Και εις τα πλαγια αυτου επεσκευασε Σαλλουμ ο υιος του Αλλωης, ο αρχων του ημισεος της περιχωρου της Ιερουσαλημ, αυτος και αι θυγατερες αυτου. 	 Ut li tzßac li cuan chixcßatk li queßxyîb laj Malquías ut laj Hasub, aßan quixyîb laj Salum li ralal laj Halohes li nataklan saß xbêneb li yijach chic li tenamit li cuanqueb Jerusalén. Ut queßtenkßan ajcuiß lix rabin.


Ας με παρηγορηση, δεομαι, το ελεος σου, κατα τον λογον σου τον προς τον δουλον σου. 	 Riqßuin lix nimal âcuuxtân, chacßojob taxak inchßôl joß cayechißi cue lâin aj cßanjel châcuu.


δεικνυων κατα παντα σεαυτον τυπον των καλων εργων, φυλαττων εν τη διδασκαλια αδιαφθοριαν, σεμνοτητα, 	 Ut riq'uin chixjunil li c'a'ak re ru tâbânu, lâat tatc'amok be chiruheb sa' tîquilal. Chi anchalak âch'ôl ut châbilak lâ yu'am nak tâc'ut lix yâlal chiruheb.


Περιπατων δε παρα την θαλασσαν της Γαλιλαιας, ειδε τον Σιμωνα και Ανδρεαν τον αδελφον αυτου, ριπτοντας δικτυον εις την θαλασσαν διοτι ησαν αλιεις 	 Ut nak coxnumek' li Jesús chire li palau cuan Galilea quixtau laj Simón rochben laj Andrés li rîtz'in. Yôqueb chixq'uebal lix yoy sa' li palau xban nak a'aneb aj chapol car.


πασαι αι πολεις αι δοθεισαι δια κληρων εις τους υιους Μεραρι, κατα τας συγγενειας αυτων, τους υπολοιπους εκ των συγγενειων των Λευιτων, ησαν πολεις δωδεκα. 	 Aßaneb aßin chixjunileb li tenamit li queßxcßul li ralal xcßajol laj Merari, li ralal laj Leví, li toj mâjiß queßxcßul xnaßajeb. Cablaju chixjunil li tenamit li queßxcßul riqßuin bûlic.


Και αν εκοιτεσθε εν μεσω εστιας, ομως θελετε εισθαι ως πτερυγες περιστερας περιηργυρωμενης, και της οποιας τα πτερα ειναι περικεχρυσωμενα απο κιτρινου χρυσιου. 	 Usta lâex xexcanabâc chi mukmu saß cab êrochben lê rucßal, abanan chanchanakex jun li paloma. Nalemtzßun li xicß joß li plata ut li rix nalemtzßun joß li oro.


Ουτος ειναι ο νομος περι του εχοντος πληγην λεπρας, οστις δεν ευπορει να φερη τα προς τον καθαρισμον αυτου. 	 Aßan aßin li chakßrab li tinqßue reheb li nebaß li nequeßxyajeni li yajel saklep ut incßaß nequeßxcuy xtzßak li jun chßol chic li mayej re nak tâqßuirâk.


Και θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος, οταν βαλω πυρ εις την Αιγυπτον και συντριφθωσι παντες οι βοηθουντες αυτην. 	 Lâin tinqßue xxamlel li tenamit Egipto. Ut tinsach ruheb chixjunileb li teßraj oquênc chirix. Riqßuin aßan teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß.


Και εκαλεσεν ο Μωυσης τον Βεσελεηλ και τον Ελιαβ και παντα σοφον την καρδιαν, εις του οποιου την καρδιαν ο Κυριος εδωκε σοφιαν, παντα ανθρωπον του οποιου η καρδια διηγειρεν αυτον εις το να ελθη προς το εργον δια να καμη αυτο. 	 Joßcan nak laj Moisés quixbokeb laj Bezaleel ut laj Aholiab ut chixjunileb li cuanqueb xnaßleb chixbânunquil chi us li cßanjel. Queßala saß xchßôleb oquênc saß li cßanjel aßin, ut li Dios quiqßuehoc xnaßlebeb re xbânunquil.


Και ελαβε την ραβδον αυτου εν τη χειρι αυτου, και εξελεξεν εις εαυτον πεντε λιθους ομαλους εκ του χειμαρρου, και θεσας αυτους εις το ποιμενικον αυτου σακκιον και θυλακιον, την δε σφενδονην αυτου εις την χειρα αυτου, επλησιαζε προς τον Φιλισταιον. 	 Quixchap lix xukß. Quixxoc saß li nimaß ôb li cocß pec tîc ru ut quixqßueheb saß lix bôls. Cuan li rantßin saß rukß. Ut cô cuan cuiß laj filisteo.


διοτι ο Ιουδας υπερισχυσεν υπερ τους αδελφους αυτου, ωστε εξ αυτου να εξελθη ο ηγουμενος τα πρωτοτοκια ομως ησαν του Ιωσηφ 	 Eb li ralal xcßajol laj Judá, aßaneb li queßniman xcuanquil saß xyânkeb li rech tenamitil, ut saß xyânkeb aßan quiyoßla li jun li tâtaklânk saß xbêneb aßan. Abanan laj José li quiêchanin re li tento raj tixcßul li xbên alalbej.


Και ειπεν ο Χουσαι, συ εξευρεις τον πατερα σου και τους ανδρας αυτου, οτι ειναι δυνατοι και καταπικροι την ψυχην, ως αρκτος στερηθεισα των τεκνων αυτης εν τη πεδιαδι και ο πατηρ σου ειναι ανηρ πολεμιστης και δεν θελει μεινει την νυκτα μετα του λαου 	 Lâat nacanau nak lâ yucuaß ut eb lix soldados cauheb rib chi pletic. Yôqueb xjoskßil anakcuan. Chanchaneb li oso li namakßeß li ral chiru. Lâ yucuaß naxnau pletic chi us. Aßan incßaß tixnumsi li kßojyîn saß xyânkeb li tenamit.


εαν μεν ο ιερευς ο κεχρισμενος αμαρτηση ωστε να ενοχοποιηση τον λαον, τοτε θελει φερει, δια την αμαρτιαν αυτου την οποιαν ημαρτησε, μοσχον βοος αμωμον προς τον Κυριον δια προσφοραν περι αμαρτιας. 	 Cui namâcob junak li xbênil aj tij, lix mâc nacana saß xbêneb li tenamit. Tento nak li xbênil aj tij tixmayeja jun li toro toj sâj ut tzßakal re ru. Joßcaßin nak tixtoj rix lix mâc chiru li Kâcuaß.


δια να σε φοβωνται, ωστε να περιπατωσιν εν ταις οδοις σου πασας τας ημερας οσας ζωσιν επι προσωπου της γης, την οποιαν εδωκας εις τους πατερας ημων. 	 Cui tâbânu chi joßcan riqßuineb, teßxxucua âcuu ut teßxbânu li cßaßru nacacuaj joß najtil teßcuânk saß li chßochß li caqßue reheb li kaxeßtônil yucuaß.


Και εγεινε λογος Κυριου προς εμε, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quixye cuißchic cue:


Ουτω λεγει Κυριος προς τον κεχρισμενον αυτου, τον Κυρον, του οποιου την δεξιαν χειρα εκρατησα, δια να υποταξω τα εθνη εμπροσθεν αυτου και θελω λυσει την οσφυν των βασιλεων, δια να ανοιξω τα διθυρα εμπροθεν αυτου και αι πυλαι δεν θελουσι κλεισθη. 	 Li Kâcuaß quixsicß ru li rey Ciro chi numtâc saß xbêneb li xnînkal ru tenamit ut chixcubsinquil xcuanquileb li rey. Li Kâcuaß tixtenkßa ut tixte li oquebâl chiru. Mâ ani târamok chiru. Aßan aßin li quixye li Kâcuaß re li rey Ciro:


και πιασας τας δυο πλακας, ερριψα αυτας απο των δυο χειρων μου και συνετριψα αυτας εμπροσθεν των οφθαλμων σας 	 Ut lâin quincut chi chßochß li cuib chi perpôquil pec li cuan saß cuukß, ut quinjor chêru.


Και απεκριθη ο βασιλευς του Ισραηλ και ειπε, Κατα τον λογον σου, κυριε μου βασιλευ, σου ειμαι εγω και παντα οσα εχω. 	 Laj Acab, lix reyeb laj Israel, quixye: —Yehomak re li rey nak tâuxmânk joß quixye. Lâin ut chixjunil li cuan cue re chic aßan, chan.


Το λοιπον, αδελφοι μου, χαιρετε εν Κυριω. το να σας γραφω τα αυτα εις εμε μεν δεν ειναι οχληρον, εις εσας δε ασφαλες. 	 Anakcuan ut, ex inhermân, chisahok' taxak sa' lê ch'ôl xban nak rehex chic li Cristo. Li c'a'ru yôquin chixtz'îbanquil, ac xinye ajcui' êre. Usta ac xinye êre, tinye cui'chic êre. Inc'a' nintitz' xyebal xban nak ninnau nak tâc'anjelak chêru.


ητις δεν θελει να ακουση την φωνην των γοητων, των γοητευοντων τοσον επιδεξιως. 	 Incßaß nequeßrabi li naxye li natûlanobresin reheb. Usta kßaxal naxnau, abanan incßaß nequeßabin chiru.


Υιοι Βησαι, τριακοσιοι εικοσιτρεις. 	 Li ralal xcßajol laj Bezai, aßan oxib ciento riqßuin oxib xcaßcßâl.


Διοτι εξευρομεν τον ειποντα Εις εμε ανηκει η εκδικησις, εγω θελω καμει ανταποδοσιν, λεγει Κυριος και παλιν Ο Κυριος θελει κρινει τον λαον αυτου. 	 Lâo nakanau nak li Dios quixye chi jo'ca'in: Ca'aj cui' lâin naru tinq'uehok xtojbal rix lix mâqueb ut lâin tinrahobtesiheb riq'uin li c'a'ru quilaje'xbânu. Ut quixye cui'chic li Kâcua': Lâin tinrakok âtin sa' xbên lin tenamit. (Deut. 32:35-36)


Ο Κυριος ειναι εν τω ναω τω αγιω αυτου ο Κυριος εν τω ουρανω εχει τον θρονον αυτου οι οφθαλμοι αυτου βλεπουσι, τα βλεφαρα αυτου εξεταζουσι, τους υιους των ανθρωπων. 	 Abanan lâin ninye âcue: Li Kâcuaß Dios cuan chak saß li Santil Naßajej ut kßaxal nim xcuanquil. Li Kâcuaß Dios naril chixjunileb. Aßan naxnau cßaßru nequeßxbânu.


Ο δε Αμασιας ειπε προς τον ανθρωπον του Θεου, Αλλα τι θελομεν καμει δια τα εκατον ταλαντα, τα οποια εδωκα εις το στρατευμα του Ισραηλ; Και ο ανθρωπος του Θεου απεκριθη, Ο Κυριος ειναι δυνατος να δωση εις σε πλειοτερα τουτων. 	 Laj Amasías quixye re: —¿Cßaßru tâcanâk cuiß li oxlaju xcâcßâl quintal li plata li xinqßue reheb li soldado aßin? chan. Ut li profeta quixye re: —Li Dios naru tixqßue âcue nabal chic chiru aßan, chan.


Και τα υδατα υπερεκραταιουντο σφοδρα επι της γης και εσκεπασθησαν παντα τα ορη τα υψηλα τα υποκατω παντος του ουρανου. 	 Quinujac li haß saß xbên li ruchichßochß toj retal queßmukun chixjunileb li nînki tzûl.


και εβλασφημησαν τον Θεον του ουρανου δια τους πονους αυτων και δια τα ελκη αυτων, και δεν μετενοησαν απο των εργων αυτων. 	 Ut que'xmajecua li Dios li cuan sa' choxa xban li raylal ut li xox li yôqueb chixc'ulbal. Abanan inc'a' quiyot'e' xch'ôleb ut inc'a' que'xcanab xbânunquil li mâusilal.


Σταθεις δε ο Πετρος μετα των ενδεκα, υψωσε την φωνην αυτου και ελαλησε προς αυτους Ανδρες Ιουδαιοι και παντες οι κατοικουντες την Ιερουσαλημ, τουτο ας ηναι γνωστον εις εσας και ακουσατε τους λογους μου. 	 Tojo'nak quixakli laj Pedro rochbeneb li junlaju chic chi apóstol ut qui-oc chi âtinac chi cau xyâb xcux. Quixye reheb li q'uila tenamit: -Ex cuech tenamitil aj judío ut chêjunilex lâex li cuanquex Jerusalén, lâin tinye êre c'a'ru xyâlal a'in. Q'uehomak retal chi us li oc cue xyebal êre.


Και η ψυχη αυτου προσεκολληθη εις την Δειναν, την θυγατερα του Ιακωβ και ηγαπησε την κορην και ελαλησε κατα την καρδιαν της κορης. 	 Riqßuin li cßaßru quixbânu laj Siquem, cßajoß nak cô xchßôl chirix lix Dina, lix rabin laj Jacob. Ut qui-oc chixkßunbesinquil.


ωστε το εναντιον πρεπει μαλλον να συγχωρησητε αυτον, και να παρηγορησητε, δια να μη καταποθη ο τοιουτος υπο της υπερβαλλουσης λυπης. 	 Us cui têcuy xmâc anakcuan ut têc'ojob xch'ôl xban nak naru nach'inan cui'chic xch'ôl.


Και ιδου, ερχομαι ταχεως, και ο μισθος μου ειναι μετ' εμου, δια να αποδωσω εις εκαστον ως θελει εισθαι το εργον αυτου. 	 -Q'uehomak retal, chan li Jesús. -Lâin chi sêb tinchâlk ut tinc'am chak lê k'ajcâmunquil. Tinq'ue xk'ajcâmunquil li junjûnk a' yal chanru lix yehom xbânuhom.


Θεσον με, ως σφραγιδα, επι την καρδιαν σου, ως σφραγιδα επι τον βραχιονα σου διοτι η αγαπη ειναι ισχυρα ως ο θανατος η ζηλοτυπια σκληρα ως ο αδης αι φλογες αυτης φλογες πυρος, αναφλεξις ορμητικωτατη. 	 Junelic taxak cuânkin saß âchßôl. Chanchan taxak tzßîbanbilak lin cßabaß chiru lâ tel. Lâ rahom xnumta saß inbên. Incßaß naru nincol cuib chiru. Chanchan li câmc. Li rahoc chanchan jun li nimla xam.


Ουτος ητο εν αρχη παρα τω Θεω. 	 Li Cristo ac cuan chak sa' xticlajic riq'uin li Dios.


οτε επλυνον τα βηματα μου με βουτυρον, και ο βραχος εξεχεε δι' εμε ποταμους ελαιου 	 Saß eb li cutan aßan toj cuanqueb nabal li cuacax ut nabal li leche. Ut nabal li aceite na-el. Usta saß xyânkeb li pec, na-el chi châbil li cheß olivo.


Ουδεις θελει δυνηθη να σταθη εμπροσθεν σας τον φοβον σας και τον τρομον σας θελει εμβαλλει Κυριος ο Θεος σας επι προσωπου πασης της γης, την οποιαν πατησητε, καθως ειπεν εις εσας. 	 Mâ ani tixcuy êsumenquil. Li Kâcuaß lê Dios tixbânu joß quixye êre. Tixqßueheb xxiuheb chixjunileb ut teßxucuak êban yalak bar texxic.


Διοτι τοτε θελει εισθαι θλιψις μεγαλη, οποια δεν εγεινεν απ' αρχης κοσμου εως του νυν, ουδε θελει γεινει. 	 Sa' eb li cutan a'an mâ ca'ch'in li raylal tâc'ulmânk. Mâ jun cua quic'ulman chi jo'can chalen chak sa' xticlajic li ruchich'och', chi moco tâc'ulmânk junak chic jo'can mokon.


Εκεινος πρεπει να αυξανη, εγω δε να ελαττονωμαι. 	 Tento nak a'an tânimânk xcuanquil ut lâin tâcubêk incuanquil, chan laj Juan.


Ευνοια του βασιλεως ειναι προς φρονιμον δουλον θυμος δε αυτου προς τον προξενουντα αισχυνην. 	 Junak li rey nasahoß xchßôl riqßuin li môs li châbil xnaßleb. Abanan najoskßoß riqßuin li môs li yibru xnaßleb.


και επαταξε παν πρωτοτοκον εν Αιγυπτω, την απαρχην της δυναμεως αυτων εν ταις σκηναις του Χαμ 	 Li Dios quixcanabeb chi camsîc li xbên ralaleb laj Egipto, li ralal xcßajoleb laj Cam.


Η πως θελεις ειπει προς τον αδελφον σου, Αφες να εκβαλω το ξυλαριον απο του οφθαλμου σου, ενω η δοκος ειναι εν τω οφθαλμω σου; 	 ¿Chanru nak tâye re lâ cuas âcuîtz'in: "Cuisihak li c'aj che' sa' xnak' âcuu", ut toj cuan li tz'amba sa' xnak' âcuu lâat?


Εγεινε δε πεινα εν τη γη, εκτος της προτερας πεινης, της γενομενης επι των ημερων του Αβρααμ. Και υπηγεν ο Ισαακ προς τον Αβιμελεχ, βασιλεα των Φιλισταιων, εις Γεραρα. 	 Quicuan cuißchic jun li cueßej saß li naßajej aßan joß nak quicuan junxil nak toj yoßyo laj Abraham. Laj Isaac cô saß li tenamit Gerar li cuan cuiß laj Abimelec. Laj Abimelec, aßan xreyeb laj filisteo.


και ας υψονωσιν αυτον εν τη συναξει του λαου, και εν τω συνεδριω των πρεσβυτερων ας αινωσιν αυτον. 	 Cheßxqßuehak xlokßal li Kâcuaß nak chßutchßûqueb saß comonil. Ut cheßxqßuehak xlokßal nak chßutchßûqueb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li tenamit.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τους ανδρας αυτου, Ζωσθητε εκαστος την ρομφαιαν αυτου. Και εζωσθησαν εκαστος την ρομφαιαν αυτου και ο Δαβιδ ομοιως εζωσθη την ρομφαιαν αυτου και ανεβησαν κατοπιν του Δαβιδ εως τετρακοσιοι ανδρες διακοσιοι δε εμειναν πλησιον της αποσκευης. 	 Tojoßnak laj David quixye reheb: —Chapomak lê chßîchß, chan. Ut chixjunileb queßxqßue xchßîchßeb saß xcßâmal xsaß. Ut laj David quixchap ajcuiß lix chßîchß ut quixcßam chirix câhib ciento li soldados nak cô riqßuin laj Nabal. Cuib ciento queßcana aran chixcßacßalenquil li cßaßruheb re.


