και ειδεν οτι δεν υπηρχεν ανθρωπος, και εθαυμασεν οτι δεν υπηρχεν ο μεσιτευων οθεν ο βραχιων αυτου ενηργησεν εις αυτον σωτηριαν και η δικαιοσυνη αυτου, αυτη εβαστασεν αυτον. 	 Li Kâcuaß quisach xchßôl chirilbal nak mâ ani natenkßan reheb li rahobtesinbileb. Mâ ani na-oquen chirixeb. Joßcan nak riqßuin xcuanquil quixcoleb ut quixxakab xcuanquil li tîquilal.


αλλα σας εγνωρισα οτι την αγαπην του Θεου δεν εχετε εν εαυτοις 	 xban nak ninnau chanru lê na'leb. Ninnau nak inc'a' nequera li Dios chi anchal êch'ôl.


Και εκυριευσεν αυτην Γοθονιηλ ο υιος του Κενεζ αδελφος του Χαλεβ και εδωκεν εις αυτον Αχσαν την θυγατερα αυτου εις γυναικα. 	 Ut laj Otoniel li ralal laj Cenaz, aßan li quiêchanin chak re li tenamit. Joßcan nak laj Caleb quixqßue lix Acsa chokß rixakil laj Otoniel. Laj Cenaz, lix yucuaß, aßan li rîtzßin laj Caleb.


Και θελετε βοα εν εκεινη τη ημερα ενεκα του βασιλεως σας, τον οποιον σεις εκλεξατε εις εαυτους αλλ' ο Κυριος δεν θελει σας επακουσει εν εκεινη τη ημερα. 	 Tâcuulak xkßehil nak lâex incßaß chic têcuy li raylal li tixbânu êre li rey li têxakab. Têyâba raj chic xcßabaß li Kâcuaß saß eb li cutan aßan. Abanan, li Dios incßaß chic târabi lê tij.


και ειδε δυο πλοια ισταμενα παρα την λιμνην οι δε αλιεις αποβαντες απ' αυτων εξεπλυναν τα δικτυα. 	 Quiril cuib li jucub cuan chire li palau. Eb laj car mâ aniheb chi sa'. Yôqueb chak chixch'ajbal lix yoy.


Ιωαδα δε εγεννησε τον Ιωναθαν Ιωναθαν δε εγεννησε τον Ιαδδουα. 	 Laj Joiada, aßan lix yucuaß laj Jonatán. Ut laj Jonatán, aßan lix yucuaß laj Jadúa.


Την επιθυμιαν της καρδιας αυτου εδωκας εις αυτον, και της αιτησεως των χειλεων αυτου δεν εστερησας αυτον. Διαψαλμα. 	 Xasume chak li cßaßru xtzßâma châcuu. Mâcßaß cßaßru xtzßâma châcuu incßaß ta xaqßue.


Συ δε δια τι κρινεις τον αδελφον σου; η και συ δια τι εξουθενεις τον αδελφον σου; επειδη παντες ημεις θελομεν παρασταθη εις το βημα του Χριστου. 	 ¿C'a'ut nak nacatrakoc âtin sa' xbên lâ cuech aj pâbanelil? Ut, ¿c'a'ut nak nacatz'ektânaheb aj pâbanel? Inc'a' naru tâbânu chi jo'can xban nak sa' jun cutan li Cristo târakok âtin sa' kabên chikajunilo.


Και εψαλλον την ωδην Μωυσεως του δουλου του Θεου και την ωδην του Αρνιου, λεγοντες Μεγαλα και θαυμαστα τα εργα σου, Κυριε Θεε παντοκρατωρ δικαιαι και αληθιναι αι οδοι σου, βασιλευ των αγιων. 	 Yôqueb chixbichanquil li bich li quixbicha laj Moisés laj c'anjel chiru li Dios re xlok'oninquil li Jun li chanchan carner. Ut yôqueb chixyebal: -At Kâcua', at nimajcual Dios, nim âcuanquil ut sachba ch'ôlej rilbal li nacabânu. K'axal tîc âch'ôl ut junelic nacaye li yâl. Lâat li tz'akal rey. K'axal nim âcuanquil sa' xbêneb chixjunileb li tenamit.


διοτι ως παγις θελει επελθει επι παντας τους καθημενους επι προσωπον πασης της γης. 	 Tâchâlk chi mâc'a' sa' êch'ôl jo' nak naq'ueman junak ra'al chi mâ ani nana'oc re.


Και δεν εκαμεν ο Θεος ενα; και ομως αυτος ειχεν υπεροχην πνευματος. Και δια τι τον ενα; δια να ζητηση σπερμα θειον. Δια τουτο προσεχετε εις το πνευμα σας, και ας μη φερηται μηδεις απιστως προς την γυναικα της νεοτητος αυτου. 	 ¿Ma mâcuaß ta biß li Kâcuaß xbânun re nak junajakeb chic ru li jun sumal chi cristian? ¿Cßaßut nak joßcan xbânu li Dios? ¿Ma mâcuaß ta biß re nak teßcuânk li ralal xcßajoleb ut tîcakeb xchßôl? Joßcan nak chenauhak xrâbal lê yußam ut canabomak xbalakßinquil lê rixakil li quexsumla cuiß saß êsâjilal.


Και θελετε απολεσθη μεταξυ των εθνων, και η γη των εχθρων σας θελει σας καταφαγει. 	 Lâex tex-osokß saß xyânkeb li xnînkal ru tenamit. Ut tex-osokß saß xnaßajeb li xicß nequeßiloc êre.


Ανεβης εις υψος ηχμαλωτισας αιχμαλωσιαν ελαβες χαρισματα δια τους ανθρωπους ετι δε και δια τους απειθεις, δια να κατοικης μεταξυ αυτων, Κυριε Θεε. 	 At Kâcuaß, xattakeß saß lâ templo aran Sión ut xacßameb châcuix li xacuêchaniheb. Chixjunileb xeßxqßue âlokßal. Xeßxqßue ajcuiß lâ lokßal li xeßxkßetkßeti ribeb châcuu junxil. Ut lâat tatcuânk riqßuineb.


Ο δε Πιλατος ηρωτησεν αυτον, λεγων Συ εισαι ο βασιλευς των Ιουδαιων; Ο δε αποκριθεις προς αυτον, ειπε Συ λεγεις. 	 Laj Pilato quixye re li Jesús: -¿Ma lâat lix reyeb laj judío? Li Jesús quichak'oc ut quixye: -Yâl li xaye nak lâin, chan.


Ευλογητος Κυριος, οστις εδωκεν αναπαυσιν εις τον λαον αυτου Ισραηλ, κατα παντα οσα υπεσχεθη δεν επεσεν ουδε εις εκ παντων των λογων των αγαθων, τους οποιους ελαλησε δια χειρος Μωυσεως του δουλου αυτου. 	 —Lokßoninbil taxak li Kâcuaß Dios xban nak xqßue tuktûquil usilal saß lix tenamit Israel joß quixyechißi. Mâ jun li cßaßak re ru incßaß ta xbânu. Quixbânu ban chixjunil li quixye chak re laj Moisés laj cßanjel chiru.


Και αφησας αυτους εισηλθε παλιν εις το πλοιον και απηλθεν εις το περαν. 	 Qui-el riq'uineb laj fariseo. Qui-oc sa' li jucub rochbeneb lix tzolom. Yôqueb chi xic jun pac'al li palau.


τωρα λοιπον συναξον το επιλοιπον του λαου, και στρατοπεδευσον εναντιον της πολεως και κυριευσον αυτην, δια να μη κυριευσω εγω την πολιν, και ονομασθη το ονομα μου επ' αυτην. 	 Tâchßutubeb li jun chßol chic lâ soldados ut tatpletik lâat. Lâin incßaß nacuaj nak tincuêchani li tenamit ut teßxqßue saß incßabaß.—


σεις ομως επιστρεψατε και υπαγετε εις την ερημον, κατα την οδον της Ερυθρας θαλασσης. 	 Ut lâex, sukßinkex. Ayukex saß li chaki chßochß. Têcßam li be li naxic saß li Caki Palau,” chan li Dios.


αλλα θελουσιν υπουργει εις τους αδελφους αυτων εν τη σκηνη του μαρτυριου, δια να φυλαττωσι τας φυλακας υπηρεσιαν ομως δεν θελουσι καμνει. Ουτω θελεις καμει εις τους Λευιτας ως προς τας φυλακας αυτων. 	 Naru teßxtenkßaheb li rech aj levita chixbânunquil lix cßanjel, abanan incßaß naru teßcßanjelak xjuneseb. Joßcaßin tâbânu riqßuineb laj levita, chan li Dios.


Και τους δωδεκα εκεινους λιθους, τους οποιους ελαβον εκ του Ιορδανου, εστησεν ο Ιησους εν Γαλγαλοις. 	 Saß ajcuiß li naßajej aßan quixtus li cablaju chi pec laj Josué li queßrisi saß li nimaß Jordán.


εξ αιτιας της κακιας αυτων, την οποιαν επραξαν δια να με παροργισωσιν, υπαγοντες να θυμιαζωσι και να λατρευωσιν αλλους θεους, τους οποιους δεν εγνωρισαν αυτοι, σεις, ουδε οι πατερες σας. 	 Xinbânu chi joßcan reheb xban li mâusilal queßxbânu. Queßxqßue injoskßil nak queßxcßat xpomeb ut queßxlokßoni li jalanil dios li incßaß xeßxnau ru eb aßan, chi moco lâex, chi moco lê naß êyucuaß.


και μετεμορφωθη εμπροσθεν αυτων, και ελαμψε το προσωπον αυτου ως ο ηλιος, τα δε ιματια αυτου εγειναν λευκα ως το φως. 	 Ut nak cuanqueb aran, quijalano' li rilobâl li Jesús chiruheb. Ut nalemtz'un li rilobâl jo' li sak'e ut li rak' saksakpotz'in quic'utun ut nalemtz'un.


Ουτως εταπεινωθη ο Μωαβ εν τη ημερα εκεινη υπο την χειρα του Ισραηλ. Και η γη ανεπαυθη ογδοηκοντα ετη. 	 Joßcaßin nak eb laj Israel queßnumta saß xbêneb laj Moab saß li cutan aßan. Ut incßaß chic queßpletic chiru câcßâl chihab.Li jun chic li quicßamoc be chiruheb laj Israel, aßan laj Samgar li ralal laj Anat. Laj Samgar quicoloc reheb laj Israel chiruheb laj filisteo xban nak quixcamsi cuakib ciento aj filisteo riqßuin lix cheß re xberesinquil bôyx.


Ακροασθητε και ακουσατε την φωνην μου προσεξατε και ακουσατε τον λογον μου. 	 Abihomak li yôquin chixyebal ut qßuehomak retal.


Και η θυγατηρ της Τυρου θελει παρασταθη με δωρα το προσωπον σου θελουσιν ικετευσει οι πλουσιοι του λαου. 	 Eb lix rabin laj Tiro teßchâlk chixqßuebal lâ mâtan. Ut eb li biom teßsahokß xchßôleb châcuilbal.


Δια τουτο ο λαος μου εφερθη εις αιχμαλωσιαν, διοτι δεν εχει επιγνωσιν και οι εντιμοι αυτων λιμοκτονουσι, και το πληθος αυτων κατεξηρανθη υπο διψης. 	 Joßcan nak eb li tenamit teßchapekß ut teßcßamekß saß jalan tenamit xban nak incßaß nequeßxtau xyâlal. Eb li cuanqueb xcuanquil teßcâmk xban xtzßocajiqueb ut eb li jun chßol chic teßcâmk xban chaki el.


Και εις τις νεανισκος ηκολουθει αυτον, περιτετυλιγμενος σινδονα εις το γυμνον σωμα αυτου και πιανουσιν αυτον οι νεανισκοι. 	 Jun li al yô chi tâkênc re li Jesús lanlo sa' xt'icr. A'an que'xchap raj.


Οτε δε εις εξ αυτων ελυσε το σακκιον αυτου, δια να δωση εις τον ονον αυτου τροφην εν τω καταλυματι, ειδε το αργυριον αυτου, και ιδου, ητο εν τω στοματι του σακκιου αυτου. 	 Eb aßan queßoc chi hilânc saß jun li muhebâl bar teßxnumsi cuiß li kßojyîn. Ut jun reheb qui-oc chixqßuebal xcua lix bûr. Nak quixhit lix coxtal, quisach xchßôl chirilbal nak cuan peß li tumin chi saß lix coxtal.


Ηκολουθησαν δε και γυναικες, αιτινες ειχον ελθει μετ' αυτου απο της Γαλιλαιας, και ειδον το μνημειον και πως ετεθη το σωμα αυτου. 	 Eb li ixk, li que'tâken chak re li Jesús toj Galilea, que'xtâke laj José ut que'ril li muklebâl li quimuke' cui' li camenak ut que'ril ajcui' chanru nak quiq'uehe' sa' li jul.Que'suk'i sa' rochocheb ut que'xcauresi li sununquil ban re xbanbal li camenak, ut que'hilan sa' li hilobâl cutan jo' naxye sa' lix chak'rabeb.


Η χαρις ειη μετα παντων των αγαπωντων τον Κυριον ημων Ιησουν Χριστον εν καθαροτητι αμην. 	 Chi cuânk taxak li rusilal li Dios êriq'uin chêjunilex lâex li nequexrahoc re li Kâcua' Jesucristo chi anchal êch'ôl ut chi junelic. Jo'can taxak.


Εγω θελω επαινει τον Κυριον κατα την δικαιοσυνην αυτου, και θελω ψαλμωδει εις το ονομα Κυριου του Υψιστου. 	 Aßut lâin ninbantioxi chiru li Kâcuaß Dios xban nak saß tîquilal narakoc âtin. Tinbichânk re xlokßoninquil lix cßabaß li nimajcual Dios.


ωστε να δυνηθητε, ερριζωμενοι και τεθεμελιωμενοι εν αγαπη, να καταλαβητε μετα παντων των αγιων τι το πλατος και μηκος και βαθος και υψος, 	 Nintz'âma chiru li Dios nak chetauhak taxak ru, jo' ajcui' chixjunileb laj pâbanel, nak k'axal nim li karâbal xban li Cristo. Numtajenak lix rahom li Cristo. Mâc'a' xbisbal ut mâ ani tâta'ok ru lix lok'al lix rahom li Cristo.


Η χαρις ειη μετα παντων υμων αμην. 	 Li rusilal li Dios chicuânk êriq'uin. Jo'can taxak.


Διοτι εγω ως απων κατα το σωμα, παρων ομως κατα το πνευμα, εκρινα ηδη ως παρων τον ουτω πραξαντα τουτο, 	 Usta najt cuanquin êriq'uin junelic yôquin chêc'oxlanquil. Lâin ninnau nak li cuînk a'an cuan xmâc. Usta mâ anihin chak êriq'uin, abanan li Cristo quixc'ut chicuu nak li jun a'an cuan xmâc ut tento nak tixtoj rix lix mâc.


Δια να πληρωθη το ρηθεν δια Ησαιου του προφητου λεγοντος 	 A'in quic'ulman jo' quixye li profeta Isaías nak quixye chi jo'ca'in:


ο δε δευτερος αυτου, Χιλεαβ, εκ της Αβιγαιας, γυναικος του Ναβαλ του Καρμηλιτου ο δε τριτος, Αβεσσαλωμ, υιος της Μααχα, θυγατρος του Θαλμαι, βασιλεως της Γεσσουρ 	 Li xcab, aßan laj Quileab. Lix naß, aßan lix Abigail li quicuan chokß rixakil laj Nabal aran Carmel. Li rox, aßan laj Absalón. Lix naß, aßan lix Maaca lix rabin laj Talmai li quicuan chokß rey aran Gesur.


Θελει αναγγελθη προς αυτον, εαν εγω λαλω; εαν λαληση ανθρωπος, βεβαιως θελει καταποθη. 	 Lâin mâ jokße tincuaj âtinac chi tzßakal riqßuin li Dios xban nak cui tinbânu, mâre tixsach cuu.


Του Ηλει ομως οι υιοι ησαν αχρειοι ανθρωποι δεν εγνωριζον τον Κυριον. 	 Eb li ralal laj Elí incßaß useb xnaßleb ut incßaß queßxqßue xlokßal li Kâcuaß Dios.


Ειπε δε προς αυτον ο δουλος, Ισως δεν θεληση η γυνη να μοι ακολουθηση εις την γην ταυτην πρεπει να φερω τον υιον σου εις την γην εκ της οποιας εξηλθες; 	 Ut lix môs quichakßoc ut quixye re: —Mâre incßaß târaj châlc li ixk arin. Cui incßaß naraj châlc arin, ¿ma târûk tincßam lâ cualal aran saß li tenamit li chalenakat cuiß chak lâat? chan.


Και απεστειλεν ο Σαουλ μηνυτας προς τον οικον του Δαβιδ, δια να παραφυλαξωσιν αυτον και να θανατωσωσιν αυτον το πρωι απηγγειλε δε προς τον Δαβιδ η Μιχαλ, η γυνη αυτου, λεγουσα, Εαν δεν σωσης την ζωην σου την νυκτα ταυτην, αυριον θελεις θανατωθη. 	 Saß ajcuiß li kßojyîn aßan laj Saúl quixtaklaheb li cuînk chixcßacßalenquil li rochoch laj David re teßxcamsi nak tâsakêuk. Abanan, lix Mical li rixakil quixye re laj David: —Cui incßaß tatêlelik ut tâcol âcuib chiru li kßojyîn aßin, cuulaj tateßxcamsi, chan re.


Η κατα Βαβυλωνος ορασις, την οποιαν ειδεν Ησαιας ο υιος του Αμως. 	 Aßan aßin li quicßutbesîc chiru laj Isaías li ralal laj Amoz xban li Dios chirix li raylal li tixcßul li tenamit Babilonia.


και ειπεν ο Ιωσηφ προς τον πατερα αυτου, Ουτοι ειναι οι υιοι μου, τους οποιους μοι εδωκεν ο Θεος ενταυθα. Ο δε ειπε, Φερε αυτους, παρακαλω, προς εμε, δια να ευλογησω αυτους. 	 Laj José quichakßoc ut quixye re lix yucuaß: —Li Kâcuaß Dios x-osobtesin cue ut aßaneb li cualal li queßyoßla arin Egipto, chan. Ut laj Jacob quixye re, —Bânu usilal, jilosiheb chak chincßatk ut lâin tintzßâma chiru li Kâcuaß Dios nak târosobtesiheb, chan laj Israel.


