Εξηλθον λοιπον εκ της πολεως ουτοι οι θεραποντες των αρχοντων των επαρχιων, και το στρατευμα το οποιον ηκολουθει αυτους. 	 Queßel saß li tenamit li sâj cuînk li nequeßtenkßan reheb li nequeßtaklan saß li junjûnk chi naßajej. Ut chirixeb aßan yôqueb chi xic li soldados li jun chßol chic.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον λαον, Μη φοβεισθε διοτι ο Θεος ηλθε δια να σας δοκιμαση, και δια να ηναι ο φοβος αυτου εμπροσθεν σας δια να μη αμαρτανητε. 	 Laj Moisés quixye reheb: —Mexxucuac. Li Dios xchal chi xyalbal lê pâbâl. Usan cui têxucua ru li Dios ut incßaß chic texmâcobk, chan.


και η τριτη σειρα, λιγυριον, αχατης και αμεθυστος 	 Ut saß li rox tzol têqßue li châbil pec jacinto, ágata ut amatista.


Εαν συ ετοιμασης την καρδιαν σου και εκτεινης τας χειρας σου προς αυτον 	 Qßue âchßôl chixbânunquil li tîquilal ut tzßâma chiru li Dios nak tatxtenkßa.


Εγω γνωριζω την μανιαν αυτου, λεγει Κυριος, πλην ουχι ουτω τα ψευδη αυτου δεν θελουσι τελεσφορησει. 	 Lâin ninnau lix chßôleb. Moco us ta teßêlk nak nequeßxnimobresi ribeb. Mâcßaß na-oc cuiß li nequeßxbânu.


Και αποκριθεις ο Ιησους, ειπε προς αυτους Υπαγετε και απαγγειλατε προς τον Ιωαννην οσα ειδετε και ηκουσατε οτι τυφλοι αναβλεπουσι, χωλοι περιπατουσι, λεπροι καθαριζονται, κωφοι ακουουσι, νεκροι εγειρονται, πτωχοι ευαγγελιζονται 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Ayukex ut têserak'i re laj Juan li c'a'ru xeril ut li c'a'ru xerabi. Yehomak re nak eb li mutz' neque'iloc chic; eb li yêk rok neque'bêc chic; eb li saklep rix q'uirtesinbileb chic; eb li tz'ap xic neque'abin chic; eb li camenak xe'cuaclesîc cui'chic chi yo'yo ut eb li neba' yôqueb chirabinquil resil li usilal.


υιοι Βακβουκ, υιοι Ακουφα, υιοι Αρουρ, 	 laj Bacbuc, laj Hacufa, laj Harhur,


Επειδη τι θελουσι καμει οι βαπτιζομενοι υπερ των νεκρων, εαν τωοντι οι νεκροι δεν ανασταινωνται, δια τι και βαπτιζονται υπερ των νεκρων; 	 Cuan ca'ch'in chic tinye chirix lix cuaclijiqueb chi yo'yo li camenak. Cuanqueb sa' êyânk li neque'cubsîc xha'eb chok' rûchil xcubi ha' li camenak. Cui inc'a' neque'xpâb nak te'cuaclîk li camenak, ¿c'a'ut nak neque'xbânu chi jo'can?


Τουτο θελει εισθαι ιασις εις τα νευρα σου και μυελωσις εις τα οστα σου. 	 Cui têcanab xbânunquil li mâusilal, kßaxal us chokß êre. Chanchan nak yôkex chixcßulbal lê ban xban nak cuânk chic êmetzßêu ut êcacuilal.


Και οι λοιποι θελουσιν ακουσει και φοβηθη, και δεν θελουσιν εις το εξης πραξει τοιουτον κακον εν μεσω σου. 	 Ut chixjunileb li tenamit teßrabi resil li quicßulman ut teßxucuak. Ut incßaß chic tâbânumânk li mâusilal aßan saß êyânk.Incßaß têril xtokßobâl ruheb li nequeßxbânu li mâusilal. Cui junak tixcamsi ras rîtzßin, tâcamsîk ajcuiß aßan. Cui junak târisi xnakß ru li ras rîtzßin, tâisîk ajcuiß xnakß ru aßan; cui junak târisi ruch re li ras rîtzßin, tâisîk ajcuiß ruch re aßan; cui junak târisi li rukß li ras rîtzßin, tâisîk ajcuiß li rukß aßan; cui junak târisi li rok li ras rîtzßin, tâisîk ajcuiß li rok aßan.


πως εδειξεν εν Αιγυπτω τα σημεια αυτου και τα θαυμασια αυτου εν τη πεδιαδι Τανεως 	 Incßaß queßxqßue saß xchßôleb li milagros ut li sachba chßôlej li quixbânu li Dios aran Egipto saß li ru takßa Zoán.


Και ηλθον παντες οι πρεσβυτεροι του Ισραηλ προς τον βασιλεα εις Χεβρων και εκαμεν ο Δαβιδ συνθηκην μετ' αυτων εν Χεβρων ενωπιον του Κυριου και εχρισαν τον Δαβιδ βασιλεα επι τον Ισραηλ, κατα τον λογον του Κυριου τον λαληθεντα δια του Σαμουηλ. 	 Ut chixjunileb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel queßcuulac riqßuin li rey David aran Hebrón. Laj David quixbânu jun li contrato riqßuineb chiru li Kâcuaß. Ut queßxqßue li aceite saß xjolom ut queßxxakab chokß xreyeb joß quixye li Kâcuaß re laj Samuel.


Και απεκοψαν την κεφαλην αυτου και εξεδυσαν τα οπλα αυτου και απεστειλαν εις την γην των Φιλισταιων κυκλω, δια να διαδωσωσι την αγγελιαν εις τον οικον των ειδωλων αυτων και μεταξυ του λαου. 	 Queßxset xcux laj Saúl ut queßxcßam lix jolom rochben lix chßîchß re pletic ut queßxtaklaheb laj takl saß chixjunil lix tenamiteb laj filisteo re nak teßrabi resil nak camenak chic laj Saúl. Queßxye ajcuiß resil saß rochocheb lix dioseb.


Και ειχεν ο Μανασσης, εν τη γη Ισσαχαρ και Ασηρ, την Βαιθ-σαν και τας κωμοπολεις αυτης, και την Ιβλεαμ και τας κωμοπολεις αυτης, και τους κατοικους της Δωρ και τας κωμοπολεις αυτης, και τους κατοικους της Εν-δωρ και τας κωμοπολεις αυτης, και τους κατοικους της Θααναχ και τας κωμοπολεις αυτης, και τους κατοικους της Μεγιδδω και τας κωμοπολεις αυτης, τρεις επαρχιας. 	 Cuan li naßajej quitzßak laj Manasés xcomon lix naßajeb laj Isacar. Aßaneb aßin lix cßabaßeb: Aser ut Bet-seán rochben li cocß cßalebâl; Ibleam rochben li cocß cßalebâl joß ajcuiß li tenamit Dor ut li tenamit Endor rochbeneb li cocß cßalebâl; li tenamit Taanac ut eb li cocß cßalebâl joß ajcuiß li tenamit Meguido rochbeneb li oxib chi tenamit li cuanqueb saß xbên bol.


Διοτι ελευθερος ων παντων εις παντας εδουλωσα εμαυτον, δια να κερδησω τους πλειοτερους 	 Lâin moco taklanbilin ta xban cuînk, abanan ninq'ue cuib chi c'anjelac chiruheb chixjunileb re nak te'xpâb li Cristo inban lâin.


Και ειπεν ο Ισραηλ προς τον Ιωσηφ, Ας αποθανω τωρα, αφου ειδον το προσωπον σου, διοτι συ ετι ζης. 	 Ut laj Jacob quixye re laj José: —Anakcuan naru tincâmk xban nak xcuil lâ cuu ut yâl nak toj yoßyôcat, chan.


Και σηκωθεις εκειθεν ερχεται εις τα ορια της Ιουδαιας δια του περαν του Ιορδανου, και συνερχονται παλιν οχλοι προς αυτον, και ως εσυνειθιζε, παλιν εδιδασκεν αυτους. 	 Ut qui-el li Jesús Capernaum. Que'côeb sa' jun li na'ajej cuan xcuênt Judea ut que'côeb ajcui' toj jun pac'al li nima' Jordán.


και ο ιερευς θελει λαμβανει απο του αιματος της περι αμαρτιας προσφορας και θελει θετει επι τους παραστατας του οικου και επι τας τεσσαρας γωνιας της οφρυος του θυσιαστηριου και επι τους παραστατας της πυλης της εσωτερας αυλης. 	 Laj tij tixcßam lix quiqßuel li xul li quimayejâc re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb. Tixqßue li quicß saß li rokechal li templo. Tixqßue ajcuiß saß lix xuc li artal saß xcâ pacßalil. Ut tixqßue ajcuiß saß li okech re li oquebâl re li nebâl li cuan chi saß.


Και με εφερεν εν πνευματι επι ορος μεγα και υψηλον, και μοι εδειξε την πολιν την μεγαλην, την αγιαν Ιερουσαλημ, καταβαινουσαν εκ του ουρανου απο του Θεου, 	 Riq'uin xcuanquil li Santil Musik'ej, xinixc'am sa' xbên jun li nimla tzûl najt xteram ut quixc'ut chicuu li santil tenamit Jerusalén, yô chak chi cubec sa' choxa riq'uin li Dios.


Και θελω εξολοθρευσει τας μαγειας απο της χειρος σου, και δεν θελεις εχει πλεον μαντεις. 	 Ut tinsacheb laj kße ut tinsacheb ajcuiß laj tûl.


Και επανεφερε παντα τα υπαρχοντα και ετι επανεφερε Λωτ τον αδελφον αυτου και τα υπαρχοντα αυτου, ετι δε και τας γυναικας και τον λαον. 	 Laj Abram quixcol laj Lot saß rukßeb li queßelkßan re. Joß ajcuiß chixjunil li cßaßru cuan re laj Lot. Ut quixcol ajcuiß nabaleb li cristian aj Sodoma, joß cuînk joß ixk li queßchapeß.


Και προσεταξεν ο βασιλευς να γεινη ουτω και εξεδοθη διαταγη εν Σουσοις και εκρεμασαν τους δεκα υιους του Αμαν. 	 Li rey quixtakla xyebal nak tâuxmânk joß quixye lix Ester. Ut qui-el resil saß li tenamit Susa. Ut eb li lajêb chi ralal laj Amán, li queßcamsîc queßtßuyubâc aran Susa chiruheb li tenamit.


Εαν ο κυριος αυτου εδωκεν εις αυτον γυναικα, και εγεννησεν εις αυτον υιους η θυγατερας, η γυνη και τα τεκνα αυτης θελουσιν εισθαι του κυριου αυτης, αυτος δε θελει εξελθει μονος. 	 Abanan cui lix patrón tâqßuehok rixakil ut cui cuan xcocßal riqßuin li ixk aßan, tento teßcanâk riqßuin lix patrón lix cocßal rochben li rixakil. Ut li cuînk tâxic xjunes.


Ελκυσον με θελομεν δραμει κατοπιν σου ο βασιλευς με εισηγαγεν εις τα ταμεια αυτου θελομεν αγαλλεσθαι και ευφραινεσθαι εις σε, θελομεν ενθυμεισθαι την αγαπην σου μαλλον παρα οινον οι εχοντες ευθυτητα σε αγαπωσι. 	 Chinâcßam châcuix chi junpât. Lâatak lin rey. Chinâcßam saß lâ cuochoch. Chisahokß taxak kachßôl saß cuibal. Nacuaj nak tinâra. Aßan li kßaxal lokß chiru li vino. Xban nak kßaxal nim lâ rahom, joßcan nak cateßxra li tukß ix.


Και ο Χους εγεννησε τον Νεβρωδ ουτος ηρχισε να ηναι ισχυρος επι της γης 	 Laj Cus quicuan jun chic li ralal aj Nimrod xcßabaß. Aßan li xbên cuînk qui-oc chi taklânc saß xbên li tenamit xban nak kßaxal nim xcuanquil.


Αληθως σας λεγω, Οσα εαν δεσητε επι της γης, θελουσιν εισθαι δεδεμενα εν τω ουρανω, και οσα εαν λυσητε επι της γης, θελουσιν εισθαι λελυμενα εν τω ουρανω. 	 Relic chi yâl tinye êre nak chixjunil li c'a'ru têc'ûb ru sa' xyâlal sa' ruchich'och', li Dios tixc'ûb ajcui' ru sa' choxa. Li c'a'ru têye us arin sa' ruchich'och', li Dios tixye ajcui' nak us. Ut li c'a'ru têye inc'a' us, li Dios tixye ajcui' nak inc'a' us.


και καθως εξηγησεν εις ημας, ουτω και συνεβη εμε μεν αποκατεστησεν εις το υπουργημα μου, εκεινον δε εκρεμασε. 	 Ut quicßulman li cßaßru quixye ke chirix li kamatcß. Lâin quin-oc cuißchic chi cßanjelac châcuu ut li jun chic catakla chi tßuyubâc, chan li cuînk re laj faraón.


τοτε ας αριθμηση τα ετη της πωλησεως αυτου και ας αποδωση το περιπλεον εις τον ανθρωπον, εις τον οποιον επωλησεν αυτα, και ας επιστρεψη εις τα κτηματα αυτου. 	 Tixtoj lix tzßak li chßochß li joß qßuial chic li tento tixtoj. Tixbir rix jarub chihab chic mâjiß nacuulac li chihab re sahil chßôlejil nak tixcßul raj cuißchic lix naßaj.


Και ηνοιχθη ο ναος του Θεου εν τω ουρανω, και εφανη η κιβωτος της διαθηκης αυτου εν τω ναω αυτου, και εγειναν αστραπαι και φωναι και βρονται και σεισμος και χαλαζα μεγαλη. 	 Ut quicuil nak quitehe' lix templo li Dios cuan sa' choxa. Ut quic'utun li Lok'laj Câx li cuan cui' li contrato sa' lix templo li Dios. Nareploc li rak' câk ut nabal li chokînc. Quicuan jun li hîc ut nabal li sakbach quit'ane' nak quicuil.


Εζητηθην παρα των μη ερωτωντων περι εμου ευρεθην παρα των ζητουντων με ειπα, Ιδου, εγω, ιδου, εγω, προς εθνος μη καλουμενον με το ονομα μου. 	 Li Kâcuaß quixye: —Eb li tenamit li incßaß nequeßxcßoxla insicßbal xineßxtau. Eb li tenamit li incßaß queßtzßâman chicuu xineßxtau. Ut lâin quinye “cueßquin” reheb li tenamit li mâ jun sut queßxyâba lin cßabaß.


Και ο βασιλευς και πας ο Ισραηλ μετ' αυτου, προσεφεραν θυσιαν ενωπιον του Κυριου. 	 Ut chirix chic aßan, li rey joß eb ajcuiß li tenamit Israel queßxcamsi li xul re teßxmayeja chiru li Kâcuaß.


Και επηκουσεν ο Κυριος του Εζεκιου και συνεχωρησε τον λαον. 	 Ut li Kâcuaß quirabi lix tij laj Ezequías ut quixcuy xmâqueb li tenamit.


ερημωσις και ταλαιπωρια εν ταις οδοις αυτων, 	 Yalak bar neque'xic junes raylal ut ra xîc' neque'xbânu chak reheb li ras rîtz'in.


αλλα περιεπατησας εν τη οδω των βασιλεων του Ισραηλ, και εκαμες τον Ιουδαν και τους κατοικους της Ιερουσαλημ να πορνευσωσι κατα τας πορνειας του οικου του Αχααβ, ετι δε εθανατωσας τους αδελφους σου, τον οικον του πατρος σου, τους καλητερους σου, 	 Lâat xabânu joß queßxbânu eb li rey li queßcuan Israel. Lâat xatcßamoc be chiruheb laj Judá ut chiruheb laj Jerusalén chixtzßektânanquil li Kâcuaß ut chixlokßoninquil li jalanil dios joß queßxbânu li ralal xcßajol laj Acab. Ut xacamsiheb lâ cuîtzßin junaj raj êyucuaß. Aßaneb tîqueb xchßôl châcuu lâat.


Και εκαμνεν ο Ασα το ευθες ενωπιον Κυριου, καθως Δαβιδ ο πατηρ αυτου. 	 Laj Asa quicuan saß tîquilal chiru li Dios joß quixbânu laj David lix xeßtônil xyucuaß.


και οι υιοι Βελα ησαν Αρεδ και Νααμαν εξ Αρεδ, η συγγενεια των Αρεδιτων εκ Νααμαν, συγγενεια των Νααμιτων. 	 Eb li ralal xcßajol laj Bela, aßaneb laj Ard ut laj Naamán, ut eb li ralal xcßajol eb aßan.


και θελει αφανισει την δοξαν του δασους αυτου και του καρποφορου αγρου αυτου απο ψυχης εως σαρκος και θελουσιν εισθαι ως οταν σημαιοφορος λιποψυχη. 	 Tixsach ruheb li châbil chßochß ut li qßuicheß. Li naßajej tâcanâk chi mâcßaß cuan chi saß. Chanchan junak li yaj li mâcßaß chic xmetzßêu.


Και εφθασεν εις τινα τοπον και διενυκτερευσεν εκει, διοτι ειχε δυσει ο ηλιος και ελαβεν εκ των λιθων του τοπου και εθεσε προσκεφαλαιον αυτου, και εκοιμηθη εν τω τοπω εκεινω. 	 Nak laj Jacob quiril nak oc re li kßojyîn quicana chi cuârc saß be. Quixtau jun li pec helho ru ut quixqßue chokß xsoc xjolom ut quicuar.


Πως δε βλεπει τωρα δεν εξευρομεν, η τις ηνοιξε τους οφθαλμους αυτου ημεις δεν εξευρομεν αυτος ηλικιαν εχει, αυτον ερωτησατε, αυτος περι εαυτου θελει λαλησει. 	 Abanan inc'a' nakanau ani xtehoc li ru chi moco nakanau chanru nak na-iloc chic. Patz'omak re a'an. Ac cuan xchihab. Tixnau chic xsumenquil a'an, chanqueb.


Διοτι τι εξευρεις, γυναι, αν μελλης να σωσης τον ανδρα; η τι εξευρεις, ανερ, αν μελλης να σωσης την γυναικα; 	 At ixakilbej, lâat inc'a' nacanau ma tâpâbânk lâ bêlom âban. Jo'can ajcui' lâat, bêlomej, inc'a' nacanau ma tâpâbânk lâ cuixakil âban.


