Τουτο ειναι το κακον μεταξυ παντων των γινομενων υπο τον ηλιον, οτι εν συναντημα ειναι εις παντας και μαλιστα η καρδια των υιων των ανθρωπων ειναι πληρης κακιας, και αφροσυνη ειναι εν τη καρδια αυτων ενοσω ζωσι, και μετα ταυτα υπαγουσι προς τους νεκρους. 	 Li cßaßru incßaß us ninqßue retal, aßan nak juntakßêt nequeßxcßul chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Junes mâusilal ut tôntil naßleb nequeßxcßoxla xbânunquil joß najtil nequeßcuan saß ruchichßochß. Ut chirix aßan nequeßcam.


Εαν μετεωρισθης ως αετος και εαν θεσης την φωλεαν σου αναμεσον των αστρων, και εκειθεν θελω σε καταβιβασει, λεγει Κυριος. 	 Usta nequeyîb lê naßaj toj takecß joß nak naxyîb xsoc li cßuch, abanan toj aran texintau chak. Ut usta têyîb lê naßaj toj saß xyânkeb li chahim, abanan toj aran texincubsi chak, chan li Kâcuaß.


Και υπηγεν ο Ιουδας εναντιον των Χαναναιων των κατοικουντων εν Χεβρων το δε ονομα της Χεβρων ητο προτερον Κιριαθ-αρβα και εθανατωσαν τον Σεσαι, και τον Αχιμαν και τον Θαλμαι. 	 Ut queßcôeb ajcuiß chi pletic riqßuineb laj cananeo li cuanqueb saß li tenamit Hebrón li nequeßxye ajcuiß Quiriat-arba re junxil. Ut queßnumta saß xbêneb laj Sesai, eb laj Ahimán, ut eb laj Talmai.


Εμετρησε την βορειον πλευραν, πεντακοσιους καλαμους, με το καλαμινον μετρον κυκλω. 	 Quixbis ajcuiß li nubâl li cuan saß li norte. Aßan cuib ciento metro riqßuin lajêb roxcßâl metro.


Λεγει προς αυτην ο Ιησους Εγω ειμαι, ο λαλων σοι. 	 Quixye li Jesús re: -Lâin li Cristo li yôquin chi âtinac âcuiq'uin, chan.


Και αφου ετελειωσε προφητευων, ηλθεν εις τον υψηλον τοπον. 	 Nak laj Saúl quirakeß chi lokßonînc saß xyânkeb li profetas, cô saß rochoch.


Και προτερον ο λαος μου επανεστη ως εχθρος το επενδυμα μετα του χιτωνος αρπαζετε απο των διαβαινοντων αφοβως, των επιστρεφοντων απο του πολεμου. 	 Li Kâcuaß quixye reheb: —Junxil lâex intenamit, abanan anakcuan xicß chic niquinêril. Xemakß li rakßeb li yôqueb chi numecß saß xyâlal, li incßaß nequeßxcßoxla pletic.


Και ωκοδομησε θυσιαστηρια εν τω οικω του Κυριου, περι του οποιου ο Κυριος ειπεν, Εν Ιερουσαλημ θελω θεσει το ονομα μου. 	 Ut aran saß lix templo li Kâcuaß quixyîb li artal re xlokßoninquil li jalanil dios saß li naßajej li quixye li Dios nak caßaj cuiß aßan tâlokßonîk aran Jerusalén.


Και απεκριθη ο Θωμας και ειπε προς αυτον Ο Κυριος μου και ο Θεος μου. 	 Ut laj Tomás quixye re: -¡At Kâcua', at inDios!-


Διοτι εγω Κυριος ο Θεος σου ειμαι ο κρατων την δεξιαν σου, λεγων προς σε, Μη φοβου εγω θελω σε βοηθησει. 	 Lâin li Kâcuaß lê Dios. Lâin nequexinchap riqßuin lê nim ukß. Lâin ninyehoc êre: Mexxucuac. Lâin tintenkßânk êre.


Και ερχονται εις Ιεριχω. Και ενω εξηρχετο απο της Ιεριχω αυτος και οι μαθηται αυτου και οχλος ικανος, ο υιος του Τιμαιου Βαρτιμαιος ο τυφλος εκαθητο παρα την οδον ζητων. 	 Que'cuulac Jericó ut nak qui-el chak li Jesús sa' li tenamit a'an rochbeneb lix tzolom nabal li tenamit que'tâken re. Ut chunchu jun li mutz' chire be. Yô chi lemoxnic. Lix xc'aba', a'an aj Bartimeo, ralal laj Timeo.


και του Ιωιαριβ, ο Ματθεναι του Ιεδαια, ο Οζι 	 Laj Matenai, aßan li quijolomin reheb li ralal xcßajol laj Joiarib. Ut laj Uzi, aßan li quijolomin reheb li ralal xcßajol laj Jedaías.


Και ελαλησε προς αυτους πολλα δια παραβολων, λεγων Ιδου, εξηλθεν ο σπειρων δια να σπειρη. 	 Ut nabal c'a'ak re ru quixtzoleb cui' riq'uin jaljôquil ru âtin, ut quixye reheb: -Abihomak li tinye êre. Jun aj acuinel cô chi âuc.


Τεκνα μου, μη πλανασθε τωρα διοτι ο Κυριος σας εξελεξε δια να παριστασθε ενωπιον αυτου, να υπηρετητε αυτον και να ησθε λειτουργοι αυτου και να θυμιαζητε. 	 Lâex aj levita, mêcanab cßanjelac chiru li Kâcuaß, xban nak li Kâcuaß, aßan li quisicßoc êru re nak junelic cuânkex riqßuin ut texcßanjelak chiru ut re nak têcßat li incienso chiru, chan laj Ezequías.


Και η κατοικια αυτων ητο απο Μησα, καθως υπαγει τις εις Σεφαρα, ορος της Ανατολης. 	 Eb aßan queßcuan saß li chßochß li naticla chak toj Mesa ut nacuulac toj saß li tzûl bar nacana cuiß li tenamit Sefar. Li naßajej aßan nacana saß xjayal li na-el cuiß chak li sakße.


Και παν το στρατευμα των Χαλδαιων, το μετα του αρχισωματοφυλακος, κατεκρημνισε τα τειχη της Ιερουσαλημ κυκλω. 	 Eb li soldado aj Babilonia li queßcôeb chirix laj Nabuzaradán queßxjuqßui chixjunil li tzßac li sutsu cuiß li tenamit Jerusalén.


Αρα και οι κοιμηθεντες εν Χριστω απωλεσθησαν. 	 Cui ta jo'can, eb li que'xpâb li Cristo li que'cam sachenakeb raj ajcui' xban lix mâqueb.


και δεν καταδυναστευει ανθρωπον, επιστρεφει εις τον χρεωφειλετην το ενεχυρον αυτου, δεν αρπαζει βιαιως, διδει τον αρτον αυτου εις τον πεινωντα και καλυπτει με ιματιον τον γυμνον, 	 Mâ ani naxrahobtesi chi moco na-elkßac. Naxkßaxtesi li nequeßxcanab riqßuin chokß xprenda li ani natoßonin. Naxqßue xtzacaêmk li tâtzßocâk ut naxqßue rakß li mâcßaß rakß.


Μη εκκλινης την καρδιαν μου εις πραγμα πονηρον, ωστε να εκτελω πραξεις ασεβεις μετα ανθρωπων εργαζομενων ανομιαν μηδε να φαγω απο των εκλεκτων αυτων φαγητων. 	 Chinâtenkßa re nak incßaß tâxic inchßôl chirix li incßaß us. Incßaß taxak tinbânu li mâusilal li nequeßxbânu li incßaß useb xnaßleb. Ut incßaß taxak tincuânk saß lix ninkßeheb li nequeßxbânu.


Εαν τα επιγεια σας ειπον και δεν πιστευητε, πως, εαν σας ειπω τα επουρανια, θελετε πιστευσει; 	 Lâat inc'a' nacapâb li c'a'ru ninye âcue chirix li c'a'ru nac'ulman sa' ruchich'och'. ¿Ma toja' ta chic tâpâb nak tinye âcue li choxahil na'leb?


και θελουσιν εξελθει οι πραξαντες τα αγαθα εις αναστασιν ζωης, οι δε πραξαντες τα φαυλα εις αναστασιν κρισεως. 	 Li que'xbânu li us te'cuaclîk cui'chic ut te'cuânk xyu'am chi junelic. Ut eb li que'xbânu li inc'a' us te'cuaclîk ajcui' re te'taklâk sa' li tojba mâc.


ωστε τα δια τον Χριστον δεσμα μου εγειναν φανερα εις ολον το πραιτωριον και εις παντας τους λοιπους, 	 Cuan xyâlal nak xine'xq'ue sa' tz'alam. Eb laj ilol prêx jo'queb ajcui' chixjunileb li cuanqueb sa' li palacio neque'xnau nak cuanquin sa' tz'alam xban nak ninc'anjelac chiru li Cristo.


Τιμη του ανθρωπου ειναι η αγαθοτης αυτου και καλητερος ο πτωχος παρα τον ψευστην. 	 Cuan xsahil xchßôleb li nequeßuxtânan u. Joßcan nak kßaxal us li nebaßil chiru li balakßic.


το χρυσιον δια τα χρυσα, και το αργυριον δια τα αργυρα, και δια πασαν εργασιαν γινομενην δια των χειρων των τεχνιτων. Τις λοιπον προθυμειται να καμη σημερον προσφοραν εις τον Κυριον; 	 Li oro ut li plata, aßan tâcßanjelak chiruheb li teßcßanjelak riqßuin li oro ut li plata. ¿Ma cuan saß êyânk lâex na-ala saß xchßôl xqßuebal xmayej re xyîbanquil lix templo li Dios? chan laj David.


Τρομος συνελαβεν αυτους εκει πονοι ως τικτουσης. 	 Nequeßsicsot queßcana xban xxiuheb ut queßoc chirecßanquil jun li raylal. Chanchan xraylal junak ixk oc re chi qßuirâc.


Και ειπεν ο βασιλευς, Μετ' εμου θελει διαβη ο Χιμαμ, και εγω θελω καμει εις αυτον ο, τι φαινεται αρεστον εις τους οφθαλμους σου και εις σε θελω καμει παν ο, τι ζητησης παρ' εμου. 	 Li rey quixye re laj Barzilai: —Xicak chicuix laj Quimam joß xaye. Lâin tinbânu riqßuin joß nacacßoxla nak us xbânunquil. Lâin tinbânu li cßaßru tâye cue, chan laj David.


Ειδον τους παραβατας και εταραχθην διοτι δεν εφυλαξαν τον λογον σου. 	 Xicß nacuil lix naßlebeb li incßaß useb xnaßleb xban nak nequeßxkßet lâ chakßrab.


Διοτι ησχυνθην να ζητησω παρα του βασιλεως δυναμιν και ιππεις δια να βοηθησωσιν ημας εναντιον του εχθρου καθ' οδον επειδη ειχομεν ειπει προς τον βασιλεα, λεγοντες, Η χειρ του Θεου ημων ειναι προς αγαθον επι παντας τους ζητουντας αυτον το δε κρατος αυτου και η οργη αυτου επι παντας τους εγκαταλειποντας αυτον. 	 Quinxutânac xtzßâmanquil chiru li rey nak tixtaklaheb lix soldado ut lix carruaje chikacolbal chiruheb li xicß nequeßiloc ke nak yôko chi xic. Ac xinye re li rey chi joßcaßin: —Li Kâcuaß li kaDios cuan riqßuineb li ani nequeßqßuehoc xlokßal ut aßan tâtenkßânk reheb. Abanan najoskßoß saß xbêneb li ani natzßektânan re, chanquin.


Προσεχετε και φυλαττετε αυτα, εωσου ζυγισητε εμπροσθεν των αρχοντων των ιερεων και των Λευιτων και των αρχοντων των πατριων του Ισραηλ, εν Ιερουσαλημ, εντος των οικηματων του οικου του Κυριου. 	 Têril ut têxoc chi us re nak mâcßaß teßxcßul chalen toj têbis chiruheb li nequeßtaklan saß xbêneb laj judío ut chiruheb laj tij. Ut têbis chiruheb laj levita ut chiruheb li nequeßjolomin re li junjûnk cabal li cuanqueb Jerusalén. Têbis aran saß lix templo li Kâcuaß, chanquin reheb.


Αι ευλογιαι του πατρος σου υπερισχυσαν υπερ τας ευλογιας των προγονων μου εως των υψηλων κορυφων των αιωνιων ορεων θελουσιν εισθαι επι της κεφαλης του Ιωσηφ και επι της κορυφης του εκλεκτου μεταξυ των αδελφων αυτου. 	 Kßaxal nim li usilal li yôquin chixtzßâmanquil chiru li Kâcuaß Dios chokß âcue lâat. Moco joß ta li queßxtzßâma chak chokß cue lin yucuaß camenak. Numtajenak cuißchic xqßuial li yôquin chixtzßâmanquil chokß âcue. Joß nak li tzûl incßaß nequeßosoß, joßcan ajcuiß nak incßaß tâosokß lâ cuosobtesinquil li yôquin chixtzßâmanquil chokß âcue. Lâat, José, chixjunil li usilal aßin tâcanâk saß âbên. Lâat li quisiqßueß âcuu saß xyânkeb lâ cuas.


αλλα δια τουτο ηλεηθην, δια να δειξη ο Ιησους Χριστος εις εμε πρωτον την πασαν μακροθυμιαν, εις παραδειγμα των μελλοντων να πιστευωσιν εις αυτον εις ζωην αιωνιον. 	 Usta lâin k'axalin aj mâc nak quincuan, abanan li Jesucristo quiruxtâna cuu re nak tixc'utbesi nak k'axal nim lix cuyum re xcuybal xsachbal li mâc. Quixc'ut chiruheb lix nimal lix cuyum nak quixcuy inmâc lâin. A'an quiraj nak lâin tinc'amok be chiruheb li ani te'pâbânk re li Jesucristo ut te'xc'ul li junelic yu'am.


ωστε να κηρυξωμεν το ευαγγελιον και εις τους επεκεινα υμων τοπους, ουχι να καυχηθωμεν εις τα εν αλλοτριω κανονι ετοιμα. 	 Nacuaj xic sa' jalan na'ajej chixch'olobanquil xyâlal li colba-ib bar toj mâji' xrabiomeb resil li colba-ib. Inc'a' nacuaj xnimobresinquil cuib riq'uin li c'anjel ac tiquibanbil xban jalan chic aj c'anjel.


Επειτα με εφερε δια της εισοδου της εις τα πλαγια της πυλης προς τους αγιους θαλαμους των ιερεων τους βλεποντας προς βορραν και ιδου, εκει τοπος εις το ενδοτερον προς δυσμας. 	 Chirix aßan, li cuînk quinrocsi saß li oquebâl ut quinixcßam saß li cocß naßajej li cuanqueb saß li norte. Aßaneb li naßajej li kßaxtesinbileb chokß reheb laj tij. Ut quixcßut chicuu jun li naßajej li cuan chi ixbej saß li oeste.


Ας μη στραφη ο ταλαιπωρος εις τα οπισω κατησχυμμενος ο πτωχος και ο πενης ας επαινωσι το ονομα σου. 	 Incßaß taxak xutânal toêlk lâo li yôco chi cßuluc raylal. Choâcol ban lâo li cuanco saß raylal ut saß nebaßil re nak takaqßue âlokßal.


Και οσοι απο σας εκφυγωσι, θελουσι με ενθυμεισθαι μεταξυ των εθνων, οπου θελουσι φερθη αιχμαλωτοι, οταν φερω εις συντριβην την πορνικην αυτων καρδιαν ητις εξεκλινεν απ' εμου, και τους οφθαλμους αυτων τους εκπορνευοντας κατοπιν των ξοανων αυτων και θελουσιν αποστρεφεσθαι εαυτους δι' οσας κακιας επραξαν εν πασι τοις βδελυγμασιν αυτων. 	 Ut li joß qßuial chic li incßaß teßcamsîk tinjulticokß reheb nak cuânkeb chi prêxil saß jalan tenamit. Tâjulticokß reheb nak quirahoß inchßôl chirixeb. Tâjulticokß reheb chanru nak xinqßueheb chi cßuluc raylal xban nak incßaß xeßcuan saß tîquilal chicuu ut xban ajcuiß nak xineßxtzßektâna xban xlokßoninquil li jalanil dios. Aßaneb ajcuiß teßecßânk re nak incßaß us xeßxbânu ut teßxutânâk xban lix mâusilaleb.


Και εις ην τινα φυλην παροικη ο ξενος, εκει θελετε δωσει εις αυτον την κληρονομιαν αυτου, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Teßxcßul xchßochßeb li jalaneb xtenamit saß lix têpaleb li yôqueb cuiß chi cuânc, chan li nimajcual Dios.


Καλεσας δε ο βασιλευς της Αιγυπτου τας μαιας, ειπε προς αυτας, Δια τι εκαμετε το πραγμα τουτο, και αφινετε ζωντα τα αρσενικα; 	 Ut li acuabej re Egipto quixtakla xbokbal li cuib chi ixk ut quixye reheb: —¿Cßaßut nak incßaß xebânu li xinye êre? ¿Cßaßut nak incßaß xecamsi li cocß têlom aj hebreo nak xeßyoßla? chan reheb.


Μ' εβαλες εις τον κατωτατον λακκον, εις το σκοτος, εις τα βαθη. 	 Chanchan nak xinâqßue saß jun chamal jul kßojyîn xsaß.


Και αφου απεγαλακτισε την Λο-ρουχαμμα, συνελαβε και εγεννησεν υιον. 	 Ut nak ac xmakß xtuß lix cßulaßal, lix Gomer quicuan jun chic xcßulaßal têlom.


Εγεινε δε και φιλονεικια μεταξυ αυτων, περι του τις εξ αυτων νομιζεται οτι ειναι μεγαλητερος. 	 Eb lix tzolom li Jesús que'oc chixcuech'inquil rix chi ribileb rib ani tana sa' xyânkeb nimak xcuanquil.


Και ο Αρφαξαδ εζησε τριακοντα πεντε ετη, και εγεννησε τον Σαλα 	 Oßlaju xcaßcßâl chihab cuan re laj Arfaxad nak quiyoßla laj Sala li ralal.


