Οι δεδιωγμενοι μου ας παροικησωσι παρα σοι, Μωαβ γενου εις αυτους σκεπη απο προσωπου του πορθητου διοτι ο αρπακτηρ ετελειωσεν, ο πορθητης επαυσεν, οι καταδυνασται εξωλοθρευθησαν απο της γης. 	 Choêcanab chi cuânc êriqßuin. Choêcol chiruheb li nequeßraj kasachbal, chanqueb. Eb aßan teßsachekß ruheb ut mâ anihakeb chic li nequeßrahobtesin ke.


και την Ιοκμεαμ και τα περιχωρα αυτης, και την Βαιθ-ωρων και τα περιχωρα αυτης, 	 Jocmeam rochben lix cocß cßalebâl, Bet-horón rochben lix cocß cßalebâl,


Κατ' εκεινον τον καιρον, οτε ο Δαβιδ ειδεν οτι ο Κυριος επηκουσεν αυτου εν τω αλωνιω του Ορναν του Ιεβουσαιου, εθυσιασεν εκει. 	 Laj David quixqßue retal nak li Kâcuaß quixsume lix tij saß li naßajej li narisi cuiß rix lix trigo laj Ornán. Joßcan nak quimayejac aran.


και λαβων την φιαλην του ελαιου, θελεις επιχεει επι την κεφαλην αυτου και ειπει, Ουτω λεγει Κυριος Σε εχρισα βασιλεα επι τον Ισραηλ τοτε ανοιξας την θυραν, φυγε και μη μεινης. 	 Nak ac cuânk xjunes tâqßue li aceite saß xjolom ut tâye re, “Joßcaßin xye li Kâcuaß: Anakcuan xatinxakab chokß xreyeb laj Israel,” chan. Nak acak xaqßue li aceite saß xjolom, tâte li puerta ut tat-êlk saß junpât. Matbay aran, chan laj Eliseo.


Εσχισθη δε το πληθος της πολεως, και οι μεν ησαν μετα των Ιουδαιων, οι δε μετα των αποστολων. 	 Que'xjach ribeb li tenamit. Cuanqueb li que'oquen chirixeb laj judío ut cuanqueb li que'oquen chirixeb li apóstol.


Μακαριον νομιζω εμαυτον, βασιλευ Αγριππα, μελλων να απολογηθω ενωπιον σου σημερον περι παντων εις οσα εγκαλουμαι υπο των Ιουδαιων, 	 Quixye: -At rey Agripa, nasaho' sa' inch'ôl nak târûk tinâtinak âcuiq'uin re tincol cuib chiruheb laj c'amol be sa' xyânkeb laj judío li yôqueb chi jitoc cue.


και το στρατευμα παρεδοθη εις αυτον μετα της παντοτεινης θυσιας εξ αιτιας της παραβασεως, και ερριψε κατα γης την αληθειαν και επραξε και ευωδωθη. 	 Eb li tenamit incßaß chic queßmayejac saß li templo. Aß chic li mâusilal queßxbânu. Li chßina xucub quixtzßektâna li tzßakal yâl ut quixyekßi saß chßochß ut chixjunil li quixbânu li chßina xucub qui-el chi us.


Και εκεινη ειπεν Ουδεις, Κυριε. Και ο Ιησους ειπε προς αυτην Ουδε εγω σε καταδικαζω υπαγε, και εις το εξης μη αμαρτανε. 	 Ut li ixk quixye re: -Mâ jun, Kâcua'.- Ut li Jesús quixye re: -Chi moco lâin tatinq'ue chixtojbal âmâc. Ayu ut matmâcob chic, chan.


του οποιου εγεινα υπηρετης κατα την δωρεαν της χαριτος του Θεου, την δοθεισαν εις εμε κατα την ενεργειαν της δυναμεως αυτου. 	 Yal rusilal li Dios nak quixq'ue sa' inbên xyebal resil li colba-ib ut quixq'ue incuanquil re tinbânu lix c'anjel.


Εν τω ογδοω μηνι, τω δευτερω ετει του Δαρειου, εγεινε λογος Κυριου προς Ζαχαριαν, τον υιον του Βαραχιου υιου του Ιδδω, τον προφητην, λεγων, 	 Li profeta Zacarías, aßan ralal laj Berequías. Laj Berequías, aßan ralal laj Iddo. Cuakxakib po xcab chihab roquic laj Darío chokß xreyeb laj Persia nak quiâtinac li Dios riqßuin li profeta Zacarías ut quixye re:


Και συ, βεβηλε ασεβη, ηγεμων του Ισραηλ, του οποιου ηλθεν η ημερα, οτε η ανομια εφθασεν εις περας, 	 Lâat lix reyeb laj Israel, incßaß us lâ naßleb. Xamux âcuib xban li mâusilal xabânu. Xcuulac xkßehil nak tâtoj rix lâ mâc xban nak xnumta lâ mâusilal.


Τις δεν ηθελε σε φοβεισθαι, Βασιλευ των εθνων; διοτι εις σε ανηκει τουτο, διοτι μεταξυ παντων των σοφων των εθνων και εν πασι τοις βασιλειοις αυτων δεν υπαρχει ομοιος σου. 	 ¿Ma cuan ta biß junak incßaß tâxucuânk âcuu? Lâat lix reyeb chixjunileb li tenamit. Âcßulub nak tâxucuak âcuu. Mâ jun târûk xjuntakßêtanquil âcuiqßuin chi moco saß xyânkeb li cuanqueb xnaßleb saß ruchichßochß, chi moco saß xyânkeb li cuanqueb xcuanquil.


Δια τουτο θελω φερει τους κακιστους των εθνων και θελουσι κληρονομησει τας οικιας αυτων και θελω καταβαλει την επαρσιν των ισχυρων και τα αγια αυτων θελουσι βεβηλωθη. 	 Tintaklaheb chak li tenamit li kßaxal yibru xnaßlebeb re nak aßaneb chic teßêchanînk re li rochocheb. Riqßuin aßin tincuisi lix kßetkßetileb li nînkeb xcuanquil. Ut li artal li nequeßxlokßoni cuiß lix dioseb tinqßue chi muxecß.


Και δια της γνωσεως τα ταμεια θελουσι γεμισθη απο παντος πολυτιμου και ευφροσυνου πλουτου. 	 Xban nak cuan xnaßleb naxqßue nabal li cßaßak re ru chßinaßuseb ut li terto xtzßak saß li rochoch.


Ιδου, ο Θεος με βοηθει ο Κυριος ειναι μετα των υποστηριζοντων την ψυχην μου. 	 Abanan lâin ninnau nak lâat nacatcoloc cue, at inDios. Ut lâat cuancat riqßuineb li nequeßtenkßan cue.


Εκ του Εφραιμ οι κατοικουντες το ορος Αμαληκ κατεβησαν κατοπιν σου, Βενιαμιν, μεταξυ των λαων σου. Εκ του Μαχειρ κατεβησαν οι αρχηγοι, και εκ του Ζαβουλων οι κρατουντες ραβδον γραμματεως. 	 Eb li ralal xcßajol laj Efraín li cuanqueb saß li naßajej li queßcuan cuiß laj Amalec, queßcôeb saß li ru takßa. Queßcôeb ajcuiß li ralal xcßajol laj Benjamín. Ut queßcôeb li nequeßtaklan saß xyânkeb laj Maquir, joß eb ajcuiß li cuanqueb xcuanquil saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Zabulón.


Καμνει εις εαυτην σκεπασματα το ενδυμα αυτης ειναι βυσσος και πορφυρα. 	 Riqßuin rukß naxyîb li ris ut naxyîb ajcuiß li rakß aßan riqßuin li châbil tßicr lino.


και δια να φερωμεν τα πρωτογεννηματα της γης ημων και τα πρωτογεννηματα των καρπων παντος δενδρου, κατ' ετος, προς τον οικον του Κυριου 	 Ut kacßûb ajcuiß ru nak rajlal chihab takacßam li xbên ru li kacuîmk saß lix templo li Kâcuaß joß ajcuiß li xbên ru li cheß li naloßeß.


Και Ματθανιας ο υιος του Μιχα, υιου Ζαβδι, υιου Ασαφ, ητο ο εξαρχων της υμνωδιας εν τη προσευχη και Βακβουκιας ο δευτερος μεταξυ των αδελφων αυτου, και Αβδα ο υιος του Σαμμουα, υιου Ταλαλ, υιου Ιεδουθουν. 	 Ut cuan ajcuiß laj Matanías li ralal laj Micaía. Ut laj Micaía, aßan li ralal laj Zabdi. Ut laj Zabdi, aßan li ralal laj Asaf. Laj Matanías, aßan li quicßamoc be chiruheb li nequeßbichan re xlokßoninquil ut re bantioxînc chiru li Dios. Ut cuan ajcuiß laj Bacbuquías li natenkßan re laj Matanías. Ut cuan ajcuiß laj Abda li ralal laj Samúa. Laj Samúa, aßan li ralal laj Galal. Ut laj Galal, aßan li ralal laj Jedutún.


Ενω δε επορευοντο, ειπε τις προς αυτον καθ' οδον Θελω σε ακολουθησει οπου αν υπαγης, Κυριε. 	 Nak yôqueb chi xic li Jesús, jun li cuînk quicuulac riq'uin ut quixye re: -At tzolonel, tincuaj âtâkenquil yalak bar tatxic, chan re.


οιτινες και τον Κυριον Ιησουν εθανατωσαν και τους ιδιους αυτων προφητας, και ημας εξεδιωξαν, και εις τον Θεον δεν αρεσκουσι, και εις παντας τους ανθρωπους ειναι εναντιοι, 	 Eb laj judío que'xcamsi li Kâcua' Jesucristo ut que'xcamsi ajcui' eb li profeta ut coe'xyôlesi lâo. Inc'a' neque'xbânu li nacuulac chiru li Dios ut k'axal xic' neque'ril li ras rîtz'ineb.


Και αναβαινων ο Ιησους εις Ιεροσολυμα, παρελαβε τους δωδεκα μαθητας κατ' ιδιαν εν τη οδω και ειπε προς αυτους. 	 Ut nak yô chi xic Jerusalén, li Jesús quirisiheb xjunes lix tzolom cablaju ut quixye reheb:


Ευφραινεσθε, ουρανοι και αγαλλου, η γη αλαλαξατε, τα ορη διοτι ο Κυριος παρηγορησε τον λαον αυτου και τους τεθλιμμενους αυτου ελεησεν. 	 At choxa, jap âcue xban xsahil âchßôl. At ruchichßochß, chisahokß âchßôl. Ut lâex tzûl chisahokß saß êchßôl xban nak li Kâcuaß tixcßojob cuißchic xchßôleb lix tenamit ut târil cuißchic xtokßobâl ruheb nak yôqueb chi cßuluc raylal.


Δια τουτο, ιδου, ερχονται ημεραι, λεγει Κυριος, και δεν θελουσιν ειπει πλεον, Ζη ο Κυριος, οστις ανηγαγε τους υιους Ισραηλ εκ γης Αιγυπτου 	 Li Kâcuaß quixye: —Tâcuulak xkßehil nak eb laj Israel teßxbânu li juramento saß incßabaß lâin li yoßyôquil Dios, abanan incßaß chic teßxpatzß li naßajej Egipto, li queßisîc cuiß.


Εαν δε αμαρτηση εις σε ο αδελφος σου, υπαγε και ελεγξον αυτον μεταξυ σου και αυτου μονου εαν σου ακουση, εκερδησας τον αδελφον σου 	 Cui junak lâ cuech aj pâbanelil tâmâcobk châcuu, ayu riq'uin ut nak cuânkex êjunes, tâch'olob chiru lix mâc. Ut cui târabi li xna'leb li tâq'ue, lâat xatenk'a lâ cuech aj pâbanelil re nak tixc'am rib sa' usilal âcuiq'uin.


και αναβλεψας εις τον ουρανον, εστεναξε και λεγει προς αυτον Εφφαθα, τουτεστιν Ανοιχθητι. 	 Qui-iloc sa' choxa, quixjik' xch'ôl ut quixye: -Efata.- Sa' li râtinobâl naraj naxye, "Chitelîk lâ xic ut chat-abînk."


Και θελετε φυλαττει τα διαταγματα μου και θελετε εκτελει αυτα. Εγω ειμαι ο Κυριος, ο αγιαζων υμας. 	 Cheqßuehak retal li chakßrab li xinqßue êre ut chebânu li cßaßru naxye xban nak lâin li Kâcuaß ninsantobresin êre.


Ηλθον δε προς αυτον η μητηρ και οι αδελφοι αυτου και δεν ηδυναντο δια τον οχλον να πλησιασωσιν αυτον. 	 Ut eb li rîtz'in li Jesús rochbeneb lix na' que'cuulac chi âtinac riq'uin. Abanan inc'a' que'ru chi oc cuan cui' li Jesús xban nak k'axal cui'chic nabaleb li cristian.


Ανοιγεις την χειρα σου και χορταινεις την επιθυμιαν παντος ζωντος. 	 Nacaqßue xtzacaêmk ut nequeßcuaßac toj retal nacßojla xchßôleb.


Αλλα σταθεις ο Φινεες εκαμε κρισιν και η πληγη επαυσε 	 Quicuacli chak laj Finees ut cô chixcamsinquil li cuînk li quicßamoc xbeheb chixbânunquil li mâc. Ut riqßuin xcamic li cuînk aßin, quinumeß li yajel li quiqßueheß saß xbêneb xban li Dios.


Και αρχισας την παραβολην αυτου ειπε, Βαλααμ ο υιος του Βεωρ ειπε, και ο ανθρωπος, ο εχων ανοικτους τους οφθαλμους αυτου, ειπεν 	 Ut laj Balaam quixye resil li cßaßru tâcßulmânk. Quixye: —Lâin laj Balaam, li ralal laj Beor. Aßan aßin li cßaßru quicßutbesîc chicuu xban li Dios.—


Αφου δε απελυσε τους οχλους, εισηλθεν εις το πλοιον και ηλθεν εις τα ορια Μαγδαλα. 	 Nak ac quixchak'rabiheb li tenamit, li Jesús qui-oc cui'chic sa' li jucub ut cô cui'chic jun pac'al li palau sa' li na'ajej xcuênt Magdala.


Ενω δε η κιβωτος του Κυριου εισηρχετο εις την πολιν Δαβιδ, Μιχαλ, η θυγατηρ του Σαουλ, εκυψε δια της θυριδος, και ιδουσα τον βασιλεα Δαβιδ ορχουμενον και χορευοντα ενωπιον του Κυριου, εξουδενωσεν αυτον εν τη καρδια αυτης. 	 Nak yôqueb chirocsinquil li Lokßlaj Câx Jerusalén, saß lix tenamit laj David, lix Mical lix rabin laj Saúl yô chi iloc saß li ventana. Nak quiril nak laj David yô chi xajoc ut yô chi piscßoc re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß, xicß quirecßa.


Πλην δεν ανταπεδωκεν ο Εζεκιας κατα την εις αυτον ευεργεσιαν διοτι επηρθη η καρδια αυτου οθεν επηλθεν οργη επ' αυτον και επι τον Ιουδαν και την Ιερουσαλημ. 	 Abanan laj Ezequías incßaß quixqßue saß xchßôl li usilal qui-ux re xban li Dios. Quixkßetkßeti ban rib. Joßcan nak quijoskßoß li Dios saß xbên laj Ezequías ut saß xbêneb laj Judá ut laj Jerusalén.


Εαν περιπατητε εις τα προσταγματα μου και φυλαττητε τας εντολας μου και εκτελητε αυτας, 	 Cui têbânu li cßaßru naxye saß li chakßrab li xinqßue êre, ut cui têbânu li cßaßru xinye êre,


Οι απαριθμηθεντες αυτων κατα τον αριθμον παντων των αρσενικων απο ενος μηνος και επανω, οι απαριθμηθεντες αυτων ησαν επτα χιλιαδες και πεντακοσιοι. 	 Cuukub mil riqßuin ôb ciento chixjunileb li têlom li ac cuan jun po reheb, joß eb ajcuiß li numenakeb jun po.


βαλλει τους ποδας μου εν τω ξυλω παραφυλαττει πασας τας οδους μου. 	 Chanchan xbacß li cuok riqßuin cadena nak xqßue li raylal saß inbên ut yô chixqßuebal retal cßaßru ninbânu,” chancat.


διοτι η πορνη ειναι λακκος βαθυς και η αλλοτρια γυνη στενον φρεαρ. 	 Mêqßue êrib chixbalakßi li ixk li incßaß us xnaßleb. Ut mêqßue êrib chixbalakßi li ixk li naxcßayi rib xban nak eb li ixk aßan chanchaneb li chamal jul li naru textßanekß cuiß.


Και ανεβλεψεν εις αυτον Αζαριας ο ιερευς ο πρωτος και παντες οι ιερεις, και ιδου, ητο λεπρος κατα το μετωπον αυτου και εσπευσαν να εκβαλωσιν αυτον εκειθεν και αυτος μαλιστα εσπευσε να εξελθη, διοτι επαταξεν αυτον ο Κυριος. 	 Laj Azarías li xbênil aj tij quiril nak saklep chic rix laj Uzías. Ut queßril ajcuiß chixjunileb laj tij. Joßcan nak queßrisi chi junpât saß li templo. Ut laj Uzías quiraj êlc xban nak quiril nak li Kâcuaß quixqßue li yajel aßin saß xbên.


Αλλ' εαν σεις αποστρεψητε και εγκαταλειψητε τα διαταγματα μου και τας εντολας μου, τας οποιας εθεσα εμπροσθεν σας, και υπαγητε και λατρευσητε αλλους θεους και προσκυνησητε αυτους, 	 Abanan cui lâex têjal lê naßleb ut têcanab xbânunquil lê taklanquil li yôquin chixqßuebal êre, ut cui têcanab xbânunquil li cßaßru naxye saß lin chakßrab li xinqßue êre, ut cui lâex tex-oc chixlokßoninquil jalanil dios ut texcßanjelak chiruheb,


Θελετε προσφερει αρτον εκ της πρωτης ζυμης σας, εις προσφοραν υψουμενην καθως την προσφοραν την υψουμενην απο του αλωνιου σας, ουτω θελετε υψωσει αυτην. 	 Têqßue chokß êmayej jun li caxlan cua têyîb riqßuin li xbên ru li trigo. Têbânu joß nequebânu nak nequeqßue li mayej re li xbên ru li trigo nak nequerisi saß rix.