Ιωαχ υιος τουτου, Ιδδω υιος τουτου, Ζερα υιος τουτου, Ιεθραι υιος τουτου. 	 li ralal laj Zima, aßan laj Joa; li ralal laj Joa, aßan laj Iddo; li ralal laj Iddo, aßan laj Zera; li ralal laj Zera, aßan laj Jeatrai.


Και θελεις ειπει προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος Εαν τις πεση, δεν σηκονεται; εαν τις εκκλινη, δεν θελει επιστρεψει; 	 At Jeremías, lâat tâye resil aßin reheb li tenamit. Nak junak natßaneß, ¿ma incßaß ta biß nacuacli cuißchic? Cui junak naxjal xbe, ¿ma incßaß ta biß tâsukßîk nak tixqßue retal nak mâcuaß aßan li be li yô cuiß chi xic?


Η προσδοκια των δικαιων θελει εισθαι ευφροσυνη η ελπις ομως των ασεβων θελει απολεσθη. 	 Eb li tîqueb xchßôl sahil chßôlej nequeßroybeni. Abanan eb li nequeßxbânu mâusilal, mâcßaß nequeßroybeni.


Και ωπλισεν ο Σαουλ τον Δαβιδ με την πανοπλιαν αυτου και εβαλε χαλκινην περικεφαλαιαν επι της κεφαλης αυτου και ενεδυσεν αυτον θωρακα. 	 Laj Saúl quixqßue li rakß chßîchß chirix laj David. Saß xjolom quixqßue lix punit chßîchß yîbanbil riqßuin bronce.


διοτι δεν ειχεν ετι επιπεσει επ' ουδενα εξ αυτων, αλλα μονον ησαν βεβαπτισμενοι εις το ονομα του Κυριου Ιησου. 	 Ca'aj cui' que'cubsîc xha' sa' xc'aba' li Jesucristo.


Και το εμποριον αυτης και το μισθωμα αυτης θελει αφιερωθη εις τον Κυριον δεν θελει θησαυρισθη ουδε ταμιευθη διοτι το εμποριον αυτης θελει εισθαι δια τους κατοικουντας ενωπιον του Κυριου δια να τρωγωσιν εις χορτασμον και να εχωσιν ενδυματα πολυχρονια. 	 Abanan li tumin li teßxcßul tâkßaxtesîk re li Kâcuaß. Incßaß chic teßxxoc chokß reheb laj Tiro. Tâcßanjelak ban chiruheb li nequeßlokßonin re li Kâcuaß re nak tâcuânk xcua rucßaheb ut tâcuânk ajcuiß li rakßeb.


η τις εδωκε τι πρωτος εις αυτον, δια να γεινη εις αυτον ανταποδοσις; 	 Mâ ani naru naq'uehoc c'a'ru re li Dios re nak tâq'uehek' ta cui'chic rêkaj re xban li Dios. (Job 35:7; 41:11)Chixjunil li c'a' re ru cuan, riq'uin li Dios nachal chak. Li Dios quiyîban re chixjunil ut a'an aj êchal re chixjunil. Lok'oninbil taxak li Kâcua' Dios chi junelic k'e cutan. Jo'can taxak.


Και συνελαβεν η Λεια και εγεννησεν υιον και εκαλεσε το ονομα αυτου Ρουβην διοτι ειπεν, Ειδε βεβαια ο Κυριος την ταπεινωσιν μου τωρα λοιπον θελει με αγαπησει ο ανηρ μου. 	 Lix Lea quicana chi yaj aj ixk. Quicuan jun lix cßulaßal. Lix Lea quixye: —Li Kâcuaß Dios quixnau nak quirahoß saß inchßôl junxil. Anakcuan tinixra chic lin bêlom, chan. Joßcan nak aj Rubén quixqßue chokß xcßabaß lix cßulaßal.


Απεκριθησαν προς αυτους οι γονεις αυτου και ειπον Εξευρομεν οτι ουτος ειναι ο υιος ημων και οτι εγεννηθη τυφλος 	 Que'chak'oc lix na' xyucua' ut que'xye: -Lâo nakanau nak a'an li kalal. Ut nakanau nak a'an mutz' chalen sa' xyo'lajic.


Ωργισθην κατα του λαου μου, εμιανα την κληρονομιαν μου και παρεδωκα αυτους εις την χειρα σου πλην συ δεν εδειξας εις αυτους ελεος σφοδρα εβαρυνας τον ζυγον σου επι τον γεροντα. 	 Nak yô injoskßil saß xbên lin tenamit quinkßaxtesiheb saß êrukß lâex. Quinqßue lin tenamit chi cßutecß xxutân. Ut lâex incßaß xeril xtokßobâl ruheb. Usta ac tîxeb, xeqßueheb chi cßanjelac chi cau.


και ηλθε μεταξυ του στρατευματος των Αιγυπτιων και του στρατευματος του Ισραηλ και εις εκεινους μεν ητο νεφος σκοτιζον, εις τουτους δε φωτιζον την νυκτα ωστε το εν δεν επλησιασε το αλλο καθ' ολην την νυκτα. 	 Li chok quicana saß xyiheb laj Israel ut laj Egipto. Chi joßcan quikßojyînoß lix beheb laj Egipto ut eb laj Israel cutan yôqueb cuiß chi xic. Quinumeß li kßojyîn ut incßaß queßcuulac cuanqueb cuiß laj Israel.


Τοτε εστρωσε την ονον και ειπε προς τον δουλον αυτης, Συρε και προχωρει μη παυσης εις εμε την πορειαν, εκτος εαν σε προσταξω. 	 Li ixk quixtakla xyîbanquil rix li bûr ut quitakeß chirix. Quixye re li môs: —Lâat tatcßamok be chi junpât ut mâ bar tatxaklîk toj tinye âcue lâin, chan.


Και εγω λοιπον παταξας θελω σε αδυνατισει, θελω σε ερημωσει εξ αιτιας των αμαρτιων σου. 	 Joßcan nak lâin xinqßue li raylal saß êbên. Xban li mâusilal nequebânu, lâin tinsach ru li cßaßru cuan êre.


Δια να ελθη εις τα εθνη η ευλογια του Αβρααμ δια Ιησου Χριστου, ωστε να λαβωμεν την επαγγελιαν του Πνευματος δια της πιστεως. 	 Li Jesucristo quixtoj rix li kamâc nak quicam chiru li cruz re nak sa' xc'aba' a'an li mâcua'eb aj judío te'xc'ul li rosobtesinquil riq'uin li Dios jo' li quixc'ul laj Abraham ut re ajcui' nak riq'uin xpâbanquil li Jesucristo takac'ul li Santil Musik'ej li quiyechi'îc ke xban li Dios.


Εκραξα με την φωνην μου προς τον Κυριον, και εισηκουσε μου εκ του ορους του αγιου αυτου. Διαψαλμα. 	 Ninyâba xcßabaß li Kâcuaß. Ut aßan niquinixsume chak toj saß lix lokßlaj santil naßaj.


Και ειπε προς αυτον ο Ιησους Μη εμποδιζετε διοτι οστις δεν ειναι καθ' ημων, ειναι υπερ ημων. 	 Ut li Jesús quichak'oc ut quixye re: -Mêk'us li cuînk a'an xban nak li ani inc'a' xic' na-iloc ke, a'an na-oquen chikix, chan.


Ο ηλιος και η σεληνη εσταθησαν εν τω κατοικητηριω αυτων εν τω φωτι των βελων σου περιεπατουν, εν τη λαμψει της αστραπτουσης λογχης σου. 	 Quicuil nak cuan chak lâ tzimaj ut lâ lâns saß lâ cuukß ut cßajoß nak nalemtzßun. Li po ut li sakße incßaß chic queßecßan saß lix naßajeb nak queßxqßue retal lâ cuanquilal.


Διοτι εαν ο ερχομενος κηρυττη προς εσας αλλον Ιησουν, τον οποιον ημεις δεν εκηρυξαμεν, η λαμβανητε αλλο πνευμα, το οποιον δεν ελαβετε, η αλλο ευαγγελιον, το οποιον δεν εδεχθητε, καλως ηθελετε υποφερει αυτον. 	 Ninc'oxlac chêrix xban nak cuan li neque'cuulac sa' êyânk ut nequeq'ue êch'ôl chirabinquil li c'a'ru neque'xye, usta jalan neque'xc'ut chêru chirix li Jesucristo. Ut nequepâb li c'a'ru neque'xye usta jalan neque'xye chirix li Santil Musik'ej. Ut naxc'ul êch'ôl nak jalan neque'xc'ut chêru chirix li colba-ib li ac xepâb xbên cua.


Συ εβαστασας την ασεβειαν σου και τα βδελυγματα σου, λεγει Κυριος. 	 Anakcuan tento nak tâcßul lix tojbal âmâc xban li mâusilal li kßaxal yibru li xabânu, ut xban nak xakßetkßeti âcuib xban li cßaßru cuan âcue. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.


Φερε μοι κυνηγιον και καμε μοι εδεσματα, δια να φαγω, και να σε ευλογησω ενωπιον του Κυριου πριν αποθανω. 	 Lâ yucuaß xye re, “Ayu chi yohoc ut tâcßam chak junak li xul re nak tâyîb lin tzacaêmk. Tincuaßak ut lâin tatcuosobtesi chiru li Kâcuaß Dios nak toj yoßyôquin,” chan lâ yucuaß re laj Esaú.


και εδωκεν υποσχεσιν και εζητει ευκαιριαν να παραδωση αυτον εις αυτους χωρις θορυβου. 	 Ut quixc'ul xch'ôl laj Judas li quiyehe' re. Jo'can nak qui-oc xsic'bal jok'e târûk tixk'axtesi li Jesús sa' ruk'eb chi inc'a' te'xnau li q'uila tenamit.


Εξεγερθητι, εξεγερθητι, αναστηθι, Ιερουσαλημ, ητις επιες εκ της χειρος του Κυριου το ποτηριον του θυμου αυτου επιες, εξεκενωσας και αυτην την τρυγιαν του ποτηριου της ζαλης. 	 Chi-ajk êru lâex aj Jerusalén ut cheqßuehak retal. Lâex xecßul li raylal xban li mâc xebânu nak xeqßue xjoskßil li Dios. Chanchan nak xerucß xsaß li secß toj retal xechoy ut chanchan nak xexcaltesîc xban.


εικοσι ετη ειναι τωρα, αφ' οτου ειμαι μετα σου τα προβατα σου και αι αιγες σου δεν ητεκνωθησαν, και τους κριους του ποιμνιου σου δεν εφαγον. 	 Junmay chihab tzßakal xintrabajic âcuiqßuin. Ut eb lâ quetômk mâ jun cua queßxtzßek li ral. Ut lâin mâ jun lâ carner xincamsi re tintiu.


Και υπηγεν ο Σαμψων εις την Γαζαν, και ειδεν εκει γυναικα πορνην και εισηλθε προς αυτην. 	 Saß jun li cutan cô laj Sansón saß li tenamit Gaza. Quiril jun li ixk xcomoneb li nequeßxcßayi ribeb ut cô chi cuârc riqßuin.


Και κατεβη ο πατηρ αυτου προς την γυναικα και εκαμεν εκει ο Σαμψων συμποσιον διοτι ουτως εσυνειθιζον οι νεοι. 	 Lix yucuaß cô saß rochoch li ixk ut laj Sansón quixbânu jun li ninkße aran joß cßaynakeb xbânunquil li sâj cuînk li oqueb re chi sumlâc.


Και εξελθων εξω ο Πετρος εκλαυσε πικρως. 	 Laj Pedro qui-el chirix cab ut c'ajo' nak quiyâbac xban xrahil xch'ôl.


Η καρδια του φρονιμου αποκτα συνεσιν και το ωτιον των σοφων ζητει γνωσιν. 	 Li cuanqueb xnaßleb ut li sêbeb xchßôl nequeßxsicß xtzßakob lix naßleb ut nequeßxtau.


Και εστρεψεν ο Κυριος την αιχμαλωσιαν του Ιωβ, αφου προσηυχηθη υπερ των φιλων αυτου και εδωκεν ο Κυριος εις τον Ιωβ διπλασια παντων των οσα ειχε προτερον. 	 Nak ac xrakeß chi tijoc laj Job chirixeb li ramîg, li Kâcuaß quirisi li raylal saß xbên. Quixqßue cuißchic li cßaßru re. Caß sut chic xqßuial li cßaßru re quixqßue chiru li quicuan junxil.


Και παρηλθε Κυριος εμπροσθεν αυτου και εκηρυξε, Κυριος, Κυριος ο Θεος, οικτιρμων και ελεημων, μακροθυμος και πολυελεος, και αληθινος, 	 Li Dios quinumeß chiru laj Moisés ut quixye re: —Lâin li Kâcuaß Dios. Lâin li nimajcual Dios. Lâin li nintokßoban u ut lâin ajcuiß nin-uxtânan u. Lâin incßaß ninjoskßoß chi junpât. Numtajenak lin rahom. Mâ jaruj ninpaltoß. Cuanquin chi junelic.


Και ως ειδον οι αμαξαρχαι τον Ιωσαφατ, τοτε αυτοι ειπον, Βεβαιως ουτος ειναι ο βασιλευς του Ισραηλ. Και περιεστραφησαν δια να πολεμησωσιν αυτον αλλ' ο Ιωσαφατ ανεβοησεν. 	 Nak queßril li rey Josafat, queßxcßoxla nak aßan laj Acab. Ut queßcôeb chixcamsinquil. Abanan laj Josafat quixjap re.


Ανδρες Κιριαθ-ιαρειμ, Χεφειρα, και Βηρωθ, επτακοσιοι τεσσαρακοντα τρεις. 	 Ut eb li cuînk li cuanqueb saß eb li naßajej Quiriat-jearim, ut Cafira ut Beerot, aßan cuukub ciento riqßuin oxib roxcßâl.


Και ηκουσα αλλην φωνην εκ του ουρανου, λεγουσαν Εξελθετε εξ αυτης ο λαος μου, δια να μη συγκοινωνησητε εις τας αμαρτιας αυτης, και να μη λαβητε εκ των πληγων αυτης 	 Ut quicuabi jun chic yô chak chi âtinac sa' choxa ut quixye: -Ex ralal xc'ajol li Dios, elenkex sa' li tenamit a'an re nak inc'a' textz'akônk riq'uin lix mâqueb ut re nak inc'a' textz'akônk riq'uin li raylal li te'xc'ul.


Και υπηρχε τις Αννα προφητις, θυγατηρ Φανουηλ, εκ της φυλης Ασηρ αυτη ητο πολυ προβεβηκυια εις ηλικιαν, ητις εζησε μετα του ανδρος αυτης επτα ετη απο της παρθενιας αυτης, 	 Ut cuan ajcui' jun li xmâlca'an aran profeta, xAna xc'aba'. A'an xrabin laj Fanuel xcomoneb li ralal xc'ajol laj Aser. Ac tîx chic. Toj sâj nak quisumla ut cuukub chihab ajcui' quicuan rochben lix bêlom.


και απο του Ιησου Χριστου, οστις ειναι ο μαρτυς ο πιστος, ο πρωτοτοκος εκ των νεκρων και ο αρχων των βασιλεων της γης. Εις τον αγαπησαντα ημας και λουσαντα ημας απο των αμαρτιων ημων με το αιμα αυτου, 	 A' taxak li usilal ut li tuktûquilal chicuânk êriq'uin li naxq'ue li Jesucristo li tîc xch'ôl chixyebal li yâl. Li Jesucristo a'an li xbên li quicuacli chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak. A'an li k'axal nim xcuanquil sa' xbêneb chixjunileb li cuanqueb xcuanquil sa' ruchich'och'. A'an quirahoc ke ut a'an qui-isin re li kamâc nak quihoye' lix quiq'uel nak quicam sa' kac'aba'.


Και ουτοι ησαν οι υιοι του πατρος Ηταμ Ιεζραελ και Ιεσμα και Ιεδβας και το ονομα της αδελφης αυτων Ασελ-ελφονι 	 Aßaneb aßin li ralal laj Etam: laj Jezreel, laj Isma ut laj Ibdas. Lix Haze-lelponi, aßan lix rabin laj Etam.


Και ο δευτερος αγγελος εσαλπισε, και ως ορος μεγα καιομενον με πυρ ερριφθη εις την θαλασσαν, και το τριτον της θαλασσης εγεινεν αιμα, 	 Ut li xcab ángel quixyâbasi lix trompeta. Chanchan jun li nimla tzûl yô chi c'atc ut quicute' sa' li palau. Ca'ch'in chic mâ jun jachal li palau quisuk'i chok' quic'.


Συ δε μισεις παιδειαν και απορριπτεις οπισω σου τους λογους μου. 	 Incßaß nacuulac chêru nak nequexinkßus chi moco nequeqßue xcuanquil li cuâtin.


δια να μη απολεσθη πας ο πιστευων εις αυτον, αλλα να εχη ζωην αιωνιον. 	 re nak chixjunileb li te'pâbânk cue lâin inc'a' te'sachk. Te'cuânk ban xyu'am chi junelic.


Πας ο μοχθος του ανθρωπου ειναι δια το στομα αυτου; και ομως η ψυχη δεν χορταινει. 	 Li cuînk naxcamsi rib chi cßanjelac yal re tixtzaca. Abanan incßaß nacßojla xchßôl riqßuin chixjunil li naxsicß.


Πας οστις πεση επι τον λιθον εκεινον θελει συντριφθη εις οντινα δε επιπεση, θελει κατασυντριψει αυτον. 	 Li ani tât'anek' sa' xbên li pec a'in, tixtoch'i rib. Coc' puc' tâcanâk. Ut ani sa' aj bên tât'anek' li pec a'in, xujinbil tâcanâk.


διοτι δεν εδωκεν εις ημας ο Θεος πνευμα δειλιας, αλλα δυναμεως και αγαπης και σωφρονισμου. 	 Mâcua' li xucuac li xkamâtani chak riq'uin li Dios. Kacuanquil ban xkamâtani riq'uin. Li Dios nocoxtenk'a chixrabaleb li kas kîtz'in ut a'an naq'uehoc ke li châbil na'leb.


Μεσσουλλαμ, Αβια, Μειαμειν, 	 laj Mesulam, laj Abías, laj Mijamín,


Και εφερον την κεφαλην του Ις-βοσθε προς τον Δαβιδ εις Χεβρων και ειπον προς τον βασιλεα, Ιδου, η κεφαλη του Ις-βοσθε, υιου του Σαουλ του εχθρου σου, οστις εζητει την ζωην σου και ο Κυριος εδωκεν εκδικησιν εις τον κυριον μου τον βασιλεα την ημεραν ταυτην, απο του Σαουλ και απο του σπερματος αυτου. 	 Queßxcßam lix jolom li camenak re teßxkßaxtesi re li rey David aran Hebrón. Queßxye re laj David: —At rey, xkacßam chak chokß âcue lix jolom laj Is-boset li ralal laj Saúl, li xicß qui-iloc âcue li quixyal âcamsinquil. Abanan saß li cutan aßin li Dios quixqßue chixtojbal rix lix mâc laj Saúl joß eb ajcuiß li ralal xcßajol, chanqueb.


