Και εξηλθε πυρ απο ραβδου τινος εκ των κλαδων αυτης και κατεφαγε τον καρπον αυτης, ωστε δεν υπηρχε πλεον εν αυτη ραβδος ισχυρα δια σκηπτρον ηγεμονιας ουτος ειναι ο θρηνος και θελει εισθαι εις θρηνον. 	 Quiloch xxamlel li xtônal ut quixcßat li rukß joß ajcuiß li ru. Incßaß chic tâcuânk li rukß châbil chokß xxukßeb li rey. Aßan aßin jun li bich re rahil chßôlej ut qßuila sut tâbichamânk re rahil chßôlej.


Επειτα νιψας το προσωπον αυτου εξηλθε, και συγκρατων εαυτον ειπε, Βαλετε αρτον. 	 Nak quirakeß chak chi yâbac, laj José quixchßaj li ru ut coxtauheb cuißchic li ras. Quixcuy lix yâb re nak incßaß chic tâyâbak chiruheb li ras. Ut quixtakla xqßuebal li mêx re nak teßcuaßak ut quixye reheb lix môs: —Cßamomak chak li katzacaêmk, chan.


Και εισηκουσεν ο Κυριος της φωνης του Ηλια και επανηλθεν η ψυχη του παιδαριου εντος αυτου και ανεζησε. 	 Li Kâcuaß quirabi lix tij li profeta Elías ut quixqßue cuißchic lix yußam ut quiyoßla cuißchic.


Αφ' ης δε ημερας προσεταχθην να ημαι κυβερνητης αυτων εν τη γη Ιουδα, απο του εικοστου ετους εως του τριακοστου δευτερου ετους Αρταξερξου του βασιλεως, δωδεκα ετη, εγω και οι αδελφοι μου δεν εφαγομεν τον αρτον του κυβερνητου. 	 Ac yô chic junmay chihab roquic laj Artajerjes chokß rey nak quinixxakab chi taklânc saß xbêneb laj Judá. Chalen saß li cutan aßan toj quicuulac li cablaju xcaßcßâl chihab roquic chokß rey, chi moco lâin, chi moco li cuechßalal kacßul li tzacaêmk li kacßulub raj xtzacanquil joß queßxtzaca li nequeßtaklan. Chiru li cablaju chihab nak cuanquin chi taklânc incßaß quinpuersi li tzacaêmk incßulub raj xcßulbal.


Και οτε ο Δαβιδ επερασεν ολιγον κορυφην, ιδου, Σιβα, ο υπηρετης του Μεμφιβοσθε, συνηντησεν αυτον, μετα δυο ονων σαμαρωμενων, εχων επ' αυτους διακοσιους αρτους και εκατον βοτρυς σταφιδων και εκατον αρμαθιας θερινων καρπων και ασκον οινου. 	 Nak laj David yô chi cubec jun pacßal li tzûl, quixcßul laj Siba lix môs laj Mefi-boset. Laj Siba yô chi châlc chixcßulbal laj David. Quixcßameb chak cuib li bûr cuan rîkeb. Li bûr yôqueb chak chirîkanquil cuib ciento li caxlan cua, jun ciento cût li chaki uvas ut jun ciento li caxlan cua yîbanbil riqßuin chaki higo ut jun bôls tzßûm li vino.


Και εν τω εσχατω καιρω ο βασιλευς του νοτου θελει συγκερατισθη μετ' αυτου και ο βασιλευς του βορρα θελει ελθει εναντιον αυτου ως ανεμοστροβιλος, μετα αμαξων και μετα ιππεων και μετα πολλων πλοιων και θελει ελθει εις τους τοπους και θελει πλημμυρησει και διαβη 	 Nak acak cuulac re rosoßjic lix cuanquil li rey li cuan saß li norte, li rey li cuan saß li sur tâxic chi pletic riqßuin. Chanchan xmetzßêu li câk-sut-ikß nak eb li soldado li teßchâlk saß li norte teßoc chi pletic. Riqßuin xnimal xcuanquileb teßpletik riqßuin lix cacuây ut lix carruaje ut lix jucub. Chanchan li butß nak naxhel rib saß li chßochß nak teßnumtâk saß xbêneb nabal chi tenamit.


Λαλησον προς τον Ααρων και προς τους υιους αυτου και προς παντας τους υιους Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Ουτος ειναι ο λογος τον οποιον προσεταξεν ο Κυριος, λεγων. 	 —Ye re laj Aarón ut eb li ralal joß eb ajcuiß chixjunileb laj Israel nak lâin tinqßue li chakßrab aßin reheb.


Και εσηκωσεν αυτο και εισηλθεν εις την πολιν και ειδεν η πενθερα αυτης οσον εσταχυολογησε και εκβαλουσα η Ρουθ, εδωκεν εις αυτην ο, τι ειχε περισσευσει αφου εχορτασθη. 	 Quixcßam li joß qßuial quixxoc ut cô saß rochoch lix Noemí. Lix Noemí quixqßue retal li joß qßuial quixxoc. Ut lix Rut quixqßue ajcuiß re li relaß lix tzacaêmk li quixxoc.


Επ' εμε επεστηριχθη ο θυμος σου, και παντα τα κυματα σου επεφερες επ' εμε. Διαψαλμα. 	 Cßajoß lâ joskßil saß inbên. Incßaß chic nincuy. Chanchan nak yô chi châlc lix cau ok li haß saß inbên.


Και ιατρευσαν το συντριμμα της θυγατρος του λαου μου επιπολαιως, λεγοντες, Ειρηνη, ειρηνη και δεν υπαρχει ειρηνη. 	 Chiruheb aßan moco nim ta li raylal li yô chixcßulbal lin tenamit. Eb aßan nequeßxye nak mâcßaß raylal. Nequeßxye nak cuan li tuktûquil usilal. Abanan mâcßaß tuktûquil usilal.


Ο δε ειπεν, Αφες με να απελθω, διοτι εχαραξεν η αυγη. Και αυτος ειπε, δεν θελω σε αφησει να απελθης, εαν δεν με ευλογησης. 	 Ut li cuînk quixye re laj Jacob: —Chinâcuachßab xban nak yô chi sakêuc, chan re. Ut laj Jacob quixye re: —Cui incßaß tinâcuosobtesi, incßaß tatcuachßab, chan.


και τι το μεριδιον παρα Θεου ανωθεν; και η κληρονομια του Παντοδυναμου εκ των υψηλων; 	 ¿Cßaß ta biß ru lix kßajcâmunquil li junjûnk tixqßue li Dios saß choxa? ¿Cßaß ta biß ru lix mâtan li cristian li tixqßue li Kâcuaß?


Και ειχεν ο Ιωσαφατ πλουτον και δοξαν πολλην και εσυμπενθερευσε μετα του Αχααβ. 	 Nabal lix lokßal ut lix biomal li rey Josafat. Ut qui-oc chokß rechßalal li rey Acab xban nak queßsumla li ralal xcßajoleb.


και εμπροσθεν του θρονου ητο θαλασσα υαλινη, ομοια με κρυσταλλον και εν τω μεσω του θρονου και κυκλω του θρονου τεσσαρα ζωα γεμοντα οφθαλμων εμπροσθεν και οπισθεν. 	 Ut quicuil ajcui' jun chanchan nebâl cuan chiru li c'ojaribâl. Nalemtz'un jo' li lem ut chanchan jun li palau sak sak ru. Chi xjun sutam li c'ojaribâl cuanqueb câhib li yo'yôqueb, chanchaneb ángel. Nabal li xnak' ruheb, jo' chiru jo' chirixeb.


Και τα θυρωματα ειχον δυο φυλλα εκαστον, δυο στρεφομενα φυλλα δυο εις το εν θυρωμα και δυο φυλλα εις το αλλο. 	 Li cuib chi puerta caßcab perêl ruheb. Li puerta nequeßrecßasi rib saß li chßîchß li nachapoc re.


Εφανη δε σκληρον σφοδρα το πραγμα εις τους οφθαλμους του Αβρααμ περι του υιου αυτου. 	 Nak laj Abraham quirabi li râtin, quirahoß saß xchßôl chirix laj Ismael xban nak aßan ralal ajcuiß.


