Τρομοι εστραφησαν επ' εμε καταδιωκουσι την ψυχην μου ως ανεμος και η σωτηρια μου παρερχεται ως νεφος. 	 Lâin xiu xiu cuanquin. Mâcßaß chic inlokßal. Chanchan nak xcßameß xban ikß. Ut x-osoß lin biomal. Chanchan nak nanumeß li chok.


Και εισελθων διηρχετο την Ιεριχω 	 Nak quicuulac Jericó, li Jesús yô chi numec' sa' li tenamit.


Ουτος ειναι ο λογος, τον οποιον ο Κυριος ελαλησε περι αυτου Σε κατεφρονησε, σε ενεπαιξεν η παρθενος, θυγατηρ της Σιων οπισω σου εσεισε κεφαλην η θυγατηρ της Ιερουσαλημ. 	 Li cuanqueb saß li tenamit Jerusalén chanchan jun li tukß ix yô châseßenquil ut yô châhobbal, at Senaquerib. Li cuanqueb saß tenamit Jerusalén nequeßrecßasi lix jolomeb châhobbal nak yôcat chi êlelic.


Θελω καμει αυτους να θερμανθωσιν εν τοις συμποσιοις αυτων, και θελω μεθυσει αυτους, δια να ευθυμησωσι και να υπνωσωσιν υπνον αιωνιον και να μη εξυπνησωσι, λεγει Κυριος. 	 Nak yôkeb chixjapbal reheb ut tâchakik reheb, lâin tinqßue li rucßaheb ut teßcalâk. Japjôk reheb chi seßec ut chirix aßan teßcuârk chi junaj cua ut incßaß chic teßajk ruheb, chan li Kâcuaß.


Και ειπον οι ανδρες Ιουδα, Δια τι ανεβητε εναντιον ημων; Οι δε απεκριθησαν, Δια να δεσωμεν τον Σαμψων ανεβημεν, να καμωμεν εις αυτον ως εκαμεν εις ημας. 	 Eb laj Judá li cuanqueb Lehi queßxpatzß reheb: —¿Cßaßut nak xexchal chi pletic kiqßuin? chanqueb reheb. Ut eb laj filisteo queßxye: —Xochal chixchapbal laj Sansón re nak takaqßue chixtoj li incßaß us xbânu ke, chanqueb.


Και εσηκωθη ο Δαβιδ και υπηγε, και πας ο λαος ο μετ' αυτου, απο Βααλ του Ιουδα, δια να αναγαγη εκειθεν την κιβωτον του Θεου, εις την οποιαν επικαλειται το Ονομα, το ονομα του Κυριου των δυναμεων, του καθημενου υπερανω αυτης επι των χερουβειμ. 	 Ut quixcßameb aran Baala li cuan saß xcuênt Judá re nak teßxcßam lix Lokßlaj Câx li Dios, li nequeßxyâba cuiß xcßabaß li nimajcual Dios li nahilan saß xyânkeb li querubines.


ανασκαπτει εν τη κοιλαδι και αγαλλεται εις την δυναμιν αυτου εξερχεται εις απαντησιν των οπλων 	 Cauheb rib ut nequeßxbec li chßochß xban nak teßraj ru xic saß li plêt.


Ειμαι δε, αδελφοι μου, και αυτος εγω πεπεισμενος δια σας, οτι και σεις εισθε πληρεις αγαθωσυνης, πεπληρωμενοι πασης γνωσεως, δυναμενοι και αλληλους να νουθετητε. 	 Ex hermân, lâin ninnau nak châbilex ut nequenau lix yâlal ut nequeq'ue ajcui' êna'leb chi ribil êrib.


Εις τα πλαγια αυτου επεσκευασεν Οχιηλ ο υιος του Αραχιου, εκ των χρυσοχοων. Και εις τα πλαγια αυτου επεσκευασεν Ανανιας, ο εκ των μυρεψων και αφηκαν την Ιερουσαλημ εως του τειχους του πλατεος. 	 Li tzßac li cuan chixcßatk li queßxyîb laj Joiada ut laj Mesulam, aßan quixyîb laj Uziel ralal laj Harhaía xcomoneb laj tenol plata. Ut li tzßac li cuan chixcßatk aßan, quixyîb laj Hananías ralal li cuînk li nayîban sununquil ban. Joßcaßin nak queßxyîb li tzßac li sutsu cuiß li tenamit Jerusalén. Quicuulac toj cuan cuiß li tzßac nim ru.


και απεκτησα βοας και ονους προβατα και δουλους και δουλας και απεστειλα να αναγγειλω προς τον κυριον μου, δια να ευρω χαριν εμπροσθεν σου. 	 Ut têye ajcuiß re nak nabaleb lin quetômk cuan; cuan incuacax, cuan inbûr. Ut cuan ajcuiß nabaleb inmôs, joß cuînk joß ixk. Joßcan nak xintakla xyebal chi joßcaßin. Usan cui tinixcßul saß xyâlal, chan laj Jacob. Ut eb lix takl laj Jacob queßcôeb riqßuin laj Esaú.


Ρυακας υδατων κατεβιβασαν οι οφθαλμοι μου, επειδη δεν φυλαττουσι τον νομον σου. 	 Cßajoß nak ninyâbac xban nak incßaß nequeßxqßue xcuanquil lâ cuâtin.


Και ερριφθη ο δρακων ο μεγας, ο οφις ο αρχαιος, ο καλουμενος Διαβολος και ο Σατανας, ο πλανων την οικουμενην ολην, ερριφθη εις την γην, και οι αγγελοι αυτου ερριφθησαν μετ' αυτου. 	 Quicute' sa' ruchich'och' xban li Dios li josk' aj dragón. Li dragón, a'an li c'anti' li ac cuan ajcui' chak najter. A'an laj tza li nabalak'in reheb li cuanqueb sa' ruchich'och'. Satanás nayeman re. Quicute' sa' ruchich'och' laj tza ut que'cute' ajcui' li ángel li que'tâken re.


και συνελαβε, και εγεννησεν υιον και ειπεν, Ο Κυριος αφηρεσε το ονειδος μου. 	 Lix Raquel quicana chi yaj aj ixk. Ut quiyoßla jun lix cßulaßal têlom. Quixye: —Lâin xinxutânac xban nak mâ jun incocßal cuan. Anakcuan li Dios xrisi inxutân, chan.


Και εν ταις ημεραις εκειναις θελουσι ζητησει οι ανθρωποι τον θανατον και δεν θελουσιν ευρει αυτον, και θελουσιν επιθυμησει να αποθανωσι, και ο θανατος θελει φυγει απ' αυτων. 	 Sa' eb li cutan a'an, eb li cristian te'xsic' raj xcamiqueb xban li raylal yôkeb chixc'ulbal. Te'xra raj ru câmc, abanan inc'a' te'câmk.


Τι αρμοζει να καμωμεν προς την βασιλισσαν Αστιν κατα τον νομον, διοτι δεν εξετελεσε την δια των ευνουχων προσταγην του βασιλεως Ασσουηρου; 	 Li rey Asuero quixpatzß reheb: —¿Cßaßru naxye li chakßrab? ¿Cßaßru us takabânu riqßuin li reina Vasti? Xintaklaheb laj cßanjel chicuu chixbokbal. Abanan aßan incßaß xbânu li cßaßru xinye, chan.


διοτι οπου ειναι ο θησαυρος σας, εκει θελει εισθαι και η καρδια σας. 	 Jo'can nak chenauhak nak bar cuan cui' lê biomal, aran ajcui' cuânk lê c'a'ux.


ητο δε ο Ισαακ ετων τεσσαρακοντα, οτε ελαβεν εις εαυτον γυναικα την Ρεβεκκαν, θυγατερα Βαθουηλ του Συρου απο Παδαν-αραμ, αδελφην Λαβαν του Συρου. 	 Caßcßâl chihab cuan re laj Isaac nak quixcßam lix Rebeca chokß rixakil. Lix Rebeca, aßan lix rabin laj Betuel aj arameo re li tenamit Padan-aram. Li ras lix Rebeca, aßan laj Labán.


Οι εναπολειφθεντες αυτου θελουσι ταφη εν θανατω και αι χηραι αυτου δεν θελουσι κλαυσει. 	 Ut eb li incßaß teßcâmk xban xtzßocajiqueb, caki yajel tâcamsînk reheb. Ut eb li xmâlcaßan incßaß teßyâbak xban xcamic lix bêlomeb.


περι δε του λογου, τον οποιον ωμιλησαμεν εγω και συ, ιδου, ο Κυριος ας ηναι μαρτυς μεταξυ εμου και σου εις τον αιωνα. 	 Ut li Kâcuaß tâtenkßânk ke re nak incßaß takakßet li kâtin li xkaye chi kibil kib.—


Ουαι εις τους ψηφιζοντας ψηφισματα αδικα και εις τους γραμματεις τους γραφοντας καταδυναστευσιν 	 Raylal tâchâlk saß êbên lâex li nequeqßue li chakßrab li moco tîc ta re xrahobtesinquileb li tenamit.


τοτε ο αυτος υπεστρεψεν απο των γλυπτων των προς τα Γαλγαλα και ειπε, Λογον κρυφον εχω προς σε, βασιλευ. Ο δε ειπε, Σιωπα. Και εξηλθον απ' αυτου παντες οι παρισταμενοι πλησιον αυτου. 	 Nak quicuulac nachß riqßuin li naßajej Gilgal bar cuanqueb cuiß li jalam ûch, laj Aod quisukßi riqßuin li rey Eglón ut quixye re: —At rey, cuan cßaßru nacuaj xyebal âcue âjunes, chan. Tojoßnak li rey Eglón quixye reheb li cuanqueb rochben nak teßxcanab xjunes. Ut eb aßan queßel chixjunileb.


Διοτι ησθε ποτε σκοτος, τωρα ομως φως εν Κυριω περιπατειτε ως τεκνα φωτος 	 Junxil quexcuan chak sa' xk'ojyînal ru li mâc. Abanan, anakcuan rehex chic li Kâcua' ut cuanquex chic sa' xcutan saken. Jo'can nak chexcuânk sa' xyâlal.


Και ειπε, Υπαγε, Δανιηλ διοτι οι λογοι ειναι κεκλεισμενοι και εσφραγισμενοι εως του εσχατου καιρου. 	 Quichakßoc ut quixye cue: —Ayu, at Daniel, xban nak ac xinye âcue nak anakcuan incßaß tâtaumânk ru chixjunil li cßaßak re ru aßin. Toj saß rosoßjiqueb li cutan tâtaumânk ru.


Εφανερωσα τας οδους μου, και μου εισηκουσας διδαξον με τα διαταγματα σου. 	 Ac xinye âcue chanru lin naßleb ut lâat xasume li xintzßâma châcuu. Anakcuan cßut taxak chicuu cßaßru tâcuaj tinbânu.


οι ιπποι οι μελανες οι εν τη μια εξερχονται προς την γην του βορρα, και οι λευκοι εξερχονται κατοπιν αυτων, και οι ποικιλοι εξερχονται προς την γην του νοτου. 	 Li carruaje li quelonbil xbaneb li cacuây kßek rixeb yôqueb chi xic saß li norte, ut li carruaje li quelonbil xbaneb li cacuây sak rixeb yôqueb chi xic saß li oeste li na-oc cuiß li sakße ut li quelonbil xbaneb li repex rixeb yôqueb chi xic saß li sur.—


Και εθυμωθη σφοδρα ο Αβενηρ δια τους λογους του Ις-βοσθε και ειπε, Κεφαλη κυνος ειμαι εγω, οστις καμνω σημερον ελεος προς τον οικον Σαουλ του πατρος σου, προς τους αδελφους αυτου και προς τους φιλους αυτου, εναντιον του Ιουδα, και δεν σε παρεδωκα εις την χειρα του Δαβιδ, ωστε να ελεγχης σημερον αδικιαν εις εμε περι της γυναικος ταυτης; 	 Cßajoß nak quijoskßoß laj Abner nak quirabi li quixye. Ut quixye re laj Is-boset: —¿Ma lâin ta biß tzßiß? ¿Ma yôquin ta biß chi cßanjelac chiruheb li ralal xcßajol laj Judá? Lâin tîc inchßôl chi cßanjelac chiru laj Saúl lâ yucuaß ut eb li rechßalal ut eb li ramîg. Incßaß xatinkßaxtesi saß rukß laj David. ¿Cßaßut nak nacaye nak yôquin chi mâcobc riqßuin li ixk aßin?


Και καθως οι αγγελοι ανεχωρησαν απ' αυτων εις τον ουρανον, οι ανθρωποι οι ποιμενες ειπον προς αλληλους. Ας υπαγωμεν λοιπον εως Βηθλεεμ και ας ιδωμεν το πραγμα τουτο το γεγονος, το οποιον ο Κυριος εφανερωσεν εις ημας. 	 Nak ac xcôeb li ángel sa' choxa, eb laj ilol xul que'oc chixyebal chi ribileb rib: -Yôkeb Belén ut takil chak li c'a'ru xc'ulman, li xtakla xyebal ke li Kâcua', chanqueb.


Εκχεε τον θυμον σου επι τα εθνη τα μη γνωριζοντα σε, και επι γενεας, αιτινες δεν επικαλουνται το ονομα σου διοτι κατεφαγον τον Ιακωβ και κατηναλωσαν αυτον και κατεφθειραν αυτον και ηρημωσαν την κατοικιαν αυτου. 	 Isi lâ joskßil saß xbêneb li xnînkal ru tenamit li incßaß nacateßxlokßoni. Isi lâ joskßil saß xbêneb li incßaß nequeßxyâba lâ cßabaß xban nak queßxsach ruheb li ralal xcßajol laj Jacob. Queßxsach ruheb chixjunileb ut queßxsach ajcuiß lix naßajeb.


Μη νομισητε οτι ηλθον να καταλυσω τον νομον η τους προφητας δεν ηλθον να καταλυσω, αλλα να εκπληρωσω. 	 Mêc'oxla nak xinchal chixsachbal xcuanquil li chak'rab li quiq'uehe' re laj Moisés chi moco li ac xole'xye li profeta. Inc'a' xinchal chixsachbal xcuanquil a'an. Xinchal ban re nak tâtz'aklok ru a'an.


Λαλησον προς τους υιους Ισραηλ, λεγων, την δεκατην πεμπτην ημεραν του εβδομου τουτου μηνος θελει εισθαι η εορτη των σκηνων επτα ημερας εις τον Κυριον. 	 —Tâye reheb laj Israel: Saß li oßlaju xbe li xcuuk li po têbânu li ninkße nak nequeyîb li cocß muhebâl riqßuin rukß cheß. Chiru cuukub cutan têbânu li ninkße aßin re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß.


Και υπεστρεψαν οι ποιμενες, δοξαζοντες και υμνουντες τον Θεον δια παντα οσα ηκουσαν και ειδον, καθως ελαληθησαν προς αυτους. 	 Ut chirix chic a'an eb laj ilol xul que'suk'i sa' lix na'ajeb. Yôqueb chixlok'oninquil ut yôqueb chixnimanquil ru li Kâcua' riq'uin li c'a'ru que'rabi ut que'ril xban nak chixjunil li que'ril, a'an jo' li quiyehe' reheb.


Τοτε προσελθων προς αυτον ο Πετρος, ειπε Κυριε, ποσακις αν αμαρτηση εις εμε ο αδελφος μου και θελω συγχωρησει αυτον; εως επτακις; 	 Ut laj Pedro quiâtinac ut quixye re li Jesús: -Kâcua', ¿jarub sut târûk tincuy xmâc li tâmâcobk chicuu? ¿Ma tento nak cuukub sut tincuy xmâc?-


Και εκαμεν ο Βαλακ καθως ειπεν ο Βαλααμ και προσεφεραν ο Βαλακ και ο Βαλααμ μοσχον και κριον εφ' εκαστον βωμον. 	 Laj Balac quixbânu joß quixye laj Balaam. Ut saß cuibal queßxmayeja junjûnk li toro ut junjûnk li têlom carner saß li junjûnk chi artal.


τρεις λεκαναι αμυγδαλοειδεις εις τον ενα κλαδον, εις κομβος και εν ανθος και τρεις λεκαναι αμυγδαλοειδεις εις τον αλλον κλαδον, εις κομβος και εν ανθος ουτως εκαμεν εις τους εξ κλαδους τους εξερχομενους εκ της λυχνιας. 	 Li junjûnk chi xnaßaj li candil chanchan rukß li cheß almendro nak queßxyîb. Queßxqßue oxib lix sahob ru joß rutzßußujil li almendro saß li cuakib chi xnaßajeb li candil.


οστις δεν εγεινε κατα νομον σαρκικης εντολης αλλα κατα δυναμιν ζωης ατελευτητου 	 Li Jesucristo inc'a' quixakabâc chok' aj tij jo' quixye li chak'rab. Xakabanbil ban chok' aj tij xban nak nim xcuanquil ut yo'yo chi junelic.


πλην εν ταις ημεραις σου δεν θελω καμει τουτο, χαριν Δαβιδ του πατρος σου εκ της χειρος του υιου σου θελω διαρρηξει αυτην 	 Abanan saß xcßabaß laj David lâ yucuaß incßaß tinmakß châcuu lâ cuanquil nak toj yoßyôkat. Tinbânu ban nak lâ cualal tâoc saß xcuanquil.


Δεν ηρωτησατε τους διαβαινοντας την οδον; και τα σημεια αυτων δεν καταλαμβανετε; 	 ¿Ma incßaß nequexpatzßoc riqßuineb li cristian li nequeßviajic? ¿Ma incßaß êrabiom li cßaßru nequeßxye?


Εν τω δεκατω ογδοω ετει της βασιλειας του Ιωσια εγεινε το πασχα τουτο. 	 Queßxninkßei li Pascua aßin nak yô cuakxaklaju chihab roquic chokß rey laj Josías.


διοτι δεν θελει εγκαταλειψει ο Κυριος τον λαον αυτου, δια το ονομα αυτου το μεγα, επειδη ηυδοκησεν ο Κυριος να σας καμη λαον αυτου 	 Saß xcßabaß lix lokßal, li Kâcuaß incßaß textzßektâna, xban nak aßan naraj nak lâexak lix tenamit.