και καμητε προσφοραν δια πυρος προς τον Κυριον, ολοκαυτωμα, θυσιαν εις εκπληρωσιν ευχης η αυτοπροαιρετως η εις τας εορτας σας, δια να καμητε οσμην ευωδιας προς τον Κυριον, ειτε εκ των βοων ειτε εκ των προβατων, 	 Têqßue li cßatbil mayej chicuu lâin li Kâcuaß. Têsicß ru jun li toro malaj ut junak carner ut têcßat re xqßuebal inlokßal ut lix bôc tâcuulak chicuu joß jun sununquil mayej. Têbânu chi joßcan re nak tâtzßaklok ru li xeyechißi cue, malaj ut chokß re lê mayej li na-ala saß êchßôl xqßuebal, malaj ut chokß re lê ninkße re inlokßoninquil, chan li Kâcuaß.


Και παν πραγμα επι το οποιον πεση απο του θνησιμαιου αυτων, θελει εισθαι ακαθαρτον κλιβανος ειτε εστια θελουσι κρημνισθη ειναι ακαθαρτα και ακαθαρτα θελουσιν εισθαι εις εσας. 	 Aß yal cßaßru tânak cuiß li camenak xul muxbil chic ru tâcanâk ut lix naßaj li xam malaj ut li horno yîbanbil riqßuin chßochß muxbileb chic ru ut tento têjucß.


Και ο τεταρτος αγγελος εξεχεε την φιαλην αυτου επι τον ηλιον και εδοθη εις αυτον να καυματιση τους ανθρωπους με πυρ. 	 Ut li xcâ ángel quixhoy li cuan sa' lix sec' sa' xbên li sak'e. Ut li sak'e quitikcuo' ru chi us ut quixc'ateb li cristian. Chanchan xtikcual li xam.


Και εκαμες τους εχθρους μου να τρεψωσιν εις εμε τα νωτα, και εξωλοθρευσα τους μισουντας με. 	 Lâat xakßaxtesiheb saß cuukß li xicß nequeßiloc cue toj retal xinsach ruheb.


Και απεσπρωξα, απο ειρηνης την ψυχην μου ελησμονησα το αγαθον. 	 Mâcßaß chic tuktûquil usilal cuiqßuin. Ut mâcßaß chic li sahil chßôlejil.


Εμαθον δε περι σου οτι διδασκεις παντας τους μεταξυ των εθνων Ιουδαιους να αποστατησωσιν απο του Μωυσεως, λεγων να μη περιτεμνωσι τα τεκνα αυτων μηδε να περιπατωσι κατα τα εθιμα. 	 Ac xe'rabi resil nak lâat yôcat chixc'utbal chiruheb laj judío, li cuanqueb sa' xyânkeb li mâcua'eb aj judío, nak inc'a' te'xbânu li circuncisión reheb li ralal xc'ajol, chi moco te'xbânu li c'a'ru c'aynakeb xbânunquil laj judío.


Και θελεις λαβει απο του αιματος αυτου και βαλει επι τα τεσσαρα κερατα αυτου και επι τας τεσσαρας γωνιας της οφρυος και επι το γεισωμα κυκλω και θελεις καθαρισει αυτο και καμει εξιλεωσιν περι αυτου. 	 Tâqßue caßchßinak li quicß chiruheb li câhib chi xucub li cuan saß eb lix xuc li artal. Tâqßue ajcuiß saß li xuc li cßochlebâl saß xcâ pacßalil li artal ut tâqßue chiru lix rambal li sutsu cuiß li artal. Joßcaßin nak tâsantobresi li artal.


Ο δε Ιωαβ επολεμησεν εναντιον της Ραββα των υιων Αμμων, και εκυριευσε την βασιλικην πολιν. 	 Laj Joab yô chak chi pletic riqßuineb li ralal xcßajol laj Amón re târêchani li tenamit Rabá, li nacuan cuiß li rey.


και Ασαρ-σουαλ, και Βηρ-σαβεε, και Βιζιοθια, 	 Hazar-sual, Beerseba, Bizotia,


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Σηκωθητι ενωρις το πρωι και παρασταθητι εμπροσθεν του Φαραω και ειπε προς αυτον, ουτω λεγει Κυριος ο Θεος των Εβραιων Εξαποστειλον τον λαον μου, δια να με λατρευση 	 Tojoßnak li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Cuulaj tatcuaclîk ekßela ut tatxic riqßuin laj faraón. Tâye re, “Joßcaßin xye âcue li Kâcuaß Dios, lix Dioseb laj hebreo: Canabeb chi xic lin tenamit re nak tineßxlokßoni.


Το ωτιον ακουει και ο οφθαλμος βλεπει αλλ' ο Κυριος εκαμεν αμφοτερα. 	 Li Kâcuaß quixqßue li kaxic re nak to-abînk ut quixqßue ajcuiß li xnakß ku re nak to-ilok.


και ελαλησε προς αυτους, λεγων, Επιστρεψατε με πολλα πλουτη εις τας κατοικιας σας, και με κτηνη πολλα σφοδρα, με αργυρον και με χρυσον και με χαλκον και με σιδηρον και με ιματια πολλα σφοδρα, μοιρασθητε τα λαφυρα των εχθρων σας μετα των αδελφων σας. 	 Ut quixye ajcuiß reheb: —Ayukex saß lê muhebâl ut yalomak xsahil li biomal li xerêchani riqßuineb li xicß nequeßiloc ke. Nabaleb li quetômk, li plata, li oro, ut li bronce ut nabal li akßej re têjeqßui chêrix lâex, joß ajcuiß chirixeb lê rech tenamitil, chan.


και η δυναμις σας θελει αναλωθη εις ματην διοτι η γη σας δεν θελει διδει τα γεννηματα αυτης και τα δενδρα της γης δεν θελουσι διδει τον καρπον αυτων. 	 Mâcßaßak aj e nak têtacuasi êrib chi cßanjelac xban nak incßaß chic tâêlk li acuîmk saß lê naßaj ut incßaß chic teßûchînk li cheß.


και εκτεινας ο Αβρααμ την χειρα αυτου, ελαβε την μαχαιραν δια να σφαξη τον υιον αυτου. 	 Laj Abraham quixchap lix chßîchß ut quixtaksi li rukß. Oc raj re xcamsinquil li ralal.


Η γη παρεδοθη εις τας χειρας του ασεβους αυτος σκεπαζει τα προσωπα των κριτων αυτης αν ουχι αυτος, που και τις ειναι; 	 Aßan naxkßaxtesi li ruchichßochß saß rukßeb li incßaß useb xnaßleb. Ut aßan ajcuiß nabânun re nak eb li nequeßrakoc âtin incßaß nequeßxbânu saß xyâlal. Cui mâcuaß aßan nabânun re, ¿ani chic nabânun re chi joßcanan?


Και το πρωι, ιδου, αυτη ητο η Λεια και ειπε προς τον Λαβαν, Τι τουτο το οποιον επραξας εις εμε; δεν σε εδουλευσα δια την Ραχηλ; και δια τι με ηπατησας; 	 Joß cuulajak chic laj Jacob quixqßue retal nak aß lix Lea li quikßaxtesîc re. Ut laj Jacob cô riqßuin laj Labán ut quixye re, —Incßaß us xabânu cue. ¿Cßaßut nak xabânu cue chi joßcaßin? ¿Ma mâcuaß ta biß lix Raquel xintoj rix nak xintrabajic âcuiqßuin? ¿Cßaßut nak xinâbalakßi chi joßcaßin? chan laj Jacob.


Τοτε ηλθε και απηγγειλε προς τον ανθρωπον του Θεου. Και εκεινος ειπεν, Υπαγε, πωλησον το ελαιον και πληρωσον το χρεος σου και ζησον με το υπολοιπον, συ και τα τεκνα σου. 	 Ut li ixk cô cuißchic riqßuin li profeta Eliseo ut quixye re cßaßru quicßulman. Ut laj Eliseo quixye re: —Ayu. Cßayi li aceite ut toj lâ cßas chiru lix tzßak. Ut li joß qßuial chic li tâelaßânk tâcanâk chokß êre re xnumsinquil li cutan junjûnk, chan.


προς τον οποιον εγεινε λογος Κυριου εν ταις ημεραις του Ιωσιου υιου του Αμων βασιλεως Ιουδα, κατα το δεκατον τριτον ετος της βασιλειας αυτου. 	 Yô oxlaju chihab roquic chi cßanjelac laj Josías ralal laj Amón chokß xreyeb laj Judá nak li Kâcuaß Dios quiâtinac riqßuin laj Jeremías.


Ο δε Σαμουηλ δεν ειδε πλεον τον Σαουλ εως της ημερας του θανατου αυτου επενθησεν ομως ο Σαμουηλ δια τον Σαουλ. Και ο Κυριος μετεμεληθη οτι εκαμε τον Σαουλ βασιλεα επι τον Ισραηλ. 	 Ut laj Samuel incßaß chic cô chirilbal laj Saúl chalen toj nak quicam. Abanan cßajoß nak quirahoß xchßôl xban. Ut li Kâcuaß Dios quiyotßeß xchßôl nak quixxakab laj Saúl chokß xreyeb laj Israel.


Δεν εξωλοθρευσαν τα εθνη τα οποια ο Κυριος προσεταξεν εις αυτους 	 Li Dios quixye reheb nak tento teßxsach ruheb li tenamit li nequeßlokßonin jalanil dios. Abanan eb laj Israel incßaß queßxbânu joß quiyeheß reheb xban li Dios.


Εν τη αρχη των ικεσιων σου εξηλθεν η προσταγη και εγω ηλθον να δειξω τουτο εις σε διοτι εισαι σφοδρα αγαπητος δια τουτο εννοησον τον λογον και καταλαβε την οπτασιαν. 	 Chalen nak xatiquib tzßâmânc chiru li Dios, aßan xrabi lâ tij ut tixbânu li cßaßru xatzßâma. Joßcan nak xinixtakla chak âcuiqßuin chixyebal âcue lix yâlal. Lâat rarôcat xban li Dios. Chacuabi li tinye âcue re nak tâtau ru lix yâlal li quicßutbesîc châcuu xban li Kâcuaß.


Και εαν ηναι απο ακαθαρτων κτηνων, θελει εξαγορασει αυτο κατα την εκτιμησιν σου και θελει προσθεσει το πεμπτον αυτου επ' αυτο η εαν δεν εξαγοραζηται, θελει πωληθη κατα την εκτιμησιν σου. 	 Cui aßan jun li xul li incßaß naqßueheß chokß mayej, li cuînk naru tixlokß cuißchic ut tixtoj lix tzßak li naxye laj tij. Ut tixqßue jûnk may ral li jûnk ciento saß xbên lix tzßak li xul. Cui ut li cuînk incßaß tixlokß, li xul tâcßayîk re jalan cuînk ut tixtoj li joß nimal xtzßak.


Και οι μεν Φιλισταιοι ισταντο επι του ορους εντευθεν, ο δε Ισραηλ ιστατο επι του ορους εκειθεν η δε κοιλας ητο μεταξυ αυτων. 	 Eb laj filisteo cuanqueb saß xbên jun li tzûl ut eb laj Israel cuanqueb saß xbên jun chic li tzûl. Ut li ru takßa nacana saß xyi li cuib chi tzûl.


Και ελαβεν ο Μωυσης την ραβδον απ' εμπροσθεν του Κυριου, καθως προσεταξεν εις αυτον 	 Ut laj Moisés quixcßam li xukß li cuan saß li tabernáculo joß quiyeheß re xban li Kâcuaß.


Επειδη πασαι αι ημεραι αυτου ειναι πονος, και οι μοχθοι αυτου λυπη και την νυκτα ετι η καρδια αυτου δεν κοιμαται ειναι και τουτο ματαιοτης. 	 Nak li cuînk cuan saß ruchichßochß junes raylal naxcßul ut junes chßaßajquilal. Incßaß nahilan chiru kßojyîn xban li cßoxlac. Chixjunil aßin mâcßaß na-oc cuiß.


Και αυτη ειχεν αδελφην καλουμενην Μαριαν, ητις και καθησασα παρα τους ποδας του Ιησου, ηκουε τον λογον αυτου. 	 Lix Marta cuan jun li rîtz'in xMaría xc'aba'. Lix María quixchunub rib chiru li Jesús chirabinquil li c'a'ru yô chixyebal.


Φιλειτε τον Υιον, μηποτε οργισθη, και απολεσθητε εκ της οδου, οταν εξαφθη ταχεως ο θυμος αυτου. Μακαριοι παντες οι πεποιθοτες επ' αυτον. 	 Cheqßuehak xlokßal li Cßajolbej re nak incßaß tâjoskßokß li Dios saß êbên. Cheqßuehak xlokßal re nak incßaß tâchâlk li câmc saß êbên saß xkßehil li rakba âtin xban nak aßan saß junpât nachal xjoskßil. Us xak reheb chixjunileb li nequeßxcßojob xchßôl riqßuin li Dios.


Και ειπε προς αυτους Δια τι με εζητειτε; δεν ηξευρετε οτι πρεπει να ημαι εις τα του Πατρος μου; 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye re: -¿C'a'ut nak yôquex chinsic'bal? ¿Ma inc'a' ta bi' nequenau nak tento tinbânu lix c'anjel lin Yucua'? chan li Jesús.


δια να πολλαπλασιασθωσιν αι ημεραι σας και αι ημεραι των τεκνων σας επι της γης, την οποιαν ο Κυριος ωμοσε προς τους πατερας σας να δωση εις αυτους, ως αι ημεραι του ουρανου επι της γης. 	 Cui têbânu li yôquin chixyebal êre, tânajtokß rok lê yußam ut tânajtokß rok lix yußameb lê cocßal saß li naßajej li quixqßue li Kâcuaß reheb lê xeßtônil yucuaß. Texcuânk aran joß najtil tâcuânk li choxa saß xbên li ruchichßochß.


και εβυθιζεν αυτην εις το κακκαβιον, η εις τον λεβητα, η εις την χυτραν, η εις το χαλκειον και ο, τι ανεβιβαζεν η κρεαγρα, ελαμβανεν ο ιερευς δι' εαυτον. Ουτως εκαμνον προς παντας τους Ισραηλιτας τους ερχομενους εκει εις Σηλω. 	 Lix môs naxchßic li chßîchß saß li ucßal, malaj li secß, li yô cuiß chi chakßac li tib. Nak quirisi li chßîchß, li joß qßuial li narisi chak chi rußuj li chßîchß, aßan re laj tij. Joßcan nequeßxbânu riqßuineb chixjunileb laj Israel li queßchal chi mayejac aran Silo.


Υιε μου, φοβου τον Κυριον και τον βασιλεα και μη εχε συγκοινωνιαν μετα στασιαστων 	 Ex cualal incßajol, chexucua ru li Kâcuaß ut chexucua ajcuiß ru li rey. Mêcßam êrib riqßuineb li xicß nequeßiloc reheb.


Εδιδασκε δε εν μια των συναγωγων το σαββατον. 	 Sa' jun li hilobâl cutan, li Jesús yô chixc'utbal lix yâlal chiruheb sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío.


Τα εθνη θελουσι θορυβησει ως θορυβον υδατων πολλων αλλ' ο Θεος θελει ελεγξει αυτα, και θελουσι φυγει μακραν και θελουσιν εκδιωχθη, ως το αχυρον των βουνων εμπροσθεν του ανεμου και ως κονιορτος εμπροσθεν του ανεμοστροβιλου. 	 Nak teßchâlk li tenamit chi pletic chanchanakeb lix cau ok li haß. Abanan nak li Dios tixkßuseb, teßêlelik ut teßxic chi najt yalak bar. Chanchanakeb lix mokoj ixim li nacßameß xban ikß saß eb li tzûl. Chanchanakeb li poks li nacßameß xban ikß li naxsuti rib.Saß li ecuu teßchâlk chikasachbal. Abanan nak tâsakêuk, ac mâ anihakeb chic. Joßcaßin nak nequeßosoß chixjunileb li nequeßraj xchapbal chokß reheb li cßaßru ke lâo.


Και ηλθεν η γυνη προς το χαραγμα της ημερας και επεσε παρα την θυραν της οικιας του ανθρωπου, οπου ητο ο κυριος αυτης, εωσου εφεγξε. 	 Li ixk cô cuißchic saß rochoch li cuînk ut quitßaneß chire xpuertil li cab li cuan cuiß laj levita. Aran cuan nak quicutanoß.


Μη πλανασθε Φθειρουσι τα καλα ηθη αι κακαι συναναστροφαι. 	 Mêq'ue êrib chi balak'îc xbaneb li neque'âtinac chi jo'can. Mêjunaji êrib riq'uineb li inc'a' useb xna'leb xban nak li inc'a' useb xna'leb neque'xpo' xch'ôleb li châbileb xna'leb.


Η ψυχη μου ειναι παντοτε εν κινδυνω τον νομον σου ομως δεν ελησμονησα. 	 Junelic xiu xiu cuanquin. Abanan incßaß nincanab xcßoxlanquil lâ chakßrab.


Υιοι Δαλαια, υιοι Τωβια, υιοι Νεκωδα, εξακοσιοι πεντηκοντα δυο 	 Eb li ralal xcßajol laj Delaía ut li ralal xcßajol laj Tobías ut li ralal xcßajol laj Necoda, aßan cuakib ciento riqßuin cablaju roxcßâl.


και θελω ενθυμηθη την διαθηκην μου, την μεταξυ εμου και υμων, και παντος εμψυχου ζωου εκ πασης σαρκος και τα υδατα δεν θελουσιν εισθαι πλεον εις κατακλυσμον δια να εξαλειψωσι πασαν σαρκα 	 Relic chi yâl nak cuânk junelic saß inchßôl li cßaßru xinyechißi êre lâex joß ajcuiß reheb li xul. Mâ jun sut chic teßosokß chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß riqßuin butßi haß.


Οφειλομεν να ευχαριστωμεν παντοτε τον Θεον δια σας, αδελφοι, καθως ειναι αξιον, διοτι υπεραυξανει η πιστις σας και πλεοναζει η αγαπη ενος εκαστου παντων υμων εις αλληλους, 	 Ex inhermân, inc'a' nakacanab xbantioxinquil chiru li Dios sa' êc'aba' lâex. Tento takabantioxi chiru li Dios xban nak yô chi cacuûc êch'ôl sa' lê pâbâl ut k'axal cui'chic nequera êrib chêribil êrib.


