Και διεσχισεν ο Ιακωβ τα ιματια αυτου και εβαλε σακκον εις την οσφυν αυτου και επενθησε τον υιον αυτου ημερας πολλας. 	 Laj Jacob quixkßichi li rakß li cuan chirix xban xrahil saß xchßôl chirix lix camic li ralal. Ut quixqßue li kßesnal ru tßicr chirix chanchan coxtal retalil nak ra saß xchßôl. Najt quicuan li rakß aßan chirix ut incßaß quinumeß xrahil saß xchßôl.


Και ο οφθαλμος σου δεν θελει φεισθη θελει δοθη ζωη αντι ζωης, οφθαλμος αντι οφθαλμου, οδους αντι οδοντος, χειρ αντι χειρος, πους αντι ποδος. 	 Incßaß têril xtokßobâl ruheb li nequeßxbânu li mâusilal. Cui junak tixcamsi ras rîtzßin, tâcamsîk ajcuiß aßan. Cui junak târisi xnakß ru li ras rîtzßin, tâisîk ajcuiß xnakß ru aßan; cui junak târisi ruch re li ras rîtzßin, tâisîk ajcuiß ruch re aßan; cui junak târisi li rukß li ras rîtzßin, tâisîk ajcuiß li rukß aßan; cui junak târisi li rok li ras rîtzßin, tâisîk ajcuiß li rok aßan.


Εγω ειμαι ο Κυριος και δεν ειναι αλλος δεν υπαρχει εκτος εμου Θεος εγω σε περιεζωσα, αν και δεν με εγνωρισας, 	 Lâin li Kâcuaß. Mâ jun chic dios cuan. Caßaj cuiß lâin. Lâin tatincauresi re tatxic chixbânunquil li cßanjel xinteneb saß âbên usta incßaß nacanau cuu.


Με τινα λοιπον θελετε με εξομοιωσει και θελω εξισωθη; λεγει ο Αγιος. 	 ¿Cßaßru aj iqßuin tinêjuntakßêta? ¿Ani aj iqßuin tinêjuntakßêta? chan li Dios santo.


Προσεχε, Ιωβ, ακουσον μου σιωπα, και εγω θελω λαλησει. 	 At Job, canab âcuib chirabinquil li cßaßru yôquin chixyebal âcue. Qßue retal li cuâtin.


και σε εστειλεν ο Κυριος εις την οδον και ειπεν, Υπαγε και εξολοθρευσον τους αμαρτανοντας εις εμε, τους Αμαληκιτας, και πολεμησον εναντιον αυτων εωσου εξαφανισης αυτους 	 Ut li Kâcuaß catxtakla chi pletic riqßuineb laj Amalec. Ut quixye âcue nak tento tâsacheb ru chixjunileb xban nak aj mâqueb.


Το δε κρεας του μοσχαριου και το δερμα αυτου και την κοπρον αυτου θελεις καυσει εν πυρι εξω του στρατοπεδου τουτο ειναι θυσια περι αμαρτιας. 	 Abanan lix tibel li toro ut lix cßot ut lix tzßûmal têcßam jun pacßal li tßicr li sutsu cuiß li tabernáculo, ut aran têcßat. Aßan li mayej re xtzßâmanquil xcuybal xmâqueb laj Israel.


Και ο θεραπων αυτου ειπε, Τι να βαλω τουτο εμπροσθεν εκατον ανθρωπων; Ο δε ειπε, Δος εις τον λαον, δια να φαγωσι διοτι ουτω λεγει Κυριος Θελουσι φαγει και αφησει υπολοιπον. 	 Lix môs quixye re: —¿Chanru nak tebinqßue chi cuaßac li jun ciento chi cuînk? ¿Ma tâtzßaklok ta biß aßin? chan. Abanan laj Eliseo quixye re: —Qßueheb chi cuaßac. Li Kâcuaß quixye cue nak teßcuaßak chixjunileb ut toj cuan tâelaßânk, chan.Joßcan nak li môs quixqßue li tzacaêmk reheb. Ut qui-uxman joß quixye li Kâcuaß. Chixjunileb li profetas queßcuaßac ut toj cuan li qui-elaßan.


Ταυτα δε εγειναν παραδειγματα ημων, δια να μη ημεθα ημεις επιθυμηται κακων, καθως και εκεινοι επεθυμησαν. 	 Chixjunil a'an nac'utuc chiku nak inc'a' takarahi ru li inc'a' us jo' que'xbânu eb a'an.


Και εγω δεν ζητω την δοξαν μου υπαρχει ο ζητων και κρινων. 	 Lâin inc'a' ninsic' inlok'al. Abanan cuan jun naraj nak tâq'uehek' inlok'al. Ut a'an li târakok âtin sa' êbên xban nak yôquex chintz'ektânanquil.


του Ιουδα, ο Ελιου, εκ των αδελφων του Δαβιδ του Ισσαχαρ, Αμρι ο υιος του Μιχαηλ 	 Li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Judá, aßan laj Eliú, jun reheb li ras laj David; li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Isacar, aßan laj Omri li ralal laj Micael.


Ενυπνιασθη δε και αλλο ενυπνιον, και διηγηθη αυτο προς τους αδελφους αυτου και ειπεν, Ιδου, ενυπνιασθην αλλο ενυπνιον και ιδου, ο ηλιος και η σεληνη και ενδεκα αστερες με προσεκυνουν. 	 Laj José quimatqßuec cuißchic ut quixserakßi reheb li ras. Quixye reheb: —Abihomak cuißchic lâex li cßaßru xcuil saß lin matcß. Lâin xcuil ru li sakße ut li po ut xcuil ajcuiß junlaju li chahim. Eb aßan queßxcuikßib rib chicuu nak xcuil, chan reheb li ras.


Οι εναντιοι αυτης εγειναν κεφαλη, οι εχθροι αυτης ευημερουσι διοτι ο Κυριος κατεθλιψεν αυτην δια το πληθος των ανομιων αυτης τα νηπια αυτης επορευθησαν εις αιχμαλωσιαν εμπροσθεν του εχθρου. 	 Eb li xicß nequeßiloc reheb, aßaneb chic li nequeßtaklan saß xbêneb. Eb li xicß nequeßiloc reheb us nequeßel riqßuin li cßaßru nequeßxbânu. Li Kâcuaß quixqßueheb li ralal xcßajol laj Judá chixtojbal rix lix mâqueb. Eb li ralal xcßajol queßchapeß ut queßcßameß chi najt xbaneb li xicß nequeßiloc reheb.


Και εαν τις απατηση παρθενον μη ηρραβωνισμενην, και κοιμηθη μετ' αυτης, θελει εξαπαντος προικισει αυτην με προικα δια γυναικα εις εαυτον. 	 Cui junak cuînk tixbatzßune junak xkaßal mâjiß cuanjenak riqßuin cuînk, li cuînk aßan tento tixqßue re lix naß xyucuaß li xkaßal li joß qßuial tento tixqßue ut tâsumlâk riqßuin li xkaßal aßan.


Και εις οσους ευρεθησαν λιθοι τιμιοι, εδωκαν αυτους εις το θησαυροφυλακιον του οικου του Κυριου δια χειρος Ιεχιηλ του Γηρσωνιτου. 	 Ut eb li cuan tertôquil pec riqßuineb queßxqßue re tâqßuehekß saß li naßajej li naxocman cuiß li terto xtzßak re li templo. Laj Jehiel, ralal laj Gersón, aßan li na-iloc re li terto xtzßak.


τον οποιον πεμπω οπισω. Συ δε αυτον, τουτεστι τα σπλαγχνα μου, δεχθητι 	 Tintakla cui'chic âcuiq'uin ut nak tâc'ul a'an, chanchan ajcui' nak tinâc'ul lâin.


Ενω ειναι ετι πρασινος και αθεριστος, ξηραινεται προ παντος χορτου. 	 Usta rax rax ru, junpât nachakic chiruheb li jun chßol chic usta toj mâjiß nayoqßueß.


Και θελεις ετοιμαζει δι' αυτο προσφοραν εξ αλφιτων καθ' εκαστην πρωιαν, το εκτον του εφα και ελαιον το τριτον του ιν, δια να αναμιγνυης αυτο μετα της σεμιδαλεως προσφοραν εξ αλφιτων εις τον Κυριον δια παντος κατα προσταγμα αιωνιον. 	 Rajlal ekßela cuukub litro li cßaj tixmayeja chiru li Kâcuaß rochben jun litro li aceite li teßxqßue saß xbên li cßaj. Aßin jun chakßrab qßuebil saß xbêneb nak junelic teßxqßue li mayej aßin.


Και οτε ηνοιξε την σφραγιδα την εβδομην, εγεινε σιωπη εν τω ουρανω, εως ημισειαν ωραν. 	 Nak quixte li xcuuk sello li Jun li chanchan carner, mâ ani chic qui-ec'an sa' choxa. Mero ôr na ch'anamil que'cana.


Και εξηφθη ο θυμος του Κυριου κατα του Ισραηλ, και ειπεν, Επειδη ο λαος ουτος παρεβη την διαθηκην μου, την οποιαν προσεταξα εις τους πατερας αυτων, και δεν υπηκουσεν εις την φωνην μου 	 Cßajoß nak quijoskßoß li Kâcuaß saß xbêneb laj Israel. Ut quixye: —Eb li tenamit aßin xeßxkßet li contrato li quinbânu riqßuineb lix xeßtônil xyucuaßeb. Incßaß nequeßraj xbânunquil li cßaßru ninye reheb.


Και λεγει προς αυτους Δια τι εισθε δειλοι, ολιγοπιστοι; Τοτε σηκωθεις επετιμησε τους ανεμους και την θαλασσαν, και εγεινε γαληνη μεγαλη. 	 Ut li Jesús quichak'oc ut quixye: -Lâex inc'a' nequexpâban chi tz'akal. Jo'can nak nequexxucuac, chan reheb. Tojo'nak quicuacli, quixk'us li ik', ut li palau, ut sa' junpât quich'ana li ik' ut quitukla ru li ha'.


ωστε εφερον εξω εις τας πλατειας τους ασθενεις και εθετον επι κλινων και κραββατων, δια να επισκιαση καν η σκια του Πετρου ερχομενου τινα εξ αυτων. 	 Ut nabaleb li que'xc'am chak lix yajeb ut que'xyocob sa' lix cuarib malaj chiru lix pôp chire be. Que'raj nak laj Pedro tixq'uirtesiheb. Eb a'an que'xc'oxla nak usta yal tânumek' chiruheb, te'q'uirâk.


Αν και η συκη δεν θελει βλαστησει, μηδε θελει εισθαι καρπος εν ταις αμπελοις ο κοπος της ελαιας θελει ματαιωθη, και οι αγροι δεν θελουσι δωσει τροφην το ποιμνιον θελει εξολοθρευθη απο της μανδρας, και δεν θελουσιν εισθαι βοες εν τοις σταυλοις 	 Lâin sahak saß inchßôl riqßuin li Kâcuaß. Usta incßaß chic tâatzßumak lix tônal li higo ut incßaß chic tâûchînk li uvas, ut usta incßaß chic tâûchînk lix tônal li olivo, ut usta mâcßaßakeb chic li carner saß eb li corral ut mâcßaßakeb chic li cuacax saß eb lix naßaj, tâsahokß saß inchßôl.


Τις παρεδωκε τον Ιακωβ εις διαρπαγην και τον Ισραηλ εις λεηλατιστας; ουχι ο Κυριος, αυτος εις τον οποιον ημαρτησαμεν; διοτι δεν ηθελησαν να περιπατησωσιν εν ταις οδοις αυτου ουδε υπηκουσαν εις τον νομον αυτου. 	 ¿Ani li quiqßuehoc re chi elkßâc li cßaßru reheb li ralal xcßajol laj Jacob? Ut, ¿Ani li quikßaxtesin reheb laj Israel chi rahobtesîc? ¿Ma mâcuaß ta biß aßan li Kâcuaß li xeßmâcob chiru? Eb aßan incßaß xeßxbânu li cßaßru quiraj li Kâcuaß chi moco queßxbânu li cßaßru naxye saß lix chakßrab.Joßcan nak li Dios quirisi xjoskßil saß xbêneb ut xeßrahobtesîc riqßuin li pletic li xeßxbânu li xicß nequeßiloc reheb. Chanchan nak xeßcßateß saß xam. Abanan incßaß queßxqßue retal li yô chixcßutbal chiruheb li Kâcuaß. Queßrahobtesîc xban, abanan incßaß queßraj xqßuebal retal lix yâlal.


Διψα η ψυχη μου τον Θεον, τον Θεον τον ζωντα ποτε θελω ελθει και θελω φανη ενωπιον του Θεου; 	 Chi anchal inchßôl nacuaj nak tatcuânk cuiqßuin, at Kâcuaß. Lâat li yoßyôquil Dios. Nacuaj raj cuânc saß lâ cuochoch re âlokßoninquil.


Διοτι οι ευλογημενοι αυτου θελουσι κληρονομησει την γην οι δε κατηραμενοι αυτου θελουσιν εξολοθρευθη. 	 Li osobtesinbileb xban li Kâcuaß, aßaneb li teßêchanînk re li naßajej yechißinbil reheb. Abanan li tzßektânanbileb xban li Kâcuaß, aßaneb li teßsachekß.


Εξεδυθην τον χιτωνα μου πως να ενδυθω αυτον; ενιψα τους ποδας μου πως θελω μολυνει αυτους; 	 Ut lâin quinye re: —Ac xcuisi li cuakß chicuix. ¿Cßaßut nak tincuocsi cuißchic? Ac xinchßaj li cuok. Incßaß naru tintzßajni cuißchic.—


Και οι αρχοντες αυτου προσεφεραν αυτοπροαιρετως εις τον λαον, εις τους ιερεις, και εις τους Λευιτας. Ο Χελκιας και ο Ζαχαριας και ο Ιεχιηλ, οι αρχοντες του οικου του Θεου εδωκαν εις τους ιερεις, δια τας θυσιας του πασχα, δισχιλια και εξακοσια αρνια και εριφια, και τριακοσιους βοας. 	 Eb li nequeßtenkßan re li rey queßxqßue ajcuiß li xul chi sa saß xchßôl re nak li tenamit ut eb laj tij, joß eb ajcuiß laj levita teßxninkßei li Pascua. Laj Hilcías, laj Zacarías, ut laj Jehiel, li nequeßtaklan saß li templo, queßxqßue cuib mil riqßuin cuakib ciento li carner ut oxib ciento li bôyx reheb laj tij re teßxninkßei li Pascua.


ως τας ημερας καθ' ας οι Ιουδαιοι ανεπαυθησαν απο των εχθρων αυτων, και τον μηνα καθ' ον η λυπη αυτων ετραπη εις αυτους εις χαραν και το πενθος εις ημεραν αγαθην ωστε να καμνωσιν αυτας ημερας συμποσιου και ευφροσυνης και να αποστελλωσι μεριδας προς αλληλους και δωρα προς τους πτωχους. 	 Teßxninkßei ru li cutan aßan xban nak aßan li cutan queßcoleß cuiß chiruheb li xicß queßiloc reheb. Ut saß li po aßan quisukßi chokß sahil chßôlej li rahil chßôlej li cuanqueb cuiß. Teßxninkßei ruheb li cutan aßan ut teßxqßue xmâtaneb chi ribileb rib ut teßxqßue xmâtaneb li nebaß.


Ιδου, βεβαιως θελουσι συναχθη ομου εναντιον σου, πλην ουχι δι' εμου Οσοι συναχθωσιν ομου εναντιον σου, ενεκα σου, θελουσι πεσει. 	 Cui ani tâpletik êriqßuin mâcuaß xban nak lâin xinqßue xlesêns. Eb aßan incßaß teßnumtâk saß êbên. Lâex ban texnumtâk saß xbêneb.


Και θελει χωρισει ο ιερευς απο της εξ αλφιτων προσφορας το μνημοσυνον αυτης και καυσει αυτο επι του θυσιαστηριου ειναι θυσια γινομενη δια πυρος εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον. 	 Laj tij tixchap caßchßinak li caxlan cua ut tixcßat saß xbên li artal chokß retalil nak kßaxtesinbil re li Kâcuaß lix comon li mayej. Ut li mayej aßan, aßanak jun sununquil mayej chiru li Kâcuaß.


Και συνηγαγεν ο Ιωσηφ σιτον ως την αμμον της θαλασσης πολυν σφοδρα, ωστε επαυσε να μετρη αυτον διοτι ητο αμετρητος. 	 Mâ caßchßin li trigo li quixxoc laj José. Lix qßuial joß xqßuial li cocß ru li samaib chire li palau. Xban nak mâ caßchßin xqßuial li trigo quixxoc, incßaß chic quiru chi xbisbal.


Και ο οφθαλμος μου εμαρανθη υπο της θλιψεως, και παντα τα μελη μου εγειναν ως σκια. 	 Yô chi môyc li xnakß cuu xban li raylal li yôquin chixcßulbal. Yal nintßaneß aj chic xban nak incßaß chic nincuy.


Τοτε απεστειλεν ο Αβενηρ μηνυτας προς τον Δαβιδ απο μερους αυτου, λεγων, Τινος ειναι η γη; λεγων προσετι, Καμε συνθηκην μετ' εμου, και ιδου, η χειρ μου θελει εισθαι μετα σου, ωστε να φερω υπο την εξουσιαν σου παντα τον Ισραηλ. 	 Ut laj Abner quixtakla resil riqßuin laj David ut quixye re: —¿Ma jalan ta biß aj e li naßajej aßin? Bânu junak contrato cuiqßuin ut lâin tatintenkßa re nak chixjunileb li cuanqueb arin Israel teßoquênk châcuix, chan.


Ακουσατε τωρα τουτο, λαε μωρε και ασυνετε οιτινες οφθαλμους εχετε και δεν βλεπετε ωτα εχετε και δεν ακουετε 	 Abihomak lâex li mâcßaß ênaßleb, lâex li cau êchßôl. Lâex li cuan xnakß êru ut incßaß nequex-iloc, lâex li cuan êxic ut incßaß nequex-abin.


Αποβαλε απο σου σκολιοτητα στοματος, και διαστροφην χειλεων απομακρυνον απο σου. 	 Moco yalak chakß ta re ru tex-âtinak. Ut incßaß texyoßobânk ticßtiß.


Και κατεβη ο Σαμψων εις Θαμναθ, και ειδε γυναικα εν Θαμναθ εκ των θυγατερων των Φιλισταιων. 	 Saß jun li cutan laj Sansón cô saß li tenamit Timnat. Ut aran quiril jun li sâj ixk xcomoneb laj filisteo.


