Οστις εκ του σπερματος του Ααρων ειναι λεπρος η εχει ρευσιν, απο των αγιων δεν θελει τρωγει, εωσου καθαρισθη. Και οστις εγγιση παν ακαθαρτον απο νεκρον η ανθρωπον εκ του οποιου εγεινε ρευσις σπερματος, 	 Mâ jun reheb li ralal xcßajol laj Aarón li cuan li yajel saklep chirix malaj ut na-el xyaßal lix tzßejcual naru tixtzaca li lokßlaj mayej chi toj mâjiß xsantobresi rib. Joßcan ajcuiß li tixmux rib riqßuin xchßeßbal li cßaßru quinak camenak chiru malaj ut cui xchßeß li ani yô chi êlc xyaßal lix tzßejcual.


Εαν τις πιστος η πιστη εχη χηρας, ας προμηθευη εις αυτας τα αναγκαια, και ας μη επιβαρυνηται η εκκλησια, δια να δυναται να βοηθη τας αληθως χηρας. 	 Cui junak aj pâbanel usta ixk usta cuînk, cuan junak rech'alal xmâlca'an, tento nak tixtenk'a. Inc'a' tixq'ue nabal li îk sa' xbêneb li rech aj pâbanelil li neque'tenk'an reheb li xmâlca'an li mâc'a'eb ralal xc'ajol.


Ητο δε ο πρεσβυτερος αυτου υιος εν τω αγρω και καθως ερχομενος επλησιασεν εις την οικιαν, ηκουσε συμφωνιαν και χορους, 	 Ut li asbej cuan chak sa' c'alebâl. Nak yô chi cuulac sa' cab, quirabi li son ut li xajoc.


Απ' αιωνος ειναι γνωστα εις τον Θεον παντα τα εργα αυτου. 	 Ut li Kâcua' Dios li quiyehoc chak re a'in, a'an ajcui' li tâbânûnk re. (Amós 9:11-12)


Ανοιξατε εις εμε τας πυλας της δικαιοσυνης θελω εισελθει εις αυτας και θελω δοξολογησει τον Κυριον. 	 Tehomak xpuertil li templo re nak tin-oc chixlokßoninquil li nimajcual Dios.


Αληθως σας λεγω, Οστις δεν δεχθη την βασιλειαν του Θεου ως παιδιον, δεν θελει εισελθει εις αυτην. 	 Relic chi yâl tinye êre li ani inc'a' napâban jo' li coc'al, a'an inc'a' târêchani lix nimajcual cuanquilal li Dios, chan.


Τοτε ειπεν, Ουτοι ειναι οι δυο κεχρισμενοι, οι παρισταμενοι πλησιον του Κυριου πασης της γης. 	 Ut li ángel quichakßoc ut quixye cue: —Li cuib chi rukß cheß olivo, aßaneb retalil li cuib li sicßbileb ru chi cßanjelac chiru li Kâcuaß, laj êchal re li ruchichßochß, chan.


Παν ο, τι περιπατει επι της κοιλιας και παν ο, τι περιπατει επι τεσσαρας ποδας η παν το εχον πολλους ποδας, μεταξυ παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης, ταυτα δεν θελετε τρωγει, διοτι ειναι βδελυγμα. 	 Incßaß naru têtzaca li xul li nequeßxjucuqui ribeb saß chßochß, chi moco li nequeßbêc chi cßachcßo, joß ajcuiß li cuanqueb nabal rokeb.


Διοτι αν και δια το αμαρτημα του ενος ο θανατος εβασιλευσε δια του ενος, πολυ περισσοτερον οι λαμβανοντες την αφθονιαν της χαριτος και της δωρεας της δικαιοσυνης θελουσι βασιλευσει εν ζωη δια του ενος Ιησου Χριστου. 	 Xban lix mâc laj Adán, chixjunileb cuanqueb rubel xcuanquil li câmc. Aban xban xnimal rusilal li Dios, nabaleb te'xc'ul li mâtan li naxq'ue li Dios, a' li tîquil ch'ôlej, ut tâcuânk xcacuil xch'ôleb sa' lix pâbâleb sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo.


δια να πληρωθη το ρηθεν δια του προφητου, λεγοντος Θελω ανοιξει εν παραβολαις το στομα μου, θελω απαγγειλει πραγματα κεκρυμμενα απο καταβολης κοσμου. 	 Nak quixbânu chi jo'can quitz'akloc ru li quixye li profeta nak quixye chi jo'ca'in: Tinâtinak riq'uineb sa' jaljôquil ru âtin. Tinch'olob xyâlal li c'a'ak re ru mukmu chak chalen sa' xticlajic li ruchich'och'. (Sal. 78:2)


Διοτι εις την αναβασιν της Λουειθ θελει υψωθη κλαυθμος επι κλαυθμον, επειδη εις την καταβασιν του Οροναιμ ηκουσαν οι εχθροι κραυγην συντριμματος. 	 Eb li yôkeb chi taksînc saß li tzûl Luhit yôkeb chi yâbac xban li raylal li yôkeb chixcßulbal. Ut eb li yôkeb chi cubsînc Horonaim, aßaneb li xicß nequeßiloc reheb ut teßrabi nak yôkeb chi yâbac.


Και θελει βοηθησει αυτους ο Κυριος, και ελευθερωσει αυτους θελει ελευθερωσει αυτους απο ασεβων και σωσει αυτους διοτι ηλπισαν επ' αυτον. 	 Aßan natenkßan reheb ut aßan nacoloc reheb. Naxcoleb chiruheb li incßaß useb xnaßleb xban nak riqßuin aßan cauheb xchßôl.


Και απεκριθη Βιλδαδ ο Σαυχιτης και ειπεν 	 Quichakßoc laj Bildad, Súa xtenamit, ut quixye re laj Job:


Λαβετε απο ο, τι εχετε προσφοραν εις τον Κυριον οστις προαιρειται εν τη καρδια αυτου, ας φερη την προσφοραν του Κυριου χρυσιον και αργυριον και χαλκον, 	 Têxoc jun li mayej chokß re li Kâcuaß. Têqßue chi anchal êchßôl li joß qßuial na-ala saß êchßôl xqßuebal. Têqßue li oro, li plata, li bronce,


Περιβλεψας δε εδω και εκει και ιδων οτι δεν ητο ουδεις, επαταξε τον Αιγυπτιον και εκρυψεν αυτον εν τη αμμω. 	 Laj Moisés qui-iloc chirix ut chi caß pacßalil. Quiril nak mâ jun chic cuan aran ut quixcamsi laj Egipto. Aran quixmuk saß li samaib.


Κατα παντα οσα εγω δεικνυω προς σε, κατα το παραδειγμα της σκηνης, και κατα το παραδειγμα παντων των σκευων αυτης, ουτω θελετε καμει. 	 Lâin tinye êre chanru nak têyîb li naßajej li tincuânk cuiß ut tinye êre chanru têyîb li cßaßru tâcßanjelak chi saß. Têyîb chi tzßakal joß tinye êre.


Διοτι με τα ψευδη εθλιψατε την καρδιαν του δικαιου, τον οποιον εγω δεν ελυπησα και ενισχυσατε τας χειρας του κακουργου, ωστε να μη επιστρεψη απο της οδου αυτου της πονηρας, δια να σωσω την ζωην αυτου. 	 Lâex xeqßue xrahil xchßôleb li tîqueb xchßôl riqßuin li ticßtiß xeye. Lâin incßaß nacuaj nak teßxcßul li raylal. Lâex xeqßueheb chi cacuûc xchßôleb li incßaß useb xnaßleb. Ut incßaß xeßxcanab xbânunquil li mâusilal êmâc lâex.Joßcan nak lâex incßaß chic têril li visión li moco yâl ta, chi moco texkßehikß chic. Lâin tincoleb lin tenamit saß êrukß lâex. Ut riqßuin aßan lâex têqßue retal nak lâin li Kâcuaß, chan li Dios.


Και προχωρησας εκειθεν ειδεν αλλους δυο αδελφους, Ιακωβον τον του Ζεβεδαιου και Ιωαννην τον αδελφον αυτου, εν τω πλοιω μετα Ζεβεδαιου του πατρος αυτων επισκευαζοντας τα δικτυα αυτων, και εκαλεσεν αυτους. 	 Junpât na chic quibêc li Jesús nak quixtauheb cui'chic cuibeb li cuînk rîtz'ineb rib. A'aneb laj Jacobo ut laj Juan. Cuanqueb sa' lix jucub rochben laj Zebedeo lix yucua'eb. Yôqueb chixxitinquil lix yoy. Ut li Jesús quixbokeb re nak te'xic chirix.


Τοτε εψαλεν ο Μωυσης και οι υιοι Ισραηλ την ωδην ταυτην προς τον Κυριον, και ειπον λεγοντες, Ας ψαλλω προς τον Κυριον διοτι εδοξασθη ενδοξως τον ιππον και τον αναβατην αυτου ερριψεν εις την θαλασσαν. 	 Laj Moisés rochbeneb laj Israel queßbichan re xlokßoninquil li Kâcuaß Dios. Aßin lix bicheb: Lâin tinbichânk chiru li Kâcuaß Dios xban nak kßaxal nim lix cuanquilal. Quixcanabeb chi osocß saß li haß li cacuây joß eb ajcuiß li cuanqueb chirix.


Και με την διαφημισιν της πορνειας αυτης εμιανε τον τοπον και εμοιχευσε μετα των λιθων και μετα των ξυλων. 	 Xban nak eb laj Israel queßxlokßoni li jalanil dios, joßcan nak eb laj Judá incßaß queßxcßoxla nak mâc li yôqueb chixbânunquil. Queßxmux ru lix chßochßeb riqßuin li queßxbânu. Ut quineßxtzßektâna nak queßxlokßoni li dios yîbanbil riqßuin pec ut cheß.


Και θελει τρεξει κατοπιν των εραστων αυτης και δεν θελει φθασει αυτους, και θελει ζητησει αυτους και δεν θελει ευρει τοτε θελει ειπει, Θελω υπαγει και επιστρεψει προς τον πρωτον μου ανδρα διοτι καλητερον ητο τοτε εις εμε παρα τωρα. 	 Tixyal xkße chixsicßbal ani târahok re. Abanan incßaß chic tixtau. Ut riqßuin aßan tâyotßekß xchßôl ut tixye: —Tinsukßîk cuißchic riqßuin lin bêlom. Kßaxal us nak xincuan riqßuin chiru nak cuanquin anakcuan, chaßak.


Και εξηλθεν ο λαος, και ηρπασαν το στρατοπεδον των Συριων. Και επωληθη εν μετρον σεμιδαλεως δι' ενα σικλον και δυο μετρα κριθης δι' ενα σικλον, κατα τον λογον του Κυριου. 	 Joßcan nak eb laj Israel queßel saß li tenamit ut queßcôeb saß lix muhebâleb laj Siria chixxocbal chixjunil li cßaßru cuan reheb. Quicßulman joß quixye li Kâcuaß. Queßxcßayi cuukub litro li cßaj yal riqßuin jun li tumin plata, ut queßxcßayi ajcuiß oßlaju litro li cebada yal riqßuin jun li tumin plata.


Το δε ανατολικον πλευρον θελετε μετρησει απο Αυραν και απο Δαμασκου και απο Γαλααδ και απο της γης του Ισραηλ κατα τον Ιορδανην, απο του οριου του προς την θαλασσαν την ανατολικην. Και τουτο ειναι το ανατολικον πλευρον. 	 Li nubâl li cuan saß li este nacuulac saß xyânkeb li naßajej Haurán ut Damasco ut saß xyânkeb li naßajej Galaad ut Israel. Li nimaß Jordán, aßan lix nubâl. Nacuulac toj cuan cuiß li palau Mar Muerto.


δεν εχει ομως ριζαν εν εαυτω, αλλ' ειναι προσκαιρος, οταν δε γεινη θλιψις η διωγμος δια τον λογον, ευθυς σκανδαλιζεται. 	 Abanan inc'a' nacana sa' xch'ôleb. Nak nachal junak raylal, malaj ch'a'ajquilal sa' xbêneb xban lix pâbâleb, inc'a' neque'xcuy xnumsinquil. Sa' junpât neque'ch'inan xch'ôl.


Εγω επλαγιασα και εκοιμηθην εξηγερθην διοτι ο Κυριος με υποστηριζει. 	 Nak ninyocla, nincuar ut nincuacli chi sa saß inchßôl xban nak li Kâcuaß natenkßan cue.


Πειρασμος δεν σας κατελαβεν ειμη ανθρωπινος πιστος ομως ειναι ο Θεος, οστις δεν θελει σας αφησει να πειρασθητε υπερ την δυναμιν σας, αλλα μετα του πειρασμου θελει καμει και την εκβασιν, ωστε να δυνασθε να υποφερητε. 	 Moco jalan ta chic li âlêc nequec'ul lâex chiru li neque'xc'ul chixjunileb. Abanan li Dios tîc xch'ôl. A'an inc'a' nocoxcanab chi âlêc cui inc'a' takacuy xnumsinquil. A'an ban natenk'an ke chixcuybal xnumsinquil.


Και εφεραν επτα μοσχους και επτα κριους και επτα αρνια και επτα τραγους δια προσφοραν περι αμαρτιας υπερ της βασιλειας και υπερ του αγιαστηριου και υπερ του Ιουδα. Και ειπε προς τους ιερεις, τους υιους Ααρων, να προσφερωσιν αυτα επι του θυσιαστηριου του Κυριου. 	 Queßxcßam cuukub li bôyx toj sâjeb, cuukub li têlom carner, ut cuukub chic li têlom carner li toj sâjeb joß ajcuiß cuukub li têlom chibât. Queßxcßameb li xul aßin re teßxmayeja re xtzßâmanquil xcuybal xmâc li rey ut li ralal xcßajol joß eb ajcuiß li cuanqueb Judá. Ut re ajcuiß xsantobresinquil lix templo li Kâcuaß. Li rey quixye reheb laj tij nak aßaneb li teßcßatok re li xul saß xbên lix artal li Kâcuaß. Eb laj tij, aßaneb li ralal xcßajol laj Aarón.


Πορνεια και οινος και μεθη αφαιρουσι την καρδιαν. 	 Ut quixye ajcuiß li Kâcuaß: —Yô chi sachc xnaßlebeb lin tenamit xban li calâc ut li ucßac vino ut xban li coßbêtac yumbêtac nequeßxbânu.


των οποιων δεν ητο αξιος ο κοσμος, πλανωμενοι εν ερημιαις και ορεσι και σπηλαιοις και ταις τρυπαις της γης. 	 Mâcua' raj xc'ulubeb li inc'a' useb xna'leb nak te'cuânk laj pâbanel sa' xyânkeb. Xban nak que'rahobtesîc, eb laj pâbanel quilaje'êlelic chiruheb ut que'cuan yalak bar sa' li chaki ch'och', sa' tzûl, ut que'cuan ajcui' sa' li ochoch pec.


Και πλησιον του οριου του Ζαβουλων, απο του ανατολικου πλευρου εως του δυτικου πλευρου, του Γαδ, εν. 	 Ut saß li nubâl re lix chßochß laj Zabulón tixcßul lix naßaj laj Gad. Naticla saß li este ut nacuulac toj chire li palau.


Εγεινα χλευη εις τον πλησιον μου, οστις επικαλουμαι τον Θεον, και μοι αποκρινεται. Ο δικαιος και αμεμπτος περιγελαται. 	 Junxil nak nintijoc chiru li Dios, aßan narabi lin tij. Usta lâin tîc inchßôl ut mâcßaß inmâc, eb li cuamîg niquineßxseße.


Και προσεταξεν ο Μωυσης τον λαον την ημεραν εκεινην, λεγων, 	 Saß li cutan aßan laj Moisés quixye reheb laj Israel:


Η δε, παρακινηθεισα υπο της μητρος αυτης, Δος μοι, λεγει, εδω επι πινακι την κεφαλην Ιωαννου του Βαπτιστου. 	 Ut li xka'al chi ac tacchi'inbil xban lix na', quixye re laj Herodes: -Q'ue cue arin sa' plato lix jolom laj Juan laj Cubsihom Ha', chan.


Εγκοπτει ποταμους μεταξυ των βραχων και ο οφθαλμος αυτου ανακαλυπτει παν πολυτιμον. 	 Nequeßxbec li xnînkal jul saß eb li pec ut aran nequeßxtau nabal pây ru chi tertôquil pec.


προς μνημοσυνον εις τους υιους Ισραηλ, ωστε μηδεις αλλογενης, μη ων εκ του σπερματος του Ααρων, να μη πλησιαζη δια να προσφερη θυμιαμα ενωπιον του Κυριου, δια να μη γεινη ως ο Κορε και ως η συνοδια αυτου, καθως ειπε Κυριος προς αυτον δια χειρος του Μωυσεως. 	 Quixbânu laj Eleazar joß quixye li Kâcuaß re laj Moisés. Aßan jun retalil chiruheb laj Israel nak juneseb li ralal xcßajol laj Aarón naru nequeßxcßat li pom chiru li Kâcuaß. Jalan incßaß naru mâre anchal tixcßul joß queßxcßul laj Coré ut eb li queßoquen chirix.


εκτος του ολοκαυτωματος του μηνος και της εξ αλφιτων προσφορας αυτου και του παντοτεινου ολοκαυτωματος και της εξ αλφιτων προσφορας αυτου και των σπονδων αυτων, κατα το διατεταγμενον περι αυτων, θυσιαν γινομενην δια πυρος εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον. 	 Teßxqßue li mayej aßin ut teßxqßue ajcuiß li mayej li teßxcßat rajlal po ut rajlal cutan rochbeneb li mayej cßaj ut li mayej vino. Aßanak li sununquil cßatbil mayej tâcuulak chicuu lâin li Kâcuaß.


Και εζητησα μεταξυ αυτων ανδρα, οστις να ανεγειρη το περιφραγμα και να σταθη εν τη χαλαστρα ενωπιον μου υπερ της γης, δια να μη εξολοθρευσω αυτην και δεν ευρηκα. 	 Lâin xinsicß jun saß xyânkeb re nak tixcoleb chicuu. Xinsicß jun naru tixchßolob lix yâlal chiruheb re nak incßaß tinsacheb lin tenamit. Abanan mâ jun châbil xintau.Joßcan nak lâin tincuisi lin joskßil saß xbêneb. Chanchanakin li xam nak tinsach ruheb. Aßaneb ajcuiß teßtojok re li mâusilal xeßxbânu. Lâin li nimajcual Dios ninyehoc re aßin.—


Και παρετηρησα εγω εν πασι τοις εργοις μου τα οποια εκαμον αι χειρες μου, και εν παντι τω μοχθω τον οποιον εμοχθησα, και ιδου, τα παντα ματαιοτης και θλιψις πνευματος, και ουδεν οφελος υπο τον ηλιον. 	 Nak quin-oc chi cßoxlac chirix li cßanjel li quinbânu, quinqßue retal nak mâcßaß na-oc cuiß li cßanjel li quinbânu. Caßaj cuiß raylal naxqßue. Riqßuin aßin nacßutun nak mâcßaß xinra chirix li cßanjel li xinbânu saß ruchichßochß.