Εαν τις νεωστι λαβη γυναικα, δεν θελει εξελθει εις πολεμον, και δεν θελει επιφορτισθη επ' αυτον ουδεν αλλα ελευθερος θελει εισθαι εν τη οικια αυτου εν ετος, και θελει ευφρανει την γυναικα αυτου την οποιαν ελαβε. 	 Incßaß naru xtaklanquil chi pletic junak li cuînk li tojeß xsumla, ut mâ jun cßanjel tâtenebâk saß xbên. Tâcuânk ban jun chihab saß rochoch re xqßuebal xsahil xchßôl li rixakil.


Οι δε εδωκαν εις αυτον μερος οπτου ιχθυος και απο κηρηθραν μελιτος. 	 Ut que'xq'ue re jun jachal li pombil car ut ca'ch'in li xya'al cab.


Απεκριθη προς αυτον ο Φιλιππος Διακοσιων δηναριων αρτοι δεν αρκουσιν εις αυτους, δια να λαβη ολιγον τι εκαστος αυτων. 	 Quixye laj Felipe: -Kâcua', cuib ciento denario chi caxlan cua inc'a' tâtz'aklok re te'tz'ak ca'ch'inak chi xjûnkaleb, chan.


Και εδωκεν ο Μωυσης κληρονομιαν εις το ημισυ της φυλης Μανασση και εγεινε κτημα εις το ημισυ της φυλης των υιων Μανασση κατα τας συγγενειας αυτων. 	 Laj Moisés quixqßue xnaßajeb li yijach li ralal xcßajol laj Manasés, aß yal chanru xqßuialeb li junjûnk chßûtal.


δεν αφηκεν ανθρωπον να αδικηση αυτους μαλιστα υπερ αυτων ηλεγξε βασιλεις, 	 Li Dios qui-iloc reheb re nak mâ ani târahobtesînk reheb. Ut quixkßuseb li rey li cuanqueb saß xcuanquil re nak mâcßaß teßxbânu reheb laj Israel xban nak naxraheb.


Και ειπε προς αυτους ο Ιησους Εγω ειμαι ο αρτος της ζωης οστις ερχεται προς εμε, δεν θελει πεινασει, και οστις πιστευει εις εμε, δεν θελει διψησει πωποτε. 	 Li Jesús quixye reheb: -Lâin li cua a'an. Lâin ninq'uehoc junelic yu'am. Li ani napâban cue tâc'ojobâk xch'ôl. Inc'a' chic tâtz'ocâk ut inc'a' chic tâchakik re. Chanchan nak ac xrake' chi tzacânc.


και ετελειωσαν τας ημερας, ενω αυτοι υπεστρεφον, το παιδιον ο Ιησους εμεινεν οπισω εν Ιερουσαλημ, και δεν ενοησεν ο Ιωσηφ και η μητηρ αυτου. 	 Ut nak ac xrake' li nink'e que'suk'i sa' lix tenamiteb. Ut li Jesús quicana Jerusalén chi inc'a' naxnau laj José chi moco li na'bej.


Διοτι βλεπει τους σοφους αποθνησκοντας, καθως και τον αφρονα και τον ανοητον απολλυμενους και καταλειποντας εις αλλους τα αγαθα αυτων. 	 Arin nakaqßue retal nak chikajunilo nococam, li cuanqueb xnaßleb joß ajcuiß li mâcßaßeb xnaßleb. Ut lix biomaleb jalan chic naêchanin re.


ουδεις δυναται ποτε να εξαγοραση αδελφον, μηδε να δωση εις τον Θεον λυτρον δι' αυτον 	 Usta nabal cßaßru reheb, abanan mâ ani naru nacoleß riqßuin li cßaßru cuan re xban nak mâ ani naru naxlokß lix yußam riqßuin li Dios.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Ουριαν, Μεινε ενταυθα και σημερον, και αυριον θελω σε εξαποστειλει. Και εμεινεν ο Ουριας εν Ιερουσαλημ την ημεραν εκεινην και την επαυριον. 	 Ut laj David quixye re: —Canâkat arin anakcuan. Cuulaj tatintakla cuißchic riqßuineb li soldados, chan. Joßcan nak laj Urías quicana Jerusalén saß li cutan aßan ut li cutan jun chic.


Και ειπεν ο Σαουλ προς τον οπλοφορον αυτου, Συρε την ρομφαιαν σου και διαπερασον με δι' αυτης, δια να μη ελθωσιν ουτοι οι απεριτμητοι και με διαπερασωσι και με εμπαιξωσι πλην ο οπλοφορος αυτου δεν ηθελε, διοτι εφοβειτο σφοδρα. Οθεν ελαβεν ο Σαουλ την ρομφαιαν και επεσεν επ' αυτην. 	 Laj Saúl quixye re li cuînk li nacßamoc re lix chßîchß re pletic: —Chap chak lâ chßîchß ut tinâcamsi. Incßaß nacuaj nak eb laj filisteo tineßxseße nak tineßxcamsi. Eb li cristian aßan incßaß nequeßxpâb li Dios, chan. Abanan li cuînk incßaß quiraj xban nak tâxucuak. Joßcan nak laj Saúl quixchap lix chßîchß ut quixcut rib saß xbên.


Και μοι ειπεν ο αγγελος. Δια τι εθαυμασας; εγω θελω σοι ειπει το μυστηριον της γυναικος και του θηριου του βασταζοντος αυτην, το οποιον εχει τας επτα κεφαλας και τα δεκα κερατα. 	 Ut li ángel quixpatz' cue: -¿C'a'ut nak sachso âch'ôl xatcana? Lâin tinch'olob châcuu lix yâlal li mukmu nak xcuan. Tinye âcue c'a'ru xyâlal li ixk a'an jo' ajcui' li josk' aj xul li yô chi îkânc re. Ut tinye ajcui' âcue c'a'ru xyâlal lix jolom cuukub ut lix xucub lajêb.


Εγω ειμαι του αγαπητου μου, και η επιθυμια αυτου ειναι προς εμε. 	 Lâin rehin li cuînk li ninra, ut cuiqßuin naxtau xsahil xchßôl.


Σεις ομως λεγετε, Η οδος του Κυριου δεν ειναι ευθεια. Ακουσατε τωρα, οικος Ισραηλ Η οδος μου δεν ειναι ευθεια; ουχι αι οδοι υμων διεστραμμεναι; 	 Ut cui lâex têye nak moco tîc ta li cßaßru yôquin chixbânunquil, lâin li Kâcuaß tinye êre: Abihomak lâex aj Israel. ¿Ma yâl nak moco tîc ta li cßaßru yôquin chixbânunquil? ¿Ma mâcuaß ta biß lâex li incßaß nequexcuan saß tîquilal?


και οι Αυιται εκαμον την Νιβαζ και τον Ταρτακ, και οι Σεφαρουιται εκαιον τους υιους αυτων δια του πυρος εις τον Αδραμμελεχ και Αναμμελεχ, θεους των Σεφαρουιτων. 	 Eb laj aveo queßxyîb xjalam ûch laj Nibhaz ut laj Tartac. Ut eb li queßchal Sefarvaim queßxcßat li ralal xcßajoleb chokß xmayejeb re xlokßoninquil laj Adramelec ut laj Anamelec li cuib chi xdioseb laj Sefarvaim.


Βδελυγμα εις τον Κυριον ειναι πας υψηλοκαρδιος και χειρ με χειρα αν συναπτηται, δεν θελει μενει ατιμωρητος. 	 Li Kâcuaß xicß narileb li nequeßxkßetkßeti ribeb. Relic chi yâl nak incßaß teßcanâk chi incßaß teßxtoj rix lix mâqueb.


εις Θεος και Πατηρ παντων, ο ων επι παντων και δια παντων και εν πασιν υμιν. 	 Jun ajcui' li Dios cuan ut a'an li kaYucua' chikajunilo. A'an li cuan sa' kabên chikajunilo. A'an li nac'anjelac sa' li kâm chikajunilo ut a'an ajcui' li cuan kiq'uin chikajunilo.


εις Κυριος, μια πιστις, εν βαπτισμα 	 Jun ajcui' li Kâcua' cuan ut jun ajcui' li kapâbâl cuan ut jun ajcui' li cubi ha' nakac'ul sa' xc'aba' li Cristo.


ημεις δε κηρυττομεν Χριστον εσταυρωμενον, εις μεν τους Ιουδαιους σκανδαλον, εις δε τους Ελληνας μωριαν, 	 Aban lâo nakach'olob xyâlal nak li Cristo quicam chiru li cruz re kacolbal. Abanan li câmc chiru cruz xutânal chiruheb laj judío ut inc'a' neque'raj xtaubal xyâlal lix camic li Cristo. Jo'can nak chiruheb laj judío lix yâlal lix camic li Cristo chanchan jun li pec neque'xtich rokeb chiru. Jo'can ajcui' chiruheb li mâcua'eb aj judío, lix yâlal lix camic li Cristo tôntil na'leb chiruheb.


Μελαινα ειμαι, πλην ευχαρις, θυγατερες της Ιερουσαλημ ως τα σκηνωματα του Κηδαρ, ως τα παραπετασματα του Σολομωντος. 	 Ex ixk aj Jerusalén, lâin kßek caßchßin intibel, abanan chßinaßusin. Lin kßekal chanchan xkßekal li muhebâl aran Cedar. Ut lin chßinaßusal chanchan xchßinaßusal li tßicr li cuan saß rochoch laj Salomón.


Ο Φαραω θελει ιδει αυτους και παρηγορηθη δι' απαν το πληθος αυτου, ο Φαραω και απαν το στρατευμα αυτου, οι τεθανατωμενοι εν μαχαιρα, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Nak laj faraón lix reyeb laj Egipto târileb li cuanqueb saß xnaßajeb li camenak, tâcßojlâk xchßôl chirixeb lix soldado li teßcamsîk saß li plêt.Usta lâin quinqßue laj faraón chixqßuebal xxiuheb li tenamit nak toj yoßyo, abanan laj faraón ut eb lix tenamit teßcuânk saß xnaßajeb li camenak li cuanqueb cuiß li incßaß queßxpâb li Dios li queßcamsîc saß li plêt, chan li nimajcual Dios.


Και ητο εκει μετα του Κυριου τεσσαρακοντα ημερας και τεσσαρακοντα νυκτας αρτον δεν εφαγε και υδωρ δεν επιε. Και εγραψεν επι των πλακων τους λογους της διαθηκης, τας δεκα εντολας. 	 Caßcßâl cutan ut caßcßâl kßojyîn quicana aran laj Moisés riqßuin li Dios. Incßaß quicuaßac ut incßaß qui-ucßac. Ut quixtzßîba li contrato chiru li cuib chi pec. Aßaneb li lajêb chi chakßrab.


Και εκαμεν ο Ιωδαε διαθηκην αναμεσον εαυτου και παντος του λαου και του βασιλεως, οτι θελουσιν εισθαι λαος του Κυριου. 	 Ut laj Joiada quixbânu jun li contrato. Saß li contrato quixye nak aßan ut eb li tenamit joß ajcuiß li rey teßxqßue xchßôl chi cuânc chokß xtenamit li Dios.


και ελαλει και εφιλονεικει μετα των Ελληνιστων εκεινοι δε κατεγινοντο εις το να θανατωσωσιν αυτον. 	 Ut quixch'olob lix yâlal chiruheb laj judío li neque'âtinac sa' griego. Eb a'an inc'a' que'raj rabinquil. Que'raj ban xcamsinquil.


Ειχον δε δωσει προσταγην και οι αρχιερεις και οι Φαρισαιοι, εαν τις μαθη που ειναι, να μηνυση, δια να πιασωσιν αυτον. 	 Eb li xbênil aj tij ut eb laj fariseo que'xye reheb li tenamit nak cui ani tâabînk resil bar cuan li Jesús, tento te'xye resil, re nak târûk te'xtakla xchapbal.


Και γονατισας εφωναξε μετα φωνης μεγαλης Κυριε, μη λογαριασης εις αυτους την αμαρτιαν ταυτην. Και τουτο ειπων εκοιμηθη. 	 Quixcuik'ib rib, quixjap re chi cau ut quixye: -At Kâcua', mâq'ue li mâc a'in sa' xbêneb.- Ut nak quixye a'an, quicam.


Μηπως το θυμιαμα, το οποιον εθυμιαζετε εν ταις πολεσι του Ιουδα και εν ταις πλατειαις της Ιερουσαλημ, σεις και οι πατερες σας, οι βασιλεις σας και οι αρχοντες σας και ο λαος του τοπου, δεν ενεθυμηθη αυτο ο Κυριος και δεν ανεβη εις την καρδιαν αυτου; 	 Quixye reheb: —¿Ma incßaß ta biß quixnau li Dios nak xecßat li pom saß eb li tenamit li cuanqueb Judá ut aran Jerusalén? ¿Ma incßaß ta biß quixqßue retal nak xecßat li pom lâex, ut eb lê yucuaß joß eb ajcuiß lê rey ut eb li nequeßtaklan saß êbên?


Εσερ ο αρχων, Οβαδια ο δευτερος, Ελιαβ ο τριτος, 	 Li xbên, aßan laj Ezer; li xcab, aßan laj Obadías; li rox, aßan laj Eliab;


Παντα τα εργα υμων ας γινωνται εν αγαπη. 	 Ut chixjunil li c'a'ru têbânu, chebânuhak chi anchal êch'ôl xban nak nequera lê ras êrîtz'in.


Ο Γεδεων λοιπον και οι εκατον ανδρες οι μετ' αυτου ηλθον εις το ακρον του στρατοπεδου περι τας αρχας της μεσης φυλακης μολις ειχον καταστησει τους φυλακας και εσαλπισαν δια των σαλπιγγων και συνετριψαν τας υδριας τας εις τας χειρας αυτων. 	 Ut queßcuulac jun pacßal lix muhebâleb laj Madián laj Gedeón rochbeneb li jun ciento chi soldado li queßcôeb chirix. Tuktu kßojyîn queßcuulac laj Gedeón. Tojeß ajcuiß teßxjal ribeb li soldado aj Madián li nequeßcßacßalen re li naßajej aßan. Queßxyâbasi lix trompeta laj Gedeón ut eb li rochben ut queßxjor li cuc li yôqueb chixcßambal saß rukßeb.


Βοσορ και Ωδ και Σαμμα και Σιλισα και Ιθραν και Βεηρα. 	 laj Beser, laj Hod, laj Sama, laj Silsa, laj Itrán ut laj Beera.


Απεκριθη προς αυτους ο Ιησους και ειπεν Αληθως, αληθως σας λεγω, με ζητειτε, ουχι διοτι ειδετε θαυματα, αλλα διοτι εφαγετε εκ των αρτων και εχορτασθητε. 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Relic chi yâl ninye êre nak lâex yôquex chintâkenquil xban nak xexinq'ue chi cua'ac toj retal xexnujac. Inc'a' yôquex chintâkenquil xban nak xeril li milagro li xinbânu.


Τοτε προσεταξεν ο Ιωσηφ να γεμισωσι τα αγγεια αυτων σιτον και να επιστρεψωσι το αργυριον εκαστου εν τω σακκιω αυτου και να δωσωσιν εις αυτους ζωοτροφιαν δια την οδον και εγεινεν εις αυτους ουτω. 	 Ut quixtakla xbutßbal li trigo saß eb lix coxtal. Ut saß li junjûnk chi coxtal quixkßajsi li tumin li queßxtoj cuiß li trigo. Ut quixqßueheb ajcuiß xtzacaêmk re nak teßcuaßak saß be. Joßcan quixbânu reheb.


και ο, τι αν ζητωμεν λαμβανομεν παρ' αυτου, διοτι φυλαττομεν τας εντολας αυτου και πραττομεν τα αρεστα ενωπιον αυτου. 	 Ut yalak c'a'ru takatz'âma chiru, tixq'ue ke xban nak yôco chixpâbanquil lix chak'rab ut nakabânu li c'a'ru nacuulac chiru li Dios.


Εγινετο δε εις τον Σολομωντα εξαγωγη ιππων και λινου νηματος εξ Αιγυπτου το μεν νημα ελαμβανον οι εμποροι του βασιλεως εις ωρισμενην τιμην. 	 Li cacuây li naxlokß li rey Salomón nequeßchal chak aran Egipto. Li jun chßûtaleb lix môs laj Salomón nequeßxic saß li tenamit aßan chixlokßbal li cacuây.Nequeßchal nequeßxic aran Egipto chi lokßoc. Nequeßxlokß li carruaje aran Egipto chi cuakib ciento chi tumin plata. Ut li cacuây nequeßxlokß chi jun ciento riqßuin mero ciento. Joßcan nequeßxlokß cuiß eb aßan. Ut eb lix reyeb laj heteo, ut eb li rey re Siria nequeßxlokß li cacuây ut li carruaje riqßuineb aßan.


Και διηλθον οι ταχυδρομοι απο πολεως εις πολιν δια της γης του Εφραιμ και Μανασση και εως Ζαβουλων πλην εκεινοι κατεγελασαν αυτους και εμυκτηρισαν αυτους. 	 Eb li takl queßcôeb saß li junjûnk chi tenamit saß eb li naßajej li cuanqueb cuiß li ralal xcßajol laj Efraín ut laj Manasés. Queßcuulac toj saß li naßajej li cuanqueb cuiß li ralal xcßajol laj Zabulón. Eb li tenamit incßaß queßabin chiruheb. Yôqueb chixhobbal ut yôqueb chixseßenquil.


και την Νεβω και την Βααλ-μεων, μεταβαλλοντες τα ονοματα αυτων, και την Σιβμα και εδωκαν αλλα ονοματα εις τας πολεις, τας οποιας ωκοδομησαν. 	 ut Nebo ut Baal-meón, li cuib chi tenamit li queßxjal xcßabaßeb mokon. Ut queßxyîb ajcuiß li tenamit Sibma. Ut queßxqßue jalan xcßabaßeb li tenamit li queßxyîb.


Και εκαμεν εις τον οικον παραθυρα πλαγια αδιορατα. 	 Laj Salomón quixqßue chi yîbâc xventanil li templo. Nînk li re chi saß quixqßue ut cocß li re chirix.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Σοσανιμ, δια τους υιους Κορε Μασχιλ ωδη υπερ του αγαπητου." Η καρδια μου αναβρυει λογον αγαθον εγω λεγω τα εργα μου προς τον βασιλεα η γλωσσα μου ειναι καλαμος γραμματεως ταχυγραφου. 	 Numtajenak xsahil inchßôl nak ninbicha li bich aßin chokß re li rey. Lix tzßûmal cue chanchan lix lápiz junak li cuînk li naxnau tzßîbac chi us.