Εις δε τας συγγενειας των υιων Μεραρι, των επιλοιπων εκ των Λευιτων, εδωκαν εκ της φυλης Ζαβουλων, την Ιοκνεαμ και τα περιχωρα αυτης, την Καρθα και τα περιχωρα αυτης, 	 Eb li ralal xcßajol laj Merari, li ralal laj Leví, li toj mâjiß nequeßxcßul reheb, eb aßan queßqßueheß xtenamiteb xbaneb li ralal xcßajol laj Zabulón. Aßaneb aßin li tenamit li quiqßueheß reheb: Jocneam, Carta,


Και ησυχασεν η βασιλεια του Ιωσαφατ διοτι ο Θεος αυτου εδωκεν εις αυτον αναπαυσιν κυκλοθεν. 	 Ut laj Josafat quicuan saß xcuanquil chi sa saß xchßôl xban nak li Kâcuaß quixqßueheb chi cuânc saß tuktûquil usilal eb li cuanqueb chi xjun sutam laj Judá.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Καλως εχουσιν οσα ελαλησαν. 	 Joßcan nak li Kâcuaß quixye cue, “Us li cßaßru xeßxye.


Ιδου, εγω εμοιρασα δια κληρου εις εσας ταυτα τα εναπολειφθεντα εθνη, δια κληρονομιαν εις τας φυλας σας, μετα παντων των εθνων τα οποια εξωλοθρευσα, απο του Ιορδανου εως της θαλασσης της μεγαλης, προς δυσμας ηλιου. 	 Lâin xinye êre bar cuan li naßajej li textzßak usta toj mâjiß nakêchani chixjunil. Mâcuaß caßaj cuiß li naßajej li ac xkêchani xinjeqßui êre riqßuin bûlic. Xinjeqßui aj ban cuiß êre chixjunil li naßajej li toj mâjiß nakêchani, li naticla chak cuan cuiß li nimaß Jordán ut nacuulac toj saß li palau Mediterráneo li cuan saß li oeste.


Θελεις λοιπον αγιασει αυτον διοτι αυτος τον αρτον του Θεου σου προσφερει αγιος θελει εισθαι εις σε διοτι αγιος ειμαι εγω ο Κυριος, ο αγιαζων υμας. 	 Eb laj tij teßoxlokßîk xban nak eb aßan li nequeßmayejac caxlan cua chicuu. Lâin li Kâcuaß. Lâin santo ut lâin ninsantobresin êre.


Γινωσκε δε τουτο, οτι εν ταις εσχαταις ημεραις θελουσιν ελθει καιροι κακοι 	 Nacuaj ajcui' nak tânau nak k'axal xiu xiu li cutan te'châlk chiku nak tânach'ok chak roso'jiqueb li cutan.


Και παλιν επεμψεν αλλον δουλον. Πλην αυτοι δειραντες και εκεινον και ατιμασαντες εξαπεστειλαν κενον. 	 Laj êchal re li acuîmk quixtakla jun chic lix môs riq'uineb. Ut jo'can ajcui' que'xbânu re a'an. Que'xhob ut que'xsac' ut quisuk'i a'an chi mâc'a' que'xq'ue re.


Ενω δε αυτος ωμιλει περι δικαιοσυνης και εγκρατειας και περι της μελλουσης κρισεως, ο Φηλιξ γενομενος εμφοβος απεκριθη Κατα το παρον υπαγε, και οταν λαβω καιρον θελω σε μετακαλεσει, 	 Ut nak laj Pablo yô chixch'olobanquil lix yâlal li tîquilal, li cuyuc ib, ut li rakba âtin châlel, quichal xxiu laj Félix. Quixye re laj Pablo. -Anakcuan ayu. Nak tixq'ue rib chicuu tintakla cui'chic âbokbal, chan.


τωρα λοιπον ομοσον προς εμε εδω εις τον Θεον, οτι δεν θελεις ψευσθη προς εμε, ουτε προς τον υιον μου, ουτε προς τους εγγονους μου αλλα κατα το ελεος, το οποιον εκαμα εις σε, θελεις καμει εις εμε, και εις την γην οπου παρωκησας. 	 Xban aßan, tintzßâma châcuu nak tâye cue saß xyâlal chiru li Kâcuaß Dios nak lâat incßaß tâbânu li incßaß us kiqßuin. Incßaß tâbânu li incßaß us riqßuineb li cualal, joß ajcuiß riqßuineb li ralal xcßajol eb aßan. Joß nak xinbânu li usilal âcue lâat, joßcan ajcuiß nak tâbânu li usilal ke lâo. Tâbânu ajcuiß usilal reheb li cristian li cuanqueb saß li naßajej li cuancat cuiß lâat, chan.


Οστις απωθει την διδασκαλιαν, αποστρεφεται την ψυχην αυτου αλλ' οστις ακουει τον ελεγχον, αποκτα συνεσιν. 	 Li ani incßaß naxqßue saß xchßôl lix kßusbal, aßan xjunes naxtzßektâna rib. Abanan li ani naxqßue saß xchßôl lix kßusbal naxtau xnaßleb.Li ani naxxucua ru li Kâcuaß naxtau xnaßleb. Ut li ani târaj tâqßuehekß xlokßal tento tixcubsi rib.


Ο σπερμολογος περιερχομενος αποκαλυπτει τα μυστικα δια τουτο μη σμιγου μετα του πλατυνοντος τα χειλη αυτου. 	 Li ani nacuulac chiru moloc âtin naxye resil li cßaßru cuan chi mukmu. Joßcan nak mêjunaji êrib riqßuineb li nequeßcuulac chiru jaloc âtin.


"Εις τον πρωτον μουσικον. Ψαλμος του Δαβιδ." Κυριε, εν τη δυναμει σου θελει ευφραινεσθαι ο βασιλευς και ποσον θελει υπεραγαλλεσθαι εν τη σωτηρια σου. 	 At Kâcuaß, li rey sa saß xchßôl xban nak xaqßue xcacuilal. Sa saß xchßôl xban nak lâat xatcoloc re.


και Βαιθ-λεβαωθ, και Σαρουεν, πολεις δεκατρεις, και τας κωμας αυτων. 	 Bet-lebaot ut Saruhén. Oxlaju chi tenamit li quiqßueheß reheb rochbeneb li cocß cßalebâl.


Κατα τινος εντρυφατε; κατα τινος επλατυνατε το στομα, εξετεινατε την γλωσσαν; δεν εισθε τεκνα ανομιας, σπερμα ψευδους, 	 ¿Ani li nequehob nak nequecßoxla? Ut, ¿ani li nequeseße? ¿Ani chi aj u nequebitzß lê re? ¿Ma mâcuaß ta biß lâex li ralal xcßajol li nequeßxkßetkßeti ribeb ut nequeßticßtißic?


και το θυσιαστηριον του ολοκαυτωματος μετα παντων των σκευων αυτου και τον νιπτηρα και την βασιν αυτου. 	 Têqßue li aceite chiru li artal bar tâcßatmânk cuiß li mayej ut têqßue chiru chixjunil li chßîchß li tâcßanjelak saß li artal. Têqßue ajcuiß chiru li pila li teßchßajok cuiß ut têqßue ajcuiß chiru lix cßochlebâl.


Ψαλατε εις τον Κυριον ασμα νεον διοτι εκαμε θαυμασια η δεξια αυτου και ο βραχιων ο αγιος αυτου ενηργησαν εις αυτον σωτηριαν. 	 Bichahomak li acß bich re xlokßoninquil li Kâcuaß xban li sachba chßôlej naxbânu. Xban nak tîc xchßôl li Kâcuaß, aßan xnumta saß xbêneb chixjunileb li xicß nequeßiloc re riqßuin lix nimal xcuanquil.


Και εκαμε Κυριος κατα τον λογον του Μωυσεως και εσηκωσε την κυνομυιαν απο του Φαραω, απο των θεραποντων αυτου και απο του λαου αυτου δεν εμεινεν ουδε μια. 	 Li Kâcuaß Dios quixbânu joß quixtzßâma laj Moisés. Quirisiheb chixjunileb li raxyât riqßuin laj faraón joß ajcuiß riqßuineb lix môs ut riqßuineb ajcuiß chixjunileb li tenamit. Tîc mâ jun chic quicana.Aban quixcacuubresi cuißchic xchßôl laj faraón ut incßaß quixcanabeb chi xic li tenamit.


φυλαξατε εαυτους εις την αγαπην του Θεου, προσμενοντες το ελεος του Κυριου ημων Ιησου Χριστου, εις ζωην αιωνιον. 	 Chenauhak nak nequexra li Dios ut inc'a' chicuibânk êch'ôl. Cheroybenihak nak tol-êlk li Kâcua' Jesucristo ut riq'uin lix nimal ruxtân tixq'ue lê yu'am chi junelic.


και θελετε λαβει ανα ενα αρχοντα αφ' εκαστης φυλης, δια να κληροδοτησωσι την γην 	 Tâbokeb ajcuiß li nequeßcßamoc be saß li junjûnk xtêpaleb laj Israel re nak teßtenkßânk chixjeqßuinquil li chßochß.


Εαν κατα ανθρωπον επολεμησα με θηρια εν Εφεσω, τι το οφελος εις εμε; αν οι νεκροι δεν ανασταινωνται, ας φαγωμεν και ας πιωμεν, διοτι αυριον αποθνησκομεν. 	 Ut cui inc'a' te'cuaclîk chi yo'yo li camenak, ¿c'a' raj ru tinra nak tinc'ul li raylal arin Efeso? Chanchan nak yôquin chi pletic riq'uineb li josk' aj xul nak cuanquin arin sa' xyânkeb li tenamit. Mâc'a' raj rajbal a'an cui inc'a' takac'ul kak'ajcâmunquil chirix li kacamic. K'axal us raj cui takabânu jo' li inc'a' neque'xpâb nak te'cuaclîk chi yo'yo li camenak li neque'xye cua'ako, uc'ako xban nak cuulaj ca'bej nococam.


Ενθυμηθητε τουτο και δειχθητε ανθρωποι ανακαλεσατε αυτο εις τον νουν σας, αποσταται. 	 Qßuehomak retal aßin, lâex aj mâc, ut chexxutânâk. Mêbalakßi êrib. Checßoxla chi us li xinye.


Και επειδη εκ της λαμπροτητος του φωτος εκεινου δεν εβλεπον, χειραγωγουμενος υπο των οντων μετ' εμου ηλθον εις Δαμασκον. 	 Ut lâin inc'a' chic nin-iloc xban nak k'axal nalemtz'un li chanchan xam. Ch'ilonbilin aj chic xbaneb li cuanqueb cuochben nak côin toj Damasco.


Ο δε Ιωθαμ εκοιμηθη μετα των πατερων αυτου, και εταφη μετα των πατερων αυτου εν πολει Δαβιδ του πατρος αυτου εβασιλευσε δε αντ' αυτου Αχαζ ο υιος αυτου. 	 Li rey Jotam quicam ut coxtau lix xeßtônil yucuaß. Quimukeß saß lix tenamit laj David. Ut aß chic laj Acaz li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Ενω δε εκαθητο επι του βηματος, απεστειλε προς αυτον η γυνη αυτου, λεγουσα Απεχε του δικαιου εκεινου διοτι πολλα επαθον σημερον κατ' οναρ δι' αυτον. 	 Nak laj Pilato c'ojc'o sa' lix na'aj li narakoc cui' âtin, li rixakil quixtakla xyebal re: -Mâc'a' tâbânu re li cuînk a'an xban nak mâc'a' xmâc. Sa' xc'aba' a'an nak k'axal ra xinmatq'ue chi k'ek, chan.


Εγω ειμαι ο ποιμην ο καλος, και γνωριζω τα εμα και γνωριζομαι υπο των εμων, 	 Lâin chanchanin jun châbil pastor. Lâin ninnau ruheb li cualal inc'ajol. Ut eb a'an neque'xnau cuu lâin.


Και θελεις καμει τραπεζαν εκ ξυλου σιττιμ δυο πηχων το μηκος αυτης, και μιας πηχης το πλατος αυτης, το δε υψος αυτης μιας πηχης και ημισειας 	 Têyîb ajcuiß junak mêx riqßuin li cheß acacia xcßabaß. Lajêb roßcßâl centímetro lix nimal rok ut ôb roxcßâl centímetro lix nimal ru. Ôb xcâcßâl centímetro xnajtil xteram.


Και ελαλησεν ο λαος κατα του Θεου και κατα του Μωυσεως, λεγοντες, Δια τι ανεβιβασας ημας εξ Αιγυπτου δια ν' αποθανωμεν εν τη ερημω; διοτι αρτος δεν ειναι και υδωρ δεν ειναι και η ψυχη ημων αηδιασε τον αρτον τουτον, τον ελαφρον. 	 Queßxcuechßi rix li Dios ut queßxcuechßi ajcuiß laj Moisés ut queßxye: —¿Cßaßut nak xoâcuisi chak Egipto? ¿Ma xoâcßam chak saß li chaki chßochß re tocâmk? Arin mâcßaß haß re takucß ut mâcßaß cua. Xotitzß riqßuin li tzacaêmk aßin. Incßaß sa, chanqueb.


Και οι ανδρες Ισραηλ απηριθμηθησαν, εκτος του Βενιαμιν, τετρακοσιαι χιλιαδες ανδρων συροντων ρομφαιαν παντες ουτοι ανδρες πολεμου. 	 Ut eb li cuînk aj Israel li queßcôeb chi pletic riqßuineb laj Benjamín, cuanqueb câhib ciento mil li cuînk li cuanqueb xchßîchß. Chixjunileb li cuînk aßan nequeßxnau pletic.


και παραλαβων τους αδελφους αυτου μεθ' εαυτου, κατεδιωξεν οπισω αυτου οδον επτα ημερων και επροφθασεν αυτον εν τω ορει Γαλααδ. 	 Laj Labán quixchßutubeb li rechßalal ut queßxtâke laj Jacob. Toj chiru cuukub cutan coxeßxtau saß li tzûl Galaad.


σεις εισθε οι ευλογημενοι του Κυριου, του ποιησαντος τον ουρανον και την γην. 	 Aß ta li nimajcual Dios li quiyîban re li choxa ut li ruchichßochß chi-osobtesînk êre.


Ιδου, νηστευετε δια δικας και εριδας και γρονθιζετε ασεβως μη νηστευετε, καθως την σημερον, δια να ακουσθη ανωθεν η φωνη σας. 	 Nak yôquex chi ayunic yôquex ajcuiß chi pletic ut nequesacß êrib chi ribil êrib. Incßaß naru têbânu lê ayûn chi joßcan cui têraj nak lâin tincuabi lê tij toj saß choxa.


Και με εφερεν εις την εξωτεραν αυλην και ιδου, θαλαμοι και λιθοστρωτον κατεσκευασμενον εν τη αυλη κυκλω κυκλω τριακοντα θαλαμοι επι του λιθοστρωτου. 	 Chirix aßan li cuînk quinixcßam saß li nebâl li cuan chirix. Aran chiru li tzßac yîbanbil lajêb xcaßcßâl li cocß naßajej chixjun sutam li nebâl. Ut tusbil li xan saß li nebâl.


Ιδου, εγω θελω αποστειλει προς εσας Ηλιαν τον προφητην, πριν ελθη η ημερα του Κυριου η μεγαλη και επιφανης 	 Relic chi yâl lâin tintakla li profeta Elías êriqßuin nak toj mâjiß nacuulac xkßehil nak tinrakok âtin. Li cutan aßan kßaxal lokß, abanan kßaxal xiu xiu ajcuiß.Aßan tixtenkßaheb li yucuaßbej ut li alalbej re nak teßxcßam cuißchic rib saß usilal. Ut cui incßaß teßxcßam ribeb saß usilal, lâin tinsach ruheb ut tintzßektâna lix naßajeb, chan li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Ηλθον λοιπον και εβοησαν προς τους θυρωρους της πολεως και ανηγγειλαν προς αυτους, λεγοντες, Ηλθομεν εις το στρατοπεδον των Συριων, και ιδου, δεν ητο εκει ανθρωπος ουδε φωνη ανθρωπου, ειμη ιπποι δεδεμενοι και ονοι δεδεμενοι και σκηναι καθως ευρισκοντο. 	 Joßcan nak queßel saß li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb laj Siria ut queßcôeb saß li tenamit Samaria. Nak queßcuulac saß li oquebâl re li tenamit, queßxjap reheb chixbokbaleb li soldado li yôqueb chi cßacßalênc. Queßxye reheb: —Lâo xocuulac chak saß lix muhebâleb laj Siria. Mâ aniheb chic aran. Mâ ani na-ecßan aran. Eb lix cacuây ut eb lix bûr bacßbôqueb. Yîbanbil ajcuiß lix muhebâleb xeßcana, chanqueb.


Δυναται τις να κρυφθη εν κρυφιοις τοποις και εγω να μη ιδω αυτον; λεγει Κυριος. Δεν πληρω εγω τον ουρανον και την γην; λεγει Κυριος. 	 ¿Ma naru ta biß nequeßxmuk rib li cristian chicuu? ¿Ma cuan ta biß junak naßajej li incßaß nacuil lâin? Lâin cuanquin yalak bar, joß saß choxa joß saß ruchichßochß.


Και ειδε, και ιδου, ο βασιλευς ιστατο πλησιον του στυλου κατα το εθος, και οι αρχοντες και οι σαλπιγκται πλησιον του βασιλεως και πας ο λαος της γης εχαιρε και εσαλπιζε με σαλπιγγας. Και διερρηξεν η Γοθολια τα ιματια αυτης και εβοησε, Προδοσια, προδοσια 	 Quiril li rey xakxo chixcßatk li rokechal li templo li cuan saß li oquebâl joß cßaynakeb chixbânunquil li rey. Laj Joás sutsu xbaneb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldado joß eb ajcuiß li nequeßxyâbasi li trompeta. Eb li tenamit yôqueb chixjapbal reheb xban xsahil xchßôleb ut yôqueb chixyâbasinquil li trompeta. Lix Atalía quixpej li rakß ut quixjap re chixyebal: —¡Xineßxbalakßi! chan.


και εγειναν πασαι αι ημεραι του Λαμεχ επτακοσια εβδομηκοντα επτα ετη και απεθανε. 	 Laj Lamec cuukub ciento riqßuin cuuklaju xcâcßâl chihab cuan re nak quicam.Ut nak ac cuan ôb ciento chihab re laj Noé, queßcuan oxib li ralal. Aßan aßin lix cßabaßeb: laj Sem, laj Cam, ut laj Jafet.


Δια τι εστρωθησαν κατα γης οι ανδρειοι σου; δεν στεκουσι, διοτι ο Κυριος απεσπρωξεν αυτους. 	 ¿Cßaßut nak xtßaneß lê dios li cau cuiß êchßôl? Xtßaneß xban nak li Kâcuaß quixtßan.


Ουτος ητο εκ των υιων του Φαρες, αρχων παντων των αρχοντων των στρατευματων δια τον πρωτον μηνα. 	 Laj Jasobeam, xcomoneb li ralal xcßajol laj Fares, aßan li quitaklan saß xbêneb li soldado li queßcßacßalen re li tenamit saß li xbên po.