ειναι ομοιος με ανθρωπον οικοδομουντα οικιαν, οστις εσκαψε και εβαθυνε και εβαλε θεμελιον επι την πετραν οτε δε εγεινε πλημμυρα, προσεβαλεν ο ποταμος κατα της οικιας εκεινης και δεν ηδυνηθη να σαλευση αυτην διοτι ητο τεθεμελιωμενη επι την πετραν. 	 Quixbec chi cham ut quixq'ue li cimiento sa' xbên li pec. Quichal li hab ut quibut'ir li nima'. Coxsac' rib li ha' chiru li cab ut inc'a' quirec'asi li cab sa' xna'aj xban nak yîbanbil chi us sa' xbên pec.Ut li ani na-abin re li cuâtin ut inc'a' naxbânu li c'a'ru ninye, li jun a'an tinjuntak'êta riq'uin li cuînk li quixyîb li rochoch sa' xbên ch'och' ut inc'a' quixbec xna'aj lix cimiento. Nak quibut'ir li nima', li ha' coxsac' rib chiru li cab. Quit'ane' li cab ut quisach chi jun aj cua, chan li Jesús reheb.


Πλην ο Ιησους δεν αφηκεν αυτον, αλλα λεγει προς αυτον Υπαγε εις τον οικον σου προς τους οικειους σου και αναγγειλον προς αυτους οσα ο Κυριος σοι εκαμε και σε ηλεησε. 	 A'ut li Jesús inc'a' quiraj nak tâxic chirix. Quixye re li cuînk: -Ayu sa' lâ cuochoch ut tâserak'i reheb lâ cuech'alal li usilal xinbânu âcue. Tâye reheb chanru nak xcuuxtâna âcuu, chan re li cuînk.


Κυριε, εως του ουρανου φθανει το ελεος σου, η αληθεια σου εως των νεφελων. 	 Abanan lâat, at Kâcuaß, kßaxal nim lâ rahom. Incßaß naru xbisbal. Kßaxal nim lâ cuuxtân saß xbêneb lâ cualal âcßajol.


Και οι υιοι Γαδ ωκοδομησαν την Δαιβων και την Αταρωθ και την Αροηρ 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Gad queßxyîb eb li tenamit Dibón, Atarot, Aroer,


Και εξηλθεν ο κληρος εις τας συγγενειας των Κααθιτων και οι υιοι Ααρων του ιερεως, οι εκ των Λευιτων, ελαβον δια κληρον εκ της φυλης Ιουδα και εκ της φυλης Συμεων, και εκ της φυλης Βενιαμιν δεκατρεις πολεις. 	 Ut nak queßbûlic chirix li naßajej li teßxcßul eb laj levita, li xbên li queßtzßak, aßaneb li ralal xcßajol aj Coat li ralal laj Aarón laj tij. Oxlaju li tenamit li quiqßueheß reheb xbaneb laj Judá, laj Simeón, ut laj Benjamín.


Και οτε ηκουσθησαν οι λογοι, τους οποιους ελαλησεν ο Δαβιδ, ανηγγειλαν προς τον Σαουλ και παρελαβεν αυτον. 	 Cuanqueb li queßabin re li quixye laj David. Coxeßxye resil re laj Saúl. Ut laj Saúl quixtakla xbokbal laj David.


Εν τω πρωτω ετει Κυρου του βασιλεως, Κυρος ο βασιλευς εξεδωκε διαταγην περι του οικου του Θεου του εν Ιερουσαλημ, Ας οικοδομηθη ο οικος, ο τοπος εις τον οποιον προσφερονται αι θυσιαι, και ας τεθωσι τα θεμελια αυτου δυνατα το υψος αυτου εξηκοντα πηχαι, το πλατος αυτου εξηκοντα πηχαι 	 —Yô xbên chihab roquic chokß rey laj Ciro nak quixqßue li chakßrab aßin chirix lix templo li Kâcuaß Dios li quicuan Jerusalén: Teßxqßue li cimiento re lix templo li Dios, ut teßxyîb cuißchic re nak teßmayejak aran. Cuukub xcaßcßâl metro xteram li tzßac teßxqßue nak teßxyîb ut cuukub xcaßcßâl metro li ru. Teßxyîb li tzßac chi châbil re nak cau tâcanâk.


Εαν οι υιοι σου ημαρτησαν εις αυτον, παρεδωκεν αυτους εις την χειρα της ανομιας αυτων. 	 Mâre eb lâ cualal âcßajol xeßmâcob chiru li Dios. Joßcan nak xqßueheb chixtojbal lix mâqueb.


Και ανεμεινεν ετι αλλας επτα ημερας, και παλιν απεστειλε την περιστεραν εκ της κιβωτου 	 Quiroybeni cuukub cutan chic ut quirachßab cuißchic li paloma re nak tixnau ma yô chi chakic li haß.


Καμε εις σεαυτον δυο σαλπιγγας αργυρας σφυρηλατους θελεις καμει αυτας, και θελουσιν εισθαι εις σε δια να συγκαλης την συναγωγην, και να βαλλης εις κινησιν τα στρατοπεδα. 	 —Tâyîb cuib li trompeta riqßuin plata tenbil riqßuin martillo. Eb li trompeta aßin teßcßanjelak chicuu re xbokbaleb li tenamit ut re xyebal reheb nak teßxyîb li cßaßru reheb re teßxic.


Αληθως, αληθως σας λεγω οτι ερχεται ωρα, και ηδη ειναι, οτε οι νεκροι θελουσιν ακουσει την φωνην του Υιου του Θεου, και οι ακουσαντες θελουσι ζησει. 	 Chi yâl ninye êre tâcuulak xk'ehil ut anakcuan ajcui' xcuulac xcutanquil, nak eb li chanchan camenakeb xban li mâc te'rabi li cuâtin lâin li C'ajolbej. Ut li te'abînk cue te'cuânk xyu'am chi junelic.


Και ηρωτησαν αυτον οι μαθηται αυτου, λεγοντες Δια τι λοιπον λεγουσιν οι γραμματεις οτι πρεπει να ελθη ο Ηλιας πρωτον; 	 Ut eb lix tzolom que'xpatz' re: -¿C'a'ut nak neque'xye laj tz'îb nak xbên cua tâc'ulûnk laj Elías chiru laj colonel li yechi'inbil xban li Dios?-


Η δικαιοσυνη και η κρισις ειναι η βασις του θρονου σου το ελεος και η αληθεια θελουσι προπορευεσθαι εμπροσθεν του προσωπου σου. 	 Lâat nacatrakoc âtin saß tîquilal. Nacacßutbesi lix yâlal ut lâ rahom riqßuin chixjunil li nacabânu.


Δια τουτο συ δεν θελεις εχει τινα βαλλοντα σχοινιον δια κληρον, εν τη συναξει του Κυριου. 	 Laj Miqueas quiâtinac cuißchic riqßuineb laj Israel ut quixye reheb: —Tâcuulak xkßehil nak li Dios tixjeqßui cuißchic li chßochß, ut lâex mâcßaß textzßak xban li mâusilal yôquex chixbânunquil.


Και εκ του ενος εξ αυτων εξηλθεν εν κερας μικρον, το οποιον εμεγαλυνθη καθ' υπερβολην προς τον νοτον και προς την ανατολην και προς την γην της δοξης 	 Ut saß jun reheb lix xucub qui-el jun chic li xucub caßchßin ut quiniman chi us. Aßan na-iloc saß li sur ut saß li este (sudeste) saß xjayal li naßajej yechißinbil reheb li ralal xcßajol li Dios.


Ειπε δε ο Ιησους προς τους ελθοντας επ' αυτον αρχιερεις και στρατηγους του ιερου και πρεσβυτερους. Ως επι ληστην εξηλθετε μετα μαχαιρων και ξυλων; 	 Ut quixye reheb li xbênil aj tij, ut eb li neque'taklan sa' li templo, jo'queb ajcui' li neque'c'amoc be, li que'chal chixchapbal: -¿Ma lâin ta bi' aj êlk' nak xexchal chinchapbal riq'uin che' ut riq'uin ch'îch'?


τοτε συ επακουσον εκ του ουρανου και συγχωρησον την αμαρτιαν των δουλων σου και του λαου σου Ισραηλ, διδαξας αυτους την οδον την αγαθην εις την οποιαν πρεπει να περιπατωσι και δος βροχην επι την γην σου, την οποιαν εδωκας εις τον λαον σου δια κληρονομιαν. 	 Toj saß choxa tâcuabi li teßxtzßâma châcuu ut tâcuy tâsach lix mâqueb lâ tenamit Israel. Ut tâcßut ajcuiß chiruheb chanru nak teßcuânk saß tîquilal châcuu. Ut lâat tâqßue cuißchic li hab saß xbên li chßochß li caqßue chokß reheb lâ tenamit.


Και η συμβουλη του Αχιτοφελ, την οποιαν εδιδε κατ' εκεινας τας ημερας, ητο ως εαν τις ηθελε συμβουλευθη τον Θεον ουτως ενομιζετο πασα συμβουλη του Αχιτοφελ και εις τον Δαβιδ και εις τον Αβεσσαλωμ. 	 Saß eb li cutan aßan, li naßleb li quixqßue laj Ahitofel quicßuleß xbaneb chixjunileb joß nak aßan râtin li Dios. Ut joß nak laj David quixbânu li cßaßru quixye laj Ahitofel, joßcan ajcuiß nak laj Absalón quixbânu li cßaßru quixye.


Ιδου, εγω ειμαι εναντιον σου, λεγει ο Κυριος των δυναμεων και θελω ανασηκωσει τα κρασπεδα σου επι το προσωπον σου, και θελω δειξει εις τα εθνη την αισχυνην σου και εις τα βασιλεια την ατιμιαν σου. 	 Li nimajcual Dios quixye: —Lâin tinsach êru lâex aj Nínive. Chanchan tßustßu texincanab nak tinmakß chêru li cßaßru êre. Tincßut êxutân chiruheb li xnînkal ru tenamit.


Και ειπεν ο Αβρααμ, Εγω θελω ομοσει. 	 Ut laj Abraham quixye re: —Relic chi yâl tinye âcue, tinbânu li cßaßru xatzßâma chicuu, chan.


μη αποδιδοντες κακον αντι κακου η λοιδοριαν αντι λοιδοριας, αλλα το εναντιον ευλογουντες, επειδη εξευρετε οτι εις τουτο προσεκληθητε, δια να κληρονομησητε ευλογιαν. 	 Nak te'xbânu mâusilal êre, inc'a' têsume ru riq'uin mâusilal. Nak texhobek', mêsume ru riq'uin hoboc. Chebânuhak ban usilal reheb li neque'bânun mâusilal êre. Lâex bokbilex chak xban li Dios re nak têrêchani lê rosobtesinquil.


Και απεστειλε πρεσβεις προς τον Βαλααμ, υιον του Βεωρ, εις Φεθορα, κειμενην πλησιον του ποταμου της γης των υιων του λαου αυτου, δια να προσκαλεση αυτον, λεγων, Ιδου, λαος εξηλθεν εξ Αιγυπτου ιδου, περικαλυπτει το προσωπον της γης, και καθηται εναντιον μου 	 Ut li rey Balac, li ralal laj Zipor, quixtaklaheb lix takl riqßuin laj Balaam li ralal laj Beor. Queßcôeb saß li naßajej Petor li cuan nachß riqßuin li nimaß Eufrates saß lix naßajeb laj Amav. Quixye reheb nak teßcuulak riqßuin laj Balaam teßxye re: —Nabaleb li cristian queßchal chak Egipto. Nachß cuanqueb riqßuin li kanaßaj ut teßraj rêchaninquil.


οθεν και προσκληθεις ηλθον χωρις αντιλογιας. Ερωτω λοιπον δια τινα λογον με προσεκαλεσατε; 	 Jo'can nak inc'a' xink'etk'eti cuib chi châlc nak xine'xbok chak. Ye cue c'a'ut nak xatakla inbokbal, chan.


Διοτι τι με μελει να κρινω και τους εξω; δεν κρινετε σεις τους εσω; 	 Mâcua' lâin tinrakok âtin sa' xbêneb li toj mâji' neque'pâban. A' li Dios, a'an li târakok âtin sa' xbêneb.Abanan lâo torakok âtin sa' xbêneb li kech aj pâbanelil li yôqueb chi mâcobc sa' kayânk. Jo'can nak tento têrisi sa' êyânk li cuînk a'an li yô chi mâcobc.


Θελεις εξαπαντος δεκατιζει παντα τα γεννηματα του σπορου σου, τα οποια φερει ο αγρος κατ' ετος. 	 Rajlal chihab tento nak têqßue re li Kâcuaß li junjûnk saß xlajêtkil li ru lê racuîmk.


και ευρισκοντο εν μεσω αυτης Νωε, Δανιηλ και Ιωβ, ζω εγω, λεγει Κυριος ο Θεος, δεν ηθελον σωσει ουτε υιον ουτε θυγατερα ουτοι μονοι ηθελον σωσει τας ψυχας αυτων δια την δικαιοσυνην αυτων. 	 Relic chi yâl lâin li yoßyôquil Dios ninye nak usta cuanqueb raj li oxib chi cuînk, laj Noé, laj Daniel ut laj Job, eb aßan incßaß raj teßrûk chixcolbaleb li ralal xcßajoleb. Caßaj cuiß raj li oxib chi cuînk teßcolekß xban nak tîqueb xchßôl.


Και ελαλησεν η Μαριαμ και ο Ααρων εναντιον του Μωυσεως ενεκα της Αιθιοπισσης την οποιαν ελαβε διοτι γυναικα Αιθιοπισσαν ελαβε 	 Lix María ut laj Aarón queßoc xcuechßinquil rix laj Moisés xban nak quisumla riqßuin jun ixk Etiopía xtenamit.


Παντα παρεδοθησαν εις εμε απο του Πατρος μου και ουδεις γινωσκει τον Υιον ει μη ο Πατηρ ουδε τον Πατερα γινωσκει τις ειμη ο Υιος και εις οντινα θελει ο Υιος να αποκαλυψη αυτον. 	 Ut quixye reheb li tenamit: -Chixjunil li c'a'ak re ru xk'axtesi sa' cuuk' lin Yucua'. Mâ ani nana'oc cuu lâin li C'ajolbej, ca'aj cui' li Acuabej Dios. Mâ ani nana'oc ru li Acuabej Dios, ca'aj cui' lâin li C'ajolbej. Ut tâna'ek' ajcui' ru xbaneb li ani tinc'ut cui' lix yâlal, lâin li C'ajolbej.


Λαλησον προς πασαν την συναγωγην των υιων Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Αγιοι θελετε εισθαι διοτι αγιος ειμαι εγω Κυριος ο Θεος σας. 	 —Tâye reheb chixjunileb laj Israel: Santakex chêjunilex lâex xban nak lâin santin. Lâin li Kâcuaß lê Dios.


Οθεν απεμακρυνεν αυτον ο Σαουλ απο πλησιον εαυτου και κατεστησεν αυτον χιλιαρχον και εξηρχετο και εισηρχετο εμπροσθεν του λαου. 	 Joßcan nak laj Saúl quirisi laj David saß li rochoch. Ut quixxakab chi taklânc saß xbên jun mil chi soldados. Laj David nacßamoc be chiruheb nak nequeßxic chi pletic. Nequeßxic ut nequeßsukßi cuißchic.


Την τριτην δε ημεραν ενδυθεισα η Εσθηρ την βασιλικην στολην εσταθη εν τη εσωτερα αυλη του βασιλικου οικου, απεναντι του οικου του βασιλεως και ο βασιλευς εκαθητο επι του βασιλικου θρονου αυτου εν τω βασιλικω οικω, απεναντι της πυλης του οικου. 	 Nak ac xnumeß li oxib cutan, lix Ester quixtikib rib chi châbil joß xcßulub xban nak aßan li reina. Qui-oc saß li rochoch li rey ut quixakli saß li oquebâl re li naßajej chunchu cuiß li rey saß lix cßojaribâl. Lix cßojaribâl na-iloc bar cuan cuiß li puerta.


Εις το ονομα σου θελουσιν αγαλλεσθαι ολην την ημεραν και εις την δικαιοσυνην σου θελουσιν υψωθη. 	 Saß âcßabaß lâat junelic sahak saß xchßôleb. Numtajenak xsahil xchßôleb xban lâ tîquilal.


Εν εκειναις ταις ημεραις, επειδη ητο παμπολυς οχλος και δεν ειχον τι να φαγωσι, προσκαλεσας ο Ιησους τους μαθητας αυτου λεγει προς αυτους 	 Sa' jun chic li cutan que'xch'utub rib nabal li tenamit riq'uin li Jesús. Xban nak mâc'a' xcuaheb quixbokeb lix tzolom ut quixye reheb:


Εποτισαν λοιπον τον πατερα αυτων οινον κατ' εκεινην την νυκτα και εισηλθεν η πρεσβυτερα και εκοιμηθη μετα του πατρος αυτης και εκεινος δεν ενοησεν ουτε ποτε επλαγιασεν αυτη, και ποτε εσηκωθη. 	 Ut chiru li kßojyîn queßxqßue nabal li vino re ut aßan quicala. Ut li asbej quicuar riqßuin. Abanan lix yucuaß incßaß quixqßue retal nak quicuan riqßuin lix rabin xban lix calajic.


Και ειδον τους επτα αγγελους, οιτινες ισταντο ενωπιον του Θεου, και εδοθησαν εις αυτους επτα σαλπιγγες. 	 Ut quicuil cuukub li ángel xakxôqueb chiru li Dios. Ut que'q'uehe' cuukub li trompeta reheb.


Διοτι δεν εξαποστελλεσαι προς λαον βαθυχειλον και βαρυγλωσσον αλλα προς τον οικον Ισραηλ 	 Lâin incßaß yôquin châtaklanquil saß junak tenamit chßaßaj xtaubal ru li râtinobâleb, chi moco saß junak tenamit incßaß tânau râtinanquileb. Yôquin ban châtaklanquil riqßuineb laj Israel.