Ο ανηρ αυτης γνωριζεται εν ταις πυλαις, οταν καθηται μεταξυ των πρεσβυτερων του τοπου. 	 Ut lix bêlom naßno ru xbaneb chixjunileb li cuanqueb saß li tenamit xban nak aßan jun reheb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li tenamit.


Τοτε ηλθον και επολιορκησαν αυτον εν Αβελ-βαιθ-μααχα, και υψωσαν προχωμα εναντιον της πολεως, στησαντες αυτο πλησιον του προτειχισματος, και πας ο λαος, ο μετα του Ιωαβ, διωρυσσον το τειχος δια να κρημνισωσιν αυτο. 	 Nak eb lix soldados laj Joab queßcuulac Abel-bet-maaca, queßxtûb li chßochß chirix li tzßac li sutsu cuiß li tenamit re târûk teßpletik riqßuineb. Ut queßxtiquib ajcuiß xtßanbal li tzßac.


οσοι δε ειναι της σαρκος δεν δυνανται να αρεσωσιν εις τον Θεον. 	 Jo'can nak li toj neque'xbânu li naxrahi ru lix ch'ôleb, inc'a' nasaho' xch'ôl li Dios riq'uin li neque'xbânu.


Μη πεποιθατε εις λογους ψευδεις, λεγοντες, Ο ναος του Κυριου, ο ναος του Κυριου, ο ναος του Κυριου ειναι ουτος. 	 Mêpâb li nequeßxye laj balakß. Eb aßan nequeßxye, “Mâcßaß takacßul xban nak arin cuan lix templo li Dios,” chanqueb.


Υιε ανθρωπου, αναλαβε θρηνον επι τον βασιλεα της Τυρου και ειπε προς αυτον, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Συ επεσφραγισας τα παντα, εισαι πληρης σοφιας και τελειος εις καλλος. 	 —At ralal cuînk, bicha li bich aßin re rahil chßôlej chirix lix reyeb laj Tiro ut tâye: Li nimajcual Dios xye chi joßcaßin: Junxil lâat tzßakal âcue âcuu. Cßajoß lâ naßleb ut cßajoß lâ chßinaßusal.


Επειτα εκενωσαν εις τους ανθρωπους δια να φαγωσι και καθως εφαγον εκ του μαγειρευματος, εξεφωνησαν και ειπον, Ανθρωπε του Θεου, θανατος ειναι εν τω λεβητι. Και δεν ηδυναντο να φαγωσιν. 	 Nak quiyâloß li tzacaêmk queßoc chi tzacânc. Nak queßxyal queßxjap re ut queßxye: —At xprofeta li Dios, li tzacaêmk aßin veneno xsaß, chanqueb. Ut incßaß chic queßxtzaca.


και θελεις ειπει προς αυτον Κυριος ο Θεος των Εβραιων με απεστειλε προς σε, λεγων, Εξαποστειλον τον λαον μου, δια να με λατρευση εν τη ερημω αλλ' ιδου, δεν εισηκουσας εως του νυν 	 Ut tâye re, “Li Kâcuaß Dios lix Dioseb laj hebreo, xtaklan chak cue âcuiqßuin. Joß aßin xye âcue: Xcanabakeb chi xic lin tenamit re nak eb aßan tineßxlokßoni saß li chaki chßochß. Chalen anakcuan incßaß nacacuaj xbânunquil li cßaßru nacuaj chan li Dios âcue.


Τοσα ειδη φωνων ειναι τυχον εν τω κοσμω, και ουδεν εξ αυτων ειναι ασημαντον. 	 Yâl nak q'uila pây chi âtinobâl cuan sa' ruchich'och' ut chixjunil cuan xyâlal ut natauman ru.


Αλλα τωρα οι νεωτεροι μου την ηλικιαν με περιγελωσι, των οποιων τους πατερας δεν ηθελον καταδεχθη να βαλω μετα των κυνων του ποιμνιου μου. 	 Abanan anakcuan eb li toj sâjeb chicuu niquineßxseße. Lix yucuaßeb aßan mâcuaß raj xcßulubeb nak xeßcuan saß xyânkeb lin tzßiß li xeßiloc re lin quetômk.


υπαγε, ειπε προς τον Ιεροβοαμ, ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ Επειδη εγω σε υψωσα εκ μεσου του λαου και σε κατεστησα ηγεμονα επι τον λαον μου Ισραηλ, 	 Ayu ut ye re laj Jeroboam: —Joßcaßin xye li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel, “Lâin xinsicßoc âcuu saß xyânkeb li tenamit ut xatinxakab chi taklânc saß xbên lin tenamit Israel.


Οστις εχει ωτιον, ας ακουση τι λεγει το Πνευμα προς τας εκκλησιας. 	 Cui têraj xtaubal ru lix yâlal, cherabihak li naxye li Santil Musik'ej reheb laj pâbanel. Jo'ca'in quixye li C'ajolbej reheb laj pâbanel li cuanqueb Filadelfia.


Και επεστρεψε τα χιλια και εκατον αργυρια εις την μητερα αυτου, και ειπεν η μητηρ αυτου, Αφιερωμα αφιερωσα το αργυριον εις τον Κυριον εκ της χειρος μου, υπερ του υιου μου, δια να καμη γλυπτον και χωνευτον και τωρα θελω επιστρεψει αυτο εις σε. 	 Ut laj Micaía quixkßaxtesi li tumin re lix naß. Ut li naßbej quixye: —Relic chi yâl nak li tumin ac xinkßaxtesi re li Kâcuaß saß xcßabaß lin yum re xyîbanquil indios. Tinqßue chi yîbâc indios cheß ut li ru yîbanbilak riqßuin plata, chan.


και ειπεν, Οταν μαιευητε τας Εβραιας και ιδητε αυτας επι της γεννας, εαν μεν ηναι αρσενικον, θανατονετε αυτο εαν δε ηναι θηλυκον, τοτε ας ζηση. 	 Quixye reheb: —Nak têrileb li ixk aj hebreo, cui têlom lix cßulaßaleb teßyoßlâk têcamsiheb. Ut cui ixk lix cßulaßaleb têcanabeb chi qßuîc, chan.


Και ηλθον εις Ιερουσαλημ και ημην εκει τρεις ημερας. 	 Nak ac cuan chic oxib cutan incuulajic Jerusalén,


Δεν εξευρετε οτι εις οντινα παριστανετε εαυτους δουλους προς υπακοην, εισθε δουλοι εκεινου εις τον οποιον υπακουετε, η της αμαρτιας προς θανατον η της υπακοης προς δικαιοσυνην; 	 Ac nequenau nak cui têq'ue êrib chi c'anjelac chiru junak patrón, a'an chic tâtaklânk êre. Jo'can ajcui' cui têq'ue li mâc chok' êpatrón ut têq'ue êrib chok' aj c'anjel chiru, texcâmk. Aban cui têq'ue êrib chi taklâc xban li Dios, tâtîcobresîk lê ch'ôl.


Παν το πωλουμενον εν τω μακελλιω τρωγετε, μηδεν εξεταζοντες δια την συνειδησιν 	 Naru têtzaca chixjunil li tib nac'ayiman sa' li c'ayibâl, ut mêpatz' ma mayejanbil chiru li yîbanbil dios re nak mâc'a'ak êc'a'ux nak têtzaca.


Ειπον δε ο αδελφος αυτης και η μητηρ αυτης, Ας μεινη η κορη μεθ' ημων ημερας τινας, τουλαχιστον δεκα μετα ταυτα θελει απελθει. 	 Laj Labán ut lix naß queßxye re: —¿Ma incßaß naru tâcanâk lajêbak cutan chic lix Rebeca kiqßuin? Chirix li lajêb cutan aßan târûk tâxic, chanqueb.


Και εφερεν αυτους εξω εως εις Βηθανιαν, και υψωσας τας χειρας αυτου ευλογησεν αυτους. 	 Ut li Jesús quixc'ameb toj sa' li tenamit Betania. Quixtaksi li ruk' ut quirosobtesiheb.


διοτι και ο νομος εδοθη δια του Μωυσεως η δε χαρις και αληθεια εγεινε δια Ιησου Χριστου. 	 Li Dios quixq'ue li chak'rab re laj Moisés re nak tixc'ut chiku. Aban lix yâlal chirix li Dios ut li rusilal quixc'utbesi chiku li Jesucristo.


Και απηγγειλαν προς τον Ιωαννην οι μαθηται αυτου περι παντων τουτων. 	 Lix tzolom laj Juan laj Cubsihom Ha' que'xserak'i re c'a'ru yô chi c'ulmânc. Nak ac xrabi a'an, laj Juan quixtakla cuib lix tzolom riq'uin li Jesús chixpatz'bal re:


Και ειπα προς εσας, Ηλθετε εις το ορος των Αμορραιων, το οποιον διδει εις ημας Κυριος ο Θεος ημων 	 Ut lâin quinye êre, ac xocßulun saß lix naßajeb laj amorreo, li tzûl ru. Aßan li naßajej li tixkßaxtesi ke li Kâcuaß li kaDios.


Και ελαλησε παλιν η Εσθηρ ενωπιον του βασιλεως, και προσεπεσεν εις τους ποδας αυτου και ικετευσεν αυτον μετα δακρυων να ακυρωση την κακιαν του Αμαν του Αγαγιτου, και την σκευωριαν αυτου την οποιαν εσκευωρησε κατα των Ιουδαιων. 	 Lix Ester quiâtinac cuißchic riqßuin li rey. Tâyâbak nak quixcut rib chi rok li rey ut quixye: —Tâsach taxak xcuanquil li chakßrab li quixqßue laj Amán xban xmâusilal. Incßaß taxak tâuxmânk li raylal li quixcßoxla xbânunquil reheb laj judío, chan lix Ester.


διοτι ειναι αναγκη να υπαρχωσι και αιρεσεις μεταξυ σας, δια να γεινωσι φανεροι μεταξυ σας οι δοκιμοι. 	 Nak nacuan li cuech'înc ib sa' êyânk, riq'uin a'an nac'utun ani li tz'akal aj pâbanel ut ani inc'a'.


Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους Ο σπειρων τον καλον σπορον ειναι ο Υιος του ανθρωπου 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Li na-acuoc re li châbil iyaj, a'an lâin li C'ajolbej.


Εκεινοι δε εξελθοντες εκηρυξαν πανταχου, συνεργουντος του Κυριου και βεβαιουντος το κηρυγμα δια των επακολουθουντων θαυματων. Αμην. 	 Ut eb lix tzolom que'côeb sa' chixjunil li na'ajej chixch'olobanquil xyâlal li colba-ib. Ut li Kâcua' yô chi tenk'ânc reheb. Ut q'uebil xcuanquil li râtineb xban li Dios riq'uin li milagro quilaje'xbânu chiruheb li tenamit. Jo'can taxak.


Δια τι τωρα κραυγαζεις δυνατα; δεν ειναι βασιλευς εν σοι; ηφανισθη ο συμβουλος σου, ωστε σε κατελαβον ωδινες ως τικτουσης; 	 ¿Cßaßut nak yôquex chixjapbal êre anakcuan, lâex aj Israel? ¿Ma xban nak xchapeß lê rey malaj ut xban nak xcamsîc laj qßuehol ênaßleb? Lê raylal chanchan xraylal li ixk li qßuirâc re.


Και εκ του Ασηρ, οσοι εξηρχοντο εις πολεμον, μαχιμοι εκ παραταξεως, τεσσαρακοντα χιλιαδες. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Aser cuanqueb caßcßâl mil chi cuînk ac cauresinbileb ut tzolbileb chi pletic.


Και θελει σε καταστησει ο Κυριος κεφαλην και ουχι ουραν και θελεις εισθαι μονον υπερανω και δεν θελεις εισθαι υποκατω εαν υπακουσης εις τας εντολας Κυριου του Θεου σου, τας οποιας εγω προσταζω εις σε σημερον, να φυλαττης και να εκτελης 	 Li Kâcuaß tixqßue êcuanquil saß xbêneb li jun chßol chic. Cui têbânu lê chakßrabinquil xban li Kâcuaß lê Dios li yôquin chixyebal êre anakcuan, lâex junelic texcßamok be ut incßaß texcanâk chi ixbej.


Ανθρωπος, εις τον οποιον ο Θεος εδωκε πλουτον και υπαρχοντα και δοξαν, ωστε δεν στερειται η ψυχη αυτου απο παντων οσα ηθελεν επιθυμησει πλην ο Θεος δεν εδωκεν εις αυτον εξουσιαν να τρωγη εξ αυτων, αλλα τρωγει αυτα ξενος και τουτο ματαιοτης και ειναι νοσος κακη. 	 Cuanqueb li nequeßqßueheß xbiomal ut xlokßal xban li Dios. Chixjunil cuan reheb. Mâcßaß napaltoß chiruheb. Abanan li Dios incßaß naxqßueheb chixyalbal xsahil lix biomaleb. Jalan ban chic aj e nacana cuiß. Aßin mâcßaß na-oc cuiß. Aßan jun raylal ut chßaßajquilal chokß reheb li cristian.


Μη καμης εις σεαυτον ειδωλον, μηδε ομοιωμα τινος, οσα ειναι εν τω ουρανω ανω, η οσα εν τη γη κατω, οσα εν τοις υδασιν υποκατω της γης 	 Mêyîb êpechßbil dios chi moco xjalam ûch ta li cuan saß choxa, chi moco li cuan saß ruchichßochß, chi moco li cuan saß haß.


και ο Κυριος, αυτος ειναι ο προπορευομενος σου αυτος θελει εισθαι μετα σου δεν θελει σε αφησει ουδε θελει σε εγκαταλειψει μη φοβου, μηδε δειλια. 	 Li Kâcuaß tâcuânk âcuiqßuin. Aßan tâcßamok be châcuu. Incßaß tatxcanab âjunes chi moco tatxtzßektâna. Joßcan nak matxucuac chi moco tâchßinânk âchßôl, chan laj Moisés.


τοτε θελει προσταξει ο ιερευς να εκκενωσωσι την οικιαν, πριν υπαγη ο ιερευς δια να θεωρηση την πληγην, δια να μη γεινωσιν ακαθαρτα παντα τα εν τη οικια και μετα ταυτα θελει εμβη ο ιερευς δια να θεωρηση την οικιαν 	 Laj tij tixtakla risinquil chixjunil li cßaßru cuan saß li cab nak toj mâjiß na-oc chirilbal. Tento risinquil chixjunil re nak incßaß tixbon rib li cßaßak re ru. Ut nak ac xeßrisi li cßaß re ru, laj tij tâoc chirilbal ma cuan moß saß li cab aßan.


Φευγε, αγαπητε μου, και γινου ομοιος με δορκαδα η με σκυμνον ελαφου επι τα ορη των αρωματων. 	 Sêba âcuib, at cuînk li nacatinra. Quim cuiqßuin. Âlinan joß nak nequeßâlinac li quej li nequeßchal chak saß eb li tzûl saß li naßajej cßajoß xsununcal.


Και ειπε προς αυτον, Δια τι συ, υιε του βασιλεως, αδυνατεις τοσον απο ημερας εις ημεραν; δεν θελεις φανερωσει τουτο προς εμε; Και ειπε προς αυτον ο Αμνων, Αγαπω Θαμαρ, την αδελφην Αβεσσαλωμ του αδελφου μου. 	 Laj Jonadab quixye re laj Amnón: —Lâat ralalat li rey David. Ye cue cßaßut nak rajlal cutan yôcat chi bakocß, chan. Ut laj Amnón quixye re: —Lâin xcô inchßôl chirix lix Tamar, li ranab laj Absalón li cuas, chan.


Υψωσατε τας χειρας σας εις τα αγια και ευλογειτε τον Κυριον. 	 Chelokßonihak li Kâcuaß chi sa saß êchßôl saß lix templo. Taksihomak lê rukß retalil nak yôquex chixqßuebal xlokßal li Kâcuaß.Aß taxak li nimajcual Dios li cuan Sión chi-osobtesînk êre. Aß taxak li Kâcuaß li quiyîban re li choxa ut li ruchichßochß chi-osobtesînk êre.


Και εζητησεν ο Δανιηλ παρα του βασιλεως και κατεστησε τον Σεδραχ, τον Μισαχ και τον Αβδε-νεγω επι τας υποθεσεις της επαρχιας της Βαβυλωνος ο δε Δανιηλ ευρισκετο εν τη αυλη του βασιλεως. 	 Laj Daniel quixtzßâma chiru li rey nak teßqßuehekß chi cßanjelac saß li tenamit Babilonia laj Sadrac, laj Mesac, ut laj Abed-nego. Yal xban nak joßcan quixtzßâma laj Daniel, joßcan nak queßqßueheß saß xcuanquileb. Ut laj Daniel aßan li kßaxal nim xcuanquil saß xyânkeb li nequeßtaklan saß xbên li tenamit.


Και θελετε προσφερει ολοκαυτωμα εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον, δυο μοσχους εκ βοων, ενα κριον, επτα αρνια ενιαυσια 	 Teßxqßue chokß xcßatbil mayejeb cuib li toro toj sâjeb, jun li têlom carner ut cuukub li têlom carner jun chihab cuânk reheb. Ut nak teßxcßat, aßanak jun li sununquil cßatbil mayej tâcuulâk chicuu lâin li Kâcuaß.


Και ειπεν ο Σιμει προς τον βασιλεα, Καλος ο λογος καθως ειπεν ο κυριος μου ο βασιλευς, ουτω θελει καμει ο δουλος σου. Και εκαθησεν ο Σιμει εν Ιερουσαλημ ημερας πολλας. 	 Ut laj Simei quixye: —Us. Mâcßaß naxye, at rey. Lâin tinbânu li cßaßru xaye, chan. Ut laj Simei najt quicuan Jerusalén.


Η παραβασις μου ειναι επεσφραγισμενη εν βαλαντιω, και επισημειονεις την ανομιαν μου. 	 Tâsachk saß âchßôl chixjunil li mâc ninbânu. Ut tâcuisi chixjunil li incßaß us ninbânu.


