Και ειπε Κυριος προς αυτο, Τινι τροπω; Και ειπε, Θελω εξελθει και θελω εισθαι πνευμα ψευδους εν τω στοματι παντων των προφητων αυτου. Και ειπε Κυριος, Θελεις απατησει και ετι θελεις κατορθωσει εξελθε και καμε ουτω. 	 Li musikßej quixye, “Lâin tin-oc riqßuineb chixjunileb li profeta re nak teßxye ticßtiß re laj Acab,” chan. Ut li Kâcuaß quixye re, “Us. Ayu ut balakßi laj Acab. Tâuxmânk joß xaye” chan.—


Δεν θελεις τρωγει αυτο επι την γην θελεις χυνει αυτο ως υδωρ. 	 Incßaß naru têtzaca li quicß. Têhoy ban saß chßochß joß nak nequehoy li haß.


και απο Ματτανα εις Νααλιηλ, και απο Νααλιηλ εις Βαμωθ, 	 Nak queßel Matana queßcôeb Nahaliel. Ut nak queßel Nahaliel, queßcôeb Bamot.


και Ανανιας και Ελαμ και Ανθωθια 	 laj Hananías, laj Elam, laj Anatotías,


Καθως προειπομεν, και τωρα παλιν λεγω Εαν τις σας κηρυττη αλλο ευαγγελιον παρα εκεινο, το οποιον παρελαβετε, ας ηναι αναθεμα. 	 Ac xkaye a'in êre ut nakaye cui'chic êre, cui junak tixye êre jalan tijleb chirix li evangelio chiru li ac xerabi, tz'ektânanbilak taxak xban li Dios li ani tâbânûnk re chi jo'ca'in.


Υιοι Σεναα, τρισχιλιοι και εξακοσιοι τριακοντα. 	 Li ralal xcßajol laj Senaa, aßan oxib mil riqßuin cuakib ciento riqßuin lajêb xcaßcßâl.


Και καθ' οσον δεν εγεινεν ιερευς χωρις ορκωμοσιας 	 Li Jesucristo xakabanbil chok' aj tij xban li Dios riq'uin juramento.


Ο δε Ιησους απεκριθη προς αυτους λεγων Ηλθεν η ωρα δια να δοξασθη ο Υιος του ανθρωπου. 	 Li Jesús quixye reheb: -Xcuulac x-ôril nak tâq'uehek' inlok'al lâin li C'ajolbej.


Και ειπεν ο Εζεκιας να προσφερωσι την ολοκαυτωσιν επι του θυσιαστηριου. Και οτε ηρχισεν η ολοκαυτωσις, ηρχισεν ο υμνος του Κυριου, με τας σαλπιγγας και με τα οργανα τα διωρισμενα παρα του Δαβιδ βασιλεως του Ισραηλ. 	 Li rey Ezequías quixtakla xcßatbal li mayej saß xbên li artal. Ut saß ajcuiß li hônal aßan queßxtiquib xyâbasinquil li trompeta ut xchßeßbal li cuajb li quiqßueheß reheb xban laj David li quicuan chokß xreyeb laj Israel. Ut queßbichan re xqßuebal xlokßal li Dios.


Ιδου, εγω ειμαι εναντιον σου, ορος φθοροποιον, λεγει Κυριος, το οποιον φθειρεις πασαν την γην και θελω εκτεινει την χειρα μου επι σε και θελω σε κατακυλισει απο των βραχων και σε καταστησει ορος πυρικαυστον. 	 Lâex aj Babilonia, chanchanex jun li tzûl najt xteram. Lâex li xexsachoc saß chixjunil li ruchichßochß. Abanan lâin li Kâcuaß. Yô injoskßil saß êbên. Lâin tinsach ru lê tenamit. Cßatbil nak tâosokß.


Ο δε Μωυσης ιδων εθαυμασε δια το οραμα και ενω επλησιαζε δια να παρατηρηση, ηλθε φωνη Κυριου προς αυτον 	 Ut laj Moisés c'ajo' nak quisach xch'ôl chirilbal ut quinach'oc riq'uin re târil chi us. Quirabi xyâb xcux li Kâcua' nak quixye:


Ειχε δε η Ναομι συγγενη τινα του ανδρος αυτης, ανθρωπον δυνατον εν ισχυι, εκ της συγγενειας του Ελιμελεχ και το ονομα αυτου Βοοζ. 	 Cuan jun li cuînk rechßalal lix bêlom lix Noemí. Li cuînk aßan biom ut cuan xcuanquil. Aj Booz xcßabaß.


Και εξελθοντες οι υιοι Βενιαμιν εναντιον του λαου, απεσπασθησαν απο της πολεως και ηρχισαν να κτυπωσι τινας εκ του λαου, φονευοντες, ως αλλοτε, εις τας οδους, εκ των οποιων η μια αναβαινει προς Βαιθηλ, η δε αλλη προς την Γαβαα εν τη πεδιαδι, περιπου τριακοντα ανδρας εκ του Ισραηλ. 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Benjamín queßel saß li tenamit chixcßulbaleb. Najt caßchßin riqßuin li tenamit queßxtiquib xcamsinquileb laj Israel. Saß eb li be li nequeßxic Bet-el ut Gabaa queßxcamsiheb lajêb xcaßcßâl chi soldado xcomoneb laj Israel.


και απο των εκ του ηλιου πολυτιμων καρπων, και απο των εκ της σεληνης πολυτιμων δωρων, 	 Tixqßueheb li ru li racuîmkeb li kßaxal châbil li nakßanoß chiru li sakße ut li nequeßqßui rajlal po.


και στησον πολιορκιαν εναντιον αυτης και οικοδομησον προμαχωνας εναντιον αυτης και υψωσον προχωματα εναντιον αυτης, θες ετι στρατοπεδον εναντιον αυτης και στησον κριους κυκλω εναντιον αυτης. 	 Chirix aßan, tâyîb jun retalil li tzßac li sutsu cuiß li tenamit ut tâyîb jun retalil li pletic. Tâyîb retalil li rok haß ut retalil lix naßajeb li soldados ut tâyîb ajcuiß retalil li nînki cheß li teßxtßan cuiß li oquebâl re li tenamit.


Τον Μεμφιβοσθε ομως, τον υιον του Ιωναθαν, υιου του Σαουλ, εφεισθη ο βασιλευς, δια τον ορκον του Κυριου τον μεταξυ αυτων, μεταξυ του Δαβιδ και Ιωναθαν υιου του Σαουλ. 	 Li rey David quiril xtokßobâl ru laj Mefi-boset li ralal laj Jonatán li ralal laj Saúl xban li juramento li queßxbânu laj David ut laj Jonatán saß xcßabaß li Dios.


Τοτε ηλθεν ο Ισραηλ εις την Αιγυπτον, και ο Ιακωβ παρωκησεν εν γη Χαμ. 	 Eb laj Israel, li ralal xcßajol laj Jacob, queßcôeb Egipto ut queßqßueheß chi cuânc saß lix naßaj laj Cam.


και ουτε εν τω ιερω ευρον εμε διαλεγομενον μετα τινος η οχλαγωγουντα, ουτε εν ταις συναγωγαις ουτε εν τη πολει 	 Lâin inc'a' yôquin chixyo'obanquil ra xîc' sa' xyânkeb li tenamit. Mâ ani nintacchi'i, chi moco sa' li templo, chi moco sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío, chi moco sa' li tenamit.


Και εαν εξευρωμεν οτι ακουει ημας ο, τι αν ζητησωμεν, εξευρομεν οτι λαμβανομεν τα ζητηματα, τα οποια εζητησαμεν παρ' αυτου. 	 Nakanau nak li Dios nocorabi nak nocotijoc. Riq'uin a'in nakanau nak naxq'ue ke li c'a'ru nakatz'âma chiru.


δεν εγκατελιπετε τους αδελφους σας εις τας πολλας ταυτας ημερας εως της σημερον, αλλ' εφυλαξατε εντελως την εντολην Κυριου του Θεου σας 	 Chalen chak junxil ut toj chalen anakcuan mâ jun sut xecanabeb xjuneseb laj Israel lê rech tenamitil. Xebânu ban chi tzßakal re ru lê chakßrabinquil xban li Kâcuaß li kaDios.


οστις ευρων ενα πολυτιμον μαργαριτην, υπηγε και επωλησε παντα οσα ειχε και ηγορασεν αυτον. 	 Ut nak quixtau jun li perla k'axal châbil, quixc'ayi chixjunil li c'a'ru cuan re ut quixlok' li perla li k'axal terto xtz'ak.


Και παρεσταθησαν εν τη συναξει του λαου του Θεου, οι αρχηγοι παντος του λαου, πασαι αι φυλαι του Ισραηλ, τετρακοσιαι χιλιαδες ανδρων πεζων, συροντων μαχαιραν. 	 Queßxchßutub ajcuiß ribeb chixjunileb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel. Ut cuanqueb ajcuiß câhib ciento mil chi soldado xcomoneb li nequeßxic chi rokeb.


Και εφυτευσε Κυριος ο Θεος παραδεισον εν τη Εδεμ κατα ανατολας και εθεσεν εκει τον ανθρωπον, τον οποιον επλασε. 	 Li Kâcuaß Dios quixqßue jun xnaßaj li acuîmk saß li naßajej Edén xcßabaß saß xjayal na-el cuiß chak li sakße. Ut aran quixqßue li cuînk li quixyîb.


Οι δε στρατιωται εφεραν αυτον ενδον της αυλης, το οποιον ειναι το πραιτωριον, και συγκαλουσιν ολον το ταγμα των στρατιωτων 	 Ut eb li soldado que'xc'am li Jesús sa' li pôpol ut que'xch'utub ribeb chixjunileb li soldado.


Μηδε ας πορνευωμεν, καθως τινες αυτων επορνευσαν και επεσον εν μια ημερα εικοσιτρεις χιλιαδες. 	 Ut naxc'ut ajcui' chiku nak inc'a' us li co'bêtac yumbêtac jo' que'xbânu eb a'an ut chiru jun cutan quilaje'cam oxib xca'c'âl mil chi tenamit xban li mâusilal que'xbânu.


Ενθυμεισθε τον νομον του Μωυσεως του δουλου μου, τον οποιον προσεταξα εις αυτον εν Χωρηβ δια παντα τον Ισραηλ, τα διαταγματα και τας κρισεις. 	 Misach saß êchßôl li chakßrab li quinqßue re laj Moisés laj cßanjel chicuu saß xbên li tzûl Horeb li quinqßue êre chêjunilex lâex aj Israel.


εις οικονομιαν του πληρωματος των καιρων, να συγκεφαλαιωση τα παντα εν τω Χριστω και τα εν τοις ουρανοις και τα επι της γης. 	 Tâcuulak xk'ehil nak tâtz'aklok ru chixjunil jo' naraj li Dios. Tixjunaji chixjunil li c'a'ru cuan jo' sa' choxa jo' sa' ruchich'och'. Ut a' chic li Cristo tâjolomînk re chixjunil.


Εγω περι αυτων παρακαλω δεν παρακαλω περι του κοσμου, αλλα περι εκεινων, τους οποιους μοι εδωκας, διοτι ιδικοι σου ειναι. 	 Lâin inc'a' yôquin chixtz'âmanquil âcue nak tâtenk'aheb li inc'a' xine'xpâb. Yôquin ban chixtz'âmanquil châcuu nak tâtenk'aheb lin tzolom li xak'axtesiheb cue xban nak a'aneb lâ cualal âc'ajol.


Λοιπον, αδελφοι μου αγαπητοι, ας ειναι πας ανθρωπος ταχυς εις το να ακουη, βραδυς εις το να λαλη, βραδυς εις οργην 	 Ex inhermân, rarôquex inban. Lâex ac nequenau lix yâlal a'in. Jo'can nak cheq'uehak êch'ôl chi abînc. Chec'oxla chi us li oc êre chixyebal ut mexjosk'o'.


Ητο δε ο Αβρααμ εκατον ετων, οτε εγεννηθη εις αυτον Ισαακ ο υιος αυτου. 	 Jun ciento chihab cuan re laj Abraham nak quiyoßla laj Isaac.


Η περιτομη ειναι ουδεν, και η ακροβυστια ειναι ουδεν, αλλ' η τηρησις των εντολων του Θεου. 	 Li ani naxc'ul li circuncisión juntak'êt riq'uin li ani inc'a' naxc'ul xban nak li circuncisión mâc'a' xcuanquil. Li k'axal us xbânunquil, a'an xpâbanquil lix chak'rab li Dios.


Οτε δε περιεκυκλωσαν αυτον οι μαθηται, σηκωθεις εισηλθεν εις την πολιν και τη επαυριον εξηλθε μετα του Βαρναβα εις Δερβην. 	 Laj Pablo quiril nak quisute' xbaneb laj pâbanel. Quicuacli ut cô sa' li tenamit. Ut sa' xcab li cutan cô cui'chic Derbe rochben laj Bernabé.


Απεκριθη η γυνη και ειπε Δεν εχω ανδρα. Λεγει προς αυτην ο Ιησους Καλως ειπας οτι δεν εχω ανδρα 	 -Mâc'a' inbêlom, chan li ixk. Li Jesús quixye re: -Yâl li xaye nak mâc'a' âbêlom,


και θελεις θεσει εν τη κιβωτω τα μαρτυρια τα οποια θελω δωσει εις σε. 	 Ut saß li câx aßan têxoc li chakßrab li tinqßue êre.


Τοτε συνεβουλευθη Αμασιας ο βασιλευς του Ιουδα και απεστειλε προς τον Ιωας υιον του Ιωαχαζ, υιου του Ιηου, τον βασιλεα του Ισραηλ, λεγων, Ελθε, να ιδωμεν αλληλους προσωπικως. 	 Ut li rey Amasías quiâtinac riqßuineb li nequeßqßuehoc xnaßleb ut queßxcßûb ru cßaßru tixbânu. Chirix aßan quixtakla xyebal re laj Joás lix reyeb laj Israel nak tâchâlk chi pletic riqßuin. Laj Joás, aßan li ralal laj Joacaz ut ri laj Jehú.


Μη ειπης, Θελω ανταποδωσει κακον αναμενε τον Κυριον και θελει σε σωσει. 	 Mâ jun sut têcßoxla xqßuebal rêkaj li raylal na-ux êre. Canabomak ban saß rukß li Kâcuaß ut aßan tâtenkßânk êre.


Ουτος ο πτωχος εκραξε, και ο Κυριος εισηκουσε, και εκ πασων των θλιψεων αυτου εσωσεν αυτον. 	 Nak kßaxal ra cuanquin, quintzßâma intenkßanquil re li Kâcuaß, ut aßan quixsume li quintzßâma re ut quinixcol chiru li raylal.


Ουτω δυο τρεις πολεις υπηγαν περιπλανωμεναι εις μιαν πολιν να πιωσιν υδωρ και δεν εχορτασθησαν, και δεν επεστρεψατε προς εμε, λεγει Κυριος. 	 Lâex quexcôex chixsicßbal lê haß saß eb li tenamit quixqßue cuiß li hab, ut incßaß quitzßakloc êre re tixnumsi lê chaki el. Ut riqßuin chixjunil li raylal li xecßul incßaß xeraj sukßîc cuiqßuin, chan li Kâcuaß.


Θελετε περιπατει εις πασας τας οδους, τας οποιας Κυριος ο Θεος σας προσεταξεν εις εσας δια να ζητε και να ευημερητε και να μακροημερευητε εν τη γη, την οποιαν θελετε κληρονομησει. 	 Chebânu chixjunil li naxye êre li Kâcuaß lê Dios re nak cuânk lê yußam ut us tex-êlk riqßuin li cßaßru têbânu ut re ajcuiß nak najt texcuânk saß li naßajej li quixqßue êre li Kâcuaß re têrêchani.


Ενεκεν του ονοματος σου, Κυριε, ζωοποιησον με δια την δικαιοσυνην σου εξαγαγε την ψυχην μου εκ της στενοχωριας. 	 At nimajcual Dios, chacol taxak rix lin yußam re nak tâqßuehekß xlokßal lâ cßabaß. Ut xban tîc âchßôl tinâcuisi taxak saß li raylal li cuanquin cuiß.Xban taxak xnimal lâ cuuxtân saß inbên, tâsacheb ru li xicß nequeßiloc cue. Tâsach ta ruheb chixjunileb li xicß nequeßiloc cue xban nak lâin laj cßanjel châcuu.


Και εις τον Σωβαλ τον πατερα Κιριαθ-ιαρειμ εγειναν υιοι, ο Αροε και Ασει-αμενουχωθ. 	 Laj Sobal li quitiquiban re li tenamit Quiriat-jearim, aßan lix xeßtônil yucuaß eb laj Haroe ut yi jach eb laj manahetitas.


Τοτε απεστειλα προς αυτον, λεγων, Δεν ειναι τοιαυτα πραγματα καθως συ λεγεις, αλλα συ πλαττεις αυτα εκ της καρδιας σου. 	 Ut lâin quintakla cuißchic xyebal re chi joßcaßin: —Chixjunil li cßaßru yôcat chixyebal, aßan moco yâl ta. Yal lâat nacatcßoxlan re chixjunil aßan, chanquin re.


Ακουσατε τουτο, οι ροφουντες τους πενητας και οι αφανιζοντες τους πτωχους του τοπου, 	 Abihomak li oc cue xyebal êre lâex li nequexrahobtesin reheb li mâcßaß cuan reheb, lâex li nequexsachoc reheb li nebaß li cuanqueb saß lê tenamit.


ο ανηρ ο απαλος μεταξυ σου και ο σφοδρα τρυφερος θελει εμβλεψει με βλεμμα πονηρον εις τον αδελφον αυτου και εις την γυναικα του κολπου αυτου και εις τα εναπολειφθεντα τεκνα αυτου οσα εναπολειφθωσιν 	 Chi moco li cuînk li kßaxal tûlan ut kßun xchßôl li cuan saß êyânk târil xtokßobâl ruheb li ras rîtzßin, chi moco li rixakil li raro xban, chi moco lix cocßal.


Ευθυς οταν διαβη, θελει σας πιασει διοτι καθ' εκαστην πρωιαν θελει διαβαινει ημεραν και νυκτα και μονον το να ακουση τις την βοην, θελει εισθαι φρικη. 	 Qßuila sut têcßul li raylal. Cuulaj cuulaj tâchâlk saß êbên chi kßek chi cutan. Cßajoß nak texxucuak nak têtau ru li cßaßru yôquin chixyebal.