Η επιεικεια σας ας γεινη γνωστη εις παντας τους ανθρωπους. Ο Κυριος ειναι πλησιον. 	 Junelic chexcuânk sa' tûlanil re nak chixjunileb te'xq'ue retal lê châbilal. Ut chijulticok' ajcui' êre nak chi sêb tâchâlk li Kâcua'.


Και αι ρυτιδες με τας οποιας με εσημειωσας, ειναι μαρτυρια και η ισχνοτης μου ανισταμενη εις εμε, μαρτυρει επι του προσωπου μου. 	 Chanchan xinixqßue saß tzßalam. Chixjunileb nequeßxye nak cuan inmâc xban nak xinbaker.


Ευφραινου, νεανισκε, εν τη νεοτητι σου και η καρδια σου ας σε χαροποιη εν ταις ημεραις της νεοτητος σου και περιπατει κατα τας επιθυμιας της καρδιας σου και κατα την ορασιν των οφθαλμων σου πλην εξευρε, οτι δια παντα ταυτα ο Θεος θελει σε φερει εις κρισιν. 	 Lâex, li toj sâjex, cheyalak xsahil lê sâjilal. Chebânuhak li cßaßru têra ru ut li cßaßru nacuulac chêru. Abanan, tento nak têqßue retal nak saß jun cutan târakok âtin li Dios saß êbên.Checanabak xcßoxlanquil li cßaßak re ru nachßißchßißin êre joß ajcuiß li chßaßajquilal. Chenauhak nak incßaß najt texcuânk saß lê sâjilal. Joßcan nak mâcßaß na-oc cuiß li cßaßru têbânu.


Αλλα σας γνωστοποιω, αδελφοι, οτι το ευαγγελιον το κηρυχθεν υπ' εμου δεν ειναι ανθρωπινον 	 Ex inhermân, nacuaj nak tênau nak li evangelio li xinch'olob chêru, a'an mâcua' yal xc'a'ux cuînk.


Μονον ο Κυριος να σοι δωση σοφιαν και συνεσιν και να σε καταστηση επι τον Ισραηλ, δια να φυλαττης τον νομον Κυριου του Θεου σου. 	 Li Kâcuaß taxak chitenkßânk âcue ut chixqßuehak taxak lâ naßleb re nak tâbânu chixjunil li naxye saß li chakßrab nak tatxqßue chi taklânc saß xbêneb laj Israel.


Περι δε των πνευματικων, αδελφοι, δεν θελω να αγνοητε. 	 Ex inhermân, lâin nacuaj nak têtau ru lix yâlal li mâtan li naxq'ue li Santil Musik'ej re li junjûnk re nak tâc'anjelak chiru li Dios.


Δεν ειναι ιασις εις το συντριμμα σου η πληγη σου ειναι χαλεπη παντες οι ακουοντες την αγγελιαν σου θελουσι κροτησει χειρας επι σε διοτι επι τινα δεν επηλθε παντοτε η κακια σου; 	 Lâex aj Nínive, xex-osoß. Mâcßaß chic xbanol li raylal li yôquex chixcßulbal. Chixjunileb li teßabînk resil li têcßul, teßxpokßpokßi li rukßeb xban xsahil xchßôleb. Teßsahokß saß xchßôleb nak tex-osokß xban nak kßaxal cuißchic nabal li raylal xebânu reheb.


θελουσι πεσει δια ρομφαιας θελουσιν εισθαι μερις αλωπεκων. 	 Talajeßcamsîk riqßuin chßîchß ut teßcßuxekß xbaneb laj xoj.Abanan lâin li rey tâsahokß saß inchßôl riqßuin li Dios. Ut chixjunileb li cauheb xchßôl riqßuin li Dios teßqßuehekß xlokßal. Ut eb li nequeßticßtißic teßsachekß xcuanquil ut teßmemobresîk.


ο Θεος ειναι το κραταιον οχυρωμα μου και καθιστων αμωμον την οδον μου. 	 Li Kâcuaß Dios, aßan li naqßuehoc incacuilal. Ut aßan li nacßutuc re lin be chicuu.


Το δε εργον της δικαιοσυνης θελει εισθαι ειρηνη και το αποτελεσμα της δικαιοσυνης ησυχια και ασφαλεια εις τον αιωνα. 	 Chixjunileb teßxbânu li us ut teßcuânk saß tuktûquil usilal. Cßojcßôkeb chic xchßôleb chi junelic.


Ουδε ο Νεφθαλι εξεδιωξε τους κατοικους της Βαιθ-σεμες, ουτε τους κατοικους της Βαιθ-αναθ, αλλα κατωκει μεταξυ των Χαναναιων των κατοικων του τοπου οι δε κατοικοι της Βαιθ-σεμες και της Βαιθ-αναθ εγειναν υποτελεις εις αυτον. 	 Eb li ralal xcßajol laj Neftalí incßaß ajcuiß queßrisiheb li cuanqueb saß eb li tenamit Bet-semes ut Bet-anat. Queßcuan ban saß xyânkeb. Abanan eb li ralal xcßajol laj Neftalí queßxpuersiheb laj Canaán chixtojbal rix lix naßajeb.


και δεν θελει καλεισθαι πλεον το ονομα σου Αβραμ, αλλα το ονομα σου θελει εισθαι Αβρααμ διοτι πατερα πληθους εθνων σε κατεστησα 	 —Anakcuan mâcuaß chic aj Abram lâ cßabaß. Aj Abraham chic âcßabaß xban nak xatinqßue chokß xxeßtônil yucuaßeb li qßuila tenamit.


Εαν ωκοδομησαμεν εις εαυτους θυσιαστηριον δια να αποχωρισθωμεν απο του Κυριου, η εαν δια να προσφερωμεν επ' αυτου ολοκαυτωμα η προσφορας, η εαν δια να προσφερωμεν επ' αυτου ειρηνικας θυσιας, αυτος ο Κυριος ας εκζητηση τουτο. 	 Aß ta li Kâcuaß chiqßuehok ke chixtojbal li kamâc cui lâo xkayîb li artal aßin re xtzßektânanquil li Dios malaj ut re li mayej re xcßambal kib saß usilal, malaj ut re xqßuebal li cßatbil mayej.


και επειδη σεις επραξατε χειροτερα παρα τους πατερας υμων, και ιδου, περιπατειτε εκαστος οπισω της ορεξεως της πονηρας αυτου καρδιας, ωστε να μη υπακουητε εις εμε 	 Ut lâex kßaxal cuißchic yibru nequebânu chiru li queßxbânu lê xeßtônil yucuaß. Nequebânu li mâusilal li nequeraj xbânunquil yal êjunes ut incßaß us lê naßleb. Incßaß nequebânu li cßaßru naxye li Kâcuaß.


υιοι Φαρως, δισχιλιοι εκατον εβδομηκοντα δυο. 	 Eb li ralal xcßajol laj Paros, aßan cuib mil riqßuin jun ciento riqßuin cablaju xcâcßâl.


Εκαμεν ετι ο βασιλευς, θρονον μεγαν ελεφαντινον και εσκεπασεν αυτον με καθαρον χρυσιον. 	 Li rey quixtakla ajcuiß xyîbanquil jun li nimla cßojaribâl riqßuin marfil ut queßxletz li châbil oro chiru.


δια να εκπληρωση το ελεος αυτου προς τους πατερας ημων και να ενθυμηθη την αγιαν διαθηκην αυτου, 	 Quixye nak târuxtâna ruheb li kaxe'tônil yucua' xban nak jultic re li quixye sa' li santil contrato.


Και εξειχον οι μοχλοι, και εφαινοντο τα ακρα των μοχλων εκ του αγιου τοπου εμπροσθεν του χρηστηριου, εξωθεν ομως δεν εφαινοντο και ειναι εκει εως της σημερον. 	 Caßaj cuiß li rußuj li cheß li nequeßxpako cuiß li Lokßlaj Câx nacßutun chak toj saß li Santil Naßajej. Abanan incßaß nacßutun chak toj chirix cab. Ut joßcan nak queßcana toj chalen anakcuan.


Ας μη βλασφημηται λοιπον το αγαθον σας. 	 Lâat nacanau nak us li yôcat chixbânunquil, abanan chaq'uehak retal li c'a'ru tâbânu re nak mâ ani tâyehok nak inc'a' us li yôcat chixbânunquil.


Και συμβουλευθεντες ηγορασαν με αυτα τον αγρον του κεραμεως, δια να ενταφιαζωνται εκει οι ξενοι. 	 Ut que'xc'ûb ru nak te'xlok' jun li ch'och' re te'mukek' cui' li jalaneb xtenamit. Ut chiru li tumin a'an que'xlok' li na'ajej a'an riq'uin laj pac'onel.


Δια τουτο εμισησα την ζωην, διοτι μοχθηρα εφανησαν εις εμε τα εργα τα γενομενα υπο τον ηλιον επειδη τα παντα ματαιοτης και θλιψις πνευματος. 	 Joßcan nak xicß chic nacuil lin yußam arin saß ruchichßochß xban nak chixjunil li na-uxman arin saß ruchichßochß junes chßaßajquilal naxqßue saß inbên. Chixjunil li na-uxman, mâcßaß na-oc cuiß. Junes raylal naxqßue.


Μηδεις ας ζητη το εαυτου συμφερον, αλλ' εκαστος τα του αλλου. 	 Mêsic' li us ca'aj cui' chok' êre lâex. Chesic' aj ban cui' li us chok' reheb lê ras êrîtz'in.


και προσκαλεσαντες τους αποστολους, εδειραν και παρηγγειλαν να μη λαλωσιν εν τω ονοματι του Ιησου, και απελυσαν αυτους. 	 Ut que'xc'ul xch'ôl li quixye. Que'xbokeb li apóstol ut que'xq'ueheb chi saq'uec' ut que'xye reheb nak inc'a' chic te'âtinak sa' xc'aba' li Jesús. Ut chirix a'an, que'ach'abâc.


ουτω και ημεις οι πολλοι εν σωμα ειμεθα εν Χριστω, ο δε καθεις μελη αλληλων. 	 Jo'can ajcui' lâo aj pâbanel. Junajo chi tz'ejcualej nak cuanco riq'uin li Cristo. Nabalo, abanan junajo sa' li kapâbâl. Ut chikajunilo kacha'al kib chi kibil kib.


κατα το εθος της ιερατειας επεσεν εις αυτον ο κληρος να θυμιαση εισελθων εις τον ναον του Κυριου 	 Quit'ane' sa' xbên laj Zacarías oc sa' li Santil Na'ajej sa' li templo chixc'atbal li incienso.


Ακουσαντες δε και εμπλησθεντες θυμου, εκραζον λεγοντες Μεγαλη η Αρτεμις των Εφεσιων. 	 Ut eb li ch'utch'ûqueb aran c'ajo' nak que'josk'o' nak que'rabi li c'a'ru quixye. Que'xjap reheb chixyebal: -¡Nim xcuanquil lix Diana li kadios lâo aj Efeso! chanqueb.


Και απεκριθη ο Αγχους και ειπε προς τον Δαβιδ, Εξευρω οτι εισαι αρεστος εις τους οφθαλμους μου, ως αγγελος Θεου πλην οι σατραπαι των Φιλισταιων ειπον, Δεν θελει αναβη μεθ' ημων εις την μαχην 	 Laj Aquis quixye re: —Lâin ninnau nak lâat châbilat. Chanchanat jun x-ángel li Dios. Abanan eb li nequeßtaklan xeßxye nak incßaß naru texxic chikix saß li plêt.


Δια το συντριμμα της θυγατρος του λαου μου επληγωθην, ειμαι εις πενθος, εκπληξις με κατελαβε. 	 Xyotßeß inchßôl xban nak xyotßeß xchßôleb lin tenamit. Kßaxal ra saß inchßôl. Yô chi sachc innaßleb xban li raylal.¿Ma mâcßaß li ban aran Galaad? ¿Ma mâcßaß junak aj banonel naru toxqßuirtesi? ¿Cßaßut nak incßaß xo-usa? chan laj Jeremías.


τοτε η γυνη του αδελφου αυτου θελει ελθει προς αυτον ενωπιον των πρεσβυτερων, και θελει λυσει το υποδημα αυτου απο του ποδος αυτου και εμπτυσει εις το προσωπον αυτου, και αποκριθεισα θελει ειπει, Ουτω θελει γινεσθαι εις τον ανθρωπον, οστις δεν θελει να οικοδομηση τον οικον του αδελφου αυτου. 	 li rixakil li camenak tâxic riqßuin li cuînk chiruheb li nequeßcßamoc be. Târisi jun lix xâb li cuînk ut tixchûba saß xnakß ru ut tixye re, “Joßcaßin tâuxmânk re li cuînk li incßaß naraj xqßuebal ralal xcßajol li ras camenak.”


Διοτι οτε εισηλθον εις την οικιαν, εκεινος εκοιτετο επι της κλινης αυτου εντος του κοιτωνος αυτου και εκτυπησαν αυτον και εθανατωσαν αυτον και απεκοψαν την κεφαλην αυτου, και λαβοντες την κεφαλην αυτου, ανεχωρησαν οδοιπορουντες δια της πεδιαδος ολην την νυκτα. 	 Nak queßoc saß li cab, laj Is-boset yô chi cuârc saß xcuarib. Queßoc saß li naßajej li yô cuiß chi cuârc ut queßxcamsi. Queßxset lix cux ut queßxcßam lix jolom chirixeb nak côeb. Queßbêc chixjunil li kßojyîn saß li be li naxic Arabá.


δια τουτο η ανομια αυτη θελει εισθαι εις εσας ως χαλασμα ετοιμορροπον, ως κοιλια εις υψηλον τοιχον, του οποιου ο συντριμμος ερχεται εξαιφνης εν μια στιγμη. 	 Lâex cuan lê mâc. Chanchanex jun li tzßac najt xteram, jorol. Chi mâcßaß saß êchßôl tâtßanekß.


Ο Κυριος εκαμεν ο, τι εβουλευθη εξεπληρωσε τον λογον αυτου, τον οποιον διωρισεν απο ημερων αρχαιων Κατεστρεψε και δεν εφεισθη, και ευφρανεν επι σε τον εχθρον υψωσε το κερας των εναντιων σου. 	 Li Kâcuaß xbânu êre li cßaßru quixye chak junxil. Incßaß xril xtokßobâl êru. Xsach ban êru. Incßaß chic xcuy êmâc. Xqßueheb xcuanquil li xicß nequeßiloc êre re teßnumtâk saß êbên, ut xexqßue chi seßêc.


και γευθεντες τον καλον λογον του Θεου και τας δυναμεις του μελλοντος αιωνος, 	 Neque'xnau nak yâl li râtin li Dios. Ac xe'tz'akon ca'ch'in riq'uin lix cuanquil li ac' ruchich'och' li tâchâlk.


εις οδοιποριας πολλακις, εις κινδυνους ποταμων, κινδυνους ληστων, κινδυνους εκ του γενους, κινδυνους εξ εθνων, κινδυνους εν πολει, κινδυνους εν ερημια, κινδυνους εν θαλασση, κινδυνους εν ψευδαδελφοις. 	 Yalak bar ninxic xyebal resil li Cristo, xiu xiu cuanquin. Xiu xiu cuanquin nak ninnume' sa' eb li nima'. Xiu xiu cuanquin xbaneb laj êlk' ut xbaneb li cuech tenamitil ut xbaneb li mâcua'eb aj judío. Xiu xiu cuanquin sa' eb li tenamit jo' ajcui' sa' li q'uiche'. Xiu xiu cuanquin nak ninnume' sa' li palau. Xiu xiu cuanquin xbaneb li neque'xq'ue rib jo' aj pâbanel.


Ηρωτα δε αυτον με λογους πολλους πλην αυτος δεν απεκριθη προς αυτον ουδεν. 	 Nabal li c'a'ak re ru quilajxpatz' re ut li Jesús chi tîc inc'a' quichak'oc.


Κατα πασας τας θλιψεις αυτων εθλιβετο, και ο αγγελος της παρουσιας αυτου εσωσεν αυτους εν τη αγαπη αυτου και εν τη ευσπλαγχνια αυτου αυτος ελυτρωσεν αυτους και εσηκωσεν αυτους και εβαστασεν αυτους πασας τας ημερας του αιωνος. 	 Quiyotßeß xchßôl li Kâcuaß xban li raylal li yôqueb chixcßulbal eb laj Israel. Ut lix takl, aßan li quicoloc reheb. Xban nak li Dios naxraheb ut naruxtâna ruheb, joßcan nak quixcoleb. Ut aßan qui-iloc chak reheb chalen chak najter.


Και ωχυρωσε τα φρουρια, και εβαλεν εις αυτα φρουραρχους και αποθηκας τροφων και ελαιου και οινου. 	 Ut quixyîb ajcuiß eb li cab li nequeßxcol cuiß ribeb. Ut aran cuanqueb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldados, ut cuan ajcuiß tzacaêmk, vino, ut aceite xocxo aran.


Υπαρχει γενεα, της οποιας ποσον υψηλοι ειναι οι οφθαλμοι και τα βλεφαρα αυτης επηρμενα. 	 Cuanqueb li nequeßxnimobresi ribeb ut nequeßxkßetkßeti ribeb chiruheb li ras rîtzßin.


Και απεβαλεν ο Κυριος παν το σπερμα του Ισραηλ και κατεθλιψεν αυτους, και παρεδωκεν αυτους εις την χειρα των διαρπαζοντων, εωσου απερριψεν αυτους απο προσωπου αυτου. 	 Joßcan nak li Kâcuaß quixtzßektânaheb chixjunileb laj Israel. Quixtakla li raylal saß xbêneb ut quixcanabeb saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb toj retal nak queßisîc saß lix naßajeb.


Τοτε ο Αβενηρ εφωνησε προς τον Ιωαβ και ειπε, Θελει κατατρωγει ακαταπαυστως ρομφαια; δεν εξευρεις οτι πικρια θελει εισθαι εις το τελος; εως ποτε λοιπον δεν θελεις προσταξει τον λαον να επιστρεψη απο του να καταδιωκωσι τους αδελφους αυτων; 	 Laj Abner quixjap re chixyebal re laj Joab: —¿Ma tento nak junelic yôko chixcamsinquil kib? ¿Ma incßaß nacanau nak junes raylal tixqßue saß kabên? Lâo kacomon kib chikajunilo. ¿Ma incßaß tâye reheb lâ soldados nak teßxcanab kâlinanquil? chan.


