li ruedas junaj xyîbanquil riqßuin li cßochlebâl.


"Εις τον πρωτον μουσικον, Μασχιλ του Δαβιδ, οτε ηλθε Δωηκ ο Ιδουμαιος και ανηγγειλε προς τον Σαουλ, και ειπε προς αυτον, Ηλθεν ο Δαβιδ εις την οικιαν του Αχιμελεχ." Τι καυχασαι εις την κακιαν, δυνατε; το ελεος του Θεου διαμενει εις τον αιωνα. 	 Li rusilal li Dios cuan chi junelic. Lâat, li nacacuecßa nak nim âcuanquil, ¿cßaßut nak nacanimobresi âcuib xbânunquil li incßaß us?


Και εν τω δεκατω ογδοω ετει του βασιλεως Ιωσια, εξαπεστειλεν ο βασιλευς τον Σαφαν, υιον του Αζαλιου υιου του Μεσουλλαμ, τον γραμματεα, εις τον οικον του Κυριου, λεγων, 	 Yô cuakxaklaju chihab roquic chokß rey laj Josías nak quixtakla laj Safán laj tzßîb saß lix templo li Kâcuaß. Laj Safán, aßan li ralal laj Azalía ut laj Azalía, aßan li ralal laj Mesulam. Li rey Josías quixye re laj Safán:


Και εδωκα τους Λευιτας δωρον εις τον Ααρων και εις τους υιους αυτου, εκ μεσου των υιων Ισραηλ, δια να υπηρετωσι την υπηρεσιαν των υιων Ισραηλ εν τη σκηνη του μαρτυριου, και δια να καμνωσιν εξιλεωσιν υπερ των υιων Ισραηλ δια να μη ηναι πληγη επι τους υιους Ισραηλ, εαν πλησιασωσιν οι υιοι Ισραηλ εις τα αγια. 	 Lâin quinsicß ruheb laj levita saß xyânkeb chixjunileb laj Israel ut xebinqßue chixtenkßanquileb laj Aarón ut eb li ralal saß li tabernáculo. Eb aßan teßmayejak saß xcßabaßeb laj Israel re nak mâcßaß raylal teßxcßul nak teßnachßok riqßuin li tabernáculo eb laj Israel, chan li Dios.


Τοτε ειπεν Αχιμαας ο υιος του Σαδωκ, Ας τρεξω τωρα και ας φερω προς τον βασιλεα αγγελιας, οτι ο Κυριος εξεδικησεν αυτον εκ χειρος των εχθρων αυτου. 	 Laj Ahimaas, li ralal laj Sadoc, quixye re laj Joab: —Nintzßâma châcuu nak tinâcanab chi xic saß ânil chixyebal re li rey nak li Kâcuaß quixcol saß rukßeb li xicß nequeßiloc re, chan.


Ενω δε αυτος ελαλει ετι, ιδου οχλος, και ο λεγομενος Ιουδας, εις των δωδεκα, ηρχετο προ αυτων και επλησιασεν εις τον Ιησουν, δια να φιληση αυτον. 	 Toj yô ajcui' chi âtinac li Jesús nak que'cuulac li q'uila tenamit. Laj Judas, a'an yô chi c'amoc be chiruheb. A'an jun reheb lix tzolom cablaju. Quijiloc chixc'atk li Jesús re nak târutz' ru.


Απαγγειλατε και φερετε αυτους πλησιον μαλιστα, ας συμβουλευθωσιν ομου τις ανηγγειλε τουτο απ' αρχης; τις εφανερωσε τουτο εξ εκεινου του καιρου; ουχι εγω ο Κυριος; και δεν υπαρχει εκτος εμου αλλος Θεος Θεος δικαιος και Σωτηρ δεν υπαρχει εκτος εμου. 	 Âtinankex re xcolbal rixeb lê yîbanbil dios. Chepatzßak saß comonil. ¿Ani li quiyehoc chak re najter kße cutan li cßaßru talajcßulmânk? ¿Ma mâcuaß ta biß lâin li Kâcuaß, li nimajcual Dios? Lâin li nincoloc reheb lin tenamit. Mâ jun chic Dios cuan chicuu lâin. Caßaj cuiß lâin li tzßakal Dios.


Και δι' αυτους, δια τους ιερεις, θελει εισθαι αυτη η αγια μερις, προς βορραν εικοσιπεντε χιλιαδων κατα μηκος και προς δυσμας δεκα χιλιαδων κατα πλατος και προς ανατολας δεκα χιλιαδων κατα πλατος και προς νοτον εικοσιπεντε χιλιαδων κατα μηκος και το αγιαστηριον του Κυριου θελει εισθαι εν μεσω αυτου. 	 Ut saß li naßajej aßan tâcuânk lix naßajeb laj tij. Cablaju kilómetro riqßuin media kilómetro xnimal rok naticla saß li este ut nacuulac toj saß li oeste. Ôb kilómetro lix nimal ru li naticla saß li norte ut nacuulac toj saß li sur. Ut lix templo li Kâcuaß tâcuânk saß xyi li naßajej aßan.


δια σπλαγχνα ελεους του Θεου ημων με τα οποια επεσκεφθη ημας ανατολη εξ υψους, 	 Xban nak k'axal nim ruxtân li Kâcua' Dios, xtakla chak li Jun li tâcutanobresînk re li kac'a'ux.


Τας απαρχας του σιτου σου, του οινου σου και του ελαιου σου, και το πρωτον του μαλλιου των προβατων σου, θελεις διδει εις αυτον. 	 Têqßue reheb laj tij li xbên ru lê racuîmk, li acß vino, li aceite, ut li rix li carner li tojeß xbên cua têbes.


Διοτι αφευκτως θελομεν αποθανει, και ειμεθα ως υδωρ διακεχυμενον επι της γης, το οποιον δεν επισυναγεται παλιν και ο Θεος δεν θελει να απολεσθη ψυχη, αλλ' εφευρισκει μεσα, ωστε ο εξοριστος να μη μενη εξωσμενος απ' αυτου. 	 Chikajunilo tocâmk. Chanchano li haß hoybil saß chßochß. Incßaß chic naru xxocbal. Li Kâcuaß Dios mâ ani narisi xyußam. Naxsicß ban xyâlal chanru nak tâsukßîk cuißchic riqßuin li najt cuan riqßuin.


Και ευθυς εδραμεν εις εξ αυτων και λαβων σπογγον και γεμισας οξους και περιθεσας εις καλαμον εποτιζεν αυτον. 	 Ut jun sa' xyânkeb cô sa' ânil ut coxtz'a chak jun li esponja sa' vinagre ut quixtaksi chi ru'uj jun li che' ut quixq'ue sa' re li Jesús re târuc'.


Εαν κλεισω τον ουρανον και δεν γινηται βροχη, και εαν προσταξω την ακριδα να καταφαγη την γην, και εαν αποστειλω θανατικον μεταξυ του λαου μου, 	 Cui eb lin tenamit nequeßmâcob, lâin tinbânu nak incßaß tixqßue li hab saß ruchichßochß. Malaj ut tintakla laj sâcß saß ruchichßochß re teßxsach ru chixjunil li pim. Malaj ut tinqßue junak li caki yajel saß xbêneb lin tenamit.


Και εγραψεν ο Μωυσης την ωδην ταυτην τη αυτη ημερα, και εδιδαξεν αυτην εις τους υιους Ισραηλ. 	 Ut saß li cutan aßan laj Moisés quixtzßîba li bich ut quixcßut chiruheb laj Israel.


Τοτε εσηκωθη ο Δαβιδ απο της γης και ελουσθη και ηλειφθη και ηλλαξε τα ιματια αυτου, και εισηλθεν εις τον οικον του Κυριου, και προσεκυνησεν επειτα εισηλθεν εις τον οικον αυτου και εζητησε να φαγη και εβαλον εμπροσθεν αυτου αρτον, και εφαγεν. 	 Laj David quicuacli. Qui-atin ut quixqßue li sununquil ban ut quixjal li rakß. Cô saß li rochoch li Dios ut quixlokßoni. Chirix aßan, quisukßi saß rochoch. Quixtzßâma xtzacaêmk ut quicuaßac.


και ιδου, συναπαντα αυτον γυνη εχουσα σχημα πορνικον, και καρδιαν δολιοφρονα, 	 Ut li ixk qui-el chak chixcßulbal li al. Li xtikibanquil joß nak nequeßxtikib ribeb li ixk li nequeßxcßayi ribeb. Ut sêb xchßôl chi kßunbesînc.


Και σηκωθεντες απο Σαλμωνα, εστρατοπεδευσαν εν Φυνων. 	 Nak queßel Zalmona, queßcôeb toj Punón ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Αβιεζερ ο Αναθωθιτης Μεβουναι ο Χουσαθιτης 	 laj Abiezer, Anatot xtenamit; laj Mebunai, Husah xtenamit;


Τουτο ειναι το χρισμα του Ααρων, και το χρισμα των υιων αυτου, απο των δια πυρος γινομενων προσφορων του Κυριου, την ημεραν καθ' ην παρεστησεν αυτους δια να ιερατευωσιν εις τον Κυριον 	 Chalen saß li cutan nak queßxakabâc laj Aarón ut eb li ralal chi cßanjelac chokß aj tij, li Kâcuaß quixye nak eb aßan teßtzßak li tib nak nequeßxcßat li mayej chiru li Kâcuaß.


Τοτε υπηγον οι Φαρισαιοι και συνεβουλευθησαν πως να παγιδευσωσιν αυτον εν λογω. 	 Ut chirix a'an, côeb laj fariseo ut que'xc'ûb rib re rilbal chan ta na ru nak târûk nak te'xyal rix li Jesús riq'uin junak âtin re te'xjit cui'.


Και ο Σηων δεν αφηκε τον Ισραηλ να περαση δια των οριων αυτου αλλ' ο Σηων συνηγαγε παντα τον λαον αυτου και εξηλθε να παραταχθη εναντιον του Ισραηλ εις την ερημον και ηλθεν εις Ιασσα και επολεμησεν εναντιον του Ισραηλ. 	 Abanan li rey Sehón incßaß quixcanabeb laj Israel chi numecß saß lix naßaj. Quixchßutubeb ban chixjunileb lix soldado ut queßcôeb chixcßulbaleb laj Israel saß li chaki chßochß. Nak queßcuulac Jahaza queßxtiquib pletic riqßuineb.


Χαττους, Σεβανιας, Μαλλουχ, 	 laj Hatús, laj Sebanías, laj Maluc,


Και θελεις οικοδομησει εκει θυσιαστηριον εις Κυριον τον Θεον σου, θυσιαστηριον εκ λιθων σιδηρον δεν θελεις επιβαλει επ' αυτους. 	 Têyîb jun li artal aran re xlokßoninquil li Kâcuaß lê Dios. Incßaß têrocsi li chßîchß re xyîbanquil li artal.


και θελεις καμει εις την Γαι και εις τον βασιλεα αυτης, καθως εκαμες εις την Ιεριχω και εις τον βασιλεα αυτης μονον τα λαφυρα αυτης και τα κτηνη αυτης θελετε λαφυραγωγησει εις εαυτους στησον ενεδραν κατα της πολεως οπισθεν αυτης. 	 Joß xabânu re li tenamit Jericó ut lix reyeb, joßcan cuißchic tâbânu re li tenamit Hai ut lix reyeb. Abanan anakcuan lâex naru nequexoc chokß êre lix quetômkeb joß ajcuiß chixjunil li cßaßru cuan reheb. Cauresihomak êrib chi oc saß li tenamit aßan chi mâcßaß saß xchßôleb. Texxic chirix li tenamit ut aran têmuk êrib, chan.


Και παλιν εξελθων εκ των οριων Τυρου και Σιδωνος ηλθε προς την θαλασσαν της Γαλιλαιας ανα μεσον των οριων της Δεκαπολεως. 	 Nak qui-el li Jesús rochbeneb lix tzolom sa' li na'ajej xcuênt Tiro, que'nume' sa' li tenamit Sidón. Ut que'nume' ajcui' sa' li na'ajej xcuênt Decápolis, ut que'cuulac cuan cui' li palau Galilea.


Θυγατηρ Βαβυλωνος, η μελλουσα να ερημωθης, μακαριος οστις σοι ανταποδωση την ανταμοιβην των οσα επραξας εις ημας 	 Tâsachekß ru lê tenamit, lâex aj Babilonia. Us xak re li ani tixqßue rêkaj êre li raylal li xebânu ke.Us xak re li ani teßxsacß lê cocßal chiru pec xban li mâusilal xebânu ke.


Υψωσατε σημαιαν επι την γην, σαλπισατε σαλπιγγα εν τοις εθνεσιν, ετοιμασατε εθνη κατ' αυτης, παραγγειλατε κατ' αυτης, εις τα βασιλεια του Αραρατ, του Μιννι και του Ασχεναζ καταστησατε επ' αυτην αρχηγους αναβιβασατε ιππους ως ακριδας ορθοτριχας. 	 Taksihomak lê bandera ut yâbasihomak lê trompeta re xyebal reheb lix nînkal ru tenamit nak teßxcauresi ribeb chi xic chi pletic riqßuineb laj Babilonia. Yehomak resil nak teßxtiquib pletic eb li tenamit Ararat, Mini ut Askenaz. Xakabomak li ani tâtaklânk saß xbêneb li soldado. Ut cßamomakeb nabal li cacuây. Chanchanakeb li jun tûb laj sâcß li yôqueb xjoskßil.


δια να ηναι παντες εν, καθως συ, Πατερ, εισαι εν εμοι και εγω εν σοι, να ηναι και αυτοι εν ημιν εν, δια να πιστευση ο κοσμος οτι συ με απεστειλας. 	 At inYucua', li c'a'ru nintz'âma châcuu, a'an nak junajak taxak ruheb. Che'cuânk kiq'uin jo' nak cuanquin lâin âcuiq'uin ut lâat cuancat cuiq'uin. Junajak taxak ruheb re nak li cuanqueb sa' ruchich'och' te'xpâb nak lâat xattaklan chak cue.


Διοτι θελω παραδωσει εις ολεθρον και ερημωσιν την γην, και η επαρσις της δυναμεως αυτης θελει καταβληθη, και τα ορη του Ισραηλ θελουσιν ερημωθη, ωστε να μη υπαρχη ο διαβαινων. 	 Lâin tinsach ru li naßajej ut mâcßaß chic tâcuânk chi saß. Tinsach lix cuanquileb li queßxkßetkßeti cuiß ribeb. Mâcßaß chic tincanab saß eb li tzûl li cuanqueb Israel toj retal nak mâ ani tânumekß aran.


Και οι σιταρχαι εκεινοι προεμηθευον τροφας δια τον βασιλεα Σολομωντα και δια παντας τους προσερχομενους εις την τραπεζαν του βασιλεως Σολομωντος, εκαστος εις τον μηνα αυτου δεν αφινον να γινηται ουδεμια ελλειψις. 	 Li cablaju li queßxakabâc chi taklânc queßxcßam li cßaßak re ru li tâcßanjelak re xtzacaêmk li rey Salomón ut xtzacaêmkeb li nequeßcuaßac rochben. Ac chßolchßo cßaßru chi pohil tâchâlk li junjûnk chi cuînk riqßuin li cßaßru tâcßanjelak chiru laj Salomón re nak mâcßaß tâpaltok chiru.


