και εγω ειπα να σε ειδοποιησω, λεγων, Αγορασον αυτο εμπροσθεν των κατοικων και εμπροσθεν των πρεσβυτερων του λαου μου εαν θελης να εξαγορασης αυτο ως συγγενης, εξαγορασον αλλ' εαν δεν θελης να εξαγορασης αυτο, ειπε προς εμε, δια να εξευρω διοτι δεν ειναι αλλος να εξαγοραση αυτο ως συγγενης παρα συ και εγω ειμαι μετα σε. Ο δε ειπεν, Εγω θελω εξαγορασει αυτο. 	 Lâin xincßoxla nak tento tinye âcue. Cui tâcuaj xlokßbal li chßochß aßan, tâye cue chiruheb chixjunileb li cßojcßôqueb arin ut chiruheb li nequeßcßamoc be saß li tenamit. Cui lâat tâcuaj tâlokß li chßochß, lokß. Cui ut incßaß nacacuaj xlokßbal, tâye cue, re nak tinnau, xban nak caßaj cuiß lâat ut lâin li rechßalal li camenak. Caßaj cuiß lâo li târûk tolokßok re li chßochß aßan, chan. Ut li rechßalal quixye re: —Lâin tinlokß li chßochß aßan, chan.


Ιδων δε ο Ιησους οτι επισυντρεχει οχλος, επετιμησε το πνευμα το ακαθαρτον, λεγων προς αυτο το πνευμα το αλαλον και κωφον, εγω σε προσταζω, Εξελθε απ' αυτου και μη εισελθης πλεον εις αυτον. 	 Nak li Jesús quiril nak sa' junpât yôqueb chi ch'utlâc nabal li tenamit, quixch'ila li mâus aj musik'ej. Quixye re: -At mâus aj musik'ej, lâat nacatmemobresin. Lâat nacattz'apoc xic. Lâin tinye âcue, elen riq'uin li al a'in ut mat-oc chic riq'uin, chan.


Τοτε τινες εκ των μαθητων αυτου ειπον προς αλληλους Τι ειναι τουτο, το οποιον μας λεγει, Ολιγον και δεν με βλεπετε, και παλιν ολιγον και θελετε με ιδει, και, Οτι εγω υπαγω προς τον Πατερα; 	 Cuanqueb lix tzolom yôqueb chixyebal chi ribileb rib: -¿C'a'ru xyâlal nak xye ke nak tâxic riq'uin lix yucua'? ¿C'a'ut nak xye ke nak chi sêb inc'a' chic takil ru ut mokon chic takil cui'chic ru?


Εν τουτω ειναι η αγαπη, ουχι οτι ημεις ηγαπησαμεν τον Θεον, αλλ' οτι αυτος ηγαπησεν ημας και απεστειλε τον Υιον αυτου ιλασμον περι των αμαρτιων ημων. 	 Li tz'akal rahoc, a'an a'in: mâcua'o lâo xorahoc re li Dios. A'an ban quirahoc ke lâo xban nak quixtakla chak li Ralal chi câmc re xtojbal rix li kamâc.


Τωρα λοιπον ακουσατε μου, τεκνα, και προσεχετε εις τους λογους του στοματος μου. 	 Joßcan ut, ex cualal incßajol, cherabihak li cßaßru tinye êre. Canabomak êrib chirabinquil lê naßleb tinqßue.


Και ιδων ο Γεδεων οτι ητο αγγελος Κυριου, ειπεν ο Γεδεων, Οιμοι, Κυριε Θεε διοτι ειδον τον αγγελον του Κυριου προσωπον προς προσωπον. 	 Laj Gedeón quixqßue retal nak relic chi yâl aßan lix ángel li Kâcuaß Dios ut cßajoß nak quixucuac. Quixye: —At nimajcual Dios, lâin xcuil ru chi tzßakal lâ ángel, chan.


Και ενω εκαθητο εις το ορος των Ελαιων κατεναντι του ιερου, ηρωτων αυτον κατ' ιδιαν ο Πετρος και Ιακωβος και Ιωαννης και Ανδρεας. 	 Que'côeb sa' li tzûl Olivos sa' xca'yabâl li rochoch li Dios. Li Jesús quic'ojla aran ut nak cuan xjunes quipatz'e' re xbaneb laj Pedro, laj Jacobo, laj Juan ut laj Andrés.


Τινα χρειαν εχω του πληθους των θυσιων σας; λεγει Κυριος κεχορτασμενος ειμαι απο ολοκαυτωματων κριων και απο παχους των σιτευτων και δεν ευαρεστουμαι εις αιμα ταυρων η αρνιων η τραγων. 	 Li Dios quixye: —Mâcßaß na-oc cuiß cue li qßuila mayej nequemayeja chicuu. Xintitzß xban lê cßatbil mayej. Xintitzß riqßuin li cßatbil carner ut lix xêbul li sâj cuacax nînkeb xtibel. Incßaß chic nacuulac chicuu lix quiqßuel li toro, li carner, ut li chibât.


Και ειπα προς αυτους, Ας μη ανοιγωνται αι πυλαι της Ιερουσαλημ εωσου θερμανη ο ηλιος και εκεινων ετι παροντων, να κλειωνται αι θυραι και να ασφαλιζωνται και φυλακαι να διοριζωνται εκ των κατοικων της Ιερουσαλημ, εκαστος εν τη φυλακη αυτου και εκαστος απεναντι της οικιας αυτου. 	 Ut quinye reheb nak acak xcutanoß chi us nak teßxte li puerta re li oquebâl. Ut nak toj cuanqueb laj cßacßalenel, teßxtzßap cuißchic li puerta ut teßxnatß rix chi us. Ut quinye ajcuiß reheb nak teßxxakabeb laj cßacßalenel re li tenamit Jerusalén re chi kßek. Li cuanqueb rochocheb nachß riqßuin li tzßac, aßaneb teßcßacßalênk chiru li rochocheb.


και την Βασεμαθ, θυγατερα του Ισμαηλ, αδελφην του Νεβαιωθ. 	 Ut li rox li rixakil, aßan lix Basemat. Aßan lix rabin laj Ismael. Laj Nebaiot, aßan li ras lix Basemat.


Διοτι η γη θελει εισθαι πληρης της γνωσεως της δοξης του Κυριου, καθως τα υδατα σκεπαζουσι την θαλασσαν. 	 Tâcuulak xkßehil nak tânaßekß lix nimal xlokßal li Kâcuaß jun sut rubel choxa joß nak nanujac li palau riqßuin li haß.


συναγαγε εις αυτον τα τμηματα αυτου, παν τμημα καλον, τον μηρον και τον ωμον γεμισον αυτον απο των εκλεκτων οστεων. 	 Têsicß li châbil tib joß xtzßejcual li raß ut li tzßej ut têqßue saß li ucßal. Ut têqßue ajcuiß li châbil bak.


Και ωκοδομησε τον οικον του δασους του Λιβανου το μηκος αυτου ητο εκατον πηχων, και το πλατος αυτου πεντηκοντα πηχων, και το υψος αυτου τριακοντα πηχων, επι τεσσαρων σειρων στυλων κεδρινων, με δοκους κεδρινους επι των στυλων. 	 Quixyîb jun li cab ut quixqßue chokß xcßabaß “Qßuicheß re Líbano”. Aßan aßin lix nimal: ôb roxcßâl metro xnimal rok, cuib xcaßcßâl metro riqßuin media xnimal xsaß ut oxlaju metro riqßuin media xnimal xteram. Câhib tzol li rokechal. Li câhib tzol chi okech, aßan chacalteß joß ajcuiß li tzßamba. Ut saß xbêneb li okech aßan queßhilan li tzßamba.


Και οταν προσφερωσι τα ζωα δοξαν και τιμην και ευχαριστιαν εις τον καθημενον επι του θρονου, εις τον ζωντα εις τους αιωνας των αιωνων, 	 Rajlal neque'xq'ue xlok'al ut neque'xnima ru ut neque'xbantioxi chiru li nimajcual Dios, li yo'yo chi junelic k'e cutan, li c'ojc'o sa' lix lok'laj c'ojaribâl.


Και ακουσας περι του Ιησου, απεστειλε προς αυτον πρεσβυτερους των Ιουδαιων, παρακαλων αυτον να ελθη να διασωση τον δουλον αυτου. 	 Li capitán quirabi resil nak cuan li Jesús aran. Quixtaklaheb cuib oxib laj judío xcomoneb li neque'c'amoc be sa' li tenamit re nak te'xtz'âma chiru li Jesús nak tâxic sa' rochoch li capitán chixq'uirtesinquil lix môs.


Και ελεγε προς αυτον ο Αβεσσαλωμ, Ιδε, η υποθεσις σου ειναι καλη και ορθη πλην δεν ειναι ουδεις ο ακουων σε απο μερους του βασιλεως. 	 laj Absalón naxye reheb: —Kßaxal us lâ cuâtin ut tîc, abanan mâ ani junak tââtinak châcuix chiru li rey, chan reheb.


Και θελετε προσφερει μετα του αρτου επτα αρνια αμωμα ενιαυσια και ενα μοσχον εκ βοων και δυο κριους ολοκαυτωμα θελουσιν εισθαι εις τον Κυριον μετα της εξ αλφιτων προσφορας αυτων και μετα των σπονδων αυτων, προσφορα γινομενη δια πυρος εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον. 	 Rochben li caxlan cua têqßue cuukub li cocß carner têlom jun chihab cuânk reheb. Têqßue ajcuiß jun li toro toj sâj ut cuib chic li carner têlom. Mâcßaßak rêqßueb. Têqßue chokß cßatbil mayej chiru li Kâcuaß rochben li mayej trigo ut li mayej vino. Aßanak jun li sununquil mayej tâcuulak chiru li Kâcuaß.


Ας γεινη εις αυτον ως το ιματιον, το οποιον ενδυεται και ως η ζωνη, την οποιαν παντοτε περιζωννυται. 	 Aß ta li majecuânc li naxbânu chi cuânk riqßuin junelic joß nak junelic bacßbo lix saß riqßuin lix cßâmal xsaß.


Εις δε τον αρχοντα ανηκει να διδη τα ολοκαυτωματα και τας εξ αλφιτων προσφορας και τας σπονδας, εν ταις εορταις και εν ταις νεομηνιαις και εν τοις σαββασι κατα πασας τας πανηγυρεις του οικου Ισραηλ αυτος θελει ετοιμαζει την περι αμαρτιας προσφοραν και την εξ αλφιτων προσφοραν και το ολοκαυτωμα και τας ειρηνικας προσφορας, δια να καμνη εξιλεωσιν υπερ του οικου Ισραηλ. 	 Tâcanâk saß xbên li rey xkßaxtesinquil li xul re li cßatbil mayej. Ut aßan ajcuiß tâkßaxtesînk re li ru li acuîmk ut li vino li nequeßxmayeja. Tixqßue li cßatbil mayej ut li mayej re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb ut re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios. Tixbânu aßan nak nequeßxninkßei lix yoßlajic li po ut nak nequeßxninkßei li hilobâl cutan ut nak nequeßxbânu li ninkße jun chßol chic. Li rey tâmayejak saß xcßabaßeb chixjunileb laj Israel.


Ο Κυριος θελει φερει εθνος επι σε μακροθεν, απο ακρου της γης, ως με ορμην αετου εθνος, του οποιου την γλωσσαν δεν θελεις εννοει 	 Li Kâcuaß tixcßameb chak chi najt eb li jalan xtenamit. Lâex incßaß têtau ru li râtinobâleb. Chanchanakeb li xul tßiu nak teßchâlk chi junpât chixsachbal êru.


Ο φονευς εγειρομενος την αυγην φονευει τον πτωχον και τον ενδεη, την δε νυκτα γινεται ως κλεπτης. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb aj camsineleb. Nak toj mâjiß nasakêu, nequeßxic chixcamsinquileb li nebaß. Ut nak na-oc li kßojyîn, nequeßoc chi elkßac.


Διοτι καλητερα ειναι μια ημερα εν ταις αυλαις σου υπερ χιλιαδας ηθελον προτιμησει να ημαι θυρωρος εν τω οικω του Θεου μου, παρα να κατοικω εν ταις σκηναις της πονηριας. 	 Kßaxal lokß li cuânc saß lâ templo usta jun cutan ajcuiß chiru li cuânc jun mil cutan saß jalan naßajej. Kßaxal us chokß cue lâin cuânc saß lâ cuochoch, usta caßaj cuiß rilbal li oquebâl tinbânu, chiru li cuânc saß jun châbil naßajej li nequeßxbânu cuiß li mâusilal.


ιδου, οταν ημεις εισερχωμεθα εις την γην, θελεις δεσει το σχοινιον τουτου του κοκκινου νηματος εις την θυριδα, απο της οποιας κατεβιβασας ημας και τον πατερα σου και την μητερα σου και τους αδελφους σου και πασαν την οικογενειαν του πατρος σου, θελεις συναξει προς σεαυτην εις την οικιαν 	 Nak to-oc chirêchaninquil li tenamit aßin, lâat tâtßuyub li caki cßâm aßin saß li ventana, li xoâcubsi cuiß. Ut tâchßutubeb saß lâ cuochoch lâ naß ut lâ yucuaß rochbeneb lâ cuas ut eb lâ cuîtzßin, ut chixjunileb li cuanqueb saß rochoch lâ yucuaß.


Τωρα λοιπον ας προβλεψη ο Φαραω ανθρωπον συνετον και φρονιμον και ας καταστηση αυτον επι της γης της Αιγυπτου 	 Anakcuan us raj tâbânu li naßleb aßin. Sicß junak cuînk châbil xnaßleb re nak aßan tâtenkßânk âcue chixtaklanquil li tenamit Egipto.


Εξακοσιοι ομως ανδρες ετραπησαν και εφυγον προς την ερημον εις την πετραν Ριμμων, και εκαθισαν εν τη πετρα Ριμμων τεσσαρας μηνας. 	 Abanan cuakib ciento chi cuînk queßêlelic ut queßxmuk ribeb saß li sakônac li cuan Rimón ut aran queßcuan câhib po.Ut eb li ralal xcßajol laj Israel queßcôeb saß chixjunileb li tenamit li cuanqueb cuiß eb li ralal xcßajol laj Benjamín. Queßxcamsi chi chßîchß chixjunil li queßxtau, joß cristian, joßqueb ajcuiß li xul. Ut quilajeßxcßat chixjunileb lix tenamiteb.


καθ' ην ωραν ακουσητε τον ηχον της σαλπιγγος, της συριγγος, της κιθαρας, της σαμβυκης, του ψαλτηριου, της συμφωνιας και παντος ειδους μουσικης, πεσοντες προσκυνησατε την εικονα την χρυσην, την οποιαν εστησε Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς 	 Nak têrabi nak teßoc chi ecßânc li trompeta, li xôlb, li tambor, li arpa, li salterio, li zampoña, joß ajcuiß chixjunileb li cuajb, lâex têcuikßib êrib ut têlokßoni li jalam ûch oro li quixqßue chi yîbâc li rey Nabucodonosor.


Και εσηκωθη Σενναχειρειμ, ο βασιλευς της Ασσυριας, και εφυγε και επεστρεψε και κατωκησεν εν Νινευη. 	 Ut laj Senaquerib lix reyeb laj Asiria, quirisi lix muhebâleb. Quisukßi Nínive saß xnaßaj ut aran quicana.Saß jun li cutan laj Senaquerib yô chixlokßoninquil lix dios Nisroc xcßabaß saß lix templo. Queßcuulac laj Adramelec ut laj Sarezer, li cuib chi ralal. Queßxcamsi chi chßîchß ut queßêlelic. Queßcôeb saß li naßajej Ararat. Ut aß chic laj Esar-hadón li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj laj Senaquerib.


και δια τι μας εφερεν ο Κυριος εις την γην ταυτην να πεσωμεν δια μαχαιρας, να γεινωσι διαρπαγη αι γυναικες και τα τεκνα ημων; δεν ητο καλητερον εις ημας να επιστρεψωμεν εις την Αιγυπτον; 	 ¿Cßaßut nak xoxcßam chak li Kâcuaß saß li naßajej aßin yal re nak tocamsîk? Ut, ¿cßaßut nak tixcanabeb chi chapecß li kixakil ut eb li kacocßal? ¿Ma incßaß raj us nak tosukßîk cuißchic Egipto? chanqueb.


Αι οδοι της Σιων πενθουσι, διοτι ουδεις ερχεται εις τας εορτας πασαι αι πυλαι αυτης ειναι ερημοι οι ιερεις αυτης αναστεναζουσιν αι παρθενοι αυτης ειναι περιλυποι και αυτη πληρης πικριας. 	 Kßaxal ra saß xchßôleb li be li nequeßxic aran Sión xban nak mâ ani nanumeß aran re teßxic saß eb li ninkße. Mâ ani nacuan chiruheb li oquebâl re li tenamit ut eb laj tij yôqueb chixjikßbal xchßôleb xban li raylal yôqueb chixcßulbal. Kßaxal ra saß xchßôleb li tukß ix joßqueb ajcuiß chixjunileb li tenamit.


Και εν ευφροσυνη θελετε αντλησει υδωρ εκ των πηγων της σωτηριας. 	 Cßajoß nak tâsahokß xchßôleb riqßuin li colba-ib. Chanchan nak nacßojla xchßôl li tâchakik re nak narucß li haß.


περι αμαρτιας μεν, διοτι δεν πιστευουσιν εις εμε 	 Inc'a' neque'xtau ru c'a'ru li mâc xban nak inc'a' niquine'xpâb.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων Εν ταις ημεραις εκειναις δεκα ανδρες εκ πασων των γλωσσων των εθνων θελουσι πιασει σφιγκτα, ναι, θελουσι πιασει σφιγκτα το κρασπεδον ενος Ιουδαιου, λεγοντες θελομεν υπαγει με σας διοτι ηκουσαμεν οτι ο Θεος ειναι με σας. 	 Saß eb li cutan aßan, lajêb chi cuînk jalan jalânk xtenamiteb ut jalan jalânk râtinobâleb teßchâlk ut teßxchap chi rakß junak aj judío ut teßxye re: —Lâo takaj xic chêrix lâex aran Jerusalén xban nak nakanau nak li Kâcuaß Dios cuan êriqßuin lâex aj judío, chaßkeb.