Ο Θεος ομως ανεστησεν αυτον εκ νεκρων 	 Abanan li Dios quixcuaclesi cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak.


Και ταυτα θελουσιν εισθαι τα αρκτικα ορια σας απο της μεγαλης θαλασσης θελετε θεσει οριον σας το ορος Ωρ 	 Li nubâl saß li norte tâticlâk saß li palau Mediterráneo ut tâcuulak toj saß li tzûl Hor.


Επειδη οστις δεν ειναι καθ' ημων, ειναι υπερ ημων. 	 Li ani inc'a' xic' na-iloc ke, a'an na-oquen chikix.


ετι διωρισας προφητας, να κηρυττωσι περι σου εν Ιερουσαλημ, λεγοντες, Ειναι βασιλευς εν Ιουδα και τωρα θελει απαγγελθη προς τον βασιλεα κατα τους λογους τουτους ελθε λοιπον τωρα, και ας συμβουλευθωμεν ομου. 	 Ut x-el ajcuiß resil nak ac xaxakabeb li profeta re teßxye resil Jerusalén nak lâat chic tat-oc chokß rey aran Judá. Ut chixjunil aßan naru nacuulac resil riqßuin li rey Artajerjes. Joßcan nak yôquin chixyebal âcue nak tatchâlk cuiqßuin re nak takacßûb ru cßaßru takabânu, chan cue.


και εδωκαν εις αυτους την Χεβρων εν γη Ιουδα και τα περιχωρα αυτης κυκλω αυτης. 	 Quiqßueheß reheb li tenamit Hebrón li cuan saß xcuênt Judá, joß eb ajcuiß li cocß cßalebâl li cuan chi xjun sutam.


Συλλαμβανουσι πονηριαν και γεννωσι ματαιοτητα, και η καρδια αυτων μηχαναται δολον. 	 Eb aßan junes mâusilal nequeßxcßoxla. Ut moco caßaj cuiß ta nequeßxcßoxla. Nequeßxbânu ajcuiß li cßaßru nequeßxcßoxla. Junes balakßînc nequeßxbânu, chan laj Elifaz.


Ετρεχετε καλως τις σας ημποδισεν ωστε να μη πειθησθε εις την αληθειαν; 	 Us nak quetiquib chak pâbânc junxil. ¿Ani xtacchi'in êre nak inc'a' chic yôquex chixpâbanquil li yâl?


Ουαι εις τον στεφανον της υπερηφανιας των μεθυσων του Εφραιμ, των οποιων η ενδοξος ωραιοτης ειναι ανθος μαραινομενον οιτινες επι της κορυφης των παχειων κοιλαδων κατακυριευονται υπο του οινου. 	 Raylal tâchâlk saß êbên lâex li ralal xcßajol laj Efraín. Xenimobresi êrib riqßuin li nimla tenamit Samaria li cuan saß li ru takßa li cuan cuiß li châbil chßochß. Ut cßajoß lê kßetkßetil. Yô chi sachc lix lokßal li tenamit Samaria xban nak junes calâc chic nequeßxbânu. Chanchan li utzßußuj li yô chi chakic.


Ας εξερχωμεθα λοιπον προς αυτον εξω του στρατοπεδου, τον ονειδισμον αυτου φεροντες 	 Kacanabak li kanajter na'leb ut chikatâkehak li Jesucristo usta toj yôko chi c'uluc raylal sa' xc'aba' a'an.


εκεινον, τον οποιον ο Πατηρ ηγιασε και απεστειλεν εις τον κοσμον, σεις λεγετε οτι βλασφημεις, διοτι ειπον, Υιος του Θεου ειμαι; 	 Li Acuabej Dios xsic'oc cuu ut xinixtakla chak sa' ruchich'och'. ¿C'a'ut nak nequeye lâex nak yôquin chixmajecuanquil li Dios riq'uin nak ninye nak lâin li Ralal?


και την σημερον αι δεσποιναι της Περσιας και της Μηδιας, οσαι ηκουσαν περι της πραξεως της βασιλισσης, θελουσι λαλησει ουτω προς παντας τους αρχοντας του βασιλεως εντευθεν μεγαλη περιφρονησις και οργη 	 Ut anakcuan eb li rixakil li cuanqueb xcuanquil saß xyânkeb laj Media ut eb laj Persia cau chic teßrâtina lix bêlomeb xban nak teßrabi li cßaßru xbânu li reina Vasti. Teßjoskßok chiruheb lix bêlom ut tâcuânk chßaßajquilal chi joßcan.


ειτε καλον και ειτε κακον, θελομεν υπακουσει εις την φωνην Κυριου του Θεου ημων, προς τον οποιον ημεις σε αποστελλομεν, δια να γεινη καλον εις ημας, οταν υπακουσωμεν εις την φωνην Κυριου του Θεου ημων. 	 Lâo takabânu li cßaßru tixye âcue li Kâcuaß, usta us chiku, usta incßaß. Lâo yôco chixtzßâmanquil châcuu nak tattijok chiru li Kâcuaß li kaDios. To-abînk chiru re nak us toêlk, chanqueb.


Και τοτε θελω ομολογησει προς αυτους οτι ποτε δεν σας εγνωρισα φευγετε απ' εμου οι εργαζομενοι την ανομιαν. 	 Ut lâin tinye reheb, "Lâex mâcua'ex cualal inc'ajol. Lâin inc'a' ninnau êru. Elenkex chicuu, ex aj bânuhom mâusilal."


Εξευρεις τουτο, οτι με απεστραφησαν παντες οι εν τη Ασια, εκ των οποιων ειναι ο Φυγελλος και ο Ερμογενης. 	 Lâat nacanau nak chixjunileb laj pâbanel li cuanqueb Asia xine'xcanab injunes. Sa' xyânkeb a'an cuanqueb laj Figelo ut laj Hermógenes.


Και διηλθεν η φημη αυτου εις ολην την Συριαν, και εφερον προς αυτον παντας τους κακως εχοντας υπο διαφορων νοσηματων και βασανων συνεχομενους και δαιμονιζομενους και σεληνιαζομενους και παραλυτικους, και εθεραπευσεν αυτους 	 Quicuulac resil sa' chixjunil li na'ajej Siria li c'a'ru yô chixbânunquil li Jesús aran Galilea. Ut que'xc'am riq'uin chixjunileb li yaj. Q'uila pây ru lix yajeleb ut lix raylaleb. Cuan li toj nak'ehin xyajeleb. Ut cuan li cuanqueb mâus aj musik'ej riq'uineb ut cuanqueb ajcui' li sic. Ut li Jesús naxq'uirtesiheb.Ut quitâkêc xbaneb li q'uila tenamit. Cuan li que'chal chak Galilea. Cuan li que'chal chak Decápolis. Cuan li que'chal chak Jerusalén. Cuan li que'chal chak Judea jo' ajcui' jun pac'al li nima' Jordán.


εις τους οποιους απεκαλυφθη οτι ουχι δι' εαυτους, αλλα δι' ημας υπηρετουν αυτα, τα οποια τωρα ανηγγελθησαν προς εσας δια των κηρυξαντων το ευαγγελιον εις εσας εν Πνευματι Αγιω τω αποσταλεντι απ' ουρανου, εις τα οποια επιθυμουσιν οι αγγελοι να παρακυψωσι. 	 Li c'a'ru quixc'utbesi chak li Dios chiruheb li profeta junxil inc'a' tâc'ulmânk nak toj cuanqueb a'an. Tâc'ulmânk ban sa' li cutan nak cuanquex lâex. Eb li profeta que'xch'olob chêru lix yâlal a'in, li quic'ute' chak chiruheb xban li Santil Musik'ej li taklanbil chak xban li Dios. Ut eb li ángel que'raj ajcui' raj xtaubal ru chixjunil li c'a'ak re ru a'in.


ουδεις θελει αποκαμει ουδε προσκρουσει μεταξυ αυτων ουδεις θελει νυσταξει ουδε κοιμηθη ουδε η ζωνη της οσφυος αυτων θελει λυθη, ουδε το λωριον των υποδηματων αυτων θελει κοπη 	 Mâ jun reheb lix soldado li tenamit aßan lublûkeb. Ut mâ jun reheb teßxtich rokeb, chi moco teßchâlk xcuara. Ut mâ jun reheb tâhitekß lix cßâmal xsaßeb, chi moco tâtßupekß xcßâmal lix xâbeb.


Και παντα τα κερατα των ασεβων θελω συντριψει τα δε κερατα των δικαιων θελουσιν υψωθη. 	 Tinqßue xlokßal li Dios xban nak aßan târisiheb xcuanquil li incßaß useb xnaßleb. Abanan tixnimobresi xcuanquil li tîqueb xchßôl.


Και ο ναος και το αγιαστηριον ειχον δυο θυρωματα. 	 Cuan cuib li puerta re li templo. Li jun cuan saß li Santil Naßajej ut li jun chic cuan saß li Lokßlaj Santil Naßajej.


Οστις ειναι αφρων, ας στραφη εδω και, προς τους ενδεεις φρενων, λεγει προς αυτους, 	 Queßoc chixyebal reheb li toj sâjeb: —Quimkex lâex li mâcßaß ênaßleb. Lâex li incßaß nequetau xyâlal, châlkex.


Εν δε τοις Λυστροις εκαθητο ανηρ τις αδυνατος τους ποδας, χωλος υπαρχων εκ κοιλιας μητρος αυτου, οστις ποτε δεν ειχε περιπατησει. 	 Aran Listra cuan jun li cuînk inc'a' naru nabêc. Chalen sa' xca'ch'inal inc'a' us li rok. Li cuînk a'an chunchu aran.


Και τις οιδεν αν θελη εισθαι σοφος η αφρων; και ομως θελει εξουσιασει επι παντος του μοχθου μου, τον οποιον εμοχθησα και εις τον οποιον εδειξα την σοφιαν μου υπο τον ηλιον ματαιοτης και τουτο. 	 Mâ ani nanaßoc re ma cuan xnaßleb malaj ut mâcßaß li tâoc chokß cuêkaj. Incßaß ninnau ma cuan xnaßleb li tâêchanînk re li cßaßru cue li xinqßue inchßôl xcßanjelanquil riqßuin lin naßleb. Joßcan nak chixjunil li cßaßru xinbânu, mâcßaß na-oc cuiß.


Λεγουσι παντοτε προς τους καταφρονουντας με, Ο Κυριος ειπεν, Ειρηνη θελει εισθαι εις εσας και λεγουσι προς παντα περιπατουντα κατα τας ορεξεις της καρδιας αυτου, Δεν θελει ελθει κακον εφ' υμας 	 Rajlal nequeßxye reheb li xicß nequeßiloc cue, “Li Kâcuaß xye nak texcuânk saß tuktûquil usilal”. Ut nequeßxye ajcuiß reheb li nequeßxqßue xchßôl chixbânunquil li cßaßru nequeßraj xjuneseb, “Bânuhomak li cßaßru nequeraj. Mâcßaß têcßul”, chanqueb.


Και υψωσας ο Ααρων τας χειρας αυτου προς τον λαον, ευλογησεν αυτους και κατεβη, αφου προσεφερε την περι αμαρτιας προσφοραν και το ολοκαυτωμα και τας ειρηνικας προσφορας. 	 Nak quirakeß xqßuebaleb li mayej re xtzßâmanquil xcuybal li mâc ut li cßatbil mayej joß ajcuiß li mayej re xcßambal ribeb saß usilal riqßuin li Dios, laj Aarón quixtaksi li rukß saß xbêneb li tenamit ut quixtzßâma chiru li Dios nak târosobtesiheb li tenamit. Chirix aßan qui-el chiru li artal.


Και προσκαλεσας δυο τινας των εκατονταρχων, ειπεν Ετοιμασατε διακοσιους στρατιωτας δια να υπαγωσιν εως Καισαρειας, και εβδομηκοντα ιππεις και διακοσιους λογχοφορους, απο τριτης ωρας της νυκτος, 	 Li coronel quixtakla xc'ambal cuib li capitán ut quixye reheb nak te'xcauresi cuib ciento chi soldado, ut lajêb xcâc'âl li te'xic chirix cacuây ut cuib ciento li cuanqueb xlâns re te'xic toj Cesarea sa' belêb ôr re k'ojyîn.


Εις τον οποιον οι πατερες ημων δεν ηθελησαν να υπακουσωσιν, αλλ' απεβαλον και εστραφησαν εν ταις καρδιαις αυτων εις Αιγυπτον 	 Abanan eb li kaxe'tônil yucua' inc'a' que'raj xpâbanquil li c'a'ru quixye. Que'xtz'ektâna ban ut que'raj raj suk'îc cui'chic Egipto.


Ο ασεβης θελει ιδει και θελει οργισθη θελει τριξει τους οδοντας αυτου και θελει αναλυθη η επιθυμια των ασεβων θελει απολεσθη. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb nequeßxqßue retal nak osobtesinbil li châbil xnaßleb. Nequeßjoskßoß xban. Xicß chic nequeßril ut nequeßraj xbânunquil mâusilal re. Abanan incßaß teßrûk.


Και εφαγον και επιον, αυτος και οι ανθρωποι οι μετ' αυτου, και διενυκτερευσαν και αφου εσηκωθησαν το πρωι, ειπεν, Εξαποστειλατε με προς τον κυριον μου. 	 Ut lix môs laj Abraham joß eb ajcuiß li rochben queßqßueheß xcua rucßa. Ut aran ajcuiß queßcuar. Joß cuulajak chic lix môs laj Abraham quixye reheb: —Anakcuan raj toxic riqßuin lin patrón, chan.


καθως ειναι γεγραμμενον Εδωκεν εις αυτους ο Θεος πνευμα νυσταγμου, οφθαλμους δια να μη βλεπωσι και ωτα δια να μη ακουωσιν, εως της σημερον ημερας. 	 Jo'ca'in tz'îbanbil sa' li Santil Hu: Que'canabâc xban li Dios jo' eb li âleb xch'ôl li inc'a' neque'xtau xyâlal. Cuanqueb xnak' ru ut inc'a' neque'ril c'a'ru li us. Cuanqueb xxic ut inc'a' neque'raj rabinquil lix yâlal. Chalen anakcuan inc'a' neque'raj xtaubal xyâlal. (Isa. 29:10)


Ασπασθητε τον Ουρβανον τον συνεργον ημων εν Χριστω, και τον Σταχυν τον αγαπητον μου. 	 Ut cheq'ue xsahil xch'ôl laj Urbano li kech aj c'anjelil sa' xc'aba' li Cristo, ut laj Estaquis li ninra.


υιοι Λεβανα, υιοι Αγαβα, υιοι Ακκουβ, 	 laj Lebana, laj Hagaba, laj Acub,


Παν κλημα εν εμοι με φερον καρπον, εκκοπτει αυτο, και παν το φερον καρπον, καθαριζει αυτο, δια να φερη πλειοτερον καρπον. 	 Li ani inc'a' naxbânu li c'a'ru naraj lin Yucua', a'an chanchan li ruk' li che' li na-isîc xban nak inc'a' naûchin. Abanan li ani naxbânu li c'a'ru naraj lin Yucua', a'an chanchan li ruk' li che' li naûchin. Ut li na-iloc re naxsabesi re nak tixq'ue nabal li ru.


Και ειπεν ο Ησαυ, Δικαιως εκαλεσθη το ονομα αυτου Ιακωβ, διοτι τωρα δευτεραν ταυτην φοραν με υπεσκελισεν ελαβε τα πρωτοτοκια μου, και ιδου, τωρα ελαβε και την ευλογιαν μου. Και ειπε, Δεν εφυλαξας δι' εμε ευλογιαν; 	 Laj Esaú quixye re lix yucuaß: —Mâre xban aßan nak xeqßue aj Jacob chokß xcßabaß. Ac xcaß sut xbânunquil cue chi joßcaßin. Xbên cua quixmakß chicuu li primogenitura. Ut anakcuan xmakß cuißchic chicuu li usilal li oc raj cue xcßulbal riqßuin li Dios. ¿Ma incßaß ta biß naru tinâcuosobtesi ajcuiß lâin? chan laj Esaú.


διοτι δεν κατωκησα εν οικω, αφ' ης ημερας ανεβιβασα τον Ισραηλ εξ Αιγυπτου, μεχρι της ημερας ταυτης αλλ' ημην απο σκηνης εις σκηνην και απο κατασκηνωματος εις κατασκηνωμα. 	 Relic chi yâl nak lâin incßaß xincuan saß junak châbil cab chalen saß li cutan nak quicuisiheb lin tenamit aran Egipto toj chalen anakcuan. Nincuan ban saß li tabernáculo, li muhebâl yîbanbil riqßuin tßicr.


Και ιδου, ανθρωπος τις υδρωπικος ητο εμπροσθεν αυτου. 	 Aran cuan jun li cuînk sip xakxo chiru li Jesús.


Κρινατε σεις καθ' εαυτους ειναι πρεπον γυνη να προσευχηται εις τον Θεον ασκεπης; 	 ¿C'a'ru nequec'oxla lâex? ¿Ma us nak li ixk tâtijok chiru li Dios cui inc'a' tixtz'ap lix jolom?


Και ευλογησαν την Ρεβεκκαν και ειπον προς αυτην, Αδελφη ημων εισαι, ειθε να γεινης εις χιλιαδας μυριαδων, και το σπερμα σου να εξουσιαση τας πυλας των εχθρων αυτου 	 Queßxye re lix Rebeca: —Li Kâcuaß Dios taxak chi-osobtesînk âcue. Ut cheßcuânk taxak nabal lâ cualal âcßajol. Ut nimak taxak xcuanquil eb lâ cualal âcßajol li teßcuânk chiruheb li xicß teßilok reheb aßan, chanqueb re.


Και λαβων αρτον, ευχαριστησας εκοψε και εδωκεν εις αυτους, λεγων Τουτο ειναι το σωμα μου το υπερ υμων διδομενον τουτο καμνετε εις την ιδικην μου αναμνησιν. 	 Ut quixchap li caxlan cua, quixbantioxi chiru li Dios, tojo'nak quixjachi ut quixq'ue reheb lix tzolom ut quixye: -A'an a'in lin tz'ejcual, k'axtesinbil re camsîc sa' êc'aba' lâex. Chebânuhak re xjulticanquil lin camic, chan.


Ω να ητο τις να με ηκουεν. Ιδου, η επιθυμια μου ειναι να απεκρινετο ο Παντοδυναμος εις εμε, και ο αντιδικος μου να εγραφε βιβλιον. 	 Us raj nak cuan ta ani tâabînk re li cßaßru yôquin chixyebal. Cßojcßo inchßôl riqßuin li nimajcual Dios. Ninnau nak aßan tixye nak mâcßaß inmâc, usta eb li xicß nequeßiloc cue teßxye nak cuan inmâc.