Λεγει προς αυτον ο Ιησους Εγερθητι, σηκωσον τον κραββατον σου και περιπατει. 	 Quixye li Jesús re: -Cuaclin, xoc lâ cuarib ut bên, chan re.


Η καρδια αυτων εβοησε προς τον Κυριον, Τειχος της θυγατρος Σιων, καταβιβαζε ως χειμαρρον δακρυα ημεραν και νυκτα μη δωσης παυσιν εις σεαυτον ας μη σιωπηση η κορη των οφθαλμων σου. 	 Lâex li cuanquex Jerusalén, cheyâba xcßabaß li Kâcuaß. Chi kßek chi cutan texyâbak. Tßululnak xyaßal êru. Chanchanak li nimaß. Mêcanab yâbac. Mêqßue chi hilânc li xnakß êru.


Ο δε Θεος ηγαθοποιει τας μαιας και επληθυνετο ο λαος και ενεδυναμουτο σφοδρα. 	 Li Kâcuaß Dios quixbânu usilal reheb laj xoconeleb. Ut eb laj hebreo queßnabaloß ut queßqßuian ut cauheb rib.


Εσωθεν δε του χρηστηριου εκαμε δυο χερουβειμ εκ ξυλου ελαιας, δεκα πηχων το υψος. 	 Ut queßxyîb ajcuiß riqßuin li cheß olivo cuib li querubines chanchaneb li ángel. Câhib metro riqßuin media xnajtil xteram li junjûnk chi querubín.


Σπερμα Ισραηλ του δουλου αυτου, υιοι Ιακωβ, οι εκλεκτοι αυτου. 	 Lâex li ralal xcßajol laj Israel. Lâex laj cßanjel chiru li Kâcuaß. Lâex li ralal xcßajol laj Jacob, li sicßbil êru xban li Kâcuaß.


Εκ των υιων Ζαβουλων, κατα τας γενεας αυτων, κατα τας συγγενειας αυτων, κατα τους οικους των πατερων αυτων, κατα τον αριθμον των ονοματων, απο εικοσι ετων και επανω, παντες οι δυναμενοι να εξελθωσιν εις πολεμον, 	 Queßtzßîbâc xcßabaßeb li ralal xcßajol laj Zabulón li ac xeßxbânu junmay chihab re teßoc chokß soldado. Queßajlâc aß yal chanru xqßuialeb saß li junjûnk cabal.


Και εξηκολουθησεν ο Ιωβ την παραβολην αυτου και ειπε 	 Laj Job qui-oc cuißchic chi âtinac ut quixye:


διοτι δεν ηκουσαν τους λογους μου, λεγει Κυριος, τους οποιους εστειλα προς αυτους δια των δουλων μου των προφητων, εγειρομενος πρωι και αποστελλων και δεν υπηκουσατε, λεγει Κυριος. 	 Teßxcßul chi joßcan xban nak incßaß queßxpâb li cuâtin li quiyeheß reheb junelic xbaneb lin profetas li queßcßanjelac chicuu. Joßcan ajcuiß lâex. Chi moco lâex li quexcßameß chi najt xerabi li cuâtin, chan li Kâcuaß.


Δια τουτο ειπομεν, Ας επιχειρισθωμεν να οικοδομησωμεν εις εαυτους το θυσιαστηριον ουχι δια ολοκαυτωμα ουδε δια θυσιαν, 	 Joßcan nak xkacßûb ru nak takayîb junak li artal. Mâcuaß re qßuehoc mayej chi moco re cßatoc xul.


Και προσεταξα, και εκαθαρισαν τα οικηματα και επανεφερα εκει τα σκευη του οικου του Θεου, τας εξ αλφιτων προσφορας και το λιβανιον. 	 Ut lâin quintakla xsabesinquileb li cuartos li quicuan cuiß laj Tobías. Ut quinye ajcuiß reheb nak teßxqßue cuißchic saß xnaßaj li secß re lix templo li Dios, joß ajcuiß li mayej ut li incienso.


Και οτε ηρχισαν να ψαλλωσι και να υμνωσιν, ο Κυριος εστησεν ενεδρας εναντιον των υιων Αμμων, Μωαβ και των εκ του ορους Σηειρ, των ελθοντων κατα του Ιουδα και εκτυπηθησαν. 	 Saß li hônal nak queßxtiquib bichânc laj Judá ut laj Jerusalén re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß, eb laj Amón ut eb laj Moab joß ajcuiß eb li queßchal chak saß li tzûl Seir, eb li yôqueb chi châlc chi pletic riqßuineb laj Judá, queßoc chixpletinquil ribeb chi ribileb rib xban nak li Dios quixsach xnaßlebeb.


μηπως παλιν οταν ελθω προς εσας, με ταπεινωση ο Θεος μου και πενθησω πολλους των προαμαρτησαντων και μη μετανοησαντων δια την ακαθαρσιαν και πορνειαν και ασελγειαν, την οποιαν επραξαν. 	 Ninc'oxla nak tincuulak êriq'uin, têc'ut inxutân chiru li Dios xban li c'a'ru yôquex chixbânunquil. Mâre tinyâbak chirixeb li que'xbânu li inc'a' us ut toj mâji' neque'xyot' xch'ôl ut toj mâji' xe'xjal xc'a'ux riq'uin li mâusilal li que'xbânu jo' li muxuc caxâr, li co'bêtac yumbêtac ut li c'a'ak chic ru chi mâusilal.


Και πλησιον του οριου του Μανασση, απο του ανατολικου πλευρου εως του δυτικου πλευρου, του Εφραιμ, εν. 	 Ut saß li nubâl re lix chßochß laj Manasés tixcßul lix naßaj laj Efraín. Naticla saß li este ut nacuulac toj chire li palau.


Ζητειτε την ειρηνην της Ιερουσαλημ ας ευτυχωσιν οι αγαπωντες σε. 	 Chextzßâmânk chiru li Dios re nak tâcuânk li tuktûquil usilal saß lê tenamit Jerusalén. Ut us taxak cheßêlk eb li nequeßrahoc re lê tenamit.


Ουτοι εζητησαν την καταγραφην αυτων μεταξυ των απαριθμηθεντων κατα γενεαλογιαν, και δεν ευρεθησαν οθεν εξεβληθησαν απο της ιερατειας. 	 Queßxsicß xcßabaßeb lix xeßtônil yucuaß saß li hu li tzßîbanbil cuiß lix cßabaßeb laj tij ut incßaß queßxtau. Joßcan nak incßaß chic queßqßueheß chokß aj tij.


Ουτω λεγει Κυριος Γραψατε τον ανθρωπον τουτον ατεκνον, ανθρωπον οστις δεν θελει ευοδοθη εν ταις ημεραις αυτου διοτι δεν θελει ευοδοθη εκ του σπερματος αυτου ανθρωπος καθημενος επι τον θρονον του Δαβιδ και εξουσιαζων πλεον επι του Ιουδα. 	 Aßan aßin li naxye, “Têtzßîba retalil joß jun li cuînk li mâcßaß ralal xcßajol. Li cuînk aßin incßaß us tâêlk riqßuin li cßaßru tixbânu. Ma jun reheb li ralal xcßajol tâoc chokß rey saß lix naßaj laj David. Incßaß teßoc chokß xreyeb laj Judá.”


Ουτοι ειναι οι απαριθμηθεντες εκ των υιων Ισραηλ κατα τους οικους των πατερων αυτων παντες οι απαριθμηθεντες εν τοις στρατοπεδοις κατα τα ταγματα αυτων ησαν εξακοσιαι τρεις χιλιαδες και πεντακοσιοι πεντηκοντα. 	 Cuakib ciento mil riqßuin oxib mil riqßuin ôb ciento riqßuin lajêb roxcßâl chixjunileb li cuînk li queßajlâc chi chßûtal aß yal chanru xqßuialeb saß xtêpaleb lix yucuaßeb.


Πλην δια τους πολλους οικτιρμους σου δεν συνετελεσας αυτους, ουδε εγκατελιπες αυτους διοτι Θεος οικτιρμων και ελεημων εισαι. 	 Lâat kßaxal nim lâ cuuxtân. Joßcan nak incßaß casach ruheb chi junaj cua, chi moco catzßektânaheb. Lâat kßaxal nim lâ rahom ut kßaxal nim lâ cuusilal.


Και αφου εγηρασεν ο Δαβιδ και ητο πληρης ημερων, εκαμε Σολομωντα τον υιον αυτου βασιλεα επι τον Ισραηλ. 	 Ac tîx chic laj David. Joßcan nak quixxakab laj Salomón li ralal chokß xreyeb laj Israel chok rêkaj.


Εκ του κοσμου δεν ειναι, καθως εγω δεν ειμαι εκ του κοσμου. 	 Lâin mâcua'in xcomoneb li cuanqueb sa' ruchich'och'. Jo'can ajcui' eb a'an. Mâcua'eb chic xcomoneb li inc'a' neque'pâban.


ανθρωποι παρανομοι εξηλθον εκ μεσου σου και επλανησαν τους κατοικους της πολεως αυτων, λεγοντες, Ας υπαγωμεν και ας λατρευσωμεν αλλους θεους, τους οποιους δεν εγνωρισατε, 	 nak cuanqueb cuînk incßaß useb xnaßleb yôkeb chixcßambal xbe li tenamit chixlokßoninquil li jalan Dios li incßaß xelokßoni lâex.


Ο Κυριος πτωχιζει και πλουτιζει, ταπεινονει και υψονει. 	 Cui li Dios naraj nak nebaßak junak, li jun aßan nebaß. Ut cui li Dios naraj nak biomak, biomak ajcuiß. Ut li ani naraj, narisi xcuanquil. Ut li ani naraj xqßuebal xcuanquil, naxqßue xcuanquil.


Μακαριος ο δουλος εκεινος, τον οποιον ελθων ο κυριος αυτου θελει ευρει πραττοντα ουτως. 	 Us xak re li môs li yôk chixbânunquil lix c'anjel sa' xyâlal nak tâc'ulûnk lix patrón.


Και μετα ταυτα παντες οι υιοι Ισραηλ προσηλθον και προσεταξεν εις αυτους παντα οσα ελαλησεν ο Κυριος προς αυτον επι του ορους Σινα. 	 Chirix aßan chixjunileb laj Israel queßjiloc ut laj Moisés quixserakßi reheb chixjunil li quiyeheß re xban li Kâcuaß Dios nak cuan saß li tzûl Sinaí.


Και ηλθεν ο Θεος προς τον Βαλααμ την νυκτα και ειπε προς αυτον, Εαν ελθωσιν οι ανθρωποι δια να σε καλεσωσι, σηκωθεις υπαγε μετ' αυτων πλην ο, τι σοι ειπω, τουτο θελεις καμει. 	 Ut li Dios quixcßutbesi rib chiru laj Balaam chiru li kßojyîn ut quixye re: —Cui eb li cuînk aßin xeßchal châcßambal, ayu chirixeb. Abanan mâcßaß tâbânu toj tinye âcue lâin, chan.


δια να γνωρισωσι παντες οι λαοι της γης, οτι ο Κυριος, αυτος ειναι ο Θεος, ουδεις αλλος. 	 Choxtenkßa taxak re nak eb li tenamit li cuanqueb saß ruchichßochß teßxqßue retal nak li Kâcuaß, aßan li tzßakal Dios. Mâcßaß chic junak joß aßan.


Οτε εισηρχοντο εις την σκηνην του μαρτυριου και οτε προσηρχοντο εις το θυσιαστηριον, ενιπτοντο καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Xbên cua nequeßxchßaj li rok rukß, tojoßnak nequeßoc saß li tabernáculo. Joßcan ajcuiß nequeßxbânu nak nequeßxic cuan cuiß li artal. Xbên cua nequeßchßajoc joß quixye li Dios re laj Moisés.


Μη χαιρε, Ισραηλ, μηδε ευφραινου ως οι λαοι διοτι επορνευσας εκκλινων απο του Θεου σου ηγαπησας μισθωματα επι παν αλωνιον σιτου. 	 Quixye laj Oseas: —Anakcuan incßaß chic tâsahokß saß êchßôl lâex aj Israel joß nak nasahoß saß xchßôleb li tenamit li incßaß nequeßpâban. Xesicß jalan lê dios chiru li Kâcuaß. Lâex xecßoxla nak lê dios li xesicß, aßan xqßuehoc re chi ûchînc lê racuîmk.


Θελεις ετοιμασει εις σεαυτον την οδον και θελεις διαιρεσει εις τρια τα ορια της γης σου, την οποιαν διδει εις σε Κυριος ο Θεος σου να κληρονομησης, δια να φευγη εκει πας φονευς. 	 Têyîb li be li tâxic saß eb li tenamit aßin. Ut têjach saß oxib jachal li naßajej li tixqßue êre li Kâcuaß. Ut cui junak tixcamsi li ras rîtzßin chi incßaß yal xraj xchßôl nak tixcamsi, li jun aßan târûk tâxic saß junak reheb li oxib chi tenamit aßin re tixcol rib.


Και ο Ιησους ειπε προς τους μαθητας αυτου Αληθως σας λεγω οτι δυσκολως θελει εισελθει πλουσιος εις την βασιλειαν των ουρανων. 	 Tojo'nak quixye li Jesús reheb lix tzolom: -Relic chi yâl tinye êre, k'axal ch'a'aj chok' re junak biom nak tâoc rubel xcuanquil li Dios.


ειπεν ετι προς αυτον, Ειναι εις ημας και αχυρα και τροφη πολλη και τοπος προς καταλυμα. 	 Cuan naßajej chokß êre saß li kochoch. Cuan li qßuim ut cuan ajcuiß xcuaheb lâ xul, chan.


Απεκριθη ο Ιησους Αληθως, αληθως σοι λεγω, εαν τις δεν γεννηθη εξ υδατος και Πνευματος, δεν δυναται να εισελθη εις την βασιλειαν του Θεου. 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye re: -Relic chi yâl ninye âcue nak ani inc'a' tâyo'lâk riq'uin ha' ut riq'uin li Santil Musik'ej moco târûk ta tâoc rubel lix nimajcual cuanquilal li Dios.


εν μια στιγμη, εν ριπη οφθαλμου, εν τη εσχατη σαλπιγγι διοτι θελει σαλπισει, και οι νεκροι θελουσιν αναστηθη αφθαρτοι, και ημεις θελομεν μεταμορφωθη. 	 Sa' roso'jic li cutan nak tâec'ânk chak li trompeta, tojalanok' sa' junpât sa' jun mutz'il u. Nak tâec'ânk chak li trompeta eb laj pâbanel li ac camenakeb te'cuaclîk cui'chic chi yo'yo ut inc'a' chic te'câmk. Ut eb laj pâbanel li toj yo'yôqueb te'jalanok'.


Ευχαριστω παντοτε εις τον Θεον μου δια σας, δια την χαριν του Θεου την δοθεισαν εις εσας δια του Ιησου Χριστου 	 Junelic ninbantioxi chiru li Dios nak nintijoc chêrix lâex ut ninbantioxi ajcui' chiru li Dios nak xemâtani li rusilal li Dios sa' xc'aba' li Jesucristo.


Εχουσι φαρμακιον ως το φαρμακιον του οφεως ειναι ομοιοι με την κωφην ασπιδα, ητις φραττει τα ωτα αυτης 	 Chanchaneb li cßantiß li cuan xmay. Chanchaneb li cßantiß li incßaß nequeßabin chiru li natûlanobresin reheb.


Ο Θεος φυλαττει την ποινην της ανομιας αυτων δια τους υιους αυτων ανταποδιδει εις αυτους, και θελουσι γνωρισει τουτο. 	 ¿Ma incßaß ta biß nequeßxye nak aßan eb li alal cßajolbej nequeßtojoc re li mâc li nequeßxbânu li naßbej yucuaßbej? Abanan lâin ninye nak incßaß. Li incßaß useb xnaßleb tento nak teßxtoj xmâqueb re nak teßrecßa xrahil li incßaß us nequeßxbânu.


εχοντες συνειδησιν αγαθην, ινα, ενω σας καταλαλωσιν ως κακοποιους, καταισχυνθωσιν οι συκοφαντουντες την καλην σας εν Χριστω διαγωγην. 	 Chexcuânk sa' xyâlal ut mêbânu chic li mâusilal re nak mâc'a' tâch'i'ch'i'înk êre sa' lê c'a'ux. Usta châbil nequebânu xban nak nequepâb li Cristo, abanan cuan li neque'âtinac chêrix. Eb a'an xutânal te'êlk xban nak neque'k'aban.


δια τουτο οι κατοικοι αυτων ησαν μικρας δυναμεως, ετρομαξαν και κατησχυνθησαν ησαν ως ο χορτος του αγρου και ως η χλοη, ως ο χορτος των δωματων και ως ο σιτος ο καιομενος πριν καλαμωση. 	 Eb li tenamit li cuanqueb aran mâcßaßeb xmetzßêu. Nequeßxucuac ut sachsôqueb xnaßleb. Chanchaneb li raxi pim. Chanchaneb li pim li namok saß xbêneb cab, li nachakic nak toj mâjiß nachêcoß.


διεβησαν το περασμα κατελυσαν εν Γεβα η Ραμα ετρομαξεν η Γαβαα του Σαουλ εφυγεν. 	 Queßnumeß saß li tzûl ut queßxyîb lix muhebâleb aran Geba. Cßajoß nak teßxucuak li cuanqueb Ramá. Ut li cuanqueb aran Gabaa saß lix tenamit laj Saúl queßêlelic.


Και μετα ταυτα ειδον αγγελον καταβαινοντα εκ του ουρανου, οστις ειχεν εξουσιαν μεγαλην, και η γη εφωτισθη εκ της δοξης αυτου, 	 Chirix a'an quicuil jun chic li ángel quicube chak sa' choxa. K'axal nim xcuanquil ut chixjunil li ruchich'och' quicutano' xban lix lok'al.


Πους ανθρωπου δεν θελει διελθει δι' αυτης ουδε πους κτηνους θελει διελθει δι' αυτης ουδε θελει κατοικηθη τεσσαρακοντα ετη. 	 Mâ jun li cristian chi moco li xul teßnumekß aran. Chiru caßcßâl chihab mâcßaß tâcuânk aran.


Η καρδια αυτων επηξεν ως παχος αλλ' εγω εντρυφω εις τον νομον σου. 	 Eb li cuînk aßin cauheb xchßôl. Joßcan nak incßaß nequeßxtau xyâlal. Abanan lâin nasahoß saß inchßôl riqßuin lâ chakßrab.


Απ' εκεινης λοιπον της ημερας συνεβουλευθησαν, δια να θανατωσωσιν αυτον. 	 Ut chalen sa' li cutan a'an, eb li neque'taklan sa' xyânkeb laj judío que'oc xc'ûbanquil ru sa' comonil chanru nak te'xcamsi li Jesús.