Ας μη χαρωσιν επ' εμε οι εχθρευομενοι με αδικως οι μισουντες με αναιτιως ας μη νευωσι με τους οφθαλμους. 	 Incßaß taxak tineßxseße li xicß nequeßiloc cue. Ut incßaß taxak tineßretzßu xban nak mâcßaß inmâc.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Διαβα εμπροσθεν του λαου, και λαβε μετα σεαυτου εκ των πρεσβυτερων του Ισραηλ και την ραβδον, σου, με την οποιαν εκτυπησας τον ποταμον, λαβε εν τη χειρι σου και υπαγε 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Ayu. Numen chiruheb li tenamit. Cßameb châcuix li cuînk li nequeßcßamoc be saß xyânkeb. Ut tâcßam lâ xukß saß âcuukß li xataksi saß xbên li nimaß Nilo xcßabaß.


Μη θεωρει τον οινον οτι κοκκινιζει, οτι διδει το χρωμα αυτου εις το ποτηριον, οτι καταβαινει ευαρεστως. 	 Abanan lâex, ex cualal incßajol, mêqßue êrib chi âlêc xban li vino, usta cak cak ru nak na-oc saß li secß. Usta sa rucßbal, mêra ru.


διοτι ηφανισθη η Ιερουσαλημ και επεσεν ο Ιουδας, επειδη η γλωσσα αυτων και τα εργα αυτων ηναι εναντια εις τον Κυριον, παροξυνωσι τους οφθαλμους της δοξης αυτου. 	 Relic chi yâl nak li tenamit Jerusalén xsacheß ru ut li tenamit Judá jucßbil chic xban nak incßaß us lix yehom xbânuhomeb ut xban nak xeßxkßetkßeti ribeb chiru li Kâcuaß. Ut riqßuin aßan xeßxchikß xjoskßil li Dios.


Μη πλανασθε με διδαχας ποικιλας και ξενας διοτι καλον ειναι με την χαριν να στερεονηται η καρδια, ουχι με βρωματα, εις τα οποια οσοι περιεπατησαν δεν ωφεληθησαν. 	 Mêq'ue êrib chi balak'îc xbaneb laj balak', xban nak jalan jalânk li tijleb neque'xye. Mâcua' li c'a'ru nakatzaca li najaloc re li kayu'am. A' ban li rusilal li Dios najaloc re ut naxq'ue xcacuil kach'ôl.


Και αυτος διεβιβασε τους υιους αυτου δια του πυρος εν τη κοιλαδι του υιου του Εννομ και προεμαντευε καιρους και εκαμνεν οιωνισμους και μαγειας και εσυστησεν ανταποκριτας δαιμονιων και επαοιδους πολλα πονηρα επραξεν ενωπιον του Κυριου, δια να παροργιση αυτον. 	 Quixcßateb li ralal chokß xmayej saß li ru takßa re Ben-hinom. Naxic riqßuineb laj kße chixpatzßbal cßaßru tâchâlk chiru mokon. Quixqßueheb xcuanquil laj kße ut eb laj tûl ut eb li nequeßxnau xbânunquil li magia ut quixpatzß xnaßleb riqßuineb li musikßej. Numtajenak li mâusilal li quixbânu toj retal nak quinumta xjoskßil li Kâcuaß saß xbên.


Ο αγαπητος μου εισηξε την χειρα αυτου δια της τρυπης της θυρας, και τα σπλαγχνα μου εταραχθησαν δι' αυτον. 	 Li cuînk li ninra quixchßic chak li rukß saß xhopolal li puerta re nak tixte. Ut cßajoß nak quiyotßeß inchßôl.


εξαπεστειλε σημεια και τερατα εις το μεσον σου, Αιγυπτε, επι τον Φαραω και επι παντας τους δουλους αυτου. 	 Ut sachba chßôlej quilajxbânu aran Egipto re xqßuebal xxiuheb laj faraón joßqueb ajcuiß li nequeßcßanjelac chiru.


Και λεγει προς αυτους Ειναι συγκεχωρημενον εν σαββατω να αγαθοποιηση τις η να κακοποιηση; να σωση ψυχην η να θανατωση; οι δε εσιωπων. 	 Tojo'nak li Jesús quixpatz' reheb laj fariseo: -¿C'a'ru us xbânunquil sa' li hilobâl cutan? ¿Ma naru xbânunquil li us malaj ut li inc'a' us? ¿Ma us xcolbal xyu'am junak malaj ut xsachbal? chan cui'chic reheb. Ut eb a'an mem que'cana. Inc'a' chic que'xtau c'a'ru que'xye.


Και τη επαυριον, αφου εξηλθον απο Βηθανιας, επεινασε 	 Jo' cuulajak chic nak que'el aran Betania, quichal xtz'ocajic li Jesús.


Ενω δ' εγω προεφητευον, απεθανεν ο Φελατιας ο υιος του Βεναια. Τοτε επεσον επι προσωπον μου και ανεβοησα μετα φωνης μεγαλης και ειπα, Οιμοι, Κυριε Θεε συντελειαν θελεις να καμης συ του υπολοιπου του Ισραηλ; 	 Ut nak lâin yôquin chixyebal resil li raylal li tâchâlk saß xbêneb, laj Pelatías li ralal laj Benaía quicam. Ut lâin quinhupub cuib saß chßochß ut quinjap cue ut quinye: —At nimajcual Dios, ¿ma tâsacheb ru chi junaj cua eb li ralal xcßajol laj Israel li joß qßuial chic queßcoleß?—


Και ο στολος ετι του Χειραμ, οστις εφερε το χρυσιον απο Οφειρ, εφερεν απο Οφειρ και μεγα πληθος ξυλων αλμουγειμ και λιθους τιμιους. 	 Eb li jucub li quixtakla li rey Hiram, li quicßamoc chak re li oro aran Ofir, queßxcßam ajcuiß chak nabal li châbil cheß sándalo xcßabaß joß ajcuiß li tertôquil pec.


Και πλησιασας ο Αβρααμ ειπε, Μηπως θελεις απολεσει τον δικαιον μετα του ασεβους; 	 Laj Abraham quinachßoc riqßuin li Kâcuaß Dios ut quixye re: —¿Ma tâsach ruheb li tîqueb xchßôl saß xyânkeb li incßaß tîqueb xchßôl?


Ζητειτε τον Κυριον και την δυναμιν αυτου εκζητειτε το προσωπον αυτου διαπαντος. 	 Chetzßâma êtenkßanquil riqßuin li Kâcuaß. Junelic riqßuin aßan têtzßâma êtenkßanquil.


Θεκελ, εζυγισθης εν τη πλαστιγγι και ευρεθης ελλιπης 	 Tekel: Xatxbis riqßuin lix bisleb ut nacßutun nak incßaß us lâ naßleb.


Πλην ο Εδωμ απεστατησεν απο της υποταγης του Ιουδα, εως της ημερας ταυτης. Τοτε κατα τον αυτον καιρον απεστατησεν η Λιβνα. 	 Eb laj Edom queßrisi ribeb rubel xcuanquileb laj Judá. Toj chalen anakcuan nequeßxtakla ribeb xjuneseb. Joßcan ajcuiß li tenamit Libna. Saß eb ajcuiß li cutan aßan queßpletic riqßuineb laj Judá ut queßrisi ribeb rubel xcuanquil.


και ειπεν ο Αβιμελεχ, Ιδου, η γη μου εμπροσθεν σου. κατοικησον οπου σοι αρεσκει. 	 Laj Abimelec quixye re laj Abraham: —Il li naßajej aßan. Chixjunil li chßochß aßan cue lâin. Tâsicß li bar cuan tâcuulak châcuu ut aran tatcuânk, chan.


Ας καταγραφηται χηρα ουχι ολιγωτερον των εξηκοντα ετων, ητις υπηρξεν ενος ανδρος γυνη, 	 Mâ ani junak xmâlca'an tâtz'îbâk xc'aba' sa' xyânkeb li neque'tenk'âc xbaneb laj pâbanel cui toj mâji' naxbânu oxc'âl chihab. Ut mâcua'ak aj muxul ru xsumlajic nak quicuan.