Διοτι οι υιοι Ισραηλ και οι υιοι Λευι θελουσι φερει τας προσφορας του σιτου, του οινου και του ελαιου εις τα οικηματα, οπου ειναι τα σκευη του αγιαστηριου, και οι ιερεις οι λειτουργουντες και οι πυλωροι και οι ψαλτωδοι και δεν θελομεν εγκαταλειψει τον οικον του Θεου ημων. 	 Chixjunileb laj Israel joßqueb ajcuiß laj levitas tento nak teßxcßam li trigo ut li vino ut li aceite saß li cab li xocxo cuiß li secß li nacßanjelac saß li templo. Saß ajcuiß li cab aßan cuanqueb xnaßajeb laj tij li nequeßcßanjelac saß li templo, joßqueb ajcuiß li nequeßcßacßalen re li oquebâl, ut eb laj bichanel. Ut kaye nak incßaß takacanab lix templo li kaDios. Junelic ban takachßolani chi us.


Εν ταις ημεραις αυτου θελει ανθει ο δικαιος και αφθονια ειρηνης θελει εισθαι εωσου μη υπαρξη η σεληνη. 	 Chinumtâk ta li tuktûquil usilal ut li tîquilal nak cuânk chi taklânc li rey saß xbêneb li tenamit joß najtil tâcuânk li po saß xbên li ruchichßochß.


"Εις τον πρωτον μουσικον. Ψαλμος του Δαβιδ." Μακαριος ο επιβλεπων εις τον πτωχον εν ημερα θλιψεως θελει ελευθερωσει αυτον ο Κυριος. 	 Us xak re li ani natokßoban ruheb li nebaß li tenkßâc nequeßraj xban nak aßan tâtenkßâk xban li Kâcuaß saß xkßehil li raylal.


Και ηυλογησεν ο λαος παντας τους ανθρωπους, οσοι προσεφεραν αυτοπροαιρετως εαυτους να κατοικησωσιν εν Ιερουσαλημ. 	 Ut eb li tenamit queßxbantioxi chiruheb li junjûnk cabal li queßala saß xchßôleb canâc Jerusalén.


Και ειδον αλλο θηριον αναβαινον εκ της γης, και ειχε κερατα δυο ομοια με αρνιου, και ελαλει ως δρακων. 	 Ut chirix a'an quicuil jun chic li josk' aj xul qui-el chak sa' ch'och'. Cuan cuib lix coc' xucub chanchan lix xucub li carner. Ut naâtinac jo' naâtinac li dragón.


Οι δε στρατοπεδευοντες κατα προσωπον της σκηνης προς ανατολας, κατεναντι της σκηνης του μαρτυριου κατα ανατολας, θελουσιν εισθαι Μωυσης και Ααρων και οι υιοι αυτου, φυλαττοντες τας φυλακας του αγιαστηριου αντι των φυλακων των υιων Ισραηλ και οστις ξενος πλησιαση θελει θανατονεσθαι. 	 Laj Moisés rochbeneb laj Aarón ut eb li ralal teßxyîb lix muhebâleb chixcßatk li tabernáculo saß li este chiru li oquebâl re li tabernáculo. Aßaneb li teßilok re li Santil Naßajej saß xcßabaßeb laj Israel. Cui junak jalan tâxic cuan cuiß li tabernáculo, li jun aßan tâcamsîk.


Ελθε, αγαπητε μου, ας εξελθωμεν εις τον αγρον ας διανυκτερευσωμεν εν ταις κωμαις. 	 Quim cuiqßuin, at xsum cuâm. Toxic saß li cßalebâl. Takanumsi li kßojyîn saß xnaßaj li utzßußuj alheña.


Και εβαλεν επ' αυτου το περιστηθιον εις δε το περιστηθιον εβαλε το Ουριμ και το Θουμμιμ. 	 Chirix aßan quixqßue li pectoral chire xchßôl. Ut chi saß li pectoral quixqßue li Urim ut li Tumim.


Κυριε Θεε ημων, συ εισηκουες αυτων εγεινας εις αυτους Θεος συγχωρητικος, πλην και εκδικητης δια τας πραξεις αυτων. 	 At Kâcuaß, at kaDios, lâat caqßue reheb li cßaßru queßxtzßâma châcuu. Lâat xacanabeb chixcßulbal li raylal xban li mâc queßxbânu. Abanan cacuyeb xmâqueb.Chelokßonihak li Kâcuaß li kaDios. Cheqßuehak xlokßal saß li tzûl Sión lix santil naßaj xban nak li Kâcuaß li kaDios, aßan santo.


και τον Ωβηβ-εδωμ και τους αδελφους αυτου, εξηκοντα οκτω και τον Ωβηδ-εδωμ τον υιον του Ιεδουθουν, και τον Ωσα, δια πυλωρους 	 Ut quixcanab ajcuiß laj Obed-edom rochbeneb li rechßalal. Cuakxakib xcâcßâl li cuînk li queßcana chixtenkßanquil. Laj Hosa ut laj Obed-edom, li ralal laj Jedutún, aßaneb li teßcßacßalênk reheb li oquebâl.


Καλλιον ειναι να βλεπη τις δια των οφθαλμων, παρα να περιπλαναται με την ψυχην και τουτο ματαιοτης και θλιψις πνευματος. 	 Kßaxal us nak tixcßojob xchßôl riqßuin li joß qßuial cuan re chiru nak yôk chi cßoxlac chirix nabal xtzßakob li cßaßru re xban nak aßan mâcßaß na-oc cuiß. Junes raylal naxqßue.


Και κατωκησαν οι αρχοντες του λαου εν Ιερουσαλημ και το υπολοιπον του λαου ερριψαν κληρους, δια να φερωσιν ενα εκ των δεκα να κατοικηση εν Ιερουσαλημ τη αγια πολει, τα δε εννεα μερη εν ταις αλλαις πολεσι. 	 Eb li nequeßtaklan saß xyânkeb laj Israel queßcana chi cuânc saß li santil tenamit Jerusalén. Ut li joß qßuial chic queßbûlic re rilbal ani na reheb teßcanâk chi cuânc aran Jerusalén. Jûnk cabal saß xyânk li lajêtk cabal queßcana aran ut eb li belêtk cabal chic queßcôeb chi cuânc saß eb li tenamit li cuanqueb xcuênt Jerusalén.


Θελω ψαλλει εις τον Κυριον, διοτι με αντημειψε. 	 Tinbicha lâ lokßal, at Kâcuaß, xban nak lâat junelic nacattenkßan cue.


και Νααμαν και Αχια και Γηρα, οστις μετωκισεν αυτους, και εγεννησε τον Ουζα και τον Αχιουδ. 	 Eb li ralal laj Aod, aßaneb aßin: laj Naamán, laj Ahías ut laj Gera. Laj Gera, aßan lix yucuaß laj Uza ut laj Ahiud. Laj Gera quicßamoc reheb aran Manahat.


Ανδρες Βαιθηλ, και Γαι, εκατον εικοσιτρεις. 	 Eb li cuînk li cuanqueb Bet-el ut Hai, aßan jun ciento riqßuin oxib xcaßcßâl.


Προς εντροπην σας λεγω τουτο. Ουτω δεν υπαρχει μεταξυ σας ουδε εις σοφος, οστις θελει δυνηθη να κρινη ανα μεσον του αδελφου αυτου, 	 Nequec'ut êxutân nak nequeq'ue chi rakoc âtin sa' êbên li mâcua'eb aj pâbanel. ¿Ma mâc'a' ta bi' junak sa' êyânk cuan xna'leb re târakok âtin sa' êbên lâex aj pâbanel?


Και Ιωαβ, ο υιος της Σερουιας, ητο επι του στρατευματος Ιωσαφατ δε, ο υιος του Αχιλουδ, υπομνηματογραφος 	 Li nataklan saß xbêneb li soldado, aßan laj Joab, xyum lix Sarvia. Ut laj Josafat, ralal laj Ahilud, aßan li quitzßîban re li cßaßru quicßulman.


Και οι υιοι του Νεφθαλι, Ιασιηλ και Γουνι και Ιεσερ και Σιλλημ. 	 Aßaneb aßin lix cßabaßeb li ralal laj Neftalí: laj Jahzeel, laj Guni, laj Jezer ut laj Silem.


Εξελθετε εκ της Βαβυλωνος, φευγετε απο των Χαλδαιων, μετα φωνης αλαλαγμου αναγγειλατε, διακηρυξατε τουτο, εκφωνησατε αυτο εως εσχατου της γης, ειπατε, Ο Κυριος ελυτρωσε τον δουλον αυτου Ιακωβ. 	 Elenkex saß li naßajej Babilonia. Chex-êlelik chiruheb laj Caldea. Japomak êre xban xsahil êchßôl. Yehomak resil reheb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß nak sukßîc êre saß lê naßaj. Yehomak resil chi joßcaßin, “Aß li Kâcuaß xcoloc ke lâo li ralal xcßajol laj Jacob, aj cßanjel chiru li Kâcuaß,” chaßakex.—


Και ειπεν ο Θεος, Τι εκαμες; η φωνη του αιματος του αδελφου σου βοα προς εμε εκ της γης 	 Li Dios quixye ajcuiß re: —¿Cßaßru xabânu? Lix quiqßuel lâ cuîtzßin xahoy chiru chßochß yô chi kßokônc chicuu.


Ηρωτησαν δε αυτον, λεγοντες Διδασκαλε, ποτε λοιπον θελουσι γεινει ταυτα και τι το σημειον, οταν μελλωσι ταυτα να γεινωσιν; 	 Que'xpatz' re: -At tzolonel, ¿jok'e tâc'ulmânk li yôcat chixyebal? ¿C'a'ru retalil tâcuânk nak talajc'ulmânk li c'a'ak re ru a'in? chanqueb.


επειδη εαν καμνω τουτο εκουσιως, εχω μισθον εαν δε ακουσιως, ειμαι εμπεπιστευμενος οικονομιαν. 	 Cui ta yôquin chixbânunquil yal xban nak nacuaj lâin, tinyo'oni raj intojbal. Abanan yôquin chixbânunquil lin c'anjel xban nak tenebanbil sa' inbên xban li Dios xyebal resil li colba-ib.


Τοτε παντες οι ανδρες Ιουδα και της Ιερουσαλημ και ο Ιωσαφατ επι κεφαλης αυτων, εκινησαν δια να επιστρεψωσιν εις Ιερουσαλημ εν ευφροσυνη διοτι ευφρανεν αυτους ο Κυριος απο των εχθρων αυτων. 	 Chirix chic aßan laj Josafat quicßamoc be chiruheb laj Judá ut laj Jerusalén nak queßsukßi cuißchic Jerusalén chi kßaxal sa saß xchßôleb xban nak li Kâcuaß quicoloc reheb saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb.


και θελουσιν επιστρεψει τα αιματα αυτων κατα της κεφαλης του Ιωαβ και κατα της κεφαλης του σπερματος αυτου, εις τον αιωνα επι δε τον Δαβιδ και επι το σπερμα αυτου και επι τον οικον αυτου και επι τον θρονον αυτου θελει εισθαι ειρηνη παρα Κυριου εως αιωνος. 	 Lix tojbal rix li mâc aßan tâtßanekß saß xbên laj Joab ut saß xbêneb li ralal xcßajol. Abanan li Kâcuaß târosobtesiheb li ralal xcßajol laj David lin yucuaß. Ut xakxôk saß xnaßaj junelic lix cuanquilal li ralal xcßajol laj David li teßoc chokß xreyeb laj Israel, chan laj Salomón.


Εμισησα, απεστραφην τας εορτας σας, και δεν θελω οσφρανθη εν ταις πανηγυρεσιν υμων. 	 Li Kâcuaß quixye: —Xicß nacuil lê ninkße ut nintzßektâna chixjunil li cßaßru nequebânu nak nequexninkßeîc. Incßaß nacuulac chicuu nak nequechßutub êrib chinlokßoninquil.


Και ετρεξεν η γυνη μετα σπουδης και ανηγγειλε προς τον ανδρα αυτης, λεγουσα προς αυτον, Ιδου, εφανη εις εμε ο ανθρωπος, οστις ηλθε προς εμε την ημεραν εκεινην. 	 Cô saß junpât li ixakilbej chixbokbal lix bêlom. Quixye re: —Quim. Xcßulun cuißchic li cuînk li quiâtinac cuiqßuin saß li cutan quinumeß, chan.


Υιοι Ζατθου, οκτακοσιοι τεσσαρακοντα πεντε. 	 Eb li ralal xcßajol laj Zatu, aßan cuakxakib ciento riqßuin ôb roxcßâl.


Και τη δευτερα ημερα θελετε προσφερει δωδεκα μοσχους, δυο κριους, δεκατεσσαρα αρνια ενιαυσια, αμωμα 	 Saß li xcab li cutan teßxqßue chokß mayej cablaju li toro toj sâjeb, cuib li têlom carner ut câlaju li têlom carner jûnk chihab cuânk reheb. Mâcßaßak rêqßueb li xul li teßxqßue.


Και ο Μιχαιας ειπεν, Ακουσατε λοιπον τον λογον του Κυριου ειδον τον Κυριον καθημενον επι του θρονου αυτου και πασαν την στρατιαν του ουρανου παρισταμενην εκ δεξιων αυτου και εξ αριστερων αυτου. 	 Li profeta Micaías quixye ajcuiß: —Qßueomak retal li cßaßru quixcßutbesi chicuu li Kâcuaß. Xcuil li Kâcuaß cßojcßo saß lix cßojaribâl saß choxa. Ut chixjunileb lix ángel xakxôqueb chixcßatk. Cuanqueb saß lix nim ukß ut cuanqueb saß lix tzße.


Απεκριθη δε ο Ρουβην προς αυτους λεγων, Δεν ειπον προς εσας λεγων, Μη αμαρτησητε κατα του παιδιου, και δεν εισηκουσατε; δια τουτο, ιδου, και το αιμα αυτου εκζητειται. 	 Ut laj Rubén quixye reheb: —¿Ma incßaß ta biß quinye êre nak incßaß têbânu raylal re laj José li kîtzßin? Ut lâex incßaß xex-abin chicuu. Ut anakcuan tento nak tâcuânk rêkaj lix camic. Aßan na li cßaßru yôco chixtojbal anakcuan riqßuin li xkabânu chak junxil, chan laj Rubén.


ουτως ελαλησεν ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ, λεγων, Σεις και αι γυναικες σας και ελαλησατε δια του στοματος σας και εξετελεσατε δια της χειρος σας, λεγοντες, Θελομεν εξαπαντος εκπληρωσει τας ευχας ημων, τας οποιας ηυχηθημεν, να θυμιαζωμεν εις την βασιλισσαν του ουρανου και να καμνωμεν σπονδας εις αυτην εξαπαντος λοιπον θελετε εκπληρωσει τας ευχας σας και εξαπαντος θελετε εκτελεσει τας ευχας σας. 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel, naxye: —Lâex cuînk ut lâex ixk, lâex nequeye, “Lâo takabânu li cßaßru xkaye. Takacßat li pom ut takamayeja li kavino chiru li kanaß po,” chanquex. Ut yôquex chixbânunquil li cßaßru xeye. Joßcan nak anakcuan, bânuhomak li cßaßru xeye.


Τοτε κατεβησαν οι αδελφοι αυτου και πας ο οικος του πατρος αυτου και εσηκωσαν αυτον και ανεβιβασαν και εθαψαν αυτον μεταξυ Σαραα και Εσθαολ, εν τω ταφω Μανωε του πατρος αυτου. Εκρινε δε ουτος τον Ισραηλ εικοσι ετη. 	 Eb li rîtzßin ut eb li rechßalal laj Sansón queßxcßam li camenak ut queßxmuk saß li naßajej li mukbil cuiß laj Manoa lix yucuaß. Li muklebâl aßan nacana saß xyi li cuib chi tenamit Zora ut Estaol. Laj Sansón quicßamoc be chiruheb laj Israel chiru junmay chihab.


Και θελεις βαλει αυτο επι κυανης ταινιας, δια να ηναι επι της μιτρας εις το εμπροσθεν μερος της μιτρας θελει εισθαι. 	 Ut riqßuin jun li cßam azul têbacß li oro chiru li mitra li tixbacß saß xjolom.


Ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ, λεγει, Ιδου, θελω τιμωρησει το πληθος της Νω και τον Φαραω και την Αιγυπτον και τους θεους αυτης και τους βασιλεις αυτης, τον Φαραω αυτον και τους επ' αυτον θαρρουντας 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel, naxye: —Lâin tinqßue chixtojbal xmâc laj Amón lix dioseb laj Tebas. Ut tinqßueheb chixtojbal xmâqueb laj faraón ut eb laj Egipto rochbeneb lix dioseb ut eb lix rey. Ut tinqßueheb ajcuiß chixtojbal xmâqueb li nequeßxcßojob xchßôl riqßuin laj faraón.


εγω ο Κυριος θελω φυλαττει αυτην κατα πασαν στιγμην θελω ποτιζει αυτην δια να μη βλαψη αυτην μηδεις, νυκτα και ημεραν θελω φυλαττει αυτην 	 Eb laj Israel, aßaneb lix naßaj lin uvas. Lâin li Kâcuaß nin-iloc reheb. Chanchan nintßakresi nak nacuileb. Nequeßcuil chi kßek chi cutan re nak mâcßaß teßxcßul.


Διοτι απο ανατολων ηλιου εως δυσμων αυτου το ονομα μου θελει εισθαι μεγα μεταξυ των εθνων, και εν παντι τοπω θελει προσφερεσθαι θυμιαμα εις το ονομα μου και θυσια καθαρα διοτι μεγα θελει εισθαι το ονομα μου μεταξυ των εθνων, λεγει ο Κυριος των δυναμεων. 	 Yalak bar saß ruchichßochß tâqßuehekß inlokßal xbaneb li cuanqueb saß li xnînkal ru tenamit. Ut yalak bar saß eb li naßajej teßxqßue xlokßal incßabaß riqßuin xcßatbal li sununquil ban chicuu ut riqßuin li châbil mayej li teßxmayeja. Nimanbilak lin cßabaß saß eb li jalan tenamit.


Αλλ' αυτη μετηλλαξε τας κρισεις μου εις ανομιαν χειροτερα παρα τα εθνη, και τα διαταγματα μου χειροτερα παρα τους τοπους τους περιξ αυτης διοτι απερριψαν τας κρισεις μου και τα διαταγματα μου δεν περιεπατησαν εν αυτοις. 	 Abanan eb li cuanqueb Jerusalén queßxkßet lin chakßrab ut incßaß queßxbânu li cßaßru quebintakla cuiß. Aßaneb chic li kßaxal xeßkßetoc re lin chakßrab chiruheb li tenamit li cuanqueb chixjun sutam.


