Ελιουδ δε εγεννησε τον Ελεαζαρ, Ελεαζαρ δε εγεννησε τον Ματθαν, Ματθαν δε εγεννησε τον Ιακωβ, 	 Ut laj Eliud, a'an xyucua' laj Eleazar. Ut laj Eleazar, a'an xyucua' laj Matán. Ut laj Matán, a'an xyucua' laj Jacob.


Εαν ομως ο αδελφος σου λυπηται δια φαγητον, δεν περιπατεις πλεον κατα αγαπην μη φερε εις απωλειαν με το φαγητον σου εκεινον, υπερ του οποιου ο Χριστος απεθανεν. 	 Cui riq'uin li c'a'ru nacatzaca nach'inan xch'ôl lâ cuech aj pâbanelil, a'an naraj naxye nak inc'a' nacara lâ cuech aj pâbanelil. Mâpo' xch'ôleb lâ cuech aj pâbanelil riq'uin li c'a'ru nacatzaca xban nak li Jesucristo quicam ajcui' sa' xc'aba' eb a'an.


Και εσηκωσεν ο λαος την ζυμην αυτου πριν αναβη, εχων εκαστος την σκαφην αυτου επι τους ωμους αυτου, εντετυλιγμενην εις τα φορεματα αυτου. 	 Tojoßnak eb laj Israel queßxcßam xkßemal lix caxlan cua li mâcßaß xchßamal. Queßxlan lix yokßlebeb saß lix tßicr ut queßrîka.


Και εξελθων περι την τριτην ωραν, ειδεν αλλους ισταμενους εν τη αγορα αργους, 	 Ut nak qui-el cui'chic sa' belêb ôr, cuan cui'chic quixtauheb chak sa' c'ayil yal yôqueb chixbaybal rib.


Ο δε Ιησους ειπε προς αυτον Ιουδα, με φιλημα παραδιδεις τον Υιον του ανθρωπου; 	 Ut li Jesús quixye re: -At Judas, ¿ma tâcuutz' cuu re ink'axtesinquil, lâin li C'ajolbej? chan re.


Εκαμεν ετι δεκα βασεις χαλκινας τεσσαρων πηχων το μηκος της μιας βασεως, και τεσσαρων πηχων το πλατος αυτης, και τριων πηχων το υψος αυτης. 	 Ut quixyîb ajcuiß lajêb li cßochlebâl riqßuin li chßîchß bronce. Jun metro riqßuin caßcßâl centímetro xnînkal rok li junjûnk. Ut joßcan ajcuiß xnimal ru ut jun metro riqßuin oßlaju xcaßcßâl centímetro xteram.


λεγουσαν προς τον εκτον αγγελον, οστις ειχε την σαλπιγγα Λυσον τους τεσσαρας αγγελους τους δεδεμενους εις τον μεγαν ποταμον Ευφρατην. 	 Quixye re li xcuak ángel li cuan xtrompeta riq'uin: -Hiteb li câhib chi ángel li bac'bôqueb chire li nima' Eufrates, chan.


Ασαηλ, ο αδελφος του Ιωαβ, ητο μεταξυ των τριακοντα οιτινες ησαν Ελχαναν, ο υιος του Δωδω, εκ της Βηθλεεμ 	 Aßaneb aßin li cuanqueb saß xyânkeb li lajêb xcaßcßâl chi soldados: laj Asael li rîtzßin laj Joab; laj Elhanán li ralal laj Dodo, Belén xtenamit;


Και εξηγαγε τον λαον αυτου εν αγαλλιασει, τους εκλεκτους αυτου εν χαρα 	 Quirisiheb laj Israel saß li tenamit Egipto chi sa saß xchßôleb. Japjôqueb re xban xsahil xchßôleb nak queßel.


Εκεινη, καθως ηκουσε, σηκονεται ταχεως και ερχεται προς αυτον. 	 Nak lix María quirabi nak ac xc'ulun li Jesús, cô sa' junpât chixc'ulbal.


Ευρισκει Φιλιππος τον Ναθαναηλ και λεγει προς αυτον Εκεινον τον οποιον εγραψεν ο Μωυσης εν τω νομω και οι προφηται ευρηκαμεν, Ιησουν τον υιον του Ιωσηφ τον απο Ναζαρετ. 	 Laj Felipe ticto cô chixsic'bal laj Natanael ut quixye re: -Xkatau li Mesías li tz'îbanbil chak retalil sa' li chak'rab xban laj Moisés ut xbaneb li profeta. A'an li Jesús ralal laj José. Nazaret xtenamit, chan laj Felipe.


και προς τον Ιωακειμ, τον βασιλεα του Ιουδα, θελεις ειπει, Ουτω λεγει Κυριος Συ κατεκαυσας τον τομον τουτον, λεγων, Δια τι εγραψας εν αυτω, λεγων, Ο βασιλευς της Βαβυλωνος θελει ελθει εξαπαντος και θελει εξολοθρευσει την γην ταυτην και καμει να εκλειψη απ' αυτης ανθρωπος και κτηνος; 	 Ut tâye re laj Joacim lix reyeb laj Judá: Joßcaßin xye âcue li Kâcuaß Dios. Lâat xacßat li hu ut xaye: ¿cßaßut nak quixtzßîba nak relic chi yâl lix reyeb laj Babilonia tâchâlk ut tixsach li tenamit aßin ut tixcamsiheb li cristian joßqueb ajcuiß li xul?


Και περιεμειναν εωσου εντραπησαν και ιδου, δεν ηνοιγε τας θυρας του υπερωου οθεν ελαβον το κλειδιον και ηνοιξαν και ιδου, ο κυριος αυτων εκειτο κατα γης νεκρος. 	 Najt queßroybeni, abanan nak incßaß quixte li puerta li rey, queßoc xcßaßuxeb. Queßxsicß li lau ut queßxte li puerta ut queßxtau li rey tßantßo aran. Camenak chic.


Αληθως, αληθως σας λεγω οτι ο ακουων τον λογον μου και πιστευων εις τον πεμψαντα με εχει ζωην αιωνιον, και εις κρισιν δεν ερχεται, αλλα μετεβη εκ του θανατου εις την ζωην. 	 Relic chi yâl ninye êre nak li ani na-abin re li c'a'ru ninye ut naxpâb li Dios li quitaklan chak cue, li jun a'an cuan xyu'am chi junelic. Inc'a' tâxic sa' tojba mâc xban nak inc'a' chic tenebanbil li câmc sa' xbên. Cuânk ban chic xyu'am chi junelic.


και θελω επελθει κατ' αυτου, ενω ειναι αποκαμωμενος και εκλελυμενος τας χειρας, και θελω κατατρομαξει αυτον και πας ο λαος ο μετ' αυτου θελει φυγει, και θελω παταξει τον βασιλεα μεμονωμενον 	 Tinpletik riqßuin nak lublûqueb ut mâcßaß xmetzßêuheb. Teßxucuak chiku ut chixjunileb li cuînk teßêlelik. Caßaj cuiß li rey tincamsi.


Εδωκε μεν ο Θεος εις αυτους ασφαλειαν και αναπαυονται ομως οι οφθαλμοι αυτου ειναι επι τας οδους αυτων. 	 Li Dios naxcanabeb chi cuânc chi mâcßaßeb xcßaßux. Abanan yô chixqßuebal retal li cßaßru nequeßxbânu.


παρα Κυριου εγεινεν αυτη και ειναι θαυμαστη εν οφθαλμοις ημων. 	 Li Kâcua' a'an quixq'ue xlok'al li pec. Ut a'an xsachba ch'ôlej chok' ke lâo.- (Sal. 118:22, 23)


Σας λεγω Και αν δεν σηκωθη και δωση εις αυτον, διοτι ειναι φιλος αυτου, τουλαχιστον δια την αναιδειαν αυτου θελει σηκωθη και δωσει εις αυτον οσα χρειαζεται. 	 Moco xban ta nak ramîg nak tâcuaclîk chixq'uebal re li c'a'ru târaj ru. Tixq'ue ban re xban nak yôk chixpatz'bal ut re nak tixcanab xch'i'ch'i'inquil.


αν ο κλεπτης δεν ευρεθη, τοτε ο κυριος της οικιας θελει φερθη εμπροσθεν των κριτων, δια να εξετασθη αν δεν εβαλε την χειρα αυτου επι τα κτηματα του πλησιον αυτου. 	 Abanan cui incßaß teßxtau laj êlkß tento nak tâcßamekß riqßuin laj rakol âtin laj êchal cab re nak aran tâtzßilekß âtin chirix re rilbal ma aßan li qui-elkßan re malaj incßaß.


Και ειπον οι ανδρες της πολεως προς τον Ελισσαιε, Ιδου τωρα, η θεσις της πολεως ταυτης ειναι καλη, καθως ο κυριος μου βλεπει τα υδατα ομως ειναι κακα και η γη αγονος. 	 Eb li cuanqueb saß li tenamit Jericó queßxye re laj Eliseo: —At xprofeta li Dios, li katenamit châbil joß yôcat chirilbal. Caßaj cuiß li haß incßaß us. Ut incßaß na-el li acuîmk saß li chßochß aßin, chanqueb.


Κατωκησε δε ο Ισραηλ εν τη γη της Αιγυπτου, εν τη γη Γεσεν και απεκτησαν εν αυτη κτηματα, και ηυξηνθησαν και επληθυνθησαν σφοδρα. 	 Ut eb laj Israel queßcana aran Egipto saß li naßajej Gosén. Ut queßtam li cßaßru reheb aßan. Ut queßqßuian ajcuiß eb li ralal xcßajol.


Επαινει, Ιερουσαλημ, τον Κυριον αινει τον Θεον σου, Σιων. 	 Lâex li cuanquex Jerusalén, chelokßoni taxak li nimajcual Dios. Lâex li cuanquex Sión cheqßuehak xlokßal li Kâcuaß.


Και μεταβας εκειθεν ο Ιησους, ηλθε παρα την θαλασσαν της Γαλιλαιας, και αναβας εις το ορος εκαθητο εκει. 	 Qui-el chak li Jesús aran, ut quinume' chire li palau Galilea sa' xna'ajeb li mâcua'eb aj judío. Tojo'nak quitake' chiru jun li tzûl ut aran quic'ojla.


Δια τουτο, υιε ανθρωπου, προφητευσον και ειπε προς τον Γωγ, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Εν εκεινη τη ημερα, οτε ο λαος μου Ισραηλ θελει κατοικει εν ασφαλεια, συ δεν θελεις μαθει τουτο; 	 Joßcan ut, at ralal cuînk, tat-âtinak riqßuin laj Gog ut tâye re: Joßcaßin xye li nimajcual Dios. Saß eb li cutan nak eb lin tenamit Israel cuânkeb saß tuktûquil usilal, lâex têqßue retal.


Αι ημεραι μου παρερχονται ως σκια, και εγω εξηρανθην ως χορτος. 	 Yô chi osocß lin yußam. Chanchan nak na-ecuu chi junpât li cutan. Chanchanin aj chic li pim li nachakic chi junpât.


Οτε λοιπον ηλθεν εις την Γαλιλαιαν, εδεχθησαν αυτον οι Γαλιλαιοι, ιδοντες παντα οσα εκαμεν εν Ιεροσολυμοις κατα την εορτην διοτι και αυτοι ηλθον εις την εορτην. 	 Nak quicuulac li Jesús sa' li tenamit Galilea, quic'ule' sa' xyâlal xbaneb li que'cuulac aran Jerusalén chixnumsinquil li nink'e Pascua xban nak que'ril chixjunil li quilajxbânu li Jesús.


Και εσφαξεν αυτον και ερραντισεν ο Μωυσης το αιμα επι το θυσιαστηριον κυκλω. 	 Ut laj Moisés quixcamsi li carner ut quixrachrachi lix quiqßuel chixjun sutam li artal.


Ουτω θελει εισθαι οστις θησαυριζει εις εαυτον και δεν πλουτει εις Θεον. 	 Lâin ninye êre: jo'ca'in naxc'ul li naxc'ûla xbiomal sa' ruchich'och' ut riq'uin li Dios mâc'a' xbiomal, chan li Jesús.


Παντες ουτοι εθερμανθησαν ως κλιβανος και κατεφαγον τους κριτας αυτων παντες οι βασιλεις αυτων επεσον δεν υπαρχει μεταξυ αυτων ο επικαλουμενος με. 	 Xban nak numtajenak lix mâusilaleb, quilajeßxcamsiheb li nequeßtaklan saß xbêneb. Ut mâ jun li rey quicuan saß xyâlal xbaneb. Quilajeßisîc saß xcuanquileb. Ut mâ jun saß xyânkeb quitzßâman chicuu nak tintenkßaheb, chan li Kâcuaß.


Ο μεν αποθνησκει εν τω ακρω της ευδαιμονιας αυτου, ενω ειναι κατα παντα ευτυχης και ησυχος 	 Cuanqueb li saheb saß xchßôl riqßuin li cßaßru cuan reheb. Abanan chanchan toj sâjeb nak nequeßcam.


Οι λογοι του ψιθυριστου καταπινονται ηδεως και καταβαινουσιν εως των ενδομυχων της κοιλιας. 	 Li ticßtiß, aßan chanchan li cocß cab chiruheb li nequeßcuulac chiru ticßtißic chirix li ras rîtzßin. Abanan ra nanak cuiß li cßaßru nequeßxye.


Και οι αρχοντες του Ισσαχαρ μετα της Δεβορρας, ο Ισσαχαρ προσετι και ο Βαρακ κατοπιν τουτου εδραμον εις την κοιλαδα. Εις τας διαιρεσεις του Ρουβην ηγερθησαν μεγαλοι στοχασμοι καρδιας. 	 Eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Isacar queßcôeb rochben lix Débora. Queßcôeb laj Isacar joß nak cô laj Barac. Eb li ralal xcßajol laj Isacar queßxtâke laj Barac toj saß li ru takßa. Abanan eb li ralal xcßajol laj Rubén queßchßinan xchßôleb. Incßaß queßcôeb chi pletic.


τοτε θελετε καμει εις αυτον, καθως αυτος εστοχασθη να καμη εις τον αδελφον αυτου και θελεις εκβαλει το κακον εκ μεσου σου. 	 tojoßnak têbânu re aßan joß quiraj raj xbânunquil re li ras rîtzßin. Tento nak têrisi li mâusilal saß êyânk.


Διοτι ουτω ποτε και αι αγιαι γυναικες αι ελπιζουσαι επι τον Θεον εστολιζον εαυτας, υποτασσομεναι εις τους ανδρας αυτων, 	 Jo'can ajcui' que'xbânu chak li châbil ixk li que'xpâb li Dios najter. Que'xsic' lix ch'ina'usal riq'uin li tuktûquilal ut li tûlanil. Ut eb li ixk a'an que'abin ajcui' chiruheb lix bêlom ut que'x-oxlok'iheb.


Ενος και εικοσι ετων ηλικιας ητο ο Σεδεκιας, οτε εβασιλευσεν εβασιλευσε δε ενδεκα ετη εν Ιερουσαλημ το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Αμουταλ, θυγατηρ του Ιερεμιου απο Λιβνα. 	 Jun xcaßcßâl chihab cuan re laj Sedequías nak qui-oc chokß rey. Junlaju chihab quicuan chokß rey aran Jerusalén. Lix naß, aßan lix Hamutal lix rabin laj Jeremías. Libna xtenamit.


Εν τω τριτω μηνι ηρχισαν να καμνωσι τους σωρους και εν τω εβδομω μηνι ετελειωσαν. 	 Queßxtiquib xchßutubanquil li mayej aßin saß li rox po ut queßrakeß saß li xcuuk po.


Τοτε εξηλθεν ο Σατανας απ' εμπροσθεν του Κυριου και επαταξε τον Ιωβ με ελκος κακον απο του ιχνους των ποδων αυτου εως της κορυφης αυτου. 	 Ut laj tza qui-el riqßuin li Kâcuaß. Ut quixtakla jun li yajel yibru saß xbên laj Job ut quixoxoß chixjunil li rix.


Ενυπνιασθεις δε ο Ιωσηφ ενυπνιον, διηγηθη αυτο εις τους αδελφους αυτου και εμισησαν αυτον ετι μαλλον. 	 Saß jun li kßojyîn laj José quimatqßuec. Ut quixserakßi reheb li ras li cßaßru quiril saß lix matcß. Nak queßrabi li cßaßru quixye laj José, kßaxal cuißchic xicß queßril.


δεν ειναι ουτοι οι λογοι, τους οποιους ο Κυριος ελαλησε δια των προτερων προφητων, οτε η Ιερουσαλημ ητο κατωκημενη και εν ευημερια και αι πολεις αυτης κυκλω εν αυτη, οτε κατωκειτο το μεσημβρινον και η πεδινη; 	 ¿Ma mâcuaß ta biß aßin li râtin li Kâcuaß yebil chak êre xbaneb li profeta li queßcuan chak junxil nak toj nabaleb li cristian cuanqueb Jerusalén ut sa cuanqueb? Nabaleb ajcuiß li tenamit li cuanqueb chi nachß riqßuin Jerusalén. Ut nabaleb li cuanqueb saß li naßajej Neguev ut saß li ru takßa, chan li Kâcuaß.


και τα πνευματα τα ακαθαρτα, οτε εθεωρουν αυτον, προσεπιπτον εις αυτον και εκραζον, λεγοντα οτι συ εισαι ο Υιος του Θεου. 	 Li cuan mâus aj musik'ej riq'uineb, nak que'ril li Jesús, que'xcuik'ib rib chiru ut que'xjap re chixyebal: -Lâat li Ralal li Dios, chanqueb re.


Διοτι φωνη αναγγελλει εκ του Δαν και κηρυττει θλιψιν απο του ορους Εφραιμ. 	 Yô chi cuulac resil li raylal li tâcßulmânk toj saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Dan ut toj saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín, li naßajej li tzûl ru.


Και ηχμαλωτισαν οι υιοι Ισραηλ εκ των αδελφων αυτων διακοσιας χιλιαδας, γυναικας, υιους και θυγατερας, και ελαβον ετι λαφυρα πολλα εξ αυτων και εφεραν τα λαφυρα εις Σαμαρειαν. 	 Eb laj Israel queßxcßam chi puêrs cuib ciento mil laj Judá, joß ixk ut joß cocßal, usta rech tenamitil. Ut nabal ajcuiß li cßaßak re ru li queßrêchani saß li plêt li queßxcßam Samaria.


συ κτυπων αυτο δια της ραβδου, θελεις ελευθερωσει την ψυχην αυτου εκ του αδου. 	 Têqßue chi tzßûm. Chi joßcan yôkex chixcolbal chiru li sachc.