και κατεβαινε το οριον εις το τελος του ορους του κατεναντι της φαραγγος του υιου του Εννομ, ητις ειναι εν τη κοιλαδι των Ραφαειμ προς βορραν, και κατεβαινε δια της φαραγγος του Εννομ εις το μεσημβρινον πλαγιον της Ιεβους, και κατεβαινεν εις Εν-ρωγηλ 	 Li nubâl naticla chak cuan cuiß li tzûl li cuan saß xcaßyabâl li ru takßa Ben-hinom, li cuan saß li norte riqßuin li ru takßa re Refaim. Naxic saß li ru takßa re Hinom li cuan saß li sur cuanqueb cuiß laj jebuseo ut chirix aßan naxic cuan cuiß li yußam haß Rogel.


Τοτε τα υδατα ηθελον μας καταποντισει, ο χειμαρρος ηθελε περασει επανωθεν της ψυχης ημων 	 Xeßnumta raj saß kabên. Chanchan raj xosubun saß li haß ut chanchan raj xocßameß xban li rok li haß cui ta incßaß xoxcol li Kâcuaß.


εαν καμη κακον ενωπιον μου, ωστε να μη υπακουη της φωνης μου, τοτε θελω μετανοησει περι του καλου, με το οποιον ειπα οτι θελω αγαθοποιησει αυτο. 	 Abanan, cui eb li tenamit aßan nequeßxkßet li cuâtin ut nequeßxbânu li mâusilal, incßaß chic tinbânu usilal reheb li xincßoxla xbânunquil, chan li Kâcuaß Dios.


Και ειπε προς αυτον, Ουτω λεγει Κυριος Επειδη απεστειλας μηνυτας να ερωτησωσι τον Βεελ-ζεβουλ, τον θεον της Ακκαρων, ως εαν δεν ητο Θεος εν τω Ισραηλ δια να ζητησης τον λογον αυτου, δια τουτο δεν θελεις καταβη απο της κλινης, εις την οποιαν ανεβης, αλλ' εξαπαντος θελεις αποθανει. 	 Laj Elías quixye re li rey: —Joßcaßin xye li Kâcuaß Dios, “¿Cßaßut nak xatakla xpatzßbal ânaßleb riqßuin laj Baal-zebub, lix dioseb laj Ecrón? ¿Ma incßaß ta biß cuan li tzßakal Dios arin Israel? Xapatzß raj re aßan. Xban nak xatakla xpatzßbal ânaßleb re laj Baal-zebub, incßaß chic tatqßuirâk. Tatcâmk,” chan.—


Και Ιωαβ ο υιος της Σερουιας ητο επι του στρατευματος Ιωσαφατ δε ο υιος του Αχιλουδ, υπομνηματογραφος. 	 Li nataklan saß xbêneb li soldado, aßan laj Joab, xyum lix Sarvia. Ut laj Josafat, ralal laj Ahilud, aßan li quitzßîban re li cßaßru quicßulman.


δια το οποιον αγαλλιασθε, αν και τωρα ολιγον, εαν χρειασθη, λυπηθητε εν διαφοροις πειρασμοις, 	 Usta têc'ul nabal pây ru li raylal re xyalbal rix lê pâbâl sa' ruchich'och' a'in, chisahok' sa' lê ch'ôl xban nak ac colbilex chic.


Η εναρετος γυνη ειναι στεφανος εις τον ανδρα αυτης η δε προξενουσα αισχυνην ειναι ως σαπρια εις τα οστα αυτου. 	 Junak li bêlomej naqßueheß xlokßal xban nak châbil xnaßleb li rixakil. Abanan li ixakilbej li incßaß us xnaßleb naxsach xcuanquil lix bêlom.


Επικαταρατος ο θυμος αυτων, διοτι ητο αυθαδης και η οργη αυτων, διοτι ητο σκληρα θελω διαμοιρασει αυτους εις τον Ιακωβ, και θελω διασκορπισει αυτους εις τον Ισραηλ. 	 Tzßektânanbilakex taxak xban lê joskßil. Kßaxal numtajenak lê joskßil. Li Kâcuaß Dios tâjeqßuînk reheb lê ralal êcßajol saß xyânkeb chixjunileb li cualal incßajol.


Και ειπε προς αυτην ο Σαμψων, Εαν με δεσωσι με επτα χορδας υγρας, αιτινες δεν εξηρανθησαν, τοτε θελω αδυνατησει και θελω εισθαι ως εις των ανθρωπων. 	 Laj Sansón quixye: —Cui tineßxbacß riqßuin cuukub chi xcßâmal li tzimaj li toj mâjiß chaki, lâin mâcßaßak chic inmetzßêu, chan laj Sansón.


Και εξηλθον οπισω αυτου οι ανδρες του Ιωαβ και οι Χερεθαιοι και οι Φελεθαιοι και παντες οι δυνατοι και εξηλθον απο Ιερουσαλημ, δια να καταδιωξωσιν οπισω του Σεβα, υιου του Βιχρει. 	 Joßcan nak queßcôeb chixjunileb li cuanqueb rubel xtak laj Joab. Queßcôeb ajcuiß eb laj cereteo, eb laj peleteo, joß eb ajcuiß chixjunileb li cauheb xchßôl chi pletic. Queßel Jerusalén re teßxic chixsicßbal laj Seba, li ralal laj Bicri.


Αυται ειναι αι εορται του Κυριου, τας οποιας θελετε διακηρυξει συγκαλεσεις αγιας, δια να προσφερητε προσφοραν γινομενην δια πυρος προς τον Κυριον, ολοκαυτωμα και προσφοραν εξ αλφιτων, θυσιαν και σπονδας, το δι' εκαστην διωρισμενον εις την ημεραν αυτου 	 Aßaneb aßin li ninkße re lokßonînc nak nequechßutub êrib ut nequeqßue lê cßatbil mayej chiru li Kâcuaß, ut li mayejanbil tzacaêmk, li mayej trigo, li mayej vino ut li cßaßak chic re ru chi mayej li tento têqßue saß xkßehil joß quiyeheß êre.


Και τον λογον αυτου δεν εχετε μενοντα εν εαυτοις, διοτι σεις δεν πιστευετε εις τουτον, τον οποιον εκεινος απεστειλεν. 	 Lâex inc'a' nequeraj xc'ulbal li râtin xban nak inc'a' niquinêpâb lâin, li taklanbilin chak xban a'an.


απο της Αροηρ, της παρα το χειλος του ποταμου Αρνων, εως του ορους Σηων, το οποιον ειναι το Αερμων 	 Li naßajej aßin quiticla Aroer li cuan chire li nimaß Arnón ut nacuulac toj saß li tzûl Sión li nayeman ajcuiß Hermón re.Ut nacuulac toj saß li naßajej Arabá li cuan jun pacßal li nimaß Jordán saß li este ut nacuulac toj saß li palau li cuan Arabá li cuan saß li ru takßa re li tzûl Pisga.


Και θελετε αγιασει το πεντηκοστον ετος και θελετε διακηρυξει αφεσιν εις την γην προς παντας τους κατοικους αυτης ουτος θελει εισθαι ενιαυτος αφεσεως εις εσας και θελετε επιστρεψει εκαστος εις το κτημα αυτου και θελετε επιστρεψει εκαστος εις την οικογενειαν αυτου. 	 Têqßue xlokßal li xlaje roxcßâl li chihab xban nak li chihab aßan santobresinbil ut re jun sahil chßôlejil. Saß li chihab aßan têye resil nak chixjunileb lê lokßbil môs teßcanâk libre re nak teßsukßîk riqßuineb li rechßalal. Ut têye ajcuiß resil nak eb li queßxcßayi xchßochßeb teßrêchani cuißchic.


και ευλογημενον το ενδοξον ονομα αυτου εις τον αιωνα και ας πληρωθη απο της δοξης αυτου η πασα γη. Αμην, και αμην. 	 Lokßoninbil taxak xcßabaß chi junelic kße cutan. Ut chixjunileb taxak li cuanqueb saß ruchichßochß teßxqßue xlokßal. Joßcan taxak.Arin quirakeß chi tijoc laj David, li ralal laj Isaí.


Επειτα εσυρθη, και περιεπατει εν τω οικηματι ποτε εδω και ποτε εκει και ανεβη παλιν και εξηπλωθη επ' αυτο και το παιδιον επταρνισθη εως επτακις και ηνοιξε το παιδιον τους οφθαλμους αυτου. 	 Laj Eliseo quicuacli ut yô chi bêc saß li naßajej li cuan cuiß li chßina al. Aßan quixhupub cuißchic rib saß xbên. Li chßina camenak qui-atßisimac cuukub sut ut chirix aßan quixte li xnakß ru.


τοτε θελετε αρχισει να λεγητε Εφαγομεν εμπροσθεν σου και επιομεν, και εν ταις πλατειαις ημων εδιδαξας. 	 Ut lâex têye cui'chic re, "¿C'a'ut nak inc'a' tânau ku? Lâo xocua'ac xo-uc'ac kochbenat. Ut lâat xatc'utuc lix yâlal chiku sa' li katenamit", cha'kex.


Ουδεις δε λυχνον αναψας, σκεπαζει αυτον με σκευος και θετει υποκατω κλινης, αλλα θετει επι του λυχνοστατου, δια να βλεπωσι το φως οι εισερχομενοι. 	 Ut li Jesús quixye ajcui' reheb: -Mâ ani tixloch junak candil ut tixq'ue ta rubel junak uc'al malaj ut tixq'ue ta rubel ch'ât. Tixq'ue ban sa' junak na'ajej najt xteram re nak cuânkeb sa' cutan li ani te'oc sa' li cab.


Ιδου, σε κατεστησα μικρον μεταξυ των εθνων εισαι καταπεφρονημενος σφοδρα. 	 Li Kâcuaß Dios quixye reheb laj Edom li ralal xcßajol laj Esaú: —Lâin tincuisi lê cuanquil chiruheb li jalan tenamit. Ut tzßektânanbilakex chic xbaneb.


Και ιδοντες αυτον προσεκυνησαν αυτον, τινες δε εδιστασαν. 	 Ut nak que'ril ru li Jesús, que'xlok'oni. Abanan cuanqueb sa' xyânkeb lix tzolom li que'cuiban xch'ôl chixpâbanquil.


Ψαλλετε εις τον Κυριον, πασα η γη κηρυττετε απο ημερας εις ημεραν την σωτηριαν αυτου. 	 Bichahomak xlokßal li Kâcuaß chêjunilex lâex li cuanquex saß ruchichßochß. Ut rajlal cutan têye nak aßan laj Colol ke.


και εισηλθεν η θυγατηρ αυτης της Ηρωδιαδος και εχορευσε και ηρεσεν εις τον Ηρωδην και τους συγκαθημενους, ειπεν ο βασιλευς προς το κορασιον Ζητησον με ο, τι αν θελης, και θελω σοι δωσει. 	 Lix co' lix Herodías qui-oc bar yôqueb cui' chi cua'ac li ula' ut qui-oc chi xajoc chiruheb. Laj Herodes quicuulac chiru chanru naxajoc. Ut quicuulac ajcui' chiruheb li ula'. Jo'can nak laj Herodes quixye re li xka'al: -Tâtz'âma cue li c'a'ru tâcuaj ut lâin tinq'ue âcue, chan.


Και τουτο εξευρω εν πεποιθησει οτι θελω μεινει και συμπαραμεινει μετα παντων υμων δια την εις την πιστιν προκοπην σας και χαραν, 	 Ninnau chi tz'akal nak naru texintenk'a. Jo'can nak ninnau nak tincuânk sa' êyânk re êtenk'anquil. Texintenk'a re nak sahak sa' êch'ôl nak yôkex chi q'uîc sa' lê pâbâl.


Και ο βασιλευς του βορρα θελει επιστρεψει και θελει παραταξει πληθος περισσοτερον παρα το πρωτον, και θελει ελθει εν ορμη εν τω τελει των ωρισμενων ετων μετα δυναμεως μεγαλης και μετα πλουτου πολλου. 	 Mokon chic li rey li cuan saß li norte tixchßutubeb ut tixcauresiheb lix soldado ut kßaxal cuißchic nabal chiru li queßpletic junxil. Nak tâcuulak xkßehil tâxic cuißchic saß li sur riqßuin lix qßuila soldado ut cuânk lix châbil cßanjelebâl re pletic.


δια να σε φυλαττωσιν απο ξενης γυναικος, απο αλλοτριας κολακευουσης δια των λογων αυτης. 	 Cui cuan ênaßleb tênau xcolbal êrib chiruheb li ixk li nequeßmuxuc caxâr. Cui sêb êchßôl tênau xcolbal êrib chiruheb li ixk li nequeßkßunbesin.


Οιτινες διαλογιζονται πονηρα εν τη καρδια ολην την ημεραν παραταττονται εις πολεμους. 	 Junelic yôqueb chixcßûbanquil chanru nak teßxbânu li raylal. Junes yoßobânc plêt nequeßxbânu.


Ο δε Ιησους, εξευρων παντα τα ερχομενα επ' αυτον, εξηλθε και ειπε προς αυτους Τινα ζητειτε; 	 Li Jesús ac naxnau chixjunil li c'a'ru tixc'ul. Jo'can nak quichal ut quixakli chiruheb ut quixye: -¿Ani nequesic'? chan reheb.


τα οποια παντοτε μανθανουσι και ποτε δεν δυνανται να ελθωσιν εις την γνωσιν της αληθειας. 	 Ut eb li ixk a'in junelic yôqueb chixtzolbal li c'a'ak re ru chi tijleb, abanan inc'a' neque'xtau ru lix yâlal.


Και ηκουσαν οι γειτονες και οι συγγενεις αυτης οτι εμεγαλυνεν ο Κυριος το ελεος αυτου προς αυτην, και συνεχαιρον αυτην. 	 Nak que'rabi resil li rech cabal jo' cui' eb li rech'alal nak qui-uxtânâc ru lix Elisabet xban li Kâcua', que'saho' ajcui' sa' xch'ôleb a'an.


Ειδον τον Κυριον ισταμενον επι του θυσιαστηριου, και ειπε, Παταξον το ανωφλιον της πυλης, δια να σεισθωσι τα προπυλαια, και συντριψον αυτα κατα της κεφαλης παντων τουτων τους δε υπολοιπους αυτων θελω θανατωσει εν ρομφαια ουδεις εξ αυτων φευγων θελει διαφυγει και ουδεις εξ αυτων σωζομενος θελει διασωθη. 	 Laj Amós quixye: —Chanchan matqßuenbil quinbânu nak quicuil li Kâcuaß xakxo chiru li artal. Quixye cue: —Tâjucß li templo. Tâcuecßasi li rokechal toj retal tâtßanekß saß xbêneb li tenamit. Ut eb li incßaß teßcâmk, lâin tinqßuehok reheb chi camsîc riqßuin chßîchß saß li plêt re nak mâ ani chic tâcolekß.


Φυλαττεσθε εκαστος απο του πλησιον αυτου και επ' ουδενα αδελφον μη πεποιθατε διοτι πας αδελφος θελει παντοτε υποσκελιζει και πας πλησιον θελει περιπατει εν δολιοτητι. 	 Incßaß naru têcßojob êchßôl riqßuineb lê ras êrîtzßin, usta nequeßxye nak eb aßan tzßakal êramîg. Chi moco târûk têcßojob êchßôl riqßuin lê ras ut lê rîtzßin xban nak li asbej ut li îtzßinbej nequeßbalakßin. Eb li amigo nequeßyoßoban ticßtiß.


Και εκαμον οι εκατονταρχοι κατα παντα οσα προσεταξεν Ιωδαε ο ιερευς και ελαβον εκαστος τους ανδρας αυτου, τους εισερχομενους το σαββατον, μετα των εξερχομενων το σαββατον, και ηλθον προς Ιωδαε τον ιερεα. 	 Ut eb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldado queßxbânu joß quixye laj Joiada laj tij. Queßxcßam riqßuin chixjunileb li soldado li nequeßcßacßalen saß li hilobâl cutan, joß eb ajcuiß li incßaß nequeßcßacßalen saß li hilobâl cutan.


Σας λεγω δε οτι οστις χωρισθη την γυναικα αυτου εκτος δια πορνειαν και νυμφευθη αλλην, γινεται μοιχος και οστις νυμφευθη γυναικα κεχωρισμενην, γινεται μοιχος. 	 Ut lâin tinye êre nak yalak ani tixcanab rixakil chi mâcua' xmâc yumbêtac, ut tixc'am jalan chic ixk, li jun a'an tixmux ru lix sumlajic. Ut li ani tixc'am chok' rixakil li ixk li canabanbil, li jun a'an tixmux ajcui' ru lix sumlajic, chan li Jesús.


Εν τω Θεω θελω αινεσει τον λογον αυτου εν τω Κυριω θελω αινεσει τον λογον αυτου. 	 Lâin cau inchßôl riqßuin li Dios ut ninqßue xcuanquil li râtin. Cau inchßôl riqßuin li Kâcuaß. Lâin ninnau nak tixbânu li cßaßru naxye.


Εαν ομως δεν θελης να ευχηθης, δεν θελει εισθαι αμαρτια εις σε. 	 Abanan mâcßaßak lê mâc cui incßaß nequeyechißi cßaßak re ru re li Kâcuaß.


αυται ειναι αι μαρτυριαι και τα διαταγματα και αι κρισεις, τας οποιας ελαλησεν ο Μωυσης προς τους υιους Ισραηλ, αφου εξηλθον εξ Αιγυπτου, 	 Aßaneb aßin li chakßrab, li xtaklanquileb ut li tijleb li quixqßue laj Moisés nak ac xeßel chak Egipto.


Δυναται το λαφυρον να αφαιρεθη απο του ισχυρου η να ελευθερωθωσιν οι δικαιως αιχμαλωτισθεντες; 	 ¿Ma târûk ta biß tâmakßekß chiru junak cuînk cau rib li cßaßru târêchani saß li plêt? ¿Ma târûk ta biß tâcolekß li prêx chiru laj ilol re li kßaxal joskß?


Και παν ο, τι εζητησαν οι οφθαλμοι μου, δεν ηρνηθην εις αυτους δεν εμποδισα την καρδιαν μου απο πασης ευφροσυνης, διοτι η καρδια μου ευφραινετο εις παντας τους μοχθους μου και τουτο ητο η μερις μου εκ παντος του μοχθου μου. 	 Chixjunil li sahil chßôlej li quicuaj, quinbânu. Mâ jun sut incßaß ta quinbânu li cßaßru quinrahi ru. Ut quisahoß saß inchßôl riqßuin lin cßanjel li quinbânu. Li sahil chßôlej quincßul, aßan rêkaj li cßanjel quinbânu.