επειτα ημεις οι ζωντες οσοι απομενομεν θελομεν αρπαχθη μετ' αυτων εν νεφελαις εις απαντησιν του Κυριου εις τον αερα, και ουτω θελομεν εισθαι παντοτε μετα του Κυριου. 	 Aca' chic lâo li toj yo'yôko tosapûk takec' sa' li chok kochbenakeb a'an re xc'ulbal li Kâcua' Jesucristo sa' ik'. Ut cuânko junelic riq'uin li Kâcua' Jesucristo.Jo'can ut nak chec'ojob êch'ôl chêribil êrib riq'uineb a âtin a'in.


Εν εκεινη τη ημερα θελετε ζητησει εν τω ονοματι μου και δεν σας λεγω οτι εγω θελω παρακαλεσει τον Πατερα περι υμων 	 Nak tâcuulak xk'ehil lâex chic textz'âmânk chiru li Yucua'bej sa' inc'aba' lâin. Inc'a' chic tento nak lâin tintz'âmânk chiru li Yucua'bej chêrix lâex.


Και θελει καμει ο Κυριος να ακουσθη η δοξα της φωνης αυτου, και θελει δειξει την καταβασιν του βραχιονος αυτου μετα της αγανακτησεως του θυμου και της φλογος του κατατρωγοντος πυρος, των εκτιναγμων και της ανεμοζαλης και των λιθων της χαλαζης. 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios tixqßue chi abîc lix yâb lix cux ut tixcßutbesi lix joskßil chiruheb chixjunileb riqßuin xam ut riqßuin li cacuil hab ut sakbach ut riqßuin câk-sut-ikß.


μη επιθυμει τα εδεσματα αυτου διοτι ταυτα ειναι τροφη δολιοτητος. 	 Mâra ru li châbil tzacaêmk cuan saß lix mêx, xban nak mâre re âbalakßinquil nak xqßue.


Και αλλους μεν ελεειτε, καμνοντες διακρισιν, 	 Cheq'uehak xna'lebeb li neque'cuiban xch'ôl.


Και παρεδωκε τους καρπους αυτων εις τον βρουχον και τους κοπους αυτων εις την ακριδα. 	 Quixtakla laj sâcß chixchoybal chixjunil li racuîmkeb li queßrau.


Υπο του κροτου των πατηματων των οπλων των ρωμαλεων αυτου ιππων, υπο του σεισμου των αμαξων αυτου, υπο του ηχου των τροχων αυτου, οι πατερες δεν θελουσι στραφη προς τα τεκνα δια την ατονιαν των χειρων, 	 Tâabîk xyâb li rokeb li cacuây. Tâabîk xyâb eb li carruajes nak yôkeb chi châlc li xicß nequeßiloc reheb. Eb li yucuaßbej incßaß chic teßrileb lix cocßal xban nak mâcßaßak chic xmetzßêuheb.


Τοτε ηγγισε τους οφθαλμους αυτων, λεγων Κατα την πιστιν σας ας γεινη εις εσας. 	 Tojo'nak li Jesús quixch'e' li xnak' ruheb ut quixye: -Chanru nak xepâb, jo'can ajcui' nak chi-uxk li c'a'ru têraj.-


διοτι με την καρδιαν πιστευει τις προς δικαιοσυνην, και με το στομα γινεται ομολογια προς σωτηριαν. 	 Li ani naxpâb li Cristo chi anchal xch'ôl ut naxch'olob xyâlal riq'uin xtz'ûmal re, a'an natîco' xch'ôl chiru li Dios ut tâcolek'.


παροικει εν τη γη ταυτη, και εγω θελω εισθαι μετα σου, και θελω σε ευλογησει διοτι εις σε και εις το σπερμα σου θελω δωσει παντας τους τοπους τουτους και θελω εκπληρωσει τον ορκον, τον οποιον ωμοσα προς Αβρααμ τον πατερα σου 	 Tatcanâk saß li naßajej aßin li cuancat cuiß anakcuan. Lâin tinberesînk âcue ut tatcuosobtesi. Chixjunil li chßochß aßin tinqßue âcue lâat ut reheb ajcuiß lâ cualal âcßajol re nak tâtzßaklok ru li contrato li quinbânu chak najter riqßuin lâ yucuaß, chan li Dios.


Διοτι εν τω πληθει των ονειρων και εν τω πληθει των λογων ειναι ματαιοτητες συ δε φοβου τον Θεον. 	 Joßcan nak cui lâex junes matqßuec nequebânu ut junes âtinac nequebânu, aßan mâcßaß na-oc cuiß. Li cßaßru tento xbânunquil, aßan xxucuanquil ru li Kâcuaß Dios.


Μελετωμεν, Θεε, το ελεος σου εν μεσω του ναου σου. 	 At kaDios, nak cuanco saß lâ cuochoch, nanak saß kachßôl nak junelic nacacuuxtâna ku. Mâ jokße nasach saß kachßôl nak nocoâra.


πληρεις οντες πασης αδικιας, πορνειας, πονηριας, πλεονεξιας, κακιας, γεμοντες φθονου, φονου, εριδος, δολου, κακοηθειας 	 Numtajenakeb xyibal ru lix na'lebeb ut lix mâusilaleb. Aj yumbêteb ut aj co'bêteb. Neque'xra ru li c'a'ru cuan reheb li ras rîtz'in ut k'axal josk'eb. Numtajenakeb chi aj cakal, aj camsihomeb ras rîtz'in, aj plêteb, aj balak'eb ut aj molol âtineb.


Τις ειναι ο ανθρωπος ο φοβουμενος τον Κυριον; αυτον θελει διδαξει την οδον, την οποιαν πρεπει να εκλεξη 	 Li Dios naxcßut lix yâlal chiruheb li ani nequeßxqßue xlokßal li Dios ut naxcßut chiruheb li cßaßru naraj teßxbânu.


Σηκωσατε, πυλαι, τας κεφαλας σας, και υψωθητε, θυραι αιωνιοι, και θελει εισελθει ο Βασιλευς της δοξης. 	 Tehomak êrib, ex puerta, li cuanquex chi junelic, ut canâkex chi teto re nak tâoc li tzßakal rey, li kßaxal nim xcuanquil.


Ο ελεημων ανθρωπος αγαθοποιει την ψυχην αυτου ο δε ανελεημων θλιβει την σαρκα αυτου. 	 Li ani naxbânu usilal re li ras rîtzßin, chokß re ajcuiß aßan naxbânu li us. Ut li ani incßaß naxbânu usilal, chokß re ajcuiß aßan naxsicß li incßaß us.


μονον μας παρηγγειλαν να ενθυμωμεθα τους πτωχους, το οποιον και εσπουδασα αυτο τουτο να καμω. 	 Ca'aj cui' li que'xtz'âma chiku nak che'julticok' ke eb li neba' li cuanqueb Jerusalén, ut a'an li ninq'ue inch'ôl chixbânunquil.


τι σας φαινεται; Και εκεινοι αποκριθεντες ειπον Ενοχος θανατου ειναι. 	 ¿C'a'ru nequeye? ¿Ma cuan xmâc malaj inc'a'? chan. Ut que'chak'oc ut que'xye: -Cuan xmâc ut xc'ulub nak tâcamsîk.-


Και ειπε Κυριος, διοτι εγκατελιπον τον νομον μου, τον οποιον εθεσα εμπροσθεν αυτων και δεν υπηκουσαν εις την φωνην μου και δεν περιεπατησαν εν αυτω 	 Ut li Kâcuaß quixye: —Xinbânu chi joßcan xban nak queßxtzßektâna li chakßrab li quinqßue reheb. Incßaß queßxbânu li cßaßru quinye reheb chi moco queßxbânu li cßaßru nacuaj.