Ο δε ειπε Και πως ηθελον δυνηθη, εαν δεν με οδηγηση τις; Και παρεκαλεσε τον Φιλιππον να αναβη και να καθηση μετ' αυτου. 	 Ut li cuînk quixye: -¿Chanru nak tintau ru cui mâ ani junak tâc'utuk lix yâlal chicuu?- Ut quixtz'âma chiru laj Felipe nak tâtakek' sa' li carruaje ut tâc'ojlâk chixc'atk.


Ο Κυριος ειναι υπερ εμου δεν θελω φοβηθη τι να μοι καμη ανθρωπος; 	 Li Kâcuaß cuan cuiqßuin. Joßcan nak lâin incßaß ninxucua li cßaßru teßxbânu cue li cuînk.


Και οτε ηκουσεν ο Αδαδ εν Αιγυπτω οτι εκοιμηθη ο Δαβιδ μετα των πατερων αυτου και οτι απεθανεν Ιωαβ ο αρχιστρατηγος, ειπεν ο Αδαδ προς τον Φαραω, Εξαποστειλον με, δια να απελθω εις την γην μου. 	 Nak cuan Egipto, laj Hadad quirabi resil nak ac camenak chic li rey David, joß ajcuiß laj Joab li nataklan saß xbêneb lix soldado. Joßcan nak laj Hadad quixye re laj faraón: —Qßue inlesêns re nak naru tinsukßîk saß lin tenamit, chan.


Και θελεις ενθυμηθη οτι δουλος εσταθης εν γη Αιγυπτου, και Κυριος ο Θεος σου σε ελυτρωσεν οθεν εγω προσταζω εις σε το πραγμα τουτο σημερον. 	 Chijulticokß êre chanru nak quexcuan chak lâex chokß rahobtesinbil môs aran Egipto ut li Kâcuaß lê Dios quicoloc chak êre. Joßcan nak lâin xinqßue êre li chakßrab aßin anakcuan.


Ο δε ειπε, Τι να σοι δωσω; Και ο Ιακωβ ειπε, δεν θελεις μοι δωσει ουδεν εαν καμης εις εμε το πραγμα τουτο, παλιν θελω ποιμαινει το ποιμνιον σου και φυλαττει αυτο 	 Laj Labán quixye re: —¿Joß nimal târûk tatintoj cuiß? chan. Laj Jacob quixye re: —Mâ joß nimal. Anakcuan cuan jun naßleb tincuaj xyebal âcue. Incßaß ninnau ma tâcuulak ta châcuu. Cui tixcßul âchßôl, lâin tincanâk cuißchic chirilbaleb lâ quetômk, chan.


Σηκωσατε σημαιαν επι το ορος το υψηλον, υψωσατε την φωνην προς αυτους, σεισατε την χειρα δια να εισελθωσιν εις τας πυλας των αρχοντων. 	 Taksihomak lê bandera saß xbên junak li tzûl mâcßaß cheß chiru. Japomak êre chixyebal reheb li soldado nak teßoc saß li oquebâl li cuanqueb cuiß li nequeßtaklan saß xbêneb li tenamit.


Το δικαιον, το δικαιον θελεις ακολουθει δια να ζησης και να κληρονομησης την γην, την οποιαν Κυριος ο Θεος σου διδει εις σε. 	 Chesicßak li rakba âtin saß tîquilal re nak tânajtokß rok lê yußam ut têrêchani li naßajej li tixqßue êre li Kâcuaß lê Dios.


Και ακουσας ο Ιησους τον θορυβον του λαου αλαλαζοντος, ειπε προς τον Μωυσην, Θορυβος πολεμου ειναι εν τω στρατοπεδω. 	 Laj Josué quirabi li chokînc nak eb li tenamit yôqueb chixjapbaleb re. Quixye re laj Moisés: —¿Cßaßru yôqueb li tenamit? Cßajoß nak yôqueb chi chokînc. Chanchan pletic yôqueb, chan.


Παροιμιαι Σολομωντος. Υιος σοφος ευφραινει πατερα υιος δε αφρων ειναι λυπη της μητρος αυτου. 	 Aßaneb aßin li proverbios li quixye laj Salomón: Li alalbej li cuan xnaßleb naxqßue xsahil xchßôl lix naß xyucuaß. Abanan li alalbej li incßaß naxtau xnaßleb naxqßue xrahil xchßôl lix naß xyucuaß.


Συλλαβοντες δε αυτον, εφεραν και εισηγαγον αυτον εις τον οικον του αρχιερεως. Ο δε Πετρος ηκολουθει μακροθεν. 	 Que'xchap li Jesús ut que'xc'am sa' rochoch li xyucua'il aj tij. Ut laj Pedro yô chixtâkenquil chi najt.


και εχθραν θελω στησει αναμεσον σου και της γυναικος, και αναμεσον του σπερματος σου και του σπερματος αυτης αυτο θελει σου συντριψει την κεφαλην, και συ θελεις κεντησει την πτερναν αυτου. 	 Li Dios quixye ajcuiß re li cßantiß: —Lâin tinqßue raylal saß êyânk re nak xicß chic têril êrib lâat ut li ixk. Xicß teßril rib lâ cualal âcßajol riqßuineb li ralal xcßajol li ixk. Saß junak cutan lâat târahobtesi li rit rok junak reheb li ralal xcßajol li ixk, ut aßan tixpuqßui lâ jolom.


ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, λεγων, Εγω ειμαι ο Κυριος λαλησον προς Φαραω, τον βασιλεα της Αιγυπτου, παντα οσα λεγω προς σε. 	 Chixjunil li tinye âcue, lâat tâye re laj faraón lix reyeb laj Egipto, chan.Ut laj Moisés quixye: —Lâin incßaß ninnau âtinac chi us. ¿Chanru nak laj faraón tixpâb li cßaßru tinye lâin? chan.


Και ειπε Κυριος προς τον Καιν, Δια τι ηγανακτησας; και δια τι εκατηφιασε το προσωπον σου; 	 Ut li Dios quixye: —¿Cßaßut nak yô âjoskßil, Caín? ¿Cßaßut nak joskß lâ cuu?


Και ειπεν ο Ισαακ προς τον υιον αυτου, Ποθεν τουτο, τεκνον μου, οτι ευρηκας τοσον ταχεως; Ο δε ειπε, Διοτι Κυριος ο Θεος σου εφερεν αυτο εμπροσθεν μου. 	 Laj Isaac quixye re: —At cualal, ¿ma saß junpât xatau chak li xinpatzß âcue? chan. Ut laj Jacob quichakßoc ut quixye re, —Li Kâcuaß Dios li nacalokßoni, aßan xtenkßan cue chixtaubal chi junpât, chan.


Ο, τι εγεινε, τουτο παλιν θελει γεινει και ο, τι συνεβη, τουτο παλιν θελει συμβη και δεν ειναι ουδεν νεον υπο τον ηλιον. 	 ¿Ma cuan ta biß cßaßak re ru toj acß saß ruchichßochß anakcuan? Mâcßaß. Chixjunil li cßaßru cuan anakcuan, ac cuan ajcuiß chak junxil. Mâcßaß cßaßru toj xyîbaman anakcuan xban nak ac yîbanbil chak junxil.


Δευτε, ας αγαλλιασθωμεν εις τον Κυριον ας αλαλαξωμεν εις το φρουριον της σωτηριας ημων. 	 Châlkex ut kalokßonihak li nimajcual Dios. Chobichânk chi sa saß kachßôl re xqßuebal xlokßal li Dios li na-iloc ke ut nacoloc ke.


Και τωρα η ψυχη μου εξεχυθη εντος μου ημεραι θλιψεως με κατελαβον. 	 Incßaß chic nincuy cuânc saß ruchichßochß. Li raylal yô chi numtâc saß inbên.


Και ειπεν ο Ιουδας προς τους αδελφους αυτου, Τις η ωφελεια, εαν φονευσωμεν τον αδελφον ημων και κρυψωμεν το αιμα αυτου; 	 Laj Judá quixye reheb li ras ut li rîtzßin: —¿Cßaßru aj e nak takacamsi li kîtzßin saß mukmu?


Διοτι ο Κυριος ειπεν ουτω προς εμε Εντος ενος ετους, ως ειναι τα ετη του μισθωτου, θελει εκλειψει βεβαιως πασα η δοξα της Κηδαρ 	 Aßan aßin li quixye cue li Kâcuaß: —Joßcaßin saß jun chihab tâosokß chixjunil lix lokßaleb laj Cedar, joß nak nabiseß xcutan jun li môs.Usta kßaxal cauheb xchßôl chi pletic eb li cuînk aj Cedar, li nequeßcutuc tzimaj, abanan moco qßui ta chic li teßcolekß. Lâin li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel, ninyehoc re aßin.—


Και εν τω δωδεκατω ετει, τω δωδεκατω μηνι, τη πρωτη του μηνος, εγεινε λογος Κυριου προς εμε, λεγων, 	 Nak yô cablaju chihab kacßambal Babilonia, li Kâcuaß quiâtinac cuiqßuin saß li xbên cutan re lix cablaju po ut quixye cue:


Ουτος ειναι ο νομος οταν ανθρωπος τις αποθανη εν σκηνη Παντες οι εισερχομενοι εις την σκηνην και παντα τα εν τη σκηνη θελουσιν εισθαι ακαθαρτα επτα ημερας 	 Aßin li chakßrab tinqßue chirixeb li cuanqueb saß li muhebâl bar cuiß nacam junak: muxbilakeb ru li cuanqueb saß li muhebâl ut muxbilakeb ru li ani teßoc saß li muhebâl aßan. Muxbilak ruheb chiru cuukub cutan.


Και θελεις καμει στολην αγιαν εις τον Ααρων τον αδελφον σου προς δοξαν και τιμην. 	 Tâyîb li rakß laj Aarón lâ cuas chi châbil xyîbanquil. Riqßuin li rakß aßan tâcutûnk nak aßan laj tij ut lokß lix cßanjel.


Και προσηλθεν ο προφητης προς τον βασιλεα του Ισραηλ και ειπε προς αυτον, Υπαγε, ενδυναμωθητι και σκεφθητι, και ιδε τι θελεις καμει διοτι εν τη επιστροφη του ετους ο βασιλευς της Συριας θελει αναβη εναντιον σου. 	 Chirix aßan lix profeta li Dios quicuulac cuißchic riqßuin li rey Acab ut quixye re: —Sukßin saß lâ tenamit ut tâcauresiheb chi us lâ soldado xban nak saß jun chihab tâchâlk cuißchic lix reyeb laj Siria chi pletic âcuiqßuin, chan.


Και εαν εξελθητε εις μαχην εν τη γη υμων κατα του εχθρου του πολεμουντος εναντιον υμων, τοτε θελετε σαλπιζει αλαλαγμον δια των σαλπιγγων και θελετε ελθει εις ενθυμησιν ενωπιον Κυριου του Θεου υμων και θελετε διασωθη εκ των εχθρων υμων. 	 Têyâbasiheb li trompetas nak texxic chi pletic saß lê chßochß riqßuineb li xicß nequeßiloc êre li yôqueb chi rahobtesînc êre. Cui têbânu chi joßcan, texjulticok re li Dios ut aßan tâcolok êre chiruheb.


και Ιωηλ και Ιηου ο υιος του Ιωσιβια, υιου του Σεραια, υιου του Ασιηλ, 	 laj Joel; laj Jehú; li ralal laj Josibías (laj Josibías, aßan li ralal laj Seraías ut laj Seraías, aßan li ralal laj Asiel);


επειτα ελαβε βουτυρον και γαλα και το μοσχαριον, το οποιον ητοιμασε, και εθεσεν εμπροσθεν αυτων αυτος δε ιστατο πλησιον αυτων υπο το δενδρον, και αυτοι εφαγον. 	 Quixcßam li cßûbanbil tib chokß reheb li rulaß. Quixcßam ajcuiß li queso ut li leche. Ut laj Abraham quixqßue xchßôl chixjecßbaleb xtzacaêmkeb li rulaß nak yôqueb chi cuaßac rubel xmu li cheß.


οι δε παραβαται θελουσιν ολως εξολοθρευθη των ασεβων το εγκαταλειμμα θελει αποκοπη. 	 Abanan li incßaß useb xnaßleb teßsachekß ut teßsachekß ajcuiß li ralal xcßajol.


Και αποκριθεις παλιν ο υπηρετης προς τον Σαουλ, ειπεν, Ιδου, ευρισκεται εν τη χειρι μου εν τεταρτον σικλου αργυριου, το οποιον θελω δωσει εις τον ανθρωπον του Θεου, και θελει φανερωσει εις ημας την οδον ημων. 	 Li môs quixye: —Cuan jun inchßina tumin plata. Takasi aßan re li profeta re nak tixcßut chiku li be takacßam, chan.


και θελουσιν εκτεινει τα χερουβειμ επανωθεν τας πτερυγας, επικαλυπτοντα με τας πτερυγας αυτων το ιλαστηριον και τα προσωπα αυτων θελουσι βλεπει το εν προς το αλλο προς το ιλαστηριον θελουσιν εισθαι τα προσωπα των χερουβειμ. 	 Eb li querubines teßxcaßya ribeb ut yôkeb chi iloc saß xbên lix tzßapbal re li câx. Lix xiqßueb teßxhel rib ut teßxtzßap xbên li câx.


οιτινες πινετε τον οινον με φιαλας και χριεσθε με τα εξαιρετα μυρα δια δε τον συντριμμον του Ιωσηφ δεν θλιβεσθε. 	 Nînki secß nequerucß cuiß lê vino. Ut nequerocsi li sununquil ban li kßaxal terto xtzßak. Abanan incßaß nayotßeß êchßôl xban li raylal li yôqueb chixcßulbal lê ras êrîtzßin lâex laj Israel.


Και την σημερον το παραπονον μου ειναι πικρον η πληγη μου ειναι βαρυτερα του στεναγμου μου. 	 —Anakcuan oc cuißchic cue chi âtinac chi ra saß inchßôl xban nak kßaxal cuißchic ra yô chixbânunquil cue li Kâcuaß Dios.


Και εφανησαν οι πυθμενες της θαλασσης, ανεκαλυφθησαν τα θεμελια της οικουμενης, εις την επιτιμησιν του Κυριου, απο του φυσηματος της πνοης των μυκτηρων αυτου. 	 Nak li Kâcuaß quikßusuc, quicßutun li chßochß rubel li palau. Ut quicana chi cutanquil li nacûtun re li ruchichßochß. Chanchan yal apunbil quixbânu re.


Τοτε εξηλθεν ο Μωυσης απο του Φαραω και εδεηθη του Κυριου. 	 Ut laj Moisés qui-el riqßuin laj faraón. Quitijoc chiru li Kâcuaß Dios.


Η νομιζεις οτι δεν δυναμαι ηδη να παρακαλεσω τον Πατερα μου, και θελει στησει πλησιον μου περισσοτερους παρα δωδεκα λεγεωνας αγγελων; 	 ¿Ma inc'a' nacanau nak naru tintz'âma chiru lin Yucua' ut a'an tixtakla raj chak anakcuan anakcuan q'uila ok'ob chi ángel chincolbal?


Αινειτε τον Κυριον. Αινειτε το ονομα του Κυριου αινειτε, δουλοι του Κυριου, 	 ¡Lokßoninbil taxak li nimajcual Dios! Chelokßoni taxak li nimajcual Dios lâex li nequexcßanjelac chiru. Cheqßuehak taxak xlokßal lix cßabaß li Kâcuaß.


Αλλα τωρα, επειδη δεν επεσκεφθη εν τω θυμω αυτου και δεν παρετηρησε μετα μεγαλης αυστηροτητος, 	 Lâat nacaye nak li Dios incßaß najoskßoß chi moco naxqßueheb chixtojbal xmâqueb li ani nequeßmâcob.At Job, lâat yôcat chi âtinac chi mâcßaß rajbal. Nabal yôcat chixyebal xban xmâcßaßil ânaßleb.


Υπαρχει οδος ητις φαινεται ορθη εις τον ανθρωπον, αλλα τα τελη αυτης ειναι οδοι θανατου. 	 Cuanqueb li cuînk nequeßxcßoxla nak us li nequeßxbânu xjuneseb. Abanan li cßaßru nequeßxbânu, aßan ajcuiß li nacßamoc chak re li câmc saß xbêneb.


Οιτινες αφηρπασθησαν αωρως, και το θεμελιον αυτων κατεποντισε χειμαρρος 	 Eb aßan ticto queßcam chi toj mâjiß nacuulac xkßehil. Chanchan nimaß quicßamoc reheb nak queßosoß.


και εζησεν ο Ραγαυ, αφου εγεννησε τον Σερουχ, διακοσια επτα ετη, και εγεννησεν υιους και θυγατερας. 	 Chirix lix yoßlajic laj Serug, laj Reu quicuan cuib ciento riqßuin cuukub chihab chic. Ut toj queßcuan chic ralal ut xrabin.


και λεγοντες Που ειναι η υποσχεσις της παρουσιας αυτου; διοτι αφ' ης ημερας οι πατερες εκοιμηθησαν, τα παντα διαμενουσιν ουτως απ' αρχης της κτισεως. 	 Eb a'an te'xye: Li Jesucristo quixye nak tâchâlk. ¿Bar ta cuan? ¿Ma ac xc'ulun ta? Chalen chak xcamiqueb li kaxe' katôn chixjunil li c'a'ak re ru cuan ajcui' anakcuan jo' nak quicuan chak chalen chak sa' xticlajic li ruchich'och', cha'keb.


Ας ηναι ευαρεστα τα λογια του στοματος μου και η μελετη της καρδιας μου ενωπιον σου, Κυριε, φρουριον μου και λυτρωτα μου. 	 Chicuulak taxak châcuu chixjunil li ninye ut li nincßoxla. At Kâcuaß, at inDios, lâat nacaqßue xcacuilal inchßôl ut lâat laj Colol cue.


Περιεκαλυψας με θυμον και κατεδιωξας ημας εφονευσας, δεν εφεισθης. 	 Cßajoß lâ joskßil. Joßcan nak xaqßue li raylal saß kabên. Xoâcanab chi camsîc ut incßaß xacuil xtokßobâl ku.


Διοτι δεν ελαλησα προς τους πατερας σας ουδε εδωκα εις αυτους εντολας, καθ' ην ημεραν εξηγαγον αυτους εκ γης Αιγυπτου, περι ολοκαυτωματων και θυσιων 	 Nak lâin quincuisiheb lê xeßtônil yucuaß aran Egipto, incßaß quinye reheb nak tento teßxqßue lix cßatbil mayej ut li mayej li jun chßol chic.


