διοτι θελω αφαιρεσει τα ονοματα των Βααλειμ απο του στοματος αυτης και δεν θελουσιν αναφερεσθαι πλεον τα ονοματα αυτων. 	 Lâin tin-isînk re saß xchßôl lix cßabaßeb laj Baal. Ut mâ jun sut chic tixpatzß xcßabaßeb.


Και ειπεν ο Σαουλ προς τον Δαβιδ, Δεν δυνασαι να υπαγης εναντιον του Φιλισταιου τουτου δια να πολεμησης μετ' αυτου διοτι συ εισαι παιδιον, αυτος δε ανηρ πολεμιστης εκ νεοτητος αυτου. 	 Abanan laj Saúl quixye re: —Incßaß. Lâat incßaß naru tatxic chi pletic riqßuin aßan. Lâat toj sâjat. Ut li cuînk aßan chalen saß xchßajomal cau rib chi pletic, chan.


Η ψυχη ημων ελυτρωθη ως πτηνον απο της παγιδος των θηρευτων η παγις συνετριβη, και ημεις ελυτρωθημεν. 	 Xocoleß chiruheb li xicß nequeßiloc ke. Chanchan nak naxcol rib li xul chiru li yô chi chapoc re. Quisach xcuanquileb li xicß nequeßiloc ke ut xocoleß chiruheb.Li nimajcual Dios, li quiyîban re li choxa ut li ruchichßochß, aßan li natenkßan ke.


οστις τας αμαρτιας ημων αυτος εβαστασεν εν τω σωματι αυτου επι του ξυλου, δια να ζησωμεν εν τη δικαιοσυνη, αποθανοντες κατα τας αμαρτιας με του οποιου την πληγην ιατρευθητε. 	 Relic chi yâl nak li Cristo, a'an li quixc'ul li raylal nak quicam chiru li cruz re xtojbal rix li kamâc lâo. A'an aj e nak quicam re nak inc'a' chic texmâcobk. Texcuânk ban sa' tîquilal. Li Cristo quixc'ul li yoq'uec' sa' kac'aba' lâo aj mâc. Ut riq'uin li raylal li quixc'ul xexq'uirtesîc.Lâex sachsôquex sa' lê mâc nak quexcuan chak. Chanchanex li carner sachenak li nacha'cha'i rib yalak bar chi mâc'a' aj ilol re. Abanan anakcuan xexchal cui'chic riq'uin li Cristo ut a'an chic tâilok êre.


Ο δε Ιησους παλιν κραξας μετα φωνης μεγαλης, αφηκε το πνευμα. 	 A'ut li Jesús quixjap cui'chic re chi cau ut qui-el xch'ôl.


τας ποικιλας στολας και τα επενδυματα και τα περικαλυμματα και τα θυλακια, 	 Ut târisiheb ajcuiß li châbil akßej ut eb li tßicr li nequeßxlan cuiß ribeb joß ajcuiß li tßicr li nequeßxqßue saß xjolom ut eb li bôls.


Ταυτα δε, αδελφοι, μετεφερα παραδειγματικως εις εμαυτον και εις τον Απολλω δια σας, δια να μαθητε δια του παραδειγματος ημων να μη φρονητε υπερ ο, τι ειναι γεγραμμενον, δια να μη επαιρησθε εις υπερ του ενος κατα του αλλου. 	 Ex hermân, chixjunil li xinye chirix laj Apolos ut chicuix re êtenk'anquil nak xinye. Nacuaj nak têtau ru li c'a'ru xinye. Chetzol êrib kiq'uin re nak têbânu jo' tz'îbanbil sa' li Santil Hu. Inc'a' naru tênimobresi êrib xban nak nequetâke li jun ut nequetz'ektâna li jun chic.


Θελεις, Κυριε, κρατησει σεαυτον εν τουτοις; θελεις σιωπησει και θελεις θλιψει ημας εως σφοδρα; 	 At Kâcuaß, ¿ma mâcßaß tâbânu re katenkßanquil? ¿Ma incßaß tâcuil xtokßobâl ku? ¿Ma toj yôkat chikaqßuebal chi cßuluc raylal?


Προφηται δε ας λαλωσι δυο η τρεις, και οι αλλοι ας διακρινωσιν 	 Cheq'ueheb chi âtinac cuibak malaj oxibak li profeta li neque'yehoc resil li c'a'ru quic'ute' chiruheb xban li Dios, ut li jun ch'ol chic te'tz'ilok âtin chirix re xnaubal ma riq'uin na li Dios xchal chak li xe'xye.


και οινον δια σπονδην, το τεταρτον ενος ιν, θελεις προσθεσει εις το ολοκαυτωμα η την θυσιαν, δι' εκαστον αρνιον. 	 Ut tixqßue ajcuiß chokß xmayej jun litro li vino rochben li junjûnk chi carner li tixqßue chokß xcßatbil mayej.


Δια τουτο εφερε κατ' αυτων ο Κυριος τους αρχοντας του στρατευματος του βασιλεως της Ασσυριας, και επιασαν τον Μανασσην μεταξυ των θαμνων και δεσαντες αυτον με αλυσεις, εφεραν αυτον εις Βαβυλωνα. 	 Joßcan nak li Kâcuaß quixqßueheb li nequeßtaklan saß xbêneb lix soldados lix reyeb laj Asiria chi numtâc saß xbêneb laj Judá. Queßxchap laj Manasés. Queßxbacß riqßuin chßîchß li rukß ut li rok ut queßxcßam aran Babilonia.


και ειπον προς Ιερεμιαν τον προφητην, Ας γεινη δεκτη, παρακαλουμεν, η δεησις ημων ενωπιον σου, και δεηθητι υπερ ημων προς Κυριον τον Θεον σου περι παντων τουτων των εναπολειφθεντων διοτι εμειναμεν ολιγοι εκ πολλων, καθως οι οφθαλμοι σου βλεπουσιν ημας 	 Queßxye re laj Jeremías: —Bânu usilal, chacuabi li cßaßru nakatzßâma châcuu. Chattijok chikix chiru li Kâcuaß lâ Dios. Tattijok chikix li joß qßuial chic incßaß xsacheß ku. Junxil nabalo, abanan anakcuan coßxib aj chic xocana, joß yôcat chirilbal.


Τωρα λοιπον δια τι πειραζετε τον Θεον, επιβαλλοντες ζυγον εις τον τραχηλον των μαθητων, τον οποιον ουτε οι πατερες ημων ουτε ημεις δεν ηδυνηθημεν να βαστασωμεν; 	 Anakcuan ut ¿c'a'ut nak yôquex chixyalbal rix li Dios riq'uin xq'uebal li îk a'in sa' xbêneb laj pâbanel li mâcua'eb aj judío? ¿C'a'ut nak têpuersiheb chixbânunquil li naxye li chak'rab li inc'a' xoru chixbânunquil lâo chi moco eb li kaxe'tônil yucua'?


Οιτινες κατατρωγουσι τας οικιας των χηρων, και τουτο επι προφασει οτι καμνουσι μακρας προσευχας ουτοι θελουσι λαβει μεγαλητεραν καταδικην. 	 Neque'xmak' li c'a'ru cuan reheb li xmâlca'an ut re xmukbal li mâusilal neque'xbânu, najt rok neque'tijoc chiruheb li tenamit. Ut xban a'an k'axal ra cui'chic te'xtoj cui' li mâc neque'xbânu.-


Οτε εκαμε νομον δια την βροχην και οδον δια την αστραπην της βροντης, 	 Ut aßan ajcuiß quixakaban re xcutanquil li habalkße. Ut quixye ajcuiß bar tânumekß li câk-sut-ikß.


Και ηνοιξεν ο Κυριος τους οφθαλμους του Βαλααμ, και ειδε τον αγγελον του Κυριου ισταμενον εν τη οδω και την ρομφαιαν αυτου γεγυμνωμενην εν τη χειρι αυτου και κυψας προσεκυνησεν επι προσωπον αυτου. 	 Ut li Kâcuaß quixcßutbesi lix ángel chiru laj Balaam. Quixqßue retal nak xakxo saß be li ángel ut cuan xchßîchß saß rukß. Ut laj Balaam quixhupub rib saß chßochß.


και εζησεν ο Εβερ, αφου εγεννησε τον Φαλεγ, τετρακοσια τριακοντα ετη, και εγεννησεν υιους και θυγατερας. 	 Chirix lix yoßlajic laj Peleg, laj Heber quicuan câhib ciento riqßuin lajêb xcaßcßâl chihab chic. Ut toj queßcuan chic ralal ut xrabin.


Οι δε οφθαλμοι αυτου ησαν ως φλοξ πυρος, και επι της κεφαλης αυτου διαδηματα πολλα, και ειχεν ονομα γεγραμμενον, το οποιον ουδεις γνωριζει ειμη αυτος, 	 Lix nak' ru chanchan xam. Nabal li corona cuan sa' xjolom ut tz'îbanbil lix c'aba' chiru. Abanan mâ ani nata'oc ru. Ca'aj cui' a'an.


ιδου λοιπον, καθως η ζωη σου εσταθη σημερον πολυτιμος εις τους οφθαλμους μου, ουτως η ζωη μου ας σταθη πολυτιμος εις τους οφθαλμους του Κυριου, και ας με ελευθερωση εκ πασων των θλιψεων. 	 Joß nak lâin xcuil xtokßobâl âcuu lâat ut incßaß xatincamsi anakcuan, joßcan ajcuiß nak li Kâcuaß taxak târil xtokßobâl cuu lâin ut tinixcol taxak ajcuiß chiru li raylal li nachal saß inbên, chan.Laj Saúl quixye re: —At David, osobtesinbilat taxak xban li Dios. Lâin ninnau nak us tat-êlk riqßuin li cßaßru tâbânu, chan. Chirix aßan laj Saúl quisukßi saß rochoch ut laj David cô cuißchic.


Εφανερωσας εις εμε την οδον της ζωης χορτασμος ευφροσυνης ειναι το προσωπον σου τερπνοτητες ειναι διαπαντος εν τη δεξια σου. 	 Lâin ninnau nak lâat nacatcßutuc chicuu chanru nak tintau li junelic yußam. Xban nak lâat cuancat cuiqßuin, junelic sa saß inchßôl. Caßaj cuiß âcuiqßuin cuan li sahil chßôlej.


Ως ο μανιακος οστις ριπτει φλογας, βελη και θανατον, 	 Junak lôc na-oc chi cutuc riqßuin li tzimaj cuan xxamlel re camsînc.


μηποτε εκδυσας γυμνωσω αυτην και αποκαταστησω αυτην καθως εν τη ημερα της γεννησεως αυτης, και θεσω αυτην ως ερημον και καταστησω αυτην ως γην ανυδρον και θανατωσω αυτην εν διψη. 	 Cui incßaß tixcanab, lâin tinmakß chiru chixjunil li cßaßru cuan re. Chanchan tßustßu tincanab joß nak quiyoßla. Chanchanak chic jun li chaki chßochß mâcßaß na-el chiru ut tâcâmk xban chaki el.


Ακουσον, Κυριε, και ελεησον με Κυριε, γενου βοηθος μου. 	 At Kâcuaß, chinâcuabi ut chacuil taxak xtokßobâl cuu ut chinâtenkßa taxak.


Οι βλαστοι σου ειναι παραδεισος ροιδιων, μετα εκλεκτων καρπων κυπρος μετα ναρδου 	 Saß li naßajej aßan, cuan lix cheßel li granada ut châbil naûchin. Ut cuan ajcuiß li utzßußuj alheña ut nardo.


Και απεστειλεν ο Ιακωβ μηνυτας εμπροσθεν αυτου προς Ησαυ τον αδελφον αυτου εις την γην Σηειρ, εις τον τοπον του Εδωμ. 	 Laj Jacob quixtaklaheb lix takl chi ubej re nak teßxic saß li tenamit Seir li cuan xcuênt Edom, re nak teßxye re laj Esaú nak cuulac re laj Jacob.


Μετα κλαυθμου θελουσιν ελθει και μετα δεησεων θελω επαναφερει αυτους θελω οδηγησει αυτους παρα ποταμους υδατων δι' ευθειας οδου, καθ' ην δεν θελουσι προσκοψει διοτι ειμαι πατηρ εις τον Ισραηλ και ο Εφραιμ ειναι ο πρωτοτοκος μου. 	 Yôkeb chi tijoc ut yôkeb chi yâbac nak yôkeb chi sukßîc. Tincßameb chireheb li rok haß saß li be tîc ru. Ut incßaß teßxtich li rokeb. Tinbânu chi joßcan xban nak lâin lix yucuaßeb laj Israel ut laj Efraín, aßan li xbên cualal.


Βεβαιως οι αρχοντες της Τανεως ειναι μωροι, η βουλη των σοφων συμβουλων του Φαραω κατεσταθη αλογος πως λεγετε εκαστος προς τον Φαραω, Εγω ειμαι υιος σοφων, υιος αρχαιων βασιλεων; 	 Relic chi yâl nak eb li nequeßcßamoc be saß li tenamit Zoán mâcßaßeb xnaßleb. Eb li nequeßqßuehoc xnaßleb laj faraón moco châbil ta li naßleb li teßxqßue. ¿Chan ta cuiß ru nak teßxye re laj faraón nak aßaneb li ralal xcßajol li tzolbileb chi us malaj ut teßxye nak aßaneb li ralal xcßajol li rey li queßcuan junxil?


εκαστου το εργον θελει φανερωθη διοτι η ημερα θελει φανερωσει αυτο, επειδη δια πυρος ανακαλυπτεται και το πυρ θελει δοκιμασει το εργον εκαστου οποιον ειναι. 	 Lix c'anjel li junjûnk tâc'utûnk nak tol-êlk cui'chic li Kâcua' Jesucristo chi rakoc âtin. Chanchan nak tânumsîk sa' xam lix c'anjel naxbânu re rilbal ma tâosok' malaj inc'a'.


Και οτε ηκουσαν παντες οι Μωαβιται οτι ανεβησαν οι βασιλεις δια να πολεμησωσιν αυτους, συνηθροισθησαν παντες οι μαχαιραν περιζωννυμενοι και επανω, και εσταθησαν επι των συνορων. 	 Eb laj Moab queßrabi resil nak eb li oxib chi rey queßchal chi pletic riqßuineb. Joßcan nak chixjunileb li cuînk, joß tîx joß cocß, li queßxcuy xcßambal lix chßîchß re pletic queßxchßutub ribeb saß li nubâl chi pletic.


Ανανιας δε τις, ανθρωπος ευσεβης κατα τον νομον, μαρτυρουμενος υπο παντων των εκει κατοικουντων Ιουδαιων, 	 Jun li cuînk aj Ananías xc'aba' quicuulac chicuilbal. Naxbânu jo' naxye li chak'rab li quiq'uehe' re laj Moisés. Châbil neque'xye chirix li cuînk a'an chixjunileb laj judío li cuanqueb aran.


δεν θελει εγγισει εις αυτον χειρ, διοτι με λιθους θελει λιθοβοληθη η με βελη θελει κατατοξευθη ειτε ζωον ειναι ειτε ανθρωπος, δεν θελει ζησει. Οταν η σαλπιγξ ηχηση, τοτε θελουσιν αναβη επι το ορος. 	 Usta cristian usta xul li tânachßok aran, tâcâmk. Moco riqßuin ukß ta tâcamsîk. Riqßuin ban tzimaj malaj riqßuin pec tâcamsîk. Toj teßrabi xyâb li trompeta chi cau, tojoßnak naru teßtakekß chiru li tzûl, chan li Dios.


Οι ανθρωποι λοιπον, ιδοντες το θαυμα, το οποιον εκαμεν ο Ιησους, ελεγον οτι Ουτος ειναι αληθως ο προφητης ο μελλων να ελθη εις τον κοσμον. 	 Nak que'ril li milagro li quixbânu li Jesús, eb li cuanqueb aran que'xye: -Relic chi yâl li cuînk a'in, a'an li profeta li quiyehe' chak resil junxil nak tâchâlk sa' ruchich'och', chanqueb.


Και κηρυξ εβοα μεγαλοφωνως, Εις εσας προσταττεται, λαοι, εθνη και γλωσσαι, 	 Ut jun laj yehol esil quixjap re chixyebal: —Lâex li xexchal chak yalak bar, jalan jalânk êtenamit ut jalan jalânk êrâtinobâl, aßan aßin lê chakßrabinquil xqßue li rey:


Και οτε εμετρησαν με το γομορ, οστις ειχε συναξει πολυ, δεν ελαμβανε πλειοτερον και οστις ειχε συναξει ολιγον, δεν ελαμβανεν ολιγωτερον εκαστος ελαμβανεν οσον εχρειαζετο εις αυτον δια τροφην. 	 Tzßakal tzßakal li queßxxoc. Li queßxxoc nabal, mâcßaß li qui-elaßan. Ut li queßxxoc caßchßin, tzßakal ajcuiß reheb xban nak joß xqßuialeb saß rochocheb, joßcan ajcuiß xqßuial li queßxxoc.


Και ειπεν ο Μανωε, Τωρα γενηθητω ο λογος σου τι πρεπει να καμωμεν εις το παιδιον και τι να γεινη εις αυτο; 	 Laj Manoa quixye re: —Nak tâcuulak xkßehil xyoßlajic li cßulaßal li xaye, ¿chanru nak takaqßuiresi? Ut, ¿chanru nak tâcuânk? chan.


Πλην ουδε εις τους κριτας αυτων υπηκουσαν, αλλ' επορνευσαν κατοπιν αλλων θεων και προσεκυνησαν αυτους εξεκλιναν ταχεως απο της οδου, εις την οποιαν περιεπατησαν οι πατερες αυτων υπακουοντες εις τας εντολας του Κυριου δεν εκαμον ουτω. 	 Abanan eb laj Israel incßaß ajcuiß queßabin chiruheb laj rakol âtin. Toj yôqueb ajcuiß chixlokßoninquil li jalanil dios. Eb aßan incßaß queßxbânu li naxye lix chakßrab li Kâcuaß joß queßxbânu chak lix xeßtônil yucuaßeb najter.


Ενω δε ο Απολλως ητο εν Κορινθω, ο Παυλος αφου επερασε τα ανωτερικα μερη ηλθεν εις Εφεσον και ευρων τινας μαθητας, 	 Nak laj Apolos cuan Corinto laj Pablo quinume' sa' eb li na'ajej toj quicuulac Efeso. Ut aran quixtauheb jun ch'ûtaleb laj pâbanel.