καιρος του διασκορπιζειν λιθους και καιρος του συναγειν λιθους καιρος του εναγκαλιζεσθαι και καιρος του απομακρυνεσθαι απο του εναγκαλισμου 	 Cuan xcutanquil li pajînc pec, ut cuan xcutanquil re xchßutubanquil li pec. Cuan li hônal nak naru tixkßalu rib li junjûnk, ut cuan ajcuiß li hônal nak incßaß naru naxkßalu rib li junjûnk.


Και απεστειλεν ο Νεβουζαραδαν ο αρχισωματοφυλαξ και ο Νεβουσαζβαν, ο Ραβ-σαρεις και ο Νεργαλ-σαρεσερ, ο Ραβ-μαγ και παντες οι αρχοντες του βασιλεως της Βαβυλωνος, 	 Joßcan nak laj Nabuzaradán quixcßam chirix laj Nabusazbán ut laj Nergal-sarezer, li nînkeb xcuanquil saß li rakleb âtin. Ut quixcßameb ajcuiß chixjunileb li nequeßtenkßan re lix reyeb laj Babilonia.


Και ηρχισε να διδασκη αυτους οτι πρεπει ο Υιος του ανθρωπου να παθη πολλα, και να καταφρονηθη απο των πρεσβυτερων και αρχιερεων και γραμματεων, και να θανατωθη, και μετα τρεις ημερας να αναστηθη 	 Li Jesús quixch'olob xyâlal chiruheb nak a'an li Alalbej ut nak nabal li raylal châlc re sa' xbên. Quixye reheb nak tâtz'ektânâk xbaneb li xakabanbileb chi c'anjelac sa' li templo. Tâtz'ektânâk ajcui' xbaneb li xbênil aj tij. Jo' ajcui' xbaneb laj tz'îb ut quixye ajcui' reheb nak tâcamsîk ut tâcuaclîk cui'chic chi yo'yo sa' rox li cutan.


Γινωσκει ο Κυριος τας ημερας των αμεμπτων και η κληρονομια αυτων θελει εισθαι εις τον αιωνα 	 Li Kâcuaß naxnau joß najtil teßcuânk saß ruchichßochß li tîqueb xchßôl ut li cßaßru teßrêchani, aßan cuânk chi junelic.


Διοτι οι πατερες ημων παρηνομησαν και επραξαν πονηρα ενωπιον Κυριου του Θεου ημων και εγκατελιπον αυτον, και απεστρεψαν τα προσωπα αυτων απο του κατοικητηριου του Κυριου και εστρεψαν τα νωτα 	 Eb li kaxeßtônil yucuaß queßxkßetkßeti ribeb chiru li Kâcuaß li kaDios ut queßxbânu li incßaß nacuulac chiru. Queßxcanab xlokßoninquil li Kâcuaß Dios saß lix templo ut queßxtzßektâna.


Εν τω τριακοστω εννατω ετει του Αζαριου βασιλεως του Ιουδα, Μεναημ ο υιος του Γαδει εβασιλευσεν επι τον Ισραηλ, δεκα ετη εν Σαμαρεια. 	 Yô belêlaju xcaßcßâl chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Azarías, nak laj Manahem li ralal laj Gadi qui-oc chokß xreyeb laj Israel. Lajêb chihab quicuan chokß rey aran Samaria.


Και ο Σαουλ ομοιως ανεχωρησεν εις τον οικον αυτου εις Γαβαα και υπηγε μετ' αυτου εκει ταγμα πολεμιστων, των οποιων τας καρδιας ειχε διαθεσει ο Θεος. 	 Tojoßnak laj Samuel quixtaklaheb li tenamit saß li rochocheb. Ut laj Saúl cô ajcuiß saß li rochoch aran Gabaa. Ut queßcôeb chirix li cuînk li cauheb rib chi pletic, eb li cuînk li queßecßasîc xchßôleb xban li Dios.Abanan cuanqueb li incßaß useb xnaßleb. Queßxye: —¿Ma aßan li cuînk li tâcolok ke? chanqueb. Ut xicß queßril laj Saúl ut incßaß queßxqßue xmâtan. Abanan laj Saúl incßaß quixqßue saß xchßôl li cßaßru queßxbânu.


Ταυτα ειναι τα μολυνοντα τον ανθρωπον το δε να φαγη τις με ανιπτους χειρας δεν μολυνει τον ανθρωπον. 	 Chixjunil li mâus aj na'leb a'in sa' xch'ôl junak nachal chak, ut a'an li namâco' cui' li junjûnk. Ut li cua'ac chi inc'a' ch'ajbil li uk'ej, mâcua' a'an li namâco' cui' li cuînk, chan.


και ενα τραγον εις προσφοραν περι αμαρτιας, εκτος του παντοτεινου ολοκαυτωματος και της εξ αλφιτων προσφορας αυτου και της σπονδης αυτου. 	 Ut teßxqßue ajcuiß chokß mayej jun li têlom chibât re xtzßâmanquil xcuybal li mâc. Teßxqßue ajcuiß li cßatbil mayej li nequeßxqßue rajlal rochben li mayej cßaj ut li mayej vino.


Και η σκηνη μου θελει εισθαι εν μεσω αυτων, και θελω εισθαι Θεος αυτων και αυτοι θελουσιν εισθαι λαος μου. 	 Ut lâin cuânkin riqßuineb. Lâinak lix Dioseb ut aßanakeb lin tenamit.Ut eb li xnînkal ru tenamit teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß quinsantobresiheb laj Israel nak quinqßue chi cuânc lin templo chi junelic saß xyânkeb, chan li Kâcuaß.


Η κατα των ζωων της Μεσημβριας ορασις. Εν τη γη της θλιψεως και της στενοχωριας, οπου ευρισκονται ο δυνατος λεων και ο λεων ο γηραλεος, η εχιδνα και ο φλογερος πτερωτος οφις, εκει θελουσι φερει τα πλουτη αυτων επι ωμων οναριων και τους θησαυρους αυτων επι του κυρτωματος των καμηλων, προς λαον οστις δεν θελει ωφελησει αυτους. 	 Aßan aßin li esilal chirixeb li xul li cuanqueb Neguev. Li Neguev, aßan jun li naßajej xiu xiu numecß cuiß xban nak aran cuanqueb li cakcoj ut li cßantiß li kßaxal sêb chi âlinac ut li cßantiß li napiscßoc chi junpât. Eb laj Israel yôqueb chi numecß aran re teßxic Egipto chixpatzßbal lix tenkßanquil. Yôqueb chixcßambal chirix bûr ut camello lix biomaleb re teßxqßue reheb laj Egipto. Abanan eb laj Egipto moco teßxtenkßaheb ta.


Εξαπεστειλεν εξ υψους πυρ επι τα οστα μου και κατεκρατησεν αυτα ηπλωσε δικτυον εις τους ποδας μου με εστρεψεν εις τα οπισω με κατεστησεν ηφανισμενην, ολην την ημεραν οδυνωμενην. 	 Chanchan nak li Kâcuaß quixtakla chak jun li xam toj saß choxa. Nacuulac xtikcual toj saß kabakel. Chanchan nak quixqßue jun li raßal saß kabe re totßanekß cuiß. Ut chirix aßan coxcanab kajunes chixcßulbal li raylal.


Και περικυκλωσαντες δεκα νεοι, οι βασταζοντες τα οπλα του Ιωαβ, επαταξαν τον Αβεσσαλωμ και εθανατωσαν αυτον. 	 Chirix aßan, lajêb lix soldados laj Joab queßnachßoc riqßuin laj Absalón ut queßxchoy xcamsinquil.


Οχοζιας ο υιος του Αχααβ εβασιλευσεν επι τον Ισραηλ εν Σαμαρεια, το δεκατον εβδομον ετος του Ιωσαφατ βασιλεως του Ιουδα και εβασιλευσε δυο ετη επι τον Ισραηλ. 	 Nak yô cuuklaju chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Josafat, laj Ocozías li ralal laj Acab, qui-oc chokß xreyeb laj Israel. Cuib chihab quicuan saß xcuanquil aran Samaria.


και εκ της φυλης των υιων Ισσαχαρ, ο αρχων Φαλτιηλ ο υιος του Αζαν 	 laj Paltiel li ralal laj Azán, li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Isacar;


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ σεις ειδετε παντα τα κακα τα οποια επεφερα επι την Ιερουσαλημ και επι πασας τας πολεις του Ιουδα, και ιδου, αυται ερημοι την σημερον και δεν υπαρχει ο κατοικων εν αυταις, 	 Li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel quixye chi joßcaßin: —Lâex xeqßue retal li raylal li xinqßue saß xbên li tenamit Jerusalén ut saß xbêneb li tenamit li cuanqueb Judá. Anakcuan jucßbileb chic ut mâcßaß cuan saß eb li tenamit aßan.


Και θελουσιν ονομασει αυτους, Ο Αγιος λαος, Ο λελυτρωμενος του Κυριου και συ θελεις ονομασθη, Επιζητουμενη, πολις ουκ εγκαταλελειμμενη. 	 Santil Tenamit” tâyehekß reheb laj Israel ut tâyehekß ajcuiß reheb “Colbileb xban li Kâcuaß”. Ut li tenamit Jerusalén tixcßabaßi “Li tenamit li raro, li incßaß chic tzßektânanbil”.—


Πλην η Αννα αυτη ελαλει εν τη καρδια αυτης μονον τα χειλη αυτης εκινουντο, αλλ' η φωνη αυτης δεν ηκουετο οθεν ο Ηλει ενομισεν οτι ητο μεθυσμενη. 	 Nak lix Ana yô chi tijoc, caßaj cuiß lix tzßûmal re na-ecßan ut laj Elí incßaß narabi li cßaßru yô chixyebal. Joßcan nak laj Elí quixcßoxla nak tâcalâk.


Και οτε εισηρχετο ο Μωυσης ενωπιον του Κυριου δια να λαληση μετ' αυτου, εσηκονε το καλυμμα, εωσου εξελθη. Και εξηρχετο και ελαλει προς τους υιους Ισραηλ ο, τι ητο προστεταγμενος. 	 Rajlal nak naxic chi âtinac riqßuin li Dios, laj Moisés narisi li tßicr saß ru. Nak nasukßi cuißchic riqßuineb laj Israel naxqßue cuißchic li tßicr saß ru ut naxye reheb li cßaßru nayeheß chak re xban li Dios.Ut eb laj Israel nequeßril nak nalemtzßun li ru laj Moisés. Xban aßan laj Moisés naxtzßap cuißchic li ru riqßuin li tßicr. Caßaj cuiß nak yô chi âtinac riqßuin li Dios narisi li tßicr saß ru.


Διοτι οστις αισχυνθη δι' εμε και δια τους λογους μου εν τη γενεα ταυτη τη μοιχαλιδι και αμαρτωλω, και ο Υιος του ανθρωπου θελει αισχυνθη δι' αυτον, οταν ελθη εν τη δοξη του Πατρος αυτου μετα των αγγελων. 	 Li ani tâxutânâk chiruheb li tenamit aj mâc inban lâin malaj ut xban li cuâtin, lâin li Alalbej tinxutânâk ajcui' xbaneb nak tinchâlk chak riq'uin xnimal xlok'al lin Yucua' cuochbeneb li santil ángel.-


Και ειπεν ο Σαουλ προς τους δουλους αυτου, Προβλεψατε μοι λοιπον ανθρωπον παιζοντα καλως και φερετε προς εμε. 	 Joßcan nak laj Saúl quixye reheb: —Ayukex biß ut têsicß chak junak li cuînk naxnau chi us xchßeßbal li arpa. Ut cßamomak chak cuiqßuin, chan.


Τας νεομηνιας σας και τας διατεταγμενας εορτας σας μισει η ψυχη μου ειναι φορτιον εις εμε εβαρυνθην να υποφερω. 	 Xicß chic nacuil lê ninkße li nequebânu saß xyoßlajic li po ut xicß nacuil nak nequechßutub êrib chi ninkßeîc. Chßaßaj chokß cue xcuybal rilbal li joß qßuial nequebânu.


εψευσθην εις την κρισιν μου η πληγη μου ειναι ανιατος, ανευ παραβασεως. 	 ¿Ma târûk ta biß tinticßtißik? ¿Ma cuan ta biß inmâc? Kßaxal ra yôquin chixcßulbal chi mâcßaß inmâc,” chan laj Job.


Εαν ο κλεπτης ευρεθη καμνων ρηξιν και κτυπηθη και αποθανη, δεν θελει χυθη αιμα δι' αυτον. 	 Cui laj êlkß tâtaßekß chiru kßojyîn nak yôk chi elkßac, ut cui saß li hônal aßan tâcamsîk, li ani tâcamsînk re, tâcanâk chi mâcßaß xmâc.


Τουτους τους δωδεκα απεστειλεν ο Ιησους και παρηγγειλεν εις αυτους, λεγων Εις οδον εθνων μη υπαγητε, και εις πολιν Σαμαρειτων μη εισελθητε 	 Nak quixtaklaheb li cablaju a'in chi c'anjelac, li Jesús quixchak'rabiheb ut quixye reheb: -Mexxic sa' lix tenamiteb li mâcua'eb aj judío chi moco tex-oc sa' xtenamiteb aj Samaria.


Τις οιδεν, αν θελη επιστρεψει και μεταμεληθη και αφησει ευλογιαν κατοπιν αυτου, προσφοραν και σπονδην εις Κυριον τον Θεον υμων; 	 ¿Ani ta biß tânaßok re cßaßru tixbânu li Dios? Cui têyotß êchßôl, mâre tixjal xcßaßux ut incßaß chic tixqßue li raylal saß êbên. Mâre texrosobtesi ut tixqßue cuißchic êre lê trigo ut lê uvas. Ut texmayejak cuißchic chiru li Kâcuaß lê Dios.


εωσου καταντησωμεν παντες εις την ενοτητα της πιστεως και της επιγνωσεως του Υιου του Θεου, εις ανδρα τελειον, εις μετρον ηλικιας του πληρωματος του Χριστου, 	 Q'uebil ke li kamâtan re nak takatenk'aheb laj pâbanel chi cacuûc sa' lix pâbâleb toj tâcuulak xk'ehil nak tâtz'aklok ke ku riq'uin lix cuanquil li Cristo ut junajak chic ku xban nak nakapâb li Ralal li Dios. Tz'akalak ke ku jo' li Cristo tz'akal re ru.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος Η γυνη σου θελει εισθαι πορνη εν τη πολει, και οι υιοι σου και αι θυγατερες σου θελουσι πεσει δια ρομφαιας, και η γη σου θελει μερισθη δια σχοινιου, και συ θελεις τελευτησει εν γη ακαθαρτω ο δε Ισραηλ βεβαιως θελει φερθη αιχμαλωτος εκ της γης αυτου. 	 Lâ cuixakil tâyumbêtak saß li tenamit ut eb lâ cualal âcßajol teßcamsîk saß li plêt. Lâ chßochß tâjeqßuîk reheb jalan. Ut lâat toxatcâmk saß jalan tenamit saß xyânkeb li incßaß nequeßxcßoxla li Dios. Ut lâex aj Israel texchapekß ut texcßamekß chi najt saß jalan tenamit, chan.