και ειπε, Κυριε Θεε του Ισραηλ, δεν ειναι Θεος ομοιος σου εκ τω ουρανω ανω και επι της γης κατω, οστις φυλαττεις την διαθηκην και το ελεος προς τους δουλους σου τους περιπατουντας ενωπιον σου εν ολη τη καρδια αυτων 	 Quixye: —At Kâcuaß, at kaDios lâo aj Israel, mâcßaß junak chic Dios joß lâat, chi moco saß choxa, chi moco saß ruchichßochß. Lâat nacabânu li cßaßru nacayechißi. Ut nacacuuxtâna ruheb li nequeßcßanjelac châcuu chi anchaleb xchßôl ut nequeßcuan saß tîquilal châcuu.


Οι υιοι του Σιμει, Σελωμειθ και Αζιηλ και Χαρραν, τρεις. Ουτοι ησαν οι αρχηγοι των πατριων του Λααδαν. 	 Oxibeb li ralal laj Simei. Aßaneb laj Selomit, laj Haziel, ut laj Harán. Aßaneb li queßtaklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Laadán.


οστις εκαμες σημεια και τερατα εν τη γη της Αιγυπτου, γνωστα εως της ημερας ταυτης, και εν Ισραηλ και εν ανθρωποις και εκαμες εις σεαυτον ονομα, ως την ημεραν ταυτην. 	 Cabânu li sachba chßôlej ut li milagros aran Egipto. Ut chalen toj anakcuan yôcat chixbânunquil li sachba chßôlej arin Israel ut saß chixjunil li ruchichßochß. Joßcan nak naqßueheß âlokßal toj chalen anakcuan.


Εαν δε εις τα γεγραμμενα εκεινου δεν πιστευητε, πως θελετε πιστευσει εις τους ιδικους μου λογους; 	 Cui inc'a' nequepâb li c'a'ru quixtz'îba laj Moisés chicuix, ¿chan ta cui' ru nak têpâb li c'a'ru ninye lâin?


Διοτι Ιουδαιος δεν ειναι ο εν τω φανερω Ιουδαιος, ουδε περιτομη η εν τω φανερω η γινομενη εν σαρκι, 	 Li tz'akal aj judío mâcua' aj judío yal xban xc'ulbal li circuncisión. Riq'uin ban xpâbanquil li chak'rab. Lix yâlal li circuncisión mâcua' ca'aj cui' li na-ux riq'uin li tz'ejcualej.Li tz'akal aj judío naxpâb chi tz'akal lix chak'rab li Dios. Ut li tz'akal circuncisión inc'a' nac'ulman riq'uin xbânunquil li chak'rab. A'an ban li naxbânu li Santil Musik'ej sa' li râm li junjûnk. Ut lix lok'al laj pâbanel inc'a' naq'uehe' xbaneb li cuînk. Li Dios ban naq'uehoc xlok'al.


Δεν θελουσι φαλακρωσει την κεφαλην αυτων ουδε θελουσι ξυρισει τα πλαγια των πωγωνων αυτων ουδε θελουσι καμει εντομιδας επι τας σαρκας αυτων. 	 Laj tij incßaß tixbes li rismal xjolom chixcßatk lix xic, chi moco tixset rußuj lix mach, chi moco tixset lix tibel xban xrahil xchßôl.


διοτι εαν τις δεν εξευρη να κυβερνα τον εαυτου οικον, πως θελει επιμεληθη την εκκλησιαν του Θεου; 	 Cui junak li cuînk inc'a' naxnau taklânc sa' li rochoch, ¿chan ta ru nak târûk tâc'amok be sa' xyânkeb li rech aj pâbanelil?


Και οτε ειδον οι ανδρες Ισραηλ οτι απεθανεν ο Αβιμελεχ, ανεχωρησαν εκαστος εις τον τοπον αυτου. 	 Nak queßxqßue retal laj Israel nak ac xcam laj Abimelec, queßsukßi cuißchic saß li rochocheb.


Και μονος εγω ο Δανιηλ ειδον την ορασιν οι δε ανδρες οι οντες μετ' εμου δεν ειδον την ορασιν αλλα τρομος μεγας επεπεσεν επ' αυτους και εφυγον δια να κρυφθωσιν. 	 Mâ ani chic qui-iloc re li visión aßin. Caßaj cuiß lâin laj Daniel. Eb li cuînk li cuanqueb cuochben incßaß queßril. Cßajoß nak qui-oc xxiuheb ut queßêlelic ut queßxmuk ribeb.


Δεν θελετε καμει εντομιδας εις το σωμα σας δια νεκρον, ουδε γραμματα στικτα θελετε εγχαραξει επανω σας. Εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Mêset lê tibel xban xrahil êchßôl chirix junak camenak. Ut incßaß têqßue êretalil saß lê tibel. Lâin li Kâcuaß lê Dios xinyehoc re aßin.


Και ο ανθρωπος ειπε προς εμε, Υιε ανθρωπου, ιδε με τους οφθαλμους σου και ακουσον με τα ωτα σου και θεσον την καρδιαν σου επι παντα οσα εγω σοι δειξω διοτι, δια να σοι δειξω ταυτα, εισηχθης ενταυθα απαγγειλον παντα οσα βλεπεις προς τον οικον Ισραηλ. 	 Li cuînk quixye cue: —At ralal cuînk, il chi us li cßaßru tincßut châcuu, ut abi chi us li cßaßru tinye âcue. Tâqßue retal li cßaßru tincßut châcuu. Aßan aj e nak xatcßameß chak arin xban li Dios. Tâye reheb li ralal xcßajol laj Israel chixjunil li cßaßru tâcuil, chan cue.


Διοτι την πρωτην του πρωτον μηνος ηρχισεν ουτος να αναβαινη απο της Βαβυλωνος, και την πρωτην του πεμπτου μηνος ηλθεν εις Ιερουσαλημ, κατα την επ' αυτον αγαθην χειρα του Θεου αυτου. 	 Laj Esdras qui-el Babilonia saß li xbên cutan re li xbên po. Ut quicuulac Jerusalén saß li xbên cutan re li roß po. Li Kâcuaß cuan riqßuin ut aßan yô chi tenkßânc re.


Θελει δε γεννησει υιον και θελεις καλεσει το ονομα αυτου Ιησουν διοτι αυτος θελει σωσει τον λαον αυτου απο των αμαρτιων αυτων. 	 Tâcuânk jun lix c'ula'al ch'ina têlom. Ut Jesús tâq'ue chok' xc'aba' xban nak a'an tâcolok re lix tenamit sa' lix mâqueb, chan.


Και ειπεν ο βασιλευς προς τον Σιβα, Δια τι φερεις ταυτα; Ο δε Σιβα ειπεν, Οι ονοι ειναι δια την οικογενειαν του βασιλεως δια να επικαθηται, και οι αρτοι και οι θερινοι καρποι δια να τρωγωσιν οι νεοι ο δε οινος, δια να πινωσιν οσοι ατονισωσιν εν τη ερημω. 	 Li rey David quixye re: —¿Cßaßut nak yôcat chixcßambal chak chixjunil aßin? chan. Laj Siba quixye re: —At rey, lâat ut eb lâ cualal âcßajol teßxic chirix li bûr. Chixjunileb li cuînk teßxcuaß li tzacaêmk. Ut li vino, aßan re teßrucß li teßlubk saß li chaki chßochß, chan.


Υιε ανθρωπου, στηριξον το προσωπον σου προς μεσημβριαν και σταλαξον λογον προς μεσημβριαν και προφητευσον κατα του δασους της μεσημβρινης πεδιαδος 	 —At ralal cuînk, ilon saß li sur. Ut saß incßabaß lâin tâye resil li raylal li tâchâlk saß xbêneb li qßuicheß li cuan aran.


εντος του οποιου υπηρχον παντα τα τετραποδα της γης και τα θηρια και τα ερπετα και τα πετεινα του ουρανου. 	 Chi sa' li t'icr a'an cuanqueb chak nabal pây ru li xul xcomoneb li neque'cuan sa' ruchich'och'. Cuanqueb cuan cuib rokeb ut cuib ruk', cuanqueb xcomoneb li c'anti' ut cuanqueb xcomoneb li xul li neque'rupupic chiru choxa.


Δεν θελω καμει δια ταυτα επισκεψιν; λεγει Κυριος και η ψυχη μου δεν θελει εκδικηθη εναντιον εθνους τοιουτου; 	 ¿Ma incßaß ta biß tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb li tenamit aßin xban li mâusilal li nequeßxbânu?


Και εγνωρισεν ο Ιωαβ ο υιος της Σερουιας, οτι η καρδια του βασιλεως ητο εις τον Αβεσσαλωμ. 	 Laj Joab quixnau nak kßaxal ra saß xchßôl li rey David chirix laj Absalón.


Εαν δε η κεφαλη τινος μαδηση, αυτος ειναι φαλακρος ειναι καθαρος. 	 Cui junak cuînk tâtßanekß li rismal, ut tßuruß xjolom tâcanâk, li cuînk aßan moco muxbil ta ru.


Ενω δε επροσμενεν ο λαος, και διελογιζοντο παντες εν ταις καρδιαις αυτων περι του Ιωαννου, μηποτε αυτος ειναι ο Χριστος, 	 Chixjunileb li tenamit yôqueb chixc'oxlanquil ut que'xye sa' xch'ôleb: -¿Ma mâcua' ta cui' a'an li Cristo, laj Colonel li yôco chiroybeninquil? chanqueb.


Και ειδον ως οψιν ηλεκτρου, ως θεαν πυρος εν αυτω κυκλω, απο της θεας της οσφυος αυτου και επανω και απο της θεας της οσφυος αυτου και κατω ειδον ως θεαν πυρος, και ειχε λαμψιν κυκλω. 	 Ut quicuil ajcuiß li cuînk li chunchu saß li cßojaribâl chanchan li kßan chßîchß bronce li jun tokol naticla saß lix cßâmal xsaß toj takecß. Chanchan yô xxamlel. Ut li jun tokol chic li naticla saß lix cßâmal xsaß toj takßa chanchan xam. Cßajoß nak nalemtzßun chi xjun sutam.Nalemtzßun lix lokßal li Dios nak quicuil. Chanchan li xôquikßab li naxqßue rib saß li chok nak yô li hab. Nak quicuil lix lokßal li Dios, quincut cuib saß chßochß ut quicuabi xyâb xcux nak qui-oc chi âtinac.


και θελεις πλησιασει κατεναντι των υιων Αμμων μη ενοχλει αυτους μηδε πολεμησης μετ' αυτων διοτι δεν θελω δωσει εις σε εκ της γης των υιων Αμμων κληρονομιαν επειδη εις τους υιους Λωτ εδωκα αυτην κληρονομιαν. 	 Nak texcuulak cuanqueb cuiß eb li ralal xcßajol laj Amón, mêchßißchßißiheb ut mêchikß xjoskßileb re teßpletik xban nak lâin incßaß tinqßue êre lix naßajeb. Lâin quinqßue li naßajej aßan chokß reheb li ralal xcßajol laj Lot,” chan.


και επι των εργαζομενων το εργον των αγρων δια την γεωργιαν της γης, Εζρι ο υιος του Χελουβ 	 Laj Ezri li ralal laj Quelub, aßan li najolomin reheb li nequeßcßanjelan re li chßochß.


Επλησιαζε δε η εορτη των αζυμων, λεγομενη Πασχα. 	 Yô chi cuulac xcutanquil li nink'e nak neque'xcua' li caxlan cua mâc'a' xch'amal. Pascua nayeman re li nink'e a'an.


αλλ' ανθρωπος και κτηνος να σκεπασθωσι με σακκους και να φωναξωσιν ισχυρως προς τον Θεον και ας επιστρεψωσιν εκαστος απο της οδου αυτου της πονηρας και απο της αδικιας, ητις ειναι εν ταις χερσιν αυτων. 	 Cheßxqßuehak ban li kßes ru tßicr chirixeb chixjunileb li cuanqueb Nínive, joßqueb ajcuiß li xul. Ut cau cheßxyâbâk li Dios. Xjalakeb xcßaßux ut xcanabakeb xbânunquil li yibru naßleb li yôqueb chixbânunquil.


Και απεστελλεν αυτους εις τον Λιβανον, δεκα χιλιαδας τον μηνα κατα αλλαγην ενα μηνα ησαν εν τω Λιβανω και δυο μηνας εν τοις οικοις αυτων επι δε της ανδρολογιας ητο ο Αδωνιραμ. 	 Lajêb mil nequeßxic chi cßanjelac jun po aran Líbano. Chirix aßan nequeßsukßi saß rochocheb chi cßanjelac cuib po. Rajlal po nequeßxjal ribeb. Laj Adoniram, aßan li quixakabâc chi taklânc saß xbêneb.


Δυναται ανθρωπος να ωφεληση τον Θεον, διοτι φρονιμος ων δυναται να ωφελη εαυτον; 	 —¿Ma tâcßanjelak ta biß chiru li Dios li cuînk li kßaxal cuan xnaßleb?


Και προσηλθεν ο Ααρων εις το θυσιαστηριον και εσφαξε τον μοσχον της περι αμαρτιας προσφορας, οστις ητο δι' αυτον. 	 Ut laj Aarón quijiloc riqßuin li artal ut quixcamsi li toro toj sâj re xtojbal rix lix mâc.


Του δε Μωυσεως του ανθρωπου του Θεου, οι υιοι αυτου συνηριθμηθησαν μετα της φυλης του Λευι. 	 Eb li ralal xcßajol laj Moisés, laj cßanjel chiru li Dios, ajlanbileb saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Leví.


δια τας αμαρτιας αυτου, τας οποιας ημαρτησε, πραξας πονηρα ενωπιον του Κυριου, επειδη περιεπατησεν εις την οδον του Ιεροβοαμ και εις τας αμαρτιας αυτου, τας οποιας επραξε, καμνων τον Ισραηλ να αμαρτηση. 	 Quicam xban li mâc quixbânu. Quixbânu li mâusilal chiru li Kâcuaß, joß quixbânu laj Jeroboam. Quixchikß xjoskßil li Dios xban nak quixcßam xbeheb laj Israel chi mâcobc chiru li Kâcuaß.


Δια να ηναι το θαρρος σου επι τον Κυριον, εδιδαξα ταυτα εις σε την ημεραν ταυτην, μαλιστα εις σε. 	 Nacuaj xqßuebal ênaßleb anakcuan re nak tênau ut re ajcuiß nak têcacuubresi êchßôl riqßuin li Kâcuaß.


δια την φωνην του ονειδιζοντος και υβριζοντος δια τον εχθρον και εκδικητην. 	 Ninxutânac chirabinquil nak niquineßxhob ut niquineßxseße li xicß nequeßiloc cue.


Και εκαμεν αλυσεις εν τω χρηστηριω, και εβαλεν αυτας επι των κεφαλων των στυλων και εκαμεν εκατον ροδια και εβαλεν αυτα επι των αλυσεων. 	 Ut quixyîb ajcuiß li cadena re xqßuebal saß xbên li okech. Ut quixyîb ajcuiß jun ciento li granadas riqßuin chßîchß ut quixletz chiru li cadena.Quixqßue li okech chiru li templo. Li jun li quicana saß lix nim quixqßue Jaquín chokß xcßabaß Ut li okech jun chic li quicana saß li tzße quixqßue Boaz chokß xcßabaß.


Καθαρισθητε λοιπον απο της παλαιας ζυμης, δια να ησθε νεον φυραμα, καθως εισθε αζυμοι. Διοτι το πασχα ημων εθυσιασθη υπερ ημων, ο Χριστος 	 Canabomak chi junaj cua li najteril na'leb re nak mâc'a'ak chic li mâc êriq'uin. Chanchanakex chic lix k'emal li caxlan cua mâc'a' xch'amal xban nak li Jesucristo quirisi lê mâc. Eb laj judío que'xmayeja li carner re xjulticanquil li pascua ut jo'can ajcui' li Jesucristo a'an lix carner li Dios li quixmayeja rib re risinquil li kamâc.


Εξηλθεν ο εβδομος κληρος εις την φυλην των υιων Δαν κατα τας συγγενειας αυτων. 	 Li xcuuk li queßxbûli rix, aßan li naßajej li queßtzßak li ralal xcßajol laj Dan, aß yal chanru xqßuial li junjûnk chßûtal.


Εν τη πρωτη απολογια μου δεν με παρεσταθη ουδεις, αλλα παντες με εγκατελιπον ειθε να μη λογαριασθη εις αυτους 	 Nak quinboke' xbên cua riq'uin laj rakol âtin, mâ ani quiâtinac chicuix. Quine'xcanab injunes chixjunileb. Miq'uehe' ta li mâc a'in sa' xbêneb.


τα δε παντα ελεγχομενα υπο του φωτος γινονται φανερα επειδη παν το φανερουμενον φως ειναι. 	 Nak tâch'olobâk lix yâlal chiruheb na-el chi cutanquil nak inc'a' us li yôqueb ut neque'xq'ue ajcui' retal eb a'an nak inc'a' us li neque'xbânu.


Και ειπε προς αυτους Υπαγετε εις ολον τον κοσμον και κηρυξατε το ευαγγελιον εις ολην την κτισιν. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Texxic sa' chixjunil li ruchich'och' ut têch'olob xyâlal li colba-ib chiruheb chixjunileb li tenamit jun sut rubel choxa.


Εαν δεχωμεθα την μαρτυριαν των ανθρωπων, η μαρτυρια του Θεου ειναι μεγαλητερα διοτι αυτη ειναι η μαρτυρια του Θεου, την οποιαν εμαρτυρησε περι του Υιου αυτου. 	 Lâo nakapâb li yâl ch'olobanbil xbaneb li cuînk. Abanan li ch'olobanbil xban li Dios k'axal cui'chic nim xcuanquil chiru a'an. Ut li Dios quixch'olob xyâlal nak li Jesús a'an li Ralal.


Ο κινδυνευων να ολισθηση με τους ποδας ειναι εις τον στοχασμον του ευτυχουντος ως λυχνος καταπεφρονημενος. 	 Li ani narecßa nak cau xchßôl naxtzßektâna li yô chi cßuluc raylal. Mâcßaß naraj re nak tixqßue xtzßakob li raylal saß xbên li yô chi chßinânc xchßôl.


Αλλ' η Αννα δεν ανεβη διοτι ειπε προς τον ανδρα αυτης, Δεν θελω αναβη εωσου το παιδιον απογαλακτισθη και τοτε θελω φερει αυτο, δια να εμφανισθη ενωπιον του Κυριου και εκει να κατοικη διαπαντος. 	 Abanan lix Ana incßaß cô chirixeb. Joßcan nak quixye re lix bêlom: —Lâin incßaß tinxic. Toj tinmakß xtuß lin cßulaßal, tojoßnak tinxic chixkßaxtesinquil re li Kâcuaß. Ut aran tâcanâk chi junaj cua, chan re.