χαρις ειη υμιν και ειρηνη απο Θεου Πατρος και Κυριου ημων Ιησου Χριστου, 	 Chicuânk taxak êriq'uin li usilal ut li tuktûquilal li naxq'ue li Dios li kaYucua' ut li naxq'ue li Kâcua' Jesucristo.


Οι νεκροι δεν θελουσιν αινεσει τον Κυριον, ουδε παντες οι καταβαινοντες εις τον τοπον της σιωπης 	 Li ani ac xcam incßaß chic naru naxqßue xlokßal li Dios xban nak mâcßaß chic xmusikß.Abanan lâo, li toj yoßyôco, nakaqßue xlokßal li Kâcuaß anakcuan ut chi junelic. ¡Lokßoninbil taxak li nimajcual Dios!


Ειρηνευσον με τον αντιδικον σου ταχεως, ενοσω εισαι καθ' οδον μετ' αυτου, μηποτε σε παραδωση ο αντιδικος εις τον κριτην και ο κριτης σε παραδωση εις τον υπηρετην, και ριφθης εις φυλακην 	 Cui cuan lâ ch'a'ajquilal riq'uin lâ cuas âcuîtz'in, yîb ru chi junpât. Cui inc'a' nacac'am âcuib sa' usilal chi junpât, mâre anchal tatxc'am riq'uin laj rakol âtin ut a'an tatxtakla sa' tz'alam.


Τουτου λοιπον γενομενου και οι λοιποι, οσοι ειχον ασθενειας εν τη νησω, προσηρχοντο και εθεραπευοντο 	 Nak que'rabi resil nak ac xq'uirtesîc lix yucua' laj Publio, nabaleb li yaj li cuanqueb sa' li na'ajej a'an, que'cuulac riq'uin laj Pablo ut que'q'uirtesîc.


διοτι η ζωη της σαρκος ειναι εν τω αιματι και εγω εδωκα αυτο εις εσας, δια να καμνητε εξιλεωσιν υπερ των ψυχων σας επι του θυσιαστηριου διοτι το αιμα τουτο καμνει εξιλασμον υπερ της ψυχης. 	 Li quicß, aßan xyußam ut xmetzßêu li tibelej. Lâin xinye nak têmayeja li quicß chiru li artal re xtojbal rix lê mâc. Riqßuin quicß têtoj rix lê mâc xban nak li quicß, aßan li natojoc rix lê yußam.


Ενεκεν του ονοματος μου θελω μακρυνει τον θυμον μου, και δια τον επαινον μου θελω βασταχθη προς σε, ωστε να μη σε εξολοθρευσω. 	 Abanan xban xtîquilal inchßôl, lâin incßaß xincßut injoskßil. Xban lin lokßal xincuy cuib. Joßcan nak incßaß xinsach êru.


και προς παν εμψυχον ζωον, το οποιον ειναι με σας, εκ των πτηνων, εκ των κτηνων και εκ παντων των ζωων της γης, τα οποια ειναι με σας απο παντος του εξελθοντος εκ της κιβωτου, εως παντος ζωου της γης 	 Ut tinbânu ajcuiß li contrato riqßuineb chixjunileb li xul. Tinbânu riqßuineb li xul li nequeßrupupic ut li quetômk joß ajcuiß li cuanqueb saß qßuicheß. Tinbânu li contrato riqßuineb chixjunileb li xul li queßel saß li jucub cab.—


Και ο Ναζηραιος θελει ξυρισθη την κεφαλην της αφιερωσεως αυτου εις την θυραν της σκηνης του μαρτυριου, και θελει λαβει τας τριχας της κεφαλης της αφιερωσεως αυτου και επιθεσει επι του πυρος του υποκατω της ειρηνικης θυσιας. 	 Laj nazareo tixjo li rismal xjolom saß li oquebâl re li tabernáculo. Tixcßam li rismal li ac kßaxtesinbil re li Kâcuaß ut tixqßue saß li xam li yô cuiß chi cßatc li mayej re xcßambal rib saß usilal riqßuin li Kâcuaß.


Ο Κυριος απεβαλε το θυσιαστηριον αυτου, εβδελυχθη το αγιαστηριον αυτου συνεκλεισεν εν τη χειρι των εχθρων τα τειχη των παλατιων αυτης ηλαλαξαν εν τω οικω του Κυριου ως εν ημερα εορτης. 	 Quixtzßektâna lix artal li Kâcuaß ut quixtzßektâna ajcuiß li templo. Quixcanabeb saß rukßeb li xicß nequeßiloc re, re nak teßxjuqßui li rochoch li rey. Ut japjôqueb re saß li templo. Chanchan nak yôqueb chi ninkßeîc.


Μετα τουτον εσηκωθη Ιουδας ο Γαλιλαιος εν ταις ημεραις της απογραφης και εσυρεν οπισω αυτου αρκετον λαον και εκεινος απωλεσθη, και παντες οσοι επειθοντο εις αυτον διεσκορπισθησαν. 	 Ut jo'can ajcui' quixc'ul laj Judas, Galilea xtenamit, nak quic'ulun sa' xk'ehil chixtz'îbanquil xc'aba'eb li tenamit. Quixbalak'iheb nabaleb li tenamit. Quicam ajcui' a'an ut chixjunileb li que'tâken re que'cha'cha'îc.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Ριψον αυτα εις τον κεραμεα, την εντιμον τιμην, με την οποιαν ετιμηθην υπ' αυτων. Και ελαβον τα τριακοντα αργυρια και ερριψα αυτα εν τω οικω του Κυριου εις τον κεραμεα. 	 Ut li Kâcuaß quixye cue: —Chap li tumin aßan li kßaxal terto xineßxlokß cuiß ut cut saß li câx li cuan aran saß li templo, chan. Ut lâin quincßam li lajêb xcaßcßâl chi tumin plata ut quincut aran saß li câx li cuan saß li templo.


Και δια σε, Ιουδα, διωρισθη θερισμος, οταν εγω επιστρεψω την αιχμαλωσιαν του λαου μου. 	 Ac xinxakab li cutan nak texinqßue chixtojbal rix lê mâc lâex aj Judá. Abanan tâcuulak xkßehil nak texcuosobtesi cuißchic.


Και ωκοδομησε την Ελαθ και επεστρεψεν αυτην εις τον Ιουδα, αφου ο βασιλευς εκοιμηθη μετα των πατερων αυτου. 	 Laj Azarías, aßan li quixyîb cuißchic li tenamit Elat ut quixkßaxtesi reheb laj Judá chirix lix camic lix yucuaß.


Ητο δε ανθρωπος τις εκ του ορους Εφραιμ, και το ονομα αυτου Μιχαιας. 	 Quicuan jun li cuînk aj Micaía xcßabaß saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín, li tzûl ru.


Και εκεινοι ελθοντες, λεγουσι προς αυτον Διδασκαλε, εξευρομεν οτι εισαι αληθης και δεν σε μελει περι ουδενος διοτι δεν βλεπεις εις προσωπον ανθρωπων, αλλ' επ' αληθειας την οδον του Θεου διδασκεις. Ειναι συγκεχωρημενον να δωσωμεν δασμον εις τον Καισαρα, η ουχι; να δωσωμεν η να μη δωσωμεν; 	 Que'cuulac riq'uin li Jesús ut que'xye re: -At tzolonel, nakanau nak lâat yâl nacat-âtinac ut inc'a' nacaxucua ruheb li tenamit. Yalak ani aj e nacaye lix yâlal. Ut nacac'ut chiruheb li c'a'ru naraj li Dios. Ye ke, ¿ma us xq'uebal li toj re li acuabej malaj ut inc'a'? ¿Ma takaq'ue malaj ut inc'a'? chanqueb.


Και ειπε προς αυτους Οτε σας απεστειλα χωρις βαλαντιου και σακκιου και υποδηματων, μηπως εστερηθητε τινος; οι δε ειπον Ουδενος. 	 Ut quixye cui'chic reheb lix tzolom: -Nak quexintakla chi mâc'a' êbôls, chi mâc'a' xna'aj êtumin, chi mâc'a' êxâb, ¿ma cuan ta bi' c'a'ru xpalto' êre? Ut eb a'an que'xye: -Mâc'a' quipalto' ke.


Ο δε ειπε, Δεν δυναμαι να επιστρεψω μετα σου ουδε να ελθω μετα σου ουδε θελω φαγει αρτον ουδε θελω πιει υδωρ μετα σου εν τω τοπω τουτω 	 Lix profeta li Dios quixye re: —Incßaß naru ninxic châcuix, chi moco naru tincuaßak tin-ucßak âcuiqßuin,


Εαν τις φωραθη κλεπτων τινα εκ των αδελφων αυτου εκ των υιων Ισραηλ, και καταδουλωσας αυτον επωλησε, τοτε ο κλεπτης ουτος θελει θανατονεσθαι και θελεις εξαφανισει το κακον εκ μεσου σου. 	 Cui junak li cuînk târelkßa li rech aj Israelil ut tixqßue joß jun lix môs malaj ut naxcßayi, tento nak tâcamsîk li ani qui-elkßan re. Tento nak têrisi saß êyânk chixjunil li mâusilal aßan.


Ο ζηλος μου με κατεφαγε, διοτι ελησμονησαν τους λογους σου οι εχθροι μου. 	 Cßajoß nak nachal lin joskßil chirilbal nak eb li xicß nequeßiloc cue nequeßxtzßektâna lâ chakßrab.


Αι οικιαι ομως των χωριων, τα οποια δεν ειναι περιτετειχισμενα, θελουσι λογιζεσθαι ως οι αγροι της γης δυνανται να εξαγοραζωνται και θελουσιν απελευθερουσθαι εν τη αφεσει. 	 Abanan eb li cab li cuanqueb saß eb li cocß tenamit li moco sutsûqueb ta saß tzßac, chanchanakeb li cßalebâl. Laj êchal re naru tixlokß cuißchic li cab ut tâkßaxtesîk cuißchic re saß li chihab re sahil chßôlejil.


Ουτω θελετε χωριζει τους υιους Ισραηλ απο των ακαθαρσιων αυτων και δεν θελουσιν αποθανει δια την ακαθαρσιαν αυτων, μιαινοντες την σκηνην μου την εν τω μεσω αυτων. 	 Lâex têye reheb laj Israel nak teßxbânu li chakßrab aßin re nak incßaß muxbilak ruheb nak teßchâlk saß lin tabernáculo li cuan saß xyânkeb. Cui teßxmux ru lin tabernáculo teßcâmk.


και εζησεν ο Σαλα, αφου εγεννησε τον Εβερ, τετρακοσια τρια ετη, και εγεννησεν υιους και θυγατερας. 	 Ut toj queßcuan chic ralal ut xrabin. Chirix lix yoßlajic laj Heber, laj Sala quicuan câhib ciento riqßuin oxib chihab chic.


Και ωρκισεν ο Ιωσηφ τους υιους Ισραηλ, λεγων, Ο Θεος βεβαιως θελει σας επισκεφθη και θελετε αναβιβασει τα οστα μου εντευθεν. 	 Laj José quixye ajcuiß reheb: —Anakcuan lâex têbânu junak li juramento cuiqßuin. Nak li Kâcuaß Dios texrisi saß li tenamit aßin, têbânu usilal, têcßam lin bakel chêrix nak texxic, chan laj José. Ut eb li ras laj José queßxcßul xchßôl li juramento li quixye reheb.Laj José jun ciento riqßuin lajêb chihab cuan re nak quicam. Ut eb aßan queßxban li camenak José re nak incßaß tâchuhokß. Ut queßxqßue saß xcaxonil aran Egipto.


Διοτι καθως η ζωνη κολλαται εις την οσφυν του ανθρωπου, ουτως εκολλησα εις εμαυτον παντα τον οικον Ισραηλ και παντα τον οικον Ιουδα, λεγει Κυριος δια να ηναι εις εμε λαος και ονομα και καυχημα και δοξα αλλα δεν υπηκουσαν. 	 Joß nak li cuînk naxbacß lix cßâmal xsaß chi xsaß, joßcan ajcuiß raj nak xcuaj nak cauhakeb xchßôl lin tenamit cuiqßuin. Aßaneb raj lin tenamit. Aßaneb raj li teßqßuehok inlokßal ut teßxnima raj cuu. Abanan eb aßan incßaß queßraj. Queßxkßet ban li cuâtin.


Δεχθητε λοιπον αυτον εν Κυριω μετα πασης χαρας και τιματε τους τοιουτους, 	 Chec'ulak chi k'axal sa sa' êch'ôl xban nak kech aj pâbanelil kib. Cheq'uehak xlok'al eb laj pâbanel jo' li jun a'an.Nak yô chi c'anjelac chiru li Kâcua', ca'ch'in chic mâ quicam. Quixq'ue rib sa' raylal re intenk'anquil xban nak mâ anihex lâex chintenk'anquil.


Και σηκωθεντες απο Εθαμ, εστρεψαν προς Πι-αιρωθ, ητις ειναι κατεναντι Βεελ-σεφων και εστρατοπεδευσαν κατεναντι της Μιγδωλ. 	 Nak queßel Etam, queßcôeb toj Pi-hahirot li cuan saß xcaßyabâl li naßajej Baal-zefón ut queßxyîb lix muhebâleb nachß riqßuin li tenamit Migdol.


Διοτι καθως η γυνη ειναι εκ του ανδρος, ουτω και ο ανηρ ειναι δια της γυναικος, τα παντα δε εκ του Θεου. 	 Ut jo' nak li ixk quiyo'obtesîc riq'uin li cuînk, jo'can ajcui' li cuînk nayo'la riq'uin li ixk. Li cuînk jo' ajcui' li ixk yo'obtesinbileb xban li Dios jo' ajcui' chixjunil li c'a'ak re ru cuan.


Και θελει κατακυριευει απο θαλασσης εως θαλασσης και απο του ποταμου εως των περατων της γης. 	 Chicuânk ta xcuanquil saß chixjunil li ruchichßochß. Naticla cuan cuiß li Caki Palau toj saß li Mar Mediterráneo ut saß li nimaß Eufrates ut toj saß chixjunil li ruchichßochß.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Σαουλ, Ο δουλος σου εβοσκε τα προβατα του πατρος αυτου, και ηλθε λεων και αρκτος και ηρπασε προβατον εκ του ποιμνιου 	 Laj David quixye re laj Saúl: —At rey, lâin nin-iloc reheb lix carner lin yucuaß. Nak queßchal li cakcoj malaj ut li oso chixchapbal li carner saß xyânkeb lix comon,


Διοτι ουτω λεγει Κυριος Δεν θελει λειψει απο του Δαβιδ ανθρωπος καθημενος επι τον θρονον του οικου Ισραηλ 	 Lâin li Kâcuaß ninyehoc re nak junelic cuânk jun reheb li ralal xcßajol laj David tâoc chokß xreyeb laj Israel.


Και ειπε προς τους ανδρας, Γνωριζω οτι ο Κυριος εδωκεν εις εσας την γην και οτι ο τρομος σας επεπεσεν εφ' ημας, και οτι παντες οι κατοικοι της γης ενεκρωθησαν εκ του φοβου σας 	 —Lâin ninnau nak li Kâcuaß xqßue êre li naßajej aßin. Ut aßan ajcuiß xqßuehoc kaxiu chikajunilo. Chixjunileb li cuanqueb arin câmqueb re xban xxiuheb êban lâex.


Ανεβιβασεν αυτους επι τα εξοχα μερη της γης, και εφαγον τα γεννηματα των αγρων και εθηλασεν αυτους μελι εκ της πετρας, και ελαιον εκ της σκληρας πετρας, 	 Li Kâcuaß quixqßue êcuanquil saß xbêneb li tenamit ut saß xbêneb li tzûl. Ut quixqßue li ru li acuîmk re têtzaca. Saß xyânkeb li pec quetau li xyaßal cab ut saß xyânkeb li sakônac quicuan lê cheß olivo.


Ο νομος και οι προφηται εως Ιωαννου υπηρχον απο τοτε η βασιλεια του Θεου ευαγγελιζεται, και πας τις βιαζεται να εισελθη εις αυτην. 	 Chixjunil li tijleb li que'xc'ut eb li profeta junxil, jo' ajcui' lix chak'rab laj Moisés, quirake' xyebal nak laj Juan laj Cubsihom Ha' quic'ulun chixch'olobanquil resil nak châlc re lix nimajcual cuanquilal li Dios. Ut nabaleb yôqueb chixyalbal xk'e chi oc rubel lix nimajcual cuanquilal li Dios.


και Σαλλουμ εγεννησε τον Ιεκαμιαν, και Ιεκαμιας εγεννησε τον Ελισαμα. 	 Laj Salum, aßan lix yucuaß laj Jecamías. Laj Jecamías, aßan lix yucuaß laj Elisama.


πριν το ψηφισμα γεννηση το αποτελεσμα αυτου και η ημερα παρελθη ως χνους, πριν επελθη εφ' υμας η εξαψις του Κυριου, πριν επελθη εφ' υμας η ημερα του θυμου του Κυριου. 	 Checßoxla rix li cßaßru têbânu nak toj mâjiß nequecßul li raylal li tenebanbil saß êbên xban nak saß junpât tânumekß li cutan joß nak nacßameß lix mokoj li trigo xban li ikß. Checßoxla rix li cßaßru têbânu nak toj mâjiß nachal lix joskßil li Dios saß êbên. Checßoxla rix cßaßru têbânu nak toj mâjiß nacuulac xkßehil nak li Dios tixcßutbesi lix joskßil chêru.


Και ειπας, εις τον αιωνα θελω εισθαι κυρια ωστε δεν εβαλες ταυτα εν τη καρδια σου ουδε ενεθυμηθης τα εσχατα αυτων. 	 Lâex queye, “Junelic tâcuânk kacuanquil.” Abanan incßaß quecßoxla li cßaßru quebânu, chi moco quecßoxla li cßaßru yôquex chixcßulbal anakcuan.


Και ειπε Κυριος, Τις θελει απατησει τον Αχααβ, ωστε να αναβη και να πεση εν Ραμωθ-γαλααδ; Και ο μεν ειπεν ουτως, ο δε ειπεν ουτως. 	 Li Kâcuaß quixye, “Cuan ta junak tâxic chixbalakßinquil laj Acab re nak tâxic Ramot xcuênt Galaad re tâcamsîk”, chan. Cuanqueb li ángel queßxye jun naßleb ut cuanqueb li queßxye jalan.