Διοτι ο Κυριος εξεχεεν εφ' υμας πνευμα βαθεος υπνου και εκλεισε τους οφθαλμους υμων περιεκαλυψε τους προφητας και τους αρχοντας υμων, τους βλεποντας ορασεις. 	 Li Kâcuaß xsach lê naßleb. Chanchan yôquex chi cuârc. Eb li profeta, aßaneb raj li nequeßqßuehoc xnaßlebeb li tenamit. Abanan li Dios quixsach lix naßlebeb. Chanchan nak quixtzßap li ruheb riqßuin tßicr.


Και αναχωρησας εκειθεν, ευρηκε τον Ελισσαιε τον υιον του Σαφατ, ενω ωργονε με δωδεκα ζευγη βοων εμπροσθεν αυτου, αυτος ων εις το δωδεκατον και επερασεν ο Ηλιας απο πλησιον αυτου και ερριψεν επ' αυτον την μηλωτην αυτου. 	 Joßcan nak laj Elías qui-el saß li naßajej aßan. Coxixtau laj Eliseo li ralal laj Safat. Yô chi becoc chßochß riqßuin cablaju sumal li bôyx. Laj Eliseo yô chi beresînc re li cuan chak chi ixbej. Laj Elías quirisi li tßicr cuan saß xbên li rakß ut quixqßue chirix laj Eliseo.


Ενωπιον αυτων θελεις σηκωσει αυτην επ' ωμων, και θελεις εκφερει, ενω σκοταζει θελεις σκεπασει το προσωπον σου και δεν θελεις ιδει την γην διοτι σε εδωκα σημειον εις τον οικον Ισραηλ. 	 Yôkeb châcuilbal nak tâpako li cßaßru âcue saß xbên âtel nak tatxic. Tat-êlk nak oc re li kßojyîn. Tâtzßap lâ cuu re nak incßaß tâcuil li naßajej xban nak lâin xatinxakab chokß retalil chiruheb laj Israel.—


Και απεστειλεν ο βασιλευς της Ασσυριας τον Ραβ-σακην απο Λαχεις εις Ιερουσαλημ, προς τον βασιλεα Εζεκιαν, μετα δυναμεως μεγαλης. Και εσταθη εν τω υδραγωγω, της ανω κολυμβηθρας εν τη μεγαλη οδω του αγρου του γναφεως. 	 Tojoßnak lix reyeb laj Asiria quixtakla laj Rabsaces, li nim xcuanquil, chi âtinac riqßuin li rey Ezequías. Qui-el saß li tenamit Laquis ut cô Jerusalén rochbeneb lix qßuila soldados. Queßxyîb lix muhebâleb cuan cuiß li rok haß li nanumeß cuiß li haß li na-el saß li nimla pila li naxic saß li tenamit. Li pila aßan cuan chire li be li nequeßpuchßuc cuiß.


Και εκ των υιων του Σελωμειθ, ο υιος του Ιωσιφια, και μετ' αυτου τα αρσενικα εκατον εξηκοντα. 	 Li ralal laj Josifías, xcomoneb li ralal xcßajol laj Selomit, aßan cuanqueb jun ciento riqßuin oxcßâl.


Εχοντες λοιπον, αδελφοι, παρρησιαν να εισελθωμεν εις τα αγια δια του αιματος του Ιησου, 	 Jo'can utan ex hermân, anakcuan naru tocuânk chi sum âtin riq'uin li Dios xban nak quihoye' lix lok'laj quiq'uel li Jesucristo nak quicam chiru li cruz sa' kac'aba'.


Αι οικιαι αυτων ειναι ασφαλεις απο φοβου και ραβδος Θεου δεν ειναι επ' αυτους. 	 Eb aßan sa cuanqueb. Mâcßaß naseßbesin reheb saß li rochocheb. Ut li Dios incßaß naxqßue raylal saß xbêneb.


Εν τη πρωτη ημερα θελει εισθαι συγκαλεσις αγια δεν θελετε καμνει ουδεν εργον δουλευτικον. 	 Saß li xbên li cutan teßxchßutub ribeb re teßlokßonînk ut mâ jun li cßanjel teßxbânu.


Και ερωτησαντες εκεινους τους πρεσβυτερους, ελαλησαμεν προς αυτους ουτω Τις προσεταξεν εις εσας να οικοδομητε τον οικον τουτον και να εγειρητε τουτον τον τοιχον; 	 Xkapatzß reheb laj cßamol be li yôqueb chi jolomînc re li cßanjel ani xqßuehoc xlesênseb chixyîbanquil li cab ut li tzßac.


Ας ευφραινωνται δε παντες οι ελπιζοντες επι σε ας χαιρωσι διαπαντος, διοτι συ περισκεπαζεις αυτους ας καυχωνται ομοιως επι σε οι αγαπωντες το ονομα σου. 	 Ut eb li cauheb xchßôl âcuiqßuin cheßsahokß saß xchßôleb, at inDios. Ut cheßbichânk chi junelic xban xsahileb saß xchßôl xban nak lâat tatcolok reheb. Cheßsahokß saß xchßôleb âcuiqßuin li nequeßrahoc âcue.Lâat, at Kâcuaß, tâcuosobtesiheb li tîqueb xchßôl. Ut riqßuin xnimal lâ cuusilal tâcoleb chiruheb li xicß nequeßiloc reheb, joß nak li soldado naxcol rib riqßuin lix ramleb chßîchß.


Και λαβων τους πεντε αρτους και τα δυο οψαρια, αναβλεψας εις τον ουρανον ηυλογησε και κατεκοψε τους αρτους και εδιδεν εις τους μαθητας αυτου δια να βαλωσιν εμπροσθεν αυτων, και τα δυο οψαρια εμοιρασεν εις παντας. 	 Tojo'nak li Jesús quixchap li ôb chi caxlan cua ut li cuib chi car ut qui-iloc sa' choxa. Quixbantioxi chiru li Dios. Ut quixjachi li caxlan cua ut quixq'ue reheb lix tzolom re nak te'xjeq'ui reheb li q'uila tenamit. Ut que'xjeq'ui ajcui' li car.


Ο ερχομενος ανωθεν ειναι υπερανω παντων. Ο ων εκ της γης εκ της γης ειναι και εκ της γης λαλει ο ερχομενος εκ του ουρανου ειναι υπερανω παντων, 	 Ut quixye ajcui' laj Juan: -A'an xchal chak sa' choxa ut k'axal nim xcuanquil sa' xbên chixjunil. Lâin quinyo'la sa' ruchich'och' ut rehin ajcui' li ruchich'och'. Ut ninâtinac chirix li c'a'ru nac'ulman sa' ruchich'och'. Li jun li xchal chak sa' choxa, a'an li k'axal nim xcuanquil sa' xbên chixjunil.


Και ανεβη αγγελος Κυριου απο Γαλγαλων εις Βοκιμ και ειπε, Σας ανεβιβασα εξ Αιγυπτου και σας εφερα εις την γην την οποιαν ωμοσα προς τους πατερας σας και ειπα, Δεν θελω αθετησει την προς εσας διαθηκην μου εις τον αιωνα 	 Qui-el ut lix ángel li Kâcuaß saß li tenamit Gilgal ut cô toj Boquim. Quixye reheb laj Israel: —Lâin quin-isin chak êre Egipto ut lâin xexincßam chak saß li naßajej aßin li xinyechißi reheb lê xeßtônil yucuaß riqßuin juramento. Quinye êre, “Lâin mâ jaruj tinkßet li contrato li xinbânu êriqßuin.


Θελουσι περιτρεχει εν τη πολει, θελουσι δραμει επι το τειχος, θελουσιν αναβαινει επι τας οικιας, θελουσιν εμβαινει δια των θυριδων ως κλεπτης. 	 Mululnakeb nak teßoc saß li tenamit Jerusalén ut teßâlinak chiru li tzßac. Teßtakekß saß xbêneb li cab ut chanchanakeb laj êlkß nak teßoc saß eb li ventana.


ουχι εις παντα τον λαον, αλλ' εις μαρτυρας τους προδιωρισμενους υπο του Θεου, εις ημας, οιτινες συνεφαγομεν και συνεπιομεν μετ' αυτου, αφου ανεστη εκ νεκρων 	 Inc'a' quixc'utbesi rib chiruheb chixjunileb. Ca'aj cui' chiruheb li quisiq'ue' ruheb junxil xban li Dios. Lâo cocua'ac ut co-uc'ac riq'uin nak ac xcuacli cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak.


Ας περασωμεν δια της γης σου δεν θελομεν κλινει εις τους αγρους ουτε εις τους αμπελωνας δεν θελομεν πιει υδωρ εκ των φρεατων αλλα δια της βασιλικης οδου θελομεν πορευθη, εωσου περασωμεν τα ορια σου. 	 —At rey, nakatzßâma châcuu nak toâcanab chi numecß saß lâ naßaj. Incßaß tonumekß saß lix naßajeb lê racuîmk, chi moco tonumekß saß xnaßaj lê uvas, chi moco takucß li haß li cuan saß lê becbil haß. Tîc tonumekß saß li nim be toj retal tonumekß saß lê naßaj, chanqueb.


το πρωι ανθει και παρακμαζει το εσπερας κοπτεται και ξηραινεται. 	 Chiru li ekßela na-atzßumac ut rax rax ru. Abanan chiru li ecuu natzßumar ut nachakic.


Διοτι την νυκτα ταυτην εφανη εις εμε αγγελος του Θεου, του οποιου ειμαι, τον οποιον και λατρευω, 	 Sa' li k'ojyîn a'in xc'utbesi rib chicuu jun x-ángel li Dios laj êchal cue, li ninc'anjela ru.


Μη ζηλευε τους κακους ανθρωπους, μηδε επιθυμει να ησαι μετ' αυτων 	 Mêra ru li mâusilal li nequeßxbânu li incßaß useb xnaßleb. Ut mêrahi ru cuânc saß xyânkeb.


χωρις να υπαρχη εν εμοι ανομια, τρεχουσι και ετοιμαζονται. Εξεγερθητι εις συναντησιν μου και ιδε. 	 At Kâcuaß, usta mâcßaß inmâc, teßraj ru incamsinquil. Yôqueb xcßûbanquil chanru nak tineßxcamsi. Chacuil li cßaßru yôqueb chixbânunquil cue, at Kâcuaß. Châlkat chi junpât ut cholinâcol.


Ιδου, ερχονται ημεραι, λεγει Κυριος, και η πολις θελει οικοδομηθη εις τον Κυριον απο του πυργου Ανανεηλ εως της πυλης της γωνιας. 	 Tâcuulak xkßehil nak li tenamit aßin tâyîbâk chokß cue. Naticla chak cuan cuiß li cab li najt xteram re laj Hananeel ut nacuulac cuan cuiß li puerta li cuan saß xuc.


δια του οποιου και σωζεσθε, τινι τροπω σας εκηρυξα αυτο, αν φυλαττητε αυτο, εκτος εαν επιστευσατε ματαιως. 	 A'an a'in lix yâlal li xinch'olob chêru, li xexcole' cui'. Lâex colbilex chic cui nequexpâban chi tz'akal ut inc'a' nequecanab xpâbanquil. Abanan cui inc'a' nequepâb chi anchal êch'ôl, mâc'a' rajbal nak xexpâban.


και θελουσι καταβιβασει οι πρεσβυτεροι της πολεως εκεινης την δαμαλιν εις τραχειαν φαραγγα, ητις ουτε γεωργειται ουτε σπειρεται και εκει εν τη φαραγγι θελουσι κοψει τον τραχηλον της δαμαλεως. 	 Teßxcßam li cuacax saß junak li ru takßa li mâ jun sut quibequeß li chßochß chi moco qui-ux âuc aran. Saß li naßajej aßan teßxtok xcux li cuacax.


Ιδου, η παρθενος θελει συλλαβει και θελει γεννησει υιον, και θελουσι καλεσει το ονομα αυτου Εμμανουηλ, το οποιον μεθερμηνευομενον ειναι, Μεθ' ημων ο Θεος. 	 A'an a'in li quixye: Jun xka'al toj mâji' cuanjenak riq'uin cuînk tâcuânk lix c'ula'al ch'ina têlom. Ut Emanuel tâq'uehek' chok' xc'aba'. (Isa. 7:14) Chi jalbil ru Emanuel naraj naxye "Li Dios cuan kiq'uin".


Και ευρισκοντο τινες, οιτινες ησαν ακαθαρτοι απο νεκρου σωματος ανθρωπου και δεν ηδυναντο να καμωσι το πασχα εκεινην την ημεραν και ηλθον εμπροσθεν του Μωυσεως και εμπροσθεν του Ααρων την ημεραν εκεινην. 	 Abanan cuanqueb cuib oxib li cuînk li incßaß queßru xninkßeinquil li Pascua saß li cutan aßan xban nak queßxmux ribeb xban xchßeßbal li camenak. Joßcan nak queßcuulac riqßuin laj Moisés ut laj Aarón saß li cutan aßan.


Τοτε εσπευσεν η Αβιγαια, και ελαβε διακοσιους αρτους, και δυο αγγεια οινου, και πεντε προβατα ητοιμασμενα, και πεντε μετρα σιτου πεφρυγανισμενου, και εκατον δεσμας σταφιδος, και διακοσιας πηττας συκων, και εθεσεν αυτα επι ονων. 	 Lix Abigail saß junpât quixchßutub cuib ciento li caxlan cua, cuib bôls li vino, ôb li carner ac pombil, cuib nînki chacach li trigo ac qßuilinbil, jun ciento jôb li uvas, ut cuib ciento li caxlan cua yîbanbil riqßuin chaki higos. Quixqßue chixjunil aßin chirixeb lix bûr.


ο φοβος του Κυριου καθαρος, διαμενων εις τον αιωνα αι κρισεις του Κυριου αληθιναι, δικαιαι εν ταυτω 	 Cßajoß xlokßal xxucuanquil ru li Kâcuaß ut xakxo xcuanquil chi junelic. Li Kâcuaß Dios, aßan junelic narakoc âtin saß tîquilal ut saß xyâlal.


ως η δροσος του Αερμων, η καταβαινουσα επι τα ορη της Σιων διοτι εκει διωρισεν ο Κυριος την ευλογιαν, ζωην εως του αιωνος. 	 Chanchan li xchußque li qßuebil xban li Dios, li nacube saß li tzûl Hermón ut saß li tzûl Sión. Aran quirosobtesi lix tenamit li Kâcuaß ut quixqßue li junelic yußam reheb.


επι σαρκα ανθρωπου δεν θελει χυθη ουδε θελετε καμει ομοιον αυτου κατα την συνθεσιν αυτου τουτο ειναι αγιον και αγιον θελει εισθαι εις εσας 	 Li aceite aßin incßaß naru xqßuebal saß xbên yalak ani xban nak li aceite aßin ac santobresinbil, chi moco târûk têyîb jalan chic aceite chiru aßin, xban nak li aceite aßin santo ut tento têqßue xlokßal.


Διοτι εαν διεκρινομεν εαυτους, δεν ηθελομεν κρινεσθαι 	 Abanan cui nakec'a kib nak tîc li kayu'am nak nakatzaca inc'a' tento nak li Kâcua' tixrak âtin sa' kabên.


Διοτι οπου ειναι το πτωμα, εκει θελουσι συναχθη οι αετοι. 	 Yâl li neque'xye nak bar cuânk junak camenak, aran te'xtûb rib li so'sol.


Και συ προσαγαγε προς σεαυτον Ααρων τον αδελφον σου και τους υιους αυτου μετ' αυτου, εκ μεσου των υιων Ισραηλ, δια να ιερατευωσιν εις εμε, Ααρων, Ναδαβ και Αβιουδ, Ελεαζαρ και Ιθαμαρ, τους υιους του Ααρων. 	 Saß xyânkeb laj Israel tâsicß ru lâ cuas laj Aarón joßqueb ajcuiß li ralal. Aßaneb laj Nadab, laj Abiú, laj Eleazar ut laj Itamar. Aßaneb li tâxakabeb chi cßanjelac chicuu chokß aj tij.


Και εκπληρουται επ' αυτων η προφητεια του Ησαιου η λεγουσα Με την ακοην θελετε ακουσει και δεν θελετε εννοησει, και βλεποντες θελετε ιδει και δεν θελετε καταλαβει 	 Chi jo'can natz'akloc ru li quiyehe' xban li profeta Isaías nak quixye chi jo'ca'in: Cuulaj cuulajeb chirabinquil ut inc'a' neque'xtau xyâlal. Ut cuulaj cuulajeb chirilbal ut inc'a' neque'xq'ue retal li c'a'ru neque'ril.


Ο δε Ιησους ειπε προς αυτην Αφες πρωτον να χορτασθωσι τα τεκνα διοτι δεν ειναι καλον να λαβη τις τον αρτον των τεκνων και να ριψη εις τα κυναρια. 	 Ut li Jesús quixye re: -Cua'akeb cuan junxil li coc'al. Inc'a' us xmak'bal xcuaheb li coc'al ut xq'uebal reheb li tz'i', chan.


Τοτε θελει εξελθει προς το θυσιαστηριον το ενωπιον του Κυριου και θελει καμει εξιλεωσιν περι αυτου και θελει λαβει απο του αιματος του μοσχου και απο του αιματος του τραγου και βαλει επι τα κερατα του θυσιαστηριου κυκλω. 	 Nak tâêlk chak laj Aarón, tâxic chixqßuebal lix quiqßuel li toro ut li chibât saß xbên lix artal li Kâcuaß bar nequeßxcßat cuiß li mayej re xsantobresinquil. Tixyul li quicß chiru li xucub li cuan saß xcâ xucûtil.


Ο φρονιμος υπηρετης θελει εξουσιαζει επι υιου αισχυνης και θελει συμμοιρασθη την κληρονομιαν μεταξυ αδελφων. 	 Junak môs cuan xnaßleb, aßan tâcuânk xcuanquil saß xbên li alalbej mâcßaß xnaßleb ut aßan tâtzßakônk riqßuin li cßaßru cuan re lix patrón saß xyânkeb li ralal xcßajol lix patrón.


Βλεπετε λοιπον μη επελθη εφ' υμας το λαληθεν υπο των προφητων 	 Jo'can nak cheq'uehak retal chi us re nak inc'a' tâchâlk sa' êbên li raylal li que'xye chak li profetas junxil.