Και εκ των ιερεων υιοι Αβαια, υιοι Ακκως, υιοι Βαρζελλαι, οστις ελαβε γυναικα εκ των θυγατερων Βαρζελλαι του Γαλααδιτου και ωνομασθη κατα το ονομα αυτων. 	 Eb laj tij: aßaneb li ralal xcßajol laj Habaía, laj Cos ut laj Barzilai li quixsicß rixakil saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Barzilai jun chic, Galaad xtenamit. Li ixk aßan quiqßueheß xcßabaß joß xcßabaßeb aßan.


Και εκαμεν ο Γεδεων εφοδ εξ αυτων και εθεσεν αυτο εν τη πολει αυτου, εν Οφρα και επορνευσε πας ο Ισραηλ οπισω αυτου εκει και εγεινε παγις εις τον Γεδεων και εις τον οικον αυτου. 	 Ut riqßuin li caßxic li quikßaxtesîc re, laj Gedeón quixyîb jun li efod oro ut quixqßue aran Ofra saß lix tenamit. Ut chixjunileb laj Israel queßxcanab xlokßoninquil li Kâcuaß lix Dioseb. Aß chic li efod queßxqßue xlokßal. Joßcan nak laj Gedeón quixbalakßi rib ut quixbalakßiheb ajcuiß li ralal xcßajol.


οι απαριθμηθεντες εκ της φυλης Ισσαχαρ ησαν πεντηκοντα τεσσαρες χιλιαδες και τετρακοσιοι. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Isacar queßajlâc câlaju roxcßâl mil riqßuin câhib ciento chi cuînk.


Ειχε δε ειπει ο Κυριος προς τον Αχια, Ιδου, η γυνη του Ιεροβοαμ ερχεται να ζητηση παρα σου λογον περι του υιου αυτης, διοτι ειναι αρρωστος ουτω και ουτω θελεις λαλησει προς αυτην διοτι, οταν εισελθη, θελει προσποιηθη οτι ειναι αλλη. 	 Abanan li Kâcuaß Dios quiâtinac riqßuin laj Ahías ut quixye re nak li rixakil laj Jeroboam tâcuulak riqßuin chixpatzßbal re cßaßru tixbânu riqßuin li chßina al yaj. Li Dios quixye ajcuiß re nak li ixk aßan tâcuulak chi jalan xtikibanquil re nak incßaß teßxnau nak aßan li rixakil laj Jeroboam. Ut quixye re cßaßru tixsume cuiß li ixk.


ημβλυνας μαλιστα το κοπτερον της ρομφαιας αυτου και δεν εστερεωσας αυτον εν τη μαχη 	 Incßaß xatenkßa saß li plêt. Chanchan xacuisi xkßesnal lix chßîchß. Joßcan nak eb li xicß nequeßiloc re xeßnumta saß xbên.


και απεστειλε μετ' αυτου ο βασιλευς Σαδωκ τον ιερεα και Ναθαν τον προφητη και Βεναιαν τον υιον του Ιωδαε και τους Χερεθαιους και τους Φελεθαιους, και εκαθισαν αυτον επι την ημιονον του βασιλεως 	 Ut quixtakla laj Sadoc laj tij ut li profeta Natán chirochbeninquil joß eb ajcuiß laj Benaía li ralal laj Joiada ut eb laj cereteo ut eb laj peleteo. Ut queßxqßue laj Salomón chirix lix mûl li rey David.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Σολομωντα, Υιε μου, εγω μεν επεθυμησα εν τη καρδια μου να οικοδομησω οικον εις το ονομα Κυριου του Θεου μου 	 Ut quixye re: —At cualal, lâin quicuaj raj xyîbanquil lix templo li Kâcuaß lin Dios.


Και θελω καταστησει την Ιερουσαλημ εις σωρους, κατοικιαν θωων και τας πολεις του Ιουδα θελω καμει ερημωσιν, ωστε να μη υπαρχη ο κατοικων. 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâin tinsach ru li tenamit Jerusalén. Jucßbil chic tâcanâk chixjunil. Tâcanâk chokß xnaßajeb laj xoj. Chanchan chaki chßochß teßcanâk eb li tenamit li cuanqueb Judá. Mâ ani chic târûk tâcuânk saß li naßajej aßan, chan li Kâcuaß.


Ητο δε Δαβιδ ο υιος εκεινου του Εφραθαιου εκ Βηθλεεμ Ιουδα, ονομαζομενου Ιεσσαι ειχε δε οκτω υιους και ο ανθρωπος εις τας ημερας του Σαουλ ειχε ταξιν γεροντος μεταξυ των ανθρωπων. 	 Laj David, aßan jun reheb li cuakxakib chi ralal laj Isaí. Lix tenamit laj Isaí, aßan Belén Efrata li cuan saß xcuênt Judá. Ac tîx chic laj Isaí nak laj Saúl quicuan chokß rey.


Επειδη τι λεγει η γραφη; Και επιστευσεν Αβρααμ εις τον Θεον, και ελογισθη εις αυτον εις δικαιοσυνην. 	 Tz'îbanbil sa' li Santil Hu nak laj Abraham quixpâb li c'a'ru quixye li Dios. Ut xban lix pâbâl, li Dios quixye nak laj Abraham a'an jun cuînk tîc xch'ôl. (Gén. 15:6)


και ειδομεν ενυπνιον κατα την αυτην νυκτα, εγω και εκεινος ενυπνιασθημεν εκαστος κατα την εξηγησιν του ενυπνιου αυτου 	 Chi kacabichalo comatqßuec saß jun li kßojyîn ut jalan jalânk li kamatcß ut jalan jalânk ajcuiß lix yâlal.


Και εγω εχω συνεσιν ως και υμεις δεν ειμαι κατωτερος υμων και τις δεν γνωριζει τοιαυτα πραγματα; 	 Abanan lâin cuan ajcuiß innaßleb. ¿Ma cubenak ta biß incuanquil lâin chêru lâex? ¿Ma cuan ta biß junak incßaß nanaßoc re li cßaßru yôquex chixyebal?


Ελαλησα και προς τον Σεδεκιαν βασιλεα του Ιουδα κατα παντας τους λογους τουτους, λεγων, Φερετε τους τραχηλους σας υπο τον ζυγον του βασιλεως της Βαβυλωνος και δουλευσατε εις αυτον και εις τον λαον αυτου, και θελετε ζησει. 	 Lâin laj Jeremías quinye chixjunil aßin re laj Sedequías lix reyeb laj Judá. Quinye re: —Qßue âcuib rubel xcuanquil lix reyeb laj Babilonia ut tatcßanjelak chiruheb re nak tâcuânk lê yußam.


οταν γνωρισθη η αμαρτια την οποιαν ημαρτησαν κατα τουτο, τοτε θελει προσφερει η συναγωγη μοσχον εκ βοων δια την αμαρτιαν και θελει φερει αυτον εμπροσθεν της σκηνης του μαρτυριου. 	 Ut nak teßxnau nak mâc li xeßxbânu, li tenamit teßxqßue junak li sâj toro chokß xmayej re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb. Li mayej aßan teßxcßam chiru li tabernáculo.


και θελουσι σηκωθη οι βατραχοι απο σου και απο των οικιων σου και απο των θεραποντων σου και απο του λαου σου μονον εν τω ποταμω θελουσι μεινει. 	 Chixjunil li amoch teßêlk âcuiqßuin. Teßêlk ajcuiß riqßuineb lâ môs, joß ajcuiß riqßuineb chixjunileb li tenamit. Teßêlk ajcuiß saß lê rochoch. Caßaj chic li cuanqueb saß li nimaß teßcanâk, chan laj Moisés.


και εκτεινεται απο Βαιθηλ εως Λουζ, και διαβαινει δια των οριων του Αρχι-αταρωθ, 	 Nocox-êlk Bet-el li nequeßxye ajcuiß Luz re, ut naxic toj saß li tenamit Atarot saß lix naßajeb laj arquitas.


και προς εκεινους ειπεν Υπαγετε και σεις εις τον αμπελωνα, και ο, τι ειναι δικαιον θελω σας δωσει. Και εκεινοι υπηγον. 	 Ut quixye reheb: -¿Ma inc'a' xeraj c'anjelac sa' li cuacuîmk ut texintoj chi tz'akal? chan reheb. Ut eb a'an côeb chi c'anjelac.


μηδε να οικοδομησωμεν οικιας δια να κατοικωμεν και δεν ειχομεν αμπελωνα η αγρον η σπερμα 	 Lâo incßaß xocablac, chi moco xo-au uvas, chi moco cuan kachßochß xnaßaj kacuîmk.


Ουτος θελει εξολοθρευσει εν μαχαιρα τας κωμας σου εν τη πεδιαδι και θελει εγειρει προμαχωνας εναντιον σου και θελει καμει προχωματα εναντιον σου και υψωσει κατα σου ασπιδας. 	 Teßxcamsiheb chi chßîchß li cuanqueb saß li cocß cßalebâl. Teßxyîb lix naßajeb re teßxcol cuiß ribeb. Teßxyîb lix taklebâl re teßoc saß lê tenamit ut cuânk xchßîchßeb re xcolbal re xchßôleb.


Εν δε τω Ικονιω εισελθοντες ομου εις την συναγωγην των Ιουδαιων, ελαλησαν ουτως ωστε επιστευσε πολυ πληθος Ιουδαιων τε και Ελληνων. 	 Nak que'cuulac Iconio, laj Pablo ut laj Bernabé que'oc sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Que'xch'olob lix yâlal chiruheb ut nabaleb aj judío que'pâban jo'queb ajcui' li mâcua'eb aj judío.


και εστησαν μαρτυρας ψευδεις, λεγοντας Ο ανθρωπος ουτος δεν παυει λαλων λογια βλασφημα κατα του αγιου τουτου τοπου και του νομου 	 Ut que'xsic' ani tâtic'ti'ik chirix ut que'xk'aba a'an ut que'xye: -Li cuînk a'in junelic yô chixsachbal xcuanquil li santil na'ajej a'in ut naxtz'ektâna li chak'rab li quiq'uehe' re laj Moisés.


Παντα οσα ηθελησεν ο Κυριος εποιησεν, εν τω ουρανω και εν τη γη, εν ταις θαλασσαις και εν πασαις ταις αβυσσοις. 	 Li Kâcuaß, aßan yal re saß xbên chixjunil. Li Kâcuaß naxbânu li cßaßru naraj joß saß choxa, joß saß ruchichßochß, joß saß li palau, joß ajcuiß saß lix chamal.


η οστις εγγιση οιονδηποτε ερπετον, εκ του οποιου δυναται να μιανθη, η ανθρωπον, εκ του οποιου δυναται να μιανθη, οποιαδηποτε ειναι η ακαθαρσια αυτου 	 Ut incßaß naru tixtzaca li lokßlaj mayej cui xchßeß junak li xul xcomoneb li nequeßxjucuqui ribeb malaj ut junak li cristian muxbil ru, aß yal cßaßru li xmux cuiß rib.


Ο δε ειπε προς αυτους Αποδοτε λοιπον τα του Καισαρος εις τον Καισαρα και τα του Θεου εις τον Θεον. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Tojomak re li acuabej li c'a'ru re li acuabej, ut tojomak re li Dios li c'a'ru re li Dios, chan.


Διοτι η γη, εις την οποιαν εισερχεσαι δια να κληρονομησης αυτην, δεν ειναι ως η γη της Αιγυπτου εκ της οποιας εξηλθετε, οπου εσπειρες τον σπορον σου, και εποτιζες δια του ποδος σου, ως κηπον λαχανων 	 Li naßajej li xic êre chirêchaninquil, aßan moco joß ta li naßajej Egipto li quex-el cuiß chak. Nak quexcuan chak saß li naßajej aßan, lâex nequex-au. Abanan toj nequetacuasi êrib xtßakresinquil.


και εφθειρετο εθνος υπο εθνους και πολις υπο πολεως διοτι ο Θεος κατεθλιβεν αυτους εν παση στενοχωρια 	 Eb li cristian yôqueb chixrahobtesinquil ribeb chi ribileb rib. Joßcaneb ajcuiß li tenamit xban nak li Dios yô chixrahobtesinquileb riqßuin nabal pây ru chi raylal.


Και αδελφαι αυτων ησαν Σερουια και Αβιγαια. Και υιοι της Σερουιας, Αβισαι και Ιωαβ και Ασαηλ, τρεις. 	 Lix Sarvia ut lix Abigail, aßaneb li ranab li cuukub chi ralal laj Isaí. Eb lix yum lix Sarvia, aßaneb laj Abisai, laj Joab ut laj Asael. Oxibeb lix yum lix Sarvia.


Και δεν ηγερθη πλεον εν τω Ισραηλ προφητης ως ο Μωυσης, τον οποιον εγνωρισεν ο Κυριος προσωπον προς προσωπον, 	 Chalen saß li cutan aßan, mâ jun chic profeta quicuan saß xyânkeb laj Israel joß laj Moisés queßril ta ru li Dios chi tzßakal joß quixbânu aßan.


το αργυριον σου και το χρυσιον σου ειναι εμου και αι γυναικες σου και τα τεκνα σου τα ωραια ειναι εμου. 	 Tâqßue chokß cue lâ oro ut lâ plata. Ut tâqßueheb ajcuiß chokß cue lâ cuixakil ut lâ cocßal li cßajoß xchakßaleb ru, chan.


Και ηνοιξεν ο Εσδρας το βιβλιον ενωπιον παντος του λαου διοτι ητο υπερανω παντος του λαου και οτε ηνοιξεν αυτο, πας ο λαος ηγερθη. 	 Chixjunileb li tenamit li cuanqueb aran queßril nak laj Esdras quixte li hu li tzßîbanbil cuiß li chakßrab xban nak najt xteram li naßajej li xakxo cuiß. Nak quixte li hu, chixjunileb li tenamit queßxakli.


ο ξενος δε και ο μισθωτος δεν θελουσι φαγει απ' αυτου. 	 Abanan eb li tojbil môs ut eb li jalan xtenamiteb incßaß naru teßxtzaca.


Αι φλυαριαι σου θελουσιν αποστομωσει τους ανθρωπους; και οταν περιγελας, δεν θελει σε καταισχυνει τις; 	 ¿Ma xban ta biß li âtin li yôcat chixyebal nak incßaß tatkasume? ¿Ma incßaß ta biß tâcßutekß âxutân nak takasume li cßaßru yôcat chixyebal?


Οι ενδοξοι υιοι της Σιων, οι εκτιμωμενοι ως το καθαρον χρυσιον, πως ελογισθησαν ως αγγεια πηλινα, εργον χειρος κεραμεως. 	 Eb li cuanqueb Sión queßqßueheß xlokßaleb junxil. Kßaxal lokßeb chiru li oro. Abanan anakcuan chanchaneb aj chic li chßochß ucßal yîbanbil yal xban cuînk.


Ας με κτυπα ο δικαιος τουτο θελει εισθαι ελεος και ας με ελεγχη τουτο θελει εισθαι μυρον εξαιρετον δεν θελει βλαψει την κεφαλην μου διοτι μαλιστα και θελω προσευχεσθαι υπερ αυτων εν ταις συμφοραις αυτων. 	 Kßaxal us chokß cue nak junak tîc xchßôl tinixkßus. Chanchan tixqßue sununquil ban saß injolom. Usta tineßxkßus, lâin incßaß ra tincuecßa. Lâin junelic yôkin chi tijoc re nak incßaß tâcanâk yal chi joßcan li mâusilal li yôqueb chixbânunquil li incßaß useb xnaßleb.


δεν ηγορασας με αργυριον καλαμον αρωματικον δι' εμε, ουδε με ενεπλησας απο του παχους των θυσιων σου αλλα με εδουλωσας με τας αμαρτιας σου, με επεβαρυνας με τας ανομιας σου. 	 Ut lâex incßaß xelokß li incienso re têcßat chicuu, chi moco xecßat lix xêbul lê xul. Xexmâcob ban chicuu toj retal xintitzß xban lê mâusilal.


Αι αγιαι πολεις σου εγειναν ερημοι, η Σιων εγεινεν ερημος, η Ιερουσαλημ ηρημωμενη. 	 Lâ santil tenamit xsacheß ru. Sión mâcßaß chic cuan chi saß. Li tenamit Jerusalén chanchan chic chaki chßochß.


Ο δε Ελισσαιε εκαθητο εν τω οικω αυτου, και οι πρεσβυτεροι εκαθηντο μετ' αυτου και απεστειλεν ο βασιλευς ανδρα απ' εμπροσθεν αυτου πριν δε ελθη προς αυτον ο μηνυτης, αυτος ειπε προς τους πρεσβυτερους, Δεν βλεπετε οτι ουτος ο υιος του φονευτου εστειλε να αφαιρεση την κεφαλην μου; βλεπετε, καθως ελθη ο μηνυτης, κλεισατε την θυραν και εμποδισατε αυτον προς την θυραν η φωνη των ποδων του κυριου αυτου δεν ειναι εξοπισθεν αυτου; 	 Li rey quixtakla lix takl chixcßambal laj Eliseo. Laj Eliseo chunchu saß rochoch rochbeneb laj cßamol be. Toj mâjiß ajcuiß nacuulac lix takl li rey nak laj Eliseo quixye reheb li cuînk: —Laj camsinel xtakla chak lix takl chixsetbal lin cux. Nak tâcßulûnk têtzßap li puerta chiru ut mêrocsi. Yô ajcuiß chak li rey chi châlc chirix, chan.Toj yô ajcuiß chi âtinac li profeta Eliseo nak lix takl li rey quicuulac riqßuin ut quixye re: —Relic chi yâl li Kâcuaß Dios xtakla li raylal aßin saß kabên. ¿Cßaß aj e nak tincuoybeni re nak li Kâcuaß toxtenkßa? chan.


Ουτω θελετε προσφερει καθ' ημεραν εις τας επτα ημερας, τα δωρα τα προς θυσιαν γινομενην δια πυρος εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον. Τουτο θελει προσφερεσθαι εκτος του παντοτεινου ολοκαυτωματος και της σπονδης αυτου. 	 Chiru cuukub cutan teßxqßue li mayej aßin ut aßanak jun li sununquil cßatbil mayej tâcuulak chicuu lâin li Kâcuaß. Ut teßxqßue ajcuiß li cßatbil mayej li teßxqßue rajlal ut li mayej vino.


Τωρα λοιπον μη λυπεισθε μηδ' ας φανη εις εσας σκληρον οτι με επωλησατε εδω επειδη εις διατηρησιν ζωης με απεστειλεν ο Θεος εμπροσθεν σας. 	 Anakcuan mirahoß chic saß êchßôl ut mexcßoxlac chic chirix nak lâex xexcßayin chak cue. Li Kâcuaß Dios xtaklan chak cue arin re nak lâex texcolekß inban.