Πλην σας λεγω, οτι εις την γην των Σοδομων ελαφροτερα θελει εισθαι η τιμωρια εν ημερα κρισεως παρα εις σε. 	 Jo'can ut nak tinye êre nak sa' xk'ehil li rakba âtin, k'axal cui'chic nabal lix tojbal êmâc li têc'ul lâex chiru li te'xc'ul eb laj Sodoma.-


Σωσον τον λαον σου και ευλογησον την κληρονομιαν σου και ποιμαινε αυτους και υψωσον αυτους εως αιωνος. 	 At Kâcuaß, chacoleb taxak lâ cualal âcßajol ut chacuosobtesiheb. Chacuileb joß jun li châbil pastor. Chaberesiheb ut chaqßue xcacuileb xchßôl chi junelic.


Ελευθερωσον με εκ των εχθρων μου, Κυριε προς σε κατεφυγον. 	 At nimajcual Dios, caßaj cuiß âcuiqßuin ninsicß incolbal. Chinâcol taxak chiruheb li xicß nequeßiloc cue.


Και εν τω τεταρτω ετει του Ιωακειμ, υιου του Ιωσιου βασιλεως του Ιουδα, εγεινεν ο λογος ουτος προς τον Ιερεμιαν παρα Κυριου, λεγων, 	 Yô xcâ chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Joacim li ralal laj Josías nak li Kâcuaß Dios quiâtinac cuißchic riqßuin laj Jeremías ut quixye re chi joßcaßin:


Και αποκριθεις ο Ιησους ειπε προς αυτους Ως επι ληστην εξηλθετε μετα μαχαιρων και ξυλων να με συλλαβητε; 	 Ut li Jesús quixye reheb li tenamit: -¿Ma lâin ta bi' aj êlk' nak xexchal chinchapbal riq'uin che' ut riq'uin ch'îch'?


Και ειπε προς εμε, Δια να οικοδομησωσι δι' αυτο οικον εν τη γη Σεννααρ και θελει στηριχθη και θελει τεθη εκει επι την βασιν αυτου. 	 Quichakßoc li ángel ut quixye cue: —Yôqueb chixcßambal saß li naßajej Sinar. Aran teßxyîb jun li templo. Nak acak xyâloß li templo, aran teßxxakab saß xnaßaj, chan.


Ερωτησατε τωρα και ιδετε, εαν αρσεν τικτη δια τι βλεπω εκαστον ανδρα με τας χειρας αυτου επι την οσφυν αυτου, ως τικτουσαν, και παντα τα προσωπα εστραφησαν εις ωχριασιν; 	 Cßoxlahomak junpâtak. ¿Ma naru ta biß nayoßla junak xcßulaßal li cuînk? ¿Cßaßut nak yôqueb chi xucuac li cuînk ut yôqueb chi yâbac? Sakquirin aj chic nequeßiloc xbaneb xxiu. Chanchaneb chic li ixk li oqueb re chi qßuirâc.


Και αφου παντες οι ανδρες οι πολεμισται εξελιπον, αποθνησκοντες εκ μεσου του λαου, 	 Nak ac camenakeb chic chixjunileb li cuînk li nequeßxic chi pletic,


και να ανανεονησθε εις το πνευμα του νοος σας 	 Ut ac'obresinbilak taxak lê râm ut lê c'a'ux.


Το δε ετι απαξ δηλοι των σαλευομενων την μεταθεσιν ως χειροποιητων, δια να μεινωσι τα μη σαλευομενα. 	 Nak naxye "jun sut chic" naraj naxye nak tixsach li ruchich'och', li choxa, ut chixjunil li c'a'ak re ru yîbanbil. A'ut li inc'a' yîbanbil, jo' li musik'anbil xban li Dios, a'an tâcanâk chi junelic.


Οστις δεν κρατει το πνευμα αυτου, ειναι ως πολις κατηδαφισμενη και ατειχιστος. 	 Li ani incßaß naxnau xcuybal rib, aßan chanchan jun li tenamit xiu xiu cuan xban nak incßaß sutsu saß tzßac.


Διοτι ο βραχος αυτων δεν ειναι ως ο Βραχος ημων και αυτοι οι εχθροι ημων ας κρινωσιν. 	 Eb li xicß nequeßiloc reheb nequeßxqßue retal nak lix jalanil dios moco juntakßêt ta riqßuin lix Dioseb laj Israel.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος Ηκουσαμεν φωνην τρομεραν, φοβον και ουχι ειρηνην. 	 Li japoc e, retal li xucuac, yô chi abîc. Mâcuaß resil li tuktûquil usilal li yô chi abîc.


Ητο δε ενδεδυμενη χιτωνα ποικιλοχρουν διοτι αι θυγατερες του βασιλεως, αι παρθενοι, τοιαυτα επενδυματα ενεδυοντο. Και εξεβαλεν αυτην εξω ο υπηρετης αυτου και εμοχλωσε την θυραν κατοπιν αυτης. 	 Li môs quirisi chirix cab ut quixtzßap chi us li puerta. Lix Tamar cuan jun lix châbil akß chirix xcomon li nequeßrocsi eb lix rabin li rey, li toj mâjiß cuanjenakeb cuînk riqßuin.


Και επραξαν οι υιοι Ισραηλ πονηρα ενωπιον του Κυριου και ελατρευσαν τους Βααλειμ 	 Ut queßxbânu li incßaß us chiru li Kâcuaß. Queßoc chixlokßoninquileb li yîbanbil dios Baal.


δεν θελει εισθαι πλεον καυχημα εις τον Μωαβ εν Εσεβων κακον εβουλευθησαν εναντιον αυτης Ελθετε και ας εξαλειψωμεν αυτην απο του να ηναι εθνος και συ, Μαδμεν, θελεις κατεδαφισθη μαχαιρα θελει σε καταδιωξει. 	 Eb laj Moab incßaß chic teßqßuehekß xlokßal. Eb li xicß nequeßiloc re li cuanqueb Hesbón nequeßxcßûb ru chanru nak teßrisi xcuanquil joß nimla tenamit. Eb li cuanqueb Madmena teßsachekß ruheb. Junelic teßsiqßuekß re xcamsinquileb.


Την δεκατην ημεραν προσεφερεν ο αρχων των υιων Δαν, Αχιεζερ ο υιος του Αμμισαδαι 	 Saß li xlaje li cutan quixcßam lix mayej laj Ahiezer li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Dan. Laj Ahiezer, aßan li ralal laj Amisadai.


οιτινες ουχι εξ αιματων ουδε εκ θεληματος σαρκος ουδε εκ θεληματος ανδρος, αλλ' εκ Θεου εγεννηθησαν. 	 Que'oc chok' ralal xc'ajol li Dios xban nak jo'can quiraj li Dios. Moco yal xc'a'ux cuînk ta. Moco jo' ta nak nayo'la junak cristian arin sa' ruchich'och'. Yo'lajenakeb ban chic sa' musik'ej ut ralal xc'ajoleb chic li Dios.


Πας οστις πραττει την αμαρτιαν πραττει και την ανομιαν, διοτι η αμαρτια ειναι η ανομια. 	 Li ani namâcob naxk'et lix chak'rab li Dios xban nak li mâcobc a'an xk'etbal li chak'rab.


Και εκτυπα ο Δαβιδ την γην και δεν αφινε ζωντα ουτε ανδρα ουτε γυναικα και ελαμβανε προβατα και βοας και ονους και καμηλους και ενδυματα και επιστρεφων ηρχετο προς τον Αγχους. 	 Naxcamsiheb li cuînk ut eb li ixk. Mâ jun chic naxcanabeb chi yoßyo. Ut naxcßameb li quetômk, eb li carner, eb li bûr, ut eb li camello, joß ajcuiß li akßej. Ut nequeßsukßi cuißchic riqßuin laj Aquis.


Και θελεις καμει μοχλους εκ ξυλου σιττιμ πεντε δια τας σανιδας του ενος μερους της σκηνης, 	 Têyîb ajcuiß ôb li cheß riqßuin li cheß acacia re têqßue chi kßekßo chiru li tzßalam cheß li nacana jun pacßal.


Και θελεις καμει κατακαλυμμα δια την σκηνην εκ δερματων κριων κοκκινοβαφων και επικαλυμμα υπερανωθεν εκ δερματων θωων. 	 Têyîb ajcuiß li rix li carner bonbil riqßuin caki bon ut têqßue saß xbên li tabernáculo. Ut saß xbên aßan têqßue cuißchic li châbil tzßûm rixeb li tzßiß haß.


Ονειδισμος συνετριψε την καρδιαν μου και ειμαι περιλυπος περιεμεινα δε συλλυπουμενον, αλλα δεν υπηρξε, και παρηγορητας, αλλα δεν ευρηκα. 	 Cßajoß nak nayotßeß inchßôl xban nak niquineßxhob. Yô chi chßinânc inchßôl ut incßaß chic nincuy. Xcuoybeni nak teßril xtokßobâl cuu, abanan mâ jun x-iloc xtokßobâl cuu. Xcuoybeni nak tâcßojobâk inchßôl, abanan mâ jun xcßojoban inchßôl.


ας προσταξη τωρα ο κυριος ημων τους δουλους σου, τους εμπροσθεν σου, να ζητησωσιν ανθρωπον ειδημονα εις το να παιζη κιθαραν και οποτε το πονηρον πνευμα παρα Θεου ειναι επι σε, να παιζη με την χειρα αυτου, και καλον θελει εισθαι εις σε. 	 Lâat naru nacaye ke lâo aj cßanjel châcuu nak takasicß junak li cuînk naxnau xchßeßbal li arpa. Nak tâchâlk li mâus aj musikßej châchßißchßißinquil, li cuînk aßan tixchßeß li arpa, ut li mâus aj musikßej tixcanab âchßißchßißinquil ut tâcßojlâk cuißchic âchßôl, chanqueb.


Εν δε τω δεκατω ογδοω ετει της βασιλειας αυτου, αφου εκαθαρισε την γην και τον ναον, εξαπεστειλε τον Σαφαν υιον του Αζαλιου, και τον Μαασιαν τον αρχοντα της πολεως, και τον Ιωαχ υιον του Ιωαχαζ τον υπομνηματογραφον, δια να επισκευασωσι τον οικον Κυριου του Θεου αυτου. 	 Ac yô chic cuakxaklaju chihab roquic chokß rey laj Josías nak ac xsabesiheb li tenamit ut li templo. Quiâtinac riqßuineb laj Safán li ralal laj Azalía, ut laj Maasías li nataklan saß li tenamit, ut laj Joa laj tzßîb, li ralal laj Joacaz, ut quixye reheb nak teßxyîb cuißchic lix templo li Kâcuaß Dios.


λαβε λοιπον, παρακαλω, τα οπλα σου, την φαρετραν σου και το τοξον σου, και εξελθε εις την πεδιαδα και κυνηγησον μοι κυνηγιον 	 Anakcuan tatxic saß qßuicheß chi yohoc. Cßam li cßaßru âcue tâcßanjelak re xcamsinquil li xul. Tâcßam chak chokß cue li cßaßru tâcamsi.


Κατεπαυσας πασαν την οργην σου απεστρεψας απο της οργης του θυμου σου. 	 Incßaß chic yô âjoskßil saß kabên. Xnumeß ban âjoskßil.


Τοτε οι αρχοντες των πατριων και οι αρχοντες των φυλων του Ισραηλ και οι χιλιαρχοι και οι εκατονταρχοι και οι επισταται των εργων του βασιλεως, επροθυμηθησαν 	 Ut eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li junjûnk xtêpaleb laj Israel, joß eb ajcuiß li nequeßtaklan saß xbêneb li soldado, ut eb li nequeßtaklan saß xbên li cßaßru re li rey, queßxqßue xmayejeb joß qui-ala saß xchßôleb.


Αλλ' εαν δεν εγκρατευωνται, ας νυμφευθωσι διοτι καλητερον ειναι να νυμφευθωσι παρα να εξαπτωνται. 	 Ut cui inc'a' naru neque'xcuy rib, sumlâkeb. K'axal us nak tâsumlâk junak chiru nak yôk chixrabal ru junak re nak tâcuânk riq'uin chi inc'a' sumsûqueb.


Ο Κυριος εξεγειρεται δια να δικαση και ισταται δια να κρινη τους λαους. 	 Abanan li Kâcuaß ac xcauresi rib re târakok âtin saß xbêneb li tenamit.


και ειπεν, Ενεκεν τουτου θελει αφησει ανθρωπος τον πατερα και την μητερα και θελει προσκολληθη εις την γυναικα αυτου, και θελουσιν εισθαι οι δυο εις σαρκα μιαν; 	 Jo'can nak li cuînk tixcanab xna' xyucua' ut tixlak'ab rib riq'uin li rixakil. Ut chi xca'bichaleb junajakeb aj chic.


Και προσεκυνησεν ο Αβρααμ εμπροσθεν του λαου του τοπου 	 Ut laj Abraham quixcßutzub cuißchic rib chiruheb li tenamit.


Και οτε το παιδαριον ηλθεν εις τον τοπον του βελους, το οποιον ο Ιωναθαν ειχε τοξευσει, εφωναξεν ο Ιωναθαν κατοπιν του παιδαριου και ειπε, Δεν ειναι το βελος περαν απο σου; 	 Nak li al quicuulac saß li naßajej li quixcut cuiß li tzimaj, laj Jonatán quixjap re chixyebal re li al: —Ayu jun pacßal li cuancat cuiß. Aran tâtau.


και προσεφεραν εις τον εγκαινιασμον του οικου τουτου του Θεου εκατον μοσχους, διακοσιους κριους, τετρακοσια αρνια και δια προσφοραν περι αμαρτιας υπερ παντος του Ισραηλ δωδεκα τραγους, κατα τον αριθμον των φυλων του Ισραηλ. 	 Nak queßxninkßei ru lix templo li Dios, queßxmayeja jun ciento li toro, cuib ciento li carner, ut câhib ciento li carner li toj sâjeb. Ut queßxmayeja ajcuiß cablaju li têlom chibât re xtzßâmanquil xcuybal xmâqueb chixjunileb laj Israel. Queßxmayeja li cablaju chi chibât xban nak cablaju xtêpaleb li ralal xcßajol laj Israel.


Και εχομεν βεβαιοτερον τον προφητικον λογον, εις τον οποιον καμνετε καλα να προσεχητε ως εις λυχνον φεγγοντα εν σκοτεινω τοπω, εωσου ελθη η αυγη της ημερας και ο φωσφορος ανατειλη εν ταις καρδιαις υμων 	 Riq'uin a'in nakanau nak relic chi yâl na-uxman li c'a'ru tz'îbanbil chak najter xbaneb li profeta. Us cui têq'ue retal li quilaje'xtz'îba chak li profeta. A'an naxcutanobresi chiku jo' junak xam nacutanobresin sa' junak na'ajej k'ojyîn ru. Li Kâcua' Jesucristo naxcutanobresi sa' li kâm jo' nak naxcutanobresi ru li k'ojyîn li cak chahim nak sakêuc re.


Και θελω παταξει τον χειμερινον οικον μετα του θερινου οικου, και οι οικοι οι ελεφαντινοι θελουσιν απολεσθη και οι οικοι οι μεγαλοι θελουσιν αφανισθη, λεγει Κυριος. 	 Lâin tinsach lix naßajeb bar nequeßcuan cuiß saß li sakßehil. Ut tinsach ajcuiß li nequeßcuan cuiß saß li habalkße. Teßosokß li rochocheb yîbanbil riqßuin marfil. Tinsacheb chixjunileb lix palacio, chan li Kâcuaß.


Τας απαρχας των πρωτογεννηματων της γης σου θελεις φερει εις τον οικον Κυριου του Θεου σου. Δεν θελεις ψησει εριφιον εν τω γαλακτι της μητρος αυτου. 	 Têsicß li xbên ru lê racuîmk li kßaxal châbil. Aßan li têcßam saß lin templo lâin li Kâcuaß lê Dios. Ut incßaß têchik xtibel li chßina chibât saß xyaßal lix tuß lix naß.


Μη βλεπετε εις εμε, οτι ειμαι μεμελανωμενη, επειδη ο ηλιος με εκαυσεν οι υιοι της μητρος μου ωργισθησαν κατ' εμου με εβαλον φυλακα εις τους αμπελωνας τον ιδιον μου αμπελωνα ομως δεν εφυλαξα. 	 Mêqßue retal lin kßekal. Li sakße quicßatoc cue. Joßcan nak kßek nincßutun. Queßjoskßoß cuiqßuin li cuas ut quineßxqßue chi trabajic saß xnaßaj lix uvas. Joßcan nak incßaß xcuil cuib chi us.


Τοτε οι οντες εν τη Ιουδαια ας φευγωσιν εις τα ορη, και οι εν μεσω αυτης ας αναχωρωσιν εξω, και οι εν τοις αγροις ας μη εμβαινωσιν εις αυτην, 	 Ut eb li cuanqueb sa' li na'ajej Judea che'êlelik sa' junpât ut che'xicak sa' eb li tzûl. Eb li cuanqueb sa' li tenamit Jerusalén che'êlk aran ut eb li cuanqueb sa' c'alebâl inc'a' chic te'suk'îk sa' li tenamit.


Και κυριευσας τας οχυρας πολεις τας εν Ιουδα, ηλθεν εως της Ιερουσαλημ. 	 Queßrêchaniheb li tenamit li cuanqueb aran Judá, li sutsûqueb saß tzßac toj retal queßcuulac Jerusalén.


διοτι αληθιναι και δικαιαι ειναι αι κρισεις αυτου διοτι εκρινε την πορνην την μεγαλην, ητις εφθειρε την γην με την πορνειαν αυτης, και εξεδικησεν εκ της χειρος αυτης το αιμα των δουλων αυτου. 	 A'an tîc xch'ôl chi rakoc âtin sa' xyâlal. A'an xrakoc âtin sa' xbên li nimla tenamit li chanchan jun li ixk naxc'ayi rib. Xban nak numtajenak lix mâusilal, a'an quipo'oc ruheb li tenamit li cuanqueb sa' ruchich'och'. Li Dios xq'ueheb chixtojbal rix lix mâqueb xban nak que'xcamsi nabaleb laj c'anjel chiru.-


Ο δε ειπε προς αυτους Εχθρος ανθρωπος εκαμε τουτο οι δε δουλοι ειπον προς αυτον Θελεις λοιπον να υπαγωμεν και να συλλεξωμεν αυτα; 	 Ut a'an quixye reheb: -Jun li cuînk xic' na-iloc cue xbânun re a'in, chan. Ut eb laj c'anjel que'xye: -¿Ma tâcuaj toxic ut toxkamich'?-


Διοτι αν και περιπατωμεν εν σαρκι, δεν πολεμουμεν ομως κατα σαρκα 	 Yâl nak cuînko. Abanan inc'a' yôco chi pletic jo' neque'xbânu li kech cuînkilal arin sa' ruchich'och'. Riq'uin ban li mâusilal yôco chi pletic.