Μνησθητι, Θεε μου, του Τωβια και του Σαναβαλλατ κατα τα εργα αυτων ταυτα, και ετι της προφητισσης Νωαδιας και των λοιπων προφητων, οιτινες με εφοβεριζον. 	 —At inDios, chaqßue taxak retal li raylal li yôqueb chixbânunquil cue laj Sanbalat ut laj Tobías. Ut misach taxak saß âchßôl li quixbânu lix Noadías li profeta ixk rochbeneb li jun chßol chic profetas li queßajoc xqßuebal inxiu.—


Οι υιοι Ισραηλ εφεραν προαιρετικην προσφοραν εις τον Κυριον, πας ανηρ και γυνη, των οποιων η καρδια εκαμεν αυτους προθυμους εις το να φερωσι δια πασαν την εργασιαν, την οποιαν προσεταξεν ο Κυριος να γεινη δια χειρος του Μωυσεως. 	 Chixjunileb laj Israel joß cuînk joß ixk, joß qui-ala saß xchßôleb tenkßânc, queßxqßue lix mayejeb chi anchal xchßôleb re nak tâuxmânk li quixye li Kâcuaß re laj Moisés. Joßcan nak queßxqßue lix mayejeb re lix cßanjel li Kâcuaß.


Και ανεβη και επλαγιασεν αυτο επι της κλινης του ανθρωπου του Θεου, και εκλεισε την θυραν επανωθεν αυτου και εξηλθε. 	 Li naßbej quixcßam li chßina camenak toj saß xcaß tasalil li cab saß li naßajej li queßxyîb chokß re li profeta ut quixyocob saß li cuarib. Chirix aßan qui-el ut quixtzßap li puerta.


Ητο δε ο Αβρααμ γερων προβεβηκως την ηλικιαν και ο Κυριος ευλογησε τον Αβρααμ κατα παντα. 	 Laj Abraham ac tîx chic. Qßuila chihab cuan re. Laj Abraham qui-osobtesîc xban li Dios. Numtajenak li usilal li quiqßueheß re.


Παντες οι κατοικοι των νησων θελουσιν εκπλαγη δια σε και οι βασιλεις αυτων θελουσι κατατρομαξει, θελουσιν ωχριασει τα προσωπα. 	 Chixjunileb li cuanqueb chire li palau teßsachk xnaßlebeb nak teßril li cßaßru têcßul. Eb li rey teßoc xxiu ut sicsotkeb teßcanâk. Chiruheb tâcßutûnk nak yôk xxiuheb.Eb laj yaconel li cuânkeb saß li xnînkal ru tenamit teßsachk xchßôl ut teßxucuak chirilbal li cßaßru xeßxcßul. Tâsachekß êru ut incßaß chic texcuânk.—


Εις τουτους θελει μοιρασθη η γη εις κληρονομιαν κατα τον αριθμον των ονοματων αυτων 	 —Aßaneb li teßjeqßuîk xchßochßeb aß yal joß qßuialeb li tzßîbanbil xcßabaßeb.


Εαν ομως ησθε χωρις παιδειαν, της οποιας εγειναν μετοχοι παντες, αρα εισθε νοθοι και ουχι υιοι, 	 Cui li Dios inc'a' nequextij jo' nak naxtijeb chixjunileb li ralal xc'ajol, a'an naraj naxye nak lâex mâcua'ex tz'akal ralal xc'ajol. Ut li Dios mâcua' ajcui' tz'akal êyucua'.


Και Σοφονιας ο ιερευς ανεγνωσε την επιστολην ταυτην εις επηκοον του Ιερεμιου του προφητου. 	 Ut laj Sofonías laj tij quiril xsaß li hu chiru li profeta Jeremías.


Και ειπε, Δια ποιας οδου θελομεν αναβη; Ο δε απεκριθη, Δια της οδου της ερημου Εδωμ. 	 ¿Bar cuan li be takacßam nak toxic chi pletic riqßuineb? chan. Ut laj Joram quixye: —Takacßam li be li nanumeß saß li chaki chßochß aran Edom, chan.


Υιοι δε του Αβρααμ, Ισαακ και Ισμαηλ. 	 Eb li ralal laj Abraham, aßaneb laj Isaac ut laj Ismael.


Και ειπαν οι πρεσβυτεροι της Γαλααδ προς τον Ιεφθαε, Δια τουτο επεστρεψαμεν τωρα προς σε δια να ελθης μεθ' ημων και να πολεμησης τους υιους Αμμων και να ησαι αρχων εφ' ημων, επι παντων των κατοικων της Γαλααδ. 	 Ut queßchakßoc li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Galaad ut queßxye re: —Aßan aj e nak xochal châsicßbal. Lâo takaj nak tatxic chikix re tatpletik riqßuineb laj Amón. Ut lâakat chic aj cßamol be saß kayânk chikajunilo li cuanco Galaad, chanqueb re.


Και ο Αρχιστρατηγος της δυναμεως του Κυριου ειπε προς τον Ιησουν, Λυσον το υποδημα σου εκ των ποδων σου διοτι ο τοπος, επι του οποιου ιστασαι, ειναι αγιος. Και ο Ιησους εκαμεν ουτω. 	 Ut li nataklan saß xbêneb lix soldado li Kâcuaß quixye re: —Isi lâ xâb châcuok xban nak li naßajej li cuancat cuiß, aßan santil naßajej, chan. Ut laj Josué quixbânu joß quiyeheß re.


Εισελθων δε ο βασιλευς δια να θεωρηση τους ανακεκλιμενους, ειδεν εκει ανθρωπον μη ενδεδυμενον ενδυμα γαμου, 	 Ut qui-oc li rey chirilbaleb li rula'. Nak qui-oc, quiril aran jun li cuînk moco tikto ta jo' nak tiktôqueb li cuanqueb sa' li sumlâc.


Εαν δε ποτε ο αφιερωσας τον αγρον θεληση να εξαγοραση αυτον, θελει προσθεσει εις αυτον το πεμπτον του αργυριου της εκτιμησεως σου, και θελει εισθαι αυτου. 	 Cui li cuînk li quixkßaxtesi lix chßochß re li Kâcuaß târaj tixlokß cuißchic, tento nak tixtoj chi tzßakal lix tzßak. Ut tixqßue jûnk may ral li jûnk ciento saß xbên lix tzßak.


Τοτε εισηλθον παντες οι σοφοι του βασιλεως πλην δεν ηδυναντο να αναγνωσωσι την γραφην ουδε την ερμηνειαν αυτης να φανερωσωσι προς τον βασιλεα. 	 Ut queßchal chixjunileb laj qßuehol naßleb saß rochoch li rey. Abanan mâ jun quitaßoc ru li tzßîbanbil chiru li tzßac ut incßaß queßru xyebal re li rey cßaßru lix yâlal.


Ηλθον δε προς Ιακωβ τον πατερα αυτων εις την γην Χανααν και απηγγειλαν προς αυτον παντα τα συμβαντα εις αυτους, λεγοντες, 	 Ut queßcuulac Canaán riqßuin lix yucuaßeb ut queßxserakßi re chixjunil li cßaßru queßxcßul.


Ενθυμηθητε τα προτερα, τα απ' αρχης διοτι εγω ειμαι ο Θεος και δεν υπαρχει αλλος εγω ειμαι ο Θεος και ουδεις ομοιος μου 	 Chijulticokß êre li cßaßru quicßulman najter kße cutan. Lâin li Dios. Mâ jun chic dios cuan. Caßaj cuiß lâin ut mâ ani juntakßêt cuiqßuin.


Και θελει προσφερει ο ιερευς την μεν δια προσφοραν περι αμαρτιας, την δε αλλην δια ολοκαυτωμα και ο ιερευς θελει καμει εξιλεωσιν περι αυτης ενωπιον του Κυριου δια την ρευσιν της ακαθαρσιας αυτης. 	 Ut laj tij tixmayeja jun re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc li ixk ut li jun chic tixmayeja re lix cßatbil mayej. Joßcaßin nak li ixk tâsantobresîk chiru li Kâcuaß riqßuin li yajel li quixcßul.


Ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι υποκριται διοτι οικοδομειτε τους ταφους των προφητων και στολιζετε τα μνημεια των δικαιων, 	 Ra châlel sa' êbên lâex aj tz'îb ut lâex aj fariseo, ex aj ca' pac'al u. Nequeyîb li que'muke' cui' li profetas ut nequerutz'u'uji chak ru li que'muke' cui' li tîqueb xch'ôl.


Την αυτην νυκτα εφονευθη ο Βαλτασαρ ο βασιλευς των Χαλδαιων. 	 Ut saß ajcuiß li kßojyîn aßan, quicamsîc laj Belsasar lix reyeb laj Caldea.Ut laj Darío aj Medo, aßan chic qui-oc saß xcuanquil. Cuib xcâcßâl chihab cuan re nak qui-oc chokß rey.


και θελω εγκαταλειψει το υπολοιπον της κληρονομιας μου και παραδωσει αυτους εις την χειρα των εχθρων αυτων και θελουσιν εισθαι εις διαρπαγην και λεηλασιαν εις παντας τους εχθρους αυτων 	 Lâin tintzßektânaheb li tenamit li incßaß teßsachekß ruheb. Tincanabeb saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb. Teßnumtâk saß xbêneb ut teßxchap chokß reheb lix naßajeb ut li cßaßru cuan reheb.


δικαιοσυνη δε του Θεου δια πιστεως Ιησου Χριστου εις παντας και επι παντας τους πιστευοντας διοτι δεν υπαρχει διαφορα 	 Tâtîcobresîk ban li kach'ôl chiru li Dios riq'uin xpâbanquil li Kâcua' Jesucristo. Chixjunileb li te'pâbânk re, li Dios tixtîcobresi lix ch'ôleb. Moco jalan ta li junjûnk chiru li Dios.


Τοτε εμετρησε την στοαν της πυλης της εσωθεν και ητο ενος καλαμου. 	 Quixbis ajcuiß li oquebâl li cuan chi saß ut aßan oxib metro ajcuiß.


Οστις καταθλιβει τον πτωχον δια να αυξηση τα πλουτη αυτου, και οστις διδει εις τον πλουσιον, θελει ελθει βεβαιως εις ενδειαν. 	 Tâcuulak xkßehil nak tânebaßokß li ani nabiomoß xban xrahobtesinquil li nebaß. Ut li ani naxqßue xtumin re li biom tâcanâk saß nebaßil.


Αρα, ματαιως εκαθαρισα την καρδιαν μου και ενιψα εν αθωοτητι τας χειρας μου. 	 Cuan nak nincßoxla nak mâcßaß aj e nak tîc inchßôl. Mâcßaß rajbal nak incßaß ninbânu li mâusilal,


Και υπο το χειλος αυτης ητο ομοιωμα βοων, περικυκλουντων αυτην κυκλω, δεκα κατα πηχην, περικυκλουντες την θαλασσαν κυκλω. Αι δυο σειραι των βοων ησαν χυμεναι ομου με αυτην. 	 Ut chire li pila queßxyîb cuib tzol retalil li cßum. Ôb roxcßâl centímetro xyânk li lajêtk chi cßum. Jun cuacaj queßxyîb lix sahob ru nak queßxyîb li pila.


Μετα ταυτα θελουσιν επιστρεψει οι υιοι Ισραηλ και θελουσι ζητησει Κυριον τον Θεον αυτων και Δαβιδ τον βασιλεα αυτων και θελουσι φοβεισθαι τον Κυριον και την αγαθοτητα αυτου εν ταις εσχαταις ημεραις. 	 Abanan tâcuulak xkßehil nak eb laj Israel teßsukßîk cuißchic riqßuin li Kâcuaß lix Dioseb ut teßxsicß junak reheb li ralal xcßajol laj David chokß xreyeb. Ut saß rosoßjiqueb li cutan, teßxxucua ru li Kâcuaß ut teßxcßûluban cuißchic li usilal li tixbânu reheb.


Η ημερα προς την ημεραν λαλει λογον, και η νυξ προς την νυκτα αναγγελλει γνωσιν. 	 Chi kßek chi cutan nacßutun xlokßal li Dios.


Διοτι δια ταυτης ελαβον καλην μαρτυριαν οι πρεσβυτεροι. 	 Li Dios quisaho' xch'ôl riq'uineb li kaxe'tônil yucua' xban nak que'pâban.


και παραλαβοντες τον πατερα σας, και τας οικογενειας σας, ελθετε προς εμε και θελω σας δωσει τα αγαθα της γης Αιγυπτου και θελετε φαγει το παχος της γης. 	 Cßamomak chak lê yucuaß ut têcßam ajcuiß chak chixjunil lê jun cablal li cuan aran. Tinqßue ajcuiß êre chixjunil li cßaßak re ru li châbil li cuan arin saß li tenamit Egipto. Ut tâcuânk ajcuiß chi tzßakal lê châbil tzacaêmk arin.


και εκραξε μετα φωνης μεγαλης καθως βρυχαται ο λεων. Και οτε εκραξεν, ελαλησαν αι επτα βρονται τας εαυτων φωνας. 	 Ut quixjap re chi cau xyâb xcux chanchan nak naxjap re li cakcoj. Ut qui-abîc cuukub xyâb cux chanchan câk nak que'ec'an.


Φοβος και λακκος και παγις ειναι επι σε, κατοικε της γης. 	 Raylal tâchâlk saß êbên lâex li cuanquex saß ruchichßochß. Chanchanakex li xul li yôqueb chi âlinâc xbaneb laj yo. Chanchan nak oc êre chi tßanecß saß jun li jul malaj ut saß jun li raßal.


Και ωμοσε κρυφιως Σεδεκιας ο βασιλευς προς τον Ιερεμιαν, λεγων, Ζη Κυριος, οστις εκαμεν εις ημας την ψυχην ταυτην, δεν θελω σε θανατωσει ουδε θελω σε δωσει εις την χειρα των ανθρωπων τουτων, οιτινες ζητουσι την ψυχην σου. 	 Ut li rey Sedequías quixbânu li juramento saß mukmu riqßuin laj Jeremías, ut quixye re: —Saß xcßabaß li yoßyôquil Dios, li naqßuehoc kayußam, lâin incßaß tatincamsi, chi moco tatinkßaxtesi saß rukßeb li cuînk li teßajok âcamsinquil, chan.


τοτε θελει φερει ο ανθρωπος την γυναικα αυτου προς τον ιερεα και θελει προσφερει το δωρον αυτης υπερ αυτης, το δεκατον του εφα αλευρον κριθινον ελαιον ομως δεν θελει επιχυσει επ' αυτο, ουδε λιβανιον θελει επιθεσει επ' αυτο διοτι ειναι προσφορα ζηλοτυπιας, προσφορα ενθυμησεως, φερουσα εις ενθυμησιν ανομιαν. 	 Nak tixcßam li rixakil riqßuin laj tij tixcßam ajcuiß numenak câhib libra li cßaj yîbanbil riqßuin cebada ut tixqßue chokß xmayej xban xcakal xchßôl. Incßaß tixjunaji riqßuin aceite chi moco riqßuin incienso xban nak li mayej aßan tixqßue xban xcakal xchßôl ut re ajcuiß nak tâcßutûnk ma cuan xmâc li ixk malaj ut mâcßaß.


Και απεστειλεν ο Δαβιδ προς τον Ιωαβ, λεγων, Αποστειλον μοι Ουριαν τον Χετταιον. Και απεστειλεν ο Ιωαβ τον Ουριαν προς τον Δαβιδ. 	 Laj David quixtakla xyebal re laj Joab: —Takla chak cuiqßuin laj Urías laj heteo, chan. Ut laj Joab quixtakla laj Urías riqßuin laj David.


Οι δικαιοι θελουσι κληρονομησει την γην, και επ' αυτης θελουσι κατοικει εις τον αιωνα. 	 Li tîqueb xchßôl aßan eb li teßêchanînk re li naßajej li yechißinbil reheb ut aran teßcuânk chi junelic.


Και εξεπληττοντο δια την διδαχην αυτου διοτι εδιδασκεν αυτους ως εχων εξουσιαν, και ουχι ως οι γραμματεις. 	 Neque'sach xch'ôleb li tenamit chirabinquil li c'a'ru naxye li Jesús xban nak quixc'ut xyâlal chiruheb chi cuan xcuanquil ut moco jo' ta que'xbânu laj tz'îb li neque'c'utuc lix chak'rab li Dios.


Παν φαγητον βδελυττεται η ψυχη αυτων, και πλησιαζουσιν εως των πυλων του θανατου. 	 Câmqueb re xban nak incßaß queßraj cuaßac.


Επιτιμησον τα θηρια του καλαμωνος, το πληθος των ταυρων και τους μοσχους των λαων, εωσου εκαστος προσφερη υποταγην με πλακας αργυριου διασκορπισον τους λαους τους αγαπωντας πολεμους. 	 Chakßuseb ta laj Egipto li nequeßraj pletic. Chanchan eb li joskß aj cuacax nak nequeßxrahobtesi li jalan tenamit. Chacubsiheb xcuanquil toj retal nak chixjunileb teßxcubsi rib ut teßxkßaxtesi âcue lix biomaleb. Ut chachaßchaßiheb ta ru li tenamit li nequeßcuulac chiruheb pletic.


Ηλθε δε προς αυτον ανθρωπος του Θεου, λεγων, Βασιλευ, ας μη ελθη μετα σου το στρατευμα του Ισραηλ διοτι ο Κυριος δεν ειναι μετα του Ισραηλ, μετα παντων των υιων Εφραιμ 	 Jun xprofeta li Dios quicuulac riqßuin laj Amasías ut quixye re: —At rey, eb li soldado aj Israel incßaß naru nequeßxic chi pletic châcuix xban nak moco cuan ta li Dios riqßuineb laj Israel, chi moco cuan ta riqßuineb li ralal xcßajol laj Efraín.


Οι λογοι του Αγουρ, υιου του Ιακαι τουτεστιν ο χρησμος, τον οποιον ο ανθρωπος ελαλησε προς τον Ιθιηλ, προς τον Ιθιηλ και τον Ουκαλ. 	 Li âtin aßin quixye laj Agur li ralal laj Jaqué. Laj Agur quiâtinac riqßuineb laj Itiel ut laj Ucal ut quixye chi joßcaßin:


Και εν τω αυτω ετει, εν τη αρχη της βασιλειας του Σεδεκιου βασιλεως του Ιουδα, εν τω τεταρτω ετει, εν τω πεμπτω μηνι, Ανανιας ο υιος του Αζωρ ο προφητης, ο απο Γαβαων, ελαλησε προς εμε εν τω οικω του Κυριου ενωπιον των ιερεων και παντος του λαου, λεγων, 	 Quicuan jun li profeta aj Hananías xcßabaß. Aßan ralal laj Azur. Gabaón xtenamit. Saß li roß po re li xcâ chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Sedequías, laj Hananías quiâtinac riqßuin laj Jeremías saß li templo chiruheb laj tij ut chiruheb li tenamit.