Και την τεταρτην ημεραν συνηχθησαν εν τη κοιλαδι της Ευλογιας διοτι εκει ευλογησαν τον Κυριον δια τουτο ωνομασθη το ονομα του τοπου εκεινου Κοιλας Ευλογιας εως της ημερας ταυτης. 	 Saß li xcâ cutan queßxchßutub ribeb laj Judá saß li ru takßa re Beraca ut queßxlokßoni li Kâcuaß. Joßcan nak toj chalen anakcuan “Ru Takßa re Beraca” nequeßxye re li naßajej aßan.


Οι πατερες ημων εις τουτο το ορος προσεκυνησαν, και σεις λεγετε οτι εν τοις Ιεροσολυμοις ειναι ο τοπος οπου πρεπει να προσκυνωμεν. 	 Eb li kaxe'tônil yucua' lâo aj Samaria que'tijoc chiru li Dios sa' li tzûl li cuan arin. Abanan lâex aj judío nequeye nak toj aran Jerusalén cuan li tz'akal na'ajej re lok'onînc. Ye cue bar cuan li tz'akal xyâlal, chan li ixk.


Και συνηθροισεν ο Αχαζ τα σκευη του οικου του Θεου, και κατεκοψε τα σκευη του οικου του Θεου και εκλεισε τας θυρας του οικου του Κυριου, και εκαμεν εις εαυτον θυσιαστηρια εν παση γωνια εν Ιερουσαλημ. 	 Moco caßaj cuiß aßan ta li quixbânu li rey Acaz. Quirisiheb ban saß lix templo li Dios chixjunil li cßaßru nacßanjelac aran. Quixtzßapeb li oquebâl re li templo ut quixyîbeb li artal saß chixjunileb li be li cuanqueb Jerusalén.


Εις τα ιδια ηλθε, και οι ιδιοι δεν εδεχθησαν αυτον. 	 Quic'ulun sa' lix tenamit. Abanan inc'a' quic'ule' sa' xyâlal xbaneb.


Το πρωτον ητο ως λεων και ειχε πτερυγας αετου εθεωρουν εωσου απεσπασθησαν αι πτερυγες αυτου, και εσηκωθη απο της γης και εσταθη επι τους ποδας ως ανθρωπος, και καρδια ανθρωπου εδοθη εις αυτο. 	 Li xbên chanchan jun li cakcoj ut cuan xxicß chanchan xxicß li cßuch. Ut yôquin chirilbal nak qui-isîc lix xicß. Ut li xul quixakabâc saß li chßochß. Chanchan jun li cuînk xakxo. Ut quiqßueheß xnaßleb joß xnaßleb cuînk.


Λεγει προς αυτον ο Ιησους Ο λελουμενος δεν εχει χρειαν ειμη τους ποδας να νιφθη, αλλ' ειναι ολος καθαρος και σεις εισθε καθαροι, αλλ' ουχι παντες. 	 Li Jesús quixye reheb: -Li ani ac x-atin, ca'aj chic xch'ajbal li rok târaj, xban nak ac ch'ajbil. Ac sak chic ru. Jo'can ajcui' lâex. Lâex ac tîc êch'ôl xban nak ac xinêpâb. Abanan moco chêjunilex ta tîc êch'ôl. Cuan jun sa' êyânk inc'a' tîc xch'ôl, chan.


Εμπαιζουσι και λαλουσιν εν πονηρια καταδυναστειαν λαλουσιν υπερηφανως. 	 Nequeßhoboc ut nequeßâtinac yibru aj âtin. Kßetkßeteb ut nequeßxcßûb ru chanru teßxrahobtesiheb li ras rîtzßin.


τοτε εξηλθεν ο Ιερεμιας εξ Ιερουσαλημ, δια να υπαγη εις την γην Βενιαμιν, ωστε να υπεκφυγη εκειθεν μεταξυ του λαου. 	 Nak ac xeßcôeb laj Babilonia, laj Jeremías qui-el raj Jerusalén. Cô raj saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Benjamín, re nak târisi rib saß xyânkeb li tenamit.


Ιδετε μεταξυ των εθνων και επιβλεψατε και θαυμασατε μεγαλως, διοτι εγω θελω πραξει εργον εν ταις ημεραις σας, το οποιον δεν θελετε πιστευσει, εαν τις διηγηθη αυτο. 	 Li Kâcuaß quixye re: —Ilomakeb lix nînkal ru tenamit ut chisachk êchßôl chirilbal li sachba chßôlej li tinbânu saß eb li cutan nak toj cuânkex lâex. Incßaß raj têpâb cui yal ani ta junak tâserakßînk êre.


Διοτι παντες οι θεοι των εθνων ειναι ειδωλα ο δε Κυριος τους ουρανους εποιησε. 	 Eb li dios li nequeßxlokßoni li jalanil tenamit yal yîbanbileb dios. Abanan li Kâcuaß, aßan li tzßakal Dios. Aßan li quiyîban re li choxa.


Ειπε λοιπον προς αυτους ο Ιησους Αληθως, αληθως σας λεγω, δεν εδωκεν εις εσας τον αρτον εκ του ουρανου ο Μωυσης, αλλ' ο Πατηρ μου σας διδει τον αρτον εκ του ουρανου τον αληθινον. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Relic chi yâl ninye êre, moco a' ta laj Moisés quiq'uehoc reheb li choxahil cua. A' ban lin Yucua', a'an li quiq'uehoc reheb. Ut a'an naq'uehoc li tz'akal choxahil cua.


Και ητο ο Οζιας ο βασιλευς λεπρος εως της ημερας του θανατου αυτου και κατωκει εν οικω κεχωρισμενω λεπρος διοτι απεκοπη απο του οικου του Κυριου ητο δε επι του οικου του βασιλεως Ιωθαμ ο υιος αυτου, κρινων τον λαον της γης. 	 Ut li rey Uzías quicuan chi saklep rix toj retal quicam. Quicuan xjunes saß jun li cab joß eb chixjunileb li saklep rix. Incßaß chic quiru chi oc saß lix templo li Kâcuaß. Ut laj Jotam, li ralal, qui-oc chi taklânc saß xbêneb li tenamit chokß rûchil.


Ακουσας δε ο Ιακωβ οτι υπηρχε σιτος εν Αιγυπτω, εξαπεστειλε πρωτην φοραν τους πατερας ημων 	 Nak quirabi laj Jacob nak aran Egipto cuan nabal li trigo, quixtaklaheb li ralal aran chixc'ambaleb xtrigo.


Λαβοντες δε οι ανθρωποι τα δωρα ταυτα, ελαβον και αργυριον διπλασιον εις τας χειρας αυτων και τον Βενιαμιν και σηκωθεντες κατεβησαν εις Αιγυπτον και παρεσταθησαν εμπροσθεν του Ιωσηφ. 	 Eb li ralal laj Jacob queßxcßam li mâtan. Ut queßxcßam ajcuiß li tumin re nak teßxtoj li trigo li ac queßxcßam chak junxil joß ajcuiß li toj teßxlokß chak anakcuan. Ut queßxcßam laj Benjamín chirixeb nak queßcôeb Egipto ut queßcuulac riqßuin laj José.


Και αν ο Κυριος σας διδη αρτον θλιψεως και υδωρ στενοχωριας, οι διδασκαλοι σου ομως δεν θελουσιν αφαιρεθη πλεον, αλλ' οι οφθαλμοι σου θελουσι βλεπει τους διδασκαλους σου 	 Li Kâcuaß tixqßue li raylal saß êbên ut texrahobtesi. Abanan aßan ajcuiß tâcuânk êriqßuin chêtenkßanquil. Laj tzolol êre incßaß tixmuk rib chêru. Têril ban riqßuin xnakß êru laj tzolol êre.


Και εαν ηναι πτωχοτερος της εκτιμησεως σου, θελει παρασταθη εμπροσθεν του ιερεως, και ο ιερευς θελει εκτιμησει αυτον κατα την δυναμιν εκεινου οστις εκαμε την ευχην, ο ιερευς θελει εκτιμησει αυτον. 	 Ut cui li quiyechißin re li Kâcuaß nebaß ut incßaß tixcuy xtojbal, tento nak tâcßamekß riqßuin laj tij. Ut laj tij, aßan li yal re saß xbên joß nimal naru tixtoj.


Και οτε απηγγελθη προς τον Δαβιδ, συνηθροισε παντα τον Ισραηλ και διεβη τον Ιορδανην και ηλθεν εις Αιλαμ. Οι δε Συριοι παρεταχθησαν εναντιον του Δαβιδ και επολεμησαν με αυτον. 	 Nak li rey David quirabi resil, quixchßutub chixjunileb li soldâdeb laj Israel. Queßcôeb jun pacßal li nimaß Jordán toj saß li naßajej Helam. Ut eb li soldados re Siria queßxtzolob ribeb re teßpletik riqßuineb lix soldados laj David.


Διεφθαρησαν βαθεως ως εν ταις ημεραις της Γαβαα δια τουτο θελει ενθυμηθη την ανομιαν αυτων, θελει επισκεφθη τας αμαρτιας αυτων. 	 Kßaxal xnumta lê mâusilal joß queßxbânu aran Gabaa. Anakcuan tâjulticokß re li Dios lê mâusilal ut aßan tâqßuehok êre chixtojbal rix lê mâc, chan laj Oseas.


Ιουδας δε εγεννησε τον Φαρες και τον Ζαρα εκ της Θαμαρ, Φαρες δε εγεννησε τον Εσρωμ, Εσρωμ δε εγεννησε τον Αραμ, 	 Ut laj Judá ut lix Tamar, a'aneb xna' xyucua'eb laj Fares ut laj Zara. Laj Fares, a'an xyucua' laj Esrom. Ut laj Esrom, a'an xyucua' laj Aram.


διοτι εθεραπευσε πολλους, ωστε επιπτον επ' αυτον δια να εγγισωσιν αυτον οσοι ειχον αρρωστιας 	 Xban nak nabal ac xq'uirtesi, jo'can nak li q'uila tenamit yôqueb chixtiquisinquil ribeb. Te'raj te'xch'e' li Jesús re nak te'q'uirâk.


Αλλ' εαν συ μεν νουθετησης τον ανομον, αυτος ομως δεν επιστρεφη απο της ανομιας αυτου και απο της οδου αυτου της ανομου, εκεινος μεν θελει αποθανει εν τη ανομια αυτου, συ δε ηλευθερωσας την ψυχην σου. 	 Abanan cui lâat tâchßolob lix yâlal chiru li incßaß us xnaßleb ut cui aßan incßaß tixcanab xbânunquil li mâusilal ut incßaß tixjal xcßaßux, aßan tâcâmk xban lix mâusilal. Mâcuaß chic lâat cuan âmâc.


επειδη εγευθητε οτι αγαθος ο Κυριος. 	 Cui yôquex chixbânunquil a'in, ac nequenau nak li Kâcua' châbil.


Η χαρις του Κυριου ημων Ιησου Χριστου ειη μεθ' υμων αμην. 	 A' taxak li usilal li naxq'ue ke li Kâcua' Jesucristo, chicuânk êriq'uin. Jo'can taxak.


Και οι λυκοι θελουσι συναπαντασθαι εκει με τους αιλουρους και ο σατυρος θελει φωναζει προς τον συντροφον αυτου ο κοκκυξ ετι θελει αναπαυεσθαι εκει, ευρισκων εις εαυτον τοπον αναπαυσεως. 	 Eb li joskß aj xul li nequeßcuan saß li chaki chßochß teßcuânk rochbeneb laj xoj. Ut eb li chibât re li qßuicheß teßxjap reheb chixbokbaleb lix comon. Ut teßcuânk ajcuiß li cuarom saß li naßajej aßan. Aran teßcuânk chi hilânc.


Και την τριτην ημεραν, ημεραν των γενεθλιων του Φαραω, εκαμε συμποσιον εις παντας τους δουλους αυτου και υψωσε την κεφαλην του αρχιοινοχοου και την κεφαλην του αρχισιτοποιου μεταξυ των δουλων αυτου. 	 Ut saß rox li cutan quixninkßei xchihab laj faraón. Quixbokeb chixjunileb lix môs saß lix ninkße. Quixbokeb ajcuiß li cuib chi prêx, jun li quitaklan reheb laj yîbom caxlan cua, ut li jun chic li quitaklan reheb laj qßuehol rucßa.


Ο πεμπτος αρχηγος δια τον πεμπτον μηνα Σαμουθ ο Ιεζραιτης και εν τη διαιρεσει αυτου εικοσιτεσσαρες χιλιαδες. 	 Ut li quitaklan saß xbêneb li roß chßûtal li queßcßacßalen re li tenamit saß li roß po, aßan laj Samhut aj izraíta. Câhib xcaßcßâl mil chi cuînk cuanqueb saß li chßûtal aßan.


και τον Οφειρ, και τον Αβιλα, και τον Ιωβαβ παντες ουτοι ησαν οι υιοι του Ιοκταν. 	 laj Ofir, laj Havila ut laj Jobab. Chixjunileb aßan ralaleb laj Joctán.


μη, τεκνα μου διοτι δεν ειναι καλη η φημη, την οποιαν εγω ακουω σεις καμνετε τον λαον του Κυριου να γινηται παραβατης 	 Ex cualal, canabomak xbânunquil li mâusilal. Yibru li yôqueb chixyebal chêrix lix tenamit li Dios.


Και την επαυριον, οτε ηλθον οι Φιλισταιοι δια να εκδυσωσι τους πεφονευμενους, ευρηκαν τον Σαουλ και τους υιους αυτου πεπτωκοτας εν τω ορει Γελβουε. 	 Saß li cutan jun chic eb laj filisteo queßcôeb chixxocbal li cßaßru reheb li camenak. Queßxtau laj Saúl ut eb li oxib chi ralal jiljôqueb chi camenak saß li tzûl Gilboa.


δια να μη αποπλαναται πλεον ο οικος Ισραηλ απ' εμου, και να μη μιαινωνται πλεον με πασας τας παραβασεις αυτων, αλλα να ηναι λαος μου και εγω να ημαι Θεος αυτων, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Tinbânu chi joßcan re nak eb laj Israel incßaß chic tineßxtzßektâna, chi moco teßxmux chic ribeb riqßuin xbânunquil li mâc. Aßanakeb lin tenamit ut lâinak lix Dioseb, chan li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Ο ηλιος σου δεν θελει δυει πλεον ουδε θελει λειψει η σεληνη σου διοτι ο Κυριος θελει εισθαι το αιωνιον σου φως, και αι ημεραι του πενθους σου θελουσι τελειωθη. 	 Li sakße incßaß chic tâoc chi moco li po chi kßek, xban nak lâin li Kâcuaß, lâinak lê cutan saken chi junelic. Ut mâcßaßak chic rahil chßôlej.


Τις δυναται να ανοιξη τας πυλας του προσωπου αυτου; οι οδοντες αυτου κυκλω ειναι τρομεροι. 	 ¿Ani ta biß târûk tâqßuehok li chßîchß saß re, re xtûlanobresinquil xban nak li ruch re natzololnac ut xiu xiu rilbal?


ο δε Θεος δεν θελει καμει την εκδικησιν των εκλεκτων αυτου των βοωντων προς αυτον ημεραν και νυκτα, αν και μακροθυμη δι' αυτους; 	 ¿Ma toja' ta chic li Dios inc'a' tixcoleb li sic'bileb ru xban? ¿Ma tâbâyk ta bi' chixsumenquil li c'a'ru te'xtz'âma li neque'yâban re lix c'aba' chi k'ek chi cutan?


Οι υιοι συλλεγουσι ξυλα και οι πατερες αναπτουσι το πυρ και αι γυναικες ζυμονουσι την ζυμην, δια να καμωσι πεμματα εις την βασιλισσαν του ουρανου και να καμωσι, σπονδας εις αλλους θεους, δια να με παροξυνωσι. 	 Eb li cocßal nequeßxcßam chak li siß. Ut eb li cuînk nequeßxloch li xam. Ut eb li ixk nequeßxyîb li caxlan cua re xlokßoninquil li jalanil dios li nequeßxye re “Reina re li choxa”. Nequeßxmayeja li vino chiruheb li jalanil dios re xqßuebal injoskßil.


και δια την προσφοραν των ξυλων εν καιροις ωρισμενοις, και δια τας απαρχας. Μνησθητι μου, Θεε μου, επ' αγαθω. 	 Ut quinxakabeb ajcuiß li ani teßcßamok chak li siß saß xkßehil. Ut quinye reheb li tenamit nak teßxkßaxtesi li xbên ru li racuîmkeb saß xkßehil. —At inDios, chaqßue taxak retal chixjunil li us li xinbânu ut tâcuuxtâna taxak cuu.—


και υψωσασα η Ρεβεκκα τους οφθαλμους αυτης ειδε τον Ισαακ και κατεπηδησεν απο της καμηλου. 	 Lix Rebeca quiril nak yô chak chi châlc jun li cuînk, ut quicube chirix li camello.


Και εμετρησε χιλιας και με διεβιβασε δια των υδατων τα υδατα ησαν εως των γονατων. Παλιν εμετρησε χιλιας και με διεβιβασε τα υδατα ησαν εως της οσφυος. 	 Nak quixbis ôb ciento metro chic, li haß quicuulac saß xbên cuok. Ôb ciento metro chic quixbis ut li haß quicuulac saß xcßâmal insaß.


Ενεκεν των προφητων η καρδια μου συντριβεται εντος μου σαλευονται παντα τα οστα μου ειμαι ως ανθρωπος μεθυων και ως ανθρωπος συνεχομενος υπο οινου, εξ αιτιας του Κυριου και εξ αιτιας των λογων της αγιοτητος αυτου. 	 Laj Jeremías quixye: —Xban li cßaßru nequeßxbânu li profetas, lâin nayotßeß inchßôl chiru li Kâcuaß. Ut xban lix santil âtin, ninsicsot. Chanchan tincalâk. Chanchan nak xcuucß nabal li vino.


Και λαβων ενωπιον αυτων εφαγεν. 	 Li Jesús quixc'ul ut quixtzaca.


Διοτι η υπανδρος γυνη ειναι δεδεμενη δια του νομου με τον ανδρα ζωντα εαν δε αποθανη ο ανηρ, απαλλαττεται απο του νομου του ανδρος. 	 Nak nasumla junak ixk junaj chic ru riq'uin lix bêlom. Tz'îbanbil sa' li chak'rab nak inc'a' chic naru neque'xjach rib a' yal jo' najtil yo'yôk li bêlomej. Aban cui nacam li bêlomej, li câmc najachoc reheb ut li ixk nacana xjunes.


Και ηρωτησεν αυτον ο Ιησους, λεγων Τι ειναι το ονομα σου; Ο δε ειπε Λεγεων διοτι δαιμονια πολλα εισηλθον εις αυτον 	 Li Jesús quixye re: -¿Ani âc'aba'? chan re. -Cuakib mil inc'aba' xban nak nabalo, chan nak quichak'oc.