αλλ' εαν δεν ηναι διερμηνευτης, ας σιωπα εν τη εκκλησια, ας λαλη δε προς εαυτον και προς τον Θεον. 	 Abanan cui mâ ani naru tâjalok ru li jalanil âtin, inc'a' te'âtinak sa' jalanil âtin sa' li ch'utubaj ib. Yal sa' xch'ôleb ban te'âtinak chiru li Dios.


Και εζησεν ο Σηθ εκατον πεντε ετη, και εγεννησε τον Ενως 	 Ac cuan jun ciento riqßuin ôb chihab re laj Set nak quiyoßla laj Enós li ralal.


Θελεις εισαγαγει αυτους και φυτευσει αυτους εις το ορος της κληρονομιας σου, τον τοπον, Κυριε, τον οποιον ητοιμασας δια κατοικιαν σου, το αγιαστηριον, Κυριε, το οποιον αι χειρες σου εστησαν. 	 Toâcßam saß li tzûl li sicßbil ru âban li cuan saß li naßajej li xayechißi chak ke junxilaj. Toâqßue chi cuânc saß li naßajej li xakabanbil âban re nak tatkalokßoni.


Και ειπεν ο Βαλααμ προς τον Βαλακ, Ιδου, ηλθον προς σε εχω τωρα την δυναμιν να λαλησω τι; οντινα λογον βαλη ο Θεος εις το στομα μου, τουτον θελω λαλησει. 	 Quichakßoc laj Balaam ut quixye: —Arin cuanquin anakcuan. Abanan incßaß naru tinâtinak yal injunes. Tento nak tinye li cßaßru naxcßut chicuu li Kâcuaß, chan.


Και θελεις καμει τους μοχλους εκ ξυλου σιττιμ, και θελεις περικαλυψει αυτους με χρυσιον, δια να βασταζηται η τραπεζα δι' αυτων. 	 Têyîb riqßuin li cheß acacia li cuib chi cheß tîc rix ut têletz li tzßakal oro chiru. Riqßuin li cheß aßan têpako li mêx.


Ταυτην την παραβολην ειπε προς αυτους ο Ιησους εκεινοι ομως δεν ενοησαν τι ησαν ταυτα, τα οποια ελαλει προς αυτους. 	 A'an a'in li jaljôquil ru âtin li quixye li Jesús reheb. Abanan inc'a' que'xtau ru lix yâlal.


ενδυναμωθητε, Φιλισταιοι, και σταθητε ως ανδρες, δια να μη γεινητε δουλοι εις τους Εβραιους, καθως αυτοι εσταθησαν δουλοι εις εσας σταθητε ως ανδρες, και πολεμησατε αυτους. 	 Cauhak taxak kachßôl lâo aj filisteo. Cau taxak topletik riqßuineb re nak incßaß teßnumtâk saß kabên. Mâre anchal tocanâk rubel xcuanquileb joß nak xeßcuan rubel kacuanquil lâo, chanqueb.


Δεν θελεις βεβηλωσει την θυγατερα σου, καθιστων αυτην πορνην μηπως ο τοπος πεση εις πορνειαν και γεμιση ο τοπος απο ασεβειας. 	 Mêcßut xxutân lê rabin riqßuin xqßuebal xlesêns chixcßayinquil ribeb nak nequeßxlokßoni li jalanil dios. Cui têbânu chi joßcan tânumtâk li mâusilal saß li naßajej aßin.


εν τω οποιω ειναι κεκρυμμενοι παντες οι θησαυροι της σοφιας και της γνωσεως. 	 Riq'uin li Cristo naru nakatau li kana'leb xban nak ca'aj cui' riq'uin li Cristo cuan li tz'akal yâl ut a'an naxnau chixjunil.


Και θελει θεωρησει ο ιερευς το κρεας το ζων και θελει κρινει αυτον ακαθαρτον το ζων κρεας ειναι ακαθαρτον ειναι λεπρα. 	 Laj tij târil cuißchic lix ra. Cui teto ru lix ra, aßan retalil nak saklep rix. Ut laj tij tixye nak muxbil ru.


αφου ιδωσι την μετα φοβου καθαραν διαγωγην σας. 	 Mâre te'pâbânk lê bêlom nak te'xq'ue retal nak neque-oxlok'iheb ut châbil êna'leb.


Και θελει εξαλειψει Κυριος ο Θεος σου τα εθνη εκεινα απ' εμπροσθεν σου ολιγον κατ' ολιγον δεν δυναται να αφανισης αυτους παραυτα, δια να μη πληθυνθωσιν εναντιον σου τα θηρια του αγρου. 	 Chi caßchßinkil li Kâcuaß lê Dios târisiheb li tenamit aßan chêru nak yôkex chi xic. Incßaß naru têsacheb ru chi junaj cua re nak incßaß teßtâmk li joskß aj xul saß lê naßaj re nak incßaß texchßißchßißîk xbaneb.


Ειπε δε Κυριος προς τον Μωυσην, Εκτεινον την χειρα σου επι την γην της Αιγυπτου δια την ακριδα, δια να αναβη επι την γην της Αιγυπτου και να καταφαγη παντα τον χορτον της γης, παν ο, τι η χαλαζα αφηκε. 	 Tojoßnak li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Taksi lâ cuukß saß xbên li tenamit re nak teßchâlk laj sâcß. Chixjunil li cheßcßam saß li tenamit Egipto li incßaß qui-osoß xban li sakbach, eb laj sâcß talajeßxcuaß chixjunil, chan li Kâcuaß Dios.


δεν ειναι εδω διοτι ανεστη, καθως ειπεν. Ελθετε, ιδετε τον τοπον οπου εκειτο ο Κυριος. 	 Mâ ani chic arin. Ac xcuacli chi yo'yo jo' quixye êre. Quimkex arin. Ilomak lix na'aj bar que'xq'ue cui' li Kâcua'.


Και ο Ιουδας ανεβη και παρεδωκεν ο Κυριος τους Χαναναιους και τους Φερεζαιους εις την χειρα αυτων και επαταξαν εξ αυτων εν Βεζεκ δεκα χιλιαδας ανδρων. 	 Joßcan nak eb li ralal xcßajol laj Judá queßcôeb chi pletic. Ut li Kâcuaß Dios quixtenkßaheb chi numtâc saß xbêneb laj cananeo ut laj ferezeo. Queßxcamsiheb lajêb mil chi cuînk saß li naßajej Bezec.


Και εκοιμηθη ο Αχααβ μετα των πατερων αυτου, και εβασιλευσεν αντ' αυτου Οχοζιας ο υιος αυτου. 	 Laj Acab quicam, ut aß chic laj Ocozías li ralal qui-oc saß xcuanquil chokß rêkaj.


Οι δε Λευιται δεν συνηριθμηθησαν μεταξυ των υιων Ισραηλ, καθως προσεταξε Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Eb laj levita incßaß queßajlâc rochbeneb li jun chßol chic laj Israel xban nak li Kâcuaß quixye re laj Moisés nak incßaß teßajlâk.Eb laj Israel queßxbânu joß quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß. Queßxyîb lix muhebâleb ut queßxxakab xbandêreb joß quiyeheß reheb. Ut queßbêc chi chßûtal, aß yal chanru xqßuial li ralal xcßajol lix yucuaßeb.


Και ηλθεν η Αβιγαια προς τον Ναβαλ και ιδου, ειχε συμποσιον εν τω οικω αυτου, ως συμποσιον βασιλεως και η καρδια του Ναβαλ ητο ευθυμος εν αυτω, και ητο εις ακρον μεθυσμενος οθεν δεν απηγγειλε προς αυτον ουδεν, μικρον μεγα, εως της αυγης. 	 Lix Abigail cô cuißchic saß rochoch. Ut laj Nabal yô chi ninkßeîc chi sa saß xchßôl nak quicuulac joß nak nequeßninkßeîc li rey ut tâcalâk. Joßcan nak lix Abigail mâcßaß quixye re toj saß li cutan jun chic.


"Ψαλμος του Δαβιδ." Ευλογει, η ψυχη μου, τον Κυριον και παντα τα εντος μου το ονομα το αγιον αυτου. 	 Tinqßue xlokßal li Kâcuaß chi anchal inchßôl. Chi anchal li cuâm tinqßue xlokßal. Tinnima lix santil cßabaß.


Η παγις αυτου ειναι κεκρυμμενη εν τη γη, και η ενεδρα αυτου επι της οδου. 	 Li raßal tâqßuehekß chi mukmu saß lix be ut nak tânumekß aran, tâtßanekß saß li raßal.


Και ο πατηρ αυτων εδωκεν εις αυτους δωρα πολλα αργυριου και χρυσιου και πολυτιμων πραγματων, μετα πολεων οχυρων εν Ιουδα την βασιλειαν ομως εδωκεν εις τον Ιωραμ, επειδη ητο ο πρωτοτοκος. 	 Lix yucuaßeb quixsi reheb nabal li oro, li plata ut cßaßak chic re ru li terto xtzßak. Ut quixqßue ajcuiß reheb li tenamit li ac cauresinbileb re teßxcol cuiß ribeb aran Judá. Abanan quixxakab laj Joram chi oc chokß rey chokß rêkaj xban nak aßan li xbên alalbej.


Και ειπεν ο Βαλααμ προς τον Βαλακ, οικοδομησον μοι ενταυθα επτα βωμους και ετοιμασον μοι ενταυθα επτα μοσχους και επτα κριους. 	 Ut laj Balaam quixye re laj Balac: —Tâyîb cuukub li artal ut cauresi cuukub li toro ut cuukub li carner.—Laj Balac quixbânu joß quixye laj Balaam. Ut quixmayeja jun li toro ut jun li carner saß xbên li junjûnk chi artal.


Εαν δε ο απιστος χωριζηται, ας χωρισθη. Ο αδελφος ομως η αδελφη δεν ειναι δεδουλωμενοι εις τα τοιαυτα ο Θεος ομως προσεκαλεσεν ημας εις ειρηνην. 	 Cui li bêlomej mâcua' aj pâbanel ut inc'a' chic naraj cuânc riq'uin li rixakil xban nak aj pâbanel chic li ixk, naru te'xjach rib. Ut cui li ixakilbej mâcua' aj pâbanel ut inc'a' chic naraj cuânc riq'uin lix bêlom xban nak li cuînk aj pâbanel chic, naru ajcui' te'xjach rib. Chi jo'can tâcanâk laj pâbanel chi mâc'a' chic tâch'i'ch'i'înk re xban nak li Dios naraj nak tocuânk sa' xyâlal.


Σαδωκ υιος τουτου, Αχιμαας υιος τουτου. 	 laj Sadoc li ralal laj Ahitob; laj Ahimaas li ralal laj Sadoc.


Εκεινοι δε εσιωπων και δεν απεκριθησαν λογον προς αυτον διοτι ο βασιλευς ειχε προσταξει, λεγων, Μη αποκριθητε προς αυτον. 	 Eb laj Judá mâ jun âtin queßxye xban nak li rey Ezequías quixye reheb nak incßaß teßxsume.Ut laj Eliaquim li ralal laj Hilcías, li na-iloc re li palacio, ut laj Sebna laj tzßîb, joß ajcuiß laj Joa li ralal laj Asaf li najolomin reheb li nequeßxococ re li hu, queßxpej li rakßeb ut queßcôeb riqßuin laj Ezequías ut queßxye re chixjunil li quixye laj Rabsaces.


εγω ο Παυλος εγραψα με την χειρα μου, εγω θελω πληρωσει δια να μη σοι λεγω οτι και σεαυτον ετι μοι χρεωστεις. 	 Lâin laj Pablo. Ut riq'uin cuuk' yôquin chixtz'îbanquil li âtin a'in. Lâin tintojok re châcuu. Ut lâin naru raj tinye âcue nak k'axal cui'chic cuan lâ c'as chicuu. Lâat cuan lâ yu'am chi junelic xban nak lâin xinch'olob xyâlal châcuu.


Απεκριθη δε ο Ανανιας Κυριε, ηκουσα απο πολλων περι του ανδρος τουτου, οσα κακα επραξεν εις τους αγιους σου εν Ιερουσαλημ 	 Laj Ananías quichak'oc ut quixye: -At Kâcua', nabal que'yehoc resil cue nak xic' narileb laj pâbanel li cuînk a'an. C'ajo' li raylal nalajxbânu reheb lâ cualal âc'ajol li cuanqueb aran Jerusalén.


Μη εχης αλλους θεους, πλην εμου. 	 Incßaß naru nacuan jalanil dios êriqßuin chicuu lâin.


Διοτι η φωνη εφθασε κυκλω εις τα ορια του Μωαβ ο ολολυγμος αυτης εως Εγλαιμ, και ο ολολυγμος αυτης εις Βηρ-αιλειμ. 	 Yalak bar saß li naßajej Moab tâabîk li yâbac. Tâabîk saß li tenamit Eglaim. Toj saß li tenamit Beer-elim tâabîk lix yâbeb.Ut li nimaß li cuan Dibón tâcakokß xban li quicß. Abanan kßaxal cuißchic ra teßxcßul eb li cuanqueb Dibón xban nak lâin kßaxal cuißchic nim li raylal li tinqßue saß xbêneb. Chanchan teßcamsîk xban li cakcoj eb li tenamit li cuanqueb Moab ut eb li teßcanâk aran saß li naßajej aßan.


Βεβαιως ειναι πνευμα εν τω ανθρωπω η εμπνευσις ομως του Παντοδυναμου συνετιζει αυτον. 	 Relic chi yâl nak chixjunileb li cuînk cuanqueb xnaßleb xban nak li nimajcual Dios quixqßue lix musikß reheb.


Δεν θελει εισθαι σκοτος η ημερα του Κυριου και ουχι φως; μαλιστα ζοφος και φεγγος μη εχουσα; 	 Nak târakok âtin li Kâcuaß, junes rahil chßôlej tâcuânk. Mâcßaßak sahil chßôlejil. Junes yâbac tâcuânk saß eb li cutan aßan ut mâcßaßak sahil chßôlej.


Ευλογητος ο Θεος και Πατηρ του Κυριου ημων Ιησου Χριστου, ο Πατηρ των οικτιρμων και Θεος πασης παρηγοριας, 	 Lok'oninbil taxak li Dios lix Yucua' li Kâcua' Jesucristo. Li Dios, a'an li kaYucua' ut junelic naruxtâna ku ut naxc'ojob kach'ôl.


Και εγω θελω παρακαλεσει τον Πατερα, και θελει σας δωσει αλλον Παρακλητον, δια να μενη μεθ' υμων εις τον αιωνα, 	 Lâin tintz'âma chiru lin Yucua' nak tixq'ue êre li Santil Musik'ej. A'an tâc'ojobânk êch'ôl ut a'an tâtenk'ânk êre. A'an tâcuânk êriq'uin chi junelic.


Ζητειτε παρα του Κυριου υετον εν τω καιρω της οψιμου βροχης και ο Κυριος θελει καμει αστραπας και θελει δωσει εις αυτους βροχας ομβρου, εις εκαστον βοτανην εν τω αγρω. 	 Chetzßâmâk re li Kâcuaß re nak tixqßue li hab li naxqßue mokon xban nak aßan naqßuehoc re li câk ut aßan ajcuiß naqßuehoc re li hab chi nabal re nak tâêlk chi châbil li ichaj saß lê cßalebâl.


Και εξ εκεινου του ετους κατεθλιψαν και κατεδυναστευσαν τους υιους Ισραηλ δεκαοκτω ετη, παντας τους υιους Ισραηλ τους περαν του Ιορδανου, εν τη γη των Αμορραιων, ητις ειναι εν Γαλααδ. 	 Eb laj filisteo ut eb laj Amón queßnumta saß xbêneb. Cuakxaklaju chihab queßrahobtesîc laj Israel aran Galaad jun pacßal li nimaß Jordán saß xnaßajeb laj amorreo.


Και Ιησους ο υιος του Ναυη ητο πληρης πνευματος σοφιας διοτι ο Μωυσης ειχεν επιθεσει τας χειρας αυτου επ' αυτον και υπηκουον εις αυτον οι υιοι Ισραηλ και εκαμνον καθως προσεταξε Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Ut laj Josué li ralal laj Nun quiqßueheß xnaßleb xban nak laj Moisés quixqßue li rukß saß xbên retalil nak aßan chic tâcßamok be chiruheb laj Israel. Joßcan nak eb laj Israel queßabin chiru ut queßxbânu joß quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß Dios.


Ουχι δια την δικαιοσυνην σου ουδε δια την ευθυτητα της καρδιας σου εισερχεσαι να κληρονομησης την γην αυτων αλλα δια την ασεβειαν των εθνων τουτων Κυριος ο Θεος σου εκδιωκει αυτα απ' εμπροσθεν σου, και δια να στερεωση τον λογον, τον οποιον ο Κυριος ωμοσε προς τους πατερας σου, προς τον Αβρααμ, προς τον Ισαακ και προς τον Ιακωβ. 	 Moco xban ta xtîquilal lê chßôl nak li Dios tixqßue cherêchani li naßajej aßan. Târisiheb ban xban nak kßaxal yibru lix naßlebeb ut xban ajcuiß nak tento tixbânu li cßaßru quixyechißi riqßuin juramento reheb lê xeßtônil yucuaß, laj Abraham, laj Isaac, ut laj Jacob.


ο δουλος σου θελει διαβη τον Ιορδανην μετα του βασιλεως μεχρις ολιγου διαστηματος και δια τι ο βασιλευς ηθελε καμει εις εμε την ανταποδοσιν ταυτην; 	 Lâin xinchal châcuochbeninquil nak tatnumekß saß li nimaß Jordán. ¿Cßaßut nak tinâkßajcâmu riqßuin aßan?


Ματθαιον και Θωμαν, Ιακωβον τον του Αλφαιου και Σιμωνα τον καλουμενον Ζηλωτην, 	 laj Mateo; laj Tomás; laj Jacobo li ralal laj Alfeo; laj Simón li neque'xye ajcui' Zelote re;


Ας μη απομακρυνθωσιν απο των οφθαλμων σου φυλαττε αυτα εν τη καρδια σου 	 Mêcanab xbânunquil li cßaßru ninye. Checanab ban saß êchßôl.


Ανακυψας δε ο Ιησους, ειπε προς αυτην Γυναι, που ειναι εκεινοι οι κατηγοροι σου; δεν σε κατεδικασεν ουδεις; 	 Li Jesús quixakli cui'chic ut quixye re li ixk: -¿Bar cuanqueb li yôqueb chi jitoc âcue? ¿Ma mâ ani xq'uehoc âcue chixtojbal âmâc? chan.