Και ο Θεος εκαμνε δια των χειρων του Παυλου θαυματα μεγαλα, 	 Ut li Kâcua' Dios quixq'ue xcuanquil laj Pablo chixbânunquil li sachba ch'ôlej.


και εξηγαγε ταυτα Κυρος ο βασιλευς της Περσιας δια χειρος του Μιθρεδαθ του θησαυροφυλακος, και ηριθμησεν αυτα εις τον Σασαβασσαρ τον αρχοντα της Ιουδαιας. 	 Li rey Ciro quixye re laj Mitrídates laj xocol tumin nak târajlaheb li secß. Nak ac xrajlaheb, quixkßaxtesiheb re laj Sesbasar li gobernador re Judá.


Και απεστειλε παλιν ο Ιεφθαε πρεσβεις προς τον βασιλεα των υιων Αμμων 	 Ut laj Jefté quixtakla cuißchic xyebal re lix reyeb laj Amón:


Και ανεβη ο Θεος απ' αυτου, εκ του τοπου οπου ελαλησε μετ' αυτου. 	 Nak li Dios quirakeß chi âtinac riqßuin laj Jacob, qui-el saß li naßajej aßan.


Εδω ειναι η σοφια οστις εχει τον νουν, ας λογαριαση τον αριθμον του θηριου, διοτι ειναι αριθμος ανθρωπου και ο αριθμος αυτου ειναι χξς'. 	 A'in naraj nak cuânk xna'leb li ani tâilok re. Li ani cuan xna'leb naru tixsic' c'a'ru xyâlal. Naru târajla lix letril lix c'aba' li josk' aj xul ut tâêlk lix número jun li cuînk. Li número a'an cuakib ciento riq'uin cuakib xcâc'âl.


Και ειπε προς αυτους ο Βαρουχ, Απο του στοματος αυτου προεφερε προς εμε παντας τους λογους τουτους, και εγω εγραφον με μελανην εν τω βιβλιω. 	 Laj Baruc quixye reheb: —Laj Jeremías quiyehoc cue chixjunil li âtin aßin ut lâin xintzßîba saß li hu riqßuin tinta, chan.


Και ελαλησαν προς αυτον οι νεοι οι συνανατραφεντες μετ' αυτου, λεγοντες, Ουτω θελεις λαλησει προς τον λαον, οστις ελαλησε προς σε, λεγων, Ο πατηρ σου εβαρυνε τον ζυγον ημων, αλλα συ ελαφρωσον αυτον εις ημας ουτω θελεις λαλησει προς αυτους Ο μικρος μου δακτυλος θελει εισθαι παχυτερος της οσφυος του πατρος μου 	 Eb li sâj cuînk li queßqßui rochben queßxye re laj Roboam: —Joßcaßin tâsumeheb cuiß li tenamit li yôqueb chixtzßâmanquil châcuu nak incßaß cau tattaklânk saß xbêneb. Lâat tâye reheb, “Cui lin yucuaß cau xtaklan saß êbên, lâin kßaxal cuißchic cau tintaklânk saß êbên.


Και υπηγε και ελθουσα εσταχυολογει εν τω αγρω κατοπιν των θεριστων και ετυχεν εν μερει του αγρου του Βοοζ, οστις ητο εκ της συγγενειας του Ελιμελεχ. 	 Ut lix Rut cô saß li naßajej yôqueb cuiß chi sicßoc cebada. Incßaß naxnau nak laj êchal re li chßochß, aßan laj Booz li rechßalal laj Elimelec li quicam aran Moab.


Και την Νωβ, την πολιν των ιερεων, επαταξεν εν στοματι μαχαιρας, ανδρας και γυναικας, παιδια και βρεφη θηλαζοντα, και βοας και ονους και προβατα, εν στοματι μαχαιρας. 	 Ut laj Saúl quixtakla ajcuiß xcamsinquil chixjunileb li cuanqueb saß li tenamit Nob, lix tenamiteb laj tij. Chixjunileb queßcamsîc, joß cuînk, joß ixk, joß cocßal, joß cßulaßal. Ut queßcamsîc ajcuiß lix bôyx, lix bûr, ut lix carner.


Διοτι θελω κατατρομαξει την Ελαμ εμπροσθεν των εχθρων αυτων και εμπροσθεν των ζητουντων την ψυχην αυτων και θελω επιφερει κακον επ' αυτους, τον θυμον της οργης μου, λεγει Κυριος και θελω αποστειλει την μαχαιραν οπισω αυτων, εωσου αναλωσω αυτους. 	 Tincanabeb laj Elam chi sachecß ruheb xbaneb li xicß nequeßiloc reheb, li teßajok xcamsinquileb. Xban nak xnumta lin joskßil saß xbêneb, lâin tintakla xcamsinquileb chi chßîchß toj retal nak teßosokß chixjunileb, chan li Kâcuaß.


χωρις ομως της γνωμης σου δεν ηθελησα να καμω ουδεν, δια να μη ηναι το αγαθον σου ως κατ' αναγκην, αλλ' εκουσιως. 	 Abanan inc'a' nacuaj xminbal âcuu chixbânunquil li usilal a'in. Nacuaj ban nak tâbânu a'an chi anchal âch'ôl. Jo'can nak mâc'a' xinbânu chi inc'a' ta tânau lâat.


Ο Φαρισαιος σταθεις προσηυχετο καθ' εαυτον ταυτα Ευχαριστω σοι, Θεε, οτι δεν ειμαι καθως οι λοιποι ανθρωποι, αρπαγες, αδικοι, μοιχοι, η και καθως ουτος ο τελωνης 	 Laj fariseo quixxakab rib ut quitijoc chi cau xyâb xcux ut quixye: -At inDios, lâin ninbantioxi châcuu nak mâcua'in jo'queb li jun ch'ol chic. A'an eb aj êlk'eb, aj bânuhom mâusilal, ut aj muxuleb caxâr. Lâin mâcua'in jo' laj titz'ol toj a'an.


Και απο του φοβου θελει παραδραμει το οχυρωμα αυτου, και οι αρχηγοι αυτου θελουσι κατατρομαξει εις την σημαιαν, λεγει Κυριος, του οποιου το πυρ ειναι εν Σιων και η καμινος αυτου εν Ιερουσαλημ. 	 Lix reyeb laj Asiria tâêlelik xban xxiu joß eb ajcuiß li nequeßtaklan saß xbêneb li soldados, chan li nimajcual Dios, li cuan xxam ac cauresinbil Jerusalén re xqßuebal chixtojbaleb xmâqueb li xicß nequeßiloc reheb laj Israel.


Λεγει προς αυτον ο Ιησους Τοσον καιρον ειμαι μεθ' υμων, και δεν με εγνωρισας, Φιλιππε; οστις ειδεν εμε ειδε τον Πατερα και πως συ λεγεις, Δειξον εις ημας τον Πατερα; 	 Li Jesús quixye re: -At Felipe, ac junxil nin-oc sa' êyânk. ¿Ma toj mâji' nequenau cuu? Li ani nana'oc cuu lâin, a'an naxnau ajcui' ru li Yucua'bej. ¿C'a'ut nak nacaye cue, "C'ut chiku li Yucua'bej?"


Ακουετε ιδου, εξηλθεν ο σπειρων δια να σπειρη. 	 -Abihomak li tinye. Jun aj acuinel cô chi âuc.


Το δε υπολοιπον του λαου εδωκεν εις την χειρα του Αβισαι αδελφου αυτου, και παρεταχθησαν εναντιον των υιων Αμμων. 	 Ut quixcanabeb li jun chßûtal chic chi soldado rubel xtakl laj Abisai li rîtzßin ut quixye reheb nak teßxic chi pletic riqßuineb laj Amón.


Ο χορτος εξηρανθη, το ανθος εμαρανθη ο λογος ομως του Θεου ημων μενει εις τον αιωνα. 	 Li ichaj nequeßchakic ut li utzßußuj nequeßosoß. Abanan li râtin li kaDios incßaß na-osoß. Cuan ban chi junelic.—


και δεν καταδυναστευει ανθρωπον, δεν κατακρατει το ενεχυρον και δεν αρπαζει βιαιως, διδει τον αρτον αυτου εις τον πεινωντα και καλυπτει με ιματιον τον γυμνον, 	 Incßaß naxrahobtesiheb li ras rîtzßin ut naxkßaxtesi li cßaßru naqßueheß re chokß prenda. Incßaß na-elkßac. Naxqßue xcuaheb li nequeßtzßoca ut naxqßueheb rakß li mâcßaß rakßeb.


δια του οποιου ελαβομεν και την εισοδον δια της πιστεως εις την χαριν ταυτην, εις την οποιαν ισταμεθα και καυχωμεθα εις την ελπιδα της δοξης του Θεου. 	 Xban nak nakapâb li Jesucristo nakac'ul lix nimal rusilal li Dios. Jo'can nak cau kach'ôl sa' li kapâbâl. Ut nasaho' kach'ôl xban nak nakanau nak totz'akônk ajcui' sa' lix nimal xlok'al li Dios.


Και επατηθη ο ληνος εξω της πολεως, και εξηλθεν αιμα εκ του ληνου εως των χαλινων των ιππων εις διαστημα χιλιων εξακοσιων σταδιων. 	 Ut que'xyatz' li ru li uvas sa' li yatz'lebâl li cuan chirix li tenamit. Ut nabal li xya'al. Chanchan nima' nak qui-el sa' li yatz'leb. Quicuulac toj sa' reheb li cacuây ut quibêc rok lix ya'al ut oxib ciento metro rok quicuulac. (Lix ya'al li ru li uvas a'an retalil xquiq'ueleb li cristian li te'camsîk nak târakek' âtin sa' xbêneb).


το φαγητον ομως δεν συνιστα ημας εις τον Θεον διοτι ουτε εαν φαγωμεν περισσευομεν, ουτε εαν δεν φαγωμεν ελαττουμεθα. 	 Moco xban ta li katzacaêmk nak tocuânk chi sum âtin riq'uin li Dios. Li tzacaêmk inc'a' naxnimobresi xcuanquil li kapâbâl chi moco naxpo' li kapâbâl.


Ο δε σιτος του αρτου κατασυντριβεται αλλα δεν θελει δια παντα αλωνιζει αυτον, ουδε θελει συντριψει αυτον δια του τροχου της αμαξης αυτου, ουδε θελει λεπτυνει αυτον δια των ονυχων των ιππων αυτου. 	 Nequeßxten li ru li trigo, abanan moco cau ta nequeßxten re nak incßaß tâpuqßuekß. Nequeßxnumsi ban li carrêt saß xbên chi timil re risinquil li rix.Chixjunil li naßleb aßin qßuebil re xban li nimajcual Dios. Kßaxal châbil li naßleb li naxqßue li Dios ut chixjunil na-el chi us.


Και αυτος θελει φερει την περι ανομιας προσφοραν αυτου προς τον Κυριον εις την θυραν της σκηνης του μαρτυριου, κριον δια προσφοραν περι ανομιας. 	 Tento nak li cuînk aßan tixcßam jun li carner têlom chiru li oquebâl re li tabernáculo re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc chiru li Kâcuaß.


Εν εκειναις ταις ημεραις, ενω ο Μαροδοχαιος εκαθητο εν τη βασιλικη πυλη, δυο εκ των ευνουχων του βασιλεως, Βιχθαν και Θερες, εκ των φυλαττοντων την εισοδον, ωργισθησαν και εζητουν να επιβαλωσι χειρα επι τον βασιλεα Ασσουηρην. 	 Nak chunchu chire li oquebâl re li rochoch li rey, laj Mardoqueo quirabi li cßaßru yôqueb chixyebal chi ribileb rib laj Bigtán ut laj Teres. Li cuib chi cuînk aßan, aßaneb li nequeßcuan saß li oquebâl chi cßacßalênc. Cßajoß xjoskßileb ut yôqueb xcßûbanquil chanru nak teßxcamsi li rey.


και ανα εν δεκατον σεμιδαλεως εζυμωμενης με ελαιον δια προσφοραν εξ αλφιτων δι' εκαστον αρνιον, προς ολοκαυτωμα, θυσιαν γινομενην δια πυρος εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον. 	 Ut rochbeneb li junjûnk chi carner toj sâj teßxqßue numenak câhib libra li châbil cßaj yokßinbil riqßuin aceite. Aßanak jun li sununquil cßatbil mayej li teßxcßat chicuu.


Εις Κυριον τον Θεον ημων ειναι οι οικτιρμοι και αι αφεσεις διοτι απεστατησαμεν απ' αυτου, 	 At Kâcuaß, at kaDios, lâat nacat-uxtânan ku ut lâat nacatcuyuc re li kamâc usta ac xkakßet lâ cuâtin.


Και εκαμον δυο αλλους κρικους χρυσους και εβαλον αυτους εις τα δυο πλαγια του εφοδ κατωθεν, προς το εμπροσθινον μερος αυτου αντικρυ της αλλης ενωσεως αυτου ανωθεν της κεντητης ζωνης του εφοδ. 	 Queßxyîb cuib chic li argollas oro ut queßxletz chiru li efod takecß caßchßin saß xbên xcßâmal xsaß.


Εγω δε, αδελφοι, εαν ακομη κηρυττω περιτομην, δια τι πλεον κατατρεχομαι; αρα κατηργηθη το σκανδαλον του σταυρου. 	 Cui ta toj yôquin chixjulticanquil nak tento xc'ulbal li circuncisión inc'a' raj chic tine'xrahobtesi. Cui ta toj yôquin chixbânunquil a'an, yôquin raj risinquil xcuanquil xcamic li Cristo chiru li cruz ut inc'a' raj chic te'josk'ok sa' inbên.


Εγω μεν ειμαι ανθρωπος Ιουδαιος, γεγεννημενος εν Ταρσω της Κιλικιας, ανατεθραμμενος δε εν τη πολει ταυτη παρα τους ποδας του Γαμαλιηλ, πεπαιδευμενος κατα την ακριβειαν του πατροπαραδοτου νομου, ζηλωτης ων του Θεου, καθως παντες σεις εισθε σημερον 	 -Relic chi yâl nak lâin aj judío. Yo'lajenakin Tarso xcuênt Cilicia. Ut arin quinq'ui Jerusalén. Quintzol cuib riq'uin laj Gamaliel chirix li chak'rab li quiq'uehe' chak reheb li kaxe'tônil yucua'. Chi anchal inch'ôl ninq'ue xlok'al li Dios jo' yôquex lâex anakcuan.


Οι πατερες, μη ερεθιζετε τα τεκνα σας, δια να μη μικροψυχωσιν. 	 Ex yucua'bej, mêch'ila lê ralal êc'ajol chi mâc'a' rajbal re nak inc'a' tâch'inânk xch'ôleb.


και ουτος θελει εισθαι ανθρωπος αγριος η χειρ αυτου θελει εισθαι εναντιον παντων, και η χειρ παντων εναντιον αυτου και κατα προσωπον παντων των αδελφων αυτου θελει κατοικησει. 	 Li ángel quixye ajcuiß re: —Laj Ismael cauhak rib joß junak joskß aj xul ut tâpletik yalak ani aj iqßuin. Xicß tâilekß xbaneb chixjunileb. Laj Ismael joß eb ajcuiß li ralal xcßajol teßxyîb lix naßaj nachß riqßuineb li rîtzßin usta eb aßan incßaß teßraj, chan li ángel.


ερευνωντες εις τινα η ποιον καιρον εφανερονε το εν αυτοις Πνευμα του Χριστου, οτε προεμαρτυρει τα παθη του Χριστου και τας μετα ταυτα δοξας 	 Eb li profeta que'xye resil li raylal tixc'ul li Cristo ut lix nimal xlok'al li tâc'utbesîk mokon. Que'xq'ue xch'ôl chixsiq'uinquil ani tz'akal li Cristo. Que'xsic' xyâlal jok'e ut c'a'ru chi cutanil tâc'ulmânk li yô chi c'utbesîc chiruheb xban li Santil Musik'ej.


Εν τη πληρει αφθονια αυτου θελει επελθει επ' αυτον στενοχωρια πασα η δυναμις της ταλαιπωριας θελει επιπεσει επ' αυτον. 	 Nak ac cuan cßaßru re chi nabal, tâchâlk li raylal saß xbên ut kßaxal ra tixcßul saß rukßeb li incßaß useb.


Απεκριθη προς αυτον ο Ιησους Εαν κακως ελαλησα, μαρτυρησον περι του κακου εαν δε καλως, τι με δερεις; 	 Li Jesús quixye re: -Cui inc'a' us li xinye, ye reheb li cuanqueb arin c'a'ru inc'a' us xinye. Cui ut us li xinye, ¿c'a'ut nak niquinâsac'? chan re.


Δια τουτο εξηφθη ο θυμος του Κυριου κατα του Ισραηλ, και επωλησεν αυτους εις την χειρα του Χουσαν-ρισαθαιμ βασιλεως της Μεσοποταμιας και εδουλευσαν οι υιοι Ισραηλ εις τον Χουσαν-ρισαθαιμ οκτω ετη. 	 Xban li mâusilal queßxbânu, cßajoß nak quijoskßoß li Dios saß xbêneb ut quixcanabeb saß rukßeb laj Cusan-risataim, lix reyeb laj Mesopotamia. Joßcan nak eb laj Israel queßcuan rubel xtakl li rey aßan chiru cuakxakib chihab.


Προσεχε να γνωριζης την καταστασιν των ποιμνιων σου, και επιμελου καλως τας αγελας σου 	 Chanauhak rilbaleb lâ carner. Ut chaqßuehak âchßôl chirilbaleb lâ quetômk,


Και δια τουτο ειναι μεσιτης διαθηκης καινης, ινα δια του θανατου, οστις εγεινε προς απολυτρωσιν των επι της πρωτης διαθηκης παραβασεων, λαβωσιν οι κεκλημενοι την επαγγελιαν της αιωνιου κληρονομιας. 	 Anakcuan cuan li ac' contrato xban xcamic li Jesucristo. Chixjunileb li bokbileb xban li Dios tâcuânk xcuybal lix mâqueb, eb li que'cuan rubel xcuanquil li xbên contrato jo' ajcui' lâo li cuanco rubel xcuanquil li ac' contrato. Ut tâcuânk kayu'am chi junelic jo' quixyechi'i li Dios. Li Jesucristo quicam chiru cruz re kacolbal. Riq'uin lix lok'laj quiq'uel quixtoj rix li kamâc.


Και θελετε φαγει τας σαρκας των υιων σας και τας σαρκας των θυγατερων σας θελετε φαγει. 	 Textzßocâk toj retal têtiu xtibeleb lê ralal êcßajol.