Και ο Λυτρωτης θελει ελθει εις Σιων και προς τους οσοι εκ του Ιακωβ επιστρεφουσιν απο της παραβασεως, λεγει Κυριος. 	 Laj Colonel tâchâlk chak aran Sión ut tixcoleb li ralal xcßajol laj Jacob li teßxcanab xbânunquil li mâusilal. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.Li Kâcuaß quixye: —Lâin tinbânu jun li contrato êriqßuin. Lâin ninye nak lin musikß tâcuânk êriqßuin. Ut li cuâtin quinqßue êre tâcuânk saß êchßôl chi junelic. Junelic têchßolob lix yâlal chiruheb lê ralal êcßajol ut eb lê ralal êcßajol teßxchßolob xyâlal chiruheb li ralal xcßajoleb li teßcuânk mokon, chan li Dios.


Ο λαος μου ηφανισθη δι' ελλειψιν γνωσεως επειδη συ απερριψας την γνωσιν και εγω απερριψα σε απο του να ιερατευης εις εμε επειδη ελησμονησας τον νομον του Θεου σου, και εγω θελω λησμονησει τα τεκνα σου. 	 Teßsachekß lin tenamit saß êmâc lâex xban nak incßaß xecßut lix yâlal chiruheb. Xban nak lâex xetzßektâna lin chakßrab li xinqßue êre, joßcan ajcuiß nak texintzßektâna lâin ut texcuisi saß lê cßanjel. Incßaß chic teßcßanjelak chokß aj tij lê ralal êcßajol.


Και παντες δε οι προφηται απο Σαμουηλ και των καθεξης, οσοι ελαλησαν, προανηγγειλαν και τας ημερας ταυτας. 	 Chalen nak quicuan li profeta Samuel chixjunileb li profeta que'xye ajcui' resil li c'a'ru tâc'ulmânk sa' eb li cutan a'in.


και επεθηκε τας χειρας αυτου επ' αυτον και εδωκεν εις αυτον διαταγας, καθως προσεταξε Κυριος δια χειρος του Μωυσεως. 	 Quixqßue li rukß saß xjolom laj Josué ut quixxakab saß xcßanjel joß quiyeheß re xban li Kâcuaß.


Και αναβλεψασαι θεωρουσιν οτι ο λιθος ητο αποκεκυλισμενος διοτι ητο μεγας σφοδρα. 	 Ut nak que'cuulac cuan cui' li muklebâl, que'ril nak ac isinbil chic li nimla pec chire li muklebâl.


Περι του οποιου πολλα εχομεν να ειπωμεν και δυσερμηνευτα, διοτι εγεινετε νωθροι τας ακοας. 	 Toj cuan raj chic nabal naraj ch'olobâc xyâlal chêru chirix a'in. Abanan ch'a'aj xch'olobanquil xyâlal xban nak inc'a' chic nequeraj rabinquil.


αφαιρεσον τους ασεβεις απ' εμπροσθεν του βασιλεως, και ο θρονος αυτου θελει στερεωθη εν δικαιοσυνη. 	 Joßcan ajcuiß nak têrisiheb chi cßanjelac chiru li rey li incßaß useb xnaßleb re nak lix cuanquilal li rey tâcanâk chi xakxo saß xnaßaj xban li tîquilal naxbânu.


Και ηλθεν ο πρωτος, λεγων Κυριε, η μνα σου εκερδησε δεκα μνας. 	 Quicuulac li xbên ut quixye re: -Kâcua', lajêb chic xrala lâ tumin li xaq'ue cue, chan.


Βλεπετε λοιπον οτι εξ εργων δικαιουται ο ανθρωπος και ουχι εκ πιστεως μονον. 	 Lâex nequeq'ue retal nak mâcua' ca'aj cui' riq'uin xpâbanquil li Dios nak tîc li kach'ôl chiru li Dios. Riq'uin aj ban cui' xbânunquil li us.


Εσηκωσεν εν τω ουρανω ανατολικον ανεμον, και δια της δυναμεως αυτου επεφερε τον νοτον 	 Quixtakla chak jun li ikß. Quichal saß li na-el cuiß chak li sakße ut saß li sur.


Μετα οσιου οσιος θελεις εισθαι μετα ανδρος τελειου τελειος θελεις εισθαι 	 At Kâcuaß, nacacuuxtâna ru li ani na-uxtânan u. Ut châbilat riqßuineb li châbileb.


εγω πληρης ανεχωρησα, και κενην επανηγαγε με ο Κυριος δια τι με ονομαζετε Ναομι, αφου ο Κυριος εμαρτυρησε κατ' εμου και ο Παντοδυναμος με κατεθλιψεν; 	 Nak xin-el arin, numtajenak xsaylal saß inchßôl. Aßut nak xinsukßi chak, mâcßaß chic cuan cue xban nak joßcan quiraj li Dios. ¿Cßaßut nak têye Noemí cue? Li Kâcuaß xqßue jun raylal saß inbên. Li nimajcual Dios xinixrahobtesi, chan.Quisukßi ut lix Noemí saß lix tenamit rochben li ralib li quixcßam chak aran Moab. Queßel saß li tenamit Moab ut queßcuulac aran Belén saß xkßehil xtiquibanquil xsicßbal li cebada.


Εγω δε με ακραν χαραν θελω δαπανησει και ολως δαπανηθη υπερ των ψυχων σας, αν και ενω σας αγαπω περισσοτερον, αγαπωμαι ολιγωτερον. 	 Jo'can nak chixjunil li c'a'ru cuan cue chi anchal inch'ôl tinsach re êtenk'anquil ut tintacuasi cuib re nak texcolek'. Cui k'axal nequexinra, ¿ma inc'a' ta bi' târûk tinêra lâin?


μηπως ηναι τις πορνος η βεβηλος καθως ο Ησαυ, οστις δια μιαν βρωσιν επωλησε τα πρωτοτοκια αυτου. 	 Mâ ani taxak junak sa' êyânk yal tixlak'ab rib chi inc'a' sumsu. Chi moco chebânu jo' quixbânu laj Esaú nak quixtz'ektâna lix lok'laj mâtan. Laj Esaú quixc'ul raj lix mâtan xban nak a'an li xbên alalbej. Abanan quixtz'ektâna lix mâtan xban nak quixc'ayi yal riq'uin jun cua'al chi cua.


και ευρον αυτον εγκαλουμενον περι ζητηματων του νομου αυτων, μη εχοντα ομως μηδεν εγκλημα αξιον θανατου η δεσμων. 	 Lâin quiq'ue retal nak yôqueb chixjitbal yal xban lix chak'rabeb a'an. Ninnau nak mâc'a' xmâc re te'xcamsi, chi moco re te'xq'ue sa' tz'alam.


Και ηλθεν αλλος αγγελος και εσταθη εμπροσθεν του θυσιαστηριου, κρατων θυμιατηριον χρυσουν, και εδοθησαν εις αυτον θυμιαματα πολλα, δια να προσφερη με τας προσευχας παντων των αγιων επι το θυσιαστηριον το χρυσουν το ενωπιον του θρονου. 	 Quichal jun chic li ángel ut quixakli chiru li artal yîbanbil riq'uin oro. Cuan chak sa' ruk' jun xna'aj li incienso yîbanbil riq'uin oro. Quiq'uehe' nabal li incienso re, re tixc'at sa' li artal li cuan chiru li c'ojaribâl, re nak cuotz tâcuulak toj riq'uin li Kâcua' rochben lix tijeb laj pâbanel.


και ο Κυριος εδωκεν εις τον λαον χαριν ενωπιον των Αιγυπτιων, και εδανεισαν εις αυτους οσα εζητησαν και εγυμνωσαν τους Αιγυπτιους. 	 Ut xban nak li Dios quixbânu nak eb laj Egipto queßxcßam rib saß usilal riqßuineb laj Israel, aß yal cßaßru li queßxtzßâma, queßqßueheß reheb. Chi joßcaßin eb laj Israel quiru queßrisi chiruheb laj Egipto nabal lix biomaleb.


Τεσσαρακοντα ετη δυσηρεστηθην με την γενεαν εκεινην, και ειπα, ουτος ειναι λαος πεπλανημενος την καρδιαν, και αυτοι δεν εγνωρισαν τας οδους μου. 	 Caßcßâl chihab yô injoskßil saß xbêneb li tenamit aßan ut quinye, “Eb li tenamit aßin incßaß nequextau xyâlal chi moco queßraj xtaubal.”Lâin quinjoskßoß riqßuineb ut quinye reheb nak incßaß târûk teßoc saß li naßajej li quinqßue raj reheb re teßhilânk, chan li Dios.


Και θελουσι πιπτει ο εις επι τον αλλον ως εμπροσθεν μαχαιρας, ουδενος διωκοντος και δεν θελετε δυνηθη να σταθητε εμπροσθεν των εχθρων σας. 	 Nak yôkeb chi êlelic teßxtichi ribeb chi ribileb rib usta mâ ani yôk chi âlinânc reheb. Ut incßaß teßrûk chixcolbal ribeb chiruheb li xicß nequeßiloc reheb.


Και ειπεν ο Αχααβ προς τον Οβαδια, Περιελθε εις την γην, εις πασας τας πηγας των υδατων και εις παντας τους χειμαρρους ισως ευρωμεν χορτον, δια να σωσωμεν την ζωην των ιππων και των ημιονων και να μη στερηθωμεν τα κτηνη. 	 Laj Acab quixye re laj Abdías: —Yoßo takasuti li tenamit chirilbaleb li yußam haß ut li nimaß. Mâre anchal takatau caßchßinak richajeb li cacuây ut li mûl. Cui incßaß nakatau xcuaheb, teßcâmk ut tocanâk chi mâcßaß chic kacacuây ut chi mâcßaß chic kamûl, chan.


Και συ, υιε ανθρωπου, διορισον εις σεαυτον δυο οδους, δια να διελθη η ρομφαια του βασιλεως της Βαβυλωνος, και αμφοτεραι θελουσιν εξερχεσθαι απο της αυτης γης και καμε τοπον, καμε αυτον εν τη αρχη της οδου της πολεως. 	 —At ralal cuînk, tâqßue retalil cuib li be li teßnumekß cuiß lix reyeb laj Babilonia riqßuin lix chßîchß. Li cuib chi be teßticlâk saß jun chi naßajej. Tâqßue retalil saß li xâla be cßaßru tenamitil naxic cuiß li junjûnk chi be.


Ησαν δε αμφοτεροι δικαιοι ενωπιον του Θεου, περιπατουντες εν πασαις ταις εντολαις και τοις δικαιωμασι του Κυριου αμεμπτοι. 	 Laj Zacarías ut li rixakil, a'an tîqueb xch'ôl chiru li Dios. Junelic neque'xq'ue xch'ôleb chixbânunquil chi tz'akal lix chak'rabinquileb ut lix taklanquileb xban li Kâcua' Dios.


Πως ηθελε δυνηθη εις να διωξη χιλιους, και δυο να τρεψωσιν εις φυγην μυριαδας, εαν ο Βραχος αυτων δεν ηθελε πωλησει αυτους, και δεν ηθελε παραδωσει αυτους ο Κυριος; 	 ¿Chanru nak jun chi cuînk târâlina jun mil chi cristian? Ut, ¿chanru nak cuib chi cuînk teßrâlina lajêb mil? Teßxcßul chi joßcan xban nak li Kâcuaß lix Dioseb ac quixcanabeb xjuneseb ut quixtzßektânaheb.


Και ητο εν τη συναγωγη αυτων ανθρωπος εχων πνευμα ακαθαρτον, και ανεκραξε, 	 Sa' li cab ch'utch'ûqueb cui' cuan jun li cuînk cuan mâus aj musik'ej riq'uin.


Δια τουτο ο νομος ειναι αργος, και δεν εξερχεται κρισις τελεια επειδη ο ασεβης καταδυναστευει τον δικαιον, δια τουτο εξερχεται κρισις διεστραμμενη. 	 Li chakßrab nacana chi mâcßaß chic xcuanquil. Nak nequeßrakoc âtin, incßaß nequeßxbânu saß xyâlal. Li nequeßbânun mâusilal, nequeßnumta saß xbêneb li tîqueb xchßôl ut incßaß nequeßrakoc âtin saß tîquilal, chan laj Habacuc.


Επειτα ειδον και ιδου, εν τω στερεωματι τω ανωθεν της κεφαλης των χερουβειμ εφαινετο υπερανω αυτων ως λιθος σαπφειρος, κατα την θεαν ομοιωματος θρονου. 	 Ut quicuil nak saß xbên li chanchan choxa li cuan saß xbêneb li querubines quicßutun jun li cßojaribâl yîbanbil riqßuin li châbil pec zafiro.


Εαν δεν προσεχης να καμνης παντας τους λογους του νομου τουτου, τους γεγραμμενους εν τω βιβλιω τουτω, ωστε να φοβησαι το ενδοξον και φοβερον τουτο ονομα, ΚΥΡΙΟΝ ΤΟΝ ΘΕΟΝ ΣΟΥ, 	 Cui incßaß têbânu chi anchal êchßôl chixjunil li chakßrab li tzßîbanbil saß li hu aßin, ut cui incßaß têxucua ru li Kâcuaß li nimajcual Dios li kßaxal lokß,


Και ανερπυσεν ο Ιωναθαν με τας χειρας αυτου και με τους ποδας αυτου, και ο βασταζων τα οπλα αυτου κατοπιν αυτου και επεσον εμπροσθεν του Ιωναθαν και ο βασταζων τα οπλα αυτου εθανατονεν αυτους κατοπιν αυτου. 	 Ut laj Jonatán quitakeß saß li naßajej cuanqueb cuiß laj filisteo. Ut li natenkßan re yô chi xic chirix. Laj Jonatán naxtolcßosiheb chak eb laj filisteo ut laj tênkß re naxcamsiheb.


Και εκαλεσεν αυτον ο Δαβιδ, και εφαγεν ενωπιον αυτου και επιεν και εμεθυσεν αυτον και το εσπερας εξηλθε να κοιμηθη επι της κλινης αυτου μετα των δουλων του κυριου αυτου, πλην εις τον οικον αυτου δεν κατεβη. 	 Laj David quixbok laj Urías chi cuaßac riqßuin ut quixcaltesi. Abanan laj Urías incßaß cô chi cuârc saß li rochoch. Quicana ban chi cuârc saß li naßajej li nequeßcuar cuiß li soldados li nequeßcßacßalen re li rochoch li rey.


και εαν ελθης μεθ' ημων, τα αγαθα εκεινα, τα οποια θελει καμει εις ημας ο Κυριος, τα αυτα θελομεν καμει και ημεις εις σε. 	 Cui lâat tatxic chikix, lâat tattzßakônk ajcuiß riqßuin li usilal li tixbânu ke li Dios. Lâo takabânu usilal âcue, chan.


Ασωρ, Ραμα, Γιτθαιμ, 	 Ut cuan ajcuiß li queßcana saß eb li tenamit Hazor, Ramá ut Gitaim.


Εν σοι ελαμβανον δωρα δια να εκχεωσιν αιμα ελαβες τοκον και προσθηκην και δι' απατης ησχροκερδησας απο των πλησιον σου, και ελησμονησας εμε, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Cuanqueb cuînk nequeßtuminâc ru re teßxcamsi ras rîtzßin. Cuanqueb li nequeßxpatzß nabal li ral li tumin li nequeßxqßue chi toß. Cuanqueb li nequeßxsicß lix biomaleb riqßuin xmakßbal xtumineb li ras rîtzßin. Incßaß chic niquineßxcßoxla lâin. Lâin li Kâcuaß Dios ninyehoc re aßin.


Εγω δε παντοτε θελω ελπιζει, και θελω προσθετει επι παντας τους επαινους σου. 	 Abanan lâin caßaj cuiß âcuiqßuin ninyoßonin junelic ut kßaxal cuißchic tinqßue âlokßal rajlal cutan.


Αδωνιας, Βιγουαι, Αδιν, 	 laj Adonías, laj Bigvai, laj Adín,


Ειπε δε και προς τουτον Και συ γενου εξουσιαστης επανω πεντε πολεων. 	 Ut li rey quixye re: -Jo'can ajcui' lâat. Châbil xabânu. Tinq'ue âcuanquil sa' xbên ôb chi tenamit, chan.


Εαν ηναι εν μεσω σου ανθρωπος, οστις δεν ειναι καθαρος, εκ τινος συμβαντος εις αυτον την νυκτα, θελει εξελθει εξω του στρατοπεδου, δεν θελει εισελθει εντος του στρατοπεδου 	 Cui cuan junak cuînk saß êyânk ac xmux rib xban nak x-el xyaßal lix tzßejcual chiru kßojyîn, li jun aßan tâêlk saß êyânk ut tâxic chirix li naßajej li cuanqueb cuiß lê muhebâl. Incßaß chic naru tâoc saß li naßajej li cuanquex cuiß chiru chixjunil li cutan.


Και ελαλησα προς τον λαον το πρωι, και το εσπερας απεθανεν η γυνη μου και εκαμον το πρωι ως προσεταχθην. 	 Chiru li ekßela quinâtinac riqßuineb li tenamit. Ut saß ajcuiß li ecuu aßan quicam li cuixakil. Ut joß cuulajak chic quinbânu joß quixye cue li Kâcuaß.


Ωστε δεν ειναι πλεον δυο, αλλα μια σαρξ. Εκεινο λοιπον το οποιον ο Θεος συνεζευξεν, ανθρωπος ας μη χωριζη. 	 Jo'can nak moco cuibakeb ta chic. Junajakeb aj ban chic. Jo'can ut nak li ani naxlak'ab li Dios, mâ ani chic naru najachoc re, chan.


Εαν λοιπον ουδε το ελαχιστον δυνασθε, τι μεριμνατε περι των λοιπων; 	 Cui inc'a' nequexru xbânunquil li c'a'ak re ru a'in, ¿c'a'ut nak nequetacuasi êrib chixc'oxlanquil?


Και εκινησεν εκειθεν ο Αβρααμ εις την γην την προς μεσημβριαν, και κατωκησε μεταξυ Καδης και Σουρ και παρωκησεν εν Γεραροις. 	 Laj Abraham queßel saß li naßajej li queßcuan cuiß ut queßcôeb saß li naßajej Neguev. Queßcana saß jun li naßajej li cuan saß xyânk li cuib chi tenamit Cades ut Shur. Ut mokon chic queßel saß li naßajej aßan. Queßcôeb saß li tenamit Gerar. Ut aran queßcana.