Και ως ηκουσεν ο Αχια τον ηχον των ποδων αυτης, ενω εισηρχετο εις την θυραν, ειπεν, Εισελθε, γυνη του Ιεροβοαμ δια τι προσποιεισαι οτι εισαι αλλη; αλλ' εγω ειμαι αποστολος προς σε σκληρων αγγελιων 	 Laj Ahías quirabi li rok li ixk nak yô chak chi oc saß li oquebâl ut quixye re: —Ocan chak, at rixakil laj Jeroboam. ¿Cßaßut nak nacaqßue âcuib chi jalan? Li Dios xtakla jun esilal âcue ra rabinquil.


Δωδεκα ετη εδουλευον εις τον Χοδολλογομορ εν δε τω δεκατω τριτω απεστατησαν. 	 Eb li ôb chi rey aßin queßcuan rubel xtak laj Quedorlaomer chiru cablaju chihab. Aban nak ac yô chic oxlaju chihab incßaß chic queßraj canâc rubel xtakl aßan. Aßan aj e nak queßxchßutub ribeb chi pletic re nak teßxsach xcuanquil laj Quedorlaomer.


οτι επεγειρεσαι κατα του λαου μου, δια να μη εξαποστειλης αυτον; 	 Abanan lâat riqßuin chixjunil aßin, toj yôcat chixnimobresinquil âcuib saß xbêneb lin tenamit ut incßaß nacacanabeb chi xic.


Και εαν ο Εδωμ ειπη, Ημεις εταλαιπωρηθημεν, πλην θελομεν οικοδομησει εκ νεου τους ηρημωμενους τοπους, ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων Αυτοι θελουσιν οικοδομησει αλλ' εγω θελω καταστρεψει και θελουσιν ονομασθη, Οριον ανομιας, και, Ο λαος κατα του οποιου ο Κυριος ηγανακτησε διαπαντος. 	 Ut cui ta teßxye li ralal xcßajol laj Esaú li cuanqueb saß li tenamit Edom, “Xeßxsach ru li katenamit, abanan takacuaclesi cuißchic li katenamit,” chaßkeb. Abanan li Kâcuaß li kßaxal nim xcuanquil tixye: —Eb aßan teßxcuaclesi cuißchic lix tenamiteb ut lâin tinsach cuißchic ru. “Numtajenak chi mâusilal lix tenamiteb” chaßkeb re. Ut tâyehekß ajcuiß re, “Li tenamit aßan junelic yô xjoskßil li Dios saß xbên.”


Διοτι εαν τις ηναι ακροατης του λογου και ουχι εκτελεστης, ουτος ομοιαζει με ανθρωπον, οστις θεωρει το φυσικον αυτου προσωπον εν κατοπτρω 	 Li ani narabi li râtin li Dios ut inc'a' naxbânu li naxye, a'an chanchan jun li cuînk naril li ru sa' lem.


Και πασαι αι θυραι και οι παρασταται ησαν τετραγωνοι, με τα παραθυρα και ανταπεκρινετο παραθυρον εις παραθυρον κατα τρεις σειρας. 	 Eb li puertas ut eb li cheß li nequeßxchap cuiß ribeb, aßan câ xucûteb. Ut eb li ventana cuanqueb oxib tzol ut nequeßxcaßya ribeb.


Και απεστειλαν μηνυτας προς τους κατοικους της Κιριαθ ιαρειμ, λεγοντες, Οι Φιλισταιοι εφεραν οπισω την κιβωτον του Κυριου καταβητε, αναβιβασατε αυτην προς εαυτους. 	 Ut queßxtaklaheb lix takl aran Quiriat-jearim re nak teßxye reheb: —Eb laj filisteo queßxcanab arin li Lokßlaj Câx. Joßcan nak châlkex arin re nak têcßam li Lokßlaj Câx aran êriqßuin, chanqueb.


Και παν το πληθος ηλθεν εις δασος, οπου ητο μελι κατα γης. 	 Eb li soldado aj Israel queßcuulac saß jun li qßuicheß. Ut aran queßxtau li xyaßal cab saß li chßochß.


καμνει αυτα να ερχωνται, η δια παιδειαν, η δια την γην αυτου, η δια ελεος. 	 Cuan nak li Dios naxtakla chak li hab ut li ikß re xtßakresinquil li ruchichßochß ut re xbânunquil usilal reheb li cuanqueb saß ruchichßochß. Ut cuan nak naxtakla chak li hab ut li ikß re xkßusbaleb li tenamit.


Ωλιγοστευσας τας ημερας της νεοτητος αυτου ενεδυσας αυτον με αισχυνην. Διαψαλμα. 	 Chanchan nak ac tîx chic usta toj mâjiß natîx chi us ut xacßut xxutân.


αλλα θηρια θελουσιν αναπαυεσθαι εκει και αι οικιαι αυτων θελουσιν εισθαι πληρεις ολολυζοντων ζωων και στρουθοκαμηλοι θελουσι κατοικει εκει και σατυροι θελουσι χορευει εκει 	 Aran teßcuânk li xul li nequeßcuan saß li chaki chßochß. Eb li cuarom teßcuânk saß eb li ochoch ut teßcuânk ajcuiß aran li nînki xul avestruz xcßabaß. Ut eb li chibât re qßuicheß teßpiscßok aran.Eb li chßo hix ut laj xoj teßxjap reheb saß eb li palacio ut saß eb li cab li najt xteram li nequeßxcol cuiß ribeb li tenamit. Cuulac re xkßehil nak tâsachekß ru li tenamit Babilonia.—


και ας παραδωσωσιν αυτο εις την χειρα των ποιουντων τα εργα, των επιστατουντων εν τω οικω του Κυριου οι δε ας δωσωσιν αυτο εις τους εργαζομενους τα εργα τα εν τω οικω του Κυριου, δια να επισκευασωσι τα χαλασματα του οικου, 	 Tâye re laj Hilcías nak tixqßue li tumin reheb li cuînk li nequeßjolomin re li xyîbanquil li templo. Li tumin aßan tâcßanjelak chiruheb re xtojbal li yôqueb chi cßanjelac.


Διοτι Κυριος ο Θεος σας ειναι Θεος των θεων και Κυριος των κυριων, Θεος μεγας, ισχυρος και φοβερος, μη αποβλεπων εις προσωπον μηδε λαμβανων δωρον 	 Xban nak li Kâcuaß lê Dios, aßan li nimajcual Dios. Mâcßaß chic junak Dios chiru aßan. Kßaxal nim xcuanquil saß xbêneb chixjunileb li cuanqueb xcuanquil ut xucuajel ru. Aßan incßaß naxsicß ru li ani tixra ut mâ ani naru tâtuminânk ru.


Και ανθρωπος, οστις κοιμηθη μετα γυναικος εχουσης τα γυναικεια αυτης και αποκαλυψη την ασχημοσυνην αυτης, ουτος την πηγην αυτης εξεσκεπασε και αυτη την πηγην του αιματος αυτης απεκαλυψεν οθεν αμφοτεροι θελουσιν εξολοθρευθη εκ μεσου του λαου αυτων. 	 Cui junak cuînk tixchßic rib riqßuin junak ixk nak yô xyajel re li po, yôqueb chixcßutbal xxutâneb. Ut li ixk xqßue chi naßecß li cßaßru yô chixcßulbal. Chixcabichaleb teßisîk saß xyânkeb laj Israel.


Θελω ειπει προς τον βορραν, Δος και προς τον νοτον, Μη εμποδισης φερε τους υιους μου απο μακραν και τας θυγατερας μου απο των ακρων της γης, 	 Lâin tinye reheb li cuanqueb saß li norte nak teßxcanabeb chi xic li cualal incßajol. Ut tinye reheb li cuanqueb saß li sur nak teßxcanabeb chi sukßîc saß xnaßajeb li cualal incßajol li cuanqueb chak saß chixjunil li ruchichßochß.


Και αφου κατεβησαν εκ του υψηλου τοπου εις την πολιν, συνωμιλησεν ο Σαμουηλ μετα του Σαουλ επι του δωματος. 	 Chirix aßan, queßcube chak saß li tzûl ut queßcôeb saß xbên li rochoch. Aran quiâtinac laj Samuel riqßuin.


"Εις τον πρωτον μουσικον. Ψαλμος του Δαβιδ." Ελευθερωσον με, Κυριε, απο ανθρωπου πονηρου λυτρωσον με απο ανθρωπου αδικου 	 At nimajcual Dios, chinâcol taxak chiruheb li incßaß useb xnaßleb. Chinâcol taxak chiruheb li nequeßxrahobtesi ras rîtzßin.


Διοτι ελεγε προς αυτον Εξελθε απο του ανθρωπου το πνευμα το ακαθαρτον. 	 Quixye chi jo'can xban nak ac yô li Jesús chixyebal re li mâus aj musik'ej: -Elen riq'uin li cuînk a'in, at mâus aj musik'ej.-


Κατοπιν αυτου επεσκευασαν οι Λευιται, Ρεουμ ο υιος του Βανι. Εις τα πλαγια αυτου επεσκευασεν Ασαβιας, ο αρχων του ημισεος της περιχωρου της Κεειλα, δια το μερος αυτου. 	 Li tzßac li cuan chixcßatk li quixyîb laj Nehemías, aßan queßxyîb eb laj levita. Laj Rehum li ralal laj Bani, aßan li quicßamoc be chiruheb. Li tzßac li cuan chixcßatk aßan quixyîb laj Hasabías li nataklan saß xbêneb yijach li tenamit li cuanqueb saß li naßajej Keila. Li cßanjel aßan quixbânu saß xcßabaß lix tenamit.


Μηπως ωργισθη ο Κυριος κατα των ποταμων; μηπως ητο ο θυμος σου κατα των ποταμων; η η οργη σου κατα της θαλασσης, ωστε επεβης επι τους ιππους σου και επι τας αμαξας σου προς σωτηριαν; 	 At nimajcual Dios, ¿ma yô ta biß âjoskßil saß xbên li nimaß nak xaxakab li haß? ¿Ma yô ta biß âjoskßil saß xbên li palau nak xajach ru? Lâat xabânu aßan re xcolbaleb lâ tenamit nak queßnumeß jun pacßal li haß chirixeb lix cacuây ut saß eb lix carruaje.


Και οι Βαβυλωνιοι ηλθον προς αυτην εις την κοιτην του ερωτος και εμιαναν αυτην με την πορνειαν αυτων και εμιανθη μετ' αυτων και η ψυχη αυτης απεξενωθη απ' αυτων. 	 Ut eb laj Babilonia queßchal riqßuin. Ut lix Aholiba quicuan riqßuineb. Nak ac xmuxeß ru lix Aholiba incßaß chic quiraj ruheb.


Εκ του στοματος του Υψιστου δεν εξερχονται τα κακα και τα αγαθα; 	 Nakacßul li us joß ajcuiß li incßaß us xban nak joßcan naraj li Kâcuaß.


Και εις παντα οσα ελαλησα προς εσας, θελετε προσεξει και ονομα αλλων θεων δεν θελετε αναφερει, ουδε θελει ακουσθη εκ του στοματος σου. 	 Chebânu chixjunil li xinye êre. Incßaß têlokßoni li jalanil dios chi moco têpatzß xcßabaßeb.


Και εξηλθεν ο Ασα εναντιον αυτου, και παρεταχθησαν εις μαχην εν τη φαραγγι Σεφαθα, πλησιον της Μαρησα. 	 Li rey Asa cô chixcßulbal ut queßxxakab ribeb chi pletic aran Sefata saß li ru takßa li cuan nachß riqßuin li tenamit Maresa.


Και επι του στρατευματος της φυλης των υιων Ζαβουλων, Ελιαβ ο υιος του Χαιλων. 	 Ut chirixeb li ralal xcßajol laj Isacar queßcôeb li jun chßûtal li ralal xcßajol laj Zabulón. Ut laj Eliab li ralal laj Helón, aßan li najolomin reheb.


Ο δε ιερευς της Μαδιαμ ειχεν επτα θυγατερας, αιτινες ελθουσαι ηντλησαν υδωρ και εγεμισαν τας ποτιστρας δια να ποτισωσι τα προβατα του πατρος αυτων. 	 Ut aran coxtau jun li becbil haß ut coxchunlâk aran. Laj tij saß li tenamit Madián cuukub lix rabin cuan. Eb aßan queßcuulac chirisinquil li haß re nak teßxbutß xnaßajeb rucßa lix quetômk lix yucuaß.


Οσοι δε ειναι του Χριστου εσταυρωσαν την σαρκα ομου με τα παθη και τας επιθυμιας. 	 Li ani re chic li Jesucristo, chanchan nak quiq'uehe' chiru cruz lix najter na'leb xban nak ac xcanab xbânunquil chi junaj cua li najter na'leb li quixrahi ru xbânunquil junxil.


Και συ ζητεις εις σεαυτον μεγαλα; μη ζητης διοτι, ιδου, εγω θελω φερει κακα επι πασαν σαρκα, λεγει Κυριος, αλλα την ζωην σου θελω δωσει εις σε ως λαφυρον, εν πασι τοις τοποις οπου υπαγης. 	 Mâcßaß aj e nak tâsicß âcuanquil. Mâbânu aßan xban nak lâin tintakla li raylal saß xbêneb chixjunileb li cristian. Ut lâat, yalak bar tatxic lâin tatincol. Incßaß tatcamsîk, chan li Dios.


Μη ακουετε του Εζεκιου διοτι ουτω λεγει ο βασιλευς της Ασσυριας Καμετε συμβιβασμον μετ' εμου και εξελθετε προς εμε και φαγετε εκαστος απο της αμπελου αυτου και εκαστος απο της συκης αυτου και πιετε εκαστος απο των υδατων της δεξαμενης αυτου 	 Mêpâb li cßaßru tixye êre laj Ezequías. Aßan aßin li naxye êre lix reyeb laj Asiria: Cui têcßam êrib saß usilal cuiqßuin, chêjûnkal têtzaca li ru lê uvas ut têtzaca li ru lê higo ut naru ajcuiß têrucß li haß li na-el saß lê jul haß,


Και ελαβον εις κληρονομιαν αυτων Βηρ-σαβεε, και Σαβεε, και Μωλαδα, 	 Ut aßaneb aßin li tenamit li quiqßueheß reheb: Beerseba, Seba, Molada,


Και θελεις καμει θυσιαστηριον δια να θυμιαζης θυμιαμα εκ ξυλου σιττιμ θελεις καμει αυτο. 	 Ut têyîb ajcuiß jun li artal riqßuin li cheß acacia re têcßat cuiß li incienso.


τωρα μη σκληρυνητε τον τραχηλον σας, καθως οι πατερες σας υποταχθητε εις τον Κυριον και εισελθετε εις το αγιαστηριον αυτου, το οποιον ηγιασεν εις τον αιωνα και δουλευσατε Κυριον τον Θεον σας, δια να αποστρεψη την εξαψιν του θυμου αυτου αφ' υμων 	 Mêcacuubresi lê chßôl chiru li Kâcuaß joß queßxbânu lê xeßtônil yucuaß. Cubsihomak ban êrib chiru li Kâcuaß. Quimkex saß lix templo li quixsantobresi chi junelic. Chelokßoni li Kâcuaß re nak tâêlk lix joskßil saß êbên.


Και ελαβον παντα τα λαφυρα και πασαν την λεηλασιαν απο ανθρωπου εως κτηνους. 	 Queßxcßam chirixeb chixjunil li cßaßru queßxxoc. Queßxcßam li cristian joß eb ajcuiß lix quetômkeb.


Και παν ο, τι φανη αρεστον εις σε και εις τους αδελφους σου να καμητε δια του υπολοιπου αργυριου και χρυσιου, τουτο καμετε, κατα το θελημα του Θεου σας. 	 Lâat ut eb laj tij jun chßol chic têbânu li cßaßru têraj riqßuin li plata ut li oro li tâelaßânk. Têbânu joß naraj li Kâcuaß lê Dios.


και την Ιεζαβελ οι κυνες θελουσι καταφαγει εν τω αγρω της Ιεζραελ, και δεν θελει εισθαι ο θαπτων αυτην. Και ανοιξας την θυραν, εφυγε. 	 Ut lix Jezabel mâ ani tâmukuk re nak tâcâmk. Tzßiß tâcßuxuk re saß li ru takßa Jezreel”, chan.— Nak quirakeß chixyebal li profeta li cßaßru quixye li Kâcuaß, quixte li puerta ut cô saß junpât.


Δια τουτο λαλησον προς αυτους και ειπε προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος εις παντα ανθρωπον εκ του οικου Ισραηλ, οστις αναβιβαση τα ειδωλα αυτου εις την καρδιαν αυτου και θεση το προσκομμα της ανομιας αυτου εμπροσθεν του προσωπου αυτου και ελθη προς τον προφητην, εγω ο Κυριος θελω αποκριθη προς αυτον ερχομενον, κατα το πληθος των ειδωλων αυτου 	 Tat-âtinak riqßuineb ut tâye reheb joßcaßin naxye li nimajcual Dios: Cui junak aj Israel naxqßue xchßôl chixlokßoninquil li yîbanbil dios ut naxbânu li mâusilal, ut chirix aßan naxic chixsicßbal xnaßleb riqßuin junak profeta, lâin tinsume li jun aßan joß xcßulub xcßulbal xban nak naxlokßoniheb li jalanil dios.


Ο Ισραηλ απερριψε το αγαθον ο εχθρος θελει καταδιωξει αυτον. 	 Abanan eb laj Israel xeßxtzßektâna li us. Joßcan nak eb li xicß nequeßiloc reheb teßnumtâk saß xbêneb.


Διοτι θελεις εχει συμμαχιαν μετα των λιθων της πεδιαδος και τα θηρια του αγρου θελουσιν ειρηνευει μετα σου. 	 Eb li pec li cuanqueb saß xyânkeb lâ cuacuîmk incßaß tateßxchßißchßißi. Ut eb li joskß aj xul sahakeb xchßôl âcuiqßuin.


Και οτε ηκουσαν παντες οι ανδρες του πυργου της Συχεμ, εισηλθον εις το οχυρωμα του οικου του Θεου Βεριθ. 	 Nak eb li cuanqueb saß li cab li najt xteram queßrabi li cßaßru yô chi cßulmânc, queßcube ut queßcôeb chixcolbal ribeb saß li cab cuan cuiß laj Baal-berit, lix dioseb.