το δε ονομα της Χεβρων προτερον ητο Κιριαθ-αρβα ητο δε ο Αρβα ανθρωπος μεγας μεταξυ των Ανακειμ. Και η γη ησυχασεν απο του πολεμου. 	 Najter kße cutan lix cßabaß li tenamit Hebrón, aßan Quiriat-arba, xban nak laj Arba, aßan jun cuînk kßaxal naßno ru saß xyânkeb laj anaceo. Ut nak ac xeßrêchani li tenamit Hebrón, incßaß chic quicuan li plêt saß li naßajej aßan.


Ιδου, αναβαινομεν εις Ιεροσολυμα, και ο Υιος του ανθρωπου θελει παραδοθη εις τους αρχιερεις και γραμματεις και θελουσι καταδικασει αυτον εις θανατον, 	 -Q'uehomak retal li c'a'ru tâc'ulmânk. Anakcuan yôco chi xic Jerusalén bar cui' tink'axtesîk lâin li C'ajolbej sa' ruk'eb li xbênil aj tij jo' ajcui' sa' ruk'eb laj tz'îb. Eb a'an te'xteneb câmc sa' inbên.


Λεγει προς αυτον ο Πετρος Κυριε, διατι δεν δυναμαι να σε ακολουθησω τωρα; την ψυχην μου θελω βαλει υπερ σου. 	 Laj Pedro quixye cui'chic re: -Kâcua', ¿c'a'ut nak inc'a' târûk tinxic châcuix anakcuan? Lâin tatintâke usta tincamsîk xban âtâkenquil, chan.Li Jesús quixye re: -¿Ma yâl nak tinâtâke usta tatcamsîk sa' inc'aba'? Relic chi yâl ninye âcue nak toj mâji' ajcui' nayâbac laj tzo' xul nak lâat ac xaye oxib sut nak inc'a' nacanau cuu, chan li Jesús.


εγω προσετι ηκουσα τους στεναγμους των υιων Ισραηλ δια την υπο των Αιγυπτιων καταδουλωσιν αυτων και ενεθυμηθην την διαθηκην μου 	 Ut lâin xcuabi nak yôqueb chi yâbac laj Israel, li yôqueb xrahobtesinquil xbaneb laj Egipto. Xjulticoß cue li usilal quinyechißi chak reheb.


Διοτι τωρα ηθελον κοιμασθαι και ησυχαζει ηθελον υπνωττει τοτε ηθελον εισθαι εις αναπαυσιν, 	 Cui ta quincam, us raj. Mâ anihin raj saß ruchichßochß. Yôquin raj chi hilânc chi sa saß inchßôl.


Και εγω εαν υψωθω εκ της γης, θελω ελκυσει παντας προς εμαυτον. 	 Ut nak tinq'uehek' lâin chiru cruz, nabaleb te'pâbânk cue, chan.


Και αποκριθεντες λεγουσι προς τον Ιησουν Δεν εξευρομεν. Και ο Ιησους αποκριθεις λεγει προς αυτους Ουδε εγω λεγω προς υμας εν ποια εξουσια πραττω ταυτα. 	 Ut eb a'an que'chak'oc ut que'xye re li Jesús: -Lâo inc'a' nakanau, chanqueb. Tojo'nak li Jesús quixye reheb: -Chi moco lâin tinye êre ani quiq'uehoc incuanquil, chan reheb.


Σηκωσατε, πυλαι, τας κεφαλας σας, και υψωθητε, θυραι αιωνιοι, και θελει εισελθει ο Βασιλευς της δοξης. 	 Tehomak êrib, ex puerta, li cuanquex chi junelic, ut canâkex chi teto re nak tâoc li tzßakal rey li kßaxal nim xcuanquil.¿Ani li rey aßin, li kßaxal nim xcuanquil? Aßan lix Dioseb li qßuila okßob chi ángel. Aßan li Kâcuaß Dios li kßaxal nim xcuanquil.


Δεχθητι λοιπον τον νομον εκ του στοματος αυτου, και βαλε τους λογους αυτου εν τη καρδια σου. 	 Canab âcuib re nak li Dios tixcßut lix yâlal châcuu. Ut qßue saß âchßôl lix chakßrab.


Ουχι αφανισμος δια τον ασεβη; και ταλαιπωρια δια τους εργατας της ανομιας; 	 ¿Ma mâcuaß ta biß raj reheb li incßaß useb xnaßleb li raylal li yôquin chixcßulbal lâin?


Εις τας χειρας σου παραδιδω το πνευμα μου συ με ελυτρωσας, Κυριε ο Θεος της αληθειας. 	 Saß âcuukß tinkßaxtesi lin yußam. Ninnau nak lâat niquinâcol, at Kâcuaß. Lâat li tzßakal Dios.


Ατθαι ο εκτος, Ελιηλ ο εβδομος, 	 li xcuak, aßan laj Atai; ut li xcuuk, aßan laj Eliel;


Και ερριψαν κληρους εξ ισου ο μικρος καθως και ο μεγαλος, κατ' οικον των πατερων αυτων, περι εκαστης πυλης. 	 Queßxbûli rix li cßanjel re rilbal ani tâtzßak cßacßalênc saß li junjûnk chi oquebâl, joß li ac chêc joß ajcuiß li toj sâjeb, aß yal joß qßuialeb saß li junjûnk cabaleb.


τουλαχιστον δια να μαθωσιν αι γενεαι των υιων Ισραηλ να γυμνασθωσι τον πολεμον, τουλαχιστον οσοι προτερον δεν ειχον γνωρισει αυτους 	 Quixbânu chi joßcan yal re nak teßxtzol rib chi pletic eb laj Israel, li mâjiß nequeßyoßla nak quicuan li plêt junxil.


Βαλετε λοιπον εις τας καρδιας σας να μη προμελετατε τι να απολογηθητε 	 Q'uehomak bi' sa' êch'ôl a'in, nak moco toj yôkex ta chixc'oxlanquil chanru texsumênk cui' re xcolbal êrib,


Προσκολλησον την καρδιαν σου εις την παιδειαν και τα ωτα σου εις τους λογους της γνωσεως. 	 Li xjunlaju li naßleb, aßan aßin: Qßuehomak êchßôl chixqßuebal retal lê tijbal ut têrabi li naßleb li tâqßuehekß êre.


και εις πασαν την χειρα την κραταιαν, και εις παντα τα θαυμασια τα μεγαλα, τα οποια εκαμεν ο Μωυσης ενωπιον παντος του Ισραηλ. 	 Mâ ani chic quiru xbânunquil li sachba chßôlej ut li milagros joß li quixbânu laj Moisés chiruheb chixjunileb laj Israel, chi moco quicuan xcuanquileb joß li xcuanquil laj Moisés.


Τι ητο δυνατον να καμω ετι εις τον αμπελωνα μου και δεν εκαμον εις αυτον; δια τι λοιπον, ενω περιεμενον να καμη σταφυλια, εκαμεν αγριοσταφυλα; 	 ¿Cßaß chic ru incßaß xinbânu re li cuacuîmk nak nequeye lâex? Nak quicuoybeni nak tixqßue li châbil uvas, aß chic li mâcuaß châbil li qui-el.


ο καυχωμενος εις τον νομον, ατιμαζεις τον Θεον δια της παραβασεως του νομου; 	 K'axal nim âcuanquil nak nacacuec'a âcuib xban nak nacanau li chak'rab li quiq'uehe' re laj Moisés. Abanan nacatz'ektâna li Dios riq'uin nak nacak'et lix chak'rab.


Και ειπεν ο νεωτερος αυτων προς τον πατερα Πατερ, δος μοι το ανηκον μερος της περιουσιας. Και διεμοιρασεν εις αυτους τα υπαρχοντα αυτου. 	 Li îtz'inbej quixye re lix yucua': -At inyucua', q'ue cue anakcuan lâ jun cablal li jo' q'uial li tintz'ak lâin, chan. Tojo'nak li yucua'bej quixjeq'ui lix jun cablal reheb li ralal cuib.


οι υιοι του Ιεχηλ, Ζαιθαμ και Ιωηλ ο αδελφος αυτου, οιτινες ησαν επι τους θησαυρους του οικου του Κυριου. 	 Eb li ralal laj Jehieli, aßaneb laj Zetam ut laj Joel. Aßaneb laj ilol re li terto xtzßak li cuan saß lix templo li Kâcuaß.


Και θελει στηριξει το προσωπον αυτου εις το να εισελθη μετα της δυναμεως παντος του βασιλειου αυτου, και ευθυτης θελει εισθαι μετ' αυτου και θελει ενεργησει και θελει δωσει εις αυτον θυγατερα γυναικων, διαφθειρων αυτην πλην αυτη δεν θελει σταθη ουδε θελει εισθαι υπερ αυτου. 	 Ut li rey li cuan saß li norte tixtiquib xcßûbanquil chanru nak tixchapeb li cuanqueb saß li sur. Joßcan nak tixbânu jun li contrato riqßuineb re tânumtâk saß xbêneb. Ut tixsumub jun lix rabin riqßuin li rey li cuan saß li sur, abanan incßaß us tâêlk chiru li tixcßoxla xbânunquil xban nak lix rabin incßaß tâoquênk chirix lix yucuaß.


Ναι, ο Κυριος θελει αποκριθη και ειπει προς τον λαον αυτου, Ιδου, εγω θελω εξαποστειλει προς υμας τον σιτον και τον οινον και το ελαιον και θελετε εμπλησθη απ' αυτων, και δεν θελω σας καμει πλεον ονειδος μεταξυ των εθνων. 	 Li Dios tixye reheb lix tenamit: —Tinqßue cuißchic li cßaßru êre. Tinqßue lê trigo ut tinqßue lê uvas ut tinqßue lê aceite. Ut tâcuânk cuißchic chi nabal cßaßru êre. Ut tâsahokß saß êchßôl ut incßaß chic tinqßue raylal saß êbên re nak incßaß chic texhobekß xbaneb li incßaß nequeßpâban.


Και ειπεν ο Αμαν, Μαλιστα η βασιλισσα Εσθηρ δεν προσεκαλεσεν εις το συμποσιον το οποιον εκαμεν, ειμη εμε, μετα του βασιλεως και αυριον ετι ειμαι προσκεκλημενος προς αυτην μετα του βασιλεως 	 Ut quixye reheb: —Caßaj cuiß lâin xinixbok saß li ninkße li quixcßûb li reina chokß re li rey. Ut xinixbok ajcuiß chirochbeninquil li rey saß li ninkße li tixbânu cuulaj.


Εαν τρεξης μετα των πεζων και σε καμωσι να ατονησης, τοτε πως θελεις αντιπαραταχθη προς τους ιππους; και εαν απεκαμες εν τη γη της ειρηνης, εφ' ην ηλπιζες, τοτε πως θελεις καμει εις το φρυαγμα του Ιορδανου; 	 Ut li Kâcuaß quixye: —At Jeremías, cui xatlub chixyalbal âkße chi âlinac riqßuineb li cuînk, ¿chanru nak tâcuy âlinac riqßuineb li cacuây? Cui xatichß âcouk saß li tîc ru, ¿chanru nak tatbêk saß li qßuicheß li cuan chire li nimaß Jordán? Cui xattitzß xban li raylal li yôcat chixcßulbal, ¿chanru nak tâcuy li nimla raylal li tâchâlk saß âbên?


Εαν δε ο ανθρωπος δεν εχη συγγενη δια να αποδοθη εις αυτον το αδικημα, ας αποδιδεται το αδικημα εις τον Κυριον προς τον ιερεα, εκτος του κριου της εξιλεωσεως, δια του οποιου θελει γεινει εξιλεωσις περι αυτου. 	 Cui li cuînk li quicßuluc re li raylal camenak chic ut mâcßaß rechßalal tâcßuluk re li tixqßue chokß xtojbal rix li mâc li quixbânu, tento nak tixkßaxtesi chiru li Dios ut laj tij tixcßul. Ut tixqßue ajcuiß li carner têlom li tixmayeja laj tij chokß re xtojbal rix lix mâc.


Βεβαιως το μεν ορος πιπτον εξουδενουται, ο δε βραχος μετακινειται απο του τοπου αυτου. 	 Eb li tzûl nequeßosoß nak nequeßukßeß. Ut eb li sakônac nequeßecßan saß xnaßajeb.


Και ελαλησε προς αυτους ο Εμμωρ, λεγων, Η ψυχη του Συχεμ του υιου μου προσηλωθη εις την θυγατερα σας δοτε αυτην εις αυτον, παρακαλω, εις γυναικα 	 Laj Hamor quiâtinac riqßuineb ut quixye reheb: —Laj Siquem li cualal cßajoß nak xcô xchßôl chirix li xkaßal. Bânuhomak usilal, qßuehomak li xkaßal re tâsumlâk riqßuin li cualal.


Τους εχθρους αυτου θελω ενδυσει αισχυνην επι δε αυτον θελει ανθει το διαδημα αυτου. 	 Eb li xicß nequeßiloc re xutânal teßxcßul. Abanan aßan cuânk xcuanquil chi junelic.—


οι απαριθμηθεντες εκ της φυλης Ασηρ ησαν χιλιαδες τεσσαρακοντα μια και πεντακοσιοι. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Aser queßajlâc jun roxcßâl mil riqßuin ôb ciento chi cuînk.


τρομαζω δια πασας τας θλιψεις μου, γνωριζων οτι δεν θελεις με αθωωσει. 	 abanan chixjunil li raylal naxqßue cuißchic inxiu. Lâin ninnau nak li Dios incßaß tixpâb nak mâcßaß inmâc.


Λεγω δε προς εσας αληθως, Ειναι τινες των εδω ισταμενων, οιτινες δεν θελουσι γευθη θανατον, εωσου ιδωσι την βασιλειαν του Θεου. 	 Ut quixye ajcui': -Relic chi yâl tinye êre nak cuanqueb arin sa' êyânk li inc'a' te'câmk toj te'ril lix nimajcual cuanquilal li Dios, chan li Jesús.


Αλλ' ο Ραβ-σακης ειπε, Μηπως ο κυριος μου απεστειλεν εμε προς τον κυριον σου και προς σε, δια να λαλησω τους λογους τουτους; δεν με απεστειλε προς τους ανδρας τους καθημενους επι του τειχους δια να φαγωσι την κοπρον αυτων και να πιωσι το ουρον αυτων με σας; 	 Abanan laj Rabsaces quixye reheb: —Lâin incßaß xintaklâc chi âtinac caßaj cuiß êriqßuin lâex ut riqßuin lê rey. Xintaklâc ban chi âtinac riqßuineb li cuanqueb saß li tzßac xban nak tâcuulak xkßehil nak eb aßan joß ajcuiß lâex têlou êcßot ut têrucß lê chuß, chan.


οθεν μεθ' ορκου ωμολογησεν εις αυτην να δωση ο, τι αν ζητηση. 	 Jo'can nak laj Herodes quixyechi'i re riq'uin juramento nak tixq'ue re chixjunil li c'a'ru tixpatz'.


Σεις δε εισθε εφευρεται ψευδους εισθε παντες ιατροι ανωφελεις. 	 Xban nak lâex nequejal ru lix yâlal, ticßtiß nequeye. Mâ ani naru nequetenkßa. Chanchanex laj banonel incßaß naru chi banoc.


Και η φωνη μοι απεκριθη εκ δευτερου εκ του ουρανου Οσα ο Θεος εκαθαρισε, συ μη λεγε βεβηλα. 	 Ut quixye cui'chic cue li yô chak chi âtinac sa' choxa, "Lâat inc'a' naru nacac'oxla nak inc'a' us tâtzaca li c'a'ru xye li Dios nak us tâtzaca," chan.


Ταυτα θελω καμει εις σε, επειδη επορνευθης κατοπιν των εθνων, επειδη εμιανθης εν τοις ειδωλοις αυτων. 	 Anakcuan têcßul chi joßcan xban nak xejunaji êrib riqßuineb li jalan xtenamit ut xemux êrib nak xelokßoniheb lix jalanil dios.


Αφου δε εκαθησεν ο βασιλευς εν τω οικω αυτου και ανεπαυσεν αυτον ο Κυριος πανταχοθεν απο παντων των εχθρων αυτου 	 Laj David ac cuan chic saß rochoch. Ut li Kâcuaß Dios quixqßueheb chi cuânc saß usilal riqßuin laj David eb li xicß nequeßiloc re, li cuanqueb chi xjun sutam.


Και διηγηθη ο δουλος προς τον Ισαακ παντα οσα ειχε πραξει. 	 Nak queßxcßul rib saß be, lix môs laj Abraham quixserakßi re laj Isaac chixjunil li cßaßru quixbânu saß xtenamit lix Rebeca.Ut laj Isaac quixcßam lix Rebeca chokß rixakil saß rochoch lix naß camenak. Laj Isaac cßajoß nak quixra lix Rebeca. Ut riqßuin aßan quicßojla xchßôl ut incßaß chic quirahoß xchßôl xban xcamic lix naß.


και Αδαιας ο υιος του Ιεροαμ, υιου του Πασχωρ, υιου του Μαλχιου, και Μαασαι ο υιος του Αδιηλ, υιου του Ιαζηρα, υιου του Μεσουλλαμ, υιου του Μεσιλλεμιθ, υιου του Ιμμηρ 	 Ut quicuan ajcuiß laj Adaía, li ralal laj Jeroham. Laj Jeroham, aßan li ralal laj Pasur. Laj Pasur, aßan li ralal laj Malquías. Ut quicuan ajcuiß laj Masai, li ralal laj Adiel. Laj Adiel, aßan li ralal laj Jazera. Laj Jazera, aßan li ralal laj Mesulam. Laj Mesulam, aßan li ralal laj Mesilemit. Laj Mesilemit, aßan li ralal Imer.


Αλλ' εαν δεν ηναι ικανος ωστε να δωση την τιμην εις αυτον, τοτε το πωληθεν θελει μενει εν τη χειρι του αγορασαντος αυτο μεχρι του ετους της αφεσεως και θελει απελευθερωθη εν τη αφεσει και θελει επιστρεψει εις τα κτηματα αυτου. 	 Abanan cui incßaß târûk tixtau lix tumin re tixlokß cuißchic lix chßochß, li naßajej aßan tâcanâk chokß re li quilokßoc re toj tâcuulâk li chihab re sahil chßôlejil. Saß li chihab aßan, li chßochß tâkßaxtesîk cuißchic re laj êchal re.


Θελουσιν ελθει και αναγγειλει την δικαιοσυνην αυτου, προς λαον, οστις μελλει να γεννηθη διοτι αυτος εκαμε τουτο. 	 Tâyehekß ajcuiß resil li Kâcuaß reheb li toj teßyoßlâk mokon ut tâyehekß resil chanru lix tîquilal ut chanru nak quixcol lix tenamit.