το δε ονομα της γυναικος του Σαουλ ητο Αχινοαμ, θυγατηρ του Αχιμαας. Και το ονομα του αρχιστρατηγου αυτου Αβενηρ, υιος του Νηρ, θειου του Σαουλ. 	 Li rixakil laj Saúl, aßan lix Ahinoam, lix rabin laj Ahimaas. Ut li nataklan saß xbêneb lix soldados, aßan laj Abner, li ralal laj Ner. Laj Ner, aßan rican laj Saúl.


Εν τω τριτω ετει του Κυρου, βασιλεως της Περσιας, απεκαλυφθη λογος εις τον Δανιηλ, του οποιου το ονομα εκληθη Βαλτασασαρ και ο λογος ητο αληθινος και η δυναμις των λεγομενων μεγαλη και κατελαβε τον λογον και εννοησε την οπτασιαν. 	 Yô rox chihab roquic laj Ciro chokß xreyeb laj Persia nak quicßutbesîc jun chic li visión chiru laj Daniel li nayeman Beltsasar re. Li cßaßru quicßutbesîc chiru, aßan tzßakal yâl ut kßaxal ra rabinquil. Abanan laj Daniel quiqßueheß xnaßleb xban li Dios chixtaubal ru lix yâlal li quicßutbesîc chiru saß li visión.


Και ειπε προς τον Ιερεμιαν Αβδε-μελεχ ο Αιθιοψ, Βαλε τωρα τα παλαια ρακη και τα σεσηποτα αποφορια υπο τας μασχαλας σου, υποκατω των σχοινιων. Και εκαμεν ο Ιερεμιας ουτω. 	 Ut laj Ebed-melec laj Etiopía quixye re laj Jeremías: —Qßue chak li kßel tßicr aßan saß lâ tel re nak incßaß tatxtacuasi li cßâm nak tatkisi saß li jul, chan. Ut laj Jeremías quixbânu joß quiyeheß re.


Ακουε, γη ιδου, εγω θελω φερει κακον επι τον λαον τουτον, τον καρπον των διαλογισμων αυτων, διοτι δεν επροσεξαν εις τους λογους μου και εις τον νομον μου, αλλ' απερριψαν αυτον. 	 Abihomak lâex li cuanquex saß ruchichßochß. Lâin tinqßue li raylal saß xbêneb lin tenamit xban li mâusilal queßxbânu. Incßaß queßabin chicuu, ut queßxkßet li chakßrab quinqßue reheb.


Διοτι ως χορτος ταχεως θελουσι κοπη, και ως χλωρα βοτανη θελουσι καταμαρανθη. 	 Mêcakaliheb xban nak eb aßan chi sêb teßosokß joß nak nayoqßueß li ichaj ut nachakic saß junpât. Teßosokß joß nak natzßumar li ichaj li toj kßun kßun.


Δια τουτο θελω σε υμνει, Κυριε, μεταξυ των εθνων και εις το ονομα σου θελω ψαλλει. 	 Joßcan nak lâin tinye resilal saß xyânkeb li xnînkal ru tenamit. Ut tinbicha lix lokßal li Kâcuaß Dios.Riqßuin xnimal xcuanquil li Kâcuaß xinixcol xban nak lâin li quinixxakab chokß rey. Ut aßan tâuxtânânk cuu, lâin li sicßbil cuu. Ut târuxtâna ajcuiß ruheb li cualal incßajol chi junelic, chan laj David.


Οι λογοι του Αμως, οστις ητο εκ των βοσκων της Θεκουε, τους οποιους ειδε περι του Ισραηλ εν ταις ημεραις Οζιου βασιλεως του Ιουδα, και εν ταις ημεραις Ιεροβοαμ, υιου του Ιωας βασιλεως του Ισραηλ, δυο ετη προ του σεισμου. 	 Quicuan jun li cuînk aj Amós xcßabaß saß li naßajej Tecoa. Aßan jun reheb laj ilol xul. Quiâtinâc xban li Dios saß eb li cutan nak cuânk chokß rey aran Judá laj Uzías ut cuânk chokß rey aran Israel laj Jeroboam ralal laj Joás. Cuib chihab chic mâ nanumeß li hîc nak laj Amós quixtiquib xyebal resil li quicßutbesîc chiru xban li Dios chirixeb laj Israel.


καθως ειναι γεγραμμενον Οστις ειχε συναξει πολυ δεν ελαμβανε πλειοτερον, και οστις ολιγον δεν ελαμβανεν ολιγωτερον. 	 Jo'ca'in tz'îbanbil sa' li Santil Hu chirix li maná li quixq'ue li Dios: Li ani quixxoc nabal, mâc'a' qui-ela'an chiru. Ut li ani ca'ch'in quixxoc, quitz'akloc ajcui' chiru. (Ex. 16:18)


θελω λοιπον καταβη και θελω ιδει αν επραξαν ολοκληρως κατα την κραυγην την ερχομενην προς εμε και θελω γνωρισει, αν ουχι. 	 Anakcuan xic cue aran ut tincuil ma yâl li cßaßru xcuabi chirixeb re nak tinnau, chan li Kâcuaß Dios.


Θελει βεβαιως σε στροφογυρισει και τιναξει βιαιως ως σφαιραν εις τοπον ευρυχωρον εκει θελεις αποθανει και εκει θελουσιν εισθαι αι αμαξαι της δοξης σου, ω αισχος του οικου του κυριου σου. 	 Tatxqßue saß jalan tenamit kßaxal nim. Chanchan nak tixcut jun li pelota. Aran tatcâmk ut eb lâ carruaje li cßajoß xchßinaßusaleb teßcanâk aran. Riqßuin aßan tâcßutekß xxutân li ani nataklan saß âbên.


Καθηται εν ενεδρα των προαυλιων, εν αποκρυφοις, δια να φονευση τον αθωον οι οφθαλμοι αυτου παραμονευουσι τον πενητα. 	 Nequeßxmuk rib chire li tenamit ut aran nequeßroybeni re nak teßxcamsi li mâcßaßeb xmâc. Nequeßxqßue retal ani incßaß naru naxcol rib.


Ο δε ματαιος ανθρωπος υπερηφανευεται, και γενναται ο ανθρωπος αγριον οναριον. 	 Li ani incßaß naraj xtaubal xnaßleb, incßaß ajcuiß tixtau xnaßleb. Chanchan jun li bûr li tojeß xyoßla, li toj mâjiß natûlanobresîc.


Θελει βοσκησει το ποιμνιον αυτου ως ποιμην θελει συναξει τα αρνια δια του βραχιονος αυτου και βαστασει εν τω κολπω αυτου και θελει οδηγει τα θηλαζοντα. 	 Li Kâcuaß târileb li ralal xcßajol chi châbil joß nak li pastor narileb lix carner. Tixchßutubeb lix cocß carner ut tixcßam saß xbên xtel. Ut saß tûlanil tixberesiheb lix naßeb li cocß carner.


Και τη πεμπτη ημερα εννεα μοσχους, δυο κριους, δεκατεσσαρα αρνια ενιαυσια, αμωμα 	 Saß li roß li cutan teßxqßue chokß cßatbil mayej belêb li toro, cuib li têlom carner ut câlaju li têlom carner jûnk chihab cuânk reheb. Mâcßaßak rêqßueb li xul li teßxqßue.


Δεν ηθελησεν ομως να εισακουση της φωνης αυτης αλλ' υπερισχυσας εκεινης, εβιασεν αυτην και εκοιμηθη μετ' αυτης. 	 Abanan laj Amnón incßaß qui-abin chiru. Aßan kßaxal cau rib chiru lix Tamar. Quixchap chi puêrs ut quicuan riqßuin.


Και ειπον προς αυτους, Σεις εισθε αγιοι εις τον Κυριον, και τα σκευη αγια και το αργυριον και το χρυσιον αυτοπροαιρετος προσφορα εις Κυριον τον Θεον των πατερων σας. 	 Ut quinye reheb: —Lâex kßaxtesinbilex saß rukß li Kâcuaß. Joßcan ajcuiß li secß aßin ut li plata ut li oro. Qui-ala saß xchßôleb li kaxeßtônil yucuaß xqßuebal chokß xmayejeb re li Kâcuaß Dios.


Εκπλαγητε, ουρανοι, δια τουτο, και φριξατε, συνταραχθητε σφοδρα, λεγει Κυριος. 	 Lâat at choxa, chatxucuak chirilbal li cßaßru yô chi cßulmânc. Chat-ecßânk saß lâ naßaj xban âxiu, chan li Kâcuaß.


Και εισηκουσαν του Εμμωρ και Συχεμ του υιου αυτου παντες οι εξερχομενοι εκ της πυλης της πολεως αυτου και περιετμηθη παν αρσενικον, παντες οι εξερχομενοι δια της πυλης της πολεως αυτου. 	 Chixjunileb li cuînk saß li tenamit aßan queßxcßul xchßôl li cßaßru quiyeheß reheb xbaneb laj Hamor ut laj Siquem. Ut chixjunileb queßxcßul li circuncisión.


Ο δε Ιωσηφ εισελθων προς αυτους το πρωι, ειδεν αυτους και ιδου, ησαν τεταραγμενοι. 	 Joß cuulajak chic nak quisakêu, laj José quicuulac riqßuineb li prêx. Quiril nak mas sakquirin nequeßiloc xban nak ra saß xchßôleb.


Τοτε εβοησαν προς τον Κυριον εν τη θλιψει αυτων, και εσωσεν αυτους απο των αναγκων αυτων 	 Xban li raylal li cuanqueb cuiß, queßxtzßâma xtenkßanquileb chiru li Dios. Ut li Dios quixcoleb chiru li raylal.


δια να φοβησαι Κυριον τον Θεον σου, ωστε να φυλαττης παντα τα διαταγματα αυτου και τας εντολας αυτου, τας οποιας εγω σε προσταζω, συ και ο υιος σου και ο υιος του υιου σου, πασας τας ημερας της ζωης σου και δια να μακροημερευσης. 	 Tincßut li chakßrab chêru re nak lâex ut eb lê ralal êcßajol ut eb lê ri têxucua ru li Kâcuaß lê Dios. Junelic têbânu lix chakßrab ut lê taklanquil xban re nak tânajtokß rok lê yußam.


Διοτι ουτως ειπε Κυριος προς εμε Θελω ησυχασει και θελω επιβλεψει εις το κατοικητηριον μου, ως καυσων λαμπροτερος του φωτος, ως νεφελη δροσου εν τω καυσωνι του θερους. 	 Li Kâcuaß quixye cue: —Incßaß tin-ecßânk nak tin-ilok chak saß choxa li nincuan cuiß. Tincuil cßaßru yôqueb li tenamit. Chanchanakin li sakße nak tik tik ru nak ac xqßue jun cßasal li hab. Chanchanakin li chok li naxtßakresi li pim saß sakßehil, chan li Kâcuaß.


Επι της γης δεν υπαρχει ομοιον αυτου, δεδημιουργημενον ουτως αφοβον. 	 Mâcßaß chic junak xul saß ruchichßochß joß aßan. Kßaxal xucuajel rilbal ut mâ ani naxxucua ru.Aßan li kßaxal nim xcuanquil saß xyânkeb chixjunileb li xul. Naxcßut xxutâneb chixjunileb xban nak aßan li kßaxal cau rib chiruheb, chan li Dios.


και εκ της φυλης των υιων Ζαβουλων, ο αρχων Ελισαφαν ο υιος του Φαρναχ 	 laj Elizafán li ralal laj Parnac, li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Zabulón;


Αλλ' αυτος ετραυματισθη δια τας παραβασεις ημων, εταλαιπωρηθη δια τας ανομιας ημων η τιμωρια, ητις εφερε την ειρηνην ημων, ητο επ' αυτον και δια των πληγων αυτου ημεις ιαθημεν. 	 Abanan mâcßaß xmâc aßan. Yâl xban li kamâc ban lâo nak quixcßul li raylal. Quisaqßueß xban li kamâusilal. Riqßuin li rahobtesîc li quixcßul, quixqßue ke li tuktûquil usilal ut riqßuin lix yocßolal, coxqßuirtesi.


Και θελουσι φυλαττει τας φυλακας αυτου και τας φυλακας πασης της συναγωγης εμπροσθεν της σκηνης του μαρτυριου, εκτελουντες τας υπηρεσιας της σκηνης. 	 Teßxbânu li cßaßru naxye laj Aarón ut teßcßanjelak chiruheb laj Israel nak teßxbânu li cßanjel saß li tabernáculo.


οικοδομησατε οικους και κατοικησατε και φυτευσατε κηπους και φαγετε τον καρπον αυτων 	 Têyîb lê rochoch re texcuânk cuiß ut tex-âuk re têtzaca ru lê racuîmk.


Ειπε δε ο βασιλευς προς τον Αμασα, Συναξον εις εμε τους ανδρας Ιουδα εντος τριων ημερων, και συ να παρευρεθης ενταυθα. 	 Mokon chic li rey quixye re laj Amasa: —Tâchßutubeb chixjunileb li cuînk li cuanqueb Judá. Saß oxib cutan cuânkeb arin ut cuânkat ajcuiß lâat, chan.


Χρονος ειναι εις παντα, και καιρος παντι πραγματι υπο τον ουρανον. 	 Cuan li hônal nak nacßulman chixjunil li cßaßak re ru saß li ruchichßochß aßin.


Εγελασε δε η Σαρρα καθ' εαυτην λεγουσα, Αφου εγηρασα, θελει γεινει εις εμε ηδονη και ο κυριος μου γερων; 	 Xban aßan lix Sara quiseßec saß xchßôl ut quixye: —¿Chanru nak tâcuânk li saylal aßin? Lin bêlom ut lâin ac xotîx chi us, chan saß xchßôl.


Ας ηχη η θαλασσα και το πληρωμα αυτης η οικουμενη και οι κατοικουντες εν αυτη. 	 Chi-ecßânk ta ru li palau ut chixjunil li cuan chi saß. Chi-ecßânk ta li ruchichßochß saß xnaßaj ut chixjunil li cuan chiru xban xsahil xchßôleb.


Χρεωστης ειμαι προς Ελληνας τε και βαρβαρους, σοφους τε και ασοφους 	 Tenebanbil sa' inbên c'anjelac sa' xyânkeb laj griego jo' ajcui' li mâcua'eb aj griego. Tinc'anjelak sa' xyânkeb li tzolbileb jo' ajcui' li inc'a' tzolbileb.


Φθονησαντες δε οι μη πειθομενοι Ιουδαιοι και λαβοντες μεθ' εαυτων κακους τινας ανθρωπους εκ των χυδαιων και οχλαγωγησαντες, εθορυβουν την πολιν και εφορμησαντες εις την οικιαν του Ιασονος, εζητουν αυτους δια να φερωσιν εις τον δημον 	 Ut eb laj judío li inc'a' que'pâban, c'ajo' nak que'josk'o' xban xcakaleb xch'ôl. Que'râtina jun ch'ûtal li cuînk inc'a' useb xna'leb li junes sa' be neque'cuan. Ut li jun ch'ûtal chi cuînk a'an que'oc chixchik'bal xjosk'ileb li tenamit. Xban nak yôqueb xjosk'il, que'oc sa' rochoch laj Jasón chixsic'baleb laj Pablo ut laj Silas re te'xc'ameb chiruheb li tenamit.


Ουαι εις τον ματαιον ποιμενα, τον εγκαταλειποντα το ποιμνιον ρομφαια θελει ελθει επι τον βραχιονα αυτου και επι τον δεξιον οφθαλμον αυτου ο βραχιων αυτου θελει ολοτελως ξηρανθη και ο δεξιος οφθαλμος αυτου ολοκληρως αμαυρωθη. 	 Raylal châlel saß xbên laj ilol xul li mâcßaß na-oc cuiß xban nak quixtzßektâna lin carner. Chanchan nak tinyocß lix nim ukß ut tinsach lix nakß ru nak tincuisi lix cuanquil. Tâcanâk chi mâcßaß chic xcuanquil chi junaj cua ut chi mâcßaß chic xnaßleb, chan li Kâcuaß.


Συναθροισθητε και ελθετε κυκλοθεν, παντα τα εθνη, και συναχθητε ομου εκει θελει καταστρεψει ο Κυριος τους ισχυρους σου. 	 Quimkex, chßutubomak êrib saß junpât lâex tenamit li nachß cuanquex riqßuin Israel. At Kâcuaß, chataklaheb taxak lâ soldado chi pletic riqßuineb, chanquin re.


Και υπηγεν Αβιμελεχ ο υιος του Ιεροβααλ εις Συχεμ προς τους αδελφους της μητρος αυτου και ειπε προς αυτους και προς πασαν την συγγενειαν του οικου του πατρος της μητρος αυτου, λεγων, 	 Laj Abimelec, li ralal laj Jerobaal, quicuulac Siquem chi âtinac riqßuineb li ras lix naß ut riqßuineb chixjunileb li cuanqueb saß rochoch lix yucuaß lix naß. Ut quixye reheb:


Ειπε δε ο Κυριος προς τον Ιακωβ, Επιστρεψον εις την γην των πατερων σου, και εις την συγγενειαν σου, και θελω εισθαι μετα σου. 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Jacob: —Anakcuan tatsukßîk cuißchic saß lâ tenamit li cuanqueb cuiß lâ cuechßalal. Ut lâin junelic cuânkin âcuiqßuin, chan li Kâcuaß Dios.


Παντες οι Λευιται εν τη αγια πολει ησαν διακοσιοι ογδοηκοντα τεσσαρες. 	 Chixjunileb laj levita li queßcana saß li santil tenamit, aßan cuib ciento riqßuin câhib roßcßâl.


κατα παντα οσα εζητησας παρα Κυριου του Θεου σου εν Χωρηβ εν τη ημερα της συναξεως, λεγων, Ας μη ακουσω πλεον την φωνην Κυριου του Θεου μου, μηδε να ιδω πλεον το μεγα τουτο πυρ, δια να μη αποθανω. 	 Saß li cutan nak chßutchßûquex chêjunilex saß li tzûl Horeb queye chi joßcaßin, “Incßaß chic nakaj rabinquil li xyâb xcux li Kâcuaß li kaDios, chi moco nakaj rilbal li nimla xam. Incßaß chic takacuy. Tocâmk xban,” chanquex.


Ο Σολομων ειχεν αμπελωνα εν Βααλ-χαμων εδωκε τον αμπελωνα εις φυλακας εκαστος επρεπε να φερη δια τον καρπον αυτου χιλια αργυρια. 	 Laj Salomón cuan jun sîr li racuîmk uvas saß li naßajej Baal-hamón. Quixsiqßueb aj ilol re ut nak nequeßxcßayi li ru li acuîmk, nequeßxkßaxtesi re laj Salomón jun mil chi tumin plata chi xjûnkaleb.