Τι δυναται να ειπη πλεον ο Δαβιδ προς σε περι της εις τον δουλον σου τιμης; διοτι συ γνωριζεις τον δουλον σου. 	 ¿Cßaß chic ru târûk tinye lâin chirix lin lokßal li xaqßue? Lâat nacanau chanru lin naßleb, lâin aj cßanjel châcuu.


Οι υιοι Ζαβουλων κατα τας συγγενειας αυτων ησαν, εκ Σερεδ, συγγενεια των Σερεδιτων εξ Αιλων, η συγγενεια των Αιλωνιτων εξ Ιαλεηλ, η συγγενεια των Ιαλεηλιτων. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Zabulón: eb li ralal xcßajol laj Sered; eb li ralal xcßajol laj Elón; ut eb li ralal xcßajol laj Jahleel.


Και οι υιοι του Ουλαμ, Βεδαν. Ουτοι ησαν οι υιοι του Γαλααδ, υιου του Μαχειρ, υιου του Μανασση. 	 Li ralal laj Ulam, aßan laj Bedán. Chixjunileb aßan ralal xcßajoleb laj Galaad, li ralal laj Maquir. Laj Maquir, aßan li ralal laj Manasés.


Σαμμα ο Αρωδιτης Ελικα ο Αρωδιτης 	 laj Sama, Harod xtenamit; laj Elica, Harod xtenamit;


Το δε παιδιον ο Σαμουηλ εμεγαλονε και ευηρεστει και εις τον Κυριον και εις τους ανθρωπους. 	 Nak yô chi cßulmânc aßin, laj Samuel yô chi qßuîc. Quiraheß xban li Dios ut quiraheß ajcuiß xbaneb li tenamit.


Ετι και η αγαπη αυτων και το μισος αυτων και ο φθονος αυτων ηδη εχαθη και δεν θελουσιν εχει πλεον εις τον αιωνα μεριδα εις παντα οσα γινονται υπο τον ηλιον. 	 Li ac camenakeb chic incßaß chic nequeßrahoc, chi moco xicß chic nequeßiloc ut incßaß chic nequeßcakalin, chi moco teßoquênk chic riqßuin li cßaßru na-uxman saß ruchichßochß.


δια να εκζητησωσι τον Κυριον οι λοιποι των ανθρωπων, και παντα τα εθνη, επι τα οποια καλειται το ονομα μου, λεγει Κυριος ο ποιων ταυτα παντα. 	 re nak tine'xpâb li mâcua'eb aj judío. Tine'xpâb chixjunileb li sic'bileb ru inban chok' cualal inc'ajol, chan li Kâcua' Dios.


εις νομος θελει εισθαι δια σας τους εκ της συναγωγης και δια τον ξενον τον παροικουντα μεταξυ σας, νομιμον αιωνιον εις τας γενεας σας καθως σεις, ουτω θελει εισθαι και ο ξενος ενωπιον του Κυριου 	 Li chakßrab aßin qßuebil êre lâex ut qßuebil ajcuiß reheb li jalaneb xtenamit li cuanqueb saß êyânk. Aßin jun li chakßrab têbânu chi junelic lâex joß eb ajcuiß li jalaneb xtenamit li cuanqueb saß êyânk.


Διοτι συ, Κυριε, θελεις ευλογησει τον δικαιον θελεις περισκεπασει αυτον με ευμενειαν, ως με ασπιδα. 	 Lâat, at Kâcuaß, tâcuosobtesiheb li tîqueb xchßôl. Ut riqßuin xnimal lâ cuusilal tâcoleb chiruheb li xicß nequeßiloc reheb, joß nak li soldado naxcol rib riqßuin lix ramleb chßîchß.


Και εγεινεν εσπερα και εγεινε πρωι, ημερα τεταρτη. 	 Ut qui-oc li kßojyîn ut quisakêu. Aßan li xcâ li cutan.


Και θελεις λαβει δυο ονυχιτας λιθους, και θελεις εγχαραξει επ' αυτους τα ονοματα των υιων Ισραηλ 	 Tâsicß cuib li pec ónice ut chiru li pec aßan tâtzßîba xcßabaßeb li cablaju chi ralal laj Israel.


Ο Ραβ-σακης λοιπον επεστρεψε και ευρηκε τον βασιλεα της Ασσυριας πολεμουντα εναντιον της Λιβνα διοτι ηκουσεν οτι εφυγεν απο Λαχεις. 	 Nak quisukßi Laquis, laj Rabsaces quirabi resil nak li rey mâ ani. Cô ut quixtau li rey nak yô chi pletic riqßuineb laj Libna.


Και ουδεις ανεβη εις τον ουρανον ειμη ο καταβας εκ του ουρανου, ο Υιος του ανθρωπου, ο ων εν τω ουρανω. 	 Mâ ani quicuulac sa' choxa. Ca'aj cui' lâin li C'ajolbej. Lâin xinchal chak sa' choxa.


Και τι δυναται να ειπη πλεον ο Δαβιδ προς σε; διοτι συ γνωριζεις τον δουλον σου, Δεσποτα Κυριε. 	 ¿Cßaß chic ru naru tinye âcue? Lâat nacanau chanru lin naßleb lâin aj cßanjel châcuu, at Kâcuaß, at inDios.


Πασαν ευχην και παντα ορκον υποχρεονοντα εις κακουχιαν ψυχης ο ανηρ αυτης δυναται να επικυρωση η ο ανηρ αυτης δυναται να ακυρωση 	 Li bêlomej tixye ma târûk tixbânu li cßaßru quixyechißi re li Dios li ixakilbej malaj ut incßaß naru tixbânu.


Και απεστειλεν ο βασιλευς Ροβοαμ τον Αδωραμ, τον επι των φορων και ελιθοβολησεν αυτον πας ο Ισραηλ με λιθους, και απεθανεν. Οθεν εσπευσεν ο βασιλευς Ροβοαμ να αναβη εις την αμαξαν, δια να φυγη εις Ιερουσαλημ. 	 Li rey Roboam quixtakla laj Adoram, li xakabanbil chi taklânc saß xbêneb li qßuebileb chi cßanjelac chi cau. Abanan laj Adoram quicamsîc chi pec xbaneb laj Israel. Tojoßnak laj Roboam quiêlelic. Qui-oc saß xcarruaje ut cô Jerusalén.


και θελει στησει τα μεν προβατα εκ δεξιων αυτου, τα δε εριφια εξ αριστερων. 	 Ut tinq'ueheb lin carner sa' lin nim uk' ut eb li chibât tinq'ue sa' intz'e.


Εξηλθον λοιπον εκ της πολεως και ηρχοντο προς αυτον. 	 Jo'can nak li cuanqueb sa' li tenamit a'an côeb riq'uin li Jesús.


Ανιχνευουσιν ανομιας απεκαμον ανιχνευοντες επιμελως εκαστου δε τα εντος και η καρδια ειναι βυθος. 	 Nequeßxcßoxla chi us chanru teßxbânu li mâusilal. Saß xchßôleb aßan nak mâ ani nanaßoc re cßaßru cuan saß xchßôleb. Ut yâl nak mâ ani nanaßoc re cßaßru cuan saß xchßôl li junjûnk. Caßaj cuiß li Dios nanaßoc re.


Και ειπε προς αυτον ο Αβρααμ, Προσεχε, μη φερης τον υιον μου εκει 	 Ut laj Abraham quixye re lix môs, —Qßue retal cßaßru tâbânu. Lâin incßaß nacuaj nak tâxic li cualal aran.


Και ελεγον πολλοι εξ αυτων Δαιμονιον εχει και ειναι μαινομενος τι ακουετε αυτον; 	 Nabaleb que'yehoc re: -Cuan mâus aj musik'ej riq'uin. Inc'a' tuktu xjolom. ¿C'a'ut nak nequerabi li c'a'ru naxye a'an? chanqueb.


Ο δικαιος λαμβανει γνωσιν της κρισεως των πενητων ο ασεβης δεν νοει γνωσιν. 	 Li tîqueb xchßôl nequeßxqßue xchßôl chixtenkßanquileb li nebaß. Abanan li incßaß useb xnaßleb mâcßaß nequeßraj re li cßaßru nequeßxcßul li nebaß.


Και ειδον ουρανον νεον και γην νεαν διοτι ο πρωτος ουρανος και η πρωτη γη παρηλθε, και η θαλασσα δεν υπαρχει πλεον. 	 Ut quicuil ajcui' jun ac' choxa ut jun ac' ruchich'och' xban nak li xbên choxa ut li xbên ruchich'och' mâc'a' chic. Ac xsache'. Ut mâc'a' chic li palau.


και ο νυκτικοραξ, και η αιθυια, και η μεγαλη γλαυξ, 	 li qßuila pây ru li cuarom ut li qßuila pây ru li xul jotz;


Και διεκηρυξαν εις τον Ιουδαν και εις την Ιερουσαλημ να εισφερωσι προς τον Κυριον τον φορον του Μωυσεως του δουλου του Θεου, τον επιβληθεντα επι τον Ισραηλ εν τη ερημω. 	 Ut queßxtakla resil reheb chixjunileb li cuanqueb Judá ut Jerusalén nak teßxcßam chak lix mayej ut teßxqßue re li Kâcuaß joß quixye laj Moisés laj cßanjel chiru li Dios reheb laj Israel nak cuanqueb saß li chaki chßochß.


Ηθελησα να παρηγορηθω απο της λυπης, αλλ' η καρδια μου ειναι εκλελυμενη εντος μου. 	 Laj Jeremías quixye: —At Kâcuaß, cßajoß xrahil inchßôl. Incßaß chic nincuy.


Κατα προσταγην του Ααρων και των υιων αυτου θελουσι γινεσθαι πασαι αι υπηρεσιαι των υιων των Γηρσωνιτων, εις παντα τα φορτια αυτων και εις πασας τας υπηρεσιας αυτων και σεις θελετε διοριζει εις αυτους παντα οσα οφειλουσι να βασταζωσιν. 	 Lâat tatxakabânk reheb saß xcßanjel li junjûnk. Ut laj Aarón ut eb li ralal teßchßolobânk chiruheb chanru teßxbânu li cßanjel li quiqßueheß reheb re teßxbânu.


Ελαβε λοιπον η Δαλιδα σχοινια νεα, και εδεσεν αυτον με αυτα και ειπε προς αυτον, Οι Φιλισταιοι επι σε, Σαμψων. Ενεδρευον δε ανθρωποι καθημενοι εν τω κοιτωνι. Και εκοψεν αυτα απο των βραχιονων αυτου ως νημα. 	 Ut lix Dalila quixsicß li laso toj acß ut quixbacß laj Sansón. Tojoßnak quixye: —At Sansón, xeßchal laj filisteo châchapbal, chan. Ac cuanqueb aj filisteo mukmûqueb chak saß li rochoch lix Dalila roybeninquil nak teßxchap laj Sansón. Abanan laj Sansón quixtßupi li laso. Chanchan nokß nak quixtßupi.


Ο Ιωναθαν ομως δεν ειχεν ακουσει, οτε ο πατηρ αυτου ωρκισε τον λαον οθεν ηπλωσε το ακρον της ραβδου της εν τη χειρι αυτου και εβυθισεν αυτο εις κηρηθραν και εβαλε την χειρα αυτου εις το στομα αυτου, και ανεβλεψαν οι οφθαλμοι αυτου. 	 Abanan laj Jonatán incßaß quirabi li cßaßru quixye laj Saúl reheb li soldado. Joßcan nak quixchßic lix xukß saß li xyaßal cab ut quixlou li xyaßal cab li cuan chiru lix xukß. Nak quixlou li xyaßal cab quicßulun xchßôl.


Και οι συνετοι του λαου θελουσι διδαξει πολλους πλην θελουσι πεσει δια ρομφαιας και δια φλογος, δι' αιχμαλωσιας και δια λαφυραγωγιας, πολλων ημερων. 	 Eb li cuanqueb xnaßleb saß xyânkeb laj Israel teßxchßolob lix yâlal chiruheb nabal. Abanan cuan teßcamsîk riqßuin chßîchß, cuan teßcßatekß, cuan teßelkßâk cßaßru reheb, ut cuan teßchapekß ut teßcßamekß saß jalan naßajej. Abanan incßaß najt teßrahobtesîk.


Και ειπεν ο Ιουδας προς την Θαμαρ την νυμφην αυτου, Καθου χηρα εν τω οικω του πατρος σου, εωσου Σηλα ο υιος μου γεινη μεγαλος διοτι ελεγε, Μηπως αποθανη και ουτος, καθως οι αδελφοι αυτου. Υπηγε λοιπον η Θαμαρ και κατωκησεν εν τω οικω του πατρος αυτης. 	 Ut laj Judá quixye re li ralib: —Anakcuan tatxic saß rochoch lâ yucuaß ut tatcanâk âjunes toj retal tâcuînkilokß li cualal laj Sela, chan laj Judá re lix Tamar. Ut laj Judá quixye saß xchßôl: —Micam anchal laj Sela joß nak xeßcam li ras, chan. Ut lix Tamar cô saß rochoch lix yucuaß ut aran quicana.


Ως το πτηνον το αποπλανωμενον απο της φωλεας αυτου, ουτως ειναι ο ανθρωπος ο αποπλανωμενος απο του τοπου αυτου. 	 Li ani naxcanab li rochoch, aßan chanchan li xul li naxcanab xsoc.


Ιδου, εγω ελαβον τους Λευιτας εκ μεσου των υιων Ισραηλ, αντι παντος πρωτοτοκου διανοιγοντος μητραν εκ των υιων Ισραηλ και θελουσιν εισθαι οι Λευιται εμου. 	 —Lâin xinsiqßueb ru laj levitas saß xyânkeb laj Israel chokß rûchil li xbên ralaleb xban nak chixjunileb li xbên alalbej cueheb lâin.


Ιδου, παντα ταυτα εργαζεται ο Θεος δις και τρις μετα του ανθρωπου, 	 Nabal sut naxbânu li Dios chi joßcaßin riqßuineb li cuînk re xcolbaleb.


Δοξολογειτε τον Κυριον επικαλεισθε το ονομα αυτου καμετε γνωστα εις τα εθνη τα εργα αυτου. 	 —Cheqßuehak xlokßal li Kâcuaß. Cheyâba lix cßabaß. Yehomak resil reheb chixjunileb li tenamit li cßaßru quilajxbânu.


Και εκαλεσε Κυριος τον Μωυσην και ελαλησε προς αυτον εκ της σκηνης του μαρτυριου, λεγων, 	 Li Dios quiâtinac chak saß li tabernáculo li nequeßxchßutub cuiß ribeb li tenamit chi lokßonînc. Quixbok laj Moisés ut quiâtinac riqßuin.


τοτε θελεις φερει μετα του μοσχου εκ βοων προσφοραν εξ αλφιτων, τρια δεκατα σεμιδαλεως εζυμωμενης με εν ημισυ ιν ελαιου 	 têcßam rochben li toro jun li mayej cßaj. Têcßam numenak oxlaju libra li châbil cßaj junajinbil riqßuin cuib litro li aceite.


Συ ομως παρηκολουθησας την διδασκαλιαν μου, την διαγωγην, την προθεσιν, την πιστιν, την μακροθυμιαν, την αγαπην, την υπομονην, 	 Abanan lâat, Timoteo, ac nacanau li tijleb ninch'olob xyâlal. Xaq'ue retal chanru nincuan ut li c'a'ru ninc'oxla xbânunquil. Xaq'ue retal lin pâbâl ut chanru nak nincuyuc ut chanru ninrahoc. Ut xaq'ue ajcui' retal chanru xcacuilal lin ch'ôl.


Και ειχε συντετελεσμενα ο Θεος εν τη ημερα τη εβδομη τα εργα αυτου, τα οποια εκαμε και ανεπαυθη την ημεραν την εβδομην απο παντων των εργων αυτου, τα οποια εκαμε. 	 Nak ac xbânu chixjunil li cßanjel aßin, li Dios quihilan saß xcuuk li cutan.


Και εβιαζον οι Αιγυπτιοι τον λαον δια να εκβαλωσιν αυτον ταχεως εκ του τοπου διοτι ειπον, Ημεις παντες αποθνησκομεν. 	 Ut eb laj Egipto queßxtzßâma ajcuiß chiruheb laj Israel nak teßxsêba rib chi xic. Queßxye reheb: —Ayukex. Sêbahomak êrib chi xic. Mâre tocâmk ajcuiß lâo cui lâex incßaß texxic, chanqueb.


Παλιν λοιπον ο Πιλατος ελαλησε προς αυτους, θελων να απολυση τον Ιησουν. 	 Laj Pilato quiraj raj rach'abanquil li Jesús ut quixpatz' cui'chic reheb ma târûk târach'ab li Jesús.


Ελεησον με, Κυριε, διοτι ειμαι αδυνατος ιατρευσον με, Κυριε, διοτι εταραχθησαν τα οστα μου. 	 Chacuuxtâna taxak cuu, at Kâcuaß, xban nak yajin. Chinâqßuirtesi, at Kâcuaß, xban nak tacuajenakin xban li yajel.


Αιτειτε, και θελει σας δοθη ζητειτε, και θελετε ευρει, κρουετε, και θελει σας ανοιχθη. 	 Nak tâpaltok c'a'ru êre, chextz'âmânk chiru li Dios ut a'an tixq'ue êre; chesic'ak ut têtau, chebokak ut li puerta tâtehek' chêru.


Και ο Φιλιππος ειπεν Εαν πιστευης εξ ολης της καρδιας, δυνασαι. Και αποκριθεις ειπε Πιστευω οτι ο Ιησους Χριστος ειναι ο Υιος του Θεου. 	 Ut laj Felipe quixye re: -Cui nacapâb chi anchal âch'ôl li Jesucristo, târûk tâcubêk âha', chan. Li cuînk quichak'oc ut quixye: -Ninpâb nak li Jesucristo, a'an Ralal li Dios, chan.


Και εν τοις εγκαινιοις του τειχους της Ιερουσαλημ, εζητησαν τους Λευιτας απο παντων των τοπων αυτων δια να φερωσιν αυτους εις Ιερουσαλημ, να καμωσι τα εγκαινια μετ' ευφροσυνης, υμνουντες και ψαλλοντες εν κυμβαλοις, ψαλτηριοις και εν κιθαραις. 	 Nak quicuulac xkßehil nak teßxkßaxtesi saß rukß li Dios li tzßac li sutsu cuiß li tenamit Jerusalén, queßxtakla xbokbaleb chixjunileb laj levita li cuanqueb saß li junjûnk chi tenamit. Queßbokeß Jerusalén re xsulbal li tzßac re nak teßxqßue sahil chßôlej riqßuin li bichânc ut riqßuin xchßeßbal li cuajb, li arpa, li címbalos, ut li salterios.