και ουχι διολου με τους πορνους του κοσμου τουτου η με τους πλεονεκτας η αρπαγας η ειδωλολατρας επειδη τοτε πρεπει να εξελθητε απο του κοσμου. 	 Nak xinye êre chi jo'can moco yôquin ta chi âtinac chirixeb laj co'bêt ut laj yumbêt li toj mâji' neque'pâban. Yôquin ban chi âtinac chirixeb li neque'xye rib nak aj pâbaneleb ut toj neque'xra ru biomal ut neque'elk'ac ut toj neque'lok'onin jalanil dios. Cui ta xinye êre nak inc'a' texcuânk sa' xyânkeb li toj mâji' neque'pâban, inc'a' raj naru texcuânk sa' ruchich'och'.


Τοτε εσταυρωθησαν μετ' αυτου δυο λησται, εις εκ δεξιων και εις εξ αριστερων. 	 Ut cuib aj êlk' que'q'uehe' chiru cruz rochben, jun sa' xnim ut jun sa' xtz'e.


Και ειπε προς αυτον ο Ελισσαιε, Λαβε τοξον και βελη. Και ελαβεν εις εαυτον τοξον και βελη. 	 Laj Eliseo quixye re: —Chap lâ tzimaj ut chap cuib oxib li jutzßjûquil cheß re tâcut, chan. Ut li rey quixchap lix tzimaj ut li jutzßjûquil cheß.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ουαι εις την πολιν των αιματων και εγω θελω μεγαλυνει την πυραν. 	 Joßcan nak lâin li nimajcual Dios ninye: Raylal châlc re saß xbên li tenamit aßin xban nak aj camsineleb. Joßcan nak lâin tintzßab jun li xam.


Ηκουσατε οτι ερρεθη εις τους αρχαιους, Μη φονευσης οστις δε φονευση, θελει εισθαι ενοχος εις την κρισιν. 	 rabiom resil li chak'rab nak yebil reheb li kaxe' katôn: Mâcamsi âcuas âcuîtz'in. Li ani tâcamsînk, toj tixtoj rix sa' rakba âtin.


επειδη τωρα θελω εκτεινει την χειρα μου και θελω παταξει σε και τον λαον σου με θανατικον, και θελεις απολεσθη απο της γης 	 Cui ta lâin xcuaj, xinqßue raj jun nimla yajel saß êbên ut xex-osoß raj. Ut xexcuisi raj chi junaj cua saß ruchichßochß.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος Εαν επιστρεψης, τοτε θελω σε αποκαταστησει παλιν, και θελεις ιστασθαι ενωπιον μου και εαν αποχωρισης το τιμιον απο του αχρειου, θελεις εισθαι ως το στομα μου αυτοι ας επιστρεψωσι προς σε, αλλα συ με επιστρεψης προς αυτους. 	 Ut li Kâcuaß quixye cue: —Cui tâyotßekß âchßôl ut tâjal âcßaßux, lâin tatincßul cuißchic ut lâat tatcßanjelak chicuu. Mat-âtinac yal chi mâcßaß rajbal. Cui lâat tat-âtinak saß incßabaß, lâatak lin profeta. Ut eb li tenamit aßin teßsukßîk âcuiqßuin. Incßaß tento nak lâat tâbânu li cßaßru teßraj eb aßan.


Τιμα τον πατερα σου και την μητερα σου, δια να γεινης μακροχρονιος επι της γης, την οποιαν σοι διδει Κυριος ο Θεος σου. 	 Che-oxlokßi lê naß êyucuaß re nak tânajtokß ru lê yußam saß li chßochß li yô chixqßuebal êre li Kâcuaß lê Dios.


Συγκατηριθμηθην μετα των καταβαινοντων εις τον λακκον εγεινα ως ανθρωπος μη εχων δυναμιν 	 Naru nequeßxye nak ac xincam xban nak mâcßaß chic inmetzßêu.


Και ελαλησεν ο Δαβιδ προς τον Κυριον τους λογους της ωδης ταυτης, καθ' ην ημεραν ο Κυριος ηλευθερωσεν αυτον εκ χειρος παντων των εχθρων αυτου και εκ χειρος του Σαουλ 	 Aßan aßin li bich li quixbicha laj David re xlokßoninquil li Kâcuaß xban nak li Kâcuaß quixcol aßan chiru laj Saúl ut chiruheb chixjunileb li xicß nequeßiloc re:


Καθως εμε ηγαπησεν ο Πατηρ, και εγω ηγαπησα εσας μεινατε εν τη αγαπη μου. 	 Lâin nequexinra lâex jo' nak ninxra lin Yucua' lâin. Chexcuânk cuiq'uin re nak texinra chi junelic.


Οτε λοιπον ηλθεν ο Ιωσηφ προς τους αδελφους αυτου, εξεδυσαν τον Ιωσηφ τον χιτωνα αυτου, τον χιτωνα τον ποικιλοχρωμον, τον επ' αυτον 	 Nak laj José quicuulac riqßuineb li ras, ticto queßrisi lix châbil akß li cuan chirix.


Και απεθανεν ο Αδαδ, και εβασιλευσεν αντ' αυτου Σαμλα, ο εκ Μασρεκας. 	 Nak quicam laj Hadad, laj Samla qui-oc chokß rey chokß rêkaj. Masreca xtenamit.


δια να παιδευη τους αρχοντας αυτου κατα την αρεσκειαν αυτου, και να διδαξη σοφιαν τους πρεσβυτερους αυτου. 	 Eb li nequeßcßanjelac chiru li rey queßcanabâc rubel xcuanquil laj José. Ut eb laj qßuehol xnaßleb li rey queßqßueheß xnaßlebeb xban laj José.


και πας ο οικος του Ιωσηφ και οι αδελφοι αυτου και ο οικος του πατρος αυτου μονον τας οικογενειας αυτων και τα ποιμνια αυτων και τας αγελας αυτων αφηκαν εν τη γη Γεσεν. 	 Queßcôeb ajcuiß chixjunileb li cuanqueb saß rochoch laj José. Queßcôeb li ras ut li rîtzßin laj José. Queßcôeb ajcuiß li cuanqueb saß rochoch lix yucuaß camenak. Caßaj chic eb li cocßal ut li quetômk queßcana saß li tenamit Gosén.


Και οστις ποτιση ενα των μικρων τουτων ποτηριον μονον ψυχρου υδατος εις ονομα μαθητου, αληθως σας λεγω, δεν θελει χασει τον μισθον αυτου. 	 Li ani tixq'ue jun sec'ak ruc'a junak reheb lin tzolom usta cubenak xcuanquil, cui tixq'ue li ruc'a xban nak a'an intzolom, relic chi yâl ninye êre nak li jun a'an tixc'ul lix k'ajcâmunquil.


Εν εκεινη τη ημερα αι οχυραι πολεις αυτου θελουσιν εισθαι ως εγκαταλελειμμενος κλαδος και ακροτατον κλωναριον, το οποιον αφηκαν εξ αιτιας των υιων του Ισραηλ και θελει εισθαι ερημωσις. 	 Saß eb li cutan aßan, eb li tenamit li cauresinbileb chi us re xcolbaleb rib teßtzßektânâk joß eb li tenamit li queßsacheß nak xeßêlelic chiruheb laj Israel. Chanchanakeb chic li ru li cheß li xcanabâc toj saß rußuj. Eb li tenamit teßcanabâk chi mâcßaß chic cuan chi saß.


Και θελουσι λαλησει οι Λευιται και ειπει προς παντας τους ανθρωπους του Ισραηλ μετα φωνης μεγαλης, 	 Ut eb laj levita teßâtinak chi cau xyâb xcuxeb ut teßxye li âtin aßin reheb chixjunileb laj Israel:


Και εισηλθεν εις τον οικον του πατρος αυτου εις Οφρα και εθανατωσε τους αδελφους αυτου τους υιους του Ιεροβααλ, εβδομηκοντα ανδρας, επι λιθον ενα εναπελειφθη ομως ο Ιωθαμ ο νεωτερος υιος του Ιεροβααλ, διοτι εκρυφθη. 	 Queßcôeb aran Ofra saß li rochoch laj Jerobaal lix yucuaß. Ut aran chiru jun chi pec queßxcamsiheb li lajêb xcâcßâl chi ralal laj Jerobaal, rîtzßineb rib riqßuin laj Abimelec. Caßaj cuiß laj Jotam li îtzßinbej quixmuk rib. Joßcan nak quicoleß.


Διοτι εαν οσα κατεστρεψα ταυτα παλιν οικοδομω, παραβατην δεικνυω εμαυτον. 	 Cui lâin tin-oc cui'chic xpâbanquil nak tâtîcobresîk inch'ôl chiru li Dios riq'uin xbânunquil li naxye li chak'rab, a'an naraj naxye nak chi yâl lâin aj mâc xban nak ac junxil xincanab xpâbanquil li na'leb a'an.


Και εμαθεν ο Δαβιδ οτι ο Σαουλ εμηχανευετο κακον εναντιον αυτου και ειπε προς τον Αβιαθαρ τον ιερεα, Φερε ενταυθα το εφοδ. 	 Nak laj David quirabi nak laj Saúl tâchâlk chi pletic riqßuin, quixye re laj Abiatar laj tij: —Cßam chak li efod, chan.


δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος θελω λοιπον εκτεινει την χειρα μου επι τον Εδωμ, και θελω εκκοψει απ' αυτου ανθρωπον και κτηνος και θελω εξαφανισει αυτον απο Θαιμαν, και θελουσι πεσει εν ρομφαια εως Δαιδαν. 	 Anakcuan lâin ninye nak tinqßueheb laj Edom chixtojbaleb lix mâqueb. Lâin tincamsiheb chixjunileb li cristian joß eb ajcuiß li xul. Mâcßaß chic tâcuânk aran naticla cuan cuiß li tenamit Temán ut tâcuulak toj saß li tenamit Dedán. Li naßajej tâcanâk chi mâcßaß chic cuan chi saß.


Ενιαυτος αφεσεως θελει εισθαι εις εσας το πεντηκοστον ετος δεν θελετε σπειρει ουδε θελετε θερισει το βλαστανον αφ' εαυτου εν αυτω και δεν θελετε τρυγησει την ακλαδευτον αμπελον αυτου 	 Li chihab aßan re jun sahil chßôlejil. Saß li chihab aßan incßaß tex-âuk chi moco têsicß ru li trigo li nayoßla yal xjunes, chi moco têsicß ru li uvas li incßaß têsabesi.


Αλλ' ο πατηρ αυτου και η μητηρ αυτου δεν εγνωρισαν οτι παρα Κυριου ητο τουτο, οτι αυτος εζητει αφορμην εναντιον των Φιλισταιων διοτι κατ' εκεινον τον καιρον οι Φιλισταιοι εδεσποζον επι τον Ισραηλ. 	 Lix naß xyucuaß incßaß nequeßxnau nak li Kâcuaß yô chixcßutbal li ixk aßan chiru laj Sansón. Saß eb li cutan aßan eb laj filisteo yôqueb chi taklânc saß xbêneb laj Israel ut li Kâcuaß yô chixsicßbal chanru nak eb laj Israel teßpletik riqßuineb.


Οι δε οικοδομοι, εκαστος ειχε την ρομφαιαν αυτου περιεζωσμενην εις την οσφυν αυτου και ωκοδομει ο δε σαλπιζων εν τη σαλπιγγι ητο πλησιον μου. 	 Ut eb li yôqueb chi yîbânc re li tzßac bacßbo lix chßîchßeb re pletic saß xcßâmal xsaßeb nak yôqueb chi cßanjelac. Ut li nayâbasin re li trompeta, aßan cuan chincßatk.


Και πασα η συναξις εκαμε συνθηκην μετα του βασιλεως εν τω οικω του Θεου. Και ειπε προς αυτους, Ιδου, ο υιος του βασιλεως θελει βασιλευσει, καθως ελαλησε Κυριος περι των υιων του Δαβιδ. 	 chixjunileb li chßutchßûqueb aran queßxbânu jun li contrato riqßuin li rey saß lix templo li Kâcuaß. Laj Joiada quixye reheb: —Cueß li ralal li rey. Aßan tâoc chokß rey joß quixye li Kâcuaß chirixeb li ralal xcßajol laj David.


Και η πολις δεν εχει χρειαν του ηλιου ουδε της σεληνης, δια να φεγγωσιν εν αυτη διοτι η δοξα του Θεου εφωτισεν αυτην, και ο λυχνος αυτης ειναι το Αρνιον. 	 Mâc'a' li sak'e aran ut mâc'a' li po xban nak li Dios cuan aran ut lix lok'al li Dios nacutanobresin re. Ut lix lok'al li Jun li chanchan carner nacutanobresin re li tenamit.


Θελουσι διδασκει τας κρισεις σου εις τον Ιακωβ, και τον νομον σου εις τον Ισραηλ θελουσι βαλει θυμιαμα ενωπιον σου, και ολοκαυτωματα επι το θυσιαστηριον σου. 	 Eb aßan nequeßxcßut li chakßrab chiruheb laj Israel, li ralal xcßajol laj Jacob. Nequeßxcßat li incienso châcuu ut nequeßxcßat ajcuiß li mayej saß lâ artal.


Διοτι δεν ελαλουν ειρηνην, αλλα εμελετων δολους κατα των ησυχαζοντων επι της γης 	 Eb aßan incßaß nequeßraj cuânc saß usilal. Junes li incßaß us nequeßxcßoxla xbânunquil reheb li tûlaneb.


Μαλιστα, οτε εκαμον εις εαυτους χωνευτον μοσχον και ειπον, Ουτος ειναι ο Θεος σου οστις σε ανηγαγεν εξ Αιγυπτου, και επραξαν μεγαλους παροργισμους 	 Ut queßxyîb jun li cuacax oro ut queßxqßue chokß xdioseb. Queßxye nak aßan lix dioseb li qui-isin chak reheb Egipto ut cßajoß li mâusilal queßxbânu. Chi moco riqßuin aßan catzßektânaheb.


Και ειπεν ο Ησαιας, Λαβετε παλαθην συκων. Και ελαβον και επεθεσαν αυτην επι το ελκος, και ανελαβε την υγειαν αυτου. 	 Ut laj Isaías quixye reheb: —Têyîb caßchßinak li higo, chan. Ut queßxyîb li higo ut queßxqßue chiru lix ra li rey ut quiqßuira.


Παρωξυναν αυτον εις ζηλοτυπιαν με ξενους θεους, με βδελυγματα παρωξυναν αυτον εις θυμον 	 Queßxchikß xjoskßil li Kâcuaß nak queßxlokßoni li jalanil dios. Quinumta xjoskßil xban li mâusilal queßxbânu.


και εαν επτακις της ημερας αμαρτηση εις σε, και επτακις της ημερας επιστρεψη προς σε λεγων Μετανοω, θελεις συγχωρησει αυτον. 	 Usta tâmâcobk châcuu cuukubak sut chiru li jun cutan ut cuukub sut tixpatz' xcuybal châcuu ut tixye nak inc'a' chic tixbânu, tento nak tâcuy xmâc, chan li Jesús.


Τοτε εξηλθον παντες οι υιοι Ισραηλ, και συνηθροισθη πασα η συναγωγη ως εις ανθρωπος, απο Δαν εως Βηρ-σαβεε, μετα της γης Γαλααδ, προς τον Κυριον εις Μισπα. 	 Quilajeßxchßutub ribeb chixjunileb li cuînk aj Israel saß li naßajej cuan cuiß li tabernáculo aran Mizpa. Eb aßan queßchal chak saß eb li naßajej li naticla chak Dan ut nacuulac Beerseba ut toj Galaad.


Και ηλθεν εις εκ των επτα αγγελων των εχοντων τας επτα φιαλας, και ελαλησε μετ' εμου, λεγων μοι Ελθε, θελω σοι δειξει την κρισιν της πορνης της μεγαλης της καθημενης επι των υδατων των πολλων, 	 Ut jun reheb li cuukub chi ángel, li cuanqueb li cuukub chi sec' riq'uineb, quixye cue: -Quim arin. Tinc'ut châcuu jun li ixk li naxc'ayi rib chunchu sa' xbên li ha' retalil li nimal tenamit Babilonia li cuan xcuanquil sa' xbêneb nabal chi tenamit. Tinc'ut châcuu li tojba mâc li xchal sa' xbên li tenamit a'an xban li mâusilal neque'xbânu.


Ακκαρων, και αι κωμοπολεις αυτης, και αι κωμαι αυτης 	 Joßcan ajcuiß li naßajej Ecrón rochbeneb li tenamit ut li cocß cßalebâl.


Και ευθυς τοτε οι αδελφοι εξαπεστειλαν τον Παυλον να υπαγη εως εις την θαλασσαν ο Σιλας δε και ο Τιμοθεος εμειναν εκει. 	 A'ut eb laj pâbanel sa' junpât que'xtakla laj Pablo chire li palau re nak tâxic sa' jalan na'ajej. Aban laj Silas ut laj Timoteo toj que'cana Berea.


δεν ειναι πασα η γη εμπροσθεν σου; διαχωρισθητι λοιπον απ' εμου εαν συ υπαγης εις τα αριστερα, εγω υπαγω εις τα δεξια και εαν συ εις τα δεξια, εγω εις τα αριστερα. 	 Il li naßajej aßin numtajenak xnimal. ¿Cßaßut nak incßaß takajach kib? Sicß li naßajej li tâcuulak châcuu. Cui tâcuaj xic saß lâ nim, lâin tinxic saß lâ tzße. Cui tâcuaj xic saß lâ tzße, lâin tinxic saß lâ nim, chan laj Abram.


Και οταν πληρωθωσι τα χιλια ετη, θελει λυθη ο Σατανας εκ της φυλακης αυτου, 	 Nak acak xnume' li jun mil chihab, tâach'abâk laj tza ut tâêlk sa' li nimla chamal jul li tz'aptz'o cui'.


Ο θυμωδης ανθρωπος εξαπτει εριδα, και ο οργιλος ανθρωπος πληθυνει ανομιας. 	 Li ani chßinpoß naxyoßob ra xîcß. Ut li ani najoskßoß, nabal sut namâcob.


Και οι οχλοι προσειχον ομοθυμαδον εις τα λεγομενα υπο του Φιλιππου, ακουοντες και βλεποντες τα θαυματα, τα οποια εκαμνε. 	 Ut chixjunileb que'xq'ue xch'ôl chirabinquil li âtin li quixye laj Felipe xbaneb li milagro quilajxbânu.