Τοτε ο Ιησους ελαλησε προς τους οχλους και προς τους μαθητας αυτου, 	 Tojo'nak li Jesús quixch'olob lix yâlal chiruheb li q'uila tenamit jo'queb ajcui' lix tzolom ut quixye reheb:


Και επραξαν ουτω, και εκαθησαν απαντας. 	 Eb lix tzolom li Jesús que'xbânu jo' quiyehe' reheb. Ut li cristian que'chunla chi ch'ûtal.


οι δε υιοι του Ωβηδ-εδωμ, Σεμαιας ο πρωτοτοκος, Ιωζαβαδ ο δευτερος, Ιωαχ ο τριτος και Σαχαρ ο τεταρτος και Ναθαναηλ ο πεμπτος, 	 Eb li ralal laj Obed-edom, aßaneb aßin: li xbên, aßan laj Semaías; li xcab, aßan laj Jozabad; li rox, aßan laj Joa; li xcâ, aßan laj Sacar; li roß, aßan laj Natanael;


διοτι εξευρετε την χαριν του Κυριου ημων Ιησου Χριστου, οτι πλουσιος ων επτωχευσε δια σας, δια να πλουτησητε σεις με την πτωχειαν εκεινου. 	 Lâex ac nequenau nak k'axal nim li rusilal li Kâcua' Jesucristo. A'an quixcanab chak lix biomal sa' choxa ut quicuan sa' neba'il arin sa' ruchich'och' yal êban lâex. Quixbânu chi jo'ca'in yal re nak lâex têc'ul li biomal li naxq'ue li Dios.


Ελεγε δε και παραβολην προς αυτους περι του οτι πρεπει παντοτε να προσευχωνται και να μη αποκαμνωσι, 	 Li Jesús quixye li jaljôquil ru âtin a'in reheb lix tzolom re xc'utbal chiruheb nak tento te'tijok junelic ut inc'a' tâch'inânk xch'ôleb.


Ο Κυριος θελει συντριψει τους αντιδικους αυτου εξ ουρανου θελει βροντησει επ' αυτους ο Κυριος θελει κρινει τα περατα της γης και θελει δωσει ισχυν εις τον βασιλεα αυτου, και υψωσει το κερας του χριστου αυτου. 	 Li Kâcuaß tixsacheb ru li xicß nequeßiloc re. Aßan târakok âtin saß xbêneb li cuanqueb saß ruchichßochß. Chanchan nak na-ecßan chak li câk toj saß choxa. Aßan tixqßue xcuanquil li rey li quixsicß ru ut tixqßue ajcuiß xlokßal lix cuanquil, chan lix Ana.


πραοτης, εγκρατεια κατα των τοιουτων δεν υπαρχει νομος. 	 tûlanil ut cuyuc ib. Mâc'a' junak chak'rab naxye nak inc'a' us xbânunquil a'in.


ουχι συ, Θεε, ο απορριψας ημας; και δεν θελεις εξελθει, Θεε, μετα των στρατευματων ημων; 	 Choâtenkßa, at Kâcuaß, usta xoâcanab kajunes junxil. Toâtenkßa saß li plêt, at inDios.


Και ηγγισεν αυτον εις το στομα μου και ειπεν, Ιδου, τουτο ηγγισε τα χειλη σου και η ανομια σου εξηλειφθη και η αμαρτια σου εκαθαρισθη. 	 Ut quixnumsi li ru xam chi xtzßûmal cue ut quixye: —Anakcuan xinnumsi chi xtzßûmal âcue li ru xam aßin, ut riqßuin aßin isinbil chic lâ mâusilal ut cuybil sachbil chic lâ mâc, chan cue.


Και συνηχθησαν εναντιον της πολεως παντες οι ανδρες Ισραηλ, ηνωμενοι ομου ως εις ανθρωπος. 	 Ut junajeb xchßôl chixjunileb li cuînk aj Israel nak queßcôeb chi pletic riqßuineb li cuanqueb Gabaa.


Ελαβε προσετι ο αρχισωματοφυλαξ και τους κρατηρας και τα πυροδοχεια, και τας λεκανας και τους λεβητας και τας λυχνιας και τα θυμιατηρια και τας φιαλας, οσα ησαν χρυσα και οσα αργυρα 	 Laj Nabuzaradán li nataklan saß xbêneb li soldados li nequeßcßacßalen re li rey quixcßam chixjunileb li ucßal, li chßîchß li nequeßxchap cuiß li ru xam, ut li nînki secß. Quixcßam li ucßal, li xnaßajeb li candil, li cuchara ut eb li secß li nequeßxqßue cuiß li vino li nequeßxmayeja. Chixjunil li yîbanbil riqßuin oro ut plata quilajeßxcßam.


Και πασα η συναξις ειπον να καμωσιν ουτω διοτι το πραγμα ητο αρεστον εις τους οφθαλμους παντος του λαου. 	 Ut chixjunileb li tenamit li cuanqueb aran queßxcßul xchßôl ut queßxye nak us chi-uxmânk li cßaßru xye.


Και αυτος ειπε προς αυτους Ω ανοητοι και βραδεις την καρδιαν εις το να πιστευητε εις παντα οσα ελαλησαν οι προφηται 	 Ut li Jesús quixye reheb: -¡Lâex mâc'a' êna'leb ut âl lê ch'ôl chixpâbanquil chixjunil li c'a'ru que'xye chak li profeta!


Και ειπεν ο Θεος, Ας βλαστηση η γη χλωρον χορτον, χορτον καμνοντα σπορον, και δενδρον καρπιμον καμνον καρπον κατα το ειδος αυτου, του οποιου το σπερμα να ηναι εν αυτω επι της γης. Και εγεινεν ουτω. 	 Li Dios quixye: —Chicuânk li rax pim saß ruchichßochß, chan. Li acuîmk tâûchînk ut tâcuânk riyajil. Ut eb li cheß teßûchînk ut teßcuânk riyajil, aß yal cßaßru li riyajil li junjûnk. Ut quicßulman joß quixye li Dios.


Προσεταξαν λοιπον εις τους υιους του Βενιαμιν, λεγοντες, Υπαγετε και ενεδρευσατε εις τας αμπελους 	 Eb li nequeßtaklan saß xbêneb li tenamit queßxtakla resil riqßuineb li ralal xcßajol laj Benjamín ut queßxye reheb: —Ayukex aran Silo ut mukumak êrib saß xyânk li acuîmk uvas. Aran yôkex chi oybenînc.


Η γλωσσα του δικαιου αργυριον εκλεκτον η καρδια των ασεβων πραγμα μηδαμινον. 	 Li cßaßru nequeßxye li tîqueb xchßôl cuan xlokßal. Chanchan li châbil plata. Abanan lix cßaßuxeb li incßaß useb xnaßleb mâcßaß na-oc cuiß.


και θελω παραδωσει αυτους εις την χειρα των ζητουντων την ψυχην αυτων και εις την χειρα του Ναβουχοδονοσορ βασιλεως της Βαβυλωνος και εις την χειρα των δουλων αυτου και μετα ταυτα θελει κατοικηθη, καθως εις τας προτερον ημερας, λεγει Κυριος. 	 Lâin tinkßaxtesiheb saß rukßeb li nequeßraj xcamsinquileb. Tinkßaxtesiheb saß rukß laj Nabucodonosor ut eb li nequeßtenkßan re. Abanan mokon teßcuânk cuißchic saß lix tenamiteb aran Egipto joß nak queßcuan junxil, chan li Kâcuaß.


Οι ανδρες ομοιως, συνοικειτε με τας γυναικας σας εν φρονησει, αποδιδοντες τιμην εις το γυναικειον γενος ως εις σκευος ασθενεστερον, και ως εις συγκληρονομους της χαριτος της ζωης, δια να μη εμποδιζωνται αι προσευχαι σας. 	 Ut lâex bêlomej, chexcuânk sa' xyâlal riq'uineb lê rixakil. Che-oxlok'iheb. Lâex nequenau nak eb li ixk k'uneb xch'ôl ut mâc'a'eb xmetz'êuheb jo'eb li cuînk. Lâex têc'ul lê mâtan xban rusilal li Dios. Jo'can ajcui' eb li ixk, te'xc'ul ajcui' lix mâtaneb. Ut li mâtan li têc'ul, a'an li yu'am chi junelic. Cui têbânu a'in, mâc'a' tâch'a'ajquînk êre nak textijok.


Κυριος ο Θεος των πατερων σας να σας καμη χιλιακις περισσοτερους παρ' ο, τι εισθε και να σας ευλογηση, καθως ελαλησε προς εσας 	 Aß taxak li Kâcuaß, lix Dioseb li kaxeßtônil yucuaß, tâqßuehok êre chi tâmc chi nabal chiru anakcuan ut texrosobtesi chi nabal joß quixyechißi xbânunquil ke.


Ως δε ετελεσθησαν ταυτα, ο Παυλος απεφασισεν εν εαυτω, αφου διελθη την Μακεδονιαν και Αχαιαν, να υπαγη εις την Ιερουσαλημ, ειπων οτι αφου υπαγω εκει, πρεπει να ιδω και την Ρωμην. 	 Nak ac xnume' chixjunil a'in, laj Pablo quixc'oxla xic toj Jerusalén, nak acak xbeni chak Macedonia ut Acaya. Quixye: -Nak acak xinnume' aran, tento ajcui' tinxic Roma chirilbaleb laj pâbanel li cuanqueb aran, chan.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Ειπε προς τον Ααρων, Εκτεινον την ραβδον σου και κτυπησον το χωμα της γης, δια να γεινη σκνιπες καθ' ολην την γην της Αιγυπτου. 	 Tojoßnak li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Joßcaßin tâye re laj Aarón: “Tâyeß lâ xukß ut tâsacß li poks riqßuin lâ xukß. Riqßuin aßan teßpucßânk li suk saß li tenamit Egipto”, chan.


επειδη αυτος δια τουτο επεστειλε προς ημας εις την Βαβυλωνα, λεγων, Η αιχμαλωσια αυτη ειναι μακρα οικοδομησατε οικιας και κατοικησατε και φυτευσατε κηπους και φαγετε τον καρπον αυτων. 	 Laj Jeremías quixtakla chak xyebal ke arin Babilonia nak najt tocuânk arin. Takayîb li kochoch re tocuânk cuiß ut toâuk re takatzaca ru li kacuîmk, chan saß lix hu.


Και οτε ηλθον οι Συριοι της Δαμασκου δια να βοηθησωσι τον Αδαρεζερ βασιλεα της Σωβα, ο Δαβιδ επαταξεν εκ των Συριων εικοσιδυο χιλιαδας ανδρων. 	 Eb laj Siria li cuanqueb Damasco queßchal chixtenkßanquil laj Hadad-ezer lix reyeb laj Soba. Abanan laj David quinumta saß xbêneb laj Siria ut quixcamsiheb cuib xcaßcßâl mil chi cuînk.


Και ειπεν ο βασιλευς, Στρεψον, σταθητι εκει. Και εστραφη και εσταθη. 	 Li rey quixye re: —Xaklin arin jun pacßal, chan. Ut laj Ahimaas quinumeß jun pacßal ut aran quicana chi xakxo.


Ακουσαντες δε οι αποστολοι Βαρναβας και Παυλος, διεσχισαν τα ιματια αυτων και επηδησαν εις το μεσον του οχλου, κραζοντες 	 Nak que'xq'ue retal li c'a'ru yôqueb li tenamit, laj Pablo ut laj Bernabé que'xpej li rak'eb retalil nak inc'a' quicuulac chiruheb li c'a'ru yôqueb chixbânunquil li tenamit. Ut que'côeb sa' ânil sa' xyânkeb li tenamit ut que'xye chi cau xyâb xcuxeb:


τωρα λοιπον ζητω μιαν αιτησιν παρα σου μη αρνηθης ταυτην εις εμε. Η δε ειπε προς αυτον, Λαλει. 	 Li cßaßru nacuaj xtzßâmanquil châcuu, aßan aßin. Usan cui tâbânu li cßaßru tintzßâma châcuu, chan. Ut lix Betsabé quixye re: —Ye cue cßaßru tâcuaj tinbânu, chan.


Και προσεκολληθη ο Ισραηλ εις τον Βεελ-φεγωρ και εξηφθη η οργη του Κυριου κατα του Ισραηλ. 	 Joßcan nak eb laj Israel queßoc chixlokßoninquil li yîbanbil dios Baal-peor. Ut cßajoß nak quichal xjoskßil li Kâcuaß saß xbêneb laj Israel.


επειδη εξευρω οτι εντος ολιγον θελω αποθεσει το σκηνωμα μου, καθως και ο Κυριος ημων Ιησους Χριστος μοι εφανερωσε. 	 Li Kâcua' Jesucristo quixc'utbesi chicuu nak chi sêb tâcuulak xk'ehil lin camic.


Και υπηγον Ελιφας ο Θαιμανιτης και Βιλδαδ ο Σαυχιτης και Σωφαρ ο Νααμαθιτης, και εκαμον ως προσεταξεν εις αυτους ο Κυριος ο δε Κυριος εδεχθη το προσωπον του Ιωβ. 	 Ut laj Elifaz Temán xtenamit, laj Bildad Súa xtenamit, ut laj Zofar Naamat xtenamit, queßxbânu joß quiyeheß reheb xban li Kâcuaß. Ut li Kâcuaß quirabi lix tij laj Job.


Την δοξαν της βασιλειας σου θελουσι κηρυττει και θελουσι διηγεισθαι το μεγαλειον σου 	 Cheßxyehak ta resil lix lokßal lâ cuanquilal ut cheßxyehak ta resil li cßaßru cabânu riqßuin xnimal lâ cuanquil.


Και ηκουσα φωνην εν μεσω των τεσσαρων ζωων λεγουσαν Μια χοινιξ σιτου δι' εν δηναριον και τρεις χοινικες κριθης δι' εν δηναριον, και το ελαιον και τον οινον μη βλαψης. 	 Ut quicuabi jun xyâb cux quiâtinac sa' xyânkeb li câhib li chanchaneb ángel ut quixye: -Naru xlok'bal cuib libra li trigo chiru li tojleb li re jun cutan ut naru xlok'bal cuakib libra li cebada chiru li tojleb li re jun cutan. Abanan mêterk'usi xtz'ak li aceite ut li vino, chan.


Καλλιον να ελπιζη τις επι Κυριον, παρα να θαρρη επ' αρχοντας. 	 Kßaxal us nak tincßojob inchßôl riqßuin li Dios chiru nak tincßojob inchßôl riqßuineb li cuanqueb xcuanquil.


Και θελει σε πληθυνει Κυριος ο Θεος σου εις παντα τα εργα των χειρων σου, εις τον καρπον της κοιλιας σου και εις τον καρπον των κτηνων σου και εις τα γεννηματα της γης σου, εις αγαθον διοτι ο Κυριος θελει ευφρανθη παλιν επι σε εις αγαθον, καθως ευφρανθη επι τους πατερας σου, 	 Ut li Kâcuaß lê Dios texrosobtesi re nak us tex-êlk riqßuin chixjunil li cßaßru têbânu. Teßnabalokß lê ralal êcßajol ut teßtâmk lê quetômk. Ut nabalak ajcuiß li ru lê racuîmk. Li Kâcuaß tâsahokß saß xchßôl êriqßuin ut texrosobtesi joß quixbânu reheb lê xeßtônil yucuaß.


Και ωκοδομησεν ως υψηλα παλατια το αγιαστηριον αυτου, ως την γην την οποιαν εθεμελιωσεν εις τον αιωνα. 	 Quixyîb lix templo chi châbil ut quixqßue xlokßal. Quixqßue saß xnaßaj joß nak quixqßue li ruchichßochß saß xnaßaj re nak tâcuânk aran chi junelic.


Και ξενον δεν θελεις καταδυναστευσει διοτι σεις γνωριζετε την ψυχην του ξενου, επειδη ξενοι εσταθητε εν τη γη της Αιγυπτου. 	 Mêrahobtesiheb li jalaneb xtenamit. Lâex ac nequenau chanru li cuânc saß jalan tenamit xban nak jalan ajcuiß lê tenamit lâex nak quexcuan chak Egipto.


Θελει ιδει η Ασκαλων και φοβηθη, και η Γαζα και θελει λυπηθη σφοδρα, και η Ακκαρων, διοτι η προσδοκια αυτης θελει ματαιωθη και θελει απολεσθη ο βασιλευς εκ της Γαζης και η Ασκαλων δεν θελει κατοικεισθαι. 	 Nak teßril li cßaßru xcßul li tenamit Tiro, eb li cuanqueb saß li tenamit Ascalón teßxucuak. Joßcan ajcuiß li cuanqueb Gaza. Cßajoß nak târahokß xchßôleb. Joßcan ajcuiß li cuanqueb Ecrón teßchßinânk xchßôleb riqßuin li cßaßru yôqueb chixcßoxlanquil xbânunquil. Ut eb li cuanqueb Gaza teßcanâk chi mâcßaß chic xreyeb. Ut mâ jun chic cristian teßcanâk aran Ascalón.


απο επιτιμησεως σου εφυγον απο της φωνης της βροντης σου εσυρθησαν εν βια 	 Riqßuin lâ cuanquil caye re li haß nak tixchßutub rib, ut saß junpât quixchßutub rib. Saß junpât qui-el nak quirabi lix yâb lâ cux.


Εκ του νοτου ερχεται ο ανεμοστροβιλος, και το ψυχος εκ του βορρα. 	 Saß li sur nachal chak li câk-sut-ikß. Ut saß li norte nachal chak li que.


τοτε θελω εκριζωσει αυτους απο της γης μου, την οποιαν εδωκα εις αυτους και τον οικον τουτον, τον οποιον ηγιασα δια το ονομα μου, θελω απορριψει απο προσωπου μου και θελω καμει αυτον παροιμιαν και εμπαιγμον μεταξυ παντων των λαων. 	 lâin texcuisi saß li chßochß li xinqßue êre. Ut tintzßektâna li templo aßin li xinsantobresi chokß re inlokßoninquil ut tinqßue chi hobecß ut chi seßêc xbaneb chixjunileb li tenamit.


διοτι δεν εχω ουδενα ισοψυχον, οστις να μεριμνηση γνησιως περι της καταστασεως σας 	 Mâ jun chic cuan juntak'êt xc'a'ux cuiq'uin jo' laj Timoteo. A'an k'axal nac'oxlac ajcui' chêrix lâex.