Παυλος, αποστολος Ιησου Χριστου, κατ' επιταγην Θεου του Σωτηρος ημων και Κυριου Ιησου Χριστου της ελπιδος ημων, 	 Lâin laj Pablo. Taklanbilin xban li Jesucristo chi c'anjelac chiru xban nak jo'can quiraj li Dios laj Colol ke. Ut jo'can ajcui' quiraj li Kâcua' Jesucristo li kayo'on.


Η Κεριωθ εκυριευθη και τα οχυρωματα επιασθησαν, και αι καρδιαι των ισχυρων του Μωαβ θελουσιν εισθαι κατ' εκεινην την ημεραν ως καρδια γυναικος κοιλοπονουσης. 	 Eb li tenamit teßchapekß joß eb ajcuiß li cab li nequeßxcol cuiß ribeb. Saß eb li cutan aßan eb li soldado aj Moab sicsotkeb. Chanchanakeb jun li ixk li yô chi cßuluc raylal.


και οτε ο Φαραω επεμεινεν εις το να μη μας εξαποστειλη, ο Κυριος εθανατωσε παν πρωτοτοκον εν τη γη της Αιγυπτου, απο πρωτοτοκου ανθρωπου εως πρωτοτοκου κτηνους δια τουτο θυσιαζω εις τον Κυριον παν αρσενικον το οποιον ανοιγει την μητραν, και παν πρωτοτοκον των υιων μου εξαγοραζω. 	 Laj faraón quixcacuubresi xchßôl ut incßaß coxcanab chi êlc saß li tenamit Egipto. Ut li Kâcuaß Dios quixqßueheb chi câmc chixjunileb li xbên ralaleb laj Egipto. Quixqßueheb ajcuiß chi câmc li xbên ral li quetômk. Re xjulticanquil li xbânu li Dios, lâin ninmayeja chiru li Dios li xbên raleb lin xul. Ut tinqßue chokß rûchil li xbên cualal”, chaßkex reheb lê ralal êcßajol.


Και την ημεραν, καθ' ην εισερχεται εις το αγιαστηριον, εις την αυλην την εσωτεραν, δια να λειτουργηση εν τω αγιαστηριω, θελει προσφερει την περι αμαρτιας προσφοραν αυτου, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Nak acak xnumeß cuukub cutan, tâoc saß li nebâl re li templo li cuan chi saß. Ut tâmayejak re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc. Chirix aßan târûk tâcßanjelak cuißchic saß li templo, chan li nimajcual Dios.


διοτι εν τη ημερα ταυτη ο ιερευς θελει καμει εξιλεωσιν δια σας, δια να σας καθαριση, ωστε να ησθε καθαροι απο πασων των αμαρτιων υμων ενωπιον του Κυριου. 	 Saß li cutan aßan texmayejak re xtojbal rix lê mâc. Ut tâcuyekß lê mâc xban li Kâcuaß ut cuybilak sachbilak chic lê mâc.


Και σηκωθεις ο Αβρααμ απ' εμπροσθεν του νεκρου αυτου, ελαλησε προς τους υιους του Χετ λεγων, 	 Laj Abraham quixakli chixcßatk lix caxonil lix camenak ut quiâtinac riqßuineb laj hititas.


Ο δε Δαβιδ και πας ο Ισραηλ επαιζον εμπροσθεν του Θεου εν παση δυναμει και με ασματα και με κιθαρας και με ψαλτηρια και με τυμπανα και με κυμβαλα και με σαλπιγγας. 	 Laj David ut chixjunileb laj Israel yôqueb chi xajoc ut yôqueb chi bichânc chi anchaleb xchßôl xban xsahileb xchßôl re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß ut yôqueb chi cuajbac. Cuanqueb x-arpa, cuanqueb xsalterios, cuanqueb xtambor, ut cuanqueb xxôlb ut yôqueb ajcuiß chixtßochbal li sursûquil chßîchß.


Και ειπον προς αυτον, Απο πολυ μακρας γης ηλθον οι δουλοι σου δια το ονομα Κυριου του Θεου σου διοτι ηκουσαμεν την φημην αυτου και παντα οσα εκαμεν εν Αιγυπτω, 	 Ut eb aßan queßchakßoc ut queßxye: —Lâo xochal chak saß najtil tenamit xban nak xkabi chixjunil li yô chixbânunquil li Kâcuaß lê Dios. Xkabi resil chixjunil li quilajxbânu chak aran Egipto.


Θελουσι καλεσει τους λαους εις το ορος εκει θελουσι προσφερει θυσιας δικαιοσυνης διοτι θελουσι θηλασει την αφθονιαν της θαλασσης, και τους κεκρυμμενους θησαυρους της αμμου. 	 Teßxbokeb li tenamit saß eb li tzûl ut aran teßmayejak saß tîquilal. Teßxtau lix biomaleb saß eb li palau ut saß li samaib li cuan chire li palau.


Προσεταξε δε Κυριος ο Θεος εις τον Αδαμ λεγων, Απο παντος δενδρου του παραδεισου ελευθερως θελεις τρωγει, 	 Ut li Dios quixye re li cuînk: —Naru nacalou li ru chixjunil li cheß li cuan.


οστις ειχε την κατοικιαν εν τοις μνημειοις, και ουδεις ηδυνατο να δεση αυτον ουδε με αλυσεις, 	 Junes sa' li na'ajej bar neque'muke' cui' li camenak nacuan. Mâ ani naru nabac'oc re chi moco riq'uin cadena naru neque'xbac'.


Και σηκωθεντες απο Ταχαθ, εστρατοπεδευσαν εν Θαρα. 	 Nak queßel Tahat, queßcôeb toj Tara ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Και ειπεν ο εις προς τον αλλον, Τις εκαμε το πραγμα τουτο; Και εξετασαντες και ανερευνησαντες ειπον, Ο Γεδεων ο υιος του Ιωας εκαμε το πραγμα τουτο. 	 Queßxye chiribileb rib: —¿Ani xbânun re aßin? chanqueb. Queßtziloc âtin chirix toj retal queßxnau nak laj Gedeón li ralal laj Joás, aßan li quibânun re.


Και απηριθμησατε τας οικιας της Ιερουσαλημ, και δια να οχυρωσητε το τειχος εχαλασατε τας οικιας. 	 Queqßue retalileb li cab li cuanqueb Jerusalén ut cuan li quejucß re xyîbanquil lix cacuub li tzßac li sutsu cuiß lê tenamit.


Εν ταις πολεσι της ορεινης, εν ταις πολεσι της πεδινης και εν ταις πολεσι του νοτου και εν τη γη Βενιαμιν και εν τοις περιξ της Ιερουσαλημ και εν ταις πολεσι του Ιουδα θελουσι περασει παλιν τα ποιμνια υπο την χειρα του αριθμουντος, λεγει Κυριος. 	 Eb laj ilol xul teßrajla cuißchic lix quetômkeb saß eb li tenamit li tzûl ru, ut saß eb li tenamit li cuanqueb Sefela, ut saß eb li tenamit li cuanqueb Neguev, joß ajcuiß saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Benjamín ut saß lix naßajeb li cuanqueb chi xjun sutam Jerusalén, ut saß eb li tenamit li cuanqueb Judá.


Διοτι τωρα θελουσιν ειπει, Ημεις δεν εχομεν βασιλεα, διοτι δεν εφοβηθημεν τον Κυριον και ο βασιλευς τι ηθελε μας καμει; 	 Anakcuan mâcßaß karey, chanqueb li tenamit, xban nak incßaß xkaxucua ru li Kâcuaß. Ut ¿cßaß ta cuiß ru tixbânu li rey kiqßuin? chanqueb.


οταν κοιτωνται εν τοις σπηλαιοις και καθηνται εις τους κρυπτηρας δια να ενεδρευωσι; 	 nak cuanqueb saß lix juleb ut nak buchbûqueb chiroybeninquil nak teßxchap lix tibeb?¿Ma lâat ta biß nacatqßuehoc xtzacaêmkeb li tzßok nak teßtzßocâk? Ut, ¿ma lâat ta biß nacatqßuehoc xcuaheb li cocß ral nak nequeßxtzßâma xtzacaêmkeb cue?


Διοτι οι κοιμωμενοι την νυκτα κοιμωνται, και οι μεθυοντες την νυκτα μεθυουσιν. 	 Eb li neque'cuar, chi k'ek neque'cuar ut eb li neque'cala, chi k'ek neque'cala.


Διοτι ελυτρωσας την ψυχην μου εκ θανατου, ουχι και τους ποδας μου εξ ολισθηματος, δια να περιπατω ενωπιον του Θεου εν τω φωτι των ζωντων; 	 Tinqßue âlokßal xban nak lâat xatcoloc cue chiru li câmc. Incßaß xinâcanab chi tßanecß saß rukßeb li xicß nequeßiloc cue. Lâat ban xatqßuehoc inyußam. Joßcan nak chinâtenkßa re nak tincuânk chi sum âtin âcuiqßuin.


Τοτε ειπε προς αυτον ο Ζεβουλ, Που ειναι τωρα το στομα σου, με το οποιον ειπας, Τις ειναι ο Αβιμελεχ, ωστε να δουλευωμεν εις αυτον; Δεν ειναι ουτος ο λαος, τον οποιον εξουθενησας; εξελθε λοιπον τωρα και πολεμησον αυτους. 	 Laj Zebul quixye re: —¿Ma incßaß ta biß cau âcuib? ¿Ma incßaß ta biß yôcat chixhobbal laj Abimelec nak xaye, “¿Cßaßru aj e nak tocßanjelak chiru aßan?” chancat. Ayu chi pletic riqßuineb anakcuan, chan laj Zebul.


Τοτε Ελιεζερ ο υιος του Δωδανα απο Μαρησα προεφητευσεν εναντιον του Ιωσαφατ, λεγων, Επειδη ηνωθης μετα του Οχοζιου, ο Κυριος εθραυσε τα εργα σου. Και συνετριβησαν τα πλοια και δεν ηδυνηθησαν να υπαγωσιν εις Θαρσεις. 	 Ut li profeta Eliezer, li ralal laj Dodava re Maresa, quixye cßaßru tixcßul li rey Josafat. Quixye: —Xban nak xacßam âcuib saß usilal riqßuin laj Ocozías, li Kâcuaß Dios tixsach ruheb li jucub li xayîb, chan. Ut eb li nînki jucub queßxtochß ribeb ut queßjoreß ut incßaß queßru chi xic Tarsis.


Εαν δε τις εχη μισος κατα του πλησιον αυτου, και παραμονευσας αυτον εφορμηση επ' αυτον και παταξη αυτον, και αποθανη, και φυγη εις μιαν των πολεων τουτων, 	 Abanan mâre junak cuînk xicß târil li ras rîtzßin ut tixcßûb ru chanru nak tixcamsi. Ut nak tixcamsi li ras rîtzßin tâêlelik ut tâxic saß junak reheb li tenamit aßin re xcolbal rib.


η γη σας ειναι ερημος, αι πολεις σας πυρικαυστοι την γην σας ξενοι κατατρωγουσιν εμπροσθεν σας και ειναι ερημος, ως πεπορθημενη υπο αλλοφυλων 	 Queßsacheß ruheb lê tenamit ut queßcßateß. Yôquex chi iloc lâex nak eb li jalan xtenamit nequeßxtzaca li cßaßru xerau. Eb li jalan xtenamit queßxchap chixjunil li cßaßru êre ut lê chßochß xcana chi mâcßaß chic cuan chi saß.


Επειτα εμετρησε την πυλην απο της στεγης του ενος οικηματος μεχρι της στεγης του αλλου το πλατος ητο εικοσιπεντε πηχων και θυρα απεναντι θυρας. 	 Ut quixbis xyânk li cuib chi oquebâl. Quixtiquib cuan cuiß lix puertil jun li naßajej ut quicuulac cuan cuiß lix puertil li jun chic naßajej. Lix najtil xyânk, aßan cablaju metro riqßuin media.


και θελει γνωρισει παν το πληθος τουτο οτι ο Κυριος δεν σωζει με ρομφαιαν και δορυ διοτι του Κυριου ειναι η μαχη, και αυτος θελει σας παραδωσει εις την χειρα ημων. 	 Chixjunileb li chßutchßûqueb arin teßxqßue retal nak li chßîchß ut li lâns mâcßaß na-oc cuiß chiru li Dios. Aß li Kâcuaß, aßan li tâêchanînk re li plêt aßin ut aßan tâkßaxtesînk êre saß kukß lâo aj Israel, chan laj David.


Τοτε ενεπτυσαν εις το προσωπον αυτου και εγρονθισαν αυτον, αλλοι δε ερραπισαν, 	 Tojo'nak cuan que'chûban re sa' ru. Ut cuan que'sac'oc re ut cuan que'pak'len re chi ruk'eb.


Κυριος ο Θεος ωμοσεν εις εαυτον, Κυριος ο Θεος των δυναμεων λεγει, Εγω βδελυττομαι την επαρσιν του Ιακωβ και εμισησα τα παλατια αυτου δια τουτο θελω παραδωσει την πολιν και το πληρωμα αυτης. 	 Li Kâcuaß Dios quixbânu li juramento saß xcßabaß ajcuiß aßan ut quixye: —Lâin li Kâcuaß li nimajcual Dios. Xicß nequeßcuil li ralal xcßajol laj Jacob xban nak nequeßxnimobresi ribeb. Nintzßektânaheb lix nînkal ru cab. Joßcan nak tincanabeb li xicß nequeßiloc reheb chi numtâc saß xbêneb lix tenamiteb laj Israel jun xiquic chixjunil li cßaßru cuan reheb.


Οι παρασταται του ναου ησαν τετραγωνοι και το προσωπον του αγιαστηριου, η θεα του ενος ως η θεα του αλλου. 	 Li rokechal li templo câ xucûteb. Chiru li oquebâl re li Lokßlaj Santil Naßajej cuan jun li chanchan artal.


Και εκοιμηθη ο Αχαζ μετα των πατερων αυτου και εταφη μετα των πατερων αυτου εν πολει Δαβιδ εβασιλευσε δε αντ' αυτου Εζεκιας ο υιος αυτου. 	 Li rey Acaz quicam ut coxtau lix xeßtônil yucuaß. Quimukeß saß lix tenamit laj David saß li naßajej li queßmukeß cuiß eb li rey. Ut aß chic laj Ezequías li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


πλην δεν ηκουσαν ουδε εκλιναν το ωτιον αυτων, αλλα περιεπατησαν εν ταις βουλαις, εν ταις ορεξεσι της πονηρας αυτων καρδιας, και υπηγον εις τα οπισω και ουχι εις τα εμπρος. 	 Abanan eb aßan incßaß queßraj xbânunquil li cßaßru quinye. Queßxcacuubresi ban lix chßôleb. Queßxbânu li mâusilal li queßraj xbânunquil xjuneseb. Incßaß queßabin chicuu. Kßaxal cuißchic nabal li mâusilal queßxbânu.


Και ο Μιχαιας ειπεν, Ακουσον λοιπον τον λογον του Κυριου. Ειδον τον Κυριον καθημενον επι του θρονου αυτου, και πασαν την στρατιαν του ουρανου παρισταμενην περι αυτον, εκ δεξιων αυτου και εξ αριστερων αυτου. 	 Li profeta Micaías quixye ajcuiß: —Qßuehomak retal li cßaßru quixcßutbesi chicuu li Kâcuaß. Xcuil li Kâcuaß cßojcßo saß lix cßojaribâl saß choxa. Ut chixjunileb lix ángel xakxôqueb chixcßatk. Cuanqueb saß lix nim ukß ut cuanqueb saß lix tzße.


Ευθυς λοιπον επεμψα προς σε, και συ εκαμες καλα οτι ηλθες. Τωρα λοιπον ημεις παντες παρισταμεθα ενωπιον του Θεου, δια να ακουσωμεν παντα οσα προσεταχθησαν εις σε υπο του Θεου. 	 Jo'can nak xintakla âc'ambal sa' junpât. Ut lâat xabânu usilal ke. Xatc'ulun. Anakcuan ut chikajunilo cuanco arin chiru li Dios chirabinquil chixjunil li c'a'ru tâye ke li xye chak âcue li Dios, chan laj Cornelio re laj Pedro.


οστις και εκαμεν ημας ικανους να ημεθα διακονοι της καινης διαθηκης, ουχι του γραμματος, αλλα του πνευματος διοτι το γραμμα θανατονει, το δε πνευμα ζωοποιει. 	 Li Dios naxq'ue kacuanquilal chixch'olobanquil lix yâlal li ac' contrato, li natauman cui' li ac' yu'am. Li ac' yu'am inc'a' natauman riq'uin xbânunquil li c'a'ru tz'îbanbil sa' li chak'rab xban nak li chak'rab naxteneb li câmc sa' kabên. Li ac' yu'am q'uebil ke xban li Santil Musik'ej.


παντα ταυτα τα πονηρα εσωθεν εξερχονται και μολυνουσι τον ανθρωπον. 	 Chixjunil li mâus aj na'leb a'in sa' xc'a'ux junak nachal chak ut a'an namâcob cui' li junjûnk.-


Και εκραταιουτο η χειρ των υιων Ισραηλ και κατισχυεν επι Ιαβειν βασιλεα Χανααν, εωσου εξωλοθρευσαν τον Ιαβειν βασιλεα Χανααν. 	 Ut chalen aßan, eb laj Israel yôqueb chi pletic riqßuin laj Jabín lix rey eb laj Canaán toj retal queßxsach ru.


διοτι εαν ζητε κατα την σαρκα, μελλετε να αποθανητε αλλ' εαν δια του Πνευματος θανατονητε τας πραξεις του σωματος, θελετε ζησει. 	 Cui toj yôquex chixbânunquil li naxrahi ru lê ch'ôl, texcâmk. Aban cui riq'uin êtenk'anquil xban li Santil Musik'ej, têcanab xbânunquil lê yehom êbânuhom li quilajêbânu chak junxil, tâcuânk êyu'am chi junelic.


Προς ανατολας πυλωνες τρεις, προς βορραν πυλωνες τρεις, προς νοτον πυλωνες τρεις, προς δυσμας πυλωνες τρεις. 	 Oxib li oquebâl cuan sa' li norte, oxib cuan sa' li sur, oxib cuan bar na-el cui' li sak'e ut oxib cuan bar na-oc cui' li sak'e.