Ο ερημονων την οικουμενην και καταστρεφων τας πολεις αυτης; ο μη απολυων εις τας οικιας αυτων τους δεσμιους αυτου; 	 ¿Ma mâcuaß ta biß aßin li cuînk li quisachoc ruheb li xnînkal ru tenamit ut quixsukßisi li qßuicheß chokß chaki chßochß? ¿Ma mâcuaß ta biß aßin li cuînk li incßaß quirachßabeb li cristian li queßcßameß chi prêxil? chanqueb.


Ουαι εις τους επιθυμουντας την ημεραν του Κυριου προς τι θελει εισθαι αυτη δια σας; η ημερα του Κυριου ειναι σκοτος και ουχι φως. 	 Tokßob xak êru lâex li yôquex chiroybeninquil li cutan nak tâchâlk chi rakoc âtin li Kâcuaß. ¿Cßaßut nak yôquex chiroybeninquil li cutan aßan? ¿Ma incßaß ta biß nequenau cßaßru têcßul? Mâcuaß sahil chßôlejil têcßul. Rahil chßôlej ban têcßul.


Και θελεις καμει μοχλους εκ ξυλου σιττιμ, και θελεις περικαλυψει αυτους με χρυσιον 	 Ut têyîb cuib li cheß tîc rix yîbanbil riqßuin li châbil cheß acacia ut têletz ajcuiß oro chirix.


Ιδε, Κυριε, και επιβλεψον, εις τινα ποτε εκαμες ουτω; Να φαγωσιν αι γυναικες τον καρπον της κοιλιας αυτων, τα νηπια εν τοις σπαργανοις αυτων; Να φονευθωσιν εν τω αγιαστηριω του Κυριου ιερευς και προφητης; 	 At Kâcuaß, qßue retal. ¿Ma cuan ta biß anihak xabânu re joß yôcat chixbânunquil ke lâo? ¿Ma tento ta biß nak eb li naßbej teßxtiu xtibeleb lix cocßal li nequeßxra? ¿Ma tento ta biß nak teßcamsîk saß li templo eb laj tij ut eb li profeta?


ελθε, ας ποτισωμεν τον πατερα, ημων οινον, και ας κοιμηθωμεν μετ' αυτου, και ας αναστησωμεν σπερμα εκ του πατρος ημων. 	 Anakcuan takacaltesi li kayucuaß ut lâo tocuârk riqßuin re nak tâcuânk ralal xcßajol kiqßuin, chanqueb.


Και αφου ο Ισραηλ ετελειωσε φονευων παντας τους κατοικους της Γαι εν τη πεδιαδι εκ τη ερημω, οπου κατεδιωκον αυτους, και επεσον παντες εν στοματι μαχαιρας, εωσου εξωλοθρευθησαν, επεστρεψε πας ο Ισραηλ εις την Γαι και επαταξαν αυτην εν στοματι μαχαιρας. 	 Nak queßrakeß chixcamsinquileb chixjunileb li soldado li queßâlinan reheb toj saß li chaki chßochß, eb li soldados aj Israel queßsukßi cuißchic saß li tenamit ut queßxcamsiheb li joß qßuial chic queßcana saß li tenamit Hai.


Οστις ειναι εκ του Θεου, τους λογους του Θεου ακουει δια τουτο σεις δεν ακουετε, διοτι εκ του Θεου δεν εισθε. 	 Cui ta lâex ralal xc'ajol li Dios, nequepâb raj li c'a'ru naxye. Abanan lâex mâcua'ex ralal xc'ajol li Dios. Jo'can nak inc'a' nequeraj rabinquil li c'a'ru naxye, chan li Jesús.


εχοντες δε διατροφας και σκεπασματα, ας αρκωμεθα εις ταυτα. 	 Jo'can nak cui cuan katzacaêmk ut cui cuan kat'icr re xtz'apbal kib, c'ojc'ôk kach'ôl riq'uin a'an.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον Κορε, Συ και πασα η συνοδια σου να ησθε ενωπιον του Κυριου, συ, και αυτοι, και ο Ααρων, αυριον 	 Ut laj Moisés quixye re laj Coré: —Lâat âcuochbeneb li nequeßoquen châcuix texxic chiru li Kâcuaß cuulaj. Lâex ut laj Aarón cuânkex aran.


Και ανεβη Βαασα ο βασιλευς του Ισραηλ εναντιον του Ιουδα και ωκοδομησε την Ραμα, δια να μη αφινη μηδενα να εξερχηται μηδε να εισερχηται προς Ασα τον βασιλεα του Ιουδα. 	 Laj Baasa, lix reyeb laj Israel, cô Judá chi pletic. Quixyîb chi châbil li tenamit Ramá re nak mâ ani târûk tâoc ut mâ ani târûk tâêlk riqßuin laj Asa, lix reyeb laj Judá.


και εις νεας διαθηκης μεσιτην Ιησουν, και εις αιμα καθαρισμου το οποιον λαλει καλητερα παρα το του Αβελ. 	 Ut cuanquex chi sum âtin riq'uin li Kâcua' Jesucristo, li quixakaban xcuanquil li ac' contrato. K'axal nim xcuanquil lix quiq'uel li Jesucristo. Riq'uin a'an cuan xcuybal lê mâc. Mâcua' jo' li quic' li quixmayeja laj Abel najter k'e cutan.


και υπηγαν και κατωκησαν εν τη κατοικια του Χιμαμ, τη πλησιον της Βηθλεεμ, δια να υπαγωσι να εισελθωσιν εις την Αιγυπτον, 	 Queßcôeb toj retal queßcuulac Gerut-quimam li cuan nachß riqßuin Belén re nak teßxic toj Egipto.Queßcôeb chi najt xban nak queßraj êlelic chiruheb laj Babilonia. Queßxucuac chiruheb xban nak laj Ismael li ralal laj Netanías quixcamsi laj Gedalías li quixakabâc xban lix reyeb laj Babilonia chi taklânc saß li naßajej Judá.


Επειτα λαβων το βιβλιον της διαθηκης, ανεγνωσεν εις τα ωτα του λαου οι δε ειπον, Παντα οσα ελαλησεν ο Κυριος, θελομεν καμνει και θελομεν υπακουει. 	 Laj Moisés quixchap li hu li quixtzßîba cuiß chixjunil lix contrato li Dios. Quiril xsaß li hu chiruheb chixjunileb li tenamit ut eb li tenamit queßxye: —Chixjunil li xye li Dios, takabânu ut takapâb li cßaßru naxye, chanqueb.


Δια τουτο θελω σας μετοικισει επεκεινα της Δαμασκου, λεγει Κυριος ο Θεος των δυναμεων ειναι το ονομα αυτου. 	 Xban lê mâusilal, lâin texincanab chi chapecß ut têpako lê yîbanbil dios nak texcßamekß toj jun pacßal li tenamit Damasco, chan li Kâcuaß, li nimajcual Dios.


ο δε δουλος του Κυριου δεν πρεπει να μαχηται, αλλα να ηναι πραος προς παντας, διδακτικος, ανεξικακος, 	 Junak aj c'anjel chiru li Kâcua' mâcua'ak aj sic'ol ra xîc'. Tûlanak ban riq'uineb chixjunileb. Cuânk xna'leb re xc'utbal lix yâlal chiruheb li ras rîtz'in ut nimak xcuyum.


Η ψυχη αυτου θελει κατοικει εν αγαθοις, και το σπερμα αυτου θελει κληρονομησει την γην. 	 Li ani nequeßxqßue xlokßal li Dios, sa teßcuânk ut li ralal xcßajol teßêchanînk re li chßochß li quiyechißîc reheb.


Λαοι να σε δουλευσωσι και εθνη να σε προσκυνησωσι να ησαι κυριος των αδελφων σου, και οι υιοι της μητρος σου να σε προσκυνησωσι κατηραμενος οστις σε καταραται, και ευλογημενος οστις σε ευλογει 	 Nimak taxak lâ cuanquil saß xbêneb lix nînkal tenamit. Joß ajcuiß saß xbêneb lâ cuechßalal. Eb li ralal xcßajol lâ naß oxlokß taxak tateßril. Li ani tâtzßektânânk âcue, tzßektânanbilak ajcuiß aßan. Ut ani tâbânûnk usilal âcue, usilal ajcuiß tâuxk re aßan, chan laj Isaac.


Και εφαγον παντες και εχορτασθησαν, και εσηκωσαν το περισσευμα των κλασματων, δωδεκα κοφινους πληρεις. 	 Ut que'cua'ac chixjunileb toj retal que'c'ojla xch'ôleb. Ut que'xxoc li jo' q'uial qui-ela'an. Cablaju chacach nujenak li rela' qui-ela'an.


μεχρι της ημερας καθ' ην ανεληφθη, αφου δια Πνευματος Αγιου εδωκεν εντολας εις τους αποστολους, τους οποιους εξελεξεν 	 toj sa' li cutan nak quic'ame' sa' choxa. Nak toj mâji' naxic sa' choxa, riq'uin xcuanquil li Santil Musik'ej, quixye reheb c'a'ru tento te'xbânu lix apóstol li quixsiq'ueb ru.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς Σολομωντα τον υιον αυτου, Ενδυναμου και ανδριζου και εκτελει μη φοβου μηδε πτοηθης διοτι Κυριος ο Θεος, ο Θεος μου, θελει εισθαι μετα σου δεν θελει σε αφησει ουδε σε εγκαταλειψει, εωσου τελειωσης απαν το εργον της υπηρεσιας του οικου του Κυριου. 	 Cauhak taxak lâ chßôl ut yal âkße chixbânunquil li cßanjel. Matxucuac chi moco tâchßinânk lâ chßôl xban nak li Kâcuaß lin Dios cuânk âcuiqßuin. Aßan incßaß tatxcanab âjunes toj retal tâchoy xyîbanquil lix templo li Kâcuaß.Li junjûnk chßûtal chi aj tij ut eb li ralal xcßajol laj Leví ac cauresinbileb chi cßanjelac saß lix templo li Dios. Chixjunileb li cuînk li queßxtzol ribeb chi cßanjelac teßoquênk saß li cßanjel, eb li na-ala saß xchßôleb xbânunquil. Eb li cuanqueb saß xcuanquil ut chixjunileb li tenamit teßxbânu li cßaßru tâye lâat, chan laj David.


δυναται μεν να ετοιμαση, πλην ο δικαιος θελει ενδυθη αυτα και ο αθωος θελει διαμοιρασθη το αργυριον. 	 abanan, eb aßan incßaß teßxqßue li rakß chirixeb. Junak chic tîc xchßôl tâocsînk re li rakß. Ut junak chic châbil xnaßleb tâyalok xsahil lix tumin.


δια να ελθη εφ' υμας παν αιμα δικαιον εκχυνομενον επι της γης απο του αιματος Αβελ του δικαιου εως του αιματος Ζαχαριου υιου Βαραχιου, τον οποιον εφονευσατε μεταξυ του ναου και του θυσιαστηριου. 	 Xban lê mâusilal a'an, tât'anek' sa' êbên lix camiqueb li châbileb xna'leb riq'uin xcamic laj Abel li tîc xch'ôl ut toj riq'uin xcamic li ralal laj Berequías laj Zacarías xc'aba' li quecamsi chiru nebâl chixc'atk li rochoch li Dios ut li artal.


και λαβετε την περικεφαλαιαν της σωτηριας και την μαχαιραν του Πνευματος, ητις ειναι ο λογος του Θεου, 	 Li colba-ib tâc'anjelak êre jo' nak nac'anjelac re li soldado lix tz'apbal xjolom. Li Santil Musik'ej tixc'ut chêru li râtin li Dios. A'an tâc'anjelak chêru jo' nak nac'anjelac li ch'îch' chiru li soldado.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Επειδη με ελησμονησας και με απερριψας οπισω των νωτων σου, βαστασον λοιπον και συ την ακολασιαν σου και τας πορνειας σου. 	 Joßcaßin naxye li nimajcual Dios: —Xban nak quinêtzßektâna ut incßaß chic niquinêcßoxla, joßcan nak texinqßue chixtojbal lê mâc ut li mâusilal li xebânu.—


Και εισηλθον προς τον βασιλεα εις την αυλην αφηκαν ομως τον τομον εν τω δωματιω Ελισαμα του γραμματεως και ανηγγειλαν εις τα ωτα του βασιλεως παντας τους λογους. 	 Eb li cuanqueb xcuanquil queßxcanab li hu saß lix naßaj laj Elisama laj tzßîb. Côeb saß li naßajej cuan cuiß li rey ut queßxye re chixjunil.


Και οι υιοι του Βεχερ, Ζεμιρα και Ιωας και Ελιεζερ και Ελιωηναι και Αμρι και Ιεριμωθ και Αβια και Αναθωθ, και Αλαμεθ παντες ουτοι ησαν οι υιοι του Βεχερ. 	 Belêb li ralal laj Bequer. Aßaneb aßin: laj Zemira, laj Joás, laj Eliezer, laj Elioenai, laj Omri, laj Jerimot, laj Abías, laj Anatot ut laj Alamet.


εις τον οποιον εστω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων αμην. 	 Lok'oninbil taxak ru li Acuabej Dios chi junelic k'e cutan. Jo'can taxak.


Τις ειναι και μεταξυ σας, οστις ηθελε κλεισει τας θυρας, δια να μη αναπτητε πυρ επι το θυσιαστηριον μου ματαιως; δεν εχω ευχαριστησιν εις εσας, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, και δεν θελω δεχθη προσφοραν εκ της χειρος σας. 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios quixye: —Us raj cuan ta junak êre tixtzßap raj xpuertil lin templo re nak mâ ani chic tâoc aran chixtzßabbal li xam saß xbên lin artal chi mâcßaß rajbal. Lâin incßaß sa saß inchßôl êriqßuin ut incßaß chic tincßul li nequemayeja chicuu.


Μιχα, Ρεωβ, Ασαβιας, 	 laj Micaía, laj Rehob, laj Hasabías,


εις απο σας θελει διωξει χιλιους διοτι Κυριος ο Θεος σας, αυτος ειναι ο πολεμησας υπερ υμων, καθως υπεσχεθη προς εσας. 	 Jun li cuînk saß êyânk naru târâlinaheb jun mil chi cuînk, usta jun ajcuiß, xban nak li Kâcuaß lê Dios yô chêtenkßanquil chi pletic joß quixyechißi êre junxil.


και ελαβον τα οστα αυτων και εθαψαν υπο το δενδρον εν Ιαβεις και ενηστευσαν επτα ημερας. 	 Queßxxoc lix bakel ut queßxmuk aran Jabes rubel jun li nimla cheß. Ut queßayunic chiru cuukub cutan.


Εαν δε κατα χαριν, δεν ειναι πλεον εξ εργων επειδη τοτε η χαρις δεν γινεται πλεον χαρις. Εαν δε εξ εργων, δεν ειναι πλεον χαρις επειδη το εργον δεν ειναι πλεον εργον. 	 Moco riq'uin ta xyehom xbânuhomeb nak quixsiq'ueb ru. Yal riq'uin ban lix nimal ruxtân li Dios nak quixsiq'ueb ru. Cui ta quixsiq'ueb ru sa' xc'aba' xyehom xbânuhomeb, a'an mâcua' raj chic xban xnimal ruxtân li Dios.


Δεν θελεις καμει μετ' αυτων, ουδε μετα των θεων αυτων, συνθηκην 	 Joßcan nak mêbânu junak contrato riqßuineb li tenamit, chi moco têqßue xcuanquil lix dioseb.Incßaß têcanabeb chi cuânc saß lê naßaj re nak incßaß texqßue chi mâcobc chicuu. Naru nequex-oc chixlokßoninquil lix dioseb, ut riqßuin aßan têtzßek êrib.


Ποσον συνεβουλευσας τον ασοφον και εντελη συνεσιν εδειξας 	 Lâat xacßoxla nak nacanau xqßuebal xnaßleb li mâcßaßeb xnaßleb.


Τεκνια μου, δια τους οποιους παλιν ειμαι εις ωδινας, εωσου μορφωθη ο Χριστος εν υμιν 	 Ex inhermân, chanchanex incoc'al nak nequexcuil. C'ajo' nak nayot'e' inch'ôl sa' êc'aba' lâex. Chanchan li raylal li naxc'ul li ixk li cuânc re xc'ula'al. C'ajo' naraho' inch'ôl nak toj mâji' nequek'axtesi êrib chi tz'akal rubel rok ruk' li Cristo.


Εκεινος δε θελει εισελθει εις το βασιλειον του βασιλεως του νοτου, πλην θελει επιστρεψει εις την γην αυτου. 	 Nak acak xnumeß cuib oxib chihab, li cuanqueb saß li norte teßxic saß li sur ut teßxyal numtâc saß xbêneb, abanan incßaß teßrûk. Teßsukßîk cuißchic saß lix tenamiteb.


Ο, τι σας λεγω εν τω σκοτει, ειπατε εν τω φωτι, και ο, τι ακουετε εις το ωτιον, κηρυξατε επι των δωματων. 	 Li c'a'ru xexintzol cui' êjunes, a'an têye chiruheb chixjunileb, ut li c'a'ru xinye êre êjunes, a'an têye chi cau xyâb êcux chiruheb chixjunileb li tenamit.


Μη μοιχευσης. 	 Mexmuxuc caxâr.


Ψαλλετε εις τον Θεον ψαλμωδειτε εις το ονομα αυτου ετοιμασατε τας οδους εις τον επιβαινοντα επι των ερημων Κυριος ειναι το ονομα αυτου και αγαλλεσθε ενωπιον αυτου. 	 Chexbichânk re xlokßoninquil li Dios. Chexbichânk re xqßuebal xlokßal lix cßabaß. Chenima ru li cuan saß li chok li yô chi cßamoc be. Nimajcual Dios lix cßabaß. Chisahokß taxak saß lê chßôl riqßuin li Kâcuaß.


Ουτοι ειναι οι υιοι της Ζελφας, την οποιαν εδωκεν ο Λαβαν εις την Λειαν την θυγατερα αυτου και τουτους εγεννησεν εις τον Ιακωβ, δεκαεξ ψυχας. 	 Joßcaßin xcßabaßeb li cuaklaju chi ralal xcßajol laj Jacob li quicuan riqßuin lix Zilpa. Lix Zilpa, aßan li môs li quiqßueheß re lix Lea xban laj Labán.