διοτι απεστειλαν και εκαλεσαν αυτον. Τοτε ηλθον ο Ιεροβοαμ και πας ο Ισραηλ, και ελαλησαν προς τον Ροβοαμ, λεγοντες, 	 Queßxtakla xbokbal laj Jeroboam. Ut aßan quichal ut chixjunileb laj Israel queßâtinac riqßuin laj Roboam ut queßxye re:


εγω ανεσκαψα και επιον υδατα ξενα και με το ιχνος των ποδων μου εξηρανα παντας τους ποταμους των πολιορκουμενων. 	 Xinbec xjulel li haß saß jalan tenamit ut xcuucß li haß x-el aran. Riqßuin li cuok xinqßueheb chi chakic li nimaß li cuanqueb Egipto, chancat.


Αι οδοι αυτου μολυνονται εν παντι καιρω αι κρισεις σου ειναι πολυ υψηλα απο προσωπου αυτου φυσα εναντιον παντων των εχθρων αυτου. 	 Junelic incßaß us nequeßxbânu. Incßaß nequeßxpâb nak li Dios târakok âtin saß xbêneb. Ut nequeßxtzßektâna li xicß nequeßril.


Και ο Κυριος θελει φανη επ' αυτους και το βελος αυτου θελει εξελθει ως αστραπη και Κυριος ο Θεος θελει σαλπισει εν σαλπιγγι και θελει κινηθη με ανεμοστροβιλους του νοτου. 	 Li Kâcuaß tâcßamok be chiruheb lix tenamit nak teßxic chi pletic. Chanchanak rakß câk nak tixcut lix flecha. Li Kâcuaß Dios tixyâbasi lix trompeta. Chanchanak li cacuil ikß li nachal saß li sur nak tâxic chi pletic.


Ο δε βασιλευς ειπε, Τι μεταξυ εμου και ημων, υιοι της Σερουιας; ας καταραται, διοτι ο Κυριος ειπε προς αυτον, Καταρασθητι τον Δαβιδ. Τις λοιπον θελει ειπει, Δια τι εκαμες ουτω; 	 Abanan li rey quixye re: —Mêye cue chi joßcan, lâex lix yum lix Sarvia. Cui aßan yô chinmajecuanquil, naxbânu xban nak li Kâcuaß xyehoc re nak tixbânu chi joßcan. ¿Ani ta biß târûk tâyehok re cßaßut nak yô chixbânunquil chi joßcan? chan.


Μηδε ας πειραζωμεν τον Χριστον, καθως και τινες αυτων επειρασαν και απωλεσθησαν υπο των οφεων. 	 Mikaq'ue xjosk'il li Kâcua' Dios jo' que'xbânu eb a'an nak que'xbânu li mâusilal ut que'ti'e' xbaneb li c'anti' li quixtakla li Kâcua' Dios ut que'cam.


Αναγγειλατε εν τοις εθνεσι την δοξαν αυτου, εν πασι τοις λαοις τα θαυμασια αυτου. 	 Yehomak resil lix lokßal reheb chixjunileb li tenamit ut yehomak resil li sachba chßôlej li nalajxbânu.


Εμβλεψατε εις τα πετεινα του ουρανου, οτι δεν σπειρουσιν ουδε θεριζουσιν ουδε συναγουσιν εις αποθηκας, και ο Πατηρ σας ο ουρανιος τρεφει αυτα σεις δεν εισθε πολυ ανωτεροι αυτων; 	 Cheq'uehak retal li xul li neque'rupupic chiru choxa. Eb a'an inc'a' neque'au, chi moco neque'k'oloc chi moco neque'xxoc xtzacaêmk sa' c'ûlebâl. Ut lê Yucua' cuan sa' choxa, a'an naq'uehoc xcuaheb. ¿Ma inc'a' ta bi' k'axal rarôquex lâex chiruheb a'an?


ο στερεονων δια της δυναμεως σου τα ορη, ο περιεζωσμενος ισχυν 	 Lâat xatxakaban reheb li tzûl ut cuanqueb saß xnaßajeb xban xnimal lâ cuanquilal.


Οστις εγγιση νεκρον σωμα ανθρωπου, ουτος θελει εισθαι ακαθαρτος επτα ημερας. 	 Li ani tixchßeß junak camenak muxbil ru tâcanâk chiru cuukub cutan.


εωσου ελθω και σας λαβω εις γην ομοιαν με την γην σας, γην σιτου και οινου, γην αρτου και αμπελωνων, γην ελαιου και μελιτος, δια να ζησητε και να μη αποθανητε και μη ακουετε του Εζεκιου, οταν σας απατα, λεγων, Ο Κυριος θελει μας λυτρωσει. 	 toj retal nak texincßam chi cuânc saß junak chic naßajej kßaxal châbil joß lê naßaj. Aran na-el nabal li uvas ut na-el nabal li trigo. Cuânk êvino ut cuânk êcaxlan cua. Cuânk nabal li olivos ut li aceite joß ajcuiß li xyaßal cab. Cui têbânu li cßaßru ninye lâin, sa chic texcuânk ut incßaß texcâmk. Mêpâb li cßaßru naxye laj Ezequías xban nak yô chêbalakßinquil nak naxye êre nak li Kâcuaß tâcolok êre.


Ιδδω, Γιννεθω, Αβια, 	 laj Iddo, laj Gineto, laj Abías,


Και εκαμε το αυτο εις τας πολεις του Μανασση και Εφραιμ και Συμεων και μεχρι του Νεφθαλι, κυκλω των ηρημωμενων τοπων αυτων. 	 Joßcan ajcuiß quixbânu saß lix tenamiteb laj Manasés ut laj Efraín ut laj Simeón joß ajcuiß laj Neftalí. Ut joßcan ajcuiß quixbânu saß eb li naßajej li cuanqueb chi xjun sutam.


Διοτι ο Κυριος σε εκαλεσεν ως γυναικα εγκαταλελειμμενην και τεθλιμμενην το πνευμα και γυναικα νεοτητος αποβεβλημενην, λεγει ο Θεος σου. 	 Lâex aj Israel, chanchanex jun li ixk li xsumla nak toj sâj ut ra saß xchßôl xban nak quicanabâc xban lix bêlom. Lâin li Kâcuaß texinbok cuißchic cuiqßuin joß li bêlomej li naxcßam cuißchic saß usilal li rixakil.


Και δεν εδεχθησαν αυτον, διοτι εφαινετο οτι επορευετο εις Ιερουσαλημ. 	 Abanan li cuanqueb sa' li tenamit a'an inc'a' que'raj xc'ulbal li Jesús xban nak que'xq'ue retal nak yô chi xic Jerusalén.


Και οι ανδρες της Γαι επαταξαν εξ αυτων εως τριακοντα εξ ανδρας και κατεδιωξαν αυτους απ' εμπροσθεν της πυλης εως Σιβαρειμ, και επαταξαν αυτους εις το κατωφερες δια το οποιον αι καρδιαι του λαου διελυθησαν, και εγειναν ως υδωρ. 	 Queßcamsîc cuaklaju xcaßcßâl eb laj Israel. Ut eb lix comoneb queßêlelic. Queßxtiquib râlinanquileb saß li tenamit Hai. Queßcuulac cuan cuiß li cubsînc li nequeßisin cuiß pec ut aran queßnumta saß xbêneb. Joßcan nak eb laj Israel queßchßinan xchßôl. Incßaß chic queßcacuu xchßôleb chi pletic.


Πλην ο Ιωσιας δεν απεστρεψε το προσωπον αυτου απ' αυτου αλλα μετεσχηματισθη, δια να πολεμηση εναντιον αυτου, και δεν εισηκουσεν εις τους λογους του Νεχαω, τους εκ στοματος του Θεου, και ηλθε να πολεμηση εν τη κοιλαδι Μεγιδδω. 	 Abanan laj Josías incßaß quiraj rabinquil li cßaßru quixye laj Necao ut incßaß quixqßue retal nak li Dios yô chi tenkßânc re. Joßcan nak quixqßue li rakß re pletic ut cô chi pletic riqßuin laj Necao saß li ru takßa re Meguido.


Περι δε της συνεισφορας της υπερ των αγιων, καθως διεταξα εις τας εκκλησιας της Γαλατιας, ουτω καμετε και σεις. 	 Anakcuan nacuaj xyebal êre chanru têbânu riq'uin li tumin li yôquex chixxocbal re xtenk'anquileb lê rech aj pâbanelil li cuanqueb aran Jerusalén. Jo' xinye reheb laj pâbanel aran Galacia, jo'can ajcui' tinye êre lâex.


Και επειδη ειχεν ηδη παρελθει ωρα πολλη, προσελθοντες προς αυτον οι μαθηται αυτου, λεγουσιν οτι ερημος ειναι ο τοπος και παρηλθεν ηδη πολλη ωρα 	 Nak que'ril nak yô chi ecuûc, que'côeb lix tzolom riq'uin li Jesús ut que'xye re: -Yô chi ecuûc ut arin mâc'a' cuan.


και το θυσιαστηριον του θυμιαματος, και τους μοχλους αυτου και το χριστηριον ελαιον και το ευωδες θυμιαμα και τον ταπητα της θυρας της εισοδου της σκηνης, 	 Teßxyîb li artal li teßxcßat cuiß li incienso joß ajcuiß li cheß re xpakonquil. Teßxyîb li aceite li teßxqßue saß xbêneb li teßkßaxtesîk chi cßanjelac chicuu ut teßxyîb ajcuiß li sununquil incienso ut li tßicr li tâqßuehekß chiru li oquebâl re li tabernáculo.


Μετα δε ταυτα ωκοδομησε τειχος εξω της πολεως Δαβιδ, προς δυσμας του Γιων, εν τη κοιλαδι, εως της εισοδου της πυλης της ιχθυικης, και περιεκυκλωσε το Οφηλ και υψωσεν αυτο εις μεγα υψος, και εβαλε πολεμαρχους εν πασαις ταις ωχυρωμεναις πολεσι του Ιουδα. 	 Chirix chic aßan, laj Manasés quixtakla xyîbanquil li tzßac li sutsu cuiß lix tenamit laj David. Naticla chak Gihón cuan cuiß li yußam haß. Ut nacuulac toj saß li oquebâl li nequeßnumeß cuiß laj cßay car. Quixsut saß tzßac li naßajej Ofel. Quixyîb li tzßac chi kßaxal najt xteram. Quixtaklaheb ajcuiß li soldados li nînkeb xcuanquil chi cuânc saß eb li tenamit Judá li cuanqueb cuiß li cab li nequeßxcol cuiß ribeb li tenamit.


Θελεις φυλαξει εν τελεια ειρηνη το πνευμα το επι σε επιστηριζομενον, διοτι επι σε θαρρει. 	 At Kâcuaß, lâat nacatqßuehoc reheb chi cuânc saß usilal li nequeßcßoxlan âcue. Mâcßaß nachßißchßißin reheb xban nak cauheb xchßôl âcuiqßuin.


Και εβεβαιωσεν αυτον προς τον Ιακωβ δια νομον, προς τον Ισραηλ δια διαθηκην αιωνιον. 	 Quixbânu ajcuiß li contrato aßan riqßuin laj Jacob. Ut quixxakab xcuanquil li contrato chokß reheb laj Israel chi junelic.


Οστις νικα, θελω καμει αυτον στυλον εν τω ναω του Θεου μου, και δεν θελει εξελθει πλεον εξω, και θελω γραψει επ' αυτον το ονομα του Θεου μου και το ονομα της πολεως του Θεου μου, της νεας Ιερουσαλημ, ητις καταβαινει εκ του ουρανου απο του Θεου μου, και το ονομα μου το νεον. 	 Li ani tixcuy xnumsinquil li raylal ut inc'a' tâch'inânk xch'ôl sa' lix pâbâl, tinq'ue xlok'al ut mâ ani târûk tâisînk re sa' lix na'aj li tâq'uehek' re xban lin Yucua'. Chanchanak li okech li nacûtun re lix templo li Dios, li inc'a' na-ec'an sa' xna'aj. A'an tâcuânk riq'uin lin Yucua' chi junelic sa' li Ac' Jerusalén li tixq'ue lin Yucua' cuan sa' choxa. Ac' chic lix c'aba' tinq'ue. Ut chixjunileb te'xnau nak a'an ralal xc'ajol lin Yucua'. Ut tinq'ue ajcui' re lin c'aba' lâin.


Και εισηλθον εις συνθηκην να εκζητησωσι Κυριον τον Θεον των πατερων αυτων, εξ ολης της καρδιας αυτων και εξ ολης της ψυχης αυτων 	 Ut queßxbânu jun li contrato ut queßxye nak teßxsicß li Kâcuaß lix Dioseb lix xeßtônil yucuaß chi anchaleb xchßôl ut chi anchaleb li râm.


Ο δε αποκριθεις ειπε προς τον πατερα Ιδου, τοσα ετη σε δουλευω, και ποτε εντολην σου δεν παρεβην, και εις εμε ουδε εριφιον εδωκας ποτε δια να ευφρανθω μετα των φιλων μου. 	 Li asbej quichak'oc ut quixye re lix yucua': -At inyucua', lâat nacanau nak nabal chihab xinc'anjelac châcuu ut mâ jun sut xink'et lâ cuâtin. Ut mâ jun cua xaq'ue junak inch'ina chibât re nak tinnink'eîk cuochbeneb li cuamîg.


Ας αισχυνθωσιν οι υπερηφανοι, διοτι ζητουσιν αδικως να με ανατρεψωσιν αλλ' εγω θελω μελετα εις τας εντολας σου. 	 Chacßut ta xxutâneb li kßetkßeteb li nequeßkßaban cue chi mâcßaß inmâc. Lâin junelic tincßoxla li cßaßru naxye saß lâ chakßrab.


Το δενδρον, το οποιον ειδες, το αυξηθεν και ενδυναμωθεν, του οποιου το υψος εφθανεν εως του ουρανου και η θεα αυτου επι πασαν την γην, 	 Li cheß li cacuil saß lâ matcß quiniman ut cau rib ut quicuulac xteram toj saß choxa, ut quicßutun yalak bar saß ruchichßochß.


Διοτι πας αρχιερευς καθισταται δια να προσφερη δωρα και θυσιας οθεν ειναι αναγκαιον να εχη και ουτος τι, το οποιον να προσφερη. 	 Chixjunileb li xyucua'il laj tij xakabanbileb chi mayejac xul ut c'a'ak chic re ru chi mayejil. Jo'can ajcui' li Jesucristo tento tixq'ue junak mayej.


Και την πυλην της εξωτερας αυλης την βλεπουσαν προς βορραν εμετρησε, το μηκος αυτης και το πλατος αυτης. 	 Li cuînk quixbis li oquebâl re li nebâl li cuan saß li norte li cuan chirix. Quixbis li rok ut li ru.


Και ειπεν, ουτω λεγει Κυριος Καμε την κοιλαδα ταυτην λακκους 	 Ut laj Eliseo quixye reheb: —Aßan aßin li naxye li Kâcuaß êre: Têbec nabal li rok haß saß li ru takßa aßin.


Και εισηλθεν ο Δανιηλ και παρεκαλεσε τον βασιλεα να δωση καιρον εις αυτον και ηθελε φανερωσει την ερμηνειαν προς τον βασιλεα. 	 Ut laj Daniel cô riqßuin li rey ut quixtzßâma chiru nak târoybeni caßchßinak re nak aßan tixye re cßaßru lix matcß ut cßaßru xyâlal.


διοτι πως θελει γνωρισθη τωρα, οτι ευρηκα χαριν ενωπιον σου εγω και ο λαος σου; ουχι δια της ελευσεως σου μεθ' ημων; ουτω θελομεν διακριθη, εγω και ο λαος σου, απο παντος λαου, του επι προσωπου της γης. 	 Cui incßaß tatcuânk kiqßuin, ¿chanru nak tâcßutûnk chiruheb li jalan xtenamiteb nak lâo xkacßam kib saß usilal âcuiqßuin? Cui lâat tatcuânk kiqßuin, chixjunileb li tenamit saß ruchichßochß teßxnau nak lâo sicßbil ku âban, chan laj Moisés.


Και ηγαπησεν ο Ροβοαμ την Μααχα θυγατερα του Αβεσσαλωμ υπερ πασας τας γυναικας αυτου και τας παλλακας αυτου διοτι ελαβε δεκαοκτω γυναικας και εξηκοντα παλλακας και εγεννησεν εικοσιοκτω υιους και εξηκοντα θυγατερας 	 Laj Roboam kßaxal quixra lix Maaca chiruheb li jun chßol chic li rixakil joß eb ajcuiß li ixk li mâcuaß tzßakal rixakil. Queßcuan cuakxaklajuheb li tzßakal rixakil ut queßcuan oxcßâl eb li ixk li mâcuaß tzßakal rixakil. Ut queßcuan cuakxakib xcaßcßâl li ralal ut oxcßâl lix rabin.


Και ειπε Κυριος, Δεν θελει καταμεινει παντοτε το πνευμα μου μετα του ανθρωπου, διοτι ειναι σαρξ αι ημεραι αυτου θελουσιν εισθαι ακομη εκατον εικοσι ετη. 	 Li Kâcuaß Dios quixye: —Lin musikß incßaß tâcuânk riqßuineb chi junelic xban nak yal cristianeb. Incßaß najt rok lix yußameb tinqßue. Jun ciento riqßuin junmay chihab ajcuiß teßcuânk li cristian junjûnk saß ruchichßochß, chan li Dios.


Και μοι ειπεν ο αγγελος του Θεου κατ' οναρ, Ιακωβ και ειπα, Ιδου, εγω. 	 Ut saß inmatcß lix ángel li Dios quixye cue, “Jacob”, chan. Ut lâin quinye re, “Cueßquin”.


και θελουσι σε χαιρετησει και σοι δωσει δυο αρτους, τους οποιους θελεις δεχθη εκ των χειρων αυτων. 	 Teßxqßue xsahil âchßôl ut teßxqßue âcue cuib li caxlan cua. Chacßulak li caxlan cua chiruheb.


και δος εις τον Σολομωντα τον υιον μου καρδιαν τελειαν, δια να φυλαττη τας εντολας σου, τα μαρτυρια σου και τα προσταγματα σου, και να εκτελη τα παντα και να κατασκευαση την οικοδομην, την οποιαν προητοιμασα. 	 Nintzßâma châcuu nak tâtenkßa laj Salomón li cualal. Tîcak taxak xchßôl re nak tixbânu li cßaßru naxye saß lâ chakßrab. Tixbânu taxak chixjunil li cßanjel ut tixyîb taxak lâ templo li ac xincauresi chixjunil li cßaßak re ru re xyîbanquil, chan laj David.