Και εκαστος θελει λεγει, Επ' αληθειας ειναι καρπος δια τον δικαιον επ' αληθειας ειναι Θεος, κρινων επι της γης. 	 Ut tâyemânk chi joßcaßin: Relic chi yâl nak cuan xkßajcâmunquileb li tîqueb xchßôl. Relic chi yâl nak li Dios narakoc âtin saß tîquilal saß xbêneb li cuanqueb saß ruchichßochß.


Εικοσιπεντε ετων ηλικιας ητο οτε εβασιλευσε, και εβασιλευσε δεκαεξ ετη εν Ιερουσαλημ. 	 b xcaßcßâl chihab cuan re nak qui-oc chokß rey. Ut cuaklaju chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén.Laj Jotam quicam ut quimukeß saß li naßajej li queßmukeß cuiß lix xeßtônil yucuaß saß lix tenamit laj David. Ut aß chic laj Acaz li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Και ανεβησαν εις Βααλ-φερασειμ και εκει επαταξεν αυτους ο Δαβιδ. Τοτε ειπεν ο Δαβιδ, Ο Θεος διεκοψε τους εχθρους μου δια χειρος μου, καθως διακοπτονται τα υδατα δια τουτο εκαλεσαν το ονομα του τοπου εκεινου Βααλ-φερασειμ. 	 Joßcan nak laj David rochbeneb lix soldado queßcôeb saß li naßajej Baal-perazim ut aran queßnumta saß xbêneb laj filisteo ut laj David quixye: —Li Kâcuaß quixsach ruheb li xicß nequeßiloc cue. Chanchan nak xeßcßameß xban butß, chan. Joßcan nak quixqßue Baal-perazim chokß xcßabaß li naßajej aßan.


και τας λυχνιας και τους λυχνους αυτων, δια να καιωσι κατα το διατεταγμενον ενωπιον του χρηστηριου, εκ χρυσιου καθαρου 	 eb li candelero joß eb ajcuiß li candil li nequeßxqßue saß xbên yîbanbil riqßuin châbil oro li queßqßueheß chiru li Lokßlaj Santil Naßajej ut queßxloch xxamlel joß quiyeheß reheb;


Και επεστρεψεν ο Μωυσης προς τον Κυριον και ειπε, Κυριε, δια τι κατεθλιψας τον λαον τουτον; και δια τι με απεστειλας; 	 Tojoßnak laj Moisés quiâtinac cuißchic riqßuin li Kâcuaß Dios ut quixye re: —Kâcuaß, ¿cßaßut nak yôcat chixqßuebal saß raylal li tenamit aßin? ¿Cßaßru aj e nak xinâtakla chak arin?Chalen nak xinâtinac riqßuin laj faraón joß xaye cue, mas cuißchic li raylal yô chixqßuebal saß xbêneb laj Israel. Lâat mâcßaß nacabânu re xcolbaleb lâ tenamit, chan laj Moisés.


Συλλογισθητε τωρα απο της ημερας ταυτης και επεκεινα, απο της εικοστης τεταρτης ημερας του εννατου μηνος απο της ημερας καθ' ην εθεμελιωθη ο ναος του Κυριου, συλλογισθητε. 	 —Qßuehomak retal anakcuan. Câhib xcaßcßâl xbe li xbele po nak xechoy xqßuebal lix cimiento lin templo, chan li Kâcuaß.


Και ανεγνωσεν ο Βαρουχ εν τω βιβλιω τους λογους του Ιερεμιου εν τω οικω του Κυριου, εν τω δωματιω του Γεμαριου, υιου του Σαφαν, του γραμματεως, εν τη αυλη τη ανω, εν τη εισοδω της νεας πυλης του οικου του Κυριου, εις τα ωτα παντος του λαου. 	 Laj Baruc cô saß xmu li templo cuan cuiß li puerta toj acß. Qui-oc saß lix naßaj laj Gemarías li ralal laj Safán laj tzßîb. Ut aran quiril chiruheb li tenamit li quixye laj Jeremías li tzßîbanbil saß li botbil hu.


Λαλησον προς τους υιους Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Οταν διαβητε τον Ιορδανην προς την γην Χανααν, 	 —Tat-âtinak riqßuineb laj Israel ut tâye reheb chi joßcaßin: nak ac xexnumeß jun pacßal li nimaß Jordán nak tex-oc saß li naßajej Canaán,


Εχομεν θυσιαστηριον, εξ ου δεν εχουσιν εξουσιαν να φαγωσιν οι λατρευοντες εις την σκηνην. 	 Lâo cuan jun ka-artal. A'an nak quixmayeja rib li Kâcua' Jesucristo chiru li cruz. Eb laj tij inc'a' naru te'xtzaca li mayej a'an jo' que'xbânu chak najter sa' li tabernáculo nak que'xmayeja li xul. (Naraj naxye nak li colba-ib inc'a' natauman riq'uin xbânunquil li chak'rab. Natauman ban riq'uin xpâbanquil li Cristo.)


Την πυλην δε της πηγης επεσκευασε Σαλλουν ο υιος του Χολ-οζε, ο αρχων της περιχωρου της Μισπα ουτος ωκοδομησεν αυτην και εσανιδωσεν αυτην και εστησε τας θυρας αυτης, τα κλειθρα αυτης και τους μοχλους αυτης, και το τειχος της κολυμβηθρας του Σιλωαμ πλησιον του κηπου του βασιλεως, και εως των βαθμιδων των καταβαινουσων, απο της πολεως Δαβιδ. 	 Li oquebâl li cuan cuiß li yußam haß, aßan quixyîb laj Salum li ralal laj Colhoze li nataklan saß li naßajej Mizpa. Quixqßue li cheß saß li tzßac quixyîb cuiß li puerta. Quixqßue li puerta ut quixqßue ajcuiß li chßîchß re tâtzßapônk chi us. Ut quixyîb ajcuiß li tzßac li cuan cuiß li pila Siloé li cuan nachß riqßuin li naßajej li nequeßrau cuiß li rutzßußuj li rey nak quicuan. Li tzßac li quixyîb quicuulac toj cuan cuiß li gradas re lix tenamit laj David nak quicuan.


ναι, ω Πατερ, διοτι ουτως εγεινεν αρεστον εμπροσθεν σου. 	 Xabânu chi jo'can xban nak jo'can xcuulac châcuu, chan li Jesús nak quitijoc.


Και καλεσας δεκα δουλους εαυτου, εδωκεν εις αυτους δεκα μνας και ειπε προς αυτους Πραγματευθητε εωσου ελθω. 	 Nak ac xic re li cuînk quixbokeb lajêb lix môs. Quixq'ue lajêb chi tumin re li junjûnk ut quixye reheb: -Yaconkex chiru li tumin a'in toja' yal jok'e tana tinsuk'îk chak lâin, chan.


Ο δε Θεος της ειρηνης ταχεως θελει συντριψει τον Σαταναν υπο τους ποδας σας. Η χαρις του Κυριου ημων Ιησου Χριστου ειη μεθ' υμων. Αμην. 	 Ut li Kâcua' Dios, li naq'uehoc li tuktûquil usilal, a'an tixsach xcuanquil laj tza ut textenk'a re nak lâex chic texnumtâk sa' xbên. Li rusilal li Kâcua' Jesucristo chicuânk êriq'uin.


και εκραξε δυνατα μετα φωνης μεγαλης, λεγων Επεσεν, επεσε Βαβυλων η μεγαλη, και εγεινε κατοικητηριον δαιμονων και φυλακη παντος πνευματος ακαθαρτου και φυλακη παντος ορνεου ακαθαρτου και μισητου 	 Quixjap re chi cau xyâb xcux ut quixye: -X-oso' li tenamit Babilonia. Xsache' xcuanquil li nimla tenamit Babilonia. Li tenamit a'an xcana chok' xna'ajeb laj tza ut eb li mâus aj musik'ej. Xcana chok' xna'ajeb laj xic'anel xul li k'axal yibeb ru li inc'a' neque'ti'e'.


Και τον λαον τον εν αυτη εξηγαγε, και εκοψεν αυτους με πριονας και με τριβολους σιδηρους και με πελεκεις. Και ουτως εκαμεν ο Δαβιδ εις πασας τας πολεις των υιων Αμμων. Τοτε επεστρεψεν ο Δαβιδ και πας ο λαος εις Ιερουσαλημ. 	 Li joß qßuial chic li tenamit li queßcana quirisiheb aran ut quixqßueheb chi jachoc cheß ut chi picßoc chßochß riqßuin chßîchß ut chi yocßoc cheß riqßuin mâl. Joßcan ajcuiß quixbânu riqßuineb chixjunileb li tenamit li cuanqueb cuiß eb li ralal xcßajol laj Amón. Chirix aßan laj David rochbeneb chixjunileb lix soldado queßsukßi Jerusalén.


Παντες οι απαριθμηθεντες εν τω στρατοπεδω Ρουβην ησαν χιλιαδες εκατον πεντηκοντα μια και τετρακοσιοι πεντηκοντα, κατα τα ταγματα αυτων ουτοι θελουσι σηκονεσθαι δευτεροι. 	 Jun ciento riqßuin junlaju roxcßâl mil riqßuin câhib ciento riqßuin lajêb roxcßâl chixjunileb li teßoquênk saß xyânkeb laj Rubén. Aßaneb li teßxic saß li xcab tasal nak teßxjal lix naßajeb.


Και ηλθε και ελαβε το βιβλιον εκ της δεξιας του καθημενου επι του θρονου. 	 Li Jun li chanchan carner quichal ut quixchap li botbil hu li cuan sa' xnim uk' li c'ojc'o sa' li lok'laj c'ojaribâl.


μικροι τε και μεγαλοι, πλουσιοι ομου και πενητες. 	 Joßcan ajcuiß lâex li cuan êcuanquil joß ajcuiß lâex li mâcßaß êcuanquil. Cherabihak ajcuiß lâex biom ut lâex nebaß.


Και ελαλησεν ο Θεος παντας τους λογους τουτους, λεγων, 	 Ut li Dios quiâtinac ut quixye chixjunil li âtin aßin:


Αι σοφαι γυναικες οικοδομουσι τον οικον αυτων η δε αφρων κατασκαπτει αυτον δια των χειρων αυτης. 	 Li ixk li cuan xnaßleb naxnau rilbal lix jun cablal. Ut li ixk li mâcßaß xnaßleb, aßan ajcuiß nasachoc re lix jun cablal.


Ηδη δε και η αξινη κειται προς την ριζαν των δενδρων παν λοιπον δενδρον μη καμνον καρπον καλον εκκοπτεται και εις πυρ βαλλεται. 	 Q'uehomak retal xban nak châlc re li rakba âtin sa' êbên jo' nak ac cauresinbil li mâl re xyoc'bal lix xe' li che'. Ut chixjunil li che' inc'a' châbil li ru naxq'ue, nayoc'man ut naq'ueman sa' xam, chan laj Juan.


και να ενδυθητε τον νεον ανθρωπον, τον κτισθεντα κατα Θεον εν δικαιοσυνη και οσιοτητι της αληθειας. 	 Ac'obresinbilak lê yu'am ut chexcuânk taxak jo' naraj li Dios. Santakex ut châbilakex xban nak nequenau chic lix yâlal.


δια να πιωσι και να λησμονησωσι την πτωχειαν αυτων και να μη ενθυμωνται πλεον την δυστυχιαν αυτων. 	 Cheßrucßâk re nak tâsachk saß xchßôleb li raylal ut li rahobtesîc li yôqueb chixcßulbal.


ανθιστατο δε εις αυτους Ελυμας ο μαγος, διοτι ουτω μεθερμηνευεται το ονομα αυτου, ζητων να αποτρεψη τον ανθυπατον απο της πιστεως. 	 Abanan yô chi ch'i'ch'i'înc laj Barjesús laj tûl. (Chi jalbil ru li c'aba'ej a'an naraj naxye Elimas.) Yô chixch'i'ch'i'inquileb xban nak inc'a' quiraj nak tâpâbânk laj Sergio Paulo.


Και η υπερηφανια του Ισραηλ μαρτυρει κατα προσωπον αυτου δια τουτο ο Ισραηλ και ο Εφραιμ θελουσι πεσει εν τη ανομια αυτων ο Ιουδας ετι θελει πεσει μετ' αυτων. 	 Xban lix kßetkßetileb laj Israel nacßutun nak cuanqueb xmâc. Ut xban lix kßetkßetileb, eb li ralal xcßajol laj Israel ut eb li ralal xcßajol laj Efraín teßosokß saß li mâc. Ut teßosokß ajcuiß saß lix mâqueb li ralal xcßajol laj Judá.


Και θελεις δωσει εις τους ιερεις τους Λευιτας, τους οντας εκ του σπερματος Σαδωκ, τους πλησιαζοντας με δια να λειτουργωσιν εις εμε, λεγει Κυριος ο Θεος, μοσχον βοος δια προσφοραν περι αμαρτιας. 	 Têqßue jun li toro toj sâj reheb laj tij re xtzßâmanquil xcuybal li mâc. Eb laj tij, aßaneb aj levita xcomoneb li ralal xcßajol laj Sadoc. Aßaneb li teßcßanjelak chicuu chokß aj tij.


Ας εγερθωσι και ας αναβωσι τα εθνη εις την κοιλαδα του Ιωσαφατ διοτι εκει θελω καθησει δια να κρινω παντα τα εθνη τα κυκλοθεν. 	 Ut li Kâcuaß quixye ajcuiß: —Cauresihomakeb li tenamit re teßxic saß li ru takßa re Josafat, xban nak aran tâcßojlâk li Kâcuaß chi rakoc âtin saß xbêneb chixjunil li tenamit li nachß cuanqueb riqßuin Israel.


Και ο Σααραιμ εγεννησεν υιους εν τη γη Μωαβ, αφου απεβαλε την Ουσιμ και την Βααρα, τας γυναικας αυτου 	 Laj Saharaim quixjach rib riqßuin li cuib chi rixakil, lix Husim ut lix Baara. Mokon chic quicuan li ralal nak cuan aran Moab.


Και ο βασιλευς αυτων θελει υπαγει εις αιχμαλωσιαν, αυτος και οι αρχοντες αυτου ομου, λεγει Κυριος. 	 Li rey ut eb li nequeßcßanjelac chiru teßchapekß ut teßcßamekß chi prêxil, chan.


Και η Ρεβεκκα ελαλησε προς Ιακωβ τον υιον αυτης, λεγουσα, Ιδου, εγω ηκουσα τον πατερα σου λαλουντα προς Ησαυ τον αδελφον και λεγοντα, 	 Lix Rebeca quixye re laj Jacob li cßaßru quirabi. —Lâin xcuabi li cßaßru xye lâ yucuaß re lâ cuas.


Το υψος του ενος στυλου ητο δεκαοκτω πηχων, και το κιονοκρανον το επ' αυτου χαλκινον. Το δε υψος του κιονοκρανου τριων πηχων και το δικτυωτον και τα ροδια επι του κιονοκρανου κυκλω ησαν παντα χαλκινα τα αυτα ειχε και ο δευτερος στυλος μετα του δικτυωτου. 	 Cuakxakib metro xnînkal rok li nînki okech bronce. Ut numenak cuib metro xteram li cuan saß xbên li okech. Ut lix sahob ru li cuan saß xbên yîbanbil ajcuiß riqßuin bronce chanchan ru li cheß granada. Juntakßêteb li cuib chi okech.


Και προσεξατε να μη αμελησητε να καμητε τουτο δια να μη αυξηθη το κακον επι ζημια των βασιλεων. 	 Cheqßuehak retal nak têbânu chi us chixjunil. Incßaß takacanabeb chi qßuîc li tenamit aßan yal re teßnumtâk saß kabên lâo li cuanco saß kacuanquil, chan.


Εσκληρυνε δε Κυριος την καρδιαν του Φαραω, και δεν εισηκουσεν εις αυτους, καθως ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixcacuubresi xchßôl laj faraón. Joß quixye li Kâcuaß Dios re laj Moisés junxil, laj faraón tîc incßaß quixbânu li cßaßru queßxye.


Και μετα ταυτα ηλθεν εις την καρδιαν του Ιωας να ανακαινιση τον οικον του Κυριου. 	 Mokon chic laj Joás quixye nak tixyîb chi us lix templo li Kâcuaß.


Δια τουτο θελεις λαλησει προς αυτους τον λογον τουτον Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ πας ασκος θελει γεμισθη οινου και αυτοι θελουσιν ειπει προς σε, Μηπως τωοντι δεν γνωριζομεν οτι πας ασκος θελει γεμισθη οινου; 	 Li Kâcuaß quixye cue: —At Jeremías, tâye reheb laj Israel nak chixjunileb li cuc teßnujtesîk riqßuin vino. Ut eb aßan teßxye: ¿Ma incßaß ta biß nakanau nak eb li cuc naru teßnujtesîk riqßuin vino? chaßakeb âcue.


Και εκαμον οι υιοι Ισραηλ οι ευρεθεντες εν Ιερουσαλημ την εορτην των αζυμων επτα ημερας εν ευφροσυνη μεγαλη και υμνουν οι Λευιται και οι ιερεις τον Κυριον καθ' εκαστην ημεραν, τον Κυριον, με οργανα δυνατα. 	 Eb laj Israel li chßutchßûqueb aran Jerusalén queßninkßeîc ut queßxcuaß li caxlan cua mâcßaß xchßamal chiru cuukub cutan chi kßaxal sa saß xchßôleb. Eb laj levita ut eb laj tij yôqueb chixqßuebal xlokßal li Kâcuaß rajlal cutan. Yôqueb chi bichânc ut yôqueb chixchßeßbal lix cuajbeb re xqßuebal xlokßal li Dios.


Διοτι εαν ηναι κληρονομοι οι εκ του νομου, η πιστις εματαιωθη και κατηργηθη η επαγγελια 	 Cui ta ca'aj cui' li cuanqueb rubel xcuanquil li najter chak'rab li te'êchanînk re li yechi'inbil xban li Dios, mâc'a' raj na-oc cui' li kapâbâl. Ut mâc'a' raj na-oc cui' li yechi'inbil xban li Dios.


Περιελθετε εν ταις οδοις της Ιερουσαλημ και ιδετε τωρα και μαθετε και ζητησατε εν ταις πλατειαις αυτης, εαν δυνασθε να ευρητε ανθρωπον, εαν υπαρχη ο ποιων κρισιν, ο ζητων αληθειαν και θελω συγχωρησει εις αυτην. 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâex aj Jerusalén, sicßomak saß eb li be ut saß eb li cßayil. Qßuehomak retal chanru lix naßlebeb li tenamit. Cui cuan junak li târaj cuânc saß xyâlal ut saß tîquilal, lâin tincuy xmâqueb li tenamit aßin.