Και εκαμεν ο Βεσελεηλ και ο Ελιαβ και πας σοφος την καρδιαν, εις τον οποιον ο Κυριος εδωκε σοφιαν και συνεσιν δια να εξευρη να εργαζηται παν το εργον της υπηρεσιας του αγιαστηριου, κατα παντα οσα προσεταξεν ο Κυριος. 	 Laj Bezaleel ut laj Aholiab ut chixjunileb li cuînk li cuanqueb xnaßleb sicßbileb ru re teßxbânu li cßanjel aßin. Ut li Dios quixqßue xnaßlebeb chixbânunquil chi tzßakal re ru joß quixye, chan laj Moisés.


Ο δε Θεος της ειρηνης ειη μετα παντων υμων αμην. 	 A' taxak li Dios, li naq'uehoc tuktûquil usilal, chicuânk êriq'uin chêjunilex. Jo'can taxak.


Και ελθων ο Σαυλος εις Ιερουσαλημ επροσπαθει να προσκολληθη εις τους μαθητας πλην παντες εφοβουντο αυτον, μη πιστευοντες οτι ειναι μαθητης. 	 Nak quicuulac Jerusalén, laj Saulo quiraj oc sa' xyânkeb laj pâbanel. Abanan eb a'an que'xucuac. Inc'a' que'xpâb nak a'an aj pâbanel chic.


Εφανη δε εις αυτον αγγελος Κυριου, ισταμενος εκ δεξιων του θυσιαστηριου του θυμιαματος 	 Sa' li hônal a'an quixc'utbesi rib chiru laj Zacarías jun x-ángel li Kâcua' Dios. Xakxo sa' xnim chixc'atk li artal li nac'atman cui' li incienso.


δια να δοξαζητε ομοθυμαδον εν ενι στοματι τον Θεον και Πατερα του Κυριου ημων Ιησου Χριστου. 	 Li Dios chitenk'ânk êre re nak junajak lê ch'ôl nak têlok'oni li Acuabej Dios, lix Yucua' li Jesucristo.


Και ετι τους αδελφους σου, την φυλην του Λευι, την φυλην του πατρος σου, φερε μετα σου, δια να ηναι ηνωμενοι μετα σου και να σε υπηρετωσι συ ομως και οι υιοι σου μετα σου θελετε υπηρετει εμπροσθεν της σκηνης του μαρτυριου. 	 Qßueheb xcßanjel lâ cuechßalal, li ralal xcßajol laj Leví, re nak textenkßa nak yôkex chi cßanjelac saß li tabernáculo lâat ut eb lâ cualal.


τωρα λοιπον δεν θελει αποσυρθη ποτε ρομφαια εκ του οικου σου επειδη με κατεφρονησας και ελαβες την γυναικα Ουριου του Χετταιου, δια να ηναι γυνη σου. 	 Chalen anakcuan junelic cuânk li camsînc saß xyânkeb lâ cualal âcßajol xban nak xinâtzßektâna ut xamakß li rixakil laj Urías.


Και το πραγμα ηρεσεν εις τους υιους Ισραηλ και ευλογησαν τον Θεον οι υιοι Ισραηλ, και δεν ειπαν πλεον να αναβωσιν εναντιον αυτων εις μαχην, δια να αφανισωσι την γην οπου κατωκουν οι υιοι Ρουβην και οι υιοι Γαδ. 	 Eb laj Israel queßxcßul xchßôl li cßaßru queßxye chak. Joßcan nak eb laj Israel queßxlokßoni li Dios ut incßaß chic queßxcßoxla xic chi pletic riqßuineb li ralal xcßajol laj Rubén, ut li ralal xcßajol laj Gad chixsachbal ru li naßajej li cuanqueb cuiß.Ut eb li ralal xcßajol laj Rubén ut eb li ralal xcßajol laj Gad queßxqßue “Ed” chokß xcßabaß li artal ut queßxye: —Li artal aßin, aßan retalil chokß ke nak li Kâcuaß, aßan li tzßakal Dios, chanqueb.


Και προσελθων εις των γραμματεων, οστις ηκουσεν αυτους συζητουντας, γνωριζων οτι καλως απεκριθη προς αυτους, ηρωτησεν αυτον Ποια εντολη ειναι πρωτη πασων; 	 Quicuulac jun reheb laj tz'îb. Ut quirabi nak yôqueb chixcuech'inquil ribeb. Quixq'ue retal nak li Jesús quixchak'beheb chi us, ut quixpatz' re li Jesús: -¿Bar cuan reheb li chak'rab li k'axal nim xcuanquil?-


υιοι Ιααλα, υιοι Δαρκων, υιοι Γιδδηλ, 	 ut li ralal xcßajoleb laj Jaala, laj Darcón ut laj Gidel,


Οταν ο φοβος σας επελθη ως ερημωσις και η καταστροφη σας εφορμηση ως ανεμοστροβιλος, οταν η θλιψις και η στενοχωρια ελθωσιν εφ' υμας 	 Nak tâchâlk saß êbên li xiu ut li chßaßajquilal, incßaß chic têtau cßaßru têbânu xban li raylal li yôkex chixcßulbal. Chanchan nak nachal li ikß li naxsuti rib nak tâchâlk li raylal saß êbên ut tixsach êru.


χθες ηλθες, και σημερον θελω σε καμει να περιπλανασαι μεθ' ημων; εγω δε υπαγω οπου δυνηθω επιστρεψον και λαβε και τους αδελφους σου ελεος και αληθεια μετα σου. 	 Tojeß ajcuiß xatcßulun arin. ¿Ma tento ta biß nak tâbeni âcuib chikix? Lâin naru ninxic yalak bar, abanan kßaxal us chokß âcue nak tatsukßîk ut tâcßam châcuix eb lâ cuech tenamitil. Aß taxak li Kâcuaß Dios chi-osobtesînk âcue chi junelic, chan laj David.


Αν και ο οικος μου δεν ειναι τοιουτος ενωπιον του Θεου, διαθηκην ομως αιωνιον εκαμε μετ' εμου, διατεταγμενην κατα παντα και ασφαλη οθεν τουτο ειναι πασα η σωτηρια μου και πασα η επιθυμια αν και δεν εκαμε να βλαστηση. 	 Usta mâcuaß joßcaneb li cualal incßajol riqßuin li Dios, abanan li Dios quixbânu li contrato cuiqßuin ut xakxôk xcuanquil chi junelic. Aßan xyehoc re chixjunil li cßaßak re ru aßin, ut tento tâuxmânk usta toj mâjiß nacßulman. Ninnau nak laj Colol cue tixbânu li cßaßru nacuaj.


Και ετρεφεν ο Ιωσηφ τον πατερα αυτου και τους αδελφους αυτου και παντα τον οικον του πατρος αυτου με αρτον, κατα τας οικογενειας αυτων. 	 Laj José quixqßue xtzacaêmk lix yucuaß joß eb ajcuiß li ras ut chixjunileb li rechßalal. Aß yal chanru xqßuialeb lix cocßal, chixjunileb queßxcßul lix tzacaêmk.


Λεγει προς αυτον Ποιας; Και ο Ιησους ειπε Το μη φονευσης, μη μοιχευσης, μη κλεψης, μη ψευδομαρτυρησης, 	 Ut li cuînk quixye: -¿C'a'ru li chak'rab li nacaye?- Ut li Jesús quixye re: -Mâcamsi âcuas âcuîtz'in. Matmuxuc caxâr. Mat-elk'ac. Matk'aban.


Εκεινοι δε ειπον προς αυτον Εν Βηθλεεμ της Ιουδαιας διοτι ουτως ειναι γεγραμμενον δια του προφητου 	 Ut eb a'an que'chak'oc ut que'xye re: -Aran Belén xcuênt Judea xban nak jo'can tz'îbanbil chak xban li profeta.


Και ειπεν ο βασιλευς Δαβιδ, Καλεσατε μοι Σαδωκ τον ιερεα και Ναθαν τον προφητην και Βεναιαν τον υιον του Ιωδαε. Και ηλθον ενωπιον του βασιλεως. 	 Li rey David quixye reheb: —Bokomakeb chak laj Sadoc laj tij, ut li profeta Natán joß ajcuiß laj Benaía li ralal laj Joiada, chan. Ut eb aßan queßcuulac riqßuin li rey.


Τα εθνη κατεβυθισθησαν εις τον λακκον, τον οποιον εκαμον εν τη παγιδι, την οποιαν εκρυψαν, επιασθη ο πους αυτων. 	 Li tenamit li incßaß nequeßpâban châcuu, xjuneseb queßxsicß xraylaleb. Chanchan nak queßxbec jun li jul ut aßaneb ajcuiß queßoc chi saß. Ut xeßxyîb jun li raßal ut aßaneb ajcuiß li queßtßaneß chi saß.


Αναβλεψον εις τους ουρανους και ιδε και θεωρησον τα νεφη, ποσον υψηλοτερα σου ειναι. 	 Ilon saß choxa ut tâqßue retal nak li chok najt cuanqueb châcuu lâat.


Ο δε Αβιμελεχ δεν ειχε πλησιασει εις αυτην και ειπε, Κυριε, ηθελες φονευσει εθνος ετι και δικαιον; 	 Laj Abimelec toj mâjiß nacuan riqßuin lix Sara. Laj Abimelec quixye re li Dios: —At Kâcuaß, ¿ma nacacßoxla xcamsinquil li toj mâjiß naxbânu li mâc?


και ηρωτησε τους ανθρωπους του τοπου αυτης, λεγων, Που ειναι η πορνη, ητις ητο κατα την διοδον επι της οδου; οι δε ειπον, Δεν εσταθη εδω πορνη. 	 Laj adulamita quixpatzß reheb li cuînk aran: —Checuy inmâc. ¿Ma incßaß xeril ru li ixk arin li naxcßayi rib li quicuan saß li oquebâl re li tenamit Enaim?— Eb aßan queßchakßoc ut queßxye re: —Arin mâ jun ixk yibru xnaßleb nacuan, chanqueb re.


Και ανθρωπος καθαρος θελει συναξει την στακτην της δαμαλεως και θελει αποθεσει αυτην εξω του στρατοπεδου εις τοπον καθαρον και θελει φυλαττεσθαι δια την συναγωγην των υιων Ισραηλ δια υδωρ χωρισμου τουτο ειναι δια καθαρισμον αμαρτιας. 	 Ut junak li cuînk li incßaß muxbil ru tixxoc lix chahil li cuacax ut tixcanab saß junak li naßajej li incßaß muxbil ru chirix li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb. Eb laj Israel teßxxoc li cha re nak teßxyîb li haß li tâcßanjelak re xsantobresinquileb.


Παντοτε εστασιασατε εναντιον του Κυριου, αφ' ης ημερας σας εγνωρισα. 	 Junelic yôquex chixkßetkßetinquil êrib chiru li Kâcuaß chalen saß li cutan nak quinnau êru.


Η δε ειπεν, Ας δοθη η Αβισαγ η Σουναμιτις εις τον Αδωνιαν τον αδελφον σου δια γυναικα. 	 Lix Betsabé quixye re: —Nacuaj raj nak tâqßue lix Abisag, Sunem xtenamit, chok rixakil laj Adonías lâ cuas, chan.


Καθως η στρατια του ουρανου δεν δυναται να αριθμηθη ουδε η αμμος της θαλασσης να μετρηθη, ουτω θελω πληθυνει το σπερμα Δαβιδ του δουλου μου και τους Λευιτας τους λειτουργουντας εις εμε. 	 Lâin tinqßue chi qßuiânc li ralal xcßajol laj David ut tinqßueheb chi qßuiânc li ralal xcßajol laj Leví. Chanchanakeb xqßuial li chahim ut chanchanakeb xqßuial li samaib li cuan chire li palau. Incßaß târûk rajlanquileb, chan li Dios.


Εαν περιεπατησα με ψευδος, η ο πους μου εσπευσεν εις δολον, 	 Lâin mâ jun sut xinbânu li incßaß us chiru li Dios ut mâ jun sut xinbalakßi jalan.


Εδακρυσεν ο Ιησους. 	 Ut li Jesús quiyâbac xban xrahil xch'ôl.


Δια την κραυγην της Εσεβων, ητις εφθασεν εως Ελεαλη και εως Ιαας, αυτοι εδωκαν την φωνην αυτων απο Σηγωρ εως Οροναιμ ως δαμαλις τριετης διοτι και τα υδατα του Νιμρειμ θελουσιν εκλειψει. 	 Eb li cuanqueb Hesbón yôqueb chi yâbac ut lix yâbeb nacuulac toj Eleale ut Jahaza. Lix yâbeb na-abîc toj Zoar ut Horonaim ut Eglat-selisiya xban nak queßchakic li yußam haß li cuanqueb Nimrim.


εικοσι ετη ηδη ευρισκομαι εν τη οικια σου δεκατεσσαρα ετη σε εδουλευσα δια τας δυο σου θυγατερας, και εξ ετη δια τα προβατα σου και ηλλαξας τον μισθον μου δεκακις 	 Junmay chihab tzßakal xintrabajic âcuiqßuin. Câlaju chihab xintrabajic chirixeb lâ rabin. Ut cuakib chihab chic xintrabajic chirix lin quetômk. Ut lâat nabal sut nacajal lin tojbal chicuu, chan.


Διοτι του Θεου ειμεθα συνεργοι σεις εισθε του Θεου αγρος, του Θεου οικοδομη. 	 Lâo kech aj c'anjelil kib chiru li Dios. Ut lâex chanchanex li ch'och' li nakac'anjela ru. Ut li Dios a'an laj êchal re li ch'och'. Ut chanchanex ajcui' jun li cab yôco chixyîbanquil ut li Dios, a'an laj êchal re li cab a'an.


Και εκαμεν ουτως εις αυτους, και ηλευθερωσεν αυτους εκ της χειρος των υιων Ισραηλ, και δεν εφονευσαν αυτους. 	 Ut laj Josué incßaß quixcanabeb re nak teßcamsîk xbaneb laj Israel.Abanan quixqßueheb chi cßanjelac joß môs. Queßyocßoc siß ut queßbelan haß re tâcßanjelak chiruheb laj Israel ut re ajcuiß tâcßanjelak saß lix artal li Kâcuaß Dios saß li naßajej li quisiqßueß ru xban li Kâcuaß. Ut toj chalen anakcuan aßan ajcuiß li cßanjel li nequeßxbânu.


Μακαριοι εισθε, οταν σας μισησωσιν οι ανθρωποι, και οταν σας αφορισωσι και ονειδισωσι και εκβαλωσι το ονομα σας ως κακον ενεκεν του Υιου του ανθρωπου. 	 Us xak êre lâex nak xic' tex-ilek' sa' inc'aba' lâin li C'ajolbej. Us xak êre lâex nak tex-isîk sa' xyânkeb ut texhobek' sa' inc'aba' lâin ut tâyehek' êre nak inc'a' us êna'leb.


Δεν γνωριζεις τουτο παλαιοθεν αφ' οτου ο ανθρωπος ετεθη επι της γης, 	 ¿Ma incßaß ta biß nacanau nak chalen nak quiqßueheß li cuînk saß ruchichßochß ac chßolchßo nak


Και τα κεδρινα ξυλα του οικου εσωθεν ησαν γεγλυμμενα με καλυκας και ανοικτα ανθη τα παντα κεδρινα δεν εφαινετο λιθος. 	 Chixjunil lix saß li templo tzßaptzßo riqßuin li tzßalam cheß chacalteß. Chiru li cheß yîbanbil lix sahob ru joß li ru cheß ut li utzßußuj. Tzßaptzßo chi us ut mâ jun li pec queßcana chi cutanquil.


Εφανη δε ο Κυριος εν Γαβαων εις τον Σολομωντα καθ' υπνον δια νυκτος και ειπεν ο Θεος, Ζητησον τι να σοι δωσω. 	 Saß jun li kßojyîn li Kâcuaß Dios quixcßutbesi rib chiru laj Salomón saß li naßajej Gabaón nak yô chi cuârc ut quixye re: —Tzßâma li cßaßru tâcuaj ut lâin tinqßue âcue, chan.


διοτι θελουσιν εισθαι οι ανθρωποι φιλαυτοι, φιλαργυροι, αλαζονες, υπερηφανοι, βλασφημοι, απειθεις εις τους γονεις, αχαριστοι, ανοσιοι, 	 Eb li cristian junes reheb te'raj. Te'xrahi ru li tumin. Te'xnimobresi xcuanquil xjuneseb rib. Te'xk'etk'eti ribeb. Te'hobok ut te'xk'et râtin xna' xyucua'. Inc'a' te'tioxînk ut inc'a' te'xq'ue xcuanquil xpâbanquil li Dios.


Θελω λαλησει δια να αναπνευσω θελω ανοιξει τα χειλη μου και αποκριθη. 	 Tento tinâtinak re tincuisi chixjunil li cuan saß inchßôl. Tento nak tinsume li cßaßru yôcat chixyebal.


Λαλησον προς τους υιους Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Αι εορται του Κυριου, τας οποιας θελετε διακηρυξει συγκαλεσεις αγιας, αυται ειναι αι εορται μου. 	 —Tâye reheb laj Israel cßaßru naxye li chakßrab chirixeb li ninkße li teßxbânu nak teßxchßutub ribeb chinlokßoninquil. Lâat tâye resil reheb nak li ninkße li teßxbânu, aßan kßaxal lokß.


αλλ' αυτη θελει εισθαι η διαθηκη, την οποιαν θελω καμει προς τον οικον Ισραηλ μετα τας ημερας εκεινας, λεγει Κυριος, θελω θεσει τον νομον μου εις τα ενδομυχα αυτων και θελω γραψει αυτον εν ταις καρδιαις αυτων και θελω εισθαι Θεος αυτων και αυτοι θελουσιν εισθαι λαος μου. 	 Li acß contrato tinbânu riqßuineb laj Israel nak tâcuulak xkßehil, aßan aßin: Tinqßue chi cuânc lin chakßrab saß li râmeb ut tinqßue chi cuânc saß lix chßôleb. Lâinak lix Dioseb ut aßanakeb lin tenamit.


Και κατεσκευασε Κυριος ο Θεος την πλευραν, την οποιαν ελαβεν απο του Αδαμ, εις γυναικα και εφερεν αυτην προς τον Αδαμ. 	 Li Kâcuaß Dios quixyîb jun li ixk riqßuin li costilla li quirisi riqßuin li cuînk. Ut quixqßue li ixk aßan chokß rochben li cuînk.


Οι δε ειπον προς αυτην Παραφρονεις. Εκεινη ομως διισχυριζετο οτι ουτως εχει. Οι δε ελεγον Ο αγγελος αυτου ειναι. 	 Eb li cuanqueb sa' cab inc'a' que'xpâb li quixye. -Xlôco' âcuu, chanqueb re. Abanan lix Rode quixye cui'chic reheb nak yâl nak a'an laj Pedro. Que'chak'oc ut que'xye re: -A'an yal xmuhel, chanqueb re.