Οι δε ειπον, Ο ανθρωπος ηρωτησεν ημας ακριβως περι ημων και περι της συγγενειας ημων λεγων, Ο πατηρ σας ετι ζη; εχετε αλλον αδελφον; Και απεκριθημεν προς αυτον κατα την ερωτησιν ταυτην ηδυναμεθα να εξευρωμεν οτι ηθελεν ειπει, Φερετε τον αδελφον σας; 	 Ut eb aßan queßchakßoc ut queßxye re: —Li cuînk aßan quixpatzß ke chanru nak cuanco. Quipatzßoc chikix joß ajcuiß chirixeb li kechßalal. Quixpatzß ke ma toj yoßyo li kayucuaß ut ma cuan chic junak kîtzßin. ¿Cßaß ta cuiß chic ru takaye re nak xpatzß ke chi joßcan? Xban aßan nak xkaye lix yâlal re. ¿Chan ta biß ru nak takanau nak tixye ke nak takacßam li kîtzßin riqßuin? chanqueb.


Και εβοησεν ο Ησαιας ο προφητης προς τον Κυριον, και εστρεψεν οπισω την σκιαν δεκα βαθμους, δια των βαθμων τους οποιους κατεβη δια των βαθμων του Αχαζ. 	 Ut li profeta Isaías quixtzßâma chiru li Dios nak tixqßue li retalil. Ut li Dios quixqßue li sakße chi sukßîc chirix ôb ôr joß naxcßut saß lix relôj laj Acaz, li naxbis cuiß li ôr riqßuin li sakße.


Ο Κυριος ηδυνεται εις τους φοβουμενους αυτον, εις τους ελπιζοντας επι το ελεος αυτου. 	 Nasahoß ban xchßôl riqßuin li ani naxucuan ru ut naroybeni nak tâuxtânâk ru xban li Kâcuaß.


Και εκαμεν ο Κυριος κατα τον λογον του Μωυσεως και ετελευτησαν οι βατραχοι εκ των οικιων, εκ των επαυλεων και εκ των αγρων. 	 Li Kâcuaß Dios quixbânu joß quixtzßâma laj Moisés. Quilajeßcam chixjunil li amoch saß li rochocheb ut quilajeßcam chi rußuj nebâl ut saß li cßalebâl.


Και θελω δωσει εις εσας καρδιαν νεαν, και πνευμα νεον θελω εμβαλει εν υμιν, και αποσπασας την λιθινην καρδιαν απο της σαρκος σας θελω δωσει εις εσας καρδιαν σαρκινην. 	 Lâin tinacßobresi lê râm ut tinjal lê cßaßux. Tinkßunobresi lê râm ut tincuisi li cacuil chßôlej li cuan êriqßuin, li chanchan pec.


Συμεων Πετρος, δουλος και αποστολος του Ιησου Χριστου, προς τους οσοι ελαχον ισοτιμον με ημας πιστιν εις την δικαιοσυνην του Θεου ημων και Σωτηρος Ιησου Χριστου 	 Lâin laj Simón Pedro. Lâin x-apóstol li Jesucristo ut ninc'anjelac chiru. Nintz'îba li hu a'in êriq'uin, lâex aj pâbanel. Ac xetau lix chak'al ru li pâbâl jo' li kapâbâl lâo. Li pâbâl a'in natauman riq'uin li Kâcua' Jesucristo laj Colol ke, li tîc xch'ôl.


Ελεγε δε και παραβολην προς αυτους, οτι ουδεις βαλλει επιρραμμα ιματιου νεου επι ιματιον παλαιον ει δε μη, και το νεον σχιζει και με το παλαιον δεν συμφωνει το επιρραμμα το απο του νεου. 	 Ut li Jesús quixye cui'chic reheb li jaljôquil ru âtin a'in: Mâ ani naxxîti junak k'el t'icr riq'uin ac' t'icr. Cui ut naxxîti riq'uin ac' t'icr, naxnimobresi xpejelal li k'el t'icr. Ut inc'a' naxc'am rib li ac' t'icr riq'uin li k'el.


Περι δε την δυσιν του ηλιου, προσεταξεν ο Ιησους, και κατεβιβασαν αυτους απο των ξυλων και ερριψαν αυτους εις το σπηλαιον, οπου ειχον κρυφθη, και εκυλισαν λιθους μεγαλους εις το στομα του σπηλαιου, οιτινες μενουσιν εως της σημερον ημερας. 	 Nak ac x-ecuu, laj Josué quixtakla xcubsinquileb li camenak. Ut quixye ajcuiß nak teßcutekß chak saß li ochoch pec bar queßxmuk cuiß chak ribeb. Ut queßxqßue ajcuiß nînki pec saß li oquebâl re li ochoch pec. Ut toj cuanqueb ajcuiß li pec aßan chalen anakcuan.


δια τουτο ουτω λεγει Κυριος Ιδου, εναντιον του γενους τουτου εγω βουλευομαι κακον, εκ του οποιου δεν θελετε ελευθερωσει τους τραχηλους σας ουδε θελετε περιπατει υπερηφανως, διοτι ο καιρος ουτος ειναι κακος. 	 Joßcan nak quixye li Kâcuaß: —Lâin tintakla li raylal saß êbên. Ut incßaß târûk têcol êrib chi moco tênimobresi chic êrib xban nak tintakla li raylal saß êbên.


και ωδηγησας αυτους την ημεραν δια στυλου νεφελης, την δε νυκτα δια στυλου πυρος, δια να φωτιζης εις αυτους την οδον δι' ης εμελλον να διελθωσι. 	 Lâat catcßamoc be chiruheb laj Israel chi cutan riqßuin jun li chok ut chi kßek catcßamoc be chiruheb riqßuin jun li xam re nak teßril lix beheb bar yôkeb chi xic.


και χρυσαυγης καιρος ελθη απο βορρα. Φοβερα δοξα υπαρχει εν τω Θεω. 	 Nak yô chak chi cßutûnc li cutan, li choxa saß li norte chanchan li châbil oro, ut nakaqßue retal lix lokßal li Dios.


Εν τη οδω της αδελφης σου περιεπατησας δια τουτο θελω δωσει εις την χειρα σου το ποτηριον αυτης. 	 Lâex xebânu joß xeßxbânu eb laj Samaria. Joßcan nak lâin texinqßue chixtojbal êmâc joß xinbânu reheb aßan.


Ο Κυριος ωμοσεν επι την δεξιαν αυτου και επι τον βραχιονα της δυναμεως αυτου, δεν θελω δωσει πλεον τον σιτον σου τροφην εις τους εχθρους σου και οι υιοι του αλλογενους δεν θελουσι πινει τον οινον σου, δια τον οποιον εμοχθησας 	 Li Kâcuaß riqßuin lix cuanquil quixye riqßuin juramento nak incßaß chic tixqßue lix trigo lix tenamit chixtzacaheb li xicß nequeßiloc reheb. Chi moco eb li jalan tenamit tixqßueheb xlesêns chirucßbal li xyaßal li uvas li nequeßxcßanjela.


Και επαυσε το εργον του οικου του Θεου του εν Ιερουσαλημ, και εμεινε πεπαυμενον μεχρι του δευτερου ετους της βασιλειας Δαρειου του βασιλεως της Περσιας. 	 Joßcan nak queßxcanab xyîbanquil lix templo li Dios aran Jerusalén. Quicanabâc toj saß li xcab chihab roquic chokß rey laj Darío, lix reyeb laj Persia.


και σεις δεν θελετε καμει συνθηκην προς τους κατοικους του τοπου τουτου τα θυσιαστηρια αυτων θελετε καταστρεψει. Δεν υπηκουσατε ομως εις την φωνην μου δια τι επραξατε τουτο; 	 Abanan tento nak lâex incßaß têbânu junak contrato riqßuineb li cuanqueb saß li naßajej aßin. Têjuqßui ban lix artaleb.” Abanan lâex incßaß xebânu li quinye êre. Xekßet ban li cuâtin.


Εαν αποθανη ο ανθρωπος, θελει αναζησει; πασας τας ημερας της εκστρατειας μου θελω περιμενει, εωσου ελθη η απαλλαγη μου. 	 Nak nacam li cuînk, ¿ma tâyoßlâk cuißchic? Lâin yôquin chiroybeninquil joß najtil chic tincßul li raylal toj tâcuulak xkßehil nak tincolekß chiru li raylal.


Τοτε ελαβον τους αρχηγους των φυλων σας, ανδρας σοφους και γνωστους και κατεστησα αυτους αρχηγους εφ' υμας, χιλιαρχους και εκατονταρχους και πεντηκονταρχους και δεκαρχους και επιστατας των φυλων σας. 	 Joßcan nak lâin quinxakabeb chi rakoc âtin saß êbên li cuînk li nequeßcßamoc be saß êyânk, li cuanqueb xnaßleb ut nequeßxnau taklânc. Cuan li queßrakoc âtin saß xbên jun mil li cristian, cuan li queßrakoc âtin saß xbên jun ciento, cuan li queßrakoc âtin saß xbên lajêb roßcßâl, ut cuan ajcuiß li queßrakoc âtin saß xbên lajêb chi cristian.


Και κυψασα η Βηθ-σαβεε, προσεκυνησε τον βασιλεα. Και ο βασιλευς ειπε, Τι εχεις; 	 Lix Betsabé quixcuikßib rib re xqßuebal xlokßal li rey. Ut li rey David quixye re: —¿Cßaß raj ru tâcuaj? chan re.


Και θελεις θεσει αυτην υπο την περιοχην του θυσιαστηριου κατωθεν, ωστε το δικτυον να ηναι μεχρι του μεσου του θυσιαστηριου. 	 Toj chi saß li artal saß xyitok têqßue li chßîchß aßan.


Αι δε λοιπαι πραξεις του Ιωθαμ και παντα οσα επραξε, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ιουδα; 	 Chixjunil li quixbânu li rey Jotam tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas li tzßîbanbil cuiß retalil li quilajeßxbânu lix reyeb laj Judá.


Και υπηγεν ο Ιερεμιας προς Γεδαλιαν τον υιον του Αχικαμ εις Μισπα και κατωκησε μετ' αυτου μεταξυ του λαου του εναπολειφθεντος εν τη γη. 	 Joßcan nak laj Jeremías cô Mizpa chi cuânc saß rochoch laj Gedalías li ralal laj Ahicam. Quicuan aran saß xyânkeb li rech tenamitil li joß qßuial chic queßcana saß li naßajej aßan.


προς την εκκλησιαν του Θεου την ουσαν εν Κορινθω, τους ηγιασμενους εν Χριστω Ιησου, τους προσκεκλημενους αγιους, μετα παντων των επικαλουμενων εν παντι τοπω το ονομα Ιησου Χριστου του Κυριου ημων, αυτων τε και ημων 	 Yôquin chixtz'îbanquil li hu a'in êriq'uin lâex aj pâbanel li cuanquex sa' li tenamit Corinto. Santobresinbilex sa' xc'aba' li Jesucristo ut sic'bil êru xban li Dios chok' ralal xc'ajol. Ut sic'bil ajcui' ruheb chixjunileb li cuanqueb yalak bar li neque'xyâba xc'aba' li Jesucristo. A'an li kaDios chikajunilo lâo li nocopâban re.


Και σου δε αυτης την ψυχην ρομφαια θελει διαπερασει, δια να ανακαλυφθωσιν οι διαλογισμοι πολλων καρδιων. 	 Riq'uin li raylal te'xbânu re, tâc'utûnk chi tz'akal li c'a'ru cuan sa' xch'ôleb li xic' neque'iloc re. Ut c'ajo' nak târahok' âch'ôl lâat xban li raylal te'xbânu re. Chanchan nak te'xnumsi jun ch'îch' sa' lâ cuâm, chan laj Simeón.


Οθεν παντα τα πλουτη, τα οποια αφηρεσεν ο Θεος απο του πατρος ημων, ειναι ημων και των τεκνων ημων τωρα λοιπον καμε οσα σοι ειπεν ο Θεος. 	 Lix biomal li qui-isîc chiru xban li Kâcuaß Dios, aßan ke chic anakcuan ut reheb ajcuiß li kalal kacßajol. Lâat bânu chixjunil li cßaßru xye âcue li Kâcuaß Dios, chanqueb re laj Jacob.


Ενθυμου ταυτα, Ιακωβ και Ισραηλ διοτι δουλος μου εισαι εγω σε επλασα δουλος μου εισαι Ισραηλ, δεν θελεις λησμονηθη υπ' εμου. 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâex aj Israel, lâex ralal xcßajol laj Jacob. Chijulticokß taxak êre li naßleb aßin. Lâex aj cßanjel chicuu. Lâin quinyoßobtesin êre. Lâex aj Israel, incßaß taxak tinsachk saß êchßôl.


Αφου λοιπον υψωθη δια της δεξιας του Θεου και ελαβε παρα του Πατρος την επαγγελιαν του Αγιου Πνευματος, εξεχεε τουτο, το οποιον τωρα σεις βλεπετε και ακουετε. 	 Quic'ame' xban li Dios re nak tâc'ojlâk sa' lix nim uk' ut quiq'uehe' xcuanquil. Ut quiq'uehe' li Santil Musik'ej re xban li Dios. Ut quixq'ue ajcui' ke lâo li Santil Musik'ej jo' quiyechi'îc ke. A'an a'in li yôquex chirilbal ut chirabinquil anakcuan.


Και εκ των υιων Φααθ-μωαβ, Αδνα και Χελαλ, Βεναιας, Μαασιας, Ματθανιας, Βεζελεηλ και Βιννουι και Μανασσης. 	 Xcomoneb li ralal xcßajol laj Pahat-moab, aßaneb aßin: laj Adna, laj Quelal, laj Benaía, laj Maasías, laj Matanías, laj Bezaleel, laj Binúi, ut laj Manasés.


Και ο Ιησους ειπε προς αυτον Και ειδες αυτον και ο λαλων μετα σου εκεινος ειναι. 	 Li Jesús quixye re: -A'an li yôcat chirilbal ru anakcuan. Li Ralal li Dios, a'an lâin li yôquin chi âtinac âcuiq'uin, chan.


Δεν ειναι τωρα λοιπον ουδεμια κατακρισις εις τους εν Χριστω, Ιησου, τους μη περιπατουντας κατα την σαρκα, αλλα κατα το πνευμα. 	 Anakcuan ut mâc'a' chic li tojba mâc sa' xbêneb li neque'pâban re li Cristo, li inc'a' chic neque'xbânu li neque'xrahi ru lix ch'ôleb. Neque'xbânu ban li naraj li Santil Musik'ej.


Και καμνει αυτας να σκιρτωσιν ως μοσχος τον Λιβανον και το Σιριων ως νεος μονοκερως. 	 Xban xyâb xcux li Kâcuaß narecßasiheb li tzûl li cuanqueb aran Líbano ut Sirión. Chanchaneb li cocß cuacax ut li toro nak nequeßpiscßoc. Joßcan nak nequeßecßan li tzûl saß xnaßajeb.


Και την οικιαν του βασιλεως και τας οικιας του λαου κατεκαυσαν οι Χαλδαιοι εν πυρι, και τα τειχη της Ιερουσαλημ κατηδαφισαν. 	 Ut eb laj Babilonia queßxcßat li rochoch li rey joß eb ajcuiß li rochocheb li tenamit. Ut queßxjucß chixjunil li tzßac li sutsu cuiß Jerusalén.


Και κατα πασαν επαρχιαν, οπου εφθασεν η προσταγη του βασιλεως και το διαταγμα αυτου, ητο μεγα πενθος μεταξυ των Ιουδαιων, και νηστεια και θρηνος και ολολυγμος πολλοι εκοιτοντο με σακκον και σποδον. 	 Saß eb li tenamit li cuanqueb rubel xcuanquil li rey Asuero quicuulac resil li chakßrab li quixqßue. Quicuan jun nimla rahil chßôlej saß xyânkeb laj judío. Queßayunic ut queßyâbac. Queßxqßue li kßes ru tßicr chirixeb ut nabaleb queßxyocob rib saß cha xban xrahil xchßôleb.


Μακαριοι οι φυλαττοντες κρισιν, οι πραττοντες δικαιοσυνην εν παντι καιρω. 	 Us xak reheb li nequeßcuan saß tîquilal, li junelic nequeßxbânu li us.


Τοτε υπηγε και προσεκολληθη εις ενα των πολιτων της χωρας εκεινης, οστις επεμψεν αυτον εις τους αγρους αυτου δια να βοσκη χοιρους. 	 Jo'can nak cô riq'uin jun li cuînk cuan sa' li tenamit a'an chixpatz'bal xtrabaj. Ut li cuînk a'an quixtakla sa' c'alebâl chi iloc âk.


Ουτος αποκατεστησε το οριον του Ισραηλ, απο της εισοδου της Αιμαθ εως της θαλασσης της πεδιαδος, κατα τον λογον Κυριου του Θεου του Ισραηλ, τον οποιον ελαλησε δια του δουλου αυτου Ιωνα, υιου του Αμαθι, του προφητου, του απο Γαθ-εφερ. 	 Laj Jeroboam quixyîb cuißchic lix nubâl lix chßochßeb laj Israel joß nak quicuan junxil. Naticla saß li oquebâl re Hamat saß li norte ut nacuulac toj saß li palau li cuan Arabá. Quixbânu joß quixye li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel re li profeta Jonás li ralal laj Amitai, li chalenak chak saß li naßajej Gat-hefer.


Ο αδελφος του Μιχα ητο ο Ιεσια εκ των υιων Ιεσια ο Ζαχαριας. 	 Li ralal laj Isías li rîtzßin laj Micaía, aßan laj Zacarías.


Οτε δε ετελειωσεν ο Ιησους τους λογους τουτους, εξεπληττοντο οι οχλοι δια την διδαχην αυτου 	 Ut nak quirake' li Jesús chixyebal li âtin a'in, sachsôqueb xch'ôl que'cana li q'uila tenamit chirabinquil li c'a'ru yô chixyebal.Que'sach xch'ôleb xban nak quixc'ut chi tz'akal lix yâlal chiruheb riq'uin xcuanquil ut moco jo' ta eb laj tz'îb.


Ταυτα σας παραγγελλω, να αγαπατε αλληλους. 	 A'an a'in li yôquin chixyebal êre nak cherahak êrib chêribil êrib.


Και εγεινε λογος του Κυριου των δυναμεων, λεγων, 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios quiâtinac cuißchic cuiqßuin.