Και απεκριθησαν αι μαιαι προς τον Φαραω, Οτι αι Εβραιαι δεν ειναι ως αι γυναικες της Αιγυπτου διοτι ειναι ευρωστοι και γεννωσι πριν εισελθωσιν εις αυτας αι μαιαι. 	 Ut li cuib chi ixk queßchakßoc ut queßxye re laj faraón: —Xban nak eb li ixk aj hebreo mâcuaß joß eb li ixk aj Egipto. Aßan cauheb rib. Mâjiß nococuulac riqßuineb nak ac xeßyoßla lix cßulaßaleb, chanqueb.


Ο Κυριος των δυναμεων ειναι μεθ' ημων προπυργιον ημων ειναι ο Θεος του Ιακωβ. Διαψαλμα. 	 Li Dios li kßaxal nim xcuanquil, aßan li cuan kiqßuin. Aßan lix Dios laj Jacob ut aßan ajcuiß li nacoloc ke.


και εδωκεν εις τας χειρας Ιακωβ του υιου αυτης τα εδεσματα και τον αρτον, τα οποια ητοιμασε. 	 Ut quixkßaxtesi li tibel cua joß ajcuiß li caxlan cua saß rukß laj Jacob.


4-2 24-2 Και αφου επεστρεψεν ο Σαουλ απο οπισθεν των Φιλισταιων, ανηγγειλαν προς αυτον, λεγοντες, Ιδου, ο Δαβιδ ειναι εν τη ερημω Εν-γαδδι. 	 Nak quirakeß chi pletic riqßuineb laj filisteo, quiyeheß resil re laj Saúl nak laj David cuan saß li chaki chßochß aran En-gadi.


Μισουσι τον ελεγχοντα εν τη πυλη και βδελυττονται τον λαλουντα εν ευθυτητι. 	 Lâex aj Israel xicß nequeril li ani naxcol rix li tîquilal. Ut xicß nequeril li ani nayehoc re li yâl nak cuanqueb chiru laj rakol âtin.


Και ανηγγειλαν προς τον Ιησουν, λεγοντες, οι πεντε βασιλεις ευρεθησαν κεκρυμμενοι εις σπηλαιον εν Μακκηδα. 	 Abanan cuan jun qui-iloc reheb ut quixye re laj Josué nak li ôb chi rey mukmûqueb saß jun li ochoch pec aran Maceda.


Και λαβων ο Μωυσης το στηθος, εκινησεν αυτο εις προσφοραν κινητην εμπροσθεν του Κυριου εκ του κριου της καθιερωσεως τουτο ητο το μεριδιον του Μωυσεως, καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Ut laj Moisés quixchap li re xchßôl li carner li tâtzßak aßan ut quixtaksi saß rukß chiru li Kâcuaß chokß xmayej. Quixbânu joß quiyeheß re xban li Kâcuaß.


διοτι ο δουλος σου ηυχηθη ευχην, οτε κατωκει εν Γεσσουρ εν Συρια, λεγων Εαν ο Κυριος με επιστρεψη τωοντι εις Ιερουσαλημ, τοτε θελω προσφερει θυσιαν εις τον Κυριον. 	 Nak toj cuanquin aran Siria saß li tenamit Gesur, lâin quinye re li Kâcuaß nak lâin tinlokßoni ru cui tinixcßam cuißchic Jerusalén, chan.


και τα τεκνα σας θελουσι περιπλανασθαι εν τη ερημω τεσσαρακοντα ετη και θελουσι φερει εαυτα την ποινην της πορνειας σας, εωσου διαφθαρωσι τα πτωματα σας εν τη ερημω 	 Eb lê ralal êcßajol teßcuânk saß li chakiß chßochß. Chiru caßcßâl chihab teßxbeni ribeb. Teßxcßul chi joßcan toj tâcuulak xkßehil nak texcâmk chêjunilex saß li chaki chßochß xban nak xekßetkßeti êrib.


Περι δε σου, υιε ανθρωπου, εν εκεινη τη ημερα, οταν αφαιρεσω απ' αυτων την ισχυν αυτων, την χαραν της δοξης αυτων, τα επιθυμηματα των οφθαλμων αυτων και το θαρρος των ψυχων αυτων, τους υιους αυτων και τας θυγατερας αυτων, 	 Ut li Kâcuaß quixye cue: —At ralal cuînk, lâin tinmakß chiruheb lin templo li cßojcßôqueb cuiß xchßôleb ut nacuulac chiruheb rilbal. Tinmakß chiruheb li templo li nequeßxcacuubresi cuiß xchßôleb ut nasahoß cuiß xchßôleb. Kßaxal raro xbaneb. Ut tinmakß chiruheb li ralal xcßajoleb.


Και ενω ητο εν Ιεροσολυμοις κατα την εορτην του πασχα, πολλοι επιστευσαν εις το ονομα αυτου, βλεποντες αυτου τα θαυματα, τα οποια εκαμνεν. 	 Nak li Jesús cuan aran Jerusalén chixnumsinquil li nink'e Pascua, nabaleb que'pâban re xban nak que'ril li milagro li quilajxbânu.


Εαν δε ο πατηρ αυτου δεν εχη αδελφους, τοτε θελετε δωσει την κληρονομιαν αυτου εις τον συγγενη αυτου τον πλησιεστερον εκ της συγγενειας αυτου, και ουτος θελει εξουσιαζει αυτην. Και τουτο θελει εισθαι εις τους υιους Ισραηλ διαταγμα κρισεως, καθως προσεταξε Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Ut cui mâ jun li ras ut mâ jun li rîtzßin lix yucuaß, li chßochß aßan tâcanâk chokß re li rechßalal. Aßin jun li chakßrab tento teßxbânu junelic eb laj Israel joß quinye re laj Moisés. Lâin li Kâcuaß, chan.


Και ουτω θελεις καμει αυτην το μεν μηκος της κιβωτου θελει εισθαι τριακοσιων πηχων, το δε πλατος αυτης πεντηκοντα πηχων, και το υψος αυτης τριακοντα πηχων. 	 Joßcaßin nak tâyîb, chan li Dios. —Li rok numenak jun ciento riqßuin caßcßâl vara. Li ru numenak cuukub xcaßcßâl vara. Lix teram numenak cuaklaju vara.


Και ο αρχων θελει εισελθει δια της οδου της στοας της πυλης της εξωθεν και θελει ιστασθαι πλησιον του παραστατου της πυλης, και οι ιερεις θελουσιν ετοιμαζει το ολοκαυτωμα αυτου και τας ειρηνικας προσφορας αυτου, και αυτος θελει προσκυνησει επι το κατωφλιον της πυλης τοτε θελει εξελθει η πυλη ομως δεν θελει κλεισθη εως εσπερας. 	 Li rey tâoc saß li nebâl li cuan saß li este ut tâxic saß li nimla naßajej li cuan nachß riqßuin li oquebâl. Aran tâxaklîk chixcßatk li okech re li oquebâl nak eb laj tij yôkeb chixmayejanquil li cßatbil mayej ut li mayej re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios. Tixlokßoni li Kâcuaß chixcßatk li oquebâl ut chirix aßan tâêlk cuißchic saß li naßajej aßan. Toj saß li ecuu teßxtzßap li oquebâl.


Ο δε Ιησους σπλαγχνισθεις, εξετεινε την χειρα και ηγγισεν αυτον και λεγει προς αυτον Θελω, καθαρισθητι. 	 Li Jesús quiril xtok'obâl ru li cuînk, li saklep rix. Quixye' li ruk' ut quixch'e' li cuînk. Quixye: -Nacuaj âq'uirtesinquil. Anakcuan tatinq'uirtesi, chan.


Και εδωκεν εις τον βασιλεα εκατον εικοσι ταλαντα χρυσιου και αρωματα πολλα σφοδρα και λιθους πολυτιμους και δεν εσταθησαν ποτε τοιαυτα αρωματα, οποια η βασιλισσα της Σεβα εδωκεν εις τον βασιλεα Σολομωντα. 	 Li reina re li tenamit Sabá quixsi re li rey Salomón caßchßin chic mâ jun ciento quintal li oro. Ut quixsi ajcuiß re nabal li sununquil ban joß ajcuiß li tertôquil pec. Mâ jun sut quisiheß nabal li sununquil ban re li rey Salomón joß li quixsi li reina.


τοτε ο ιερευς θελει προσταξει να εκβαλωσι τους λιθους, εις τους οποιους ειναι η πληγη, και θελουσι ριψει αυτους εξω της πολεως εις τοπον ακαθαρτον. 	 laj tij tixtakla xbecbal li tzßac li cuan moß chiru. Ut tixtakla xtzßekbal toj chirix li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb saß jun li naßajej li natzßekeß cuiß li cßaßak re ru muxbil ru.


Καρδιαν καθαραν κτισον εν εμοι, Θεε και πνευμα ευθες ανανεωσον εντος μου. 	 Chajal taxak li cuâm ut tâtîcobresi taxak lin chßôl. Cha-acßobresi taxak lin cßaßux re nak châbilak chic lin naßleb.


Και εφεραν αυτον προς αυτον. Και ως ειδεν αυτον, ευθυς το πνευμα εσπαραξεν αυτον, και πεσων επι της γης εκυλιετο αφριζων. 	 Que'xc'am li al riq'uin ut li mâus aj musik'ej nak quiril li Jesús quixch'ikle li al, quixcut sa' ch'och' ut quixtolc'osi ut qui-oc chi êlc cuokx sa' re.


Αι δε λοιπαι πραξεις του Μανασση και η προσευχη αυτου η προς τον Θεον αυτου και οι λογοι των βλεποντων, οιτινες ελαλησαν προς αυτον εν ονοματι Κυριου του Θεου Ισραηλ, ιδου, ειναι γεγραμμεναι εν τοις χρονικοις των βασιλεων του Ισραηλ. 	 Chixjunil li cßaßru quixbânu laj Manasés nak cuan chokß rey tzßîbanbil retalil saß li hu li tzßîbanbil cuiß retalil li quilajeßxbânu lix reyeb laj Israel. Tzßîbanbil retalil chanru nak quitijoc chiru li Kâcuaß ut cßaßru quiyeheß re laj Manasés xbaneb li profeta nak queßâtinac riqßuin saß xcßabaß li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel.


Και απεκριθη ο βασιλευς προς αυτους σκληρως και εγκατελιπεν ο βασιλευς Ροβοαμ την συμβουλην των πρεσβυτερων, 	 Li rey Roboam cau quirâtinaheb li tenamit ut incßaß quixbânu li cßaßru quiyeheß re xbaneb li chêquel cuînk.


Αυτος καμνει μεγαλεια ανεξιχνιαστα και θαυμασια αναριθμητα. 	 Aßan kßaxal nim xcuanquil chixbânunquil li sachba chßôlej. Ut mâ ani nataßoc ru li cßaßak re ru naxbânu.


Εν τη πεδινη ησαν Εσθαολ, και Σαραα, και Ασνα, 	 Ut saß eb li ru takßa, aßaneb aßin li tenamit li quiqßueheß reheb: Estaol, Zora, Asena,


η φωνη της χαρας και η φωνη της ευφροσυνης, η φωνη του νυμφιου και η φωνη της νυμφης, φωνη των λεγοντων, Αινειτε τον Κυριον των δυναμεων, διοτι αγαθος ο Κυριος, διοτι το ελεος αυτου μενει εις τον αιωνα και των προσφεροντων ευχαριστηριους προσφορας εις τον οικον του Κυριου διοτι θελω επιστρεψει την αιχμαλωσιαν της γης, ως το προτερον, λεγει Κυριος. 	 Tâabimânk cuißchic xyâb xcuxeb li yôqueb chixjapbal reheb xban xsahil xchßôleb. Tâabimânk nak yôkeb chi sahokß saß xchßôleb li yôqueb chi ninkßeîc saß li sumlâc. Tâabîk ajcuiß xyâb xcuxeb nak yôkeb chixlokßoninquil li Dios ut nequeßxye: Lokßoninbil taxak li Kâcuaß li nimajcual Dios xban nak aßan châbil ut kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic. Tâabîk ajcuiß xyâb xcuxeb nak yôkeb chixcßambal lix mayejeb re bantioxînc saß lix templo li Kâcuaß. Tebinqßue cuißchic chi sukßîc saß lix naßajeb eb li queßcßameß chi prêxil ut teßcuânk cuißchic joß nak queßcuan junxil.


Διοτι ιδου, ο Κυριος εξερχεται εκ του τοπου αυτου και θελει καταβη και πατησει επι τα υψη της γης. 	 Li Kâcuaß tâêlk chak saß lix santil naßaj ut tâchâlk chi rakoc âtin saß êbên ut tâbêk saß xbêneb li tzûl.


Χαιρουσιν επι σε και αι ελατοι, αι κεδροι του Λιβανου, λεγουσαι, Αφου συ εκοιμηθης, δενδροτομος δεν ανεβη εφ' ημας. 	 Li cheß ciprés ut li chacalteß li cuan Líbano nequeßsahoß saß xchßôleb ut nequeßxye, “Chalen nak quisacheß ru lix reyeb laj Babilonia mâ ani chic nequeßtßanoc ke,” chanqueb.—


Και μετ' αυτων, κατα τας γενεας αυτων, κατα τους πατρικους αυτων οικους, ησαν ταγματα παραταττομενα εις πολεμον, τριακοντα εξ χιλιαδες ανδρες διοτι απεκτησαν πολλας γυναικας και υιους. 	 Nabaleb li rixakileb ut nabaleb li ralal xcßajol. Joßcan nak cuaklaju xcaßcßâl mil chi soldado li cuanqueb saß xyânkeb li ralal xcßajol.


και Ωβηδ εγεννησε τον Ιηου, και Ιηου εγεννησε τον Αζαριαν, 	 Laj Obed, aßan lix yucuaß laj Jehú. Laj Jehú, aßan lix yucuaß laj Azarías.


Μη δωσητε το αγιον εις τους κυνας μηδε ριψητε τους μαργαριτας σας εμπροσθεν των χοιρων, μηποτε καταπατησωσιν αυτους με τους ποδας αυτων και στραφεντες σας διασχισωσιν. 	 Mêq'ue reheb li tz'i' li c'a'ru k'axal lok' xban nak naru neque'chal sa' êbên ut textiu. Chi moco têq'ue li pec li k'axal terto xtz'ak chiruheb li âk re te'xyek'i.


οστις αμαρτιαν δεν εκαμεν, ουδε ευρεθη δολος εν τω στοματι αυτου. 	 Li Cristo mâc'a' xmâc. Ut mâ jun sut quibalak'in.


Εις εμε δε ελαχιστον ειναι να ανακριθω υφ' υμων η υπο ανθρωπινης κρισεως αλλ' ουδε ανακρινω εμαυτον. 	 Lâin mâc'a' nacuaj re cui yôquex chixsic'bal âtin chicuix ut mâc'a' nacuaj re cui junak aj rakol âtin tâtz'ilok âtin chicuix. Chi moco lâin naru tincuech' rix lin c'anjel.


και ο τοξοτης δεν θελει δυνηθη να σταθη και ο ταχυπους να εκφυγη και ο ιππευς να σωση την ζωην αυτου, 	 Li naxnau pletic riqßuin tzimaj incßaß târûk tixcol rib. Ut li naâlinac chi cau incßaß târûk tixcol rib, chi moco târûk tixcol rib li tâêlelik chirix cacuây.Saß eb li cutan aßan li soldado li kßaxal cau rib tixcanab lix chßîchß re pletic re nak târûk tâêlelik, chan li Kâcuaß.


Και εαν εις το ξενον δεν εφανητε πιστοι, τις θελει σας δωσει το ιδικον σας; 	 Ut cui inc'a' nequenau xrâbal li c'a'ru re jalan, ¿chan ta cui' ru nak tâk'axtesîk êre lâex li c'a'ru tz'akal êre?


τον βασιλεα της Δωρ εν Ναφαθ-δωρ, ενα τον βασιλεα των εθνων εν Γαλγαλοις, ενα 	 li rey re Dor, ut li rey re li tenamit Goim li cuan aran Gilgal,ut li rey re li tenamit Tirsa. Junlaju xcaßcßâl chixjunileb li rey li queßsacheß ru xbaneb laj Israel.


Και θελει ραντισει επ' αυτο απο του αιματος δια του δακτυλου αυτου επτακις και θελει καθαρισει αυτο, και αγιασει αυτο απο των ακαθαρσιων των υιων Ισραηλ. 	 Ut tixrach li quicß cuukub sut saß xbên li artal riqßuin rußuj rukß re nak li Dios tixsantobresi xban nak eb laj Israel nequeßxmux ru riqßuin li incßaß us nequeßxbânu.


Μηπως ηκουσας τας βουλας του Θεου; και εξηντλησας εις σεαυτον την σοφιαν; 	 ¿Ma nacanau ta biß cßaßru naxcßoxla li Dios? ¿Ma lâat ta biß aj êchal re li naßleb?


Και ενω η εορτη ητο ηδη περι τα μεσα, ανεβη ο Ιησους εις το ιερον και εδιδασκε. 	 Nak ac yô li nink'e li Jesús cô sa' li templo ut qui-oc chixch'olobanquil lix yâlal chiruheb li cuanqueb aran.


Ο πατηρ αυτου, επειδη σκληρως κατεδυναστευσεν, ηρπασε βιαιως τον αδελφον αυτου και επραξε μεταξυ του λαου αυτου ο, τι δεν ειναι καλον, ιδου, ουτος θελει αποθανει εν τη ανομια αυτου. 	 Li yucuaßbej tâcâmk xban li mâc li quixbânu nak quixmakß chiru li ras rîtzßin li cßaßru cuan reheb ut qui-elkßâc. Quixbânu li mâusilal reheb li ras rîtzßin.


Και τουτο ειναι το πραγμα, το οποιον θελεις καμει εις αυτους δια να αγιασης αυτους, ωστε να ιερατευωσιν εις εμε. Λαβε εν μοσχαριον βοος και δυο κριους αμωμους, 	 Aßan aßin li tâbânu nak tâkßaxtesiheb ut tâxakabeb chi cßanjelac chicuu chokß aj tij: Tâsicß jun li toro toj sâj ut cuib li carner têlom li châbileb. Mâcßaßak xyajeleb.