και εστερεωσεν αυτα εις τον αιωνα και εις τον αιωνα εθεσε διαταγμα, το οποιον δεν θελει παρελθει. 	 Ut quixxakabeb saß xnaßajeb chi junaj cua. Aran teßcuânk chi junelic kße cutan xban nak joßcan yebil xban li Dios.


και τα δεκα ταυτα νωπα τυρια φερε προς τον χιλιαρχον, και ιδε αν υγιαινωσιν οι αδελφοι σου και λαβε σημειον παρ' αυτων. 	 Ut tâcßam ajcuiß li lajêb chi queso aßin re li nataklan saß xbêneb li jun mil chi soldado. Tâcuil ma cauheb lâ cuas. Ut teßxtakla chak junak retalil châcuix re nak tinnau nak saheb saß xchßôl, chan laj Isaí.


Εσεισας την γην διεσχισας αυτην ιασαι τα συντριμματα αυτης, διοτι σαλευεται. 	 Kßaxal ra xkacßul. Chanchan nak xacuecßasi li chßochß ut chanchan nak x-itzßeß li chßochß nak yôco chixcßulbal li raylal. Anakcuan ut, at inDios, chayîb taxak ru li karaylal. Chanchan nak tâtzßap lix itzßilal li chßochß nak toâtenkßa saß li raylal re nak incßaß to-osokß.


Διοτι φοβουμαι μηπως ελθων δεν σας ευρω οποιους θελω, και εγω ευρεθω εις εσας οποιον δεν θελετε, μηπως ηναι μεταξυ σας εριδες, ζηλοτυπιαι, θυμοι, μαχαι, καταλαλιαι, ψιθυρισμοι, αλαζονειαι, ακαταστασιαι, 	 Ninc'oxla nak tincuulak êriq'uin mâre inc'a' sahak êch'ôl cuiq'uin, ut lâin mâre inc'a' sahak inch'ôl êriq'uin xban nak toj cuan li c'a'ak re ru inc'a' us sa' êyânk. Mâre toj cuan li pletic ut li cakalînc sa' êyânk ut mâre toj cuan li josk'il ut li nimobresînc ib, malaj ut li k'abânc ut li xic' iloc ut mâre toj cuan li k'etk'etil êriq'uin malaj ut li po'oj ib.Ninc'oxla nak tincuulak êriq'uin, têc'ut inxutân chiru li Dios xban li c'a'ru yôquex chixbânunquil. Mâre tinyâbak chirixeb li que'xbânu li inc'a' us ut toj mâji' neque'xyot' xch'ôl ut toj mâji' xe'xjal xc'a'ux riq'uin li mâusilal li que'xbânu jo' li muxuc caxâr, li co'bêtac yumbêtac ut li c'a'ak chic ru chi mâusilal.


Και εξηκολουθησεν ο Ιωβ την παραβολην αυτου και ειπεν 	 Laj Job quixye ajcuiß reheb:


Αι δε λοιπαι των πραξεων του Ηλα και παντα οσα επραξε, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ισραηλ; 	 Chixjunil li quixbânu li rey Ela tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas, li tzßîbanbil cuiß li quilajeßxbânu lix reyeb laj Israel.


Και οι παρανομοι και οι αμαρτωλοι ομου θελουσι καταστραφη, και οι εγκαταλιποντες τον Κυριον θελουσι καταναλωθη. 	 Abanan eb laj kßetol âtin ut eb laj mâc teßsachekß ruheb. Teßosokß chixjunileb li nequeßtzßektânan cue.


Αλλ' ο λαος μου ελησμονησεν εμε, εθυμιασεν εις την ματαιοτητα και προσεκοψαν εν ταις οδοις αυτων, ταις αιωνιοις τριβοις, δια να περιπατωσιν εν τριβοις οδου μη εξωμαλισμενης 	 Li Kâcuaß quixye: —Abanan eb lin tenamit xineßxtzßektâna. Incßaß chic niquineßxlokßoni. Aß chic li jalanil dios nequeßxlokßoni ut nequeßxcßat li pom chiru. Queßxcanab xbânunquil li tîquilal li queßxbânu junxil. Junes chic li incßaß us nequeßxbânu.


Διοτι οσοι ειμεθα εν τουτω τω σκηνωματι στεναζομεν υπο το βαρος αυτου επειδη θελομεν ουχι να εκδυθωμεν, αλλα να επενδυθωμεν, δια να καταποθη το θνητον υπο της ζωης. 	 Nak cuanco arin sa' ruchich'och' riq'uin li katz'ejcual a'in, noco-ayaynac xban li raylal nakac'ul. Inc'a' raj chic nakaj li katz'ejcual li na-oso'. Mâcua' xban nak nakaj câmc. Xban nak nakaj ta ac xkatau li katz'ejcual sa' choxa li tâcuânk chi junelic.


Και οι υιοι Κααθ, κατα τας συγγενειας αυτων, Αμραμ, και Ισααρ, Χεβρων, και Οζιηλ. 	 Eb li ralal laj Coat, aßaneb laj Amram, laj Izhar, laj Hebrón ut laj Uziel.


Και προσελθοντες οι Φαρισαιοι, ηρωτησαν αυτον αν συγχωρηται εις ανδρα να χωρισθη την γυναικα αυτου, πειραζοντες αυτον. 	 Ut que'cuulac laj fariseo riq'uin chi patz'oc yal re xyalbal rix ut que'xye re: -¿C'a'ru nacaye lâat? ¿Ma târûk tixjach rib junak cuînk riq'uin li rixakil? chanqueb re.


Ηρωτων δε αυτον οι μαθηται αυτου, λεγοντες Τι σημαινει η παραβολη αυτη; 	 Ut eb lix tzolom que'xpatz' re: -¿C'a'ru xyâlal li jaljôquil ru âtin li xaye? chanqueb.


Και ειδον και ιδου, τεσσαρες τροχοι πλησιον των χερουβειμ, εις τροχος πλησιον ενος χερουβ και εις τροχος πλησιον αλλον χερουβ, και η θεα των τροχων ητο ως οψις βηρυλλου λιθου. 	 Ut quicuil ajcuiß câhib li ruedas. Jun cuan chixcßatk li junjûnk chi querubín. Li ruedas cßajoß nak nequeßlemtzßun chanchan li châbil pec crisólito.


Επιορκια και ψευδος και φονος και κλοπη και μοιχεια επλημμυρησαν, και αιματα εγγιζουσιν επι αιματα. 	 Nequeßxbânu li juramento ut incßaß nequeßxbânu li cßaßru nequeßxye. Nequeßticßtißic ut nequeßcamsin. Nequeßelkßac ut nequeßmuxuc caxâr. Yô chi numtâc lix mâusilaleb ut junes xcamsinquil ribeb nequeßxbânu rajlal.


Δεκαπεντε πηχας υπερανω υψωθησαν τα υδατα, και εσκεπασθησαν τα ορη. 	 Numenak cuukub vara xchamal li haß saß xbêneb li tzûl.


Παλιν ομοια ειναι η βασιλεια των ουρανων με θησαυρον κεκρυμμενον εν τω αγρω, τον οποιον ευρων ανθρωπος εκρυψε, και απο της χαρας αυτου υπαγει και πωλει παντα οσα εχει και αγοραζει τον αγρον εκεινον. 	 Lix nimajcual cuanquilal li choxa, a'an chanchan li tumin mukbil sa' ch'och'. Quitauman xban jun li cuînk. Ut li cuînk a'an quixmuk cui'chic xca' sut li tumin. K'axal quisaho' sa' xch'ôl nak coxc'ayi chixjunil li c'a'ru cuan re ut quixlok' li ch'och' li mukmu cui' li tumin.


Η τις βασιλευς υπαγων να πολεμηση αλλον βασιλεα δεν καθηται προτερον και σκεπτεται εαν ηναι δυνατος με δεκα χιλιαδας να απαντηση τον ερχομενον κατ' αυτου με εικοσι χιλιαδας; 	 ¿Ma cuan ta bi' junak rey tâxic chi pletic riq'uin junak chic rey cui inc'a' tâc'ojlâk xbên cua chixc'oxlanquil ma tixcuy pletic rochbeneb lajêbak mil chi cuînk riq'uin li rey jun chic, li yô chi châlc chi pletic rochbeneb junmay mil chi cuînk?


Και αι εκλεκται κοιλαδες σου εγεμισθησαν αμαξων, και οι ιππεις παρεταχθησαν εν τη πυλη. 	 Cßajoß li carruaje teßcuânk saß eb li ru takßa, li kßaxal chßinaßus nak xcuan. Ut eb li soldado li nequeßxic chirix cacuây xakxôkeb chiru li oquebâl re Jerusalén.


παντα δε απολειπομενον, εκ παντων των τοπων, οπου παροικει, ας βοηθησωσιν αυτον οι ανδρες του τοπου αυτου με αργυριον και με χρυσιον και με αγαθα και με κτηνη, εκτος της προαιρετικης προσφορας δια τον οικον του Θεου, τον εν Ιερουσαλημ. 	 Ut li joß qßuial chic teßcanâk cheßxtenkßaheb li xiqueb re chi cablac riqßuin xqßuebal li plata, li oro, ut li cßaßak re ru tâcßanjelak chiruheb. Teßxqßue li quetômk ut teßxqßue lix mayejeb li joß qßuial tâalâk saß xchßôleb xqßuebal re lix templo li Kâcuaß Dios aran Jerusalén.—


απο του πληθους των πορνειων της θελκτικης πορνης, της εμπειρου εις γοητειας, ητις πωλει εθνη δια των πορνειων αυτης και φυλας δια των γοητειων αυτης. 	 Li tenamit Nínive yô chixcßulbal li raylal aßin xban nak xnumta li mâusilal xeßxbânu. Chanchaneb jun li ixk aj yumbêt. Xban xchßinaßusal naxbalakßiheb li tenamit. Aßan tzßakal aj tûl. Naxkßunbesiheb li tenamit toj retal narêchaniheb.


Και οτε ειδον οι υιοι Ισραηλ, ειπον προς αλληλους, Τι ειναι τουτο; διοτι δεν ηξευρον τι ητο. Και ο Μωυσης ειπε προς αυτους, Ουτος ειναι ο αρτος, τον οποιον ο Κυριος σας διδει δια να φαγητε 	 Nak eb laj Israel queßril aßan, queßxye chi ribileb rib: —¿Cßaß put ru aßan? chanqueb xban nak mâ jun sut rilomeb. Ut laj Moisés quixye reheb: —Aßin lê tzacaêmk li xqßue chak êre li Kâcuaß Dios.


"Βεθ." Τινι τροπω θελει καθαριζει ο νεος την οδον αυτου; φυλαττων τους λογους σου. 	 At inDios, ¿chanru nak târûk teßcuânk saß tîquilal châcuu li toj sâjeb? Naru nequeßcuan saß tîquilal riqßuin xbânunquil li cßaßru naxye lâ cuâtin.


Και ηλθεν ο Ιεφθαε εις Μισπα προς τον οικον αυτου και ιδου, η θυγατηρ αυτου εξηρχετο εις συναντησιν αυτου μετα τυμπανων και χορων και αυτη ητο μονογενης εκτος αυτης δεν ειχεν ουτε υιον ουτε θυγατερα. 	 Laj Jefté quisukßi Mizpa saß li rochoch. Ut lix rabin qui-el chak chixcßulbal lix yucuaß. Yô chi xajoc ut yô chixchßeßbal lix pandero li cuan saß rukß. Jun ajcuiß lix rabin laj Jefté. Mâ jun chic xcocßal cuan.


Ιδου, ο Θεος ειναι ισχυρος, ομως δεν καταφρονει ουδενα ισχυρος εις δυναμιν σοφιας. 	 Li Dios kßaxal nim xcuanquil ut cuan xnaßleb. Incßaß naxtzßektânaheb li tîqueb xchßôl.


Ο καταβας αυτος ειναι και ο αναβας υπερανω παντων των ουρανων, δια να πληρωση τα παντα. 	 Quicube sa' ruchich'och' ut quitake' ajcui' toj sa' li Santil Choxa re nak tâcuânk xcuanquil sa' xbên chixjunil sa' choxa jo' ajcui' sa' ruchich'och'.


Τις ανεβη εις τον ουρανον και κατεβη; τις συνηγαγε τον ανεμον εν ταις χερσιν αυτου; τις εδεσμευσε τα υδατα εν ιματιω; τις εστερεωσε παντα τα ακρα της γης; τι το ονομα αυτου; και τι το ονομα του υιου αυτου, εαν εξευρης; 	 ¿Ani li quitakeß toj saß choxa ut quicube cuißchic saß ruchichßochß? ¿Ani li quichapoc re li ikß saß rukß? ¿Ani li quilanoc re li haß saß lix tßicr? ¿Ani li quixakaban re li ruchichßochß saß xnaßaj? Cui nacanau ani aßan, ye cue. ¿Ani xcßabaß ut ani xcßabaß li ralal?


διωκομενοι αλλ' ουχι εγκαταλειπομενοι, καταβαλλομενοι αλλ' ουχι απολλυμενοι, 	 Nocorahobtesîc, abanan li Dios inc'a' nocoxcanab kajunes. Cuan nak nocoe'xsac' xban nak neque'raj kacamsinquil. Abanan li Dios nacoloc ke chiruheb.


Αξιος εισαι, Κυριε, να λαβης την δοξαν και την τιμην και την δυναμιν, διοτι συ εκτισας τα παντα, και δια το θελημα σου υπαρχουσι και εκτισθησαν. 	 Ut que'xye re: At Kâcua', at kaDios, âc'ulub nak takaq'ue âlok'al. Âc'ulub nak tânimâk âcuu ut tâq'uehek' âcuanquil xban nak lâat catyîban re chixjunil li c'a'ru cuan. Xban nak jo'can xacuaj lâat, jo'can nak xayo'obtesiheb li c'a'ru cuanqueb.


Και θελει καυσει αυτα ο ιερευς επι του θυσιαστηριου ειναι τροφη της δια πυρος γινομενης θυσιας εις τον Κυριον. 	 Laj tij tixcßat chixjunil aßin saß li artal. Li tzacaêmk aßin, aßanak jun li mayej tâqßuehekß chiru li Kâcuaß.


Και δεν εγνωρισατε αυτον εγω ομως γνωριζω αυτον και εαν ειπω οτι δεν γνωριζω αυτον, θελω εισθαι ομοιος σας ψευστης αλλα γνωριζω αυτον και τον λογον αυτου φυλαττω. 	 Lâex inc'a' nequenau ru a'an. Abanan lâin ninnau ru. Cui ut tinye ta nak inc'a' ninnau ru, lâinak raj aj tic'ti' jo' lâex. Aban lâin ninnau ru ut ninbânu li c'a'ru naxye a'an.


Καλητερον το ολιγον εν φοβω Κυριου, παρα θησαυροι πολλοι και ταραχη εν αυτοις. 	 Kßaxal us xxucuanquil ru li Dios, usta nebaßo, chiru nak cuânk kabiomal ut cuânk karaylal.


Αυται συγκαμπτονται, γεννωσι τα παιδια αυτων, ελευθερονονται απο των ωδινων αυτων. 	 ¿Ma nacanau lâat ma nequeßxbuchub ribeb nak nequeßyoßla li raleb? Ut, ¿ma nacanau ma ra nequeßxcßul nak nequeßyoßla li ral?


Και εσηκωθη η Ρεβεκκα και αι θεραπαιναι αυτης, και εκαθισαν επι τας καμηλους, και υπηγον κατοπιν του ανθρωπου και ελαβεν ο δουλος την Ρεβεκκαν και ανεχωρησεν. 	 Lix Rebeca ut lix môs ixk queßtakeß chirixeb li camellos ut queßcôeb chirix lix môs laj Abraham.


και ειπε προς αυτους, σεις οι αρχοντες των πατριων των Λευιτων, αγιασθητε σεις και οι αδελφοι σας, και αναβιβασατε την κιβωτον Κυριου του Θεου του Ισραηλ εις τον τοπον τον οποιον ητοιμασα δι' αυτην 	 Quixye reheb: —Lâex laj cßamol be chiruheb laj levita. Santobresihomak êrib lâex ut santobresihomakeb ajcuiß laj levitas, lê rechßalal, re nak naru tênumsi lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß li kaDios lâo aj Israel saß li naßajej li xinyîb.


Δερμα και σαρκα με ενεδυσας και με οστα και νευρα με περιεφραξας. 	 Lâat xayîb lin tibel ut xaqßue inbakel. Xaqßue intzßûmal joß ajcuiß li cuichßmul.


Διοτι η αμαρτια, λαβουσα αφορμην δια της εντολης, με εξηπατησε και δι' αυτης με εθανατωσεν. 	 Li chak'rab châbil ut xq'ue raj cue li yu'am, abanan li mâc xinixbalak'i. Ut xban li chak'rab, li mâc xinbânu xq'ue li câmc sa' inbên.


Τοτε συνηθροισεν ο Σολομων εις Ιερουσαλημ τους πρεσβυτερους του Ισραηλ και παντας τους αρχηγους των φυλων, τους οικογεναρχας των υιων Ισραηλ, δια να αναβιβασωσι την κιβωτον της διαθηκης. του Κυριου εκ της πολεως Δαβιδ, ητις ειναι η Σιων. 	 Ut laj Salomón quixtakla xchßutubanquileb aran Jerusalén eb li nequeßtaklan saß xbêneb laj Israel, ut chixjunileb li nequeßjolomin reheb li junjûnk chi xtêpaleb, joß eb ajcuiß li nequeßtaklan saß li junjûnk cabal. Queßxchßutub ribeb re nak teßrisi Sión saß lix tenamit laj David li Lokßlaj Câx, li xocxo cuiß lix contrato li Dios.


Και ωκοδομησαν τους υψηλους τοπους του Βααλ τους εν τη φαραγγι του υιου Εννομ, δια να διαπερασωσι τους υιους αυτων και τας θυγατερας αυτων δια του πυρος εις τον Μολοχ το οποιον δεν προσεταξα εις αυτους ουδε ανεβη επι την καρδιαν μου, να πραξωσι το βδελυγμα τουτο, ωστε να καμωσι τον Ιουδαν να αμαρτανη. 	 Queßxyîb li naßajej li najt xteram re teßxlokßoni cuiß li yîbanbil dios Baal saß li ru takßa re Ben-hinom ut re ajcuiß nak teßxcßat chokß xmayejeb eb li ralal xcßajol chiru lix dios Moloc. Lâin incßaß quinye reheb nak teßxbânu aßan, chi moco quincßoxla nak teßxbânu li mâusilal aßan li kßaxal yibru nak queßxcßam xbeheb laj Judá chi mâcobc.