Και εισηλθον ο πας ο λαος εις τον οικον του Βααλ, και εκρημνισαν αυτον και τα θυσιαστηρια αυτου και τα ειδωλα αυτου κατεσυντριψαν και Ματθαν τον ιερεα του Βααλ εθανατωσαν εμπροσθεν των θυσιαστηριων. 	 Chixjunileb li tenamit queßcôeb saß lix templo li yîbanbil dios Baal ut queßxjucß. Queßxjucß ajcuiß chixjunileb li artal ut eb li yîbanbil dios. Ut queßxcamsi chiru li artal laj Matán laj tij li quicßanjelac chiru laj Baal.


Και θελω θεσει τα ορια σου απο της Ερυθρας θαλασσης μεχρι της θαλασσης των Φιλισταιων, και απο της ερημου μεχρι του ποταμου διοτι εις τας χειρας υμων θελω παραδωσει τους κατοικους του τοπου, και θελεις εκδιωξει αυτους απ' εμπροσθεν σου. 	 Lâin tinqßue retalil bar tânumekß li nubâl re li naßajej li tinqßue êre. Li nubâl tânumekß cuan cuiß li Caki Palau ut tâcuulak cuan cuiß li palau Mediterráneo li cuan saß xcuênt lix tenamiteb laj filisteo ut tâcuulak cuan cuiß li chaki chßochß ut toj cuan cuiß li nimaß Eufrates. Lâin tinkßaxtesiheb saß êrukß li cuanqueb saß li naßajej aßan, ut lâex tex-isînk reheb aran.


Θελω αφανισει τας πολεις σου και συ θελεις εισθαι ερημωσις, και θελεις γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Mâcßaßak chic tâcuânk saß lê tenamit nak tinsach ruheb. Ut mâcßaß chic tâêlk saß lê chßochß. Ut riqßuin aßan têqßue retal nak lâin li Kâcuaß.


Και γυνη τις εχουσα ρυσιν αιματος δωδεκα ετη, ητις δαπανησασα εις ιατρους ολον τον βιον αυτης δεν ηδυνηθη να θεραπευθη υπ' ουδενος, 	 Sa' xyânkeb cuan jun li ixk cablaju chihab xticlajic xyajel. Junelic yô lix yajel li ixk a'an ut inc'a' chic natz'ap lix quiq'uel. Quixq'ue rib chi banec' riq'uin nabaleb aj banonel ut nabal li tumin quixsach. Abanan mâ jun quiru chi banoc re.


Εκ των υιων Οζιηλ Μιχα εκ των υιων του Μιχα Σαμιρ. 	 Li ralal laj Uziel, aßan laj Micaía; li ralal laj Micaía, aßan laj Samir.


Και εφαγον παντες και εχορτασθησαν. 	 Que'cua'ac chixjunileb toj retal que'c'ojla xch'ôl.


Τοτε ελαλησεν ο Δανιηλ προς τον βασιλεα, Βασιλευ, ζηθι εις τον αιωνα. 	 Laj Daniel quichakßoc ut quixye re: —At rey, chicuânk taxak lâ yußam chi junelic.


Αλλ' εαν η διακονια του θανατου η εν γραμμασιν εντετυπωμενη εις λιθους εγεινεν ενδοξος, ωστε οι υιοι Ισραηλ δεν ηδυναντο να ενατενισωσιν εις το προσωπον του Μωυσεως δια την δοξαν του προσωπου αυτου την μελλουσαν να καταργηθη, 	 Li chak'rab li quiq'uehe' re laj Moisés tz'îbanbil chiru pec ut quic'utun xlok'al li Dios nak quixq'ue li chak'rab a'in. Quilemtz'un li rilobâl laj Moisés ut eb laj Israel inc'a' que'xcuy rilbal usta junpât ajcui' quicuan sa' li rilobâl laj Moisés lix lok'al li Dios. Li najter chak'rab a'in li quic'amoc chak re li câmc sa' kabên quic'ulun riq'uin xlok'al li Dios.


Απεκριθη ο Ιησους Η βασιλεια η εμη δεν ειναι εκ του κοσμου τουτου εαν η βασιλεια η εμη ητο εκ του κοσμου τουτου, οι υπηρεται μου ηθελον αγωνιζεσθαι, δια να μη παραδωθω εις τους Ιουδαιους τωρα δε η βασιλεια η εμη δεν ειναι εντευθεν. 	 Li Jesús quixye re: -Lin cuanquil lâin mâcua' re sa' ruchich'och'. Cui ta lâin tintaklânk arin sa' ruchich'och', eb li neque'tâken cue te'pletik raj re incolbal chiruheb li neque'c'amoc be chiruheb laj judío. Abanan lin cuanquil lâin mâcua' re sa' ruchich'och', chan.


Ακουσατε τον λογον του Κυριου, υιοι Ισραηλ διοτι ο Κυριος εχει κρισιν μετα των κατοικων της γης, επειδη δεν υπαρχει αληθεια ουδε ελεος ουδε γνωσις Θεου επι της γης. 	 Abihomak râtin li Kâcuaß, ex ralal xcßajol laj Israel, xban nak yô xjoskßil saß êbên lâex li cuanquex saß li naßajej aßin. Joßcaßin yô chixyebal li Kâcuaß Dios: —Mâ ani tîc xchßôl ut mâ ani na-uxtânan u ut mâ ani naqßuehoc retal nak Lâin li Kâcuaß Dios.


Και ο αρχων του πατρικου οικου των συγγενειων των Κααθιτων θελει εισθαι Ελισαφαν ο υιος του Οζιηλ. 	 Laj Elizafán, li ralal laj Uziel, aßan li tâtaklânk saß xbêneb li ralal xcßajol laj Coat.


Τας δε νεωτερας χηρας αποβαλλε διοτι αφου εντρυφησωσι κατα του Χριστου, θελουσι να υπανδρευωνται, 	 Abanan, li xmâlca'an li toj sâjeb inc'a' tâtz'îbâk xc'aba'eb sa' xyânkeb li neque'xc'ul xtenk'anquil xban nak mâre te'xra cui'chic ru li sumlâc ut mâre anchal inc'a' chic te'xq'ue xch'ôl chi c'anjelac chiru li Cristo.


τωρα λοιπον εστω, ανεχωρησας, επειδη επεθυμησας πολυ τον οικον του πατρος σου αλλα δια τι εκλεψας τους Θεους μου; 	 Lâin ninnau nak xat-el cuiqßuin saß junpât xban nak tâcuaj ru xic saß rochoch lâ yucuaß. Caßaj cuiß li incßaß nintau ru lâin, ¿cßaßut nak xacuelkßaheb chak lin dios? chan laj Labán.


Και οτε εβοησαν προς τον Κυριον οι υιοι Ισραηλ δια τους Μαδιανιτας, 	 Queßxyâba xcßabaß li Kâcuaß eb laj Israel xban li raylal li yôqueb chixcßulbal saß rukßeb laj Madián.


Παντα δε τα κτηνη και τα λαφυρα των πολεων ελεηλατησαμεν δι' εαυτους. 	 Ut kaxoc li quetômk chokß ke ut li cßaßru cuan saß eb lix tenamit.


Λεγει λοιπον εις εκ των μαθητων αυτου, ο Ιουδας Σιμωνος ο Ισκαριωτης, οστις εμελλε να παραδωση αυτον 	 Laj Judas Iscariote li ralal laj Simón, a'an jun reheb lix tzolom. A'an li tâk'axtesînk re li Jesús sa' ruk'eb li xic' neque'iloc re.


Ηκουσατε οτι ερρεθη εις τους αρχαιους, μη μοιχευσης. 	 rabiom resil nak quiyeman najter: Matmuxuc caxâr.


Και ωμοσε προς αυτους Γεδαλιας ο υιος του Αχικαμ υιου του Σαφαν και προς τους ανδρας αυτων, λεγων, Μη φοβεισθε να ησθε δουλοι των Χαλδαιων κατοικησατε εν τη γη και δουλευετε εις τον βασιλεα της Βαβυλωνος και θελει εισθαι καλον εις εσας. 	 Ut laj Gedalías li ralal laj Ahicam li ralal laj Safán quixbânu li juramento riqßuineb li soldados ut riqßuineb li nequeßtaklan saß xbêneb. Ut quixye reheb: —Mexxucuac chi cßanjelac chiruheb laj Babilonia. Canâkex saß li naßajej aßin ut cßanjelankex chiru lix reyeb laj Babilonia re nak us tex-êlk riqßuin li cßaßru têbânu.


Καλητερος ο πτωχος ο περιπατων εν τη ακεραιοτητι αυτου, παρα τον πλουσιον τον διεστραμμενον τα χειλη αυτου και οντα αφρονα. 	 Kßaxal us li cuânc saß tîquilal usta nebaßako chiru nak incßaß takatau kanaßleb ut tâcuulak chiku ticßtißic.


Εν εκεινω τω καιρω θελουσιν ειπει προς τον λαον τουτον και προς την Ιερουσαλημ, Ανεμος καυστικος των υψηλων τοπων της ερημου φυσα προς την θυγατερα του λαου μου, ουχι δια να ανεμιση ουδε δια να καθαριση 	 Tâcuulak xkßehil nak tâyehekß reheb li tenamit aßin ut reheb laj Jerusalén chi joßcaßin: Chanchan jun li tikcual ikß li tâchâlk saß li chaki chßochß. Mâcuaß li kßunil ikß li narisi rix li trigo.


Ο δε ειπεν, Ημαρτησα αλλα τιμησον με τωρα, παρακαλω, εμπροσθεν των πρεσβυτερων του λαου μου και εμπροσθεν του Ισραηλ, και επιστρεψον μετ' εμου, δια να προσκυνησω Κυριον τον Θεον σου. 	 Laj Saúl quixye re: —Lâin xinmâcob. Abanan nintzßâma châcuu nak tâqßue inlokßal chiruheb li nequeßcßamoc be chiruheb lin tenamit Israel ut chiruheb ajcuiß chixjunileb li tenamit. Tatsukßîk cuochben re nak tinlokßoni li Kâcuaß lâ Dios, chan.


τοτε θελω λαλησει και δεν θελω φοβηθη αυτον διοτι ουτω δεν ειμαι εν εμαυτω. 	 Ut naru raj chic tinâtinak chi incßaß tinxucuak ut tinye nak mâcßaß inmâc.


Και ειπεν ο βασιλευς, φερετε μοι μαχαιραν. Και εφεραν την μαχαιραν εμπροσθεν του βασιλεως. 	 Ut li rey quixye reheb li nequeßtenkßan re: —Cßamomak chak junak li chßîchß, chan. Ut queßxcßam chak li chßîchß riqßuin li rey.


Αναβαινουσιν εως των ουρανων και καταβαινουσιν εως των αβυσσων η ψυχη αυτων τηκεται υπο της συμφορας. 	 Quixtaksi li jucub saß ikß ut quixcut cuißchic saß li haß ut cßajoß nak queßxucuac li cuanqueb chi saß.


Και προσταξας αυτον εντονως, ευθυς απεπεμψεν αυτον 	 Li Jesús quixchak'rabi chi us ut quixye re:


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον Κυριον, Δεομαι, Κυριε εγω δεν ειμαι ευλαλος ουτε απο χθες ουτε απο προχθες ουτε αφ' ης ωρας ελαλησας προς τον δουλον σου αλλ' ειμαι βραδυστομος και βραδυγλωσσος. 	 Tojoßnak quichakßoc laj Moisés ut quixye: —At Kâcuaß, lâin chßaßaj li âtinac chicuu. Ac cue nak incßaß ninnau âtinac chalen chak saß incaßchßinal. Ut chalen ajcuiß anakcuan nak yôcat chicuâtinanquil incßaß ninnau âtinac, chan laj Moisés.


Διοτι ως πτηνον πλανωμενον, απο της φωλεας αυτου δεδιωγμενον, ουτως αι θυγατερες του Μωαβ θελουσιν εισθαι κατα τας διαβασεις του Αρνων. 	 Eb laj Moab xeßisîc saß lix naßajeb chire li nimaß Arnón. Chanchaneb laj xicßanel xul li queßisîc saß eb lix soc.


Σας λεγω δε οτι εν τη ημερα εκεινη ελαφροτερα θελει εισθαι η τιμωρια εις τα Σοδομα παρα εις την πολιν εκεινην. 	 Relic chi yâl tinye êre nak toj cubenak ca'ch'in lix tojbal xmâqueb li tenamit Sodoma chiru lix tojbal xmâqueb li tenamit a'in sa' xk'ehil li rakba âtin.


Και συ, παιδιον, προφητης του Υψιστου θελεις ονομασθη. Διοτι θελεις προπορευθη προ προσωπου του Κυριου εις το να ετοιμασης τας οδους αυτου, 	 At cualal, lâat xprofeta li nimajcual Dios. Lâat tatxic xbên cua chiru li Kâcua' ut tâch'olob lix yâlal chiruheb li tenamit re nak te'xcauresi ribeb chixc'ulbal li Kâcua'.


Κατεστησας ημας ονειδος εις τους γειτονας ημων, καταγελων και χλευασμον εις τους περιξ ημων. 	 Xacßut kaxutân chiruheb li jalanil tenamit. Nak nocoeßril, nocoeßxseße ut nocoeßretzßu.


ειναι συγκεχωρημενον εις ημας να δωσωμεν φορον εις τον Καισαρα η ουχι; 	 Ye ke c'a'ru naxye li chak'rab. ¿Ma us takaq'ue li katoj re laj César li acuabej malaj ut inc'a'? chanqueb re.


Και τοτε θελουσιν ιδει τον Υιον του ανθρωπου ερχομενον εν νεφελαις μετα δυναμεως πολλης και δοξης. 	 Nak acak x-ec'an ru li choxa, te'ril cuu lâin li C'ajolbej nak yôkin chak chi châlc sa' li chok riq'uin lix nimal incuanquil ut lin lok'al.


Διοτι η γη ειναι πληρης μοιχων διοτι εξ αιτιας του ορκου πενθει η γη εξηρανθησαν αι βοσκαι της ερημου και η οδος αυτων εγεινε πονηρα και η δυναμις αυτων αδικος. 	 Saß li naßajej aßin nabaleb li nequeßxmux ru xsumlajiqueb. Eb li tenamit yalyôqueb xkße chixbânunquil li mâusilal. Xban nak li cuanqueb saß xcuanquil nequeßxbânu li cßaßru nequeßraj xjuneseb, joßcan nak li Kâcuaß quixtzßektâna li chßochß. Chaki chic li chßochß ut chaki chic li pachßayaß.


Και οι αγρευοντες εκαμον βαθειαν σφαγην αλλ' εγω θελω παιδευσει παντας αυτους. 	 Chanchan nak xebec jun li jul kßaxal cham chokß re li raßal xban lix qßuial li mâusilal nequebânu. Joßcan nak texinqßue chixtojbal rix lê mâusilal chêjunilex lâex.


Και ειπεν ο Αβραμ, Δεσποτα Κυριε, τι θελεις δωσει εις εμε, ενω εγω απερχομαι ατεκνος, ο δε κληρονομος της οικιας μου ειναι ουτος ο εκ Δαμασκου Ελιεζερ; 	 Laj Abram quixye re: —At Kâcuaß Dios, ¿cßaßru aj e nak nabal lin râbal tâqßue? Lâat nacanau nak mâ jun cualal incßajol cuan. Ut li ani tâêchanînk re li cßaßru cuan cue, aßan li xbên inmôs laj Eliezer li chalenak chak saß li tenamit Damasco, chan.


Και εν τη εικοστη τριτη ημερα του εβδομου μηνος απελυσε τον λαον εις τας σκηνας αυτων, ευφραινομενους και αγαλλομενους την καρδιαν δια τα αγαθα οσα εκαμεν ο Κυριος προς τον Δαβιδ και προς τον Σολομωντα και προς τον Ισραηλ τον λαον αυτου. 	 Saß li oxib xcaßcßâl xbe li xcuuk li po, li rey Salomón quixchakßrabiheb li tenamit re teßxic saß rochocheb chi saheb saß xchßôl ut chi cßojcßôqueb xchßôl xban chixjunil li usilal li quixbânu li Dios reheb laj David ut laj Salomón, joß eb ajcuiß li tenamit Israel.


Δεν εποτισας υδωρ τον διψωντα, και ηρνηθης αρτον εις τον πεινωντα. 	 Lâat incßaß xaqßueheb rucßa li teßchakik re. Ut incßaß xaqßueheb xcua li teßtzßocâk.


και ουχι καθως ο Μωυσης εβαλλε καλυμμα επι το προσωπον αυτου δια να μη ατενισωσιν οι υιοι Ισραηλ εις το τελος του μελλοντος να καταργηθη. 	 Inc'a' nakabânu jo' quixbânu laj Moisés najter nak quixtz'ap li rilobâl riq'uin t'icr re nak eb laj Israel inc'a' te'ril nak yô chi êlc lix lok'al.


Οι οφθαλμοι του Κυριου ειναι επι τους δικαιους, και τα ωτα αυτου εις την κραυγην αυτων. 	 Li Kâcuaß aßan naril li cßaßru nequeßxcßul li tîqueb xchßôl ut naxtenkßaheb. Aßan narabi nak nequeßxtzßâma xtenkßanquil chiru.


Και ειπεν η πρεσβυτερα προς την νεωτεραν, Ο πατηρ ημων ειναι γερων, και ανθρωπος δεν ειναι επι της γης, δια να εισελθη προς ημας κατα την συνηθειαν πασης της γης 	 Saß jun li cutan eb lix rabin laj Lot yôqueb chi âtinac chi ribileb rib. Li asbej quixye re li rîtzßin: —Li kayucuaß yô chi tîxc. Ut arin mâ jun cuînk cuan re tosumlâk riqßuineb joß na-uxman yalak bar.


Υιοι του Ησαυ, Ελιφας, Ραγουηλ και Ιεους και Ιεγλομ και Κορε 	 Eb li ralal xcßajol laj Esaú, aßaneb aßin: laj Elifaz, laj Reuel, laj Jeús, laj Jaalam ut laj Coré.