Τοτε θελεις ευαρεστηθη εις θυσιας δικαιοσυνης, εις προσφορας και ολοκαυτωματα τοτε θελουσι προσφερει μοσχους επι το θυσιαστηριον σου. 	 Ut lâat tâcßul cuißchic li mayej li teßxqßue chi anchal xchßôleb. Tâcßul cuißchic li cßatbil mayej ut li mayej xul li nacßatman. Ut teßxmayeja ajcuiß li cocß ral cuacax saß lâ artal.


Και οτε ηνοιξε την δευτεραν σφραγιδα, ηκουσα το δευτερον ζωον λεγον Ερχου και βλεπε. 	 Ut li Jun li chanchan carner quixte jun chic li sello ut quicuabi li xcab li chanchan ángel nak quixye: -¡Quim! ¡Cholâcuil a'in! chan.


Λεγει προς αυτην ο Ιησους Υπαγε, καλεσον τον ανδρα σου και ελθε εδω. 	 Li Jesús quixye re: -Ayu. Bok chak lâ bêlom ut tatchâlk cui'chic arin âcuochben, chan.


Και ηλθεν ο Δαβιδ εις Βααλ-φερασειμ, και εκει επαταξεν αυτους ο Δαβιδ και ειπεν, Ο Κυριος διεκοψε τους εχθρους μου εμπροσθεν μου, καθως διακοπτονται τα υδατα. Δια τουτο εκαλεσθη το ονομα του τοπου εκεινου Βααλ-φερασειμ. 	 Joßcan nak laj David cô saß li naßajej Baal-perazim ut quinumta saß xbêneb laj filisteo ut quixye: —Li Kâcuaß quixsach ruheb li xicß nequeßiloc cue. Chanchan nak xeßcßameß xban butß, chan. Joßcan nak queßxqßue Baal-perazim chokß xcßabaß li naßajej aßan.


Απολυουσι τα τεκνα αυτων ως προβατα, και τα παιδια αυτων σκιρτωσι. 	 Ut eb li ralal xcßajol nequeßpiscßoc chi batzßûnc xban xsahileb saß xchßôleb. Chanchaneb li cocß ral li carner.


οιτινες λεγουσιν, Ας σπευση, ας επιταχυνη το εργον αυτου δια να ιδωμεν και η βουλη του Αγιου του Ισραηλ ας πλησιαση και ας ελθη, δια να μαθωμεν. 	 Lâex li nequexyehoc re: —Chibânuhâk chi junpât li cßaßru naraj li Dios re takil. Kilak nak lix Santil Dioseb laj Israel tixbânu chi junpât li cßaßru naxye nak tixbânu.—


Οταν ομως ελθη ο Παρακλητος, τον οποιον εγω θελω πεμψει προς εσας παρα του Πατρος, το Πνευμα της αληθειας, το οποιον εκπορευεται παρα του Πατρος, εκεινος θελει μαρτυρησει περι εμου. 	 Nak tâchâlk li Santil Musik'ej, laj C'ojobanel Ch'ôl, êriq'uin a'an tixc'ut chi tz'akal lix yâlal chêru chicuix lâin. Lâin tintakla chak êriq'uin li Santil Musik'ej li nachal riq'uin lin Yucua'.Ut lâex têch'olob ajcui' lix yâlal chicuix xban nak lâex cuanquex cuiq'uin chalen nak xintiquib lin c'anjel arin sa' ruchich'och'.


Και μετ' αυτον εκρινε τον Ισραηλ Αβδων, ο υιος του Ελληλ, ο Πιραθωνιτης. 	 Nak ac xcam laj Elón, aß chic laj Abdón, li ralal laj Hilel, quitaklan saß xbêneb laj Israel. Piratón xtenamit.


Δεν θελει δικολογει διαπαντος ουδε θελει φυλαττει την οργην αυτου εις τον αιωνα. 	 Moco rajlal ta yô chi kßusuc chi moco najoskßoß ta chi junaj cua.


Και ειπεν ο Ιησους Τις μου ηγγισε; και ενω ηρνουντο παντες, ειπεν ο Πετρος και οι μετ' αυτου Επιστατα, οι οχλοι σε συμπιεζουσι και σε συνθλιβουσι, και λεγεις Τις μου ηγγισεν; 	 Ut li Jesús quixye: -¿Ani xch'e'oc cue?- Ut chixjunileb que'chak'oc ut que'xye: -Lâo inc'a' yôco châch'e'bal.- Tojo'nak laj Pedro jo'queb ajcui' li cuanqueb rochben que'xye re: -At tzolonel, lâat nacacuil chanru nak yôqueb châlatz'anquil li tenamit. ¿C'a'ut nak nacapatz' ani xch'e'oc âcue? chanqueb re.


Τα υδατα σε ειδον, Θεε, τα υδατα σε ειδον και εφοβηθησαν εταραχθησαν και αι αβυσσοι. 	 At Dios, nak lâat caye nak tixjach rib li palau, qui-abin châcuu. Usta kßaxal cham li palau, abanan qui-abin châcuu ut quixjach rib.


Και θελουσιν εισθαι επι παντος υψηλου ορους και επι παντος υψηλου λοφου, ποταμοι και ρευματα υδατων, εν τη ημερα της μεγαλης σφαγης, οταν οι πυργοι καταπιπτωσι. 	 Nak tâcuulak xkßehil nak teßcamsîk eb li xicß nequeßiloc êre, tâcuânk cuißchic li haß saß eb li nimaß li cuanqueb saß eb li xbên bol ut saß eb li xbên tzûl.


εις τας χρειας των αγιων μεταδιδοντες, την φιλοξενιαν ακολουθουντες. 	 Chetenk'a lê rech aj pâbanelil li cuanqueb sa' raylal ut cheq'uehak rochochnal laj c'anjel chiru li Dios, li yal numequeb re.


Οτε δε ο υιος σου ουτος, ο καταφαγων σου τον βιον μετα πορνων, ηλθεν, εσφαξας δι' αυτον τον μοσχον τον σιτευτον. 	 Abanan anakcuan xc'ulun lâ cualal a'in li quisachoc re lâ jun cablal riq'uineb li ixk li neque'xc'ayi rib ut lâat xatakla xcamsinquil chok' re li ch'ina cuacax li ch'olaninbil chi us, chan li asbej.


Και εσηκωθη πασα η συναγωγη των υιων Ισραηλ εκ της ερημου Σιν, ακολουθουντες τας οδοιπορειας αυτων κατα την προσταγην του Κυριου, και εστρατοπεδευσαν εν Ραφιδειν οπου δεν ητο υδωρ δια να πιη ο λαος. 	 Eb laj Israel queßel saß li chaki chßochß Sin xcßabaß. Moco yal jun ta nak queßcôeb nak yôqueb chi xic. Cocß aj saß nequeßhilan, joß quiyeheß reheb xban li Kâcuaß Dios. Coxeßxtau li naßajej Refidim xcßabaß ut aran queßxyîb xmuhebâleb. Aran mâcßaß haß re teßrucß.


Τοτε προσκαλεσας αυτον ο κυριος αυτου, λεγει προς αυτον Δουλε πονηρε, παν το χρεος εκεινο σοι αφηκα, επειδη με παρεκαλεσας 	 Tojo'nak quiboke' cui'chic laj c'anjel li quicuye' xmâc xban li rey. Ut li rey quixye re: -At tz'ekbêtal aj c'anjel, chixjunil lâ c'as xinsach retalil xban nak xapatz' âcuybal chicuu.


Ουτοι δε ειναι οι ελθοντες προς τον Δαβιδ εις Σικλαγ, ενω ητο ετι κεκλεισμενος απο προσωπου του Σαουλ υιου του Κεις, και ουτοι ησαν εκ των ισχυρων, βοηθουντες εν πολεμω, 	 Aßaneb aßin li cuînk li queßchal riqßuin laj David saß li naßajej Siclag nak laj David toj yô chixmukbal rib chiru laj Saúl, li ralal laj Sis. Eb li cuînk aßin cauheb rib chi pletic ut aßaneb ajcuiß li queßtenkßan re chi pletic.


Ουτος ειναι ο λογος τον οποιον ο Κυριος ελαλησε περι αυτου Σε κατεφρονησε, σε ενεπαιξεν παρθενος, η θυγατηρ της Σιων οπισω σου εσεισε κεφαλην η θυγατηρ της Ιερουσαλημ. 	 Aßan aßin li quixye li Kâcuaß Dios chirix lix reyeb laj Asiria: Li tenamit Jerusalén chanchan jun li tukß ix yô châseßenquil ut yô châtzßektânanquil, at Senaquerib. Li tenamit Jerusalén narecßasi lix jolom châhobbal nak yôcat chi êlelic chiru.


Πριν τα ορη θεμελιωθωσι, προ των λοφων, εγω εγεννηθην 	 Nak toj mâjiß nequeßyîbâc chak li tzûl, ac cuan ajcuiß chak li châbil naßleb. Nak toj mâjiß queßqßueheß saß xnaßajeb li tzûl ac cuan ajcuiß chak.


Οταν δι' ελεγχων παιδευης ανθρωπον δια ανομιαν, Κατατρωγεις ως σκωληξ την ωραιοτητα αυτου τω οντι ματαιοτης πας ανθρωπος. Διαψαλμα. 	 Nak nacakßuseb li nequeßmâcob, nacaqßueheb chixtojbal rix lix mâqueb. Nak nacasach li cßaßru lokß chiruheb, chanchan nak nacßuxeß li tßicr xban lix xulel. Relic chi yâl li kayußam mâcßaß na-oc cuiß.


Ειπε δε προς αυτον ο Λαβαν, Παρακαλω σε, να ευρω χαριν εμπροσθεν σου εγνωρισα εκ πειρας, οτι ο Κυριος με ευλογησεν εξ αιτιας σου. 	 Ut laj Labán quixye: —Bânu usilal, canâkat cuiqßuin. Xinqßue retal nak saß âcßabaß lâat ninrosobtesi li Kâcuaß Dios.


Ας γεινωσιν ερημα τα παλατια αυτων εν ταις σκηναις αυτων ας μη ηναι ο κατοικων. 	 Ut lix naßajeb chicanâk ta chi mâcßaß chic cuan. Ut mâ ani ta chic cheßhilânk saß lix muhebâleb.


Και ετελειωσαν με παντας τους ανδρας, τους λαβοντας ξενας γυναικας, εως της πρωτης ημερας του πρωτου μηνος. 	 Ut saß li xbên cutan re li xbên po queßrakeß chi tzßiloc âtin chirixeb chixjunileb li queßxcßam rixakileb jalaneb xtenamit.


Και εβαλε πολεμαρχους επι τον λαον, και συνηθροισεν αυτους προς εαυτον εις την πλατειαν της πυλης της πολεως και ελαλησε κατα την καρδιαν αυτων, λεγων, 	 Quixxakabeb li teßtaklânk saß xbêneb li soldado ut quixchßutubeb chixjunileb cuan cuiß li oquebâl chire li tenamit re tââtinak riqßuineb. Quixqßue xcacuilal xchßôleb ut quixye reheb:


Ενεφανισθησαν δε εις αυτον ο αρχιερευς και οι πρωτοι των Ιουδαιων κατα του Παυλου και παρεκαλουν αυτον, 	 Ut que'cuulac riq'uin laj Festo eb li xbênil aj tij ut eb li neque'c'amoc be sa' xyânkeb laj judío re xjitbal laj Pablo.


Η διδασκαλια ειναι δυσαρεστος εις τον εγκαταλειποντα την οδον ο μισων τον ελεγχον θελει τελευτησει. 	 Li nequeßxcanab xbânunquil li us tento xkßusbaleb chi cau. Li ani xicß naril lix kßusbal tâcâmk.


Ειπε προς τους υιους Ισραηλ λεγων, Διορισατε εις εαυτους τας πολεις της καταφυγης, περι των οποιων ειπα προς εσας δια του Μωυσεως 	 —Tâye reheb laj Israel nak teßxsicß ruheb li tenamit li teßxcol cuiß chak ribeb, joß quinye re laj Moisés.


εξερχεται ο ανθρωπος εις το εργον αυτου και εις την εργασιαν αυτου εως εσπερας. 	 Ut eb li cristian nequeßxic saß lix trabajeb nak nasakêu ut toj ecuu nequeßsukßi cuißchic saß li rochocheb.


Και εσηκωθη ο Σαουλ και κατεβη εις την ερημον Ζιφ, εχων μεθ' εαυτου τρεις χιλιαδας ανδρων εκλεκτων εκ του Ισραηλ, δια να ζητη τον Δαβιδ εν τη ερημω Ζιφ. 	 Laj Saúl quixsicß ruheb oxib mil lix soldados ut queßcôeb saß junpât chixsicßbal laj David saß li chaki chßochß aran Zif.


αλλ' εν δικαιοσυνη θελει κρινει τους πτωχους, και εν ευθυτητι θελει υπερασπιζεσθαι τους ταπεινους της γης και θελει παταξει την γην εν τη ραβδω του στοματος αυτου, και δια της πνοης των χειλεων αυτου θελει θανατονει τον ασεβη. 	 Târakok ban âtin riqßuin tîquilal saß xbêneb li nebaß ut tâoquênk chirix li tenkßâc teßraj. Riqßuin li âtin na-el chi xtzßûmal re tixqßueheb chixtojbal xmâqueb li nequeßrahobtesin ut tixteneb câmc saß xbêneb li nequeßbânun mâusilal.


Λοιπον, αδελφοι, δεν ειμεθα της δουλης τεκνα, αλλα της ελευθερας. 	 Jo'can ut, ex inhermân, lâo mâcua'o ralal xc'ajol li lok'bil môs. Lâo ban ralal xc'ajol li tz'akal ixakilbej.


Εγω λαλω ο, τι ειδον πλησιον του Πατρος μου και σεις ομοιως καμνετε ο, τι ειδετε πλησιον του πατρος σας. 	 Lâin ninye li c'a'ru quixc'ut chicuu lin Yucua'. Ut eb a'an neque'xbânu li c'a'ru quixye reheb lix yucua'eb a'an, chan.


Εγω, εγω ελαλησα ναι, εκαλεσα αυτον εφερα αυτον και εγω θελω ευοδωσει την οδον αυτου. 	 Lâin xinyehoc re ut lâin xinxakaban re ut lâin tintaklânk re. Ut li cßaßru tixbânu, us tâêlk chiru.


Και αναχωρησαντες εκειθεν οι ανδρες υπηγον προς τα Σοδομα ο δε Αβρααμ ιστατο ετι ενωπιον του Κυριου. 	 Eb li cuib chi cuînk queßcôeb aran Sodoma. Ut laj Abraham quicana rochben li Kâcuaß Dios.


Και ελαβεν ο Σαμουηλ τον Σαουλ και τον υπηρετην αυτου και εφερεν αυτους εις το οικημα, και εδωκεν εις αυτους την πρωτην θεσιν μεταξυ των κεκλημενων, οιτινες ησαν περιπου τριακοντα ανδρες. 	 Tojoßnak laj Samuel quixcßam laj Saúl rochben lix môs saß li nimla naßajej li oqueb cuiß re chi cuaßac. Quixqßueheb xnaßajeb saß xjolom li mêx li chunchûqueb cuiß li lajêb xcaßcßâl chi ulaß.


Και ο καιων αυτην θελει πλυνει τα ιματια αυτου εν υδατι και θελει λουσει το σωμα αυτου εν υδατι και θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας. 	 Joßcan ajcuiß ani tâcßatok re li cuacax, tento nak tixpuchß li rakß ut tâatînk. Ut aßan muxbilak ajcuiß ru toj tâecuûk.


Και οτε κατεβαινεν ο Μωυσης απο του ορους Σινα, και αι δυο πλακες του μαρτυριου ησαν εις την χειρα του Μωυσεως, οτε κατεβαινεν απο του ορους, ο Μωυσης δεν ηξευρεν οτι το δερμα του προσωπου αυτου εγεινε λαμπρον ενω ελαλει μετ' αυτου. 	 Nak laj Moisés quicube cuißchic chak chiru li tzûl Sinaí quixcßam chak saß rukß li cuib chi perpôquil pec li tzßîbanbil cuiß li chakßrab. Ut quilemtzßun li rilobâl laj Moisés xban nak quiâtinac li Dios riqßuin. Ut laj Moisés incßaß naxnau nak nalemtzßun li rilobâl.


Και ανεχωρησεν ο Δαβιδ εκειθεν εις Μισπα της Μωαβ και ειπε προς τον βασιλεα Μωαβ, Ας ελθωσι, παρακαλω, ο πατηρ μου και η μητηρ μου προς εσας, εωσου γνωρισω τι θελει καμει ο Θεος εις εμε. 	 Laj David qui-el aran ut cô Mizpa, li cuan aran Moab, chi âtinac riqßuin li rey. Quixye re: —Nintzßâma usilal châcuu nak tâqßue inlesêns chixcanabanquil lin naß ut lin yucuaß âcuiqßuin toj tinnau cßaßru tixbânu cuiqßuin li Dios, chan.


Εν ειρηνη θελω και πλαγιασει και κοιμηθη διοτι συ μονος, Κυριε, με κατοικιζεις εν ασφαλεια. 	 Sa saß inchßôl nak ninyocla ut nincuar chi mâcßaß incßaßux. Caßaj cuiß lâat, at Kâcuaß, nacatqßuehoc xcacuil inchßôl xban nak lâat nacat-iloc cue.


ενω δεν ειχεν ετι καμει την γην ουτε πεδιαδας, ουτε κορυφας χωματων της οικουμενης. 	 Toj mâjiß nayoßobtesîc chak li ruchichßochß, li châbil naßleb ac cuan ajcuiß chak. Nak toj mâcßaßakeb li cßalebâl chi moco li chßochß ac cuan ajcuiß chak.


Τινα ωνειδισας και εβλασφημησας; και κατα τινος υψωσας φωνην και εσηκωσας υψηλα τους οφθαλμους σου; Κατα του Αγιου του Ισραηλ. 	 ¿Ani li xahob ut ani li xamajecua? ¿Ani li xataksi âcuâtin saß xbên ut xakßetkßeti âcuib chiru? ¿Ma mâcuaß ta biß chiru li Dios Santo reheb laj Israel?


Εαν ειπωμεν οτι δεν ημαρτησαμεν, ψευστην καμνομεν αυτον, και ο λογος αυτου δεν υπαρχει εν ημιν. 	 Cui ut nakaye nak inc'a' xomâcob nakaq'ue li Dios chok' aj tic'ti'. Ut inc'a' nakapâb li râtin.