ειθε να ηκουσε Κυριος ο Θεος σου παντας τους λογους του Ραβ-σακη, τον οποιον ο βασιλευς της Ασσυριας ο κυριος αυτου απεστειλε δια να ονειδιση τον ζωντα θεον, και να υβριση δια των λογων, τους οποιους ηκουσε Κυριος ο Θεος σου δια τουτο υψωσον δεησιν υπερ του υπολοιπου του σωζομενου. 	 Lix reyeb laj Asiria quixtakla laj Rabsaces li nim xcuanquil chixhobbal li yoßyôquil Dios. Mâre xrabi ajcuiß li Kâcuaß lâ Dios li hoboc ut tixqßue taxak chixtojbal xmâc li ani xhoboc re. Chattijok chirixeb li katenamit li joß qßuial chic xeßcana.—


Ενισχυσατε τας κεχαυνωμενας χειρας και στερεωσατε τα παραλελυμενα γονατα. 	 Cacuubresihomak li rukß li mâcßaßeb xmetzßêu. Joß ajcuiß li rok li nequeßsicsot xban xlubic. Qßuehomak xcacuilal xchßôleb li kßuneb xchßôl. Ut qßuehomak xcacuil xchßôl li nequeßchßinan xchßôl.


Ο δυναστης μιαινει τα παντα και μισθονει τους αφρονας, μισθονει και τους παραβατας. 	 Li ani naxbok yalak ani chi trabajic chi incßaß naxnau ma us xnaßleb malaj ut incßaß, li jun aßan chanchan li ani yôk chixtîcanquil yalak ani riqßuin lix tzimaj.


Και εκει θελει εμφανιζεσθαι εις τους υιους Ισραηλ, και η σκηνη θελει αγιαζεσθαι με την δοξαν μου. 	 Ut aran ajcuiß tincuânk riqßuineb li ralal xcßajol laj Israel. Ut tinsantobresi li naßajej aßan riqßuin lin lokßal.


Εσυρθη εξω το τοξον σου, καθως μεθ' ορκου ανηγγειλας εις τας φυλας. Διαψαλμα. Συ διεσχισας την γην εις ποταμους. 	 Xacßutbesi lâ cuanquilal chiruheb. Chanchan nak ac cauresinbil lâ tzimaj. Xaye riqßuin juramento nak tâcoleb lâ tenamit ut joßcan xabânu. Quilajeßjacheß li chßochß ut quilajeßel li haß.


Τα κρυπτα ανηκουσιν εις Κυριον τον Θεον ημων τα δε αποκεκαλυμμενα εις ημας και εις τα τεκνα ημων διαπαντος, δια να εκτελεσωμεν παντας τους λογους του νομου τουτου. 	 Cuan li naßleb li incßaß quixcßutbesi chiku li Kâcuaß xban nak aßan re li Kâcuaß li kaDios. Abanan li cßaßru quixcßutbesi chiku, aßan ke lâo ut reheb li kalal kacßajol li teßcuânk mokon re nak takabânu li cßaßru naxye saß li chakßrab aßin.


Πας ο ευρεθεις θελει διαπερασθη και παντες οι συνηθροισμενοι θελουσι πεσει δια μαχαιρας. 	 Chixjunileb li teßchapekß teßcamsîk chi chßîchß.


και ειπε, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, εγω ειμαι εναντιον σου, Γωγ, ηγεμων της Ρως, Μεσεχ και Θουβαλ 	 Tâye re: Joßcaßin xye li nimajcual Dios. Lâin yô injoskßil saß âbên, at Gog. Lâat li nim âcuanquil chi taklânc saß eb li tenamit Mesec ut Tubal.


Και ησαν εν αυτη φωναι πληθους αγαλλομενου και μετα των ανδρων του οχλου εισηγοντο Σαβαιοι εκ της ερημου, φορουντες βραχιολια επι τας χειρας αυτων και ωραιους στεφανους επι τας κεφαλας αυτων. 	 Qui-abîc xyâbeb li qßuila tenamit li yôqueb chi ninkßeînc. Cuanqueb li cuînk li queßcßameß saß li chaki chßochß, li mâcßaßeb xcuanquil. Queßxqßue lix sahob ru lix teleb li ixk ut queßxqßue li corona saß xjolomeb.


Τοτε επεθετον τας χειρας επ' αυτους, και ελαμβανον Πνευμα Αγιον. 	 Laj Pedro ut laj Juan que'xq'ue li ruk'eb sa' xbêneb ut que'xc'ul li Santil Musik'ej.


Σωφρονισθητι, Ιερουσαλημ, μηποτε αποσυρθη η ψυχη μου απο σου μηποτε σε καταστησω ερημον, γην ακατοικητον. 	 Qßuehomak êchßôl chi cuânc saß tîquilal lâex aj Jerusalén re nak lâin incßaß texincanab êjunes, ut re ajcuiß nak incßaß tinsukßisi lê naßaj chokß chaki chßochß ut incßaß chic teßcuânk cristian aran.


και λεγετε Εαν ημεθα εν ταις ημεραις των πατερων ημων, δεν ηθελομεν εισθαι συγκοινωνοι αυτων εν τω αιματι των προφητων. 	 Ut lâex nequeye: -Cui ta lâo ac cuanco chak sa' li cutan nak xe'cuan li kaxe' katôn, inc'a' raj xkabânu jo' que'xbânu eb a'an. Inc'a' raj xkacamsiheb li profetas, chanquex.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος προς τον οικον του Ισραηλ Εκζητησατε με και θελετε ζησει. 	 Ut quixye ajcuiß li Kâcuaß reheb laj Israel: —Sicßomakin lâin ut tâcuânk êyußam chi tzßakal.


οστις και θελει σας στηριξει εως τελους αμεμπτους εν τη ημερα του Κυριου ημων Ιησου Χριστου. 	 Li Dios yôk chixq'uebal xcacuub lê ch'ôl chalen toj sa' roso'jic li cutan re nak mâc'a'ak êmâc sa' li cutan nak tol-êlk li Kâcua' Jesucristo.


Και επανελαβεν ο Ελιου και ειπε 	 Laj Eliú quixye cuißchic re laj Job li cßaßru naxcßoxla:


Και εν εκεινη τη ημερα θελει συριξει ο Κυριος εις τας μυιας τας εν τοις εσχατοις των ποταμων της Αιγυπτου, και εις τας μελισσας τας εν τη γη της Ασσυριας 	 Saß eb li cutan aßan li Kâcuaß tixbokeb laj Egipto ut eb laj Asiria. Eb laj Egipto chanchanakeb li raxyât xban xqßuialeb nak teßchâlk chi najt bar cuanqueb cuiß li nimaß. Ut eb laj Asiria chanchanakeb li sak cßau nak teßchâlk.


και εζητει να ιδη τον Ιησουν τις ειναι, και δεν ηδυνατο δια τον οχλον, διοτι ητο μικρος το αναστημα. 	 Târaj xnaubal ani li Jesús. Abanan xban nak k'axal nabaleb li tenamit, inc'a' quiru rilbal xban nak ca'ch'in rok.


Και ειπεν ο αγγελος προς αυτον Περιζωσθητι και υποδησον τα σανδαλια σου. Και εκαμεν ουτω. Και λεγει προς αυτον Φορεσον το ιματιον σου και ακολουθει μοι. 	 Ut li ángel quixye re: -Q'ue lâ cuak' châcuix ut q'ue lâ xâb châcuok, chan re. Ut laj Pedro quixbânu jo' quiyehe' re. Ut li ángel quixye cui'chic re: -Tz'ap âcuib sa' lâ t'icr ut yo'o chicuix, chan.


του Μελιχου, ο Ιωναθαν του Σεβανια, ο Ιωσηφ 	 Ut laj Jonatán, aßan li quijolomin reheb li ralal xcßajol laj Melicú. Ut laj José, aßan li quijolomin reheb li ralal xcßajol laj Sebanías.


Διοτι δεν σας προυπηντησαν με αρτον και υδωρ εν τη οδω, οτε εξηρχεσθε εξ Αιγυπτου και διοτι εμισθωσαν κατα σου τον Βαλααμ τον υιον του Βεωρ εκ Φεθορα της Μεσοποταμιας, δια να σε καταρασθη. 	 Incßaß naru teßoc chokß xcomoneb laj Israel xban nak incßaß queßcuulac chêcßulbal, chi moco queßxqßue êcua êrucßa nak quex-el chak Egipto. Ut queßxtoj laj Balaam chixtzßâmanquil mâusilal saß êbên. Laj Balaam, aßan li ralal laj Beor. Petor xtenamit, li cuan saß xcuênt Mesopotamia.


Κυριε, δεν ειναι ομοιος σου, ουδε ειναι Θεος εκτος σου κατα παντα οσα ηκουσαμεν με τα ωτα ημων. 	 At nimajcual Dios, mâcßaß chic junak Dios juntakßêt âcuiqßuin. Mâ jun chic Dios cuan. Caßaj cuiß lâat. Li cßaßru quilajâbânu ac kabiom resil.


Μη λαβης το ονομα Κυριου του Θεου σου επι ματαιω διοτι δεν θελει αθωωσει ο Κυριος τον λαμβανοντα επι ματαιω το ονομα αυτου. 	 Mêpatzß xcßabaß li Kâcuaß lê Dios saß yoßobanbil âtin. Li Kâcuaß Dios moco tixcanab ta chi incßaß tixtoj xmâc li ani tixpatzß xcßabaß chi mâcßaß rajbal.


Σημ, Αρφαξαδ, Σαλα, 	 Laj Sem, aßan lix yucuaß laj Arfaxad. Laj Arfaxad, aßan lix yucuaß laj Sela,


ητις μαρτυρειται δια τα καλα αυτης εργα, εαν ανεθρεψε τεκνα, εαν περιεθαλψε ξενους, εαν ποδας αγιων ενιψεν, εαν θλιβομενους εβοηθησεν, εαν επηκολουθησεν εις παν εργον αγαθον. 	 Tento ajcui' nak li xmâlca'an na'nôk ru riq'uin li châbilal ac xbânu. Ac xq'uiresiheb lix coc'al sa' xyâlal. Quixc'ul li rula' sa' xyâlal nak que'cuulac sa' rochoch. Quixch'aj li rokeb li rech aj pâbanelil. Quixtenk'aheb li yôqueb chixc'ulbal li raylal. Cui châbil li c'anjel quixbânu, naru tixc'ul lix tenk'anquil.


Η αγαθοποιος ψυχη θελει παχυνθη και οστις ποτιζει, θελει ποτισθη και αυτος. 	 Li ani nacuulac chiru sihînc, nabal chic tâqßuehekß re. Li ani naxtenkßa li ras rîtzßin, tâtenkßâk ajcuiß aßan.


διοτι ο Θεος συνεκλεισε τους παντας εις την απειθειαν, δια να ελεηση τους παντας. 	 Li Dios quiril nak chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och' aj mâqueb. Jo'can nak quixcanabeb chixbânunquil lix mâusilaleb xbaneb lix k'etba âtin. Aban toj cuan ajcui' ruxtân li Dios sa' xbêneb.


και εκει εκηρυττον το ευαγγελιον. 	 Ut aran yôqueb chixch'olobanquil resil li colba-ib.


Την πρωτην ημεραν του πρωτου μηνος θελεις στησει την σκηνην, την σκηνην του μαρτυριου. 	 —Saß xticlajic li xbên po re li chihab têyîb li tabernáculo. Ut aran têchßutub êrib re tinêlokßoni.


Ο φρουρος ειπε, Το πρωι ηλθεν, ετι και η νυξ αν θελητε να ερωτησητε, ερωτατε επιστρεψατε, ελθετε. 	 Ut li yô chi cßacßalênc quixye: —Cutanocß re, abanan aß que cuißchic na-oc li kßojyîn. Cui tâcuaj patzßoc, tatsukßîk cuißchic, chan.


προνοουντες τα καλα ουχι μονον ενωπιον του Κυριου, αλλα και ενωπιον των ανθρωπων. 	 Nakaq'ue kach'ôl chixbânunquil li c'a'ru us; moco ca'aj cui' ta chiru li Dios. Chiruheb aj ban cui' li cuînk.


Και εξελθουσαι ταχεως, εφυγον απο του μνημειου ειχε δε αυτας τρομος και εκστασις, και δεν ειπον ουδεν προς ουδενα διοτι εφοβουντο. 	 Ut eb li ixk que'el aran ut que'côeb sa' ânil ut neque'sicsot xbaneb xxiu. Ut mâ ani aj e que'xye xban nak te'xucuak.


Και ως ειδε το οραμα, ευθυς εζητησαμεν να υπαγωμεν εις την Μακεδονιαν, συμπεραινοντες οτι ο Κυριος προσκαλει ημας, δια να κηρυξωμεν το ευαγγελιον προς αυτους. 	 Ut nak ac xc'ute' li visión chiru laj Pablo, sa' junpât quikacauresi kib lâo chi xic Macedonia. Kanau chi tz'akal nak li Dios yô chi taklânc ke aran chixyebal resil li colba-ib reheb li cuanqueb aran.


Και ο δεσμοφυλαξ απηγγειλε τους λογους τουτους προς τον Παυλον, λεγων οτι οι στρατηγοι εστειλαν δια να απολυθητε τωρα λοιπον εξελθετε και υπαγετε εν ειρηνη. 	 Laj ilol tz'alam quixye reheb: -Eb laj rakol âtin xe'xtakla chak xyebal nak tex-ach'abâk. Jo'can nak ayukex chi mâc'a' êc'a'ux, chan.


Εαν ειπω, Αλλα το σκοτος θελει με σκεπασει, και η νυξ θελει εισθαι φως περι εμε 	 Ut cui tinyal xmukbal cuib saß li kßojyîn, mâmin târûk. Tinâcuil ajcuiß xban nak mâcßaß kßojyîn châcuu.


τα ποιμνια αυτων και τα υπαρχοντα αυτων και παντα τα κτηνη αυτων δεν θελουσιν εισθαι ιδικα μας; μονον ας συμφωνησωμεν με αυτους, και θελουσι κατοικησει μεθ' ημων. 	 Ut chixjunil li cßaßru cuan reheb lâo toêchanînk re. Joß ajcuiß eb lix quetômk. Abanan tento nak takacßul li circuncisión re nak teßcanâk arin saß kayânk, chanqueb.


Ο δε Ελισσαιε ηρρωστησε την αρρωστιαν αυτου υπο της οποιας απεθανε. Και κατεβη προς αυτον Ιωας ο βασιλευς του Ισραηλ και εκλαυσεν επι τω προσωπω αυτου και ειπε, Πατερ μου, πατερ μου, αμαξα του Ισραηλ και ιππικον αυτου. 	 Saß eb li cutan aßan li profeta Eliseo nim xyajel ut câmc re. Laj Joás lix reyeb laj Israel quicuulac riqßuin. Tâyâbak nak quixye re: —At Eliseo, lâat chanchanat lin yucuaß. Lâat nacatcoloc reheb laj Israel, chan.


Και εκαλεσθη το ονομα του τοπου εκεινου Ταβερα, διοτι εξεκαυθη μεταξυ αυτων πυρ Κυριου. 	 Joßcan nak li naßajej aßan queßxqßue Tabera chokß xcßabaß xban nak li naßajej aßan quicßateß xban li xam li quixtakla chak li Dios.


Χαρις ομως εις τον Θεον, διοτι υπηρχετε δουλοι της αμαρτιας, πλην υπηκουσατε εκ καρδιας εις τον τυπον της διδαχης, εις τον οποιον παρεδοθητε, 	 Junxil cuanquex rubel xcuanquil li mâc. A'ut anakcuan, bantiox re li Dios, chi anchal êch'ôl nequepâb li tijleb li xek'axtesi cui' êrib.


Διοτι παρεδωκα εις εσας εν πρωτοις εκεινο, το οποιον και παρελαβον, οτι ο Χριστος απεθανε δια τας αμαρτιας ημων κατα τας γραφας, 	 Li c'a'ru quixc'ut li Kâcua' chicuu, a'an ajcui' li xinch'olob chêru. Lix yâlal a'an k'axal nim xcuanquil ut a'an a'in: nak li Kâcua' Jesucristo quicam re xtojbal rix li kamâc jo' tz'îbanbil najter sa' li Santil Hu xbaneb li profeta.


Και δεν ητο υδωρ δια την συναγωγην και συνηθροισθησαν κατα του Μωυσεως και κατα του Ααρων. 	 Saß li naßajej aßan mâcßaß haß re teßrucß. Joßcan nak li tenamit queßjoskßoß riqßuin laj Moisés ut riqßuin laj Aarón.


Αφου δε ο Αμασιας επεστρεψεν απο της σφαγης των Ιδουμαιων, εφερε τους θεους των υιων Σηειρ και εστησεν αυτους εις εαυτον θεους και προσεκυνησεν εμπροσθεν αυτων και εθυμιασεν εις αυτους. 	 Nak laj Amasías quisukßi chixcamsinquileb laj Edom, quixcßameb saß lix tenamit lix dioseb laj Seir ut qui-oc chixlokßoninquileb. Quixcuikßib rib chiruheb ut quixcßat lix mayej chiruheb.


Οταν ταπεινωθη τις, τοτε θελεις ειπει, Ειναι υψωσις διοτι θελει σωσει τον κεκυφοτα τους οφθαλμους. 	 xban nak li Dios naxcubsi xcuanquil li ani naxnimobresi rib ut naxcoleb li cubenak xcuanquileb.Aßan tâcolok âcue cui mâcßaß âmâc. Aßan tâtenkßânk âcue cui cuancat saß tîquilal, chan laj Elifaz.


Οταν λοιπον συνερχησθε επι το αυτο, τουτο δεν ειναι να φαγητε Κυριακον δειπνον 	 Lâex nequech'utub êrib chi tzacânc ut nequeye nak yôquex chixbânunquil li lok'onînc. Abanan mâcua' chic xjulticanquil lix camic li Kâcua' nequebânu. A' ban chic lê re nequebânu.


Και εβοηθησεν αυτον ο Θεος εναντιον των Φιλισταιων και εναντιον των Αραβων των κατοικουντων εν Γουρ-βααλ, και των Μεουνειμ. 	 Li Dios quixtenkßa laj Uzías nak quipletic riqßuineb laj filisteo ut riqßuineb laj árabes li cuanqueb Gur-baal ut riqßuineb ajcuiß laj amonita.