Και εστραφην να ιδω την φωνην, ητις ελαλησε μετ' εμου και στραφεις ειδον επτα λυχνιας χρυσας, 	 Ut nak quin-iloc chicuix chirilbal ani yô chi âtinânc cue, quicuil cuukub li candelero cuan xxamlel yîbanbil riq'uin oro.


Εν δε τω εβδομω μηνι, Ισμαηλ ο υιος του Νεθανιου, υιου του Ελισαμα, εκ του βασιλικου σπερματος, ηλθεν, εχων μεθ' εαυτου δεκα ανδρας, και επαταξαν τον Γεδαλιαν, ωστε απεθανε, και τους Ιουδαιους και Χαλδαιους, τους οντας μετ' αυτου εν Μισπα. 	 Laj Ismael aßan li ralal laj Netanías li ralal laj Elisama xcomoneb lix reyeb laj Judá. Saß li xcuuk li po, laj Ismael rochben lajêb chi cuînk queßcuulac ut queßxcamsi laj Gedalías. Ut queßxcamsiheb ajcuiß laj Judá ut eb laj Babilonia li cuanqueb rochben aran Mizpa.


Και απο του φοβου αυτου εταραχθησαν οι φυλακες και εγειναν ως νεκροι. 	 Ut eb li yôqueb chi c'ac'alênc re li muklebâl neque'sicsot xban xxiuheb chirilbal li quic'ulman. Chanchan camenak que'cana.


Και ο μεν Μωυσης υπηρξε πιστος εις ολον τον οικον αυτου ως θεραπων, εις μαρτυριαν των λαληθησομενων, 	 Relic chi yâl nak laj Moisés quipâban chiru li Dios ut quic'amoc be chiruheb laj Israel. Quixch'olob xyâlal li c'a'ru tâc'ulmânk mokon. Laj Moisés yal aj c'anjel chiru li Dios.


και θελουσι νιπτει ο Ααρων και οι υιοι αυτου τας χειρας αυτων και τους ποδας αυτων εξ αυτου 	 Ut riqßuin li haß li cuan saß li pila teßxchßaj li rukßeb ut teßxchßaj li rokeb laj Aarón joßqueb ajcuiß li ralal.


Τοτε τα εθνη θελουσι φοβηθη το ονομα του Κυριου, και παντες οι βασιλεις της γης την δοξαν σου. 	 Eb li jalaneb xtenamit teßxxucua ru li Kâcuaß. Eb li rey li cuanqueb saß ruchichßochß teßxqßue retal lix lokßal.


Και εταπεινωθη ο Εζεκιας δια την επαρσιν της καρδιας αυτου, αυτος και οι κατοικοι της Ιερουσαλημ, και δεν ηλθεν επ' αυτους η οργη του Κυριου εν ταις ημεραις του Εζεκιου. 	 Quiyotßeß xchßôl laj Ezequías ut quixcubsi rib chiru li Kâcuaß. Joßcan ajcuiß queßxbânu li cuanqueb Jerusalén. Joßcan nak li Kâcuaß incßaß quixqßueheb chixtojbal xmâqueb nak toj yoßyo laj Ezequías.


εκεινος δε οστις δεν εγενεαλογειτο εξ αυτων, εδεκατωσε τον Αβρααμ, και ηυλογησε τον εχοντα τας επαγγελιας 	 Laj Melquisedec mâcua' xcomoneb li ralal xc'ajol laj Leví aban laj Abraham quixq'ue li junjûnk sa' xlajêtkil re laj Melquisedec. Nim xcuanquil laj Abraham xban nak ac yechi'inbil re li rosobtesinquil xban li Dios. Aban laj Melquisedec k'axal nim cui'chic lix cuanquil. Jo'can nak quirosobtesi laj Abraham.


Δια τουτο εξεχεα την οργην μου επ' αυτους κατηναλωσα αυτους εν τω πυρι της οργης μου τας οδους αυτων ανταπεδωκα επι τας κεφαλας αυτων, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Joßcan nak lâin tincuisi lin joskßil saß xbêneb. Chanchanakin li xam nak tinsach ruheb. Aßaneb ajcuiß teßtojok re li mâusilal xeßxbânu. Lâin li nimajcual Dios ninyehoc re aßin.—


Και εκαλεσε τον Μωυσην και τον Ααρων δια νυκτος και ειπε, Σηκωθητε, εξελθετε εκ μεσου του λαου μου και σεις και οι υιοι του Ισραηλ και υπαγετε, λατρευσατε τον Κυριον, καθως ειπετε 	 Ut laj faraón chiru li kßojyîn aßan quixtakla resil riqßuin laj Moisés ut laj Aarón. Quixye reheb: —Cuaclinkex. Elenkex saß junpât. Cßamomak chêrix chixjunileb laj Israel. Ayukex ut lokßonihomak ru lê Dios joß xeye cue.


Απο φωνης του στεναγμου μου εκολληθησαν τα οστα μου εις το δερμα μου. 	 Nin-ayaynac xban li raylal ut yôquin chi bakêrc.


Οι οικεται υποτασσεσθε εν παντι φοβω εις τους κυριους σας, ου μονον εις τους αγαθους και επιεικεις, αλλα και εις τους διεστραμμενους. 	 Ex aj c'anjel chex-abînk chiruheb lê patrón ut che-oxlok'iheb. Moco ca'aj cui' ta chiruheb li tûlaneb. Chex-abînk ban ajcui' chiruheb li josk' aj patrón.


Και ανεχωρησεν ο Κυριος, αφου επαυσε να λαλη προς τον Αβρααμ και ο Αβρααμ επεστρεψεν εις τον τοπον αυτου. 	 Nak quirakeß chi âtinac riqßuin laj Abraham, li Kâcuaß Dios qui-el aran. Ut laj Abraham quisukßi cuißchic saß rochoch.


δια να μη ειπη τις οτι εις το ονομα μου εβαπτισα. 	 Cui ta lâin quincubsin êha', mâre raj quec'oxla nak quinbânu sa' inc'aba' lâin.


Μετα ταυτα ηνοιξεν ο Ιωβ το στομα αυτου, και κατηρασθη την ημεραν αυτου. 	 Quicuulac xkßehil nak laj Job quiâtinac ut quixmajecua li cutan nak quiyoßla.


Ειπε δε ο κυριος του αμπελωνος Τι να καμω; ας πεμψω τον υιον μου τον αγαπητον ισως ιδοντες τουτον θελουσιν εντραπει. 	 Tojo'nak laj êchal re li ch'och' quixye: -¿C'a'ru tinbânu anakcuan? Tintakla li cualal li k'axal raro inban. Nak te'ril li cualal, mâre te'xc'ul sa' xyâlal, chan sa' xch'ôl.


Αλλ' ο Υψιστος δεν κατοικει εν χειροποιητοις ναοις, καθως ο προφητης λεγει 	 Quixyîb li templo usta li nimajcual Dios inc'a' nacuan sa' junak cab yîbanbil xban cuînk jo' quixye chak li profeta Isaías nak quixye chi jo'ca'in:


Και οι υιοι του Σεμιδα ησαν Αχιαν και Συχεμ και Λικχι και Ανιαμ. 	 Eb li ralal laj Semida, aßaneb laj Ahián, laj Siquem, laj Likhi ut laj Aniam.


Ειπε δε ο Ιησους προς τους δυο ανδρας, τους κατασκοπευσαντας την γην, Εισελθετε εις την οικιαν της πορνης και εξαγαγετε εκειθεν την γυναικα, και παντα οσα εχει, καθως ωμοσατε προς αυτην. 	 Ut laj Josué quixye reheb li cuib chi cuînk li queßcuulac Jericó chi qßuehoc etal: —Ayukex saß rochoch lix Rahab li naxcßayi rib ut têrisi aran joß ajcuiß chixjunil li cßaßru cuan re, joß queyechißi re, chan.


Λαβε τον Ααρων και τους υιους αυτου μετ' αυτου, και τας στολας και το ελαιον του χρισματος και τον μοσχον της περι αμαρτιας προσφορας και τους δυο κριους και το κανιστρον των αζυμων. 	 —Tâxakabeb laj Aarón ut eb li ralal chi cßanjelac chokß aj tij. Tâcßameb chiru li oquebâl re li tabernáculo. Ut tâcßam ajcuiß li rakßeb laj tij ut li aceite re xqßuebal saß xjolomeb. Tâcßam junak li toro li tâmayejâk re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb. Ut tâcßameb ajcuiß cuib li carner têlom ut li chacach li cuan cuiß li caxlan cua li mâcßaß xchßamal.


Προσεταξας συ την πρωιαν επι των ημερων σου; εδειξας εις την αυγην τον τοπον αυτης, 	 At Job, ¿ma xaqßue jun sutak chi sakêuc li cutan? ¿Ma xaqßue jun sutak chi cutanocß li ruchichßochß?


δος λοιπον εις τον δουλον σου καρδιαν νοημονα εις το να κρινη τον λαον σου, δια να διακρινω μεταξυ καλου και κακου διοτι τις δυναται να κρινη τον λαον σου τουτον τον μεγαν; 	 Nintzßâma châcuu nak tâqßue taxak innaßleb re nak tinnau taklânc saß xbêneb lâ tenamit saß tîquilal. Tinnau taxak xqßuebal retal bar cuan li us ut bar cuan li incßaß us. Cui incßaß tinâtenkßa, ¿chan ta cuiß ru nak târûk tintaklânk saß xbêneb li tenamit aßin? chan laj Salomón.


Πιστος ο λογος και πασης αποδοχης αξιος 	 Relic chi yâl nak a'an li tz'akal xyâlal li yôquin chixyebal, ut chixjunileb taxak te'pâbânk re.


εις τον οποιον σας εκαλεσε δια του ευαγγελιου ημων προς απολαυσιν της δοξης του Κυριου ημων Ιησου Χριστου. 	 A'an aj e nak li Dios quixsic' êru re nak têpâb li evangelio li xkach'olob chêru re nak textz'akônk riq'uin lix nimal xlok'al li Kâcua' Jesucristo.


αλλ' ηφανισθη και ιδου, δεν υπηρχε και εζητησα αυτον, και δεν ευρεθη. 	 Abanan li jun aßan quisacheß. Nak quinnumeß aran, mâ ani chic xban nak ac xsacheß.


Και εκαμεν ο Βεσελεηλ την κιβωτον εκ ξυλου σιττιμ δυο πηχων και ημισειας το μηκος αυτης και μιας πηχης και ημισειας το πλατος αυτης και μιας πηχης και ημισειας το υψος αυτης 	 Ut laj Bezaleel quijolomin reheb nak queßxyîb li Lokßlaj Câx riqßuin li châbil cheß acacia. Jun metro riqßuin lajêb centímetro li rok queßxqßue. Ut ôb xcâcßâl centímetro xnimal li ru ut ôb xcâcßâl centímetro xteram queßxqßue.


Και ενω προσεκυνει εν τω οικω Νισρωκ του θεου αυτου, Αδραμμελεχ και Σαρασαρ οι υιοι αυτου επαταξαν αυτον εν μαχαιρα, αυτοι δε εφυγον εις γην Αρμενιας εβασιλευσε δε αντ' αυτου Εσαραδδων ο υιος αυτου. 	 Saß jun li cutan laj Senaquerib yô chi lokßonînc saß lix templo laj Nisroc lix dios. Queßcuulac laj Adramelec ut laj Sarezer, li cuib chi ralal. Queßxcamsi chi chßîchß ut queßêlelic. Queßcôeb saß li naßajej Ararat. Ut aß chic laj Esar-hadón li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj laj Senaquerib.


Ο αροτριων μηπως ολην την ημεραν αροτρια δια να σπειρη, διανοιγων και βωλοκοπων τον αγρον αυτου; 	 Cui junak aj acuinel naxcauresi lix chßochß re tââuk, ¿ma junelic ta biß yôk rakßinquil? ¿Ma junelic ta biß yôk chixbecbal?


Παντες ουτοι θελουσιν αισχυνθη και εντραπη οι εργαται των ειδωλων θελουσι φυγει εν καταισχυνη παντες ομου. 	 Abanan chixjunileb li nequeßyîban re li jalanil dios sachsôk xnaßleb teßcanâk ut teßxutânâk. Teßseßêk ut teßhobekß nak tâcßutekß xxutâneb.


Και δι' αυτο δε τουτο καταβαλοντες πασαν σπουδην, προσθεσατε εις την πιστιν σας την αρετην, εις δε την αρετην την γνωσιν, 	 Abanan inc'a' tz'akal cui ca'aj cui' nocopâban. Chikayalak ban kak'e chixbânunquil li châbilal. Ut chikatzolak kib riq'uin li Dios re nak châbilak li kana'leb.


Ο Θεος εξηγαγεν αυτον εξ Αιγυπτου εχει ως δυναμιν μονοκερωτος θελει καταφαγει τα εθνη τους πολεμιους αυτου, και θελει συντριψει τα οστα αυτων, και θελει κατατοξευσει αυτους με τα βελη αυτου. 	 Li Kâcuaß qui-isin reheb saß li naßajej Egipto. Kßaxal cau xmetzßêuheb. Chanchan xmetzßêu li bôyx li cuan saß qßuicheß. Teßnumtâk saß xbêneb li xicß nequeßiloc reheb. Teßxtoki lix bakeleb ut teßxcuteb riqßuin lix tzimajeb.


και τους πεντε στυλους αυτης και τα αγκιστρα αυτων και περιεκαλυψε τα κιονοκρανα αυτων και τας ταινιας αυτων με χρυσιον τα πεντε ομως υποβασια αυτων ησαν χαλκινα. 	 Ut queßxyîb ajcuiß ôb li rokechal ut queßxyîb ôb li gancho re xchapbal li tßicr chiru li okech. Queßxletz li oro chirix li ôb chi cheß. Ut queßxyîb ajcuiß riqßuin bronce ôb xnaßajeb li okech.


Παντα τα πρωτοτοκα, οσα γεννωνται μεταξυ των βοων σου και των προβατων σου τα αρσενικα, θελεις αφιερονει εις Κυριον τον Θεον σου δεν θελεις μεταχειρισθη εις εργασιαν τον πρωτοτοκον μοσχον σου, ουδε κουρευσει το πρωτοτοκον των προβατων σου. 	 Têkßaxtesi re li Kâcuaß lê Dios li xbên ral lê cuacax li têlom, ut li xbên ral lê carner li têlom. Incßaß têqßue chi cßanjelac li xbên ral lê bôyx ut mêbes rix li xbên ral lê carner.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Γιττιθ. Ψαλμος του Δαβιδ." Κυριε ο Κυριος ημων, ποσον ειναι θαυμαστον το ονομα σου εν παση τη γη οστις εθεσας την δοξαν σου υπερανω των ουρανων. 	 At Kâcuaß, at kaDios, numtajenak lâ lokßal saß chixjunil li ruchichßochß. Lokßoninbil lâ cßabaß saß choxa joß ajcuiß saß ruchichßochß.


περι του οποιου οι κατηγοροι παρασταθεντες δεν επεφεραν ουδεμιαν κατηγοριαν εξ οσων εγω υπενοουν, 	 Sa' inch'ôl lâin nak k'axal nim li mâc quixbânu. Abanan nak que'c'ulun arin li yôqueb chi jitoc re, inc'a' que'jitoc chirix jo' quinc'oxla.


Ειπον προς τας μητερας αυτων, Που ειναι σιτος και οινος; Οποτε ελιποθυμουν εν ταις πλατειαις της πολεως ως ο τραυματιας, οποτε η ψυχη αυτων εξεχεετο εις τον κολπον των μητερων αυτων. 	 Nequeßxye reheb lix naß: —Mâcßaß chic kacua kucßa, chanqueb. Ut nequeßtßaneß saß eb li be xban xtzßocajiqueb. Ut nequeßcam saß rukßeb lix naß xban nak mâcßaß chic xtzacaêmkeb.


Σεις λοιπον ακουσατε την παραβολην του σπειροντος. 	 Abihomak lix yâlal li jaljôquil ru âtin a'in chirix laj acuinel.


Και εδιδασκεν αυτους δια παραβολων πολλα, και ελεγε προς αυτους εν τη διδαχη αυτου 	 Ut nabal c'a'ak re ru quixtzoleb cui' riq'uin jaljôquil ru âtin. Nak yô chixch'olobanquil lix yâlal chiruheb, quixye li serak' a'in reheb:


Υψωσατε σημαιαν προς την Σιων συρθητε, μη σταθητε διοτι εγω θελω φερει κακον απο βορρα και συντριμμον μεγαν. 	 Cßutumakeb li be li naxic Sión. Tex-êlelik chi junpât re têcol êrib xban nak saß li norte tâchâlk chak li raylal li tixqßue li Kâcuaß saß êbên. Tâsachekß ru chixjunil.


Εξ ημων εξηλθον, αλλα δεν ησαν εξ ημων διοτι εαν ησαν εξ ημων, ηθελον μενει μεθ' υμων αλλα εξηλθον δια να φανερωθωσιν οτι δεν ειναι παντες εξ ημων. 	 Sa' kayânk xe'el li xic' neque'iloc re li Cristo, abanan moco kech aj pâbaneleb ta nak xe'cuan. Cui ta eb a'an kech aj pâbanelil, cuanqueb raj chi junelic sa' kayânk. Abanan xe'el sa' kayânk re nak tânaumânk nak mâcua'eb kech aj pâbanelil.


Ωστε ο νομος εγεινε παιδαγωγος ημων εις τον Χριστον, δια να δικαιωθωμεν εκ πιστεως. 	 Jo'can nak li chak'rab, a'an nac'utuc xyâlal chiku ut a'an nac'amoc ke riq'uin li Cristo re nak tîcobresinbilak kach'ôl riq'uin xpâbanquil li Cristo.


ουχι οτι ειδε τις τον Πατερα, ειμη εκεινος οστις ειναι παρα του Θεου, ουτος ειδε τον Πατερα. 	 A'in moco naraj ta naxye nak cuan li que'iloc chak ru li Acuabej Dios. Ca'aj cui' lâin ninna'oc ru xban nak riq'uin quinchal chak.


Και ηλθον παντες οι πρεσβυτεροι του Ισραηλ προς τον βασιλεα εις Χεβρων και εκαμεν ο βασιλευς Δαβιδ συνθηκην μετ' αυτων εις Χεβρων ενωπιον του Κυριου και εχρισαν τον Δαβιδ βασιλεα επι τον Ισραηλ. 	 Joßcan nak chixjunileb li nequeßtaklan saß xyânkeb laj Israel queßcuulac riqßuin li rey David aran Hebrón. Laj David quixbânu jun li contrato riqßuineb saß xcßabaß li Kâcuaß. Ut queßxqßue li aceite saß xjolom ut queßxxakab chokß xreyeb laj Israel.