Οφθαλμος δεν σε εφεισθη, δια να καμη εις σε τι εκ τουτων, ωστε να σε σπλαγχνισθη αλλ' ησο απερριμμενη εις το προσωπον της πεδιαδος, εν τη αποστροφη της ψυχης σου, καθ' ην ημεραν εγεννηθης. 	 Mâ ani qui-iloc xtokßobâl âcuu. Mâ jun quibânun usilal âcue. Mâ ani quitenkßan âcue. Cateßxtzßek ban saß li cßalebâl xban nak chalen nak catyoßla, xicß cat-ileß.


Δεν εννοειτε ετι οτι παν το εισερχομενον εις το στομα καταβαινει εις την κοιλιαν και εκβαλλεται εις αφεδρωνα; 	 ¿Ma toj mâji' nequetau xyâlal nak chixjunil li c'a'ru naxtzaca junak, a'an moco sa' xch'ôl ta naxic? Tîc sa' xsa' naxic ut chirix a'an naxtz'ek cui'chic.


Και οι υιοι του Ααρων του ιερεως θελουσι βαλει πυρ επι το θυσιαστηριον και θελουσι στοιβασει ξυλα επι το πυρ. 	 Eb laj tij li ralal xcßajol laj Aarón, teßxtus lix siß saß xbên li artal ut teßxqßue xxamlel.


Πλατυνον τον τοπον της σκηνης σου και ας εκτεινωσι τα παραπετασματα των κατοικιων σου μη φεισθης μακρυνον τα σχοινια σου και στερεωσον τους πασσαλους σου. 	 Chenimobresiheb lê muhebâl li nequexcuan cuiß. Nimak rok lê cßam li nachapoc re li muhebâl ut qßuehomakeb xcacuub li cheß li nequeßchapoc re li cßam saß chßochß.


Εν εκεινω τω καιρω θελει φερθη δωρον προς τον Κυριον των δυναμεων εκ λαου διηρπαγμενου και κατεσπαραγμενου και εκ λαου τρομερου απο της αρχης αυτου εως της σημερον, εθνους μεμετρημενου και καταπεπατημενου, του οποιου την γην διηρπασαν οι ποταμοι, εις τον τοπον του ονοματος του Κυριου των δυναμεων, το ορος Σιων. 	 Tâcuulak xkßehil nak li nimajcual Dios tâqßuehekß xmâtan xbaneb li tenamit li nînkeb rok ut chßinaßuseb li cuanqueb saß li naßajej li sutsu xbaneb li nimaß. Eb li tenamit li cauheb rib, li nequeßxucuâc ruheb yalak bar teßxcßam xmâtan saß li tzûl Sión bar nalokßonîc cuiß li Kâcuaß li nimajcual Dios.


την οποιαν εχομεν ως αγκυραν της ψυχης ασφαλη τε και βεβαιαν και εισερχομενην εις το εσωτερικον του καταπετασματος, 	 Nakayo'oni nak takac'ul li junelic yu'am. A'an naxq'ue xcacuil li kach'ôl jo' nak li ancla naxchap li jucub chiru li ha'. Cau rib ut inc'a' na-ec'an sa' xna'aj. Xban nak nakapâb li Jesucristo, cuanco chi sum âtin riq'uin li Dios.Li Jesucristo ac xcô sa' li santil choxa chi jaloc âtin chikix. A'an laj c'amol be chiku. Li Jesucristo, a'an tz'akal xyucua'il aj tij chi junelic jo' nak quicuan laj Melquisedec.


Και ανεβη ο Ιησους, και πας ο Ισραηλ μετ' αυτου, εξ Εγλων εις Χεβρων, και επολεμουν αυτην 	 Nak queßel Eglón, laj Josué rochbeneb lix soldados queßcôeb Hebrón ut queßoc chi pletic riqßuineb.


ειπεν ετι ο Χουραμ, Ευλογητος Κυριος ο Θεος του Ισραηλ, ο ποιητης του ουρανου και της γης, οστις εδωκεν εις τον Δαβιδ τον βασιλεα υιον σοφον, εχοντα φρονησιν και συνεσιν, οστις θελει οικοδομησει οικον εις τον Κυριον και οικον βασιλικον εις εαυτον 	 Lokßoninbil taxak li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel, li quiyîban re li choxa joß ajcuiß li ruchichßochß. Aßan quiqßuehoc re li rey David jun li ralal châbil ut cuan xnaßleb. (Li ralal aßan, aßan lâat.) Lâat tâyîb lix templo li Kâcuaß ut tâyîb ajcuiß lâ cuochoch.


τοτε θελω σας καμει να κατοικητε εν τω τοπω τουτω, εν τη γη την οποιαν εδωκα εις τους πατερας σας εις αιωνα αιωνος. 	 Cui têcanab xbânunquil li mâusilal, texincanab chi cuânc saß li naßajej aßin li quinqßue chi junaj cua reheb lê xeßtônil yucuaß.


Η επραξα αμαρτιαν ταπεινονων εμαυτον δια να υψωθητε σεις, διοτι σας εκηρυξα δωρεαν το ευαγγελιον του Θεου; 	 Lâin xinch'olob chêru lix yâlal li râtin li Dios ut mâc'a' c'a'ru xexinch'i'ch'i'i cui'. Yal chi mâtan xinch'olob lix yâlal li colba-ib chêru ut xincubsi incuanquil re nak texcolek'. ¿Ma ra ta bi' xinbânu êre?


διοτι ουδ' εγω παρελαβον αυτο παρα ανθρωπου ουτε εδιδαχθην, αλλα δι' αποκαλυψεως Ιησου Χριστου. 	 Mâcua' yal riq'uin junak cuînk quicuabi, chi moco riq'uin ta junak cuînk quintzol cuib. A' ban li Kâcua' Jesucristo, a'an li quic'utbesin re chicuu.


Εξαπαντος θελει σας εξελεγξει, εαν κρυφιως προσωποληπτητε. 	 Li Dios texkßus chi cau cui têsicß ru li ani têtenkßa yal xban nak cuan li cßaßru nequeroybeni.


Και παλιν αλλη γραφη λεγει Θελουσιν επιβλεψει εις εκεινον, τον οποιον εξεκεντησαν. 	 Ut tz'îbanbil ajcui' sa' li Santil Hu: Eb a'an te'ril li ani quihope' chi ch'îch'. (Zac. 12:10)


Και τωρα, Κυριε, λαβε, δεομαι σου, την ψυχην μου απ' εμου διοτι ειναι καλλιον εις εμε να αποθανω παρα να ζω. 	 Joßcan nak nintzßâma châcuu, at Kâcuaß, chinâcuisi saß ruchichßochß xban nak kßaxal us chokß cue li câmc chiru nak yoßyôkin, chan laj Jonás.


Υπαγε και λαλησον προς τον Δαβιδ, λεγων, ουτω λεγει Κυριος Τρια πραγματα εγω προβαλλω εις σε εκλεξον εις σεαυτον εν εκ τουτων, και θελω σοι καμει αυτο. 	 —Tatxic riqßuin laj David ut tâye re, “Joßcaßin xye li Kâcuaß. Tinye âcue bar cuan li oxib chi raylal naru tinbânu. Tâsicß ru saß xyânkeb li oxib li bar cuan tâcuaj lâat tinbânu,” chan li Dios.


Μετανοησον λοιπον απο της κακιας σου ταυτης και δεηθητι του Θεου, ισως συγχωρηθη εις σε η επινοια της καρδιας σου 	 Cui tâyot' âch'ôl tâjal âc'a'ux ut tâcanab xbânunquil li mâusilal a'in ut cui tâtz'âma âcuybal chiru li Dios, mâre chan nak tixcuy âmâc riq'uin li xac'oxla.


Και εαν εγω μετ' ευχαριστιας μετεχω, δια τι βλασφημουμαι δι' εκεινο, δια το οποιον εγω ευχαριστω; 	 Ut cui lâin nintioxin chirix li c'a'ru nintzaca, ¿c'a'ut nak tâcuech'îk rix li c'a'ru tintzaca? cha'ak.


Εκ των υιων Ιωαβ, Οβαδια ο υιος του Ιεχιηλ, και μετ' αυτου τα αρσενικα διακοσιοι δεκαοκτω. 	 Laj Obadías li ralal laj Jehiel, xcomoneb li ralal xcßajol laj Joab, aßan cuanqueb cuib ciento riqßuin cuakxaklaju.


Παλιν εκ δευτερου υπηγε και προσευχηθη, λεγων Πατερ μου, εαν δεν ηναι δυνατον τουτο το ποτηριον να παρελθη απ' εμου χωρις να πιω αυτο, γενηθητω το θελημα σου. 	 Ut li Jesús cô cui'chic xca' sut chi tijoc ut quixye: -At inYucua', cui ta naxq'ue rib nak inc'a' raj tinc'ul li raylal a'in, abanan chi-uxmânk li c'a'ru nacacuaj lâat.-


Μονον δυο μη καμης εις εμε τοτε δεν θελω κρυφθη απο του προσωπου σου 	 At inDios, cui lâat tâsume li cuib chi usilal li tintzßâma âcue, lâin incßaß tinmuk cuib châcuu.


και ειπε προς αυτους, Εκατον εικοσι ετων ειμαι εγω σημερον δεν δυναμαι πλεον να εισερχωμαι και να εξερχωμαι, και ο Κυριος μοι ειπε, Δεν θελεις διαβη τον Ιορδανην τουτον. 	 —Anakcuan ac tîxin chic chi us. Cuakcßâl chihab cuan cue. Incßaß chic nincuy cßamoc be chêru. Li Kâcuaß Dios quixye cue nak lâin incßaß tinnumekß jun pacßal li nimaß Jordán.


Φιλιππος και Βαρθολομαιος, Θωμας και Ματθαιος ο τελωνης, Ιακωβος ο του Αλφαιου και Λεββαιος ο επονομασθεις Θαδδαιος, 	 laj Felipe ut laj Bartolomé; laj Tomás ut laj Mateo laj titz'ol toj; laj Jacobo li ralal laj Alfeo ut laj Lebeo aj Tadeo xcab xc'aba',


Και εκ του Κααθ ητο η συγγενεια των Αμραμιτων και η συγγενεια των Ισααριτων και η συγγενεια των Χεβρωνιτων και η συγγενεια των Οζιηλιτων αυται ειναι αι συγγενειαι των Κααθιτων. 	 Laj Coat, aßan lix xeßtônil yucuaßeb li ralal xcßajol laj Amram, laj Izhar, laj Hebrón ut laj Uziel.


λαβετε γυναικας και γεννησατε υιους και θυγατερας και λαβετε γυναικας δια τους υιους σας και δοτε τας θυγατερας σας εις ανδρας και ας γεννησωσιν υιους και θυγατερας και πληθυνθητε εκει και μη σμικρυνθητε 	 Chexsumlâk re teßcuânk êralal êcßajol. Sicßomak li rixakileb lê ralal ut qßuehomakeb lê rabin chi sumlâc re nak teßcuânk ajcuiß li ralal xcßajoleb. Chexnabalokß ut chexqßuiânk.


Και εκ του Νεφθαλι, χιλιοι αρχηγοι, και μετ' αυτων θυρεοφοροι και λογχοφοροι τριακοντα επτα χιλιαδες. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Neftalí cuanqueb jun mil chi cuînk li nequeßtaklan. Ut cuanqueb rochbeneb cuuklaju xcaßcßâl mil chi cuînk li cuanqueb xchßîchß re xcolbal re xchßôleb ut cuanqueb xlâns.


Μη ακουετε του Εζεκιου διοτι ουτω λεγει ο βασιλευς της Ασσυριας. Καμετε συμβιβασμον μετ' εμου και εξελθετε προς εμε και φαγετε εκαστος απο της αμπελου αυτου και εκαστος απο της συκης αυτου, και πιετε εκαστος απο των υδατων της δεξαμενης αυτου 	 Mêpâb li râtin laj Ezequías. Aßan aßin li naxye êre lix reyeb laj Asiria, “Cßamomak êrib saß usilal cuiqßuin. Cui têcßam êrib saß usilal cuiqßuin, chi jûnkal têtzaca li ru lê uvas ut têtzaca li ru lê higo ut naru ajcuiß têrucß li haß li na-el saß lê jul haß,


και τα ιματια αυτου εγειναν στιλπνα, λευκα λιαν ως χιων, οποια λευκαντης επι της γης δεν δυναται να λευκανη. 	 Ut li rak' quijalano' rilbal. Nalemtz'un chic li rak'. Saksakpotz'in nac'utun, chanchan li ratz'am que. Mâ jun aj puch'unel arin sa' ruchich'och' tixsakobresi junak t'icr jo' nak quisakobresîc li rak' li Jesús.


Διοτι εκλειπομεν εν τη οργη σου και εν τω θυμω σου ταραττομεθα. 	 Xban nak yô âjoskßil saß kabên, nacasach ku; ut sachso kanaßleb nococana xban nak yô âjoskßil saß kabên.


και θελω διορισει τοπον δια τον λαον μου τον Ισραηλ και θελω φυτευσει αυτους, και θελουσι κατοικει εν τοπω ιδιω εαυτων και δεν θελουσι μεταφερεσθαι πλεον και οι υιοι της αδικιας δεν θελουσι καταθλιβει αυτους πλεον ως το προτερον, 	 Lâin xinqßue xnaßajeb lin tenamit Israel ut xinqßueheb chi cuânc aran chi sa saß xchßôleb. Mâ ani târûk tâisînk reheb. Chi moco eb li incßaß useb xnaßleb teßxrahobtesiheb joß queßxbânu chak junxil.


Οταν ερχησθε να εμφανισθητε ενωπιον μου, τις εζητησεν εκ των χειρων σας τουτο, να πατητε τας αυλας μου; 	 ¿Ani xtaklan chak êre nak nequexchal chi mayejac saß li cuochoch? ¿Cßaßut nak nequexchal chixmuxbal ru li cuochoch?


Ουαι εις τους ποιμενας τους φθειροντας και διασκορπιζοντας τα προβατα της βοσκης μου, λεγει Κυριος. 	 Raylal tâchâlk saß xbêneb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb lin tenamit xban nak xeßxcanab chi jeqßuîc ruheb lin tenamit ut xeßxcanab chi sachecß ruheb.


και την Ραμωθ και τα περιχωρα αυτης, και την Ανειμ και τα περιχωρα αυτης 	 ut Ramot rochben lix cocß cßalebâl ut Anem rochben lix cocß cßalebâl.


Διοτι, οτε ητο ο Δαβιδ εν τη Ιδουμαια και Ιωαβ ο αρχιστρατηγος ανεβη να θαψη τους θανατωθεντας και επαταξε παν αρσενικον εν τη Ιδουμαια, 	 Xicß quiril laj Salomón xban nak junxil laj David quinumta saß xbêneb laj Edom. Ut laj Joab, li nataklan saß xbêneb lix soldados, queßcôeb chixmukbaleb li camenak. Nak cuanqueb aran quilajeßxcamsi chixjunileb li cuînk li cuanqueb Edom.


Και οτε εγεινεν ετων δωδεκα, αφου ανεβησαν εις Ιεροσολυμα κατα το εθος της εορτης 	 Nak ac cuan cablaju chihab re li Jesús, côeb aran Jerusalén sa' li nink'e jo' c'aynakeb xbânunquil.


Εαν δε πασα η συναγωγη του Ισραηλ αμαρτηση εξ αγνοιας και το πραγμα κρυφθη απο των οφθαλμων της συναγωγης και εκ των οσα ειναι προστεταγμενον υπο του Κυριου να μη πραττωνται, πραξωσι και ηναι ενοχοι 	 Cui chixjunileb laj Israel teßmâcobk ut teßxkßet inchakßrab chi incßaß nequeßxnau nak mâc li yôqueb chixbânunquil, cuânk xmâqueb usta incßaß nequeßxnau.


Ο δε Αβεσσαλωμ δεν ελαλησε μετα του Αμνων ουτε καλον ουτε κακον διοτι εμισει ο Αβεσσαλωμ τον Αμνων, επειδη εταπεινωσε την αδελφην αυτου Θαμαρ. 	 Laj Absalón xicß chic quiril laj Amnón xban nak quixchap chi puêrs lix Tamar, li ranab. Abanan chi tîc mâcßaß quixye re.


Διοτι Κυριος ο Θεος θελει με βοηθησει δια τουτο δεν ενετραπην δια τουτο εθεσα το προσωπον μου ως πετραν σκληραν και εξευρω οτι δεν θελω καταισχυνθη. 	 Li Kâcuaß Dios aßan li natenkßan cue. Joßcan nak incßaß ra nacuecßa nak niquineßxhob. Lâin xakxôquin chi cau joß jun li sakônac. Lâin ninnau nak incßaß xutânal tinêlk mokon.


εζησε δε ο Μααλαλεηλ, αφου εγεννησε τον Ιαρεδ, οκτακοσια τριακοντα ετη, και εγεννησεν υιους και θυγατερας 	 Chirix lix yoßlajic laj Jared, laj Mahalaleel quicuan cuakxakib ciento riqßuin oxib xcaßcßâl chihab chic. Ut toj queßcuan chic ralal ut xrabin.


ουδε δι' αιματος τραγων και μοσχων, αλλα δια του ιδιου αυτου αιματος, εισηλθεν απαξ εις τα αγια, αποκτησας αιωνιαν λυτρωσιν. 	 Li Kâcua' Jesucristo cô sa' li Lok'laj Santil Na'ajej sa' choxa. A'an inc'a' quixmayeja xquiq'uel li chibât chi moco ral cuacax. Quixmayeja ban lix lok'laj quiq'uel. Jun sut ajcui' quixmayeja rib re xq'uebal li kacolbal chi junelic.


Φυλαττε τον μηνα Αβιβ και καμνε το πασχα εις Κυριον τον Θεον σου επειδη εις τον μηνα Αβιβ σε εξηγαγε Κυριος ο Θεος σου εξ Αιγυπτου δια νυκτος. 	 Saß li po Abib têbânu li ninkße Pascua re xlokßoninquil li Kâcuaß lê Dios xban nak chiru li po Abib quexrisi chak li Kâcuaß saß li naßajej Egipto chiru kßojyîn.