Και υποστρεψαντες οι αποστολοι, διηγηθησαν προς αυτον οσα επραξαν. Και παραλαβων αυτους απεσυρθη κατ' ιδιαν εις τοπον ερημον πολεως τινος ονομαζομενης Βηθσαιδα. 	 Nak que'suk'i chak lix tzolom chixbânunquil li c'anjel que'taklâc cui', que'xserak'i re li Jesús li c'a'ru quilaje'xbânu chak. Li Jesús quixc'ameb xjuneseb sa' jun na'ajej bar mâc'a' cuan, li cuan xcuênt li tenamit Betsaida.


ετι δεν καταλαμβανετε, ουδε ενθυμεισθε τους πεντε αρτους των πεντακισχιλιων και ποσους κοφινους ελαβετε; 	 ¿Ma toj mâji' nequetau xyâlal? ¿Ma inc'a' najultico' êre nak xinjachi li ôb chi caxlan cua reheb li ôb mil chi cuînk? Ut, ¿jarub chacach li rela' quexoc? chan.


Και ειπον οι δουλοι του Σαουλ προς αυτον, Ιδου τωρα, πονηρον πνευμα παρα Θεου σε ταραττει 	 Eb lix môs queßxye re laj Saúl: —Qßue retal, at rey. Li Dios quixqßue jun li mâus aj musikßej re tatxchßißchßißi.


δια τουτο, ιδου, θελω φερει κακον επι τον οικον του Ιεροβοαμ, και θελω εξολοθρευσει του Ιεροβοαμ τον ουρουντα εις τον τοιχον, τον πεφυλαγμενον και τον αφειμενον εν τω Ισραηλ, και θελω σαρωσει κατοπιν του οικου του Ιεροβοαμ, καθως σαρονει τις την κοπρον εωσου εκλειψη 	 Joßcan nak anakcuan lâin tinqßue li raylal saß xbêneb li ralal xcßajol laj Jeroboam. Tinsach ruheb chixjunileb li ralal, joß cocß joß nînk. Tinsach ruheb chi junaj cua joß nak namesuman li mul saß junak cab. Mâ jun chic tebincanab.


Η ψυχη του ασεβους επιθυμει κακον ο πλησιον αυτου δεν ευρισκει χαριν εις τους οφθαλμους αυτου. 	 Li incßaß useb xnaßleb junes mâusilal nequeßxcßoxla xbânunquil. Ut incßaß nequeßril xtokßobâl ruheb li ras rîtzßin.


Και θελω ενεργησει την εκδικησιν μου επι τον Εδωμ δια χειρος τον λαου μου Ισραηλ και θελουσι καμει εις τον Εδωμ κατα τον θυμον μου και κατα την οργην μου και θελουσι γνωρισει την εκδικησιν μου, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Saß incßabaß lâin eb lin tenamit Israel teßxqßue rêkaj li mâusilal li queßxbânu laj Edom. Eb laj Edom teßrecßa xrahil lin joskßil ut teßxnau nak lâin xinqßuehoc rêkaj li mâusilal queßxbânu, chan li Kâcuaß Dios.


Και θελει σφαξει το αρνιον εν τω τοπω οπου σφαζουσι την περι αμαρτιας προσφοραν και το ολοκαυτωμα, εν τω τοπω τω αγιω διοτι καθως η περι αμαρτιας προσφορα, η περι ανομιας προσφορα ειναι του ιερεως ειναι αγιωτατον. 	 Tixcamsi li carner saß li santil naßajej li nacßatman cuiß li xul re li cßatbil mayej ut re xpatzßbal xcuybal li mâc. Tento nak tixbânu chi joßcan xban nak li mayej aßan, joß ajcuiß li mayej re xtojbal rix li mâc, aßan jun santil mayej chiru li Kâcuaß ut re laj tij.


και διηγειραν τον λαον και τους πρεσβυτερους και τους γραμματεις, και επελθοντες ηρπασαν αυτον και εφεραν εις το συνεδριον, 	 Ut que'xtacchi'i ajcui' li tenamit, jo'queb ajcui' laj c'amol be ut eb laj tz'îb. Que'xchap laj Esteban ut que'xc'am chiruheb li neque'taklan sa' xbêneb laj judío.


Και εξηλθον, αυτοι και παντα τα στρατευματα αυτων μετ' αυτων, λαος πολυς ως η αμμος η παρα το χειλος της θαλασσης κατα το πληθος, μεθ' ιππων και αμαξων πολλων σφοδρα. 	 Queßxjunaji ribeb chixjunileb rochbeneb lix soldados re teßxic chi pletic riqßuineb laj Israel. Kßaxal cuißchic nabaleb. Chanchan xqßuial li samaib chire li palau. Ut nabaleb lix cacuâyeb joß ajcuiß lix carruajeb re pletic.


Εγω δε θελω περιμεινει τον Κυριον, οστις κρυπτει το προσωπον αυτου απο του οικου Ιακωβ, και επ' αυτον θελω εισθαι πεποιθως. 	 Usta quixmuk rib li Kâcuaß chiruheb li ralal xcßajol laj Jacob, abanan lâin cau inchßôl ut cßojcßo inchßôl riqßuin.


Επιθυμια εκπληρωθεισα ευφραινει την ψυχην εις δε τους αφρονας ειναι βδελυρον να εκκλινωσιν απο του κακου. 	 Eb li us nequeßel riqßuin li cßaßru nequeßxcßoxla xbânunquil nasahoß saß xchßôleb. Abanan eb li mâcßaßeb xnaßleb incßaß nequeßxcuy cuânc chi incßaß teßxbânu li mâusilal.


ιδου, θελει γεννηθη εις σε υιος, οστις θελει εισθαι ανηρ αναπαυσεως και θελω αναπαυσει αυτον απο παντων των εχθρων αυτου κυκλω διοτι Σολομων θελει εισθαι το ονομα αυτου, και εν ταις ημεραις αυτου θελω δωσει ειρηνην και ησυχιαν εις τον Ισραηλ 	 Quixye ajcuiß cue, “Tâyoßlâk jun lâ cualal incßaß tâpletik. Tâcuânk ban saß tuktûquil usilal. Ut lâin tintenkßânk re ut eb li xicß nequeßiloc re incßaß teßpletik riqßuin. Aj Salomón tâqßuehekß chokß xcßabaß. Ut eb li xicß nequeßiloc êre lâex aj Israel incßaß teßpletik êriqßuin nak aßan cuânk chokß rey.


Ειπε δε η Μαριαμ προς τον αγγελον. Πως θελει εισθαι τουτο, επειδη ανδρα δεν γνωριζω; 	 Quichak'oc lix María ut quixye: -¿Chanru nak tâcuânk inc'ula'al xban nak lâin moco cuanquin ta riq'uin cuînk? chan lix María.


Και ειπεν ο Ιησους προς παντα τον λαον, Ιδου, ο λιθος ουτος θελει εισθαι εις υμας εις μαρτυριον, διοτι αυτος ηκουσε παντας τους λογους του Κυριου τους οποιους ελαλησε προς ημας θελει εισθαι λοιπον εις μαρτυριον εις εσας, δια να μη αρνηθητε τον Θεον σας. 	 Ut quixye reheb laj Israel: —Li pec aßin tâcßanjelak êre chokß retalil nak lâex xesume xbânunquil chixjunil li joß qßuial xye ke li Kâcuaß Dios. Nak têril li pec aßin, tâjulticokß êre li cßaßru xeye cui incßaß yôquex chixbânunquil li cßaßru quesume xbânunquil. Li pec aßin tâcßanjelak re nak incßaß texcanâk chokß aj ticßtiß chiru li Kâcuaß li kaDios, chan laj Josué.


Αυτη ειναι η παρηγορια μου εν τη θλιψει μου, οτι ο λογος σου με εζωοποιησεν. 	 Lâ cuâtin, aßan nacßojoban re lin chßôl nak cuanquin saß raylal. Lâat cayechißi cue nak tâqßue inyußam.


δεκα πηχων το μηκος της μιας σανιδος, και μιας πηχης και ημισειας το πλατος της μιας σανιδος. 	 Câhib metro riqßuin media li xnînkal rok li junjûnk chi tzßalam cheß ut ôb xcâcßâl centímetro li xnînkal ru.


το δε χρυσιον της γης εκεινης ειναι καλον εκει ειναι το βδελλιον και ο λιθος ο ονυχιτης. 	 Li oro li cuan saß li naßajej aßan kßaxal châbil. Cuan ajcuiß aran cuib pây ru li tertôquil pec bedelio ut ónice xcßabaßeb.


Και ειπε προς αυτους, Ακουσατε, παρακαλω, το ενυπνιον τουτο το οποιον ενυπνιασθην. 	 Aßan aßin li quixye laj José reheb li ras: —Bânuhomak usilal, abihomak ut tinye êre li cßaßru xinmatqßue.


και κρισις ηλθεν επι την γην της πεδινης, επι Ωλων και επι Ιαασα και επι Μηφααθ, 	 Xcuulac xkßehil nak târakekß âtin saß xbêneb li cuanqueb saß li ru takßa. Târakekß âtin saß xbêneb li cuanqueb Holón, Jahaza, ut Mefaat.


Και Βεναιας ο υιος του Ιωδαε ητο επι των Χερεθαιων και Φελεθαιων οι δε υιοι του Δαβιδ, πρωτοι περι τον βασιλεα. 	 Laj Benaía, li ralal laj Joiada, aßan li quitaklan saß xbêneb laj cereteo ut eb laj peleteo. Eb li ralal laj David, aßaneb li nînkeb xcuanquil saß xyânkeb.


Και ο λαος μου ειναι προσκεκολλημενος εις την αποστασιαν την κατ' εμου αν και εκαλεσθησαν προς τον Υψιστον, ουδεις ομως υψωσεν αυτον. 	 Lin tenamit niquineßxtzßektâna. Junes kßetkßetil chic cuan saß xchßôleb. Usta nequeßxye nak lâin li kßaxal nim incuanquil, abanan mâ jun reheb naqßuehoc incuanquil.


Επι δε των εξ βαθμιδων, εκει ισταντο δωδεκα λεοντες εκατερωθεν παρομοιον δεν κατεσκευασθη εις ουδεν βασιλειον. 	 Ut saß xbêneb li taklebâl yîbanbileb retalil cablaju li cakcoj. Junjûnk saß xcaß pacßalil. Mâ jun reheb li tenamit queßxyîb jun li cßojaribâl joß li cßojaribâl aßan.


Ο Ελεαζαρ εγεννησε τον Φινεες, ο Φινεες εγεννησε τον Αβισσουα, 	 Laj Eleazar, aßan lix yucuaß laj Finees; laj Finees, aßan lix yucuaß laj Abisúa;


Αν και το στρατευμα της Συριας ηλθε μετ' ολιγων ανδρων, ο Κυριος ομως παρεδωκε στρατευμα μεγα σφοδρα εις την χειρα αυτων, επειδη εγκατελιπον Κυριον τον Θεον των πατερων αυτων και εξετελεσαν κρισιν κατα του Ιωας. 	 Moco nabaleb ta li soldado aj Siria li queßchal chi pletic. Abanan queßnumta saß xbêneb laj Judá usta kßaxal nabaleb. Li Kâcuaß quixkßaxtesiheb aßan saß rukßeb laj Siria xban nak eb aßan queßxtzßektâna li Kâcuaß lix Dioseb lix xeßtônil yucuaßeb. Joßcan nak li Kâcuaß quixtakla raylal saß xbên li rey Joás.


Πονηροι δε ανθρωποι και γοητες θελουσι προκοψει εις το χειρον, πλανωντες και πλανωμενοι. 	 Ut tânumtâk lix mâusilaleb laj balak' li inc'a' useb xna'leb. Yôkeb chi balak'înc ut yôk ajcui' xbalak'inquileb a'an.


Και δια εξαγοραν των διακοσιων εβδομηκοντα τριων εκ των πρωτοτοκων των υιων Ισραηλ, οιτινες υπερβαινουσι τον αριθμον των Λευιτων, 	 Eb li xbên ralaleb laj Israel kßaxal nabaleb chiruheb laj levita. Cuib ciento riqßuin oxlaju xcâcßâl nequeßxkßax eb laj levita. Tento nak teßxtoj rixeb aßan.


Ας πλησιαζωμεν λοιπον μετα παρρησιας εις τον θρονον της χαριτος, δια να λαβωμεν ελεος και να ευρωμεν χαριν προς βοηθειαν εν καιρω χρειας. 	 Chotijok chi anchal kach'ôl chiru li nimajcual Dios. A'an târil xtok'obâl ku ut riq'uin xnimal rusilal toxtenk'a nak cuânko sa' junak raylal.


Και εβαλεν ο Δαβιδ φρουρας εν τη Συρια της Δαμασκου και οι Συριοι εγειναν δουλοι υποτελεις του Δαβιδ. Και εσωζεν ο Κυριος τον Δαβιδ πανταχου, οπου επορευετο. 	 Chirix aßan laj David quixyîb xnaßajeb li soldados re teßcßacßalênk saß li tenamit Damasco. Ut eb laj Siria queßcana rubel xcuanquil ut queßxtoj rix lix naßajeb. Yalak bar cô chi pletic laj David, li Kâcuaß quitenkßan re, re nak us qui-el.


Εν τη κακια αυτων ευφραναν τον βασιλεα και εν τοις ψευδεσιν αυτων τους αρχοντας. 	 Nasahoß saß xchßôl li rey joßqueb ajcuiß li nequeßcßanjelac chiru riqßuin li mâusilal ut li balakßînc nequeßxbânu li tenamit.


Και ηκουσεν ο Κυριος την φωνην των λογων σας και ωργισθη, και ωμοσε λεγων, 	 Cßajoß nak quijoskßoß li Kâcuaß nak quirabi li cßaßru queye. Joßcan nak quixye chi joßcaßin riqßuin juramento:


Βασιλευ, ο Θεος ο υψιστος εδωκεν εις τον Ναβουχοδονοσορ τον πατερα σου βασιλειαν και μεγαλειοτητα και δοξαν και τιμην. 	 At rey, li nimajcual Dios quixqßue chi cuânc chokß rey laj Nabucodonosor lâ yucuaß ut quixqßue xnimal xcuanquil ut xnimal xlokßal ut qui-oxlokßîc xbaneb li tenamit.


Εξευρω μεν οτι θελεις με φερει εις θανατον και τον οικον τον προσδιωρισμενον εις παντα ζωντα. 	 Lâin ninnau nak lâat tâcuaj tincâmk. Ninnau nak lâat tâcuaj nak tinxic saß li naßajej li teßxic cuiß chixjunileb li nequeßcam.


την σεληνην και τους αστερας, δια να εξουσιαζωσιν επι της νυκτος διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου. 	 Aßan li quiyîban re li po ut li chahim re teßxcutanobresi ru li kßojyîn xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


Τοτε θελουσι καταισχυνθη οι βλεποντες και θελουσιν εντραπη οι μαντεις και θελουσι σκεπασει τα χειλη αυτων παντες ουτοι, διοτι δεν ειναι αποκρισις Θεου. 	 Quixye ajcuiß laj Miqueas: —Xutânal teßxcßul li teßoc raj xyebal li cßaßru tâcßulmânk. Ut talajeßsachk xnaßlebeb laj kße. Mâcßaß chic târûk teßxye xban nak incßaß chic teßsumêk xban li Kâcuaß Dios.


Η απωλεια και ο θανατος λεγουσι, Δια των ωτων ημων ηκουσαμεν την φημην αυτης. 	 Lix naßajeb li camenak ut eb li camenak rabiomeb resil nak cuan li naßleb abanan incßaß nequeßxnau bar natauman.


Ωστε ο εναντιουμενος εις την εξουσιαν εναντιουται εις την διαταγην του Θεου οι δε εναντιουμενοι θελουσι λαβει εις εαυτους καταδικην. 	 Jo'can nak li ani inc'a' napâban chiruheb li cuanqueb xcuanquil, naxk'et li c'a'ru xakabanbil xban li Dios. Ut yô chixbokbal li tojba mâc sa' xbên.


Παν αρσενικον μεταξυ των ιερεων θελει τρωγει αυτην εν τοπω αγιω θελει τρωγεσθαι ειναι αγιωτατον. 	 Eb laj tij ut eb li ralal naru nequeßtzacan re li mayej aßin. Tento nak teßxtzaca saß li naßajej santo xban nak aßan jun li mayej santobresinbil.


Θελεις εξολοθρευσει τους λαλουντας το ψευδος ο Κυριος βδελυττεται τον ανθρωπον τον αιμοβορον και τον δολιον. 	 Lâat tatsachok reheb li nequeßticßtißic, ut xicß nacacuil li ani naxcamsi ras rîtzßin joß ajcuiß eb laj balakß.


Αν ομως ηρραβωνισεν αυτην με τον υιον αυτου, θελει καμει προς αυτην κατα το δικαιωμα των θυγατερων. 	 Cui ut lix patrón tixsumub li xkaßal riqßuin li ralal, tento nak tixra li xkaßal joß nak naxra lix rabin.


Διοτι το ονομα του Θεου εξ αιτιας σας βλασφημειται μεταξυ των εθνων, καθως ειναι γεγραμμενον. 	 Jo' naxye sa' li Santil Hu: Sa' êc'aba' lâex aj judío, neque'xmajecua li Dios li mâcua'eb aj judío. (Isa. 52:5)


Επλησιαζε δε το πασχα των Ιουδαιων, και πολλοι ανεβησαν εκ του τοπου εκεινου εις Ιεροσολυμα προ του πασχα, δια να καθαρισωσιν εαυτους. 	 Nak yô chi cuulac xk'ehil li nink'e Pascua, nabaleb li cristian côeb Jerusalén chixch'ajobresinquil ribeb jo' c'aynakeb chixbânunquil re xtz'âmanquil xcuybal xmâqueb chiru li Dios. Tento te'xbânu a'an re nak târûk te'oquênk sa' li nink'e.


Ιστατο δε επι δωδεκα βοων τρεις εβλεπον προς βορραν, και τρεις εβλεπον προς δυσμας, και τρεις εβλεπον προς νοτον, και τρεις εβλεπον προς ανατολας και η θαλασσα εκειτο επ' αυτων και ολα τα οπισθια αυτων ησαν προς τα εσω. 	 Li pila aßin queßxtochob saß xbêneb cablaju chi bôyx yîbanbileb riqßuin bronce. Oxib li bôyx nequeßiloc saß li norte. Ut oxib nequeßiloc saß li occidente. Ut oxib chic nequeßiloc saß li sur ut oxib nequeßiloc saß li oriente. Li pila queßxchunub saß xbêneb li bôyx ut li rokeb li bôyx li cuan chirix queßcana rubel li pila.