Σαδωκ ομως ο ιερευς και Βεναιας ο υιος του Ιωδαε και Ναθαν ο προφητης και Σιμει και Ρει και οι δυνατοι του Δαβιδ δεν ησαν μετα του Αδωνια. 	 Abanan laj Sadoc laj tij ut laj Benaía li ralal laj Joiada incßaß queßoquen chirix laj Adonías. Ut li profeta Natán ut laj Simei ut laj Rei incßaß queßoquen chirix. Joßcaneb ajcuiß lix soldado laj David, li kßaxal châbileb.


Παλιν ομοια ειναι η βασιλεια των ουρανων με δικτυον, το οποιον ερριφθη εις την θαλασσαν και συνηγαγεν απο παντος ειδους 	 Jo'can ajcui' lix nimajcual cuanquilal li Dios, a'an chanchan li yoy li quiq'ueman sa' li palau ut q'uila pây chi car quirisi chak.


Και εξηλθεν η Ιαηλ εις συναντησιν του Σισαρα και ειπε προς αυτον, Εισελθε, κυριε μου, εισελθε προς εμε μη φοβου. Και οτε εισηλθε προς αυτην εις την σκηνην, εσκεπασεν αυτον με καλυμμα. 	 Lix Jael qui-el chak saß lix muhebâl chixcßulbal laj Sísara ut quixye re: —Ocan chak, kâcuaß. Arin tat-oc chak. Matxucuac, chan re. Ut laj Sísara qui-oc saß lix muhebâl lix Jael, ut quiqßueheß jun li tßicr saß xbên xban li ixk.


Παλιν απεστειλεν αλλους δουλους, λεγων Ειπατε προς τους προσκεκλημενους Ιδου, το γευμα μου ητοιμασα, οι ταυροι μου και τα θρεπτα ειναι εσφαγμενα και παντα ειναι ετοιμα ελθετε εις τους γαμους. 	 Quixtakla cui'chic jalaneb chic lix môs ut quixye reheb: -Yehomak reheb li ac bokbileb, "Ac c'ubc'u li tzacaêmk, ac xe'camsiman eb li cuacax ut chixjunil li xul li nînk xtibeleb. Ac cauresinbil chixjunil. Châlkex sa' li sumlâc," cha'akex reheb.


Ο δε ειπεν Ανδρες αδελφοι και πατερες, ακουσατε. Ο Θεος της δοξης εφανη εις τον πατερα ημων Αβρααμ οτε ητο εν τη Μεσοποταμια, πριν κατοικηση εν Χαρραν, 	 Quichak'oc laj Esteban ut quixye: -Ex cuas cuîtz'in ut lâex li nequexc'amoc be, abihomak li oc cue chixyebal. Li Dios li k'axal lok' quixc'utbesi rib chiru laj Abraham li kaxe'tônil yucua' nak cuan aran Mesopotamia nak toj mâji' naxic chi cuânc sa' li na'ajej Harán.


Διοτι ο Κυριος θελει κρινει τον λαον αυτου, και θελει μεταμεληθη δια τους δουλους αυτου, οταν ιδη οτι απωλεσθη η δυναμις αυτων, και δεν εμεινεν ουδεν πεφυλαγμενον ουδε αφειμενον. 	 Li Kâcuaß târakok âtin saß xbêneb lix tenamit. Abanan, xban nak naxraheb târil xtokßobâl ruheb nak tixqßue retal nak mâcßaß chic xmetzßêuheb. Târuxtâna ruheb nak târil nak mâcßaßeb xmetzßêuheb li nequeßcßanjelac chiru.


Αλλ' επειδη λεγετε, Το φορτιον του Κυριου, δια τουτο ουτω λεγει Κυριος Επειδη λεγετε τον λογον τουτον, Το φορτιον του Κυριου, εγω δε απεστειλα προς εσας, λεγων, δεν θελετε λεγει, Το φορτιον του Κυριου 	 Cui nequeßxkßet li cuâtin ut nequeßxye nak aßan li râtin li Dios li yôqueb chixyebal, cui teßxye cuißchic “Aßin râtin li Kâcuaß” ut lâin ac xinye reheb nak incßaß teßxye chi joßcan,


Και προσηλθον εις τον Μωυσην οι αρχηγοι οι επι των χιλιαδων του στρατευματος, χιλιαρχοι και εκατονταρχοι, 	 Chirix aßan eb li nequeßtaklan saß xbêneb li jûnk chßûtal li soldado li cuanqueb jun mil chi soldado ut eb li nequeßtaklan saß xbêneb li jûnk chßûtal li cuanqueb jun cien chi soldado, queßcôeb riqßuin laj Moisés.


δια του οποιου ελαβομεν χαριν και αποστολην εις υπακοην πιστεως παντων των εθνων υπερ του ονοματος αυτου, 	 Sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo q'uebilin chok' apóstol xban li Dios re xch'olobanquil xyâlal chiruheb li tenamit yalak bar re nak te'xpâb li Jesucristo ut te'xbânu li c'a'ru naraj.


Και ηρωτησεν ο Σαουλ τον Κυριον αλλ' ο Κυριος δεν απεκριθη προς αυτον ουτε δι' ενυπνιων ουτε δια του Ουριμ ουτε δια προφητων. 	 Laj Saúl quixpatzß re li Dios cßaßru tixbânu. Abanan li Dios incßaß chic quixsume chi moco saß xmatcß, chi moco riqßuin li Urim, chi moco xbaneb li profetas.


Η κληρονομια μου εγεινεν εις εμε ως λεων εν δρυμω εξεπεμψε την φωνην αυτης εναντιον μου δια τουτο εμισησα αυτην. 	 Eb li sicßbileb ru inban nequeßxcuechßi cuix. Chanchaneb li cakcoj nak yô chixjapbal re saß qßuicheß. Joßcan nak xicß chic nacuileb.


Και ηλθεν ο Κυριος και σταθεις εκαλεσε καθως το προτερον, Σαμουηλ, Σαμουηλ. Τοτε ο Σαμουηλ απεκριθη, Λαλησον, διοτι ο δουλος σου ακουει. 	 Quicuulac li Kâcuaß riqßuin laj Samuel ut quixbok cuißchic joß quixbânu xbên sut ut quixye re: —At Samuel, at Samuel, chan li Kâcuaß. Laj Samuel quichakßoc ut quixye re: —Lâin aj cßanjel châcuu, at Kâcuaß. Ye cue cßaßru tâcuaj, chan.


Ησαν δε τινες των γραμματεων εκει καθημενοι και διαλογιζομενοι εν ταις καρδιαις αυτων 	 Ut chunchûqueb ajcui' aran laj tz'îb li neque'c'utuc xchak'rab li Dios. Yôqueb chi c'oxlac.


Κατα τα εργα αυτων, ουτω θελει ανταποδωσει, οργην εις τους εναντιους αυτου, ανταποδοσιν εις τους εχθρους αυτου θελει καμει ανταποδοσιν και εις τας νησους. 	 Tixqßue rêkaj reheb li queßxbânu li mâusilal aß yal chanru lix yehom xbânuhomeb. Tixqßueheb chixtojbal xmâqueb li xicß nequeßiloc re usta kßaxal najt cuanqueb saß jalan tenamit.


Και ειπεν ο Μεμφιβοσθε προς τον βασιλεα, Και τα παντα ας λαβη, αφου ο κυριος μου ο βασιλευς επεστρεψεν εις τον οικον αυτου εν ειρηνη. 	 Ut laj Mefi-boset quixye: —Canâk chokß re laj Siba chixjunil li chßochß. Li kßaxal us chokß cue lâin, aßan nak xatcßulun cuißchic saß lâ cuochoch chi sa saß âchßôl, chan.


καιρος του αποκτησαι και καιρος του απολεσαι καιρος του φυλαττειν και καιρος του ριπτειν 	 Cuan xcutanquil li sicßoc, ut cuan li hônal re sachoc. Cuan li hônal re xococ, ut cuan li hônal re tzßekoc.


Και προσελθων ο Ιησους επιασεν αυτους και ειπεν Εγερθητε και μη φοβεισθε. 	 Tojo'nak li Jesús quijiloc riq'uineb ut quixt'otz't'otz'iheb ut quixye reheb: -Cuaclinkex. Mexxucuac.-


Και ως ηκουσεν ο Λαβαν το ονομα του Ιακωβ του υιου της αδελφης αυτου, εδραμεν εις συναντησιν αυτου και εναγκαλισθεις αυτον, εφιλησεν αυτον και εφερεν αυτον εις την οικιαν αυτου και διηγηθη ο Ιακωβ προς τον Λαβαν παντα τα γενομενα. 	 Nak laj Labán quirabi resil nak laj Jacob cuan aran, quiâlinac saß junpât chixcßulbal. Nak quicuulac cuan cuiß laj Jacob, quixkßalu ut quirutzß ru. Ut saß junpât quixbok saß rochoch. Laj Jacob najt quiserakßic riqßuin laj Labán.


Ζητειτε δε μετα ζηλου τα καλητερα χαρισματα. Και ετι πολυ υπερεχουσαν οδον σας δεικνυω. 	 Moco juntak'êt ta xmâtaneb li junjûnk. Jalan jalânk ban xmâtaneb. Chesic'ak lê mâtan li k'axal châbil re xtenk'anquileb lê rech aj pâbanelil. Anakcuan tinye êre jun li na'leb k'axal cui'chic tento xbânunquil. Ut a'an a'in: nak têra êrib chi ribil êrib.


Και θελω ευρεθη απο σας, λεγει Κυριος και θελω αποστρεψει την αιχμαλωσιαν σας και θελω σας συναξει εκ παντων των εθνων και εκ παντων των τοπων οπου σας εδιωξα, λεγει Κυριος και θελω σας επαναφερει εις τον τοπον, οθεν σας εκαμον να φερθητε αιχμαλωτοι. 	 Nak tinêsicß tinêtau. Lâin texinqßue chi sukßîc saß lê naßaj. Lâin texinchßutub saß chixjunileb li naßajej li xinjeqßui cuiß êru. Texcuisi chak saß li naßajej li xexcßameß cuiß, chan li Kâcuaß.


Εθαυμαζον δε παντες και ηπορουν, αλλος προς αλλον λεγοντες Τι σημαινει τουτο; 	 Ut chixjunileb sachsôqueb xch'ôl ut inc'a' que'xtau ru. Que'xye chiribileb rib: -¿C'a'ru xyâlal a'in li yôco chixc'ulbal? chanqueb.


και εαν ηναι αξιον να υπαγω και εγω, θελουσιν ελθει μετ' εμου. 	 Cui naxq'ue rib nak tinxic lâin, cuochbeneb nak toxic.


Και εκλεξεν ο Μωυσης εκ παντος του Ισραηλ ανδρας αξιους και κατεστησεν αυτους αρχηγους επι του λαου, χιλιαρχους, εκατονταρχους, πεντηκονταρχους και δεκαρχους 	 Laj Moisés quixsiqßueb ru li cuînk li tzßakal re ru xnaßlebeb joß quiyeheß re. Quixxakabeb chi rakoc âtin saß xbêneb li cristian. Cuan li queßrakoc âtin saß xbên jun mil chi cristian, cuan queßrakoc âtin saß xbêneb jun ciento chi cristian, cuan queßrakoc âtin saß xbên mero ciento chi cristian, ut cuan ajcuiß queßrakoc âtin saß xbên lajêb chi cristian.


Δυο αγκωνισκοι θελουσιν εισθαι εις την μιαν σανιδα αντικρυζοντες προς αλληλους ουτω θελεις καμει εις πασας τας σανιδας της σκηνης. 	 Têyîb cuib rok li junjûnk chi tzßalam cheß re nak us tâcanâk saß lix naßaj. Joßcaßin têbânu re chixjunil li tzßalam cheß li teßcßanjelak re xyîbanquil li tabernáculo.


Και ειπεν ο Ιησους, Εκ τουτου θελετε γνωρισει, οτι ο Θεος ο ζων ειναι εν τω μεσω υμων, και οτι κατα κρατος θελει εξολοθρευσει απ' εμπροσθεν σας τους Χαναναιους και τους Χετταιους και τους Ευαιους και τους Φερεζαιους και τους Γεργεσαιους και τους Αμορραιους και τους Ιεβουσαιους 	 Ut quixye ajcuiß reheb: —Nak li Lokßlaj Câx tânumekß jun pacßal li nimaß Jordán, tênau nak li yoßyôquil Dios cuan saß kayânk ut aßan ajcuiß tâisînk reheb laj cananeo, eb laj heteo, eb laj heveo, eb laj ferezeo, eb laj gergeseo, eb laj amorreo ut eb laj jebuseo saß li kabe li bar tonumekß cuiß.


Και εμβλεψας προς αυτον ο Κυριος ειπεν, Υπαγε εν τη δυναμει σου ταυτη, και θελεις σωσει τον Ισραηλ εκ της χειρος του Μαδιαμ δεν σε απεστειλα εγω; 	 Ut li Kâcuaß quiril laj Gedeón ut quixye re: —Ayu ut tâcoleb laj Israel riqßuin lâ metzßêu chiruheb laj Madián. ¿Ma mâcuaß ta biß lâin yôquin chi taklânc âcue? chan.


Και επεποθησεν ο Δαβιδ υδωρ και ειπε, Τις ηθελε μοι δωσει να πιω υδωρ εκ του φρεατος της Βηθλεεμ, του εν τη πυλη; 	 Laj David quiraj ru ucßac. Quixye: —Us raj cuan ta junak tixcßam chak cuucßa saß li becbil haß li cuan chire li oquebâl re li tenamit Belén, chan.


Και ειπεν ο Κυριος προς τον Γεδεων, Δια των τριακοσιων ανδρων, οιτινες ελαψαν, θελω σωσει υμας, και θελω παραδωσει τους Μαδιανιτας εις την χειρα σου απαν δε το επιλοιπον του λαου ας υπαγωσιν εκαστος εις τον τοπον αυτου. 	 Li Kâcuaß quixye re laj Gedeón: —Eb li oxib ciento chi cuînk li queßxrekß li haß, aßan eb li teßxic châcuix chi pletic riqßuineb laj Madián. Ut eb li jun chßol chic, taklaheb saß rochocheb. Lâin tincolok êre chiruheb laj Madián ut tinkßaxtesiheb saß êrukß lâex, chan.


Και την εβδομην ημεραν εξηγερθησαν περι τα χαραγματα και περιηλθον την πολιν επτακις κατα τον αυτον τροπον μονον εν ταυτη τη ημερα περιηλθον την πολιν επτακις. 	 Saß li xcuuk li cutan queßcuacli toj ekßela chi us ut queßcôeb chixsutinquil rix li tenamit joß queßxbânu xbên cua. Abanan anakcuan cuukub sut queßxsuti rix li tenamit.


Διοτι ημεις δεν δυναμεθα να μη λαλωμεν οσα ειδομεν και ηκουσαμεν. 	 Lâo inc'a' naru takacanab xyebal resil li c'a'ru xkil ut xkabi, chanqueb.


Ο φυλαττων την συκην θελει φαγει τον καρπον αυτης και ο φυλαττων τον κυριον αυτου θελει τιμηθη. 	 Li ani naxchßolani lix tônal lix higo tixtzaca li ru. Ut li ani naril chi us li cßaßru re lix patrón, aßan tâqßuehekß xlokßal.


Και εγκαινιασαν εν ευφροσυνη οι υιοι του Ισραηλ, οι ιερεις και οι Λευιται, και οι λοιποι εκ των υιων της αιχμαλωσιας, τον οικον τουτον του Θεου 	 Chixjunileb laj Israel ut eb laj tij joß eb ajcuiß laj levita li queßsukßi cuißchic Jerusalén queßxkßaxtesi re li Dios li templo li queßxyîb. Queßxninkßei chi cßajoß xsahil xchßôleb.


Λεγει προς αυτον ο Πετρος Δεν θελεις νιψει τους ποδας μου εις τον αιωνα. Απεκριθη προς αυτον ο Ιησους Εαν δεν σε νιψω, δεν εχεις μερος μετ' εμου. 	 Laj Pedro quixye re: -Kâcua', mâ jok'e tinq'ue li cuok re tâch'aj, chan. Li Jesús quixye re: -Cui lâat inc'a' tâq'ue lâ cuok re tinch'aj, lâat mâcua'at intzolom, chan.


Απεκριθη ο οχλος και ειπε Δαιμονιον εχεις τις ζητει να σε θανατωση; 	 Eb a'an que'chak'oc ut que'xye re: -Cuan na li mâus aj musik'ej âcuiq'uin. ¿Ani tâajok âcamsinquil? chanqueb re.


Και απεκριθη ο Ιησους προς αυτον, λεγων ειναι γεγραμμενον οτι με αρτον μονον δεν θελει ζησει ο ανθρωπος, αλλα με παντα λογον Θεου. 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye: -Tz'îbanbil sa' li Santil Hu chi jo'ca'in: Mâcua' ca'aj cui' riq'uin li naxtzaca yo'yôk cui' li cuînk, chan. (Deut. 8:3a)


Και συνηθροισεν ο βασιλευς του Ισραηλ τους προφητας, τετρακοσιους ανδρας, και ειπε προς αυτους, να υπαγωμεν εις Ραμωθ-γαλααδ, δια να πολεμησωμεν; η να απεχω; Οι δε ειπον, Αναβα, και θελει παραδωσει ο Θεος αυτην εις την χειρα του βασιλεως. 	 Joßcan nak lix reyeb laj Israel quixchßutubeb câhib ciento li profetas ut quixye reheb: —¿Ma us nak toxic chi pletic aran Ramot xcuênt Galaad? chan. Ut eb li profetas queßxye: —Us texxic chi pletic xban nak li Kâcuaß tixkßaxtesi li tenamit Ramot saß âcuukß lâat, chanqueb.


Ενω δε ο οχλος συνεθλιβεν αυτον δια να ακουη τον λογον του Θεου, αυτος ιστατο πλησιον της λιμνης Γεννησαρετ, 	 Sa' jun li cutan li Jesús cuan chire li palau Genesaret ut k'axal cui'chic nabal li tenamit que'ch'utla chirabinquil li râtin li Dios.


Προσταξον τους υιους Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Τα δωρα μου, τους αρτους μου, την θυσιαν μου γινομενην δια πυρος εις οσμην ευωδιας προς εμε, προσεχετε να προσφερητε εις εμε εν τω πρεποντι καιρω αυτων. 	 —Tâye reheb laj Israel nak junelic teßxqßue li cßatbil mayej ut li mayej caxlan cua saß xkßehil. Aßan li sununquil cßatbil mayej li nacuulac chicuu lâin li Kâcuaß.