Και ο Κυριος θελει εκπεμψει την φωνην αυτου εμπροσθεν του στρατευματος αυτου διοτι το στρατοπεδον αυτου ειναι μεγα σφοδρα, διοτι ο εκτελων τον λογον αυτου ειναι ισχυρος, διοτι η ημερα του Κυριου ειναι μεγαλη και τρομερα σφοδρα και τις δυναται να υποφερη αυτην; 	 Joßcan ajcuiß tâcßulmânk nak li Kâcuaß tââtinak chi cau xyâb xcux riqßuineb lix soldado ut teßxbânu li cßaßru tixye. Kßaxal cuißchic nabaleb ut cauheb rib. Ut kßaxal xiu xiu nak tâcuulak li cutan aßan nak li Kâcuaß târakok âtin. ¿Ani ta biß târûk tixcol rib chiru?


Αλλα τα μωρα του κοσμου εξελεξεν ο Θεος δια να καταισχυνη τους σοφους, και τα ασθενη του κοσμου εξελεξεν ο Θεος δια να καταισχυνη τα ισχυρα, 	 Li mâc'a'eb xna'leb chiruheb li cuînk, li Dios quixsiq'ueb ru re nak te'c'utek' xxutâneb li cuanqueb xna'leb sa' ruchich'och'. Ut li mâc'a'eb xcuanquil sa' ruchich'och' li Dios quixsiq'ueb ru re nak te'c'utek' xxutâneb li cuanqueb xcuanquil sa' ruchich'och'.


και θελεις σφαξει τον κριον και θελεις λαβει το αιμα αυτου και ραντισει επι το θυσιαστηριον κυκλω 	 Chirix aßan tâcamsi li carner ut târachrachi lix quiqßuel saß xbên li artal joß ajcuiß chixcßatk.


εαν ομως επιστρεψης εις την πολιν και ειπης προς τον Αβεσσαλωμ, Θελω εισθαι δουλος σου, βασιλευ καθως εσταθην δουλος του πατρος σου μεχρι τουδε, ουτω θελω εισθαι τωρα δουλος σου τοτε δυνασαι υπερ εμου να ανατρεψης την βουλην του Αχιτοφελ 	 Abanan cui tatxic cuißchic Jerusalén ut tâye re laj Absalón nak tatcßanjelak chiru joß nak xatcßanjelac chicuu lâin, chi joßcan naru niquinâtenkßa chixpoßbal ru li yô chixcßûbanquil ru laj Ahitofel.


Θυγατηρ του λαου μου, περιζωσθητι σακκον και κυλισθητι εις στακτην πενθος μονογενους καμε εις σεαυτην θρηνησον πικρως διοτι ο εξολοθρευτης θελει ελθει εξαιφνης εφ' ημας. 	 Li Kâcuaß quixye reheb: —Ex intenamit, qßuehomak li kßes ru tßicr chêrix ut qßuehomak li cha chêrix. Texyâbak chi cau joß nak nayâbac junak li xcam ralal li jun ajcuiß chiru. Texyâbak xban nak ac châlqueb re li ani teßsachok êre.


Οι δε υιοι της Ελα, Σερεθ και Ιεσοαρ και Εθναν. 	 Aßaneb aßin li ralal laj Asur riqßuin lix Hela: laj Zeret, laj Jezoar ut laj Etnán.


μαλιστα δε και νομιζω τα παντα οτι ειναι ζημια δια το εξοχον της γνωσεως του Ιησου Χριστου του Κυριου μου, δια τον οποιον εζημιωθην τα παντα, και λογιζομαι οτι ειναι σκυβαλα δια να κερδησω τον Χριστον 	 Relic chi yâl chixjunil li c'a'ak re ru xinbânu chak junxil mâc'a' chic na-oc cui' chicuu anakcuan xban nak k'axal cui'chic nim xlok'al xpâbanquil li Kâcua' Jesucristo. Re nak lâinak chic re li Cristo, xintz'ektâna chixjunil li xinbânu chak junxil. A'an yal mul aj chic chicuu anakcuan.


Εν τω εννατω ετει του Σεδεκιου βασιλεως του Ιουδα, τον δεκατον μηνα, ηλθε Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς της Βαβυλωνος και απαν το στρατευμα αυτου κατα της Ιερουσαλημ και επολιορκουν αυτην. 	 Yô xlaje po re li xbele chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Sedequías nak quichal laj Nabucodonosor lix reyeb laj Babilonia rochbeneb lix soldados chi pletic riqßuineb laj Jerusalén ut queßxsut rix li tenamit.


Κατοικει επι βραχου και διατριβει, επι αποτομου βραχου και επι αβατων τοπων 	 Eb aßan nequeßxyîb lix naßajeb saß li nînki sakônac ut aran takekß nequeßxcol ribeb saß eb li jul li cuanqueb saß li pec.


Και ειπεν ο βασιλευς του Ισραηλ προς τον Ιωσαφατ, ειναι ετι ανθρωπος τις, δια του οποιου δυναμεθα να ερωτησωμεν τον Κυριον πλην εγω μισω αυτον διοτι δεν προφητευει καλον περι εμου αλλα παντοτε κακον ειναι ο Μιχαιας ο υιος του Ιεμλα. Και ειπεν ο Ιωσαφατ, Ας μη λαλη ο βασιλευς ουτως. 	 Ut lix reyeb laj Israel quixye re laj Josafat: —Cuan jun chic profeta naru naxye ke cßaßru naraj li Dios. Aßan laj Micaías li ralal laj Imla. Abanan xicß nacuil xban nak mâ jun sut naxye châbil esilal cue. Junes incßaß us naxye cue, chan. Abanan laj Josafat quixye re: —At rey, mâye chi joßcan, chan.


Αυτοι δε επλησθησαν μανιας και συνωμιλουν προς αλληλους τι να καμωσιν εις τον Ιησουν. 	 C'ajo' nak que'josk'o' eb laj fariseo ut laj tzolol chak'rab, ut que'oc chixyebal chi ribileb rib chanru nak te'xjit li Jesús.


Και εαν τις θεληση να εξαγοραση αυτο, τοτε θελει προσθεσει το πεμπτον αυτου εις την εκτιμησιν σου. 	 Ut cui li cuînk târaj tixlokß cuißchic li xul aßan, tixtoj chi tzßakal lix tzßak, ut tixqßue jûnk may ral li jûnk ciento saß xbên lix tzßak.


Και αφου εχειροτονησαν εις αυτους πρεσβυτερους κατα πασαν εκκλησιαν, προσευχηθεντες με νηστειας, αφιερωσαν αυτους εις τον Κυριον, εις τον οποιον ειχον πιστευσει. 	 Que'xxakab aj c'amol be re li junjûnk ch'ûtal chi aj pâbanel. Que'xbânu lix ayûn ut que'tijoc sa' xbêneb re xk'axtesinquileb sa' ruk' li Kâcua' li ac xe'pâban.


Μηποτε ελησμονησε να ελεη ο Θεος; μηποτε εν τη οργη αυτου θελει κλεισει τους οικτιρμους αυτου; Διαψαλμα. 	 ¿Ma xsach ta cuiß saß xchßôl li Dios nak târuxtâna ku? ¿Ma kßaxal cuißchic yô xjoskßil saß kabên nak incßaß chic naxtokßoba ku? chanquin saß inchßôl.


Ο δε Ιτται απεκριθη προς τον βασιλεα και ειπε, Ζη Κυριος, και ζη ο κυριος μου ο βασιλευς, οπου και αν ηναι ο κυριος μου ο βασιλευς, ειτε εις θανατον, ειτε εις ζωην, βεβαιως εκει θελει εισθαι και ο δουλος σου. 	 Abanan laj Itai quixye re laj David: —At rey, saß xcßabaß li Kâcuaß, ut saß âcßabaß ajcuiß lâat, lâin ninye âcue nak tinxic châcuix yalak bar, usta yoßyôkin malaj ut tincamsîk, chan.


Και οι πρεσβυτεροι της συναγωγης θελουσιν επιθεσει τας χειρας αυτων επι την κεφαλην του μοσχου ενωπιον του Κυριου και θελουσι σφαξει τον μοσχον ενωπιον του Κυριου. 	 Ut eb li nequeßtaklan saß li tenamit teßxqßue li rukß saß xjolom li toro chiru li Kâcuaß ut teßxcamsi.


Ειχε δε η Ρεβεκκα αδελφον ονομαζομενον Λαβαν και εδραμεν ο Λαβαν προς τον ανθρωπον εξω εις την πηγην. 	 Lix Rebeca cuan jun ras cuînk aj Labán xcßabaß. Laj Labán cô saß junpât chi âtinac riqßuin li cuînk li cuan chire li haß.


Κατωκησε δε ο Ιακωβ εν τη γη, εν η παρωκησεν ο πατηρ αυτου, εν τη γη Χανααν. 	 Laj Jacob quicuan aran Canaán saß li naßajej li quicuan cuiß lix yucuaß.


Και ειπε, Συ εξευρεις οτι εις εμε ανηκεν η βασιλεια και εις εμε ειχε στησει πας ο Ισραηλ το προσωπον αυτου, δια να βασιλευσω η βασιλεια ομως εστραφη και εγεινε του αδελφου μου διοτι παρα Κυριου εγεινεν εις αυτον 	 Laj Adonías quixye re: —Lâat nacanau nak lâin raj xin-oc chokß rey. Chixjunileb li tenamit Israel xeßraj raj nak lâin xin-oc chokß rey. Abanan aß chic li cuîtzßin quixakabâc chokß rey xban nak joßcan quiraj li Kâcuaß saß xbên.


Και θελεις καμει δια την σκηνην σανιδας εκ ξυλου σιττιμ ορθιας 	 Ut riqßuin li cheß acacia têyîb li tzßalam cheß re tâoc chi xakxo.


Και εξεπορθηθη η πολις, και παντες οι ανδρες του πολεμου εφυγον την νυκτα, δια της οδου της πυλης της μεταξυ των δυο τειχων, της πλησιον του βασιλικου κηπου οι δε Χαλδαιοι ησαν πλησιον της πολεως κυκλω και ο βασιλευς υπηγε κατα την οδον της πεδιαδος. 	 Eb laj Jerusalén queßxhop li tzßac li sutsu cuiß li tenamit ut queßêlelic chi kßek chixjunileb li cuînk li cauheb rib chi pletic rochben li rey. Queßel saß li oquebâl li cuan saß xyi li cuib chi tzßac chixcßatk lix naßaj li rutzßußuj li rey, usta cuanqueb lix soldado laj Babilonia chi xjun sutam li tenamit. Queßcôeb saß li be li naxic Arabá.


Και ειπεν ο Φαραω προς τον Ιωσηφ λεγων, Ο πατηρ σου και οι αδελφοι σου ηλθον προς σε 	 Ut laj faraón quixye re laj José: —Lâ yucuaß joß eb ajcuiß lâ cuas xeßcßulun âcuiqßuin.


Αφου ειπε ταυτα, επτυσε χαμαι και εκαμε πηλον εκ του πτυσματος και επεχρισε τον πηλον επι τους οφθαλμους του τυφλου 	 Nak ac xye a'in, li Jesús quichûbac sa' ch'och'. Riq'uin lix chûb quixyîb li sulul. Ut quixyul sa' rix ru li mutz'.


Αλλ' οτε ηκουσαν ο Σαναβαλλατ ο Ορωνιτης και Τωβιας ο δουλος, ο Αμμωνιτης, και ο Γησεμ ο Αραψ, περιεγελασαν ημας και περιεφρονησαν ημας, λεγοντες, Τι ειναι το πραγμα τουτο το οποιον καμνετε; θελετε να επαναστατησητε κατα του βασιλεως; 	 Nak queßrabi laj Sanbalat aj Horón ut laj Tobías li nataklan aran Amón, ut laj Gesem aj árabe, queßoc chikaseßenquil ut coeßxhob ut queßxye ke: —¿Cßaßru yôquex lâex? ¿Ma têkßet xchakßrab li rey saß êchßôl lâex? chanqueb.Ut lâin quinchakßoc ut quinye reheb: —Li Dios li cuan saß choxa, aßan tâtenkßânk ke. Ut lâo li nococßanjelac chiru, takayîb cuißchic li tenamit Jerusalén. Ut lâex incßaß naru têchßic êrib kiqßuin xban nak mâcuaß lâex yal êre ut xban nak mâcßaß cuan êre Jerusalén.—


ιδετε, εγω θελω μενει εις τας πεδιαδας της ερημου, εωσου ελθη λογος παρ' υμων δια να μοι αναγγειλη. 	 Lâin tincanâk saß li naßajej bar nequeßnumeß cuiß junpacßal li nimaß saß li chaki chßochß toj tâtakla junak esilal cuiqßuin, chan laj David.


ουδε λατρευεται υπο χειρων ανθρωπων ως εχων χρειαν τινος, επειδη αυτος διδει εις παντας ζωην και πνοην και τα παντα 	 Chi moco a' ta li cuînk naq'uehoc c'a'ak re ru re a'an. A'an ban naq'uehoc ke li kayu'am ut a'an naq'uehoc li kamusik'. A'an li naq'uehoc chixjunil li c'a'ru cuan.


Και εκαμεν ο βασιλευς εκ των ξυλων αλμουγειμ αναβασεις εις τον οικον του Κυριου και εις τον οικον του βασιλεως, και κιθαρας και ψαλτηρια δια τους μουσικους τοιαυτα ξυλα αλμουγειμ δεν ειχον ελθει ουδε φανη εως της ημερας ταυτης. 	 Li châbil cheß sándalo quicßanjelac chiru laj Salomón re xyîbanquileb li gradas re li templo ut re ajcuiß li palacio. Ut quixyîbeb ajcuiß li arpa chiru joß ajcuiß li salterio re tâcßanjelak chiruheb li nequeßcuajbac. Mâ jun sut chic quicuulac li châbil cheß aran Israel ut mâ jun sut chic queßril ru toj chalen anakcuan.


ηγεμων Κορε, ηγεμων Γοθωμ, ηγεμων Αμαληκ ουτοι ειναι οι ηγεμονες του Ελιφας εν τη γη Εδωμ ουτοι ησαν οι υιοι της Αδα. 	 joß eb ajcuiß laj Coré, laj Gatam, ut laj Amalec. Aßaneb aßin li queßtaklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Elifaz saß li tenamit Edom. Aßaneb li ri lix Ada.


Και υπερεβη η σοφια του Σολομωντος την σοφιαν παντων των κατοικων της ανατολης και πασαν την σοφιαν της Αιγυπτου 	 Kßaxal cuißchic cuan xnaßleb laj Salomón chiruheb li cuanqueb Egipto ut chiruheb ajcuiß li cuanqueb saß li este.


Και ειχεν ο Σολομων εβδομηκοντα χιλιαδας αχθοφορων και ογδοηκοντα χιλιαδας λιθοτομων εν τω ορει 	 Laj Salomón quixxakabeb lajêb xcâcßâl mil chi cuînk re teßîkânk ut câcßâl mil chi cuînk re teßisînk pec saß eb li tzûl.


Παραλαβων δε τους δωδεκα, ειπε προς αυτους Ιδου, αναβαινομεν εις Ιεροσολυμα, και θελουσιν εκτελεσθη παντα τα γεγραμμενα δια των προφητων εις τον Υιον του ανθρωπου. 	 Tojo'nak li Jesús quixc'ameb xjuneseb lix tzolom cablaju ut quixye reheb: -Anakcuan toxic Jerusalén re nak tâtz'aklok ru chixjunil li tz'îbanbil xbaneb li profeta chicuix lâin li C'ajolbej.


Καλητερον ξηρον ψωμιον και ειρηνη μετ' αυτου, παρα οικον πληρη θυματων μετα εριδος. 	 Kßaxal us li tzacânc saß nebaßil chi sa saß kachßôl chiru nak yôko chi ninkßeîc rajlal ut yôko chi pletic.


Και θελεις υφανει τον χιτωνα εκ βυσσου και θελεις καμει μιτραν εκ βυσσου και θελεις καμει ζωνην εργασιας κεντητου. 	 Li túnica têyîb riqßuin li châbil nokß lino. Joßcan ajcuiß li mitra têyîb riqßuin lino. Ut têyîb ajcuiß lix bacßbal xsaß ut têqßue xsahob ru châbil xyîbanquil.


Εφορμωσιν ως σφοδρα πλημμυρα, επι της ερημωσεως μου περικυλιονται. 	 Jun chaliqueb nak xeßchal chixjunileb chixbânunquil raylal cue.


Αυτος δε επερασεν εμπροσθεν αυτων και προσεκυνησεν εως εδαφους επτακις, εως να πλησιαση εις τον αδελφον αυτου. 	 Laj Jacob quicßamoc be chiru chixjunileb. Nak yô chi xic chixcßulbal li ras, yô chixcuikßibanquil rib chiru toj retal quicuulac riqßuin. Cuukub sut quixcuikßib rib nak yô chi xic.


Εις το τελος του τριτου ετους, θελεις εκφερει παν το δεκατον των γεννηματων σου του ετους εκεινου, και θελεις εναποθετει εντος των πυλων σου 	 Rajlal ox ox chihab, nak rakecß re li chihab, têcßam li junjûnk saß xlajêtkil chixjunil li ru lê racuîmk re xcßulanquil saß lê tenamit.Li tzacaêmk aßin reheb laj levita xban nak incßaß xeßxcßul lix chßochßeb. Ut reheb ajcuiß li jalaneb xtenamit, li mâcßaß xnaß xyucuaß ut reheb ajcuiß li xmâlcaßan li cuanqueb saß lê tenamit. Eb aßan târûk teßtzacânk toj tâcßojlâk xchßôleb. Ut li Kâcuaß lê Dios texrosobtesi re nak us tex-êlk riqßuin chixjunil li cßaßru têbânu.


τους παραστατας της θυρας και τα αορατα παραθυρα και τας στοας κυκλω κατα τα τρια αυτων πατωματα, κατα προσωπον της θυρας, εστρωμενα με ξυλον κυκλω κυκλω και το εδαφος εως των παραθυρων και τα παραθυρα ησαν εσκεπασμενα 	 Tzßaptzßo riqßuin tzßalam cheß li ru li tzßac li cuan saß li Santil Naßajej ut li ru li tzßac li cuan saß li Lokßlaj Santil Naßajej, joß ajcuiß li xmu cab li cuan chiru li nebâl. Ut tzßaptzßo ajcuiß riqßuin tzßalam cheß li ru li oquebâl, li ventanas ut li cuan saß xbên li puerta. Tzßaptzßo riqßuin tzßalam cheß saß li oxib tasal naticla saß chßochß ut nacuulac toj cuanqueb cuiß li ventanas.


Και οι εξακοσιοι ανδρες οι περιεζωσμενοι τα πολεμικα οπλα αυτων οιτινες ησαν εκ των υιων Δαν, εσταθησαν εις την θυραν του πυλωνος. 	 Nak yô chi cßulmânc aßin, eb li cuakib ciento chi soldado xcomoneb li ralal xcßajol laj Dan cuanqueb saß li oquebâl. Ac cauresinbileb re teßpletik.