οιτινες ελθοντες προς τους αρχιερεις και τους πρεσβυτερους, ειπον Με αναθεμα ανεθεματισαμεν εαυτους, να μη γευθωμεν μηδεν εωσου φονευσωμεν τον Παυλον. 	 Que'côeb riq'uineb li xbênil aj tij ut riq'uineb li neque'c'amoc be sa' xyânkeb laj judío ut que'xye reheb: -Lâo xkac'ûb kib ut xkabânu li juramento nak inc'a' totzacânk cui inc'a' takacamsi laj Pablo.


δια τουτο δυσηρεστηθην εις την γενεαν εκεινην και ειπον Παντοτε πλανωνται εν τη καρδια αυτων και αυτοι δεν εγνωρισαν τας οδους μου 	 Xban a'an nak quinpo' inch'ôl sa' xbêneb li tenamit a'in. Ut quinye: Junelic neque'xcuiba xch'ôleb ut inc'a' neque'raj xbânunquil lix yâlal. Inc'a' neque'xbânu li c'a'ru nacuaj.


αλλα δια να μη διαδοθη περισσοτερον εις τον λαον, ας απειλησωμεν αυτους αυστηρως να μη λαλωσι πλεον εν τω ονοματι τουτω προς μηδενα ανθρωπον. 	 Takase'besiheb re nak inc'a' chic te'xye resil li na'leb a'in sa' eb li tenamit. Takaye reheb nak chalen anakcuan inc'a' chic te'âtinak sa' xc'aba' li Jesús, chanqueb.


και επεστρεψε προς αυτον η περιστερα προς το εσπερας, και ιδου, ητο εν τω στοματι αυτης φυλλον ελαιας, απεσπασμενον και εγνωρισεν ο Νωε οτι επαυσαν τα υδατα απο της γης. 	 Ecuu quisukßi chak li paloma. Quixcßam chak saß ruch re jun xxak li cheß olivo xcßabaß. Chi joßcan laj Noé quixnau nak ac yô chi sâc li haß saß ruchichßochß.


Εφωναξαν λοιπον εκ δευτερου τον ανθρωπον, οστις ητο τυφλος, και ειπον προς αυτον Δοξασον τον Θεον ημεις εξευρομεν οτι ο ανθρωπος ουτος ειναι αμαρτωλος. 	 Eb laj fariseo que'xbok cui'chic xca' sut li cuînk, li mutz' nak quicuan, ut que'xye re: -Sa' xc'aba' li Dios tâye ke lix yâlal. Lâo nakanau nak li cuînk a'an aj mâc, chanqueb re.


δια τουτο δεν θελεις πλεον κατατρωγει ανθρωπους ουδε ατεκνωσει πλεον τους λαους σου, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Abanan anakcuan incßaß chic teßxye chi joßcan xban nak teßnabalokß cuißchic li cristian.


Ειδον παντα τα εργα τα γινομενα υπο τον ηλιον, και ιδου, τα παντα ματαιοτης και θλιψις πνευματος. 	 Riqßuin aßin quinqßue retal nak chixjunil li na-uxman saß ruchichßochß, mâcßaß na-oc cuiß. Junes rahil chßôlej naxqßue.


Το δε χωριον της γραφης, το οποιον ανεγινωσκεν, ητο τουτο. Εφερθη ως προβατον επι σφαγην και ως αρνιον εμπροσθεν του κειροντος αυτο αφωνον, ουτω δεν ανοιγει το στομα αυτου. 	 Ut li hu li yô chirilbal xsa', a'an li quixtz'îba li profeta Isaías. Naxye chi jo'ca'in: Nak yô xrahobtesinquil, quixcubsi rib ut mâ jun âtin quixye jo' jun carner nak quic'ame' chi camsîc. Chanchan nak naxcanab rib li carner chi besec' li rix chiruheb li neque'besoc re, jo'can quixbânu a'an. Ut mâ jun âtin quixye.


Ουτω λεγει Κυριος προς εμε Καμε εις σεαυτον δεσμα και ζυγους και επιθες αυτα επι τον τραχηλον σου 	 —Tâyîb jun li yugo riqßuin cheß ut tâyîb ajcuiß li cßâm ut tâbacß chirix âcux.


Ηλλαξεν εθνος θεους, αν και ουτοι δεν ηναι θεοι; ο λαος μου ομως ηλλαξε την δοξαν αυτου με πραγμα ανωφελες. 	 ¿Ma xeßxjal ta biß lix dioseb li tenamit aßan? ¿Ma xeßxcanab ta biß xlokßoninquil lix dioseb usta mâcuaßeb tzßakal dios? Abanan, lâin xinêtzßektâna lâex lin tenamit, usta lâin li xinqßuehoc êlokßal. Aß chic li yîbanbil dios li mâcßaß nequeßoc cuiß nequelokßoni.


Ιδου, εγω ειμαι ουτιδανος τι δυναμαι να αποκριθω προς σε; θελω βαλει την χειρα μου επι το στομα μου 	 —At Kâcuaß, xban xmâcßaßil innaßleb xinâtinac. Incßaß naru tatinsume anakcuan. Mâcßaß chic cuâtin re tatinsume cuiß.


Αι δε λοιπαι πραξεις του Ιωσιου και παντα οσα επραξε, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ιουδα; 	 Chixjunil li quixbânu li rey Josías tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas, li tzßîbanbil cuiß retalil li cßaßru quilajeßxbânu lix reyeb laj Judá.


Ο οκνηρος νομιζει εαυτον σοφωτερον παρα επτα σοφους γνωμοδοτας. 	 Li incßaß naraj trabajic naxye nak aßan cuan xnaßleb chi us chiru cuukub chi cristian li nequeßxnau qßuehoc xnaßleb.


επι τουτω μονον θελουσι συμφωνησει με ημας οι ανθρωποι δια να κατοικησωσι μεθ' ημων, ωστε να γεινωμεν εις λαος, εαν περιτμηθη παν αρσενικον μεταξυ ημων, καθως αυτοι περιτεμνονται 	 Abanan eb aßan xeßxye nak tento takacßul li circuncisión joß nak queßxcßul chak eb aßan re nak junajak chic ku.


και απο Ιεροσολυμων και απο της Ιδουμαιας και απο περαν του Ιορδανου και οι περι Τυρον και Σιδωνα, πληθος πολυ, ακουσαντες οσα επραττεν, ηλθον προς αυτον. 	 Nak que'rabi resil li xnînkal usilal yô chixbânunquil li Jesús, quilaje'chal chirilbal. Cuan li que'chal chak Jerusalén ut Idumea. Ut cuan ajcui' que'chal chak jun pac'al li nima' Jordán. Ut que'chal ajcui' chak Tiro ut Sidón chirilbal li Jesús.


εαν δε ελθη αποκαλυψις εις αλλον καθημενον, ο πρωτος ας σιωπα. 	 Ut cui cuan c'a'ru tâc'utek' xban li Dios chiru li ani c'ojc'o aran sa' li ch'utubaj ib, li jun a'an tixtz'âma chiru li yô chi âtinac nak tixye li c'a'ru xc'ute' chiru xban li Dios. Ut li ani yô chi âtinac chixq'uehak xna'aj re tââtinak.


Μη αποβλεπετε εκαστος τα εαυτου, αλλ' εκαστος και τα των αλλων. 	 Mexc'oxlac ca'aj cui' chirix c'a'ru us chok' êre lâex. Chexc'oxlak aj ban cui' chirix li us tâêlk chok' reheb lê ras êrîtz'in.


Αμαρτιαν ημαρτησεν η Ιερουσαλημ δια τουτο εγεινεν ως ακαθαρτος παντες οι δοξαζοντες αυτην κατεφρονησαν αυτην, διοτι ειδον την ασχημοσυνην αυτης αυτη δε ανεστεναζε και απεστραφη εις τα οπισω. 	 Kßaxal cuißchic numtajenak li mâc queßxbânu eb laj Jerusalén. Xban li mâusilal queßxbânu incßaß chic nequeßqßueheß xlokßal. Eb li queßqßuehoc xlokßaleb laj Jerusalén junxil, anakcuan nequeßxtzßektâna xban nak xeßxqßue retal li mâusilal queßxbânu. Joßcan nak yôqueb chi yâbac ut nequeßxutânâc eb laj Jerusalén.


Σε διδασκω την οδον της σοφιας σε εμβιβαζω εις τριβους ευθειας. 	 Lâin yôquin chixyebal êre li châbil naßleb. Ut yôquin chixcßutbal li châbil be chêru.


Λεγει προς αυτους ο Ιησους Ενοησατε ταυτα παντα; Λεγουσι προς αυτον Ναι, Κυριε. 	 Li Jesús quixpatz' reheb: -¿Ma xetau xyâlal chixjunil li jaljôquil ru âtin a'in?- Eb a'an que'chak'oc ut que'xye re: -Kâcua', xkatau xyâlal, chanqueb.


Και τα προσωπα αυτων και αι πτερυγες αυτων ησαν διηρημεναι προς τα ανω δυο εκαστου συνειχοντο η μια μετα της αλλης και δυο εκαλυπτον τα σωματα αυτων. 	 Ut helho ruheb lix xiqßueb saß xbêneb chi xjûnkaleb. Cuib lix xiqßueb nequeßxcßul ribeb ut riqßuin li cuib chic nequeßxtzßap rib.


Τωρα λοιπον σεις μετα του συνεδριου μηνυσατε προς τον χιλιαρχον, να καταβιβαση αυτον αυριον προς εσας, ως μελλοντας να μαθητε ακριβεστερον τα περι αυτου ημεις δε, πριν αυτος πλησιαση, ειμεθα ετοιμοι να φονευσωμεν αυτον. 	 Jo'can nak lâex rochbeneb li neque'taklan sa' xbêneb laj judío yehomak re li coronel nak tixtakla chak arin laj Pablo cuulaj. Ye re nak têraj tênau tz'akal xyâlal chirix. Lâo ac xkacauresi kib re nak takacamsi nak toj mâji' nac'ulun arin, chanqueb.


Δεν θελω εκτελεσει την εξαψιν του θυμου μου, δεν θελω επιστρεψει εις εξολοθρευμον του Εφραιμ διοτι εγω ειμαι Θεος και ουχι ανθρωπος, Αγιος εν τω μεσω σου και δεν θελω εισελθει εν θυμω. 	 Lâin incßaß tinbânu li cßaßru quincßoxla xbânunquil êriqßuin nak quechikß xxamlel injoskßil. Lâin incßaß chic texinsach chi junaj cua, lâex aj Efraín, xban nak lâin Diosin. Mâcuaßin yal cuînk. Lâin li Dios Santo li cuanquin saß êyânk. Incßaß tin-oc saß lê tenamit chêsachbal.


Ηκουσα τι λεγουσιν οι προφηται, οι προφητευοντες εν τω ονοματι μου ψευδος, λεγοντες, Ειδον ενυπνιον, ειδον ενυπνιον. 	 Lâin nacuabi li cßaßru nequeßxye li profetas aj balakß. Nequeßticßtißic saß incßabaß ut nequeßxye: “Joßcaßin xinmatqßue”, chanqueb.


Και τα εθνη θελουσιν ελθει εις το φως σου και οι βασιλεις εις την λαμψιν της ανατολης σου. 	 Eb li jalan tenamit ut eb li rey teßchâlk êriqßuin chixsicßbal li cutan saken. Ut teßril lê lokßal.


Και εσχισεν ο Θεος το κοιλωμα το εν Λεχι, και εξηλθεν υδωρ απ' αυτου και αφου επιεν, ανελαβε το πνευμα αυτου, και ανεζωοποιηθη δια τουτο εκαλεσε το ονομα αυτου, Εν-ακκορε, το οποιον ειναι εν Λεχι εως της ημερας ταυτης. 	 Tojoßnak li Dios quixqßue chi êlc haß saß li jul li cuan aran Lehi. Qui-ucßac laj Sansón ut quicßojla xchßôl. Xban aßan, En-hacore quiqßueheß chokß xcßabaß li yußam haß aßan. Toj cuan ajcuiß li yußam haß aßan aran anakcuan.Ut laj Sansón yô chi taklânc saß xbêneb laj Israel chiru junmay chihab nak cuanqueb rubel xcuanquil eb laj filisteo.


Εδωκας μεγαλητεραν ευφροσυνην εις την καρδιαν μου, παρ' οσην απολαμβανουσιν αυτοι, οταν πληθυνηται ο σιτος αυτων και ο οινος αυτων. 	 Numtajenak li sahil chßôlej nacaqßue cue, at inDios. Moco joß ta xsahil xchßôleb li biom li numtajenak cßaßru reheb.Sa saß inchßôl nak ninyocla ut nincuar chi mâcßaß incßaßux. Caßaj cuiß lâat, at Kâcuaß, nacatqßuehoc xcacuil inchßôl xban nak lâat nacat-iloc cue.


Εν τω δεκατω εβδομω ετει του Φεκα υιου του Ρεμαλια, εβασιλευσεν ο Αχαζ υιος του Ιωθαμ, βασιλεως του Ιουδα. 	 Yô cuuklaju chihab roquic chokß xreyeb laj Israel laj Peka li ralal laj Remalías nak laj Acaz li ralal laj Jotam qui-oc chokß xreyeb laj Judá.


Θελει συντριψει αναριθμητους ισχυρους και βαλει αλλους αντ' αυτων 	 Aßan narisiheb saß xcuanquileb li nînkeb xcuanquil. Moco tento ta tixpatzß cßaßru xmâc. Ut jalan chic naxqßueheb saß lix naßajeb.


Και θελετε φαγει παλαια παλαιων, και θελετε εκβαλει τα παλαια απ' εμπροσθεν των νεων. 	 Toj yôkex ajcuiß chixtzacanquil li xesicß jun haber ut li joß qßuial chic li mâjiß nequechoy têrisi saß li cab li nequexoc cuiß li ru lê racuîmk re têxoc cuiß li toj yôkex chixsicßbal.


Αντι του οτι εγκατελειφθης και εμισηθης, ωστε ουδεις διεβαινε δια μεσου σου, θελω σε καταστησει αιωνιον αγαλλιαμα, ευφροσυνην εις γενεας γενεων. 	 Usta tzßektânanbilex nak quexcuan ut usta xicß quex-ileß ut mâ ani quinumeß saß lê tenamit, abanan lâin tinqßue êlokßal ut chixjunileb teßsahokß saß xchßôleb êriqßuin chi junelic.


Και εγογγυζεν ο λαος κατα του Μωυσεως, λεγων, Τι θελομεν πιει; 	 Eb laj Israel queßchal xjoskßileb ut queßoc chi cuechßînc chiru laj Moisés ut queßxye re: —¿Anakcuan cßaßru takucß? chanqueb.


Και εδωκεν ο Μωυσης εις την φυλην των υιων Ρουβην κληρονομιαν, κατα τας συγγενειας αυτων. 	 Laj Moisés quixjeqßui li naßajej aßin reheb li ralal xcßajol laj Rubén aß yal chanru xqßuial li junjûnk chßûtal.


Και θελεις βαλει αυτα εις εν κανιστρον και θελεις φερει αυτα εν τω κανιστρω μετα του μοσχαριου και των δυο κριων. 	 Têqßue saß jun li chacach ut têcßam saß li tabernáculo re têmayeja chicuu rochben li chßina toro ut li cuib chi carner.


Και εαν η χειρ σου η ο πους σου σε σκανδαλιζη, εκκοψον αυτο και ριψον απο σου καλητερον σοι ειναι να εισελθης εις την ζωην χωλος η κουλλος, παρα εχων δυο χειρας η δυο ποδας να ριφθης εις το πυρ το αιωνιον. 	 Cui lâ cuok malaj ut lâ cuuk' tâq'uehok âcue chixbânunquil li c'a'ru inc'a' us, us raj cui tâyoc' ut tâtz'ek. K'axal us chok' âcue nak cuânk lâ yu'am chi junelic riq'uin jun ajcui' lâ cuok ut lâ cuuk' chiru nak tatxic chi cuib lâ cuok chi cuib lâ cuuk' sa' li xbalba bar cui' inc'a' tâchupk li xam.


Ουτοι ομως, ως αλογα φυσικα ζωα γεγεννημενα δια αλωσιν και φθοραν, βλασφημουσι περι πραγματων τα οποια αγνοουσι, και θελουσι καταφθαρη εν τη ιδια αυτων διαφθορα, 	 A'ut eb laj tzolonel aj balak' chanchaneb li xul. Mâc'a' neque'xpâb. Yal re chapec' ut re camsîc nak neque'yo'la. Yôqueb chixmajecuanquil li c'a'ak re ru inc'a' neque'xtau ru. Eb a'an jun oso'jiqueb nak te'osok'.


τα παραπετασματα της αυλης, τους στυλους αυτης και τα υποβασια αυτης και το καταπετασμα δια την πυλην της αυλης, τα σχοινια αυτης και τους πασσαλους αυτης και παντα τα σκευη της υπηρεσιας της σκηνης δια την σκηνην του μαρτυριου, 	 Ut queßxkßaxtesi ajcuiß li tßicr li tâcßanjelak re xtzßapbal li nebâl joß ajcuiß li okech ut lix naßajeb li teßxqßue cuiß, joß ajcuiß li tßicr li teßxqßue saß li oquebâl re li nebâl, joßqueb ajcuiß li cßam ut li chßîchß li tâchapok re li cßam saß chßochß. Queßxkßaxtesi chixjunil li cßaßru tâcßanjelak saß li tabernáculo.


Και ειπεν ο Ησαιας, Τουτο θελει εισθαι εις σε το σημειον παρα Κυριου, οτι θελει καμει ο Κυριος το πραγμα το οποιον ελαλησε να προχωρηση η σκια δεκα βαθμους, η να στραφη δεκα βαθμους; 	 Ut laj Isaías quixye re laj Ezequías: —Aßan aßin li retalil li tixqßue li Kâcuaß re nak tânau nak tixbânu li quixye: ¿Ma tâcuaj nak tânumekß chi ubej li sakße ôbak ôr malaj ut tâcuaj nak tâsukßîk chirix ôbak ôr? chan.


Θυσιασατε θυσιας δικαιοσυνης και ελπισατε επι τον Κυριον. 	 Chexmayejak chiru li Kâcuaß chi anchal êchßôl ut cauhak êchßôl riqßuin li Dios.