Και ειπεν ο Κυριος προς τον Σαταναν, Ποθεν ερχεσαι; Και ο Σατανας απεκριθη προς τον Κυριον και ειπε, Περιελθων την γην και εμπεριπατησας εν αυτη παρειμι. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re laj tza: —¿Bar xatchal chak? chan re. Ut laj tza quixye re li Dios: —Yôquin chak chixsutinquil li ruchichßochß. Ut yôquin chixbeninquil cuib yalak bar, chan.


Ο Κυριος ειναι μεγας εν Σιων, και επι παντας τους λαους ειναι υψηλος. 	 Kßaxal nim xcuanquil li Kâcuaß li cuan Sión ut kßaxal nim xcuanquil saß xbêneb chixjunileb li tenamit.


Αφου τελειωσης να δεκατιζης παντα τα δεκατα των γεννηματων σου εις το τριτον ετος, το ετος της δεκατειας, και δωσης αυτα εις τον Λευιτην, εις τον ξενον, εις τον ορφανον και εις την χηραν, και φαγωσιν εντος των πυλων σου και χορτασθωσι, 	 Rajlal oxib chihab têqßue li junjûnk saß xlajêtkil li ru lê racuîmk reheb laj levita ut li mâcßaß xnaß xyucuaß ut reheb li jalaneb xtenamit li cuanqueb saß êyânk joß eb ajcuiß li xmâlcaßan. Têqßue reheb re nak naru teßtzacânk saß lê tenamit ut tâcßojlâk xchßôleb.


Δια τουτο και εμποδιζομην πολλακις να ελθω προς εσας 	 Q'uila sut xcuaj raj xic êriq'uin abanan xban nak nabal inc'anjel toj mâji' naxq'ue rib chicuu.


Και εκαμεν ο Σολομων παντα τα σκευη τα του οικου του Θεου και το θυσιαστηριον το χρυσουν και τας τραπεζας, και επ' αυτων ετιθεντο οι αρτοι της προθεσεως 	 Laj Salomón quixqßue chi yîbâc chixjunil li cßaßak re ru li quicßanjelac saß lix templo li Dios. Aßaneb aßin li quiyîbâc: li artal yîbanbil riqßuin oro, eb li mêx li quiqßueheß cuiß li mayejanbil caxlan cue,


Και ειπεν η Αννα, Ω, κυριε μου ζη η ψυχη σου, κυριε μου, εγω ειμαι η γυνη, ητις εσταθη ενταυθα πλησιον σου, δεομενη του Κυριου 	 Ut lix Ana quixye re laj Elí: —At kâcuaß, relic chi yâl nak lâin li ixk li quincßulun chi tijoc arin chiru li nimajcual Dios nak chunchûcat chire li oquebâl.


Εαν δεν ακουσητε και εαν δεν βαλητε τουτο εις την καρδιαν, δια να δωσητε δοξαν εις το ονομα μου, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, τοτε θελω εξαποστειλει την καταραν εφ' υμας και θελω επικαταρασθη τας ευλογιας σας ναι, μαλιστα και κατηρασθην αυτας, διοτι δεν βαλλετε τουτο εις την καρδιαν σας. 	 Cui incßaß nequebânu li cßaßru ninye ut cui incßaß nequeqßue êchßôl chixqßuebal xlokßal lin cßabaß, texintzßektâna ut lê rosobtesinquil tinsukßisi chokß raylal. Ac xexintzßektâna xban nak incßaß xeqßue êchßôl chixbânunquil li cßaßru xinye êre.


Ητοιμασας τοπον εμπροσθεν αυτης και βαθεως ερριζωσας αυτην και εγεμισε την γην. 	 Casabesi ru li chßochß aßan ut aran coâqßue chi cuânc chi junaj cua joß nak naxchap xxeß li uvas. Queßtam li kalal kacßajol toj retal quinujac li katenamit.


Βλεπετε τον Ισραηλ κατα σαρκα οι τρωγοντες τας θυσιας δεν ειναι κοινωνοι του θυσιαστηριου; 	 Cheq'ue retal laj Israel. Eb a'an que'xtzaca li tib li que'xmayeja chiru li Dios. A'an retalil nak cuanqueb chi sum âtin riq'uin li Dios.


Θελω αινει τον Κυριον ενοσω ζω θελω ψαλμωδει εις τον Θεον μου ενοσω υπαρχω. 	 Tinlokßoni li nimajcual Dios joß najtil tincuânk. Tinbichânk re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß joß najtil tincuânk saß ruchichßochß.


Εκει βοωσι δια την υπερηφανιαν των πονηρων, δεν θελει ομως αποκριθη. 	 Nequeßxtzßâma raj xtenkßanquileb, abanan li Dios incßaß naxsumeheb xban nak nequeßxnimobresi ribeb ut incßaß us lix naßlebeb.


Και εκαθησεν η δοξα του Κυριου επι του ορους Σινα, και η νεφελη εσκεπασεν αυτο εξ ημερας και την εβδομην ημεραν εκαλεσεν ο Κυριος τον Μωυσην εκ μεσου της νεφελης. 	 Aran saß li tzûl Sinaí cuakib cutan quicuan li xlokßal li Dios chi mukmu saß li chok. Saß xcuuk li cutan li Dios quiâtinac riqßuin laj Moisés. Saß li chok qui-el li xyâb xcux.


Και εαν ο βους τινος κερατιση τον βουν του πλησιον αυτου και θανατωθη, τοτε θελουσι πωλησει τον ζωντα βουν, και θελουσι μοιρασθη το αργυριον αυτου και τον θανατωθεντα ομοιως θελουσι μοιρασθη. 	 Cui junak bôyx tixxekß xbôyx jalan chic ut tixcamsi, tento nak tâcßayîk li bôyx li xxekßoc ut teßxjach saß xyi lix tzßak. Ut teßxjach ajcuiß saß xyi li bôyx li quicamsîc.Abanan cui nanauman nak ac cßaynak chi xekßoc li bôyx ut laj êchal re incßaß naxbacß, tento nak laj êchal re tixqßue junak rêkaj yoßyo ut li bôyx camenak tâcanâk chokß re.


Η ημερα εκεινη να ηναι σκοτος ο Θεος να μη αναζητηση αυτην ανωθεν, και να μη φεγξη επ' αυτην φως. 	 Us raj quicana ta chi kßojyîn li hônal nak quinyoßla. Ut incßaß raj chic quisakêu. Us raj incßaß ta quinjulticoß re li Dios.


Η ψευδης γλωσσα μισει τους υπ' αυτης καταθλιβομενους και το απατηλον στομα εργαζεται καταστροφην. 	 Li ani naticßtißic xicß naril li nacßuluc raylal xban lix ticßtiß. Ut li âtinac riqßuin châbil âtin chi yal xcab rix xchßôl, aßan mâcßaß na-oc cuiß. Caßaj cuiß nasachoc.


και δυο αλυσεις εκ καθαρου χρυσιου επι των ακρων εργασιαν πλεκτην θελεις καμει αυτας, και θελεις συναψει τας πλεκτας αλυσεις με τους οικισκους. 	 ut têyîb cuib lix cßamal riqßuin tzßakal oro. Tzßulbil ru têqßue. Ut riqßuin lix cßâmal aßan, têchap li pec li tzßîbanbil cuiß lix cßabaßeb li ralal xcßajol laj Israel.


Ουτω λεγει ο Κυριος, οστις σε ελυτρωσε και σε επλασεν εκ κοιλιας Εγω ειμαι ο Κυριος ο ποιησας τα παντα ο μονος εκτεινας τους ουρανους, ο στερεωσας την γην απ' εμαυτου 	 Aßan aßin li quixye li Kâcuaß: —Lâin li Kâcuaß laj Colol êre. Lâin quinyoßobtesin êre nak toj mâjiß nequexyoßla. Lâin li Kâcuaß. Lâin quinyîban re chixjunil li cßaßru cuan. Lâin quinyîb li choxa ut quinhel ru. Mâ ani quitenkßan cue nak quinyîb li ruchichßochß.


Και εκαμον ο Μωυσης και ο Ααρων και πασα η συναγωγη των υιων Ισραηλ εις τους Λευιτας, κατα παντα οσα προσεταξε Κυριος εις τον Μωυσην περι των Λευιτων ουτως εκαμον εις αυτους οι υιοι Ισραηλ. 	 Laj Moisés, laj Aarón ut chixjunileb laj Israel queßxbânu reheb laj levita joß quixye li Kâcuaß re laj Moisés.


Μη γενοιτο επειδη πως θελει κρινει ο Θεος τον κοσμον; 	 Relic chi yâl nak tîc xch'ôl li Dios. Cui ta inc'a', ¿chan raj ru nak tixrak âtin sa' xbêneb li cuanqueb sa' ruchich'och'?


αληθως σοι λεγω, δεν θελεις εξελθει εκειθεν, εωσου αποδωσης το εσχατον λεπτον. 	 Ut inc'a' tat-êlk aran cui inc'a' tâtoj chixjunil li jo' q'uial te'xpatz' âcue. Relic chi yâl ninye âcue nak tento tâc'am âcuib sa' usilal riq'uin lâ cuas âcuîtz'in.


Αγαπησατε τον Κυριον, παντες οι οσιοι αυτου ο Κυριος φυλαττει τους πιστους, και ανταποδιδει περισσως εις τους πραττοντας την υπερηφανιαν. 	 Cherahak li Kâcuaß chêjunilex lâex li tîc êchßôl xban nak li Kâcuaß naxcoleb li tîqueb xchßôl ut kßaxal cuißchic ra teßxcßul li nequeßxnimobresi ribeb nak li Kâcuaß tixqßueheb chixtojbal lix mâqueb.Michßinan êchßôl. Cauhak ban êchßôl chêjunilex lâex li nequexyoßonin riqßuin li Kâcuaß.


εις το να δωσης γνωσιν σωτηριας εις τον λαον αυτου δια της αφεσεως των αμαρτιων αυτων 	 Tâc'ut chiruheb li tenamit chanru nak te'cuyek' te'sachek' lix mâqueb ut te'colek'.


Και εν τω τριτω ετει της βασιλειας αυτου απεστειλε τους αρχοντας αυτου, τον Βεν-αιλ και τον Οβαδιαν και τον Ζαχαριαν και τον Ναθαναηλ και τον Μιχαιαν, δια να διδασκωσιν εν ταις πολεσι του Ιουδα. 	 Yô rox chihab roquic chokß rey laj Josafat nak quixtaklaheb li nequeßcßanjelac chiru chixchßolobanquil xyâlal saß eb li tenamit li cuanqueb Judá. Aßaneb aßin li cuînk li queßtaklâc: laj Ben-hail, laj Abdías, laj Zacarías, laj Natanael, ut laj Micaías.


κατα παντα θλιβομενοι αλλ' ουχι στενοχωρουμενοι, απορουμενοι αλλ' ουχι απελπιζομενοι, 	 Q'uila pây chi raylal nachal sa' kabên, abanan nakacuy xnumsinquil. Cuan nak inc'a' nakatau ru li yôco chixc'ulbal abanan inc'a' nach'inan kach'ôl.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην λεγων, 	 Li Kâcuaß quixye re laj Moisés:


εν τη ημερα οτε θελει κρινει ο Θεος τα κρυπτα των ανθρωπων δια του Ιησου Χριστου κατα το ευαγγελιον μου. 	 Xakabanbil li Jesucristo xban li Dios re târakok âtin sa' xbêneb chixjunileb nak tâcuulak xk'ehil. Li Cristo naxnau chanru lix ch'ôl li junjûnk usta mukmu chiku lâo. Jo'can naxye resilal li colba-ib li ninjultica lâin.


Διοτι επι του ορους του αγιου μου, επι του υψηλου ορους του Ισραηλ, λεγει Κυριος ο Θεος, εκει πας ο οικος του Ισραηλ, παντες οι εν τη γη θελουσι με λατρευσει εκει θελω δεχθη αυτους και εκει θελω ζητησει τας προσφορας σας και τας απαρχας των δωρων σας με παντα τα αγια σας. 	 Abanan mokon chêjunilex lâex aj Israel tinêlokßoni saß lin santil naßajej saß li tzûl Sión li cuan aran Israel. Tâsahokß inchßôl êriqßuin xban nak chêjunilex texcßanjelak chicuu. Lâin tinye êre nak têcßam lê mayej chicuu ut lâin tincßul. Têcßam chak cue li xbên ru lê racuîmk ut li cßaßru lokß chêru.


Και ειπεν ο οφις προς την γυναικα, Δεν θελετε βεβαιως αποθανει 	 Tojoßnak li cßantiß quixye re li ixk: —Incßaß. Relic chi yâl nak incßaß texcâmk.


και παλιν Ο Κυριος γινωσκει τους διαλογισμους των σοφων, οτι ειναι ματαιοι. 	 Ut tz'îbanbil ajcui' sa' li Santil Hu li naxye: Li Dios naxnau nak mâc'a' na-oc cui' lix c'a'uxeb li neque'xye nak cuanqueb xna'leb xjuneseb rib. (Sal. 94:11)


Πασα κλινη, επι της οποιας ηθελε κοιμηθη ο εχων την ρευσιν, θελει εισθαι ακαθαρτος και παν σκευος, επι του οποιου ηθελε καθισει, θελει εισθαι ακαθαρτον. 	 Muxbil ru tâcanâk li cuarib li tâyoclâk cuiß li cuînk aßan, joß ajcuiß li naßajej li tâcßojlâk cuiß.


Αλλα ταυτα παντα θελουσι καμει εις εσας δια το ονομα μου, διοτι δεν εξευρουσι τον πεμψαντα με. 	 Texrahobtesîk xban nak lâex cualal inc'ajol. Te'xbânu chi jo'can xban nak inc'a' neque'xnau ru li ani quitaklan chak cue.


Το πυρ θελει καιεσθαι διαπαντος επι του θυσιαστηριου δεν θελει σβεσθη. 	 Li xam li cuânk saß li artal junelic lochlôk. Incßaß tâchupk.


διοτι οι Φαρισαιοι και παντες οι Ιουδαιοι, εαν δεν νιψωσι μεχρι του αγκωνος τας χειρας, δεν τρωγουσι, κρατουντες την παραδοσιν των πρεσβυτερων 	 Eb laj fariseo ut chixjunileb laj judío inc'a' neque'cua'ac cui inc'a' te'xch'aj li ruk'eb jo' naxye li chak'rab li canabanbil reheb xbaneb lix xe'tônil yucua'.


Σκοτος και σκια θανατου να αμαυρωσωσιν αυτην γνοφος να επικαθηται επ' αυτην. Να επελθωσιν επ' αυτην ως πικροτατην ημεραν. 	 Us raj nak xsukßi ta chokß kßojyîn li cutan nak quinyoßla. Us raj nak tâchâlk li kßeki chok re nak incßaß chic tâcßutûnk. Chiyibokß ru li cutan aßan.


Ο δε Πετρος ιστατο εξω πλησιον της θυρας. Εξηλθε λοιπον ο μαθητης ο αλλος, οστις ητο γνωστος εις τον αρχιερεα, και ωμιλησεν εις την θυρωρον, και εισηγαγε τον Πετρον. 	 Abanan laj Pedro quicana sa' be chire li oquebâl. Ut lix tzolom jun chic qui-el sa' li nebâl li cuan chiru li cab ut quiâtinac riq'uin li ixk li nac'ac'alen re li oquebâl. Ut quirocsi laj Pedro chi sa'.


Εν τη αναστασει λοιπον τινος αυτων γινεται γυνη; διοτι και οι επτα ελαβον αυτην γυναικα. 	 Sa' xcuaclijiqueb li camenak chi yo'yo, nak te'cuaclîk eb a'an, ¿ani aj ixakil tâcanâk cui' li ixk a'an xban nak cuukub lix bêlom quicuan? chanqueb re li Jesús.


ημεις ομως οφειλομεν να ευχαριστωμεν παντοτε τον Θεον δια σας, αδελφοι ηγαπημενοι υπο του Κυριου, οτι σας εξελεξεν ο Θεος απ' αρχης εις σωτηριαν δια του αγιασμου του Πνευματος και της πιστεως της αληθειας, 	 Ex inhermân, tento nak lâo tobantioxînk chiru li Dios chêrix lâex. Rarôquex xban li Kâcua' Jesucristo. Li Dios quisic'oc chak êru chalen chak sa' xticlajic re nak texcolek' xban nak santobresinbilex chic xban li Santil Musik'ej ut xban nak nequepâb li yâl.


Και εξηλθε προς αυτους ο ανθρωπος, ο κυριος της οικιας, και ειπε προς αυτους, Μη, αδελφοι μου, παρακαλω, μη πραξητε τουτο το κακον αφου ο ανθρωπος ουτος εισηλθεν εις την οικιαν μου, μη πραξητε τοιαυτην αφροσυνην 	 Li chêquel cuînk qui-el chirix cab ut quixye reheb: —Ex cuas cuîtzßin, mêbânu li mâc aßan. Li cuînk aßin cuulaß. Mêbânu mâusilal re.


Και αυτος θελει κρινει την οικουμενην εν δικαιοσυνη θελει κρινει τους λαους εν ευθυτητι. 	 Lâat saß xyâlal nacattaklan saß xbên li ruchichßochß ut saß tîquilal nacatrakoc âtin saß xbêneb li tenamit.


και οτε ηλθομεν εις το καταλυμα, ηνοιξαμεν τα σακκια ημων και ιδου, εκαστου το αργυριον ητο εν τω στοματι του σακκιου αυτου, το αργυριον ημων σωστον οθεν εφεραμεν αυτο οπισω εις τας χειρας ημων 	 Nak xohilan saß be, bar xkanumsi cuiß li kßojyîn, xkateheb li kacoxtal. Ut xkaqßue retal nak cuan li tumin xtzßak li trigo chi saß li kacoxtal. Joßcan nak lâo xkacßam cuißchic chak xcaß sut lix tzßak li trigo li xkacßam junxil.


Τοτε ο Ιωβ απεκριθη προς τον Κυριον και ειπεν 	 Laj Job quixye re:


Και εις εκ των υιων του Ιωαδα, υιου του Ελιασειβ του ιερεως του μεγαλου, ητο γαμβρος Σαναβαλλατ του Ορωνιτου οθεν απεδιωξα αυτον απ' εμπροσθεν μου. 	 Laj Joiada, aßan li ralal laj Eliasib li xbênil aj tij. Jun li ralal laj Joiada quixcßam chokß rixakil lix rabin laj Sanbalat laj horonita. Joßcan nak quicuisi aßan saß li tenamit Jerusalén.