Αινειτε τον Κυριον, διοτι αγαθος ο Κυριος ψαλμωδησατε εις το ονομα αυτου, διοτι ειναι τερπνον. 	 Chelokßoni taxak li nimajcual Dios xban nak aßan châbil. Chexbichânk re xqßuebal xlokßal xban nak kßaxal nim li ruxtân li Kâcuaß.


Αυτος μεγαλυνει τας σωτηριας του βασιλεως αυτου και καμνει ελεος εις τον κεχρισμενον αυτου, εις τον Δαβιδ και εις το σπερμα αυτου εως αιωνος. 	 Riqßuin xnimal xcuanquil li Kâcuaß xinixcol xban nak lâin li quinixxakab chokß rey. Ut aßan tâuxtânânk cuu, lâin li sicßbil cuu. Ut târuxtâna ajcuiß ruheb li cualal incßajol chi junelic, chan laj David.


Αληθως σας λεγω, οτι θελει καταστησει αυτον επι παντων των υπαρχοντων αυτου. 	 Relic chi yâl tinye êre nak li patrón a'an, tixk'axtesi sa ruk' chixjunil lix jun cablal.


Ενδοξον και μεγαλοπρεπες το εργον αυτου, και η δικαιοσυνη αυτου μενει εις τον αιωνα. 	 Kßaxal lokß ut kßaxal châbil chixjunil li nalajxbânu li Kâcuaß ut lix tîquilal mâcßaß rosoßjic. Cuan ban chi junelic.


Και τους Αυειμ, τους κατοικουντας κατα κωμας μεχρι Γαζης, οι Καφθορειμ, οι εξελθοντες απο Καφθορ, εξωλοθρευσαν αυτους, και κατωκησαν αντ' αυτων. 	 Ut eb laj Caftor queßxsach ruheb laj aveo li queßcuan saß li naßajej nacuulac toj Gaza. Ut eb laj caftoreo queßcana chi cuânc saß lix naßajeb.)


Δια τι δε με κραζετε, Κυριε, Κυριε, και δεν πραττετε οσα λεγω; 	 ¿C'a'ut nak nequeye, "Kâcua', Kâcua'" cue cui inc'a' nequebânu li c'a'ru ninye?


Αλλα δεν ειναι δυνατον οτι εξεπεσεν ο λογος του Θεου. Διοτι παντες οι εκ του Ισραηλ δεν ειναι ουτοι Ισραηλ, 	 Li Dios quixq'ue li quixyechi'i reheb laj Israel. Aban moco chixjunileb ta que'xc'ul li yechi'inbil xban li Dios xban nak moco chixjunileb ta tz'akaleb aj Israel. Aban inc'a' ninye nak li Dios inc'a' quixq'ue li quixyechi'i reheb laj Israel.


Εαν λοιπον ειπωσι προς υμας, Ιδου, εν τη ερημω ειναι, μη εξελθητε, Ιδου, εν τοις ταμειοις, μη πιστευσητε 	 Cui ut neque'xye êre, "Le' sa' li chaki ch'och' cuan li Cristo," mexxic chirilbal. Cui ut neque'xye êre, "Arin cuan sa' cab," mêpâb li c'a'ru te'xye.


Ειχε δε επιστρεψει ο βασιλευς Ιωραμ δια να ιατρευθη εν Ιεζραελ απο των τραυματων, τα οποια οι Συριοι εκαμον εις αυτον, οτε επολεμει εναντιον του Αζαηλ βασιλεως της Συριας. Και ειπεν ο Ιηου Εαν ηναι η γνωμη σας, ας μη εξελθη μηδεις φευγων εκ της πολεως, δια να υπαγη να απαγγειλη τουτο εν Ιεζραελ. 	 Li rey Joram ac xsukßi saß li tenamit Jezreel re tâqßuirâk xban nak quitochßeß xbaneb laj Siria nak cô chi pletic riqßuineb li rey Hazael. Laj Jehú quixye reheb li soldado: —Cui junaj kacßaßux, chebânu cuênt nak mâ ani tâêlk saß li tenamit Ramot re teßxic chixyebal resil reheb li cuanqueb Jezreel, chan.


Και ωκοδομησεν εκει ο Γεδεων θυσιαστηριον εις τον Κυριον και ωνομασεν αυτο Ιεοβα-σαλωμ εως της ημερας ταυτης ειναι εν Οφρα των Αβι-εζεριτων. 	 Laj Gedeón quixyîb jun li artal saß li naßajej aßan re xlokßoninquil li Kâcuaß ut Jehová-salom quixqßue chokß xcßabaß. Chalen anakcuan toj cuan ajcuiß li artal aßan saß li naßajej Ofra li cuan saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Abiezer.


Και ελαλησε Κυριος δια χειρος των δουλων αυτου των προφητων, λεγων, 	 Joßcan nak eb li profetas queßxye li cßaßru quiyeheß reheb xban li Kâcuaß.


Και ευθυς ο Ιησους, νοησας εν εαυτω την δυναμιν την εξελθουσαν απ' αυτου, στραφεις εν τω οχλω ελεγε Τις ηγγισε τα ιματια μου; 	 Ut li Jesús quixnau nak cuan li quiq'uira xban lix cuanquil. Quixsuk'isi rib sa' xyânkeb li q'uila tenamit ut quixpatz' reheb: -¿Ani xch'e'oc re li cuak'? chan reheb.


Και ο μηνυτης, οστις υπηγε να καλεση τον Μιχαιαν, ειπε προς αυτον, λεγων, Ιδου, οι λογοι των προφητων φανερονουσιν εξ ενος στοματος καλον περι του βασιλεως ο λογος σου λοιπον ας ηναι, παρακαλω, ως ενος εξ εκεινων, και λαλησον το καλον. 	 Nak yô chi cßulmânc aßin, li cuînk li quitaklâc chixcßambal chak laj Micaías quixye re: —Chixjunileb li profeta yôqueb chixyebal nak teßrêchani li plêt. Nintzßâma châcuu nak joßcan ajcuiß tâye lâat, chan re.


εις οντινα ομως ευρης τους θεους σου, ας μη ζηση εμπροσθεν των αδελφων ημων γνωρισον τι ευρισκεται εις εμε εκ των ιδικων σου, και λαβε. Διοτι δεν ηξευρεν ο Ιακωβ οτι η Ραχηλ ειχε κλεψει αυτους. 	 Chiruheb li kechßalal naru tâsiqßueb lâ dios saß kayânk. Cui tâtauheb arin, tâcßameb ut tâcâmk li ani xcßamoc chak re, chan laj Jacob. Laj Jacob incßaß naxnau nak aß lix Raquel qui-elkßan reheb lix dios laj Labán.


εκ του Νεφθαλι, Αχιρα ο υιος του Αιναν. 	 Ut laj Ahira, li ralal laj Enán, aßan li najolomin reheb lix têpaleb li ralal xcßajol laj Neftalí.


Ο Εφραιμ, αυτος συνεμιγη μετα των λαων ο Εφραιμ ειναι ως εγκρυφιας οστις δεν εστραφη. 	 Eb li ralal xcßajol laj Efraín queßxjunaji ribeb riqßuineb li jalaneb xtenamit li incßaß useb xnaßleb. Chanchaneb li cua li incßaß sukßisinbil. Chakß jun pacßal ut kßem ru jun pacßal.


Και εαν πτωχευση ο αδελφος σου πλησιον σου και πωληθη εις σε, δεν θελεις επιβαλει εις αυτον δουλειαν δουλου. 	 Cui junak lê rech tenamitil tânebaßokß nak cuan saß lê rochoch ut tixcßayi rib chi cßanjelac chokß êmôs, mêqßue saß cacuil cßanjel joß junak lokßbil môs.


διοτι η Μααλα, η Θερσα και η Αγλα και η Μελχα και η Νουα, αι θυγατερες του Σαλπααδ, ενυμφευθησαν με τους υιους των αδελφων του πατρος αυτων 	 Lix Maala, lix Tirsa, lix Hogla, lix Milca ut lix Noa, eb lix rabin laj Zelofehad, queßsumla riqßuineb li ralal li ras lix yucuaßeb.


Και θελω δωσει ειρηνην εις την γην, και θελετε πλαγιαζει και ουδεις θελει σας φοβιζει και θελω εξολοθρευσει τα πονηρα θηρια απο της γης και μαχαιρα δεν θελει περασει δια μεσου της γης σας. 	 Lâin texinqßue chi cuânc saß tuktûquil usilal saß lê naßaj. Sa texcuârk xban nak mâ ani tâseßbesînk êre. Lâin tincuisi li joskß aj xul saß lê tenamit ut mâ ani tâoc êriqßuin chi pletic.


Και ομως, εν ταις ημεραις εκειναις, λεγει Κυριος, δεν θελω καμει συντελειαν εις εσας. 	 Abanan saß eb li cutan aßan lâin incßaß tinsach êru chi junaj cua.


Και ο μεν επραξε βδελυριαν μετα της γυναικος του πλησιον αυτου, ο δε εμιανεν ανοσιως την νυμφην αυτου, και αλλος εν σοι εταπεινωσε την αδελφην αυτου, την θυγατερα του πατρος αυτου. 	 Cuanqueb li cuînk nequeßxmakß rixakil li ras rîtzßin. Ut cuanqueb li cuînk nequeßxchßic rib riqßuineb li ralib. Ut cuanqueb ajcuiß li nequeßxchßic rib riqßuin lix rabin li xcab xyucuaß.


Και εκαμε και αυτος εδεσματα και εφερε προς τον πατερα αυτου και ειπε προς τον πατερα αυτου, Ας σηκωθη ο πατηρ μου, και ας φαγη εκ του κυνηγιου του υιου αυτου, δια να με ευλογηση η ψυχη σου. 	 Laj Esaú quixyîb ajcuiß lix tibel xcua lix yucuaß ut quixcßam riqßuin. Quixye re: —Bânu usilal, tatcuaßak. Cueß lix tibel âcua li xinyo chak. Nak tatrakekß chi cuaßac, tinâcuosobtesi, chan laj Esaú.


Στοχαζομαι ομως δικαιον, εφ' οσον ειμαι εν τουτω τω σκηνωματι, να σας διεγειρω δια της υπενθυμισεως, 	 A' yal jo' najtil yo'yôkin, ninc'oxla nak tento tintoch' lê ch'ôl riq'uin xjulticanquil a âtin a'in chêru.


Το δε Πνευμα ρητως λεγει οτι εν υστεροις καιροις θελουσιν αποστατησει τινες απο της πιστεως, προσεχοντες εις πνευματα πλανης και εις διδασκαλιας δαιμονιων, 	 Li Santil Musik'ej naxc'ut lix yâlal chi tz'akal nak sa' eb li cutan châlel cuan li te'xcanab xpâbanquil li tijleb li tz'akal yâl. Ut te'balak'îk xban li tijleb li inc'a' yâl li neque'xq'ue li mâus aj musik'ej.


Οι δε ειπον, Οι δουλοι σου ειμεθα δωδεκα αδελφοι, υιοι ενος ανθρωπου εν τη γη Χανααν και ιδου, ο νεωτερος ευρισκεται σημερον μετα του πατρος ημων, ο δε αλλος δεν υπαρχει. 	 Eb aßan queßxye re: —Lâo cablajuho chikajunil. Ralalo jun chi cuînk aj Canaán. Li îtzßinbej xcana chak riqßuin li kayucuaß. Ut li jun chic mâ ani chic saß kayânk, chanqueb re laj José.


Ας καυχαται δε ο αδελφος ο ταπεινος εις το υψος αυτου, 	 Junak li hermân, usta mâc'a' cuan re, chisahok' sa' xch'ôl xban nak a'an k'axal lok' chiru li Dios.


Και υπηγεν ο νεος, ο νεος ο προφητης, εις Ραμωθ-γαλααδ. 	 Cô ut li sâj profeta saß li tenamit Ramot li cuan saß xcuênt Galaad.


Και ο καρδιογνωστης Θεος εδωκεν εις αυτους μαρτυριαν, χαρισας εις αυτους το Πνευμα το Αγιον καθως και εις ημας, 	 Li Dios naxnau c'a'ru nanume' sa' xch'ôl li junjûnk. Quixc'ut chiku nak naxraheb a'an nak quixq'ue li Santil Musik'ej reheb jo' nak quixq'ue ke lâo.


Και ενω ησαν ατενιζοντες εις τον ουρανον οτε αυτος ανεβαινεν, ιδου, ανδρες δυο με ιματια λευκα εσταθησαν πλησιον αυτων, 	 Toj yôqueb ajcui' chirilbal nak yô chi xic li Jesús sa' choxa nak xakâmileb cuibeb li cuînk chiruheb. Sakeb li rak'.


Ο Κυριος ειναι πλησιον παντων των επικαλουμενων αυτον παντων των επικαλουμενων αυτον εν αληθεια. 	 Li Kâcuaß junelic cuan chixtenkßanquileb li nequeßxyâba xcßabaß. Naxtenkßaheb li nequeßxtzßâma xtenkßanquil chiru chi anchal xchßôleb.


Και ηλθε προς εμε εις των επτα αγγελων των εχοντων τας επτα φιαλας τας πληρεις απο των επτα εσχατων πληγων, και ελαλησε μετ' εμου, λεγων Ελθε, θελω σοι δειξει την νυμφην, του Αρνιου την γυναικα. 	 Quichal jun reheb li cuukub chi ángel li que'cuan li cuukub chi sec' riq'uineb, li cuan cui' li cuukub chi raylal li que'xc'ul sa' roso'jic, ut quixye cue: -Quim. Tinc'ut châcuu li ixk li tâsumlâk cui' li Jun li chanchan carner, chan.


Ο Ιωαβ ο υιος της Σερουιας ηρχισε να αριθμη, πλην δεν ετελειωσε, διοτι επεσε δια τουτο οργη κατα του Ισραηλ οθεν δεν κατεχωρισθη ο αριθμος μεταξυ των απαριθμησεων εν τοις χρονικοις του βασιλεως Δαβιδ. 	 Laj Joab lix yum lix Sarvia quixtiquib rajlanquileb, abanan incßaß quixchoy. Quichal xjoskßil li Dios xban nak queßrajlaheb laj Israel. Joßcan nak incßaß quitzßîbâc retalil lix qßuialeb laj Israel saß li hu li quitzßîbâc cuiß retalil li quilajxbânu li rey David.