Ασπαζονται σε παντες οι μετ' εμου ασπασθητι τους αγαπωντας ημας εν πιστει. Η χαρις ειη μετα παντων υμων. Αμην. 	 Chixjunileb li cuanqueb cuochben neque'xtakla xsahil âch'ôl. Ut chaq'ue ajcui' xsahileb xch'ôl li kech aj pâbanelil. Nakara kib chi kibil kib xban nak junaj li kapâbâl. A' taxak li rusilal li Dios chicuânk êriq'uin chêjunilex. Jo'can taxak.


Και ειπον προς αυτους οι υιοι Ισραηλ, Ειθε να απεθνησκομεν υπο της χειρος του Κυριου εν τη γη της Αιγυπτου, οτε εκαθημεθα πλησιον των λεβητων του κρεατος και οτε ετρωγομεν αρτον εις χορτασμον διοτι εξηγαγετε ημας εις την ερημον ταυτην, δια να θανατωσητε με την πειναν πασαν την συναγωγην ταυτην. 	 Queßxye reheb: —Incßaß ta peß cuan co-el chak Egipto. Kßaxal us raj nak coxcamsi ta li Kâcuaß Dios nak toj cuanco chak saß li tenamit Egipto. Aran sa cuanco cuiß. Cuan katib ut cuan kacaxlan cua ut nujenako chi junelic. Ut lâex xoêcßam chak arin saß li chaki chßochß ut yôco chi xcuybal li kasaß ut câmc ke xban cueßej, chanqueb.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τους υιους Γαδ και προς τους υιους Ρουβην, Οι αδελφοι σας θελουσιν υπαγει εις πολεμον και σεις θελετε μεινει εδω; 	 Ut laj Moisés quixye reheb: —¿Ma têraj texcanâk arin ut eb lê rech tenamitil teßxic jun pacßal li nimaß Jordán chi pletic?


Παντα τα πρωτογεννηματα της γης, οσα φερωσι προς τον Κυριον, σου θελουσιν εισθαι πας καθαρος εν τω οικω σου θελει τρωγει αυτα. 	 Chixjunil li xbên ru li acuîmk li nequeßxqßue cue chokß xmayejeb lâin tinqßue êre. Chixjunileb li cuanqueb saß lê rochoch, li incßaß muxbileb ru, naru teßxtzaca li mayej aßin.


Ουτοι δε ησαν οι βασιλεις, οι βασιλευσαντες εν τη γη Εδωμ, πριν βασιλευση βασιλευς επι τους υιους Ισραηλ Βελα, ο υιος του Βεωρ και το ονομα της πολεως αυτου Δεγναβα. 	 Aßaneb aßin li rey li queßcuan saß li naßajej Edom nak toj mâjiß queßcuan lix reyeb li ralal xcßajol laj Israel. Li xbên, aßan laj Bela li ralal laj Beor, Dinaba xtenamit.


Ωσηε, Ανανιας, Ασσουβ, 	 laj Oseas, laj Hananías, laj Hasub,


Και ο μεν Λαβαν εκαλεσεν αυτον Ιεγαρ-σαχαδουθα ο δε Ιακωβ εκαλεσεν αυτον Γαλεεδ. 	 Ut laj Labán quixqßue Jegar Sahaduta chokß xcßabaß li naßajej aßan. Li cßabaßej aßin saß râtinobâl laj Labán. Ut laj Jacob quixqßue cuißchic xcßabaß li naßajej saß li râtinobâl. Galaad quixqßue chokß xcßabaß.


Εγω δε ειμαι πτωχος και πενης Θεε, ταχυνον προς εμε συ εισαι βοηθεια μου και ελευθερωτης μου Κυριε, μη βραδυνης. 	 Ra cuanquin ut tokßobâl cuu. At inDios, chinâcol taxak chi junpât. Lâat nacattenkßan cue ut lâat nacatcoloc cue. Mâbay âcuib, at Kâcuaß. Chinâtenkßa ban chi junpât.


Ωστε μηδεις ας μη καυχαται εις ανθρωπους διοτι τα παντα ειναι υμων, 	 Jo'can nak mâ ani tixnimobresi ru junak cuînk riq'uin li c'a'ru naxbânu xban nak chixjunil li c'a'ak re ru q'uebil êre xban li Dios re nak tâc'anjelak chêru.


τωρα δε τελειωσατε και το να καμητε, ωστε καθως υπηρξεν η προθυμια του θελειν, ουτω να υπαρχη και το τελειωσαι αφ' οσα εχετε. 	 Jo'can nak us cui têchoy xbânunquil li xetiquib junxil. Chi anchal êch'ôl xetiquib tenk'ânc. Anakcuan têq'ue li jo' nimal jo' ch'inal naxq'ue rib chêru.


Εν αυτη τη ωρα εξηλθον δακτυλοι χειρος ανθρωπου και εγραψαν κατεναντι της λυχνιας επι το κονιαμα του τοιχου του παλατιου του βασιλεως και ο βασιλευς εβλεπε την παλαμην της χειρος, ητις εγραψε. 	 Ut saß ajcuiß li hônal aßan quicßutun aran li rußuj rukß jun li cuînk yô chi tzßîbac chiru li tzßac nachß cuan cuiß li candil li cuan saß li cab. Ut li rey yô chirilbal li ukßej nak yô chi tzßîbac chiru tzßac.


Και ειπεν ο Ιωναθαν προς τον Δαβιδ, Υπαγε εν ειρηνη, καθως ωμοσαμεν ημεις αμφοτεροι εις το ονομα του Κυριου, λεγοντες, Ο Κυριος ας ηναι μεταξυ εμου και σου, και μεταξυ του σπερματος μου και του σπερματος σου εις τον αιωνα. Και εσηκωθη και ανεχωρησεν ο δε Ιωναθαν εισηλθεν εις την πολιν. 	 Laj Jonatán quixye re laj David: —Ayu chi mâcßaß âcßaßux. Lâo ac xkabânu li juramento saß xcßabaß li Kâcuaß. Aßan tâtenkßânk ke re nak incßaß takakßet li kâtin, lâo joßqueb ajcuiß li kalal kacßajol, chan. Ut laj David cô ut laj Jonatán quisukßi saß li tenamit.


και την Βααλαθ, και την Θαδμωρ εν τη ερημω της γης, 	 Joßcan ajcuiß eb li tenamit Baalat ut Tadmor li cuanqueb saß li chaki chßochß.


και οταν νοτον πνεοντα, λεγετε οτι καυσων θελει εισθαι, και γινεται. 	 Ut jo'can ajcui' nak nachal li ik' sa' li sur. Nequeye, "Tik ru li cutan tixq'ue anakcuan," chanquex. Ut yâl ajcui' nak naxq'ue li tik.


προσελθε συ και ακουσον παντα οσα ειπη Κυριος ο Θεος ημων και συ ειπε προς ημας οσα ειπη προς σε Κυριος ο Θεος ημων και ημεις θελομεν ακουσει και καμει αυτα. 	 At Kâcuaß Moisés, tatjilok cuißchic lâat ut tâcuabi chixjunil li cßaßru tixye li Kâcuaß li kaDios. Chirix aßan tâye ke cßaßru tixye ut lâo takabi ut takabânu li cßaßru tixye ke”, chanqueb.


και δι' εκαστον μοσχον τρια δεκατα σεμιδαλεως εζυμωμενης με ελαιον δια προσφοραν εξ αλφιτων, και δια τον ενα κριον δυο δεκατα σεμιδαλεως εζυμωμενης με ελαιον δια προσφοραν εξ αλφιτων 	 Rochbeneb li junjûnk chi toro teßxqßue numenak oxlaju libra li châbil cßaj yokßinbil riqßuin aceite. Rochbeneb li junjûnk chi carner teßxqßue caßchßin mâ belêb libra li châbil cßaj yokßinbil riqßuin aceite.


δια τουτο ειπα, Τωρα θελουσι καταβη οι Φιλισταιοι εναντιον μου εις Γαλγαλα, και εγω δεν εκαμα δεησιν προς τον Κυριον ετολμησα λοιπον, και προσεφερα το ολοκαυτωμα. 	 Lâin xincßoxla nak teßxtiquib pletic cuiqßuin arin Gilgal, ut lâin toj mâjiß nintzßâma rusilal li Kâcuaß saß inbên. Joßcan nak xinmayeja li cßatbil xul chiru li Dios, chan laj Saúl.


Τοτε εισηλθεν ο βασιλευς Δαβιδ και εκαθησεν ενωπιον του Κυριου και ειπε, Τις ειμαι εγω, Κυριε Θεε, και τις ο οικος μου, ωστε με εφερες μεχρι τουτου; 	 Tojoßnak li rey David qui-oc saß li muhebâl ut quitijoc ut quixye: —At Kâcuaß, at nimajcual Dios, ¿anihin lâin ut aniheb li cualal incßajol nak xaqßue li usilal aßin ke?


Ιδε, τουτο ευρηκα, λεγει ο Εκκλησιαστης, εξεταζων εν προς εν, δια να ευρω τον λογον 	 Nak yôquin xtzßilbal rix li cßaßak re ru aßin, quintau li naßleb aßin, lâin li ninnau âtinac chi châbil.


Μακαρια συ, γη, της οποιας ο βασιλευς ειναι υιος ευγενων, και οι αρχοντες σου τρωγουσιν εν καιρω προς ενισχυσιν και ουχι προς μεθην 	 Abanan us xak re li tenamit li cuan jun xrey cuan xnaßleb ut châbil. Ut eb li nequeßtenkßan re nequeßcuaßac saß x-ôril re xqßuebal rêkaj lix metzßêuheb. Ut mâcuaß calâc nequeßxcßoxla.


Ταυτα ομως δεν θελετε τρωγει εκ των οσα αναμασσωσιν, η εκ των οσα εχουσι το ονυχιον διχηλον την καμηλον και τον λαγωον και τον δασυποδα διοτι αναμασσωσι μεν, πλην δεν εχουσι διηρημενον το ονυχιον ταυτα ειναι ακαθαρτα εις εσας 	 Incßaß naru têtzaca li xul li incßaß nequeßxhab xcuaheb xcaß sut ut mâcßaß cuib rixißij. Incßaß naru nequetzaca li camello, chi moco li imul, chi moco li tejón xban nak usta nequeßxhab xcuaheb xcaß sut, abanan moco cuib ta li rixißij. Incßaß naru têtzaca xtibel li xul aßan xban nak muxbil ru.


Και θελει αφαιρεσει απ' αυτης οσον χωρει η χειρ αυτου, απο της σεμιδαλεως της εξ αλφιτων προσφορας μετα του ελαιου αυτης και παν το λιβανιον το επι της εξ αλφιτων προσφορας και θελει καυσει αυτο επι του θυσιαστηριου εις οσμην ευωδιας, μνημοσυνον αυτης προς τον Κυριον. 	 Laj tij tixqßue jun môchßak li châbil cßaj li ac qßuebil chokß mayej. Tixqßue ajcuiß li aceite ut li incienso li na-oc saß xbên li mayej. Tixcßat saß xbên li artal chokß retalil nak kßaxtesinbil re li Kâcuaß lix comon li mayej. Ut li mayej aßan, aßan jun sununquil mayej nacuulac chiru li Kâcuaß.


Και συναχθεντες οι πεντε βασιλεις των Αμορραιων, ο βασιλευς της Ιερουσαλημ, ο βασιλευς της Χεβρων, ο βασιλευς της Ιαρμουθ, ο βασιλευς της Λαχεις, ο βασιλευς της Εγλων, ανεβησαν, αυτοι και παντα τα στρατευματα αυτων, και εστρατοπεδευσαν εμπροσθεν της Γαβαων και επολεμουν εναντιον αυτης. 	 Joßcan nak queßxchßutub ribeb li ôb chi rey reheb laj amorreo li cuanqueb saß eb li tenamit Jerusalén, Hebrón, Jarmut, Laquis ut Eglón. Queßxchßutubeb lix soldado ut queßcôeb chi pletic riqßuineb laj Gabaón. Aran queßxqßue lix muhebâleb nachß riqßuin li tenamit Gabaón re teßoc chi pletic riqßuineb.


και θελεις λαλησει προς αυτον, λεγων, Ουτω λεγει Κυριος Εφονευσας και ετι εκληρονομησας; Και θελεις λαλησει προς αυτον, λεγων, ουτω λεγει Κυριος Εν τω τοπω, οπου οι κυνες εγλειψαν το αιμα του Ναβουθαι, θελουσι γλειψει οι κυνες το αιμα σου, ναι, σου. 	 Tâye re, “Joßcaßin xye li Kâcuaß: ¿Ma mâcuaß ta biß lâat li xatcamsin re laj Nabot? Ut anakcuan yôcat chixchapbal lix naßaj li racuîmk chokß âcue”. Ut tâye ajcuiß re, “Joßcaßin xye li Kâcuaß. Saß li naßajej li xeßxrekß cuiß lix quiqßuel laj Nabot eb li tzßiß, aran ajcuiß teßxrekß lâ quiqßuel lâat, at rey,” chaßkat re laj Acab.—


Διοτι το ωτιον δοκιμαζει τους λογους, ο δε ουρανισκος γευεται το φαγητον. 	 Li kaxic naxtau ru bar cuan li us, joß nak li rußuj kakß naxyal lix sahil li nakatzaca.


Ο Ιωαννης προς τας επτα εκκλησιας τας εν τη Ασια χαρις υμιν και ειρηνη απο του ο ων και ο ην και ο ερχομενος και απο των επτα πνευματων, τα οποια ειναι ενωπιον του θρονου αυτου, 	 Lâin laj Juan. Yôquin chi tz'îbac êriq'uin lâex li cuukub ch'ûtalex chi aj pâbanel li cuanquex aran Asia. A' taxak li usilal ut li tuktûquilal chi cuânk êriq'uin li naxq'ue li Dios li ac cuan chak sa' xticlajic, li cuan anakcuan, ut li cuânk chi junelic, ut li naxq'ue li Santil Musik'ej li cuan cui' lix lok'laj c'ojaribâl li Kâcua'.


καυσιμον αντι καυσιματος, πληγην αντι πληγης, κτυπημα αντι κτυπηματος. 	 Li ani tixcßat ras rîtzßin, tâcßatekß ajcuiß aßan. Ut li ani tixyocß ras rîtzßin, tâyoqßuekß ajcuiß aßan. Ut li ani tixsacß ras rîtzßin, tâsaqßuekß ajcuiß aßan.


διοτι ετι ολιγον και η οργη θελει παυσει και ο θυμος μου θελει εισθαι εις ολεθρον εκεινων. 	 Chi sêb tânumekß lin joskßil saß êbên. Tojoßnak tincuisi injoskßil saß xbêneb laj Asiria ut tinsach ruheb, chan.


Και αυτοι οι μισθωτοι αυτης ειναι εν μεσω αυτης ως μοσχοι παχεις διοτι και αυτοι εστραφησαν, εφυγον ομου δεν εσταθησαν, επειδη η ημερα της συμφορας αυτων ηλθεν επ' αυτους, ο καιρος της επισκεψεως αυτων. 	 Ut eb li soldado, li tojbileb, chanchaneb li cocß cuacax li nînkeb xtibel. Incßaß teßxcuy pletic. Teßxsukßisi ban ribeb ut teßêlelik xban nak xcuulac xkßehil nak teßsachekß ruheb.


αφες με να εξολοθρευσω αυτους και να εξαλειψω το ονομα αυτων υποκατωθεν του ουρανου και θελω σε καμει εις εθνος δυνατωτερον και μεγαλητερον παρα τουτους. 	 Canabin chixbânunquil li tincuaj. Tinsach ruheb chi junaj cua ut incßaß chic tâpatzßekß lix cßabaß jun sut rubel choxa. Ut lâin tinqßueheb chi tâmc lâ cualal âcßajol lâat. Kßaxal nabalakeb chiruheb aßan. Ut riqßuineb aßan tinyîb jun tenamit kßaxal cauheb rib chiruheb aßan”, chan li Dios.


Διοτι αι μεν επιστολαι, λεγει τις, ειναι βαρειαι και ισχυραι, η δε παρουσια του σωματος ασθενης και ο λογος εξουθενημενος. 	 Cuan li neque'âtinac chicuix ut neque'xye chi jo'ca'in: Laj Pablo naxtz'îba lix hu riq'uin cacuil âtin re nak toxucuak xban. Abanan nak cuan sa' kayânk, yô xxiu ut mâc'a' na-oc cui' li c'a'ru naxye, chanqueb chicuix.


Και αποκριθεις προς αυτον, ειπεν ο Ιησους Υπαγε οπισω μου, Σατανα διοτι ειναι γεγραμμενον, θελεις προσκυνησει Κυριον τον Θεον σου και αυτον μονον θελεις λατρευσει. 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye re: -Elen chicuu lâat aj tza xban nak jo'ca'in tz'îbanbil sa' li Santil Hu: Li Kâcua' lâ Dios tâlok'oni ut ca'aj cui' chiru a'an tatc'anjelak, chan. (Deut. 6:13)


Και οτε εισηλθον οι μηνυται, ιδου, ητο το ομοιωμα επι της κλινης και προσκεφαλαιον εις την κεφαλην αυτου εκ τριχων αιγων. 	 Nak eb li takl queßoc saß li rochoch, queßxtau li yîbanbil dios saß lix cuarib. Ut cuan li rix chibât saß xjolom.


Και τουτο θελει εισθαι εις σε το σημειον το ετος τουτο θελετε φαγει ο, τι ειναι αυτοφυες και το δευτερον ετος, ο, τι εκφυεται απο του αυτου το δε τριτον ετος, σπειρατε και θερισατε και φυτευσατε αμπελωνας και φαγετε τον καρπον αυτων. 	 Ut laj Isaías quixye re laj Ezequías: —Aßan aßin li retalil li cßaßru tâcßulmânk. Saß li chihab aßin ut saß li chihab tâchâlk lâex têtzaca li ru li trigo li namok yal xjunes. Abanan saß li rox chihab lâex tex-âuk ut texkßolok re nak textzacânk. Têrau lê uvas ut têtzaca li ru li naxqßue.


Ηλευθερωσε με εκ του δυνατου εχθρου μου, και εκ των μισουντων με, διοτι ησαν δυνατωτεροι μου. 	 Li Dios quinixcol saß rukßeb li xicß nequeßiloc cue. Lâin incßaß ninru xcolbal cuib chiruheb xban nak kßaxal cauheb rib chicuu lâin.


Εγω ειμαι η αμπελος, σεις τα κληματα. Ο μενων εν εμοι και εγω εν αυτω, ουτος φερει καρπον πολυν, διοτι χωρις εμου δεν δυνασθε να καμητε ουδεν. 	 Lâin jo' li xtônal li uvas ut lâex jo' li ruk'. Cui cuânkex cuiq'uin ut lâin cuânkin êriq'uin, lâex texcuânk sa' tîquilal ut texq'uîk sa' lê pâbâl. Yal êjunes mâc'a' naru têbânu.