Δια τουτο θυσιαζουσιν εις το δικτυον αυτων και καιουσι θυμιαμα εις την σαγηνην αυτων διοτι δι' αυτων η μερις αυτων ειναι παχεια και το φαγητον αυτων εκλεκτον. 	 Eb laj chapol car nequeßxqßue xlokßal lix yoy ut lix anzuelo. Nequeßmayejac ut nequeßxcßat li pom chiru xban nak riqßuin aßan nequeßxsicß li cßaßru nequeßxtzaca.¿Ma junelic yôkeb chixchapbal li tenamit riqßuin lix yoy eb laj Caldea? Ut, ¿ma rajlal yôkeb chixsachbal ru li tenamit chi incßaß teßril xtokßobâl ruheb?


Αφου δε ετελειωσαν παντα τα περι αυτου γεγραμμενα, καταβιβασαντες αυτον απο του ξυλου εθεσαν εις μνημειον. 	 Nak ac xc'ul chixjunil li raylal li quiyehe' chak chirix xbaneb li profeta junxil, que'risi chiru cruz ut que'xmuk.


Το μηκος της αυλης θελει εισθαι εκατον πηχων και το πλατος εκατερωθεν πεντηκοντα και το υψος πεντε πηχων, εκ βυσσου κεκλωσμενης, και τα υποβασια αυτων χαλκινα. 	 b roxcßâl metro xnimal rok li nebâl ut cuib xcaßcßâl metro riqßuin media chiru ut chirix, ut cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro xnajtil xteram. Ut li tßicr li tâtzßapok re li nebâl yîbanbilak riqßuin bakbil nokß lino. Ut yîbanbil riqßuin bronce li xnaßajeb li teßqßuehekß cuiß li okech.


Πεφυτευμενοι εν τω οικω του Κυριου, θελουσιν ανθει εν ταις αυλαις του Θεου ημων 	 Chanchanakeb li cheß li aubil cuan cuiß lix templo li Dios, li yôqueb chi atzßumac.


Τοτε φωναξαντες μετα φωνης μεγαλης, εφραξαν τα ωτα αυτων και ωρμησαν ομοθυμαδον επ' αυτον, 	 Ut eb li tenamit xic' que'rabi li quixye ut que'xtz'ap lix xiqueb ut que'xjap reheb chi cau xban xjosk'ileb ut jun xiquiqueb sa' xbên nak que'xchap.


Εκαμεν ετι δεκα λουτηρας χαλκινους εκαστος λουτηρ εχωρει τεσσαρακοντα βαθ εκαστος λουτηρ ητο τεσσαρων πηχων και εφ' εκαστην των δεκα βασεων ητο εις λουτηρ. 	 Ut quixyîb ajcuiß riqßuin bronce lajêb li pila. Li junjûnk chi pila jûnk metro riqßuin câcßâl centímetros xnînkal. Ut li haß li na-oc chi saß eb li pila aßan, cuan cuakxakib ciento riqßuin câcßâl litro chi haß. Eb li lajêb chi pila aßan quixqßueheb saß xbên li lajêb chi cßochlebâl.


Και παντες ημεις ελαβομεν εκ του πληρωματος αυτου και χαριν αντι χαριτος 	 Xban xnimal rusilal, k'axal numtajenak li kosobtesinquil naxq'ue.


Εκλινα την καρδιαν μου εις το να καμνω τα διαταγματα σου παντοτε μεχρι τελους. 	 Ut quinqßue inchßôl chixbânunquil li cßaßru naxye lâ chakßrab chalen toj chirix incamic.


Επειδη λοιπον εταπεινωθη, απεστραφη απ' αυτου ο θυμος του Κυριου, δια να μη αφανιση αυτους ολοκληρως διοτι ησαν ετι αγαθα πραγματα εν τω Ιουδα. 	 Xban nak li rey Roboam quixcubsi rib, quinumeß xjoskßil li Dios ut incßaß quixsach ruheb chi junaj cua. Ut cuan ajcuiß li cßaßru us li quicßulman aran Judá.


Ειπε τωρα προς τον οικον τον αποστατην δεν εννοειτε τι δηλουσι ταυτα; ειπε, Ιδου, ο βασιλευς της Βαβυλωνος ηλθεν εις Ιερουσαλημ, και ελαβε τον βασιλεα αυτης και τους αρχοντας αυτης, και εφερεν αυτους μεθ' εαυτου εις Βαβυλωνα 	 —Patzß reheb laj Israel li kßaxal kßetkßeteb ma xeßxtau ru li jaljôquil ru âtin li xaye reheb. Ye reheb nak aßan aßin lix yâlal. Lix reyeb laj Babilonia quicuulac Jerusalén ut quixcßam toj Babilonia li rey rochbeneb li nequeßtenkßan re.


Εγω ειμαι μετοχος παντων των φοβουμενων σε και φυλαττοντων τας εντολας σου. 	 Lâin xcomoneb li nequeßxucuan âcuu ut li nequeßxbânu li cßaßru naxye lâ chakßrab.


Και εξηλθεν ο λογος ουτος περι αυτου εν ολη τη Ιουδαια και εν πασι τοις περιχωροις. 	 Ut qui-abîc resil li c'a'ru quixbânu li Jesús sa' chixjunil li na'ajej Judea jo' ajcui' sa' eb li na'ajej li cuanqueb chi xjun sutam.


διδασκων μετα πραοτητος τους αντιφρονουντας, μηποτε δωση εις αυτους ο Θεος μετανοιαν, ωστε να γνωρισωσι την αληθειαν, 	 Ut sa' tûlanil chixch'olobak xyâlal reheb li neque'cuech'in rix lix yâlal. Mâre chan nak li Dios tâtenk'ânk reheb chixyot'bal xch'ôleb, chixjalbal xc'a'uxeb re te'xnau ru li yâl.Ut te'risi rib sa' ruk' laj tza li yô chi âlênc reheb re nak inc'a' chic te'xbânu li c'a'ru naraj a'an. Ut te'suk'îk taxak sa' li tz'akal xyâlal.


Δια πιστεως επεσον τα τειχη της Ιεριχω, αφου εκυκλωθησαν επι επτα ημερας. 	 Xban lix pâbâleb laj Israel, cuukub cutan que'xsuti rix li tenamit Jericó. Ut sa' xcuuk li cutan quit'ane' li tz'ac li sutsu cui' li tenamit. Ut que'rêchani li tenamit.


τουτο θελουσι διδει πας οστις περνα εις την απαριθμησιν, ημισυ του σικλου κατα τον σικλον του αγιου ο σικλος ειναι εικοσι γερα ημισυ του σικλου θελει εισθαι η προσφορα του Κυριου. 	 Chixjunileb li ac xeßajlâc teßxqßue caßchßin mâ media onza li plata chokß xmayejeb. Aßan li xqßuial lix mayejeb teßxqßue cue lâin li Kâcuaß joß nequeßbisoc saß li tabernáculo.


Και οι υιοι του ημισεος της φυλης Μανασση κατωκησαν εν τη γη ουτοι ηυξησαν απο Βασαν εως Βααλ-ερμων και Σενειρ και εως του ορους Αερμων 	 Ut li yi jach li ralal xcßajol laj Manasés cßajoß nak queßtam. Queßcuan saß eb li naßajej Basán, Baal-hermón ut Senir ut nacuulac toj saß li tzûl Hermón.


εαν δε καταφυγη εις πολιν τινα, τοτε πας ο Ισραηλ θελει φερει κατα της πολεως εκεινης σχοινια, και θελομεν συρει αυτην εως του χειμαρρου, ωστε να μη μεινη εκει ουδε λιθαριον. 	 Ut cui naxic chixcolbal rib saß junak tenamit, chixjunileb laj Israel teßxcßam xlâseb ut takaquelo li tenamit toj saß li nimaß. Mâ jun chic li pec tâcanâk saß xnaßaj, chan.


Αινειτε τον Κυριον, παντα τα εθνη δοξολογειτε αυτον, παντες οι λαοι 	 Chêjunilex lâex li cuanquex saß ruchichßochß cheqßuehak taxak xlokßal li Kâcuaß. Chêjunilex lâex tenamit chenima taxak ru li nimajcual Dios,xban nak kßaxal nim li ruxtân li Kâcuaß saß kabên. Li nimajcual Dios kßaxal châbil kiqßuin junelic. ¡Lokßoninbil taxak li Kâcuaß!