Επειδη εαν ποτε στραφητε οπισω και προσκολληθητε μετα του υπολοιπου των εθνων τουτων, μετα τουτων των εναπολειφθεντων μεταξυ σας, και συμπενθερευσητε μετ' αυτων και αναμιχθητε μετ' αυτων και εκεινα μεθ' υμων, 	 Abanan cui têcanab xlokßoninquil li Kâcuaß, ut cui têjunaji êrib riqßuineb li tenamit li toj cuanqueb saß êyânk, ut cui texsumlâk riqßuineb, ut cui têrochbeniheb,


Και κατα την συνηθειαν του ο Παυλος εισηλθε προς αυτους, και τρια σαββατα διελεγετο μετ' αυτων απο των γραφων, 	 Laj Pablo qui-oc sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío jo' c'aynak chixbânunquil. Oxib li hilobâl cutan quixnumsi aran ut yô chixch'olobanquil chiruheb lix yâlal li naxye sa' li Santil Hu.


Οταν ανασυρη τας ρανιδας του υδατος, αυται καταχεουσιν εκ των ατμων αυτου βροχην, 	 Li Dios riqßuin lix cuanquil naxxoc li haß saß jun li naßajej ut chirix aßan naxsukßisi hab.


Ο αδικος ανθρωπος ειναι βδελυγμα εις τους δικαιους και ο ευθυς εις την οδον αυτου, βδελυγμα εις τους ασεβεις. 	 Eb li tîqueb xchßôl xicß nequeßril li incßaß us. Abanan li incßaß useb xnaßleb xicß nequeßril li tîquil chßôlej.


Οι συμπολιται αυτου ομως εμισουν αυτον και απεστειλαν κατοπιν αυτου πρεσβεις, λεγοντες Δεν θελομεν τουτον να βασιλευση εφ' ημας. 	 Aban xic' na-ile' xbaneb lix tenamit ut nak ac xcô li cuînk, que'xtakla xtakl riq'uin li tâxakabânk re chok' rey chixyebal re: -Lâo inc'a' nakaj nak tâoc chok' karey li cuînk a'in, chanqueb.


Με εφερεν εις τον οικον του οινου, και η σημαια αυτου επ' εμε η αγαπη. 	 Li cuînk quinixcßam saß lix ninkße. Ut quixqßue lix bandera saß inbên re xcßutbal nak niquinixra.


Μετα τα πραγματα ταυτα, αφου κατεπραυνθη ο θυμος του βασιλεως Ασσουηρου, ενεθυμηθη την Αστιν, και τι ειχε καμει αυτη και τι ειχεν αποφασισθη εναντιον αυτης. 	 Mokon chic nak ac xnumeß xjoskßil li rey Asuero, quijulticoß re lix Vasti li quicuan chokß rixakil. Quijulticoß re li quixbânu ut quijulticoß ajcuiß re chanru nak quirisi chokß reina.


Με τας πηττας αρτον ενζυμον θελει προσφερει δια το δωρον αυτου μετα της προς ευχαριστιαν αυτου ειρηνικης προσφορας. 	 Ut rochben lix mayej re xcßambal rib saß usilal riqßuin li Dios re bantioxînc, tixqßue li caxlan cua li cuan xchßamal.


Επι δε τας πλακας των χειλεων αυτης και επι τα συγκλεισματα αυτης, ενεχαραξε χερουβειμ, λεοντας και φοινικας, κατα αναλογιαν εκαστης, και κροσσους κυκλω. 	 Chiruheb li perpôquil chßîchß laj Hiram quixyîb li retalil li querubines, joß ajcuiß li cakcoj ut li cheß palmera, aß yâl chanru lix naßaj naraj. Ut quilajxyîb ajcuiß retalil li utzßußuj.


Τοτε εγεινε λογος Κυριου προς εμε, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quixye cue:


Εν δε τω ακολουθω ετει, καθ' ον καιρον εκστρατευουσιν οι βασιλεις, ο Ιωαβ εξεκινησε πασαν την δυναμιν του στρατευματος και εφθειρε την γην των υιων Αμμων, και ελθων επολιορκησε την Ραββα ο δε Δαβιδ εμεινεν εν Ιερουσαλημ. Και επαταξεν ο Ιωαβ την Ραββα και κατεστρεψεν αυτην. 	 Saß li chihab jun chic saß li sakßehil nak eb li rey nequeßxic chi pletic, laj Joab quixcßameb lix soldado chi pletic. Ut queßxsach ru lix tenamiteb laj Amón. Ut queßxsut ajcuiß rix li tenamit Rabá ut queßnumta saß xbêneb ut queßxsach ru. Abanan laj David quicana Jerusalén.


Ελεημων και οικτιρμων ο Κυριος μακροθυμος και πολυελεος. 	 Li nimajcual Dios, aßan châbil ut junelic na-uxtânan u. Incßaß najoskßoß saß junpât. Kßaxal nim ban li ruxtân.


Και θελω πωλησει τους υιους σας και τας θυγατερας σας εις την χειρα των υιων Ιουδα, και θελουσι πωλησει αυτους εις τους Σαβαιους, εις εθνος μακραν απεχον διοτι ο Κυριος ελαλησε. 	 Lâin tincßayi lê ralal êcßajol reheb laj Judá ut aßaneb chic teßcßayînk reheb riqßuineb laj sabeo ut teßcßamekß chi najt saß jalan tenamit. Lâin li nimajcual Dios xinyehoc re aßin, chan.


Λαλησατε, παρακαλω, εις επηκοον παντων των ανδρων της Συχεμ, Τι ειναι καλητερον εις εσας, να αρχωσιν επανω σας παντες οι υιοι του Ιεροβααλ, εβδομηκοντα ανδρες, η να αρχη εις μονος επανω σας; και ενθυμηθητε οτι οστουν υμων και σαρξ υμων ειμαι. 	 —Nintzßâma chêru nak têpatzß reheb chixjunileb li cuanqueb Siquem cßaßru li kßaxal us chokß reheb. ¿Ma us nak li lajêb xcâcßâl chi ralal laj Jerobaal teßtaklânk saß xbêneb? ¿Malaj ut us nak jun ajcuiß tâtaklânk saß xbêneb? Chijulticokß êre nak lâin lê comon, chan.


αλλα τουτο ειναι μικρον πραγμα εις τους οφθαλμους του Κυριου εις την χειρα σας θελει παραδωσει και τον Μωαβ 	 Moco chßaßaj ta chiru li Kâcuaß xbânunquil aßin. Ut tixkßaxtesiheb ajcuiß laj Moab saß êrukß.


Και θελει θυμιαζει ο Ααρων επ' αυτου θυμιαμα ευωδες καθ' εκαστην πρωιαν οταν ετοιμαζη τους λυχνους, θελει θυμιαζει επ' αυτου. 	 Rajlal ekßela nak tâoc laj Aarón chixyîbanquil li candil, tixcßat li sununquil incienso saß xbên li artal aßan.


Και Βαλακ ο υιος του Σεπφωρ ειδε παντα οσα εκαμεν ο Ισραηλ εις τους Αμορραιους. 	 Laj Balac li ralal laj Zipor, aßan lix reyeb laj Moab. Quirabi resil nak eb laj Israel queßnumta saß xbêneb laj amorreo.


Βουτυρον και μελι θελει φαγει, εωσου μαθη να απορριπτη το κακον και να εκλεγη το αγαθον. 	 Nak yôk chi qßuîc, li chßina al tixtzaca li xyaßal cab ut li mantequilla toj retal tixnau xsicßbal li us ut li incßaß us.


Και θελεις εναρμοσει εις αυτο λιθους, τεσσαρας σειρας λιθων σειρα σαρδιου, τοπαζιου και σμαραγδου θελει εισθαι πρωτη σειρα 	 Ut câhib tzol li tertôquil pec têletz chiru. Saß li xbên tzol li châbil pec li têqßue, aßan jun li sárdica, jun li topacio ut jun li carbunclo.


Ο Κυριος ειπε, Θελω επαναφερει εκ Βασαν, θελω επαναφερει τον λαον μου εκ των βαθεων της θαλασσης 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâin texcuisi saß li naßajej Basán ut texinnumsi saß li palau li kßaxal cham ut texincßam cuißchic saß lê naßaj.


Δεν θελεις ενωθη μετ' αυτων εις ενταφιασμον, διοτι ηφανισας την γην σου, εφονευσας τον λαον σου το σπερμα των κακοποιων ουδεποτε θελει ονομασθη. 	 Lâat incßaß tatmukekß joß nak xeßmukeß li jun chßol chic rey xban nak xasach ru lâ tenamit ut xacamsiheb li cristian. Ut mâ ani chic tâjulticânk reheb lâ cualal âcßajol xban li mâusilal xabânu.


Μη ακουετε αυτους δουλευσατε εις τον βασιλεα της Βαβυλωνος και θελετε ζησει δια τι η πολις αυτη να ερημωθη; 	 Mêpâb li cßaßru nequeßxye. Texcßanjelak chiru lix reyeb laj Babilonia re nak tâcuânk êyußam. ¿Cßaßru aj e nak tâsachekß ru li tenamit aßin?


Και ως ηκουσεν ο Βαασα, επαυσε να οικοδομη την Ραμα και κατελιπε το εργον αυτου. 	 Nak li rey Baasa quirabi resil li cßaßru quicßulman, quixcanab xyîbanquil li tenamit Ramá. Incßaß chic quixyîb.


Κατα τας διαταξεις σου διαμενουσιν εως της σημερον, διοτι τα συμπαντα ειναι δουλοι σου. 	 Chixjunil li cßaßru cayîb toj cuanqueb anakcuan xban nak joßcan nacacuaj lâat. Ut lâat yal âcue saß xbên chixjunil. Ut chixjunileb aßan nequeßcßanjelac châcuu.


Οσοι θελουσι να αρεσκωσι κατα την σαρκα, ουτοι σας αναγκαζουσι να περιτεμνησθε, μονον δια να μη διωκωνται δια τον σταυρον του Χριστου. 	 Eb li neque'raj xminbal êru xc'ulbal li circuncisión yôqueb chixbânunquil a'an re xnimobresinquil ribeb. Yôqueb chixbânunquil a'an xban nak inc'a' neque'raj te'rahobtesîk sa' xc'aba' xcamic li Jesucristo chiru li cruz.


Αγρυπνειτε λοιπον, διοτι δεν εξευρετε την ημεραν ουδε την ωραν, καθ' ην ο Υιος του ανθρωπου ερχεται. 	 Jo'can nak lâin ninye êre: Yo'on cuânkex xban nak inc'a' nequenau li cutan chi moco li hônal jok'e tolinêlk lâin li C'ajolbej.


Ητο ο Ιωαννης βαπτιζων εν τη ερημω και κηρυττων βαπτισμα μετανοιας εις αφεσιν αμαρτιων. 	 Jo'can nak cô laj Juan laj Cubsihom Ha' sa' li chaki ch'och' ut yô chi cubsînc ha' ut yô chixch'olobanquil lix yâlal chiruheb ut quixye: -Canabomak li mâcobc. Chi yot'ek' êch'ôl ut chejal êc'a'ux ut chec'ul li cubi ha' ut li Dios tixcuy tixsach lê mâc, chan.


Και αλλα προβατα εχω, τα οποια δεν ειναι εκ της αυλης ταυτης και εκεινα πρεπει να συναξω, και θελουσιν ακουσει την φωνην μου, και θελει γεινει μια ποιμνη, εις ποιμην. 	 Cuanqueb ajcui' cualal inc'ajol jalaneb xtenamiteb. Tento nak lâin tinc'ameb chak. Eb a'an te'rabi ajcui' xyâb lin cux. Ut junajakeb chic ru nak te'cuânk ut junak ajcui' laj ilol reheb.


και εαν περιπατης εις τας οδους μου, φυλαττων τα διαταγματα μου και τας εντολας μου, καθως περιεπατησε Δαβιδ ο πατηρ σου, τοτε θελω μακρυνει τας ημερας σου. 	 Lâin tinnajtobresi rok lâ yußam cui tâbânu li cßaßru tinye âcue ut cui tâbânu li cßaßru naxye saß li chakßrab joß quixbânu laj David lâ yucuaß, chan.


οταν υπαγω εις την Ισπανιαν, θελω ελθει προς εσας διοτι ελπιζω διαβαινων να σας ιδω και να προπεμφθω εκει απο σας, αφου πρωτον οπωσουν σας χορτασθω. 	 Ninc'oxla nak toxinnumek' chêrilbal nak tinxic España. Nacuaj rilbal êru re nak tâsahok' inch'ôl ut nacuaj ajcui' nak tinêtenk'a re nak târûk tinxic España.


Και απηλθεν ο βασιλευς του Ισραηλ εις τον οικον αυτου σκυθρωπος και δυσηρεστημενος και ηλθεν εις την Σαμαρειαν. 	 Ut li rey cô saß li palacio aran Samaria chi ra saß xchßôl ut chi yô xjoskßil.


Και απεστειλεν ο Κυριος τον Ιεροβααλ και τον Βεδαν και τον Ιεφθαε και τον Σαμουηλ, και σας ηλευθερωσεν εκ της χειρος των εχθρων σας πανταχοθεν, και κατωκησατε εν ασφαλεια. 	 Ut li Kâcuaß quixtaklaheb laj Jerobaal, laj Barac, laj Jefté, ut laj Samuel chêtenkßanquil re texcolekß chiruheb li xicß nequeßiloc êre ut quexcuan chi mâcßaß chic êcßaßux.


ημεις εξευρομεν οτι μετεβημεν εκ του θανατου εις την ζωην, διοτι αγαπωμεν τους αδελφους οστις δεν αγαπα τον αδελφον μενει εν τω θανατω. 	 Cui nakara li kahermân, a'an retalil nak cuânk kacolbal chiru xcuanquil li câmc ut q'uebil kayu'am chi junelic. Li ani inc'a' naxra lix hermân, a'an toj cuan rubel xcuanquil li câmc.


Και ειδον και εσηκωθην και ειπα προς τους προκριτους και προς τους προεστωτας και προς το επιλοιπον του λαου, Μη φοβηθητε απ' αυτων ενθυμεισθε τον Κυριον, τον μεγαν και φοβερον, και πολεμησατε υπερ των αδελφων σας, των υιων σας και των θυγατερων σας, των γυναικων σας και των οικων σας. 	 Ut nak queßcuil nak cuanqueb saß xnaßajeb, quinxakli chiruheb ut quinâtinac riqßuineb li queßtaklan ut eb li queßcßamoc be joßqueb ajcuiß chixjunileb li tenamit. Quinye reheb: —Mexxucuac chiruheb. Julticak êre nak li Kâcuaß li nakaxucua ru, aßan kßaxal nim xcuanquil. Pletinkex re xcolbaleb lê rech tenamitil, ut lê ralal êcßajol ut re ajcuiß xcolbal rix lê rixakil joß ajcuiß lê jun cablal, chanquin reheb.


Και θελω ξηρανει τους ποταμους και παραδωσει την γην εις χειρας κακων, και θελω αφανισει την γην και το πληρωμα αυτης δια χειρος των ξενων εγω ο Κυριος ελαλησα. 	 Lâin tinqßueheb chi chakic li nimaß li cuanqueb Egipto. Tinkßaxtesi lix chßochßeb saß rukßeb li incßaß useb xnaßleb. Tinqßue chi sachecß ru li naßajej ut chixjunil li cuan chi saß xbaneb li jalaneb xtenamit. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.


Διοτι ο Κυριος εταπεινωσε τον Ιουδαν δια τον Αχαζ βασιλεα του Ισραηλ επειδη διεφθειρε τον Ιουδαν και ησεβησε σφοδρα εις τον Κυριον. 	 Xban nak laj Acaz lix reyeb laj Judá quixtzßektâna li Kâcuaß ut quicßamoc be chiruheb laj Judá chi mâcobc, joßcan nak li Dios quixcubsi xcuanquileb laj Judá.


λεγων Δεν σας παρηγγειλαμεν ρητως να μη διδασκητε εν τω ονοματι τουτω; και ιδου, εγεμισατε την Ιερουσαλημ απο της διδαχης σας, και θελετε να φερητε εφ' ημας το αιμα του ανθρωπου τουτου. 	 -¿Ma inc'a' ta bi' xkaye êre nak inc'a' chic têtzoleb li tenamit sa' xc'aba' li cuînk a'an? Lâex yôquex chixc'utbal li tijleb a'an sa' chixjunil Jerusalén ut têraj xq'uebal sa' kabên lix camic li cuînk a'an, chanqueb.


δια τας αμαρτιας του Ιεροβοαμ, τας οποιας ημαρτησε, και δια των οποιων εκαμε τον Ισραηλ να αμαρτηση, και δια τον παροργισμον με τον οποιον παρωργισε Κυριον τον Θεον του Ισραηλ. 	 Queßcamsîc xban nak laj Jeroboam quixchikß xjoskßil li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel nak quixbânu li mâusilal ut xban nak quixcßameb xbe laj Israel chi mâcobc chiru li Kâcuaß.


Οι λογοι των ασεβων ενεδρευουσιν αιμα το δε στομα των ευθεων θελει ελευθερωσει αυτους. 	 Li âtin li nequeßxye li incßaß useb xnaßleb, aßan chanchan jun li raßal re camsînc. Abanan li âtin li nequeßxye li tîqueb xchßôl, aßan nacoloc.


Και εψαλαν η Δεβορρα και ο Βαρακ ο υιος του Αβινεεμ εν τη ημερα εκεινη, λεγοντες, 	 Saß li cutan aßan, lix Débora ut laj Barac li ralal laj Abinoam queßbichan ut queßxye chi joßcaßin:


Ο Κυριος ωργισθη μεγαλως επι τους πατερας σας. 	 —Lâin li nimajcual Dios. Cßajoß nak quinjoskßoß riqßuineb lê xeßtônil yucuaß.


Και δεν εσυρεν ο Ιησους οπισω την χειρα αυτου, την οποιαν εξετεινε με την λογχην, εωσου εξωλοθρευσε παντας τους κατοικους της Γαι. 	 Laj Josué incßaß quixcubsi lix chßîchß ut eb lix soldados incßaß queßxcanab pletic toj retal queßosoß chixjunileb li cuanqueb saß li tenamit Hai.


Οι δε μαθηται εξεπληττοντο δια τους λογους αυτου. Και ο Ιησους παλιν αποκριθεις λεγει προς αυτους Τεκνα, ποσον δυσκολον ειναι να εισελθωσιν εις την βασιλειαν του Θεου οι εχοντες το θαρρος αυτων εις τα χρηματα. 	 Lix tzolom que'sach xch'ôleb nak que'rabi a'an. Aban li Jesús quixye cui'chic reheb: -Ex cualal inc'ajol, c'ajo' xch'a'ajquil nak te'oc sa' xnimajcual cuanquilal li Dios li neque'xic xch'ôl chirix lix biomal.