εις αυτους μαλιστα θελω δωσει εν τω οικω μου και εντος των τειχων μου τοπον και ονομα καλητερον παρα των υιων και των θυγατερων εις αυτους θελω δωσει ονομα αιωνιον, το οποιον δεν θελει εκλειψει. 	 lâin tinqßue reheb li cßaßru lokß chiruheb li cocßal. Tzßîbanbilak retalil lix cßabaßeb chiru li tzßac saß lin templo. Lix cßabaßeb tâjulticamânk chi junelic kße cutan. Incßaß tâsachk.


Μη δυναμενη δε να κρυπτη αυτον πλεον, ελαβε δι' αυτον κιβωτιον σπαρτινον και κατεχρισεν αυτο με ασφαλτον και πισσαν και ενεβαλε το παιδιον εις αυτο και εθεσεν εις το ελωδες μερος παρα το χειλος του ποταμου. 	 Nak incßaß chic quiru xmukbal li cßulaßal, li naßbej quixyîb jun li chacach riqßuin li bayal. Quixtzßap ru li chacach riqßuin jun li ban asfalto xcßabaß joß ajcuiß lix kßol li cheß brea re nak incßaß tâoc li haß chi saß. Quixqßue li cßulaßal saß li chacach. Tojoßnak coxcanab chak saß nimaß bar cuiß cuan li caxlan aj.


Και οι υιοι του Ααρων, οι ιερεις, θελουσιν επιστοιβασει τα μελη, την κεφαλην και το στεαρ, επι τα ξυλα τα επι του πυρος, του επι του θυσιαστηριου 	 Ut chirix aßan, eb laj tij teßxqßue li tib li ac xeßxset saß xbên li xam. Teßxqßue lix jolom ut lix xêbul lix cßamcßot saß xbên li xam saß li artal.


Εν τω πληθει των αμηχανιων της καρδιας μου, αι παρηγοριαι σου ευφραναν την ψυχην μου. 	 Nak incßaß chic nintau cßaßru tinbânu, lâat nacacßojob inchßôl. Lâat nacaqßue xsahil inchßôl.


δεν ελαβον ανεσιν εις το πνευμα μου, διοτι δεν ευρον Τιτον τον αδελφον μου, αλλ' αποχαιρετησας αυτους εξηλθον εις Μακεδονιαν. 	 Abanan nak quincuulac Troas quiraho' inch'ôl xban nak mâ ani aran li kahermân Tito chixyebal cue chanru cuanquex. Jo'can nak quinchak'rabiheb ut quinc'ulun arin sa' li na'ajej Macedonia.


Και εκαμον συνθηκην εν Βηρ-σαβεε. Εσηκωθη δε ο Αβιμελεχ και Φιχολ ο αρχιστρατηγος της δυναμεως αυτου, και επεστρεψαν εις την γην των Φιλισταιων. 	 Nak ac xeßxbânu li contrato, laj Abimelec rochben laj Ficol, queßsukßi saß lix tenamiteb. Laj Abimelec ut laj Ficol, aßaneb laj filisteo.


και συγκοιμηθη τις μετ' αυτης, και λανθαση τους οφθαλμους του ανδρος αυτης και κρυφθη, και αυτη μολυνθη και μαρτυς δεν υπαρχη κατ' αυτης και δεν πιασθη, 	 Mâre li ixk tâcuânk riqßuin junak cuînk chi incßaß naxnau lix bêlom ut mâ ani tânaßok re xban nak mâ ani tâilok re.


Ενω δε ο Παυλος ηθελε να εισελθη εις τον δημον, οι μαθηται δεν αφινον αυτον, 	 Ut laj Pablo quiraj raj xic chi âtinac riq'uineb li tenamit, abanan eb laj pâbanel inc'a' que'xcanab chi xic.


Ομοιως δε και οι αρχιερεις εμπαιζοντες μετα των γραμματεων και πρεσβυτερων, ελεγον. 	 Jo'can ajcui' eb li xbênil aj tij yôqueb chixhobbal li Jesús rochbeneb laj tz'îb ut eb li neque'c'amoc be sa' xyânkeb laj judío.


Δια τουτο η οσφυς μου ειναι πληρης οδυνης πονοι με εκυριευσαν, ως οι πονοι της τικτουσης εκυρτωθην εις την ακροασιν αυτου συνεταραχθην εις την θεαν αυτου. 	 Cßajoß lin xiu ut ra cuanquin xban li cßaßru quicuil saß li visión. Chanchan li raylal li naxcßul li ixk li oc re chi qßuirâc. Nayotßeß inchßôl xban li cßaßru quicuabi ut sachso innaßleb xban li cßaßru quicuil.


Ειπατε εν τοις εθνεσιν, Ο Κυριος βασιλευει η οικουμενη θελει βεβαιως εισθαι εστερεωμενη δεν θελει σαλευθη αυτος θελει κρινει τους λαους εν ευθυτητι. 	 Yehomak resil saß chixjunileb li tenamit nak li nimajcual Dios, aßan li tzßakal Rey. Aßan li quiqßuehoc re li ruchichßochß saß xnaßaj ut incßaß tâecßânk saß xnaßaj. Aßan li târakok âtin saß xbêneb li tenamit saß tîquilal.


Το Πνευμα του Θεου με εκαμε και η πνοη του Παντοδυναμου με εζωοποιησεν. 	 Li nimajcual Dios, aßan li quiyîban cue ut aßan ajcuiß xqßuehoc inyußam.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Νεγινωθ. Ψαλμος ωδης του Ασαφ." Γνωστος ειναι εν τη Ιουδαια ο Θεος εν τω Ισραηλ μεγα το ονομα αυτου. 	 Eb li cuanqueb saß li tenamit Judá nequeßxnau xyâlal chirix li Dios. Ut eb li cuanqueb saß li tenamit Israel nequeßxqßue xlokßal lix cßabaß.


Και ειπε Κυριος, Συ ελυπηθης υπερ της κολοκυνθης, δια την οποιαν δεν εκοπιασας, αλλ' ουδε εκαμες αυτην να αυξηση, ητις εγεννηθη εν μια νυκτι και εν μια νυκτι εχαθη. 	 Ut li Dios quixye re: —Lâat ra xacuecßa nak xchakic li jun tôn chi cßum li moco xatcßanjelac ta re raubal, chi moco lâat ta xatqßuehoc re chi mokc. Chiru jun kßojyîn quichamoß ut chiru jun kßojyîn quichakic.Cui ra xacuecßa nak xchakic li jun tôn chi cßum, ¿ma tojaß ta chic lâin incßaß tincuil xtokßobâl ruheb li tenamit Nínive? Saß li tenamit aßan cuan numenak cuakcßâl mil chi cristian ut eb aßan incßaß nequeßxnau xqßuebal retal bar cuan li us ut bar cuan li incßaß us. Ut cuanqueb ajcuiß nabal li xul. ¿Ma incßaß ta biß us xtokßobanquil ru li tenamit aßan? chan li Dios.


βεβαιως δεν θελετε εισελθει σεις εις την γην, περι της οποιας ωμοσα να σας κατοικισω εν αυτη, εκτος του Χαλεβ υιου του Ιεφοννη και του Ιησου υιου του Ναυη 	 Relic chi yâl nak mâ jun êre lâex tex-oc saß li naßajej quinyechißi êre riqßuin juramento. Caßaj cuiß eb laj Caleb li ralal laj Jefone ut laj Josué li ralal laj Nun naru teßoc.


Και οταν εις το μελλον σε ερωτηση ο υιος σου, λεγων, Τι ειναι τουτο; θελεις ειπει προς αυτον, Δια κραταιας χειρος εξηγαγεν ημας ο Κυριος εξ Αιγυπτου, εξ οικου δουλειας 	 Mokon chic lê ralal êcßajol teßxpatzß êre cßaßru xyâlal li nequebânu. Lâex têye reheb, “Nakabânu aßin re xjulticanquil nak riqßuin xnimal xcuanquilal li Dios corisi chak saß li tenamit Egipto bar cocuan cuiß chak chokß rahobtesinbil môs.


Πασαι αι πολεις, τας οποιας θελετε δωσει εις τους Λευιτας, θελουσιν εισθαι τεσσαρακοντα οκτω πολεις ταυτας θελετε δωσει μετα των περιχωρων αυτων. 	 Cuakxakib roxcßâl chixjunileb li tenamit li teßqßuehekß reheb laj levita rochbeneb lix naßajeb lix quetômk.


Ουδεις δυναται δυο κυριους να δουλευη διοτι η τον ενα θελει μισησει και τον αλλον θελει αγαπησει, η εις τον ενα θελει προσκολληθη και τον αλλον θελει καταφρονησει. Δεν δυνασθε να δουλευητε Θεον και μαμμωνα. 	 Mâ ani naru nac'anjelac chiru cuib chi patrón. Naru tixra li jun ut tixtz'ektâna li jun chic malaj ut xic' târil li jun ut tix-oxlok'i li jun chic. Jo'can nak mâ jok'e naru têc'oxla li Dios cui ca'aj cui' lê biomal nequec'oxla.


Δια πιστεως ο Ισαακ ηυλογησε τον Ιακωβ και τον Ησαυ περι των μελλοντων. 	 Laj Isaac quixpâb nak li Dios tixq'ue li quixyechi'i re. Jo'can nak quixye reheb laj Jacob ut laj Esaú nak li Dios tâosobtesînk reheb nak tâcuulak xk'ehil.


Και απηλθεν ο Ναθαν εις τον οικον αυτου. Ο δε Κυριος επαταξε το παιδιον, το οποιον εγεννησεν η γυνη του Ουριου εις τον Δαβιδ, και ηρρωστησε. 	 Laj Natán cô saß rochoch nak quirakeß chixyebal li âtin aßin. Ut li Dios quixtakla jun nimla yajel saß xbên lix cßulaßal laj David, li quicuan riqßuin li rixakil laj Urías.


Διοτι εγω ειμαι ο Κυριος, οστις σας ανεβιβασα εκ γης Αιγυπτου, δια να ημαι Θεος σας θελετε λοιπον εισθαι αγιοι, διοτι αγιος ειμαι εγω. 	 Lâin li Kâcuaß Dios. Lâin li quin-isin chak êre aran Egipto. Lâin lê Dios. Santobresinbilakex lâex xban nak santin lâin.


εκτος των δουλων αυτων και των θεραπαινιδων αυτων, οιτινες ησαν επτακισχιλιοι τριακοσιοι τριακοντα επτα και πλην τουτων, διακοσιοι ψαλτωδοι και ψαλτριαι. 	 Cuanqueb ajcuiß cuukub mil riqßuin oxib ciento riqßuin cuuklaju xcaßcßâl xmôseb, ixk ut cuînk. Ut cuanqueb ajcuiß cuib ciento aj bichanel, joß cuînk joß ixk.


Κυριε, δυναμις μου και φρουριον μου και καταφυγη μου εν ημερα θλιψεως, τα εθνη θελουσιν ελθει προς σε απο των περατων της γης και θελουσιν ειπει, Βεβαιως οι πατερες ημων εκληρονομησαν ψευδος, ματαιοτητα και τα ανωφελη. 	 Laj Jeremías quixye: —At Kâcuaß lâat nacatqßuehoc incacuilal ut lâat nacatqßuehoc inmetzßêu. Âcuiqßuin nincol cuib nak cuanquin saß raylal. Eb li najtil tenamit teßchâlk âcuiqßuin ut teßxye, “Relic chi yâl nak li yîbanbil dios li xeßxlokßoni chak li kaxeßtônil yucuaß moco yâl ta. Mâcßaß nequeßoc cuiß.


Το πρωι ομως, αφου ο Ναβαλ εξεμεθυσεν, εφανερωσε προς αυτον η γυνη αυτου τα πραγματα ταυτα και ενεκρωθη η καρδια αυτου εντος αυτου και εγεινεν ως λιθος. 	 Cuulajak chic nak ac xnumeß xcalajic laj Nabal, li rixakil quixserakßi re li cßaßru quicßulman. Cßajoß nak qui-oc xcßaßux laj Nabal chirabinquil aßan. Quisach xnaßleb ut incßaß chic qui-ecßan.


Ο Κυριος θελει ανοιξει εις σε τον αγαθον θησαυρον αυτου, τον ουρανον, δια να διδη βροχην εις την γην σου κατα τον καιρον αυτης, και δια να ευλογη παντα τα εργα των χειρων σου και θελεις δανειζει εις πολλα εθνη, συ δε δεν θελεις δανειζεσθαι. 	 Li Kâcuaß toj saß choxa tixtakla chak li hab saß xkßehil ut târosobtesi lê cßanjel. Eb li xnînkal ru tenamit teßxpatzß chi toß cßaßruheb re êriqßuin, abanan lâex incßaß têpatzß cßaßru êre chi toß riqßuineb aßan.


Η ψυχη του οκνηρου επιθυμει και δεν εχει η δε ψυχη των επιμελων θελει χορτασθη. 	 Li incßaß nacuulac chiru trabajic yal naxrahi ru li cßaßak re ru ut incßaß naxtau. Abanan li ani natrabajic nacuan cßaßru re.


Ο εργαζομενος την γην αυτου θελει χορτασθη αρτον ο δε ακολουθων τους ματαιοφρονας θελει εμπλησθη πτωχειας. 	 Li ani naxtrabaji chi us lix chßochß tâcuânk xtzacaêmk chi nabal. Abanan li ani nacuulac chiru cuânc saß xyânkeb li incßaß nequeßtrabajic, aßan mâcßaß tâcuânk re.


Τα ταγματα αυτου ηλθον ομου και ητοιμασαν την οδον αυτων εναντιον μου, και εστρατοπεδευσαν περιξ της σκηνης μου. 	 Chanchan nak quixtakla chak lix qßuila soldado chi pletic cuiqßuin nak xqßue chixjunil li raylal saß inbên. Ut chanchan nak queßxsut li cuochoch li soldado.


Και εν εκεινη τη ημερα εκυριευσεν ο Ιησους την Μακκηδα, και επαταξεν εν στοματι μαχαιρας αυτην και τον βασιλεα αυτης εξωλοθρευσεν αυτους και πασας τας ψυχας τας εν αυτη δεν αφηκεν υπολοιπον και εκαμεν εις τον βασιλεα της Μακκηδα, καθως εκαμεν εις τον βασιλεα της Ιεριχω. 	 Saß eb li cutan aßan laj Josué ut eb lix soldado queßpletic riqßuineb li cuanqueb saß li tenamit Maceda. Queßnumta saß xbêneb ut queßxcamsiheb. Mâ jun chic queßcana chi yoßyo saß li tenamit aßan. Joß nak quixcamsi lix reyeb laj Jericó, joßcan cuißchic quixbânu re lix reyeb laj Maceda.


εκεινο λοιπον, το οποιον ο Θεος συνεζευξεν, ανθρωπος ας μη χωριζη. 	 Li ani naxlak'ab li Dios, mâ ani chic naru najachoc re, chan li Jesús.


Και οτε ελαβε το βιβλιον, τα τεσσαρα ζωα και οι εικοσιτεσσαρες πρεσβυτεροι επεσον ενωπιον του Αρνιου, εχοντες εκαστος κιθαρας και φιαλας χρυσας πληρεις θυμιαματων, αιτινες ειναι αι προσευχαι των αγιων 	 Nak quixchap li botbil hu, li câhib li chanchaneb ángel ut li câhib xca'c'âl li c'ojc'ôqueb aran que'xcuik'ib ribeb chiru li Jun li chanchan carner. Cuanqueb x-arpa chi xjûnkaleb ut cuanqueb xsec' yîbanbil riq'uin oro ut cuan li sununquil ban chi sa' retalil lix tijeb li ralal xc'ajol li Dios.


Ω γενεα, ιδετε τον λογον του Κυριου Εσταθην ερημος εις τον Ισραηλ, γη σκοτους; δια τι λεγει ο λαος μου, Ημεις ειμεθα κυριοι δεν θελομεν ελθει πλεον προς σε; 	 Lâex aj Israel, ¿cßaßut nak incßaß nequerabi li cßaßru ninye êre? ¿Ma lâin ta biß joß jun li naßajej chaki chêru? ¿Ma lâin joß jun li kßojyîn nak nequecßoxla? ¿Ma mâcßaß nin-oc cuiß chêru? ¿Cßaßut nak nequeye nak têbânu li cßaßru nequeraj? ¿Cßaßut nak nequeye nak incßaß chic texsukßîk cuiqßuin?


Και υπηγαινον οι υιοι αυτου και εκαμνον συμποσια εν ταις οικιαις αυτων, εκαστος κατα την ημεραν αυτου, και εστελλον και προσεκαλουν τας τρεις αδελφας αυτων δια να τρωγωσι και να πινωσι μετ' αυτων. 	 Eb li ralal nequeßxbânu xninkßeheb rajlal saß li rochocheb chi xjunjûnkaleb nak nequeßxbânu xchihabeb. Ut nequeßxtakla xbokbaleb li ranab oxib re teßcuaßak rochbeneb.


Προσεχετε μη αποδιδη τις εις τινα κακον αντι κακου, αλλα ζητειτε παντοτε το αγαθον και εις αλληλους και εις παντας. 	 Cheq'uehak retal nak mâ ani junak sa' êyânk chixq'ue rêkaj li mâusilal qui-ux re riq'uin mâusilal. Chebânuhak ban chi junelic li c'a'ru us chêribil êrib ut riq'uin chixjunileb.


Και επηνεσεν ο κυριος τον αδικον οικονομον, οτι φρονιμως επραξε διοτι οι υιοι του αιωνος τουτου ειναι φρονιμωτεροι εις την εαυτων γενεαν παρα τους υιους του φωτος. 	 Ut li patrón quisach xch'ôl chirilbal nak k'axal cuan xna'leb li mertôm li inc'a' us xna'leb. Eb li inc'a' neque'xnau lix yâlal k'axal sêbeb xch'ôl chixc'oxlanquil chanru tixtenk'a rib, usta inc'a' us tixbânu reheb li ras rîtz'in. K'axal sêbeb xch'ôl chiruheb li ralal xc'ajol li Dios.


Εισερχομενοι δε εις την οικιαν χαιρετησατε αυτην. 	 Ut nak tex-oc sa' li cab, q'uehomak xsahil xch'ôleb ut têtz'âma li tuktûquil usilal sa' xbêneb li cuanqueb sa' li cab.