Ο δε Οζιας, εχων εν τη χειρι αυτου θυμιατηριον δια να θυμιαση, εθυμωθη και ενω εθυμωθη προς τους ιερεις, ανετειλεν η λεπρα εν τω μετωπω αυτου εμπροσθεν των ιερεων εν τω οικω του Κυριου, πλησιον του θυσιαστηριου του θυμιαματος. 	 Li rey Uzías xakxo chiru li artal saß li templo. Cuan saß rukß jun li sansar, xnaßaj xcßatbal li pom. Cßajoß nak quijoskßoß riqßuineb laj tij. Ut saß ajcuiß li hônal aßan qui-el li xox saklep xcßabaß saß xpêquem. Ut eb laj tij li xakxôqueb chixcßatk li artal yôqueb chirilbal.


Μηπως εις τους νεκρους θελεις καμει θαυμασια; η οι τεθνεωτες θελουσι σηκωθη και θελουσι σε αινεσει; Διαψαλμα. 	 ¿Ma tâbânu ta biß li sachba chßôlej reheb li camenak? ¿Ma târûk ta biß teßcuaclîk li camenak chixqßuebal âlokßal?


Και θελω παταξει τους κατοικους της πολεως ταυτης και ανθρωπον και κτηνος υπο λοιμου μεγαλου θελουσιν αποθανει. 	 Lâin tinsach êru chêjunilex li cuanquex saß li tenamit aßin, joß cristian joß xul. Tintakla jun nimla yajel saß êbên ut telajexcâmk.


και ο Λευιτης, διοτι δεν εχει μεριδα ουδε κληρονομιαν μετα σου, και ο ξενος και ο ορφανος και η χηρα, οιτινες ειναι εντος των πυλων σου, θελουσιν ερχεσθαι και θελουσι τρωγει και χορταινει δια να σε ευλογηση Κυριος ο Θεος σου εις παντα τα εργα της χειρος σου οσα εργαζεσαι. 	 Li tzacaêmk aßin reheb laj levita xban nak incßaß xeßxcßul lix chßochßeb. Ut reheb ajcuiß li jalaneb xtenamit, li mâcßaß xnaß xyucuaß ut reheb ajcuiß li xmâlcaßan li cuanqueb saß lê tenamit. Eb aßan târûk teßtzacânk toj tâcßojlâk xchßôleb. Ut li Kâcuaß lê Dios texrosobtesi re nak us tex-êlk riqßuin chixjunil li cßaßru têbânu.


Σεις δε εποτιζετε τους Ναζηραιους οινον και προσεταξατε τους προφητας λεγοντες, Μη προφητευσητε. 	 Ut quixye ajcuiß: —Abanan lâex quemin ruheb laj nazareo chi ucßac vino, ut quetacchißiheb li profeta nak incßaß teßxye li cuâtin reheb li tenamit.


Δεν θελει εψηθη μετα προζυμιου δια μεριδιον αυτων εδωκα αυτο απο των δια πυρος γινομενων προσφορων μου ειναι αγιωτατον, καθως η περι αμαρτιας προσφορα, και καθως η περι ανομιας. 	 Nak teßxyîb li caxlan cua aßin incßaß teßxqßue xchßamal. Lâin xinqßue li mayej aßin chokß reheb xban nak aßan li tento teßtzßak. Li mayej aßin kßaxal lokß joß xlokßal li cuib chi mayej li nequeßxqßue re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb.


και ειπε Τι θελετε να μοι δωσητε, και εγω θελω σας παραδωσει αυτον; Και εκεινοι εδωκαν εις αυτον τριακοντα αργυρια. 	 Ut quixye reheb: -¿Jo' nimal têq'ue cue cui tink'axtesi li Jesús êre? chan reheb. Ut eb a'an que'xc'ûb nak te'xq'ue lajêb xca'c'âl chi tumin plata re.


Καθως λοιπον απεβησαν εις την γην, βλεπουσιν ανθρακιαν κειμενην και οψαριον επικειμενον και αρτον. 	 Nak que'el sa' li jucub que'ril nak cuan jun li xam c'ubc'u. Li Jesús yô chixpombal jun li car sa' xbên li ru xam ut cuan ajcui' caxlan cua riq'uin.


και θελει εισθαι εις σε χαρα και αγαλλιασις, και πολλοι θελουσι χαρη δια την γεννησιν αυτου. 	 Nak tâyo'lâk lâ cualal, c'ajo' nak tâsahok' sa' âch'ôl lâat ut nabaleb ajcui' li cristian te'sahok' sa' xch'ôleb.


Τοτε Ελιακειμ, ο υιος του Χελκιου, ο οικονομος, και Σομνας ο γραμματευς και Ιωαχ, ο υιος του Ασαφ, ο υπομνηματογραφος, ηλθον προς τον Εζεκιαν με διεσχισμενα ιματια και απηγγειλαν προς αυτον τους λογους του Ραβ-σακη. 	 Ut laj Eliaquim, li ralal laj Hilcías, li na-iloc re li palacio ut laj Sebna laj tzßîb joß ajcuiß laj Joa li ralal laj Asaf, li najolomin reheb li nequeßxococ re li hu, queßxpej li rakßeb ut queßcôeb riqßuin laj Ezequías ut queßxye re chixjunil li quixye laj Rabsaces.


Ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι, υποκριται, διοτι εισθε ως τα μνημεια, τα οποια δεν φαινονται, και οι ανθρωποι οι περιπατουντες επανω δεν γνωριζουσιν. 	 Ra châlel sa' êbên lâex aj tzolol chak'rab ut lâex aj fariseo xban nak inc'a' us lê na'leb. Lâex aj ca' pac'al u. Chanchanex li muklebâl li inc'a' nac'utun. Yalak ani nanume' sa' xbên xban nak inc'a' neque'xnau c'a'ru cuan aran, chan.


Και δια τουτο κατετρεχον τον Ιησουν οι Ιουδαιοι και εζητουν να θανατωσωσιν αυτον, διοτι εκαμνε ταυτα εν σαββατω. 	 Eb li neque'taklan sa' xyânkeb laj judío xic' que'ril li Jesús xban nak naq'uirtesin sa' li hilobâl cutan. Ut que'raj xcamsinquil.


Και επραξε πονηρα ενωπιον του Κυριου, κατα παντα οσα επραξαν οι πατερες αυτου. 	 Laj Joacaz quixbânu li mâusilal chiru li Kâcuaß joß queßxbânu lix xeßtônil yucuaß li queßcuan chokß rey junxil.


Και διεβιβασε τον υιον αυτου δια του πυρος, και προεμαντευε καιρους, και εκαμνεν οιωνισμους, και εσυστησεν ανταποκριτας δαιμονιων και επαοιδους επραξε πολλα πονηρα ενωπιον του Κυριου, δια να παροργιση αυτον. 	 Quixcßat li ralal chokß xmayej chiruheb li yîbanbil dios. Ut naxic riqßuineb laj kße ut riqßuineb laj tûl chixpatzßbal cßaßru tixbânu. Cßajoß nak quichal xjoskßil li Dios xban li mâusilal quixbânu.


και το πρωι θελετε ιδει την δοξαν του Κυριου, διοτι ηκουσε τους γογγυσμους σας εναντιον του Κυριου επειδη ημεις τι ειμεθα, ωστε να γογγυζητε καθ' ημων; 	 Cuulaj ekßela têril xnimal xlokßal li Kâcuaß Dios. Aßan xrabi nak yôquex chixchßißchßißinquil. ¿Aniho lâo nak yôquex chikacuechßinquil?—


Αριθμησατε αυτους απο εικοσι ετων και επανω, καθως προσεταξε Κυριος εις τον Μωυσην και εις τους υιους Ισραηλ, τους εξελθοντας εκ γης Αιγυπτου. 	 —Têrajlaheb chixjunileb li cuînk li ac xeßxbânu junmay chihab, joß eb ajcuiß li numenak junmay chihab joß quixye li Dios re laj Moisés, chanqueb. Li teßajlâk, aßaneb li queßisîc chak Egipto.


Και εγραφεν εν ταις επιστολαις, λεγουσα, Κηρυξατε νηστειαν και καθισατε τον Ναβουθαι επι κεφαλης του λαου 	 Saß eb li hu aßan quixye: —Yehomak resil nak tâcuânk li ayûn. Têchunub laj Nabot chiruheb li tenamit.


Θελει ιδει τους καρπους του πονου της ψυχης αυτου και θελει χορτασθη ο δικαιος δουλος μου θελει δικαιωσει πολλους δια της επιγνωσεως αυτου διοτι αυτος θελει βαστασει τας ανομιας αυτων. 	 Nabal li raylal quixcßul nak toj yoßyo saß ruchichßochß. Abanan tâqßuehekß cuißchic lix sahil xchßôl ut tixnau nak cuan rajbal nak quixcßul li raylal. Laj cßanjel chiru li Dios tîc xchßôl ut aßan tixtoj rix lix mâqueb nabal ut saß xcßabaß aßan li Dios tixcuy tixsacheb lix mâqueb.Joßcan ut nak saß xyânkeb li xnînkaleb ru li Dios tixqßue lix naßaj ut tixqßue lix lokßal xban nak aßan incßaß quixra lix yußam. Quixtoj rix lix mâqueb laj mâc nak quixqßue rib chi câmc saß xcßabaß laj mâc. Ut quicam joß nak nequeßcam laj mâc. Ut quitijoc ut quixtzßâma chiru li Dios nak tixcuyeb xmâc.


Ανεβη Σιμων Πετρος και εσυρε το δικτυον επι της γης, γεμον ιχθυων μεγαλων εκατον πεντηκοντα τριων και ενω ησαν τοσοι, δεν εσχισθη το δικτυον. 	 Laj Simón Pedro qui-oc sa' li jucub ut quixquelo li yoy chi ch'och'el nujenak chi nînki car. Jun ciento riq'uin oxlaju roxc'âl li car cuan sa' li yoy. Usta k'axal nabaleb li car cuan chi sa', abanan inc'a' quipeje' li yoy.


Οι ελωδεις ομως τοποι αυτης και οι βαλτωδεις αυτης δεν θελουσιν ιαθη θελουσιν εισθαι διωρισμενοι δια αλας. 	 Abanan li haß li yal tamto chire li palau ut lix sâb haß incßaß tâchâbilokß. Tâcanâk ban chokß re atzßam.


Μη πλανασθε, αδελφοι μου αγαπητοι. 	 Ex inhermân, mêbalak'i êrib chixc'oxlanquil nak li Dios naq'uehoc chak re li âlêc sa' êbên.


Αλλ' εαν δεν υπακουσης εις την φωνην Κυριου του Θεου σου, δια να προσεχης να εκτελης πασας τας εντολας αυτου και τα διαταγματα αυτου, τα οποια εγω προσταζω εις σε σημερον, πασαι αι καταραι αυται θελουσιν ελθει επι σε και θελουσι σε ευρει. 	 Abanan cui incßaß têbânu li cßaßru naraj li Dios, ut cui incßaß nequebânu li cßaßru naxye saß lix chakßrab ut lê taklanquil xban joß yôquin chixyebal êre anakcuan, tâchâlk li raylal aßin saß êbên:


Και ιδων τον Αμαληκ, ηρχισε την παραβολην αυτου και ειπεν, Ο Αμαληκ ειναι αρχη των εθνων αλλ' εν τω τελει αυτου θελει αφανισθη. 	 Ut laj Balaam qui-iloc saß xjayal lix tenamit laj Amalec ut quixye li cßaßru teßxcßul. Quixye: —Laj Amalec, aßan li kßaxal nim xcuanquil saß xyânkeb li xnînkal ru tenamit. Abanan tâsachekß ru chi junaj cua.—


Αι δε πολεις της φυλης των υιων Βενιαμιν κατα τας συγγενειας αυτων ησαν Ιεριχω, και Βαιθ-ογλα, και Εμεκ-κεσεις, 	 Eb li tenamit li quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Benjamín, aßaneb aßin: Jericó, Bet-hogla, li ru takßa Casis,


Και ανεβη Μεναημ ο υιος του Γαδει απο Θερσα, και ηλθεν εις Σαμαρειαν και εκτυπησε τον Σαλλουμ τον υιον του Ιαβεις εν Σαμαρεια, και εθανατωσεν αυτον και εβασιλευσεν αντ' αυτου. 	 Laj Manahem li ralal laj Gadi qui-el Tirsa ut cô Samaria chixcamsinquil laj Salum li ralal laj Jabes. Quixcamsi ut qui-oc chokß xreyeb laj Israel chokß rêkaj.


Και ο πατηρ ειπε προς τους δουλους αυτου Φερετε εξω την στολην την πρωτην και ενδυσατε αυτον, και δοτε δακτυλιδιον εις την χειρα αυτου και υποδηματα εις τους ποδας, 	 A'ut li yucua'bej quixye reheb lix môs: -Sic'omak chak sa' junpât li châbil t'icr ut q'uehomak chirix. Q'uehomak xmatk'ab chi ru'uj ruk' ut q'uehomak xxâb chi rok.


Θελει ανταποδοθη κακον αντι καλου; διοτι εσκαψαν λακκον δια την ψυχην μου. Ενθυμηθητι οτι εσταθην ενωπιον σου δια να λαλησω υπερ αυτων αγαθα, δια να αποστρεψω τον θυμον σου απ' αυτων. 	 ¿Ma naru ta biß tâkßajcâmûk li us riqßuin li mâusilal? Eb aßan chanchan nak ac xeßxbec injulel. Jultic âcue nak xincol rixeb châcuu. Us xinâtinac chirixeb re nak incßaß tâqßueheb chixtojbal xmâqueb xban âjoskßil.


Παντες δε οι Αθηναιοι και οι επιδημουντες ξενοι εις ουδεν αλλο ηυκαιρουν παρα εις το να λεγωσι και να ακουωσι τι νεωτερον. 	 Sa' eb li cutan a'an chixjunileb laj Atenas ut eb li jalaneb xtenamit li cuanqueb aran, mâc'a' chic c'a'ak re ru neque'xc'oxla. Ca'aj chic rabinquil ut âtinac chirix li ac' na'leb neque'xbânu.


Λοιπον, αδελφοι, μενετε σταθεροι και κρατειτε τας παραδοσεις, τας οποιας εδιδαχθητε ειτε δια λογου ειτε δι' επιστολης ημων. 	 Jo'can ut ex hermân, cauhak taxak êch'ôl sa' lê pâbâl. Mêcanab xpâbanquil lê tijbal li xkach'olob chêru nak xoâtinac êriq'uin. Chi moco têcanab xpâbanquil li c'a'ru xkatakla xyebal êre sa' li hu li xkatakla êriq'uin.


οι ποτε μη οντες λαος, τωρα δε λαος του Θεου, οι ποτε μη ηλεημενοι, τωρα δε ελεηθεντες. 	 Junxil mâcua'ex ralal xc'ajol li Dios. Aban anakcuan lâex chic ralal xc'ajol. Junxil inc'a' nequenau lix nimal ruxtân li Dios. Aban anakcuan nequenau chic.


το οποιον ειναι ενδειξις της δικαιας κρισεως του Θεου, δια να αξιωθητε της βασιλειας του Θεου, υπερ της οποιας και πασχετε, 	 Xban nak nequecuy xnumsinquil li raylal nac'utun nak li Dios yô chêtenk'anquil. Li Dios târakok âtin sa' tîquilal. Tento nak têcuy li raylal re nak li Dios tixye nak êc'ulub oc sa' lix nimajcual cuanquilal ut sa' xc'aba' ajcui' a'an nak yôquex chixc'ulbal li raylal.


Παρατηρει τον ακακον και βλεπε τον ευθυν, οτι εις τον ειρηνικον ανθρωπον θελει εισθαι εγκαταλειμμα 	 Cheqßuehak retal li tîqueb xchßôl ut li châbileb xnaßleb. Li nacuan saß tuktûquil usilal tâcuânk ralal xcßajol.


Και εποιησεν ο Θεος τον ανθρωπον κατ' εικονα εαυτου κατ' εικονα Θεου εποιησεν αυτον αρσεν και θηλυ εποιησεν αυτους 	 Ut li Dios quixyoßobtesi li cuînk ut li ixk joß li rilobâl aßan. Cuînk ut ixk nak quixyoßobtesiheb.


Ο βασιλευς ειπεν ετι προς Σαδωκ τον ιερεα, Δεν εισαι συ ο βλεπων; επιστρεψον εις την πολιν εν ειρηνη, και Αχιμαας ο υιος σου και Ιωναθαν ο υιος του Αβιαθαρ, οι δυο υιοι σας μεθ' υμων 	 Ut li rey David quixye ajcuiß re laj Sadoc laj tij: —¿Ma mâcuaß ta biß lâat aj kße? Sukßin anakcuan saß li tenamit chi mâcßaß âcßaßux ut tâcßameb châcuix laj Ahimaas lâ cualal joß ajcuiß laj Jonatán li ralal laj Abiatar.


πλησιασατε εις τον Θεον, και θελει πλησιασει εις εσας. Καθαρισατε τας χειρας σας, αμαρτωλοι, και αγνισατε τας καρδιας, διγνωμοι. 	 Cauhak êch'ôl riq'uin li Dios ut li Dios tâtenk'ânk êre. Lâex aj mâc, jalomak êc'a'ux. Mêbânu chic li mâusilal. Jo'can ajcui' lâex li yal cuib êch'ôl sa' lê pâbâl, yot'omak êch'ôl ut jalomak êc'a'ux re nak li Dios tixtîcobresi lê ch'ôl.


εγω θελω καταβη μετα σου εις Αιγυπτον και εγω βεβαιως θελω σε αναβιβασει παλιν και ο Ιωσηφ θελει βαλει τας χειρας αυτου επι τους οφθαλμους σου. 	 Anakcuan lâin tin-ochbenînk âcue toj saß li tenamit Egipto. Relic chi yâl lâin texinsukßisi cuißchic arin saß li naßajej Canaán. Ut laj José, aßan li tâtzßapok re lâ cuu nak tatcâmk, chan li Dios re laj Israel.


Εκ των ιερεων, Ιεδαιας ο υιος του Ιωιαριβ, Ιαχειν, 	 Ut saß xyânkeb laj tij cuan laj Jedaías li ralal laj Joiarib, ut laj Jaquín.