παρα Κυριου εγεινεν αυτη και ειναι θαυμαστη εν οφθαλμοις ημων. 	 Li Kâcuaß, aßan quixqßue xlokßal li pec. Ut aßan sachba chßôlej chokß ke lâo.


Διοτι θελει παραδοθη εις τα εθνη και θελει εμπαιχθη και υβρισθη και εμπτυσθη, 	 Tink'axtesîk sa' ruk'eb li mâcua'eb aj judío. Tine'xhob, tine'xsac' ut tine'xchûba.


και Κινα, και Διμωνα, και Αδαδα, 	 Cina, Dimona, Adada,


Τα ηκονημενα βελη του δυνατου, μετα ανθρακων αρκευθου. 	 Li cßaßru têcßul, aßan li tojba mâc. Chanchan nak texcutekß riqßuin tzimaj ut chanchan nak tâqßuehekß ru xam saß êbên nak texqßuehekß chixtojbal rix lê mâc.


Τοτε ελεγε προς αυτους θελει εγερθη εθνος επι εθνος και βασιλεια επι βασιλειαν, 	 Ut quixye ajcui': -Nabal li tenamit te'pletik riq'uin jalan chic tenamit. Ut eb li acuabej te'xpleti ribeb.


και ο Ααρων θελει προσφερει τους Λευιτας ενωπιον του Κυριου προσφοραν παρα των υιων Ισραηλ, δια να υπηρετωσι την υπηρεσιαν του Κυριου. 	 Ut laj Aarón tixkßaxtesiheb laj levita chicuu chokß xmayejeb laj Israel re teßcßanjelak chicuu.


εις μοσχος εκ βοων, εις κριος, εν αρνιον ενιαυσιον, εις ολοκαυτωμα. 	 Quixqßue ajcuiß jun li toro toj sâj, jun li têlom carner, ut jun li têlom carner jun chihab cuan re, re li cßatbil mayej.


Αλλ' ο Θεος ο παρηγορων τους ταπεινους παρηγορησεν ημας δια της παρουσιας του Τιτου 	 Abanan li Dios naxc'ojob xch'ôleb li raheb sa' xch'ôl. Ut a'an quixq'ue xcacuilal kach'ôl riq'uin lix c'ulunic laj Tito.


Ο δε Ισβι-βενωβ, ο εκ των τεκνων του Ραφα, του οποιου της λογχης το βαρος ητο τριακοσιοι σικλοι χαλκου, οστις ητο περιεζωσμενος ρομφαιαν νεαν, εσκοπευε να θανατωση τον Δαβιδ. 	 Quicuan jun li nimla cuînk aj Isbi-benob xcßabaß. Lix lâns numenak oxcßâl libra li râlal, ut toj acß lix chßîchß re pletic. Li cuînk aßan quixyal xcamsinquil laj David.


Και ιδου, εγω αποστελλω την επαγγελιαν του Πατρος μου εφ' υμας σεις δε καθησατε εν τη πολει Ιερουσαλημ εωσου ενδυθητε δυναμιν εξ υψους. 	 Ut lâin tintakla chak êre lê mâtan li quixyechi'i lin Yucua'. Abanan canâkex arin sa' li tenamit Jerusalén toj têc'ul lê cuanquil li tâchâlk sa' choxa, chan li Jesús reheb.


Και ηκουσαν την φωνην Κυριου του Θεου, περιπατουντος εν τω παραδεισω προς το δειλινον και εκρυφθησαν ο Αδαμ και η γυνη αυτου απο προσωπου Κυριου του Θεου, μεταξυ των δενδρων του παραδεισου. 	 Nak ac x-ecuu chic, queßrabi nak yô chi bêc li Kâcuaß Dios saß xnaßaj li acuîmk. Li cuînk rochben li rixakil queßxmuk rib chiru li Kâcuaß Dios saß xyânkeb li cheß.


"Εις τον πρωτον μουσικον. Ψαλμος δια τους υιους Κορε." Ακουσατε ταυτα, παντες οι λαοι ακροασθητε, παντες οι κατοικοι της οικουμενης 	 Lâex tenamit, abihomak chi us li oc cue xyebal êre. Abihomak chêjunilex li cuanquex saß ruchichßochß.


Ιδου, ο Θεος δεν θελει απορριψει τον αμεμπτον, ουδε θελει πιασει την χειρα των κακοποιων 	 Li Dios incßaß naxtzßektâna li tîqueb xchßôl ut incßaß naxtenkßaheb li incßaß useb xnaßleb.


διεταξαν οι Ιουδαιοι, και εδεχθησαν εφ' εαυτους και επι το σπερμα αυτων και επι παντας τους προστιθεμενους εις αυτους, να μη λειψωσι ποτε απο του να φυλαττωσι τας δυο ταυτας ημερας, κατα το γεγραμμενον περι αυτων και κατα τον καιρον αυτων εκαστου ετους 	 chixjunileb laj judío queßxye nak teßxbânu li ninkße aßin rajlal chihab. Ut queßxcßaytesi ajcuiß li ralal xcßajoleb xninkßeinquil li cutan aßan. Ut queßxye nak li joß qßuialeb li queßoc saß xyânkeb laj judío teßxninkßei ajcuiß li cutan aßan. Junelic teßxninkßei ru li cuib chi cutan aßan rajlal chihab.


Και η αναβασις αυτης ητο επτα βαθμιδες και τα τοξα αυτης ησαν εμπροσθεν αυτων και ειχε φοινικας, ενα εντευθεν και ενα εκειθεν, επι των μετωπων αυτης. 	 Saß li oquebâl aßan cuanqueb cuukub li gradas li naxic saß li oquebâl. Ut lix sahob ru juchßbil chiruheb li okech saß xcaß pacßalil, aßan retalileb li cheß palmera.


Και με εφερεν εις την πυλην, την πυλην την βλεπουσαν κατα ανατολας. 	 Ut li cuînk li quibisoc re li templo quinixcßam saß li oquebâl li cuan saß li este.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Σουσαν-εδουθ, Μικταμ του Δαβιδ προς διδασκαλιαν, οποτε επολεμησε την Συριαν της Μεσοποταμιας και την Συριαν Σωβα, ο δε Ιωαβ επεστρεψε και επαταξε του Εδωμ εν τη κοιλαδι του αλατος δωδεκα χιλιαδας." Θεε, απερριψας ημας διεσκορπισας ημας ωργισθης επιστρεψον εις ημας. 	 At inDios, xoâcanab kajunes. Xatjoskßoß saß kabên ut xacuisi kacuanquil. At inDios, choâtenkßa ta cuißchic.


Και λεγει προς αυτους Ας υπαγωμεν εις τας πλησιον κωμοπολεις, δια να κηρυξω και εκει επειδη δια τουτο εξηλθον. 	 Aban li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: -Tento nak toxic sa' eb li na'ajej li cuanqueb chi nach' re nak toxinch'olob ajcui' chak resil li colba-ib reheb xban nak a'an aj e nak xinchal, chan.


Η χαρις του Κυριου ημων Ιησου Χριστου ειη μετα του πνευματος υμων, αδελφοι αμην. 	 Ex inhermân, a' taxak li rusilal li Kâcua' Jesucristo chicuânk êriq'uin chêjunilex. Jo'can taxak.


Εκζητησατε τον Κυριον και θελετε ζησει, μηπως εφορμηση ως πυρ επι τον οικον Ιωσηφ και καταφαγη αυτον και δεν υπαρχη ο σβυνων την Βαιθηλ. 	 —Sicßomakin ban lâin, chan li Kâcuaß, ut tâcuânk lê yußam chi tzßakal, xban nak cui incßaß tinêsicß, tinrakok âtin saß êbên. Chanchan xam tintakla chak nak tinrakok âtin saß êbên lâex laj Israel. Chixjunileb teßcßatekß xban li xam ut mâ ani junak saß xyânkeb laj Bet-el târûk tâchupuk re li xam, chan li Dios.


Εις δε την φυλην του Λευι δεν εδωκε κληρονομιαν ο Μωυσης. Κυριος ο Θεος του Ισραηλ, αυτος ητο η κληρονομια αυτων, καθως ειπε προς αυτους. 	 Laj Moisés incßaß quixqßue xchßochßeb li ralal xcßajol laj Leví. Quixye reheb: —Li Kâcuaß li kaDios lâo aj Israel, aßan li têrêchani joß quixye li Kâcuaß êre, chan.


η πως δυνασαι να λεγης προς τον αδελφον σου Αδελφε, αφες να εκβαλω το ξυλαριον το εν τω οφθαλμω σου, ενω συ δεν βλεπεις την δοκον την εν τω οφθαλμω σου; Υποκριτα, εκβαλε πρωτον την δοκον εκ του οφθαλμου σου, και τοτε θελεις ιδει καθαρως δια να εκβαλης το ξυλαριον το εν τω οφθαλμω του αδελφου σου. 	 ¿Chanru nak tâye re lâ cuas âcuîtz'in, "Cuisihak li c'aj che' sa' xnak' âcuu", nak toj cuan li tz'amba sa' xnak' âcuu lâat? At aj ca' pac'al u, xbên cua isi li tz'amba cuan sa' li xnak' âcuu lâat, re nak tat-ilok chi tz'akal re risinquil li c'aj che' cuan sa' xnak' ru lâ cuas âcuîtz'in.


Και απηγγελθη προς αυτον υπο τινων λεγοντων Η μητηρ σου και οι αδελφοι σου ιστανται εξω θελοντες να σε ιδωσιν. 	 Ut quiyehe' resil re li Jesús: -Lâ na' ut eb lâ cuîtz'in cuanqueb chirix cab ut te'raj âcuâtinanquil, chan.


και τα υποβασια της αυλης κυκλω και τα υποβασια της πυλης της αυλης και παντας τους πασσαλους της σκηνης και παντας τους πασσαλους της αυλης κυκλω. 	 Ut queßxyîb lix naßajeb li okech li teßxqßue saß li nebâl ut saß li oquebâl. Ut queßxyîb ajcuiß li chßîchß li tâchapok re saß chßochß lix cßâmal li tabernáculo, joß ajcuiß li chßîchß li tâchapok re lix cßâmal li okech li sutsu cuiß li nebâl.


Εαν ο Κυριος δεν με εβοηθει, παρ' ολιγον ηθελε κατοικησει ψυχη μου εν τη σιωπη. 	 Cui ta li Kâcuaß incßaß xinixtenkßa, ac raj xincam saß rukßeb.


Απεκριθη ο Ιησους Εγω δαιμονιον δεν εχω, αλλα τιμω τον Πατερα μου, και σεις με ατιμαζετε. 	 Li Jesús quixye reheb: -Mâc'a' mâus aj musik'ej cuiq'uin. Li c'a'ru yôquin chixbânunquil lâin, a'an xq'uebal xlok'al lin Yucua'. Abanan lâex niquinêtz'ektâna.


Και αφου τελειωσωσιν οι αρχοντες λαλουντες προς τον λαον, θελουσι καταστησει αρχηγους των στρατευματων, δια να προιστανται του λαου. 	 Ut nak teßrakekß chi âtinac, eb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldado teßoc chi cßamoc be chiruheb.


Και εγω διδω εις αυτα ζωην αιωνιον, και δεν θελουσιν απολεσθη εις τον αιωνα, και ουδεις θελει αρπασει αυτα εκ της χειρος μου. 	 Lâin tinq'ueheb xyu'am chi junelic. Inc'a' te'osok' ut mâ ani târûk tâmak'ok reheb chicuu.


του Αβια, ο Ζιχρι του Μινιαμειν, και του Μωαδια, ο Φιλται 	 Laj Zicri, aßan li quijolomin reheb li ralal xcßajol laj Abías. Ut laj Piltai, aßan li quijolomin reheb li ralal xcßajol laj Miniamín ut eb li ralal xcßajol laj Moadías.


Ακουσαντες δε περι τουτου οι κατοικοι της Ιαβεις-γαλααδ, τι εκαμον οι Φιλισταιοι εις τον Σαουλ, 	 Eb li cuanqueb aran Jabes re Galaad queßrabi li cßaßru queßxbânu re laj Saúl eb laj filisteo.


Και απεκριθησαν παντες οι ανδρες Ιουδα προς τους ανδρας Ισραηλ, Διοτι ο βασιλευς ειναι συγγενης ημων και τι θυμονετε δια το πραγμα τουτο; μηπως εφαγομεν τι εκ του βασιλεως; η εδωκεν εις ημας δωρον; 	 Eb li ralal xcßajol laj Judá queßchakßoc ut queßxye: —Lâo xo-ochbenin re li rey xban nak kechßalal kib riqßuin. ¿Cßaßut nak xexjoskßoß kiqßuin? ¿Ma yôco ta biß chi cuaßac riqßuin li rey? ¿Ma xqßue ta biß kamâtan? chanqueb.Eb li ralal xcßajol laj Israel queßxye reheb: —Lâo yal ke saß xbên li rey. ¿Cßaßut nak nocoêtzßektâna? ¿Ma mâcuaß ta biß lâo kßaxal nabalo chêru lâex? Ut lâo li xbên li xkaye nak tâsukßîk cuißchic li rey, chanqueb. Ut eb li ralal xcßajol laj Judá kßaxal cau cuißchic queßâtinac chiruheb li ralal xcßajol laj Israel.


ο Αβανα και ο Φαρφαρ, ποταμοι της Δαμασκου, δεν ειναι καλητεροι υπερ παντα τα υδατα του Ισραηλ; δεν ηδυναμην να λουσθω εν αυτοις και να καθαρισθω; Και στραφεις, ανεχωρησε μετα θυμου. 	 ¿Ma mâcßaß ta biß nimaß aran Damasco? Cuanqueb li nimaß Abana ut Farfar. Eb li nimaß aßan kßaxal us chiru li nimaß arin Israel. Lâin xin-atin raj saß li nimaß aßan ut quinqßuira raj, chan. Ut cßajoß xjoskßil nak cô.


Και συ αναλαβε θρηνον δια τους ηγεμονας του Ισραηλ, 	 Li Dios quixye cue nak tinbicha li bich aßin re rahil chßôlejil chirixeb li nequeßtaklan aran Israel:


Ουτοι ησαν εμποροι σου εις παν ειδος, εις κυανα ενδυματα και κεντητα και εις κιβωτια πλουσιων στολισματων, δεδεμενα με σχοινια και κατεσκευασμενα εκ κεδρου, μεταξυ των αλλων σου πραγματειων. 	 Queßxjal li cßaßru êre riqßuin li tßicr azul cßajoß xchßinaßusal, li tßicr li qßuebil xsahob ru, li châbil nokß qßuila pây xbonol li tzulbil ut li caxon xnaßaj li tßicr yîbanbil riqßuin li cheß chacalteß.


Και συναγονται προς αυτον οι Φαρισαιοι και τινες των γραμματεων, ελθοντες απο Ιεροσολυμων 	 Eb laj fariseo que'cuulac riq'uin li Jesús rochbeneb cuib oxib laj tz'îb li que'chal chak aran Jerusalén.


Ελυτρωσας δια του βραχιονος σου τον λαον σου, τους υιους Ιακωβ και Ιωσηφ. Διαψαλμα. 	 Riqßuin xnimal lâ cuanquil cacoleb lâ tenamit, eb li ralal xcßajol laj Jacob ut laj José.


Βενιαμιν, Μαλλουχ και Σεμαριας. 	 laj Benjamín, laj Maluc, ut laj Semarías.


διοτι θελουσιν ελθει ημεραι επι σε και οι εχθροι σου θελουσι καμει χαρακωμα περι σε, και θελουσι σε περικυκλωσει και θελουσι σε στενοχωρησει πανταχοθεν, 	 Tâcuulak xk'ehil nak eb li xic' neque'iloc êre te'châlk chi pletic êriq'uin. Te'xsut rix lê tenamit. Te'xq'ue ribeb chi xjun sutam lê tenamit ut lâex mâ bar chic târûk têcol êrib.


Και μετα ελεους θελει συσταθη ο θρονος, και επ' αυτον θελει καθησει εν αληθεια, εν τη σκηνη του Δαβιδ, ο κρινων και εκζητων κρισιν και σπευδων δικαιοσυνην. 	 Saß eb li cutan aßan jun reheb li ralal xcßajol laj David tâoc chokß rey. Aßan tâtaklânk saß xbêneb li tenamit saß tîquilal ut tixraheb. Târakok âtin saß xyâlal ut tixtenkßaheb li tenamit chi cuânc saß tîquilal.


Και εγεινε λογος Κυριου προς εμε; λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac cuiqßuin ut quixye cue:


Και πλησιον του οριου του Δαν, απο του ανατολικου πλευρου εως του δυτικου πλευρου, του Ασηρ, εν. 	 Ut saß li nubâl re lix chßochß laj Dan tixcßul lix naßaj laj Aser. Naticla saß li este ut nacuulac toj chire li palau.


Αλλ' εαν και θλιψη, θελει ομως και οικτειρησει κατα το πληθος του ελεους αυτου. 	 Usta naxqßue xrahil kachßôl, abanan naruxtâna ku xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên.


Γνωστον εγεινεν ως εαν τις σηκονων πελεκυν καταφερη επι πυκνα δενδρα, 	 Chanchan yôqueb chi tßanoc cheß rubel qßuicheß nak queßxjuqßui lâ cuochoch riqßuin mâl.


Ο οδηγησας αυτους δια της δεξιας του Μωυσεως με τον ενδοξον βραχιονα αυτου, ο διασχισας τα υδατα εμπροσθεν αυτων, δια να καμη εις εαυτον ονομα αιωνιον; 	 ¿Ma mâcuaß ta biß li Dios quitenkßan re laj Moisés chixbânunquil li sachba chßôlej riqßuin xnimal xcuanquil? ¿Ma mâcuaß ta biß li Dios li quijachoc ru li palau chiruheb li ralal xcßajol re nak tâqßuehekß xlokßal chi junelic?


Και εαν τις ανοιξη λακκον η εαν τις σκαψη λακκον και δεν σκεπαση αυτον, και πεση εις αυτον βους η ονος, 	 Li ani naxbec junak li jul ut incßaß naxtzßap, malaj ut naxcanab chi teto li ac becbil, ut cui junak li bûr malaj junak li bôyx tâtßanekß chi saß,


Τρεμε, γη, απο προσωπου του Κυριου, απο προσωπου του Θεου του Ιακωβ 	 Li nimajcual Dios li quixlokßoni laj Jacob kßaxal nim xcuanquil. Joßcan nak na-ecßan li ruchichßochß chiru.Li nimajcual Dios quixsukßisi li sakônac chokß yußam haß. Quixjor li sakônac ut nabal li haß quicana aran.