Ωστε, αγαπητοι μου, καθως παντοτε υπηκουσατε, ουχι ως εν τη παρουσια μου μονον, αλλα τωρα πολυ περισσοτερον εν τη απουσια μου, μετα φοβου και τρομου εργαζεσθε την εαυτων σωτηριαν 	 Ex inhermân, rarôquex inban, junelic xexpâban chicuu nak cuanquin chak êriq'uin. Jo'can ajcui' têbânu anakcuan nak mâ anihin êriq'uin. Junelic chexc'oxlak chirix lê colbal. Cheq'uehak taxak êch'ôl chixbânunquil li c'a'ru naraj li Kâcua' re nak tâtz'aklok ru lê colbal.


Και η οδος η κατα προσωπον αυτων ητο κατα την θεαν των θαλαμων των προς βορραν ειχον ισον μηκος με εκεινους, ισον πλατος με εκεινους και πασαι αι εξοδοι αυτων ησαν και κατα τας διαταξεις εκεινων και κατα τας θυρας εκεινων. 	 Chiruheb li cocß naßajej cuan li xmu cab. Chanchaneb li cocß naßajej li cuanqueb saß li norte. Juntakßêt xbisbaleb, joß li rok, joß li ru. Ut juntakßêt ajcuiß li oquebâleb reheb li naßajej aßan.


Και αι πυλαι αυτης θελουσι στεναξει και πενθησει και αυτη θελει κοιτεσθαι επι του εδαφους ηρημωμενη. 	 Eb li cuanqueb saß li tenamit teßyâbak ut teßxqßue li kßes ru tßicr chirixeb. Li tenamit Jerusalén tzßektânanbil tâcanâk.


Και τα πυκνα του δασους θελει κοψει εν σιδηρω, και ο Λιβανος θελει πεσει δι' ισχυρου. 	 Teßcubsîk xcuanquileb joß nak nequeßyoqßueß riqßuin mâl li nînki cheß saß qßuicheß. Chanchan nak nequeßtßaneß li châbil cheß aran Líbano.


Διοτι εφυλαξα τας οδους του Κυριου, και δεν ησεβησα εκκλινας απο του Θεου μου. 	 Lâin yôquin chixbânunquil li cßaßru naraj li Kâcuaß. Ut mâ jun cua xintzßektâna li Dios.


Ο Ιησους λοιπον προ εξ ημερων του πασχα ηλθεν εις Βηθανιαν, οπου ητο ο Λαζαρος ο αποθανων, τον οποιον ανεστησεν εκ νεκρων. 	 Cuakib cutan chic mâ nacuulac xk'ehil li nink'e Pascua nak quicuulac li Jesús Betania. A'an xtenamit laj Lázaro, li quicam ut quicuaclesîc cui'chic chi yo'yo xban li Jesús.


Και ειδεν ο σκοπος αλλον ανθρωπον τρεχοντα και ανεβοησεν ο σκοπος προς τον θυρωρον, και ειπεν, Ιδου, αλλος ανθρωπος τρεχων μονος. Και ειπεν ο βασιλευς, Και ουτος ειναι αγγελιαφορος. 	 li soldado li yô chi cßacßalênc quiril nak yô chi châlc saß ânil jun chic. Ut quixye re li na-iloc re li oquebâl: —Yô chi châlc jun chic saß ânil xjunes, chan. Laj David quixye: —Châbil esilal yô chak chixcßambal, chan.


Επιθυμειτε και δεν εχετε φονευετε και φθονειτε, και δεν δυνασθε να επιτυχητε μαχεσθε και πολεμειτε αλλα δεν εχετε, επειδη δεν ζητειτε 	 Lâex nequerahi ru li c'a'ak re ru ut xban nak inc'a' nequetau li c'a'ru nequerahi ru, nequecamsi êras êrîtz'in re nak têtau. Nacako' êch'ôl xban nak inc'a' nequetau li c'a'ru nequeraj ut xban a'an junes pletic nequebânu. Ut xban nak inc'a' nequetz'âma re li Dios li c'a'ru nequeraj, jo'can nak inc'a' naxq'ue êre.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον Ααρων και προς τον Ελεαζαρ και προς τον Ιθαμαρ, τους υιους αυτου, Τας κεφαλας σας μη αποκαλυψητε, και τα ιματια σας μη διασχισητε, δια να μη αποθανητε και ελθη οργη εφ' ολην την συναγωγην αλλ' οι αδελφοι σας, πας ο οικος του Ισραηλ, ας κλαυσωσι το καυσιμον το οποιον εκαμεν ο Κυριος 	 Laj Aarón cuan rochbeneb laj Eleazar ut laj Itamar li ralal cuib. Laj Moisés quixye reheb: —Mêrisi xbatbal lê jolom ut mêkßich lê rakß xban xrahil êchßôl re nak incßaß texcâmk ajcuiß lâex ut re nak incßaß tâchâlk xjoskßil li Kâcuaß Dios saß xbêneb chixjunileb li tenamit. Aban lê rech tenamitil aj Israel teßrahokß saß xchßôleb xban li xam li quixtakla chak li Kâcuaß.


αλλ' ο κρυπτος ανθρωπος της καρδιας, κεκοσμημενος με την αφθαρσιαν του πραου και ησυχιου πνευματος, το οποιον ενωπιον του Θεου ειναι πολυτιμον. 	 Li tz'akal xch'ina'usal li junjûnk, a'an lix tîquilal xch'ôl ut lix tûlanil. A'an inc'a' na-oso'. Li tîquil ch'ôlej ut li tûlanil, a'aneb li k'axal lok' chiru li Dios.


οτε ελεγεν ουτω, τα ποικιλα θελουσιν εισθαι ο μισθος σου, τοτε απαν το ποιμνιον εγεννα ποικιλα και οτε ελεγεν ουτω, τα παρδαλα θελουσιν εισθαι ο μισθος σου, τοτε απαν το ποιμνιον εγεννα παρδαλα. 	 Lê yucuaß quixye cue, “Lâ tojbal aßan chixjunileb li xul li repex rixeb” chan. Ut chixjunileb li xul li queßyoßla repex chic rix. Ut quixye cuißchic cue, “Lâ tojbal, aßan li xul li balacß saß rixeb” chan cue. Nak naxye chi joßcan junes balacß chic rixeb li xul li nequeßyoßla.


Ιδου, Αναμεηλ, ο υιος του Σαλλουμ του θειου σου, θελει ελθει προς σε, λεγων, Αγορασον εις σεαυτον τον αγρον μου τον εν Αναθωθ διοτι εις σε ανηκει το δικαιωμα εξαγορας δια να αγορασης αυτον. 	 Laj Hanameel li ralal laj Salum lâ cuican tâchâlk âcuiqßuin chixyebal âcue nak tâlokß chokß âcue lix chßochß li cuan Anatot xban nak lâat li rechßalal ut naru tâlokß, chan cue.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Moisés:


και Ιεζραελ, και Ιοκδεαμ, και Ζανωα, 	 Jezreel, Jocdeam, Zanoa,


δια να ελθω μετα χαρας προς εσας δια θεληματος του Θεου και να συναναπαυθω με σας. 	 Cui li Dios naraj, chincuulak ta êriq'uin chi sa sa' inch'ôl. Ut chisahok' taxak kach'ôl sa' comonil riq'uin xjulticanquil li Cristo nak toxincuânk êriq'uin.A' taxak li Dios, li naq'uehoc tuktûquil usilal, chicuânk êriq'uin chêjunilex. Jo'can taxak.


Αποστειλον μοι και ξυλα κεδρινα, πευκινα και ξυλα αλγουμειμ εκ του Λιβανου διοτι εγω γνωριζω οτι οι δουλοι σου εξευρουσι να κοπτωσι ξυλα εν τω Λιβανω και ιδου, οι δουλοι μου θελουσιν εισθαι μετα των δουλων σου, 	 Ut tâtakla ajcuiß chak cue li cheß chacalteß, li ciprés, ut li sándalo li cuan aran Líbano. Ninnau nak eb li nequeßcßanjelac châcuu nequeßxnau xyocßbal chi châbil li cheß. Ut lâin tintaklaheb ajcuiß li nequeßcßanjelac chicuu re nak teßxtenkßaheb.


Και εσταθη εκει η χειρ του Κυριου επ' εμε και ειπε προς εμε, Σηκωθητι, εξελθε εις την πεδιαδα και εκει θελω λαλησει προς σε. 	 Ut li Kâcuaß quixqßue xcacuilal inchßôl ut quixye cue: —Anakcuan tatxic saß li cßalebâl ut aran tinâtinak âcuiqßuin, chan.


Διοτι εαν ο Αβρααμ εδικαιωθη εκ των εργων, εχει καυχημα, αλλ' ουχι ενωπιον του Θεου. 	 Cui ta riq'uin xyehom xbânuhom quitîcobresîc xch'ôl laj Abraham, cuan raj c'a'ru quixnimobresi cui' rib. Abanan mâcua' raj chiru li Dios.


Η δε ειπε, Καθου, θυγατηρ μου, εωσου ιδης πως θελει τελειωσει το πραγμα διοτι ο ανθρωπος δεν θελει ησυχασει, εωσου τελειωση το πραγμα σημερον. 	 Ut lix Noemí quixye re: —Anakcuan, at incoß, koybenihak cßaß na ru tâcßulmânk. Lâin ninnau nak laj Booz incßaß tixcanab chi joßcan. Toj retal tixyîb ru chiru ajcuiß li cutan aßin, chan lix Noemí.


Ειναι ως το πολυτιμον μυρον επι την κεφαλην, το καταβαινον επι τον πωγωνα, τον πωγωνα του Ααρων το καταβαινον επι το στομιον του ενδυματος αυτου 	 Chanchan li sununquil aceite li quiqßueheß saß xjolom laj Aarón. Nahoyeß chiru lix mach, ut natßaneß ajcuiß chiru li rakß.Chanchan li xchußque li qßuebil xban li Dios, li nacube saß li tzûl Hermón ut saß li tzûl Sión. Aran quirosobtesi lix tenamit li Kâcuaß ut quixqßue li junelic yußam reheb.


Οταν πολιορκης πολιν τινα ημερας πολλας, πολεμων αυτην δια να εξουσιασης αυτην, δεν θελεις εξολοθρευσει τα δενδρα αυτης, καταφερων επ' αυτα πελεκυν διοτι εξ αυτων δυνασαι να τρεφησαι και δεν θελεις κοψει αυτα. Μηπως ειναι ανθρωπος το δενδρον του αγρου, ωστε να ελθη εναντιον σου εν τη πολιορκια; 	 Nak yôkex chi pletic re têrêchani junak li tenamit, cui texbâyk chi pletic riqßuineb, mêtßaneb li cheß li nequeßûchin xban nak târûk têtzaca li ru li nequeßxqßue. Li cheß mâcuaßeb cuînk re nak têsach ruheb.Abanan naru têtßaneb li cheß li incßaß nequeßûchin. Naru teßcßanjelak re xyîbanquil li taklebâl re tex-oc saß li tenamit toj retal têrêchani.


Μακαριοι οι ειρηνοποιοι, διοτι αυτοι θελουσιν ονομασθη υιοι Θεου. 	 Us xak reheb li neque'xtenk'a ras rîtz'in chi cuânc sa' tuktûquil usilal xban nak eb a'an ralal xc'ajol li Dios te'yehek' reheb.


Διοτι ουδε ο ανθρωπος γνωριζει τον καιρον αυτου καθως οι ιχθυες οιτινες πιανονται εν κακω δικτυω, και καθως τα πτηνα, τα οποια πιανονται εν παγιδι, ουτω παγιδευονται οι υιοι των ανθρωπων εν καιρω κακω οταν εξαιφνης επελθη επ' αυτους. 	 Li cuînk incßaß naxnau jokße tixcßul junak chßaßajquilal. Chanchaneb li car li nequeßchapeß riqßuin yoy. Ut chanchaneb li xul li nequeßchapeß riqßuin raßal. Joßcan ajcuiß nequeßxcßul li cuînk. Eb aßan nequeßxcßul li chßaßajquilal chi mâcßaßeb saß xchßôl nak nacuulac xkßehil.


Το δε υπολοιπον του λαου το εναπολειφθεν εν τη πολει και τους προσφυγοντας, οιτινες προσεφυγον εις αυτον, και το υπολοιπον του λαου το εναπολειφθεν εφερεν αιχμαλωτον εις Βαβυλωνα Νεβουζαραδαν ο αρχισωματοφυλαξ. 	 Tojoßnak laj Nabuzaradán li nataklan saß xbêneb chixjunileb li soldado, quixchapeb ut quixcßameb chi prêxil aran Babilonia chixjunileb li cristian li queßcana saß li tenamit. Ut quixcßameb ajcuiß li queßxkßaxtesi ribeb rubeleb xcuanquil.


δια να γεινη η κοινωνια της πιστεως σου ενεργος δια της φανερωσεως παντος καλου του εν υμιν εις Χριστον Ιησουν. 	 Ut nintz'âma ajcui' chiru li Dios nak tatxtenk'a re nak tâc'utûnk chanru lâ pâbâl. Ut nak te'ril li rusilal li Jesucristo cuan âcuiq'uin, te'q'uîk sa' xpâbâleb.


Η δικαιοσυνη φυλαττει τον τελειον την οδον η δε ασεβεια καταστρεφει τον αμαρτωλον. 	 Li châbileb xnaßleb nequeßcoleß xban nak tîqueb xchßôl. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb, aß ajcuiß li mâc li nequeßxbânu, aßan tâsachok reheb.


Μετα δε πολυν καιρον, ετελευτησεν ο βασιλευς της Αιγυπτου και κατεστεναξαν οι υιοι Ισραηλ δια την δουλειαν και ανεβοησαν και η βοη αυτων ανεβη προς τον Θεον εξ αιτιας της δουλειας. 	 Ac xnumeß chic nabal cutan nak quicam lix reyeb laj Egipto. Eb laj Israel japjôqueb re xban li raylal yôqueb chixcßulbal joß rahobtesinbil môs. Li Dios quirabi nak yôqueb chi kßokônc.


Διοτι ελαβε παρα Θεου Πατρος τιμην και δοξαν, οτε ηλθεν εις αυτον τοιαυτη φωνη υπο της μεγαλοπρεπους δοξης, Ουτος ειναι ο Υιος μου ο αγαπητος, εις τον οποιον εγω ευηρεστηθην 	 Lâo xkil riq'uin xnak' ku nak li Kâcua' Jesucristo quixc'ul lix nimanquil ru ut lix lok'al riq'uin li Dios Acuabej. Ut quikabi xyâb xcux li Dios nak quixye chak sa' lix nimajcual lok'al, a'an a'in li cualal k'axal raro inban. Ut c'ojc'o inch'ôl riq'uin, chan.


Και εν τη ημερα εκεινη οι προφηται θελουσι καταισχυνθη, εκαστος εκ της ορασεως αυτου, οταν προφητευη, και δεν θελουσιν ενδυεσθαι ενδυμα τριχινον δια να απατωσι. 	 Ut eb li profeta aj balakß teßxutânâk xban li ticßtiß li ac xeßxye. Ut incßaß chic teßbalakßînk riqßuin rocsinquil li rakß profeta chirixeb.


τωρα λοιπον προσταξον να κοψωσιν εις εμε κεδρους εκ του Λιβανου και οι δουλοι μου θελουσιν εισθαι μετα των δουλων σου και θελω δωσει εις σε μισθον δια τους δουλους σου, κατα παντα οσα ειπας διοτι συ εξευρεις οτι μεταξυ ημων δεν ειναι ουδεις ουτως εμπειρος να κοπτη ξυλα, ως οι Σιδωνιοι. 	 Joßcan nak nintzßâma châcuu nak tâtaklaheb aran Líbano li nequeßcßanjelac châcuu re nak teßxyocß li nînki cheß chacalteß. Lâin tintojeb lâ môs li joß nimal tâcuaj lâat. Eb li nequeßcßanjelac chicuu incßaß nequeßxnau xcßanjelanquil chi châbil li cheß, abanan teßxtenkßaheb li cuanqueb Sidón, li nequeßxnau xcßanjelanquil chi us li chacalteß.—


Και ειπε προς τους υιους Ισραηλ, λεγων, Οταν εις το μελλον ερωτωσιν οι υιοι σας τους πατερας αυτων, λεγοντες, Τι δηλουσιν οι λιθοι ουτοι; 	 Ut quixye reheb laj Israel: —Mokon eb lê ralal êcßajol teßxpatzß êre: “¿Cßaßru aj e li pec aßin?” chaßkeb.


Και εζωσθη ο Δαβιδ την ρομφαιαν αυτου επανωθεν της πανοπλιας αυτου και ηθελησε να περιπατηση διοτι δεν ειχε δοκιμασει. Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Σαουλ, Δεν δυναμαι να περιπατησω με ταυτα διοτι δεν εδοκιμασα ποτε. Και εξεδυθη ο Δαβιδ αυτα επανωθεν αυτου. 	 Ut quixqßue lix kßesnal chßîchß saß xcßâmal xsaß saß xbên li rakß. Ut laj David qui-oc chi bêc, abanan incßaß quiru chi bêc xban nak toj mâjiß cßaynak chi bêc riqßuin rakß soldado. Laj David quixye re laj Saúl: —Lâin incßaß ninru chi bêc riqßuin li akßej aßin xban nak moco cßaynakin ta, chan. Ut quirisi chirix li rakß chßîchß.


Και ηκουσαν Σεφατιας ο υιος του Ματθαν και Γεδαλιας ο υιος του Πασχωρ και Ιουχαλ ο υιος του Σελεμιου και Πασχωρ ο υιος του Μαλχιου τους λογους, τους οποιους ο Ιερεμιας ελαλησε προς παντα τον λαον, λεγων, 	 Cuanqueb cuînk li queßrabi cßaßru yô chixyebal reheb li tenamit laj Jeremías. Aßaneb aßin: laj Sefatías li ralal laj Matán, laj Gedalías li ralal laj Pasur, laj Jucal li ralal laj Selemías ut laj Pasur li ralal laj Malquías.


οστις μονος εχει την αθανασιαν, κατοικων φως απροσιτον, τον οποιον ουδεις των ανθρωπων ειδεν ουδε δυναται να ιδη εις τον οποιον εστω τιμη και κρατος αιωνιον αμην. 	 Li Dios yo'yo chi junelic. Mâc'a' xticlajic ut mâc'a' roso'jic. A'an cutan saken chi junelic ut mâ ani naru na-oc riq'uin xban nak k'axal lok'. Inc'a' ilbil ru chi moco na-ile' ru sa' ruchich'och'. Chikaq'uehak taxak xlok'al ut chikalok'onihak taxak xban nak k'axal nim lix cuanquilal anakcuan ut chi junelic. Jo'can taxak.