Ουτω θελετε διαιρεσει την γην ταυτην μεταξυ σας κατα τας φυλας του Ισραηλ. 	 Tâjeqßui li naßajej reheb laj Israel aß yal chanru lix têpaleb.


Εφριξε το πνευμα εμου του Δανιηλ εντος του σωματος μου και αι ορασεις της κεφαλης μου με εταραττον. 	 Laj Daniel quixye: —Lâin quisach inchßôl ut qui-oc incßaßux xban li cßaßru quicuil.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην λεγων 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Moisés:


Και την επαυριον εσηκωθη ο λαος το πρωι, και ωκοδομησεν εκει θυσιαστηριον και προσεφερεν ολοκαυτωματα και θυσιας ειρηνικας. 	 Cuulajak chic eb laj Israel queßcuacli ekßela ut queßxyîb jun li artal. Queßxqßue lix cßatbil mayej ut queßmayejac re nak teßxcßam cuißchic rib saß usilal riqßuin li Kâcuaß.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Δεν θελει σας εισακουσει ο Φαραω, δια να πληθυνθωσι τα θαυμασια μου εν τη γη της Αιγυπτου. 	 Junxil yebil chak re laj Moisés nak li Kâcuaß Dios quixye re: —Laj faraón incßaß tâabînk châcuu xban nak toj tincuaj tincßutbesi lin cuanquil chiruheb chixjunileb li tenamit Egipto.—Laj Moisés rochben laj Aarón sachba chßôlej li quilajeßxbânu chiru laj faraón. Aban li Kâcuaß Dios quixcacuubresi xchßôl laj faraón ut incßaß quixcanabeb chi êlc laj Israel saß li tenamit Egipto.


Και εγεινε λογος Κυριου προς τον Ιερεμιαν, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Jeremías:


οστις διαφυλαττει εν ζωη την ψυχην ημων και δεν αφινει να κλονιζωνται οι ποδες ημων. 	 Aßan naqßuehoc kayußam. Ut aßan ajcuiß x-iloc ke. Joßcan nak incßaß xo-osoß.


Επωλησας τον λαον σου ανευ τιμης, και δεν ηυξησας τον πλουτον σου εκ της πωλησεως αυτων. 	 Xoâcanab saß rukßeb li xicß nequeßiloc ke. Chanchan nak xoâcßayi. Ut, ¿cßaß ta ru xara chikix nak xoâkßaxtesi saß rukßeb? Moco xacßul ta katzßak.


Και εκαμεν ο Ιεροβοαμ εορτην εν τω μηνι τω ογδοω, εν τη δεκατη πεμπτη ημερα του μηνος, ως την εορτην την εν Ιουδα, και ανεβη επι το θυσιαστηριον. Ουτως εκαμεν εν Βαιθηλ, θυσιαζων εις τους μοσχους τους οποιους εκαμε και κατεστησεν εν Βαιθηλ τους ιερεις των υψηλων τοπων, τους οποιους εκαμε. 	 Ut quixye nak saß li oßlaju xbe li cuakxak li po teßxbânu jun li nimla ninkße. Chanchan li ninkße li nequeßxbânu aran Judá. Ut quimayejac chiru li artal aran Bet-el chiru li cuacax oro li quixqßue chi yîbâc. Ut quixxakab eb ajcuiß aj tij re teßcßanjelak saß eb li naßajej li najt xteram li quixyîb.Joßcan ut nak laj Jeroboam quixbânu li ninkße reheb laj Israel saß li oßlaju xbe lix cuakxak li po joß quixcßoxla xjunes. Cô aran Bet-el ut quimayejac saß li artal li quixyîb ut quixcßat li pom.


εαν δε τις εγερθη κατα του πλησιον αυτου δια να δολοφονηση αυτον, απο του θυσιαστηριου μου θελεις αποσπασει αυτον δια να θανατωθη. 	 Cui cuan junak yô xjoskßil saß xbên li ras rîtzßin ut cui tixcamsi chi yal târaj xchßôl, li jun aßan tâsiqßuekß toj retal teßxtau. Usta cuan chak saß lin artal, teßrisi chak ut teßxcamsi.


διοτι εκ του οινου του θυμου της πορνειας αυτης επιον παντα τα εθνη, και οι βασιλεις της γης επορνευσαν μετ' αυτης και οι εμποροι της γης επλουτησαν εκ της υπερβολης της εντρυφησεως αυτης. 	 Xsache' xcuanquil xban nak numtajenak li mâc neque'xbânu. Chixjunileb li rey li cuanqueb sa' ruchich'och' neque'cuulac Babilonia chixbânunquil li mâusilal riq'uineb. Chanchan calajenakeb xban li mâusilal yôqueb chixbânunquil. Ut eb laj c'ay que'biomo' aran xban nak nabal li c'a'ak re ru que'xc'ayi chi terto xtz'ak, chan.


Και εστησε τους στυλους κατα προσωπον του ναου, ενα εκ δεξιων και ενα εξ αριστερων και εκαλεσε το ονομα του εκ δεξιων Ιαχειν και το ονομα του εξ αριστερων Βοας. 	 Quixqßue li okech chiru li templo. Li jun li quicana saß lix nim quixqßue Jaquín chokß xcßabaß Ut li okech jun chic li quicana saß li tzße quixqßue Boaz chokß xcßabaß.


Τοτε ανεχωρησεν ο προφητης και εσταθη επι της οδου δια τον βασιλεα, μεταμεμορφωμενος με καλυμμα επι τους οφθαλμους αυτου. 	 Ut li profeta li Dios quixlan li ru riqßuin jun tßicr re nak incßaß tânaßekß ru. Cô ut quixakli chire li be roybeninquil nak tânumekß aran lix reyeb laj Israel.


Την ημεραν εκεινην θελουσιν ελθει εως εις σε απο της Ασσυριας και των πολεων της Αιγυπτου και απο της Αιγυπτου εως του ποταμου και απο θαλασσης εως θαλασσης και απο ορους εως ορους. 	 Saß eb li cutan aßan, nabaleb lê rech tenamitil teßsukßîk cuißchic saß lê tenamit. Cuan teßchâlk chak saß li naßajej Asiria li cuan saß releb sakße. Ut cuan teßchâlk chak Egipto li cuan saß li sur. Ut cuan cuißchic teßchâlk chak saß li norte cuan cuiß li nimaß Eufrates, cuan teßchâlk chak cuan cuiß li palau ut cuan ajcuiß teßchâlk chak cuanqueb cuiß li tzûl.


Και εκαμεν ο Αχααβ αλσος και δια να παροργιση Κυριον τον Θεον του Ισραηλ, επραξεν ο Αχααβ περισσοτερον παρα παντας τους βασιλεις του Ισραηλ, οσοι εσταθησαν προ αυτου. 	 Ut quixqßue ajcuiß chi yîbâc jun li jalam ûch Asera xcßabaß. Ut kßaxal cuißchic quixtaksi xjoskßil li Dios xban nak kßaxal cuißchic yibru quixbânu chiru li queßxbânu li rey li queßcuan junxil aran Israel nak toj mâjiß na-oc laj Acab saß xcuanquil.Chiruheb li cutan aßan jun li cuînk Bet-el xtenamit, aj Hiel xcßabaß, quixyîb cuißchic li tenamit Jericó. Ut nak quixqßue lix cimiento, quicam laj Abiram li xbên ralal. Ut nak queßxqßue saß xnaßajeb lix puertil li tzßac, quicam laj Segub li îtzßinbej. Joßcaßin nak quitzßakloc ru li quixye laj Josué li ralal laj Nun nak quixye li cßaßru quiyeheß re xban li Kâcuaß.


υιοι Νεσια, υιοι Ατιφα. 	 li ralal xcßajol laj Nezía, ut laj Hatifa.


Εφυσησας με τον ανεμον σου και η θαλασσα εσκεπασεν αυτους κατεβυθισθησαν ως μολυβδος εις τα φοβερα υδατα. 	 Xatakla li cacuil ikß ut quixjunaji rib li haß saß xbêneb. Joß li chßîchß li kßaxal âl, nak quilajeßsubeß rubel haß.


Μετα δε την μετοικεσιαν Βαβυλωνος Ιεχονιας εγεννησε τον Σαλαθιηλ, Σαλαθιηλ δε εγεννησε τον Ζοροβαβελ, 	 Ut nak ac chapbileb chak xbaneb laj Babilonia, laj Jeconías quicuan li ralal. Ut a'an laj Salatiel. Ut laj Salatiel, a'an xyucua' laj Zorobabel.


Και θελετε προσφερει ενα τραγον εξ αιγων εις προσφοραν περι αμαρτιας και δυο αρνια ενιαυσια εις θυσιαν ειρηνικης προσφορας. 	 Têmayeja ajcuiß jun li chibât têlom re xtojbal rix lê mâc ut cuib li carner têlom jun chihab cuan reheb chokß re li mayej re xcßambal êrib saß usilal riqßuin li Kâcuaß.


Και θελω φερει επι την γην εκεινην παντας τους λογους μου, τους οποιους ελαλησα κατ' αυτης, απαν το γεγραμμενον εν τω βιβλιω τουτω, το οποιον ο Ιερεμιας προεφητευσε κατα παντων των εθνων. 	 Lâin tinqßueheb chixcßulbal chixjunil li raylal li xinye. Teßxcßul chixjunil li raylal li tzßîbanbil saß li hu aßin joß quixye li profeta Jeremías chirixeb chixjunileb li tenamit.


επαγιδευθης δια των λογων του στοματος σου, επιασθης δια των λογων του στοματος σου 	 yôquex chixbokbal raylal saß êbên. Êjunes yôquex chixqßuebal êrib saß chßaßajquilal.


οι δυο μαστοι σου ως δυο σκυμνοι δορκαδος διδυμοι, βοσκοντες μεταξυ των κρινων. 	 Ut eb lâ tuß chanchaneb li cuib chi quej lakßlôqueb chi cuaßac saß xyânkeb li utzßußuj.


Περι δε του ομοιωματος του προσωπου αυτων, τα τεσσαρα ειχον προσωπον ανθρωπου, και προσωπον λεοντος κατα το δεξιον μερος και τα τεσσαρα ειχον προσωπον βοος κατα το αριστερον ειχον και τα τεσσαρα προσωπον αετου. 	 Joßcaßin nequeßiloc li câhib chi rilobâl li junjûnk chi ángel: Li cuan chiruheb, aßan chanchan na-iloc cuînk. Li cuan saß lix nimeb, aßan chanchan na-iloc cakcoj. Ut li cuan saß lix tzßeheb, aßan chanchan na-iloc bôyx. Ut li cuan chirixeb, aßan chanchan na-iloc tßiu.


Ας αισχυνθωσι και ας στραφωσιν εις τα οπισω παντες οι μισουντες την Σιων. 	 Xutânal taxak teßêlk chixjunileb li xicß nequeßiloc re li tenamit Sión. Ut teßsachekß taxak xcuanquileb.


Εαν δε ειπωμεν, Εξ ανθρωπων, πας ο λαος θελει μας λιθοβολησει επειδη ειναι πεπεισμενοι οτι ο Ιωαννης ειναι προφητης. 	 Ut cui takaye nak cuînk xtaklan chak re, chixjunileb li tenamit toe'xcamsi chi pec xban nak eb a'an neque'xpâb nak laj Juan, a'an tz'akal profeta, chanqueb chi ribileb rib.


Ουδεις δε λυχνον αναψας θετει εις τοπον αποκρυφον ουδε υπο τον μοδιον, αλλ' επι τον λυχνοστατην, δια να βλεπωσι το φως οι εισερχομενοι. 	 Mâ ani tixloch junak candil ut tixq'ue ta chi mukmu malaj ut tixq'ue rubel chacach. Naxq'ue ban sa' junak na'ajej najt xteram re nak cuânkeb sa' cutan li ani te'oc sa' li cab.


τωρα λοιπον δος μοι το ορος τουτο, περι του οποιου ελαλησεν ο Κυριος την ημεραν εκεινην διοτι συ ηκουσας την ημεραν εκεινην, οτι ειναι εκει Ανακειμ και πολεις μεγαλαι ωχυρωμεναι εαν ο Κυριος ηναι μετ' εμου, εγω θελω δυνηθη να εκδιωξω αυτους, καθως ειπεν ο Κυριος. 	 Joßcan nak nintzßâma châcuu nak tâqßue chokß cue li naßajej li tzûl ru joß quixyechißi chak cue li Kâcuaß. Lâat ac nacanau nak cuanqueb li ralal xcßajol laj Anac saß li naßajej aßan. Cuanqueb nînki tenamit ut cauheb rib chi pletic. Abanan lâin ninnau nak li Dios tâcuânk cuiqßuin ut tinixtenkßa chirisinquileb saß li naßajej aßan joß quixye chak cue, chan laj Caleb.


και αυτη διδει πολλην αφθονιαν εις τους βασιλεις, τους οποιους επεβαλες εφ' ημας δια τας αμαρτιας ημων και κατεξουσιαζουσιν επι των σωματων ημων και επι των κτηνων ημων κατα την αρεσκειαν αυτων και ειμεθα εν θλιψει μεγαλη. 	 Kßaxal nabal cuißchic ru li acuîmk naxqßue saß li châbil chßochß aßin. Abanan chixjunil naxic chokß re li rey li xaqßue chi taklânc saß kabên xban nak xomâcob châcuu. Eb aßan nequeßxbânu li cßaßru nequeßraj ke lâo joß ajcuiß saß xbêneb li kaquetômk ut kßaxal ra cuanco.Ut riqßuin chixjunil aßin at Kâcuaß, at kaDios, anakcuan takabânu jun li contrato âcuiqßuin ut takaxakab xcuanquil li kâtin châcuu. Takatzßîba retalil ut teßxtzßîba xcßabaßeb chiru li hu li tzßîbanbil cuiß li contrato eb li nequeßcßamoc be saß kayânk, ut eb laj levita joßqueb ajcuiß laj tij, chan saß lix tij.


Και ητο επ' αυτον το Πνευμα του Κυριου, και εκρινε τον Ισραηλ και εξηλθεν εις μαχην, και παρεδωκεν ο Κυριος εις την χειρα αυτου τον Χουσαν-ρισαθαιμ βασιλεα της Μεσοποταμιας και η χειρ αυτου υπερισχυσεν εναντιον του Χουσαν-ρισαθαιμ. 	 Lix musikß li Kâcuaß cuan riqßuin laj Otoniel ut aßan chic laj cßamol be chiruheb laj Israel. Laj Otoniel quipletic riqßuin laj Cusan-risataim. Ut li Kâcuaß quixtenkßa laj Otoniel chi numtâc saß xbêneb.


Σεις ομως προσεχετε ιδου, σας προειπον παντα. 	 Abanan ac xinye êre li c'a'ru tâc'ulmânk. Jo'can nak mêq'ue êrib chi balak'îc.


"Χεθ." συ, Κυριε, μερις μου εισαι ειπα να φυλαξω τους λογους σου. 	 At nimajcual Dios, caßaj cuiß lâat naru nacattenkßan cue. Joßcan nak xinyechißi âcue nak tinbânu li cßaßru naxye lâ cuâtin.


ενα τραγον εξ αιγων, δια να γεινη εξιλεωσις δια σας. 	 Ut teßxqßue ajcuiß jun li têlom chibât re lix cßatbil mayejeb re xtojbal rix lix mâqueb.Teßxqßueheb li mayej aßin ut teßxqßue ajcuiß li mayej vino joß eb ajcuiß li cßatbil mayej li teßxqßue rajlal. Mâcßaßak rêqßueb li xul li teßxmayeja.


Καλον το αλας αλλ' εαν το αλας γεινη αναλατον, με τι θελετε αρτυσει αυτο; εχετε αλας εν εαυτοις και ειρηνευετε εν αλληλοις. 	 Châbil li atz'am, abanan cui na-oso' lix qui'al mâc'a' chic na-oc cui'. Jo'can ajcui' lâex chi cuânk êchâbilal ut cuânkex sa' usilal chi ribil êrib.


Οτε δε ο Ιερεμιας εισηλθεν εις τον λακκον και εις τας κρυπτας και εκαθησεν ο Ιερεμιας εκει πολλας ημερας, 	 Laj Jeremías quiqßueheß saß jun li jul saß tzßalam ut najt quicuan aran.


Και κατεβησαν οι δεκα αδελφοι του Ιωσηφ δια να αγορασωσι σιτον εξ Αιγυπτου. 	 Ut li lajêb li ras laj José queßcôeb chixlokßbal li trigo aran Egipto.


Ηκουσα τους γογγυσμους των υιων Ισραηλ λαλησον προς αυτους, λεγων, Το εσπερας θελετε φαγει κρεας, και το πρωι θελετε χορτασθη απο αρτου, και θελετε γνωρισει οτι εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σας. 	 —Lâin xcuabi nak yôqueb chi cuechßînc laj Israel. Tâye reheb nak joßcaßin xinye lâin. “Rajlal ecuu textißok tib ut ekßela texcuaßak cua. Chi joßcan tênau nak lâin li Kâcuaß lê Dios”, chan li Dios.


εκ φυλης Συμεων δωδεκα χιλιαδες εσφραγισμενοι εκ φυλης Λευι δωδεκα χιλιαδες εσφραγισμενοι εκ φυλης Ισσαχαρ δωδεκα χιλιαδες εσφραγισμενοι 	 Cablaju mil li quiq'uehe' retalileb sa' xpêquemeb sa' xyânkeb li ralal xc'ajol laj Simeón: ut sa' xyânkeb li ralal xc'ajol laj Leví, cablaju mil li quiq'uehe' retalileb sa' xpêquemeb. Ut sa' xyânkeb li ralal xc'ajol laj Isacar, cablaju mil li quiq'uehe' retalileb sa' xpêquemeb.


και οι αστερες του ουρανου επεσαν εις την γην, καθως η συκη ριπτει τα αωρα συκα αυτης, σειομενη υπο μεγαλου ανεμου, 	 Ut eb li chahim quilaje't'ane' chak chi ch'och' jo' nak nahire' ru li higo xban li cacuil ik' nak toj mâji' nak'ano'.


Οι ανθρακες δια την ανθρακιαν και τα ξυλα δια το πυρ, και ο φιλερις ανθρωπος δια να εξαπτη εριδας. 	 Mâcßaß ru xam cui mâcßaß li xam. Ut mâcßaß li xam cui mâcßaß li siß. Joßcan ajcuiß nak mâcßaß li plêt cui mâ ani nayoßoban re li plêt.