και εδωκα το συμφωνητικον της αγορας εις τον Βαρουχ τον υιον του Νηριου υιου του Μαασιου, εμπροσθεν του Αναμεηλ υιου του θειου μου και εμπροσθεν των μαρτυρων των υπογραψαντων το συμφωνητικον της αγορας, εμπροσθεν παντων των Ιουδαιων των καθημενων εν τη αυλη της φυλακης. 	 Ut xinqßue li hu aßin re laj Baruc, li ralal laj Nerías, li ri laj Maasías, chiru laj Hanameel li ralal li cuican, ut chiruheb li testigo li queßxtzßîba xcßabaßeb saß lix huhul li chßochß ut chiruheb ajcuiß chixjunileb laj judío li cuanqueb saß li nebâl re li cab li cuanquin cuiß chi prêxil.


Διοτι ημεθα ποτε και ημεις ανοητοι, απειθεις, πλανωμενοι, δουλευοντες εις διαφορους επιθυμιας και ηδονας, ζωντες εν κακια και φθονω, μισητοι και μισουντες αλληλους. 	 Lâo junxil inc'a' us li kana'leb nak xocuan chak. Xkak'et râtin li Dios ut inc'a' xo-abin chiruheb li cuanqueb xcuanquil. Xkaq'ue kib chi balak'îc. Xkabânu chak li mâusilal li naxrahi ru li kach'ôl. Xkanumsi li cutan xbânunquil li mâusilal. Xocakalin ut xic' nakil kib chi kibil kib.


Οστις κρυπτει παραβασιν, ζητει φιλιαν αλλ' οστις επαναλεγει το πραγμα, χωριζει τους στενωτερους φιλους. 	 Li ani incßaß naâtinac chirix lix paltil li ramîg nacßutun nak naxra li ramîg. Ut li ani naâtinac chirix lix paltil naxqßue chßaßajquilal saß xyânkeb li ramîg.


και θελεις περικαλυψει αυτην με χρυσιον καθαρον, και θελεις καμει εις αυτην χρυσην στεφανην κυκλω. 	 Ut têletz li tzßakal oro chiru li mêx ut têyîb ajcuiß lix sahob ru chire yîbanbil riqßuin oro.


Θελω επικαλεσθη τον αξιυμνητον Κυριον, και εκ των εχθρων μου θελω σωθη. 	 Tinqßue xlokßal li Kâcuaß xban nak xcßulub nak tâqßuehekß xlokßal. Tinyâba xcßabaß li Kâcuaß ut aßan tâcolok cue chiruheb li xicß nequeßiloc cue.


και θελει σκεπασει το προσωπον της γης, ωστε να μη δυναται τις να ιδη την γην και θελει καταφαγει το επιλοιπον το διασωθεν, οσον αφηκεν εις εσας η χαλαζα, και θελει καταφαγει παντα τα δενδρα τα φυομενα εις εσας εκ των αγρων 	 Tintakla li qßuila okßob chi aj sâcß toj retal tâtzßapônk li chßochß xbaneb. Joß qßuial chic li acuîmk incßaß xcamsi li sakbach, talajeßxlou chixjunil. Talajeßxcuaß xxak li cheß.


Ταχαθ υιος τουτου, Ουριηλ υιος τουτου, Οζιας υιος τουτου, και Σαουλ υιος τουτου. 	 li ralal laj Asir, aßan laj Tahat; li ralal laj Tahat, aßan laj Uriel; li ralal laj Uriel, aßan laj Uzías; li ralal laj Uzías, aßan laj Saúl.


Διδετε σικερα εις τους τεθλιμμενους, και οινον εις τους πεπικραμενους την ψυχην 	 Canabomak li haß li nacaltesin chokß reheb li câmqueb re ut chokß reheb li cuanqueb saß raylal.


Και περι του Ιωσηφ ειπεν, Ευλογημενη ας ηναι παρα Κυριου η γη αυτου, απο των πολυτιμων δωρων του ουρανου, απο της δροσου, και απο της κατω κειμενης αβυσσου, 	 Ut quixye chirixeb li ralal xcßajol laj José: Aß taxak li Kâcuaß chi osobtesînc re lix naßajeb ut tixtßakresi lix chßochßeb riqßuin li hab ut li xchußque ut riqßuin li haß li na-el saß chßochß.


Ενδυθητε λοιπον, ως εκλεκτοι του Θεου αγιοι και ηγαπημενοι, σπλαγχνα οικτιρμων, χρηστοτητα, ταπεινοφροσυνην, πραοτητα, μακροθυμιαν, 	 Li Dios k'axal nequexra ut quixsic' êru chok' ralal xc'ajol. Jo'can nak chexcuânk sa' tîquilal. Chetok'oba ruheb lê ras êrîtz'in ut chetenk'aheb. Mêk'etk'eti êrib. Chexcuânk sa' tûlanil ut checuyak li raylal.


αλλα δε επεσον επι τα πετρωδη, οπου δεν ειχον γην πολλην, και ευθυς ανεφυησαν, επειδη δεν ειχον βαθος γης, 	 Ut cuan ajcui' li iyaj quinak sa' li pec ru bar mâc'a' cui' mas li ch'och'. Sa' junpât quimok, abanan inc'a' quixchap xxe' xban nak jay li ch'och' sa' xbên li pec.


Και ελαβε μεθ' εαυτου ο Μωυσης τα οστα του Ιωσηφ διοτι ειχεν ορκισει μεθ' ορκου τους υιους Ισραηλ, λεγων Ο Θεος βεβαιως θελει σας επισκεφθη και θελετε αναβιβασει τα οστα μου εντευθεν μεθ' υμων. 	 Laj Moisés quixcßam xbakel li camenak José chirixeb nak queßcôeb. Quicßameß xbakel xban nak junxilaj laj José quixye reheb li ralal xcßajol: —Chi yâl li Kâcuaß Dios texrisi saß li tenamit aßin. Têcßam lin bakel chêrix nak tex-êlk arin, chan.


Και αυτοι ελαβον τα οσα κατεσκευασεν ο Μιχαιας, και τον ιερεα τον οποιον ειχε, και ηλθον εις Λαισα, προς λαον ησυχαζοντα και ζωντα εν αφοβια και επαταξαν αυτους εν στοματι μαχαιρας και την πολιν εκαυσαν εν πυρι. 	 Queßxcßam li cßaßru re laj Micaía. Queßxcßameb li dios li quixyîb ut queßxcßam ajcuiß laj tij. Queßcôeb saß li naßajej Lais. Eb li cuanqueb aran cuanqueb saß xyâlal ut mâcßaß nequeßxcßoxla. Abanan eb li ralal xcßajol laj Dan queßxcamsiheb chi chßîchß li cristian ut queßxcßat lix tenamiteb.


Κυριε ο Θεος μου, εαν εγω επραξα τουτο, εαν εις τας χειρας μου ηναι ανομια 	 At Kâcuaß, at inDios, cui incßaß us yôquin ut cui incßaß us lin naßleb,


και κατεκαυσε τον οικον του Κυριου και τον οικον του βασιλεως και παντας τους οικους της Ιερουσαλημ, και παντα μεγαν οικον κατεκαυσεν εν πυρι. 	 Nak quicuulac laj Nabuzaradán Jerusalén quixcßat lix templo li Kâcuaß ut quixcßat ajcuiß li rochoch li rey. Ut quixcßat ajcuiß li rochocheb chixjunileb li cuanqueb xcuanquil. Chixjunileb li cab li cuanqueb Jerusalén quilajxcßat.


Και ηκουσεν ο Χαναναιος, βασιλευς της Αραδ, οστις κατωκει προς μεσημβριαν, εν γη Χανααν, την ελευσιν των υιων Ισραηλ. 	 Lix reyeb laj Arad li quicuan Neguev saß li naßajej Canaán quirabi resil lix cuulajiqueb laj Israel.


και εστραφησαν και επειρασαν τον Θεον, και τον Αγιον του Ισραηλ παρωξυναν. 	 Rajlal yôqueb chixyalbal rix lix Dioseb laj Israel toj retal queßxchikß xjoskßil li Dios santo.


Και ο πεμπτος αγγελος εξεχεε την φιαλην αυτου επι τον θρονον του θηριου και εγεινεν η βασιλεια αυτου πληρης σκοτους, και εμασσουν τας γλωσσας αυτων εκ του πονου, 	 Ut li ro' ángel quixhoy li cuan sa' lix sec' sa' xbên lix c'ojaribâl li josk' aj xul. Ut chixjunileb li cuanqueb rubel xcuanquil que'cana sa' k'ojyîn. Chixjunileb yôqueb chixtiubal li ru'uj rak'eb xban li raylal yôqueb chixc'ulbal.


Και ελεγεν ο εις προς τον αλλον, Ας καμωμεν αρχηγον και ας επιστρεψωμεν εις την Αιγυπτον. 	 Ut queßoc chixcßûbanquil chi ribileb rib nak teßxsicß ru junak li tâcßamok be chiruheb re teßsukßîk cuißchic Egipto.


Τοτε ειπα, Κυριε Θεε, παυσον, δεομαι τις θελει αναστησει τον Ιακωβ; διοτι ειναι ολιγοστος. 	 Ut lâin quinye re: —Bânu usilal, at Kâcuaß Dios, mâbânu aßan. ¿Chanru nak târûk takacol kib xban nak incßaß qßuiho ut mâcßaß kacuanquil?


ιδετε ποιος ειναι ο καλητερος και αρεστοτερος μεταξυ των υιων του κυριου σας, και καταστησατε αυτον επι του θρονου του πατρος αυτου και πολεμειτε υπερ του οικου του κυριου σας. 	 têsicß ru saß xyânkeb li ralal li kßaxal tîc xchßôl ut châbil. Têxakab aßan chokß rey chokß rêkaj lix yucuaß. Ut texpletik re xcolbal rix, chan.


Και εστολισθης με χρυσιον και αργυριον, και τα ιματια σου ησαν βυσσινα και μεταξωτα και κεντητα σεμιδαλιν και μελι και ελαιον ετρωγες και εγεινες ωραια σφοδρα και ευημερησας μεχρι βασιλειας. 	 Joßcaßin nak quinqßue xsahob âcuu riqßuin oro ut plata. Ut lâ cuakß yîbanbil riqßuin li châbil tßicr lino xcomon li tßicr terto xtzßak li cuan xsahob ru. Catzaca li caxlan cua yîbanbil riqßuin châbil cßaj, li xyaßal cab ut li aceite olivo. Cßajoß xchakßal âcuu. Quiniman âcuanquil toj retal cat-oc chokß reina.


και δεν εταπεινωθη ενωπιον του Κυριου, καθως εταπεινωθη Μανασσης ο πατηρ αυτου αλλ' αυτος ο Αμων ηνομησε μαλλον και μαλλον. 	 Abanan incßaß quiyotßeß xchßôl joß nak quiyotßeß xchßôl laj Manasés lix yucuaß. Ut incßaß quixcubsi rib chiru li Kâcuaß. Quinumta ban li mâusilal li quixbânu.


και θελει καταβαινει το οριον απο Σεπφαμ εως Ριβλα, προς ανατολας του Αειν και θελει καταβαινει το οριον και θελει φθανει εις το πλαγιον της θαλασσης Χιννερωθ προς ανατολας 	 Tânumekß Sefam ut tâcuulak Ribla li cuan saß li este re li naßajej Aín xcßabaß. Ut tâcuulak chire li palau Cineret saß li este.


Και ο αρχων αυτων θελει εισθαι εξ αυτων και ο εξουσιαστης αυτων θελει εξερχεσθαι εκ μεσου αυτων και θελω καμει αυτον να πλησιαζη και θελει πλησιαζει εις εμε διοτι τις ειναι ουτος, οστις εγγυαται την καρδιαν αυτου δια να πλησιαζη προς εμε; λεγει Κυριος. 	 Saß xyânkeb ajcuiß aßan tâêlk chak li tâcßamok be chiruheb. Li ani tâtaklânk saß xbêneb lâin tinsicß ru saß xyânkeb. Aßan tââtinak cuiqßuin ut lâin tincuabi. ¿Ma cuan ta biß junak târûk tââtinak cuiqßuin cui lâin incßaß tinbok?


Ο δε Ιησους ελεγε Πατερ, συγχωρησον αυτους διοτι δεν εξευρουσι τι πραττουσι. Διαμεριζομενοι δε τα ιματια αυτου, εβαλον κληρον. 	 Ut li Jesús quitijoc ut quixye: -At inYucua', cuy taxak xmâqueb li tenamit a'in xban nak inc'a' neque'xnau c'a'ru yôqueb chixbânunquil, chan. Ut eb li soldado que'bûlic chirix li rak' re rilbal ani na tâêchanînk re.


Ζηναν τον νομικον και τον Απολλω προπεμψον επιμελως, δια να μη λειπη εις αυτους μηδεν. 	 Chaq'ue âch'ôl chixtenk'anquileb nak te'êlk aran laj Apolos jo' ajcui' laj Zenas laj na'ol chak'rab. Chatenk'aheb nak te'xic re nak cuânk c'a'ru reheb ut mâc'a' chipaltok reheb.


Ο ανεμος θελει καταβοσκησει παντας τους ποιμενας σου και οι ερασται σου θελουσιν υπαγει εις αιχμαλωσιαν τοτε, ναι, θελεις αισχυνθη και εντραπη δια πασας τας ασεβειας σου. 	 Teßcßamekß chêru chixjunileb li nequeßcßamoc be chêru. Chanchan nak teßcßamekß xban ikß. Teßcßamekß saß jalan naßajej chixjunileb li xeßxjunaji ribeb êriqßuin. Tâcubsîk êcuanquil ut xutânal texcanâk xban lê mâusilal.


Απεκριθη ο Ιησους και ειπε προς αυτους Τουτο ειναι το εργον του Θεου, να πιστευσητε εις τουτον, τον οποιον εκεινος απεστειλε. 	 Li Jesús quixye reheb: -Li c'a'ru naraj li Dios nak têbânu, a'an a'in: nak tinêpâb lâin xban nak taklanbilin chak xban, chan.


και αζυμον αρτον και πηττας αζυμους εζυμωμενας με ελαιον και λαγανα αζυμα κεχρισμενα με ελαιον εκ σεμιδαλεως σιτου θελεις καμει αυτα. 	 Ut têyîb li caxlan cua li mâcßaß xchßamal riqßuin li châbil cßaj re li trigo, ut têyîb li caxlan cua jun chic li cuan aceite chi saß, ut têyîb ajcuiß li caxlan cua chi jay ut têyul li aceite chiru.


Τουτο ομως ουδεις των καθημενων ενοησε προς τι ειπε προς αυτον. 	 Mâ jun reheb li cuanqueb sa' li mêx que'xtau ru li quixye li Jesús.


Και θελω καταδιωξει αυτους εν μαχαιρα, εν πεινη και εν λοιμω και θελω παραδωσει αυτους εις διασποραν εν πασι τοις βασιλειοις της γης, ωστε να ηναι καταρα και θαμβος και συριγμος και ονειδος εν πασι τοις εθνεσιν οπου εδιωξα αυτους 	 Junelic tintakla li plêt, li cueßej ut li caki yajel saß xbêneb. Chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß teßsachk xchßôl chirilbaleb. Teßhobekß ut teßseßêk. Yalak bar tebintakla, teßetzßûk ut teßmajecuâk.


Και εκαμον οι κατοικοι της Ιερουσαλημ αντ' αυτου βασιλεα Οχοζιαν τον νεωτερον αυτου υιον διοτι παντας τους πρεσβυτερους εθανατωσαν τα ταγματα τα επελθοντα μετα των Αραβων εις το στρατοπεδον. Και εβασιλευσεν Οχοζιας ο υιος του Ιωραμ βασιλεως του Ιουδα. 	 Eb li cuanqueb Jerusalén queßxxakab laj Ocozías li îtzßinbej chokß rey chokß rêkaj laj Joram lix yucuaß. Queßxbânu chi joßcan xban nak queßchal jun chßûtal laj êlkß rochbeneb laj árabe nak queßoc saß lix muhebâleb lix soldado aj Judá ut quilajeßxcamsiheb li ralal laj Joram. Joßcan nak laj Ocozías li rîtzßin qui-oc chokß xreyeb laj Judá.


Ο λαος, τον οποιον επλασα εις εμαυτον, θελει διηγεισθαι την αινεσιν μου. 	 Li tenamit aßin quinsicß ruheb re teßxqßue inlokßal.


Και ειπε προς αυτους Ισραηλ ο πατηρ αυτων, Εαν ουτω πρεπη να γεινη, καμετε λοιπον τουτο λαβετε εις τα αγγεια σας εκ των καλητερων καρπων της γης και φερετε δωρα προς τον ανθρωπον, ολιγον βαλσαμον και ολιγον μελι, αρωματα και μυρον, πιστακια και αμυγδαλα 	 Ut laj Israel, li yucuaßbej, quixye reheb: —¿Cßaßru xjalenquil? Cui tento nak tâxic, xicak. Nak lâex texxic, têcßam caßchßinak li sahil echej li kßaxal châbil na-el saß li chßochß arin ut têsi aßin re li cuînk li nataklan aran. Aßaneb aßin li mâtan li têsi re. Têcßam caßchßinak li bálsamo, caßchßinak li xyaßal cab, li sununquil ban, aromas ut mirra. Ut têcßam ajcuiß li nueces ut li almendras.


Ο Σαλπααδ ομως, ο υιος του Εφερ, υιου του Γαλααδ, υιου του Μαχειρ, υιου του Μανασση, δεν ειχεν υιους, αλλα θυγατερας και ταυτα ειναι τα ονοματα των θυγατερων αυτου, Μααλα και Νουα, Αγλα, Μελχα και Περσα. 	 Laj Manasés, aßan xyucuaß laj Maquir. Laj Maquir, aßan xyucuaß laj Galaad. Laj Galaad, aßan xyucuaß laj Hefer. Ut laj Hefer, aßan xyucuaß laj Zelofehad. Abanan laj Zelofehad incßaß quicuan ralal. Junes xrabin. Aßaneb aßin xcßabaßeb lix rabin: lix Maala, lix Noa, lix Hogla, lix Milca ut lix Tirsa.


Αν και εσηκωθη ανθρωπος καταδιωκων σε και ζητων την ψυχην σου, η ψυχη ομως του κυριου μου θελει εισθαι δεδεμενη εις τον δεσμον της ζωης πλησιον Κυριου του Θεου σου τας δε ψυχας των εχθρων σου, ταυτας θελει εκσφενδονισει εκ μεσου της σφενδονης. 	 Usta cuan li ani nasicßoc âcue re âcamsinquil, li Kâcuaß lâ Dios tâcolok âcue. Ut tixtzßektânaheb li xicß nequeßiloc âcue joß li pec li nequeßcuteß riqßuin rantßin xbaneb li cuînk.