Και ειδεν η Σαρρα τον υιον της Αγαρ της Αιγυπτιας, τον οποιον εγεννησεν εις τον Αβρααμ, περιγελωντα τον Ισαακ. 	 Lix Sara quiril nak laj Ismael yô chiretzßûnquil laj Isaac. Laj Ismael li ralal laj Abraham li quicuan riqßuin lix Agar. Aßan li môs chalenak chak Egipto.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ περι των οικιων της πολεως ταυτης και περι των οικιων των βασιλεων του Ιουδα, αιτινες θελουσι καταστραφη απο χαρακωματων και απο μαχαιρας, 	 Aßan aßin li ninye lâin li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel chirixeb li ochoch li cuanqueb Jerusalén ut chirixeb li palacio li cuanqueb Judá li teßjuqßuekß ut teßsachekß ru nak eb laj Babilonia teßchâlk chi pletic riqßuineb.


οστις πραττει την αμαρτιαν ειναι εκ του διαβολου, διοτι απ' αρχης ο διαβολος αμαρτανει. Δια τουτο εφανερωθη ο Υιος του Θεου, δια να καταστρεψη τα εργα του διαβολου. 	 Li ani yô chi mâcobc, a'an re laj tza xban nak laj tza a'an aj mâc chalen chak sa' xticlajic li ruchich'och'. A'an aj e nak col-êlk li Ralal li Dios re xsachbal xc'anjel laj tza.


Και θελει φερει ο Ααρων τον μοσχον της περι αμαρτιας προσφορας, οστις ειναι δι' εαυτον, και θελει καμει εξιλεωσιν υπερ εαυτου και υπερ του οικου αυτου και θελει σφαξει τον μοσχον της περι αμαρτιας προσφορας τον περι εαυτου. 	 Joßcaßin tixbânu laj Aarón nak tixmayeja li toro re xtojbal rix lix mâc aßan ut re ajcuiß xtojbal rix lix mâqueb li cuanqueb saß li rochoch.


Πειραζεται δε εκαστος υπο της ιδιας αυτου επιθυμιας, παρασυρομενος και δελεαζομενος. 	 Li âlêc nachal sa' xbên li junjûnk li naxq'ue rib chi balak'îc xban li naxrahi ru.


δια να πληρωθη η δικαιοσυνη του νομου εις ημας τους μη περιπατουντας κατα την σαρκα, αλλα κατα το πνευμα 	 Li Cristo quixsach xcuanquil li mâc re nak naru takabânu li tîquilal jo' naxye sa' li chak'rab. Inc'a' chic takabânu li naxrahi ru li kach'ôl. Anakcuan takabânu li c'a'ru naxye li Santil Musik'ej.


εαν την ανομιαν, την εν χερσι σου, απομακρυνης και δεν αφινης να κατοικηση ασεβεια εν ταις σκηναις σου 	 Cui xabânu li mâc, canab xbânunquil. Mâqßue xnaßaj li mâc saß lâ cuochoch.


απο μακροθεν ισταμενοι δια τον φοβον του βασανισμου αυτης, λεγοντες Ουαι, ουαι, η πολις η μεγαλη, Βαβυλων, η πολις η ισχυρα, διοτι εν μια ωρα ηλθεν η κρισις σου. 	 C'ajo' nak te'xucuak chirilbal li c'a'ru tixc'ul li tenamit. Te'xaklîk chi najt riq'uin xban xxiuheb ut te'xye: -Tok'ob ru li tenamit Babilonia li nim xcuanquil nak quicuan. Tok'ob ru lix nimal ru tenamit. Chiru jun c'amoc xrake' âtin sa' xbêneb.-


Και ειπε προς αυτους ο Ιακωβ, Αδελφοι, ποθεν εισθε; Οι δε ειπον, Εκ της Χαρραν ειμεθα. 	 Laj Jacob quixpatzß reheb laj ilol xul: —Ex cuas cuîtzßin, ¿bar cuan lê tenamit?— Eb aßan queßxye re: —Harán xcßabaß li katenamit, chanqueb.


Εαν απαντησης τον βουν του εχθρου σου η τον ονον αυτου πλανωμενον, θελεις εξαπαντος επιστρεψει αυτον προς αυτον. 	 Cui têtau li bôyx li quisach chiru li xicß na-iloc êre, têcßam ut toxêkßaxtesi chak re.


Αναγγειλατε εις τα εθνη την δοξαν αυτου, εις παντας τους λαους τα θαυμασια αυτου. 	 Bichahomak xlokßal li Kâcuaß chiruheb li tenamit ut têye resil li sachba chßôlej li nalajxbânu.


Λεγουσι προς αυτον οι μαθηται αυτου Ιδου, τωρα παρρησια λαλεις και, ουδεμιαν παροιμιαν λεγεις. 	 Ut eb lix tzolom que'xye re: -Anakcuan yôcat chi âtinac riq'uin âtin inc'a' ch'a'aj xtaubal ru. Inc'a' chic xaye ke riq'uin jaljôquil ru âtin.


Ο βιαιος ανθρωπος αποπλανα τον πλησιον αυτου και φερει αυτον εις οδον ουχι καλην 	 Li ani najoskßoß saß junpât naxbalakßiheb li ras rîtzßin, ut naxcßameb chixbânunquil li incßaß us.


Διοτι θελουσι τρωγει και δεν θελουσι χορταζεσθαι, θελουσι πορνευει και δεν θελουσι πληθυνεσθαι επειδη εγκατελιπον το να λατρευωσι τον Κυριον. 	 Têtzaca li nequeßxmayeja li tenamit, abanan incßaß tâcßojlâk êchßôl. Têlokßoni li jalanil dios, ut têtzßâma êcocßal chiru. Abanan incßaß chic teßcuânk lê ralal êcßajol. Incßaß chic textâmk xban nak niquinêtzßektâna lâin.


Παντες εξεκλιναν, ομου εξηχρειωθησαν δεν υπαρχει πραττων αγαθον δεν υπαρχει ουδε εις. 	 Abanan chixjunileb queßxtzßektâna li Dios ut nequeßxbânu li mâusilal. Mâ ani naraj xbânunquil li us. Yal ta jun.


Το να αποκρινηται τις πριν ακουση, ειναι εις αυτον αφροσυνη και ονειδος. 	 Xutânal na-el li mâcßaß xnaßleb nak naxsume li âtin chi toj mâjiß narabi li cßaßru tâyehekß re.


Ιδου, αντι ειρηνης επηλθεν επ' εμε μεγαλη πικρια αλλα συ, δι' αγαπην της ψυχης μου, ελυτρωσας αυτην απο του λακκου της φθορας διοτι ερριψας οπισω των νωτων σου πασας τας αμαρτιας μου. 	 Lix rahil inchßôl xasukßisi chokß sahil chßôlej chokß cue. Xban nak xcuulac châcuu, joßcan nak xinâcol chiru li câmc. Ut xacuy xasach lin mâc.


Ανθρωπος διγνωμος ειναι ακαταστατος εν πασαις ταις οδοις αυτου. 	 Li ani cuib ru lix ch'ôl, junpât naxjal xc'a'ux riq'uin li c'a'ru naxc'oxla xbânunquil.


και εξεβαλε τους τροχους των αμαξων αυτων, ωστε εσυροντο δυσκολως και ειπον οι Αιγυπτιοι, Ας φυγωμεν απ' εμπροσθεν του Ισραηλ, διοτι ο Κυριος πολεμει τους Αιγυπτιους υπερ αυτων. 	 Ut eb li carruaje queßxtiquib tßilc. Chßaßaj chic nak yôqueb chi xic. Eb laj Egipto queßxucuac ut queßxye chi rilbileb rib: —Us tosukßîk. Us toêlelik chiruheb laj Israel. Li Kâcuaß Dios yô xtenkßanquileb aßan ut lâo aj Egipto xicß yô chikilbal, chanqueb.


Και θελεις βαλει αυτους εις δυο σειρας, εξ κατα την σειραν, επι την τραπεζαν την καθαραν ενωπιον του Κυριου. 	 Chiru li Kâcuaß Dios tâqßue li cablaju chi caxlan cua saß cuib tzol saß xbên li mêx oro. Cuakitk chi caxlan cua tâqßue saß li jûnk tzol.


Και ειπεν, Εγω ειμαι δουλος του Αβρααμ. 	 Ut li cuînk quixye reheb: —Lâin lix môs li Kâcuaß Abraham.


Ειπον δε προς αυτον οι δουλοι του βασιλεως της Συριας, Ο θεος αυτων ειναι θεος των βουνων δια τουτο υπερισχυσαν καθ' ημων εαν δε πολεμησωμεν αυτους εν τη πεδιαδι, βεβαιως θελομεν υπερισχυσει κατ' αυτων. 	 Eb li nequeßtenkßan re li rey Ben-adad queßxye re: —Eb lix dioseb laj Israel cuanqueb xcuanquileb saß eb li tzûl. Joßcan nak eb laj Israel xeßnumta saß kabên. Abanan cui topletik saß li ru takßa, lâo chic tonumtâk saß xbêneb.


Η ασεβεια σου δυναται να βλαψη ανθρωπον ως σε και η δικαιοσυνη σου δυναται να ωφεληση υιον ανθρωπου. 	 Cui lâat châbilat, aßaneb ajcuiß lâ cuas âcuîtzßin li teßcßuluk re li usilal. Ut cui lâat tatmâcobk, aßan eb ajcuiß lâ cuas âcuîtzßin li teßcßuluk re li raylal.


Δια τουτο θελουσιν εισθαι ως νεφελη πρωινη και ως δροσος εωθινη διαβαινουσα, ως λεπτον αχυρον εκφυσωμενον εκ του αλωνιου και ως καπνος εκ της καπνοδοχου. 	 Ut xban lix mâusilal teßosokß li tenamit aßin. Chanchanakeb li chok li yal nanumeß ekßela. Ut chanchanakeb li xchußque li yal natßaneß ut na-osoß saß junpât. Chanchanakeb lix mokoj li trigo li nacßameß xban cacuil ikß ut aran na-osoß. Ut chanchanakeb ajcuiß li sib li na-el saß relebâl sib ut yal na-osoß.


Και τα ειδωλα θελουσιν ολοκληρως καταστραφη. 	 Ut târisiheb chixjunileb li yîbanbil dios. Mâ jun chic tâcanâk.


και εκ της φυλης των υιων Δαν, ο αρχων Βουκκι ο υιος του Ιογλι 	 laj Buqui li ralal laj Jogli, li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Dan;


τα δε εντοσθια και τους ποδας θελουσι πλυνει με υδωρ και θελει φερει τα παντα ο ιερευς και καυσει αυτα επι του θυσιαστηριου ολοκαυτωμα ειναι, θυσια γινομενη δια πυρος εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον. 	 Li tixqßue xcßatbil mayej tixchßaj lix cßamcßot ut li raß li xul. Ut laj tij tixmayeja chiru li Kâcuaß ut tixqßue chixjunil saß xbên li artal ut tixcßat. Ut aßanak jun li sununquil mayej tâcuulak chiru li Kâcuaß.


Διοτι αν και ηναι λεγομενοι θεοι ειτε εν τω ουρανω ειτε επι της γης, καθως και ειναι θεοι πολλοι και κυριοι πολλοι, 	 Cuan neque'yehoc re nak cuan nabal li dios jo' sa' choxa jo' sa' ruchich'och'. Dios ut Kâcua' neque'xye reheb. Ut yâl nak cuan nabaleb li yîbanbil dios.


Και αποκριθεις πας ο λαος ειπε Το αιμα αυτου ας ηναι εφ' ημας και επι τα τεκνα ημων. 	 Ut chixjunileb li tenamit que'chak'oc ut que'xye: -Sa' kabên lâo ut sa' xbêneb li kalal kac'ajol chicanâk xtojbal rix lix camic, chanqueb.


Εν εκεινη τη ημερα ο ανθρωπος θελει αναβλεψει προς τον Ποιητην αυτου και οι οφθαλμοι αυτου θελουσιν ενατενισει προς τον Αγιον του Ισραηλ. 	 Saß eb li cutan aßan eb li cristian teßxtzßâma xtenkßanquil riqßuin li Kâcuaß li quiyoßobtesin reheb. Teßsukßîk cuißchic riqßuin li Dios santo, lix Dioseb laj Israel.


Ταχυνον εις βοηθειαν μου, Κυριε, η σωτηρια μου. 	 Lâat taxak tâcolok cue, at Kâcuaß. Chinâtenkßa taxak chi junpât.


Και εκυριευσεν ο Ιησους πασαν την γην κατα παντα οσα ειπεν ο Κυριος προς τον Μωυσην και εδωκεν αυτην ο Ιησους εις τον Ισραηλ κληρονομιαν, κατα τον διαμερισμον αυτων εις τας φυλας αυτων. Και η γη ησυχασεν απο του πολεμου. 	 Joßcaßin nak laj Josué quirêchani chixjunil lix naßajeb, joß quiyeheß re laj Moisés xban li Dios. Ut quixjeqßui li naßajej reheb li cablaju xtêpaleb laj Israel. Ut incßaß chic quicuan li plêt saß eb li naßajej aßan.


ητο δε ο λεγομενος Βαραββας δεδεμενος μετα των συνωμοτων, οιτινες εν τη στασει επραξαν φονον. 	 Jun li cuînk aj Barrabás xc'aba' cuan sa' tz'alam rochbeneb lix comon xban li camsînc que'xbânu nak yôqueb chi pletic chirix li acuabej.


Και εαν ο ενοχος ηναι αξιος μαστιγωσεως, ο κριτης θελει προσταξει να ριψωσιν αυτον κατω, και κατα το πταισμα αυτου να μαστιγωσωσιν αυτον ενωπιον αυτου αριθμον τινα. 	 Ut li cuan xmâc tâtenebâk li saqßuecß saß xbên. Ut laj rakol âtin tixye re nak tixhupub rib saß chßochß ut tâqßuehekß lix tzßûm chiru laj rakol âtin, aß yal chanru lix mâc.


Αφου δε ετελειωσε να λαλη μετ' αυτου, ανεβη ο Θεος απο του Αβρααμ. 	 Nak quirakeß chi âtinac, li Kâcuaß Dios qui-el riqßuin laj Abraham.


Και εκαμε το στομα μου ως μαχαιραν οξειαν υπο την σκιαν της χειρος αυτου με εκρυψε, και με εκαμεν ως βελος εκλεκτον, και εν τη φαρετρα αυτου με εκρυψε, 	 Quixqßue innaßleb re tinnau âtinac chi châbil. Chanchanin jun li chßîchß kßes rußuj. Aßan qui-iloc cue re nak mâcßaß tincßul. Quinixcauresi chi us. Chanchanin li tzimaj li kßes rußuj cuan saß rochochil.