Και προσεφερε το δωρον του λαου και ελαβε τον τραγον της περι αμαρτιας προσφορας του λαου και εσφαξεν αυτον, και προσεφερεν αυτον περι αμαρτιας, καθως και το πρωτον. 	 Chirix aßan laj Aarón quixqßue lix mayejeb li tenamit. Quixchap li têlom chibât ut quixcamsi. Ut quixmayeja chiru li Kâcuaß re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb joß quixbânu riqßuin li xbên mayej.


Ο δε εσιωπα και δεν απεκριθη ουδεν. Παλιν ο αρχιερευς ηρωτα αυτον, λεγων προς αυτον Συ εισαι ο Χριστος ο Υιος του Ευλογητου; 	 Ut li Jesús mâ jun âtin quixye. Ut li xyucua'ileb aj tij quixpatz' cui'chic re li Jesús ut quixye re: -¿Ma lâat li Cristo li Ralal li nimajcual Dios? chan re.


Και το παιδιον ο Σαμουηλ υπηρετει τον Κυριον εμπροσθεν του Ηλει. Ο λογος δε του Κυριου ητο σπανιος κατ' εκεινας τας ημερας ορασις δεν εφαινετο. 	 Laj Samuel yô chi cßanjelac chiru li Dios saß xsâjilal ut laj Elí naxcßut chiru chanru tixbânu. Saß eb li cutan aßan li Kâcuaß incßaß quirâtinaheb li tenamit rajlal, ut moco junelic ta quixcßut li visión chiruheb.


Και ειπαν οι πρεσβυτεροι της Γαλααδ προς τον Ιεφθαε, Ο Κυριος ας ηναι μαρτυς μεταξυ ημων, εαν δεν καμωμεν κατα τον λογον σου. 	 Eb aßan queßchakßoc ut queßxye re: —Li Kâcuaß nanaßoc re nak takabânu li cßaßru nacacuaj, chanqueb.


Οι δουλοι δε του Δαβιδ επαταξαν εκ του Βενιαμιν και εκ των ανδρων του Αβενηρ τριακοσιους εξηκοντα ανδρας, οιτινες απεθανον. 	 Ut eb lix soldados laj David queßxcamsiheb oxib ciento riqßuin oxcßâl lix soldados laj Abner, xcomoneb li ralal xcßajol laj Benjamín.Laj Joab queßxxoc li camenak Asael ut queßxmuk aran Belén saß li naßajej li quimukeß cuiß lix yucuaß. Chirix chic aßan queßbêc chiru li kßojyîn. Yô chi sakêuc nak queßcuulac Hebrón.


Και τι αλλο εθνος επι της γης ειναι ως ο λαος σου ο Ισραηλ, τον οποιον ο Θεος ηλθε να εξαγοραση δια λαον εαυτου, δια να καμης εις σεαυτον ονομα μεγαλωσυνης και τρομου, εκβαλλων τα εθνη απ' εμπροσθεν του λαου σου, τον οποιον ελυτρωσας εξ Αιγυπτου; 	 Mâ jun chic tenamit cuan saß ruchichßochß joß lâ tenamit Israel. At Kâcuaß, lâat catcoloc reheb re nak teßoc chokß âtenamit. Lâat cabânu milagros ut sachba chßôlej nak cacuisiheb li jalanil tenamit saß lix naßajeb lâ tenamit li cacoleb nak cacuisiheb chak Egipto. Cabânu aßan re xcßutbesinquil nak lâat kßaxal nim lâ cuanquil.


και μη αφησητε υπολοιπον απ' αυτου εως το πρωι ο, τι δε περισσευση απ' αυτου εως το πρωι, καυσατε εν πυρι. 	 Li joß qßuial li tâelaßânk mêxoc chokß re cuulaj. Cßatbil têbânu.


Αφου δε εγεινεν εσπερα, λεγει ο κυριος του αμπελωνος προς τον επιτροπον αυτου Καλεσον τους εργατας και αποδος εις αυτους τον μισθον, αρχισας απο των εσχατων εως των πρωτων. 	 Ut nak qui-ecuu, li patrón quixye re lix mertôm: -Bokeb laj c'anjel ut tâtojeb. Li tâtojeb xbên cua, a'aneb li toje' xe'oc, ut nak ac xatrake' xtojbaleb a'an, tojo'nak tâtojeb li xe'oc ek'ela.-


Διοτι εαν αληθως διορθωσητε τας οδους σας και τας πραξεις σας εαν εντελως εκτελεσητε κρισιν αναμεσον ανθρωπου και του πλησιον αυτου 	 Jalomak lê cßaßux ut canabomak xbânunquil li incßaß us, ut cuânkex saß tîquilal riqßuineb lê ras êrîtzßin.


και θελω ευλογησει τους ευλογουντας σε, και τους καταρωμενους σε θελω καταρασθη και θελουσιν ευλογηθη εν σοι πασαι αι φυλαι της γης. 	 Yalak ani tâbânûnk usilal âcue, tinbânu ajcuiß usilal re lâin. Li ani tâtzßektânânk âcue, lâin tintzßektânaheb ajcuiß aßan. Saß âcßabaß lâat, tincuosobtesiheb chixjunileb li cristian li teßcuânk saß ruchichßochß, chan li Dios re laj Abram.


Τοτε οι ανθρωποι εκεινοι συνηχθησαν και ευρηκαν τον Δανιηλ καμνοντα αιτησιν και ικετευοντα ενωπιον του Θεου αυτου. 	 Ut eb li xicß nequeßiloc re laj Daniel queßxchßutub ribeb chiru lix ventana ut queßril nak laj Daniel yô chi tijoc ut yô chi tzßâmânc chiru lix Dios.


Ως απο παχους και μυελου θελει χορτασθη η ψυχη μου και δια χειλεων αγαλλιασεως θελει υμνει το στομα μου, 	 Cßojcßôk inchßôl âcuiqßuin joß junak ac xrakeß chixcuaßbal li châbil tzacaêmk. Ut chi sa saß inchßôl tinqßue âlokßal.


Προσταξον τους υιους Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Οταν εισελθητε εις την γην Χανααν, την γην εκεινην ητις θελει σας πεσει εις κληρονομιαν, την γην Χανααν μετα των οριων αυτης, 	 —Tâye reheb laj Israel chi joßcaßin. Aßaneb aßin li nubâl re lê naßaj nak tex-oc saß li naßajej Canaán, li tinqßue chokß êre.


Και απηγγειλεν ο Μωυσης προς τον Ααρων παντας τους λογους του Κυριου, τους οποιους παρηγγειλεν εις αυτον, και παντα τα σημεια, τα οποια προσεταξεν εις αυτον. 	 Ut laj Moisés quixserakßi re laj Aarón chixjunil li cßaßru quiyeheß re xban li Kâcuaß Dios. Quixserakßi ajcuiß re chirix chixjunil li cßaßru quitaklâc xbânunquil.


και θελω σας λαβει εις εμαυτον δια λαον μου και θελω εισθαι Θεος υμων και θελετε γνωρισει οτι εγω ειμαι Κυριος ο Θεος υμων, οστις σας εκβαλλω υποκατωθεν των φορτιων των Αιγυπτιων 	 Lâin texinqßue chokß intenamit. Lâinak lê Dios. Lâex tênau nak lâin li nimajcual Dios li tâisînk êre saß li cacuil trabaj saß rukßeb laj Egipto.


Τας κρισεις μου θελετε καμει και τα προσταγματα μου θελετε φυλαττει, δια να περιπατητε εις αυτα. Εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σας. 	 Chebânuhak ban li naxye saß lin chakßrab li xinqßue êre. Chebânuhak chixjunil li cßaßru xexintakla cuiß. Lâin li Kâcuaß lê Dios xinyehoc re aßin.


Και εφερεν εξω ο Μωυσης πασας τας ραβδους απ' εμπροσθεν του Κυριου προς παντας τους υιους Ισραηλ και αυτοι ειδον και ελαβον εκαστος την ραβδον αυτου. 	 Laj Moisés quirisiheb li xukß saß li tabernáculo chiru li Kâcuaß. Ut quixcßut chiruheb laj Israel. Queßril ut li junjûnk queßxchap lix xukß.


Η χαρις του Κυριου Ιησου Χριστου ειη μεθ' υμων. 	 A' taxak li rusilal li Kâcua' chicuânk êriq'uin.K'axal nequexinra chêjunilex xban nak junajo chic sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo. Jo'can taxak.


Αποστρεφεις το προσωπον σου, ταραττονται σηκονεις την πνοην αυτων, αποθνησκουσι και εις το χωμα αυτων επιστρεφουσιν 	 Nak lâat incßaß chic tâqßue lix tzacaêmkeb, teßoc xxiu. Cui lâat tâcuisi lix musikßeb, teßcâmk ut teßsukßîk cuißchic chßochß.


και εφυγεν αυτος μετα παντων των υπαρχοντων αυτου και εσηκωθη και διεβη τον ποταμον και διευθυνθη προς το ορος Γαλααδ. 	 Laj Jacob quiêlelic riqßuin chixjunil li cßaßru cuan re. Quinumeß saß li nimaß Eufrates ut quixcßam li be li naxic saß li tzûl Galaad.


Και παντα οσα δεν εχουσι πτερα και λεπη, εν ταις θαλασσαις και εν τοις ποταμοις, απο παντων οσα κινουνται εν τοις υδασι και απο παντος εμψυχου ζωου το οποιον ειναι εν τοις υδασι, θελουσιν εισθαι βδελυκτα εις εσας 	 Abanan eb li xul li cuanqueb saß eb li nimaß ut li palau incßaß têtzaca cui mâcßaßeb xxicß ut mâcßaßeb xta rix. Tzßektânanbilak êban.


Και εκαλεσεν ο οικος του Ισραηλ το ονομα αυτου Μαν ητο δε ομοιον με σπορον κοριανδρου λευκον και η γευσις αυτου ως πλακουντιον με μελι. 	 Eb laj Israel maná queßxqßue chokß xcßabaß li tzacaêmk aßan. Li maná sak ut chanchan riyajil li culantro. Lix sahil chanchan yîbanbil caxlan cua riqßuin xyaßal cab.


Και εκβαλοντες αυτον εξω του αμπελωνος, εφονευσαν Τι λοιπον θελει καμει εις αυτους ο κυριος του αμπελωνος; 	 Que'risi sa' li na'ajej a'an ut que'xcamsi. ¿C'a'ru nequeye lâex? ¿C'a'ru tixbânu laj êchal re li acuîmk riq'uineb li cuînk a'in? Lâin tinye êre c'a'ru tixbânu.


και δια να δοξασωσι τα εθνη τον Θεον δια το ελεος αυτου, καθως ειναι γεγραμμενον Δια τουτο θελω σε υμνει μεταξυ των εθνων και εις το ονομα σου θελω ψαλλει. 	 Quic'ulun ajcui' chixtenk'anquileb li mâcua'eb aj judío re nak te'xlok'oni li Dios xban nak k'axal nim li ruxtân. Tz'îbanbil chi jo'ca'in sa' li Santil Hu: Jo'can nak lâin tatinlok'oni sa' xyânkeb li mâcua'eb aj judío. Ut tinbichânk ajcui' re âlok'oninquil. (Sal. 18:49)


Και εστρατοπεδευσαν παρα τον Ιορδανην, απο Βαιθ-ιεσιμωθ εως Αβελ-σιττιμ, εις τας πεδιαδας Μωαβ. 	 Aran chire li nimaß Jordán queßxyîb lix muhebâleb saß eb li naßajej naticla Bet-jesimot nacuulac toj Abel-sitim saß li cßalebâl cuan xcuênt Moab.


αν οι ανθρωποι της σκηνης μου δεν ειπον, τις θελει δειξει ανθρωπον μη χορτασθεντα απο των κρεατων αυτου; 	 Eb lin môs nequeßxnau chi tzßakal nak junelic ninqßueheb xcuaheb li nequeßcuulac saß cuochoch.


Ο δε Αβεσσαλωμ εφυγε. Και υψωσας ο νεος, ο σκοπος, τους οφθαλμους αυτου, ειδε, και ιδου, λαος πολυς επορευετο δια της οδου οπισθεν αυτου κατα το πλευρον του ορους. 	 Nak laj Absalón yô chi êlelic, jun li soldado li yô chi cßacßalênc quixqßue retal nak nabaleb yôqueb chak chi cubec saß li tzûl saß li be li naxic Horonaim.


Και εν τη ημερα εκεινη θελω ζητησει να εξολοθρευσω παντα τα εθνη τα ερχομενα κατα της Ιερουσαλημ. 	 Saß eb li cutan aßan lâin tinsach chixjunil li xnînkal ru tenamit li teßchâlk chi pletic riqßuineb laj Jerusalén, chan li Kâcuaß.


Δια τουτο ευφρανθη η καρδια μου και ηγαλλιασεν η γλωσσα μου ετι δε και η σαρξ μου θελει αναπαυθη επ' ελπιδι. 	 Numtajenak li saylal cuan saß li cuâm xban nak cßojcßo inchßôl riqßuin li Kâcuaß.


Και Ματταθιας, ο εκ των Λευιτων, ο πρωτοτοκος Σαλλουμ του Κοριτου, ειχε την επιστασιαν των τηγανιζομενων πραγματων. 	 Laj Matatías li xbên ralal laj Salum li coreíta, aßan aj levita. Aßan li qui-iloc re li caxlan cua li quimayejâc.


υπο τινων δε οτι ο Ηλιας εφανη, υπ' αλλων δε, οτι ανεστη εις των αρχαιων προφητων. 	 Ut cuan ajcui' li yôqueb chi yehoc re nak a'an li profeta Elías li xchal cui'chic. Ut cuan cui'chic li yôqueb chi yehoc re nak mâre a'an jun xcomoneb li profeta li que'cuan junxil li xcuacli cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak.


Η αγαπη μου μετα παντων υμων εν Χριστω Ιησου αμην. 	 K'axal nequexinra chêjunilex xban nak junajo chic sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo. Jo'can taxak.


Ο Κυριος εγυμνωσε τον αγιον βραχιονα αυτου ενωπιον παντων των εθνων και παντα τα περατα της γης θελουσιν ιδει την σωτηριαν του Θεου ημων. 	 Li Kâcuaß tixcßutbesi lix cuanquil chiruheb li xnînkal tenamit. Ut chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß teßxqßue retal nak li Kâcuaß, aßan xcoloc ke.


αλλ' ουτοι ειναι λαος σου και κληρονομια σου, τους οποιους εξηγαγες με την δυναμιν σου την μεγαλην και με τον βραχιονα σου τον εξηπλωμενον. 	 At Kâcuaß, aßaneb lâ tenamit. Aßaneb li sicßbil ruheb âban. Lâat cat-isin reheb Egipto riqßuin xnimal lâ cuanquilal, chanquin re li Dios.


Και ο Πιλατος ειπε προς αυτον Λοιπον βασιλευς εισαι συ; Απεκριθη ο Ιησους Συ λεγεις οτι βασιλευς ειμαι εγω. Εγω δια τουτο εγεννηθην και δια τουτο ηλθον εις τον κοσμον, δια να μαρτυρησω εις την αληθειαν. Πας οστις ειναι εκ της αληθειας ακουει την φωνην μου. 	 Laj Pilato quixye re: -Lâat rey chi jo'canan.- Li Jesús quixye re: -Yâl li xaye nak lâin rey. A'an aj e nak quinchal chi yo'lâc arin sa' ruchich'och' re xch'olobanquil lix yâlal. Ut chixjunileb li neque'raj xnaubal lix yâlal, neque'rabi li c'a'ru ninye, chan.


Τα λογια του στοματος αυτου ειναι ανομια και δολος δεν ηθελησε να νοηση δια να πραττη το αγαθον. 	 Junes saß yibru âtin nequeßâtinac ut aj ticßtißeb. Incßaß chic us lix naßlebeb. Junes mâusilal chic nequeßxbânu.


Και ειπεν ο Σαουλ προς την Μιχαλ, Δια τι με ηπατησας ουτω και απεπεμψας τον εχθρον μου και διεσωθη; Και απεκριθη Μιχαλ προς τον Σαουλ, Αυτος ειπε προς εμε, Αφες με να φυγω δια τι να σε θανατωσω; 	 Laj Saúl quixye re lix Mical: —¿Cßaßut nak xinâbalakßi chi joßcaßin? ¿Cßaßut nak xacanab chi êlelic li xicß na-iloc cue? chan. Ut lix Mical quixye re: —Aßan xye cue nak tinixcamsi cui incßaß tintenkßa chi êlelic, chan.


και μεταστησας αυτον, ανεστησεν εις αυτους βασιλεα τον Δαβιδ, περι του οποιου και ειπε μαρτυρησας Ευρον Δαβιδ τον του Ιεσσαι, ανδρα κατα την καρδιαν μου, οστις θελει καμει παντα τα θεληματα μου. 	 Ut nak qui-isîc laj Saúl, li Dios quixq'ue laj David chok' xreyeb ut quixye: -Xinsic' ru laj David ralal laj Isaí. Nacuulac chicuu lix na'leb li cuînk a'an. A'an tixbânu chixjunil li c'a'ru nacuaj lâin, chan.


εξηλθεν ο Αβδε-μελεχ εκ της οικιας του βασιλεως και ελαλησε προς τον βασιλεα, λεγων, 	 laj Ebed-melec qui-el saß li palacio ut cô chi âtinac riqßuin ut quixye re:


Και αφου διηλθον την νησον μεχρι της Παφου, ευρον τινα μαγον ψευδοπροφητην Ιουδαιον ονομαζομενον Βαριησουν, 	 Yôqueb chixbeninquil chixjunil li na'ajej li sutsu sa' ha'. Que'cuulac sa' li tenamit Pafos. Aran que'xtau jun aj tûl aj judío. Barjesús lix c'aba'. Li cuînk a'an aj balak'. Naxye nak sa' xc'aba' li Dios naâtinac. Abanan moco yâl ta.


Και διηγηθη ο Μωυσης προς τον πενθερον αυτου παντα οσα ο Κυριος εκαμεν εις τον Φαραω και εις τους Αιγυπτιους υπερ του Ισραηλ, παντας τους μοχθους οιτινες συνεβησαν εις αυτους καθ' οδον, και ηλευθερωσεν αυτους ο Κυριος. 	 Laj Moisés quixserakßi re li quilajxbânu li Kâcuaß Dios riqßuin laj faraón joß eb ajcuiß laj Egipto saß xcßabaßeb laj Israel. Quixserakßi reheb chirix chixjunil li raylal li quilajeßxcßul nak yôqueb chi xic saß li chaki chßochß ut quixye reheb chanru nak li Kâcuaß Dios quixcoleb laj Israel.