Και ο Κυριος ειπε προς αυτον Τωρα σεις οι Φαρισαιοι το εξωθεν του ποτηριου και του πινακιου καθαριζετε, το δε εσωτερικον σας γεμει αρπαγης και πονηριας. 	 Li Jesús quixye re: -Lâex aj fariseo nequech'aj li rix lê sec' ut lê plato; abanan tz'aj lix sa'. Lâex chanchanex li sec' li tz'aj xsa' xban nak numtajenak lê mâusilal ut li elk'ac nequebânu.


Και ακουσαντες εθαυμασαν, και αφησαντες αυτον ανεχωρησαν. 	 Ut que'sach xch'ôl nak que'rabi li c'a'ru quixye ut que'xcanab li Jesús ut côeb.


Αντι χαλκου θελω φερει χρυσιον και αντι σιδηρου θελω φερει αργυριον και αντι ξυλου χαλκον και αντι λιθων σιδηρον και θελω καταστησει τους αρχηγους σου ειρηνην και τους επιστατας σου δικαιοσυνην. 	 Lâin tinqßue êre li oro chokß rûchil li bronce ut li plata chokß rûchil li hierro, ut li bronce chokß rûchil li cheß. Tinqßue êre li chßîchß hierro chokß rûchil li pec. Incßaß chic texrahobtesîk. Saß tuktûquil usilal ban chic teßtaklânk saß êbên ut texcuânk saß tîquilal.


και ας ηναι η λαμπροτης Κυριου του Θεου ημων εφ' ημας και το εργον των χειρων ημων στερεονε εφ' ημας ναι, το εργον των χειρων ημων, στερεονε αυτο. 	 Aß taxak li rusilal li Dios chicuânk kiqßuin. Aß taxak li Dios chi-osobtesînk ke re nak us toêlk riqßuin chixjunil li cßaßru takabânu. Yâl. Aßan taxak chi-osobtesînk ke re nak us toêlk riqßuin chixjunil li cßaßru takabânu.


και θεωρειτε και ακουετε οτι πολυν λαον ου μονον της Εφεσου, αλλα σχεδον πασης της Ασιας ο Παυλος ουτος επεισε και μετεβαλε, λεγων οτι δεν ειναι θεοι οι δια χειρων κατασκευαζομενοι. 	 Ac êrabiom resil nak laj Pablo ac xtacchi'i nabaleb li cuanqueb aran Efeso jo' ajcui' sa' chixjunil li tenamit xcuênt Asia. Ac nequenau nak yô chixyebal reheb nak moco dioseb ta li yal yîbanbil xban cuînk.


Διοτι η προτροπη ημων δεν ητο εκ πλανης ουδε εξ ακαθαρσιας ουτε μετα δολου 	 Moco yôco ta chixbalak'inquil kib. Tz'akal yâl ban li yôco xyebal êre. Moco cuan ta junak kac'a'ux inc'a' us sa' êbên, chi moco yôco ta chêbalak'inquil.


Αλλ' ο Πετρος εσηκωσεν αυτον, λεγων Σηκωθητι και εγω αυτος ανθρωπος ειμαι. 	 Abanan laj Pedro quixye re: -Cuaclin. Minâlok'oni lâin xban nak lâin yal cuînkin jo' lâat, chan.


Και θελεις τρωγει ενωπιον Κυριου του Θεου σου, εν τω τοπω οντινα εκλεξη δια να θεση το ονομα αυτου εκει, το δεκατον του σιτου σου, του οινου σου και του ελαιου σου, και τα πρωτοτοκα των βοων σου και των προβατων σου δια να μαθης να φοβησαι παντοτε Κυριον τον Θεον σου. 	 Ut texxic saß li naßajej li sicßbil ru xban li Kâcuaß bar têlokßoni cuiß. Ut aran chiru li Kâcuaß têtzaca li junjûnk saß xlajêtkil li ru lê racuîmk, li acß vino ut li aceite joß ajcuiß li xbên ral lê cuacax ut li xbên ral lê carner. Têbânu chi joßcan re nak têtzol êrib chixxucuanquil ru li Kâcuaß lê Dios chi junelic.


Ειπε προς αυτους ο Ιησους Αληθως, αληθως σας λεγω Πριν γεινη ο Αβρααμ, εγω ειμαι. 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: -Relic chi yâl tinye êre nak chalen chak sa' xticlajic nak toj mâji' nayo'la laj Abraham, ac cuanquin ajcui' chak lâin, chan li Jesús.C'ajo' nak que'josk'o' ut que'oc raj chixcutinquil chi pec. Abanan li Jesús quixmuk rib chiruheb. Qui-el sa' li templo ut cô.


Και ειδεν ο Κυριος και απεστραφη αυτους, διοτι παρωργισαν αυτον οι υιοι αυτου και αι θυγατερες αυτου 	 Li Kâcuaß quiril li queßxbânu. Joßcan nak quixtzßektânaheb. Queßxqßue xjoskßil xban lix mâusilaleb.


και εκαμε προς αυτους ο Κυριος διαθηκην και προσεταξεν αυτους, λεγων, Δεν θελετε φοβηθη αλλους θεους, και δεν θελετε προσκυνησει αυτους ουδε λατρευσει αυτους ουδε θυσιασει εις αυτους 	 Nak li Kâcuaß quixbânu li contrato riqßuineb laj Israel quixchakßrabiheb ut quixye reheb: —Mêlokßoni li jalanil dios, chi moco têcuikßib êrib chiruheb. Incßaß texcßanjelak chiruheb chi moco texmayejak chiruheb.


Ο Κυριος σε κατεστησεν ιερεα αντι Ιωδαε του ιερεως, δια να ησθε επισταται εις τον οικον του Κυριου επι παντα ανθρωπον μαινομενον και προφητευοντα, δια να βαλλης αυτον εις φυλακην και εις δεσμα 	 Li Kâcuaß xxakaban âcue chokß aj tij chokß rêkaj laj Joiada. Ut lâat chic tattaklânk saß li templo. Ut chixjunileb li cuînk li teßlôcokß ru ut teßxye nak aßaneb profeta, tâqßueheb saß tzßalam ut tâbaqßueb riqßuin cadena.


Και ελατρευσαν ο λαος τον Κυριον πασας τας ημερας του Ιησου και πασας τας ημερας των πρεσβυτερων, οιτινες επεζησαν μετα τον Ιησουν και ειδον παντα τα εργα τα μεγαλα του Κυριου, οσα εκαμεν υπερ του Ισραηλ. 	 Eb li tenamit queßcßanjelac chiru li Kâcuaß joß najtil quicuan laj Josué saß xyânkeb. Ut nak ac xcam laj Josué, queßxlokßoni ajcuiß li Dios joß najtil yoßyôqueb li queßcßamoc be chiruheb, li queßril riqßuin xnakßeb ru li quixbânu li Kâcuaß re xcolbaleb laj Israel.


Επραξε δε ο Ιουδας πονηρα ενωπιον του Κυριου και παρωξυναν αυτον εις ζηλοτυπιαν με τας αμαρτιας αυτων, τας οποιας ημαρτησαν υπερ παντα οσα επραξαν οι πατερες αυτων. 	 Eb li cuanqueb Judá queßmâcob chiru li Kâcuaß. Kßaxal cuißchic yibru li queßxbânu chiru li queßxbânu lix xeßtônil xyucuaßeb. Riqßuin aßin, queßxchikß xjoskßil li Dios.


Πλην ενεκεν του ονοματος μου, δια να μη βεβηλωθη ενωπιον των εθνων, μεταξυ των οποιων ησαν και εμπροσθεν των οποιων εγνωρισθην εις αυτους, εκαμον τουτο, να εξαγαγω αυτους εκ γης Αιγυπτου. 	 Abanan incßaß quinbânu xban nak chiruheb laj Egipto lâin quinye reheb laj Israel nak tincuisiheb Egipto. Incßaß quicuaj nak tâisîk lin lokßal.


Απο δε της συκης μαθετε την παραβολην Οταν ο κλαδος αυτης γεινη ηδη απαλος και εκβλαστανη τα φυλλα, γνωριζετε οτι πλησιαζει το θερος 	 Cheq'uehak retal c'a'ru naxbânu li jun tôn chi higo. Nak nak'unk'ut chak li xak chi êlc, riq'uin a'an tênau nak yô chak chi nach'oc li sak'ehil.


Και ηλευθερωσεν ο Δαβιδ οσα ηρπασαν οι Αμαληκιται και τας δυο γυναικας αυτου ηλευθερωσεν ο Δαβιδ. 	 Laj David quixmakß chiruheb chixjunil li cßaßru queßrelkßa eb laj Amalec, joß ajcuiß li cuib chi rixakil.


Βανιας, Μερημωθ, Ελιασειβ, 	 laj Vanías, laj Meremot, laj Eliasib,


αλλ' εαν πιασθη, θελει αποδωσει επταπλασια θελει δωσει παντα τα υπαρχοντα της οικιας αυτου. 	 Abanan cui tâtaßekß chi elkßac tento nak tixkßaxtesi rêkaj. Cuukub sut chic xqßuial li rêkaj tixqßue, usta tento nak tixkßaxtesi chixjunil li cßaßru cuan re.


Εβυθισθην εις βαθυν πηλον, οπου δεν ειναι τοπος στερεος δια να σταθω εφθασα εις τα βαθη των υδατων, και το ρευμα με κατακλυζει. 	 Chanchan yôquin chi subûnc saß lix sâb haß ut mâ bar chic nintau xnaßaj li cuok. Chanchan cuanquin saß xchamal li haß ut yô chincßambal lix cacuil rok li nimaß.


Κρινατε τον πτωχον και τον ορφανον καμετε δικαιοσυνην εις τον τεθλιμμενον και πενητα. 	 Checolak ban rixeb li incßaß nequeßru xcolbaleb rib xjuneseb joß ajcuiß eb li mâ ani cuan reheb. Ut chexrakok âtin saß xyâlal saß xbêneb li cuanqueb saß raylal ut li cuanqueb saß nebaßil.


Εαν δε ηναι απο πεντε ετων μεχρις εικοσι, η εκτιμησις σου θελει εισθαι του μεν αρσενικου εικοσι σικλοι, του δε θηλυκου δεκα σικλοι. 	 Abanan cui li quiyechißîc, aßan chßina al ut cuan ôb chihab re nacuulac toj saß li junmay chihab, tento xtojbal junmay chi tumin plata. Abanan, cui xkaßal li quiyechißîc, tento xtojbal lajêb chi tumin plata.


Και ηλθε προς εμε Αναμεηλ, ο υιος του θειου μου, εις την αυλην της φυλακης, κατα τον λογον του Κυριου, και ειπε προς εμε, Αγορασον, παρακαλω, τον αγρον μου τον εν Αναθωθ, τον εν τη γη Βενιαμιν διοτι εις σε ανηκει το δικαιωμα της κληρονομιας και εις σε η εξαγορα αγορασον αυτον εις σεαυτον. Τοτε εγνωρισα οτι λογος Κυριου ητο ουτος. 	 Ut joßcan quicßulman. Laj Hanameel, li ralal li cuican quichal cuiqßuin nak cuanquin chi prêxil saß li nebâl re li cab li nequeßcuan cuiß eb li nequeßcßacßalen ut quixye cue: —Lokß chokß âcue li chßochß li cuan Anatot li cuan saß xcuênt lix naßajeb li ralal xcßajol laj Benjamín. Naru tâlokß xban nak lâat cuechßalal, chan. Ut lâin xinqßue retal nak li Dios târaj nak tinlokß.


Το ελεος μου ομως δεν θελω αφαιρεσει απ' αυτου, ουδε θελω ψευσθη κατα της αληθειας μου. 	 Abanan junelic tinra laj David ut junelic tinbânu li cßaßru xinyechißi re.


Θελει δε ελθει η ημερα του Κυριου ως κλεπτης εν νυκτι, καθ' ην οι ουρανοι θελουσι παρελθει με συριγμον, τα στοιχεια δε πυρακτουμενα θελουσι διαλυθη, και η γη και τα εν αυτη εργα θελουσι κατακαη. 	 Lix k'ehil lix c'ulunic li Kâcua', a'an chanchan nak nachal laj êlk'. Moco cuan ta resil lix c'ulunic. Sa' li cutan a'an tâosok' li choxa. Tenlok xyâb nak tâosok'. Ut li c'a'ak re ru cuanqueb chiru te'osok' xban li xam. Tâc'atk li ruchich'och' jo' ajcui' chixjunil li c'a'ak re ru li cuan chiru.


Διοτι υπηρετουν εις αυτους εμπροσθεν των ειδωλων αυτων και ησαν προσκομμα ανομιας εις τον οικον Ισραηλ δια τουτο εγω υψωσα την χειρα μου εναντιον αυτων, λεγει Κυριος ο Θεος, και θελουσι βαστασει την ανομιαν αυτων. 	 Xban nak queßcßanjelac chiruheb li jalanil dios ut queßcßamoc be chiruheb laj Israel chixbânunquil li mâusilal, joßcan nak lâin li nimajcual Dios ninye riqßuin juramento nak relic chi yâl nak teßxtoj rix lix mâqueb.


Ο δε Θεος μου θελει εκπληρωσει πασαν χρειαν σας κατα τον πλουτον αυτου εν δοξη δια Ιησου Χριστου. 	 Lin Dios, a'an aj êchal re chixjunil ut k'axal nim lix lok'al. Tixq'ue êre chixjunil li napalto' êre sa' xc'aba' li Jesucristo.


Εαν δε ο Χριστος ηναι εν υμιν, το μεν σωμα ειναι νεκρον δια την αμαρτιαν, το δε πνευμα ζωη δια την δικαιοσυνην. 	 Cui li Cristo cuan êriq'uin, usta ac tenebanbil li câmc sa' êbên xban li mâc, yo'yo lê musik' xban nak tîcobresinbil chic lê ch'ôl xban li Dios.


και διηγηθη προς αυτους ο Αμαν περι της δοξης του πλουτου αυτου και του πληθους των τεκνων αυτου, και ποσον ο βασιλευς εμεγαλυνεν αυτον, και τινι τροπω υψωσεν αυτον υπερανω των αρχοντων και των δουλων του βασιλεως. 	 Laj Amán qui-oc chixserakßinquil reheb chixjunil lix biomal. Quixye reheb nak nabaleb li ralal xcßajol ut nak sicßbil ru xban li rey. Ut quixye chanru nak quiqßueheß xlokßal chiruheb chixjunileb ut quiqßueheß xcuanquil saß xbêneb chixjunileb li nequeßcßanjelac chiru li rey.


και εσυκοφαντησε τον δουλον σου προς τον κυριον μου τον βασιλεα πλην ο κυριος μου ο βασιλευς ειναι ως αγγελος Θεου καμε λοιπον το αρεστον εις τους οφθαλμους σου 	 Lin môs xyoßob ticßtiß chicuix châcuu, at rey. Abanan, lâat chanchanat lix ángel li Dios. Lâat tâbânu li cßaßru nacanau nak us xbânunquil.


Εαν λοιπον προσφερης το δωρον σου εις το θυσιαστηριον και εκει ενθυμηθης οτι ο αδελφος σου εχει τι κατα σου, 	 Jo'can nak cui sa' xq'uebal lâ mayej chiru li artal tâjulticok' âcue nak târec'a sa' xch'ôl lâ cuas âcuîtz'in nak cuan âmâc chiru,


τι ειναι ευκολωτερον, να ειπω προς τον παραλυτικον, Συγκεχωρημεναι ειναι αι αμαρτιαι σου, η να ειπω, Σηκωθητι και επαρε τον κραββατον σου και περιπατει; 	 ¿Bar cuan li us tinye re li yaj re nak tâc'utûnk chêru nak cuan incuanquil? ¿Ma tinye re, "Cuybil sachbil lâ mâc", malaj ut tinye re, "Cuaclin, ayu, ut c'am lâ cuaribâl"?


προς Τιμοθεον το αγαπητον τεκνον ειη χαρις, ελεος, ειρηνη απο Θεου Πατρος και Χριστου Ιησου του Κυριου ημων. 	 Yôquin chixtz'îbanquil li hu a'in âcuiq'uin, at Timoteo. Rarôcat inban ut chanchanat tz'akal cualal chicuu nak cuancat. Chicuânk taxak âcuiq'uin li usilal, li uxtân, ut li tuktûquilal, li nachal chak riq'uin li Dios li kaYucua' ut riq'uin li Kâcua' Jesucristo.


και αν σε αγγαρευση τις μιλιον εν, υπαγε μετ' αυτου δυο. 	 Cui ani tâminok âcuu chixc'ambal li rîk jun kilómetro, c'am cuibak kilómetro lâat.


Ουτω Δαβιδ ο υιος του Ιεσσαι εβασιλευσεν επι παντα τον Ισραηλ 	 Laj David li ralal laj Isaí quicuan chokß xreyeb li tenamit Israel.


Σηκωθητε και ας αναβωμεν δια νυκτος και ας καταστρεψωμεν τα παλατια αυτης. 	 Joßcan nak toxic chi pletic chiru kßojyîn ut takasach ruheb lix palacios,” chaßkeb.


και εξαπεστειλαν εις τον οικον του Θεου τον Σαρεσερ και τον Ρεγεμ-μελεχ και τους ανθρωπους αυτων, δια να εξιλεωσωσι το προσωπον του Κυριου, 	 Eb li cuanqueb saß li tenamit Bet-el queßxtakla laj Sarezer ut laj Regem-melec rochbeneb nabaleb chic chixtzßâmanquil xtenkßanquileb chiru li Kâcuaß.


Και ερχονται παλιν εις Ιεροσολυμα και ενω περιεπατει εν τω ιερω, ερχονται προς αυτον οι αρχιερεις και οι γραμματεις και οι πρεσβυτεροι 	 Que'suk'i cui'chic aran Jerusalén. Nak yô chi bêc li Jesús sa' li rochoch li Dios que'cuulac li xbênileb aj tij riq'uin. Ut que'cuulac laj tz'îb ut jo'can ajcui' li xakabanbileb chi c'anjelac sa' li rochoch li Dios.


Ησαν δε κατοικουντες εν Ιερουσαλημ Ιουδαιοι, ανδρες ευλαβεις απο παντος εθνους των υπο τον ουρανον 	 Cuanqueb aj judío aran Jerusalén cauheb xch'ôl sa' xpâbâleb. Que'chal chak sa' chixjunil li tenamit jun sut rubel choxa.