Ο δε Ιησους αποκριθεις ειπε προς αυτους Θελω σας ερωτησει και εγω ενα λογον, και αποκριθητε μοι, και θελω σας ειπει εν ποια εξουσια πραττω ταυτα. 	 Li Jesús quixye: -Lâin tincuaj ajcui' patz'oc êre. Cui têsume li c'a'ru tinpatz' êre, lâin tinye êre ani xq'uehoc incuanquil chixbânunquil li c'a'ru ninbânu.


ως και εν πασαις ταις επιστολαις αυτου, λαλων εν αυταις περι τουτων, μεταξυ των οποιων ειναι τινα δυσνοητα, τα οποια οι αμαθεις και αστηρικτοι στρεβλονουσιν, ως και τας λοιπας γραφας προς την ιδιαν αυτων απωλειαν. 	 Chirix a'in quixtz'îba laj Pablo sa' chixjunil lix hu. Cuan li c'a'ak re ru sa' lix hu ch'a'aj xtaubal ru. Ut li mâc'a'eb xna'leb ut li junpât neque'ch'inan xch'ôl sa' lix pâbâleb neque'xpo' lix yâlal. Jo'can ajcui' neque'xbânu riq'uin chixjunil li râtin li Dios. Xban nak neque'xk'et râtin li Dios, jo'can nak te'osok'.


Η συνεσις ειναι πηγη ζωης εις τον εχοντα αυτην η δε παιδεια των αφρονων μωρια. 	 Li ani cuan xnaßleb naxtau xyußam chi junelic. Ut xqßuebal xnaßlebeb li incßaß nequeßxtau xyâlal, aßan mâcßaß aj e.


Και ο εκτος αγγελος εξεχεε την φιαλην αυτου επι τον ποταμον τον μεγαν τον Ευφρατην και εξηρανθη το υδωρ αυτου, δια να ετοιμασθη η οδος των βασιλεων των απο ανατολων ηλιου. 	 Ut li xcuak ángel quixhoy li cuan sa' lix sec' sa' xbên li nima' Eufrates. Quichakic li ha' re te'numek' eb li rey li que'chal chak sa' eb li na'ajej li na-el cui' chak li sak'e.


Εγω λοιπον ητοιμασα καθ' ολην την δυναμιν μου δια τον οικον του Θεου μου, τον χρυσον δια τα χρυσα και τον αργυρον δια τα αργυρα και τον χαλκον δια τα χαλκινα, τον σιδηρον δια τα σιδηρα και ξυλα δια τα ξυλινα, ονυχιτας λιθους και λιθους ενθεσεως, λιθους λαμπρους και ποικιλους και παντος ειδους πολυτιμους λιθους και μαρμαρα αφθονα. 	 Lâin xinyal inkße chixchßutubanquil chixjunil li tâcßanjelak re xyîbanquil lix templo li Dios. Xinchßutub li oro re li cßaßak re ru li tâyîbâk riqßuin oro, ut xinchßutub li plata re li tâyîbâk riqßuin plata ut li bronce re li tâyîbâk riqßuin bronce. Xinchßutub li hierro re li tâyîbâk riqßuin hierro ut li cheß re li tâyîbâk riqßuin cheß. Xinchßutub ajcuiß li châbil pec ónice ut li pec li terto xtzßak, joß ajcuiß li kßeki pec ut li pec jalan jalânk xbonol. Ut cuan ajcuiß nabal li châbil pec mármol.


Καλως δια την απιστιαν απεκοπησαν, συ δε δια της πιστεως ιστασαι μη υψηλοφρονει, αλλα φοβου 	 Yâl ajcui' nequeye, aban xban nak inc'a' neque'pâban jo'can nak que'isîc. Ut lâex chic quexletze' sa' xna'ajeb a'an xban nak nequexpâban. Jo'can nak chexucua ru li Dios ut mênimobresi êrib.


Κατ' εκεινον τον καιρον Μερωδαχ-βαλαδαν, ο υιος του Βαλαδαν, βασιλευς της Βαβυλωνος, εστειλεν επιστολας και δωρα προς τον Εζεκιαν, ακουσας οτι ηρρωστησε και ανελαβε. 	 Saß eb li cutan aßan lix reyeb laj Babilonia, aßan laj Merodac-baladán li ralal laj Baladán. Laj Merodac-baladán quirabi resil nak quiyajer laj Ezequías ut quiqßuira. Joßcan nak quixtakla xhu ut quixtakla ajcuiß xmâtan.


Ο δε ειπε προς αυτους οι βασιλεις των εθνων κυριευουσιν αυτα, και οι εξουσιαζοντες αυτα ονομαζονται ευεργεται. 	 Li Jesús quixye reheb: -Eb li rey li cuanqueb sa' ruchich'och' cuanqueb xcuanquil sa' xbêneb li tenamit. Eb a'an neque'raj nak châbil tâyehek' chirixeb.


ειθε λοιπον τωρα να καμη ο Κυριος προς εσας ελεος και αληθειαν και εγω προσετι θελω ανταποδωσει εις εσας το καλον τουτο, επειδη εκαμετε τουτο το πραγμα 	 Aß taxak li Kâcuaß chi-uxtânânk êru lâex ut aß taxak li usilal chicuânk êriqßuin. Joßcan ajcuiß lâin tinbânu usilal êre riqßuin li usilal li xebânu.


Και ειπε προς αυτην ο βασιλευς, Μη φοβου τι ειδες λοιπον; Και ειπεν η γυνη προς τον Σαουλ, Θεους ειδον αναβαινοντας εκ της γης. 	 —¿Cßaßut nak xinâbalakßi? Lâat li rey Saúl, chan. Laj Saúl quixye re: —Matxucuac. Ye cue cßaßru yôcat chirilbal, chan. Li ixk quixye: —Nacuil jun chanchan dios yô chi êlc saß chßochß, chan.


συ ομως εισαι ο αυτος, και τα ετη σου δεν θελουσιν εκλειψει. 	 Abanan lâat ac lâat ajcuiß chak ut lâat junelic. Incßaß tat-osokß. Cuânkat ban chi junelic kße cutan.Joßcan ajcuiß li kalal kacßajol lâo laj cßanjel châcuu. Teßcuânk junelic xban nak lâat tat-ilok reheb. Lâat tatcolok reheb ut tatcuânk riqßuineb, chanquin re li Dios.


Και ειπον οι θεραποντες του Φαραω προς αυτον, Εως ποτε ουτος θελει εισθαι προσκομμα εις ημας; εξαποστειλον τους ανθρωπους, δια να λατρευσωσι Κυριον τον Θεον αυτων ακομη δεν εξευρεις οτι ηφανισθη η Αιγυπτος; 	 Ut eb laj cßanjel chiru laj faraón queßxye re laj faraón: —¿Joß najtil chic toxchßißchßißi li cuînk aßin? Canabeb chi xic laj Israel re nak eb aßan teßxlokßoni chak li Kâcuaß lix Dioseb. ¿Ma incßaß nacacuil nak x-osoß li katenamit Egipto? chanqueb.


προς μεσημβριαν ητο του Εφραιμ, και προς βορραν του Μανασση και η θαλασσα ητο το οριον αυτου και ηνονοντο προς βορραν με το του Ασηρ, και προς ανατολας με το του Ισσαχαρ. 	 Li naßajej li quitzßak laj Efraín, aßan li cuan saß li sur. Ut li naßajej li quitzßak laj Manasés, aßan li cuan saß li norte. Ut li nubâl reheb li naßajej aßan, aßan li palau Mediterráneo saß li oeste. Naxcßul rib lix naßajeb riqßuin lix naßaj laj Aser saß li norte ut naxcßul ajcuiß rib lix naßajeb riqßuin lix naßaj laj Isacar saß li este.


Διοτι δεν ειναι εν τω στοματι αυτων αληθεια η καρδια αυτων ειναι πονηρια ταφος ανεωγμενος ο λαρυγξ αυτων δια της γλωσσης αυτων κολακευουσι. 	 Eb aßan moco yâl ta nequeßâtinac. Cßajoß xyibal ru lix naßlebeb. Ut li cßaßru nequeßxye chanchan xchuhil li camenak. Sa nak nequeßkßunbesin, aban balakßînc nequeßxbânu.


Ωστε ο νομιζων οτι ισταται ας βλεπη μη πεση. 	 Jo'can nak li ani narec'a nak cau xch'ôl sa' lix pâbâl chixq'uehak retal lix yu'am re nak inc'a' tâoc chi mâcobc.


Και τη επαυριον του πασχα εφαγον αζυμα απο του σιτου της γης, και σιτον πεφρυγμενον την αυτην εκεινην ημεραν. 	 Saß li cutan jun chic queßxcuaß xbên cua li tzacaêmk yîbanbil riqßuin li ru li acuîmk li na-el saß li naßajej Canaán. Queßxcuaß li caxlan cua li mâcßaß xchßamal ut queßxcuaß ajcuiß li ru li trigo chi qßuilinbil.


και εγκατελιπον Κυριον τον Θεον των πατερων αυτων, τον εξαγαγοντα αυτους εκ γης Αιγυπτου, και υπηγον κατοπιν αλλων θεων, εκ των θεων των λαων των περιξ αυτων, και προσεκυνησαν αυτους και παρωργισαν τον Κυριον. 	 Queßxtzßektâna li Kâcuaß, lix Dioseb lix xeßtônil yucuaß, li qui-isin chak reheb saß li naßajej Egipto. Ut queßxtiquib xlokßoninquileb li yîbanbil dios li nequeßxlokßoni li tenamit li cuanqueb chi nachß riqßuineb. Ut riqßuin xlokßoninquil li yîbanbil dios, queßxchikß xjoskßil li Kâcuaß.


Εν τη ημερα εκεινη, λεγει Κυριος, θελω παταξει παντα ιππον εν εκστασει και τον αναβατην αυτου εν παραφροσυνη, και θελω ανοιξει τους οφθαλμους μου επι τον οικον Ιουδα και θελω παταξει εν αποτυφλωσει παντα ιππον των λαων. 	 Lâin tinqßueheb xxiu lix cacuâyeb li teßchâlk chi pletic. Ut tinsach xnaßlebeb li cuanqueb chirix. Tinqßueheb chi mutzßocß li cacuây. Abanan li ralal xcßajol laj Judá lâin tincolok reheb.


Και εσηκωθησαν Ζοροβαβελ ο υιος του Σαλαθιηλ και Ιησους ο υιος του Ιωσεδεκ και ηρχισαν να οικοδομωσι τον οικον του Θεου τον εν Ιερουσαλημ και μετ' αυτων οι προφηται του Θεου βοηθουντες αυτους. 	 Ut laj Zorobabel li ralal laj Salatiel rochben laj Jesúa li ralal laj Josadac, queßoc cuißchic chixyîbanquil lix templo li Kâcuaß aran Jerusalén. Ut eb lix profeta li Kâcuaß Dios cuanqueb rochbeneb ut yôqueb chixtenkßanquileb.


ιδου, η θυγατηρ μου η παρθενος και η παλλακη αυτου τωρα θελω φερει αυτας εξω, και ταπεινωσατε αυτας και καμετε εις αυτας ο, τι φανη αρεστον εις τους οφθαλμους σας αλλ' εις τον ανθρωπον τουτον μη πραξητε εργον τοιαυτης αφροσυνης. 	 Cuan jun li ixk riqßuin ut cuan ajcuiß lin rabin mâjiß cuanjenak riqßuin cuînk. Lâin tinkßaxtesiheb saß êrukß ut naru têbânu li cßaßru têraj riqßuineb. Abanan mêbânu mâusilal re li cuînk aßin, chan.


Αλλ' εγω προς σε, Κυριε, εκραξα και το πρωι η προσευχη μου θελει σε προφθασει. 	 Abanan lâin nintzßâma intenkßanquil âcuiqßuin, at nimajcual Dios. Rajlal ekßela nintijoc châcuu.


εαν λοιπον σεις, πονηροι οντες, εξευρητε να διδητε καλας δοσεις εις τα τεκνα σας, ποσω μαλλον ο Πατηρ σας ο εν τοις ουρανοις θελει δωσει αγαθα εις τους ζητουντας παρ' αυτου; 	 Cui lâex li moco châbilex ta nequenau xq'uebal li c'a'ru châbil re lê ralal êc'ajol, ¿ma toja' ta chic lê Yucua' li cuan sa' choxa inc'a' tixq'ue li k'axal châbil re li ani tixtz'âma chiru?


και περιεπατησεν εις πασας τας οδους του Ιεροβοαμ, υιου του Ναβατ, και εις τας αμαρτιας εκεινου, δια των οποιων εκαμε τον Ισραηλ να αμαρτηση, παροργισας Κυριον τον Θεον του Ισραηλ δια των ματαιοτητων αυτων. 	 Quixbânu li mâusilal joß quixbânu laj Jeroboam. Quixchikß xjoskßil li Kâcuaß xban li mâc quixbânu ut xban ajcuiß nak quixcßam xbeheb laj Israel chi mâcobc chiru li Kâcuaß nak queßxlokßoni li jalanil dios.


Και θελει εισθαι επι του μετωπου του Ααρων, δια να σηκονη ο Ααρων την ανομιαν των αγιων πραγματων, τα οποια οι υιοι του Ισραηλ θελουσιν αγιαζει εις πασας αυτων τας αγιας προσφορας και θελει εισθαι διαπαντος επι του μετωπου αυτου, δια να ηναι δεκται ενωπιον του Κυριου. 	 Li mitra junelic cuânk saß xjolom laj Aarón nak tixkßaxtesi chiru li Dios lix mayejeb li tenamit. Ut cui teßpaltok laj Israel riqßuin li mayej teßxqßue, lix mâqueb tâcanâk saß xbên laj Aarón. Abanan li Dios tixcßul lix mayejeb xban nak li jun chßina perêl chi oro tzßîbanbil cuiß li âtin junelic cuânk saß xjolom laj Aarón.


Εχεις δε εργατας εις πληθος, λιθοτομους και κτιστας και ξυλουργους, και παντος ειδους σοφους εις παν εργον. 	 Nabaleb laj cßanjel li teßtenkßânk âcue. Cuanqueb li teßtîcobresînk ru li pec; cuanqueb laj tzßac ut eb laj pechß. Ut nabaleb ajcuiß li nequeßxnau chi us xbânunquil li qßuila pây ru chi cßanjelil.


Και απηγγειλεν ο Αχααβ προς την Ιεζαβελ παντα οσα εκαμεν ο Ηλιας, και τινι τροπω εθανατωσεν εν ρομφαια παντας τους προφητας. 	 Li rey Acab quixye re lix Jezabel, li rixakil, chixjunil li quixbânu li profeta Elías. Quixye re chanru nak quixcamsi chi chßîchß chixjunileb lix profeta laj Baal.


πασας τας πολεις της πεδιαδος και πασαν την Γαλααδ και πασαν την Βασαν εως Σαλχα και Εδρει, πολεις του βασιλειου του Ωγ εν Βασαν. 	 Quikêchani chixjunileb li tenamit li cuanqueb saß li ru takßa, li naßajej Galaad, li naßajej Basán ut eb li naßajej toj Salca ut Edrei. Aßaneb lix naßaj li rey Og aran Basán.


Διοτι του Κυριου ειναι η βασιλεια, και αυτος εξουσιαζει τα εθνη. 	 Li Kâcuaß Dios, aßan li tzßakal Rey ut aßan li kßaxal nim xcuanquil saß xbêneb chixjunileb li tenamit saß ruchichßochß.


Και εκβαλων ο δουλος σκευη αργυρα και σκευη χρυσα και ενδυματα, εδωκεν εις την Ρεβεκκαν εδωκεν ετι δωρα εις τον αδελφον αυτης και εις την μητερα αυτης. 	 Tojoßnak quixkßaxtesi nabal lix mâtan lix Rebeca. Quixqßue li rakß, quixqßue lix plata joß ajcuiß lix oro. Lix naß ut li ras lix Rebeca queßxcßul ajcuiß nabal lix mâtan terto xtzßak.


αλλ' εαν φανερωσης την υποθεσιν ημων ταυτην, τοτε θελομεν εισθαι λελυμενοι απο του ορκου σου, τον οποιον εκαμες ημας να ομοσωμεν. 	 Cui lâat toâjit, lâo incßaß chic tento takabânu li cßaßru xkaye saß li juramento li xkabânu âcuiqßuin, chanqueb.


με δεκαχορδον οργανον και με ψαλτηριον με ωδην και κιθαραν. 	 Takaqßue âlokßal riqßuin li cuajb chi chßinaßus. Takaqßue âlokßal riqßuin li arpa ut riqßuin li salterio.


ητις εγεννησεν εις αυτον υιους, τον Ιεους και τον Σαμαριαν και τον Ζααμ. 	 Riqßuin lix Mahalat quicuan oxib li ralal laj Roboam. Aßaneb aßin: laj Jeús, laj Semarías ut laj Zaham.


επειδη και ο Χριστος δεν ηρεσεν εις εαυτον, αλλα καθως ειναι γεγραμμενον, Οι ονειδισμοι των ονειδιζοντων σε επεπεσον επ' εμε. 	 Li Cristo inc'a' quixbânu li quiraj xjunes rib. Quixbânu ban li naraj li Dios. Quixtenk'aheb chixjunileb. Jo'can nak quixc'ul jo' tz'îbanbil sa' li Santil Hu: Sa' inbên quinak lâ majecuanquil li que'xbânu eb li que'hoboc âcue. (Sal. 69:9)


σηκωθεις υπαγε εις Παδαν-αραμ, εις την οικιαν Βαθουηλ του πατρος της μητρος σου και εκειθεν λαβε εις σεαυτον γυναικα, εκ των θυγατερων Λαβαν του αδελφου της μητρος σου 	 Anakcuan yîb âcuib ut tatxic toj saß li tenamit Padan-aram. Tatxic saß rochoch laj Betuel lix yucuaß lâ naß. Aran tâsicß junak lâ cuixakil saß xyânkeb lix rabin laj Labán li ras lâ naß, chan.


οι λεγοντες, Δεν ειναι πλησιον ας κτισωμεν οικιας αυτη η πολις ειναι ο λεβης και ημεις το κρεας. 	 Nequeßxye, “Mâcßaß cßoxlac. Tzßakal tocablak. Saß li tenamit aßin takacol kib. Chanchanak jun li ucßal ut lâo chanchanako li tib li cuan chi saß li ucßal,” chanqueb.