Τοτε θελει χαρη η παρθενος εν τω χορω, και οι νεοι και οι γεροντες ομου και θελω στρεψει το πενθος αυτων εις χαραν και θελω παρηγορησει αυτους και ευφρανει αυτους μετα την θλιψιν αυτων. 	 Eb li tukß ix teßxajok xban xsahil xchßôleb. Sahakeb saß xchßôl li chßajom ut eb li chêquel cristian. Lâin tincßojob xchßôleb ut tinsukßisi lix rahil xchßôleb chokß sahil chßôlejil.


Ειπον λοιπον προς αυτον Που ειναι εκεινος; Λεγει Δεν εξευρω. 	 Ut que'xye re: -¿Bar cuan li cuînk a'an? chanqueb. Ut li cuînk quixye reheb: -Inc'a' ninnau bar cuan, chan.


Δια τουτο συ, υιε ανθρωπου, στεναξον μετα συντριμμου της οσφυος σου, και μετα πικριας στεναξον ενωπιον αυτων. 	 Joßcan nak tatyâbak, at ralal cuînk, xban xrahil âchßôl chiruheb. Yâban chi kßaxal ra saß âchßôl.


Και ειπεν ο Μιχαιας, Εαν τωοντι επιστρεψης εν ειρηνη, ο Κυριος δεν ελαλησε δι' εμου. Και ειπεν, Ακουσατε σεις, παντες οι λαοι. 	 Ut laj Micaías quixye re: —Cui lâat tatsukßîk chak chi sa saß âchßôl, mâcuaß li Kâcuaß xyehoc cue li xinye, chan. Ut quixye reheb li tenamit: —Chêjunilex lâex qßuehomak retal li xinye, chan.


Διοτι διερχεται ο ανεμος επ' αυτου, και δεν υπαρχει πλεον και ο τοπος αυτου δεν γνωριζει αυτο πλεον. 	 Ut nacßameß xban li ikß ut incßaß chic na-ilman ru chi moco nacßutun chic li quicuan cuiß.


Και ενω ελαλει ο Ααρων προς πασαν την συναγωγην των υιων Ισραηλ, εστρεψαν το προσωπον προς την ερημον, και ιδου, η δοξα του Κυριου εφανη εν τη νεφελη. 	 Ut nak laj Aarón yô chi âtinac riqßuineb laj Israel, queßiloc saß li chaki chßochß ut aran queßril nak li Kâcuaß Dios quixcßutbesi lix lokßal chiruheb saß li chok.


Επιστρεψον, Κυριε, τους αιχμαλωτους ημων, ως τους χειμαρρους εν τω νοτω. 	 At nimajcual Dios, choâcuosobtesi cuißchic saß li kanaßaj joß nak naxtßakresi li chaki chßochß li hab.


δεν θελετε φοβηθη αυτους διοτι Κυριος ο Θεος σας αυτος θελει πολεμησει υπερ υμων. 	 Mexxucuac xban nak moco êjunes ta texpletik riqßuineb. Li Kâcuaß lê Dios ban tâtenkßânk êre chi pletic riqßuineb.


"Εις τον πρωτον μουσικον, Μασχιλ, δια τους υιους Κορε." Καθως επιποθει η ελαφος τους ρυακας των υδατων, ουτως η ψυχη μου σε επιποθει, Θεε. 	 Lâin yôquin châsicßbal, at Kâcuaß, joß nak li quej naxsicß li haß re tâucßak xban nak tâchakik re.


Θελω εξαπαντος σας συναξει, και εν τω πυρι της οργης μου θελω εμφυσησει εφ' υμας και θελετε διαλυθη εν τω μεσω αυτης. 	 Xban nak yô injoskßil saß êbên, lâin texinchßutub ut tinrakok âtin saß êbên. Chanchan nak texcuapu riqßuin tikcual xam re nak tex-osokß.


Συνελθετε εις εαυτους κατα το δικαιον και μη αμαρτανετε διοτι τινες εχουσιν αγνωσιαν Θεου προς εντροπην σας λεγω τουτο. 	 Chec'oxla chi us li yôquex chixbânunquil ut mexmâcob chic. Cuanqueb sa' êyânk li toj mâji' neque'xpâb li Dios. Re xc'utbal êxutân nak ninye êre chi jo'ca'in.


Και την ογδοην ημεραν ο Μωυσης εκαλεσε τον Ααρων και τους υιους αυτου και τους πρεσβυτερους του Ισραηλ 	 Saß lix cuakxak li cutan laj Moisés quixbok laj Aarón ut eb li ralal ut quixbokeb ajcuiß li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel.


Και εισηλθε προς την Αγαρ, και εκεινη συνελαβε και οτε ειδεν οτι συνελαβεν, η κυρια αυτης κατεφρονειτο ενωπιον αυτης. 	 Tojoßnak laj Abram quicuan riqßuin, ut lix Agar quicana chi yaj aj ixk. Nak quixnau nak tâcuânk junak lix cßulaßal, lix Agar incßaß chic quixqßue saß xnakß ru lix Sarai. Ut lix Agar xicß chic naril aßan.


και θελει φερει ολον τον μοσχον εξω του στρατοπεδου εις τοπον καθαρον, οπου χυνεται η στακτη, και θελει καυσει αυτον επι ξυλων δια πυρος οπου χυνεται η στακτη, θελει καυθη. 	 Chixjunil li relaß li chßina toro tixcßam chirix li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb li tenamit. Ut aran saß li naßajej li moco muxbil ta tixcßat chixjunil saß li naßajej li naqßueman cuiß li cha.


Εκεινος δε ο δουλος, οστις γνωρισας το θελημα του κυριου αυτου δεν ητοιμασεν ουδε εκαμε κατα το θελημα αυτου, θελει δαρθη πολυ 	 Li môs li naxnau c'a'ru naraj lix patrón ut chi tîc mâc'a' naxbânu, li jun a'an tâsaq'uek' chi cau.


ενδεδυμενους κυανα, ταξιαρχους και αρχοντας, παντας ερασμιους νεους, ιππεις ιππευοντας εφ' ιππων. 	 Li rakßeb, aßan púrpura. Aßaneb li nequeßtaklan ut nequeßcßamoc be. Cßajoß xchakßal ruheb. Ut chixjunileb nequeßxic chirix cacuây.


Διοτι τοσον ηγαπησεν ο Θεος τον κοσμον, ωστε εδωκε τον Υιον αυτου τον μονογενη, δια να μη απολεσθη πας ο πιστευων εις αυτον, αλλα να εχη ζωην αιωνιον. 	 Li Dios c'ajo' nak quixraheb li cuanqueb sa' ruchich'och' nak quixq'ue li Ralal junaj chi ribil re nak chixjunileb li ani te'pâbânk re inc'a' te'sachk. Tâcuânk ban xyu'ameb chi junelic.


και Κεδες, και Ασωρ, και Ιθναν, 	 Cedes, Hazor, Itnán,


Και ευρηκεν ο Ιωσηφ χαριν εμπροσθεν αυτου και υπηρετει αυτον και κατεστησεν αυτον επιστατην επι του οικου αυτου και παντα οσα ειχε, παρεδωκεν εις τας χειρας αυτου. 	 Ut quixqßue ajcuiß retal nak laj José naxqßue xchßôl chixbânunquil lix cßanjel. Joßcan nak quixqßue chokß xbên môs ut quixkßaxtesi saß rukß chixjunil li cßaßru cuan re.


Και μοι εδοθη καλαμος ομοιος με ραβδον, και ο αγγελος ιστατο λεγων Σηκωθητι και μετρησον τον ναον του Θεου και το θυσιαστηριον και τους προσκυνουντας εν αυτω. 	 Ut quiq'uehe' cue jun li che' re bisoc ut quiyehe' cue: -Ayu, bis chak lix templo li Dios jo' ajcui' li artal ut tâcuajlaheb jarubeb li cristian li neque'lok'onin aran.


τοτε θελετε διορισει εις εαυτους πολεις, δια να ηναι εις εσας πολεις καταφυγιου, ωστε να φευγη εκει ο φονευς, οστις εφονευσεν ανθρωπον ακουσιως. 	 têsicß ruheb li tenamit li teßxcol cuiß ribeb li ani naxcamsi ras rîtzßin chi incßaß yal naraj xchßôl.


το δε εναπολειφθεν εκ του ελαιου, του εν τη παλαμη του ιερεως, θελει βαλει επι την κεφαλην του καθαριζομενου, δια να καμη εξιλεωσιν υπερ αυτου ενωπιον του Κυριου. 	 Ut li joß qßuial chic li aceite li tâcanâk saß rukß, laj tij tixqßue saß xjolom li jun li ac xqßuira re xtojbal rix lix mâc chiru li Kâcuaß.


Ο δε ειπε προς αυτους Μηπως δυνασθε να καμητε τους υιους του νυμφωνος να νηστευωσιν, ενοσω ειναι μετ' αυτων ο νυμφιος; 	 Tojo'nak quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Lâin jo' jun bêlomej nak cuanquin. ¿Ma naru te'ayunik li neque'xic riq'uin sumlâc nak cuan li bêlomej riq'uineb? Nak toj cuan li bêlomej riq'uineb inc'a' naru neque'xbânu x-ayûn.


Τοτε ειπα, Δεν θελω σας ποιμαινει το αποθνησκον ας αποθνησκη και το απολωλος ας απολλυται και τα εναπολειπομενα ας τρωγωσιν εκαστον την σαρκα του πλησιον αυτου. 	 Ut lâin quinye reheb li carner: —Lâin incßaß chic texcuil. Cui cuan ani tâcâmk êre, chicâmk. Cui cuan ani tâsachk êre, chisachk. Ut li joß qßuial chic teßcanâk, cheßxtiuhak ribeb chi ribileb rib.


Ουτος πρωτος ευρισκει τον εαυτου αδελφον Σιμωνα και λεγει προς αυτον. Ευρηκαμεν τον Μεσσιαν, το οποιον μεθερμηνευομενον ειναι ο Χριστος. 	 Nak ac x-âtinac riq'uin li Jesús, ticto cô laj Andrés riq'uin laj Simón ut quixye re: -Anakcuan xkatau li Mesías, chan. (Chi jalbil ru naraj naxye "li Cristo li taklanbil chak xban li Dios".)


και η εξ αλφιτων προσφορα αυτων θελει εισθαι σεμιδαλις εζυμωμενη με ελαιον, τρια δεκατα δι' εκαστον μοσχον, δυο δεκατα δια τον ενα κριον, 	 Rochben li junjûnk chi toro teßxqßue chokß xmayejeb numenak oxlaju libras li cßaj yokßinbil riqßuin aceite. Rochben li têlom carner teßxqßue caßchßin mâ belêb libra li cßaj yokßinbil riqßuin aceite.


δια να γνωρισωσιν απο ανατολων ηλιου και απο δυσμων, οτι εκτος εμου δεν υπαρχει ουδεις εγω ειμαι ο Κυριος και δεν υπαρχει αλλος 	 Tatintenkßa re nak chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß. Saß chixjunil li ruchichßochß teßxnau nak mâcßaß chic junak dios chicuu lâin. Caßaj cuiß lâin li tzßakal Dios.


Απεκριθη ο Ιησους και ειπε προς αυτους Και αν εγω μαρτυρω περι εμαυτου, η μαρτυρια μου ειναι αληθης, διοτι εξευρω ποθεν ηλθον και που υπαγω σεις ομως δεν εξευρετε ποθεν ερχομαι και που υπαγω. 	 Li Jesús quixye reheb: -Cuan xcuanquil li ninye usta yôquin chi âtinac chicuix lâin xban nak tz'akal yâl li ninye. Lâex inc'a' nequenau bar xinchal chak, chi moco nequenau bar tinxic. Ca'aj cui' lâin ninna'oc re bar xinchal chak ut bar tinxic.


Θελεις αφανισει απο της γης τον καρπον αυτων, και το σπερμα αυτων απο των υιων των ανθρωπων. 	 Mâ jun chic li ralal xcßajol teßcanâk chi yoßyo. Li rey tâcamsînk reheb chixjunileb.


και δεν εκαμεν ουδεμιαν διακρισιν μεταξυ ημων και αυτων, καθαρισας τας καρδιας αυτων δια της πιστεως. 	 Moco jalan ta chic li colba-ib li xq'ue ke lâo chiru li xq'ue reheb a'an. Quixcuy quixsach lix mâqueb xban nak xe'pâban.


Σεις εκ του Θεου εισθε, τεκνια, και ενικησατε αυτους, διοτι μεγαλητερος ειναι εκεινος οστις ειναι εν υμιν παρα οστις ειναι εν τω κοσμω. 	 Ex inhermân, lâex rehex chic li Dios. Lâex xecuy ut xenau xcolbal êrib chiruheb laj balak'. Xecuy xban nak li Santil Musik'ej cuan êriq'uin ut k'axal nim xcuanquil a'an chiru laj tza li cuan riq'uineb laj balak'.


και ιδου, ηλθε μεγας ανεμος εκ του περαν της ερημου και προσεβαλε τας τεσσαρας γωνιας του οικου και επεσεν επι τα παιδια, και απεθανον και εγω μονος διεσωθην δια να σοι απαγγειλω. 	 Saß junpât xchal chak jun li cacuil ikß saß li chaki chßochß. Ut quixsacß rib saß xcâ pacßalil li cab ut quitßaneß li cab saß xbêneb lâ cualal âcßajol. Ut xeßcam chixjunileb. Caßaj chic lâin xincoleß ut xinchal chixyebal resil âcue, chan.


Τον ολεθρον και την πειναν θελεις καταγελα και δεν θελεις φοβηθη απο των θηριων της γης. 	 Usta tâchâlk li cueßej ut li chßaßajquilal saß âbên, incßaß tatxucuak xban nak incßaß tânumtâk saß âbên. Ut incßaß ajcuiß tatxucuak xbaneb li joskß aj xul.


τας οποιας επροφεραν τα χειλη μου, και ελαλησε το στομα μου, εν τη θλιψει μου. 	 Tinqßue âcue li cßaßru xinyechißi âcue, nak cuanquin saß raylal.


Και θελεις καμει πεντηκοντα περονας χρυσας, και με τας περονας θελεις συναψει τα παραπετασματα προς αλληλα ουτως η σκηνη θελει εισθαι μια. 	 Ut têyîb ajcuiß mero ciento li gancho riqßuin oro re li junjûnk chi tßicr re teßxchap rib chi us riqßuin li jun chic re nak li rix li tabernáculo tâcanâk chi tzßaptzßo ru.


Εκπληροι την επιθυμιαν των φοβουμενων αυτον, και της κραυγης αυτων εισακουει και σωζει αυτους. 	 Li Kâcuaß naxqßue li cßaßru nequeßraj eb li nequeßxucuan ru. Narabi nak nequeßxtzßâma xtenkßanquileb chiru ut naxcoleb.


Και απεθανεν ο Βααλ-αναν, υιος του Αχβωρ, και εβασιλευσεν αντ' αυτου ο Χαδδαρ το δε ονομα της πολεως αυτου ητο Παου και το ονομα της γυναικος αυτου, Μεεταβεηλ, θυγατηρ του Ματραιδ, εγγονη του Μαιζααβ. 	 Nak quicam laj Baal-hanán, aß chic laj Hadar qui-oc chokß rêkaj. Pau xcßabaß li tenamit li quicuan cuiß chi taklânc laj Hadar. Ut li rixakil laj Hadar, aßan lix Mehetabel xcßabaß. Aßan lix coß lix Matred, lix rabin laj Mezaab.


Οι Λευιται υιοι Ιησου, και Καδμιηλ, εκ των υιων Ωδουια, εβδομηκοντα τεσσαρες. 	 Eb laj levita, aßaneb li ralal xcßajol laj Jesúa ut laj Cadmiel, xcomoneb laj Hodavías. Aßan câlaju xcâcßâleb.


αλλα τον Θεον του πατρος αυτου εξεζητησε και εις τας εντολας αυτου περιεπατησε και ουχι κατα τα εργα του Ισραηλ. 	 Quicßanjelac ban chiru li Kâcuaß Dios li quixlokßoni lix yucuaß. Quixbânu li cßaßru naraj li Dios ut incßaß quixbânu joß queßxbânu eb laj Israel.


Και οι αδελφοι αυτων, οι εν ταις κωμαις αυτων, επρεπε να ερχωνται κατα επτα ημερας εις τους διωρισμενους καιρους μετα τουτων. 	 Eb li cuanqueb saß li cßalebâl queßchal rajlal cuukub cutan chixcßacßalenquil li oquebâl.


τα πετεινα του ουρανου, και τους ιχθυας της θαλασσης, παντα τα διαπορευομενα τας οδους των θαλασσων. 	 Joßcan ajcuiß li xul li nequeßrupupic chiru choxa joß ajcuiß eb li car ut chixjunileb li xul li cuanqueb saß li palau.At Kâcuaß, at kaDios, kßaxal nim lâ lokßal saß chixjunil li ruchichßochß.


και τον Κεσεδ, και τον Αζαυ, και τον Φαλδες, και τον Ιελδαφ, και τον Βαθουηλ. 	 Chirix chic laj Kemuel, toj queßcuan cuißchic xcocßaleb laj Nacor. Aßaneb aßin lix cßabaßeb: laj Quesed, laj Hazo, laj Pildas, laj Jidlaf, ut laj Betuel.


Και σηκωθεντες απο Αλμων-διβλαθαιμ, εστρατοπεδευσαν εις τα ορη Αβαριμ, κατεναντι Νεβω. 	 Nak queßel Almón-diblataim, queßcôeb toj saß eb li tzûl re Abarim, li cuanqueb saß xcaßyabâl li tzûl Nebo ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Και κατωκησεν εν τη ερημω Φαραν και η μητηρ αυτου ελαβεν εις αυτον γυναικα εκ γης Αιγυπτου. 	 Laj Ismael quicuan saß li chaki chßochß Parán. Aran quisumubâc xban lix naß riqßuin jun li ixk aj Egipto.


Και οι υιοι του Ελκανα, Αμασαι και Αχιμωθ. 	 Eb li ralal laj Elcana, aßaneb laj Amasai ut laj Ahimot.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Σεμινιθ. Ψαλμος του Δαβιδ." Σωσον, Κυριε διοτι εξελιπεν οσιος, διοτι εχαθησαν οι φιλαληθεις μεταξυ των υιων των ανθρωπων. 	 Choâcol taxak, at Kâcuaß, xban nak mâ jun chic châbil saß ruchichßochß ut mâ jun chic reheb tîqueb xchßôl.