Αποστειλον προς παντας τους αιχμαλωτους, λεγων, Ουτω λεγει Κυριος περι Σεμαια του Νεαιλαμιτου. Επειδη ο Σεμαιας προεφητευσε προς εσας και εγω δεν απεστειλα αυτον και σας εκαμε να ελπιζητε εις ψευδος, 	 —Takla li esilal aßin reheb chixjunileb li queßcßameß Babilonia ut tâye reheb: Joßcaßin xye li Kâcuaß chirix laj Semaías, Nehelam xtenamit. Laj Semaías xexbalakßi nak xye êre nak saß incßabaß x-âtinac. Ut aßan moco yâl ta xban nak mâcuaß lâin xintaklan re.Joßcan nak lâin li Kâcuaß tinqßue laj Semaías chixtojbal xmâc. Incßaß teßcuânk li ralal xcßajol saß êyânk, chi moco târil laj Semaías li usilal li tinbânu reheb lin tenamit xban nak laj Semaías quixcßam xbeheb li tenamit chixkßetkßetinquil ribeb chicuu, chan li Kâcuaß.


Και θελετε σπειρει το ογδοον ετος, και θελετε τρωγει απο των παλαιων γεννηματων μεχρι του εννατου ετους εωσου ελθωσι τα γεννηματα αυτης θελετε τρωγει παλαια. 	 Nak yôkex chi âuc saß li xcuakxak li chihab toj yôkex ajcuiß chixtzacanquil li xexoc saß xcuak li chihab. Ut toj yôkex ajcuiß chixcuaßbal li xexoc nak tex-oc cuißchic chi kßoloc saß li xbele li chihab.


Ουτω λεγει Κυριος Ας μη καυχαται ο σοφος εις την σοφιαν αυτου, και ας μη καυχαται ο δυνατος εις την δυναμιν αυτου, ας μη καυχαται ο πλουσιος εις τον πλουτον αυτου 	 Li Kâcuaß quixye: —Li ani cuan xnaßleb mixnimobresi rib xban nak cuan xnaßleb, chi moco li cau rib tixnimobresi rib xban nak cau rib. Ut li biom incßaß tixnimobresi rib xban nak cuan xbiomal.


διοτι επρεπε να μενη εν τη πολει του καταφυγιου αυτου μεχρι του θανατου του μεγαλου ιερεως μετα δε τον θανατον του μεγαλου ιερεως, ο φονευς θελει επιστρεφει εις την γην της ιδιοκτησιας αυτου. 	 Tento nak li ani xcamsi ras rîtzßin tâcanâk saß li tenamit li tixcol cuiß rib toj tâcâmk lix yucuaßil eb laj tij. Nak acak xcam lix yucuaßileb laj tij, naru tâsukßîk saß li rochoch.


Ουτοι ειναι εκ των ανθισταμενων εις το φως δεν γνωριζουσι τας οδους αυτου, και δεν μενουσιν εν ταις τριβοις αυτου. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb xicß nequeßril li cutan. Incßaß nequeßraj êlc chi cutan xban nak xicß nequeßril li us.


Ο δε Λαβαν ειχεν υπαγει δια να κουρευση τα προβατα αυτου και η Ραχηλ εκλεψε τα ειδωλα του πατρος αυτης. 	 Mâ ani laj Labán. Cuan chak saß jalan naßajej chixbesbal rixeb lix carner nak lix Raquel quirelkßaheb lix dios lix yucuaß.


Δια τι καυχασαι εις τας κοιλαδας; η κοιλας σου διερρευσε, θυγατηρ αποστατρια, ητις ηλπιζες επι τους θησαυρους σου, λεγουσα, Τις θελει ελθει εναντιον μου; 	 ¿Cßaßut nak nequenimobresi êrib xban li ru takßa li na-el cuiß chi us li acuîmk? Lâex li incßaß us ênaßleb, ¿ma incßaß nequeqßue retal nak tâsachekß ru li ru takßa? ¿Cßaßut nak nequecßojob êchßôl saß xbên lê biomal? Ut nequeye “¿Ani ta cuiß târûk chi châlc chi pletic kiqßuin?” chanquex.


και απηγαγε παντα τα κτηνη αυτου, και παντα τα αγαθα αυτου τα οποια απεκτησε, το ποιμνιον της αποκτησεως αυτου, το οποιον απεκτησεν εις Παδαν-αραμ, δια να απελθη προς Ισαακ τον πατερα αυτου εις γην Χανααν. 	 Ut queßoc chi xic Canaán saß lix tenamit laj Isaac lix yucuaß. Laj Jacob quixcßam chirix chixjunileb lix quetômk joß ajcuiß chixjunil li cßaßru re li quixtoj rix riqßuin lix trabaj saß li naßajej Padan-aram.


Και ειπεν ο Μωυσης, Ουτω λεγει ο Κυριος Περι το μεσονυκτιον εγω θελω εξελθει εις το μεσον της Αιγυπτου 	 Ut laj Moisés quixye re laj faraón: —Joßcaßin xye li Kâcuaß Dios âcue. “Saß tuktu kßojyîn tincßut lin cuanquil saß li tenamit Egipto.


Ο δε Πιλατος εθαυμασεν αν ηδη απεθανε και προσκαλεσας τον εκατονταρχον, ηρωτησεν αυτον αν προ πολλου απεθανε 	 Laj Pilato quisach xch'ôl chirabinquil nak ac xcam li Jesús. Ut quixtakla xbokbal li capitán ut quixpatz' re: -¿Ma yâl nak ac xcam li Jesús? chan re.


διοτι ελεγον, Πνευμα ακαθαρτον εχει. 	 Li Jesús quixye a'in xban nak yôqueb chixyebal nak cuan mâus aj musik'ej riq'uin.


Τρωγεται το ανοστον χωρις αλατος; η υπαρχει γευσις εν τω λευκωματι του ωου; 	 ¿Ma cuan ta biß junak cristian tixtzaca li cßaßak re ru chi mâcßaß ratzßamil? ¿Ma sa ta biß xtzacanquil li cßaßak re ru chi mâcßaß xsahil? ¿Ma sa ta biß lix sakal li mol yal xjunes?


Και ουδεις ηδυνατο εν τω ουρανω, ουδε επι της γης ουδε υποκατω της γης να ανοιξη το βιβλιον ουδε να βλεπη αυτο. 	 Xban nak moco xc'ulubeb ta, mâ jun reheb sa' choxa, chi moco sa' ruchich'och', chi moco sa' xna'ajeb li camenak quiru xtebal li hu chi moco rilbal xsa' li hu.


Αναφερετε δε εις την μνημην σας τας προτερας ημερας, εν αις αφου εφωτισθητε, υπεμεινατε μεγαν αγωνα παθηματων 	 Aban chinak sa' êch'ôl chanru xec'ul junxil nak toje' xepâb li Cristo. Nabal chi raylal quilajêc'ul ut inc'a' xch'inan êch'ôl.


Ησαν δε παντες ουτοι ανδρες εως δωδεκα. 	 Cuanqueb tana cablaju chi cuînk li que'pâban sa' xyânkeb.


Πλην οι υψηλοι τοποι δεν αφηρεθησαν ο λαος ετι εθυσιαζε και εθυμιαζεν επι τους υψηλους τοπους. 	 Abanan incßaß quixjuqßueb li naßajej najt xteram li queßlokßonîc cuiß li jalanil dios. Ut eb li tenamit toj yôqueb chixqßuebal lix cßatbil mayej ut yôqueb chixcßatbal lix incienso saß eb li artal aßan.


Και θελω επιβλεψει εις εσας και θελω σας αυξησει και θελω σας πληθυνει και θελω στερεωσει την διαθηκην μου με σας. 	 Lâin tinbânu usilal êre. Texcuosobtesi ut texnabalokß. Junelic xakxôk xcuanquil li contrato li quinbânu êriqßuin.


και παρεκαλει αυτον πολλα, λεγων οτι το θυγατριον μου πνεει τα λοισθια να ελθης και να βαλης τας χειρας σου επ' αυτην, δια να σωθη και θελει ζησει. 	 Ut chi anchal xch'ôl quixtz'âma chiru li Jesús ut quixye re: -At Kâcua', k'axal nim xyajel lin ch'ina rabin. Câmc re. Bânu usilal, tatxic sa' cuochoch. Toxâq'ue lâ cuuk' sa' xbên re nak tâq'uirâk ut inc'a' tâcâmk, chan re li Jesús.


Αλλ' οι οφθαλμοι σου και η καρδια σου δεν ειναι παρα εις την πλεονεξιαν σου και εις το να εκχεης αιμα αθωον και εις την δυναστειαν και εις την βιαν, δια να καμνης ταυτα. 	 Abanan li cßaßru nacacßoxla lâat, caßaj cuiß xrâbal ru li cßaßak re ru ut li cßaßru nacacßul riqßuin balakßic. Nacarahobtesiheb li mâcßaßeb xmâc ut nacacamsiheb, chan li Kâcuaß.


Τω οντι κατα προσταγην του Κυριου εγεινε τουτο εις τον Ιουδαν, δια να αποβαλη αυτον απο προσωπου αυτου, δια τας αμαρτιας του Μανασση, κατα παντα οσα επραξε 	 Relic chi yâl li Kâcuaß quixbânu aßin re nak eb laj Israel teßisîk saß li naßajej Judá xban li mâusilal li quixbânu laj Manasés.


μετα τρεις ημερας, ο Φαραω θελει υψωσει την κεφαλην σου και θελει σε αποκαταστησει εις το υπουργημα σου και θελεις δωσει το ποτηριον του Φαραω εις την χειρα αυτου κατα την προτεραν συνηθειαν, οτε ησο οινοχοος αυτου 	 Saß rox li cutan laj faraón tatxcßam cuißchic chi trabajic saß rochoch. Ut lâat tâqßue cuißchic rucßa laj faraón joß cabânu chak junxil.


Τοτε ανεβη Βεναιας ο υιος του Ιωδαε, και επεσεν επ' αυτον και εθανατωσεν αυτον και εταφη εν τω οικω αυτου εν τη ερημω. 	 Joßcan nak laj Benaía cô saß li artal. Quixcamsi laj Joab ut quixtakla xmukbal saß lix naßaj saß li chaki chßochß.


Η δε Αβιγαια εγεννησε τον Αμασα και πατηρ του Αμασα ητο Ιεθερ ο Ισμαηλιτης. 	 Lix Abigail aßan lix naß laj Amasa. Laj Jeter laj ismaelita, aßan lix yucuaß.


Και διεβη ο Ιησους, και πας ο Ισραηλ μετ' αυτου, εκ Λιβνα εις Λαχεις, και εστρατοπεδευσε κατεναντι αυτης και επολεμει αυτην. 	 Nak laj Josué qui-el Libna rochbeneb lix soldados queßcôeb Laquis chi pletic riqßuineb li cuanqueb saß li naßajej aßan. Ut queßxyîb lix muhebâleb saß xcaßyabâl li tenamit.


εξετραπησαν ταχεως εκ της οδου την οποιαν προσεταξα εις αυτους εκαμαν εις εαυτους μοσχον χωνευτον και προσεκυνησαν αυτον και εθυσιασαν εις αυτον και ειπον, Ουτοι ειναι οι θεοι σου, Ισραηλ, οιτινες σε ανεβιβασαν εκ γης Αιγυπτου. 	 Saß junpât queßxkßet li cuâtin. Ut queßxyîb jun cuacax oro chokß xdioseb. Yôqueb chi mayejac chiru ut yôqueb chixlokßoninquil. Yôqueb chixyebal, “Li cuacax aßin, aßan li kadios, lâo aj Israel. Li dios aßin, aßan li qui-isin chak ke saß li tenamit Egipto”, chanqueb.


δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ Ιδου, θελω φερει επι τον Ιουδαν και επι παντας τους κατοικους της Ιερουσαλημ παντα τα κακα, τα οποια ελαλησα κατ' αυτων, διοτι ελαλησα προς αυτους και δεν ηκουσαν, και εκραξα προς αυτους και δεν απεκριθησαν. 	 Joßcan nak lâin li Kâcuaß li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel, ninye chi joßcaßin: Lâin tintakla li raylal saß xbêneb laj Judá ut chixjunileb li cuanqueb Jerusalén joß quinye reheb. Nabal li raylal tintakla saß xbêneb. Xinâtinac riqßuineb, abanan incßaß xeßabin chicuu. Xinbokeb chi châlc cuiqßuin ut incßaß queßraj châlc cuiqßuin, chan.


"Ωιδη των Αναβαθμων." Εν τη θλιψει μου εκραξα προς τον Κυριον, και εισηκουσε μου. 	 Nak cuanquin saß raylal quintzßâma intenkßanquil chiru li nimajcual Dios. Ut aßan quixsume li cßaßru quintzßâma chiru.


Και ο Δαβιδ εκαμεν εις εαυτον οικιας εν τη πολει Δαβιδ, και ητοιμασε τοπον δια την κιβωτον του Θεου και εστησε σκηνην δι' αυτην. 	 Laj David quixtakla xyîbanquileb li rochoch Jerusalén, li nequeßxye “Xtenamit laj David” re. Quixyîb ajcuiß li naßajej re tâcuânk cuiß lix Lokßlaj Câx li Dios ut quixyîb li muhebâl.


Ακουσον, Θεε ημων διοτι μυκτηριζομεθα και στρεψον τον ονειδισμον αυτων κατα της κεφαλης αυτων και καμε αυτους να γεινωσι λαφυρον εν γη αιχμαλωσιας 	 Lâin quintijoc ut quinye re li Dios: —At Kâcuaß at inDios chacuabi taxak chanru nak yôqueb chikahobbal ut yôqueb chikatzßektânanquil. Li tzßektânânc li yôqueb chixbânunquil ke chisukßîk taxak saß xbêneb. Cheßchapekß ta xbaneb li xicß nequeßiloc reheb ut cheßcßamekß ta saß jalan tenamit.


Υιοι του Ιουδα, Φαρες, Εσρων και Χαρμι και Ωρ και Σωβαλ. 	 Eb li ralal laj Judá, aßaneb aßin: laj Fares, laj Hezrón, laj Carmi, laj Hur ut laj Sobal.


Ηγαπησας το κακον μαλλον παρα το αγαθον, το ψευδος παρα να λαλης δικαιοσυνην. Διαψαλμα. 	 Aß chic li incßaß us, aßan li nacara. Ut li us, aßan li nacatzßektâna. Aß chic li ticßtißic nacuulac châcuu, ut li yâl incßaß nacuulac châcuu.


Ουτος ειναι ο Μωυσης, οστις ειπε προς τους υιους του Ισραηλ προφητην εκ των αδελφων σας θελει σας αναστησει Κυριος ο Θεος σας, ως εμε αυτου θελετε ακουσει. 	 A'an laj Moisés li quiyehoc chak re a'in reheb laj Israel: -Li Kâcua' lê Dios tixq'ue junak profeta sa' êyânk sic'bil ru xban jo' lâin. Êcomon ajcui' lâex. Chebânu chixjunil li c'a'ru tixye êre, chan.