η οικογενεια του οικου Λευι καθ' εαυτην και αι γυναικες αυτων καθ' εαυτας, η οικογενεια Σιμει καθ' εαυτην και αι γυναικες αυτων καθ' εαυτας, 	 Ut joßcan ajcuiß teßxbânu li ralal xcßajol laj Leví, joßqueb ajcuiß li ixakilbej. Ut joßcan ajcuiß teßxbânu li ralal xcßajol laj Simei joßqueb ajcuiß li ixakilbej.Joßcan teßxbânu chixjunileb laj Israel. Li junjûnk xtêpaleb teßyâbak rochbeneb li ralal xcßajol ut joßcan ajcuiß teßxbânu li ixakilbej.


Δεν εκαμε την διαθηκην ταυτην ο Κυριος προς τους πατερας ημων, αλλα προς ημας, ημας οιτινες παντες ειμεθα ενταυθα σημερον ζωντες. 	 Moco caßaj cuiß ta riqßuineb li kaxeßtônil yucuaß quixbânu li contrato. Quixbânu ban ajcuiß kiqßuin lâo li cuanco arin anakcuan.


Διοτι η Γαζα θελει εγκαταλειφθη και η Ασκαλων θελει ερημωθη θελουσιν εκδιωξει την Αζωτον εν καιρω μεσημβριας και η Ακκαρων θελει εκριζωθη. 	 Li tenamit Gaza tâtzßektânâk ut li tenamit Ascalón tâsachekß ruheb. Ut li tenamit Asdod, chi cutan tâmakßekß chiruheb chixjunil li cßaßru cuan reheb. Ut li tenamit Ecrón chanchan michßbil teßuxk reheb nak teßsachekß ruheb.


Και θελεις προσαγαγει το μοσχαριον εμπροσθεν της σκηνης του μαρτυριου, και ο Ααρων και οι υιοι αυτου θελουσιν επιθεσει τας χειρας αυτων επι την κεφαλην του μοσχαριου 	 Chirix aßan tâcßam li toro li toj sâj chiru li tabernáculo. Ut laj Aarón joßqueb ajcuiß li ralal teßxqßue li rukßeb saß xjolom li toro.


Και εκαμεν ο Νωε κατα παντα οσα προσεταξεν εις αυτον ο Κυριος. 	 Ut laj Noé quixbânu chixjunil li quitaklâc cuiß xban li Dios.


Δια τουτο ηγαπησα τα προσταγματα σου υπερ χρυσιον, και υπερ χρυσιον καθαρον. 	 Lâin ninra lâ chakßrab xban nak kßaxal lokß chiru li tzßakal oro.


Και ιδων ο Βαλααμ οτι ητο αρεστον ενωπιον του Κυριου να ευλογηση τον Ισραηλ, δεν υπηγε, καθως αλλοτε, να ζητηση μαντειας, αλλ' εστησε το προσωπον αυτου προς την ερημον. 	 Ut laj Balaam naxnau nak li Kâcuaß târaj târosobtesiheb laj Israel. Joßcan nak incßaß chic cô chi kßehînc joß quixbânu xcaß sut. Quixsukßisi ban rib ut qui-iloc saß li chaki chßochß.


Και απεκριθητε προς εμε λεγοντες, Καλος ο λογος, τον οποιον ελαλησας, δια να καμωμεν αυτον. 	 Ut lâex queye cue: “Us li nacacßoxla xbânunquil,” chanquex.


Αι δε τριχες της κεφαλης αυτου ηρχισαν να εκφυωνται παλιν, αφου εξυρισθη. 	 Usta ac besbil li rismal, abanan nak cuan saß tzßalam quixtiquib cuißchic chamocß li rismal.


και τωρα λεγετε να υποταξητε εις εαυτους τους υιους Ιουδα και της Ιερουσαλημ δια δουλους και δουλας δεν ειναι με σας, με σας μαλιστα, αμαρτιαι εναντιον Κυριου του Θεου σας; 	 Ut anakcuan lâex têraj têqßue chokß rahobtesinbil môs eb laj Judá ut eb laj Jerusalén. ¿Ma incßaß ta biß xexmâcob lâex chiru li Kâcuaß li kaDios?


Θελω καταβιβασει αυτους ως αρνια εις σφαγην, ως κριους μετα τραγων. 	 Lâin tinqßueheb chi camsîc. Chanchanakeb li carner ut eb li ral ut eb li chibât nak nequeßcßameß chi camsîc.


Και εν Ιερουσαλημ ετι κατεστησεν ο Ιωσαφατ κριτας εκ των Λευιτων και των ιερεων και εκ των αρχηγων των πατριων του Ισραηλ, δια την κρισιν του Κυριου και δια τας διαφορας, και προσετρεχον εις Ιερουσαλημ. 	 Joßcan ajcuiß quixbânu aran Jerusalén laj Josafat. Quixxakabeb laj levita, eb laj tij ut eb li nequeßtaklan saß xbên li junjûnk cabal chi rakoc âtin saß xbêneb li nequeßkßetoc re lix chakßrab li Dios ut eb li nequeßxpleti ribeb saß li tenamit Jerusalén.


και εκαμεν ο Βαλακ ως ειπεν ο Βαλααμ και προσεφερε μοσχον και κριον εφ' εκαστον βωμον. 	 Laj Balac quixbânu joß quixye laj Balaam. Ut quixmayeja jun li toro ut jun li carner saß xbên li junjûnk chi artal.


διοτι η νεφελη του Κυριου ητο επι της σκηνης την ημεραν, και πυρ ητο επ' αυτης την νυκτα, ενωπιον παντος του οικου Ισραηλ καθ' ολας αυτων τας οδοιποριας. 	 Chi joßcan li chok li quitaklâc xban li Dios cuan saß xbên li tabernáculo chi cutan. Ut chi kßek nacßutun joß xam. Li chok yô chi cßamoc be chiruheb laj Israel nak yôqueb chi xic toj retal queßcuulac.


Και εκαμον εις αυτον οι υιοι αυτου καθως παρηγγειλεν εις αυτους 	 Queßxbânu li ralal laj Jacob joß li quixtzßâma chiruheb.


Ουτω λεγει Κυριος Ιδου, εγω επιφερω κακα επι τον τοπον τουτον και επι τους κατοικους αυτου, πασας τας καταρας τας γεγραμμενας εν τω βιβλιω, το οποιον ανεγνωσαν ενωπιον του βασιλεως του Ιουδα 	 Tintakla raylal saß xbên li naßajej aßin ut saß xbêneb ajcuiß li cristian li cuanqueb arin. Tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb. Tintakla saß xbêneb chixjunil li raylal li tzßîbanbil saß li hu li qui-ileß xsaß chiru lix reyeb laj Judá.


"Νγαιν." Εκαμα κρισιν και δικαιοσυνην μη με παραδωσης εις τους αδικουντας με. 	 Junelic nincuan saß xyâlal ut saß tîquilal. Joßcan nak minâcanab taxak injunes saß rukßeb li xicß nequeßiloc cue.


Αλλ' εαν τις νομιζη οτι ασχημονει προς την παρθενον αυτου, αν παρηλθεν η ακμη αυτης, και πρεπη να γεινη ουτως, ας καμη ο, τι θελει δεν αμαρτανει ας υπανδρευωνται. 	 Cui junak yucua'bej naxc'oxla nak us tâsumlâk lix rabin xban nak ac cuan xchihab, us nak tixbânu li naxc'oxla xbânunquil. Tixsumub lix rabin. Moco mâc ta cui tâsumlâk.


Και εξευρετε οτι εκεινος εφανερωθη δια να σηκωση τας αμαρτιας ημων, και αμαρτια εν αυτω δεν υπαρχει. 	 Lâex nequenau nak li Kâcua' Jesucristo quic'ulun re xcuybal ut xsachbal li kamâc. Relic chi yâl nak a'an mâcua' aj mâc.


και θελει εισθαι ζωη εις την ψυχην σου και χαρις εις τον τραχηλον σου. 	 Cui têbânu chi joßcan, tâcuânk lê yußam chi junelic ut sahak saß êchßôl.


Και ηλθεν ο Ιηου εις Ιεζραελ, και ακουσασα η Ιεζαβελ, εβαψε τους οφθαλμους αυτης και εκαλλωπισε την κεφαλην αυτης και διεκυψε δια του παραθυρου. 	 Chirix chic aßan laj Jehú quisukßi Jezreel ut lix Jezabel quirabi resil. Quixbon li ru ut quixyîb chi us li rismal ut quixxakab rib chi iloc saß ventana.


Τουτους ενεπλησε συνεσεως καρδιας, δια να εργαζωνται παν εργον εγχαρακτου και καλλιτεχνου και κεντητου εις κυανουν και εις πορφυρουν, εις κοκκινον και εις βυσσον, και υφαντου, των εργαζομενων παν εργον και επινοουντων εντεχνα εργα. 	 Quixqßue xnaßlebeb chixbânunquil chixjunil li cßanjel chi châbil ut chi chßinaßus ut quixqßue ajcuiß xnaßlebeb re xcßoxlanquil chanru teßxbânu. Nequeßxnau xyîbanquil lix sahob ru li tßicr riqßuin li nokß azul, li nokß púrpura ut li nokß cak joß ajcuiß li châbil nokß lino. Nequeßxnau ajcuiß quemoc ut xcßoxlanquil chanru xqßuebal lix sahob ru.


Οτε εξηλθεν ο Ισραηλ εξ Αιγυπτου, ο οικος του Ιακωβ εκ λαου βαρβαρου, 	 Nak eb laj Israel li ralal xcßajol laj Jacob queßel saß li tenamit Egipto,


Μη φοβου οταν πλουτηση ανθρωπος, οταν αυξηση η δοξα της οικιας αυτου 	 Mexcßoxlac chi rilbal li ani yô chi biomocß ut naxyîb lix jun cablal chi kßaxal chßinaßus re xnimobresinquil rib.


Προς το εσπερας, ιδου, ταραχη και πριν της αυγης δεν υπαρχει. Αυτη ειναι η μερις των λεηλατουντων ημας και ο κληρος των διαρπαζοντων ημας. 	 Saß li ecuu teßchâlk chikasachbal. Abanan nak tâsakêuk, ac mâ anihakeb chic. Joßcaßin nak nequeßosoß chixjunileb li nequeßraj xchapbal chokß reheb li cßaßru ke lâo.


Και ειπε Κυριος προς αυτον, Καλεσον το ονομα αυτου Ιεζραελ διοτι ετι ολιγον και θελω εκδικησει το αιμα του Ιεζραελ επι τον οικον Ιηου, και θελω καταπαυσει την βασιλειαν του οικου Ισραηλ. 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Oseas: —Qßue aj Jezreel chokß xcßabaß li cßulaßal aßin xban nak chi sêb tinqßue chixtojbal xmâc li ralal xcßajol laj Jehú xban li camsînc queßxbânu aran Jezreel. Tinsacheb xcuanquileb li ralal xcßajol ut incßaß chic teßtaklânk saß xbêneb laj Israel.


Διοτι το ελεος σου ειναι εμπροσθεν των οφθαλμων μου και περιεπατησα εν τη αληθεια σου. 	 Lâin ninnau nak junelic niquinâra. Lâin ninnau chic lix yâlal ut ninbânu li nacaye lâat.


Διοτι ηλθον τα ηριθμημενα ετη και θελω υπαγει την οδον, οποθεν δεν θελω επιστρεψει. 	 Yô chi osocß lin yußam. Chi sêb tincâmk ut incßaß chic tincuânk saß ruchichßochß.


Εν τη σκηνη του μαρτυριου εξωθεν του καταπετασματος, το οποιον ειναι εμπροσθεν του μαρτυριου, ο Ααρων και οι υιοι αυτου θελουσι διαθεσει αυτον αφ' εσπερας εως πρωι εμπροσθεν του Κυριου τουτο θελει εισθαι νομος παντοτεινος εις τους υιους Ισραηλ κατα τας γενεας αυτων. 	 Laj Aarón rochbeneb li ralal, aßaneb li teßilok re li candelero li cuan saß li Santil Naßajej, li cuan chiru li tas li naramoc re li Lokßlaj Santil Naßajej, li cuan cuiß li Lokßlaj Câx. Teßril nak junelic lochlôk chiru li Kâcuaß lix xamlel li candelero. Li chakßrab aßin tenebanbil saß xbêneb laj Israel joßqueb ajcuiß li ralal xcßajoleb re nak joßcan teßxbânu junelic.


Και επραξε το ευθες ενωπιον του Κυριου και περιεπατησεν εις πασας τας οδους Δαβιδ του πατρος αυτου, και δεν εξεκλινε δεξια η αριστερα. 	 Laj Josías châbil xnaßleb nak quicuan chokß rey. Quixbânu li tîquilal chiru li Kâcuaß Dios. Quixbânu li us chi anchal xchßôl joß quixbânu laj David lix xeßtônil yucuaß ut incßaß quixcanab xbânunquil li us.


Τοτε ελθων ουτος ο Σασαβασσαρ εθεσε τα θεμελια του οικου του Θεου, του εν Ιερουσαλημ και απ' εκεινου του χρονου εως της σημερον οικοδομειται και δεν ετελειωσε. 	 Joßcan nak quicßulun laj Sesbasar ut quixqßue li cimiento re lix templo li Dios li cuan Jerusalén ut queßxtiquib xyîbanquil li templo. Ut chalen anakcuan toj mâjiß ajcuiß nayaloß.Joßcan nak cui nacacuaj xbânunquil aßin, at rey, nakatzßâma châcuu nak tâsicß saß li hu li cuan saß li palacio aran Babilonia. Tâtzßil âtin chirixeb re rilbal ma yâl nak li rey Ciro quiqßuehoc xlesênseb chixyîbanquil lix templo li Dios aran Jerusalén. Ut chabânu usilal, chatakla resil li cßaßru tâcuaj takabânu, chanqueb.


Εικοσιπεντε ετων ηλικιας ητο ο Ιωθαμ οτε εβασιλευσε και εβασιλευσε δεκαεξ ετη εν Ιερουσαλημ το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Ιερουσα, θυγατηρ του Σαδωκ. 	 b xcaßcßâl chihab cuan re laj Jotam nak qui-oc chokß rey. Cuaklaju chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén. Lix naß xJerusa xcßabaß. Aßan lix rabin laj Sadoc.


Και αλλα πολλα θαυματα εκαμεν ο Ιησους ενωπιον των μαθητων αυτου, τα οποια δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω τουτω 	 Nabal chic li milagro quixbânu li Jesús chiruheb lix tzolom li inc'a' tz'îbanbil retalil sa' li hu a'in.Abanan li jo' q'uial tz'îbanbil retalil sa' li hu a'in, quitz'îbâc re nak têpâb nak li Jesús, a'an li Cristo. A'an li Ralal li Dios. Quitz'îbâc re nak riq'uin xpâbanquil tâcuânk êyu'am chi junelic sa' xc'aba' a'an.


Ουτοι ειναι οι μη μολυνθεντες με γυναικας διοτι παρθενοι ειναι. Ουτοι ειναι οι ακολουθουντες το Αρνιον οπου αν υπαγη. Ουτοι ηγορασθησαν απο των ανθρωπων απαρχη εις τον Θεον και εις το Αρνιον 	 A'aneb a'in li que'pâban re li Jun li chanchan carner, li que'tâken re yalak bar, li inc'a' que'xmux ribeb riq'uin ixk chi inc'a' sumsûqueb. A'ineb li xbên que'cole' sa' xyânkeb li cuanqueb sa' ruchich'och' re nak te'oc chok' ralal xc'ajol li Dios ut chok' ralal xc'ajol li Jun li chanchan carner.


μηποτε ελθων εξαιφνης, σας ευρη κοιμωμενους. 	 Yo'on cuânkex re nak inc'a' tolexintau chi cuârc xban nak inc'a' nequenau jok'e tinc'ulûnk.Ut li c'a'ak re ru ninye êre lâin, a'an ajcui' ninye reheb chixjunileb re nak yo'on cuânkeb, chan li Jesús.


και ασπασθεντες αλληλους επεβημεν εις το πλοιον, εκεινοι δε υπεστρεψαν εις τα ιδια. 	 Nak corake' chi tijoc, quikachak'rabiheb ut côo sa' li jucub. Ut eb a'an que'suk'i cui'chic sa' li rochocheb.


Θελω διηγεισθαι το ονομα σου προς τους αδελφους μου εν μεσω συναξεως θελω σε επαινει. 	 Tinserakßi lâ cuesilal yalak bar reheb chixjunileb li cuech tenamitil. Tinqßue âlokßal chiruheb li nequeßxchßutub ribeb châlokßoninquil.


Και η κιθαρα και η λυρα, το τυμπανον και ο αυλος και ο οινος ειναι εν τοις συμποσιοις αυτων αλλα δεν παρατηρουσι το εργον του Κυριου και δεν θεωρουσι την ενεργειαν των χειρων αυτου. 	 Ut saß li ninkße li nequebânu yô lê son. Nak nequeqßue lê son nequechßeß li arpa, li salterio, li tambor, ut li xôlb. Ut nequerucß li vino. Abanan incßaß nequecßoxla li Dios chi moco nequeqßue retal li cßaßru naxbânu.


Εαν εκεινους ειπε θεους, προς τους οποιους εγεινεν ο λογος του Θεου, και δεν δυναται να αναιρεθη η γραφη, 	 Nakanau nak inc'a' naru takaye nak inc'a' yâl li tz'îbanbil sa' li Santil Hu. Li Dios quixye "dios" reheb li quixxakab.


Και πας ο λαος θελει γνωρισει τουτο, ο Εφραιμ και ο κατοικος της Σαμαρειας, οιτινες λεγουσιν υπερηφανως και με επαρσιν καρδιας, 	 Chixjunileb laj Israel teßxnau nak li Kâcuaß, aßan li quibânun re aßan. Teßxnau chixjunileb li ralal xcßajol laj Efraín ut li tenamit Samaria, li nequeßxkßetkßeti ribeb ut nequeßxnimobresi ribeb chixyebal:


δια να καμνωσιν εκδικησιν εις τα εθνη, παιδειαν εις τους λαους 	 re nak teßxqßueheb chixtojbaleb xmâc li incßaß nequeßpâban re li Kâcuaß ut re ajcuiß nak teßxqßueheb chixtojbaleb xmâc li jalaneb xtenamit.


Και ηγανακτησα σφοδρα, ακουσας την κραυγην αυτων και τους λογους τουτους. 	 Ut lâin, cßajoß nak quichal injoskßil nak quicuabi li cßaßru queßxye.


Ηκουσεν ο Κυριος την δεησιν μου ο Κυριος εδεχθη την προσευχην μου. 	 Li Kâcuaß xrabi lin tij. Ut xrabi ajcuiß li cßaßru xintzßâma chiru.Eb li xicß nequeßiloc cue xutânal teßxcßul ut sachsôqueb xchßôl teßcanâk. Xbaneb xxutân saß junpât teßxcanab inchßißchßißinquil.