Και ηλθον εναντιον της Γαβαα δεκα χιλιαδες ανδρων εκλεκτων εκ παντος του Ισραηλ, και η μαχη εσταθη βαρεια αλλ' αυτοι δεν εγνωριζον οτι το κακον ητο πλησιον αυτων. 	 Lajêb mil chi soldado, li sicßbileb ru saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Israel, queßxtiquib pletic saß li tenamit Gabaa ut cau queßpletic. Mâcßaß saß xchßôleb li ralal xcßajol laj Benjamín nak oc re xsachbal ruheb.


Στομα γυναικος αλλοτριας ειναι λακκος βαθυς ο μισουμενος υπο Κυριου θελει εμπεσει εις αυτον. 	 Li cßaßru naxye li ixk incßaß us xnaßleb, aßan chanchan jun li jul cham ut aran nequeßtßaneß li nequeßtzßektânâc xban li Kâcuaß.


Την δε αγαθοποιιαν και το μεταδοτικον μη λησμονειτε, διοτι εις τοιαυτας θυσιας ευαρεστειται ο Θεος. 	 Misach sa' êch'ôl xbânunquil li usilal ut xtenk'anquil êrib chêribil êrib xban nak a'an jun li mayej nacuulac chiru li Dios.


Ας γεινη η τραπεζα αυτων εμπροσθεν αυτων εις παγιδα και εις ανταποδοσιν και εις βροχον. 	 Raylal ta chisukßîk cuiß saß xbêneb li ninkße li nequeßxbânu. Li cßaßru us chiruheb, aßan ta ajcuiß chitßanok reheb.


Το ψωμιον, το οποιον εφαγες, θελεις εξεμεσει και θελεις χασει τας γλυκειας συνομιλιας σου. 	 Têxaßcua li cßaßru xetzaca ut mâcßaß aj e nak xeye châbil âtin reheb.


Ο δικαιος σφαλλων εμπροσθεν του ασεβους ειναι ως πηγη θολερα και βρυσις διαφθαρεισα. 	 Li tîc xchßôl li naxqßue rib saß rukßeb li incßaß useb xnaßleb, aßan chanchan jun li haß li naxrepuelti rib ru ut naxcuaclesi li tzßaj li cuan chi rubel.


Υπηγε δε ο λαβων τα πεντε ταλαντα και εργαζομενος δι' αυτων εκαμεν αλλα πεντε ταλαντα. 	 Ut li môs li quic'uluc re li ôb mil pês, qui-oc chi yacoc chiru ut quirêchani ôb mil pês chic sa' xbên li quixc'ul.


επακουσον μου, Κυριε, επακουσον μου, δια να γνωριση ο λαος ουτος οτι συ Κυριος εισαι ο Θεος, και συ επεστρεψας την καρδιαν αυτων οπισω. 	 At nimajcual Dios, chacuabi taxak li cßaßru nintzßâma châcuu. Chinâsume taxak re nak eb li tenamit aßin teßxqßue retal nak lâat li tzßakal Dios. Chacßut taxak chiruheb nak lâat tâcuaj nak teßsukßîk cuißchic âcuiqßuin, chan laj Elías.


Συ δεν εχεις μεριδα ουδε κληρον εν τω λογω τουτω διοτι η καρδια σου δεν ειναι ευθεια ενωπιον του Θεου. 	 Lâat inc'a' târûk tâc'ul li mâtan a'in xban nak moco tîc ta lâ ch'ôl chiru li Dios.


Και προσελθοντες οι αρχηγοι των πατριων των συγγενειων των υιων Γαλααδ, υιου του Μαχειρ, υιου του Μανασση, εκ των συγγενειων των υιων Ιωσηφ, ελαλησαν ενωπιον του Μωυσεως και ενωπιον των αρχοντων, οιτινες ησαν οι αρχηγοι των πατριων των υιων Ισραηλ 	 Eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Galaad queßcôeb chi âtinac riqßuin laj Moisés. Laj Galaad, aßan li ralal laj Maquir. Laj Maquir, aßan li ralal laj Manasés ut laj Manasés, aßan li ralal laj José.


Ελεησον με, Κυριε, διοτι προς σε κραζω ολην την ημεραν. 	 At Kâcuaß, chacuuxtâna cuu xban nak junelic yôquin chixtzßâmanquil intenkßanquil châcuu.


Οταν λοιπον ο Κυριος σε φερη εις την γην των Χαναναιων και των Χετταιων και των Αμορραιων και των Ευαιων και των Ιεβουσαιων, την οποιαν ωμοσε προς τους πατερας σου οτι θελει σοι δωσει, γην ρεουσαν γαλα και μελι, τοτε θελεις καμει την λατρειαν ταυτην κατα τουτον τον μηνα. 	 Texninkßeîk rajlal chihab saß li po aßin nak cuânkex saß li naßajej li yô cuiß chêcßambal li Kâcuaß Dios. Aßan li châbil naßajej li quiyechißîc reheb lê xeßtônil yucuaß junxil ut têrêchani ajcuiß lâex. Aßan li naßajej cuanqueb cuiß laj cananeo, laj heteo, laj amorreo, laj heveo ut laj jebuseo.


Το στομα του δικαιου μελετα σοφιαν, και η γλωσσα αυτου λαλει κρισιν. 	 Li tîqueb xchßôl junelic nequeßqßuehoc châbil naßleb ut junelic nequeßxye li yâl.


Και πολλοι λεπροι ησαν επι Ελισαιου του προφητου εν τω Ισραηλ, και ουδεις αυτων εκαθαρισθη, ειμη Νεεμαν ο Συρος. 	 Jo'can ajcui' sa' eb li cutan nak cuânk chok' profeta laj Eliseo, nabaleb li saklep rixeb aran Israel. Abanan mâ jun reheb laj judío quiq'uirtesîc. Ca'aj cui' jun li cuînk li mâcua' aj judío. Li cuînk a'an aj Naamán xc'aba'. Siria xtenamit, chan li Jesús.


τοτε θελουσιν αποστειλει οι πρεσβυτεροι της πολεως αυτου και θελουσι λαβει αυτον εκειθεν, και θελουσι παραδωσει αυτον εις την χειρα του εκδικητου του αιματος, δια να αποθανη. 	 Eb li nequeßcßamoc be saß li tenamit li qui-el cuiß li cuînk teßxtakla xcßambal ut teßxkßaxtesi saß rukß li rechßalal li camenak re tixcamsi.


Δια τουτο θελω δωσει εις αυτον μεριδα μετα των μεγαλων και τους ισχυρους θελει μοιρασθη λαφυρον, διοτι παρεδωκε την ψυχην αυτου εις θανατον και μετα ανομων ελογισθη και αυτος εβαστασε τας αμαρτιας πολλων και θελει μεσιτευσει υπερ των ανομων. 	 Joßcan ut nak saß xyânkeb li xnînkaleb ru li Dios tixqßue lix naßaj ut tixqßue lix lokßal xban nak aßan incßaß quixra lix yußam. Quixtoj rix lix mâqueb laj mâc nak quixqßue rib chi câmc saß xcßabaß laj mâc. Ut quicam joß nak nequeßcam laj mâc. Ut quitijoc ut quixtzßâma chiru li Dios nak tixcuyeb xmâc.


Και απηγγειλαν προς τον Μαροδοχαιον τους λογους της Εσθηρ. 	 Ut queßxye re laj Mardoqueo li cßaßru quixye lix Ester.


Εχομεν δε πεποιθησιν δια του Κυριου εφ' υμας οτι εκεινα, τα οποια σας παραγγελλομεν, και πραττετε και θελετε πραττει. 	 Ut c'ojc'o kach'ôl sa' êbên lâex sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo nak yôquex chixbânunquil li xkajultica chêru ut nakanau nak têbânu li bar cuan takaye êre.


εαν ομως δεν υπακουητε εις την φωνην του Κυριου, αλλα στασιαζητε εναντιον της προσταγης του Κυριου, τοτε η χειρ του Κυριου θελει εισθαι εναντιον σας, καθως εσταθη εναντιον των πατερων σας. 	 Abanan cui incßaß têbânu li cßaßru naxye, ut cui têkßet li chakßrab li quixqßue êre, li Dios texqßue chixtojbal rix lê mâc joß quixbânu riqßuin lê xeßtônil yucuaß.


Ο δε αποκριθεις προς τον ειποντα τουτο προς αυτον ειπε Τις ειναι η μητηρ μου και τινες ειναι οι αδελφοι μου; 	 Ut li Jesús quixye re: -¿Ani lin na' ut aniheb li cuîtz'in nak nequec'oxla lâex?-


Παντα ταυτα ειδον, και προσηλωσα τον νουν μου εις παν εργον, το οποιον γινεται υπο τον ηλιον ειναι καιρος καθ' ον ο ανθρωπος εξουσιαζει ανθρωπον προς βλαβην αυτου. 	 Chixjunil aßin quinqßue retal nak quin-oc chixtzßilbal rix li cßaßru nacßulman saß ruchichßochß. Quinqßue retal nak cuanqueb li cuînk cuanqueb xcuanquil saß xbêneb li ras rîtzßin ut nequeßxbânu raylal reheb.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Σηκωθητι, προπορευου του λαου, δια να εισελθωσι και κληρονομησωσι την γην, την οποιαν ωμοσα προς τους πατερας αυτων να δωσω εις αυτους. 	 Ut li Kâcuaß quixye cue, “Ayu anakcuan ut tatcßamok be chiruheb li tenamit nak teßxic re nak teßoc saß li châbil naßajej ut teßrêchani joß xinye reheb lix xeßtônil yucuaß riqßuin juramento.”


Η εαν παταξη αυτον με ξυλινον οργανον εκ χειρος, εκ του οποιου δυναται να αποθανη, και αποθανη, ειναι φονευς ο φονευς εξαπαντος θελει θανατωθη. 	 Ut cui junak naxsacß riqßuin cheß li ras rîtzßin ut aßan tâcâmk xban, li ani xsacßoc re, aßanak aj camsinel ut tâtenebâk câmc saß xbên.


Ας αισχυνθωσι και ας εντραπωσιν ομου οι επιχαιροντες εις το κακον μου ας ενδυθωσιν εντροπην και ονειδος οι μεγαλαυχουντες κατ' εμου. 	 Xutânal taxak cheßêlk li nequeßsahoß saß xchßôl riqßuin li raylal yôquin chixcßulbal. Chasacheb taxak lix naßlebeb. Xutânal taxak cheßcanâk chi junaj cua li nequeßraj numtâc saß inbên.


Και με το στομα υμων εμεγαλορρημονησατε κατ' εμου και επληθυνατε τους λογους υμων κατ' εμου εγω ηκουσα. 	 Xekßetkßeti êrib chicuu nak xeye li incßaß us chicuix. Nabal xex-âtinac. Ut lâin xcuabi li cßaßru xeye nak xinêhob.


Και ειπε προς αυτον ο Δαβιδ, Δυνασαι να με οδηγησης κατω προς τους ληστας τουτους; Ο δε ειπεν, Ομοσον μοι εις τον Θεον, οτι δεν θελεις με θανατωσει ουτε θελεις με παραδωσει εις την χειρα του κυριου μου, και θελω σε οδηγησει κατω προς τουτους τους ληστας. 	 Laj David quixye re: —¿Ma târûk tinâcßam cuanqueb cuiß li jun chßûtal chi aj êlkß aßan? chan. Ut li cuînk quixye re: —Cui lâat tâye cue saß xcßabaß li Dios nak incßaß tinâcamsi, chi moco tinâkßaxtesi saß rukß lin patrón, lâin tatincßam bar cuanqueb cuiß, chan.


ομοιως δε και τον Ιακωβον και Ιωαννην, τους υιους του Ζεβεδαιου, οιτινες ησαν συντροφοι του Σιμωνος. Και ειπε προς τον Σιμωνα ο Ιησους Μη φοβου απο του νυν ανθρωπους θελεις αγρευει. 	 Ut jo'can ajcui' laj Jacobo ut laj Juan, eb li ralal laj Zebedeo. A'an eb li rochben laj Simón. Ut li Jesús quixye re laj Simón: -Matc'oxlac. Chalen anakcuan mâcua' chic caribc tâbânu. Âcuas âcuîtz'in ban chic tâsic' re te'pâbânk, chan li Jesús.


και συνανεστησε και συνεκαθισεν εν τοις επουρανιοις δια Ιησου Χριστου, 	 Li Dios corisi chak sa' li najter yu'am nak quixcuaclesi chi yo'yo li Jesucristo ut coxq'ue chi tz'akônc sa' lix nimal xlok'al sa' li santil choxa xban nak reho chic li Cristo.


Και κατεβιβασεν η Μιχαλ τον Δαβιδ δια της θυριδος και ανεχωρησε και εφυγε και διεσωθη. 	 Ut lix Mical quixcubsi laj David saß li ventana. Laj David quiêlelic re nak tixcol rib.


Σπειρε τον σπορον σου το πρωι, και την εσπεραν ας μη ησυχαση η χειρ σου διοτι δεν εξευρεις τι θελει ευδοκιμησει, τουτο η εκεινο, η εαν και τα δυο ηναι επισης αγαθα. 	 Nak tat-âuk, tâcuau lâ cuiyaj ekßela ut tâcuau cuißchic ecuu xban nak incßaß nacanau bar cuan li tâêlk chi us, ma li tâcuau xbên cua, malaj ut li tâcuau mokon, malaj ut juntakßêt tâêlk.


Ο ασπασμος εγραφη με την χειρα εμου του Παυλου. Ενθυμεισθε τα δεσμα μου. Η χαρις ειη μεθ' υμων αμην. 	 Lâin laj Pablo. Riq'uin cuuk' yôquin chixtz'îbanquil li cuib oxib chi âtin a'in re xq'uebal xsahil sa' êch'ôl. Nintz'âma chêru nak misach sa' êch'ôl nak cuanquin chi prêxil. A' taxak li Kâcua' Dios chi-osobtesînk êre. Jo'can taxak.


Διοτι η προς τον Λιβανον αδικια σου θελει σε καλυψει, και η φθορα των θηριων η καταπτοησασα αυτα θελει σε πτοησει, εξ αιτιας των αιματων των ανθρωπων και της αδικιας της γης, της πολεως και παντων των κατοικουντων εν αυτη. 	 Li mâusilal li xebânu reheb li cuanqueb saß li naßajej Líbano tâsukßîk saß êbên lâex, joß ajcuiß li raylal xebânu nak xesacheb li xul li cuanqueb aran. Aßan tâtßanekß saß êbên lâex xban nak nabaleb li cristian xecamsi ut nabal li naßajej xerelkßa. Xepoßi li tenamit joß ajcuiß chixjunileb li cuanqueb aran.


ο Ιουδας και ο Βενιαμιν και ο Σεμαιας και ο Ιερεμιας 	 joßqueb ajcuiß laj Judá, laj Benjamín, laj Semaías, ut laj Jeremías.


ορκος Θεου θελει γεινει ανα μεσον αμφοτερων αυτων, οτι δεν εβαλε την χειρα αυτου επι το κτημα του πλησιον αυτου και ο κυριος αυτου θελει λαβει αυτο, ο δε αλλος δεν θελει καμει ανταποδοσιν. 	 tento nak li jun li quicanabâc cuiß li xul tixye li juramento saß incßabaß lâin li Kâcuaß Dios chiru laj êchal re nak aßan incßaß xcheß. Ut tento nak tâcßojlâk xchßôl laj êchal re lix xul riqßuin li âtin aßan. Ut li jun chic incßaß tâtojok.


Ιησους ο υιος του Ναυη, ο παρισταμενος ενωπιον σου, ουτος θελει εισελθει εκει ενισχυσον αυτον, διοτι αυτος θελει κληροδοτησει αυτην εις τον Ισραηλ 	 Abanan laj Josué li natenkßan âcue, li ralal laj Nun, tâoc saß li naßajej aßan. Tâqßue xcacuil xchßôl xban nak aßan tâcßamok be chiruheb laj Israel nak teßrêchani li naßajej aßan.


μετα βασιλεων και βουλευτων της γης, οικοδομουντων εις εαυτους ερημωσεις 	 Cuochbeneb raj li rey li queßcuan saß ruchichßochß ut eb li nequeßqßuehoc naßleb, li queßxyîb xnînkal ru cab nak toj yoßyôqueb.


Τα πλουτη των σοφων ειναι στεφανος εις αυτους των δε αφρονων η υπεροχη μωρια. 	 Lix lokßaleb li sêbeb xchßôl, aßan lix naßlebeb. Ut eb li mâcßaßeb xnaßleb, naßnôqueb ru xban lix tôntileb.


των οποιων ειναι οι πατερες, και εκ των οποιων εγεννηθη ο Χριστος το κατα σαρκα, ο ων επι παντων Θεος ευλογητος εις τους αιωνας αμην. 	 A'aneb li ralal xc'ajol li kaxe'tônil yucua' laj Abraham, laj Isaac ut laj Jacob. Ut sa' xyânkeb a'an quiyo'la li Cristo nak quitz'ejcualo' ut quic'ulun sa' ruchich'och'. Lok'oninbil taxak chi junelic li Cristo li k'axal nim xcuanquil sa' xbêneb chixjunileb. Jo'can taxak.


Και οι εμποροι της γης κλαιουσι και πενθουσι δι' αυτην, διοτι ουδεις αγοραζει πλεον τας πραγματειας αυτων, 	 Eb laj c'ay târahok' sa' xch'ôleb ut te'yâbak chirix li tenamit xban nak mâ ani chic tâlok'ok re lix c'ayeb.


Οταν λαμβανης το κεφαλαιον των υιων Ισραηλ κατα την απαριθμησιν αυτων, τοτε θελουσι δωσει πας ανθρωπος λυτρον δια την ψυχην αυτου προς τον Κυριον, οταν απαριθμης αυτους, δια να μη επελθη πληγη επ' αυτους, οταν απαριθμης αυτους 	 —Nak tâcuajlaheb laj Israel chi xjunjûnkaleb teßmayejak chicuu re xcolbal rix lix yußameb re nak incßaß teßcâmk.


Δεν λεγω τουτο προς κατακρισιν σας διοτι προειπον οτι εισθε εν ταις καρδιαις ημων, ωστε να συναποθανωμεν και να συζωμεν. 	 Inc'a' xinye a'in re êk'usbal. Ac xinye êre nak junelic nequexinra. Junelic cuânkex sa' inch'ôl nak yo'yôkin ut chalen toj sa' lin camic.