και οστις δεν λαμβανει τον σταυρον αυτου και ακολουθει οπισω μου, δεν ειναι αξιος εμου. 	 Li ani tixcuy intâkenquil usta tixc'ul li camsîc sa' inc'aba', li jun a'an xc'ulub nak tinc'ul chok' cualal. Abanan li ani inc'a' tixcuy intâkenquil, li jun a'an moco xc'ulub ta nak tinc'ul chok' cualal.


Δεν ητο εν τη κιβωτω ειμη αι δυο πλακες, τας οποιας εθεσεν ο Μωυσης εκει εν Χωρηβ, οπου ο Κυριος εκαμε διαθηκην προς τους υιους Ισραηλ, οτε εξηλθον εξ Αιγυπτου. 	 Mâcßaß cuan chi saß li Lokßlaj Câx. Caßaj cuiß li cuib chi perpôquil pec li quixqßue laj Moisés chi saß nak cuan chak saß li tzûl Horeb. Chiru li pec aßan tzßîbanbil li contrato li quixbânu li Kâcuaß riqßuineb laj Israel nak queßel chak saß li tenamit Egipto.


Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους Οταν γεινη εσπερα, λεγετε Καλωσυνη διοτι κοκκινιζει ο ουρανος 	 Ut li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: -Nak na-ecuu nequeye "châbilak li cutan cuulaj xban nak cak ru li choxa."


Οι ταχυδρομοι εξηλθον, σπευδοντες δια την προσταγην του βασιλεως, και η διαταγη εξεδοθη εν Σουσοις τη βασιλευουση. Ο δε βασιλευς και ο Αμαν εκαθησαν να συμποσιασωσιν η δε πολις Σουσα ητο εν αμηχανια. 	 Eb li hu aßan queßtaklâc xbaneb lix takl li rey ut qui-el ajcuiß resil saß li tenamit Susa. Ut li rey Asuero rochben laj Amán queßcßojla ut queßoc chi ucßac chi saheb saß xchßôl. Abanan chixjunileb li cuanqueb saß li tenamit Susa, queßyotßeß xchßôleb ut sachsôqueb xchßôl queßcana.


Ανοιξον, Λιβανε, τας θυρας σου και ας καταφαγη πυρ τας κεδρους σου. 	 Canabomak êrib chixcßulbal li tojba mâc châlc re saß êbên, lâex aj Líbano. Lâex tex-osokß joß nak quicßateß li chacalteß li cuan saß qßuicheß.


Ησαν ως οι κεχορτασμενοι ιπποι το πρωι εκαστος εχρεμετιζε κατοπιν της γυναικος του πλησιον αυτου. 	 Chanchaneb li cacuây li yôqueb ru ut yôqueb chixjapbal reheb. Teßraj ru xic chixchapbal rixakileb li ras rîtzßin.


Οθεν εστραφη ο Θεος και παρεδωκεν αυτους εις το να λατρευσωσι την στρατιαν του ουρανου, καθως ειναι γεγραμμενον εν τω βιβλιω των προφητων. Μηπως προσεφερατε εις εμε σφαγια και θυσιας τεσσαρακοντα ετη εν τη ερημω, οικος Ισραηλ; 	 Jo'can nak li Kâcua' Dios quixcanabeb xjuneseb. Quixcanabeb chixlok'oninquil li chahim li cuan chiru choxa. Ut quitz'akloc ru li tz'îbanbil chak najter xbaneb li profeta nak que'xye: Lâex aj Israel, ¿ma quexmayejac ta bi' chak chicuu lâin nak yôquex chak chi numec' sa' li chaki ch'och' chiru ca'c'âl chihab?


εγειναν δε πασαι αι ημεραι του Σηθ εννεακοσια δωδεκα ετη και απεθανε. 	 Belêb ciento riqßuin cablaju chihab cuan re laj Set nak quicam.


εκ του Ζαβουλων, Ελιαβ ο υιος του Χαιλων 	 Laj Eliab li ralal laj Helón, aßan li najolomin reheb lix têpaleb li ralal xcßajol laj Zabulón.


Ο ογδοος δια τον ογδοον μηνα Σιββεχαι ο Χουσαθιτης, εκ των Ζαραιτων και εν τη διαιρεσει αυτου εικοσιτεσσαρες χιλιαδες. 	 Li quitaklan saß li xcuakxak chßûtal saß li xcuakxak po, aßan laj Sibecai xcomoneb li ralal xcßajol laj Zera. Husa xtenamit. Câhib xcaßcßâl mil chi cuînk cuanqueb saß li chßûtal aßan.


Και συνηχθησαν οι υιοι Βενιαμιν απο των πολεων εις Γαβαα, δια να εξελθωσιν εις πολεμον εναντιον των υιων Ισραηλ. 	 Chixjunileb li ralal xcßajol laj Benjamín queßchal yalak bar. Queßxchßutub ribeb aran Gabaa chi pletic riqßuineb li rech aj Israelil.


διοτι ελεγεν οτι και αν τα ιματια αυτου εγγισω, θελω σωθη. 	 -Usta ca'aj cui' li rak' tinch'e', riq'uin a'an tinq'uirâk, chan li ixk sa' xch'ôl.


Και ευλογησεν αυτους την ημεραν εκεινην, λεγων, Εις σε αναφερομενος θελει ευλογει ο Ισραηλ, λεγων, Ο Θεος να σε καμη ως τον Εφραιμ και ως τον Μανασση. Και εστησε τον Εφραιμ προ του Μανασση. 	 Ut saß li cutan aßan laj Israel quixtzßâma chiru li Dios nak aßan taxak chi-osobtesînk reheb li cuib chi al. Ut laj Israel quixye ajcuiß reheb, —Nak junak li kalal kacßajol tixtzßâma chiru li Dios nak aßan tâosobtesînk re junak chic, joßcaßin tixye, “Li Kâcuaß Dios taxak tâosobtesînk âcue joß nak queßosobtesîc laj Efraín ut laj Manasés xban li Kâcuaß Dios,” chan laj Israel reheb. Ut chi joßcaßin laj Israel quixnimobresi xcuanquil laj Efraín chiru laj Manasés.


Εν εκεινη τη ημερα οι Αιγυπτιοι θελουσιν εισθαι ως γυναικες, και θελουσι τρομαξει και φοβηθη απο της χειρος του Κυριου των δυναμεων σειομενης, την οποιαν σειει επ' αυτους. 	 Tâcuulak xkßehil nak chixjunileb laj Egipto chanchanakeb li ixk. Sicsotkeb xban xxiuheb nak teßxqßue retal nak li nimajcual Dios târakok âtin saß xbêneb.


Εγω ειμαι το Α και το Ω, αρχη και τελος, ο πρωτος και ο εσχατος. 	 Lâin li Alfa ut li Omega. Lâin ac cuanquin chak sa' xticlajic li ruchich'och' ut cuânkin ajcui' sa' roso'jic.-


Εξηλθεν ο σπειρων, δια να σπειρη τον σπορον αυτου. Και ενω εσπειρεν, αλλο μεν επεσε παρα την οδον και κατεπατηθη, και τα πετεινα του ουρανου κατεφαγον αυτο 	 -Jun aj acuinel cô chi âuc. Ut nak yô chixhirbal li iyaj, cuan li quinak chire be ut quiyek'îc. Que'chal li xul li neque'xic'an ut que'xcua' li iyaj.


Και εκαμεν ο Κυριος το πραγμα τουτο την επαυριον, και απεθανον παντα τα κτηνη των Αιγυπτιων εκ δε των κτηνων των υιων Ισραηλ δεν απεθανεν ουδε εν. 	 Joß cuulajak chic li Kâcuaß Dios quixbânu joß quixye reheb. Quilajeßcam lix quetômkeb laj Egipto ut reheb laj Israel mâ jun queßcam.


Και εδωκας εις εμε την ασπιδα της σωτηριας σου και η αγαθοτης σου με εμεγαλυνεν. 	 At Kâcuaß, lâat nacatcoloc cue, ut xban xnimal lâ cuusilal xniman incuanquil.


Αναβητε επι τα τειχη αυτης και κρημνιζετε, πλην μη καμητε συντελειαν αφαιρεσατε τας επαλξεις αυτης, διοτι δεν ειναι του Κυριου 	 Châlkeb li xicß nequeßiloc re lin tenamit ut cheßxsachak ru lin tenamit li chanchan li acuîmk uvas. Abanan incßaß teßxsach ru chi junaj cua. Caßaj cuiß li incßaß useb xnaßleb teßrisiheb saß xyânkeb xban nak eb aßan mâcuaß cueheb.


ο δε πλουσιος εις την ταπεινωσιν αυτου, επειδη ως ανθος χορτου θελει παρελθει. 	 Jo'can ajcui' junak biom chisahok' sa' xch'ôl usta nasach chixjunil li c'a'ru cuan re xban nak lix biomal mâc'a' na-oc cui' chiru li Dios. Li biomal chanchan li utz'u'uj nak na-oso'.


Και παν ερπετον, ερπον επι της γης, θελει εισθαι βδελυγμα δεν θελει τρωγεσθαι. 	 Incßaß naru têtzaca li xul li nequeßxjucu ribeb saß chßochß. Tzßektânanbilak ban êban.


Πασχωρ, Αμαριας, Μαλχιας, 	 laj Pasur, laj Amarías, laj Malquías,


επειδη δια τουτο και κοπιαζομεν και ονειδιζομεθα, διοτι ελπιζομεν εις τον ζωντα Θεον, οστις ειναι ο Σωτηρ παντων ανθρωπων, μαλιστα των πιστων. 	 Xban nak li yo'yôquil Dios, a'an li kayo'on, jo'can nak yôco xyalbal kak'e chi c'anjelac chiru. A'an naxyechi'i li colba-ib reheb chixjunileb. Abanan, ca'aj cui' li ani te'pâbânk re, a'aneb li te'colek'.


Τουτο θελει εισθαι σου απο των αγιωτατων εκ των δια πυρος προσφερομενων παντα τα δωρα αυτων, πασαι αι εξ αλφιτων προσφοραι αυτων και πασαι αι περι αμαρτιας προσφοραι αυτων και πασαι αι περι ανομιας προσφοραι αυτων, τας οποιας θελουσιν αποδιδει εις εμε, αγιωτατα θελουσιν εισθαι δια σε και δια τους υιους σου. 	 Ut tinqßue ajcuiß êre li santil mayej li incßaß nacßatman. Textzßak ajcuiß li mayej re li xbên ru li acuîmk, li mayej re xtojbal rix li mâc, ut re xtzßâmanquil xcuybal li mâc nak junak naxkßet junak li chakßrab. Chixjunil li tâqßuehekß cue chokß mayej, âcuehak lâat ut rehakeb lâ cualal.


δια να μη χυθη αιμα αθωον εν μεσω της γης σου, την οποιαν Κυριος ο Θεος σου διδει εις σε κληρονομιαν, και να ηναι αιμα επανω σου. 	 Chesicß ruheb li tenamit aßin re nak incßaß teßcamsîk saß lê naßaj li ani mâcßaß xmâc. Chebânu aßan re nak incßaß texmâcobk riqßuin xcamsinquil li ani mâcßaß xmâc saß li naßajej li tixqßue êre li Kâcuaß lê Dios.


Και αφου πας ο λαος ετελειωσε διαβαινων, διεβη και η κιβωτος του Κυριου και οι ιερεις εμπροσθεν του λαου. 	 Nak ac xeßnumeß chixjunileb li tenamit, queßnumeß ajcuiß laj tij li yôqueb chi cßamoc re lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß ut queßcôeb chi ubej.


Επειδη το φρονημα της σαρκος ειναι θανατος, το δε φρονημα του πνευματος ζωη και ειρηνη 	 Cui ca'aj cui' li naxrahi ru li kach'ôl nakac'oxla, a'an naxc'am chak li câmc sa' kabên. Cui nakaq'ue kach'ôl chixbânunquil li naraj li Santil Musik'ej, a'an naxq'ue ke li kayu'am chi junelic ut naxq'ue ajcui' ke li tuktûquil usilal.


Και ουτω θελει προσμεινει ο Κυριος δια να σας ελεηση, και ουτω θελει υψωθη δια να σας οικτειρηση διοτι ο Κυριος ειναι Θεος κρισεως μακαριοι παντες οι προσμενοντες αυτον. 	 Abanan li Kâcuaß yô chiroybeninquil re târuxtâna êru. Naraj xcßutbesinquil chêru nak aßan naxtokßoba êru. Li Kâcuaß li nimajcual Dios aßan tîc xchßôl. Us xak reheb li nequeßxcßojob xchßôl riqßuin li Kâcuaß.


Με ηκροαζοντο προσεχοντες και εις την συμβουλην μου εσιωπων. 	 Eb aßan nequeßxcanab ribeb chirabinquil li cßaßru ninye nak ninqßueheb lix naßlebeb.


Και σηκωθεις ο αρχιερευς και παντες οι μετ' αυτου, οιτινες ησαν αιρεσις των Σαδδουκαιων, επλησθησαν ζηλου 	 Ut li xyucua'il aj tij ut eb laj saduceo li cuanqueb rochben, c'ajo' nak que'oc xcakalinquileb li apóstol.


Ο εχων ωτα δια να ακουη, ας ακουη. 	 Tojo'nak li Jesús quixye reheb: -Li ani na-abin, chixq'uehak retal li c'a'ru ninye, chan.


Εκαμον δε κατ' αυτου συνωμοσιαν εν Ιερουσαλημ, και εφυγεν εις Λαχεις απεστειλαν ομως κατοπιν αυτου εις Λαχεις και εθανατωσαν αυτον εκει. 	 Eb li tenamit queßxcßûb ru chanru nak teßxcamsi laj Amasías aran Jerusalén. Laj Amasías quiêlelic chiruheb. Abanan queßxtâke toj saß li tenamit Laquis ut aran queßxcamsi.


Και κατα το βορειον πλευρον τα παραπετασματα ησαν εκατον πηχων οι στυλοι αυτων εικοσι και τα χαλκινα υποβασια αυτων εικοσι τα αγκιστρα των στυλων και αι ζωναι αυτων αργυρα. 	 Ut joßcan cuißchic queßxbânu saß li jun pacßal chic li nacana saß li norte. Ôb roxcßâl metro xnimal rok li tßicr li teßxqßue aran. Queßxyîb riqßuin bronce junmay li okech ut junmay lix naßajeb teßxqßue cuiß. Ut riqßuin plata queßxyîb li ganchos ut li argollas li teßxchap cuiß li tßicr.


Λεγουσι προς αυτον οι μαθηται Ραββι, τωρα εζητουν να σε λιθοβολησωσιν οι Ιουδαιοι, και παλιν υπαγεις εκει; 	 Lix tzolom que'chak'oc ut que'xye: -At tzolonel, nak cuanco aran, eb laj judío li cuanqueb aran que'raj raj âcamsinquil chi pec. ¿Ma toxic cui'chic aran? chanqueb.


Και την επαυριον ειπεν η πρεσβυτερα προς την νεωτεραν, Ιδου, εγω εκοιμηθην χθες την νυκτα μετα του πατρος ημων ας ποτισωμεν αυτον οινον και την νυκτα ταυτην, και εισελθουσα συ, κοιμηθητι μετ' αυτου, και ας αναστησωμεν σπερμα εκ του πατρος ημων. 	 Joß cuulajak chic li asbej quixye re li rîtzßin: —Chi kßek lâin xincuan riqßuin li kayucuaß. Anakcuan takacaltesi cuißchic re nak lâat chic tatcuânk riqßuin. Chi joßcan tâcuânk li ralal xcßajol li kayucuaß, chan re.


αφησατε να συναυξανωσιν αμφοτερα μεχρι του θερισμου, και εν τω καιρω του θερισμου θελω ειπει προς τους θεριστας Συλλεξατε πρωτον τα ζιζανια και δεσατε αυτα εις δεσμας δια να κατακαυσητε αυτα, τον δε σιτον συναξατε εις την αποθηκην μου. 	 Canabomak chi q'uîc chi xca'bichaleb toj sa' xk'ehil xsic'bal ru li trigo. Ut sa' xk'ehil li xsic'bal, tinye reheb laj sic'ol re: -Xocomak junxil li pim ut bac'omak chi jôb re xc'atbal. A'ut li trigo c'ûlahomak sa' li rochochil.-


Εκ των Γηρσωνιτων ησαν Λααδαν και Σιμει. 	 Eb li ralal laj Gersón, aßaneb laj Laadán ut laj Simei.


Εαν ομως ηναι οι εν τω οικω ολιγοστοι δια το αρνιον, αυτος και ο γειτων αυτου ο πλησιεστερος της οικιας αυτου ας λαβωσιν αυτο κατα τον αριθμον των ψυχων εκαστος θελει συναριθμεισθαι δια το αρνιον αναλογως με το αρκετον εις αυτον να φαγη. 	 Li incßaß qßuiheb saß rochocheb naru nequeßxxic chi cuaßac rochbeneb li rech cabal re nak teßxchoy xtiubal chixjunil lix tibel li carner. Teßxbir rix joß qßuial li teßxtzaca li junjûnk.


Καμε με να εννοω την οδον των εντολων σου, και θελω μελετα εις τα θαυμασια σου. 	 Chaqßue taxak innaßleb re nak junelic tinbânu li naxye lâ chakßrab. Ut junelic tincßoxla li sachba chßôlej quilajâbânu.


Και εν εκεινη τη ημερα προς την ριζαν του Ιεσσαι, ητις θελει ιστασθαι σημαια των λαων, προς αυτον θελουσι προστρεξει τα εθνη, και η αναπαυσις αυτου θελει εισθαι δοξα. 	 Tâcuulak xkßehil nak saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Isaí tâcßulûnk jun li tâtaklânk. Ut aßanak jun etalil chiruheb li tenamit. Chixjunileb teßsicßok re. Ut li tenamit li tâcuânk cuiß kßaxal lokßak.


Και ο Κυριος θελει εισθαι καταφυγιον εις τον πενητα, καταφυγιον εν καιρω θλιψεως. 	 At Kâcuaß, caßaj cuiß âcuiqßuin teßxcol rib li rahobtesinbileb. Ut âcuiqßuin ajcuiß teßxcol rib jokße cuanqueb saß raylal.