Τοτε λεγει προς αυτον ο Ιησους Επιστρεψον την μαχαιραν σου εις τον τοπον αυτης διοτι παντες οσοι πιασωσι μαχαιραν δια μαχαιρας θελουσιν απολεσθη. 	 Tojo'nak quiyehe' re xban li Jesús: -Q'ue lâ ch'îch' sa' lix na'aj xban nak chixjunileb li neque'pletic riq'uin ch'îch', riq'uin ch'îch' ajcui' te'osok'.


Υιοι Ασουμ, τριακοσιοι εικοσιοκτω. 	 Eb li ralal xcßajol laj Hasum, aßan oxib ciento riqßuin cuakxakib xcaßcßâl.


Και ειπεν ο Αμαν προς τον βασιλεα Ασσουηρην, Υπαρχει τις λαος διεσπαρμενος και διακεχωρισμενος μεταξυ των λαων κατα πασας τας επαρχιας του βασιλειου σου και οι νομοι αυτων διαφοροι των νομων παντων των λαων, και δεν φυλαττουσι τους νομους του βασιλεως οθεν δεν αρμοζει εις τον βασιλεα να υποφερη αυτους 	 Laj Amán quixye re li rey Asuero: —Saß xyânkeb li tenamit li cuanqueb rubel lâ takl, cuan jun têp li tenamit xjuneseb nequeßxcßam ribeb. Incßaß nequeßxjunaji rib riqßuineb li jun chßol chic. Jalan lix chakßrabeb ut incßaß nequeßxbânu li cßaßru nacaye lâat. Mâcßaß aj e nak cuanqueb saß eb li naßajej li cuanqueb rubel lâ cuanquil.


Ο φλυαρος ειναι ως τραυματα μαχαιρας η δε γλωσσα των σοφων, ιασις. 	 Cuanqueb li nequeßâtinac chi incßaß nequeßxcßoxla li cßaßru nequeßxye. Ut li âtin li nequeßxye ra nanak cuiß. Abanan li âtin li nequeßxye li cuanqueb xnaßleb, aßan naxcßojob xchßôl li ani ra saß xchßôl.


Το πνευμα του Κυριου ανεπαυσεν αυτους ως κτηνος καταβαινον εις την κοιλαδα ουτως ωδηγησας τον λαον σου, δια να καμης εις σεαυτον ενδοξον ονομα. 	 Ut lix musikß li Dios qui-iloc reheb. Chanchaneb li quetômk li yôqueb chi ichajibc saß li ru takßa. Quixberesiheb lix tenamit chi joßcan re nak tâqßuehekß xlokßal lix santil cßabaß.


Αφου ομως εξηλθεν ο δουλος εκεινος, ευρεν ενα των συνδουλων αυτου, οστις εχρεωστει εις αυτον εκατον δηναρια, και πιασας αυτον επνιγε, λεγων Αποδος μοι ο, τι χρεωστεις. 	 Ut nak qui-el chak laj c'anjel riq'uin li rey, quixc'ul jun li rech aj c'anjelil cuan junmay chi tumin lix c'as riq'uin li cuînk a'an. Ut laj c'anjel, li quicuye' xmâc, quixchap chi xcux li jun li cuan xc'as riq'uin ut qui-oc chixyatz'bal ut quixye re: -Toj lâ c'as, chan.


Και εθαψεν αυτον εν κοιλαδι εν τη γη Μωαβ, κατεναντι του Βαιθ-φεγωρ και ουδεις γνωριζει την ταφην αυτου εως της σημερον. 	 Ut aran ajcuiß quimukeß xban li Dios saß li ru takßa li cuan Moab saß xcaßyabâl li tenamit Bet-peor. Ut mâ ani nanaßoc re li naßajej li quimukeß cuiß toj chalen anakcuan.


Και συνετελεσθη απαν το εργον το οποιον εκαμεν ο Σολομων δια τον οικον του Κυριου και εισεφερεν ο Σολομων τα αφιερωματα Δαβιδ του πατρος αυτου και το αργυριον και το χρυσιον και παντα τα σκευη εθεσεν εν τοις θησαυροις του οικου του Θεου. 	 Nak ac xchoy xyîbanquil lix templo li Dios laj Salomón, quixtakla rocsinquil saß li templo li secß oro ut li secß plata joß ajcuiß chixjunil li nacßanjelac aran, li quikßaxtesîc saß rukß li Dios xban laj David lix yucuaß. Ut quixxoqueb saß li naßajej li nequeßxcßûla cuiß li cßaßru terto xtzßak.


Και εβαλε την μιτραν επι της κεφαλης αυτου επι δε της μιτρας, κατα το εμπροσθεν αυτης, εβαλε το πεταλον το χρυσουν, το διαδημα το αγιον, καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Ut chirix aßan laj Moisés quixqßue li tßicr li nequeßxbacß saß xjolom, mitra xcßabaß ut chiru aßan quixqßue jun perêl li oro retalil nak aßan kßaxtesinbil re li Kâcuaß. Laj Moisés quixbânu joß quiyeheß re xban li Dios.


Διοτι ηλθεν εν ματαιοτητι και θελει υπαγει εν σκοτει, και το ονομα αυτου θελει σκεπασθη υπο σκοτους 	 Usta li cßulaßal aßin li yal quinumeß incßaß quiyoßla saß xyâlal, quicana yal chi joßcan. Chanchan quicana saß kßojyîn chi mâcßaß xcßabaß.


Και μη συγκοινωνειτε εις τα εργα τα ακαρπα του σκοτους, μαλλον δε και ελεγχετε 	 Mêjunaji chic êrib riq'uineb li inc'a' neque'xnau xyâlal ut neque'xbânu li c'a'ak re ru mâc'a' na-oc cui'. Lâex ban chic texch'olobânk re lix yâlal chiruheb nak inc'a' us yôqueb.


Και μετα τουτον Ιωζαβαδ, και μετ' αυτου εκατον ογδοηκοντα χιλιαδες ωπλισμενοι εις πολεμον. 	 Ut laj Jozabad nataklan saß xbêneb jun ciento riqßuin câcßâl mil chi soldado ac cauresinbileb chi pletic.Aßaneb aßin li cuînk li queßcßanjelac chiru li rey. Mâcßaßeb saß ajl eb li soldados li quixqßueheb saß eb li tenamit li sutsûqueb saß tzßac aran Judá.


Πεντε δε εξ αυτων ησαν φρονιμοι και πεντε μωραι. 	 b cuanqueb xna'leb ut li ôb chic mâc'a' xna'lebeb.


διοτι μεγας εισαι και καμνεις θαυμασια συ εισαι Θεος μονος. 	 Teßxqßue âlokßal xban nak kßaxal nim âcuanquil ut sachba chßôlej li nalajâbânu. Caßaj cuiß lâat li tzßakal Dios.


Και ελαλησε Κυριος προς εσας εκ μεσου του πυρος σεις ηκουσατε μεν την φωνην των λογων, αλλα δεν ειδετε ουδεν ομοιωμα μονον φωνην ηκουσατε. 	 Ut li Kâcuaß quiâtinac êriqßuin saß li xam. Lâex querabi li xyâb xcux li Kâcuaß abanan incßaß queril ru.


μη παντες εχουσι χαρισματα ιαματων; μη παντες λαλουσι γλωσσας; μη παντες διερμηνευουσι; 	 ¿Ma chixjunileb ta bi' neque'q'uirtesin yaj? ¿Ma chixjunileb ta bi' neque'âtinac sa' jalanil âtin? ¿Ma chixjunileb ta bi' neque'jaloc ru li jalanil âtin?Moco juntak'êt ta xmâtaneb li junjûnk. Jalan jalânk ban xmâtaneb. Chesic'ak lê mâtan li k'axal châbil re xtenk'anquileb lê rech aj pâbanelil. Anakcuan tinye êre jun li na'leb k'axal cui'chic tento xbânunquil. Ut a'an a'in: nak têra êrib chi ribil êrib.


και θελουσι βαλει επ' αυτην καλυμμα εκ δερματων θωων και επανωθεν θελουσιν εφαπλωσει υφασμα ολον κυανουν και θελουσι διαπερασει τους μοχλους αυτης. 	 Chirix aßan teßxlan li Lokßlaj Câx riqßuin li châbil tzßûm rix li tzßiß haß. Ut teßxjel jun li tßicr rax saß xbên ut teßxqßue saß xnaßajeb li cheß li teßxpako cuiß.


Σταθεις δε ο Ιησους, προσεταξε να φερθη προς αυτον. Και αφου επλησιασεν, ηρωτησεν αυτον 	 Nak quirabi li quixye li mutz', li Jesús quixakli ut quixtakla xc'ambal li mutz'.


Και οτε εισηλθεν εις Ιεροσολυμα, εσεισθη πασα η πολις, λεγουσα Τις ειναι ουτος; 	 Ut nak cox-ocak li Jesús sa' li tenamit Jerusalén, que'xtububi rib chixjunil ut nabaleb li tenamit yôqueb chixyebal: -¿Ani a'in? chanqueb.


Διοτι ηλιος και ασπις ειναι Κυριος ο Θεος χαριν και δοξαν θελει δωσει ο Κυριος δεν θελει στερησει ουδενος αγαθου τους περιπατουντας εν ακακια. 	 Li Kâcuaß Dios, aßan li nacutanobresin re li kacßaßux ut aßan li nacoloc ke. Ut incßaß narisi chiku li cßaßru us chokß ke lâo li nococuan saß tîquilal.At Kâcuaß, at nimajcual Dios, us xak re li ani naxcßojob xchßôl âcuiqßuin.


Βεβαιως πλησιον των φοβουμενων αυτον ειναι η σωτηρια αυτου, δια να κατοικη δοξα εν τη γη ημων. 	 Relic chi yâl li Dios cuan kiqßuin chikacolbal lâo li nakaxucua ru. Ut lix lokßal li Dios tâcuânk kiqßuin saß li katenamit.


Τις λοιπον εκ των τριων τουτων σοι φαινεται οτι εγεινε πλησιον του εμπεσοντος εις τους ληστας; 	 ¿C'a'ru nacac'oxla lâat? ¿Bar cuan reheb li oxib li que'nume' li tz'akal ras rîtz'in li quit'ane' sa' ruk'eb laj êlk'? chan.


Πασα ψυχη ητις ηθελε φαγει οποιονδηποτε αιμα, και εκεινη η ψυχη θελει απολεσθη εκ του λαου αυτης. 	 Cui ani tixtzaca lix quiqßuel li xul, li jun aßan tâisîk saß xyânkeb li rech aj Israelil.


Διοτι προ του φαγητου μου ερχεται ο στεναγμος μου, και οι βρυγμοι μου εκχεονται ως υδατα. 	 Incßaß chic nincuaßac xban nak junes yâbac chic ninbânu. Incßaß chic nin-ucßac xban nak nin-ayaynac xban li raylal nincßul.


και θελεις ειπει, Ουτω θελει βυθισθη η Βαβυλων, και δεν θελει σηκωθη εκ των κακων, τα οποια εγω θελω φερει επ' αυτην και οι Βαβυλωνιοι θελουσιν εξασθενησει. Μεχρι τουτου ειναι οι λογοι του Ιερεμιου. 	 Ut tâye, “Joß nak xsubun li hu saß li haß, joßcan ajcuiß nak tâosokß li tenamit Babilonia ut incßaß chic tâusâk xban li raylal li quixqßue li Kâcuaß saß xbên,” chaßakat. Joßcaßin nak quirakeß chi âtinac li profeta Jeremías.


Ειπε δε ο Ελισσαιε, Ακουσατε τον λογον του Κυριου Ουτω λεγει Κυριος Αυριον, περι την ωραν ταυτην, εν μετρον σεμιδαλεως θελει πωληθη δι' ενα σικλον και δυο μετρα κριθης δι' ενα σικλον, εν τη πυλη της Σαμαρειας. 	 Laj Eliseo quixye re: —Abihomak li cßaßru naxye li Kâcuaß. Cuulaj saß ajcuiß li hônal aßin chêjunilex târûk texlokßok saß li oquebâl re Samaria. Têlokß cuukub litro li cßaj riqßuin yal jun chi tumin plata ut têlokß ajcuiß oßlaju litro li cebada riqßuin yal jun chi tumin plata, chan.


Εγω ειμαι ο Κυριος, ο Αγιος σας, ο Ποιητης του Ισραηλ, ο Βασιλευς σας. 	 Lâin li Kâcuaß. Lâin lê Dios santo. Lâex aj Israel, lâin li quinyoßobtesin êre ut lâin lê rey.


Και θελουσιν επιθεσει το ονομα μου επι τους υιους Ισραηλ και εγω θελω ευλογησει αυτους. 	 Joßcaßin nak teßxyâba lin cßabaß saß xbêneb laj Israel. Ut lâin tincuosobtesiheb, chan li Dios.


Τοτε θελεις εννοησει δικαιοσυνην και κρισιν και ευθυτητα, πασαν οδον αγαθην. 	 Cui tâcuabi li cuâtin lâat, tânau chic bar cuan li us ut bar cuan li tîquilal. Ut cuânk chic ânaßleb chixtaubal ru chanru li cuânc saß châbilal.


και αυται ησαν πικρια ψυχης εις τον Ισαακ και την Ρεβεκκαν. 	 Cßajoß li raylal queßxcßul laj Isaac ut lix Rebeca xbaneb li rixakil laj Esaú.


διοτι δεν εξευρουσι να πραττωσι το ορθον, λεγει Κυριος, οι θησαυριζοντες αδικιαν και αρπαγην εν τοις παλατιοις αυτων. 	 Joßcaßin quixye li Kâcuaß: —Incßaß nequeßxnau xbânunquil li tîquilal. Nujenak lix palacio riqßuin li cßaßak re ru nequeßrelkßa riqßuin pletic ut numtajenak li mâusilal nequeßxbânu.


καθως παρεδοσαν εις ημας οι απ' αρχης γενομενοι αυτοπται και υπηρεται του λογου, 	 Li que'c'utuc chak chiku, a'an eb li tz'akal que'iloc chak re riq'uin xnak'eb ru chanru quic'ulman chalen nak quixtiquib chak lix c'anjel ut que'xch'olob lix yâlal.


Τις εκ των δυο εκαμε το θελημα του πατρος; Λεγουσι προς αυτον Ο πρωτος. Λεγει προς αυτους ο Ιησους Αληθως σας λεγω οτι οι τελωναι και αι πορναι υπαγουσι προτερον υμων εις την βασιλειαν του Θεου. 	 ¿Ani reheb li cuib a'an xbânun re li quiraj lix yucua'? chan. Eb a'an que'chak'oc ut que'xye: -Li xbên.- Ut li Jesús quixye reheb: -Relic chi yâl tinye êre nak eb laj titz'ol toj ut eb laj yumbêt te'oc xbên cua chêru sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios.


Τη δε επαυριον θελων να μαθη το βεβαιον, περι τινος κατηγορειται παρα των Ιουδαιων, ελυσεν αυτον απο των δεσμων, και προσεταξε να ελθωσιν οι αρχιερεις και ολον το συνεδριον αυτων και καταβιβασας τον Παυλον, εστησεν εμπροσθεν αυτων. 	 Jo' cuulajak chic li coronel quixtakla xhitbal lix bac'bal laj Pablo. Ut quixtakla xbokbaleb lix bênil aj tij ut eb li neque'taklan sa' xbêneb laj judío ut quixxakab laj Pablo chiruheb. Quiraj xtaubal xyâlal chi tz'akal c'a'ru xmâc laj Pablo nak yô xjitbal xbaneb laj judío.


Και προσεκολληθη εις τα κορασια του Βοοζ δια να σταχυολογη, εωσου τελειωση ο θερισμος των κριθων και ο θερισμος του σιτου και εκαθητο μετα της πενθερας αυτης. 	 Joßcan nak lix Rut quixxoc lix cebada saß xyânkeb lix môs ixk laj Booz toj retal quirakeß xxocbal ru li trigo ut li cebada. Ut lix Rut aran quicuan riqßuin lix Noemí.


και το εθνος, εις το οποιον θελουσι δουλωθη, εγω θελω κρινει, ειπεν ο Θεος και μετα ταυτα θελουσιν εξελθει και θελουσι με λατρευσει εν τω τοπω τουτω. 	 Ut lâin tinrakok âtin sa' xbên li tenamit a'an li te'rahobtesînk reheb lâ cualal âc'ajol. Ut nak te'êlk sa' li tenamit a'an te'c'anjelak chicuu sa' li na'ajej a'in, chan li Dios.


Διοτι Φεκα ο υιος του Ρεμαλια εθανατωσεν εκ του Ιουδα εκατον εικοσι χιλιαδας εν μια ημερα, παντας δυνατους εν ισχυι, επειδη εγκατελιπον Κυριον τον Θεον των πατερων αυτων. 	 Chiru jun cutan li rey Peka li ralal laj Remalías quixcamsiheb aran Judá jun ciento riqßuin junmay mil chi soldado cauheb xchßôl chi pletic. Quicßulman chi joßcan xban nak eb laj Judá queßxtzßektâna li Kâcuaß lix Dioseb lix xeßtônil yucuaß.


οτι ηρπαγη εις τον παραδεισον και ηκουσεν ανεκλαλητα λογια, τα οποια δεν συγχωρειται εις ανθρωπον να λαληση. 	 Ut li c'a'ru quicuabi aran inc'a' naru ninâtinac chirix xban nak moco xc'ulub ta junak cuînk âtinac chirix ut inc'a' natauman junak âtin re xyebal xban nak k'axal numtajenak xlok'al.


οτι ο Κυριος ειναι υψηλος και επιβλεπει επι τον ταπεινον τον δε υψηλοφρονα γινωσκει μακροθεν. 	 Usta kßaxal nim lâ cuanquil, abanan junelic nacacuil xtokßobâl ruheb li mâcßaßeb xcuanquil ut nacaqßue retal li cßaßru nequeßxbânu li nequeßxnimobresi ribeb.


Διοτι ποιον εθνος ειναι τοσον μεγα, εις το οποιον ο Θεος ειναι ουτω πλησιον αυτου, καθως Κυριος ο Θεος ημων ειναι εις παντα οσα επικαλουμεθα αυτον; 	 ¿Ma cuan ta biß junak tenamit tâqßuehekß xcuanquil xban lix dioseb joß nak naxqßue kacuanquil lâo li Kâcuaß li kaDios? Li kaDios lâo naxqßue ke li cßaßru nakatzßâma chiru nak nakayâba lix cßabaß.