Και θελει λαβει, δια να καθαριση την οικιαν, δυο πτηνα, και ξυλον κεδρινον και κοκκινον και υσσωπον. 	 Laj tij tixtakla xcßambal chak cuibak li tzentzeyul. Ut tâcßamekß ajcuiß chak jun tokolak li cheß chacalteß, jun li caki nokß, ut jun li pim hisopo.


Ειπε λοιπον προς αυτους Αλλα τωρα οστις εχει βαλαντιον ας λαβη αυτο μεθ' εαυτου, ομοιως και σακκιον, και οστις δεν εχει ας πωληση το ιματιον αυτου και ας αγοραση μαχαιραν. 	 Quixye cui'chic li Jesús reheb: -Ut anakcuan li ani cuan xbôls, xc'amak chirix jo' ajcui' xna'aj lix tumin. Ut li ani mâc'a' xch'îch', tixc'ayi lix chaquêt ut xlok'ak xch'îch' chiru li tumin a'an.


Επειδη δε εβραδυνεν, οι ανδρες πιασαντες την χειρα αυτου και την χειρα της γυναικος αυτου και τας χειρας των δυο θυγατερων αυτου, διοτι εσπλαγχνισθη αυτον ο Κυριος, εξηγαγον αυτον και εθεσαν αυτον εξω της πολεως. 	 Ut laj Lot toj quibay chi êlc. Li Kâcuaß Dios quiril xtokßobâl ru laj Lot, joß ajcuiß lix comoneb. Ut eb li cuib chi cuînk queßxchap chi rukß laj Lot, joß eb ajcuiß lix rabin ut li rixakil. Queßisîc saß junpât saß li tenamit xbaneb lix takl li Dios.


ωστε ητο χαλαζα και πυρ φλογιζον εν τη χαλαζη, χαλαζα βαρεια, οποια δεν εγεινε ποτε εφ' ολην την γην της Αιγυπτου, αφου κατεσταθη εθνος. 	 Nareploc li rakß câk ut yô li sakbach. Mâ jun sut queßxcßul chi joßcan saß li tenamit Egipto chalen kße cutan.


Ζω εγω, λεγει Κυριος ο Θεος, βεβαιως εν τω τοπω του βασιλεως του βασιλευσαντος αυτον, του οποιου τον ορκον κατεφρονησε και του οποιου την συνθηκην παρεβη, μετ' αυτου εν μεσω της Βαβυλωνος θελει τελευτησει. 	 Lâin li yoßyôquil Dios ninye nak relic chi yâl lix reyeb laj Judá tâcâmk aran Babilonia xban nak incßaß quixbânu li quixye saß li contrato. Quixtzßektâna li juramento li quixbânu riqßuin lix reyeb laj Babilonia li quiqßuehoc re saß lix cuanquil.


Προσεχε εις σεαυτον μηποτε λησμονησης Κυριον τον Θεον σου, αθετων τας εντολας αυτου και τας κρισεις αυτου και τα διαταγματα αυτου, τα οποια εγω προσταζω εις σε σημερον 	 Cheqßuehak retal chi us re nak incßaß têcanab xpâbanquil li Kâcuaß lê Dios. Junelic têbânu li chakßrab li quixqßue êre. Chebânuhak lê taklanquil li quixqßue. Junelic taxak têbânu chixjunil li yôquin chixyebal êre anakcuan.


και θελω δωσει εις σε, και εις το σπερμα σου μετα σε, την γην της παροικιας σου, πασαν την γην Χανααν, εις κατασχεσιν αιωνιον και θελω εισθαι ο Θεος αυτων. 	 Li chßochß Canaán li cuancat cuiß anakcuan tinqßue âcue ut eb lâ cualal âcßajol teßêchanînk re chi junaj cua. Lâinak lix Dioseb chixjunileb lâ cualal âcßajol, chan.


Και θελω φυλαττει τον νομον σου διαπαντος, εις τον αιωνα του αιωνος. 	 Lâin nacuaj xbânunquil li cßaßru naxye lâ chakßrab. Tinbânu anakcuan ut chi junelic.


αλλ' ημεις, οντες της ημερας, ας εγκρατευωμεθα, ενδυθεντες τον θωρακα της πιστεως και αγαπης και περικεφαλαιαν την ελπιδα της σωτηριας 	 A'ut lâo, li ac nakanau chic xyâlal, yo'on taxak cuânko. Li rahoc ut li kapâbâl, a'an taxak tâc'anjelak ke re kacolbal jo' nak li soldado naxcol rib riq'uin li ch'îch' li naxq'ue chire xch'ôl. Ut li kacolbal li yôco chiroybeninquil, a'an tâc'anjelak ke jo' nak nac'anjelac li punit ch'îch' chiru li soldado re xcolbal rib.


Θελει βλεπει προς τους ανθρωπους και θελει λεγει, Ημαρτησα και διεστρεψα το ορθον, και δεν με ωφελησεν 	 Tixye, “Lâin xinmâcob. Lâin xinbânu li incßaß us. Abanan li Dios incßaß xinixqßue chixtojbal lin mâc joß incßulub.


Και συνετελεσθη απαν το εργον, το οποιον εκαμεν ο βασιλευς Σολομων δια τον οικον του Κυριου. Και εισεφερεν ο Σολομων τα αφιερωματα Δαβιδ του πατρος αυτου το αργυριον και το χρυσιον, και τα σκευη εθεσεν εν τοις θησαυροις του οικου του Κυριου. 	 Joßcaßin nak quixchoy xyîbanquil li cßaßru quicßanjelac saß lix templo li Dios li quixtakla xyîbanquil li rey Salomón. Ut quixcßameb ajcuiß li secß ut li plata ut li oro li ac kßaxtesinbil re li Dios xban laj David lix yucuaß. Quixkßaxtesiheb saß li naßajej li nequeßxxoc cuiß li nacßanjelac saß li templo.


απο του αιματος του Αβελ εως του αιματος Ζαχαριου του φονευθεντος μεταξυ του θυσιαστηριου και του ναου ναι, σας λεγω, θελει εκζητηθη απο της γενεας ταυτης. 	 Yâl nak lâex textojok rix lix camiqueb a'an. Tâticlâk riq'uin lix camic laj Abel ut toj riq'uin lix camic laj Zacarías li quicamsîc chiru nebâl chixc'atk li templo ut li artal.


Εαν δε κατοικη εν υμιν το Πνευμα του αναστησαντος τον Ιησουν εκ νεκρων, ο αναστησας τον Χριστον εκ νεκρων θελει ζωοποιησει και τα θνητα σωματα υμων δια του Πνευματος αυτου του κατοικουντος εν υμιν. 	 Li Santil Musik'ej, a'an li quicuaclesin cui'chic re chi yo'yo li Cristo sa' xyânkeb li camenak. Cui li Santil Musik'ej quicuaclesin re li Cristo, a'an ajcui' tâcuaclesînk re lê tz'ejcual chi yo'yo re li junelic yu'am xban nak li Santil Musik'ej cuan êriq'uin.


Ξενοι υπεταχθησαν εις εμε μολις ηκουσαν, και υπηκουσαν εις εμε. 	 Eb li jalaneb xtenamit nequeßxcuikßib ribeb chicuu, ut nequeßxbânu li cßaßru ninye reheb.


διοτι εαν σιωπησης διολου εν τω καιρω τουτω, θελει ελθει αλλοθεν αναψυχη και σωτηρια εις τους Ιουδαιους, συ δε και ο οικος του πατρος σου θελετε απολεσθη και τις εξευρει εαν συ ηλθες εις την βασιλειαν δια τοιουτον καιρον οποιος ουτος; 	 Cui tîc mâcßaß nacabânu lâat anakcuan, lâin ninnau nak cuan jun li tâcolok reheb laj judío. Aßut lâat joßqueb ajcuiß li ralal xcßajol lâ yucuaß texcamsîk. Mâre anchal re xtenkßanquileb lâ tenamit nak xatqßueheß chokß reina, chan laj Mardoqueo.