Λαβε ταυτα παρ' αυτων, και θελουσιν εισθαι δια τα εργα της υπηρεσιας της σκηνης του μαρτυριου και θελεις δωσει αυτα εις τους Λευιτας, εις εκαστον κατα την υπηρεσιαν αυτου. 	 —Cßul li mayej aßin chiruheb re teßcßanjelak saß li tabernáculo. Ut tâqßue reheb laj levita re tâcßanjelak chiruheb aß yal cßaßru li cßanjel teßxbânu, chan li Kâcuaß.


Αν τινων συγχωρησητε τας αμαρτιας, ειναι συγκεχωρημεναι εις αυτους, αν τινων κρατητε, ειναι κεκρατημεναι. 	 Li ani têcuy xmâc lâex, tâcuyek' ajcui' xmâc xban li Dios. Ut li ani inc'a' têcuy xmâc lâex, inc'a' ajcui' tâcuyek' xmâc xban li Dios, chan li Jesús.


Τοτε ο μεν ανηρ θελει εισθαι αθωος απο της ανομιας, η δε γυνη εκεινη θελει βαστασει την ανομιαν αυτης. 	 Cui li ixk quixmux ru xsumlajic, tento nak tixtoj rix lix mâc ut li bêlomej mâcßaßak xmâc.


και θελεις προσφερει πασαν ημεραν εν μοσχαριον εις προσφοραν περι αμαρτιας δια εξιλεωσιν. Και θελεις καθαριζει το θυσιαστηριον, καμνων εξιλεωσιν υπερ αυτου, και θελεις χρισει αυτο δια να αγιασης αυτο. 	 Chiru li cuukub cutan aßan, rajlal cutan têcßat junjûnk li toro re xtzßâmanquil xcuybal xmâqueb laj Israel. Cheqßue retal nak sak ru li artal ut têqßue li aceite saß xbên re xsantobresinquil.


Συ δια της χειρος σου εξεδιωξας εθνη και εφυτευσας αυτους κατεθλιψας λαους και απεδιωξας αυτους. 	 Ac xkabi ut ac xkanau nak lâat cattaklan chak re li raylal saß xbêneb li tenamit li queßlokßonin jalanil dios. Ut lâat cat-isin reheb saß li naßajej yechißinbil reheb lâ cualal âcßajol. Ut caqßueheb lâ cualal âcßajol chi cuânc saß li naßajej aßan.


Περιτεμετε λοιπον την ακροβυστιαν της καρδιας σας και μη σκληρυνητε πλεον τον τραχηλον σας. 	 Joßcan ut chalen anakcuan isihomak saß lê râm chixjunil li incßaß us. Chanchan nak têbânu li circuncisión. Chebânu ban li cßaßru naraj li Kâcuaß ut mêcacuubresi chic lê chßôl.


αλλ' εως σημερον, οταν αναγινωσκηται ο Μωυσης, καλυμμα κειται επι της καρδιας αυτων 	 Chalen anakcuan nak neque'rabi lix chak'rab laj Moisés, chanchan nak junak t'icr naramoc re lix yâlal chiruheb ut inc'a' neque'xtau ru.


Εις ηντινα ομως πολιν εισερχησθε και δεν σας δεχωνται, εξελθοντες εις τας πλατειας αυτης, ειπατε 	 Abanan cui texcuulak sa' junak tenamit ut inc'a' texc'ulek' sa' xyâlal, tex-êlk sa' be ut tex-oc xyebal,


Ρουβην ο πρωτοτοκος μου, συ ισχυς μου και αρχη των δυναμεων μου, εξοχος κατα την αξιαν και εξοχος κατα την δυναμιν. 	 Lâat, Rubén, lâat li tzßakal asbej saß xyânkeb li cualal. Xban aßin lâat li xcacuub lin metzßêu. Lâat raj laj cßamol be chiruheb lâ cuîtzßin. Nim raj ajcuiß âcuanquilal chiruheb aßan.


Και οι δικαιοι θελουσιν ιδει και φοβηθη και θελουσι γελασει επ' αυτον λεγοντες, 	 Nak teßril li tîqueb xchßôl li cßaßru tixbânu li Dios, teßxxucua ru ut teßxseße li incßaß useb xnaßleb.


Ο δε Φηστος, θελων να καμη χαριν εις τους Ιουδαιους, αποκριθεις προς τον Παυλον ειπε Θελεις να αναβης εις Ιεροσολυμα και εκει να κριθης περι τουτων ενωπιον μου; 	 Laj Festo quiraj nak us tâcanâk riq'uineb laj judío. Jo'can nak quixye re laj Pablo: -¿Ma tâcuaj xic toj Jerusalén ut aran târakmânk âtin sa' âbên chicuu? chan re.


δεν θελω καμει, ως εκαμον εις την Σαμαρειαν και εις τα ειδωλα αυτης, ουτω και εις την Ιερουσαλημ και εις τα ειδωλα αυτης; 	 ¿Ma incßaß ta biß târûk tinbânu re li tenamit Jerusalén ut lix dioseb joß xinbânu re Samaria ut lix dioseb? chan lix reyeb laj Asiria.


Ο φρονιμος προβλεπει το κακον και κρυπτεται οι αφρονες ομως προχωρουσι και τιμωρουνται. 	 Eb li cuanqueb xnaßleb nequeßxqßue retal li mâusilal ut nequeßxcol ribeb chiru. Abanan eb li mâcßaßeb xnaßleb nequeßxcßul li raylal nachal saß xbêneb xban nak incßaß nequeßxnau xqßuebal retal.


Ελιφελετ, ο υιος του Αασβαι, υιος του Μααχαθιτου Ελιαμ, ο υιος του Αχιτοφελ του Γιλωναιου. 	 laj Elifelet li ralal laj Ahasbai, li ralal laj Maaca; laj Eliam li ralal laj Ahitofel, Gilón xtenamit;


Και ταυτα ειπων, μετα φωνης μεγαλης εκραυγασε Λαζαρε, ελθε εξω. 	 Nak quirake' chi tijoc, li Jesús quixye chi cau xyâb xcux: -At Lázaro, cuaclin chak ut quim arin, chan.


Η δεν εξευρετε οτι ο προσκολλωμενος με την πορνην ειναι εν σωμα; διοτι θελουσιν εισθαι, λεγει, οι δυο εις σαρκα μιαν 	 ¿Ma inc'a' nequenau nak li ani namâcob riq'uin junak ixk aj mâc junajeb chi tz'ejcualej neque'cana? Tz'îbanbil sa' li Santil Hu nak junajakeb chi tz'ejcualej chi xca'bichaleb.


Αποκριθεις δε ο Ιησους, ειπεν Ω γενεα απιστος και διεστραμμενη, εως ποτε θελω εισθαι μεθ' υμων και θελω υπομενει υμας; φερε τον υιον σου εδω. 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Lâex tenamit li cuanquex anakcuan, chi tîc inc'a' nequexpâban ut inc'a' us êna'leb. ¿Jo' najtil chic tincuânk êriq'uin re nak texpâbânk? ¿Jo' najtil chic texincuy nak nequec'oxla? C'am chak li al arin cuiq'uin, chan li Jesús.


Τοτε ο βασιλευς εμεγαλυνε τον Δανιηλ και δωρα μεγαλα και πολλα εδωκεν εις αυτον και κατεστησεν αυτον κυριον επι πασης της επαρχιας της Βαβυλωνος και αρχιδιοικητην επι παντας τους σοφους της Βαβυλωνος. 	 Ut li rey quixqßue lix châbil mâtan laj Daniel ut quixqßue xlokßal ut quixqßue ajcuiß xcuanquil re nak aßan chic tâtaklânk saß chixjunil li naßajej Babilonia. Ut aßan chic li najolomin reheb laj qßuehol naßleb saß li tenamit.Laj Daniel quixtzßâma chiru li rey nak teßqßuehekß chi cßanjelac saß li tenamit Babilonia laj Sadrac, laj Mesac, ut laj Abed-nego. Yal xban nak joßcan quixtzßâma laj Daniel, joßcan nak queßqßueheß saß xcuanquileb. Ut laj Daniel aßan li kßaxal nim xcuanquil saß xyânkeb li nequeßtaklan saß xbên li tenamit.


Και ως ηκουσεν η Ελισαβετ τον ασπασμον της Μαριας, εσκιρτησε το βρεφος εν τη κοιλια αυτης και επλησθη Πνευματος Αγιου η Ελισαβετ 	 Nak quirabi lix sahil xch'ôl lix Elisabet li quiq'uehe' xban lix María, quirec'a nak qui-ec'an chak lix c'ula'al. Ut sa' ajcui' li hônal a'an lix Elisabet quinujac chi Santil Musik'ej.


Αλλ' ο Ναβαλ απεκριθη προς τους δουλους του Δαβιδ και ειπε, Τις ειναι ο Δαβιδ; και τις ο υιος του Ιεσσαι; πολλοι ειναι την σημερον οι δουλοι, οιτινες αποσκιρτωσιν εκαστος απο του κυριου αυτου 	 Laj Nabal quichakßoc ut quixye reheb: —¿Ani li cuînk aßan? ¿Ani laj David li ralal laj Isaí? Anakcuan cßajoßeb li lokßbil môs yôqueb chi êlelic chiru lix patrón.


Εισηλθε δε ο Ιουδας και οι αδελφοι αυτου εις την οικιαν του Ιωσηφ, ετι αυτου οντος εκει και επεσαν εμπροσθεν αυτου επι την γην. 	 Ut laj Judá rochbeneb li rîtzßin ut li ras queßcuulac saß li rochoch laj José. Eb aßan queßxcuikßib rib saß chßochß chiru laj José.


ηγερθησαν παντες οι δυνατοι ανδρες και ωδοιπορησαν ολην την νυκτα και ελαβον το σωμα του Σαουλ και τα σωματα των υιων αυτου απο του τειχους Βαιθ-σαν, και ηλθον εις Ιαβεις και εκαυσαν αυτα εκει 	 Queßxchßutub rib chixjunileb li cuînk li cauheb xchßôl chi pletic ut queßcôeb. Chixjunil li kßojyîn queßbêc. Nak queßcuulac aran Bet-sán, queßrisiheb li camenak chiru li tzßac, laj Saúl joß eb ajcuiß li oxib chi ralal. Queßxcßameb li camenak toj Jabes ut aran queßxcßat.Queßxxoc lix bakel ut queßxmuk aran Jabes rubel jun li nimla cheß. Ut queßayunic chiru cuukub cutan.


Και συναψον αυτας εις σεαυτον μιαν προς μιαν εις ραβδον μιαν και θελουσι γεινει μια εν τη χειρι σου. 	 Chirix aßan, tâletz li jun riqßuin li jun chic ut jun aj chic chi cheß tâcanâk saß âcuukß.


Και θελω παραδωσει αυτην εις χειρας αλλοτριων διαρπαγμα και εις τους ασεβεις της γης λαφυρον, και θελουσι βεβηλωσει αυτην. 	 Joßcan nak lâin tinkßaxtesi lix biomaleb saß rukßeb li jalan tenamit. Eb li incßaß useb xnaßleb teßrelkßa ut teßxmux ru.


Προσεχε εις σεαυτον, μη καμης συνθηκην μετα των κατοικων της γης εις την οποιαν υπαγεις, μηποτε γεινη παγις εν τω μεσω σου 	 Chebânu cuênt ut mêbânu junak contrato riqßuineb li tenamit li cuanqueb saß li naßajej li xic cuiß êre. Naru nequeqßue êrib chi âlêc xbaneb.


Και απεστειλεν ο Σαουλ μηνυτας να συλλαβωσι τον Δαβιδ και οτε ειδον την συναξιν των προφητων προφητευοντων και τον Σαμουηλ προισταμενον επ' αυτους, επηλθε Πνευμα Θεου επι τους μηνυτας του Σαουλ, και προεφητευον και αυτοι. 	 Joßcan nak quixtaklaheb li cuînk re teßxchap ut teßxcßam riqßuin. Queßril nak eb li profeta yôqueb chixlokßoninquil li Dios ut laj Samuel yô chi cßamoc be chiruheb. Ut lix musikß li Kâcuaß quichal riqßuineb li takl li quixtakla laj Saúl. Ut eb aßan quisach xchßôleb ut queßoc ajcuiß chixlokßoninquil li Dios.


Υπαρχει γενεα, της οποιας οι οδοντες ειναι ρομφαιαι και οι μυλοδοντες μαχαιραι, δια να κατατρωγωσι τους πτωχους της γης και τους ενδεεις εκ μεσου των ανθρωπων. 	 Cuanqueb li nequeßrahobtesin reheb li nebaß saß ruchichßochß toj retal nequeßxmakß chiruheb li cßaßru cuan reheb.


οστις διεβαινε δια της πλατειας, πλησιον της γωνιας αυτης, και διηρχετο την οδον προς την οικιαν αυτης, 	 Nak quicuulac saß xâla li be, cô saß li be li naxic cuan cuiß li rochoch jun li ixk incßaß us xnaßleb.


Και πας μεν ιερευς ισταται καθ' ημεραν λειτουργων και τας αυτας πολλακις προσφερων θυσιας, αιτινες ποτε δεν δυνανται να αφαιρεσωσιν αμαρτιας 	 Sa' xyânkeb laj Israel, chixjunileb laj tij cuulaj cuulaj neque'mayejac ut li mayej a'an inc'a' narisi li mâc.


Διοτι εαν ημεις αμαρτανωμεν εκουσιως, αφου ελαβομεν την γνωσιν της αληθειας, δεν απολειπεται πλεον θυσια περι αμαρτιων, 	 Cui junelic yôco chi mâcobc chi ac nakanau xyâlal li râtin li Dios, mâc'a' chic xcuybal li kamâc xban nak nakanau nak mâc yôco chixbânunquil.


Ειπε προς ημας ποτε θελουσι γεινει ταυτα, και τι το σημειον οταν ταυτα παντα μελλωσι να συντελεσθωσιν; 	 -Ye ke jok'e tâc'ulmânk li yôcat chixyebal chirix li rochoch li Dios ut ¿c'a'ru retalil tâcuânk nak talajc'ulmânk li c'a'ak re ru a'in?-


Διοτι ο Κυριος εξεδιωξεν απ' εμπροσθεν σας εθνη μεγαλα και δυνατα και ουδεις ηδυνηθη εως της σημερον να σταθη εμπροσθεν σας 	 Li Kâcuaß quitenkßan êre chirisinquileb saß li naßajej aßin li xnînkal ru tenamit li kßaxal cauheb rib. Ut chalen anakcuan mâ jun nequeßru chi numtâc saß êbên.


Εκαστος λαλει ματαιοτητα προς τον πλησιον αυτου με χειλη δολια λαλουσιν απο διπλης καρδιας. 	 Nequeßxticßtißi ribeb ut riqßuin châbil âtin nequeßkßunbesin re xbalakßinquil li ras rîtzßin.


Ο δε Αβεσσαλωμ και πας ο λαος, οι ανδρες Ισραηλ, ηλθον εις Ιερουσαλημ, και ο Αχιτοφελ μετ' αυτου. 	 Ut laj Absalón ut chixjunileb li cuanqueb rochben, queßoc saß li tenamit Jerusalén. Laj Ahitofel cuan rochbeneb.


Και την ημεραν εκεινην εκαμεν αυτους ο Ιησους ξυλοκοπους και υδροφορους μεχρι τουδε, εις την συναγωγην και εις το θυσιαστηριον του Κυριου, εις τον τοπον οντινα εκλεξη. 	 Abanan quixqßueheb chi cßanjelac joß môs. Queßyocßoc siß ut queßbelan haß re tâcßanjelak chiruheb laj Israel ut re ajcuiß tâcßanjelak saß lix artal li Kâcuaß Dios saß li naßajej li quisiqßueß ru xban li Kâcuaß. Ut toj chalen anakcuan aßan ajcuiß li cßanjel li nequeßxbânu.


Και λαβων ο Αβρααμ προβατα και βοας, εδωκεν εις τον Αβιμελεχ και εκαμον αμφοτεροι συνθηκην. 	 Ut laj Abraham quixsi cuib oxib xcarner ut xcuacax laj Abimelec. Ut saß li cutan aßan queßxbânu jun li contrato re nak ramîgakeb rib.


Και τωρα, δεομαι σου, ας μεγαλυνθη η δυναμις του Κυριου μου καθ' ον τροπον ειπας λεγων, 	 Joßcan nak lâin tintzßâma châcuu, at Kâcuaß, nak tâcßut chiku lix nimal lâ cuanquil. Chabânu li cßaßru cayechißi ke nak caye ke chi joßcaßin:


Και απεκριθη ο Αγγαιος και ειπεν, Ουτως ειναι ο λαος ουτος και ουτω το εθνος τουτο ενωπιον μου, λεγει ο Κυριος, και ουτω παν εργον των χειρων αυτων και ο, τι προσφερουσιν εκει, ειναι μεμιασμενον. 	 Quichakßoc laj Hageo ut quixye reheb: —Joßcan eb ajcuiß li tenamit aßin chicuu, chan li nimajcual Dios. —Chixjunil li cßaßru nequeßxbânu ut li cßaßru nequeßxmayeja chicuu ac muxbil ru, chan.


Και καθως εφθασεν η επιστολη προς αυτους, λαβοντες τους υιους του βασιλεως, εσφαξαν εβδομηκοντα ανθρωπους και εβαλον τας κεφαλας αυτων εις καλαθια και εστειλαν προς αυτον εις Ιεζραελ. 	 Nak queßxcßul li hu li quixtakla laj Jehú, eb li nequeßcßamoc be aran Samaria queßxcamsiheb li lajêb xcâcßâl chi ralal laj Acab. Queßxqßue lix jolomeb saß chacach ut queßxtakla Jezreel riqßuin laj Jehú.


και εν τω σπερματι σου θελουσιν ευλογηθη παντα τα εθνη της γης διοτι υπηκουσας εις την φωνην μου. 	 Xban nak xapâb li cuâtin, chixjunileb li tenamit saß ruchichßochß teßxcßul li usilal saß xcßabaßeb lâ cualal âcßajol, chan.


εμε δεν φοβεισθε; λεγει Κυριος δεν θελετε τρεμει ενωπιον μου, οστις εθεσα την αμμον οριον της θαλασσης κατα προσταγμα αιωνιον, και δεν θελει υπερβη αυτο και τα κυματα αυτης συνταρασσονται, ομως δεν θελουσιν υπερισχυσει και ηχουσιν, ομως δεν θελουσιν υπερβη αυτο; 	 ¿Ma incßaß têxucua cuu? Ut, ¿ma incßaß sicsotkex xban êxiu chicuu? Lâin xinqßuehoc re li samaib re xrambal li palau chi junelic. Usta nasaqßueß xban li rok haß, abanan li haß incßaß tânumekß jun pacßal li samaib li quinqßue saß xnaßaj.