Και αυτος ο Ιησους ηρχιζε να ηναι ως τριακοντα ετων, ων καθως ενομιζετο, υιος Ιωσηφ, του Ηλι, 	 Ac cuan tana lajêb xca'c'âl chihab re li Jesús nak quixtiquib lix c'anjel. Chiruheb chixjunileb, li Jesús a'an ralal laj José, li ralal laj Elí.


Αφου λοιπον ενιψε τους ποδας αυτων και ελαβε τα ιματια αυτου, καθησας παλιν ειπε προς αυτους Εξευρετε τι εκαμον εις εσας; 	 Nak ac xrake' xch'ajbal li rokeb, quixq'ue cui'chic li rak' chirix. Quic'ojla cui'chic sa' li mêx. Ut quixye reheb lix tzolom: -¿Ma nequenau c'a'ru xyâlal nak xinch'aj lê rok? chan reheb.


Οστις ομως ακουει εμου, θελει κατοικησει εν ασφαλεια και θελει ησυχαζει, μη φοβουμενος κακον. 	 Abanan li ani naxqßue xchßôl chirabinquil li ninye lâin, aßan tâcuânk saß tuktûquil usilal ut incßaß tâxucuak xban li raylal.


και περιωρισα αυτην δια προσταγματος μου, και εβαλον μοχλους και πυλας, 	 Lâin quinyehoc re li palau bar tânumekß. Chanchan nak quinqßue saß lau lix puertil.


αφου ο Ιωαννης προ της ελευσεως αυτου προεκηρυξε βαπτισμα μετανοιας εις παντα τον λαον του Ισραηλ. 	 Nak toj mâji' nac'ulun li Jesús, laj Juan yô chixch'olobanquil chiruheb chixjunileb laj Israel nak tento te'xyot' xch'ôl te'xjal xc'a'ux ut te'xc'ul li cubi ha'.


Εγραψα προς αυτον τα μεγαλεια του νομου μου πλην ελογισθησαν ως αλλοτριον πραγμα. 	 Quintzßîba chokß reheb lix nimal xcuanquil lin chakßrab, abanan mâcßaß qui-oc cuiß chiruheb.


Εκτυπηθησαν δε το λιναριον και η κριθη διοτι η κριθη ητο σταχυωμενη και το λιναριον καλαμωμενον 	 Xban nak ac cuan ru li acuîmk cebada xcßabaß ut yô chi atzßumac li lino, nak quichal li sakbach saß xbên quilajxtoki chixjunil ut qui-osoß.


τωρα, Κυριε Θεε, ας βεβαιωθη ο λογος σου ο προς τον Δαβιδ τον πατερα μου διοτι συ με εκαμες βασιλεα επι λαον πολυν ως το χωμα της γης 	 Joßcan ut, at Kâcuaß, at inDios, chabânu joß cayechißi re laj David inyucuaß. Lâat catxakaban cue chokß rey saß xbên jun tenamit kßaxal nim. Chanchaneb li poks xban nak kßaxal nabaleb.


Και ανεχωρησεν ο λαος απο Κιβρωθ-αττααβα εις Ασηρωθ και εμεινεν εν Ασηρωθ. 	 Nak queßel Kibrot-hataava, eb laj Israel queßcôeb toj saß li naßajej Hazerot ut aran queßcana.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Ισραηλ η αποστατις εδικαιωσεν εαυτην περισσοτερον παρα Ιουδας η απιστος. 	 Li Kâcuaß quixye cue: —Usta kßaxal yibru queßxbânu eb laj Israel nak quineßxtzßektâna, abanan kßaxal cuißchic numtajenak li mâc queßxbânu laj Judá.


Διοτι εαν προυπαρχη η προθυμια, ειναι τις ευπροσδεκτος καθ' οσα εχει, ουχι καθ' οσα δεν εχει. 	 Li ani na-ala sa' xch'ôl xq'uebal xmayej, li Dios naxc'ul lix mayej a' yal jo' nimal cuan chiru. Li Dios inc'a' naxpatz' li mâc'a' chiru.


Ο δικαιος ελευθερονεται εκ της θλιψεως, αντ' αυτου δε εισερχεται ο ασεβης. 	 Li tîc xchßôl nacoleß chiru li chßaßajquilal. Aß eb chic li incßaß useb xnaßleb nequeßcßuluc re li chßaßajquilal.


Ας ειπη τωρα ο οικος Ααρων, οτι το ελεος αυτου μενει εις τον αιωνα. 	 Cheßxyehak ta eb laj tij: —Li ruxtân li Kâcuaß junelic cuan saß kabên.—


Υιοι Ιωρα, εκατον δωδεκα. 	 Li ralal xcßajol laj Jora, aßan jun ciento riqßuin cablaju.


Και ειπεν ο συγγενης, Δεν δυναμαι να εκπληρωσω το χρεος το συγγενικον, μηποτε φθειρω την κληρονομιαν μου εκπληρωσον συ το χρεος μου το συγγενικον, διοτι δεν δυναμαι εγω να εκπληρωσω αυτο. 	 Nak quirabi aßan li rechßalal quichakßoc ut quixye re: —Lâin incßaß naru tinlokß li chßochß aßan. Lâin incßaß nacuaj tâcuânk chßaßajquilal mokon riqßuineb li cualal incßajol. Cui lâat tâcuaj xlokßbal, lokß xban nak lâin incßaß târûk tinlokß, chan.


Και τα οικηματα της πυλης προς ανατολας ησαν τρια εντευθεν και τρια εκειθεν και τα τρια ενος μετρου, και τα μετωπα ειχον εν μετρον, εντευθεν και εκειθεν. 	 Saß xcaß pacßalil li oquebâl cuan oxib li cocß naßajej. Juntakßêt xnînkaleb ut juntakßêt xnînkaleb li okech li cuan saß li cuib pacßal.


οι υιοι του Ρουβην πρωτοτοκου του Ισραηλ ησαν Ανωχ και Φαλλου, Εσρων και Χαρμι. 	 Aßaneb aßin li ralal laj Rubén, li xbên ralal laj Israel: laj Hanoc, laj Falú, laj Hezrón ut laj Carmi.


Η χαρις του Κυριου Ιησου Χριστου και η αγαπη του Θεου και η κοινωνια του Αγιου Πνευματος ειη μετα παντων υμων αμην. 	 Chicuânk taxak êriq'uin li rusilal li Kâcua' Jesucristo, ut chicuânk taxak êriq'uin li rahoc ib li naxq'ue li Kâcua' Dios, ut a' taxak li Santil Musik'ej chicuânk êriq'uin. Jo'can taxak.


Η φιλαδελφια ας μενη. 	 Mêcanab xrâbal êrib chêribil êrib xban nak junajex sa' lê pâbâl.


Και ευθυς συνηχθησαν πολλοι, ωστε δεν εχωρουν πλεον αυτους ουδε τα προθυρα και εκηρυττεν εις αυτους τον λογον. 	 Sa' junpât que'xch'utub rib li cristian sa' li cab cuan cui' li Jesús. Ut xban xq'uial li tenamit, mâ ani chic naru na-oc chire li cab xban nak mâc'a' chic li na'ajej. Ut li Jesús yô chixch'olobanquil lix yâlal chiruheb.


Εκρατησας τους οφθαλμους μου εν αγρυπνια εταραχθην και δεν ηδυναμην να λαλησω. 	 At Kâcuaß, lâat incßaß quinâtenkßa. Joßcan nak incßaß quinru chi cuârc xban li raylal ut xban lin cßaßux. Quisach innaßleb. Incßaß chic quinru chi âtinac.


Και προσκαλεσας τους μαθητας αυτου, λεγει προς αυτους Αληθως σας λεγω οτι η χηρα αυτη η πτωχη εβαλε περισσοτερον παντων, οσοι εβαλον εις το γαζοφυλακιον 	 Tojo'nak li Jesús quixbokeb lix tzolom ut quixye reheb: -Relic chi yâl tinye êre nak li xmâlca'an neba' nabal xq'ue chiru li mayej li xe'xq'ue chixjunileb.Chixjunileb a'an xe'xq'ue li na-ela'an chiruheb. A'ut li ixk a'in sa' neba'il xq'ue chixjunil li jo' nimal cuan re.-


και ελαλησε προς αυτους λεγων, Εαν ευαρεστηται η ψυχη σας να θαψω τον νεκρον μου απ' εμπροσθεν μου, ακουσατε μου και μεσιτευσατε υπερ εμου προς τον Εφρων τον υιον του Σωαρ, 	 Quixye reheb: —Cui naxcßul lê chßôl nak tinmuk lin camenak arin, cherabihak li cßaßru tinye êre. Tex-âtinak chicuix riqßuin laj Efrón li ralal laj Zohar.


Και εξωθεν της πυλης της εσωτερας ησαν οι θαλαμοι των μουσικων, εν τη εσωτερα αυλη τη επι τα πλαγια της βορειου πυλης και τα προσωπα αυτων ησαν προς νοτον, εν επι το πλαγιον της ανατολικης πυλης βλεπον προς βορραν. 	 Chirix chic aßan li cuînk quinrocsi saß li nebâl li cuan toj chi saß. Cuan cuib li naßajej li nequeßiloc saß li nebâl. Jun cuan chixcßatk li oquebâl li cuan saß li norte ut li jun chic cuan chixcßatk li oquebâl li cuan saß li sur. Li naßajej jun cuan saß xcaßyabâl li naßajej jun chic. Aßaneb lix naßajeb laj tij li nequeßcßanjelac chiru li Dios.


Και ειπεν ο Βαλααμ προς τον αγγελον του Κυριου, Ημαρτησα διοτι δεν ηξευρον οτι συ εστεκες εν τη οδω εναντιον μου οθεν τωρα, εαν δεν ηναι αρεστον εις σε, επιστρεφω. 	 Laj Balaam quixye re lix ángel li Kâcuaß: —Lâin xinmâcob. Lâin incßaß xinnau nak xakxôcat arin chixrambal inbe. Cui incßaß nacacuaj nak tinxic, lâin tinsukßîk saß cuochoch, chan.


Περσας, Αιθιοπας και Λιβυας μετ' αυτων παντας τουτους μετ' ασπιδων και περικεφαλαιων 	 Eb li soldado aj Persia ut eb li soldado aj Cus, ut eb li soldado aj Fut cuânkeb âcuochben. Ut cuânkeb ajcuiß xchßîchß re xcolbal re xchßôleb ut cuânkeb xpunit chßîchß.


Ο Σαδωκ λοιπον και ο Αβιαθαρ επανεφεραν την κιβωτον του Θεου εις Ιερουσαλημ και εμειναν εκει. 	 Joßcan nak laj Sadoc ut laj Abiatar queßxcßam li Lokßlaj Câx Jerusalén ut aran queßroybeni cßaßru tâcßulmânk.


Θελουσι κατακοψει το δασος αυτης, λεγει Κυριος, αν και ηναι αμετρητον διοτι ειναι κατα το πληθος υπερ την ακριδα και αναριθμητοι. 	 Chanchanakeb li cuînk li nequeßtßanoc re li qßuicheß. Incßaß naru rajlanquileb xban xqßuialeb. Kßaxal nabaleb chiruheb laj sâcß.


Ο Εφραιμ θελει ειπει, Τι εχω να καμω πλεον μετα των ειδωλων; Εγω ηκουσα και θελω παραφυλαξει αυτον εγω ειμαι εις αυτον ως ελατη ευθαλης απ' εμου ο καρπος σου θελει προελθει. 	 Eb li ralal xcßajol laj Efraín teßxye: —¿Cßaß chic ru teßoc cuiß ke li yîbanbil dios? Ut lâin tinsume ut tinye reheb: —Lâin yôquin chêrabinquil ut yôquin chêrilbal. Lâin chanchanin li cheß rax rax ru. Lâin tin-ilok êre ut lâin tin-osobtesînk êre re nak tâcuânk cuißchic nabal cßaßru êre, chaßak li Dios reheb.Cui cuan junak saß êyânk cuan xnaßleb chixtaubal ru li tzßîbanbil arin, chixqßuehak retal lix yâlal. Li cßaßru naxbânu li Kâcuaß, aßan tîc ut châbil. Ut eb li tîqueb xchßôl nequeßxbânu li cßaßru naraj li Dios. Aßut li kßetkßeteb teßosokß xban nak incßaß nequeßxbânu li cßaßru naraj li Dios.


Οι οφθαλμοι σου θελουσιν ιδει τον βασιλεα εν τη ωραιοτητι αυτου θελουσιν ιδει την γην την μακραν. 	 Saß jun cutan tâoc cuißchic saß xcuanquil lê rey ut têril lix lokßal. Ut nimak chic lê tenamit. Najt tâcuulak lix nubâl.


δια να δωση νοησιν εις τους απλους, και εις τον νεον μαθησιν και διαγνωσιν. 	 Ut tixtenkßaheb ajcuiß chi cuânc xcßaßuxeb li incßaß nequeßxnau cßoxlac. Ut naxqßue xnaßlebeb li toj sâjeb re nak teßxcßoxla chi us cßaßru teßxbânu.


Διοτι εξουσιαζεν επι πασαν την γην εντευθεν του ποταμου, απο Θαψα εως Γαζης, επι παντας τους βασιλεις εντευθεν του ποταμου και ειχεν ειρηνην πανταχοθεν κυκλω αυτου. 	 Laj Salomón quicuan xcuanquil saß xbên chixjunil li naßajej li cuan saß li oeste. Naticla cuan cuiß li nimaß Eufrates. Naticla saß li naßajej Tifsa ut nacuulac toj Gaza. Chixjunileb li rey li cuanqueb saß eb li naßajej aßin cuanqueb rubel xcuanquil laj Salomón. Quicuan saß usilal riqßuineb chixjunileb li cuanqueb chi xjun sutam.


Οπου ητο να υπαγη το πνευμα, εκει επορευοντο, εκει το πνευμα ητο να υπαγη και οι τροχοι υψονοντο απεναντι τουτων, διοτι το πνευμα των ζωων ητο εν τοις τροχοις. 	 Eb li chanchaneb ángel beresinbileb xban lix musikß ut nequeßxic bar nequeßcßameß cuiß. Ut eb li ruedas nequeßxic bar nequeßxic cuiß li chanchaneb ángel.


Πλην εκ του αργυριου του εισφερομενου εις τον οικον του Κυριου δεν κατεσκευασθησαν δια τον οικον του Κυριου φιαλαι αργυραι, λυχνοψαλιδα, λεκαναι, σαλπιγγες, ουδεν σκευος χρυσουν η σκευος αργυρουν 	 Abanan li tumin aßan incßaß queßrocsi re xyîbanquil li secß plata, chi moco li ucßal, chi moco li trompeta. Incßaß quicßanjelac re xyîbanquil li chßîchß li nacßanjelac re xyîbanquil li lámparas, chi moco quicßanjelac re li cßaßak chic re ru yîbanbil riqßuin oro ut plata li tâcßanjelak saß lix templo li Kâcuaß.


Και προσεταξε Κυριος τον αγγελον, και εστρεψε την ρομφαιαν αυτου εις την θηκην αυτης. 	 Li Kâcuaß quixye re lix ángel nak tixxoc cuißchic saß xnaßaj lix chßîchß.


Πνευμα Κυριου ειναι επ' εμε, δια τουτο με εχρισε με απεστειλε δια να ευαγγελιζωμαι προς τους πτωχους, δια να ιατρευσω τους συτετριμμενους την καρδιαν, να κηρυξω προς τους αιχμαλωτους ελευθεριαν και προς τους τυφλους αναβλεψιν, να αποστειλω τους συντεθλασμενους εν ελευθερια, 	 Lix musik' li nimajcual Dios cuan cuiq'uin xban nak li Dios quixsic' cuu chixyebal li châbil esil reheb li cuanqueb sa' neba'il. Quinixtakla chixcolbaleb li cuanqueb sa' raylal ut chixyebal resil nak te'ach'abâk li cuanqueb chi prêxil ut re ajcui' nak tinq'ueheb chi iloc li mutz' ut te'cuisi ajcui' sa' raylal li rahobtesinbileb.


Και σας περιεφερα τεσσαρακοντα ετη εν τη ερημω τα ιματια σας δεν επαλαιωθησαν επανω σας, και το υποδημα σου δεν επαλαιωθη εις τον ποδα σου. 	 Chiru caßcßâl chihab nak lâin xincßamoc be chêru saß li chaki chßochß, incßaß x-osoß lê rakß chi moco lê xâb li cuan chêrok.


Εαν ειπωμεν οτι κοινωνιαν εχομεν μετ' αυτου και περιπατωμεν εν τω σκοτει, ψευδομεθα και δεν πραττομεν την αληθειαν 	 Cui nakaye nak cuanco chi sum âtin riq'uin li Dios ut cui toj nakabânu li inc'a' us, yôco chi tic'ti'ic. Ut inc'a' nakatzol kib chixbânunquil li yâl.


και παντα υπεταξεν υπο τους ποδας αυτου, και εδωκεν αυτον κεφαλην υπερανω παντων εις την εκκλησιαν, 	 Li Dios quixq'ue chixjunil rubel xcuanquil li Cristo ut quixq'ue li Cristo chi jolomînc reheb laj pâbanel ut a'an chic yal re sa' xbêneb.Li Cristo a'an li najolomin ke lâo aj pâbanel. Ut lâo chanchano li rok ruk' nak cuanco. Junak li tz'ejcualej moco tz'akal ta re ru cui mâc'a' lix jolom. Jo'can ajcui' junak li jolomej, cui mâc'a' li rok ruk' inc'a' tz'akal re ru. Jo'can nak tento nak li Cristo tâjolomînk ke lâo aj pâbanel ut lâo cuânko jo' li rok ruk' li Cristo.


Εκ δεξιων ανιστανται οι νεοι απωθουσι τους ποδας μου, και ετοιμαζουσι κατ' εμου τας ολεθριους οδους αυτων. 	 Nequeßchal saß nabalil ut nequeßxye nak cuan inmâc. Nequeßraj xbânunquil raylal cue ut nequeßraj incamsinquil.


Περι δε της αναστασεως των νεκρων δεν ανεγνωσατε το ρηθεν προς εσας υπο του Θεου, λεγοντος 	 Ut chirix lix cuaclijiqueb li camenak chi yo'yo, ¿ma inc'a' êrilom sa' li Santil Hu li quixye li Dios êre chirix lix cuaclijiqueb li camenak chi yo'yo? Quixye chi jo'ca'in:


Και εξηλθεν ο βασιλευς και πας ο λαος κατοπιν αυτου, και εσταθησαν εις τοπον μακραν απεχοντα. 	 Najt ac xeßbêc nak coxeßxaklîk laj David ut chixjunileb li cuanqueb rochben.