Λεγει προς αυτους ο Ιησους Το εμον φαγητον ειναι να πραττω το θελημα του πεμψαντος με και να τελειωσω το εργον αυτου. 	 Li Jesús quixye reheb: -Lâin nasaho' inch'ôl nak ninbânu li c'a'ru naraj li quitaklan chak cue ut tinchoy xbânunquil lix c'anjel. A'an rûchil li cua chok' cue lâin, chan.


Και ειπε προς αυτον ο Κυριος, Ιδου, επηκουσα σου και εις το πραγμα τουτο, να μη καταστρεψω την πολιν, περι της οποιας ελαλησας 	 Jun reheb lix takl li Dios quichakßoc ut quixye re laj Lot: —Tinbânu li cßaßru xatzßâma. Incßaß tinsach ru li chßina tenamit li tâcuaj cuiß xic.


Τωρα λοιπον γραψατε εις εαυτους την ωδην ταυτην, και διδαξατε αυτην εις τους υιους Ισραηλ βαλετε αυτην εις το στομα αυτων, δια να γεινη εις εμε ωδη αυτη εις μαρτυριον εναντιον των υιων Ισραηλ. 	 Chatzßîba biß li bich aßin ut tâcßut chiruheb laj Israel re nak aßaneb teßxbicha. Li bich aßin tixchßolob xyâlal chiruheb nak incßaß us queßxbânu.


Διοτι ο Κυριος εξηγορασε τον Ιακωβ και ελυτρωσεν αυτον εκ χειρος του δυνατωτερου αυτου. 	 Li Kâcuaß tâcolok reheb li ralal xcßajol laj Jacob. Aßan tâcolok reheb saß rukßeb li kßaxal cauheb rib chiruheb aßan.


Και τα πτωματα του λαου τουτου θελουσιν εισθαι τροφη εις τα πετεινα του ουρανου και εις τα θηρια της γης και δεν θελει εισθαι ο εκφοβιζων. 	 Ut lix tibeleb li teßcâmk teßtißekß xbaneb li soßsol ut eb li joskß aj xul ut mâ ani tâseßbesînk reheb.Lâin tincuisi li sahil chßôlej saß eb li tenamit li cuanqueb Judá joß ajcuiß saß li tenamit Jerusalén. Incßaß chic tâabîk xbicheb li tenamit nak saheb saß xchßôleb. Mâcßaßak chic li ninkße saß eb li tenamit chi moco tâcuânk chic sumlâc. Eb li tenamit teßcanâk chi mâcßaß chic cuan chi saß joß li chaki chßochß.—


Ταραττει την θαλασσαν δια της δυναμεως αυτου, και δια της συνεσεως αυτου καταδαμαζει την υπερηφανιαν αυτης. 	 Riqßuin lix cuanquil quixye re li palau nak tixcanab ecßânc. Xban nak cuan xnaßleb naxqßue chi tuklâc ru li palau.


Διοτι δι' εμου αι ημεραι σου θελουσι πολλαπλασιασθη, και ετη ζωης θελουσι προστεθη εις σε. 	 Cui châbil lâ naßleb tânajtokß ru lâ yußam saß ruchichßochß.


Και αυται ησαν αι διαιρεσεις των υιων του Ααρων οι υιοι του Ααρων, Ναδαβ και Αβιουδ, Ελεαζαρ και Ιθαμαρ. 	 Eb li ralal xcßajol laj Aarón queßjachîc ut queßqßueheß chi chßûtal. Câhibeb li ralal laj Aarón. Aßaneb laj Nadab, laj Abiú, laj Eleazar ut laj Itamar.


Εκαμα διαθηκην μετα του εκλεκτου μου ωμοσα προς Δαβιδ τον δουλον μου 	 Lâat caye: —Xinbânu jun li contrato riqßuin laj David, li sicßbil ru inban chi cßanjelac chicuu ut xinye re chi joßcaßin:


Και παντες οι φυγαδες αυτου μετα παντων των ταγματων αυτου θελουσι πεσει εν μαχαιρα, και οι εναπολειφθεντες θελουσι διασκορπισθη εις παντα ανεμον και θελετε γνωρισει οτι εγω ο Κυριος ελαλησα. 	 Chixjunileb li yôkeb chi êlelic rochbeneb lix soldado teßcamsîk. Eb li incßaß teßcamsîk teßjeqßuîk ruheb yalak bar. Ut riqßuin aßan têqßue retal nak lâin li Kâcuaß quinyehoc re aßin.


και τη επαυριον εισηλθον εις την Καισαρειαν. Ο δε Κορνηλιος περιεμενεν αυτους, συγκαλεσας τους συγγενεις αυτου και τους οικειους φιλους. 	 Jo' cuulajak chic que'cuulac Cesarea ut laj Cornelio yô chiroybeninquileb rochbeneb li rech'alal ut eb li tz'akal ramîg li quixbok riq'uin.


εφανη ο Κυριος εις τον Σολομωντα δευτεραν φοραν, καθως εφανη εις αυτον εν Γαβαων. 	 Li Kâcuaß quixcßutbesi rib chiru laj Salomón xcaß sut joß nak quixcßutbesi rib chiru aran Gabaón.


Τρις του ενιαυτου θελεις καμνει εορτην εις εμε. 	 Oxib sut saß li chihab texninkßeîk re xqßuebal inlokßal.


Ουτοι ησαν οι υπηρετουντες τον βασιλεα, εκτος των οσους εβαλεν ο βασιλευς εις τας οχυρας πολεις εν παντι τω Ιουδα. 	 Aßaneb aßin li cuînk li queßcßanjelac chiru li rey. Mâcßaßeb saß ajl eb li soldados li quixqßueheb saß eb li tenamit li sutsûqueb saß tzßac aran Judá.


Αι δε λοιπαι πραξεις του Οζιου, αι πρωται και αι εσχαται, εγραφησαν υπο Ησαιου του προφητου υιου του Αμως. 	 Chixjunil li quilajxbânu laj Uzías nak cuan chokß rey chalen saß xticlajic toj saß rosoßjic tzßîbanbil retalil xban li profeta Isaías li ralal laj Amoz.Quicam laj Uzías ut quimukeß saß chßochß saß li naßajej li queßmukeß cuiß eb li rey, li queßmukeß cuiß lix xeßtônil yucuaß. Eb li tenamit queßxye nak aßan saklep rix. Ut aß chic laj Jotam li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Και ιδου, εις εκ των υιων Ισραηλ ηλθε φερων εις τους αδελφους αυτου γυναικα Μαδιανιτιν, ενωπιον του Μωυσεως και ενωπιον πασης της συναγωγης των υιων Ισραηλ, ενω εκλαιον εν τη θυρα της σκηνης του μαρτυριου. 	 Ut jun li cuînk aj Israel quixcßam riqßuin jun li ixk aj Madián ut quirocsi saß lix muhebâl re tâcuânk riqßuin. Quixbânu aßan chiru laj Moisés ut chiruheb chixjunileb laj Israel nak yôqueb chi yâbac chiru li oquebâl re li tabernáculo.


Ο δε και τριτην φοραν ειπε προς αυτους Και τι κακον επραξεν ουτος; ουδεμιαν αιτιαν θανατου ευρον εν αυτω αφου λοιπον παιδευσω αυτον, θελω απολυσει. 	 Ut laj Pilato quiâtinac cui'chic rox sut riq'uineb ut quixye: -¿C'a'ru tz'akal xmâc êre? Mâ jun xmâc nintau lâin re nak tintakla chi camsîc. Lâin tintakla xsac'bal ut tincuach'ab, chan reheb.


Και προσηλθεν ο Ηλιας προς παντα τον λαον και ειπεν, Εως ποτε χωλαινετε μεταξυ δυο φρονηματων; εαν ο Κυριος ηναι Θεος, ακολουθειτε αυτον αλλ' εαν ο Βααλ, ακολουθειτε τουτον. Και ο λαος δεν απεκριθη προς αυτον λογον. 	 Ut laj Elías quijiloc cuanqueb cuiß chixjunil li tenamit ut quixye reheb: —¿Joß najtil chic texcuânk chi cuib ru lê cßaßux? Cui li Kâcuaß, aßan li tzßakal Dios, ¿cßaßut nak incßaß têpâb? Ut cui laj Baal, aßan li tzßakal Dios, tâkehomak aßan, chan. Ut eb li tenamit mâ jun âtin queßxye.


Και αποκριθεις ειπε προς αυτον ο Ιησους οτι ειναι ειρημενον, δεν θελεις πειρασει Κυριον τον Θεον σου. 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye re: -Tz'îbanbil ajcui' sa' li Santil Hu chi jo'ca'in: Mâtz'âma xmilagro li Kâcua' lâ Dios yal chi mâc'a' rajbal. (Deut. 6:16)


Και λαβοντες εις τας χειρας αυτων εκ των καρπων της γης, εφεραν προς ημας, και απηγγειλαν προς ημας, λεγοντες, Καλη ειναι η γη, την οποιαν Κυριος ο Θεος ημων διδει εις ημας. 	 Nak queßsukßi queßxcßam chak kiqßuin li quißil kßên re takil. Ut queßxye ke, “Kßaxal châbil li naßajej li tixqßue ke li Kâcuaß li kaDios,” chanqueb.


Ηλθον δε οι Ζιφαιοι προς τον Σαουλ εις Γαβαα, λεγοντες, Δεν κρυπτεται ο Δαβιδ εν τω βουνω Εχελα απεναντι Γεσιμων; 	 Eb li cuînk li cuanqueb saß li tenamit Zif queßcôeb cuißchic riqßuin laj Saúl ut queßxye re nak laj David mukmu saß li tzûl Haquila saß li chaki chßochß li cuan saß li na-el cuiß li sakße.


Πας οστις μενει εν αυτω δεν αμαρτανει πας ο αμαρτανων δεν ειδεν αυτον ουδε εγνωρισεν αυτον. 	 Jo'can nak li ani cau xch'ôl chixtâkenquil li Cristo, inc'a' chic yôk chi mâcobc. Abanan li ani toj yô chi mâcobc inc'a' naxnau li rusilal li Cristo ut inc'a' napâban.


Αλλ' οσον ειναι υψηλοι οι ουρανοι απο της γης, ουτως αι οδοι μου ειναι υψηλοτεραι των οδων υμων και αι βουλαι μου των βουλων υμων. 	 Kßaxal cuißchic nabal lin naßleb lâin ut kßaxal châbil chiru lê naßleb lâex. Lin cßaßux lâin naxkßax ru lê cßaßux lâex. Chanchan xnajtil li choxa saß xbên li ruchichßochß.


Ιδοντες δε οι βοσκοι το γενομενον εφυγον, και απελθοντες απηγγειλαν εις την πολιν και εις τους αγρους. 	 Ut eb li yôqueb chi iloc reheb li âk que'côeb sa' ânil ut coxe'xye resil sa' li tenamit li c'a'ru quic'ulman jo' ajcui' sa' li c'alebâl.


Και εις τας νεομηνιας σας θελετε προσφερει ολοκαυτωμα προς τον Κυριον, δυο μοσχους και ενα κριον, επτα αρνια ενιαυσια, αμωμα 	 Saß li xbên cutan re li po teßxqßue li cßatbil mayej. Teßxqßue cuib li toro toj sâjeb, jun li têlom carner, ut cuukub li têlom carner jun chihab cuânk reheb ut mâcßaßak rêqßueb chixjunileb.


Και εν ταις ημεραις του Αχαζ, υιου του Ιωαθαμ, υιου του Οζιου, βασιλεως του Ιουδα, Ρεσιν ο βασιλευς της Συριας, και Φεκα ο υιος του Ρεμαλια, βασιλευς του Ισραηλ, ανεβησαν επι την Ιερουσαλημ δια να πολεμησωσιν αυτην αλλα δεν ηδυνηθησαν να εκπολιορκησωσιν αυτην. 	 Laj Acaz, lix reyeb laj Judá, aßan li ralal laj Jotam. Laj Jotam, aßan li ralal laj Uzías. Saß eb li cutan nak cuan laj Acaz chokß xreyeb laj Judá, laj Rezín lix reyeb laj Siria ut laj Peka li ralal laj Remalías lix reyeb laj Israel queßcôeb chi pletic riqßuineb laj Jerusalén. Abanan incßaß quiru queßoc saß li tenamit.


Και η Δεβορρα, γυνη προφητις, γυνη του Λαφιδωθ, αυτη εκρινε τον Ισραηλ κατα τον καιρον εκεινον. 	 Saß eb li cutan aßan yô chi cßamoc be saß xyânkeb laj Israel jun li ixk, xDébora xcßabaß. Aßan rixakil laj Lapidot ut xprofeta li Kâcuaß.


Και μετα ταυτα θελω επιστρεψει την αιχμαλωσιαν των υιων Αμμων, λεγει Κυριος. 	 Abanan, mokon chic lâin tinqßueheb cuißchic chi sukßîc saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Amón ut sa chic teßcuânk, chan li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Και εν τη επιστροφη του ετους ηριθμησεν ο Βεν-αδαδ τους Συριους και ανεβη εις Αφεκ, δια να πολεμηση κατα του Ισραηλ. 	 Nak ac xnumeß jun chihab laj Ben-adad quixchßutubeb lix soldado ut cô rochbeneb toj saß li tenamit Afec re teßpletik riqßuineb laj Israel.


Παν διανοιγον μητραν εκ πασης σαρκος, το οποιον προσφερωσι προς τον Κυριον, απο ανθρωπου εως κτηνους, σου θελει εισθαι πλην τα πρωτοτοκα των ανθρωπων θελουσιν εξαπαντος εξαγοραζεσθαι και τα πρωτοτοκα των κτηνων των ακαθαρτων θελουσιν εξαγοραζεσθαι. 	 Chixjunileb li xbên alalbej li nequeßkßaxtesi cue, lâin tinqßue êre. Ut tinqßue êre li xbên ral li xul. Abanan tento nak têcßul xtzßak li xbên alalbej li ani târaj tixtoj rix. Ut têcßul ajcuiß xtzßak li xbên ral li xul li têlom li incßaß naru têtzaca xtibel.


Ο δε Ιωαβ απεκριθη, Ο Κυριος να προσθεση επι τον λαον αυτου εκατονταπλασιον αφ' ο, τι ειναι αλλα, κυριε μου βασιλευ, δεν ειναι παντες δουλοι του κυριου μου; δια τι ο κυριος μου επιθυμει τουτο; δια τι να γεινη τουτο αμαρτημα εις τον Ισραηλ; 	 Ut laj Joab quixye re: —At rey, aß taxak li Dios chiqßuehok reheb chi tâmc chi nabal eb laj Israel. ¿Ma mâcuaß ta biß rubel âcuanquil cuanqueb chixjunileb? ¿Cßaßut nak nasahoß saß âchßôl chirajlanquileb? ¿Cßaßut nak tâqßueheb chi mâcobc eb laj Israel? chan.


Δι' ευθυμιαν καμνουσι συμποσια, και ο οινος ευφραινει τους ζωντας το δε αργυριον αποκρινεται εις παντα. 	 Li ninkße naqßuehoc sahil chßôlej. Ut li vino naxqßue ajcuiß xsahil xchßôleb li cuanqueb saß ruchichßochß. Abanan li tumin, aßan li naxbânu chixjunil aßin.Mâcuechß rix li rey chi moco riqßuin lâ cßaßux. Ut incßaß tat-âtinak chirix li biom usta âjunes cuânkat saß lâ cuochoch, xban nak cuanqueb cocß xul nequeßrupupic. Mâre teßxye chak re li cßaßru tâye.


Πλουτος και δοξα ειναι μετ' εμου, αγαθα διαμενοντα και δικαιοσυνη. 	 Riqßuin li naßleb li ninqßue natauman li biomal ut li lokßal. Li naßleb li ninqßue natenkßan reheb re nak us nequeßel.


Και εσηκωθησαν ενωρις το πρωι, και ωμοσεν ο εις προς τον αλλον τοτε ο Ισαακ εξαπεστειλεν αυτους, και απηλθον απ' αυτου εν ειρηνη. 	 Joß cuulajak chic ekßela nak queßsakêu, queßxbânu jun li contrato chi ribileb rib. Laj Isaac queßxchakßrabi rib saß usilal. Ut eb aßan queßcôeb.


Και συνηγαγον αυτους σωρους, και εβρωμησεν η γη. 	 Ut eb li cristian quilajeßxchßutub li camenak amoch ut cßajoß nak quichuhoß li tenamit xban xbôc li amoch.


Το ταγμα λοιπον και ο χιλιαρχος και οι υπηρεται των Ιουδαιων συνελαβον τον Ιησουν και εδεσαν αυτον, 	 Ut eb li soldado aj Roma rochben li nataklan sa' xbêneb ut eb laj judío li neque'c'ac'alen sa' li templo, que'xchap li Jesús ut que'xbac'.


Διοτι εκεινος, τον οποιον απεστειλεν ο Θεος, τους λογους του Θεου λαλει επειδη ο Θεος δεν διδει εις αυτον το Πνευμα με μετρον. 	 Li Jesucristo, a'an taklanbil chak xban li Dios ut naxye li c'a'ru nayehe' re xban li Dios xban nak li Santil Musik'ej cuan riq'uin chi tz'akal.


Και αφησας αυτους εξηλθεν εξω της πολεως εις Βηθανιαν και διενυκτερευσεν εκει. 	 Ut li Jesús quixcanabeb ut qui-el sa' li tenamit ut cô toj Betania bar quihilan cui'.


Επειδη ομως τινες εσκληρυνοντο και δεν επειθοντο, κακολογουντες την οδον του Κυριου ενωπιον του πληθους, απομακρυνθεις απ' αυτων, απεχωρισε τους μαθητας, διαλεγομενος καθ' ημεραν εν τω σχολειω τινος, οστις ελεγετο Τυραννος. 	 Cuanqueb li que'xcacuubresi xch'ôleb ut inc'a' que'raj pâbânc. Que'oc chixmajecuanquil li evangelio chiruheb chixjunileb. Jo'can nak laj Pablo quixcanab xch'olobanquil lix yâlal aran sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Ut quixc'ameb laj pâbanel chirix. Rajlal cutan quixc'ut lix yâlal chiruheb sa' li cab li natzoloc cui' jun li cuînk aj Tiranno xc'aba'.


Και μετεμεληθη ο Κυριος περι του κακου, το οποιον ειπε να καμη κατα του λαου αυτου. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixjal xcßaßux ut incßaß quixsacheb lix tenamit.