Δεν εφυλαξαν την διαθηκην του Θεου, και εν τω νομω αυτου δεν ηθελησαν να περιπατωσι 	 Incßaß queßxbânu li queßxyechißi re li Dios nak queßxbânu li contrato riqßuin. Ut queßxkßet li râtin.


Και ανεβλεψε, και ιδου, πλησιον της κεφαλης αυτου αρτος εγκρυφιας και αγγειου υδατος. Και εφαγε και επιε και παλιν επλαγιασε. 	 Ut laj Elías quiril nak cuan cuiß lix jolom cuan jun li caxlan cua pombil saß ru xam, ut jun xar li haß. Quicuacli, quicuaßac qui-ucßac ut quicuar cuißchic.


Και το ονομα του ποταμου του δευτερου, Γιων ουτος ειναι ο περικυκλονων πασαν την γην Χους. 	 Li xcab li nimaß Gihón xcßabaß. Aßan li nanumeß saß li tenamit Cus.


Σιμων ο Κανανιτης και ο Ιουδας ο Ισκαριωτης, οστις και παρεδωκεν αυτον. 	 laj Simón aj Canaán, ut laj Judas Iscariote, a' li quik'axtesin re li Jesús sa' ruk'eb li xic' neque'iloc re.


Διοτι οι οφθαλμοι αυτου ειναι επι τας οδους του ανθρωπου, Και βλεπει παντα τα βηματα αυτου. 	 Li Dios yô chirilbal chixjunil li nequeßxbânu li cristian ut naxnau chixjunil.


Ειρηνη δεν ειναι εις τους ασεβεις, λεγει ο Θεος μου. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb mâ jokße teßcuânk saß tuktûquil usilal, chan lin Dios.


Μακαριος ο ανθρωπος, οστις δεν περιεπατησεν εν βουλη ασεβων, και εν οδω αμαρτωλων δεν εσταθη, και επι καθεδρας χλευαστων δεν εκαθησεν 	 Us xak re li cuînk li incßaß naxcßûluban xtacchiß li incßaß useb xnaßleb. Us xak re li cuînk li incßaß naxjunaji rib riqßuineb laj mâc chi moco naxjunaji rib riqßuineb li nequeßhoboc re li Kâcuaß Dios.


εν ταις αυλαις του οικου του Κυριου, εν μεσω σου, Ιερουσαλημ. Αλληλουια. 	 Aran Jerusalén chiru lix templo li nimajcual Dios, tinqßue li cßaßru xinyechißi re li Kâcuaß. ¡Lokßoninbil taxak li Kâcuaß!


Και ανεστησα εκ των υιων σας δια προφητας και εκ των νεανισκων σας δια Ναζηραιους. Δεν ειναι ουτως, υιοι Ισραηλ; λεγει Κυριος. 	 Saß xyânkeb lê ralal êcßajol lâex aj Israel xinsiqßueb ru li teßcuânk chokß profeta ut xinsiqßueb ru li toj sâjeb li queßxkßaxtesi rib chi cßanjelac chicuu chokß Nazareo. ¿Ma incßaß ta biß yâl nak joßcan quinbânu? chan li Kâcuaß.


Και εν τη εσπερινη προσφορα εσηκωθην απο της ταπεινωσεως μου, και διασχισας το ιματιον μου και το επενδυμα μου, εκλινα επι τα γονατα μου και εξετεινα τας χειρας μου προς Κυριον τον Θεον μου, 	 Saß x-ôril li mayejac re li ecuu, quincuacli saß li naßajej bar quincßojla cuiß chi ra saß inchßôl. Ac xinpej li cuakß nak quincuikßib cuib. Quintaksi li cuukß ut quin-oc chi tijoc chiru li Kâcuaß lin Dios.


Εν τη αμαξη τη πρωτη ησαν ιπποι κοκκινοι, και εν τη αμαξη τη δευτερα ιπποι μελανες, 	 Li xbên carruaje quelonbil xbaneb li cacuây cak rixeb; li xcab, aßan quelonbil xbaneb li cacuây kßek rixeb.


και ανεβαινε το οριον εως Βαιθ-ογλα, και διεβαινεν απο βορρα της Βαιθ-αραβα και ανεβαινε το οριον εως του λιθου του Βοαν υιου του Ρουβην 	 Naxic toj saß li naßajej Bet-hogla ut nacuulac toj saß li naßajej Bet-arabá. Ut naxic toj cuan cuiß li sakônac li cuan saß lix naßaj laj Bohán li ralal laj Rubén.


Εγω ειμαι το ανθος του Σαρων και το κρινον των κοιλαδων. 	 Lâin chanchanin li rosa re Sarón. Ut chanchanin li azucena li cuan saß li ru takßa.


Και επαταξεν ο Κυριος τον βασιλεα, και ητο λεπρος εως της ημερας του θανατου αυτου και κατωκει εν οικια αποκεχωρισμενη. Ητο δε επι του οικου Ιωθαμ ο υιος του βασιλεως, κρινων τον λαον της γης. 	 Li Kâcuaß Dios quixqßue jun li yajel saklep chirix li rey Azarías. Joßcan nak quicuan xjunes saß rochoch toj chalen nak quicam. Ut laj Jotam li ralal quicuan saß li palacio ut quitaklan saß xbêneb li tenamit.


και περιεπατησαν εις τα νομιμα των εθνων, τα οποια εξεδιωξεν ο Κυριος απεμπροσθεν των υιων Ισραηλ, και τα των βασιλεων του Ισραηλ, τα οποια εθεσπισαν. 	 Eb laj Israel queßxbânu li incßaß us joß queßxbânu li jalaneb xtenamit li queßisîc xban li Dios saß li naßajej li queßoc cuiß. Ut queßxbânu ajcuiß li incßaß us li queßcßameß cuiß xbeheb xbaneb li rey li queßcuan aran Israel.


Ας μη ταραττηται η καρδια σας πιστευετε εις τον Θεον, και εις εμε πιστευετε. 	 Misach êch'ôl chi c'oxlac. Chepâb li Dios ut chinêpâb ajcui' lâin.


Και πεινασας ηθελε να φαγη ενω δε ητοιμαζον, επηλθεν επ' αυτον εκστασις, 	 Quichal xtz'ocajic ut quiraj raj ru cua'ac. Abanan toj yôqueb chixyîbanquil lix tzacaêmk. Nak toj yô chiroybeninquil lix tzacaêmk, quiril jun li visión.


Δια τουτο προφητευσον και ειπε προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, λαε μου, εγω ανοιγω τους ταφους σας και θελω σας αναβιβασει εκ των ταφων σας, θελω σας φερει εις την γην του Ισραηλ. 	 Joßcan ut nak tâye reheb: Joßcaßin xye li Kâcuaß li nimajcual Dios. Ex intenamit, lâin tinte li naßajej li mukmûquex cuiß ut texcuisi aran. Texincßam cuißchic toj saß lê naßaj Israel.


Παρετηρουν τα κερατα και ιδου, ετερον μικρον κερας ανεβη μεταξυ αυτων, εμπροσθεν του οποιου τρια εκ των πρωτων κερατων εξερριζωθησαν και ιδου, εν τω κερατι τουτω ησαν οφθαλμοι ως οφθαλμοι ανθρωπου και στομα λαλουν πραγματα μεγαλα. 	 Nak yôquin chirilbal lix xucub, aran quicuil jun chic li xucub chßina caßchßin. Yô chak chi êlc saß xyânkeb li lajêb chic. Ut qui-isîc oxib li xucub li quicuil xbên cua. Cuan xnakß ru li chßina xucub nak quicuil. Chanchan xnakß ru cuînk ut riqßuin lix tzßûmal re yô chixnimobresinquil rib.


Διοτι εγω ειμαι μετα σου, λεγει Κυριος, δια να σε σωσω και αν καμω συντελειαν παντων των εθνων οπου σε διεσκορπισα, εις σε ομως δεν θελω καμει συντελειαν, αλλα θελω σε παιδευσει εν κρισει και δεν θελω ολως σε αθωωσει. 	 Lâin cuânkin êriqßuin ut lâin tincolok êre. Usta tinsacheb ru chi junaj cua li tenamit li xexinjeqßui cuiß, abanan lâin incßaß tinsach êru chi junaj cua. Lâin tinkßusuk êre, abanan tinbânu saß tîquilal. Incßaß texincanab chi incßaß têtoj rix lê mâc.


Και οταν εκβαλη τα εαυτου προβατα, υπαγει εμπροσθεν αυτων, και τα προβατα ακολουθουσιν αυτον, διοτι γνωριζουσι την φωνην αυτου. 	 Nak ac xrisiheb, naxberesiheb ut eb li carner neque'xtâke xban nak neque'xnau ru xyâb lix cux.


Με τα πτερα αυτου θελει σε σκεπαζει, και υπο τας πτερυγας αυτου θελεις εισθαι ασφαλης η αληθεια αυτου ειναι πανοπλια και ασπις. 	 Aßan tâcolok âcue joß nak naxcoleb li ral li caxlan rubel lix xicß. Mâcßaß tâcßul. Xban nak aßan kßaxal châbil, tatril ut tatxcol. Riqßuin li râtin tâcol âcuib joß nak li soldado naxcol rib riqßuin lix ramleb chßîchß.


Να καμνη τις δικαιοσυνην και κρισιν ειναι αρεστοτερον εις τον Κυριον παρα θυσιαν. 	 Chexcuânk saß châbilal ut saß tîquilal xban nak aßan li kßaxal lokß chiru li Dios chiru li cßatbil mayej.


Και εγεινε λογος Κυριου προς τον Ιερεμιαν λεγων, 	 Li Kâcuaß quixye ajcuiß re laj Jeremías:


Εαν, Κυριε, παρατηρησης ανομιας, Κυριε, τις θελει δυνηθη να σταθη; 	 At Kâcuaß, cui ta lâat nacaqßue saß âchßôl li mâc li nakabânu, mâ ani raj târûk tâcolekß chiru li tojba mâc.


Εαν δε τις κοιμηθη μετα αρρενος, καθως κοιμαται μετα γυναικος, βδελυγμα επραξαν αμφοτεροι εξαπαντος θελουσι θανατωθη το αιμα αυτων θελει εισθαι επ' αυτους. 	 Cui junak li cuînk tixchßic rib riqßuin li rech cuînkilal, nimla mâc li queßxbânu. Chixcabichaleb teßcamsîk. Ut eb aßan cuanqueb xmâc nak teßcamsîk.


Και ειπον εκαστος προς τον πλησιον αυτου, Ελθετε και ας ριψωμεν κληρους, δια να γνωρισωμεν τινος ενεκεν το κακον τουτο ειναι εφ' ημας. Και ερριψαν κληρους και επεσεν ο κληρος επι τον Ιωναν. 	 Ut queßxye chi ribileb rib laj cßamol re li jucub: —Kabûlihak kix re takil ani cuan xmâc nak yôco chixcßulbal li raylal aßin, chanqueb. Ut queßxbûli rixeb ut li mâc quitßaneß saß xbên laj Jonás.


Και θελω στρατοπεδευσει κυκλω του οικου μου εναντιον στρατευματος, εναντιον διαβαινοντος και εναντιον επιστρεφοντος και καταδυναστευων δεν θελει περασει πλεον επ' αυτους διοτι τωρα ειδον με τους οφθαλμους μου. 	 Lâin tincuânk riqßuineb laj Israel ut lâin tincolok reheb chiruheb li xicß nequeßiloc reheb. Ut mâ ani chic târahobtesînk reheb xban nak lâin yôkin chi iloc reheb.


καθως τα Σοδομα και τα Γομορρα και αι περιξ αυτων πολεις, εις την πορνειαν παραδοθεισαι κατα τον ομοιον με τουτους τροπον και ακολουθουσαι οπισω αλλης σαρκος, προκεινται παραδειγμα, τιμωρουμεναι με το αιωνιον πυρ. 	 Jo'can ajcui' que'xc'ul li tenamit Sodoma ut Gomorra jo'queb ajcui' li tenamit cuanqueb chixc'atk. Juntak'êteb lix na'lebeb riq'uineb li ángel li que'mâcob. Que'muxuc caxâr ut que'mâcob ajcui' riq'uin rech cuînkilal ut riq'uin rech ixkilal. Que'xk'axtesi rib chixbânunquil chixjunil li mâusilal. Lix c'atic eb li tenamit a'an, a'an re xc'utbesinquil chiku nak cuan xtojbal rix li mâc. A'an li tâc'ulmânk mokon sa' li xam li tâcuânk chi junelic.


Ειπε προσετι, Φερε το περικαλυμμα το επανω σου και κρατει αυτο. Και εκεινη εκρατει αυτο, και αυτος εμετρησεν εξ μετρα κριθης και εβαλεν επ' αυτην και υπηγεν εις την πολιν. 	 Ut laj Booz quixye re lix Rut: —Cßam chak lâ tßicr ut hel ru, chan. Nak lix Rut quixhel lix tßicr chiru, laj Booz quixqßue li cebada saß li tßicr. Numenak na cuakib bisoc li quixqßue re. Tojoßnak quixtaksi saß xbên xtel ut lix Rut cô saß li tenamit.


Το δε φως της σεληνης θελει εισθαι ως το φως του ηλιου, και το φως του ηλιου θελει εισθαι επταπλασιον ως το φως επτα ημερων, εν τη ημερα καθ' ην ο Κυριος επιδενει το συντριμμα του λαου αυτου και θεραπευει την πληγην του τραυματισμου αυτων. 	 Li po tâlemtzßûnk joß li sakße. Ut li sakße kßaxal cuißchic tâlemtzßûnk. Cuukub sut xtikcual chiru li naxqßue rajlal cutan. Chixjunil aßin tâcßulmânk saß eb li cutan nak li Kâcuaß tixcßameb cuißchic saß usilal lix tenamit ut tixqßueheb cuißchic chi cuânc saß lix naßajeb.


Και κατ' εκεινην την ωραν εγεινε σεισμος μεγας, και επεσε το δεκατον της πολεως, και εθανατωθησαν εν τω σεισμω ονοματα ανθρωπων χιλιαδες επτα, και οι λοιποι εγειναν εμφοβοι και εδωκαν δοξαν εις τον Θεον του ουρανου. 	 Ut sa' li hônal a'an quicuan jun nimla hîc ut li xlaje jachalal li tenamit qui-uk'e'. Cuukub mil xq'uial li cristian que'cam xban li hîc. Ut li jo' q'uial chic inc'a' que'cam, que'xucuac ut que'xq'ue xlok'al li Dios cuan sa' choxa.


και ανηψε τους λυχνους ενωπιον Κυριου καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Quixloch li candil ut quixcßochoxiheb saß xnaßaj chiru li Dios. Laj Moisés quixbânu joß quixye li Dios.


ουτω θελει εισθαι ο λογος μου ο εξερχομενος εκ του στοματος μου δεν θελει επιστρεψει εις εμε κενος, αλλα θελει εκτελεσει το θελημα μου και θελει ευοδωθη εις ο, τι αυτον αποστελλω. 	 Joßcan ajcuiß li cuâtin. Incßaß nacana yal chi joßcan. Naxbânu ban xcßanjel joß nacuaj lâin. Naxbânu chi tzßakal li cßaßru nintakla cuiß, chan li Kâcuaß.


Διοτι σεις εισθε η δοξα ημων και η χαρα. 	 Lâex li kalok'al ut lix saylal li kach'ôl.


Και ελαβεν ο Αχαζ το αργυριον και το χρυσιον το ευρεθεν εν τω οικω του Κυριου και εν τοις θησαυροις του οικου του βασιλεως, και απεστειλε δωρον εις τον βασιλεα της Ασσυριας. 	 Ut li rey Acaz quixchap li oro ut li plata li cuan saß li templo, joß ajcuiß li terto xtzßak li cuan saß rochoch li rey ut quixsi re lix reyeb laj Asiria.


Και επεστρεψεν ο αγγελος του Κυριου εκ δευτερου και ηγγισεν αυτον και ειπε, Σηκωθητι, φαγε διοτι πολλη ειναι η οδος απο σου. 	 Ut quicuulac cuißchic xcaß sut lix ángel li Dios riqßuin laj Elías ut quixye re: —Ajsi âcuu. Cuaclin ut cuaßin xban nak najt tatxic, chan.


Αγαπητοι, εαν η καρδια ημων δεν μας κατακρινη, εχομεν παρρησιαν προς τον Θεον, 	 Cui inc'a' nakec'a sa' kach'ôl nak inc'a' us yôco, inc'a' nocoxucuac chiru li Dios.


Τοτε ηλθεν ο Νεεμαν μετα των ιππων αυτου και μετα της αμαξης αυτου, και εσταθη εις την θυραν της οικιας του Ελισσαιε. 	 Laj Naamán cô rochben lix carruaje ut eb lix cacuây ut quixakli saß li oquebâl re li rochoch laj Eliseo.


Ελθων δε ο Χριστος αρχιερευς των μελλοντων αγαθων δια της μεγαλητερας και τελειοτερας σκηνης, ουχι χειροποιητου, τουτεστιν ουχι ταυτης της κατασκευης, 	 Aban ac xc'ulun li Jesucristo ut a'an chic li tz'akal xyucua'il aj tij chok' ke lâo. Ut xkac'ul li rusilal li Dios li quixq'ue ke sa' li ac' contrato. Li Jesucristo inc'a' nac'anjelac sa' junak tabernáculo yîbanbil xbaneb li cuînk arin sa' ruchich'och'. K'axal lok' cui'chic li na'ajej li nac'anjelac cui'.


τοτε θελω απορριψει το σπερμα του Ιακωβ και του Δαβιδ του δουλου μου, ωστε να μη λαβω εκ του σπερματος αυτου κυβερνητας επι το σπερμα του Αβρααμ, του Ισαακ και του Ιακωβ διοτι θελω επιστρεψει την αιχμαλωσιαν αυτων και θελω οικτειρει αυτους. 	 lâin xintzßektâna ajcuiß raj li ralal xcßajol laj Jacob ut eb li ralal xcßajol laj David laj cßanjel chicuu. Ut incßaß raj quebinxakab chi taklânc eb li ralal xcßajol laj Abraham ut laj Isaac ut laj Jacob. Abanan lâin incßaß tintzßektânaheb. Tincuuxtâna ban ruheb ut tebinqßue cuißchic chi sukßîc saß lix naßajeb li queßcßameß cuiß chi prêxil, chan li Kâcuaß.