και τα λυχνοψαλιδα και τας λεκανας και τους κρατηρας και τα θυμιατηρια εκ χρυσιου καθαρου, και η εισοδος του οικου, αι εσωτεραι θυραι αυτου δια το αγιον των αγιων και αι θυραι του οικου του ναου ησαν εκ χρυσιου. 	 Quixqßue ajcuiß chi yîbâc riqßuin châbil oro eb li chßîchß re xyîbanquil lix mechil li candil, eb li secß li quixoqueß cuiß li quicß, eb li lecleb joß eb ajcuiß li sansar. Ut quixqßue chi yîbâc riqßuin oro li oquebâl re li templo, eb li puertas re li Lokßlaj Santil Naßajej, joß eb ajcuiß li puertas re li Santil Naßajej.


διοτι θελεις σωρευσει ανθρακας πυρος επι την κεφαλην αυτου, και ο Κυριος θελει σε ανταμειψει. 	 Cui tâbânu re chi joßcan kßaxal cuißchic xutânal tâêlk. Chanchan nak yôcat chixqßuebal li ru xam saß xjolom. Ut li Dios tixqßue âkßajcâmunquil.


Εις τους εγχρονιζοντας εν τω οινω εις εκεινους οιτινες διαγουσιν ανιχνευοντες οινοποσιας. 	 Aßan eb li junelic yôqueb chi calâc, li incßaß nequeßxcanab ucßac vino. Junelic yôqueb chixsicßbal jalan chic haß re teßcalâk.


Και Ελεαζαρ ο υιος Ααρων του ιερεως θελει εισθαι αρχηγος επι των αρχηγων των Λευιτων, εχων την επιστασιαν των φυλαττοντων τας φυλακας του αγιαστηριου. 	 Laj Eleazar li ralal laj Aarón laj tij, aßan li najolomin reheb laj levitas li nequeßcßanjelac saß li Santil Naßajej.


Επειδη οστις τον ιδιον εαυτου Υιον δεν εφεισθη, αλλα παρεδωκεν αυτον υπερ παντων ημων, πως και μετ' αυτου δεν θελει χαρισει εις ημας τα παντα; 	 Usta li Acuabej Dios k'axal raro li Ralal xban, inc'a' quixcol chiru li câmc. Quixk'axtesi ban chi câmc sa' kac'aba' lâo. Cui quixq'ue li Ralal re câmc, ¿ma inc'a' ta bi' tixq'ue ke chixjunil li c'a'ak re ru quixyechi'i ke?


Διοτι κυνες με περιεκυκλωσαν συναξις πονηρευομενων με περιεκλεισεν ετρυπησαν τας χειρας μου και τους ποδας μου 	 Li incßaß useb xnaßleb li yôqueb chixbânunquil raylal cue, chanchaneb jun chßûtal chi joskß aj tzßiß teßraj tißoc. Xeßxhop li cuok ut xeßxhop li cuukß.


Τους δε εξω ο Θεος θελει κρινει. Οθεν εκβαλετε τον κακον εκ μεσου υμων. 	 Abanan lâo torakok âtin sa' xbêneb li kech aj pâbanelil li yôqueb chi mâcobc sa' kayânk. Jo'can nak tento têrisi sa' êyânk li cuînk a'an li yô chi mâcobc.


Αφου λοιπον παιδευσω αυτον, θελω απολυσει. 	 Tintakla xq'uebal xlob, tojo'nak tincuach'ab, chan laj Pilato.


Και εσωσε Κυριος εν τη ημερα εκεινη τον Ισραηλ εκ χειρος των Αιγυπτιων και ειδεν ο Ισραηλ τους Αιγυπτιους νεκρους επι το χειλος της θαλασσης. 	 Joßcaßin nak li Kâcuaß Dios quixcoleb laj Israel saß rukßeb laj Egipto saß li cutan aßan. Ut xban xcuanquil li Kâcuaß Dios, eb laj Egipto queßcam saß li palau. Eb laj Israel queßril nak camenakeb chic laj Egipto chire li palau.Ut eb laj Israel queßxxucua ru ut queßxlokßoni li Kâcuaß Dios nak queßril li quixbânu reheb laj Egipto. Queßxpâb li Dios ut queßabin chiru laj Moisés xban nak aßan aj cßanjel chiru li Dios.


Εαν θελητε και υπακουσητε, θελετε φαγει τα αγαθα της γης 	 Cui tixcßul êchßôl xbânunquil li cßaßru ninye êre, têtzaca li ru li acuîmk li na-el saß li chßochß.


Και εκαμον ουτως οι υιοι της μετοικεσιας. Και ο Εσδρας ο ιερευς και αρχοντες τινες των πατριων, κατα τους πατρικους οικους αυτων, και ουτοι παντες κατ' ονομα, εχωρισθησαν και εκαθησαν την πρωτην ημεραν του δεκατου μηνος δια να εξετασωσι την υποθεσιν. 	 Qui-uxman joß queßxye li tenamit. Laj Esdras, laj tij quixsiqßueb ru li cuînk li teßtenkßânk re. Aßaneb li nequeßjolomin re li junjûnk cabal. Quixbokeb xcßabaß chixjunjûnkaleb. Saß li xbên cutan re li xlaje po queßxtiquib tzßiloc âtin chirixeb li tenamit.


Πολλω μαλλον λοιπον αφου εδικαιωθημεν τωρα δια του αιματος αυτου, θελομεν σωθη απο της οργης δι' αυτου. 	 Ut anakcuan tîc chic li kach'ôl chiru li Dios xban xcamic li Jesucristo. Jo'can nak relic chi yâl nak sa' xc'aba' li Cristo tocolek' chiru lix josk'il li Dios sa' xk'ehil li rakba âtin.


Τοτε ο Ιωβ απεκριθη και ειπε 	 Quichakßoc laj Job ut quixye:


Και παραλαβων τον Πετρον και τους δυο υιους του Ζεβεδαιου, ηρχισε να λυπηται και να αδημονη. 	 Ut quixc'am chirix laj Pedro jo'queb ajcui' li cuib chi ralal laj Zebedeo. Ut li Jesús qui-oc chi rahoc sa' xch'ôl ut c'ajo' nak tâyot'ek' xch'ôl.


Και καθως ουτοι εισηλθον εις τον οικον του Μιχαια, και ελαβον το γλυπτον, το εφοδ και το θεραφειμ και το χωνευτον, ο ιερευς ειπε προς αυτους, Τι καμνετε σεις; 	 Nak laj tij quiril nak li ôb chi cuînk queßoc saß li rochoch laj Micaía ut yôqueb chixcßambal chixjunileb li yîbanbil dios ut li efod, quixye reheb: ¿Cßaßru yôquex chixbânunquil? chan.


εαν λοιπον ηναι αρεστον εις τον βασιλεα, ας εξελθη παρ' αυτου βασιλικη διαταγη, και ας γραφη μεταξυ των νομων των Περσων και των Μηδων, δια να ηναι αμεταθετος, να μη ελθη πλεον η Αστιν ενωπιον του βασιλεως Ασσουηρου και ας δωση ο βασιλευς την βασιλικην αυτης αξιαν εις αλλην καλητεραν αυτης 	 Cui lâat tixcßul âchßôl, at rey, tâqßue junak chakßrab ut tzßîbanbilak retalil saß li chakßrab re Persia ut re Media re nak mâ ani tâkßetok re. Li chakßrab aßan tixye nak li reina Vasti incßaß chic tixcßut rib chi junaj cua chiru li rey ut tâisîk chokß reina. Ut junak chic kßaxal châbil chiru aßan tâqßuehekß chokß reina.


Ο υιος τιμα τον πατερα και ο δουλος τον κυριον αυτου αν λοιπον εγω ημαι πατηρ, που ειναι η τιμη μου; και αν κυριος εγω, που ο φοβος μου; λεγει ο Κυριος των δυναμεων προς εσας, ιερεις, οιτινες καταφρονειτε το ονομα μου, και λεγετε, Εις τι κατεφρονησαμεν το ονομα σου; 	 Joßcaßin quixye li nimajcual Dios reheb laj tij: —Junak alalbej naxqßue xlokßal lix yucuaß. Ut junak aj cßanjel naxqßue xlokßal lix patrón. Cui lâin lê Yucuaß, ¿cßaßut nak incßaß nequeqßue inlokßal? Ut cui lâin lê patrón, ¿cßaßut nak incßaß niquinêqßue saß xnakß êru? Lâex niquinêtzßektâna. Ut nequeye, “¿Cßaßru xatkatzßektâna cuiß?” chanquex.


Εξευρω τα εργα σου και την αγαπην και την διακονιαν και την πιστιν και την υπομονην σου και τα εργα σου και τα εσχατα, οτι ειναι πλειοτερα των πρωτων. 	 Lâin ninnau chanru nak cuanquex. Ninnau nak nequexrahoc ut nequexpâban. Ninnau nak cau nequexc'anjelac chicuu ut nabal li raylal nequecuy. Lâin ninnau nak k'axal cui'chic cau yôquex chi c'anjelac chiru li xebânu junxil.


Ο Κυριος ματαιονει την βουλην των εθνων, ανατρεπει τους διαλογισμους των λαων. 	 Li Kâcuaß nasach ru li cßaßru nequeßxcßoxla xbânunquil li tenamit li incßaß nequeßpâban. Naxcanab chi mâcßaß na-oc cuiß li cßaßru nequeßxcßûb ru.


Και εκοιμηθη ο Εζεκιας μετα των πατερων αυτου, και εθαψαν αυτον εν τω υψηλοτερω των ταφων των υιων Δαβιδ και πας ο Ιουδας και οι κατοικοι της Ιερουσαλημ εκαμον εις αυτον τιμας εν τω θανατω αυτου εβασιλευσε δε αντ' αυτου Μανασσης ο υιος αυτου. 	 Laj Ezequías quicam ut quimukeß saß lix tenamit laj David saß li muklebâl li najt xteram. Chixjunileb laj Judá ut laj Jerusalén queßxqßue xlokßal nak quicam. Ut aß chic laj Manasés li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Αι δε λοιπαι πραξεις του Φεκα, και παντα οσα επραξεν, ιδου, ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ισραηλ. 	 Chixjunil li quixbânu laj Peka nak cuan saß xcuanquil tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas li tzßîbanbil cuiß retalil li quilajeßxbânu lix reyeb laj Israel.


Και εθυμωθη ο Μωυσης εναντιον των αρχηγων του στρατευματος, των χιλιαρχων και των εκατονταρχων, των ελθοντων απο της παραταξεως του πολεμου 	 Cßajoß nak quijoskßoß laj Moisés riqßuineb li nequeßtaklan saß xbêneb li jun mil chi soldado. Ut quijoskßoß ajcuiß riqßuineb li nequeßtaklan saß xbêneb li jun ciento chi soldado.


Λαλησον προς τον Ααρων και προς τους υιους αυτου, λεγων, Ουτος ειναι ο νομος της περι αμαρτιας προσφορας Εν τω τοπω οπου σφαζεται το ολοκαυτωμα, θελει σφαγη η περι αμαρτιας προσφορα εμπροσθεν του Κυριου ειναι αγιωτατον. 	 —Tâye re laj Aarón ut eb li ralal: Aßan aßin li chakßrab chirix li mayej li teßxqßue re xtzßâmanquil xcuybal li mâc. Li xul li teßxqßue chokß xmayej teßxcamsi chiru li Kâcuaß saß li naßajej li nequeßxcamsi cuiß li xul li nequeßxqßue chokß cßatbil mayej. Li mayej aßin, aßan santobresinbil.


Και ειπε προς τον πατερα αυτης, Ας γεινη εις εμε το πραγμα τουτο αφες με δυο μηνας, δια να υπαγω να περιελθω τα ορη και να κλαυσω την παρθενιαν μου, εγω και αι συντροφοι μου. 	 Caßaj cuiß nintzßâma châcuu nak tinâcanab chi yoßyo cuibak po chic re nak tinxic saß eb li tzûl cuochbeneb li cuamîg chi kßaxal ra saß inchßôl xban nak tento tincâmk chi toj mâjiß ninsumla, chan.


Εν δικαιοσυνη θελεις στερεωθη μακραν απο της καταδυναστειας θελεις εισθαι, διοτι δεν θελεις φοβεισθαι και απο του τρομου, διοτι δεν θελει σε πλησιασει. 	 Xban nak tîc êchßôl xakxôk êcuanquil saß xnaßaj. Incßaß texrahobtesîk chi moco texxucuak xbaneb li xicß nequeßiloc êre.


Δεν θελουσι σηκωθη εξαιφνης οι δακνοντες σε και εξεγερθη οι ταλαιπωρουντες σε και θελεις εισθαι προς αυτους εις διαρπαγην; 	 Mâcßaßak saß êchßôl lâex aj Caldea nak teßcuulak êriqßuin laj êchal reheb li prendas li xecßul. Sicsotkex xban êxiu nak teßxmakß chêru chixjunil li cßaßru cuan êre.


Και εκραξαν μετα φωνης μεγαλης, λεγοντες Εως ποτε, ω Δεσποτα αγιε και αληθινε, δεν κρινεις και εκδικεις το αιμα ημων απο των κατοικουντων επι της γης; 	 Ut que'xye chi cau xyâb xcux: -At nimajcual Dios, lâat Santo ut lâat tîc âch'ôl. ¿Jok'e tatrakok âtin sa' xbêneb li tenamit xban li raylal xe'xbânu ke? Ut, ¿jok'e tâq'ue rêkaj reheb nak xoe'xcamsi? chanqueb.


Και θελουσιν αποκριθη, Διοτι εγκατελιπον την διαθηκην Κυριου του Θεου αυτων και προσεκυνησαν αλλους θεους και ελατρευσαν αυτους. 	 Ut teßchakßok li tenamit ut teßxye, “Quixsach ru xban nak queßxkßet li contrato li quixbânu li Dios riqßuineb, ut queßxlokßoni li yîbanbil dios ut queßcßanjelac chiruheb,” chaßakeb.


Και ειπε προς αυτον ο Λαβαν, Βεβαια οστουν μου και σαρξ μου εισαι. Και κατωκησε μετ' αυτου ενα μηνα. 	 Ut laj Labán quixye re laj Jacob: —Relic chi yâl nak tzßakal kacomon kib ut kaquiqßuel kib, chan. Ut laj Jacob quicana saß rochoch laj Labán.


Η δε αλλη γυνη ειπεν, Ουχι, αλλ' ο ζων ειναι ο υιος μου, ο δε νεκρος ειναι ο υιος σου. Η δε ειπεν, Ουχι, αλλ' ο νεκρος ειναι ο υιος σου, ο δε ζων ειναι ο υιος μου. Ουτως ελαλησαν ενωπιον του βασιλεως. 	 Ut li ixk jun chic quixye: —Moco yâl ta li cßaßru nacaye. Li cßulaßal li yoßyo cue lâin. Aß li camenak, aßan lâ cßulaßal lâat, chan. Ut li ixk jun chic quixye: —Incßaß. Moco yâl ta li nacaye. Li cßulaßal yoßyo, aßan li cue lâin. Li camenak, aßan âcue lâat, chan. Ut yôqueb chixcuechßinquil ribeb chiru li rey.


ο δουλος σου Ιωαβ εκαμε τουτο, να μεταστρεψω την μορφην του πραγματος τουτου και ο κυριος μου ειναι σοφος, κατα την σοφιαν αγγελου του Θεου, εις το να γνωριζη παντα τα εν τη γη. 	 Laj Joab xbânu chixjunil aßin re âtenkßanquil. Aßan naraj nak tâyîbâk ru li chßaßajquilal aßin. At rey, lâat cuan ânaßleb joß jun x-ángel li Dios. Lâat nacanau chixjunil li na-uxman saß ruchichßochß, chan.


δια να περιπατης εν τη οδω των αγαθων και να φυλαττης τας τριβους των δικαιων. 	 Joßcan nak lâex chebânuhak li us joß nequeßxbânu li cuanqueb saß tîquilal.


Διοτι ειναι εις Θεος, εις και μεσιτης Θεου και ανθρωπων, ανθρωπος Ιησους Χριστος, 	 Ut li yâl, a'an a'in: nak jun ajcui' li Dios cuan ut jun ajcui' li na-oquen ut naâtinac chikix chiru li Dios. A'an li Kâcua' Jesucristo li quitz'ejcualo' nak quic'ulun sa' ruchich'och'.


εκει διατρεχουσι τα πλοια εκει ο Λευιαθαν ουτος, τον οποιον επλασας δια να παιζη εν αυτη. 	 Eb li nînki jucub nequeßbêc chiru li palau. Ut saß li palau cuan li nimla xul li cayîb Leviatán xcßabaß. Aran nabatzßun saß li palau.


και την εξ αλφιτων προσφοραν αυτων και τας σπονδας αυτων, δια τους μοσχους, δια τους κριους και δια τα αρνια, κατα τον αριθμον αυτων, ως ειναι διατεταγμενον 	 Rochbeneb li toro, li têlom carner ut li têlom carner jûnk chihab cuânk reheb, teßxqßue li mayej cßaj ut li mayej vino aß yal jarub li xul li teßxmayeja joß naxye saß li chakßrab.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων ειμαι ζηλοτυπος δια την Σιων εν ζηλοτυπια μεγαλη και ειμαι ζηλοτυπος δι' αυτην εν οργη μεγαλη. 	 Joßcaßin quixye cue: —Kßaxal ninra lin tenamit Jerusalén (Sión). Joßcan nak nachal injoskßil saß xbêneb li xicß nequeßiloc re.


Οτε δε ειδον αυτον οι αρχιερεις και οι υπηρεται, εκραυγασαν λεγοντες Σταυρωσον, σταυρωσον αυτον. Λεγει προς αυτους ο Πιλατος Λαβετε αυτον σεις και σταυρωσατε διοτι εγω δεν ευρισκω εν αυτω εγκλημα. 	 Eb li neque'c'ac'alen sa' li templo ut eb li xbênil aj tij que'ril li Jesús ut que'xjap reheb ut que'xye: -¡Q'ue chiru cruz! ¡Q'ue chiru cruz! chanqueb. Ut laj Pilato quixye reheb: -C'amomak lâex ut q'uehomak chiru cruz cui têraj. Lâin mâ jun lix mâc xintau, chan.


Και ειπε Κυριος προς τον Ιησουν, Ταυτην την ημεραν αφηρεσα αφ' υμων τον ονειδισμον της Αιγυπτου. Δια τουτο ωνομασθη ο τοπος εκεινος Γαλγαλα εως της σημερον. 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Josué: —Anakcuan xcuisi lê xutân xban nak quexcuan chak chokß rahobtesinbil môs nak cuanquex aran Egipto, chan. Joßcan nak Gilgal xcßabaß li naßajej aßan chalen anakcuan.