Δια τι λακτιζετε εις την θυσιαν μου και εις την προσφοραν μου, την οποιαν προσεταξα να καμνωσιν εν τω κατοικητηριω μου, και δοξαζεις τους υιους σου υπερ εμε, ωστε να παχυνησθε με το καλητερον πασων των προσφορων του Ισραηλ του λαου μου; 	 ¿Cßaßut nak nacamux ru li mayej li xinye reheb li tenamit nak teßxmayeja chicuu chiru li tabernáculo? ¿Cßaßut nak kßaxal nacaqßue xlokßaleb lâ cualal chicuu lâin? ¿Cßaßut nak yôqueb chi nînkânc riqßuin lix châbilal li tib li nequeßxmayeja chicuu lin tenamit Israel? chan li Kâcuaß.”


Και εδωκεν ο Θεος εις τον Σολομωντα σοφιαν και φρονησιν πολλην σφοδρα και εκτασιν πνευματος, ως η αμμος η παρα το χειλος της θαλασσης. 	 Kßaxal nabal lix naßleb laj Salomón quiqßueheß re xban li Dios. Chanchan xqßuial li samaib chire li palau. Naxnau xcßoxlanquil li cßaßru naxbânu ut chixjunil naxtau ru.


Ασα δε εγεννησε τον Ιωσαφατ, Ιωσαφατ δε εγεννησε τον Ιωραμ, Ιωραμ δε εγεννησε τον Οζιαν, 	 Ut laj Asa, a'an xyucua' laj Josafat. Ut laj Josafat, a'an xyucua' laj Joram. Ut laj Joram, a'an xyucua' laj Uzías.


Οταν αμαρτησωσιν εις σε, διοτι ουδεις ανθρωπος ειναι αναμαρτητος, και οργισθης εις αυτους, και παραδωσης αυτους εμπροσθεν του εχθρου, και οι αιχμαλωτισται φερωσιν αυτους αιχμαλωτους εις γην μακραν η πλησιον, 	 Mâ ani incßaß ta namâcob. Nak eb lâ tenamit tâmâcobk châcuu, lâat tatjoskßok riqßuineb. Ut tâkßaxtesiheb saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb re nak teßchapekß ut teßcßamekß saß xtenamiteb li xicß nequeßiloc reheb, usta najt, usta nachß.


Και λαβων παν το χρυσιον και το αργυριον και παντα τα σκευη τα ευρεθεντα εν τω οικω του Κυριου και εν τοις θησαυροις του οικου του βασιλεως, και ανθρωπους ενεχυρα, επεστρεψεν εις Σαμαρειαν. 	 Li rey Joás quixcßam chixjunil li oro ut li plata joß eb ajcuiß chixjunil li secß li quixtau saß li templo. Quixcßam ajcuiß chixjunil li terto xtzßak li cuan saß rochoch li rey. Ut quixcßameb chi prêxil nabaleb li cristian nak quisukßi cuißchic Samaria.


Και τους υιους αυτων επληθυνας ως τα αστρα του ουρανου και εφερες αυτους εις την γην, εις την οποιαν ειπας προς τους πατερας αυτων να εισελθωσι, δια να κληρονομησωσιν αυτην. 	 Caqßueheb chi tâmc li ralal xcßajoleb joß xqßuial li chahim chiru choxa. Ut cacßameb chi cuânc saß li naßajej li cayechißi reheb lix xeßtônil yucuaß.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων. Συλλογισθητε και καλεσατε τας θρηνουσας να ελθωσι και αποστειλατε δια τας σοφας να ελθωσι 	 Ut li Kâcuaß li nimajcual Dios quixye ajcuiß: —Abihomak. Taklahomak xcßambaleb chak li ixk li nequeßxnau yâbac, eb li ixk li ac aßan ajcuiß xcßanjeleb.


Ουτω θελει καμει εις εσας η Βαιθηλ ενεκεν της εσχατης ανομιας σας πρωι θελει αφανισθη ολοτελως ο βασιλευς του Ισραηλ. 	 Joßcan ajcuiß têcßul lâex aj Israel li cuanquex Bet-el xban xqßuial lê mâusilal. Saß li ekßela nak tâticlâk li plêt, aßan ajcuiß li hônal nak tâcamsîk lê rey.


Εσηκωθησαν λοιπον και επερασαν κατα αριθμον, δωδεκα εκ του Βενιαμιν, απο μερους του Ις-βοσθε, υιου του Σαουλ, και δωδεκα εκ των δουλων του Δαβιδ. 	 Joßcan nak queßnumeß chi ubej cablaju xcomoneb laj Is-boset ut li ralal xcßajol laj Benjamín. Ut queßnumeß ajcuiß chi ubej cablaju xcomoneb lix soldados laj David.


Οι αρχοντες αυτης κρινουσι με δωρα και οι ιερεις αυτης διδασκουσιν επι μισθω και οι προφηται αυτης μαντευουσιν επι αργυριω και επαναπαυονται επι τον Κυριον, λεγοντες, Δεν ειναι ο Κυριος εν μεσω ημων; κακον δεν θελει ελθει εφ' ημας. 	 Eb laj rakol âtin nequeßtuminâc ruheb nak nequeßrakoc âtin. Ut eb laj tij tojbileb nak nequeßxcßut li chakßrab chiruheb li tenamit. Ut eb li profeta nequeßyehoc râtin profeta re nak teßxcßul lix tumineb. Ut chixjunileb nequeßxcßojob xchßôl chixyebal: —Li Kâcuaß cuan kiqßuin. Lâo mâcßaß raylal takacßul, chanqueb.Joßcan utan xban li mâusilal li yôquex chixbânunquil, li naßajej Sión tâbecmânk chokß xnaßaj li acuîmk. Êmâc lâex nak tâjuqßuekß li nînki cab li cuanqueb Jerusalén. Ut li tzûl li cuan cuiß li templo tâcanâk joß li tzûl qßuicheß ru.


Πριν σε μορφωσω εν τη κοιλια, σε εγνωρισα και πριν εξελθης εκ της μητρας, σε ηγιασα προφητην εις τα εθνη σε κατεστησα. 	 Nak toj mâjiß nacana chi yaj aj ixk lâ naß, lâin ac ninnau nak tatyoßlâk. Ut toj mâjiß nacatyoßla nak xatinsantobresi re tatcßanjelak chokß inprofeta saß xyânkeb chixjunileb li tenamit, chan li Dios.


Κατεκαμφθη ο Βηλ, εκυψεν ο Νεβω τα ειδωλα αυτων επετεθησαν επι ζωων και κτηνων αι αμαξαι υμων ησαν πεφορτισμεναι φορτιον κοπιαστικον. 	 Nequeßtßaneß li dios Bel ut li dios Nebo li nequeßxlokßoniheb laj Egipto. Eb li dios aßan îkanbileb xbaneb li bûr. Kßaxal âl chokß reheb li bûr rîkanquileb xban nak ac tacuajenakeb chi îkânc.


Και τωρα, Κυριε Θεε του Ισραηλ, φυλαξον προς τον δουλον σου Δαβιδ τον πατερα μου εκεινο το οποιον υπεσχεθης προς αυτον, λεγων, Δεν θελει εκλειψει εις σε ανηρ απ' εμπροσθεν μου καθημενος επι του θρονου του Ισραηλ, μονον εαν προσεχωσιν οι υιοι σου εις την οδον αυτων, δια να περιπατωσιν ενωπιον μου, καθως συ περιεπατησας ενωπιον μου. 	 Joßcan ut at Kâcuaß, at kaDios lâo aj Israel, chabânu taxak li cßaßru cayechißi chak re laj David lin yucuaß nak caye chi joßcaßin, “Junelic tâcuânk junak reheb lâ cualal âcßajol li teßoc saß li cuanquilal. Abanan tento nak teßcuânk saß xyâlal chicuu ut teßcuânk saß tîquilal.”


Δια τουτο καμπτω τα γονατα μου προς τον Πατερα του Κυριου ημων Ιησου Χριστου, 	 Nak ninc'oxlac chirix lix na'leb li Dios riq'uin chixjunil li quixbânu, nincuik'ib cuib ut ninbantioxin chiru li Acuabej Dios.


τοτε θελεις σφαξει τον κριον και θελεις λαβει εκ του αιματος αυτου και θεσει επι τον λοβον του δεξιου ωτιου του Ααρων, και επι τον λοβον του δεξιου ωτιου των υιων αυτου, και επι τον αντιχειρα της δεξιας χειρος αυτων, και επι τον μεγαλον δακτυλον του δεξιου ποδος αυτων, και θελεις ραντισει το αιμα επι το θυσιαστηριον κυκλω. 	 Tâcamsi li carner ut tâqßue caßchßinak lix quiqßuel chiru lix xic laj Aarón li cuan saß xnim. Joßcan ajcuiß tâbânu riqßuineb li ralal. Ut joßcan ajcuiß tâbânu riqßuin li rußuj rukßeb li nim li cuan saß lix nim ukßeb. Ut joßcan ajcuiß tâbânu riqßuin li rußuj rokeb li cuan saß xnim rokeb. Ut li quicß li tâelaßânk târachrachi saß li artal joß ajcuiß chixcßatk.


Επειδη η κρισις θελει επιστρεψει εις την δικαιοσυνην, και θελουσιν ακολουθησει αυτην παντες οι ευθεις την καρδιαν. 	 Tâcuulak xkßehil nak eb laj rakol âtin teßrakok cuißchic âtin saß tîquilal. Ut xban aßan teßsahokß saß xchßôleb chixjunil li tîqueb xchßôl.


Η δε πεινα επεβαρυνεν επι την γην. 	 Nak yô chi numtâc li cueßej saß li tenamit Canaán,


Επειδη, εαν φυλαξητε επιμελως πασας τας εντολας ταυτας, τας οποιας εγω προσταζω εις εσας, ωστε να εκτελητε αυτας, να αγαπατε Κυριον τον Θεον σας, να περιπατητε εις πασας τας οδους αυτου, και να ησθε προσκεκολλημενοι εις αυτον, 	 Chebânu chi anchal êchßôl chixjunil li chakßrab li xinye êre. Ut cherahak li Kâcuaß lê Dios ut chebânu chixjunil lê taklanquil xban. Têbânu chi anchal êchßôl li cßaßru naxye êre.


Και τωρα, Κυριε, ο λογος, τον οποιον ελαλησας περι του δουλου σου και περι του οικου αυτου, ας στερεωθη εις τον αιωνα, και καμε ως ελαλησας 	 Anakcuan, at Kâcuaß, chi-uxmânk ta joß xaye chicuix ut chirixeb li cualal incßajol li teßcuânk. Ut xakxôk ta xcuanquil chi junelic li cßaßru xaye.


Και αρχων τις ηρωτησεν αυτον λεγων Διδασκαλε αγαθε, τι να πραξω δια να κληρονομησω ζωην αιωνιον; 	 Jun li cuînk nim xcuanquil sa' xyânkeb laj judío quiâtinac riq'uin li Jesús ut quixye re: -At châbil tzolonel, ¿c'a'ru târûk tinbânu re nak tincuêchani li yu'am chi junelic? chan.


Ο Κυριος ειναι η μερις της κληρονομιας μου και του ποτηριου μου συ διαφυλαττεις τον κληρον μου. 	 At Kâcuaß, caßaj cuiß lâat nacattenkßan cue. Âcuiqßuin nachal chixjunil li cßaßru nacuaj. Caßaj cuiß lâat yal âcue saß inbên.


Ο δε παραδιδων αυτον εδωκεν εις αυτους σημειον, λεγων Οντινα φιλησω, αυτος ειναι πιασατε αυτον. 	 Li tâk'axtesînk re ac xc'ûb chak rib riq'uineb c'a'ru li retalil li tixc'ut. Quixye reheb: -Li ani tincuutz' ru, a'an li têchap.-


Διοτι οι αρχοντες δεν ειναι φοβος των αγαθων εργων, αλλα των κακων. Θελεις δε να μη φοβησαι την εξουσιαν; πραττε το καλον, και θελεις εχει επαινον παρ' αυτης 	 Li neque'bânun re li us moco xiu xiu ta cuanqueb chiruheb li cuanqueb xcuanquil. A' li neque'bânun mâusilal xiu xiu cuanqueb chiruheb li neque'taklan sa' xbên li tenamit. Cui inc'a' nequeraj nak xiu xiu cuânkex chiruheb li cuanqueb xcuanquil, chebânuhak li us, ut eb a'an te'xye nak châbilex.


Λαβετε το κεφαλαιον πασης της συναγωγης των υιων Ισραηλ απο εικοσι ετων και επανω, κατα τους οικους των πατερων αυτων, παντας τους δυναμενους εν τω Ισραηλ να εξελθωσιν εις πολεμον. 	 —Têrajlaheb chixjunileb li ralal xcßajol laj Israel saß li junjûnk cabal li ac xeßxbânu junmay chihab, joß eb ajcuiß li ac numenak junmay chihab, li târûk teßoc chokß soldado, chan.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον Ιησουν, Εκλεξον εις ημας ανδρας και εξελθων πολεμησον με τον Αμαληκ αυριον εγω θελω σταθη επι της κορυφης του βουνου, κρατων εν τη χειρι μου την ραβδον του Θεου. 	 Laj Moisés quixye re laj Josué: —Tâsiqßueb ru li cuînk li teßxic chi pletic riqßuineb laj Amalec. Ut cuulaj tinxaklîk saß xbên li tzûl ut cuânk lin xukß saß cuukß li nacßutuc xcuanquil li Dios.


Και ηλθον μεχρι της φαραγγος Εσχωλ, και εκοψαν εκειθεν κλημα αμπελου μετα ενος βοτρυος σταφυλης, και εβασταζον αυτο δυο επι ξυλου εφεραν και ροδια και συκα. 	 Eb laj qßuehol etal queßcuulac cuan cuiß li rok haß Escol xcßabaß. Aran queßxset jun rukß li uvas cuan jun cût li ru ut queßxpako saß cuibal chi tuytu chiru jun li cheß. Ut queßxcßam ajcuiß li ru li granadas ut li higos.


Τον ανδρα τουτον, συλληφθεντα υπο των Ιουδαιων και μελλοντα να φονευθη υπ' αυτων, επελθων μετα του στρατευματος εσωσα αυτον, μαθων οτι ειναι Ρωμαιος. 	 Li cuînk a'in li yôquin chixtaklanquil âcuiq'uin quichape' xbaneb laj judío. Oqueb raj re chixcamsinquil nak quebintau ut quinmak' chiruheb lâin cuochbeneb li soldado xban nak quinq'ue retal nak a'an tz'akal aj Roma.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Η πυλη εσωτερας αυλης, η βλεπουσα προς ανατολας, θελει εισθαι κεκλεισμενη τας εξ εργασιμους ημερας. την δε ημεραν του σαββατου θελει ανοιγεσθαι και την ημεραν της νεομηνιας θελει ανοιγεσθαι. 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios naxye chi joßcaßin: —Li oquebâl re li nebâl li cuan chi saß, saß li este tzßaptzßôk chiru li cuakib cutan nak eb li tenamit yôkeb chi cßanjelac. Abanan tâtemânk nak tâcuulak li hilobâl cutan ut saß xkßehil nak nequeßxninkßei li xyoßlajic li po.