Και εισελθων ο αγγελος προς αυτην, ειπε Χαιρε, κεχαριτωμενη ο Κυριος μετα σου ευλογημενη συ εν γυναιξιν. 	 Li ángel quicuulac riq'uin lix María ut quixye re: -Sahak taxak sa' lâ ch'ôl xban nak lâat li sic'bil âcuu. Li Kâcua' cuan âcuiq'uin ut osobtesinbilat sa' xyânkeb li ixk, chan li ángel.


Ιδου, οι οφθαλμοι Κυριου του Θεου ειναι επι το βασιλειον το αμαρτωλον, και θελω αφανισει αυτο απο προσωπου της γης πλην οτι δεν θελω αφανισει ολοτελως τον οικον Ιακωβ, λεγει Κυριος. 	 Lâin yôquin chirilbal li mâusilal li yôqueb chixbânunquil lin tenamit. Lâin tinsach ruheb saß li ruchichßochß. Abanan incßaß tinsacheb chixjunileb li ralal xcßajol laj Jacob.


εαν ο λαος ουτος αναβη δια να προσφερη θυσιας εν τω οικω του Κυριου εν Ιερουσαλημ, τοτε η καρδια του λαου τουτου θελει επιστρεψει προς τον κυριον αυτου, τον Ροβοαμ βασιλεα του Ιουδα, και θελουσι θανατωσει εμε και επιστρεψει προς Ροβοαμ τον βασιλεα του Ιουδα. 	 Cui yôkeb chi xic chi mayejac chiru li Kâcuaß saß li templo aran Jerusalén, mâre teßxcßam cuißchic ribeb saß usilal riqßuin laj Roboam li cuan chokß rey aran Judá. Ut tineßxcamsi lâin ut teßxxakab cuißchic laj Roboam chokß xreyeb, chan saß xchßôl laj Jeroboam.


Και ειπεν ο βασιλευς του Ισραηλ, Πιασατε τον Μιχαιαν και επαναφερετε αυτον προς Αμων τον αρχοντα της πολεως και προς Ιωας τον υιον του βασιλεως 	 Chirix aßan li rey Acab quixye: —Chapomak laj Micaías ut têcßam riqßuin laj Amón li nataklan saß li tenamit. Ut têcßam riqßuin laj Joás li cualal.


Ειπε δε προς αυτον ο Θεος, Εγω ειμαι ο Θεος ο Παντοκρατωρ αυξανου και πληθυνου εθνος, και πληθος εθνων θελουσι γεινει εκ σου, και βασιλεις θελουσιν εξελθει εκ της οσφυος σου 	 Li Dios quixye re: —Lâin li Kâcuaß Dios li kßaxal nim incuanquil. Chexqßuîk ut cheßtâmk lâ cualal âcßajol. Riqßuineb lâ cualal âcßajol teßcuânk li nînki tenamit. Ut saß xyânkeb ajcuiß aßan teßcuânk ajcuiß li rey.


Παντες οι αυτοχθονες θελουσι καμει ταυτα κατα τον τροπον τουτον, προσφεροντες προσφοραν γινομενην δια πυρος εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον. 	 Chixjunileb laj Israel teßxbânu chi joßcan nak teßxqßue lix cßatbil mayej. Ut aßanak jun li sununquil cßatbil mayej tâcuulak chiru li Kâcuaß.


Διοτι λαμβανουσι το ονομα αυτων εκ της πολεως της αγιας και επιστηριζονται επι τον Θεον του Ισραηλ το ονομα αυτου ειναι, Ο Κυριος των δυναμεων. 	 Abanan nequenimobresi êrib ut nequeye nak li Santil Tenamit, aßan lê tenamit lâex. Ut nequeye nak cau êchßôl riqßuin lix Dioseb laj Israel, li Kâcuaß li nimajcual Dios xcßabaß.


Τινα να λαβω μαρτυρα εις σε; με τι να σε συγκρινω, θυγατηρ της Ιερουσαλημ; Με ποιον να σε εξομοιωσω δια να σε παρηγορησω, παρθενε, θυγατηρ Σιων; Διοτι ο συντριμμος σου ειναι μεγας ως η θαλασσα τις δυναται να σε ιατρευση; 	 ¿Cßaß ta cuiß ru tinye chêrix lâex li cuanquex Jerusalén? ¿Cßaßru texinjuntakßêta cuiß? ¿Chan ta cuiß ru nak tincßojob êchßôl, lâex li cuanquex Sión? Kßaxal nim li raylal cuanquex cuiß. Chanchan xnimal li palau. ¿Ani târûk tâcolok êre?


Αναλαβε αυτην και θελει σε υψωσει θελει σε δοξασει, οταν εναγκαλισθης αυτην. 	 Cui tâqßue xcuanquil li châbil naßleb, tâqßuehekß ajcuiß âcuanquil lâat. Ut cui châbil ânaßleb, tâqßuehekß âlokßal.


Διοτι ιδου, θελω σε καμει μικρον μεταξυ των εθνων, ευκαταφρονητον μεταξυ των ανθρωπων. 	 Li Dios quixye: —Anakcuan lâin tincuisi lix cuanquileb saß xyânkeb li xnînkal ru tenamit ut tzßektânanbilakeb chic.


Εκοψαν την ζωην μου εν τω λακκω και ερριψαν λιθον επ' εμε. 	 Xineßxcut chi yoßyo saß jun li chamal jul ut queßxtzßap li re riqßuin jun nimla pec.


τα χειλη μου δεν θελουσι λαλησει αδικιαν και η γλωσσα μου δεν θελει μελετησει δολον. 	 lâin mâ jokße tinye ticßtiß. Ut incßaß tinyoßobânk âtin.


Ενεκεν εμου, ενεκεν εμου θελω καμει τουτο διοτι πως ηθελε μολυνθη το ονομα μου; ναι, δεν θελω δωσει την δοξαν μου εις αλλον. 	 Saß incßabaß lâin ut xban lin rahom nincuy cuib. Incßaß ninsach êru. Incßaß tinqßue cuib chi hobecß ut incßaß tinqßue lin lokßal re jalan chic.


Και ειδεν ο Ιακωβ οτι ευρισκετο σιτος εν Αιγυπτω και ειπεν ο Ιακωβ προς τους υιους αυτου, Τι βλεπετε ο εις τον αλλον; 	 Nak laj Jacob quirabi resil nak cuan li trigo aran Egipto, quixye reheb li ralal: —Lâex mâcßaß yôquex chixbânunquil. ¿Cßaßut nak yal yôquex chixcaßyanquil êrib chi ribil êrib?


και εβεβαιωσεν αυτον προς τον Ιακωβ δια νομου, προς τον Ισραηλ δια διαθηκην αιωνιον, 	 Li Kâcuaß quixbânu ajcuiß li contrato aßan riqßuin laj Jacob. Ut quixxakab xcuanquil li contrato chokß reheb laj Israel chi junelic.


ο δε νομος δεν ειναι εκ πιστεως αλλ' ο ανθρωπος ο πραττων αυτα θελει ζησει δι' αυτων. 	 Li chak'rab inc'a' naxye nak topâbânk. Ca'aj cui' naxye nak tento xbânunquil li naxye re nak tâcuânk li kayu'am. Jo'ca'in tz'îbanbil sa' li chak'rab: Li ani naxbânu chixjunil li naxye li chak'rab, li jun a'an tâcuânk xyu'am. (Lev. 18:5)


Και θελει εξαπλωσει τας χειρας αυτου εν τω μεσω αυτων, καθως ο κολυμβων εξαπλονει τας χειρας αυτου δια να κολυμβηση και θελει ταπεινωσει την υπερηφανιαν αυτων μετα των πανουργευματων των χειρων αυτων. 	 Teßxyeß li rukßeb re xbânunquil li cßaßru nequeßraj joß nequeßxbânu li nequeßnumxic. Abanan incßaß teßrûk xban nak li Dios tixcubsi xcuanquileb.Li Dios tixsach li nînki cab li nequeßxcol cuiß ribeb joß ajcuiß li tzßac li najt xteram li sutsûqueb cuiß li tenamit. Tixjuqßueb ut tßantßo teßcanâk saß chßochß.


Ο φυσικος ομως ανθρωπος δεν δεχεται τα του Πνευματος του Θεου διοτι ειναι μωρια εις αυτον, και δεν δυναται να γνωριση αυτα, διοτι πνευματικως ανακρινονται. 	 Li ani mâc'a' li Santil Musik'ej riq'uin inc'a' naxc'ûluban lix yâlal li naxc'ut li Santil Musik'ej. A'an tôntil na'leb chiru xban nak inc'a' naxtau ru. Ca'aj cui' li ani cuan li Santil Musik'ej riq'uin naru tixtau ru xban nak li Santil Musik'ej a'an li nac'utuc re lix yâlal chiru.


Ουδε ο Ζαβουλων εξεδιωξε τους κατοικουντας την Κιτρων ουδε τους κατοικουντας την Νααλωλ αλλ' οι Χαναναιοι κατωκουν μεταξυ αυτων και εγειναν υποτελεις. 	 Eb li ralal xcßajol laj Zabulón incßaß queßrisiheb laj cananeo saß eb li tenamit Quitrón ut Naalal. Queßcana ban chi cuânc aran. Abanan eb li ralal xcßajol laj Zabulón queßxpuersiheb chixtojbal rix lix naßajeb.


και εκτεινας την χειρα μου, θελω παταξει την Αιγυπτον με παντα τα θαυμασια μου τα οποια θελω καμει εν μεσω αυτης και μετα ταυτα θελει σας εξαποστειλει 	 Lâin tincßut lin cuanquil chiruheb laj Egipto. Tinrahobtesiheb ut riqßuin aßan texcanab chi êlc.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Αχιμελεχ, Και δεν εχεις εδω προχειρον κανεν δορυ η ρομφαιαν; διοτι ουτε την ρομφαιαν μου ουτε τα οπλα μου ελαβον εν τη χειρι μου, επειδη του βασιλεως η υποθεσις ητο κατεπειγουσα. 	 Laj David quixye re laj Ahimelec: —¿Ma cuan arin jun chßîchß malaj lâns? Li rey xinixtakla chi junpât. Joßcan nak incßaß xqßue rib chicuu xcßambal chak inlâns, chi moco eb lin chßîchß re pletic, chan.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Ιδου, εγω ερχομαι προς σε εν νεφελη πυκνη, δια να ακουση ο λαος οταν λαλησω προς σε, και ετι να πιστευη εις σε παντοτε. Ανηγγειλε δε ο Μωυσης προς τον Κυριον τους λογους του λαου. 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Re nak tateßxpâb chi junelic laj Israel, lâin tinâtinak âcuiqßuin saß jun chok moymo ru ut eb aßan teßrabi nak yôkin chi âtinac âcuiqßuin.— Ut laj Moisés quixye reheb laj Israel li cßaßru quixye li Dios.


Μη μεριμνησητε λοιπον λεγοντες, Τι να φαγωμεν η τι να πιωμεν η τι να ενδυθωμεν; 	 Jo'can ut nak moco yôkex ta chixyebal: ¿C'a'ru takatzaca anakcuan? chi moco, ¿c'a'ru takatikib cui' kib?


Παλιν εντολην νεαν σας γραφω, το οποιον ειναι αληθες εις αυτον και εις εσας, διοτι το σκοτος παρερχεται και το φως το αληθινον ηδη φεγγει. 	 Abanan chanchan ac' ajcui' li chak'rab xban nak k'axal nim xcuanquil. Ut li chak'rab a'an, a'in nak têra êrib chêribil êrib. Jo' quixbânu li Jesucristo, jo'can ajcui' takabânu lâo. Li râtin li Jesucristo naxcutanobresi kana'leb. Nak nakacanab li mâcobc, chanchan nak yô chi numec' li k'ojyîn. Ut nak nakapâb li râtin li Jesucristo, chanchan nak yô chi châlc li cutan.


και κατοικησατε μεθ' ημων ιδου, η γη ειναι εμπροσθεν σας κατοικειτε και εμπορευεσθε επ' αυτης και καμετε κτηματα εν αυτη. 	 Lâex naru texcanâk kiqßuin saß li chßochß aßin. Naru textrabajik ut naru texcuânk chi junaj cua arin. Têbânu li cßanjel li cßaßru têraj ut naru ajcuiß têlokß lê chßochß arin, chan.


Και θελω καλεσει εναντιον αυτου μαχαιραν κατα παντα τα ορη μου, λεγει Κυριος ο Θεος η μαχαιρα εκαστου ανθρωπου θελει εισθαι κατα του αδελφου αυτου. 	 Ut lâin tinqßue chi camsîc laj Gog rochbeneb lix soldado saß eb li tzûl li cuanqueb saß lin tenamit Israel. Ut eb lix soldado teßxcamsi ribeb chi ribileb rib.


Και ειπεν ο Φαραω, Αναβηθι και θαψον τον πατερα σου καθως σε ωρκισε. 	 Nak laj faraón quirabi resil nak târaj xic laj José, quixye: —Us. Ayu. Muk chak lâ yucuaß joß xtzßâma châcuu, chan laj faraón.


δεν θελει πλουτισθη, ουδε θελουσι διαμενει τα υπαρχοντα αυτου, ουδε θελει εκτανθη η αφθονια αυτων επι την γην. 	 Incßaß najt tâcuânk lix biomal ut incßaß chic tânabalokß li cßaßru re.


Ο δε Μιχαιας ειπε, Ζη Κυριος, ο, τι μοι ειπη ο Κυριος, τουτο θελω λαλησει. 	 Abanan laj Micaías quixye: —Saß xcßabaß li yoßyôquil Dios, lâin tinye reheb li cßaßru tixye cue li Kâcuaß, chan.


Και εαν κτυπηθη ο λαος σου Ισραηλ εμπροσθεν του εχθρου, διοτι ημαρτησαν εις σε, και επιστρεψωσι και δοξασωσι το ονομα σου και προσευχηθωσι και δεηθωσι προς σε εν τω οικω τουτω, 	 Cui lâ tenamit Israel teßxic chi pletic riqßuineb li xicß nequeßiloc re, ut cui eb li xicß nequeßiloc re teßnumtâk saß xbêneb xban nak xeßmâcob châcuu, abanan cui teßyotßekß xchßôl ut teßxjal xcßaßux ut cui teßxpatzß xcuybal xmâqueb châcuu ut teßchâlk arin saß li templo chixtzßâmanquil xtenkßanquil châcuu,


και οποια ειναι η γη εν η ουτοι κατοικουσι, καλη ηναι η κακη και οποιαι ειναι αι πολεις, τας οποιας ουτοι κατοικουσιν, ατειχιστοι η περιτετειχισμεναι 	 Têqßue chak retal li chßochß li cuanqueb cuiß ma châbil malaj ut incßaß. Têqßue chak retal chi us lix tenamiteb aßan. ¿Ma yîbanbileb riqßuin tßicr lix muhebâleb malaj ut yîbanbil riqßuin tzßac?


εν χερουβ επι του ενος ακρου, και εν χερουβ επι του αλλου ακρου επι του ιλαστηριου εκαμε τα χερουβειμ επι των δυο ακρων αυτου 	 Queßxqßue junjûnk saß li jûnk pacßal. Li cuib chi querubines rochben lix tzßapbal re li câx jun ajcuiß ru nak queßxyîb.


Μετα δε ταυτα αναχωρησας ο Παυλος εκ των Αθηνων, ηλθεν εις Κορινθον 	 Nak ac xc'ulman a'in, laj Pablo qui-el Atenas. Ut cô Corinto.


Και εαν ανθρωποι λογομαχωσι μετ' αλληλων και ο εις παταξη τον αλλον με λιθον η με γρονθον, και δεν αποθανη αλλα γεινη κλινηρης, 	 Cui cuanqueb cuib li cuînk yôkeb chi pletic ut mâre li jun tixqßue chi pec li jun chic, malaj ut chi rukß, abanan incßaß tâcâmk li tâsaqßuekß, tâyajêrk ban xban li saqßuecß.


Και υπηγεν οδευων απο μεσημβριας εως Βαιθηλ εως του τοπου οπου ητο η σκηνη αυτου το προτερον μεταξυ Βαιθηλ και Γαι 	 Laj Abram queßel saß li naßajej Neguev ut queßnumeß saß li tenamit Bet-el. Queßcuulac cuißchic saß li naßajej bar quixyîb cuiß lix muhebâl junxil saß xyânkeb li cuib chi tenamit Hai ut Bet-el.


και την εξ αλφιτων προσφοραν αυτων και τας σπονδας αυτων, δια τους μοσχους, δια τους κριους και δια τα αρνια, κατα τον αριθμον αυτων, ως ειναι διατεταγμενον 	 Rochbeneb li toro, li têlom carner ut li têlom carner li jûnk chihab cuânk reheb, teßxqßue ajcuiß li mayej cßaj ut li mayej vino aß yal jarubeb li xul li teßxmayeja joß naxye saß li chakßrab.


ειπεν εκεινος, οστις ηκουσε τα λογια του Θεου, και ελαβε την γνωσιν του Υψιστου, οστις ειδεν ορασιν του Παντοδυναμου, πεσων εις εκστασιν, εχων ομως ανοικτους τους οφθαλμους αυτου 	 Lâin quin-abin re li cßaßru quixye li Kâcuaß. Lâin li ninnaßoc re xcßaßux li nimajcual Dios. Lâin li quin-iloc re li visión li quixcßutbesi li nimajcual Dios. Lâin quincubsi cuib chiru li Kâcuaß ut aßan quixcßut lix yâlal chicuu.


Διοτι κατα τον αριθμον των πολεων σου ησαν οι θεοι σου, Ιουδα και κατα τον αριθμον των οδων της Ιερουσαλημ ανηγειρατε βωμους εις τα αισχρα, βωμους δια να θυμιαζητε εις τον Βααλ. 	 Lâex aj Judá, kßaxal nabaleb lê jalanil dios joß xqßuialeb lê tenamit. Ut lâex aj Jerusalén, kßaxal nabal li artal xeyîb joß xqßuial li be saß lê tenamit. Xeyîbeb li artal re xcßatbal li pom chiru li dios Baal, li kßaxal yibru.


Και εδραμε νεανισκος τις και ανηγγειλε προς τον Μωυσην λεγων, Ο Ελδαδ και ο Μηδαδ προφητευουσιν εν τω στρατοπεδω. 	 Jun li sâj cuînk cô saß junpât riqßuin laj Moisés ut quixye re: —Laj Eldad ut laj Medad yôqueb chi yehoc râtin profeta saß li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb, chan.