Οι δε εχοντες πιστους κυριους ας μη καταφρονωσιν αυτους, διοτι ειναι αδελφοι, αλλα προθυμοτερον ας δουλευωσι, διοτι ειναι πιστοι και αγαπητοι οι απολαμβανοντες την ευεργεσιαν. Ταυτα διδασκε και νουθετει. 	 Moco xban ta nak rech aj pâbaneleb lix patrón nak inc'a' te'xq'ue sa' xnak'eb ru. Tento aj ban cui' nak te'xq'ue xch'ôl chi trabajic xban nak rech aj pâbanelil li neque'c'uluc re li châbil c'anjel neque'xbânu ut xban nak rarôqueb ajcui' xban li Dios. At Timoteo, a'an a'in li tâch'olob xyâlal chiruheb laj pâbanel.


Και εμεινεν ο Ισραηλ εν Σιττειμ και ηρχισεν ο λαος να πορνευη μετα των θυγατερων Μωαβ 	 Eb laj Israel queßcana chi cuânc aran Sitim. Nak cuanqueb aran eb li cuînk queßxtiquib mâcobc riqßuineb li ixk aj Moab.


Τωρα λοιπον μη αθωωσης αυτον διοτι εισαι ανηρ σοφος και εξευρεις τι πρεπει να καμης εις αυτον, και να καταβιβασης την πολιαν αυτου με αιμα εις τον αδην. 	 Abanan, lâat incßaß tâcuy xmâc. Lâat cuan ânaßleb, ut tânau chanru tâbânu re nak camsinbil nak tâosokß, chan laj David.


Τα ορια σου ειναι εν τη καρδια των θαλασσων, οι οικοδομοι σου εκαμον πληρες το καλλος σου. 	 Kßaxal nim êcuanquil saß xbêneb li nequeßcßanjelac saß li palau. Chanchanex jun li nimla jucub yîbanbil chi chßinaßus.


Οι ασεβεις θελουσιν επιστραφη εις τον αδην παντα τα εθνη τα λησμονουντα τον Θεον. 	 Chixjunileb li incßaß useb xnaßleb teßtaklâk saß xbalba xban nak nequeßxtzßektâna li Dios.


και Αχιμαας εγεννησε τον Αζαριαν, και Αζαριας εγεννησε τον Ιωαναν, 	 laj Ahimaas, aßan lix yucuaß laj Azarías; laj Azarías, aßan lix yucuaß laj Johanán;


Και ο αλεκτωρ εφωναξεν εκ δευτερου. Και ενεθυμηθη ο Πετρος τον λογον, τον οποιον ειπε προς αυτον ο Ιησους, οτι Πριν ο αλεκτωρ φωναξη δις, θελεις με αρνηθη τρις. Και ηρχισε να κλαιη πικρως. 	 Tojo'nak quiyâbac cui'chic xca' sut li tzo' xul. Ut quinak sa' xch'ôl laj Pedro li âtin quiyehe' re xban li Jesús, "Nak toj mâji' nayâbac xca' sut li tzo' xul, lâat ac xaye oxib sut nak inc'a' nacanau cuu". Nak quijultico' re laj Pedro li âtin a'in, c'ajo' nak quiraho' sa' xch'ôl ut qui-oc chi yâbac.


Γοθολια δε, η μητηρ του Οχοζιου, ιδουσα οτι απεθανεν ο υιος αυτης, εσηκωθη και ηφανισε παν το βασιλικον σπερμα. 	 Nak lix Atalía lix naß laj Ocozías quirabi resil nak quicamsîc laj Ocozías, quixtakla xcamsinquil chixjunileb li ralal xcßajol li rey Ocozías, lix yum.


χαρις υμιν και ειρηνη απο Θεου Πατρος ημων και Κυριου Ιησου Χριστου. 	 Chicuânk taxak êriq'uin li usilal ut li tuktûquilal li nachal chak riq'uin li Dios li kaYucua' ut riq'uin li Kâcua' Jesucristo.


ουδε εδιστασεν εις την επαγγελιαν του Θεου δια της απιστιας, αλλ' ενεδυναμωθη εις την πιστιν, δοξασας τον Θεον, 	 Inc'a' quixcuiba xch'ôl chi moco quixcanab roybeninquil lix mâtan li quiyechi'îc re xban li Dios. Cacuûc ban chic quixbânu sa' lix pâbâl ut quixlok'oni li Dios.


Και ο φθονος του Εφραιμ θελει αφαιρεθη, και οι εχθρευομενοι του Ιουδα θελουσιν αποκοπη ο Εφραιμ δεν θελει φθονει τον Ιουδαν και ο Ιουδας δεν θελει θλιβει τον Εφραιμ. 	 Eb li ralal xcßajol laj Efraín incßaß chic teßxcakali li ralal xcßajol laj Judá. Ut eb laj Judá incßaß chic xicß teßrileb laj Efraín.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Κακον, εν κακον, ιδου, ερχεται 	 Joßcaßin xye li Kâcuaß: —Tâchâlk jun nimla raylal saß êbên toj retal tex-osokß. Kßaxal ra têcßul.


και ελθων εκεινος, οστις εκαλεσε σε και αυτον, σοι ειπη Δος τοπον εις τουτον και τοτε αρχισης με αισχυνην να λαμβανης τον εσχατον τοπον. 	 Ut li xbokoc êre tâchâlk ut tixye êre, "Q'uehomak li na'ajej a'in re li cuînk a'in", cha'ak êre. Yôk chic êxutân nak texxic chi c'ojlâc sa' li na'ajej li neque'c'ojla cui' li mâc'a'eb xcuanquil.


και εκτεινομενον απο βορραν διεβαινεν εις Εν-σεμες και εξηρχετο εις Γαλιλωθ, ητις ειναι κατεναντι της αναβασεως του Αδουμμιμ, και κατεβαινεν εις τον λιθον του Βοαν υιου του Ρουβην, 	 Naxqßue chak vuêlt saß li naßajej En-semes ut naxic toj Gelilot li cuan saß xcaßyabâl li tzûl Adumín ut nacuulac toj cuan cuiß li sakônac li cuan saß lix naßaj laj Bohán li ralal laj Rubén.


Δια τουτο θελω καταστησει την Σαμαρειαν εις σωρους λιθων αγρου, οπου φυτευεται αμπελων, και θελω κατακυλισει τους λιθους αυτης εις την κοιλαδα και ανακαλυψει τα θεμελια αυτης. 	 Joßcan nak quixye li Kâcuaß: —Lâin tinsach ru chixjunil li cßaßru cuan reheb laj Samaria ut tincanab li naßajej aßan chokß xnaßaj li acuîmk uvas. Tinjucß li tzßac li sutsu cuiß li tenamit joßqueb ajcuiß li rochocheb ut li pec li tâêlk saß li cimiento tincuteb saß takßa.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων θελουσι σταφυλολογησει ολοτελως ως αμπελον τα υπολοιπα του Ισραηλ επιστρεψον την χειρα σου ως ο τρυγητης εις τα καλαθια. 	 Ut quixye cuißchic li Kâcuaß: —Tâsachekß ruheb chixjunileb laj Israel. Teßsiqßuekß chi us toj retal mâ jun chic tâcanâk joß nak laj êchal re li uvas naxsicß li ru xcaß sut. Mâcßaß chic naxcanab.—


αλλα σεις με εγκατελιπετε και ελατρευσατε αλλους θεους δια τουτο δεν θελω σας λυτρωσει πλεον 	 Abanan, lâex xinêtzßektâna ut xelokßoniheb li jalanil dios. Joßcan nak lâin incßaß chic texincol saß rukßeb li xicß nequeßiloc êre.


Και ως ηκουσε τουτο Ιεροβοαμ ο υιος του Ναβατ, οστις ητο ετι εν Αιγυπτω, οπου ειχε φυγει απο προσωπου του βασιλεως Σολομωντος, εμεινεν ετι ο Ιεροβοαμ εν Αιγυπτω 	 Laj Jeroboam, li ralal laj Nabat, cuan chak Egipto nak quirabi resil xban nak aran cô nak quiêlelic chiru li rey Salomón.


και απεστειλε τους δουλους αυτου να καλεσωσι τους προσκεκλημενους εις τους γαμους, και δεν ηθελον να ελθωσι. 	 Quixtaklaheb lix môs chixc'ambaleb chak li ac bokbileb. A'ut eb a'an inc'a' que'raj châlc.


ο δε Χειραμ ο βασιλευς της Τυρου ειχε βοηθησει τον Σολομωντα με ξυλα κεδρου και με ξυλα πευκης και με χρυσιον, καθ' ολην την επιθυμιαν αυτου, τοτε ο βασιλευς Σολομων εδωκεν εις τον Χειραμ εικοσι πολεις εν τη γη της Γαλιλαιας. 	 Laj Hiram lix reyeb laj Tiro quixqßue li cßaßru quicßanjelac chiru laj Salomón re li cablac. Quixqßue nabal li cheß chacalteß ut ciprés ut quixqßue ajcuiß nabal li oro. Joßcan nak laj Salomón quixqßue re laj Hiram junmay chi tenamit li cuanqueb Galilea.


Τοτε λεγει προς αυτους ο Ιησους Παντες υμεις θελετε σκανδαλισθη εν εμοι την νυκτα ταυτην διοτι ειναι γεγραμμενον, Θελω παταξει τον ποιμενα, και θελουσι διασκορπισθη τα προβατα της ποιμνης 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Chêjunilex lâex tâch'inâk lê ch'ôl sa' inc'aba' lâin ut tinêcanab injunes chiru li k'ojyîn a'in jo' tz'îbanbil retalil sa' li Santil Hu: Tincanab chi camsîc laj ilol reheb li carner ut eb li carner te'xcha'cha'i ribeb. (Zac. 13:7)


Και θελεις χρισει με αυτο την σκηνην του μαρτυριου και την κιβωτον του μαρτυριου, 	 Têqßue li aceite aßin chiru li tabernáculo ut chiru li Lokßlaj Câx.


Κραζει πλησιον των πυλων, εν τη εισοδω της πολεως, εν τη εισοδω των θυρων 	 Ut yô ajcuiß chi abîc resil saß eb li oquebâl re li tenamit.


ο δεκατος τριτος εις τον Ουφφα, ο δεκατος τεταρτος εις τον Ιεσεβαβ, 	 li roxlaju, aßan laj Hupa; li xcâlaju, aßan laj Jesebeab;


Και ειπε προς αυτον ο βασιλευς, Εως ποσακις θελω σε ορκιζει, να μη λεγης προς εμε παρα την αληθειαν εν ονοματι Κυριου; 	 Li rey quixye re: —¿Jarub sut tinye âcue nak tat-âtinak saß xcßabaß li Kâcuaß Dios junelic tâye li yâl? chan.


Και ευχηθη ο Ιεφθαε ευχην προς τον Κυριον, και ειπεν, Εαν τωοντι παραδωσης τους υιους Αμμων εις την χειρα μου, 	 Ut laj Jefté quixye re li Kâcuaß: —Xakßaxtesi ta saß cuukß eb li ralal xcßajol laj Amón.


Ηθελον σας ενισχυσει με το στομα μου, και η κινησις των χειλεων μου ηθελε σας ανακουφισει. 	 Abanan incßaß raj tinbânu chi joßcan. Tincßojob raj êchßôl riqßuin châbil âtin. Ut riqßuin li cßaßru tinye, tâquehokß raj ru lê raylal.


οι αρχοντες εσκαψαν το φρεαρ, οι ευγενεις του λαου εσκαψαν, δια προσταγης του νομοθετου, με τας ραβδους αυτων. Και απο της ερημου ηλθον εις Ματτανα, 	 Eb li cuanqueb xcuanquil ut eb li nequeßcßamoc be queßxbec li jul haß. Queßxbec riqßuin lix xukß, chanqueb saß lix bich. Ut chirix aßan queßel saß li chaki chßochß ut queßcôeb Matana.


Ταυτα ειπον οι γονεις αυτου, διοτι εφοβουντο τους Ιουδαιους επειδη ηδη ειχον συμφωνησει οι Ιουδαιοι, εαν τις ομολογηση αυτον Χριστον, να γεινη αποσυναγωγος. 	 Que'xye chi jo'can lix na' xyucua' xban nak que'xucuac xbaneb li neque'taklan sa' xyânkeb laj judío xban nak ac c'ûbanbil ru xbaneb cui ani tixye nak li Jesús, a'an li Cristo, li jun a'an inc'a' chic tâc'ulek' sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío.


Τοιουτοι θελουσιν εισθαι εις σε εκεινοι, μετα των οποιων εκ νεοτητος σου εκοπιασας, οι εμποροι σου θελουσι φυγει περιπλανωμενοι εκαστος εις το μερος αυτου ουδεις θελει σε σωσει. 	 Eb aßan incßaß textenkßa usta xesicß êtenkßanquil riqßuineb chalen saß êsâjilal. Eb aßan teßxic chixbânunquil li cßaßru nequeßraj ut texcanab êjunes. Mâ jun reheb aßan tâcolok êre, chan li Kâcuaß.


Μη εχετε χρυσον μηδε αργυρον μηδε χαλκον εις τας ζωνας σας, 	 Mâc'a' c'a'ru têc'am chêrix. Inc'a' têc'am li oro chi moco li plata, chi moco li coc' tumin k'an ru.


Και εξηλθον οι Αμορραιοι, οι κατοικουντες εν τω ορει εκεινω, εις συναντησιν υμων και κατεδιωξαν υμας, καθως καμνουσιν αι μελισσαι, και επαταξαν υμας εν Σηειρ, εως Ορμα. 	 Eb laj amorreo li cuanqueb saß li naßajej li tzûl ru queßel chêcßulbal. Chanchaneb jun tûb li chßub nak queßchal saß êbên. Ut quexrâlina toj Horma. Queßnumta saß êbên saß li naßajej Seir.


και ανοιξασα βλεπει το παιδιον και ιδου, το νηπιον εκλαιε και ελυπηθη αυτο, λεγουσα, Εκ των παιδιων των Εβραιων ειναι τουτο. 	 Lix rabin laj faraón quixte li chacach ut quiril li cßulaßal. Quiril xtokßobâl ru nak yô chi yâbac ut quixye: —Li chßina têlom aßin xcomoneb tana laj hebreo, chan.


Ησο τελειος εν ταις οδοις σου αφ' ης ημερας εκτισθης, εωσου ευρεθη αδικια εν σοι. 	 Tzßakal re ru cabânu nak cat-oc saß lâ cuanquil. Abanan catiquib xbânunquil li mâusilal.


Οι μεν λοιπον στρατιωται κατα την δοθεισαν εις αυτους προσταγην αναλαβοντες τον Παυλον, εφεραν δια της νυκτος εις την Αντιπατριδα, 	 Eb li soldado que'xc'am laj Pablo jo' quiyehe' reheb. Que'xc'am chi k'ek toj sa' li tenamit Antípatris.


Ως το πυρ καιει το δασος, και ως η φλοξ κατακαιει τα ορη, 	 Cheßosokß ta joß nak na-osoß li qßuicheß saß li tzûl xban li xam.


και διατριψας καιρον τινα, εξηλθε και διηρχετο κατα σειραν την γην της Γαλατιας και την Φρυγιαν, επιστηριζων παντας τους μαθητας. 	 Inc'a' najt quicuan aran nak cô ut quinume' sa' eb li na'ajej Galacia ut Frigia ut yô chixq'uebal xcacuilal xch'ôleb laj pâbanel.


Και ελεγε προς αυτους Μηπως ο λυχνος ερχεται δια να τεθη υπο τον μοδιον η υπο την κλινην; ουχι δια να τεθη επι τον λυχνοστατην; 	 Ut li Jesús quixye ajcui' reheb: -¿Ma naq'ueman ta bi' junak candil rubel junak chacach malaj ut rubel ch'ât? Inc'a' naru. Takec' ban naq'ueman sa' xna'aj re nak tixcutanobresi sa' li cab.


Το δε προναον, το κατα προσωπον του ναου του οικου, ειχε μηκος εικοσι πηχων, κατα το πλατος του οικου και πλατος δεκα πηχων εμπροσθεν του οικου. 	 Li naßajej li cuan saß li oquebâl, aßan belêb metro xnajtil rok, joß xnimal ru li templo. Ut li xnajtil ru, aßan numenak câhib metro.


Το δε ονομα του ανθρωπου ητο Ναβαλ και το ονομα της γυναικος αυτου Αβιγαια και η μεν γυνη ητο καλη εις την συνεσιν και ωραια την οψιν ο ανθρωπος ομως σκληρος, και κακος εις τας πραξεις αυτου ητο δε εκ της γενεας του Χαλεβ. 	 Laj Nabal, aßan xcomoneb li ralal xcßajol laj Caleb. Laj Nabal cau xchßôl ut joskß. Li rixakil xAbigail xcßabaß. Li ixk aßan, chßinaßus na-iloc ut cuan xnaßleb.


και παιδιον οκτω ημερων θελει περιτεμνεσθαι μεταξυ σας, παν αρσεν εις τας γενεας υμων ο γεγεννημενος εν τη οικια, και ο αργυρωνητος εκ παντος ξενου, οστις δεν ειναι εκ του σπερματος σου 	 Li junjûnk chi cßulaßal têlom tixcßul li circuncisión nak cuânk cuakxakib cutan xyoßlajic. Aßin lin chakßrab li tâticlâk anakcuan ut tâuxmânk chalen. Joßcan tâuxmânk reheb chixjunileb li cocß têlom saß xyânkeb lâ cualal âcßajol joß eb ajcuiß lâ lokßbil môs usta jalan xtenamiteb.


Οθεν διεβη ο Ιωραμ εις Σαειρ, και πασαι αι αμαξαι μετ' αυτου και σηκωθεις δια νυκτος, επαταξε τους Ιδουμαιους τους κυκλω αυτου και τους αμαξαρχας ο δε λαος εφυγον εις τας σκηνας αυτων. 	 Laj Joram cô Zair rochbeneb chixjunileb lix carruaje. Eb laj Edom queßxsut li tenamit. Abanan chiru li kßojyîn laj Joram ut eb li nequeßchßeßoc reheb lix carruaje queßru chi êlelic. Ut eb li soldados queßxjeqßui ribeb ut queßcôeb saß rochocheb.


Και παν πρωτοτοκον ονου θελεις εξαγοραζει με αρνιον και αν δεν εξαγορασης αυτο, τοτε θελεις λαιμοτομησει αυτο και παν πρωτοτοκον ανθρωπου μεταξυ των υιων σου θελεις εξαγοραζει. 	 Li xbên raleb li bûr, carner têqßue chokß rûchil. Cui incßaß têqßue rûchil, tento nak têtok xcux li chßina bûr. Ut tento ajcuiß nak têmayeja junak xul chokß rûchil li xbên êralal.