τουτο ειναι το ολοκαυτωμα εκαστου σαββατου εκτος του παντοτεινου ολοκαυτωματος και της σπονδης αυτου. 	 Aßanak jun li cßatbil mayej tâqßuemânk saß li hilobâl cutan. Ut teßxqßue ajcuiß li mayej li teßxqßue rajlal cutan rochben li mayej vino.


Και ερχονται προς σε, καθως συναγεται ο λαος, και καθηται εμπροσθεν σου ο λαος μου και ακουουσι τους λογους σου, αλλα δεν καμνουσιν αυτους διοτι εν τω στοματι αυτων δεικνυουσι πολλην αγαπην, η καρδια ομως αυτων υπαγει κατοπιν της αισχροκερδειας αυτων. 	 Lin tenamit teßcuulak âcuiqßuin chirabinquil li cßaßru tâye joß cßaynakeb xbânunquil. Teßrabi li cßaßru tâye, abanan incßaß teßxbânu. Yal chi xtzßûmal reheb teßxye nak us lâ cuâtin, abanan saß xchßôleb caßaj cuiß li reheb aßan teßxcßoxla.


Εαν λοιπον συνανεστητε μετα του Χριστου, τα ανω ζητειτε, οπου ειναι ο Χριστος καθημενος εν δεξια του Θεου, 	 Chanchan nak xexcuacli cui'chic chi yo'yo êrochben li Cristo nak xexpâban. Ac' chic lê yu'am. Jo'can nak q'uehomak êch'ôl chixbânunquil li châbil na'leb ut chexc'oxlak chirix li cuan sa' choxa bar cuan cui' li Cristo c'ojc'o sa' xnim uk' li Dios xban nak k'axal nim xcuanquil.


και θελεις σφαξει το μοσχαριον ενωπιον Κυριου παρα την θυραν της σκηνης του μαρτυριου. 	 Ut aran saß li oquebâl re li tabernáculo tâcamsi li toro chicuu lâin li Kâcuaß.


Τις ηκουσε τοιουτον πραγμα; τις ειδε τοιαυτα; ηθελε γεννησει η γη εν μια ημερα; η εθνος ηθελε γεννηθη ενταυτω αλλ' η Σιων αμα εκοιλοπονησεν, εγεννησε τα τεκνα αυτης. 	 ¿Ma cuan ta biß junak ani qui-abin re nak quicßulman ta jun sutak chi joßcan? ¿Ma cuan ta biß junak qui-iloc re nak junak nimla tenamit queßtam chi junpât? ¿Ma cuan ta biß junak tenamit quiniman chiru jun cutan? Abanan eb li tenamit Sión saß junpât teßtâmk. Chanchan jun li ixk xyoßla xcßulaßal saß junpât.


Και θελεις καμει επι το περιστηθιον δυο κρικους χρυσους, και θελεις περασει τους δυο κρικους εις τα δυο ακρα του περιστηθιου. 	 Têyîb cuib li argollas riqßuin oro ut têletz saß xuc saß xcaß pacßalil li nacana takecß.


γνωστοποιησας εις ημας το μυστηριον του θεληματος αυτου κατα την ευδοκιαν αυτου, την οποιαν προεθετο εν εαυτω, 	 Ut quixc'utbesi chiku li na'leb li mukmu nak quicuan chak junxil, a' li qui-ala sa' xch'ôl xbânunquil nak quixtakla chak li Jesucristo.


και τα εργα αυτου, τα πρωτα και τα εσχατα, ιδου, ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των βασιλεων του Ισραηλ και του Ιουδα. 	 Chixjunil li cßaßru quixbânu, chalen saß xticlajic toj saß rosoßjic, tzßîbanbil retalil saß li hu li tzßîbanbil cuiß retalil li quilajeßxbânu lix reyeb laj Judá ut lix reyeb laj Israel.


Ο δε Πιλατος ελεγε προς αυτους Και τι κακον επραξεν; οι δε περισσοτερον εκραξαν Σταυρωσον αυτον. 	 A'ut laj Pilato quixpatz' cui'chic reheb: -¿C'a'ut? ¿C'a'ru tz'akal xmâc êre? chan. Ut eb a'an k'axal cui'chic cau que'xjap re chixyebal: -¡Q'ue chiru cruz!-


Πλην ενδυναμου τωρα, Ζοροβαβελ, λεγει Κυριος, και ενδυναμου, Ιησου, υιε του Ιωσεδεκ, ο ιερευς ο μεγας, και ενδυναμου, πας ο λαος του τοπου, λεγει Κυριος, και εργαζεσθε διοτι εγω ειμαι με σας, λεγει ο Κυριος των δυναμεων. 	 Anakcuan, cacuubresi âchßôl, at Zorobabel. Cacuubresi ajcuiß âchßôl lâat at Josué li xbênil aj tij. Cacuubresihomak êchßôl chêjunilex li cuanquex arin ut chexcßanjelak ut lâin cuânkin êriqßuin, chan li nimajcual Dios.


Και ακουσαντες οι αρχοντες του Ιουδα τα πραγματα ταυτα, ανεβησαν εκ του οικου του βασιλεως εις τον οικον του Κυριου και εκαθησαν εν τη εισοδω της νεας πυλης του Κυριου. 	 Nak eb li cuanqueb xcuanquil saß xyânkeb laj Judá queßrabi li cßaßru quicßulman, queßel saß li palacio ut queßcôeb saß junpât saß li templo ut queßchunla saß xnaßajeb chiru li acß oquebâl re lix templo li Kâcuaß.


Αλλα δεν υπηκουσαν παντες εις το ευαγγελιον. Διοτι ο Ησαιας λεγει Κυριε, τις επιστευσεν εις το κηρυγμα ημων; 	 Aban moco chixjunileb ta que'pâban re li resil li colba-ib. Laj Isaías quixye: At Kâcua', moco q'uiheb ta li xe'pâban li resil li colba-ib li nakajultica chiruheb. (Isa. 53:1)


Διοτι η ωχυρωμενη πολις θελει ερημωθη, η κατοικια θελει παραιτηθη και εγκαταλειφθη ως ερημος εκει θελει βοσκηθη το μοσχαριον και εκει θελει αναπαυθη και καταφαγει τους κλαδους αυτης. 	 Li tenamit li kßaxal cau rib nak quicuan quitzßektânâc. Mâcßaß chic cuan chi saß. Chanchan li chaki chßochß. Aran nequeßcuaßac li cuacax saß li pachßayaß ut aran ajcuiß nequeßhilan.


Κακοπαθει τις μεταξυ σας; ας προσευχηται ευθυμει τις; ας ψαλλη. 	 Cui cuan junak sa' êyânk cuan sa' raylal, chitijok chiru li Dios. Ut cui cuan junak sa sa' xch'ôl, chixbicha xlok'al li Dios.


Και αποκριθεις ο Ιησους ειπε προς αυτους Υπαγετε και απαγγειλατε προς τον Ιωαννην οσα ακουετε και βλεπετε 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Ayukex ut têserak'i re laj Juan li c'a'ru yôquin chixbânunquil chêru ut têye re li c'a'ru yôquex chirabinquil chicuix lâin.


ο ματαιονων τα σημεια των ψευδολογων και καθιστων παραφρονας τους μαντεις ο ανατρεπων τους σοφους και μωραινων την επιστημην αυτων 	 Lâin nincßutbesi nak mâcßaß na-oc cuiß li cßaßru nequeßxye laj kße. Lâin ninbânun re nak incßaß na-uxman li cßaßru nequeßxye li nequeßbalakßin. Ut lâin ajcuiß nincßutbesin re nak mâcßaß xyâlal li cßaßru nequeßxye li nequeßxcßoxla nak cuanqueb xnaßleb xjuneseb.


Και που ειναι οι θεοι σου, τους οποιους εκαμες εις σεαυτον; ας αναστηθωσιν, εαν δυνανται να σε σωσωσιν εν τω καιρω της συμφορας σου διοτι κατα τον αριθμον των πολεων σου ησαν οι θεοι σου, Ιουδα. 	 Lâex aj Judá, ¿ma incßaß ta biß xeyîb lê dios re textenkßa? ¿Ma incßaß ta biß târûk têtzßâma êtenkßanquil riqßuin aßan? Cui cuanqueb xcuanquil, chextenkßa nak cuânkex saß raylal. Kßaxal nabaleb lê jalanil dios. Chanchan xqßuialeb lê tenamit.


Ιδου, η ψυχη αυτου επηρθη, δεν ειναι ευθεια εν αυτω ο δε δικαιος θελει ζησει δια της πιστεως αυτου. 	 Aßan aßin li tâtzßîba. Li incßaß useb xnaßleb nequeßxnimobresi rib. Abanan li tîqueb xchßôl tâcuânk xyußameb xban lix pâbâleb.


Και θελω καμει εις σε εκεινο το οποιον δεν εκαμον, ουδε θελω καμει ποτε ομοιον τουτου, δια παντα τα βδελυγματα σου. 	 Tinqßue junak nimla raylal saß êbên xban li mâusilal xebânu. Mâ jun sut quinbânu chi joßcan junxil chi moco tinbânu mokon.


και τα χερουβειμ εξετεινον τας πτερυγας ανωθεν, επικαλυπτοντα με τας πτερυγας αυτων το ιλαστηριον και τα προσωπα αυτων εβλεπον το εν προς το αλλο προς το ιλαστηριον ησαν τα προσωπα των χερουβειμ. 	 Eb li querubines queßxcaßya ribeb ut yôqueb chi iloc saß xbên lix tzßapbal re li câx. Lix xiqßueb queßxhel rib ut queßxtzßap xbên li câx.


Οικος Ισραηλ, ευλογησατε τον Κυριον οικος Ααρων, ευλογησατε τον Κυριον 	 Cheqßuehak taxak xlokßal li nimajcual Dios lâex laj Israel. Cheqßuehak taxak xlokßal li Kâcuaß lâex ralal xcßajol laj Aarón.


Και ελθων ο δουλος εκεινος, απηγγειλε προς τον κυριον αυτου ταυτα. Τοτε οργισθεις ο οικοδεσποτης, ειπε προς τον δουλον αυτου Εξελθε ταχεως εις τας πλατειας και τας οδους της πολεως, και εισαγαγε εδω τους πτωχους και βεβλαμμενους και χωλους και τυφλους. 	 Li môs quisuk'i riq'uin lix patrón ut quixye re li c'a'ru que'xye li bokbileb. Quichal xjosk'il li patrón ut quixye re lix môs: -Ayu sa' c'ayil ut sa' eb li be ut tâbokeb li neba', eb li tokol rok ruk'eb, eb li yêk rokeb ut eb li mutz' ut tâc'ameb chak arin, chan.


Σηκωθητε και αναχωρησατε, διοτι αυτη δεν ειναι η αναπαυσις σας επειδη εμιανθη, θελει σας αφανισει, μαλιστα εν σκληρω αφανισμω. 	 Cuaclinkex ut ayukex xban nak li naßajej aßin incßaß chic tâusâk. Xban li mâusilal nequebânu, li naßajej aßin tâsachekß.


Και ελαβεν εις εαυτον ο Λαμεχ δυο γυναικας το ονομα της μιας, Αδα, και το ονομα της αλλης, Σιλλα. 	 Laj Lamec quicuan cuib li rixakil. Li jun xAda xcßabaß ut li jun chic xZila xcßabaß.


Και εν εκεινη τη ημερα ο Κυριος θελει βαλει την χειρα αυτου παλιν δευτεραν φοραν δια να αναλαβη το υπολοιπον του λαου αυτου, το οποιον θελει μεινει, απο της Ασσυριας και απο της Αιγυπτου και απο του Παθρως και απο της Αιθιοπιας και απο του Ελαμ και απο του Σεννααρ και απο του Αιμαθ και απο των νησων της θαλασσης. 	 Saß eb li cutan aßan li Kâcuaß riqßuin xcuanquil tixcol cuißchic eb laj Israel li joß qßuialeb li incßaß queßsacheß ruheb. Tixcßameb cuißchic Israel eb li cuanqueb Asiria, ut eb li cuanqueb Egipto, Patros, Etiopía, Elam, Sinar, ut Hamat, joß eb ajcuiß li cuanqueb saß eb li tenamit li cuanqueb chire li palau.


διοτι ελεγε καθ' εαυτην, Εαν μονον εγγισω το ιματιον αυτου, θελω σωθη. 	 Usta ca'aj cui' li rak' tinch'e', tinq'uirâk, chan sa' xch'ôl li ixk.


Οτε ομως επιστευσαν εις τον Φιλιππον ευαγγελιζομενον τα περι της βασιλειας του Θεου και του ονοματος του Ιησου Χριστου, εβαπτιζοντο ανδρες τε και γυναικες. 	 A'ut laj Felipe yô chixjulticanquil resil xnimal xcuanquilal li Dios ut li Jesucristo. Ut nabaleb que'pâban ut que'cubsîc xha', jo' cuînk jo' ixk.


Και το υπολοιπον της Γαλααδ και πασαν την Βασαν, το βασιλειον του Ωγ, εδωκα εις το ημισυ της φυλης του Μανασση, πασαν την περιχωρον της Αργοβ μετα πασης της Βασαν, ητις ωνομαζετο γη γιγαντων. 	 Ut reheb yijach li ralal xcßajol laj Manasés quinqßue li yijach jun chic li tzûl ru li cuan Galaad, joß ajcuiß li naßajej Basán, li quicuan cuiß chi taklânc li rey Og. Ut quinqßue ajcuiß reheb chixjunil li naßajej Argob, li nequeßxye “xnaßajeb li nînki cuînk” re.


Απεκριθησαν και ειπον προς αυτον Συ εγεννηθης ολος εν αμαρτιαις, και συ διδασκεις ημας; και εξεβαλον αυτον εξω. 	 Eb a'an que'chak'oc ut que'xye re: -Lâat aj mâc chalen chak sa' âyo'lajic. ¿Ma nacac'oxla nak naru tâq'ue kana'leb lâo? chanqueb. Ut que'risi li cuînk sa' xyânkeb ut inc'a' chic que'xc'ul.


και εαν σοι αποκριθη ειρηνικα και ανοιξη εις σε, τοτε πας ο λαος ο ευρισκομενος εν αυτη θελει γεινει υποτελης εις σε και θελει σε δουλευει 	 Cui teßxcßul xchßôl ut saß usilal teßxte li oquebâl re li tenamit chêru, chixjunileb li cuanqueb saß li tenamit teßcßanjelak chêru chokß êmôs.


Και εκ των πολεων, τας οποιας θελετε δωσει εις τους Λευιτας, εξ πολεις θελουσιν εισθαι δια καταφυγιον, τας οποιας θελετε διορισει δια να φευγη εκει ο φονευς και εις ταυτας θελετε προσθεσει τεσσαρακοντα δυο πολεις. 	 Têqßue cuakib li tenamit reheb laj levita re teßxcol cuiß ribeb laj Israel cui xeßxcamsi ras rîtzßin chi incßaß yal xraj xchßôl. Ut têqßue ajcuiß cuib roxcßâl chic li tenamit reheb.


και θελει θεωρησει την πληγην και ιδου, εαν η πληγη ηναι εις τους τοιχους της οικιας με κοιλωματα πρασινιζοντα η κοκκινωπα και η θεωρια αυτων ηναι βαθυτερα του τοιχου 	 Nak yôk chirilbal li cab laj tij, cui târil nak cuan li caki moß malaj ut li raxi moß chiru li tzßac, ut tixqßue retal nak cham ac xcô,


Υιοι του Εσερ, Βαλααν και Ζααβαν και Ιακαν υιοι του Δισαν, Ουζ και Αραν. 	 Eb li ralal laj Ezer, aßaneb laj Bilhán, laj Zaaván, ut laj Jaacán. Eb li ralal laj Disán, aßaneb laj Uz ut laj Arán.


ας μη ηναι αυτη ως εκτρωμα, του οποιου ειναι φαγωμενον το ημισυ της σαρκος, οτε εξερχεται εκ της μητρας της μητρος αυτου. 	 Ut incßaß taxak tâkßâk lix tibel joß naxcßul jun li cßulaßal ac camenak nak nayoßla, chan.


Διοτι ο Μαροδοχαιος ο Ιουδαιος εσταθη δευτερος μετα τον βασιλεα Ασσουηρην και μεγας μεταξυ των Ιουδαιων και αγαπωμενος υπο του πληθους των αδελφων αυτου, ζητων το καλον του λαου αυτου και λαλων ειρηνην περι παντος του σπερματος αυτου. 	 Nim li cuanquil li quiqßueheß re laj Mardoqueo. Caßaj cuiß li rey Asuero nakßaxoc re lix cuanquil. Nim xcuanquil laj Mardoqueo saß xyânkeb laj judío. Quiqßueheß xlokßal xbaneb chixjunileb li rech tenamitil xban nak quixsicß li us chokß reheb ut quixtenkßaheb chi cuânc saß tuktûquil usilal.


Εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σας, οστις εξηγαγον σας εκ γης Αιγυπτου, δια να δωσω εις εσας την γην Χανααν, ωστε να ημαι Θεος σας. 	 Lâin li Kâcuaß lê Dios. Lâin quin-isin chak êre saß li naßajej Egipto re nak tinqßue êre li naßajej Canaán ut re nak lâinak lê Dios.


Διοτι ερωτησον τωρα περι των προτερων ημερων, αιτινες υπηρξαν προτερον σου, αφ' ης ημερας εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον επι της γης, και ερωτησον απ' ακρου του ουρανου εως ακρου του ουρανου, αν εσταθη τι ως το μεγα τουτο πραγμα, αν ηκουσθη ομοιον αυτου. 	 Chetzol rix chi us li cßaßru quicßulman nak toj mâjiß nequexyoßla chak. Chetzol rix chi us chalen nak quixyoßobtesi chak li cuînk li Dios ut chalen anakcuan. Têsiqßui saß chixjunil li ruchichßochß. ¿Ma ac quicßulman ta biß jun sutak chi joßcaßin junxil? ¿Ma êrabiom ta biß aßin jun sutak junxil?


Ανεβιβαζον δε και εφερον εξ Αιγυπτου μιαν αμαξαν δια εξακοσιους σικλους αργυρους, και εκαστον ιππον δια εκατον πεντηκοντα και ουτω δια παντας τους βασιλεις των Χετταιων και δια τους βασιλεις της Συριας η εξαγωγη εγινετο δια χειρος αυτων. 	 Nequeßchal nequeßxic aran Egipto chi lokßoc. Nequeßxlokß li carruaje aran Egipto chi cuakib ciento chi tumin plata. Ut li cacuây nequeßxlokß chi jun ciento riqßuin mero ciento. Joßcan nequeßxlokß cuiß eb aßan. Ut eb lix reyeb laj heteo ut eb li rey re Siria nequeßxlokß li cacuây ut li carruaje riqßuineb aßan.