Ο δικαιος τρωγει μεχρι χορτασμου της ψυχης αυτου η δε κοιλια των ασεβων θελει στερεισθαι. 	 Eb li tîqueb xchßôl nequeßcuaßac toj nequeßcßojla xchßôleb. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb toj teßtzßocâk ajcuiß nequeßcana.


Πειθεσθε εις τους προεστωτας σας και υπακουετε διοτι αυτοι αγρυπνουσιν υπερ των ψυχων σας ως μελλοντες να αποδωσωσι λογον δια να καμνωσι τουτο μετα χαρας και μη στεναζοντες διοτι τουτο δεν σας ωφελει. 	 Chex-abînk chiruheb laj c'amol be chêru, ut chebânuhak li c'a'ru neque'xye êre xban nak eb a'an neque'tenk'an êre sa' lê pâbâl. A'aneb li te'xk'axtesi xcuênt chêrix chiru li Dios. Chetenk'aheb re nak sahakeb sa' xch'ôl sa' lix c'anjeleb xban nak cui rahakeb sa' xch'ôl, rahak ajcui' chok' êre lâex.


Πλην αυτοι δεν υπηκουσαν, αλλ' εσκληρυναν τον τραχηλον αυτων, ως τον τραχηλον των πατερων αυτων, οιτινες δεν επιστευσαν εις Κυριον τον Θεον αυτων. 	 Abanan eb aßan incßaß queßabin. Queßxcacuubresi ban lix chßôleb joß queßxbânu lix xeßtônil xyucuaßeb. Incßaß queßxcßojob xchßôl riqßuin li Dios.


Εαν δε ηναι πτωχος και δεν ευπορη να φερη τοσα, τοτε θελει λαβει εν αρνιον δια προσφοραν κινητην περι ανομιας, δια να καμη εξιλεωσιν υπερ αυτου, και εν δεκατον σεμιδαλεως εζυμωμενης μετα ελαιου δια την εξ αλφιτων προσφοραν και εν λογ ελαιου 	 Cui nebaß li cristian li ac xqßuira ut incßaß naxcuy xtzßak naru tixcßam jun ajcuiß li carner têlom toj sâj re xtojbal rix lix mâc. Tixcßam ajcuiß caßchßin mâ ôb libra li châbil cßaj junajinbil riqßuin aceite re lix mayej ut mero litro li aceite.


Και δια τι, υιε μου, θελεις θελγεσθαι υπο ξενης και θελεις εναγκαλιζεσθαι κολπον αλλοτριας; 	 ¿Cßaßut nak tâxic âchßôl chirix junak ixk incßaß us xnaßleb? Ut, ¿cßaßut nak tâkßalu cui mâcuaß tzßakal âcuixakil?


οτε θελουσι φοβεισθαι το υψος και θελουσι τρεμει εν τη οδω οτε η αμυγδαλεα θελει ανθησει και η ακρις θελει προξενει βαρος και η ορεξις θελει εκλειψει διοτι ο ανθρωπος υπαγει εις τον αιωνιον οικον αυτου και οι πενθουντες περικυκλουσι τας οδους 	 Tatxucuak chi cubec saß junak naßajej najt xteram. Yôk âxiu nak tatbêk ut sakak chic lâ cuismal, chanchanak xsakal li ratzßum li almendro. Incßaß chic tâcuy xban nak tîxakat chic chi us. Incßaß chic tatcuaßak ut mâcßaß chic târa ru. Chi sêb tatcâmk ut tatxic chi hilânc saß lâ naßaj chi junaj cua. Ut nak eb laj mukunel yôkeb chi xic châmukbal, yôkeb chi yâbac xban nak ac xatcam.


ουτος ξενιζεται παρα τινι Σιμωνι βυρσοδεψη, εχοντι οικιαν πλησιον της θαλασσης. Ουτος θελει σοι λαλησει τι πρεπει να καμνης. 	 A'an tâyehok âcue c'a'ru us tâbânu. A'an yô chi hilânc sa' rochoch laj Simón laj yîbom tz'ûm. Li rochoch cuan chire li palau, chan li ángel.


Αυται δε ειναι αι γενεαι του Ααρων και του Μωυσεως, την ημεραν καθ' ην ελαλησεν ο Κυριος προς τον Μωυσην επι του ορους Σινα. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Aarón ut laj Moisés saß eb li cutan nak li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Moisés saß li tzûl Sinaí.


Εμαγειρευε δε ο Ιακωβ μαγειρευμα και ηλθεν ο Ησαυ εκ του αγρου και ητο αποκαμωμενος 	 Saß jun li cutan laj Jacob yô chixchikbal xtibel xcua nak quisukßi chak laj Esaú chi yohoc. Laj Esaú lublu chi us.


Δια τι κρυπτεις το προσωπον σου και με θεωρεις ως εχθρον σου; 	 ¿Cßaßut nak incßaß chic nacacuaj cuu? ¿Cßaßut nak niquinâcuil joß jun xicß na-iloc âcue?


αλλα και δεν θελεις αποκοψει το ελεος σου απο του οικου μου εις τον αιωνα ουχι, ουδε οταν ο Κυριος αφανιση τους εχθρους του Δαβιδ εκαστον απο προσωπου της γης. 	 Chabânuhak usilal reheb li cuechßalal chi junelic. Ut nak li Kâcuaß acak xsach ruheb chixjunileb li xicß nequeßiloc âcue, incßaß taxak chisachk lin cßabaß chi junaj cua, chan laj Jonatán.


Εισηλθον λοιπον ο Μωυσης και ο Ααρων προς τον Φαραω, και εκαμον ουτως ως προσεταξεν ο Κυριος και ερριψεν ο Ααρων την ραβδον αυτου εμπροσθεν του Φαραω και εμπροσθεν των δουλων αυτου, και εγεινεν οφις. 	 Laj Moisés rochben laj Aarón nak queßcuulac riqßuin laj faraón. Ut queßxbânu joß queßyeheß re xban li Kâcuaß Dios. Laj Aarón quixcut lix xukß chiru laj faraón rochbeneb laj cßanjel chiru. Ut lix xukß quisukßi chokß cßantiß.


Αυτη δε ητο η αιτια, δια την οποιαν εσηκωσε χειρα κατα του βασιλεως ο Σολομων ωκοδομει την Μιλλω και εκλεισε το χαλασμα της πολεως Δαβιδ του πατρος αυτου 	 Aßan aßin lix yâlal nak quijoskßoß saß xbên li rey l aj Jeroboam: Li rey Salomón yô chixyîbanquil li cab Milo joß ajcuiß li tzßac li sutsu cuiß lix tenamit laj David lix yucuaß.


Ιδου, η κλινη του Σολομωντος εξηκοντα δυνατοι ανδρες ειναι περι αυτην, εκ των δυνατων του Ισραηλ 	 Aßan laj Salomón, chunchu chak saß lix cßojaribâl. Oxcßâl li soldados li cauheb rib yôqueb chi pakônc re. Aßaneb li kßaxal châbileb saß xyânkeb chixjunileb li soldado aj Israel.


και εδιδασκε, λεγων προς αυτους Δεν ειναι γεγραμμενον, οτι Ο οικος μου θελει ονομαζεσθαι οικος προσευχης δια παντα τα εθνη; σεις δε εκαμετε αυτον σπηλαιον ληστων. 	 Ut qui-oc xch'olobanquil xyâlal chiruheb ut quixye: -¿Ma inc'a' ta bi' tz'îbanbil sa' li Santil Hu li c'a'ru quixye li Dios? "Li cuochoch, a'an re te'tijok cui' chixjunileb li tenamit." Abanan lâex xeq'ue li rochoch li Dios chok' xna'ajeb laj êlk', chan li Jesús.


Και την πρωτην ημεραν θελετε λαβει εις εαυτους καρπον δενδρου ωραιου, κλαδους φοινικων και κλαδους δενδρων δασεων και ιτεας απο χειμαρρου και θελετε ευφρανθη ενωπιον Κυριου του Θεου σας επτα ημερας. 	 Saß li xbên cutan têsicß li rukß li cheß chßinaßus rilbal, li naxqßue ru. Têsicß ajcuiß rukßeb li cheß palmera ut li cuan nabal rukß. Ut têsicß ajcuiß li rukß li cheß li cuanqueb chire li cocß rok haß. Ut tâsahokß saß êchßôl chiru li Kâcuaß lê Dios chiru cuukub cutan.


Και ενω ανεβαινον το ανηφορον της πολεως, ευρηκαν κορασια εξερχομενα δια να αντλησωσιν υδωρ και ειπον προς αυτα, Ειναι ενταυθα ο βλεπων; 	 Nak yôqueb chi taksînc saß li tzûl, queßxcßul li tukß ix li yôqueb chi xic chixcßambal xhaßeb. Queßxpatzß reheb: —¿Ma arin cuan laj kße? chanqueb.


Και επληρωθη η γραφη η λεγουσα Και μετα ανομων ελογισθη. 	 Jo'can nak quitz'akloc ru li naxye sa' li Santil Hu: A'an quiq'uehe' sa' ajl sa' xyânkeb laj mâc. (Isa. 53:12)


Ο δε Ισαακ επεστρεφεν απο του φρεατος Λαχαι-ροι διοτι κατωκει εν τη γη της μεσημβριας. 	 Laj Isaac nacuan saß li naßajej Neguev. Quicuulac cuan cuiß li yußam haß “Li yoßyôquil Dios li na-iloc cue” xcßabaß. Chirix aßan quisukßi cuißchic saß rochoch.


Επειδη προεπορευθησαν αρχηγοι εν τω Ισραηλ, Επειδη ο λαος προσεφερεν εαυτον εκουσιως, Ευλογειτε τον Κυριον. 	 —Cheqßuehak taxak xlokßal li Kâcuaß chêjunilex lâex xban nak saß li tenamit Israel toj cuanqueb cuînk cauheb xchßôl chi pletic ut xban ajcuiß nak toj cuanqueb cuînk teßraj oquênc saß li plêt.


Και ειπεν ο Αβρααμ περι Σαρρας της γυναικος αυτου, Αδελφη μου ειναι. Εστειλε δε Αβιμελεχ ο βασιλευς των Γεραρων, και ελαβε την Σαρραν. 	 Nak ac cuanqueb aran, laj Abraham quixye: —Lix Sara mâcuaß cuixakil. Aßan cuanab, chan. Lix reyeb li tenamit Gerar, aßan laj Abimelec. Li rey aßan quixtakla xcßambal lix Sara chokß rixakil.


και τουτο θελει εισθαι πλησιον αυτου, και θελει αναγινωσκει εν αυτω πασας τας ημερας της ζωης αυτου δια να μαθη να φοβηται Κυριον τον Θεον αυτου, να φυλαττη παντας τους λογους του νομου τουτου και τα διαταγματα ταυτα, ωστε να εκτελη αυτα 	 Li chakßrab aßan cuânk riqßuin ut rajlal cutan târil xsaß joß najtil yoßyo re nak tixtzol rib chixxucuanquil ru li Kâcuaß lix Dios ut re ajcuiß nak tixbânu lix taklanquil joß ajcuiß li cßaßru tzßîbanbil saß li chakßrab.Incßaß tixnimobresi rib chiruheb li rech tenamitil. Ut incßaß tixcanab xbânunquil li cßaßru naxye li chakßrab. Tixqßue ban xchßôl chixbânunquil chi tzßakal re ru saß êyânk lâex aj Israel re nak najt tâcuânk saß lix cuanquil joß eb ajcuiß li ralal xcßajol.


ητις ειναι το σωμα αυτου, το πληρωμα του τα παντα εν πασι πληρουντος. 	 Li Cristo a'an li najolomin ke lâo aj pâbanel. Ut lâo chanchano li rok ruk' nak cuanco. Junak li tz'ejcualej moco tz'akal ta re ru cui mâc'a' lix jolom. Jo'can ajcui' junak li jolomej, cui mâc'a' li rok ruk' inc'a' tz'akal re ru. Jo'can nak tento nak li Cristo tâjolomînk ke lâo aj pâbanel ut lâo cuânko jo' li rok ruk' li Cristo.


Και ειπε προς αυτους Ιερεμιας ο προφητης, Ηκουσα ιδου, θελω δεηθη προς Κυριον τον Θεον υμων κατα τους λογους υμων, και οποιονδηποτε λογον ο Κυριος αποκριθη περι υμων, θελω αναγγειλει προς υμας δεν θελω κρυψει ουδεν αφ' υμων. 	 Ut laj Jeremías quixye reheb: —Lâin xcuabi li cßaßru xeye. Tintijok chiru li Kâcuaß li kaDios joß xetzßâma chicuu. Ut lâin tinye êre li cßaßru tinixsume cuiß. Tinye êre chixjunil ut mâcßaß tinmuk chêru, chan.


Και παρελαβον εις εμαυτον πιστους μαρτυρας, Ουριαν τον ιερεα και Ζαχαριαν τον υιον του Ιεβερεχιου. 	 Bok âcuiqßuin chokß châbil testigo laj Urías laj tij ut laj Zacarías li ralal laj Jeberequías nak tâtzßîba aßan, chan.


Αφου δε εγνωρισαν οτι ειναι Ιουδαιος, εγεινε μια φωνη εκ παντων των κραζοντων, εως δυο ωρας Μεγαλη η Αρτεμις των Εφεσιων. 	 Nak que'ril nak a'an aj judío junaj xyâb xcuxeb chixjunileb chixyebal: -¡Nim xcuanquil lix Diana li kadios lâo aj Efeso! chanqueb. Ut ca'ch'in chic mâ cuib ôr que'xjap reheb chixyebal a'an.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Η πυλη αυτη θελει εισθαι κεκλεισμενη, δεν θελει ανοιχθη, και ανθρωπος δεν θελει εισελθει δι' αυτης διοτι Κυριος ο Θεος του Ισραηλ εισηλθε δι' αυτης, δια τουτο θελει εισθαι κεκλεισμενη. 	 Ut li Kâcuaß quixye: —Li puerta aßin junelic tzßaptzßôk. Incßaß tâtehekß. Mâ ani târûk tânumekß aran xban nak lâin li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel quin-oc aran.


Οτε δε ο Ιωραμ υψωθη εις την βασιλειαν του πατρος αυτου και εκραταιωθη, εθανατωσε παντας τους αδελφους αυτου εν ρομφαια και τινας ετι εκ των αρχοντων του Ισραηλ. 	 Nak ac xakxo saß xnaßaj lix cuanquil laj Joram quixcamsiheb chi chßîchß chixjunileb li rîtzßin. Ut cuanqueb ajcuiß li nequeßtaklan sa xyânkeb laj Israel quixcamsiheb.


Και ειπεν η Λεια, Εδωκε μοι ο Θεος τον μισθον μου, διοτι εδωκα την θεραπαιναν μου εις τον ανδρα μου και εκαλεσε το ονομα αυτου Ισσαχαρ. 	 Lix Lea quixye: —Anakcuan aj Isacar tinqßue chokß xcßabaß lin cßulaßal. Li Dios xqßue jun chic lin râbal xban nak lâin junxilaj quinkßaxtesi lin môs re laj Jacob re nak tâcuânk riqßuin, chan.