και ο Θεος ο Παντοδυναμος να σας δωση χαριν εμπροσθεν του ανθρωπου, δια να αποστειλη με σας τον αλλον σας αδελφον και τον Βενιαμιν και εγω, αν ηναι να ατεκνωθω, ας ατεκνωθω. 	 Li Kâcuaß Dios taxak tâtenkßânk êre nak texcuulak riqßuin li cuînk aßan. Chisahokß taxak saß xchßôl nak texril ut tixbânu usilal êre. Târachßab taxak laj Simeón ut chichâlk taxak laj Benjamín nak texsukßîk chak lâex. Cui nequeßsach chicuu chi xcaßbichaleb li cualal, ¿cßaß ta chic ru târûk tinbânu lâin? chan laj Jacob.


Και ειπεν ο Ιερεμιας προς τον Σεραιαν, Οταν ελθης εις την Βαβυλωνα και ιδης και αναγνωσης παντας τους λογους τουτους, 	 Quixye re laj Seraías: —Nak tatcuulak Babilonia, tâcuil xsaß li hu aßin chi cau xyâb âcux.


και εξεδιωχθη εκ των υιων των ανθρωπων, και η καρδια αυτου εγεινεν ως των θηριων και η κατοικια αυτου ητο μετα των αγριων ονων με χορτον ως οι βοες ετρεφετο και το σωμα αυτου εβρεχετο υπο της δροσου του ουρανου εωσου εγνωρισεν οτι ο Θεος ο υψιστος ειναι Κυριος της βασιλειας των ανθρωπων και οντινα θελει, στηνει επ' αυτην. 	 Qui-isîc saß xyânkeb li tenamit ut lix naßleb chanchan chic xnaßleb li xul. Quicuan saß pim saß xyânkeb li bûr re li qßuicheß, ut quixcuaß li pim joßqueb li bôyx. Quitßakresîc xban li xchußque toj quixqßue retal nak li nimajcual Dios aßan li kßaxal nim xcuanquil saß xbêneb chixjunileb li cuanqueb xcuanquil xban nak aßan naxqßue xcuanquil li ani naraj.


και αυτη με ειπη, Και συ πιε, και δια τας καμηλους σου ακομη θελω αντλησει, αυτη ας ηναι η γυνη, την οποιαν ητοιμασεν ο Κυριος δια τον υιον του κυριου μου. 	 Ut cui aßan tixye cue, ‘Us. Ucßan ut tinqßue ajcuiß rucßaheb lâ camellos,' chaßak cue, aßan taxak retalil nak aßan li ixk li sicßbil ru âban chokß rixakil li ralal laj Abraham lin patrón,” chanquin re li Dios.


Τοτε διεβη ο Δαβιδ εις το περαν και εσταθη επι της κορυφης του ορους μακροθεν ητο δε πολυ αποστασις μεταξυ αυτων. 	 Laj David cô jun pacßal li ru takßa toj saß xbên li tzûl najt riqßuin laj Saúl.


Εξευρετε δε και σεις, Φιλιππησιοι, οτι εν αρχη του ευαγγελιου, οτε εξηλθον απο Μακεδονιας, ουδεμια εκκλησια συνεκοινωνησε μετ' εμου περι δοσεως και ληψεως, ειμη σεις μονοι, 	 Ex inhermân, li cuanquex Filipos, ac nequenau nak junxil nak xintiquib xyebal resil li colba-ib, eb li hermân li cuanqueb sa' jalan na'ajej inc'a' xine'xtenk'a. Ca'aj cui' lâex xextenk'an cue re xk'axbal li cutan nak xin-el Macedonia.


Ο δε δεν απεκριθη προς αυτην λογον. Και προσελθοντες οι μαθηται αυτου, παρεκαλουν αυτον, λεγοντες Απολυσον αυτην, διοτι κραζει οπισθεν ημων. 	 A'ut li Jesús mâ jun li âtin quixye re. Ut eb lix tzolom que'nach'oc riq'uin li Jesús ut que'xye re: -Kâcua', bânu li usilal re, re nak tixcanab xjapbal re, chanqueb.


Οστις δεχθη εν των τοιουτων παιδιων εις το ονομα μου, εμε δεχεται και οστις δεχθη εμε, δεν δεχεται εμε, αλλα τον αποστειλαντα με. 	 -Li ani naxq'ue xlok'al li toj k'un xch'ôl jo' li ch'ina al a'in sa' inc'aba' lâin, naxq'ue ajcui' inlok'al lâin. Ut mâcua' ca'aj cui' lâin naxq'ue inlok'al. Naxq'ue aj ban cui' xlok'al li Dios li quitaklan chak cue.-


Και οτε επληρωθησαν αι ημεραι του καθαρισμου αυτης κατα τον νομον του Μωυσεως, ανεβιβασαν αυτον εις Ιεροσολυμα δια να παραστησωσιν εις τον Κυριον, 	 Lix María quixbânu jo' naxye sa' lix chak'rab laj Moisés. Nak ac xnume' ca'c'âl cutan, lix María rochben laj José que'xc'am li c'ula'al Jerusalén ut que'xk'axtesi chiru li Kâcua'.


Εμμωρ δε, ο πατηρ του Συχεμ, εξηλθε προς τον Ιακωβ, δια να ομιληση μετ' αυτου. 	 Toj mâjiß nequeßcuulac nak laj Hamor, xyucuaß laj Siquem, cô chi âtinac riqßuin laj Jacob.


Βιβλος της γενεαλογιας του Ιησου Χριστου, υιου του Δαβιδ, υιου του Αβρααμ. 	 Sa' li hu a'in tz'îbanbil retalil jo' q'uialeb lix xe' xtônal li Jesucristo. Li Jesucristo ralal xc'ajol li rey David ut ralal xc'ajol ajcui' laj Abraham.


Και τριτος αγγελος ηκολουθησεν αυτους, λεγων μετα φωνης μεγαλης Οστις προσκυνει το θηριον και την εικονα αυτου και λαμβανει χαραγμα επι του μετωπου αυτου η επι της χειρος αυτου, 	 Ut quicuil li rox ángel, yô chixtâkenquil li cuib chic. Li jun a'in yô chixyebal chi cau xyâb xcux: -Li ani tixlok'oni li josk' aj xul malaj ut lix jalam ûch, ut tixc'ul li retalil sa' xpêquem malaj chi ruk',


Τοτε απεκριθη ο Κυριος προς τον Ιωβ εκ του ανεμοστροβιλου και ειπε 	 Tojoßnak li Dios qui-oc chi âtinac saß jun li câk-sut-ikß ut quixye re laj Job:


Ενω περιεμενον το καλον, τοτε ηλθε το κακον και ενω ανεμενον το φως, τοτε ηλθε το σκοτος. 	 Nak yôquin chiroybeninquil li us, xchal li raylal saß inbên. Nak yôquin chiroybeninquil nak us tâêlk chicuu chixjunil li xinbânu, xsach chicuu chixjunil.


η συκη εξεφερε τους ολυνθους αυτης, και αι αμπελοι με τα ανθη της σταφυλης διαδιδουσιν ευωδιαν σηκωθητι, αγαπητη μου, ωραια μου, και ελθε 	 Ac xeßoc chi ûchînc li cheß higo. Ut cßajoß xsununquil li ratzßum li uvas. Cuaclin, at ixk. Kßaxal nacatinra ut cßajoß lâ chßinaßusal. Quim cuiqßuin.


Εβαρυνε δε η μαχη επι τον Σαουλ, και επετυχον αυτον οι ανδρες οι τοξοται και επληγωθη βαρεως υπο των τοξοτων. 	 Cau yôqueb chi pletic nachß riqßuin laj Saúl. Eb laj filisteo queßxtau chi tzimaj laj Saúl. Ut cßajoß nak qui-oc xxiu.


Εξηλθεν ο εκτος κληρος εις τους υιους Νεφθαλι, εις τους υιους Νεφθαλι κατα τας συγγενειας αυτων. 	 Li xcuak li queßxbûli rix, aßan li naßajej li queßtzßak li ralal xcßajol laj Neftalí, aß yal chanru xqßuial li junjûnk chßûtal.


Τοτε θελεις ειπει προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος Ιδου, θελω γεμισει παντας τους κατοικους της γης ταυτης και τους βασιλεις τους καθημενους επι τον θρονον του Δαβιδ και τους ιερεις και τους προφητας και παντας τους κατοικους της Ιερουσαλημ, απο μεθυσμου. 	 Ut lâat tâye reheb, “Joßcaßin xye li Kâcuaß. Nak tinqßue li raylal saß xbêneb, chanchan nak tinqßueheb chirucß li vino ut chanchan nak teßcalâk chixjunileb li cuanqueb saß li naßajej aßin, joß eb ajcuiß li rey li ralal xcßajoleb laj David, eb laj tij ut eb li profetas, joß eb ajcuiß laj Jerusalén.


Και εξηφθη ο θυμος του Κυριου κατα του Ουζα και επαταξεν αυτον ο Θεος εκει δια την προπετειαν αυτου και απεθανεν εκει παρα την κιβωτον του Θεου. 	 Cßajoß nak quijoskßoß li Dios riqßuin laj Uza, ut quixcamsi xban nak quixchßeß li Lokßlaj Câx riqßuin rukß. Ut aran chixcßatk li Lokßlaj Câx quicana chi camenak laj Uza.


Και επεβη επι χερουβειμ και επεταξε, και εφανη επι πτερυγων ανεμων. 	 Cô saß junpât chirix jun li querubín. Quichal saß li ikß li chanchan cuan xxicß.


Εδιδον δε προσοχην εις αυτον, διοτι ειχεν εκπληξει αυτους πολυν καιρον με τας μαγειας. 	 Ut que'xq'ue xch'ôl chixbânunquil li c'a'ru naxye xban nak ac junxil na-oc chixbalak'inquileb.


Αλλ' ο Δαβιδ ειπε προς τον Αβισαι, Μη θανατωσης αυτον διοτι τις επιβαλων την χειρα αυτου επι τον κεχρισμενον του Κυριου θελει εισθαι αθωος; 	 Abanan laj David quixye re: —Mâcamsi aßan. ¿Cßaßut nak tâcamsi li rey li quisiqßueß ru xban li Kâcuaß? Cuan âmâc cui tâcamsi aßan, chan.


Εν τω πρωτω ετει του Βαλτασαρ βασιλεως της Βαβυλωνος ο Δανιηλ ειδεν ενυπνιον και ορασεις της κεφαλης αυτου επι της κλινης αυτου τοτε εγραψε το ενυπνιον και διηγηθη το κεφαλαιον των λογων. 	 Saß li xbên chihab nak laj Belsasar quicuan chokß xreyeb laj Babilonia, laj Daniel yô chi cuârc saß lix chßât nak quiril jun li visión li quicutbesîc chiru saß lix matcß. Ut quixtzßîba li cßaßru quiril.


επρεπε λοιπον να βαλης το αργυριον μου εις τους τραπεζιτας, και ελθων εγω ηθελον λαβει το εμον μετα τοκου. 	 Jo'can ut tento nak xaq'ue raj lin tumin reheb laj to' tumin. Ut sa' inc'ulunic, xinc'ul raj ral lin tumin rochben raj li xaq'ue chi to', chan.


Και εβαλε φρουρας εν τη Ιδουμαια καθ' ολην την Ιδουμαιαν εβαλε φρουρας και παντες οι Ιδουμαιοι εγειναν δουλοι του Δαβιδ. Και εσωζεν ο Κυριος τον Δαβιδ πανταχου οπου επορευετο. 	 Li rey David quixyîb lix naßajeb lix soldados saß chixjunil li naßajej Edom. Ut eb li cuanqueb aran queßcana rubel xcuanquil laj David. Li Kâcuaß quitenkßan re laj David chi numtâc saß xbêneb chixjunileb li quicuulac cuiß chi pletic.


Και ειπεν η Δαλιδα προς τον Σαμψων, Ιδου, με εγελασας και ελαλησας προς εμε ψευδη ειπε μοι λοιπον, παρακαλω, με τι ηθελες δεθη. 	 Lix Dalila quixye re laj Sansón: —Yôcat chinbalakßinquil. Ticßtiß li xaye cue. Bânu usilal, ye cue chanru nak târûk âbacßbal, chan.


και εισηλθον εις την γην της Αιγυπτου διοτι δεν υπηκουσαν εις την φωνην του Κυριου και ηλθον εως Ταφνης. 	 Joßcaßin nak queßxkßet râtin li Dios nak queßcôeb Egipto ut queßcuulac toj Tafnes.


Και το Πνευμα του Κυριου απεσυρθη απο του Σαουλ, και πνευμα πονηρον παρα Κυριου εταραττεν αυτον. 	 Ut incßaß chic quicuan lix musikß li Dios riqßuin laj Saúl. Li Dios quixtakla jun li mâus aj musikßej chixchßißchßißinquil.


εξ Αζενι, η συγγενεια των Αζενιτων εξ Ηρι, η συγγενεια των Ηριτων 	 eb li ralal xcßajol laj Ozni; eb li ralal xcßajol laj Eri;


εδωκαν τα πτωματα των δουλων σου βρωσιν εις τα πετεινα του ουρανου, την σαρκα των οσιων σου εις τα θηρια της γης. 	 Queßxcamsiheb li nequeßcßanjelac châcuu ut queßxqßue lix tibeleb chixtiuheb li soßsol ut li joskß aj xul.


Ο ουρανος και η γη θελουσι παρελθει, οι δε λογοι μου δεν θελουσι παρελθει. 	 Li choxa ut li ruchich'och' talaje'osok'. Abanan li cuâtin inc'a' tâcanâk yal chi jo'can chi inc'a' ta tâc'ulmânk li c'a'ru naxye.


Τεσσαρακοντα δυο ετων ηλικιας ητο ο Οχοζιας οτε εβασιλευσεν, εβασιλευσε δε εν ετος εν Ιερουσαλημ το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Γοθολια, θυγατηρ του Αμρι. 	 Cuib roxcßâl chihab cuan re laj Ocozías nak qui-oc chokß rey. Jun chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén. Lix naß, aßan lix Atalía li ri laj Omri.


Απομακρυνον την οδον σου απ' αυτης, και μη πλησιασης εις την θυραν του οικου αυτης, 	 Mêcßam êrib riqßuineb li ixk li incßaß useb xnaßleb, chi moco texxic saß li rochocheb.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Ιωαβ και προς τους αρχοντας του λαου, Υπαγετε, απαριθμησατε τον Ισραηλ, απο Βηρ-σαβεε εως Δαν, και φερετε προς εμε, δια να μαθω, τον αριθμον αυτων. 	 Joßcan nak laj David quixtaklaheb laj Joab ut eb li nequeßtaklan saß xbêneb li tenamit. Quixye reheb: —Ayukex. Ajlahomakeb chak chixjunileb laj Israel. Naticla saß li tenamit Beerseba ut nacuulac toj saß li tenamit Dan. Ut tolêye cue jarubeb chixjunileb re nak tinnau, chan.


Εκαμον δι' εμαυτον δεξαμενας υδατων, δια να ποτιζω εξ αυτων το αλσος το καταφυτον εκ δενδρων. 	 Ut quinyîb ajcuiß nabal xnaßajeb li haß re xtßakresinquil li acuîmk li quicuau.


υιοι Γιδδηλ, υιοι Γααρ, υιοι Ρεαια, 	 laj Gidel, laj Gahar, laj Reaía,


Την αμαρτιαν μου εφανερωσα προς σε, και την ανομιαν μου δεν εκρυψα ειπα, Εις τον Κυριον θελω εξομολογηθη τας παραβασεις μου και συ συνεχωρησας την ανομιαν της αμαρτιας μου. Διαψαλμα. 	 Tinye lin mâc re li Kâcuaß, chanquin. Joßcan ut nak xinpatzß incuybal châcuu, at Kâcuaß, ut mâcßaß xinmuk châcuu. Ut lâat xacuy xasach lin mâc.


Και ειπεν ο Σαμουηλ προς τον λαον τον τροπον της βασιλειας, και εγραψεν αυτον εν βιβλιω και εθεσεν εμπροσθεν του Κυριου. Και απελυσεν ο Σαμουηλ παντα τον λαον, εκαστον εις τον οικον αυτου. 	 Ut laj Samuel quixye reheb li tenamit chanru nak tâtaklânk li rey saß xbêneb ut quixtzßîba li chakßrab aßan saß jun li hu. Li hu aßan queßxcßûla saß li rochoch li Dios.


Και ο ερχομενος εναντιον αυτου θελει καμει κατα την θελησιν αυτου και δεν θελει εισθαι ο ανθισταμενος εις αυτον και θελει σταθη εν τη γη της δοξης, ητις θελει αναλωθη υπο των χειρων αυτου. 	 Ut li rey li cuan saß li norte tixbânu li cßaßru naraj riqßuineb. Ut tâcanâk saß li châbil naßajej yechißinbil reheb laj Israel ut chixjunil tâcanâk saß rukß aßan ut mâ ani târûk tâcolok reheb.


Ο δε αποκριθεις ειπε Δεν θελω υστερον ομως μετανοησας υπηγε. 	 Quichak'oc li alalbej ut quixye: -Inc'a' nacuaj xic, chan. Abanan mokon chic quiyot'e' xch'ôl ut cô.


Διοτι τωρα θελω συντριψει τον ζυγον αυτου απο σου και θελω διαρρηξει τους δεσμους σου. 	 Nak cuanquex rubel xcuanquilal eb aßan chanchan nak cuan li yugo saß êbên. Abanan chanchan tintoki li yugo nak texcuisi rubel xcuanquileb aßan. Chanchan bacßbôquex riqßuin cadena nak cuanquex xbaneb. Abanan lâin tintßupi li cadena li bacßbôquex cuiß, chan li Dios reheb laj Israel.


Και εφεραν την κιβωτον του Κυριου και εθεσαν αυτην εις τον τοπον αυτης, εις το μεσον της σκηνης την οποιαν εστησε δι' αυτην ο Δαβιδ και προσεφερεν ο Δαβιδ ολοκαυτωματα και ειρηνικας προσφορας ενωπιον του Κυριου. 	 Queßxcßam lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß ut queßxqßue saß xnaßaj saß xyi li muhebâl li quixyîb laj David. Ut laj David quixcßat li mayejanbil xul chiru li Kâcuaß ut quixqßue xmayej re xcßambal ribeb saß usilal riqßuin li Kâcuaß.


λεγοντες Ευλογημενος ο ερχομενος Βασιλευς εν ονοματι του Κυριου ειρηνη εν ουρανω, και δοξα εν υψιστοις. 	 Que'xye: -Osobtesinbil taxak li rey li xchal sa' xc'aba' li Kâcua'. Ut cuânk taxak li tuktûquilal sa' choxa. Lok'oninbil taxak li Kâcua' li cuan sa' choxa, chanqueb.