ουτως ο ανθρωπος, αφου κοιμηθη, δεν ανισταται εωσου οι ουρανοι μη υπαρξωσι, δεν θελουσιν εξυπνησει, και δεν θελουσιν εγερθη εκ του υπνου αυτων. 	 Joßcaneb ajcuiß li cristian li nequeßcam incßaß chic nequeßcuacli nak li choxa mâjiß na-osoß. Incßaß nequeßel chak saß li naßajej li cuanqueb cuiß.


οιτινες ποθουσι να βλεπωσι την κονιν της γης επι την κεφαλην των πτωχων και εκκλινουσι την οδον των πενητων και υιος και πατηρ αυτου υπαγουσι προς την αυτην παιδισκην, δια να βεβηλονωσι το ονομα το αγιον μου 	 Cßajoß nak nequeßxrahobtesi li tenamit. Chanchan nak nequeßxyekßi saß chßochß li nebaßeb ut chanchan nequeßxyocosi ru xbeheb li tûlaneb nak nequeßxram chiruheb li tîquilal. Li yucuaßbej ut li alalbej nequeßmâcob riqßuin li jun chi ixk. Ut riqßuin li mâusilal nequeßxbânu, nequeßxsach xcuanquil lin santil cßabaß.


Και οτε εξηλθεν εις τον πυλωνα, ειδεν αυτον αλλη και λεγει προς τους εκει, Και ουτος ητο μετα Ιησου του Ναζωραιου. 	 Ut jun chic li ixk qui-iloc re nak yô chi êlc chire li cab. Ut quixye reheb li cuanqueb aran: -Li cuînk a'in, a'an jun qui-ochbenin re li Jesús aj Nazaret.


Δεν θελω τιμωρησει τας θυγατερας σας οταν πορνευσωσιν ουδε τας νυμφας σας οταν μοιχευσωσι, διοτι αυτοι αποχωριζονται μετα των πορνων και θυσιαζουσι μετα των ασελγων δια τουτο ο λαος ο ασυνετος θελει κατακρημνισθη. 	 Lâin incßaß tebinqßue chixtojbal rix xmâqueb lê rabin nak nequeßyumbêtac ut incßaß ajcuiß tebinqßue chixtojbal rix xmâqueb lê ralib nak nequeßxmux ru xsumlajiqueb. Incßaß tebinqßue chixtojbal rix xmâqueb xban nak lâex ajcuiß nequexcßamoc xbeheb nak nequexxic riqßuineb li ixk aj yumbêt ut nequexmayejac chiruheb li yîbanbil dios êrochbeneb li ixk li nequeßxkßaxtesi ribeb chi yumbêtac. Joßcan nak li tenamit li incßaß nequeßxtau xyâlal, teosokß.


Ο Θεος, οστις εκαμε τον κοσμον και παντα τα εν αυτω, ουτος Κυριος ων του ουρανου και της γης, δεν κατοικει εν χειροποιητοις ναοις, 	 Ut a'an ajcui' li Dios, li quiyîban re li ruchich'och' ut chixjunil li c'a'ak re ru cuan. A'an laj êchal re li choxa ut li ruchich'och'. A'an inc'a' nacuan sa' junak cab yîbanbil xban cuînk.


τα οποια υπαγουσι δια να καταβωσιν εις Αιγυπτον, και δεν ερωτωσι το στομα μου, δια να ενδυναμωθωσι με την δυναμιν του Φαραω και να εμπιστευθωσιν εις την σκιαν της Αιγυπτου. 	 Nequeßxic Egipto chixsicßbal xtenkßanquileb chi incßaß nequeßxpatzß cue ma us malaj ut incßaß us li nequeßxbânu. Nequeßraj nak li tenamit Egipto tâcolok reheb. Eb aßan cauheb xchßôl riqßuin laj faraón.


Ειπε δε προς αυτον ο αγγελος Μη φοβου, Ζαχαρια διοτι εισηκουσθη η δεησις σου, και η γυνη σου Ελισαβετ θελει γεννησει υιον εις σε, και θελεις καλεσει το ονομα αυτου Ιωαννην. 	 Ut li ángel quixye: -At Zacarías, matxucuac. Li Dios xrabi li c'a'ru xatz'âma. Lix Elisabet lâ cuixakil tâcuânk jun xc'ula'al ut Juan tâq'ue chok' xc'aba'.


Και εν τη ημερα εκεινη η σωτηρια μετεβληθη εις πενθος εν παντι τω λαω διοτι ηκουσεν ο λαος να λεγωσιν εν τη ημερα εκεινη, Ο βασιλευς ειναι περιλυπος δια τον υιον αυτου. 	 Lix sahileb saß xchßôl nak nequeßrêchani li plêt quisukßi chokß rahil chßôlej xban nak ra saß xchßôl li rey David chirix lix camic li ralal.


και Με-ιαρκων, και Ρακκων, μετα του οριου του κατεναντι της Ιοππης. 	 Mejarcón ut Racón, rochbeneb li tenamit li cuanqueb saß xcaßyabâl li tenamit Jope.


τον βασιλεα της Ιαρμουθ, ενα τον βασιλεα της Λαχεις, ενα. 	 li rey re Jarmut, ut li rey re Laquis,


Και προσεταξεν ο Μωυσης τους υιους Ισραηλ, κατα τον λογον του Κυριου, λεγων, Η φυλη των υιων Ιωσηφ ελαλησεν ορθως. 	 Ut laj Moisés quixye reheb li cßaßru quiyeheß re xban li Kâcuaß. Quixye: —Yal li cßaßru yôqueb chixyebal eb li ralal xcßajol laj José.


Δια τι θελεις μας λησμονησει δια παντος; θελεις μας εγκαταλειψει εις μακροτητα ημερων; 	 ¿Cßaßut nak nocosach saß âchßôl chi junaj cua, at Kâcuaß? Ut, ¿cßaßut nak kßaxal najt xoâcanab kajunes?


Συ εισαι η θυγατηρ της μητρος σου, της αποβαλουσης τον ανδρα αυτης και τα τεκνα αυτης και εισαι η αδελφη των αδελφων σου, αιτινες απεβαλον τους ανδρας αυτων και τα τεκνα αυτων η μητηρ σας ητο Χετταια και ο πατηρ σας Αμορραιος. 	 Lâat juntakßêt lâ naßleb riqßuin lâ naß. Lâ naß quixtzßektâna lix bêlom ut quixtzßektânaheb ajcuiß lix cocßal. Ut juntakßêt ajcuiß lâ naßleb riqßuin xnaßlebeb lâ cuas. Eb aßan queßxtzßektâna lix bêlomeb ut queßxtzßektâna ajcuiß li ralal xcßajoleb. Lâ naß, aßan aj hetea ut lâ yucuaß, aßan aj amorreo.


και να συνδιαλλαξη αμφοτερους εις εν σωμα προς τον Θεον δια του σταυρου, θανατωσας δι' αυτου την εχθραν. 	 Riq'uin lix camic chiru li cruz li Cristo quirisi lix josk'inquil kib chi kibil kib ut coxc'am cui'chic sa' usilal riq'uin li Dios ut junaj chic ku.


Και αφου εγεινεν η φωνη, ευρεθη ο Ιησους μονος και αυτοι εσιωπησαν και προς ουδενα ειπον εν εκειναις ταις ημεραις ουδεν εξ οσων ειδον. 	 Nak quicana li âtinac, xjunes chic li Jesús quicana. Ut eb a'an mâc'a' chic que'xye. Ut chiruheb li cutan a'an mâ ani aj e que'xye li c'a'ru que'ril.


Και οτε ειδεν ο Γααλ τον λαον, ειπε προς τον Ζεβουλ, Ιδου, λαος καταβαινει απο των κορυφων των ορεων ειπε δε προς αυτον ο Ζεβουλ, την σκιαν των ορεων βλεπεις συ ως ανδρας. 	 Laj Gaal quirileb ut quixye re laj Zebul: —¡Il! Cuanqueb cuînk yôqueb chak chi cubec saß li tzûl, chan. Ut laj Zebul quixye: —Mâcuaßeb cuînk nacacuil. Yal mu nacßutun saß li tzûl, chan.


Και ελεγον προς εαυτας Τις θελει αποκυλισει εις ημας τον λιθον εκ της θυρας του μνημειου; 	 Ut yôqueb chixyebal chi ribileb rib: -¿Ani tâisînk re li pec li cuan chire li muklebâl? chanqueb.


Σεις ομως δεν εισθε της σαρκος, αλλα του πνευματος, εαν το Πνευμα του Θεου κατοικη εν υμιν. Αλλ' εαν τις δεν εχη το Πνευμα του Χριστου, ουτος δεν ειναι αυτου. 	 Abanan lâex inc'a' chic yôquex chixbânunquil li naxrahi ru lê ch'ôl. Yôquex ban chixbânunquil li c'a'ru naraj li Santil Musik'ej cui yâl nak cuan li Santil Musik'ej êriq'uin. Li ani mâc'a' li Santil Musik'ej riq'uin, a'an mâcua' re li Cristo.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, θελω υψωσει την χειρα μου προς τα εθνη και στησει την σημαιαν μου προς τους λαους, και θελουσι φερει τους υιους σου εν ταις αγκαλαις και αι θυγατερες σου θελουσι φερθη επ' ωμων 	 Aßan aßin li naxye li nimajcual Dios: —Lâin tinye reheb li xnînkal ru tenamit nak teßxqßueheb chi sukßîc cuißchic lê tenamit. Tinye reheb nak teßxtaklaheb lê ralal êcßajol. Chanchan pakonbil teßxbânu reheb nak teßxtakla cuißchic saß lix tenamiteb.


αλλ' ο Κυριος με παρεσταθη και με ενεδυναμωσε, δια να πληρωθη δι' εμου το κηρυγμα και να ακουσωσι παντα τα εθνη και ηλευθερωθην εκ του στοματος του λεοντος. 	 Abanan li Kâcua' quitenk'an cue ut quixq'ue xcacuilal inch'ôl re xjulticanquil chi tz'akal resil li colba-ib re nak chixjunileb li mâcua'eb aj judío te'rabi resil li evangelio. Jo'can nak quincole' sa' ruk' li cakcoj.


Τον βορραν και τον νοτον, συ εκτισας αυτους Θαβωρ και Αερμων εις το ονομα σου θελουσιν αγαλλεσθαι. 	 Lâat catyîban re chixjunil li cßaßru cuan chalen saß li norte toj saß li sur. Li tzûl Tabor ut li tzûl Hermón nequeßxqßue âlokßal.


Δια τι παρωξυνεν ο ασεβης τον Θεον; ειπεν εν τη καρδια αυτου, Δεν θελεις εξετασει. 	 At Kâcuaß, ¿cßaßut nak nacateßxtzßektâna li incßaß useb xnaßleb? ¿Cßaßut nak nequeßxcßoxla nak incßaß tatrakok âtin saß xbêneb, at inDios?


το δε τελος της παραγγελιας ειναι αγαπη εκ καθαρας καρδιας και συνειδησεως αγαθης και πιστεως ανυποκριτου, 	 At Timoteo, lix yâlal li c'a'ru yôquin chixyebal âcue, a'an a'in. Xcanabakeb li balak'înc. Che'xq'ue ban xch'ôl chixrabaleb li rech aj pâbanelil. Ut te'xraheb cui te'cuânk sa' tîquilal chi mâc'a'ak li c'a'ak re ru nach'i'ch'i'in reheb sa' xc'a'uxeb ut cui te'pâbânk chi anchaleb xch'ôl.


Ας τελειωση πλεον η κακια των ασεβων και στερεωσον τον δικαιον, συ ο Θεος ο δικαιος, ο εξεταζων καρδιας και νεφρους. 	 At inDios, kßaxal tîc âchßôl. Lâat nacanau lix cßaßux li junjûnk ut nacanau li cßaßru nanumeß saß xchßôleb. Charam chiruheb li mâusilal li nequeßxbânu li incßaß useb xnaßleb. Ut chaqßue xcacuilal xchßôl li châbileb xnaßleb.


Αλλα συ, Ιακωβ, δεν με επεκαλεσθης αλλα συ, Ισραηλ, εβαρυνθης απ' εμου. 	 Abanan lâex aj Israel, li ralal xcßajolex laj Jacob, incßaß xinêlokßoni. Xextitzß ban chinsicßbal.


Δεν θελω εκδιωξει αυτους απ' εμπροσθεν σου εις εν ετος, δια να μη γεινη ερημος η γη και πληθυνθωσι τα θηρια του αγρου εναντιον σου 	 Lâin incßaß teßcuisi chixjunileb saß junpât. Incßaß tincuisiheb chiru jun chihab re nak incßaß tâcanâk chi mâcßaß cristian ut re ajcuiß nak incßaß teßtâmk saß êyânk li joskß aj xul re li qßuicheß.


Και θελει εκβαλει τον μοσχον εξω του στρατοπεδου και καυσει αυτον, καθως εκαυσε τον πρωτον μοσχον ειναι προσφορα περι αμαρτιας υπερ της συναγωγης 	 Chirix aßan tixcßam li toro chirix li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb li tenamit. Ut tixcßat chixjunil joß nak quixcßat li toro jun. Li mayej aßin, aßan re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb li tenamit.


Οι δε ανθρωποι εθαυμασαν, λεγοντες Οποιος ειναι ουτος, οτι και οι ανεμοι και η θαλασσα υπακουουσιν εις αυτον; 	 Ut c'ajo' nak que'sach xch'ôl lix tzolom nak que'ril li quixbânu ut que'xye chi ribileb rib: -¿Chanru nak cuan xcuanquil li cuînk a'in nak naxk'us li ik' ut li palau ut neque'abin chiru? chanqueb.


διοτι και εν Θεσσαλονικη και απαξ και δις μοι επεμψατε εις την χρειαν μου. 	 Ut xinêtenk'a ajcui' nak cuanquin Tesalónica. Cuib oxib sut xetakla intumin re nak cuânk li c'a'ru tâc'anjelak cue.


Διοτι αυτος εθεμελιωσεν αυτην επι των θαλασσων, και εστερεωσεν αυτην επι των ποταμων. 	 Re li Kâcuaß li ruchichßochß xban nak aßan quiyîban re. Aßan quixakaban re saß xnaßaj saß xbên li palau ut saß xbêneb li nimaß.


οπου οι πατερες σας με επειραααν, με εδοκιμασαν και ειδον τα εργα μου τεσσαρακοντα ετη 	 Aran que'xq'ue injosk'il lê xe'tônil yucua'. Chiru ca'c'âl chihab que'ril li usilal li quilajinbânu reheb. Abanan junelic yôqueb chixq'uebal injosk'il.


Ο Κυριος υψωθη διοτι κατοικει εν υψηλοις ενεπλησε την Σιων κρισεως και δικαιοσυνης. 	 Li Kâcuaß cuan saß choxa ut kßaxal nim lix cuanquil saß xbên chixjunil li cßaßru cuan. Ut tixqßueheb chi cuânc saß tîquilal ut saß châbilal li cuanqueb Sión.


Προς εσας πρωτον ο Θεος αναστησας τον Υιον αυτου Ιησουν απεστειλεν αυτον δια να σας ευλογη οταν επιστρεφητε εκαστος απο των πονηριων υμων. 	 Nak li Dios quixtakla chak li ralal, quixtakla xbên cua êriq'uin lâex aj judío re êrosobtesinquil re nak chêjunjûnkalex têyot' êch'ôl ut têjal êc'a'ux ut têcanab xbânunquil li mâusilal.


και Ιωηλ ο υιος του Ζιχρι ητο εφορος αυτων ο δε Ιουδας, ο υιος του Σενουα, δευτερος επι την πολιν 	 Laj Joel li ralal laj Zicri, aßan li nataklan saß xbêneb li tenamit. Ut laj Judá, li ralal laj Senúa, aßan li quitenkßan re chi taklânc saß xbêneb.


και ως ειδεν αυτους με τους οφθαλμους αυτης, παρεφρονησε δι' αυτους και εξαπεστειλε προς αυτους πρεσβεις εις την Χαλδαιαν. 	 Nak quiril li retalileb, lix Aholiba quixra ruheb ut quixtaklaheb lix takl toj Babilonia chixbokbaleb.


Διοτι, ιδου, εφυγον δια την ταλαιπωριαν η Αιγυπτος θελει συναξει αυτους, η Μεμφις θελει θαψει αυτους τα δι' αργυριου επιθυμητα αυτων, κνιδαι θελουσι κληρονομησει αυτα ακανθαι θελουσιν εισθαι εν ταις σκηναις αυτων. 	 Tex-êlk saß lê tenamit xban li raylal yôkex chixcßulbal. Laj Asiria teßnumtâk saß êbên. Chanchan nak chapchôquex cuißchic xbaneb laj Egipto. Ut nak tex-osokß, chanchan nak texmukekß aran Menfis. Tâchamokß li qßuix ut li pim saß lê naßaj quexcuan cuiß, ut tâosokß lê biomal.


Ειδον δουλους εφ' ιππων και αρχοντας περιπατουντας ως δουλους επι της γης. 	 Ut quinqßue ajcuiß retal nak aß chic li lokßbil môs nequeßbêc chirix cacuây ut eb li cuanqueb xcuanquil nequeßbêc chi rok. Chanchaneb chic li lokßbil môs.


επειδη εκαστον δενδρον εκ του καρπου αυτου γνωριζεται. Διοτι δεν συναγουσιν εξ ακανθων συκα, ουδε τρυγωσιν εκ βατου σταφυλια. 	 Ut riq'uin li ru narûchin nanauman ru li che'. Li tun q'uix inc'a' naru narûchin li higos chi moco li q'uix naru narûchin li uvas.


Και εφεραν τα κτηνη αυτων προς τον Ιωσηφ και εδωκεν εις αυτους ο Ιωσηφ αρτον αντι των ιππων και αντι των προβατων και αντι των βοων και αντι των ονων και εθρεψεν αυτους με αρτον εν τω ενιαυτω εκεινω αντι παντων των κτηνων αυτων. 	 Eb aßan queßxkßaxtesi lix cuacaxeb riqßuin laj José, joß eb ajcuiß lix cacuây, lix carner ut eb lix bûr. Ut laj José quixqßue lix tzacaêmk aß yal chanru xqßuialeb lix cuacaxeb. Ut chiru li chihab aßan queßxqßueheb lix cuacax chokß xtzßakeb lix trigo.