Και τωρα ιδου, εγω δεδεμενος τω πνευματι υπαγω εις Ιερουσαλημ, μη γνωριζων τα μελλοντα να συμβωσιν εις εμε εν αυτη, 	 Anakcuan tenebanbil sa' inbên xban li Santil Musik'ej xic Jerusalén. Ut inc'a' ninnau c'a'ru tinc'ul aran.


Ποθεν λοιπον ερχεται η σοφια; και που ειναι ο τοπος της συνεσεως; 	 ¿Bar takatau li naßleb aßin chi joßcanan? Ut, ¿bar takatau lix sêbal li kachßôl?


Γυνη αφρων, θρασεια, ανοητος και μη γνωριζουσα μηδεν 	 Li ixk li mâcßaß xnaßleb incßaß naraj kßusecß ut incßaß naxtau xyâlal.


Και ανεβη ο Ιωσηφ δια να θαψη τον πατερα αυτου και συνανεβησαν μετ' αυτου παντες οι δουλοι του Φαραω, οι πρεσβυτεροι του οικου αυτου, και παντες οι πρεσβυτεροι της γης Αιγυπτου 	 Ut laj José cô chixmukbal lix yucuaß. Numtajenak xqßuialeb li queßcôeb chirix. Queßcôeb laj tenkßom re laj faraón, joß ajcuiß li cuan xcuanquil saß rochoch laj faraón. Queßcôeb ajcuiß li nînkeb xcuanquil saß li tenamit Egipto.


Τοτε οι πεντε ανδρες, οιτινες ειχον υπαγει δια να κατασκοπευσωσι τον τοπον της Λαισα, ανηγγειλαν και ειπον προς τους αδελφους αυτων, Εξευρετε οτι ειναι εν τουτοις τοις οικοις εφοδ και θεραφειμ και γλυπτον και χωνευτον; τωρα λοιπον σκεφθητε τι εχετε να καμητε. 	 Li ôbeb chi cuînk li queßcôeb chi qßuehoc etal saß li naßajej Lais queßxye reheb lix comon: —Cßoxlahomak cßaßru têbânu xban nak saß li rochoch li cuînk aßan cuan jun li efod ut cuanqueb li yîbanbil dios. Ut cuan lix dios yîbanbil riqßuin cheß ut li ru yîbanbil riqßuin plata. ¿Cßaßru nequecßoxla? ¿Cßaßru takabânu? chanqueb.


Τοτε αποκριθεις ο Ιησους ειπε προς αυτην Ω γυναι, μεγαλη σου η πιστις ας γεινη εις σε ως θελεις. Και ιατρευθη η θυγατηρ αυτης απο της ωρας εκεινης. 	 Ut li Jesús quixye re: -Kana', lâat relic chi yâl xatau ru lix yâlal ut chi anchal âch'ôl xatpâban. Chi-uxk li c'a'ru xatz'âma, chan. Ut sa' ajcui' li hônal a'an quiq'uira lix co'.


Ας μη αποκαμνωμεν δε πραττοντες το καλον διοτι εαν δεν αποκαμνωμεν, θελομεν θερισει εν τω δεοντι καιρω. 	 Jo'can nak mextitz' chixbânunquil li us. Cui inc'a' nach'inan kach'ôl nak tâcuulak xk'ehil lâo takêchani li kak'ajcâmunquil.


Διοτι ο πωλητης δεν θελει επιστρεψει εις το πωληθεν, αν και ευρισκηται ετι μεταξυ των ζωντων επειδη η ορασις η περι παντος του πληθους αυτων δεν θελει στραφη οπισω και ουδεις θελει στερεωσει εαυτον, του οποιου η ζωη ειναι εν τη ανομια αυτου. 	 Li ani tixcßayi lix chßochß incßaß chic tixcßul li cßaßru quixcßayi usta toj yoßyôk xban nak tenebanbil li raylal aßin saß xbêneb xban li mâusilal xeßxbânu. Chixjunileb teßosokß.


Και ηλθον οι ανδρες Ιουδα και εχρισαν εκει τον Δαβιδ βασιλεα επι τον οικον Ιουδα. Και απηγγειλαν προς τον Δαβιδ, λεγοντες, Οι ανδρες της Ιαβεις-γαλααδ ησαν οι θαψαντες τον Σαουλ. 	 Chirix chic aßan queßcuulac li cuînk li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Judá ut aran queßxxakab laj David chokß xreyeb laj Judá. Ut queßxye re nak eb li cuanqueb Jabes li cuan saß xcuênt Galaad, aßaneb li queßmukuc re laj Saúl.


εωσου ηλθεν ο Παλαιος των ημερων και εδοθη η κρισις εις τους αγιους του Υψιστου και ο καιρος εφθασε και οι αγιοι ελαβον την βασιλειαν. 	 Ut quicuil ajcuiß nak quichal li Tîxil Cuînk li cuan chi junelic ut Aßan quirakoc âtin saß xbêneb chixjunileb ut quixcoleb li ralal xcßajol. Quicuulac xkßehil nak queßqßueheß xcuanquileb xban li Dios.


Οι δε ειπον προς αυτον Δος εις ημας να καθησωμεν εις εκ δεξιων σου και εις εξ αριστερων σου εν τη δοξη σου. 	 Que'xye re: -Nak ac xat-oc sa' lâ lok'al, nakatz'âma châcuu nak jun ke tâcuânk sa' lâ nim ut jun tâcuânk sa' lâ tz'e.- Que'xye chi jo'can xban nak te'raj oc sa' xcuanquileb.


Εδω ειναι εν παιδαριον, το οποιον εχει πεντε αρτους κριθινους και δυο οψαρια αλλα ταυτα τι ειναι εις τοσουτους; 	 -Cuan jun li al arin cuan cuib li car riq'uin ut ôb li caxlan cua yîbanbil riq'uin cebada. Abanan a'in mâ jok'e tâtz'aklok reheb li q'uila tenamit, chan.


Οι δε ειπον προς αυτον ημεις ουτε γραμματα ελαβομεν περι σου απο της Ιουδαιας, ουτε ελθων τις εκ των αδελφων απηγγειλεν η ελαλησε τι κακον περι σου. 	 Ut eb a'an que'xye: -Lâo mâ jun hu xkac'ul chalenak ta Judea, ut mâ jun li kas kîtz'in xc'ulun châjitbal chi moco chixyebal junak c'a'ak re ru inc'a' us châcuix.


Εικοσιδυο ετων ηλικιας ητο ο Αμων οτε εβασιλευσε, και εβασιλευσε δυο ετη εν Ιερουσαλημ το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Μεσουλλεμεθ, θυγατηρ του Αρους απο Ιοτεβα. 	 Cuib xcaßcßâl chihab cuan re laj Amón nak qui-oc chokß rey. Cuib chihab quicuan chokß rey aran Jerusalén. Lix naß, aßan lix Mesulemet lix rabin laj Haruz. Jotba xtenamit.


Κατακλυζεις αυτους ειναι ως ονειρον της αυγης, ως χορτος οστις παρερχεται 	 Joßcan ajcuiß li kayußam. Saß junpât nacacuisi chiku. Chanchan nak naxic li rok li haß. Chanchan li matqßuec. Ut chanchan li pim.


Η ακεραιοτης των ευθεων θελει οδηγει αυτους η δε υπουλοτης των σκολιων θελει απολεσει αυτους. 	 Li ani châbil xnaßleb, naxbânu li us xban xtîquilal xchßôl. Abanan eb li nequeßxbânu li incßaß us, aßan ajcuiß lix mâqueb nasachoc reheb.


Οι δε αρχιερεις και οι πρεσβυτεροι επεισαν τους οχλους να ζητησωσι τον Βαραββαν, τον δε Ιησουν να απολεσωσι. 	 Ut eb li xbênil aj tij ut eb li neque'c'amoc be sa' xyânkeb laj judío que'xtacchi'i li q'uila tenamit re nak te'xye nak a' laj Barrabás li tâach'abâk, ut a' li Jesús tâcamsîk.