Το στομα του αφρονος ειναι ο αφανισμος αυτου, και τα χειλη αυτου παγις εις την ψυχην αυτου. 	 Li âtin li naxye li mâcßaß xnaßleb, aßan li nasachoc re. Li âtin li naxye, aßan chanchan jun raßal chokß re.


Και εσταθη παρα Θεου ολεθρος του Οχοζιου το να ελθη προς τον Ιωραμ διοτι, οτε ηλθεν, εξηλθε μετα του Ιωραμ εναντιον Ιηου του υιου του Νιμσι, τον οποιον εχρισεν ο Κυριος δια να εξολοθρευση τον οικον Αχααβ. 	 Ac cuan saß xchßôl li Dios nak laj Ocozías tâcâmk nak tâxic chirilbal laj Joram. Tojeß ajcuiß tâcuulak nak qui-el rochben laj Joram chixcßulbal laj Jehú li ralal laj Nimsi, li ac sicßbil ru xban li Dios chixsachbaleb ru chi junaj cua li ralal xcßajol laj Acab.


Η δοξα αυτου ας ηναι ως του πρωτοτοκου του ταυρου αυτου, και τα κερατα αυτου ως τα κερατα του μονοκερωτος δι' αυτων θελει κερατισει τα εθνη εως των ακρων της γης και αυται ειναι αι μυριαδες του Εφραιμ, και αυται αι χιλιαδες του Μανασση. 	 Lix metzßêu li ralal xcßajol laj José chanchan xmetzßêu li xbên ral jun li toro. Chanchan xcacuilal lix xucub li bôyx li cuan saß qßuicheß. Riqßuin lix cacuilaleb teßnumtâk saß xbêneb li xnînkal ru tenamit ut teßrâlinaheb toj saß xmaril li ruchichßochß. Aßan li usilal li tintzßâma reheb li qßuila ralal xcßajol laj Efraín ut reheb li qßuila ralal xcßajol laj Manasés.


Και εδωκεν εις τον Μωυσην, αφου ετελειωσε λαλων προς αυτον επι του ορους Σινα, δυο πλακας του μαρτυριου, πλακας λιθινας γεγραμμενας με τον δακτυλον του Θεου. 	 Nak quirakeß chi âtinac li Dios riqßuin laj Moisés saß li tzûl Sinaí, quixkßaxtesi li cuib chi perpôquil pec re, li quixtzßîba cuiß li chakßrab.


Ισταται επι της κορυφης των υψηλων τοπων, υπερ την οδον, εν τω μεσω των τριοδων. 	 Yalak bar yô chi abîc resil saß eb li be, saß eb li xâla be, joß ajcuiß saß xbên bol.


Διοτι λεγω δια της χαριτος της εις εμε δοθεισης προς παντα οστις ειναι μεταξυ σας, να μη φρονη υψηλοτερα παρ' ο, τι πρεπει να φρονη, αλλα να φρονη ωστε να σωφρονη, κατα το μετρον της πιστεως, το οποιον ο Θεος εμοιρασεν εις εκαστον. 	 Xban ruxtân li Dios nak q'uebil cue lin c'anjel. Jo'can nak ninch'olob xyâlal chêru re nak inc'a' tênimobresi êrib. Cheq'uehak ban xcuanquil lê c'anjel q'uebil êre xban li Dios sa' xc'aba' lê pâbâl.


Ουτος ωκοδομησε την Αιλωθ και επεστρεψεν αυτην εις τον Ιουδαν, αφου ο βασιλευς εκοιμηθη μετα των πατερων αυτου. 	 Laj Uzías quixyîb cuißchic li tenamit Elot ut quixkßaxtesi reheb laj Judá nak ac xcam lix yucuaß.


Διοτι εθεσας αυτον ευλογιαν εις τον αιωνα υπερευφρανας αυτον δια του προσωπου σου. 	 Osobtesinbil âban chi junelic ut kßaxal sa saß xchßôl xban nak cuancat riqßuin.


Ας χαιρωσιν αι πεδιαδες και παντα τα εν αυταις τοτε θελουσιν αγαλλεσθαι παντα τα δενδρα του δασους 	 Chisahokß taxak saß xchßôl li ruchichßochß ut chixjunil li cuan chiru. Ut cheßsahokß ta saß xchßôleb chixjunileb li cheß saß qßuicheß.Chixjunileb ta teßsahokß saß xchßôl nak tâchâlk li Kâcuaß chi rakoc âtin saß xbêneb li cuanqueb saß ruchichßochß xban nak aßan târakok âtin saß xyâlal ut saß tîquilal.


Που ειναι ο βασιλευς σου; που; ας σε σωση τωρα εν πασαις σου ταις πολεσι και που οι κριται σου, περι των οποιων ειπας, Δος μοι βασιλεα και αρχοντας; 	 ¿Bar cuan lê rey anakcuan re texcol lâex ut lê tenamit? Ut, ¿bar cuanqueb laj rakol âtin li xetzßektâna nak queye nak queraj junak lê rey joß ajcuiß eb li teßtenkßânk re chi taklânc saß êbên?


και ουτος εξερχεται ως νυμφιος εκ του θαλαμου αυτου αγαλλεται ως ο ανδρειος εις το να τρεξη το σταδιον 	 Li sakße naxcßut xlokßal li Dios nak na-el chak ekßela chi cßajoß xchakßal ru. Chanchan jun li cuînk toj xsumla ut chanchan jun li cuînk naxyal xkße chi âlinac chi sa saß xchßôl.


Ειπε προς τον Ααρων και προς τους υιους αυτου να απεχωσιν απο των αγιων των υιων Ισραηλ, και να μη βεβηλονωσι το ονομα το αγιον μου, εις οσα αγιαζουσιν εις εμε. Εγω ειμαι ο Κυριος. 	 —Tâye re laj Aarón ut reheb li ralal nak teßxqßue xlokßal li santil mayej li nequeßxkßaxtesi chicuu eb laj Israel re nak incßaß teßxmux ru lin santil cßabaß. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.


Και αποκριθεις ο Ιωναθαν ειπε προς τον Αδωνιαν, Βεβαιως κυριος ημων ο βασιλευς Δαβιδ εκαμε βασιλεα τον Σολομωντα 	 Laj Jonatán quixye re laj Adonías: —Li rey David xxakab laj Salomón chokß rey chokß rêkaj.


Ειχον και ολιγα οψαρακια και ευλογησας ειπε να βαλωσι και αυτα. 	 Ut cuan cuib oxib li coc' car riq'uineb. Nak quirosobtesi quixye reheb nak te'xjeq'ui ajcui' reheb li tenamit.


Παρετρεψε τας οδους μου και με κατεσπαραξε, με κατεστηαεν ηφανισμενην. 	 Chanchan nak quinixchap ut quinixrahobtesi ut quinixcanab injunes chi mâ ani natenkßan cue.


Διοτι εαν συγχωρησητε εις τους ανθρωπους τα πταισματα αυτων, θελει συγχωρησει και εις εσας ο Πατηρ σας ο ουρανιος 	 Cui nequecuy xmâqueb lê ras êrîtz'in, tixcuy ajcui' êmâc lâex lê Yucua' cuan sa' choxa.


Και εν παση τη γη, λεγει Κυριος, δυο μερη θελουσιν εξολοθρευθη εν αυτη και εκλειψει, το δε τριτον θελει εναπολειφθη εν αυτη. 	 Joßcaßin tâcßulmânk saß li tenamit aßan: numenak yijach li tenamit teßosokß. Incßaß chic qßui teßcanâk, chan li Kâcuaß.Ut li joß qßuial chic teßcanâk, chanchan numsinbil saß xam tinbânu reheb nak tinyal rixeb, joß nak nanumsîc li plata ut li oro saß li xam. Eb aßan teßxyâba incßabaß ut lâin tinsumeheb ut tinye reheb: Lâex lin tenamit. Ut eb aßan teßxye, “Li Kâcuaß, aßan li kaDios,” chaßkeb.


Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους τι προσεταξεν εις εσας ο Μωυσης; 	 Ut nak quichak'oc li Jesús, quixye reheb: -¿C'a'ru lê chak'rabinquil quixcanab êre laj Moisés?-


Δυο στρουθια δεν πωλουνται δι' εν ασσαριον; και εν εξ αυτων δεν θελει πεσει επι την γην ανευ του θεληματος του Πατρος σας. 	 ¿Ma inc'a' ta bi' nac'ayîc cuib chi tzentzeyul chi jun centavo? K'axal cubenak xtz'ak, abanan mâ jun li ch'ina tzentzeyul nacam chi inc'a' ta tixnau li Dios lê Yucua'.


Διοτι εστερεωσας εις σεαυτον τον λαον σου Ισραηλ, δια να ηναι λαος σου εις τον αιωνα και συ, Κυριε, εγεινες Θεος αυτων. 	 Lâat catsicßoc ruheb laj Israel re nak aßanakeb lâ tenamit chi junelic. Ut lâat, at Kâcuaß, lâatak lix Dioseb.


και φοβουμενοι μηπως πεσωμεν εξω εις τραχεις τοπους, ριψαντες τεσσαρας αγκυρας απο της πρυμνης, ηυχοντο να γεινη ημερα. 	 C'ajo' lix xiuheb xban nak que'xc'oxla nak mâre tâcutek' li jucub sa' xyânk pec xban lix cau ok li palau. Jo'can nak que'xq'ue sa' li ha' chirix li jucub câhib li nînki ch'îch' ancla xc'aba' re raj xxakabanquil li jucub. Ut neque'raj ta ac xsakêu.


ηγεμων Δησων, ηγεμων Εσερ, ηγεμων Δισαν ουτοι ειναι οι ηγεμονες των Χορραιων μεταξυ των ηγεμονων αυτων εν τη γη Σηειρ. 	 joß eb ajcuiß laj Disón, laj Ezer ut laj Disán. Eb aßan queßtaklan saß xbêneb laj horeo. Eb li cuînk aßin, aßaneb li queßtaklan saß xbêneb li jûnk chßûtal li ralal xcßajoleb.


Εγειναμεν ονειδος εις τους γειτονας ημων, καταγελως και χλευασμος εις τους περιξ ημων. 	 Eb li cuanqueb chi nachß riqßuin li katenamit yôqueb chikaseßenquil. Nocoeßxhob ut nocoeßretzßu.


Εαν το εργον τινος, το οποιον επωκοδομησε μενη, θελει λαβει μισθον 	 Cui lix c'anjel inc'a' tâsachek', nac'utun nak us lix c'anjel ut li jun a'an tixc'ul lix k'ajcâmunquil.


Και οτε κατεσταθη ο Ισραηλ δυνατος, υπεβαλε τους Χαναναιους εις φορον και δεν εξεδιωξεν αυτους ολοκληρως. 	 Nak quicacuu xmetzßêuheb laj Israel, queßxpuersiheb laj cananeo chixtojbal rix lix naßajeb. Ut incßaß queßrisiheb saß li naßajej aßan.


Αυτη θελει εισθαι δια τον αρχοντα ο αρχων, ουτος θελει καθησει εν αυτη δια να φαγη αρτον ενωπιον του Κυριου θελει εισελθει δια της οδου της στοας της πυλης ταυτης και δια της αυτης οδου θελει εξελθει. 	 Caßaj cuiß li rey naru tâoc aran ut tâcßojlâk chi cuaßac chiru li Kâcuaß. Tâoc saß li oquebâl li cuan saß li este ut aran ajcuiß tâêlk, chan.


και Αχιτωβ εγεννησε τον Σαδωκ, και Σαδωκ εγεννησε τον Σαλλουμ, 	 laj Ahitob, aßan lix yucuaß laj Sadoc; laj Sadoc, aßan lix yucuaß laj Salum;


Εαν ομως ο ανηρ αυτης ηκυρωσεν αυτα ρητως, καθ' ην ημεραν ηκουσε, παν ο, τι εξηλθεν εκ των χειλεων αυτης περι των ευχων αυτης και περι του δεσμου της ψυχης αυτης δεν θελει μενει ο ανηρ αυτης ηκυρωσεν αυτα και ο Κυριος θελει συγχωρησει αυτην. 	 Abanan cui li bêlomej târabi resil ut tixye re li rixakil nak incßaß naru tixbânu li cßaßru quixyechißi re li Dios, incßaß tento nak tixbânu. Li Dios tixcuy xmâc li ixk cui incßaß tixbânu xban nak li bêlomej quixye nak incßaß tixbânu.


Ακουσαντες δε οι αποστολοι οι εν Ιεροσολυμοις οτι η Σαμαρεια εδεχθη τον λογον του Θεου, απεστειλαν προς αυτους τον Πετρον και Ιωαννην 	 Eb li apóstol li toj cuanqueb Jerusalén que'rabi resil nak eb laj Samaria yôqueb chixpâbanquil li Dios. Jo'can nak que'xtakla laj Pedro ut laj Juan aran.


Και εθαψαν αυτον εις το οριον της κληρονομιας αυτου εν Θαμναθ-αρες, εν τω ορει Εφραιμ, κατα το βορειον μερος του ορους Γαας. 	 Ut queßxmuk aran Timnat-sera saß li naßajej li quirêchani aßan. Li naßajej aßan cuan jun pacßal li tzûl Gaas saß li norte saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín, li tzûl ru.


και απολυσας αυτους, υπηγεν εις το ορος να προσευχηθη. 	 Ut nak ac xchak'rabiheb li tenamit, li Jesús cô chiru tzûl chi tijoc.


και οι δυο νεφροι και το στεαρ το επ' αυτων, το προς τα πλευρα, και ο επανω λοβος του ηπατος, οστις μετα των νεφρων θελει αφαιρεισθαι. 	 Teßxqßue ajcuiß lix quênkß cuib ut lix xêbul ut teßxqßue ajcuiß li xêb li cuan chixcßatk xsaß. Ut teßxqßue ajcuiß li xêb li letzlo chiru lix chßochß.


Και ειπε προς αυτον Ζερες η γυνη αυτου και παντες οι φιλοι αυτου, Ας κατασκευασθη ξυλον πεντηκοντα πηχων το υψος, και το πρωι ειπε προς τον βασιλεα να κρεμασθη ο Μαροδοχαιος επ' αυτο τοτε υπαγε περιχαρης μετα του βασιλεως εις το συμποσιον. Και το πραγμα ηρεσεν εις τον Αμαν, και προσεταξε να ετοιμασθη το ξυλον. 	 Ut lix Zeres li rixakil joßqueb ajcuiß li ramîg queßxye re: —Takla xyîbanquil junak li naßajej cuib xcaßcßâl metro xteram ut tâyîb li cßâm re xyatzßbal laj Mardoqueo. Ut ekßela cuulaj tâtzßâma chiru li rey nak tixtakla xyatzßbal laj Mardoqueo re nak naru tatxic saß li ninkße âcuochben li rey chi mâcßaß âcßaßux, chanqueb. Ut quisahoß xchßôl laj Amán riqßuin li naßleb aßan ut quixtakla xyîbanquil li naßajej re xyatzßbal laj Mardoqueo.


Αλλ' ο Αυναν ηξευρεν, οτι το σπερμα δεν ηθελεν εισθαι ιδικον του δια τουτο, οτε εισηρχετο προς την γυναικα του αδελφου αυτου, εξεχυνεν επι την γην, δια να μη δωση σπερμα εις τον αδελφον αυτου. 	 Ut laj Onán quixnau nak li cocßal li teßyoßlâk riqßuin li ixk aßan mâcuaß saß xcßabaß aßan teßyoßlâk. Saß xcßabaß ban li ras camenak. Incßaß quicuulac chiru. Joßcan nak laj Onán nak nacuan riqßuin li ixk, naxsicß xyâlal chanru tixbânu re nak li ixk incßaß tâcanâk chi yaj.


Μη χαιρε, Παλαιστινη πασα, διοτι συνετριφθη η ραβδος του παταξαντος σε επειδη εκ της ριζης του οφεως θελει εξελθει βασιλισκος, και ο καρπος αυτου θελει εισθαι φλογερος πετωμενος οφις. 	 Lâex aj filisteo, misahoß saß êchßôl nak xtokeß li cheß li xexsaqßueß cuiß. Nak nacam jun li cßantiß, nachal chokß rêkaj jun chic li cßantiß kßaxal yibru chiru li quicuan junxil. Nak tâmok lix mol li cßantiß, tâyoßlâk jun li cßantiß li napiscßoc. Li cßantiß aßan kßaxal xiu xiu.


Τα ορη τα υψηλα ειναι δια τας δορκαδας αι πετραι καταφυγη εις τους δασυποδας. 	 Eb li yuc nequeßcuan saß eb li nînki tzûl ut eb li imul nequeßcuan saß xyânk li pec.


αν εσκεπασα την παραβασιν μου ως ο Αδαμ, κρυπτων την ανομιαν μου εν τω κολπω μου 	 Lâin mâ jun sut xinmuk lin mâc joß nequeßxbânu li jun chßol chic. Mâ jun sut xincanab saß inchßôl re nak mâ ani tânaßok re.


οι δε λοιποι πιασαντες τους δουλους αυτου υβρισαν και εφονευσαν. 	 Ut eb li jun ch'ol chic que'xchapeb lix môs li rey, que'xrahobtesiheb ut que'xcamsiheb.


Ο ανθρωπος ομως δεν ηθελησε να διανυκτερευση αλλ' εσηκωθη και ανεχωρησε και ηλθεν εως απεναντι της Ιεβους, ητις ειναι η Ιερουσαλημ και ειχε μεθ' εαυτου δυο ονους σαμαρωμενους, και η παλλακη αυτου ητο μετ' αυτου. 	 Abanan li cuînk incßaß quixcßul xchßôl nak teßcanâk jun kßojyînak chic. Quixcßam li ixk ut lix môs ut li cuib chi bûr. Nak ac nachß cuanqueb riqßuin li tenamit Jebús, li nayeman Jerusalén re,


Αλλ' εαν ειπητε προς εμε, Επι Κυριον τον Θεον ημων θαρρουμεν δεν ειναι αυτος, του οποιου τους υψηλους τοπους και τα θυσιαστηρια αφηρεσεν ο Εζεκιας, και ειπε προς τον Ιουδαν και προς την Ιερουσαλημ, Εμπροσθεν τουτου του θυσιαστηριου θελετε προσκυνησει εν Ιερουσαλημ; 	 Mâre lâex têye cue nak cßojcßo êchßôl riqßuin li Kâcuaß lê Dios. ¿Ma incßaß ta biß isinbil saß êyânk chixjunileb li artal xban li rey Ezequías? ¿Ma mâcuaß ta biß aßan quiyehoc reheb laj Judá ut laj Jerusalén nak chiru jun ajcuiß li artal teßlokßonînk aran Jerusalén?