και αποκαλυφθεντες θεοθεν κατ' οναρ να μη επιστρεψωσι προς τον Ηρωδην, δι' αλλης οδου ανεχωρησαν εις την χωραν αυτων. 	 Ut que'c'utbesîc chiruheb xban li Dios sa' xmatq'ueb nak inc'a' chic te'suk'îk riq'uin laj Herodes. Sa' jalan chic be que'xc'am nak que'suk'i sa' xtenamiteb.


Αυται ειναι αι συγγενειαι των υιων Γαδ κατα την απαριθμησιν αυτων, τεσσαρακοντα χιλιαδες και πεντακοσιοι. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Gad. Caßcßâl mil riqßuin ôb ciento chixjunileb.


Και εκεινοι επεβαλον επ' αυτον τας χειρας αυτων και επιασαν αυτον. 	 Ut eb a'an que'xchap li Jesús re nak te'xc'am riq'uin laj rakol âtin.


Θελω εκζητησει το απολωλος και επαναφερει το πεπλανημενον και επιδεσει το συντετριμμενον και ενισχυσει το ασθενες το παχυ ομως και το ισχυρον θελω καταστρεψει εν δικαιοσυνη θελω βοσκησει αυτα. 	 Lâin tinsiqßueb chak li sachenakeb li queßcôeb saß jalan be ut tinqßueheb chi sukßîc saß xyânkeb li quetômk. Lâin tinban lix yocßolal ut tinlan. Tinqßue xcacuilaleb li yajeb. Ut lâin tinsach ruheb li nînkeb xtibel ut li cauheb rib. Lâin tin-ilok reheb lin carner saß tîquilal.


Το λοιπον, αδελφοι μου, ενδυναμουσθε εν Κυριω και εν τω κρατει της ισχυος αυτου. 	 Toj cuan c'a'ru nacuaj xyebal êre ut a'an a'in: Che'cacuubresîk lê ch'ôl sa' lê pâbâl riq'uin lix nimal xcuanquilal li Kâcua' li cuan êriq'uin.


Μεγας ο Κυριος και αξιυμνητος σφοδρα και η μεγαλωσυνη αυτου ανεξιχνιαστος. 	 Kßaxal nim xcuanquil li nimajcual Dios ut xcßulub nak takaqßue xlokßal. Ut mâ ani naru nataßoc ru lix nimal xcuanquilal.


Εκ των υιων Μανασση, κατα τας γενεας αυτων, κατα τας συγγενειας αυτων, κατα τους οικους των πατερων αυτων, κατα τον αριθμον των ονοματων, απο εικοσι ετων και επανω, παντες οι δυναμενοι να εξελθωσιν εις πολεμον, 	 Queßtzßîbâc xcßabaßeb li ralal xcßajol laj Manasés li ac xeßxbânu junmay chihab re teßoc chokß soldado. Queßajlâc aß yal chanru xqßuialeb saß li junjûnk cabal.


Το στεαρ ομως και τους νεφρους και τον επανω λοβον του ηπατος της περι αμαρτιας προσφορας εκαυσεν επι του θυσιαστηριου, καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Quixcßat saß li artal lix xêbul ut lix quênkß ut lix xêbul lix chßochß li xul li quixmayeja re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc. Quixbânu joß quixye li Kâcuaß.


Οταν ηδη ανοιξωσι, βλεποντες γνωριζετε αφ' εαυτων οτι ηδη το θερος ειναι πλησιον. 	 Nak nak'unk'ut chak lix xak li che' chi êlc, riq'uin a'an nequeq'ue retal nak yô chak chi nach'oc li sak'ehil.


Και ελαβεν ο Δαβιδ τας ασπιδας τας χρυσας, αιτινες ησαν επι τους δουλους του Αδαρεζερ, και εφερεν αυτας εις Ιερουσαλημ. 	 Laj David quixxoc li chßîchß oro li nequeßxcol cuiß re xchßôleb li queßtaklan saß xbêneb lix soldados laj Hadad-ezer ut quixcßameb Jerusalén.


Καθως ηκουσαμεν, ουτω και ειδομεν εν τη πολει του Κυριου των δυναμεων, εν τη πολει του Θεου ημων ο Θεος θελει θεμελιωσει αυτην εις τον αιωνα. Διαψαλμα. 	 Lâo quikabi nak li Kâcuaß Dios li kßaxal nim xcuanquil, aßan li nacoloc re lix tenamit. Ut anakcuan xkil nak naxbânu li cßaßru quiyeheß ke. Li Kâcuaß tâcolok re lix tenamit chi junelic.


Παλιν, εαν ο δικαιος εκτραπη απο της δικαιοσυνης αυτου και πραξη ανομιαν, και εγω θεσω προσκομμα εμπροσθεν αυτου εκεινος θελει αποθανει επειδη δεν εδωκας εις αυτον νουθεσιαν θελει αποθανει εν τη αμαρτια αυτου, και η δικαιοσυνη αυτου, την οποιαν εκαμε, δεν θελει μνημονευθη πλην εκ της χειρος σου θελω ζητησει το αιμα αυτου. 	 Cui cuan junak tîc xchßôl tâoc chixbânunquil li mâusilal ut lâin tincanab chi tßanecß, aßan tâcâmk cui lâat incßaß tâchßolob xyâlal chiru. Tâcâmk xban lix mâusilal ut incßaß tâjulticokß cue li us li quixbânu. Ut saß âbên lâat tâcanâk lix camic.


Ειπε δε Κυριος προς τον Μωυσην, Ειπε προς τον Ααρων, Εκτεινον την χειρα σου με την ραβδον σου επι τους ρυακας, επι τους ποταμους και επι τας λιμνας και αναγαγε τους βατραχους επι την γην της Αιγυπτου. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye ajcuiß re laj Moisés: —Tâye re laj Aarón nak tixyeß lix xukß saß xbên li nimaß, saß xbêneb li cocß rok haß joß ajcuiß saß xbêneb li palau re nak teßêlk chak li amoch saß li haß. Ut telajeßxic saß li tenamit Egipto, chan.


Την εννατην ημεραν προσεφερεν ο αρχων των υιων Βενιαμιν, Αβειδαν ο υιος του Γιδεωνι 	 Saß li xbele li cutan quixcßam lix mayej laj Abidán li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Benjamín. Laj Abidán, aßan li ralal laj Gedeoni.


Καλητερος ο ανθρωπος ο μη τιμωμενος και επαρκων εις εαυτον, παρα ο κενοδοξων και στερουμενος αρτου. 	 Kßaxal us nak tocßanjelak re nak cuânk cßaßru ke usta totzßektânâk, chiru nak takanimobresi kib ut mâcßaßak katzacaêmk.


Και επαταξεν αυτους ο βασιλευς της Βαβυλωνος και εθανατωσεν αυτους εν Ριβλα, εν τη γη Αιμαθ. Ουτω μετωκισθη ο Ιουδας απο της γης αυτου. 	 Aran saß li tenamit Ribla li rey quixtakla xcamsinquileb. Joßcaßin nak queßchapeß ut queßisîc laj Judá saß lix tenamiteb.


οστις ευρε χαριν ενωπιον του Θεου και ηυχηθη να ευρη κατοικιαν δια τον Θεον του Ιακωβ. 	 Laj David quixbânu li c'a'ru quiraj li Dios, ut li Dios quisaho' xch'ôl riq'uin. Quixtz'âma chiru li Dios nak tixyîb li templo bar te'xlok'oni cui' li Dios li quixlok'oni laj Jacob.


Δια τουτο, βασιλευ, ας γεινη δεκτη η συμβουλη μου προς σε, και εκκοψον τας αμαρτιας σου δια δικαιοσυνης και τας ανομιας σου δια οικτιρμων πενητων ισως και διαρκεση η ευημερια σου. 	 At rey Nabucodonosor, chacßul taxak li cuâtin. Chacanabak xbânunquil li mâc ut chabânu li tîquilal. Mâbânu chic li mâusilal. Chacuuxtâna taxak ruheb li nebaß. Cui tâbânu aßan, mâre chan nak toj tatcanâk saß lâ cuanquil, chan laj Daniel.


εαν ησο καθαρος και ευθυς, βεβαιως τωρα ηθελεν εγερθη δια σε, και ηθελεν ευτυχει η κατοικια της δικαιοσυνης σου. 	 Cui lâat tîc âchßôl chiru, aßan tatxtenkßa ut tixqßue cuißchic chi cuânc cßaßru âcue.


Ο δε Δαβιδ και οι ανδρες αυτου ηλθον εις την πολιν, και ιδου, ητο πυρπολημενη και αι γυναικες αυτων και οι υιοι αυτων και αι θυγατερες αυτων ηχμαλωτισμενοι. 	 Nak queßoc saß li tenamit, laj David ut li cuanqueb rochben queßxqßue retal nak cßatbil chic lix tenamiteb ut ac xeßcßameß li rixakileb, joßqueb ajcuiß li ralal xcßajoleb.


Εις δε τους υιους των παλλακων αυτου εδωκεν ο Αβρααμ χαρισματα, και εξαπεστειλεν αυτους, ετι ζων, μακραν απο του υιου αυτου Ισαακ προς ανατολας, εις την γην της Ανατολης. 	 Nak toj yoßyo laj Abraham, quixqßueheb xmâtan li ralal xcßajol li queßcuan riqßuineb jalan ixk. Quixtaklaheb saß jun cßalebâl najt riqßuin li naßajej li cuan cuiß laj Isaac. Li naßajej li queßcôeb cuiß, aßan cuan saß xjayal li na-el cuiß chak li sakße.


ο Κυριος διαφυλαττει τους ξενους υπερασπιζεται τον ορφανον και την χηραν, την δε οδον των αμαρτωλων καταστρεφει. 	 Li nimajcual Dios narileb li jalaneb xtenamit. Ut narileb ajcuiß li mâcßaß xnaß xyucuaßeb. Ut aßan ajcuiß na-iloc reheb li xmâlcaßan. Abanan li Dios naxsach ru li cßaßru nequeßxcßoxla xbânunquil eb li incßaß useb xnaßleb.Lâex li cuanquex Sión, li Kâcuaß lê Dios, aßan li kßaxal nim xcuanquil. Li nimajcual Dios tâcuânk xcuanquil chi junelic kße cutan. ¡Lokßoninbil taxak li Kâcuaß!


Ο χαλκευς κοπτει σιδηρον και εργαζεται εις τους ανθρακας και με τα σφυρια μορφονει αυτο και κατασκευαζει αυτο με την δυναμιν των βραχιονων αυτου μαλιστα πεινα και η δυναμις αυτου αποκαμνει υδωρ δεν πινει και ατονει. 	 Junak laj tenol chßîchß naxqßue lix chßîchß saß xam re tixyîb li cßaßru naraj. Riqßuin xmetzßêu naxten chi martillo. Abanan cui incßaß tâtzacânk, tâlajk lix metzßêu. Cui incßaß tâucßak, incßaß chic tixcuy cßanjelac.


Η πνοη μου εγεινε ξενη εις την γυναικα μου, και αι παρακλησεις μου εις τα τεκνα της κοιλιας μου. 	 Xban nak chuhin, li cuixakil incßaß chic naraj cuu. Joßcan ajcuiß eb li cualal incßajol incßaß chic nequeßraj cuilbal.


παρατηρουντες μηπως υστερηται τις απο της χαριτος του Θεου, μηπως ριζα τις πικριας αναφυουσα φερη ενοχλησιν και δια ταυτης μιανθωσι πολλοι, 	 Chetenk'a êrib chêribil êrib sa' lê pâbâl re nak mâ jun êre tâtz'ektânânk li rusilal li Dios. Chebânu cuênt re nak inc'a' têyo'ob li c'ahînc ib sa' êyânk. Cui jo'can têbânu naru naniman ru li ch'a'ajquilal ut mâre nabaleb te'xic cui'chic sa' li mâc xban a'an.


Δεν θελει ζωοποιησει τον ασεβη εις δε τους πτωχους διδει το δικαιον. 	 Naxsach ruheb li incßaß useb xnaßleb. Ut narakoc âtin saß tîquilal saß xbêneb li nebaß.


Και εκεινοι υπηγαν και απηγγειλαν προς τους λοιπους αλλ' ουδε εις εκεινους επιστευσαν. 	 Eb a'an que'côeb ut coxe'xye resil reheb li jun ch'ol chic. Ut chi moco li cuib a'an que'xpâb.


επειδη ημεις δεν ενατενιζομεν εις τα βλεπομενα, αλλ' εις τα μη βλεπομενα διοτι τα βλεπομενα ειναι προσκαιρα, τα δε μη βλεπομενα αιωνια. 	 Inc'a' nakaq'ue kach'ôl chirix li cuan arin sa' ruchich'och', li na-ilman ru. Nakaq'ue ban kach'ôl chirix li cuan aran sa' choxa, li inc'a' na-ilman ru. Li c'a'ru na-ilman ru nalaj na-oso'. Abanan li inc'a' na-ilman ru cuan chi junelic.


Και θελεις καμει επι των κρασπεδων αυτου ροδια εκ κυανου και πορφυρου και κοκκινου επι των κρασπεδων αυτου κυκλω και κωδωνας χρυσους μεταξυ αυτων κυκλω 	 Têqßue li granada chire chokß xsahob ru yîbanbil riqßuin nokß azul, nokß púrpura ut nokß cak. Ut têqßue li cocß campana yîbanbil riqßuin oro.


Επειτα θελει σηκονεσθαι η σκηνη του μαρτυριου, το στρατοπεδον των Λευιτων εν τω μεσω των στρατοπεδων καθως εστρατοπεδευσαν, ουτω θελουσι σηκονεσθαι εκαστος εις την ταξιν αυτου πλησιον της σημαιας αυτων. 	 Eb laj levita teßxic chirixeb li ralal xcßajol laj Gad. Teßxic saß xyiheb laj Israel ut teßxcßam li tabernáculo. Teßxic chi chßûtal joß nak queßxyîb lix muhebâleb chi chßûtal. Ac re reheb lix bandereb li teßxcßam chokß retalileb.


Υιοι Ραμα και Γαβαα, εξακοσιοι εικοσι και εις. 	 Li ralal xcßajol laj Ramá ut laj Geba, aßan cuakib ciento riqßuin jun xcaßcßâl.


Και ενω ετρωγον, λαβων ο Ιησους τον αρτον και ευλογησας εκοψε και εδιδεν εις τους μαθητας και ειπε Λαβετε, φαγετε τουτο ειναι το σωμα μου 	 Ut nak yôqueb chi cua'ac, li Jesús quixchap li caxlan cua. Quixbantioxi chiru li Dios, quixjachi, tojo'nak quixjeq'ui reheb lix tzolom. Ut quixye reheb: -C'ulumak, cua'omak. A'an a'in lin tz'ejcual.-


Τοτε ειπεν ο Ιωναθαν, Ιδου, ημεις θελομεν περασει προς τους ανδρας και θελομεν δειχθη εις αυτους 	 Laj Jonatán quixye re: —Yoßo cuanqueb cuiß ut takacßut kib chiruheb.


Και το κρεας της θυσιας της προς ευχαριστιαν ειρηνικης αυτου προσφορας θελει τρωγεσθαι την αυτην ημεραν καθ' ην προσφερεται δεν θελουσιν αφησει απ' αυτου εως το πρωι. 	 Nak teßmayejak re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Kâcuaß re bantioxînc, tento nak teßxchoy xtzacanquil lix tibel li xul li teßxmayeja chiru li cutan aßan. Incßaß naru xxocbal chokß re li cutan jun chic.


Και ενω ετι ελαλει μετ' αυτων, ιδου, κατεβη προς αυτον ο μηνυτης και ειπεν, Ιδου, παρα Κυριου ειναι το κακον τουτο τι πλεον να ελπισω εις τον Κυριον; 	 Toj yô ajcuiß chi âtinac li profeta Eliseo nak lix takl li rey quicuulac riqßuin ut quixye re: —Relic chi yâl li Kâcuaß Dios xtakla li raylal aßin saß kabên. ¿Cßaß aj e nak tincuoybeni re nak li Kâcuaß toxtenkßa? chan.


Διοτι η βασιλεια των ουρανων ειναι ομοια με ανθρωπον οικοδεσποτην, οστις εξηλθεν αμα τω πρωι δια να μισθωση εργατας δια τον αμπελωνα αυτου. 	 Lix nimajcual cuanquilal li Dios chanchan jun li yucua'bej cuan sa' xjun cablal. Qui-el chak toj ek'ela chixsic'baleb aj c'anjel re te'c'anjelak sa' li racuîmk.


Και συνηθροισθησαν παντες οι ανδρες Ισραηλ προς τον βασιλεα Σολομωντα εν τη εορτη κατα τον μηνα Εθανειμ, οστις ειναι ο εβδομος μην. 	 Eb li cuînk aj Israel queßxchßutub ribeb riqßuin laj Salomón saß xcutanquil li ninkße saß xcuuk li po re li chihab aßan, saß li po Etanim.


Η κατα Δαμασκου ορασις. Ιδου, η Δαμασκος πεπαυμενη του να ηναι πολις, και θελει εισθαι σωρος ερειπιων. 	 Aßan aßin li quixye li profeta chirixeb laj Damasco: —Damasco incßaß chic tâcanâk joß tenamit. Tâpoßekß ut juqßuinbil tâcanâk.


Μη εν πληθει δυναμεως θελει διαμαχεσθαι μετ' εμου; ουχι αλλ' ηθελε βαλει εις εμε προσοχην. 	 Lâin ninnau nak aßan kßaxal nim xcuanquil. Abanan moco xban ta nak nim xcuanquil nak incßaß târabi li cßaßru tintzßâma chiru.


Και εαν εντραπωσι δια παντα οσα επραξαν, δειξον εις αυτους την μορφην του οικου και την διαταξιν αυτου και τας εξοδους αυτου και τας εισοδους αυτου και πασαν την μορφην αυτου και πασας τας διαταξεις αυτου και πασαν την μορφην αυτου και παντα τον νομον αυτου, και διαγραψον αυτον ενωπιον αυτων, δια να φυλαξωσιν ολην την μορφην αυτου και πασας τας διαταξεις αυτου και να εκτελωσιν αυτας. 	 Cui teßxutânâk xban li mâusilal li queßxbânu, lâat tâchßolob chiruheb li retalil li templo li xinqßue âcue. Tâchßolob chiruheb chanru xyîbanquil, li puertas li teßoc ut teßêlk cuiß, ut tâcßut chiruheb chanru lix nimal. Ut tâchßolob ajcuiß chiruheb chanru xtusbal li cßaßak re ru. Tâchßolob chiruheb li chakßrab. Tâtzßîba retalil chiruheb re teßril chi us re nak teßxbânu chi tzßakal re ru chixjunil li xinye.