Εαν ελησμονουμεν το ονομα του Θεου ημων και εξετεινομεν τας χειρας ημων εις Θεον αλλοτριον, 	 Cui ta xatkatzßektâna, at Dios, ut cui ta xkalokßoni li jalanil dios,


Ο δε ανθρωπος οστις ειναι ακαθαρτος και δεν αγνισθη, η ψυχη εκεινη θελει εξολοθρευθη εκ μεσου της συναγωγης διοτι το αγιαστηριον του Κυριου εμιανε το υδωρ του χωρισμου δεν ερραντισθη επ' αυτον αυτος ειναι ακαθαρτος. 	 Abanan cui incßaß tixsantobresi rib junak li muxbil ru, tento nak li jun aßan tâisîk saß xyânkeb laj Israel xban nak quixmux ru lix tabernáculo li Kâcuaß. Muxbil ru tâcanâk xban nak incßaß quirachrachîc li haß saß xbên re santobresîc.


Διοτι πρεπει παντες να εμφανισθωμεν εμπροσθεν του βηματος του Χριστου, δια να ανταμειφθη εκαστος κατα τα πεπραγμενα δια του σωματος καθ' α επραξεν, ειτε αγαθον ειτε κακον. 	 Nakanau nak chikajunilo toxkac'ut kib chiru li Cristo re nak a'an târakok âtin sa' kabên. Ut li junjûnk tixc'ul lix k'ajcâmunquil a' yal chanru lix yehom xbânuhom nak xcuan sa' ruchich'och', ma us malaj inc'a' us quixbânu.


Ενω δε απηρχοντο, αυτος εισηλθεν εις κωμην τινα και γυνη τις ονομαζομενη Μαρθα υπεδεχθη αυτον εις τον οικον αυτης. 	 Ut nak yôqueb chi xic li Jesús, que'cuulac sa' jun ch'ina tenamit. Aran quihilan li Jesús sa' rochoch jun li ixk xMarta xc'aba'.


Τοτε ο βασιλευς ειπε προς εμε, Περι τινος καμνεις συ αιτησιν; Και προσηυχηθην εις τον Θεον του ουρανου. 	 Ut li rey quixye cue: —¿Cßaßru tâcuaj tinbânu?— Ut saß li hônal aßan quinpatzß intenkßanquil riqßuin li Dios li cuan saß choxa.


Και ειπε, δεν δυνασαι να ιδης το προσωπον μου διοτι ανθρωπος δεν θελει με ιδει και ζησει. 	 Incßaß naru tâcuil cuu. Li ani tâilok cuu tâcâmk, chan li Dios.


Και ετι τριακοντα τρεις ημερας θελει μεινει εις το αιμα του καθαρισμου αυτης ουδεν πραγμα αγιον θελει εγγισει και εις το αγιαστηριον δεν θελει εισελθει, εωσου πληρωθωσιν αι ημεραι του καθαρισμου αυτης. 	 Ut li ixk aßin târoybeni oxlaju xcaßcßâl cutan toj tânumekß xyajel. Incßaß naru tixchßeß li cßaßak re ru santobresinbil, chi moco târûk tâoc saß li tabernáculo toj tâtzßaklok li cutan nak tixsantobresi rib.


Η καρδια των σοφων ειναι εν οικω πενθους αλλ' η καρδια των αφρονων εν οικω ευφροσυνης. 	 Li ani cuan xnaßleb nacßoxlac chirix li câmc. Ut li ani mâcßaß xnaßleb caßaj cuiß li ninkßeîc naxcßoxla.


πεποιθεν επι τον Θεον, ας σωση τωρα αυτον, εαν θελη αυτον επειδη ειπεν οτι Θεου Υιος ειμαι. 	 Cau xch'ôl riq'uin li Dios. Chicolek' anakcuan cui narahe' xban li Dios xban nak naxye nak a'an Ralal li Dios, chanqueb.


Εαν ομως ηκυρωσεν αυτα ρητως αφου ηκουσε, τοτε θελει βαστασει την αμαρτιαν αυτης. 	 Abanan cui ac xrabi li bêlomej cßaßru quixyechißi li rixakil ut mokon tixye nak incßaß tixbânu li cßaßru quixyechißi, saß xbên li bêlomej tâcanâk li mâc cui li rixakil incßaß tixbânu li cßaßru quixyechißi re li Dios.—Aßaneb aßin li chakßrab li quixqßue li Dios re laj Moisés ut reheb li bêlomej ut li ixakilbej ut reheb ajcuiß li yucuaßbej ut lix rabin li toj cuan saß rochoch li yucuaßbej.


και Σικλαγ, και Μαδμαννα, και Σανσαννα, 	 Siclag, Madmana, Sansana,


Οι δε υιοι Μανασση δεν ηδυνηθησαν να εκδιωξωσι τους κατοικους των πολεων τουτων, αλλ' οι Χαναναιοι επεμενον να κατοικωσιν εν τη γη εκεινη. 	 Eb li ralal xcßajol laj Manasés incßaß queßru risinquileb laj cananeo saß xyânkeb xban nak eb laj cananeo incßaß queßraj êlc saß li naßajej aßan. Joßcan nak queßcana chi cuânc saß xyânkeb.


κατα την σταθεραν προσδοκιαν και ελπιδα μου οτι δεν θελω αισχυνθη εις ουδεν, αλλα μετα πασης παρρησιας ως παντοτε και τωρα θελει μεγαλυνθη ο Χριστος εν τω σωματι μου ειτε δια ζωης ειτε δια θανατου. 	 Inc'a' nacuaj xxutânobresinquil cuib riq'uin xbânunquil li c'a'ak re ru inc'a' us. Nacuaj ban nak junelic cuânk xcacuilal inch'ôl re xyebal resil li Jesucristo. Nacuaj xq'uebal xlok'al li Cristo anakcuan ut chi junelic riq'uin li ninbânu ut riq'uin ajcui' lin camic.


Και ακανθαι θελουσι βλαστησει εν τοις παλατιοις αυτης, κνιδαι και βατοι εν τοις οχυρωμασιν αυτης και θελει εισθαι κατοικια θωων, αυλη στρουθοκαμηλων. 	 Junes qßuix chic tâcuânk saß eb lix palacio ut saß eb li cab li najt xteram li nequeßxcol cuiß ribeb. Li naßajej aßan tâcanâk chokß xnaßajeb laj xoj ut chokß xnaßajeb li nînki xul avestruces xcßabaß.


Ειδες ανθρωπον επιτηδειον εις τα εργα αυτου; αυτος θελει παρασταθη ενωπιον βασιλεων δεν θελει παρασταθη ενωπιον ουτιδανων. 	 Li roß li naßleb, aßan aßin: Li ani naxnau cßanjelac chi châbil, aßan tâcßanjelak riqßuineb li rey. Moco riqßuin ta yalak ani tâtrabajik.


Και εν Χωρηβ παρωργισατε τον Κυριον και εθυμωθη ο Κυριος εναντιον σας δια να σας εξολοθρευση, 	 Nak cuanquex Horeb quechikß xjoskßil li Dios. Joßcan nak li Kâcuaß quixsach raj êru.


και καταβαινει εκ δυσμων εις τα ορια του Ιαφλαιτι, εως των οριων της κατω Βαιθ-ωρων, και εως Γεζερ, και εξερχεται εις την θαλασσαν. 	 Naxic toj saß li oeste saß lix naßajeb laj jafletitas. Nacuulac toj saß li nubâl re li tenamit Bet-horón. Nacuulac cuan cuiß li tenamit Gezer ut nocox-êlk cuan cuiß li palau Mediterráneo.


Επροφθασε λοιπον ο Λαβαν τον Ιακωβ ο δε Ιακωβ ειχε στησει την σκηνην αυτου επι του ορους ο δε Λαβαν μετα των αδελφων αυτου εσκηνωσεν επι του ορους Γαλααδ. 	 Laj Labán quixtauheb laj Jacob saß li tzûl Galaad li queßxyîb cuiß lix muhebâleb. Ut saß ajcuiß li naßajej aßan queßxyîb lix muhebâleb laj Labán.