Τοτε η Εσθηρ η βασιλισσα, η θυγατηρ του Αβιχαιλ, και ο Μαροδοχαιος ο Ιουδαιος, εγραψαν εκ δευτερου μεθ' ολου του κυρους, δια να στερεωσωσι ταυτα τα περι Φουρειμ γεγραμμενα. 	 Ut li reina Ester, lix rabin laj Abihail, rochben laj Mardoqueo laj judío, queßxtzßîba jun chic li hu. Ut queßxye nak tento xbânunquil li ninkße Purim. Ut xban nak cuanqueb xcuanquil chi taklânc, tento nak tâuxmânk li cßaßru queßxtzßîba saß li hu.


Δια τουτο ακουσατε την βουλην του Κυριου, την οποιαν εβουλευθη κατα του Εδωμ, και τους λογισμους αυτου, τους οποιους ελογισθη κατα των κατοικων της Θαιμαν Εξαπαντος και τα ελαχιστα του ποιμνιου θελουσι κατασυρει αυτους εξαπαντος η κατοικια αυτων θελει ερημωθη μετ' αυτων. 	 Abihomak li cßaßru quixcßûb ru xbânunquil reheb laj Edom li Kâcuaß. Abihomak li cßaßru tixbânu reheb li cuanqueb Temán. Quelonbil nak teßisîk li mâcßaßeb chic xmetzßêu saß li tenamit aßan ut tâsachekß ru lix naßajeb.


Και ο λυκος θελει συγκατοικει μετα του αρνιου, και λεοπαρδαλις θελει αναπαυεσθαι μετα του εριφιου και ο μοσχος και ο σκυμνος και τα σιτευτα ομου, και μικρον παιδιον θελει οδηγει αυτα. 	 Ut laj xoj rochben li carner teßxcßam rib saß usilal ut li joskß aj hix tâbuchlâk rochben li ral li chibât. Ut li ral li cuacax ut li ral li hix cuotz teßcuaßak ut junak li chßina al tâberesînk reheb.


Τοτε ειπεν ο Αβισαι προς τον Δαβιδ, Ο Θεος απεκλεισε σημερον εις την χειρα σου τον εχθρον σου τωρα λοιπον ας παταξω αυτον δια του δορατος εως της γης δια μιας και δεν θελω δευτερωσει επ' αυτον. 	 Laj Abisai quixye re laj David: —Anakcuan li Dios xkßaxtesi saß âcuukß li xicß na-iloc âcue. Anakcuan chinâcanab chixcamsinquil riqßuin lix lâns. Jun sut ajcuiß tincut li lâns ut tinxekß saß chßochß, chan.


Επειδη ημεραν και νυκτα εβαρυνθη η χειρ σου επ' εμε η υγροτης μου μετεβληθη εις θερινην ξηρασιαν. Διαψαλμα. 	 Chi kßek chi cutan xinâqßue chirecßanquil xrahil li mâc li xinbânu. Yô chi osocß lin metzßêu xban, joß nak nachakic li haß xban li sakße.


διοτι δεν εκλεισε τας θυρας της κοιλιας της μητρος μου, και δεν εκρυψε την θλιψιν απο των οφθαλμων μου. 	 Tzßektânanbil ta chi junaj cua li kßojyîn aßan nak li Dios quinixqßue chi yoßlâc ut incßaß xinixcol chiru li raylal aßin li yôquin chixcßulbal anakcuan.


Και περιεπατησεν εν τη οδω Ασα του πατρος αυτου και δεν εξεκλινεν απ' αυτης, πραττων το ευθες ενωπιον του Κυριου. 	 Laj Josafat quicuan saß tîquilal chiru li Kâcuaß joß laj Asa lix yucuaß. Ut incßaß quixcanab xbânunquil li us.


και εφαγον και επιον ενωπιον του Κυριου την ημεραν εκεινην, εν χαρα μεγαλη. Και εκηρυξαν εκ δευτερου Σολομωντα τον υιον του Δαβιδ βασιλεα, και εχρισαν αυτον εις τον Κυριον, δια να ηναι αρχων, και τον Σαδωκ δια ιερεα. 	 Queßcuaßac ut queßucßac chiru li Kâcuaß saß li cutan aßan chi kßaxal sa saß xchßôleb. Ut queßxxakab cuißchic xcaß sut laj Salomón li ralal laj David chokß xreyeb. Ut chiru li Kâcuaß queßxqßue li aceite saß xjolom re xxakabanquil chokß rey ut queßxxakab laj Sadoc chokß aj tij.


Απαξ ελαλησεν ο Θεος, δις ηκουσα τουτο, οτι η δυναμις ειναι του Θεου 	 Moco yal jun sut ta ajcuiß quicuabi nak quixye li Dios nak caßaj cuiß aßan li kßaxal nim xcuanquil.At Kâcuaß, lâat li nacat-uxtânan u. Lâat li nacatqßuehoc xkßajcâmunquil li junjûnk aß yal chanru lix yehom xbânuhom.


Και εν τη κορυφη της βασεως ητο στρογγυλον περιζωμα ημισειας πηχης το υψος και εν τη κορυφη της βασεως τα χειλη αυτης και τα συγκλεισματα αυτης ησαν εκ της αυτης. 	 Chire li cßochlebâl cuan jun li sursûquil chßîchß, cuib xcaßcßâl centímetro riqßuin media xnajtil xteram. Junaj xyîbanquil riqßuin li cßochlebâl.


θελετε αγοραζει παρ' αυτων τροφας δι' αργυριου, δια να τρωγητε και υδωρ ετι θελετε αγοραζει παρ' αυτων δι' αργυριου, δια να πινητε 	 Lâex têtoj lê cua êrucßa li tâqßuehekß êre aran,” chan êre.


Και θελεις ριφθη κατω, θελεις λαλει απο του εδαφους και η λαλια σου θελει εισθαι ταπεινη εκ του χωματος, και η φωνη σου εκ του εδαφους θελει εισθαι ως του εγγαστριμυθου και η λαλια σου θελει ψιθυριζει εκ του χωματος. 	 Li tenamit Jerusalén tâcubsîk xcuanquil ut tßantßôkeb saß chßochß. Saß has teßâtinak saß li chßochß. Chanchanak jun li musikßej.


Εκ των τριων, ητο ενδοξοτερος υπερ τους δυο και εγεινεν αρχηγος αυτων δεν εφθασεν ομως μεχρι των τριων πρωτων. 	 Laj Abisai, aßan li kßaxal naßno ru saß xyânkeb li lajêb xcaßcßâl chi soldado ut aßan ajcuiß li quicßamoc be saß xyânkeb. Abanan lix cuanquil incßaß quixtau lix cuanquileb li oxibeb li cauheb rib chi pletic.


Εν εκεινη τη ημερα ο Ισραηλ θελει εισθαι ο τριτος μετα του Αιγυπτιου και μετα του Ασσυριου ευλογια εν μεσω της γης θελει εισθαι 	 Saß eb li cutan aßan junajak chic ruheb li oxib chi tenamit Israel, Egipto ut Asiria. Saß xcßabaßeb aßan osobtesinbilak li ruchichßochß.Ut osobtesinbilakeb xban li nimajcual Dios. Li Dios tixye reheb: —Osobtesinbilex inban, lâex aj Egipto, lin tenamit. Ut lâex aj Asiria, li yoßobtesinbilex inban, osobtesinbilex ajcuiß inban. Ut osobtesinbilex lâex aj Israel, li sicßbil êru inban, chaßak li Dios.


Αλλα δεν θελουσι προκοψει πλειοτερον διοτι η ανοησια αυτων θελει γεινει καταδηλος εις παντας, καθως και η εκεινων εγεινε. 	 Aban inc'a' ajcui' us tâêlk chiruheb xban nak ch'olch'ôk chiruheb chixjunileb nak xmajelil xna'lebeb te'xbânu cui', jo' que'xc'ul laj Janes ut laj Jambres nak que'xcuech'i rix laj Moisés.


Ελαβε λοιπον ο λαος τας τροφας εις τας χειρας αυτων και τας σαλπιγγας αυτων και απεπεμψεν απαν το επιλοιπον του Ισραηλ, εκαστον εις την σκηνην αυτου, και εκρατησε τους τριακοσιους ανδρας. Και το στρατοπεδον του Μαδιαμ ητο υποκατω αυτων εν τη κοιλαδι. 	 Joßcan nak laj Gedeón quixtaklaheb chixjunileb saß lix muhebâleb. Caßaj chic li oxib ciento queßcana rochben. Ut quicana rochbeneb li cßaßru tâcßanjelak chiruheb joßqueb ajcuiß li trompeta. Lix muhebâleb laj Israel cuan takecß ut lix muhebâleb laj Madián cuan saß li ru takßa.


Προσταξον τους υιους Ισραηλ να φερωσι προς σε ελαιον καθαρον απο ελαιας κοπανισμενας δια το φως, δια να καιη ο λυχνος διαπαντος. 	 —Tâye reheb laj Israel nak teßxcßam chak li châbil aceite oliva re li candil re nak lochlôk chi junelic.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον Ααρων, Λαβε μιαν σταμνον, και βαλε εν αυτη εν γομορ πληρες απο μαννα, και θες αυτην εμπροσθεν του Κυριου, δια να φυλαττηται εις τας γενεας σας. 	 Laj Moisés quixye re laj Aarón: —Tâxoc li maná aßin saß jun cßûlebâl ut tâqßue aßan saß li naßajej bar takalokßoni cuiß li Dios. Ut mokon têcßut chiruheb lê ralal êcßajol, chan.


Και με εφερεν εις την στοαν του οικου και εμετρησεν εκαστον μετωπον της στοας, πεντε πηχων εντευθεν και πεντε πηχων εκειθεν και το πλατος της πυλης τριων πηχων εντευθεν και τριων πηχων εκειθεν. 	 Ut li cuînk quinixcßam saß li naßajej li cuan cuiß li oquebâl re li templo. Quixbiseb li okech li cuan saß li oquebâl. Cuib metro riqßuin media xnînkal xsaß li junjûnk chi okech. Li oquebâl aßan cuukub metro ru. Ut li rokechal li puerta re li templo, aßan jun metro riqßuin media ru.Li naßajej li cuan cuiß li oquebâl, aßan lajêb metro ru ut cuakib metro rok. Ut lajêb li gradas li nequeßtakeß cuiß. Cuan junjûnk li okech saß xcaß pacßalil li oquebâl.


Την οδον των προσταγματων σου θελω τρεχει, οταν πλατυνης την καρδιαν μου. 	 Tinqßue inchßôl chixbânunquil li cßaßru naxye lâ chakßrab xban nak lâat nacacßut chicuu lix yâlal.


Εαν ομως ο βους ητο κερατιστης απο προτερον, και εγεινε διαμαρτυρια εις τον κυριον αυτου και δεν εφυλαξεν αυτον, εαν θανατωση ανδρα η γυναικα, ο βους θελει λιθοβοληθη και ακομη ο κυριος αυτου θελει θανατωθη. 	 Abanan cui ac cßaynak chi xekßoc li bôyx ut ac quiyeheß resil re laj êchal re abanan incßaß naxbacß, cui li bôyx aßan naxcamsi junak cuînk malaj junak ixk, li bôyx tâcamsîk chi pec ut tâcamsîk ajcuiß laj êchal re.


Θελει ευλογει τους φοβουμενους τον Κυριον, τους μικρους μετα των μεγαλων. 	 Li Kâcuaß târosobtesiheb chixjunileb li nequeßxucuan ru. Târosobtesiheb li cuanqueb xcuanquil joß ajcuiß li mâcßaßeb xcuanquil.


Υπηρξαν ομως και ψευδοπροφηται μεταξυ του λαου, καθως και μεταξυ σας θελουσιν εισθαι ψευδοδιδασκαλοι, οιτινες θελουσι παρεισαξει αιρεσεις απωλειας, αρνουμενοι και τον αγορασαντα αυτους δεσποτην, επισυροντες εις εαυτους ταχειαν απωλειαν 	 Que'cuan ajcui' chak profeta aj balak' sa' xyânkeb laj Israel junxil. Jo'can ajcui' sa' êyânk lâex, te'cuânk aj tzolonel aj balak'. Chi timil ut sa' mukmu te'rocsi li balak' aj na'leb re xsachbal xpâbanquil li Dios toj retal te'xtz'ektâna li Kâcua' Jesucristo li quicam sa' xc'aba'eb. Ut riq'uin li neque'xbânu, neque'xsach ribeb chi junaj cua ut yôqueb chixbokbal raylal sa' xbêneb.


Πολλοι λοιπον εκ των μαθητων αυτου ακουσαντες, ειπον Σκληρος ειναι ουτος ο λογος τις δυναται να ακουη αυτον; 	 Nak que'rabi li c'a'ru quixye, nabaleb lix tzolom que'oc chi âtinac chi ribileb rib, ut que'xye: -C'ajo' xch'a'ajquil xtaubal ru li xye. ¿Ani ta cui' tâta'ok ru? chanqueb.


Και θελω ρανει εφ' υμων καθαρον υδωρ και θελετε καθαρισθη απο πασων των ακαθαρσιων σας και απο παντων των ειδωλων σας θελω σας καθαρισει. 	 Chanchan nak texinchßajobresi riqßuin sak ru haß nak tincuisi li mâusilal xebânu nak xemux êrib riqßuin xlokßoninquil li jalanil dios.


Σας λεγω οτι ουτω θελει εισθαι χαρα εν τω ουρανω δια ενα αμαρτωλον μετανοουντα μαλλον παρα δια ενενηκοντα εννεα δικαιους, οιτινες δεν εχουσι χρειαν μετανοιας. 	 Lâin tinye êre nak jo'can ajcui' sa' choxa. Tâcuânk nimla sahil ch'ôlej nak junak aj mâc tixyot' xch'ôl tixjal xc'a'ux chiruheb belêlaju ro'c'âl chi cristian li ac xe'pâban ut tîqueb chic xch'ôleb.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Υπαγε, αναβηθι εντευθεν συ και ο λαος τον οποιον εξηγαγες εκ γης Αιγυπτου, εις την γην την οποιαν ωμοσα προς τον Αβρααμ, προς τον Ισαακ και προς τον Ιακωβ, λεγων, Εις το σπερμα σου θελω δωσει αυτην 	 Li Dios quixye re laj Moisés: —Ayukex, cßameb li tenamit li xacuisiheb chak aran Egipto. Texxic saß li naßajej li xinyechißi reheb laj Abraham, laj Isaac, joß ajcuiß laj Jacob nak xinye reheb, “Tinsi li naßajej aßin reheb lê ralal êcßajol.”


Πας ο λαος αυτης καταστεναζει, ζητων αρτον εδωκαν τα επιθυμητα αυτων αντι τροφης, δια να επανελθη η ψυχη αυτων. Ιδε, Κυριε, και επιβλεψον διοτι εγεινα εξουθενημενη. 	 Chixjunileb laj Israel yôqueb chi yâbac xban li raylal yôqueb chixcßulbal ut yôqueb chixsicßbal xtzacaêmkeb. Nequeßxcßayi li kßaxal lokß chiruheb re xlokßbal xtzacaêmkeb re nak incßaß teßcâmk xban xtzßocajiqueb. Nequeßtijoc ut nequeßxye: —At Kâcuaß, tâcuil taxak xtokßobâl ku xban nak kßaxal ra cuanco, chanqueb.


καθως ο Υιος του ανθρωπου δεν ηλθε δια να υπηρετηθη, αλλα δια να υπηρετηση και να δωση την ζωην αυτου λυτρον αντι πολλων. 	 Lâin li C'ajolbej. Abanan inc'a' xinchal re nak te'xc'anjela cuu. Xinchal ban re tinc'anjelak chiruheb chixjunil ut re xq'uebal lin yu'am re xtojbal rix lix mâqueb chixjunileb.-


Και ανηγειρε βωμον εις τον Βααλ εντος του οικου του Βααλ, τον οποιον ωκοδομησεν εν Σαμαρεια. 	 Quixqßue chi yîbâc jun li artal ut jun li templo aran Samaria re teßxlokßoni cuiß laj Baal.


Και οι υιοι του Θωλα, Οζι και Ρεφαια και Ιεριηλ και Ιαμαι και Ιεβσαμ και Σεμουηλ, αρχηγοι του οικου των πατερων αυτων εις τον Θωλα, δυνατοι εν ισχυι εις τας γενεας αυτων ο αριθμος αυτων ητο εν ταις ημεραις του Δαβιδ, εικοσιδυο χιλιαδες και εξακοσιοι. 	 Eb li ralal laj Tola, aßaneb aßin: laj Uzi, laj Refaías, laj Jeriel, laj Jahmai, laj Jibsam ut laj Semuel. Eb aßan li queßtaklan saß xbêneb li junjûnk xtêpaleb li ralal xcßajol laj Tola. Eb aßan châbil soldados. Ajlanbileb saß eb li cutan nak laj David cuan chokß rey. Cuib xcaßcßâl mil riqßuin cuakib ciento chi cuînk.


Και ειπεν ο αγγελος του Κυριου προς τον Ηλιαν, Καταβα μετ' αυτου μη φοβηθης απ' αυτου. Και εσηκωθη και κατεβη μετ' αυτου προς τον βασιλεα. 	 Ut lix ángel li Kâcuaß quixye re laj Elías: —Matxucuac. Cuben ut tatxic chirixeb, chan. Joßcan nak laj Elías quixtâkeheb li soldado ut cô riqßuin li rey.


Και ευρηκαν τον Αδωνι-Βεζεκ εν Βεζεκ, και επολεμησαν αυτον και επαταξαν τους Χαναναιους και τους Φερεζαιους. 	 Aran Bezec queßxtau laj Adoni-bezec lix reyeb ut queßpletic riqßuin. Queßnumta saß xbêneb laj cananeo ut eb laj ferezeo.


Δεν θελεις τρωγει με αυτο ενζυμα επτα ημερας θελεις τρωγει αζυμα με αυτο, αρτον θλιψεως, διοτι μετα σπουδης εξηλθες εκ γης Αιγυπτου δια να ενθυμησαι την ημεραν της εξοδου σου εκ γης Αιγυπτου, πασας τας ημερας της ζωης σου. 	 Incßaß têtzaca tib riqßuin li caxlan cua cuan xchßamal. Chiru cuukub cutan têcuaß li caxlan cua mâcßaß xchßamal, li caxlan cua re rahil chßôlej. Têbânu chi joßcan re nak junelic tâjulticokß êre chanru nak quex-el chak Egipto saß junpât, li bar quexrahobtesîc cuiß.