ο δε Θεος και τον Κυριον ανεστησε και ημας θελει αναστησει δια της δυναμεως αυτου. 	 Li Dios li quicuaclesin re li Kâcua' Jesucristo chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak, a'an ajcui' tâcuaclesînk ke chi yo'yo riq'uin lix cuanquil.


και ηκολουθει αυτον οχλος πολυς, διοτι εβλεπον τα θαυματα αυτου, τα οποια εκαμνεν επι των ασθενουντων. 	 Nabaleb yôqueb chi tâkênc re xban nak que'rileb li milagro li yô chixbânunquil nak naxq'uirtesiheb li yaj.


Και σηκωθεις ο Εσδρας απ' εμπροσθεν του οικου του Θεου, υπηγεν εις το οικημα του Ιωαναν υιου του Ελιασειβ και οτε ηλθεν εκει, αρτον δεν εφαγεν και υδωρ δεν επιε διοτι ητο εις πενθος δια την παραβασιν των μετοικισθεντων. 	 Laj Esdras qui-el chiru lix templo li Dios ut cô saß lix cuaribâl laj Johanán li ralal laj Eliasib. Nak cuan aran incßaß quicuaßac chi moco qui-ucßac xban nak cßajoß xrahil xchßôl xban li mâusilal li queßxbânu laj Israel li queßsukßi cuißchic Jerusalén.


Ουτοι ειναι οι απαριθμηθεντες, τους οποιους απηριθμησεν ο Μωυσης και ο Ααρων και οι αρχοντες του Ισραηλ, οι δωδεκα ανδρες εκαστος ητο κατα τον οικον των πατερων αυτου. 	 Aßaneb aßin li cuînk li queßajlâc xbaneb laj Moisés ut laj Aarón rochbeneb li cablaju li cuînk li nequeßjolomin reheb li junjûnk têp li ralal xcßajol laj Israel.


Βλεπων δε ο Ιωαβ οτι η μαχη παρεταχθη εναντιον αυτου εμπροσθεν και οπισθεν, εξελεξεν εκ παντων των εκλεκτων του Ισραηλ και παρεταξεν αυτους εναντιον των Συριων 	 Laj Joab quiril nak teßchâlk chiru ut chirix chi pletic. Joßcan nak quixsicß ruheb lix soldados li kßaxal cauheb rib chi pletic saß xyânkeb laj Israel ut quixqßueheb chi ubej re teßpletik riqßuineb li soldados aj Siria.


Εαν λοιπον ολον το σωμα σου ηναι φωτεινον, μη εχον τι μερος σκοτεινον, θελει εισθαι φωτεινον ολον, καθως οταν ο λυχνος σε φωτιζη δια της λαμψεως. 	 Jo'can ut cui cuanquex sa' cutan saken, moco cuanquex ta chic sa' k'ojyîn. Châbilak ban chic lê na'leb. Xban nak châbil lê na'leb, chanchanakex chic jun li xam li nacutanobresin, chan.


Ο δε ειπεν Ο ποιησας το ελεος εις αυτον Ειπε λοιπον προς αυτον ο Ιησους Υπαγε και συ, καμνε ομοιως. 	 Laj tzolol chak'rab quichak'oc ut quixye: -A' li qui-uxtânan ru, chan. Ut li Jesús quixye re: -Ayu ut jo'can ajcui' chabânu lâat, chan.


Και ειπεν ο Βαλακ προς τον Βαλααμ, Ελθε, παρακαλω, θελω σε φερει εις αλλον τοπον, ισως θελει αρεσει εις τον Θεον να μοι καταρασθης αυτον εκειθεν. 	 Laj Balac quixye re laj Balaam: —Lâin nintzßâma châcuu nak tatxic chicuix saß jalan chic naßajej. Mâre saß li naßajej aßan li Kâcuaß Dios tatxcanab chixtzßâmanquil mâusilal saß xbêneb, chan.


Ο δε Αβρααμ εδραμεν εις τους βοας, και ελαβε μοσχαριον απαλον και καλον, και εδωκεν εις τον δουλον ο δε εσπευσε να ετοιμαση αυτο 	 Laj Abraham cô saß junpât cuanqueb cuiß lix quetômk. Quixchap jun li cuacax châbil ut toj al. Quixqßue li xul re lix môs re nak tixcßûb chak chi châbil.


Και εξετεινεν ο Μωυσης την χειρα αυτου προς τον ουρανον, και εγεινε σκοτος πυκνον εφ' ολην την γην της Αιγυπτου τρεις ημερας. 	 Laj Moisés quixtaksi li rukß. Ut chirix aßan quicana li tenamit saß kßojyîn. Oxib cutan tzßakal quicuan li kßojyîn saß li tenamit Egipto.


Και ο Ιακωβ ειπε προς τον Φαραω, Αι ημεραι των ετων της παροικιας μου ειναι εκατον τριακοντα ετη ολιγαι και κακαι υπηρξαν αι ημεραι των ετων της ζωης μου και δεν εφθασαν εις τας ημερας των ετων της ζωης των πατερων μου εν ταις ημεραις της παροικιας αυτων. 	 Ut laj Jacob quichakßoc ut quixye re: —Jun ciento riqßuin lajêb xcaßcßâl chihab cuoquic chi bêc lâin yalak bar. Nabal li raylal xincßul saß ruchichßochß ut incßaß qßui lin chihab joß lix chihab eb lin xeßtônil yucuaß nak queßcuan saß ruchichßochß, chan laj Jacob.


Και ειπε προς αυτους ο Μωυσης, Στητε αυτου και θελω ακουσει τι θελει προσταξει ο Κυριος δια σας. 	 Laj Moisés quixye reheb: —Oybenihomak cuan toj tinpatzß re li Dios cßaßru tixye chêrix, chan.


Και οταν αυτος διδη ησυχιαν, τις θελει διαταραξει αυτην; και οταν κρυπτη το προσωπον αυτου, τις δυναται να ιδη αυτον; ειτε επι εθνος ειτε επι ανθρωπον ομου 	 Cui li Dios incßaß tixqßueheb chixtojbal xmâqueb, ¿ani ta biß chic târûk tâbânûnk re? Ut cui incßaß târil li cßaßru yôqueb chixbânunquil, ¿ani ta biß chic tâilok re? Aßan na-iloc reheb li tenamit joß eb ajcuiß li cristian,


Οι ανδρες ομως δεν ηθελησαν να ακουσωσιν αυτον και ελαβεν ο ανθρωπος την παλλακην αυτου και εφερεν αυτην εξω προς αυτους και εγνωρισαν αυτην και υβρισαν εις αυτην ολην την νυκτα εως πρωι και καθως εφανη η αυγη, απελυσαν αυτην. 	 Abanan eb li cuînk incßaß queßrabi li cßaßru quixye li chêquel cuînk. Joßcan nak laj levita quirisi chirix cab li ixk. Queßxbatzßune ut queßxbânu li cßaßru queßraj re chixjunil li kßojyîn toj quisakêu.


Αποστελλει τον λογον αυτου και διαλυει αυτα φυσα τον ανεμον αυτου, και τα υδατα ρεουσιν. 	 Ut yal riqßuin li râtin nahaßoß cuißchic li haß li ac xpeca rib. Naxtakla li ikß ut na-oc cuißchic chi bêc rok li haß.


Και ειπεν ο Αχιτοφελ προς τον Αβεσσαλωμ, Εισελθε εις τας παλλακας του πατρος σου, τας οποιας αφηκε δια να φυλαττωσι τον οικον και θελει ακουσει πας ο Ισραηλ, οτι εγεινες μισητος εις τον πατερα σου και θελουσιν ενδυναμωθη αι χειρες παντων των μετα σου. 	 Laj Ahitofel quixye re: —Tatcuânk riqßuineb li ixk li xeßcuan riqßuin lâ yucuaß, li xeßcanabâc arin chi iloc cab. Cui tâbânu chi joßcan, chixjunileb teßxnau nak lâat xicß chic nacat-ileß xban lâ yucuaß ut teßcacuûk xchßôleb, chan.


Και τις ως εγω θελει κραξει και αναγγειλει και διαταξει εις εμε, αφου εσυστησα τον παλαιον λαον; και τα επερχομενα και τα μελλοντα ας αναγγειλωσι προς αυτους. 	 ¿Ma cuan ta biß junak li quixye cßaßru tâcßulmânk chalen saß xticlajic ut li tâchâlk mokon? ¿Ma cuan ta biß junak li quiru xbânunquil li quinbânu lâin nak quinxakabeb lin tenamit saß xnaßajeb junxil? Cui cuan junak, xyehak chak cßaßru tâcßulmânk mokon.


Και επιστολας εγραψε δια να ονειδιση Κυριον τον Θεον του Ισραηλ και να λαληση κατ' αυτου, λεγων, Καθως οι θεοι των εθνων της γης δεν ελυτρωσαν τον λαον αυτων εκ της χειρος μου, ουτω και ο Θεος του Εζεκιου δεν θελει λυτρωσει τον λαον αυτου εκ της χειρος μου. 	 Ut cuan ajcuiß li hu quixtzßîba laj Senaquerib. Saß li hu aßan quixmajecua li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel ut quixye chi joßcaßin: —Cui lix dioseb li xnînkal ru tenamit incßaß queßxcol li tenamit saß cuukß, joßcan ajcuiß lix Dios laj Ezequías incßaß târûk tixcol lix tenamit saß cuukß, chan.


Και εισηλθον οι ιερεις εις το ενδοτερον του οικου του Κυριου, δια να καθαρισωσιν αυτον και εξεβαλον πασαν την ακαθαρσιαν την ευρεθεισαν εν τω ναω του Κυριου, εν τη αυλη του οικου του Κυριου οι δε Λευιται λαβοντες, εφεραν εξω εις τον χειμαρρον Κεδρων. 	 Eb laj tij queßoc saß li templo re teßxsabesi ut queßrisi saß li templo chixjunil li moco xcßulub ta cuânc aran. Queßxcßam saß li nebâl re li templo. Chirix aßan eb laj levita chic queßcßamoc re toj saß li nimaß Cedrón.


Και εγεινε λογος Κυριου προς τον Ζαχαριαν, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quiâtinac cuißchic riqßuin laj Zacarías ut quixye re:


Κυριε, ανεβιβασας εξ αδου την ψυχην μου μ' εφυλαξας την ζωην, δια να μη καταβω εις τον λακκον. 	 Xinâcol chiru li câmc. Ac câmc raj cue, abanan lâat xaqßue cuißchic inyußam.


Οι δε ειπον, Δεν δυναμεθα, εωσου συναχθωσι παντα τα ποιμνια, και να αποκυλισωσι τον λιθον απο του στομιου του φρεατος τοτε ποτιζομεν τα προβατα. 	 Ut eb aßan queßxye re: —Anakcuan incßaß naru xqßuebal rucßaheb. Takoybeni toj teßchßutlâk chixjunileb li carner tojoßnak takisi li xtzßapbal re li haß re nak naru takaqßueheb chi ucßac chixjunileb li carner, chanqueb.


Και αφου απελυσε τους οχλους, ανεβη εις το ορος κατ' ιδιαν δια να προσευχηθη. Και οτε εγεινεν εσπερα, ητο μονος εκει. 	 Ut nak ac xchak'rabiheb li tenamit, yô chi oc li k'ojyîn nak li Jesús cô chiru tzûl chi tijoc. Ut aran cuan xjunes.


Ωστε και οι πασχοντες κατα το θελημα του Θεου ας εμπιστευωνται τας εαυτων ψυχας εις αυτον, ως εις πιστον δημιουργον εν αγαθοποιια. 	 Lâex li yôquex chi xc'ulbal li raylal jo' naraj li Dios, cheq'uehak taxak êch'ôl chixbânunquil li châbilal. Chek'axtesihak êrib sa' ruk' li Dios. A'an li quiyo'obtesin ke ut mâ jok'e tâpaltok chiku.


Το στομα ημων ηνοιχθη προς εσας, Κορινθιοι, η καρδια ημων επλατυνθη 	 Ex hermân, lâex li cuanquex Corinto, nequexinra. Jo'can nak xinye êre chixjunil li cuan sa' inch'ôl.


Καθως προσεταξε Κυριος εις τον Μωυσην, ουτως εκαμον οι υιοι Ισραηλ, και διεμοιρασαν την γην. 	 Eb laj Israel queßxjeqßui li chßochß joß quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß.


Ο Θεος, ο εκδικων με και υποταττων τους λαους υποκατω μου 	 Li Dios xtenkßan cue chi numtâc saß xbêneb li xicß nequeßiloc cue. Ut xqßueheb li tenamit rubel incuanquil.


Να σοι δωση κατα την καρδιαν σου και να εκπληρωση πασαν βουλην σου. 	 Aß taxak li Dios chiqßuehok âcue chixjunil li nacacuaj ut tatxtenkßa taxak re nak tâêlk chi us chixjunil li cßaßru nacacßoxla xbânunquil.


Και επεστρεψεν ο Ααρων προς τον Μωυσην, εις την θυραν της σκηνης του μαρτυριου και επαυσεν η θραυσις. 	 Ut laj Aarón cô riqßuin laj Moisés chiru li oquebâl re li tabernáculo nak ac xeßxcanab câmc xban li caki yajel.


και ουχι μονον καθως ηλπισαμεν, αλλ' εαυτους εδωκαν πρωτον εις τον Κυριον και εις ημας δια θεληματος του Θεου, 	 Inc'a' xkac'oxla nak nabal ta te'xq'ue. Que'xk'axtesi rib chiru li Dios ut que'xyechi'i ajcui' rib chikatenk'anquil jo' naraj li Dios.


Αναγνωσαντες δε αυτην, εχαρησαν δια την γενομενην παρηγοριαν. 	 Nak que'ril xsa' li hu, c'ajo' nak que'saho' sa' xch'ôleb laj pâbanel ut que'c'ojla xch'ôleb riq'uin li c'a'ru quitaklâc xyebal reheb.


Και ειπεν ο Κυριος, Θελω εξαλειψει τον ανθρωπον, τον οποιον εποιησα, απο προσωπου της γης απο ανθρωπου εως κτηνους, εως ερπετου, και εως πτηνου του ουρανου επειδη μετεμεληθην οτι εποιησα αυτους. 	 Li Kâcuaß Dios quixye: —Tebinqßue chi osocß li cristian li quinyoßobtesiheb, joß ajcuiß chixjunileb li xul li nequeßbêc ut teßosokß li nequeßxjucuqui ribeb, joß ajcuiß li nequeßrupupic saß choxa. Cßajoß nak nayotßeß inchßôl xbaneb. Incßaß raj xebinyoßobtesi, chan li Dios.


να δικαιωσω αυτους με τας ασεβεις πλαστιγγας και με το σακκιον των δολιων ζυγιων; 	 ¿Ma târûk ta biß tinye nak mâcßaß xmâc li ani incßaß tzßakal lix bisleb? ¿Ma yal tincuil ta biß nak yôkeb chi balakßic riqßuin lix bislebeb?


επι πασι δε αναλαβετε την ασπιδα της πιστεως, δια της οποιας θελετε δυνηθη να σβεσητε παντα τα βελη του πονηρου τα πεπυρωμενα 	 Chirix chixjunil a'in chicuânk ajcui' lê pâbâl. Ut a'an tâc'anjelak êre jo' lê ramleb ch'îch'. Lê pâbâl tâc'anjelak re xcolbal êrib chiru laj tza nak tixyal êrâlenquil. Riq'uin a'in târûk têchup xxamlel lix tzimaj laj tza.


χαρις ειη υμιν και ειρηνη απο Θεου Πατρος ημων και Κυριου Ιησου Χριστου. 	 Chicuânk taxak êriq'uin li usilal ut li tuktûquilal li naxq'ue li Dios li kaYucua' ut li naxq'ue li Kâcua' Jesucristo.


Και τωοντι ησθενησε μεχρι θανατου αλλ' ο Θεος ηλεησεν αυτον, ουχι δε αυτον μονον, αλλα και εμε, δια να μη λαβω λυπην επι λυπην. 	 Yâl nak quiyajer. Ca'ch'in chic mâ quicam. Abanan li Dios quiril xtok'obâl ru ut quiril ajcui' xtok'obâl cuu lâin. Jo'can nak quixq'uirtesi. Cui ta quicam, k'axal raj cui'chic quixq'ue xrahil inch'ôl.


Και ανεβη πας ανηρ Ισραηλ απο οπισθεν του Δαβιδ, και ηκολουθησε Σεβα τον υιον του Βιχρει οι δε ανδρες Ιουδα εμειναν προσκεκολλημενοι εις τον βασιλεα αυτων, απο του Ιορδανου εως Ιερουσαλημ. 	 Joßcaßin nak chixjunileb li ralal xcßajol laj Israel queßxtzßektâna laj David ut queßoquen chirix laj Seba, ralal laj Bicri. Abanan eb li ralal xcßajol laj Judá queßoquen chirix laj David lix reyeb. Queßcôeb chirix nak queßel cuan cuiß li nimaß Jordán ut queßcôeb toj Jerusalén.


Διοτι εφυλαχθησαν τα διαταγματα του Αμρι και παντα τα εργα του οικου του Αχααβ και επορευθητε εν ταις βουλαις αυτων δια να σε παραδωσω εις αφανισμον και τους κατοικους αυτης εις συριγμον και θελετε βαστασει το ονειδος του λαου μου. 	 Lâex xebânu li cßaßru quixye lix chakßrab li rey Omri ut xebânu ajcuiß joß quixbânu li rey Acab. Xetzol êrib chixbânunquil li incßaß us li queßraj eb aßan. Xban li mâusilal nequebânu, lâin texincanab chi sachecß. Texhobekß lâex li cuanquex saß li tenamit Jerusalén ut têcßul li raylal xban nak xinêtzßektâna, chan li Kâcuaß.


Ιδου, σεις εισθε ολιγωτερον παρα το μηδεν, και το εργον σας χειροτερον παρα το μηδεν οστις σας εκλεγει, ειναι βδελυγμα. 	 Lâex yîbanbil dios mâcßaß nequex-oc cuiß. Mâcßaß naru nequebânu. Ut chixjunileb li nequeßlokßonin êre tzßektânanbilakeb.


Και επερασε δια του ορους Εφραιμ και επερασε δια της γης Σαλισα, αλλα δεν ευρηκαν αυτας και επερασαν δια της γης Σααλειμ, πλην δεν ησαν εκει και επερασε δια της γης Ιεμινι, αλλα δεν ευρηκαν αυτας. 	 Cô laj Saúl ut quixsiqßui saß chixjunil lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín, li tzûl ru. Ut quixsiqßui ajcuiß saß li naßajej Salisa. Abanan incßaß quixtauheb lix bûr lix yucuaß. Quixsiqßui ajcuiß saß li naßajej Saalim ut saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Benjamín. Chi moco aran quixtauheb.