και θελει εισθαι το σπερμα σου ως η αμμος της γης, και θελεις εξαπλωθη προς δυσιν και προς ανατολην και προς βορραν και προς νοτον και θελουσιν ευλογηθη εν σοι, και εν τω σπερματι σου πασαι αι φυλαι της γης 	 Lâ cualal âcßajol teßqßuiânk joß xqßuial li poks li cuan saß li chßochß ut telajeßxjeqßui rib saß ruchichßochß. Saß âcßabaß lâat joß ajcuiß saß xcßabaßeb lâ cualal âcßajol, chixjunileb li tenamit li teßcuânk saß ruchichßochß teßxcßul jun li nimla usilal.


Και ειδεν ο Σαουλ και εγνωρισεν οτι ο Κυριος ητο μετα του Δαβιδ και Μιχαλ η θυγατηρ του Σαουλ ηγαπα αυτον. 	 Laj Saúl quixqßue retal nak li Kâcuaß natenkßan re laj David. Ut quixqßue ajcuiß retal nak lix Mical lix rabin naxra laj David.


Και τα επιθεματα, τα επι της κεφαλης των στυλων εν τη στοα, ησαν εργασιας κρινων τεσσαρων πηχων. 	 Li xyîbanquileb li chßîchß li quixqßue saß xjolomeb li okech li cuan saß xmu li cab, aßan chanchaneb li utzßußuj azucena. Caßchßin chic mâ cuib metro xnînkaleb li junjûnk.


ως τεκνα υπακοης μη συμμορφουμενοι με τας προτερας επιθυμιας, τας οποιας ειχετε εν αγνοια υμων, 	 Chex-abînk chiru li Dios xban nak lâex ralal xc'ajol. Mêbânu chic li nequerahi ru junxil nak toj mâji' nequenau lix yâlal.


αυξανεσθε δε εις την χαριν και εις την γνωσιν του Κυριου ημων και Σωτηρος Ιησου Χριστου εις αυτον εστω η δοξα και νυν και εις ημεραν αιωνος αμην. 	 A' taxak li rusilal li Kâcua' chic'utûnk sa' lê yu'am ut chesic' chanru nak tênau lix yâlal li Kâcua' Jesucristo laj Colol ke. A' taxak li Kâcua' Jesucristo chilok'onîk anakcuan ut chi junelic toj sa' roso'jiqueb li cutan. Jo'can taxak.


Τοτε εξηφθη η οργη του Σαουλ κατα του Ιωναθαν, και ειπε προς αυτον, Υιε διεφθαρμενης και αποστατιδος, δεν εξευρω οτι συ εξελεξας τον υιον του Ιεσσαι δι' αισχυνην σου και δι' αισχυνην της γυμνωσεως της μητρος σου; 	 Cßajoß nak quijoskßoß laj Saúl riqßuin laj Jonatán ut quixye re: —Lâat incßaß us ânaßleb. Ralalat jun ixk kßetkßet ut incßaß us xnaßleb. Anakcuan ninnau nak lâat tzßakal ramîg li ralal laj Isaí. Xutânal chokß âcue ut chokß re ajcuiß lâ naß.


Ασπασθητε παντα αγιον εν Χριστω Ιησου. Σας ασπαζονται οι μετ' εμου αδελφοι. 	 Cheq'ue xsahil xch'ôleb chixjunileb li neque'pâban re li Jesucristo. Eb li hermân li cuanqueb arin cuiq'uin neque'xtakla ajcui' xsahil êch'ôl.


Και ως ειδεν αυτους Σεδεκιας ο βασιλευς του Ιουδα και παντες οι ανδρες του πολεμου, εφυγον και εξηλθον την νυκτα εκ της πολεως δια της οδου του κηπου του βασιλεως, δια της πυλης της μεταξυ των δυο τειχων και εξηλθε δια της οδου της πεδιαδος. 	 Nak laj Sedequías lix reyeb laj Judá ut eb lix soldados queßrileb lix soldados li xicß nequeßiloc reheb, queßêlelic chiruheb. Chiru kßojyîn queßel saß xnaßaj li racuîmk li rey saß li oquebâl li cuan saß xyi li cuib chi tzßac ut queßcôeb saß li be li naxic Arabá.


Τοτε δεν θελω αισχυνθη, οταν επιβλεπω εις παντα τα προσταγματα σου. 	 Mâcßaß cßaßru tinxutâna cui lâin tinbânu li cßaßru naxye lâ chakßrab.


Ναι, το στρουθιον ευρηκε κατοικιαν, και η τρυγων φωλεαν εις εαυτην, οπου θετει τους νεοσσους αυτης, τα θυσιαστηρια σου, Κυριε των δυναμεων, Βασιλευ μου και Θεε μου. 	 At nimajcual Dios, eb li xul nequeßxtau xnaßajeb nachß riqßuin lâ artal. At inrey, at inDios, li tzentzeyul naxtau xnaßaj lix soc ut li cuilix naxtau xnaßaj re tixqßue cuiß li cocß ral.


Δεν συμβουλευονται παρα να ριψωσι αυτον απο του υψους αυτου αγαπωσι το ψευδος δια μεν του στοματος αυτων ευλογουσι, δια δε της καρδιας αυτων καταρωνται. Διαψαλμα. 	 Junes cuisinquil saß lin cuanquil nequecßoxla. Junes li ticßtiß nacuulac chêru lâex. Nequeqßue raj inlokßal nak nequeye êrib, abanan moco joßcan ta saß êchßôl. Saß êchßôl niquinêtzßektâna.


Βαλε, Κυριε, φυλακην εις το στομα μου φυλαττε την θυραν των χειλεων μου. 	 At nimajcual Dios, chinâtenkßa re nak incßaß tinye li incßaß us. Chinâtenkßa re nak incßaß tinpaltok riqßuin li cßaßru ninye.


Και εξηλθε παλιν παρα την θαλασσαν και πας ο οχλος ηρχετο προς αυτον, και εδιδασκεν αυτους. 	 Ut nak ac xq'uirtesi li cuînk sic, li Jesús cô chire li palau Galilea. Nabaleb li tenamit que'cuulac riq'uin ut li Jesús qui-oc chixtzolbaleb.


Ο δε Ελισσαιε επεστρεψεν εις Γαλγαλα και ητο πεινα εν τη γη και οι υιοι των προφητων εκαθηντο εμπροσθεν αυτου και ειπε προς τον υπηρετην αυτου, Στησον τον λεβητα τον μεγαν και ψησον μαγειρευμα δια τους υιους των προφητων. 	 Chirix aßan laj Eliseo quisukßi Gilgal. Saß eb li cutan aßan yô li cueßej. Jun chßûtal chi profeta queßxchßutub ribeb riqßuin. Laj Eliseo quixye re lix môs: —Qßue li nimla ucßal saß xam ut yîb lix tzacaêmkeb, chan.


Τοτε αποστειλας ο Φαραω, εκαλεσε τον Ιωσηφ, και εξηγαγον αυτον μετα σπουδης εκ της φυλακης και εξυρισθη και ηλλαξε την στολην αυτου και ηλθε προς τον Φαραω. 	 Tojoßnak laj faraón quixtakla xbokbal laj José. Queßrisi saß junpât saß tzßalam. Laj José quixjo rib ut quixtikib rib chi us ut cô riqßuin laj faraón.


Και αποκριθεις ειπε προς αυτους Σας λεγω οτι εαν ουτοι σιωπησωσιν, οι λιθοι θελουσι φωναξει. 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: -Lâin ninye êre nak cui eb lin tzolom te'xcanab xq'uebal inlok'al, a' chic li pec te'xjap re chixq'uebal inlok'al, chan li Jesús.


Οτε δε ηλθον εις την Τρωαδα δια να κηρυξω το ευαγγελιον του Χριστου, και ηνοιχθη εις εμε θυρα εν Κυριω, 	 Nak quincuulac sa' li tenamit Troas chi c'anjelac chiru li Kâcua', k'axal que'xq'ue xch'ôl chirabinquil nak quinch'olob xyâlal li colba-ib sa' xc'aba' li Jesucristo.


Διοτι και εγω ειμαι ανθρωπος υποκειμενος εις εξουσιαν, εχων υπ' εμαυτον στρατιωτας, και λεγω προς τουτον, Υπαγε, και υπαγει; και προς αλλον, Ερχου, και ερχεται, και προς τον δουλον μου, Καμε τουτο, και καμνει. 	 Lâin cuan ani nataklan cue ut cuanqueb lin soldado rubel incuanquil. Nak ninye re li jun "ayu", naxic. Ut nak ninye re li jun chic "quim", nachal. Ut nak ninye re lin môs, "bânu a'in", naxbânu, chan li capitán.


και εξ Ασριηλ, η συγγενεια των Ασριηλιτων εκ Συχεμ, η συγγενεια των Συχεμιτων και εκ Σεμιδα, η συγγενεια των Σεμιδαιτων 	 eb li ralal xcßajol laj Asriel; eb li ralal xcßajol laj Siquem;


Και εκαμε θυσιαστηριον χαλκουν, εικοσι πηχων το μηκος αυτου, και εικοσι πηχων το πλατος αυτου, και δεκα πηχων το υψος αυτου. 	 Ut quixyîb ajcuiß jun li artal bronce. Belêb metro xnajtil rok, belêb metro xnajtil ru, ut câhib metro riqßuin media metro lix najtil xteram.


Ειπε δε Χελκιας ο ιερευς ο μεγας προς Σαφαν τον γραμματεα, Ευρηκα το βιβλιον του νομου εν τω οικω του Κυριου. Και εδωκεν ο Χελκιας το βιβλιον εις τον Σαφαν, και ανεγνωσεν αυτο. 	 Saß jun li cutan laj Hilcías li xbênil aj tij quixye re laj Safán: —Lâin xintau saß lix templo li Kâcuaß li hu li tzßîbanbil cuiß lix chakßrab li Dios, chan. Laj Hilcías quixqßue li hu re laj Safán ut laj Safán quiril xsaß.


Συγκαλεσας δε τους δωδεκα μαθητας αυτου, εδωκεν εις αυτους δυναμιν και εξουσιαν κατα παντων των δαιμονιων και να θεραπευωσι νοσους 	 Li Jesús quixch'utubeb lix tzolom cablaju ut quixq'ueheb xcuanquil chirisinquileb li mâus aj musik'ej ut quixq'ueheb ajcui' xcuanquil chixq'uirtesinquileb li yaj.


Και οι ευροντες αυτον συλλεγοντα ξυλα εφεραν αυτον προς τον Μωυσην και τον Ααρων και προς πασαν την συναγωγην 	 Eb li queßtaßoc re chixsicßbal lix siß queßxcßam li cuînk riqßuin laj Moisés ut laj Aarón chiruheb chixjunileb li tenamit.


Οι υιοι του Γηρσων, Λιβνι και Σεμει, κατα τας συγγενειας αυτων. 	 Aßaneb aßin li ralal laj Gersón: laj Libni ut laj Simei. Aßaneb li ralal laj Gersón.


Και προχωρησας εκειθεν ολιγον, ειδεν Ιακωβον τον του Ζεβεδαιου και Ιωαννην τον αδελφον αυτου, και αυτους εν τω πλοιω επισκευαζοντας τα δικτυα, 	 Junpât chic quibêc li Jesús nak coxtauheb li ralal laj Zebedeo. Laj Jacobo ut laj Juan xc'aba'eb. Cuanqueb sa' lix jucub. Yôqueb chixxitinquil lix yoy.


Και τα χερουβειμ υψωθησαν τουτο ειναι το ζωον, το οποιον ειδον παρα τον ποταμον Χεβαρ. 	 Aßaneb li querubines li quicuil chire li nimaß Quebar. Ut eb li querubines queßcôeb takecß.


πασαι αι αμαρτιαι αυτου, τας οποιας ημαρτησε, δεν θελουσι πλεον μνημονευθη εις αυτον εκαμε κρισιν και δικαιοσυνην θελει εξαπαντος ζησει. 	 Incßaß tâqßuehekß saß xbên li mâc li quixbânu junxil. Quixbânu li us ut li tîquilal. Relic chi yâl tâcuânk xyußam.


Προς δε τον βασιλεα του Ιουδα, οστις σας απεστειλε δια να ερωτησητε τον Κυριον, ουτω θελετε ειπει προς αυτον Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ, περι των λογων τους οποιους ηκουσας 	 Joßcaßin têye re lix reyeb laj Judá li xtaklan chak êre chi âtinac riqßuin li Kâcuaß: Aßan aßin xye li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel: Xban nak xacuabi li cßaßru tzßîbanbil saß li hu,


Διοτι ιδου, αυτο τουτο, το οτι ελυπηθητε κατα Θεον, ποσην σπουδην εγεννησεν εις εσας, αλλα απολογιαν, αλλα αγανακτησιν, αλλα φοβον, αλλα ποθον, αλλα ζηλον, αλλ' εκδικησιν. Κατα παντα απεδειξατε εαυτους οτι εισθε καθαροι εις τουτο το πραγμα. 	 Q'uehomak retal chanru nak xextenk'âc xban nak xecuy li raylal jo' naraj li Dios. Quixq'ue xcacuil êch'ôl sa' lê pâbâl. Anakcuan nequeraj rilbal cuu ut nequeraj xpatz'bal xcuybal lê mâc. Nachal chic êjosk'il ut êxiu xban li inc'a' us li neque'xbânu li cuanqueb sa' êyânk. Nequeraj nak laj mâc te'xtoj rix lix mâqueb. Riq'uin chixjunil a'in nac'utun nak lâex mâc'a' êmâc riq'uin li c'a'ru quic'ulman.


Δεν εκρυφθησαν τα οστα μου απο σου, ενω επλαττομην εν τω κρυπτω και διεμορφονομην εν τοις κατωτατοις της γης. 	 Lâat ac xanau nak cuanquin nak toj cuanquin riqßuin lin naß. Moco mukmûquin ta châcuu usta toj mâjiß ninyoßla saß ruchichßochß.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον Κυριον, Ιδε, συ μοι λεγεις, Αναγαγε τον λαον τουτον και συ δεν με εφανερωσας ποιον θελεις αποστειλει μετ' εμου και συ ειπας, σε γνωριζω κατ' ονομα, και μαλιστα ευρηκας χαριν εμπροσθεν μου 	 Laj Moisés quixye re li Dios: —Lâat xaye cue nak tincßamok be chiruheb li cristian, aban incßaß xaye cue ani tâochbenînk cue. Ut xaye cue nak sicßbil cuu âban. Xaye ajcuiß cue nak xincßam cuib saß usilal châcuu.


δεν διδει επι τοκω και δεν λαμβανει προσθηκην, αποστρεφει την χειρα αυτου απο αδικιας, καμνει δικαιαν κρισιν αναμεσον ανθρωπου και ανθρωπου, 	 Incßaß naxpatzß ral lix tumin li naxqßue chi toß. Incßaß naxsicß xbiomal riqßuin xtoßoninquil tumin. Incßaß naxcßûluban xchßôl xbânunquil li mâusilal ut narakoc âtin saß xyâlal nak cuan junak chßaßajquilal.


οικος Δαβιδ, ουτω λεγει Κυριος Κρινετε κρισιν το πρωι και ελευθερονετε τον γεγυμνωμενον εκ της χειρος του δυναστου, μηποτε η οργη μου εξελθη ως πυρ και εκκαυθη, χωρις να υπαρχη ο σβεσων, εξ αιτιας της κακιας των εργων σας. 	 —Lâex li nequex-oc chokß xreyeb laj Judá, abihomak li oc re chixyebal li Kâcuaß. Rajlal cutan textaklânk saß tîquilal. Checolak li ani yôqueb chi rahobtesîc xbaneb li incßaß useb xnaßleb. Cui incßaß têbânu li us tâchâlk injoskßil saß êbên. Chanchanak li xam li incßaß naru xchupbal xban li mâusilal xebânu.


δυο γυναικες θελουσιν αλεθει ομου, η μια παραλαμβανεται και η αλλη αφινεται 	 Ut cuib li ixk yôkeb chi que'ec sa' jun li que'leb, jun aj pâbanel ut li jun chic mâcua' aj pâbanel. Ut laj pâbanel tâc'amek' xban li Dios ut li jun chic li mâcua' aj pâbanel, a'an tâcanabâk.


Τον στερεωσαντα την γην επι των υδατων διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου. 	 Aßan li quiyîban re li ruchichßochß saß xnaßaj saß xbên li haß xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


Επειτα παλιν επεθεσε τας χειρας επι τους οφθαλμους αυτου και εκαμεν αυτον να αναβλεψη, και αποκατεσταθη η ορασις αυτου, και ειδε καθαρως απαντας. 	 Tojo'nak li Jesús quixq'ue cui'chic li ruk' sa' li xnak' ru li mutz' ut quiq'uira li ru. Nak qui-iloc li cuînk, tz'akal chic naril chixjunil.


Εχω ομως κατα σου ολιγα, διοτι αφινεις την γυναικα Ιεζαβελ, ητις λεγει εαυτην προφητιν, να διδασκη και να πλανα τους δουλους μου εις το να πορνευωσι και να τρωγωσιν ειδωλοθυτα. 	 Abanan inc'a' nacuulac chicuu nak nequec'am êrib sa' usilal riq'uin li ixk li yibru xna'leb li chanchan lix na'leb lix Jezabel. Li ixk a'an naxq'ue rib chok' xprofeta li Dios, abanan moco yâl ta. Yô ban chixbalak'inquileb laj c'anjel chicuu. Riq'uin li naxbânu yô chixc'ambaleb xbe chi yumbêtac ut chi co'bêtac. Ut yô ajcui' chixc'ambaleb xbe chixtzacanquil li tzacaêmk mayejanbil chiru li jalanil Dios.


Ειπε δε προς αυτον ο Θεος Αφρον, ταυτην την νυκτα την ψυχην σου απαιτουσιν απο σου οσα δε ητοιμασας, τινος θελουσιν εισθαι; 	 Abanan li Dios quixye re, "Abi, at jip aj cuînk. Chiru a k'ojyîn a'in tatcâmk. Ut chixjunil li xocxo âban, ¿ani aj e tâcanâk cui'?"


Αλλ' ιδων ο Δαβιδ οτι οι δουλοι αυτου εψιθυριζον μετ' αλληλων, ενοησεν ο Δαβιδ οτι το παιδιον απεθανεν οθεν ειπεν ο Δαβιδ προς τους δουλους αυτου, Απεθανε το παιδιον; οι δε ειπον, Απεθανε. 	 Laj David quixqßue retal nak saß has yôqueb chi âtinac chi ribileb rib. Joßcan nak quixnau nak ac xcam li cßulaßal. Quixye reheb: —¿Ma xcam li cßulaßal? chan. Ut eb aßan queßxye re: —Xcam, chanqueb.