Οστις εχει ωτιον, ας ακουση. 	 Li ani târaj xtaubal ru lix yâlal, chixq'uehak retal a'in:


Ο δε Κεις ο πατηρ του Σαουλ, και ο Νηρ ο πατηρ του Αβενηρ, ησαν υιοι του Αβιηλ. 	 Lix yucuaß laj Saúl, aßan laj Cis. Ut laj Ner, aßan lix yucuaß laj Abner. Laj Cis ut laj Ner, aßaneb li ralal laj Abiel.Joß najtil quiyoßyo, laj Saúl cau quipletic riqßuineb laj filisteo. Joßcan nak quixqßue saß xyânkeb lix soldados chixjunileb li cuînk li cauheb xchßôl ut cauheb rib.


Επειδη η κατ' εμου λυσσα σου και η αλαζονεια σου ανεβησαν εις τα ωτα μου, δια τουτο θελω βαλει τον κρικον μου εις τους μυκτηρας σου και τον χαλινον μου εις τα χειλη σου, και θελω σε επιστρεψει δια της οδου δι' ης ηλθες. 	 Xban nak ninnau nak yô âjoskßil ut xakßetkßeti âcuib chicuu, joßcan nak lâin tinram lê be. Chanchan nak tinqßue jun li chßîchß saß lâ cuußuj ut jun li chßîchß saß âcue. Ut tatinqßue cuißchic chi sukßîc saß li xatchal cuiß chak, chan li Kâcuaß.


Ειπε δε προς αυτους Δεν ανηκει εις εσας να γνωριζητε τους χρονους η τους καιρους, τους οποιους ο Πατηρ εθεσεν εν τη ιδια αυτου εξουσια, 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Mâcua' êre lâex xnaubal li c'a'ak re ru a'in. Ca'aj cui' li Dios Acuabej nana'oc re jok'e tixbânu xban nak ca'aj cui' a'an yal re sa' xbên chixjunil.


και μη πορευεσθε οπισω αλλων θεων, δια να λατρευητε και να προσκυνητε αυτους, και μη με παροργιζετε με τα εργα των χειρων σας και δεν θελω σας καμει κακον. 	 Mêlokßoniheb li jalanil dios chi moco texcßanjelak chiruheb, chi moco têtâkeheb. Mêchikß injoskßil riqßuin xlokßoninquil li cßaßru xeyîb riqßuin lê rukß re nak lâin incßaß tinqßue raylal saß êbên,” chanqueb.


Και θελεις καμει τουτο θυμιαμα, συνθεσιν κατα την τεχνην του μυρεψου μεμιγμενον, καθαρον, αγιον 	 Riqßuin aßan tâyîb jun li incienso kßaxal châbil ut santo. Tâjunaji ru chi us. Tâyîb chi châbil joß nequeßxyîb li châbil sununquil ban.


ιδου, η χειρ του Κυριου θελει εισθαι επι τα κτηνη σου τα εν τω αγρω, επι τους ιππους, επι τους ονους, επι τας καμηλους, επι τους βοας, και επι τα προβατα θανατικον βαρυ σφοδρα 	 lâin tintakla jun nimla raylal saß xbêneb lê quetômk li cuanqueb saß cßalebâl. Jun nimla yajel tâtßanekß saß xbêneb li cuacax, li cacuây, li bûr, li camello joß ajcuiß eb li carner.


Αδελφος δυσαρεστηθεις υποτασσεται δυσκολωτερα παρα οχυρα πολις αι δε διαφοραι αυτων ειναι ως μοχλοι φρουριου. 	 Junak asbej tâhobekß, aßan li kßaxal cuißchic tâjoskßok. Tâcacuûk xchßôl joß junak li tenamit cau rib. Mâ ani târûk tâtenkßânk re xban nak kßaxal cau lix chßôl joß li chßîchß li natzßapoc re li puerta.


Οθεν ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Θελω αναβιβασει επ' αυτας οχλον και θελω παραδωσει αυτας εις ταραχην και διαρπαγην. 	 Aßan aßin li naxye li nimajcual Dios: —Lâin tinchßutubeb li tenamit ut tintaklaheb chixqßuebal xxiuheb ut chirelkßanquil li cßaßru cuan reheb.


Ταυτα λεγει πασα η συναγωγη Κυριου Τις αυτη η ανομια, την οποιαν επραξατε εναντιον του Θεου του Ισραηλ, να απομακρυνθητε σημερον απο του Κυριου, οικοδομησαντες θυσιαστηριον εις εαυτους, ωστε να αποστατησητε σημερον απο Κυριου; 	 Ut queßxye reheb: —Lâo xochal chi âtinac êriqßuin saß xcßabaßeb laj Israel, lê rech tenamitil. ¿Cßaßut nak xebânu li mâc aßin chiru li kaDios? ¿Cßaßut nak xex-oc chixyîbanquil li artal aßin? ¿Cßaßut nak yôquex chixkßetbal lix chakßrab li Kâcuaß Dios?


και αφου κατεστρεψεν επτα εθνη εν γη Χανααν, διεμερισεν εις αυτους κατα κληρον την γην αυτων. 	 Quixsach ruheb cuukub li xnînkal ru tenamit sa' li na'ajej Canaán ut li na'ajej a'an quicana chok' reheb laj Israel.


Ο Δαν θελει κρινει τον λαον αυτου, ως μια εκ των φυλων του Ισραηλ 	 Lâat, Dan, lâat tatrakok âtin saß xbêneb lâ cualal âcßajol ut tatcßamok be chiruheb saß xyânkeb laj Israel.


Εν αυτη δε τη οικια μενετε τρωγοντες και πινοντες τα παρ' αυτων διδομενα διοτι ο εργατης ειναι αξιος του μισθου αυτου μη μεταβαινετε εξ οικιας εις οικιαν. 	 Nak tex-oc sa' junak cab, aran texcanâk. Inc'a' yôkex chixbeninquil êrib. Ut chetzacahak li c'a'ru tâq'uehek' êre xban nak laj c'anjel tento tixc'ul lix tojbal.


Ο πενης λαλει μετα ικεσιων αλλ' ο πλουσιος αποκρινεται μετα σκληροτητος. 	 Li nebaß naâtinac riqßuin kßunil âtin re nak tâilekß xtokßobâl ru. Abanan li biom saß kßetkßetil nachakßoc.Cuan amigo incßaß chßaßaj nak nequeßxyôb junak chßaßajquilal. Abanan cuan li tzßakal amigo kßaxal cuißchic châbil chiru junak asbej.


Και συ θελεις επιστραφη και υπακουσει εις την φωνην του Κυριου, και θελεις εκτελει πασας τας εντολας αυτου, τας οποιας εγω προσταζω εις σε σημερον. 	 Têbânu cuißchic li cßaßru naraj li Kâcuaß lê Dios ut têbânu chixjunil li chakßrab li yôquin chixqßuebal êre saß li cutan aßin.


Διοτι εισερχομεθα εις την καταπαυσιν ημεις οι πιστευσαντες, καθως ειπεν Ουτως ωμοσα εν τη οργη μου, δεν θελουσιν εισελθει εις την καταπαυσιν μου αν και τα εργα αυτου ετελειωσαν απο καταβολης κοσμου. 	 Xban nak lâo xkapâb li Dios, to-oc chi hilânc riq'uin sa' li châbil na'ajej. Li Dios quiâtinac chirixeb li kaxe'tônil yucua' nak quixye: Nak quichal injosk'il, quinye nak relic chi yâl mâ jok'e te'oc chi hilânc cuiq'uin. (Sal. 95:11) Quixye a'an us ta ac ch'olch'o nak cuan li na'ajej re hilânc chalen nak li Dios quixrak lix c'anjel nak quixyîb li ruchich'och'.


και προς ουδεμιαν αυτων επεμφθη ο Ηλιας, ειμη εις Σαρεπτα της Σιδωνος προς γυναικα χηραν. 	 Usta ra que'xc'ul eb a'an, aban inc'a' quitaklâc li profeta Elías chixtenk'anquileb li xmâlca'an aj judío. Quitaklâc ban chixtenk'anquil jun li xmâlca'an li mâcua' aj judío cuan sa' li na'ajej Sarepta li cuan nach' riq'uin li tenamit Sidón.


Και ειπεν, Εαν οι Συριοι υπερισχυσωσι κατ' εμου, τοτε συ θελεις με σωσει εαν δε οι υιοι Αμμων υπερισχυσωσι κατα σου, τοτε εγω θελω ελθει δια να σε σωσω 	 Quixye re laj Abisai: —Cui tâcuil nak eb li soldâdeb laj Siria yôkeb chi numtâc saß inbên, lâat tattenkßânk cue. Ut cui eb li ralal xcßajol laj Amón yôkeb chi numtâc saß âbên, lâin tintenkßânk âcue.


Προς δε την γυναικα ειπε, Θελω υπερπληθυνει τας λυπας σου και τους πονους της κυοφοριας σου με λυπας θελεις γεννα τεκνα και προς τον ανδρα σου θελει εισθαι η επιθυμια σου, και αυτος θελει σε εξουσιαζει. 	 Ut li Dios quixye re li ixk: —Kßaxal cuißchic nabal li raylal tinqßue saß âbên nak cuânkat chi yaj aj ixk. Riqßuin raylal teßyoßlâk lâ cocßal. Ut tâcuaj nak cuânk lâ bêlom âcuiqßuin ut aßan tâtaklânk âcue.


Και ειπεν ο Ηλει προς τον Σαμουηλ, Υπαγε να κοιμηθης και εαν σε κραξη, θελεις ειπει, Λαλησον, Κυριε διοτι ο δουλος σου ακουει. Και ο Σαμουηλ υπηγε και εκοιμηθη εν τω τοπω αυτου. 	 Joßcan nak quixye re: —Ayu cuißchic saß lâ cuarib ut cui tatbokekß cuißchic tâye re, “Âtinan, at Kâcuaß. Lâin aj cßanjel châcuu. Tincuabi li cßaßru tâye,” chaßkat re.— Ut laj Samuel cô cuißchic saß xcuarib.


Ανθρωπος κακογλωσσος ας μη στερεωθη επι της γης η κακια θελει καταδιωξει τον αδικον ανθρωπον, εωσου απολεση αυτον. 	 Incßaß ta najt teßcuânk saß ruchichßochß li nequeßyoßoban âtin. Aß ta li raylal li nequeßxbânu chisachok ruheb li nequeßxrahobtesi ras rîtzßin.


και, εαν οι λαοι της γης φερωσιν αγορασιμα η οποιασδηποτε τροφας να πωλησωσιν εν τη ημερα του σαββατου, οτι δεν θελομεν λαβει ταυτα παρ' αυτων εν σαββατω και εν ημερα αγια και οτι θελομεν αφησει το εβδομον ετος και την απαιτησιν παντος χρεους. 	 Ut xkaye ajcuiß nak incßaß tolokßok riqßuineb li jalaneb xtenamit cui teßchâlk chi cßayînc saß li hilobâl cutan. Incßaß takalokß li tzacaêmk chi moco li cßaßak re ru teßxcßam chak chi cßay saß li hilobâl cutan ut incßaß ajcuiß tolokßok saß eb li cutan li santobresinbil re xlokßoninquil li Kâcuaß. Ut saß li xcuuk li chihab incßaß toâuk. Takacanab ban chi hilânc li chßochß. Ut chiru ajcuiß li chihab aßan incßaß takapatzß rêkaj lix cßaseb li ani queßcßasoc kiqßuin.


Η καμετε το δενδρον καλον, και τον καρπον αυτου καλον, η καμετε το δενδρον σαπρον, και τον καρπον αυτου σαπρον διοτι εκ του καρπου γνωριζεται το δενδρον. 	 Jo'can ajcui' cui châbil junak che', châbil ajcui' li ru. Cui inc'a' us li che', li ru inc'a' ajcui' us. Ut riq'uin li narûchin, nana'li ru li che'.


Και οι τρωγοντες τα εδεσματα αυτου θελουσι συντριψει αυτον, και το στρατευμα αυτου θελει πλημμυρησει, και πολλοι θελουσι πεσει πεφονευμενοι. 	 Aßaneb ajcuiß li nequeßcuaßac saß mêx rochben li rey li teßcßûbânk re chanru nak teßxsach ru lix cuanquil. Nabaleb lix soldado teßcamsîk ut nabaleb teßêlelik.


πασαν προσευχην, πασαν δεησιν γινομενην υπο παντος ανθρωπου και υπο παντος του λαου σου Ισραηλ, οταν γνωριση εκαστος την πληγην αυτου και τον πονον αυτου και εκτεινη τας χειρας αυτου προς τον οικον τουτον, 	 Chacuabi taxak lix tijeb yalak ani li teßilok saß xjayal li naßajej aßin nak teßxyâba lâ cßabaß. Chacuabi taxak lâ tenamit Israel nak teßxtaksi li rukßeb chi tijoc châcuu nak teßrecßa xrahil li raylal li yôkeb chixcßulbal.


Και εκ των υιων Βηβαι, Ζαχαριας ο υιος του Βηβαι, και μετ' αυτου τα αρσενικα εικοσιοκτω. 	 Laj Zacarías li ralal laj Bebai, xcomoneb li ralal xcßajol laj Bebai aßan cuanqueb cuakxakib xcaßcßâl.


Οτε δε ηκουσεν η γυνη του Ουριου, οτι Ουριας ο ανηρ αυτης απεθανεν, επενθησε δια τον ανδρα αυτης. 	 Nak lix Betsabé quirabi resil nak quicamsîc lix bêlom saß li plêt, quirahoß saß xchßôl ut quiyâbac chirix.Nak quinumeß lix rahil xchßôl, laj David quixtakla xcßambal lix Betsabé saß rochoch. Ut lix Betsabé quicana chokß rixakil laj David. Quiyoßla jun lix cßulaßal chßina têlom. Abanan incßaß quicuulac chiru li Kâcuaß li cßaßru quixbânu laj David.


Διοτι Κυριος ο Θεος σου ειναι Θεος οικτιρμων δεν θελει σε εγκαταλειψει ουδε θελει σε εξολοθρευσει ουδε θελει λησμονησει την διαθηκην των πατερων σου, την οποιαν ωμοσε προς αυτους. 	 Li Kâcuaß incßaß textzßektâna chi moco tixsach êru xban nak aßan junelic jultic re li contrato li quixbânu riqßuineb lê xeßtônil yucuaß.


Διοτι τις γνωριζει τι ειναι καλον δια τον ανθρωπον εν τη ζωη, κατα πασας τας ημερας της ζωης της ματαιοτητος αυτου, τας οποιας διερχεται ως σκιαν; διοτι τις θελει απαγγειλει προς τον ανθρωπον, τι θελει εισθαι μετ' αυτον υπο τον ηλιον; 	 ¿Ma cuan ta biß junak nanaßoc re cßaßru li us chokß re li cuînk nak cuan arin saß ruchichßochß? Lix yußam nanumeß saß junpât chi mâcßaß rajbal. Ut, ¿ma cuan ta biß junak tâyehok re cßaßru tâcßulmânk nak acak xcam?


Ηλθον λοιπον οι υπηρεται προς τους αρχιερεις και Φαρισαιους, και εκεινοι ειπον προς αυτους Δια τι δεν εφερετε αυτον; 	 Nak que'suk'i li que'taklâc chixchapbal li Jesús, eb laj fariseo ut eb li xbênil aj tij que'xpatz' reheb: -¿C'a'ut nak inc'a' xec'am chak li cuînk a'an? chanqueb.


Και προσεταξεν ο Ιωσηφ τους δουλους αυτου τους ιατρους να βαλσαμωσωσι τον πατερα αυτου και εβαλσαμωσαν οι ιατροι τον Ισραηλ. 	 Tojoßnak quixtakla xbokbaleb lix môs li nequeßbanoc camenak re nak incßaß tâchuhokß. Ut eb aßan queßxban li camenak re nak incßaß tâchuhokß.


Καλον ειναι το να μη φαγης κρεας μηδε να πιης οινον μηδε να πραξης τι, εις το οποιον ο αδελφος σου προσκοπτει η σκανδαλιζεται η ασθενει. 	 Li us xbânunquil, a'an a'in: cui nach'inan xch'ôl lâ hermân xban nak nacatti'oc tib ut nacat-uc'ac vino, matti'oc tib ut mat-uc'ac vino. Inc'a' tâbânu li c'a'ak re ru tâch'inânk cui' xch'ôl lâ hermân re nak inc'a' tâmâcobk âban.


Περι δε του ομοιωματος των ζωων, η θεα αυτων ητο ως καιομενοι ανθρακες πυρος, ως θεα λαμπαδων τουτο συνεστρεφετο μεταξυ των ζωων και ητο το πυρ λαμπρον, και αστραπη εξηρχετο απο του πυρος. 	 Eb li câhib li yoßyôqueb li chanchaneb ángel aßan queßcßutun saß li visión joß li ru xam li yô xxamlel. Cuan li xam chanchan yô chi bêc saß xyânkeb ut nalemtzßun ut saß li xam narepoc li câk.


Η οικια των ασεβων θελει αφανισθη η δε σκηνη των ευθεων θελει ανθει. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb teßsachekß ru lix jun cablaleb. Abanan lix jun cablaleb li châbileb, us tâêlk.


Εαν δε και ημαι ιδιωτης κατα τον λογον, αλλ' ουχι κατα την γνωσιν, αλλ' εν παντι τροπω εφανερωθημεν κατα παντα εις εσας. 	 Mâre inc'a' ninnau âtinac chi châbil, abanan ninnau chi tz'akal lix yâlal li râtin li Dios. Ut junelic ninc'ut chêru chi tz'akal lix yâlal.


Πορνη δεν θελει υπαρχει εκ των θυγατερων Ισραηλ, ουδε θελει εισθαι κιναιδος εκ των υιων Ισραηλ. 	 Mâ jun aj Israel tixcßayi rib, usta ixk, usta cuînk, joß nequeßxbânu li nequeßxlokßoni li jalanil dios.


Ειδες, Κυριε, το προς εμε αδικον κρινον την κρισιν μου. 	 At Kâcuaß, lâat caqßue retal li raylal yôquin chixcßulbal chi mâcßaß inmâc. Chacol rix lin yußam.


Θελει καθησθαι κατα μονας και σιωπα, επειδη ο Θεος επεβαλε φορτιον επ' αυτον. 	 Kßaxal us nak junak tixcßojob xchßôl ut incßaß tâcuechßînk xban nak li Kâcuaß, aßan li quiqßuehoc re chixcßulbal li raylal.