δεν απεβαλετε τους ιερεις του Κυριου, τους υιους του Ααρων, και τους Λευιτας, και εκαμετε εις εαυτους ιερεις κατα τα εθνη της γης; πας οστις προσερχεται να ιερωθη με μοσχον βοος και επτα κριους, γινεται ιερευς εις τους μη θεους 	 ¿Ma incßaß ta biß xerisiheb chak laj tij li ralal xcßajoleb laj Aarón ut eb laj levitas li nequeßcßanjelac chiru li Dios? ¿Ma incßaß ta biß xexakabeb jalaneb laj tij chi cßanjelac chiruheb lê dios joß nequeßxbânu li jalan tenamit? Chêru lâex yalak ani naru tâxakabâk chokß aj tij cui tixcßam junak toro toj sâj malaj ut cuukubak xcarner re nak tixkßaxtesi rib chokß aj tij chiruheb li mâcuaßeb tzßakal Dios.


Ο δε Βεν-αδαδ βασιλευς της Συριας συνηθροισε πασαν την δυναμιν αυτου ησαν δε μετ' αυτου τριακοντα δυο βασιλεις και ιπποι και αμαξαι και ανεβη και επολιορκησε την Σαμαρειαν και επολεμει αυτην. 	 Laj Ben-adad, lix reyeb laj Siria, quixchßutub chixjunileb lix soldados. Ut quixchßutubeb ajcuiß cablaju xcaßcßâl chic li rey rochbeneb lix cacuây ut eb lix carruaje. Ut rochbeneb aßan cô chi pletic saß li tenamit Samaria.


Η ασπις των ισχυρων αυτου ειναι κοκκινοβαφης, οι ανδρες δυναμεως ενδεδυμενοι ερυθρα αι αμαξαι θελουσι κινεισθαι με σιδηρον λαμποντα εν τη ημερα της ετοιμασιας αυτου, και τα ελατινα δορατα θελουσι σεισθη τρομερα. 	 Cak li chßîchß li nequeßxcol cuiß rib li oqueb re chi pletic. Ut cak ajcuiß li rakßeb li tiktôqueb cuiß. Ac cauresinbileb re teßpletik. Lix carruajeb chanchan yô xxamlel, ut eb lix cacuâyeb teßraj ru xic chi pletic.


Και ενω ητο ο Πετρος εν τη αυλη κατω, ερχεται μια των θεραπαινιδων του αρχιερεως, 	 Ut nak cuan laj Pedro tak'a chi ru'uj nebâl, quicuulac jun li ixk, xmôs li xyucua'il eb aj tij.


"Ωιδη ψαλμου δια τους υιους Κορε, εις τον πρωτον μουσικον, επι Μαχαλαθ-λεανωθ, Μασχιλ του Αιμαν του Εζραιτου." Κυριε ο Θεος της σωτηριας μου, ημεραν και νυκτα εκραξα ενωπιον σου 	 At Kâcuaß, at inDios, lâat laj Colol cue. Chi kßek chi cutan nintzßâma intenkßanquil châcuu.


Φωνη κραυγης ερχεται εκ της πολεως, φωνη εκ του ναου, φωνη του Κυριου, οστις καμνει ανταποδοσιν εις τους εχθρους αυτου. 	 Abihomak li chokînc saß li tenamit ut saß li templo. Aßan li xyâb xcux li Kâcuaß nak yô chixqßuebal rêkaj li mâusilal xeßxbânu li xicß nequeßiloc re.


Εν τω εβδομω μηνι, τη δεκατη πεμπτη ημερα του μηνος, θελει καμνει εν τη εορτη κατα τα αυτα επτα ημερας, κατα την προσφοραν την περι αμαρτιας, κατα τα ολοκαυτωματα και κατα την εξ αλφιτων προσφοραν και κατα το ελαιον. 	 Ut tixqßue ajcuiß li mayej re li ninkße nak nequeßxyîb li cocß muhebâl. Li ninkße aßan naticla saß li oßlaju xbe li xcuuk po. Chiru cuukub cutan nak yôk li ninkße li rey tixqßue li mayej joß naxbânu rajlal re xtzßâmanquil xcuybal xmâqueb, ut tixqßue ajcuiß li mayej li nacßatman, joß ajcuiß li ru li acuîmk ut li aceite.


Αι μεν λοιπον εκκλησιαι καθ' ολην την Ιουδαιαν και Γαλιλαιαν και Σαμαρειαν ειχον ειρηνην, οικοδομουμεναι και περιπατουσαι εν τω φοβω του Κυριου, και δια της παρηγοριας του Αγιου Πνευματος επληθυνοντο. 	 Ut inc'a' chic que'rahobtesîc laj pâbanel li cuanqueb Judea, Galilea, ut Samaria. Yôqueb chi q'uîc sa' xpâbâleb. Neque'xxucua ru li Kâcua'. Ut li Santil Musik'ej yô chixq'uebal xcacuilal xch'ôleb. C'ajo' nak yôqueb chi tâmc.


Και ειχεν ουτος δυο γυναικας το ονομα της μιας Αννα, και το ονομα της δευτερας Φενιννα η μεν Φενιννα ειχε τεκνα, η δε Αννα δεν ειχε τεκνα. 	 Laj Elcana quicuan cuib li rixakil. Li jun, xAna xcßabaß ut li jun chic xPenina xcßabaß. Lix Penina cuan xcocßal, abanan lix Ana mâcßaß xcocßal.


Λογοι ανομιας υπερισχυσαν κατ' εμου συ θελεις καθαρισει τας παραβασεις ημων. 	 Cuan nak li mâc nanumta saß kabên, abanan lâat junelic nacacuy kamâc.


ινα καθως εβασιλευσεν η αμαρτια δια του θανατου, ουτω και η χαρις βασιλευση δια της δικαιοσυνης εις ζωην αιωνιον δια Ιησου Χριστου του Κυριου ημων. 	 Xban nak cuan li mâc, cuan ajcui' li câmc. Abanan xban xnimal rusilal, li Dios naxq'ue xtîquilal li kach'ôl ut li kayu'am chi junelic sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo.


Και θελει περασει δια της θαλασσης εν θλιψει και θελει παταξει τα κυματα εν τη θαλασση και παντα τα βαθη του ποταμου θελουσι ξηρανθη, και η υπερηφανια της Ασσυριας θελει καταβληθη και το σκηπτρον της Αιγυπτου θελει αφαιρεθη. 	 Lâin tintenkßaheb chixcuybal xnumsinquil li raylal joß nak quintenkßaheb chak nak queßnumeß chak saß li Caki Palau aran Egipto. Lâin quintenkßaheb nak quinqßue chi chakic li nimaß ut queßnumeß jun pacßal. Lâin tincuisi xcuanquileb laj Asiria re nak incßaß chic teßxnimobresi ribeb ut tinsach ajcuiß xcuanquileb laj Egipto.Lâin tinqßue xcacuilal xchßôleb lin tenamit. Ut saß incßabaß lâin teßcuânk saß xyâlal. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.


Ητο δε εκει προς τα ορη αγελη μεγαλη χοιρων βοσκομενη. 	 Aran cuanqueb jun tûb li âk yôqueb chi ichajibc chiru li tzûl.


Και παν δωρον της εξ αλφιτων προσφορας σου θελεις αλατιζει με αλας και δεν θελεις αφησει να λειψη απο της εξ αλφιτων προσφορας σου το αλας της διαθηκης του Θεου σου επι παντος δωρου σου θελεις προσφερει αλας. 	 Chixjunil li ru lê racuîmk li têmayeja, tento nak têqßue ratzßamil. Incßaß têqßue lê mayej chi mâcßaß ratzßamil xban nak aßan retalil li contrato li quixbânu li Dios êriqßuin. Nak têqßue lê mayej, junelic têqßue ratzßamil.


Ας ελπιζη ο Ισραηλ επι τον Κυριον διοτι παρα τω Κυριω ειναι ελεος, και λυτρωσις πολλη παρ' αυτω 	 Ex aj Israel, chex-oybenînk riqßuin li nimajcual Dios xban nak aßan na-uxtânan u ut aßan nacoloc chi tzßakal.Li Kâcuaß, aßan li tâcolok reheb laj Israel chiru li mâc li xeßxbânu.


Αναβλεψον εις την Σιων, την πολιν των εορτων ημων οι οφθαλμοι σου θελουσιν ιδει την Ιερουσαλημ ησυχον κατοικιαν, σκηνην ητις δεν θελει καταβιβασθη οι πασσαλοι αυτης δεν θελουσι μετακινηθη εις τον αιωνα και ουδεν εκ των σχοινιων αυτης θελει κοπη. 	 Ilomak li tenamit Sión li noconinkßeîc cuiß. Têril li tenamit Jerusalén. Tuktûk chic ru chixjunil. Chanchanak jun li nimla muhebâl tßicr li incßaß chic tâjalmânk xnaßaj. Incßaß chic tâisîk li cheß li nachapoc re saß chßochß, chi moco tâtßupekß li cßâm li nachapoc re.


Και συνελαβον δυο αρχηγους του Μαδιαμ, τον Ωρηβ και τον Ζηβ και εθανατωσαν τον Ωρηβ επι του βραχου Ωρηβ, τον δε Ζηβ εθανατωσαν επι του ληνου Ζηβ και κατεδιωξαν τον Μαδιαμ και εφεραν την κεφαλην του Ωρηβ και του Ζηβ προς τον Γεδεων εκ του περαν του Ιορδανου. 	 Ut queßxchap cuibeb li nequeßtaklan saß xyânkeb laj Madián. Aßaneb laj Oreb ut laj Zeeb. Laj Oreb queßxcamsi saß li sakônac Oreb xcßabaß. Ut queßxcamsi laj Zeeb saß li naßajej li naxyatzß cuiß lix uvas laj Zeeb. Nak queßsukßi chak chirâlinanquileb laj Madián, queßxcßam chak lix jolomeb laj Oreb ut laj Zeeb ut queßxkßaxtesi re laj Gedeón jun pacßal li nimaß Jordán.


Και παρεδωκεν ο Κυριος και αυτην και τον βασιλεα αυτης εις την χειρα του Ισραηλ και επαταξεν εν στοματι μαχαιρας αυτην και πασας τας ψυχας τας εν αυτη δεν αφηκεν εν αυτη υπολοιπον και εκαμεν εις τον βασιλεα αυτης, καθως εκαμεν εις τον βασιλεα της Ιεριχω. 	 Li Kâcuaß Dios quixkßaxtesi ajcuiß li tenamit aßan saß rukßeb laj Israel. Queßxcamsi chi chßîchß chixjunileb li cuanqueb saß li naßajej aßan. Mâ jun chic queßcana chi yoßyo. Ut queßxcamsi ajcuiß lix reyeb joß nak queßxcamsi li rey re Jericó.


Ιδου, ο Κυριος θελει παταξει με πληγην μεγαλην τον λαον σου και τα τεκνα σου και τας γυναικας σου και παντα τα υπαρχοντα σου 	 Joßcan nak li Kâcuaß tixtakla li yajel saß âbên. Kßaxal ra teßxcßul lê tenamit, joß lâ cuixakil, joß lâ cualal âcßajol, joß ajcuiß chixjunil li cßaßru cuan âcue.


Πλην αυτος ειναι σοφος και θελει επιφερει κακα και δεν θελει ανακαλεσει τους λογους αυτου, αλλα θελει σηκωθη επι τους οικους των κακοποιων και επι την βοηθειαν των εργαζομενων την ανομιαν. 	 Li Kâcuaß, aßan li cuan xnaßleb ut aßan li nasachoc. Incßaß naxjal lix cßaßux. Tixqßue chixtojbal lix mâqueb li nequeßxbânu li mâusilal joß ajcuiß eb li nequeßtenkßan reheb.


Ουαι εις εσας τους Φαρισαιους, διοτι αγαπατε την πρωτοκαθεδριαν εν ταις συναγωγαις και τους ασπασμους εν ταις αγοραις. 	 Ra châlel sa' êbên lâex aj fariseo li nacuulac chêru c'ojlâc sa' li na'ajej k'axal lok' nak nequexxic sa' li cab li nequech'utub cui' êrib. Ut nacuulac chêru nak tâq'uehek' êlok'al sa' eb li be.


προσμενων του λοιπου εωσου τεθωσιν οι εχθροι αυτου υποποδιον των ποδων αυτου. 	 Ut aran yô chiroybeninquil nak tâcuulak xk'ehil nak tixyek' sa' rok eb li xic' neque'iloc re.


Οι αγαπωντες τον Κυριον, μισειτε το κακον αυτος φυλαττει τας ψυχας των οσιων αυτου ελευθερονει αυτους εκ χειρος ασεβων. 	 Chêjunilex lâex li nequexrahoc re li Kâcuaß, chetzßektâna chi junaj cua li mâusilal xban nak li Kâcuaß tâilok êre lâex li tîc êchßôl. Aßan tâcolok êre chiruheb li incßaß useb xnaßleb.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Σηκωθητι ενωρις το πρωι και σταθητι ενωπιον του Φαραω ιδου, εξερχεται εις το υδωρ και ειπε προς αυτον, Ουτω λεγει Κυριος Εξαποστειλον τον λαον μου δια να με λατρευση 	 Tojoßnak li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Ekßela tatcuaclîk cuulaj ut tatxic chire li nimaß. Aran tâcuoybeni laj faraón nak tâcuulak. Tâye re, “Joßcaßin xye li Kâcuaß Dios âcue: Canabeb chi xic lin tenamit re nak tineßxlokßoni.


Οστις δε σφαζει βουν, ειναι ως ο φονευων ανθρωπον οστις θυσιαζει αρνιον, ως ο κοπτων κυνος λαιμον οστις προσφερει προσφοραν εξ αλφιτων, ως προσφερων αιμα χοιρειον οστις θυσιαζει, ως ο ευλογων ειδωλον. Ναι, αυτοι εξελεξαν τας οδους αυτων, και η ψυχη αυτων ηδυνεται εις τα βδελυγματα αυτων. 	 Eb aßan queßxsicß ru li cßaßru queßraj xbânunquil ut aß chic li mâusilal queßxra. Incßaß tincßul lix mayejeb. Cui teßxcamsi li toro re teßxmayeja chicuu, chanchan nak teßxcamsi li ras rîtzßin. Ut cui teßxcamsi li carner, chanchan nak teßxtok xcux li tzßiß. Ut nak teßxmayeja li ru li trigo, chanchan nak teßxmayeja xquiqßuel li âk chicuu. Nak teßxcßat lix pom chicuu, chanchan nak yôqueb chixlokßoninquil li jalanil dios.


και εκ της φυλης Ισσαχαρ την Κεδες και τα περιχωρα αυτης, την Δαβραθ και τα περιχωρα αυτης, 	 Eb li ralal xcßajol laj Isacar queßxqßue li tenamit Cedes rochben lix cocß cßalebâl ut Daberat rochben lix cocß cßalebâl,


Υστερον εφανη εις τους ενδεκα, ενω εκαθηντο εις την τραπεζαν, και ωνειδισε την απιστιαν αυτων και σκληροκαρδιαν, διοτι δεν επιστευσαν εις τους ιδοντας αυτον ανασταντα. 	 Mokon chic eb li junlaju chi xtzolom cuanqueb sa' mêx nak quixc'utbesi rib li Jesús chiruheb. Ut quixk'useb xban nak inc'a' que'pâban ut xban xcacuil lix ch'ôleb. Inc'a' que'xpâb li c'a'ru que'xye li que'iloc ru li Jesús xbên cua nak ac xcuacli cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak.


Και απο του αιματος της περι αμαρτιας προσφορας θελει ραντισει τον τοιχον του θυσιαστηριου το δε εναπολειφθεν του αιματος θελει στραγγισει εξω εις την βασιν του θυσιαστηριου ειναι προσφορα περι αμαρτιας. 	 Tixchap caßchßinak lix quiqßuel ut tixrachrachi chixcßatk li artal. Ut li quicß li tâelaßânk tixhoy saß xtôn li artal. Aßan li mayej re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc.


Και εκαμον ουτως οι ανδρες, και λαβοντες δυο βους θηλαζουσας, εζευξαν αυτας εις την αμαξαν, τους δε μοσχους αυτων απεκλεισαν εν τω οικω. 	 Ut eb li cuînk queßxbânu joß quiyeheß reheb. Queßxcßam cuib li bâc ut queßxqßue li yugo chirix xcuxeb re teßxquelo li carrêt. Ut queßxtzßapeb li ral saß xnaßajeb.


Πονοι θανατου με περιεκυκλωσαν, και στενοχωριαι του αδου με ευρηκαν θλιψιν και πονον απηντησα. 	 Cßajoß inxiu ut kßaxal ra cuanquin. Câmc cue ut mâ bar naru nincol cuib. Chanchan nak ac xin-oc saß li jul xban li raylal li yôquin chixcßulbal.


Τοτε ειπε προς αυτον, Πως λεγεις, σε αγαπω, ενω η καρδια σου δεν ειναι μετ' εμου; συ με εγελασας τριτην ταυτην την φοραν, και δεν με εφανερωσας εις τι ισταται η δυναμις σου η μεγαλη. 	 Ut lix Dalila quixye re laj Sansón: —¿Cßaßut nak nacaye cue nak niquinâra? Lâat moco lâin ta niquinâcßoxla xban nak ac xinâbalakßi oxib sut ut toj mâjiß ajcuiß nacaye cue cßaßut nak kßaxal cau âcuib, chan.


ουχι εις παθος επιθυμιας καθως και τα εθνη τα μη γνωριζοντα τον Θεον, 	 Eb li inc'a' neque'xnau ru li Dios, neque'xbânu li yibru na'leb li neque'xrahi ru xbânunquil. Mêbânu jo' neque'xbânu eb a'an.


Ο δε Φιλιππος ευρεθη εις Αζωτον, και διερχομενος εκηρυττεν εις πασας τας πολεις, εωσου ηλθεν εις Καισαρειαν. 	 Ut laj Felipe quic'ame' Azoto ut coxnumek' sa' chixjunileb li tenamit. Yô chixch'olobanquil xyâlal li evangelio chalen nak quicuulac sa' li tenamit Cesarea.


Οστις καλυπτει μισος υπο χειλη ψευδη, και οστις προφερει συκοφαντιαν, ειναι αφρων. 	 Li ani xicß na-iloc chi mukmu, aßan aj ticßtiß. Ut li ani nacuulac chiru moloc ticßtiß, aßan mâcßaß xnaßleb.