Διοτι ειπα, το ελεος σου θελει θεμελιωθη εις τον αιωνα εν τοις ουρανοις θελεις στερεωσει την αληθειαν σου. 	 Tinye resil nak lâ cuuxtân incßaß nalaj incßaß na-osoß. Cuan ban chi junelic. Joß nak li choxa cuan saß xnaßaj chi junelic, joßcan ajcuiß lâ châbilal cuan chi junelic.


υιου του Αμαρια, υιου του Αζαρια, υιου του Μεραιωθ, 	 Laj Ahitob, aßan ralal laj Amarías. Laj Amarías, aßan ralal laj Azarías. Ut laj Azarías, aßan ralal laj Meraiot.


Το εσπερας λοιπον της ημερας εκεινης της πρωτης της εβδομαδος, ενω αι θυραι ησαν κεκλεισμεναι, οπου οι μαθηται ησαν συνηγμενοι δια τον φοβον των Ιουδαιων, ηλθεν ο Ιησους και εσταθη εις το μεσον, και λεγει προς αυτους Ειρηνη υμιν. 	 Sa' li xbên cutan re li xamân, nak ac oc re li k'ojyîn, que'xch'utub ribeb lix tzolom li Jesús. Tz'aptz'o chi us lix puertil li cab li ch'utch'ûqueb cui' xban nak que'xucuac xbaneb li neque'taklan sa' xbêneb laj judío. Xakâmil li Jesús chiruheb ut quixye reheb: -Chicuânk taxak li tuktûquil usilal êriq'uin, chan reheb.


Εως ποτε θελεις λαλει ταυτα; και οι λογοι του στοματος σου θελουσιν εισθαι ως ανεμος σφοδρος; 	 —¿Jokße tâcanab âtinac chi joßcan? Li âtin li nacaye chanchan li cacuil ikß.


Και η δευτερα σειρα, ανθραξ, σαπφειρος και αδαμας. 	 Saß li xcab tzol queßxqßue jun li esmeralda, jun li zafiro, ut jun li diamante.


Εγω εσηκωθην δια να ανοιξω εις τον αγαπητον μου και αι χειρες μου εσταζον σμυρναν, και οι δακτυλοι μου σμυρναν σταλακτην, επι τας λαβας του μοχλου. 	 Lâin quincuacli re nak tincuocsi li cuînk li ninra. Nak quicuisi lix tzßapbal li puerta, li mirra quitzukuc chiru li cuukß.


Απο της φωνης του θορυβου οι λαοι εφυγον απο της ανυψωσεως σου τα εθνη διεσκορπισθησαν. 	 Nak nacat-âtinac chi cau xyâb lâ cux eb li xnînkal ru tenamit nequeßêlelic. Nak nacat-oquen chikix, nequeßxchaßchaßi ribeb li xicß nequeßiloc ke.


Παντες οι απαριθμηθεντες του στρατοπεδου Δαν ησαν εκατον πεντηκοντα επτα χιλιαδες και εξακοσιοι ουτοι θελουσι σηκονεσθαι εσχατοι κατα τας σημαιας αυτων. 	 Jun ciento mil riqßuin cuuklaju roxcßâl mil riqßuin cuakib ciento chixjunileb li teßoquênk saß xyânkeb laj Dan. Aßaneb li teßxic chi ixbej nak teßxjal lix naßajeb. Ac re reheb lix bandereb li teßxcßam chokß retalileb.


Σεις αυτοι εισθε μαρτυρες μου οτι ειπον Δεν ειμαι εγω ο Χριστος, αλλ' οτι ειμαι απεσταλμενος εμπροσθεν εκεινου. 	 Lâex querabi ajcui' chak nak quinye nak moco lâin ta li Cristo. Yal taklanbilin ban chak xbên cua chiru a'an chixch'olobanquil li resilal.


και προσεκυνησαν τον δρακοντα, οστις εδωκεν εξουσιαν εις το θηριον, και προσεκυνησαν το θηριον, λεγοντες Τις ομοιος με το θηριον; τις δυναται να πολεμηση με αυτο; 	 Ut que'xq'ue xlok'al li dragón xban nak quixq'ue xcuanquil li josk' aj xul. Ut que'xlok'oni ajcui' li josk' aj xul ut que'xye: -¿Ani ta cui' cuan xcuanquil jo' li josk' aj xul a'in? Mâ ani tixcuy pletic riq'uin a'an xban nak quiq'uehe' xcuanquil xban li dragón, chanqueb.


τοτε απεστειλεν ο Κυριος ανδρα προφητην προς τους υιους Ισραηλ, και ειπε προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ Εγω ανεβιβασα υμας εξ Αιγυπτου και εξηγαγον υμας εξ οικου δουλειας, 	 Joßcan nak li Kâcuaß quixtakla jun li profeta riqßuineb. Li profeta quixye reheb: —Joßcaßin xye êre li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel, “Lâin quin-isin chak êre aran Egipto saß li naßajej li quexcuan cuiß chokß rahobtesinbil môs.


υπηγε κατοπιν του ανθρωπου του Ισραηλιτου εις την σκηνην και διεπερασεν αμφοτερους, τον τε ανθρωπον τον Ισραηλιτην και την γυναικα δια της κοιλιας αυτης. Και επαυσεν η πληγη απο των υιων Ισραηλ. 	 Cô saß lix muhebâl li cuînk li quicßamoc re li ixk aj Madián. Qui-oc saß li muhebâl ut quixnumsi lix lâns saß xsaßeb li cuînk ut li ixk. Quixcamsiheb chixcabichaleb. Ut riqßuin aßan quichßana li caki yajel li yô chi camsînc reheb li cuînk aj Israel.


Σε παραγγελλω ενωπιον του Θεου του ζωοποιουντος τα παντα και του Ιησου Χριστου του μαρτυρησαντος ενωπιον του Ποντιου Πιλατου την καλην ομολογιαν, 	 Sa' xc'aba' li Dios li naq'uehoc yu'am, lâin nintz'âma châcuu nak tâbânu lâ taklanquil. Ut nintz'âma ajcui' châcuu sa' xc'aba' li Jesucristo li quich'oloban xyâlal chi mâc'a' xxiu chiru laj Poncio Pilato.


και ειπα προς εσας, Εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σας δεν θελετε σεβασθη τους θεους των Αμορραιων, εν τη γη των οποιων κατοικειτε και δεν υπηκουσατε εις την φωνην μου. 	 Ut quinye ajcuiß êre nak lâin li Kâcuaß lê Dios. Quinye êre nak incßaß têlokßoni lix dioseb laj amorreo li cuanqueb saß li naßajej li xex-oc cuiß chi cuânc. Abanan lâex incßaß quebânu li cßaßru quinye êre,” chan li Dios.—


Θελει καταβη ως βροχη επι θερισμενον λειβαδιον ως ρανιδες σταλαζουσαι επι την γην. 	 Chitaklânk ta saß tîquilal saß xbêneb li tenamit. Chanchanak ta li hab li natßakresin re li chßochß ut li ichaj.


Και γυνη τις, εχουσα ρυσιν αιματος δωδεκα ετη 	 Sa' xyânkeb cuan jun li ixk cablaju chihab xticlajic xyajel. Junelic yô lix yajel li ixk a'an ut inc'a' chic natz'ap lix quiq'uel.


Και ειπεν ο αγγελος του Κυριου προς τον Βαλααμ, Υπαγε μετα των ανθρωπων πλην ο, τι σοι ειπω, τουτο θελεις λαλησει. Και υπηγεν ο Βαλααμ μετα των αρχοντων του Βαλακ. 	 Lix ángel li Kâcuaß quixye re: —Ayu chirixeb li cuînk aßin. Abanan caßaj cuiß tâye li cßaßru tinye âcue lâin, chan. Joßcan nak laj Balaam cô chirixeb li cuînk.


Διοτι ειμαι πληρης λογων το πνευμα εντος μου με αναγκαζει. 	 Cuan nabal li cßaßru nacuaj xyebal. Incßaß chic nincuy roybeninquil.


Αρα λοιπον ενοσω εχομεν καιρον, ας εργαζωμεθα το καλον προς παντας, μαλιστα δε προς τους οικειους της πιστεως. 	 Jo'can ut chikabânuhak usilal reheb chixjunileb li kas kîtz'in nak toj naru xbânunquil, ut k'axal cui'chic takabânu reheb li kech aj pâbanelil.


εκ της φυλης Συμεων, Σαφατ ο υιος του Χορρι 	 Ut saß lix têpaleb li ralal xcßajol laj Simeón quitaklâc laj Safat li ralal laj Hori.


Διοτι τωρα εξελεξα και ηγιασα τον οικον τουτον, δια να ηναι το ονομα μου εκει εως αιωνος και οι οφθαλμοι μου και η καρδια μου θελουσιν εισθαι εκει πασας τας ημερας. 	 Lâin xinsicß ru ut xinsantobresi li templo aßin re nak lâin tincuânk arin chi junelic. Lâin tin-ilok re ut junelic cuânk saß inchßôl.


Ειπε δε ο Γιεζει, ο υπηρετης του Ελισσαιε του ανθρωπου του Θεου, Ιδου, εφεισθη ο κυριος μου του Νεεμαν τουτου του Συριου, ωστε να μη λαβη εκ της χειρος αυτου εκεινο το οποιον εφερε πλην, ζη Κυριος, εγω θελω τρεξει κατοπιν αυτου και θελω λαβει τι παρ' αυτου. 	 nak laj Giezi lix môs li profeta Eliseo quixye saß xchßôl: —Lin patrón xcanab chi xic laj Naamán laj Siria chi mâcßaß xcßul. Incßaß xcßul li cßaßru xcßam chak re tixsi re. Saß xcßabaß li Kâcuaß Dios, tinxic chi junpât re nak tixsi bayak cue, chan.


και μη φερης ημας εις πειρασμον, αλλα ελευθερωσον ημας απο του πονηρου. Διοτι σου ειναι η βασιλεια και η δυναμις και η δοξα εις τους αιωνας αμην. 	 Ut moâq'ue taxak chi âlêc. Choâcol ban chiru li inc'a' us. Âcue li nimajcual cuanquil, li lok'onîc ut li lok'al chi junelic k'e cutan. Jo'can taxak.


Και εν Ταφνης η ημερα θελει συσκοτασει, οταν συντριψω εκει τα σκηπτρα της Αιγυπτου και η επαρσις της δυναμεως αυτης θελει παυσει εν αυτη ταυτην δε, νεφος θελει σκεπασει αυτην, και αι θυγατερες αυτης θελουσιν υπαγει εις αιχμαλωσιαν. 	 Chanchan nak tâkßojyînokß ru li cutan aran Tafnes nak lâin tinsach lix cuanquileb laj Egipto. Tincuisi lix kßetkßetil nak tincubsi lix cuanquileb. Chanchan nak tâtzßapekß li tenamit xban li chok. Ut eb li cuanqueb saß li cocß tenamit teßcßamekß chi prêxil.


δια να γνωρισωσι παντες οι λαοι της γης την χειρα του Κυριου, οτι ειναι κραταια δια να φοβησθε Κυριον τον Θεον σας παντοτε. 	 Quixbânu chi joßcan re nak chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß teßxqßue retal nak kßaxal nim xcuanquil li Kâcuaß ut re ajcuiß nak lâex junelic têxucua ru li Kâcuaß lê Dios, chan laj Josué.


Διοτι τινες, αφου ηκουσαν, παρεπικραναν αυτον αλλ' ουχι παντες οι εξελθοντες εξ Αιγυπτου δια του Μωυσεως. 	 ¿Aniheb li que'k'etoc chak re li râtin li Dios li quixye reheb? A'aneb chixjunileb li que'el chak Egipto nak laj Moisés quic'amoc be chiruheb.


Ναι, αυτος θελει οικοδομησει τον ναον του Κυριου, και αυτος θελει λαβει την δοξαν και θελει καθησει και διοικησει επι του θρονου αυτου και θελει εισθαι ιερευς επι του θρονου αυτου, και βουλη ειρηνης θελει εισθαι μεταξυ των δυο τουτων. 	 Aßan tâyîbânk re lix templo li Kâcuaß ut aßan tâqßuehekß xlokßal. Aßan tâcßojlâk saß lix cßojaribâl ut aßan chic tâtaklânk saß xbên li ruchichßochß. Aßanak li tzßakal Rey ut aßanak ajcuiß li tzßakal aj tij. Mâcßaßak chßaßajquilal saß li cuib chi cßanjel li tixbânu. Us tâêlk lix cßanjel chiru.


Και επισκεπτεσαι αυτον κατα πασαν πρωιαν και δοκιμαζεις αυτον κατα πασαν στιγμην; 	 ¿Cßaßut nak nacaqßue âchßôl chirilbaleb rajlal cutan? Ut, ¿cßaßut nak nacayal rixeb chi cocß aj xsaß?


Τοτε τα αρνια θελουσι βοσκηθη κατα την συνηθειαν αυτων, και ξενοι θελουσι φαγει τους ερημους τοπους των παχεων. 	 Eb li carner teßcuaßak saß li tenamit jucßbil. Ut eb li jalaneb xtenamit teßcuânk saß lix naßajeb li biom li ac juqßuinbil.


λεγων Εγερθεις παραλαβε το παιδιον και την μητερα αυτου και υπαγε εις γην Ισραηλ διοτι απεθανον οι ζητουντες την ψυχην του παιδιου. 	 Ut quixye re: -Cuaclin. C'am li c'ula'al jo' cui' li na'bej ut texxic cui'chic sa' li tenamit Israel xban nak xe'cam li que'ajoc re xcamsinquil li c'ula'al, chan.


Και την εβδομην ημεραν θελει θεωρησει ο ιερευς την κασιδαν και ιδου, εαν η κασιδα δεν εξηπλωθη εις το δερμα και εις την οψιν δεν ηναι βαθυτερα του δερματος, τοτε θελει κρινει αυτον ο ιερευς καθαρον και αυτος θελει πλυνει τα ιματια αυτου και θελει εισθαι καθαρος. 	 Saß xcuuk li cutan laj tij târil chi us lix ra. Cui incßaß yô chi nimânc, ut cui incßaß cham xsaß, laj tij tixye nak xqßuira ut moco muxbil ta chic. Ut li yaj tixpuchß li rakß.


Και επεστρεψεν ο βασιλευς απο του κηπου του παλατιου εις τον οικον του συμποσιου του οινου ο δε Αμαν ητο πεπτωκως επι της κλινης εφ' ης ητο η Εσθηρ. Και ειπεν ο βασιλευς, Θελει ετι και την βασιλισσαν να βιαση εμπροσθεν μου εν τω οικω; Ο λογος εξηλθεν εκ του στοματος του βασιλεως και εσκεπασαν το προσωπον του Αμαν. 	 Xban nak cßajoß lix xiu laj Amán, quitßaneß chi rok lix Ester. Nak quisukßi saß cab li rey, quiril nak laj Amán quitßaneß saß li cßojaribâl bar yô cuiß chi hilânc lix Ester. Li rey quixjap re ut quixye: —¿Ma yôcat ajcuiß xcßoxlanquil xbânunquil li incßaß us re li reina chicuu arin saß li cuochoch? chan. Toj yô ajcuiß xyebal aßan li rey nak queßxchap laj Amán ut queßxtzßap li ru.


διοτι ο Θεος δεν ειναι ακαταστασιας, αλλ' ειρηνης. Καθως εν πασαις ταις εκκλησιαις των αγιων. 	 Li Dios inc'a' naraj nak tâcuânk li po'oj ib sa' xyânkeb laj pâbanel. Naraj ban nak cuânk li tuktûquil usilal sa' xyânkeb.


Και ελαλησεν ο Μωυσης προς τους αρχοντας των φυλων των υιων Ισραηλ, λεγων, Ουτος ειναι ο λογος τον οποιον προσεταξεν ο Κυριος 	 Laj Moisés quiâtinac riqßuineb li nequeßjolomin reheb lix têpaleb laj Israel ut quixye reheb: —Joßcaßin quixye li Kâcuaß Dios.


Εαν ζωμεν κατα το Πνευμα, ας περιπατωμεν και κατα το Πνευμα. 	 Cui ac' chic li kayu'am q'uebil ke xban li Santil Musik'ej, chikacanabak kib rubel xcuanquil re nak a'an chic tâberesînk ke.Mikabânu kib nak k'axal nim kacuanquil ut inc'a' chic chikajosk'i kib ut inc'a' chic chikacakali kib.


Σας παρακαλω δε, αδελφοι, υποφερετε τον λογον της νουθεσιας διοτι εν συντομια σας εγραψα. 	 Ex hermân, nintz'âma jun usilal chêru. Checuyak rabinquil li cuâtin re xch'olobanquil êna'leb. Moco q'ui ta li âtin xintz'îba sa' li hu a'in.


Διοτι εις παντα ανθρωπον εκ του οικου Ισραηλ και εκ των ξενων των παροικουντων εν τω Ισραηλ, οστις απαλλοτριωθη απ' εμου και αναβιβαση τα ειδωλα αυτου εις την καρδιαν αυτου και θεση το προσκομμα της ανομιας αυτου εμπροσθεν του προσωπου αυτου και ελθη προς τον προφητην δια να ερωτηση αυτον περι εμου, εγω ο Κυριος θελω αποκριθη προς αυτον περι εμου 	 Cui junak aj Israel malaj ut junak li jalan xtenamit li cuan saß xyânkeb laj Israel tinixtzßektâna ut tixlokßoniheb li jalanil dios, ut incßaß naxcanab xbânunquil li mâc aßan, ut chirix aßan tâxic riqßuin junak li profeta chixpatzßbal cßaßru tixbânu, lâin li Kâcuaß tinsumênk re.


Συ πιστιν εχεις; εχε αυτην εντος σου ενωπιον του Θεου μακαριος οστις δεν κατακρινει εαυτον εις εκεινο, το οποιον αποδεχεται. 	 Cui nacanau chi tz'akal nak us yôcat chixbânunquil, canab sa' ruk' li Dios. Us xak re li ani narec'a sa' xch'ôl nak moco mâc ta li yô chixbânunquil.Cui junak narec'a sa' xch'ôl nak mâc xtzacanquil junak tzacaêmk, ut cui naxtzaca, a'an cuan xmâc chiru li Dios. Cui nakec'a sa' li kâm nak inc'a' us xbânunquil li c'a'ru nakabânu, ut cui nakabânu, yôco chi mâcobc.


δια να φανερωση εις ημας Κυριος ο Θεος σου την οδον εις την οποιαν πρεπει να περιπατησωμεν και το πραγμα το οποιον πρεπει να καμωμεν. 	 Chatzßâma chiru li Dios nak aßan tixcßut chiku cßaßru takabânu ut tixcßut ajcuiß chiku bar toxic, chanqueb.