Οι Λευιται ομως, κατα την φυλην των πατερων αυτων, δεν απηριθμηθησαν μεταξυ αυτων. 	 Abanan, eb li ralal xcßajol laj Leví incßaß queßajlâc rochbeneb li jun chßol chic laj Israel,


Ο δε Μαροδοχαιος εξηλθεν απ' εμπροσθεν του βασιλεως εν στολη βασιλικη κυανη και λευκη και φορων μεγαν στεφανον χρυσουν και επενδυμα βυσσινον και πορφυρουν και η πολις Σουσα εχαιρε και ευφραινετο. 	 Nak laj Mardoqueo qui-el riqßuin li rey cuan chirix li châbil akß joß narocsi li rey, rax ut sak. Cuan saß xjolom jun nimla corona oro. Ut cuan li tßicr saß xbên li rakß. Li tßicr aßan yîbanbil riqßuin châbil tßicr lino morado. Nak queßril laj Mardoqueo, cßajoß nak queßsahoß xchßôl li cuanqueb saß li tenamit Susa.


Εγω μεν εστοχασθην κατ' εμαυτον οτι επρεπε να πραξω πολλα εναντια εις το ονομα του Ιησου του Ναζωραιου 	 Yâl nak junxil lâin xinc'oxla nak us xrahobtesinquileb li neque'xpâb li Jesús aj Nazaret.


Ο αχρειος δεν θελει ονομαζεσθαι πλεον ελευθεριος, και ο φιλαργυρος δεν θελει λεγεσθαι μεγαλοπρεπης. 	 Incßaß chic tâyehekß châbil reheb li incßaß useb xnaßleb, chi moco tâqßuehekß chic xlokßaleb li nequeßbalakßic.


Ηκουσα ομως την φωνην των λογων αυτου και ενω ηκουον την φωνην των λογων αυτου, εγω ημην βεβυθισμενος εις βαθυν υπνον επι προσωπον μου και το προσωπον μου επι την γην. 	 Quicuabi lix yâb xcux nak qui-oc chi âtinac ut quisach innaßleb ut quintßaneß chi huphu saß chßochß. Chanchan cuârc yôquin.


και τα αγενη του κοσμου και τα εξουθενημενα εξελεξεν ο Θεος, και τα μη οντα, δια να καταργηση τα οντα, 	 Li Dios quixsiq'ueb ru li tz'ektânanbileb li mâc'a'eb xlok'al ut li inc'a' neque'q'uehe' xcuanquil xbaneb li cuanqueb sa' li ruchich'och'. Quixsiq'ueb ban ru re xcubsinquil xcuanquileb li cuanqueb xna'leb sa' ruchich'och'.


Το να αδικη ανθρωπον εν τη δικη αυτου ο Κυριος δεν βλεπει ταυτα. 	 Li Kâcuaß incßaß nacuulac chiru nak incßaß narakeß âtin saß tîquilal.


Δια χαριτος και αληθειας καθαριζεται η ανομια και δια του φοβου του Κυριου εκκλινουσιν οι ανθρωποι απο του κακου. 	 Riqßuin xbânunquil li yâl ut li châbilal naru nacuyeß li mâc. Ut riqßuin xqßuebal xlokßal li Kâcuaß naru xcanabanquil li mâusilal.


Εικοσιτριων ετων ηλικιας ητο ο Ιωαχαζ οτε εβασιλευσε, και εβασιλευσε τρεις μηνας εν Ιερουσαλημ. 	 Oxib xcaßcßâl chihab cuan re laj Joacaz nak qui-oc chokß rey. Oxib po quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén.


Και τας θυγατερας σας θελει λαμβανει δια μυρεψους και μαγειρισσας και αρτοποιους 	 Ut tixqßueheb ajcuiß lê rabin chi cßanjelac chiru. Cuanqueb li tixqßueheb chixyîbanquil lix sununquil ban. Cuanqueb ajcuiß li tixqßueheb chixyîbanquil lix tzacaêmk. Ut cuanqueb ajcuiß li tixqßueheb chixyîbanquil lix caxlan cua.


Αινειτε αυτον εν ηχω σαλπιγγος αινειτε αυτον εν ψαλτηριω και κιθαρα. 	 Cheqßuehak xlokßal riqßuin xyâbasinquil lê trompeta. Cheqßuehak xlokßal riqßuin xchßeßbal lê arpa ut lê salterio.


Συ με εγκατελιπες, λεγει Κυριος, υπηγες εις τα οπισω δια τουτο θελω εκτεινει την χειρα μου επι σε και θελω σε αφανισει απεκαμον ελεων. 	 Lâex xinêcanab, chan li Kâcuaß. Ut junelic nequebânu li incßaß us. Joßcan nak lâin texinqßue chixtojbal êmâc. Incßaß chic tincuil xtokßobâl êru.


Ιδου, ο λαος σου ειναι γυναικες εν μεσω σου αι πυλαι της γης σου θελουσιν εισθαι ολως ανεωγμεναι εις τους εχθρους σου το πυρ θελει καταφαγει τους μοχλους σου. 	 Lê soldado li cuanqueb saß lê tenamit chanchanakeb chic li ixk xban nak incßaß chic cauhakeb rib. Chanchan nak li oquebâl re lê tenamit teto chiruheb li xicß nequeßiloc êre. Cßatbil nak teßosokß lix puertil li oquebâl re lê tenamit.


Η μερις, την οποιαν θελετε αφιερωσει εις τον Κυριον, θελει εισθαι απο εικοσιπεντε χιλιαδων κατα μηκος και δεκα χιλιαδων κατα πλατος. 	 Li naßajej li têxoc chokß re li nimajcual Dios, aßan cablaju kilómetro riqßuin medio kilómetro xnimal rok ut lajêb kilómetro xnimal ru.


Η Βαβυλων εσταθη ποτηριον χρυσουν εν τη χειρι του Κυριου, μεθυον πασαν την γην απο του οινου αυτης επιον τα εθνη δια τουτο τα εθνη παρεφρονησαν. 	 Li tenamit Babilonia chanchan jun li secß oro saß rukß li Kâcuaß nak quicuan ut chixjunil li tenamit quixcaltesiheb. Queßrucß li vino li quixqßue reheb ut queßsach xnaßlebeb li xnînkal ru tenamit.


Τοτε διεχωρισεν αυτους ο Αμασιας, το στρατευμα το ελθον προς αυτον εκ του Εφραιμ, δια να επιστρεψωσιν εις τον τοπον αυτων και εξηφθη σφοδρα ο θυμος αυτων κατα του Ιουδα, και επεστρεψαν εις τον τοπον αυτων με εξαψιν θυμου. 	 Joßcan nak laj Amasías quixtaklaheb saß rochocheb lix soldâdeb laj Efraín. Mâ caßchßin nak quichal xjoskßileb saß xbêneb laj Judá nak queßsukßi saß li rochocheb.


Εγω ειμαι ο μαρτυρων περι εμαυτου, και ο πεμψας με Πατηρ μαρτυρει περι εμου. 	 Lâin ninye li yâl chicuix ajcui' lâin. Ut lin Yucua' li quitaklan chak cue, a'an naxch'olob ajcui' li yâl chicuix, chan li Jesús.


Πλην σας ειπον οτι και με ειδετε και δεν πιστευετε. 	 Aban ac xinye êre nak usta ac xeril cuu, toj inc'a' ajcui' niquinêpâb.


Επειδη γνωριζω οτι εισαι σκληρος, και ο τραχηλος σου ειναι νευρον σιδηρουν και το μετωπον σου χαλκινον. 	 Lâin xinbânu chi joßcan xban nak ninnau nak lâex incßaß nequetau xyâlal. Cau êchßôl. Chanchan xcacuil li chßîchß hierro ut bronce.


Και επι της τραπεζης της προθεσεως θελουσιν εφαπλωσει υφασμα ολον κυανουν και θελουσι βαλει επ' αυτην τους δισκους, και τα θυμιαματοδοχα, και τα λεκανια, και τα σπονδεια, δια να σπενδωσι και οι παντοτεινοι αρτοι θελουσιν εισθαι επ' αυτης 	 Teßxtzßap xbên li mêx riqßuin jun li raxi tßicr ut saß xbên aßan teßxqßueheb li plato, eb li cuchara, ut eb li secß ut li xar li nequeßxqßue cuiß li vino li teßxmayeja. Ut teßxqßue ajcuiß aran li caxlan cua li nacuan aran chi junelic.


Και με εξηγαγε δια της οδου της πυλης της προς βορραν και με εφερε κυκλω δια της εξωθεν οδου προς την πυλην την εξωτεραν, δια της οδου της βλεπουσης προς ανατολας και ιδου, τα υδατα ερρεον απο του δεξιου πλαγιου. 	 Li cuînk quinrisi chirix li templo. Co-el saß li oquebâl li cuan saß li norte ut quinixcßam saß li oquebâl li cuan saß li este. Ut aran quicuil li rok haß yô chi êlc saß li nim re li oquebâl.


Εως ποτε θελετε επιβουλευεσθαι εναντιον ανθρωπου; σεις παντες θελετε φονευθη εισθε ως τοιχος κεκλιμενος και φραγμος ετοιμορροπος. 	 ¿Jokße têcanab inpletinquil lâex? Lâex yôquex xyalbal intßanbal. Mâre nequecßoxla nak lâin chanchanin jun li tzßac tßanecß re malaj ut nequecßoxla nak chanchanin jun li corral tßanecß re saß chßochß.


Ο κρατων τους λογους αυτου ειναι γνωστικος ο μακροθυμος ανθρωπος ειναι φρονιμος. 	 Eb li cuan xnaßlebeb incßaß nequeßcuulac chiruheb âtinac. Ut li ani naxnau cßoxlac incßaß najoskßoß saß junpât.Nequeßxye nak li incßaß naxtau xyâlal cuan xnaßleb cui incßaß naâtinac. Nequeßxye nak naxnau cßoxlac cui mâcßaß naxye.


τον συγχωρουντα πασας τας ανομιας σου τον ιατρευοντα πασας τας αρρωστιας σου 	 Aßan naxcuy naxsach chixjunil lin mâc. Ut aßan li naqßuirtesin re chixjunil lin yajel.


Ουτος ητο μετα του Δαβιδ εν Φασ-δαμμειμ, και οι Φιλισταιοι συνηθροισθησαν εκει δια πολεμον, οπου ητο μεριδιον αγρου πληρες κριθης ο δε λαος εφυγεν απο προσωπου των Φιλισταιων. 	 Laj Eleazar cuan rochben laj David nak queßpletic riqßuineb laj filisteo aran Pasdamim. Saß li naßajej aßan cuan jun sîril li cebada aubil. Eb laj Israel queßêlelic chiruheb laj filisteo.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον Ααρων και προς τον Ελεαζαρ και προς τον Ιθαμαρ, τους υιους αυτου τους εναπολειφθεντας, Λαβετε την εξ αλφιτων προσφοραν την εναπολειφθεισαν απο των δια πυρος γινομενων θυσιων του Κυριου και φαγετε αυτην αζυμον πλησιον του θυσιαστηριου διοτι ειναι αγιωτατον 	 Laj Moisés quiâtinac riqßuineb laj Aarón ut laj Eleazar ut laj Itamar, li cuib chi ralal laj Aarón li incßaß queßcamsîc. Quixye reheb: —Têcßam li cßaj li qui-elaßan nak quiqßueheß li cßatbil mayej cßaj. Riqßuin aßan têyîb li caxlan cua li mâcßaß xchßamal ut têcuaß chixcßatk li artal xban nak li mayej aßin santo.


Και ο μεν Σαουλ επορευετο κατα τουτο το μερος του ορους, ο δε Δαβιδ και οι ανδρες αυτου κατ' εκεινο το μερος του ορους και εσπευσεν ο Δαβιδ να φυγη απο προσωπου του Σαουλ πλην ο Σαουλ και οι ανδρες αυτου περιεκυκλωσαν τον Δαβιδ και τους ανδρας αυτου, δια να συλλαβωσιν αυτους. 	 Laj Saúl ut eb lix soldados yôqueb chi xic jun pacßal li tzûl ut laj David ut li cuanqueb rochben yôqueb chi xic saß li pacßal jun chic. Laj David yô chi xic chi junpât re nak tâêlelik chiru laj Saúl. Laj Saúl ut eb li cuanqueb rochben yôqueb chi nachßoc riqßuineb re teßxchap.


Και λαβων την μηλωτην του Ηλια, ητις επεσεν επανωθεν εκεινου, εκτυπησε τα υδατα και ειπε, Που ειναι Κυριος ο Θεος του Ηλια; Και ως εκτυπησε και αυτος τα υδατα, διηρεθησαν ενθεν και ενθεν και διεβη ο Ελισσαιε. 	 Quixsacß li haß riqßuin lix tßicr laj Elías ut quixye: —¿Bar cuan li Kâcuaß lix Dios laj Elías? chan. Nak ac xsacß li haß riqßuin lix tßicr laj Elías, li haß quixjach rib ut laj Eliseo quinumeß jun pacßal li nimaß.


Προσεχετε εις εαυτους, μηποτε πλανηθη η καρδια σας και παραδρομησητε και λατρευσητε αλλους θεους και προσκυνησητε αυτους 	 Joßcan nak chebânuhak cuênt re nak incßaß têqßue êrib chi balakßic. Ut incßaß têcanab xlokßoninquil li Kâcuaß xban xlokßoninquil li jalanil dios chi moco têcuikßib êrib chiruheb.


Και σηκωθεντες οι υιοι Ισραηλ εστρατοπεδευσαν εις τας πεδιαδας του Μωαβ, παρα τον Ιορδανην, κατεναντι της Ιεριχω. 	 Ut queßel saß li naßajej aßan eb laj Israel ut queßcôeb. Queßcuulac saß li ru takßa re Moab ut queßxyîb lix muhebâleb nachß riqßuin li nimaß Jordán saß xcaßyabâl li tenamit Jericó.


Και εγω θελω πολεμησει εναντιον σας με χειρα εξηπλωμενην και με βραχιονα κραταιον και θυμον και με αγανακτησιν και με οργην μεγαλην. 	 Lâin tinpletik êriqßuin riqßuin lin cuanquil ut riqßuin lin metzßêu xban nak xeqßue injoskßil. Cau tinpletik êriqßuin xban nak xnumta lin joskßil saß êbên.


Λαλησον προς τους υιους Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Οταν ανηρ η γυνη ευχηθη ευχην Ναζηραιου, δια να αφιερωθη εις τον Κυριον, 	 —Tat-âtinak riqßuineb laj Israel ut tâye reheb chi joßcaßin. Cui junak cuînk malaj ut junak ixk tixkßaxtesi rib chi cßanjelac chiru li Kâcuaß chokß aj nazareo,


Και Μεσωβαβ και Ιαμληχ και Ιωσα ο υιος του Αμασια, 	 Aßaneb aßin li queßtaklan saß xbêneb li junjûnk xtêpaleb chi tenamit: Laj Mesobab; laj Jamlec; laj Josías li ralal laj Amasías;


Αληθως, αληθως σας λεγω οτι σεις θελετε κλαυσει και θρηνησει, ο δε κοσμος θελει χαρη και σεις θελετε λυπηθη, η λυπη σας ομως θελει μεταβληθη εις χαραν. 	 Relic chi yâl ninye êre nak eb li inc'a' neque'pâban cue tâsahok' sa' xch'ôleb nak tinc'ul li raylal. Lâex tâyot'ek' êch'ôl ut texyâbak nak tinc'ul chi jo'can. Târahok' sa' êch'ôl, abanan mokon tâsahok' cui'chic sa' êch'ôl nak têril cui'chic cuu.


Και ειπεν ο Θεος, Ας γεννησωσι τα υδατα εν αφθονια νηκτα εμψυχα και πετεινα ας πετωνται επανωθεν της γης κατα το στερεωμα του ουρανου. 	 Li Dios quixye: —Cheßcuânk nabaleb li xul saß li haß, ut cheßcuânk ajcuiß li xul li nequeßrupupic chiru choxa. Ut joßcan quixbânu li Dios.


Και ανεβιβασαν την κιβωτον και την σκηνην του μαρτυριου και παντα τα σκευη τα αγια τα εν τη σκηνη οι ιερεις και οι Λευιται ανεβιβασαν αυτα. 	 joß ajcuiß li tabernáculo ut chixjunil li kßaxtesinbil re li Dios li nacßanjelac saß li tabernáculo. Eb laj tij ut eb laj levita, aßaneb li queßpakon reheb.


την εξ αλφιτων προσφοραν αυτων και τας σπονδας αυτων, δια τους μοσχους, δια τους κριους και δια τα αρνια κατα τον αριθμον αυτων, ως ειναι διατεταγμενον 	 Rochbeneb li toro, li têlom carner ut li têlom carner li jûnk chihab cuânk reheb, teßxqßue li mayej cßaj ut li mayej vino aß yal jarub li xul li teßxmayeja joß naxye saß li chakßrab.


ανεβην δε κατα αποκαλυψιν και παρεστησα προς αυτους το ευαγγελιον, το οποιον κηρυττω μεταξυ των εθνων, κατ' ιδιαν δε προς τους επισημοτερους, μηπως τρεχω η ετρεξα εις ματην. 	 Côin xban nak li Dios quixc'utbesi chicuu nak tento tinxic Jerusalén. Ut que'xch'utub rib li neque'c'amoc be chiruheb laj pâbanel. Ut quinserak'i reheb li resilal li evangelio li yôquin chixjulticanquil reheb li mâcua'eb aj judío. Quinch'olob xyâlal chiruheb re nak inc'a' tâcanâk chi mâc'a' rajbal chiruheb li c'a'ru yôquin chixbânunquil jo' ajcui' li ac xinbânu.


Και τωρα σας λεγω, απεχετε απο των ανθρωπων τουτων και αφησατε αυτους διοτι εαν η βουλη αυτη η το εργον τουτο ηναι εξ ανθρωπων, θελει ματαιωθη 	 Anakcuan lâin tinye êre: Canabomakeb li cuînk a'in. Mêch'i'ch'i'iheb chic xban nak cui li c'anjel a'in yal xc'a'ux cuînk, tâosok'.


εκτος του συναγομενου εκ των τελωνων και των εμπορων και παντων των βασιλεων της Αραβιας και των σατραπων της γης, οιτινες εφερον χρυσιον και αργυριον προς τον Σολομωντα. 	 Ut mâcßaß saß ajl li naxcßul riqßuineb laj yaconel ut eb laj cßay. Ut chixjunileb li rey re Arabia joß eb ajcuiß li nequeßtaklan saß li junjûnk chi tenamit queßxcßam li oro ut li plata riqßuin laj Salomón.