Δεν θελεις αδικησει τον πλησιον σου ουδε θελεις αρπασει δεν θελει διανυκτερευσει ο μισθος του μισθωτου μετα σου εως πρωι. 	 Mêrahobtesiheb lê ras êrîtzßin, chi moco têrelkßa li cßaßru reheb. Ut têtoj lê môs saß xkßehil. Mêcanab chokß re cuulaj.


και παν πρωτοτοκον εν τη γη της Αιγυπτου θελει αποθανει, απο του πρωτοτοκου του Φαραω, οστις καθηται επι του θρονου αυτου, εως του πρωτοτοκου της δουλης, ητις δουλευει εν τω μυλω, και παν πρωτοτοκον των κτηνων 	 Ut telajeßcâmk li xbêneb êralal. Mâ jun teßcolekß. Usta lâat aj faraón, kßaxal nim âcuanquil, tâcâmk li xbên âcualal. Ut teßcâmk ajcuiß xbên ralal lâ môs ixk li tîc mâcßaßeb xcuanquil. (Chixjunileb li xbên ralaleb laj Egipto talajeßcâmk, li cuanqueb xcuanquil ut li mâcßaßeb xcuanquil.) Ut talajeßcâmk ajcuiß chixjunil li xbên ral li quetômk.


Και διηγηθη αυτο προς τον πατερα αυτου και προς τους αδελφους αυτου και επεπληξεν αυτον ο πατηρ αυτου και ειπε προς αυτον, Τι ειναι το ενυπνιον τουτο, το οποιον ενυπνιασθης; αραγε θελομεν ελθει, εγω και η μητηρ σου και οι αδελφοι σου, δια να σε προσκυνησωμεν εως εδαφους; 	 Ut quixserakßi ajcuiß re lix yucuaß. Lix yucuaß quixchßila aßan ut quixye re: —¿Cßaßru xyâlal li nacamatqßue? ¿Ma aßan naraj naxye nak lâin ut lâ naß joß eb ajcuiß lâ cuas takacuikßib kib châcuu? chan re laj José.


Ο λογος του Κυριου, ο γενομενος προς Σοφονιαν τον υιον του Χουσει, υιου του Γεδαλιου, υιου του Αμαριου υιου του Ιζκιου, εν ταις ημεραις Ιωσιου, υιου του Αμων βασιλεως του Ιουδα. 	 Aßan aßin li âtin li quixye li Kâcuaß re laj Sofonías saß eb li cutan nak laj Josías li ralal laj Amón cuan chokß rey aran Judá. Laj Sofonías aßan ralal laj Cusi. Ut laj Cusi, aßan ralal laj Gedalías. Ut laj Gedalías, aßan ralal laj Amarías. Ut laj Amarías, aßan ralal laj Ezequías.


Οτε ομως ηλθεν αυτη η Εσθηρ ενωπιον του βασιλεως, προσεταξε δι' επιστολων να τραπη κατα της κεφαλης αυτου η κακη αυτου σκευωρια, την οποιαν εσκευωρησε κατα των Ιουδαιων, και εκρεμασαν επι του ξυλου αυτον και τους υιους αυτου. 	 Abanan lix Ester quiâtinac riqßuin li rey. Ut li rey quixqßue li chakßrab nak chixjunil li raylal li quixcßoxla xbânunquil reheb laj judío tâtßanekß saß xbên laj Amán. Ut quixtakla xyatzßbal laj Amán joß ajcuiß li lajêb chi ralal.


Υπηγε δε ο Σαουλ και οι ανδρες αυτου να ζητησωσιν αυτον. Και απηγγελθη τουτο προς τον Δαβιδ οθεν κατεβη εις την πετραν και εκαθητο εν τη ερημω Μαων. Και ακουσας ο Σαουλ, ετρεξε κατοπιν του Δαβιδ εις την ερημον Μαων. 	 Laj Saúl rochbeneb lix soldados queßcôeb chixsicßbal laj David. Laj David quirabi resil nak yôqueb chi châlc, ut cô saß li chaki chßochß aran Maón, li tzûl ru ut quixmuk rib saß xyânk li pec. Ut laj Saúl cô chixsicßbal laj David.


Μη δεν μισω, Κυριε, τους μισουντας σε; και δεν αγανακτω κατα των επανισταμενων επι σε; 	 At nimajcual Dios, lâin xicß nequeßcuil li xicß nequeßiloc âcue. Cßajoß nak nachal injoskßil chi rilbaleb li nequeßxkßetkßeti ribeb châcuu.


Και πασα αυτη η γη θελει εισθαι εις ερημωσιν και θαμβος, και τα εθνη ταυτα θελουσι δουλευσει τον βασιλεα της Βαβυλωνος εβδομηκοντα ετη. 	 Chixjunil li naßajej aßin tâosokß ut tâcanâk chi mâcßaß chic cuan chi saß. Xucuajel rilbal li cßaßru tixcßul. Ut eb li tenamit teßcßanjelak chiru lix reyeb laj Babilonia chiru lajêb xcâcßâl chihab.


διοτι το μωρον του Θεου ειναι σοφωτερον των ανθρωπων, και το ασθενες του Θεου ειναι ισχυροτερον των ανθρωπων. 	 K'axal cui'chic cuan xna'leb li Dios chiruheb li cuînk usta yal tôntil na'leb chiruheb li inc'a' neque'pâban. Usta neque'xye nak mâc'a' xcuanquil li Dios, k'axal cui'chic nim xcuanquil chiru xcuanquileb li cuînk.


Και παντα τα εθνη θελουσι δουλευσει εις αυτον και εις τον υιον αυτου και εις τον υιον του υιου αυτου, εωσου ελθη ο καιρος της γης και αυτου, και εθνη πολλα και βασιλεις μεγαλοι θελουσι καταδουλωσει αυτον. 	 Chixjunileb li tenamit saß ruchichßochß teßcßanjelak chiru aßan. Ut teßcßanjelak chiru li ralal joß ajcuiß chiru li ri toj tâcuulak xkßehil nak tâchapekß lix tenamiteb aßan xbaneb li xnînkal ru tenamit ut eb lix rey. Ut eb aßan chic teßcanâk rubel xcuanquil eb li nînkeb xcuanquil.


μη πολεμησητε μετ' αυτων επειδη δεν θελω δωσει εις εσας εκ της γης αυτων ουδε βημα ποδος διοτι εις τον Ησαυ εδωκα το ορος Σηειρ κληρονομιαν 	 Mex-oc chi pletic riqßuineb xban nak lâin incßaß tinqßue êre li naßajej li quinqßue reheb aßan. Chi moco caßchßin ajcuiß li bar têxakab cuiß lê rok tinqßue êre xban nak lâin ac xinqßue re laj Esaú li naßajej Seir li tzûl ru.


Διοτι αι ημεραι εκειναι θελουσιν εισθαι θλιψις τοιαυτη, οποια δεν εγεινεν απ' αρχης της κτισεως, την οποιαν εκτισεν ο Θεος εως του νυν, ουδε θελει γεινει. 	 Sa' eb li cutan a'an mâ ca'ch'in li raylal tâcuânk. Mâ jun cua quic'ulman chi jo'can chalen chak sa' xticlajic nak li Dios quixyîb li ruchich'och', chi moco tâc'ulmânk chi jo'can mokon.


Απεθανε δε ο Σαμουηλ, και πας ο Ισραηλ εθρηνησεν αυτον και ενεταφιασεν αυτον εν Ραμα τη πολει αυτου. Και εξεβαλεν ο Σαουλ εκ του τοπου τους εχοντας πνευμα μαντειας και τους μαγους. 	 Laj Samuel ac quicam ut eb laj Israel queßrahoß xchßôleb ut queßyâbac chirix. Aran Ramá queßxmuk saß lix tenamit. Ut laj Saúl ac xrisiheb aran Judá eb laj kße ut eb laj ilonel.


Και εγεινε λογος Κυριου δι' Αγγαιου του προφητου, λεγων, 	 Ut laj Hageo quixye reheb li tenamit li cßaßru quiyeheß re xban li Dios ut quixye:


δια τι ειπας, Αδελφη μου ειναι αυτη; και ελαβον αυτην εις εμαυτον δια γυναικα και τωρα, ιδου η γυνη σου λαβε αυτην, και υπαγε. 	 ¿Cßaßut nak xaye cue nak âcuanab aßan? Lâin xincßam raj chokß cuixakil xban nak incßaß xaye cue nak âcuixakil. Cueß lâ cuixakil. Cßam ut ayu. Elen saß li tenamit aßin, chan re laj Abram.Laj faraón quixtaklaheb lix môs chi cßamoc be chiru laj Abram. Chi joßcan laj Abram qui-el rochben li rixakil. Queßxcßam chirix chixjunil li cßaßru cuan re.


Και ειπεν ο Σαουλ προς τον θειον αυτου, Μας ειπε μετα βεβαιοτητος οτι ευρεθησαν αι ονοι τον λογον ομως περι της βασιλειας, τον οποιον ο Σαμουηλ ειπε, δεν εφανερωσεν εις αυτον. 	 Laj Saúl quixye re: —Laj Samuel xye ke nak ac xeßtauheß lix bûr lin yucuaß, chan. Abanan incßaß quixye re li rican nak laj Samuel quixye nak aßan tâoc chokß xreyeb laj Israel.


οστις ομως πραττει την αληθειαν, ερχεται εις το φως, δια να φανερωθωσι τα εργα αυτου οτι επραχθησαν κατα Θεον. 	 Abanan li ani cuanqueb sa' tîquilal, neque'cuulac chiru cuânc sa' xyâlal re nak tâc'utûnk nak neque'xbânu li c'a'ru naraj li Dios, chan li Jesús.


Και σηκωθεντες απο Δαιβων-γαδ, εστρατοπεδευσαν εν Αλμων-διβλαθαιμ. 	 Nak queßel Dibón-gad, queßcôeb toj Almón-diblataim ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Και ειπε Κυριος προς αυτον, Υπαγε, καταβα επειτα θελεις αναβη, συ και ο Ααρων μετα σου οι ιερεις ομως και ο λαος ας μη υπερβωσι τα ορια δια να αναβωσι προς τον Κυριον, δια να μη εξορμηση επ' αυτους. 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Ayu. Ut cßam chak arin laj Aarón âcuochben. Aban mâqßueheb chi jiloc eb laj tij chi moco eb li tenamit. Cui teßjilok chak arin tinrakok âtin saß xbêneb, chan.Ut laj Moisés quicube chak ut quixye reheb chixjunil li cßaßru quiyeheß re xban li Dios.


Εως ποτε, Θεε, θελει ονειδιζει ο εναντιος; θελει βλασφημει ο εχθρος το ονομα σου διαπαντος; 	 At Kâcuaß, ¿joß najtil chic takacßul li raylal aßin saß rukßeb li xicß nequeßiloc ke? ¿Ma toj tâcanabeb re nak yôkeb châmajecuanquil?


Εγω θελω αποκριθη προς σε και προς τους φιλους σου μετα σου. 	 Lâin tatinsume ut tebinsume ajcuiß lâ cuamîg.


Ανοιγει την χειρα αυτης εις τους πτωχους και εκτεινει τας χειρας αυτης προς τους ενδεεις. 	 Rajlal naxtenkßaheb li teßraj tenkßâc ut naxtenkßaheb ajcuiß li mâcßaß cuan reheb.


και ενεθυμουντο, οτι ο Θεος ητο φρουριον αυτων και ο Θεος ο Υψιστος λυτρωτης αυτων. 	 Toj aran nequeßjulticoß reheb nak li nimajcual Dios, aßan li natenkßan reheb ut aßan li nacoloc reheb.


Ο δε ειπε, Και τωρα ας γεινη καθως λεγετε εις οντινα ευρεθη, θελει γεινει δουλος μου, σεις δε θελετε εισθαι αθωοι. 	 Li môs quixye reheb: —Chi-uxmânk taxak joß xaye. Li ani tintau cuiß li secß, aßan tâcanâk chokß aj cßanjel chicuu chi junaj cua. Ut lâex li jun chßôl chic naru texxic xban nak mâcuaß lâex cuan êre, chan.


Ο Μωαβ κατησχυνθη διοτι συνετριβη ολολυξον και βοησον. αναγγειλατε εις Αρνων οτι ο Μωαβ ελεηλατηθη, 	 Teßchakßok ut teßxye, “Li naßajej Moab xsacheß ru. Texyâbak xban nak xutânal xcßul. Yehomak resil chire li nimaß Arnón nak xsacheß ru lix naßajeb laj Moab.”


Και ωκοδομησε την Βηθλεεμ και την Ηταμ και την Θεκουε 	 Quixyîbeb li tenamit Belén, Etam, Tecoa,


Και ο Κυριος θελει σωσει πρωτον τας σκηνας του Ιουδα, δια να μη μεγαλυνηται η δοξα του οικου του Δαβιδ και η δοξα των κατοικων της Ιερουσαλημ κατα του Ιουδα. 	 Abanan xbên cua tincoleb li ralal xcßajol laj Judá, re nak eb li ralal xcßajol laj David li cuanqueb saß li tenamit Jerusalén incßaß teßxnimobresi ribeb chiruheb aßan.


και εις το εξης η δικαιοσυνη μου θελει μαρτυρησει περι εμου, οταν ελθη εμπροσθεν σου δια τον μισθον μου παν ο, τι δεν ειναι με ποικιλματα και κηλιδας μεταξυ των αιγων, και μελανωπον μεταξυ των αρνιων, θελει λογισθη κλεμμενον υπ' εμου. 	 Ut laj Jacob quixye ajcuiß: —Mâre mokon chic nak tatxic chirilbaleb lin quetômk, lâat tâqßue retal nak saß xyâlal xinbânu. Cui tâtau li carner li moco kßek ta rixeb ut li chibât moco repex ta rixeb, naru tâye nak lâin xcuelkßa eb aßan âcuiqßuin, chan.


Εκ δε των υιων Ισραηλ ο Σολομων δεν εκαμε δουλους δια το εργον αυτου, διοτι ησαν ανδρες πολεμισται, και πρωταρχοι και αρχοντες των αμαξων αυτου και των ιππεων αυτου. 	 Abanan laj Salomón incßaß quixqßueheb laj Israel chi cacuil cßanjelac. Quixqßueheb ban chokß soldados. Cuan li quixqßueheb chi taklânc saß xbêneb li soldados. Ut cuan li quixqßueheb chi taklânc saß xbêneb li nequeßcßamoc re li carruaje re pletic, ut cuan li quixqßueheb chi taklânc saß xbêneb li soldado li nequeßxic chirix cacuây.


Διοτι εταπεινωθη εως χωματος η ψυχη ημων εκολληθη εις την γην η κοιλια ημων. 	 Kßaxal ra cuanco ut incßaß chic nakacuy. Tacuajenako. Chanchan nak jiljôco saß chßochß ut incßaß chic nocoru chi cuaclîc.Chacuabi taxak li yôco chixtzßâmanquil châcuu, ut choâtenkßa. Choâcol taxak riqßuin xnimal lâ cuuxtân.


Απεθανε δε ο Ιαειρ, και εταφη εν Καμων. 	 Ut quicam laj Jair, ut quimukeß saß li tenamit Camón.


Υπο ρομφαιας θελετε πεσει εν τοις οριοις του Ισραηλ θελω σας κρινει και θελετε γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Texcamsîk chi chßîchß. Lâin tinrakok âtin saß êbên naticla chak saß li nubâl re li naßajej Israel re nak têqßue retal nak lâin li Kâcuaß.


Υιε ανθρωπου, αναλαβε θρηνον επι τον Φαραω βασιλεα της Αιγυπτου και ειπε προς αυτον, Ωμοιωθης με σκυμνον λεοντος μεταξυ των εθνων και εισαι ως δρακων εν ταις θαλασσαις και εφωρμησας εις τους ποταμους σου και εταραττες τα υδατα με τους ποδας σου και κατεπατεις τους ποταμους αυτων. 	 —At ralal cuînk, tâbicha jun li bich re rahil chßôlej chirix laj faraón lix reyeb laj Egipto. Tâye: Chanchanat jun li cakcoj saß xyânkeb li xnînkal ru tenamit. Chanchanat jun li joskß aj xul dragón xcßabaß nacuan saß li palau. Nak narecßasi rib saß li haß natzßajnoß li haß ut nak nabêc nasululoß ru.


Και ο Σαουλ εκαλεσε τον λαον και απηριθμησεν αυτους εν Τελαιμ, διακοσιας χιλιαδας πεζων και δεκα χιλιαδας ανδρων Ιουδα. 	 Laj Saúl quixtakla xchßutubanquileb li tenamit saß li naßajej Telaim ut aran quirajlaheb. Cuanqueb cuib oßcßâl mil chi soldado re Israel li nequeßxic chi rokeb ut lajêb mil chi soldados re Judá.


Ας εξαλειφθωσιν εκ βιβλου ζωντων και μετα των δικαιων ας μη καταγραφθωσιν. 	 Chacuisiheb ta lix cßabaßeb saß li Hu re li Yußam. Ut mâqßue taxak lix cßabaßeb saß xyânkeb lix cßabaßeb li tîqueb xchßôl.


Και ιδου, παρρησια λαλει, και δεν λεγουσι προς αυτον ουδεν. Μηπως τωοντι εγνωρισαν οι αρχοντες οτι ουτος ειναι αληθως ο Χριστος; 	 Q'uehomak retal. Cuan arin ut yô chi âtinac chiruheb chixjunileb li tenamit ut mâc'a' neque'xye re. Mâre xe'xnau nak a'an li Cristo.


Και ελεγε προς τον Ιησουν Μνησθητι μου, Κυριε, οταν ελθης εν τη βασιλεια σου. 	 Ut li cuînk a'an quixye ajcui' re li Jesús: -At Kâcua', chinjulticok' taxak âcue nak tat-oc sa' lâ nimajcual cuanquilal, chan.


Θελει επιθεσει επι την κεφαλην σου στεφανον χαριτων θελει σοι δωσει διαδημα δοξης. 	 Cui châbil ânaßleb, tâqßuehekß âlokßal lâat. Chanchan nak tâqßuehekß âkßol yîbanbil riqßuin utzßußuj, ut chanchan tâqßuehekß âcorona saß âjolom nak tâqßuehekß âlokßal.—