Και αυτος σηκωσας τους οφθαλμους αυτου εις τους μαθητας αυτου, ελεγε Μακαριοι σεις οι πτωχοι, διοτι υμετερα ειναι η βασιλεια του Θεου. 	 Ut li Jesús quirileb lix tzolom ut qui-oc chixyebal: -Us xak êre lâex li neba'ex, xban nak cuanquex chic rubel xcuanquil li Dios.


Ο Ιωσαφατ εκαμε πλοια εν Θαρσεις, δια να πλευσωσιν εις Οφειρ δια χρυσιον πλην δεν υπηγον, διοτι τα πλοια συνετριφθησαν εν Εσιων-γαβερ. 	 Li rey Josafat quixqßue chi yîbâc li nînki jucub joß li cuan Tarsis re teßxic chiru li palau toj Ofir chixcßambal chak li oro. Abanan incßaß queßcuulac xban nak queßjacheß li jucub aran Ezión-geber.


Και εις τα πλαγια αυτου επεσκευασεν Εσερ ο υιος του Ιησου, ο αρχων της Μισπα, αλλο τμημα απεναντι της αναβασεως προς την οπλοθηκην της γωνιας. 	 Li tzßac li cuan chixcßatk li quixyîb laj Bavai, aßan quixyîb laj Ezer li ralal laj Jesúa li nataklan saß xbêneb li cuanqueb saß li tenamit Mizpa. Li tzßac li queßxyîb cuan saß xcaßyabâl li naßajej li nequeßxxoc cuiß chixjunil li chßîchß li nacßanjelac re pletic. Li tzßac li queßxyîb quicuulac toj saß xuc.


Εις την αυξησιν της εξουσιας αυτου και της ειρηνης δεν θελει εισθαι τελος, επι τον θρονον του Δαβιδ και επι την βασιλειαν αυτου, δια να διαταξη αυτην και να στερεωση αυτην εν κρισει και δικαιοσυνη απο του νυν και εως αιωνος. Ο ζηλος του Κυριου των δυναμεων θελει εκτελεσει τουτο. 	 Tânimâk lix nimajcual cuanquilal ut li tuktûquil usilal mâcßaßak rosoßjic. Tâcßojlâk saß xcßojaribâl laj David ut tixxakab lix cuanquil saß xyâlal ut saß tîquilal chalen anakcuan ut chi junelic. Li nimajcual Dios tixbânu chi joßcaßin xban nak joßcan quiraj.


πυρ και χαλαζα, χιων και ατμις, ανεμοστροβιλος, ο εκτελων τον λογον αυτου 	 Cheßxqßuehak ta xlokßal li Kâcuaß li câk, li sakbach, li ratzßam que ut li xchußque, joß ajcuiß li câk-sut-ikß li na-abin chiru.


Και οι υιοι του Ααρων εφεραν το αιμα προς αυτον και ενεβαψε τον δακτυλον αυτου εις το αιμα και εβαλεν επι τα κερατα του θυσιαστηριου και εχυσε το αιμα εις την βασιν του θυσιαστηριου. 	 Eb li ralal queßxxoc li quicß ut queßxqßue re laj Aarón. Ut laj Aarón quixtzßa li rukß saß li quicß ut quixyul chiruheb li xucub li cuan saß xcâ xucûtil li artal. Li qui-elaßan quixhoy saß xtôn li artal.


Και αυτη ειναι η εκτασις της πολεως η προς βορραν, τεσσαρες χιλιαδες και πεντακοσια μετρα. 	 Sutsûk saß tzßac li tenamit li cuan saß li naßajej li kßaxtesinbil re li Dios. Li tzßac li cuan saß li norte, aßan cuib kilómetro riqßuin cuib ciento metro riqßuin ôb xcaßcßâl metro xnimal ru.


Ο Σολομων δε ωκοδομησεν εις αυτον οικον. 	 Abanan mâcua' laj David quiyîban re li templo. Laj Salomón, a'an li quiyîban re.


Τοτε απεκριθην και ειπα προς αυτον, Τι ειναι αι δυο αυται ελαιαι επι τα δεξια της λυχνιας και επι τα αριστερα αυτης; 	 Ut lâin quinpatzß re li ángel: —¿Cßaßru xyâlal li cuib tôn chi olivo li cuanqueb chi xcaß pacßalil li candelero?—


τοτε θελει εισελθει ο ιερευς και θελει θεωρησει και ιδου, εαν η πληγη εξηπλωθη εις την οικιαν, ειναι λεπρα διαβρωτικη εν τη οικια ειναι ακαθαρτος. 	 laj tij tâoc saß li cab chirilbal. Cui tixqßue retalil nak yô chi nimânc li moß saß li cab, aßan retalil nak naxbon rib li moß ut muxbil chic ru li cab aßan.


Πολλοι δε και εξ εκεινων, οιτινες εκαμνον τας μαγειας, φεροντες τα βιβλια αυτων κατεκαιον ενωπιον παντων και αριθμησαντες τας τιμας αυτων, ευρον πεντηκοντα χιλιαδας αργυριου. 	 Nabaleb laj tûl que'chal ut que'xc'am chak lix huheb li nac'anjelac chiruheb re tûlac ut que'xc'at chiruheb chixjunileb li tenamit. Nak que'xbir rix lix tz'ak chixjunil li que'xc'at, qui-el lajêb roxc'âl mil chi tumin plata.


Προσευχη Αββακουμ του προφητου επι Σιγιωνωθ. 	 Aßan aßin jun li tij quixbicha li profeta Habacuc:


και λεγοντες Ουαι, ουαι, η πολις η μεγαλη η ενδεδυμενη βυσσινον και πορφυρουν και κοκκινον και κεχρυσωμενη με χρυσον και λιθους τιμιους και μαργαριτας, 	 -Tok'obeb ru. Tok'obeb ru li cuanqueb sa' li nimla tenamit a'an. Junxil que'xtikib ribeb riq'uin li châbil t'icr lino ut púrpura ut caki t'icr. Ut que'xq'ue chok' xsahob ru li oro, ut li tertôquil pec ut li perla.


Ο δε Δαβιδ και πας ο οικος του Ισραηλ επαιζον εμπροσθεν του Κυριου παν ειδος οργανων απο ξυλου ελατης και κιθαρας και ψαλτηρια και τυμπανα και σειστρα και κυμβαλα. 	 Laj David ut chixjunileb laj Israel yôqueb chi xajoc ut yôqueb chi bichânc chi anchaleb xchßôl re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß ut yôqueb chi cuajbac. Cuanqueb x-arpa, cuanqueb xsalterios, cuanqueb xtambor, ut cuanqueb xxôlb ut yôqueb ajcuiß chixtßochbal li sursûquil chßîchß.


Και θελει λογαριασει μετα του αγοραστου αυτου απο του ετους, καθ' ο επωληθη εις αυτον, μεχρι του ετους της αφεσεως και η τιμη της πωλησεως αυτου θελει εισθαι κατα τον αριθμον των ετων αναλογως του χρονου ενος μισθωτου θελει λογαριασθη εις αυτον. 	 Li cuînk tixbir rix jarub chihab ac xcßanjelac ut jarub chihab chic mâjiß nacuulac li chihab re sahil chßôlejil. Ut lix tojbal li tixcßul, aßan juntakßêt riqßuin xtojbal junak li môs.


αλλ' οι οφθαλμοι αυτων εκρατουντο δια να μη γνωρισωσιν αυτον. 	 Usta que'ril ru, abanan inc'a' que'xnau nak a'an li Jesús xban nak cuan c'a'ru quiramoc re chiruheb.


Και ο Ααρων θελει βασταζει τα ονοματα των υιων Ισραηλ εν τω περιστηθιω της κρισεως επι της καρδιας αυτου, οταν εισερχηται εις το αγιον, εις μνημοσυνον ενωπιον του Κυριου διαπαντος. 	 Chi joßcaßin tixcßam chire xchßôl laj Aarón li pectoral retalil li tîquilal, li tzßîbanbil cuiß lix cßabaßeb li cablaju xtêpaleb li ralal xcßajol laj Israel. Tixcßam chire xchßôl li pectoral rajlal nak tâoc saß li Santil Naßajej ut laj Aarón junelic tixjultica chiru li Kâcuaß eb li ralal xcßajol laj Israel.


Ψυχη ανευ γνωσεως βεβαιως δεν ειναι καλον και οστις σπευδει με τους ποδας, προσκοπτει. 	 Junak cristian mâcßaß xnaßleb incßaß naxcßoxla chi us li cßaßru naxbânu. Xban nak naxbânu saß junpât aßan naqßuehoc re chi mâcobc.


Και ειπεν ο Ιακωβ, Ομοσον μοι σημερον και ωμοσεν εις αυτον και επωλησε τα πρωτοτοκια αυτου εις τον Ιακωβ. 	 Laj Jacob quixye re laj Esaú: —Ye cue anakcuan chiru li Dios nak tâcßayi chokß cue, chan. Ut laj Esaú quixcßayi chokß re laj Jacob li cßaßru quirêchani raj joß jun xbên alalbej.Ut laj Jacob quixqßue lix tibel xcua laj Esaú. Ut laj Esaú quicuaßac chi us. Nak quirakeß chi cuaßac cô. Joßcan nak laj Esaú quixtzßektâna lix primogenitura, lix mâtan li quirêchani raj xban nak aßan li xbên alalbej.


Και ελαβον παντα τα υπαρχοντα των Σοδομων και των Γομορρων και πασαν αυτων την ζωοτροφιαν, και ανεχωρησαν. 	 Eb li câhib chi rey queßnumta saß xbêneb li ôb chi rey saß li plêt. Li câhib chi rey queßxxoc chixjunil li cuan saß eb li tenamit Sodoma ut Gomorra. Queßxcßam chokß reheb li tzacaêmk joß ajcuiß lix biomaleb li cuib chi tenamit aßan ut queßcôeb.


Ιδε ποσον αγαπω τας εντολας σου Κυριε, ζωοποιησον με κατα το ελεος σου. 	 Cßajoß nak ninra lâ chakßrab, at Kâcuaß. Chaqßue taxak lin yußam xban nak kßaxal nim lâ cuuxtân.


Εαν ουτος δεν ητο παρα Θεου, δεν ηδυνατο να καμη ουδεν. 	 Cui ta inc'a' taklanbil chak xban li Dios li cuînk a'in, mâc'a' raj naru naxbânu, chan li cuînk reheb.


αλλα και προπαθοντες και υβρισθεντες, καθως εξευρετε, εν Φιλιπποις, ελαβομεν θαρρος εις τον Θεον ημων να λαλησωμεν προς εσας το ευαγγελιον του Θεου με πολυν αγωνα. 	 Usta ac xkac'ul li rahobtesîc ut usta ac xohobe' aran Filipos, abanan li Dios xq'uehoc xcacuil kach'ôl chixyebal resil li colba-ib êre lâex. Inc'a' xoxucuac usta cuanqueb li k'axal xic' neque'iloc ke.


Τα πρωτογεννηματα της γης σου θελεις φερει εις τον οικον Κυριου του Θεου σου. Δεν θελεις ψησει εριφιον εν τω γαλακτι της μητρος αυτου. 	 Li xbên ru lê racuîmk têcßam saß li naßajej li niquineßxlokßoni cuiß. Mêchik xtibel li chßina chibât saß xyaßal xtuß lix naß, chan li Dios.


Μονον απεχε ισχυρως απο του να φαγης το αιμα διοτι το αιμα ειναι η ζωη και δεν δυνασαι να φαγης την ζωην μετα του κρεατος. 	 Abanan, incßaß naru têtzaca lix quiqßueleb li xul xban nak li quicß, aßan li naqßuehoc xyußam li xul. Ut incßaß naru têtzaca li naqßuehoc yußam rochben li tib.


Και εκαλεσεν ο Ιερεμιας τον Βαρουχ τον υιον του Νηριου, και ο Βαρουχ εγραψεν εκ στοματος του Ιερεμιου παντας τους λογους του Κυριου, τους οποιους ελαλησε προς αυτον, επι τομου βιβλιου. 	 Ut laj Jeremías quixbok laj Baruc, li ralal laj Nerías ut quixye re chixjunil li quiyeheß re xban li Kâcuaß Dios. Ut laj Baruc quixtzßîba chixjunil saß li hu joß quiyeheß re xban laj Jeremías.


Ειχε δε αποκαλυψει ο Κυριος προς τον Σαμουηλ, μιαν ημεραν πριν ελθη ο Σαουλ, λεγων; 	 Jun cutan chic mâ nacuulac laj Saúl, nak li Dios quiâtinac riqßuin ut quixye re:


Και ηκουσαν οι ιερεις και οι προφηται και πας ο λαος τον Ιερεμιαν, λαλουντα τους λογους τουτους εν τω οικω του Κυριου. 	 Eb laj tij, eb li profeta ut chixjunileb li tenamit queßrabi nak laj Jeremías quixye li âtin aßin saß lix templo li Kâcuaß.


και το τοξον θελει εισθαι εν τη νεφελη και θελω βλεπει αυτο, δια να ενθυμωμαι την παντοτεινην διαθηκην την μεταξυ Θεου και παντος εμψυχου ζωου εκ πασης σαρκος ητις ειναι επι της γης. 	 Nak tincuil li xôquikßab saß li chok, junelic tâjulticokß cue li cßaßru quinyechißi chak êre joß ajcuiß reheb li xul.


Διοτι αι παραβασεις ημων επληθυνθησαν ενωπιον σου, και αι αμαρτιαι ημων ειναι μαρτυρες καθ' ημων διοτι μεθ' ημων ειναι αι παραβασεις ημων και τας ανομιας ημων ημεις γνωριζομεν αυτας 	 Incßaß nocoxtenkßa xban nak kßaxal xnumta li kamâusilal chiru li Kâcuaß. Li mâusilal xkabânu naxcßut nak cuan kamâc. Incßaß us xkabânu. Nakanau nak cuan kamâc.


Και αφου εγηρασεν ο Ισαακ, και οι οφθαλμοι αυτου ημβλυνθησαν, ωστε δεν εβλεπεν, εκαλεσεν Ησαυ τον υιον αυτου τον μεγαλητερον, και ειπε προς αυτον, Υιε μου. Ο δε ειπε προς αυτον, Ιδου, εγω. 	 Nak ac tîx chic chi us laj Isaac, quimoy li xnakß ru ut incßaß chic sa na-iloc. Saß jun li cutan laj Isaac quixbok li xbên ralal. Aßan laj Esaú. Quixye re: —At cualal.— Laj Esaú quichakßoc ut quixye re: —Cueßquin.—


Η καρδια του συνετου ζητει γνωσιν το δε στομα των αφρονων βοσκει μωριαν. 	 Li ani naxtau xyâlal naxsicß li châbil naßleb. Abanan li mâcßaßeb xnaßleb junes li tôntil naßleb nequeßxsicß.


Διοτι εαν αγαπησητε τους αγαπωντας σας, ποιον μισθον εχετε; και οι τελωναι δεν καμνουσι το αυτο; 	 Cui ca'aj cui' li neque'rahoc êre nequera, ¿c'a'ru lê k'ajcâmunquil têc'ul? ¿Ma inc'a' ta bi' jo'can ajcui' neque'xbânu eb laj titz'ol toj, li neque'balak'in?


Στραφεις δε προς αυτας ο Ιησους, ειπε θυγατερες της Ιερουσαλημ, μη κλαιετε δι' εμε, αλλα δι' εαυτας κλαιετε και δια τα τεκνα σας. 	 Ut li Jesús quixsuk'isi rib ut quirileb li ixk. Quixye reheb: -Ex ixk aj Jerusalén, mexyâbac chicuix lâin. Chexyâbak ban chêrix lâex ut chirixeb ajcui' lê ralal êc'ajol.


Ευλογημενη ας ηναι υπερ τας γυναικας η Ιαηλ, η γυνη του Εβερ του Κεναιου υπερ τας γυναικας εν ταις σκηναις ευλογημενη ας ηναι. 	 Us xak re lix Jael li rixakil laj Heber laj Ceneo. Qßuebil taxak xlokßal saß xyânkeb li ixk li nequeßcuan saß eb li muhebâl yîbanbil riqßuin tßicr.


Εκαμεν ετι εις αυτην χειλος κυκλω, μιας παλαμης το πλατος και επι το χειλος αυτης κυκλω εκαμε στεφανην χρυσην. 	 Ut saß xcâ xucûtil li mêx queßxletz li cheß cuukub centímetro xnimal ru. Ut chire li cheß aßan, queßxqßue li tzßakal oro chokß xsahob ru ut queßxletz saß xxuc li mêx.


Με εχορτασε πικριαν με εμεθυσεν αψινθιον. 	 Junes raylal nincßul. Chanchan nak junes cßa chic li nintzaca.


την χειρα σου απομακρυνον απ' εμου και ο φοβος σου ας μη με τρομαξη. 	 Canab xbânunquil raylal cue ut minâqßue chic chi xucuac.


και αφου υπαγω και σας ετοιμασω τοπον, παλιν ερχομαι και θελω σας παραλαβει προς εμαυτον, δια να εισθε και σεις, οπου ειμαι εγω. 	 Nak ac xyâlo' lê na'aj, tinchâlk cui'chic ut texinc'am cuiq'uin re nak bar cuânkin lâin, aran ajcui' cuânkex lâex.


Και οσοι δεν σας δεχθωσιν, εξερχομενοι απο της πολεως εκεινης αποτιναξατε και τον κονιορτον απο των ποδων σας δια μαρτυριαν κατ' αυτων. 	 Cui texcuulak sa' junak na'ajej bar cui' inc'a' texc'ulek', tex-êlk riq'uineb ut têchik' li poks chêrok jo' retalil li raylal te'xc'ul xban nak inc'a' que'raj rabinquil li râtin li Dios, chan li Jesús.


Τοτε τα χερουβειμ υψωσαν τας πτερυγας αυτων και οι τροχοι ανεβαινον πλησιον αυτων και η δοξα του Θεου του Ισραηλ ητο επ' αυτων υπερανωθεν. 	 Ut li querubines queßxhel lix xiqßueb ut queßcôeb ut eb li ruedas cô rochbeneb. Ut lix lokßal lix Dioseb laj Israel cuan saß xbêneb.


Λεγει προς αυτον ο Πιλατος Τι ειναι αληθεια; Και τουτο ειπων, παλιν εξηλθε προς τους Ιουδαιους και λεγει προς αυτους Εγω δεν ευρισκω ουδεν εγκλημα εν αυτω 	 Laj Pilato quixye: -Ut, ¿c'a'ru lix yâlal?- Ut cô cui'chic riq'uineb laj judío ut quixye reheb: -Mâ jun xmâc li cuînk a'in nintau.