Δια τουτο εκδιδω προσταγμα, οτι πας λαος, εθνος και γλωσσα, ητις λαληση κακον εναντιον του Θεου του Σεδραχ, Μισαχ και Αβδε-νεγω, θελει καταμελισθη, και αι οικιαι αυτων θελουσι γεινει κοπρωνες διοτι αλλος Θεος δεν ειναι δυναμενος να ελευθερωση ουτω. 	 Xban aßan, lâin ninye nak chixjunileb yalak bar xtenamiteb ut yalak chanru râtinobâl, cui nequeßxmajecua li Dios li nequeßxlokßoni laj Sadrac, laj Mesac ut laj Abed-nego, eb aßan teßcamsîk. Pedasinbil chi chßîchß nak teßosokß, ut li rochocheb tâjucßmânk ut teßcanâk chokß mul xban nak mâcßaß chic junak dios naru nacoloc joß xbânu li nimajcual Dios, chan.Ut li rey kßaxal cuißchic quixqßueheb xcuanquil laj Sadrac, laj Mesac ut laj Abed-nego chi taklânc saß xbêneb li tenamit Babilonia.


και απο του ημισεως μεριδιον των υιων Ισραηλ θελεις λαβει εν μεριδιον απο πεντηκοντα, απο ανθρωπων, απο βοων, απο ονων και απο προβατων, απο παντος κτηνους, και θελεις δωσει αυτα εις τους Λευιτας, τους φυλαττοντας τας φυλακας της σκηνης του Κυριου. 	 Ut li yijach chic li tâjeqßuîk saß xyânkeb laj Israel, tâcuisi junjûnk saß li lajêb roxcßâl li cßaßak re ru li teßxcßul laj Israel ut tâqßue reheb laj levita li nequeßiloc re li tabernáculo, joß cristian, joß bôyx, joß bûr, joß carner, joß chibât, joß ajcuiß li jun chßol chic li xul, chan li Dios.


Αυτη θελει εισθαι η υπηρεσια των υιων Κααθ εν τη σκηνη του μαρτυριου τα αγια των αγιων. 	 Li cßanjel li teßxbânu eb li ralal xcßajol laj Coat saß li tabernáculo li kßaxal lokß, aßan aßin.


Και ειπε προς αυτους ο Ισαακ, Δια τι ηλθετε προς εμε, αφου σεις με εμισησατε και με εδιωξατε απο σας; 	 Laj Isaac quixye reheb: —¿Cßaßut nak xexchal arin cuiqßuin? Julticak êre nak xicß quinêril nak quinêrisi chak saß êyânk, chan.


το χαλκινον θυσιαστηριον και την χαλκινην εσχαραν αυτου, τους μοχλους αυτου και παντα τα σκευη αυτου, τον νιπτηρα και την βασιν αυτου, 	 Queßxkßaxtesi ajcuiß li artal yîbanbil riqßuin bronce, rochben li chßîchß li hopox ru li yîbanbil riqßuin bronce joß ajcuiß li cheß re xpakonquil, joß ajcuiß chixjunil li tâcßanjelak saß li artal, joß ajcuiß li pila ut lix naßaj li teßxqßue cuiß.


Μακροθυμησατε λοιπον, αδελφοι, εως της παρουσιας του Κυριου. Ιδου, ο γεωργος περιμενει τον πολυτιμον καρπον της γης και μακροθυμει δι' αυτον, εωσου λαβη βροχην πρωιμον και οψιμον 	 Jo'can ut ex hermân, checuyak roybeninquil lix c'ulunic li Kâcua' Jesucristo. Jo' laj c'alom naxcuy roybeninquil jok'e nat'ane' li hab re nak tââuk ut naxcuy ajcui' roybeninquil nak nacuulac xk'ehil li k'oloc re nak tixk'ol ru li racuîmk.


δια να δεχθητε αυτην εν Κυριω αξιως των αγιων και να παρασταθητε εις αυτην εις ο, τι πραγμα εχει χρειαν υμων διοτι και αυτη εσταθη προστατις πολλων και εμου αυτου. 	 Ut nak tâcuulak aran êriq'uin, chec'ulak a'an sa' xc'aba' li Kâcua' jo' xc'ulubeb laj pâbanel. Ut chetenk'ahak riq'uin c'a'ak re ru târaj cui' tenk'âc xban nak ac xtenk'aheb ajcui' nabal li hermân ut xinixtenk'a ajcui' lâin.


και περιηρχετο το οριον κατα το βορειον εις Ανναθων, και ετελειονεν εις την κοιλαδα Ιεφθαηλ 	 Ut saß li norte li nubâl naxic Hanatón ut nocox-êlk saß li ru takßa Jefte-el.


Οι δε υιοι της Χεττουρας, θεραπαινης του Αβρααμ, ουτοι αυτη εγεννησε τον Ζεμβραν και Ιοξαν και Μαδαν και Μαδιαμ και Ιεσβωκ και Σουα και υιοι του Ιοξαν, Σεβα και Δαιδαν 	 Aßaneb aßin lix yum lix Cetura, li quicuan riqßuin laj Abraham: laj Zimram, laj Jocsán, laj Medán, laj Madián, laj Isbac ut laj Súa. Eb li ralal laj Jocsán, aßaneb laj Seba ut laj Dedán.


Και ευθυς κραξας ο πατηρ του παιδιου μετα δακρυων, ελεγε Πιστευω, Κυριε βοηθει εις την απιστιαν μου. 	 Sa' junpât quiâtinac lix yucua' li al ut quixye chi cau, -Lâin ninpâb. Chinâtenk'a re nak tinpâb chi tz'akal.-


Ο Ιουδας και η γη Ισραηλ ησαν εμποροι σου εδιδον εις την αγοραν σου σιτον του Μιννιθ και στακτην και μελι και ελαιον και βαλσαμον. 	 Eb laj Judá ut eb laj Israel queßyacoc êriqßuin. Queßxjal li cßaßru êre riqßuin li trigo li nachal saß eb li tenamit Minit ut Panag. Queßxjal ajcuiß riqßuin li xyaßal cab, li aceite olivo ut li sununquil ban.


Το δε ορος Σινα ητο ολον καπνος, διοτι κατεβη ο Κυριος εν πυρι επ' αυτο ανεβαινε δε ο καπνος αυτου ως καπνος καμινου και ολον το ορος εσειετο σφοδρα. 	 Ut quikßojyînoß saß li tzûl Sinaí xban li sib xban nak li Kâcuaß Dios quicuulac aran riqßuin xam. Li sib nakßujujnac joß xsibel junak nimla horno. Ut li tzûl yô chi ecßânc saß xnaßaj.


Κατα τας ακαθαρσιας αυτων και κατα τας παραβασεις αυτων επραξα εις αυτους, και εκρυψα απ' αυτων το προσωπον μου. 	 Quinqßueheb chixcßulbal li raylal aß yal chanru xcßulubeb xban lix yibal ru xnaßlebeb ut xban lix mâusilaleb. Xban aßan nak quincanabeb xjuneseb.


Εκηρυξαν νηστειαν και εκαθησαν τον Ναβουθαι επι κεφαλης του λαου 	 Queßxye resil nak teßxbânu x-ayûn li tenamit ut queßxchunub laj Nabot chiruheb.


Και ενω διεβαινον οι Μαδιανιται εμποροι, ανεσυραν και ανεβιβασαν τον Ιωσηφ εκ του λακκου και επωλησαν τον Ιωσηφ δια εικοσι αργυρια εις τους Ισμαηλιτας οι δε εφεραν τον Ιωσηφ εις Αιγυπτον. 	 Nak yôqueb chi numecß saß li naßajej aßan eb laj madianita rochbeneb laj ismaelita, eb li ras laj José queßrisi saß li jul ut queßxcßayi reheb laj ismaelita. Junmay ajcuiß chi tumin plata queßxcßayi cuiß laj José. Ut chirix aßan, queßxcßam toj Egipto.


Και οι ανθρωποι, τους οποιους απεστειλεν ο Μωυσης δια να κατασκοπευσωσι την γην, οιτινες επιστρεψαντες εκαμον πασαν την συναγωγην να γογγυση εναντιον αυτου, δυσφημουντες την γην, 	 Eb li tenamit queßoc chi cuechßînc xmâqueb li cuînk li queßtaklâc xban laj Moisés chixqßuebal retal li naßajej Canaán xban nak moco yâl ta li coleßxye chirix li naßajej.


εκ του Ασηρ, Φαγαιηλ ο υιος του Οχραν 	 Laj Pagiel, li ralal laj Ocrán, aßan li najolomin reheb lix têpaleb li ralal xcßajol laj Aser.


Ητο δε πολεμος δυνατος εναντιον των Φιλισταιων κατα πασας τας ημερας του Σαουλ και οποτε εβλεπεν ο Σαουλ ανδρα τινα δυνατον η ανδρειον, παρελαμβανεν αυτον πλησιον εαυτου. 	 Joß najtil quiyoßyo, laj Saúl cau quipletic riqßuineb laj filisteo. Joßcan nak quixqßue saß xyânkeb lix soldados chixjunileb li cuînk li cauheb xchßôl ut cauheb rib.


Μακαριοι εκεινοι, των οποιων συνεχωρηθησαν αι ανομιαι και των οποιων εσκεπασθησαν αι αμαρτιαι 	 Laj David quixye chi jo'ca'in: Us xak reheb li cuybil sachbil xmâqueb, xban nak inc'a' chic nanak sa' xch'ôl li Dios lix mâusilaleb.


Και τη πρωτη ημερα της εβδομαδος ενω οι μαθηται ησαν συνηγμενοι δια την κλασιν του αρτου, ο Παυλος διελεγετο προς αυτους, μελλων να αναχωρηση τη επαυριον, και παρετεινε τον λογον μεχρι μεσονυκτιου. 	 Ut sa' xbên li cutan re li xamân, ch'utch'ûqueb laj pâbanel chi cua'ac sa' comonil. Laj Pablo yô chixtzolbaleb. Ac cuulajak naxic. Tuktu k'ojyîn toj yô chi âtinac.


και εφωνησε μεγαλοφωνως και ειπεν ουτω Κοψατε το δενδρον και αποκοψατε τους κλαδους αυτου εκτιναξατε τα φυλλα αυτου και διασκορπισατε τον καρπον αυτου ας φυγωσι τα θηρια υποκατωθεν αυτου και τα πετεινα απο των κλαδων αυτου 	 Ut chi cau xyâb xcux li ángel quixye, “Yocß li cheß aßan. Yocß ajcuiß li rukß ut isi lix xak ut tzßek li ru. Yolesiheb li xul li cuanqueb rubel joßqueb ajcuiß li cuanqueb saß eb li rukß.


Επειδη ουδε κρινει ο Πατηρ ουδενα, αλλ' εις τον Υιον εδωκε πασαν την κρισιν, 	 Li Yucua'bej mâ ani naxrak âtin sa' xbên. Quixk'axtesiheb ban sa' cuuk' re nak lâin chic tinrakok âtin sa' xbêneb.


Ουτοι δε ειναι οι αρχηγοι των πατριων αυτων, και η γενεαλογια των συναναβαντων μετ' εμου απο της Βαβυλωνος, επι της βασιλειας Αρταξερξου του βασιλεως. 	 Laj Esdras quixye: —Aßan aßin lix cßabaßeb li queßjolomin reheb li junjûnk cabal ut li tzßîbanbileb xcßabaß. Aßaneb li queßel Babilonia cuochben lâin saß eb li cutan nak laj Artajerjes cuan chokß rey.


Και θελω προφερει τας κρισεις μου εναντιον αυτων περι πασης της κακιας αυτων διοτι με εγκατελιπον και εθυμιασαν εις θεους αλλοτριους και προσεκυνησαν τα εργα των χειρων αυτων. 	 Aßan aßin li tojba mâc li tinqßue saß xbêneb lin tenamit xban li mâusilal queßxbânu. Quineßxtzßektâna ut queßxcßat lix pomeb re xlokßoninquileb li jalanil dios ut queßxlokßoniheb li jalam ûch li queßxyîb riqßuin rukßeb.


Και τις ανθρωπος ηρραβωνισθη γυναικα και δεν ελαβεν αυτην; ας αναχωρηση και ας επιστρεψη εις την οικιαν αυτου, μηποτε αποθανη εν τη μαχη, και λαβη αυτην αλλος ανθρωπος. 	 ¿Ma cuan junak xtzßâma rixakil ut toj mâjiß nasumla? Cui cuan, li jun aßan tâsukßîk saß rochoch xban nak mâre tâcamsîk saß li plêt ut jalan chic cuînk tâcßamok re.”


Και ειπε Κυριος προς τον Ιησουν, Μη φοβηθης μηδε δειλιασης λαβε μετα σου παντας τους πολεμικους ανδρας, και σηκωθεις αναβα εις Γαι ιδου, εγω παρεδωκα εις την χειρα σου; τον βασιλεα της Γαι και τον λαον αυτου και την πολιν αυτου και την γην αυτου 	 Tojoßnak li Kâcuaß Dios quixye re laj Josué: —Matxucuac chi moco chichßinânk âchßôl. Cßameb chixjunileb lâ soldado ut ayukex chirêchaninquil li tenamit Hai. Lâin tintenkßânk êre chi numtâc saß xbên lix reyeb ut saß xbêneb li tenamit. Li tenamit ut chixjunil li naßajej aßan êrehak chic.


εγω δε εξευρω, οτι δεν θελει σας αφησει ο βασιλευς της Αιγυπτου να υπαγητε, ειμη δια χειρος κραταιας 	 Lâin ac ninnau nak lix reyeb laj Egipto incßaß texcanab chi êlc cui incßaß tincßut lin cuanquil chiruheb.


Ουτως ετελειωθη απαν το εργον της σκηνης του μαρτυριου και εκαμον οι υιοι Ισραηλ κατα παντα οσα προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην ουτως εκαμον. 	 Joßcaßin nak queßrakeß xyîbanquil chixjunil li cßaßru tâcßanjelak re xyîbanquil li tabernáculo. Eb laj Israel queßxbânu chixjunil chi tzßakal re ru joß quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß.


Και αντι της γλυκειας οσμης θελει εισθαι δυσωδια και αντι ζωνης σχοινιον και αντι καλλικομιας φαλακρωμα και αντι επιστομαχιου περιζωμα σακκινον ηλιοκαυμα αντι ωραιοτητος. 	 Chokß rêkaj li sununquil ban tâcuânk xchuhil li camenak. Chokß rêkaj lix cßâmal xsaß tâcuânk li cßam. Chokß rêkaj li rismal jolom yîbanbil chi châbil, tßurußak saß lix jolomeb. Chokß rêkaj li châbil akßej teßxqßue li kßes ru tßicr. Chokß rêkaj lix chßinaßusaleb, cßatalak lix tibeleb.