Το παλαι εν τω Ισραηλ, οποτε τις υπηγαινε να ερωτηση τον Θεον, ελεγεν ουτως Ελθετε, και ας υπαγωμεν εως εις τον βλεποντα διοτι ο σημερον προφητης εκαλειτο το παλαι ο βλεπων. 	 (Saß eb li cutan aßan cui queßraj xnaubal cßaßru naraj li Dios, queßxye, “Yoßo riqßuin laj kße”, chanqueb, xban nak junxil “aj kße” nequeßxye reheb. Anakcuan profeta chic nequeßxye reheb.)


"Προσευχη του Δαβιδ." Κλινον, Κυριε, το ωτιον σου επακουσον μου, διοτι πτωχος και πενης ειμαι εγω. 	 At Kâcuaß, chacuil taxak xtokßobâl cuu ut chinâcuabi taxak xban nak kßaxal ra cuanquin ut tokßobâl cuu. Chinâcuabi taxak ut chinâsume taxak xban nak kßaxal ra cuanquin ut tokßobâl cuu.


Πλην και εαν νυμφευθης, δεν ημαρτησας και εαν η παρθενος νυμφευθη, δεν ημαρτησεν αλλ' οι τοιουτοι θελουσιν εχει θλιψιν εν τη σαρκι εγω δε σας φειδομαι. 	 Abanan cui texsumlâk moco mâc ta a'an. Ut jo'caneb ajcui' li sâj ixk. Moco mâc ta cui te'sumlâk. Abanan k'axal cui'chic nabal li raylal sa' xbêneb li sumsûqueb. Lâin inc'a' raj nacuaj nak têc'ul li raylal.


και εζητησε παρ' αυτου επιστολας εις Δαμασκον προς τας συναγωγας, οπως εαν ευρη τινας εκ της οδου ταυτης, ανδρας τε και γυναικας, φερη δεδεμενους εις Ιερουσαλημ. 	 Ut quixtz'âma lix hu chiru re tixk'axtesi sa' eb li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío aran Damasco re târûk tixchapeb laj pâbanel li tixtau aran, jo' cuînk jo' ixk. Tixchapeb ut tixc'ameb chi prêxil Jerusalén.


Και δεν θελουσι με πλησιαζει δια να ιερατευωσιν εις εμε και δεν θελουσι πλησιαζει εις ουδεν απο των αγιων μου, εις τα αγια των αγιων αλλα θελουσι βαστασει την αισχυνην αυτων και τα βδελυγματα αυτων, τα οποια επραξαν. 	 Incßaß naru teßcßanjelak chicuu chokß aj tij, chi moco naru teßnachßok riqßuin li cßaßak re ru santo, chi moco teßnachßok riqßuin li santil mayej. Junelic ban cuânk saß xbêneb li xutân xban li mâusilal queßxbânu.


οθεν δυναται και να σωζη εντελως τους προσερχομενους εις τον Θεον δι' αυτου, ζων παντοτε δια να μεσιτευση υπερ αυτων. 	 Li Jesucristo a'an tz'akal tâcolok reheb chixjunileb li neque'pâban re li Dios sa' xc'aba' a'an. Li Jesucristo yo'yo chi junelic ut naâtinac chirixeb chiru li Dios.


Και εκαμε πεντηκοντα περονας χρυσας και συνηψε τα παραπετασματα προς αλληλα με τας περονας. και εγεινεν η σκηνη μια. 	 Ut queßxyîb ajcuiß mero ciento li gancho riqßuin oro re li junjûnk chi tßicr re teßxchap rib chi us riqßuin li jun chic re nak li rix li tabernáculo tâcanâk chi tzßaptzßo ru.


Και αφου ετελειωσεν ο Σολομων προσευχομενος, κατεβη το πυρ εκ του ουρανου και κατεφαγε τα ολοκαυτωματα και τας θυσιας και δοξα Κυριου ενεπλησε τον οικον. 	 Nak quirakeß chi tijoc laj Salomón, quicube chak li xam saß choxa ut quixcßat li xul li queßxmayeja ut li templo quinujac riqßuin lix lokßal li nimajcual Dios.


Και το πρωι εξηλθεν ο Ιωναθαν εις τον αγρον, κατα τον καιρον τον προσδιορισθεντα μετα του Δαβιδ, εχων μεθ' εαυτου μικρον παιδαριον. 	 Saß li cutan jun chic nak toj ekßela laj Jonatán cô saß cßalebâl joß quixye re laj David. Ut quixcßam jun li sâj al chirix.


Συ εισαι ο βασιλευς μου, Θεε, ο διοριζων τας σωτηριας του Ιακωβ. 	 At inDios, lâat lin Rey. Lâat catcoloc ke lâo, li ralal xcßajol laj Jacob.


Και ηκουσαν οι γραμματεις και οι αρχιερεις και εζητουν πως να απολεσωσιν αυτον διοτι εφοβουντο αυτον, επειδη πας ο οχλος εξεπληττετο εις την διδαχην αυτου. 	 Eb li xbênil aj tij ut eb laj tz'îb nak que'rabi a'an que'oc chixc'ûbanquil chanru nak te'xcamsi li Jesús. C'ajo' nak que'xucuac xban nak que'ril nak sachsôqueb xch'ôl li q'uila tenamit chirabinquil li tijleb li yô chixyebal li Jesús.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Υπαγε προς τον Φαραω και ειπε προς αυτον, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος των Εβραιων. Εξαποστειλον τον λαον μου, δια να με λατρευση 	 Tojoßnak li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Tatxic cuißchic riqßuin laj faraón ut tâye re, “Joßcaßin quixye li Kâcuaß Dios, lix Dioseb aj hebreo: Xcanabakeb chi xic lin tenamit re nak tineßxlokßoni.


Και ο αγγελος, τον οποιον ειδον ισταμενον επι της θαλασσης και επι της γης, εσηκωσε την χειρα αυτου εις τον ουρανον 	 Ut li ángel li quicuil xakxo sa' xbên li palau ut sa' xbên li ruchich'och', quixtaksi lix nim uk',


Θελεις φυλαττει λοιπον τον νομον τουτον εν τω καιρω αυτου κατ' ετος. 	 Rajlal chihab texninkßeîk. Ac chßolchßo cßaßru li cutan texninkßeîk cuiß.


Εσραι ο Καρμηλιτης Φααραι ο Αρβιτης 	 laj Hezrai, Carmel xtenamit; laj Paarai, Arba xtenamit;


Και ειπεν ο Μιχαιας, Εαν τωοντι επιστρεψης εν ειρηνη, ο Θεος δεν ελαλησε δι' εμου. Και ειπεν, Ακουσατε σεις, παντες οι λαοι. 	 Ut laj Micaías quixye re: —Cui lâat tatsukßîk chak chi sa saß âchßôl, mâcuaß li Kâcuaß xyehoc cue li xinye, chan. Ut quixye reheb li tenamit —Chêjunilex lâex qßuehomak retal li xinye, chan.


Και καθως ο Κυριος ευφρανθη εις εσας εις το να σας αγαθοποιη και να σας πληθυνη, ουτω θελει ευφρανθη ο Κυριος εις εσας εις το να σας εξαλειψη και να σας μηδενωση και θελετε αρπαχθη απο της γης, οπου υπαγετε να κληρονομησητε αυτην. 	 Joß nak quisahoß xchßôl li Kâcuaß nak quexqßue chi nabalocß, joßcan ajcuiß nak tâsahokß xchßôl nak texqßue chi sachecß. Tex-isîk saß li naßajej li oc êre chirêchaninquil.


Αγωνιζεσθε να εισελθητε δια της στενης πυλης διοτι πολλοι, σας λεγω, θελουσι ζητησει να εισελθωσι και δεν θελουσι δυνηθη. 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye: -Jo'can nak q'uehomak êch'ôl chi oc sa' li oquebâl li ca'ch'in ru. Nabaleb raj li te'raj oc, abanan inc'a' te'rûk chi oc.


Ταυτα θελετε τρωγει εκ παντων των εν τοις υδασι παντα οσα εχουσι πτερα και λεπη, εν τοις υδασι, εν ταις θαλασσαις και εν τοις ποταμοις, ταυτα θελετε τρωγει. 	 Saß xyânkeb chixjunileb li xul li cuanqueb saß li palau ut saß eb li nimaß naru nequetzaca eb li car li cuan xxicß ut li cuan xta rix.


Πλησιασατε, εθνη, δια να ακουσητε και προσεξατε, λαοι ας ακουση η γη και το πληρωμα αυτης η οικουμενη και παντα οσα γεννωνται εν αυτη. 	 Quimkex lâex li cuanquex saß eb li xnînkal ru tenamit, ut chßutubomak êrib chirabinquil li oc cue chixyebal. Ex tenamit checanabak êrib chixqßuebal retal li tinye êre. Cherabihak chêjunilex lâex li cuanquex saß ruchichßochß ut cheqßuehak retal.


Και τινες εκ των υιων των ιερεων κατεσκευαζον το μυρον το αρωματικον. 	 Cuanqueb ajcuiß li ralal eb laj tij li queßyîban re li sununquil ban li quicßanjelac saß li templo.


μηδεις λοιπον ας μη εξουθενηση αυτον. Προπεμψατε δε αυτον εν ειρηνη, δια να ελθη προς εμε διοτι προσμενω αυτον μετα των αδελφων. 	 Jo'can ut mâ ani chitz'ektânânk re. Chetenk'a riq'uin li c'a'ru re, re nak tâchâlk cui'chic cuiq'uin sa' xyâlal. Lâin yôquin chiroybeninquil nak tâchâlk cui'chic cuiq'uin rochbeneb li hermân.


κατα ζηλον διωκτης της εκκλησιας, κατα την δικαιοσυνην την δια του νομου διατελεσας αμεμπτος. 	 Xinq'ue inch'ôl chixbânunquil chixjunil li chak'rab li neque'xbânu laj fariseo toj retal nak quinrahobtesiheb laj pâbanel. Chiruheb laj fariseo mâc'a' inmâc xban nak xinbânu chixjunil li tz'îbanbil sa' li chak'rab.


και συναθροισας εις εαυτον ανδρας, εγεινεν αρχηγος συμμοριας, οτε επαταξεν ο Δαβιδ τους απο Σωβα και υπηγαν εις Δαμασκον και κατωκησαν εκει και εβασιλευσαν εν Δαμασκω 	 Laj Rezón, aßan li nacßamoc be chiruheb jun chßûtal li cuînk incßaß useb xnaßleb. (Aßin quicßulman junxil nak laj David ac xsach ruheb li tenamit Soba.) Laj Rezón ut eb li rochben queßcôeb chi cuânc aran Damasco. Ut laj Rezón qui-oc chokß xreyeb laj Damasco, li cuan saß xcuênt Siria.


και θελω μελετα εις παντα τα εργα σου, και περι των πραξεων σου θελω διαλογιζεσθαι. 	 At Kâcuaß, tincßoxlak chirix li cabânu chak junxil. Tinye resil li quilajâbânu.


Και προσετι θελω λαβει εξ αυτων ιερεις και Λευιτας, λεγει Κυριος. 	 Ut cuanqueb saß xyânkeb li tinsicß ruheb re teßcßanjelak chokß aj tij ut chokß aj levita.


Εν τη χειρι του οποιου ειναι ψυχη παντων των ζωντων και η πνοη πασης ανθρωπινης σαρκος. 	 Li Dios naqßuehoc re xyußameb chixjunileb li yoßyôqueb ut saß rukß aßan cuanqueb.


μια σανις ειχε δυο αγκωνισκους αντικρυζοντας προς αλληλους ουτως εκαμε δι' ολας τας σανιδας της σκηνης. 	 Caßcab rok li junjûnk chi tzßalam cheß queßxqßue re nak us tâcanâk saß lix naßaj. Joßcan queßxbânu re chixjunil li tzßalam cheß li tâcßanjelak re xyîbanquil li tabernáculo.


και αναχωρησαντες ελαλουν προς αλληλους, λεγοντες οτι ουδεν αξιον θανατου η δεσμων πραττει ο ανθρωπος ουτος. 	 Ut nak yôqueb chi êlc sa' li na'ajej a'an, que'xye chi ribileb rib: -Li cuînk a'in mâc'a' xmâc. Mâc'a' junak mâc xbânu re tâcamsîk chi moco re cuânk sa' tz'alam, chanqueb.Ut laj Agripa quixye re laj Festo: -Târûk raj rach'abanquil li cuînk a'in cui ta inc'a' xtz'âma nak târakok âtin li acuabej César sa' xbên, chan li rey Agripa.


τον λογον τουτον σεις εξευρετε, οστις εκηρυχθη καθ' ολην την Ιουδαιαν, αρχισας απο της Γαλιλαιας, μετα το βαπτισμα, το οποιον εκηρυξεν ο Ιωαννης, 	 Lâex nequenau c'a'ru quic'ulman sa' chixjunil li tenamit Judea. Quiticla aran Galilea nak ac xch'olobâc resil li cubi ha' xban laj Juan.


Και εθαψαν αυτον εις τον ταφον αυτου, τον οποιον εσκαψε δι' εαυτον εν πολει Δαβιδ, και εθεσαν αυτον επι κλινης πληρους ευωδιας και διαφορων αρωματων μυρεψικων και εκαμον εις αυτον καυσιν μεγαλην σφοδρα. 	 Quimukeß saß lix tenamit laj David saß li naßajej li quixcauresi laj Asa. Saß li naßajej li queßxmuk cuiß queßxqßue nabal pây ru li sununquil ban yîbanbil xbaneb li nequeßxnau yîbânc sununquil ban. Nak ac xeßxmuk, queßxloch jun nimla xam re xqßuebal xlokßal.


Και θελετε καμει καθως εγω εκαμον δεν θελετε καλυψει τα χειλη σας και αρτον ανδρων δεν θελετε φαγει. 	 Nak têcßul aßan, lâex têbânu joß xinbânu lâin. Incßaß têtzßap êrib joß nequeßxbânu li raheb saß xchßôl, chi moco têtzaca li tzacaêmk li nequeßxtzaca li raheb saß xchßôleb.


Και μετεφερεν ο Κυριος σφοδροτατον δυτικον ανεμον, οστις εσηκωσε την ακριδα και ερριψεν αυτην εις την Ερυθραν θαλασσαν δεν εμεινεν ουδεμια ακρις επι παντα τα ορια της Αιγυπτου. 	 Li Kâcuaß Dios quixtakla cuißchic jun li cacuil ikß. Qui-el chak saß li na-oc cuiß li sakße. Eb laj sâcß quilajeßcßameß xban li ikß. Quilajeßcuteß saß jun li nimla palau Mar Rojo xcßabaß. Tîc mâ jun chic laj sâcß queßcana saß li tenamit Egipto.


Και θελω απορριψει σε και την μητερα σου, ητις σε εγεννησεν, εις γην ξενην οπου δεν εγεννηθητε, και εκει θελετε αποθανει. 	 Tatincanab chi cßamecß âcuochben lâ naß saß jalan tenamit li incßaß catyoßla cuiß ut aran tatcâmk.


Δοξολογειτε τον Θεον του ουρανου διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου. 	 Cheqßuehak taxak xlokßal li nimajcual Dios li cuan saß choxa xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


Καμνει νευμα δια των οφθαλμων αυτου, σημαινει δια των ποδων αυτου, διδασκει δια των δακτυλων αυτου 	 Nequeßxmutzß lix nakßeb ru re xyebal cßaßru nequeßraj. Ut nequeßrecßasi li rokeb ut li rukßeb re xcßutbal li cßaßru nequeßraj.


Και απεβαλον τους θεους τους ξενους εκ μεσου αυτων και ελατρευσαν τον Κυριον, και εσπλαγχνισθη η ψυχη αυτου εις την δυστυχιαν του Ισραηλ. 	 Ut queßrisi eb li jalanil dios saß xyânkeb ut queßxlokßoni li Kâcuaß. Ut li Dios quirahoß xchßôl chirilbal li raylal li cuanqueb cuiß.


αλλ' εκ των τεκνων εκεινων, των εναπολειφθεντων εν τη γη μετ' αυτους, τους οποιους οι υιοι Ισραηλ δεν εξωλοθρευσαν, επι τουτους ο Σολομων επεβαλε φορον εως της ημερας ταυτης. 	 Laj Salomón quixqßueheb chi cacuil cßanjelac eb li ralal xcßajoleb li queßcana saß lix tenamit, li incßaß queßsacheß ru xbaneb laj Israel.


Και αυτοι θελουσι λαβει το χρυσιον και το κυανουν και το πορφυρουν και το κοκκινον και την βυσσον. 	 Li cßaßru tâcßanjelak chiruheb li teßyîbânk re li rakßeb, aßan aßin: li oro, li nokß azul, li nokß púrpura, li nokß cak ut li bakbil nokß lino.


Διοτι ενετεινα τον Ιουδαν δι' εμαυτον ως τοξον ισχυρως ενετεινα τον Εφραιμ και εξηγειρα τα τεκνα σου, Σιων, κατα των τεκνων σου, Ελλας και σε εκαμον ως ρομφαιαν μαχητου. 	 Chanchanakex li tzimaj ac cauresinbil re pletic, lâex li ralal xcßajol laj Judá. Lâex li ralal xcßajol laj Efraín chanchanakex li flecha li nacutman. Ut lâex laj Sión, chanchanakex lix kßesnal chßîchß li cuînk cau rib chi pletic. Chêjunilex lâex texinqßue chi pletic riqßuin li tenamit Grecia, chan li Kâcuaß.


και εγραψεν επιστολην περιεχουσαν τον τυπον τουτον 	 Ut quixtz'îba ajcui' jun li hu re tixtakla chirixeb. Naxye chi jo'ca'in:


Και αυτη ειναι η στολη την οποιαν θελουσι καμει περιστηθιον και εφοδ και ποδηρης και χιτων κεντητος, μιτρα και ζωνη και θελουσι καμει στολας αγιας εις τον Ααρων τον αδελφον σου, και εις τους υιους αυτου, δια να ιερατευωσιν εις εμε. 	 Joßcaßin nak têyîb li rakßeb: li rakß li nim rok li nequeßxqßue toj chi saß (túnica), ut li rakß jun chic li nequeßxqßue saß xbên (manto), ut li rakß jun chic li kßaxal châbil xyîbanquil li nequeßxqßue toj saß xbên (efod). Ut teßxyîb ajcuiß li tßicr li nequeßxqßue chire xchßôl (pectoral) joß ajcuiß lix cßâmal xsaß (cinturón) ut li tßicr li nequeßxbacß saß xjolom (mitra). Joßcan nak yîbomak chi châbil li rakß lâ cuas laj Aarón joß eb ajcuiß li ralal re nak eb aßan teßcßanjelak chicuu chokß aj tij.