και ειπε προς τον βασιλεα, Ας μη λογαριαση ο κυριος μου ανομιαν εις εμε, και μη ενθυμηθης την ανομιαν, την οποιαν επραξεν ο δουλος σου, καθ' ην ημεραν εξηρχετο ο κυριος μου ο βασιλευς εξ Ιερουσαλημ, ωστε να βαλη τουτο ο βασιλευς εν τη καρδια αυτου 	 Ut quixye re: —At rey, nintzßâma châcuu nak tâcuy inmâc. Mâqßue saß âchßôl li mâc li quinbânu châcuu nak cat-el aran Jerusalén. Incßaß taxak tâqßue saß inbên li incßaß us xinbânu.


Και εκαμεν ο Θεος τον Δανιηλ να ευρη χαριν και ελεος ενωπιον του αρχιευνουχου. 	 Ut li Dios quixtenkßa laj Daniel. Lix naßleb laj Daniel quicuulac chiru laj Aspenaz li nataklan saß xbêneb li eunuco.


Ανηγγειλαν δε προς τους Γαζαιους, λεγοντες, Ο Σαμψων ηλθεν ενταυθα. Και αυτοι περικυκλωσαντες ενεδρευον αυτον ολην την νυκτα εν τη πυλη της πολεως και ησυχαζον ολην την νυκτα, λεγοντες, Ας προσμενωμεν εως της αυγης της πρωιας και θελομεν φονευσει αυτον. 	 Eb li cuanqueb Gaza queßrabi resil nak laj Sansón cuan saß li tenamit aßan. Queßxsut li naßajej li cuan cuiß ut chixjunil li cutan yôqueb chixcßacßalenquil li oquebâl re li tenamit. Chiru li kßojyîn queßoc chi hilânc. Queßxcßoxla nak toj tâsakêuk nak teßxcamsi.


Μη φοβηθης αυτους ενθυμου καλως τι εκαμε Κυριος ο Θεος σου εις τον Φαραω και εις πασαν την Αιγυπτον 	 Abanan, mexxucuac chiruheb. Chinak ban saß êchßôl cßaßru quixbânu li Kâcuaß lê Dios re laj faraón ut reheb chixjunileb laj Egipto.


φλογιζομενοι με τα ειδωλα υπο παν δενδρον πρασινον, σφαζοντες τα τεκνα εν ταις φαραγξιν, υπο τους κρημνους των βραχων; 	 ¿Ma mâcuaß ta biß lâex li nequebânu li moco uxc ta naraj rubeleb li nînki cheß re xlokßoninquil lê yîbanbil dios? ¿Ma incßaß ta biß nequemayeja lê cocßal saß eb li ochoch pec ut saß eb li ru takßa?


Και απεθανεν ο Σαουλ, και εβασιλευσεν αντ' αυτου Βααλ-χαναν, ο υιος του Αχβωρ. 	 Nak quicam laj Saúl, laj Baal-hanán li ralal laj Acbor qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Τα πανια αυτων δεν θελουσι χρησιμευσει εις ενδυματα, ουδε θελουσιν ενδυθη απο των εργων αυτων τα εργα αυτων ειναι εργα ανομιας, και το εργον της βιας ειναι εν ταις χερσιν αυτων. 	 Lix quem aj am mâcßaß na-oc cuiß. Moco naru ta nayîbaman li tßicr riqßuin, chi moco naru ta nacßanjelac chêru re têtzßap êrib riqßuin. Joßcan ajcuiß lâex. Mâcßaß nequex-oc cuiß. Junes mâusilal ut rahobtesînc nequebânu.


Δια της σοφιας οικοδομειται οικος και δια της συνεσεως στερεονεται. 	 Li ani cuan xnaßleb naxcßoxla chi us chanru nak tixyîb li rochoch. Xban nak sêb xchßôl naxxakab lix cimiento saß xnaßaj.


Σεις εισθε εκ πατρος του διαβολου και τας επιθυμιας του πατρος σας θελετε να πραττητε. Εκεινος ητο απ' αρχης ανθρωποκτονος και δεν μενει εν τη αληθεια, διοτι αληθεια δεν υπαρχει εν αυτω οταν λαλη το ψευδος, εκ των ιδιων λαλει, διοτι ειναι ψευστης και ο πατηρ αυτου του ψευδους. 	 Lâex ralal xc'ajol laj tza. A'an li nataklan sa' êbên. Lâex nequebânu li c'a'ru naraj a'an xban nak cuanquex rubel xcuanquil. A'an aj camsinel chalen sa' xticlajic. Inc'a' nacuulac chiru li yâl xban nak a'an aj tic'ti'. Ac re nak natic'ti'ic. A'an li xyucua'il li tic'ti'.


Ο δε ειπεν, Εαν εξηλθον ειρηνικως, συλλαβετε αυτους ζωντας και εαν εξηλθον δια πολεμον, παλιν ζωντας συλλαβετε αυτους. 	 Laj Ben-adad quixye: —Usta saß xyâlal xeßchal, usta chi pletic xeßchal, chapomakeb chi yoßyo, chan.


οι δε Εβραιοι οι μετα των Φιλισταιων οντες ως αλλοτε, οιτινες ειχον αναβη μετ' αυτων εις το στρατοπεδον εκ των περιξ, και αυτοι ετι ηνωθησαν μετα των Ισραηλιτων, οιτινες ησαν μετα του Σαουλ και Ιωναθαν. 	 Cuanqueb xcomoneb laj Israel queßcôeb saß xyânkeb laj filisteo junxil. Queßxjal xcßaßuxeb ut queßoquen cuißchic chirixeb laj Israel li cuanqueb rochben laj Saúl ut laj Jonatán.


Κυριος ο Θεος του ουρανου, οστις με ελαβεν εκ του οικου του πατρος μου και εκ της γης της γεννησεως μου, και οστις ελαλησε προς εμε και οστις ωμοσεν εις εμε λεγων, εις το σπερμα σου θελω δωσει την γην ταυτην, αυτος θελει αποστειλει τον αγγελον αυτου εμπροσθεν σου και θελεις λαβει γυναικα εις τον υιον μου εκειθεν 	 Li Kâcuaß Dios li cuan saß choxa, aßan qui-isin chak cue saß rochoch lin yucuaß. Aßan qui-isin chak cue saß xyânkeb lin comon saß li naßajej li quinyoßla cuiß chak. Aßan quiâtinac cuiqßuin ut quixye cue, “Lâin tinqßue li chßochß aßin âcue ut reheb ajcuiß lâ cualal âcßajol,” chan. Li Kâcuaß Dios tixtakla chak lix ángel ut aßan tâcßamok be châcuu nak tatxic chixsicßbal rixakil li cualal. Matcßoxlac. Aran tâcßam chak li rixakil li cualal.


Και οι βωμοι του Ισαακ θελουσιν ερημωθη και τα αγιαστηρια του Ισραηλ θελουσιν αφανισθη και θελω σηκωθη εναντιον του οικου Ιεροβοαμ εν ρομφαια. 	 Eb li naßajej li cuanqueb saß li tzûl bar nequeßlokßonin cuiß li ralal xcßajol laj Isaac teßsachekß ut eb li cab bar nequeßlokßonin cuiß li ralal xcßajol laj Israel teßlajeßjuqßuekß. Ut tincanabeb chi sachecß riqßuin chßîchß li rey Jeroboam rochbeneb li ralal xcßajol, chan li Kâcuaß.


Ιουδα, σε θελουσι επαινεσει οι αδελφοι σου η χειρ σου θελει εισθαι επι τον τραχηλον των εχθρων σου οι υιοι του πατρος σου θελουσι σε προσκυνησει 	 Lâat, Judá, eb lâ cuas ut eb lâ cuîtzßin tateßxqßue saß xnakß ruheb. Tâcuânk ajcuiß âcuanquilal saß xbêneb li xicß nequeßiloc âcue. Eb lâ cuas ut eb lâ cuîtzßin teßxqßue âcuanquil.


Απεθανε δε ο πτωχος και εφερθη υπο των αγγελων εις τον κολπον του Αβρααμ απεθανε δε και ο πλουσιος και εταφη. 	 Quicuulac xk'ehil nak quicam li neba' ut quic'ame' xbaneb li ángel toj sa' choxa bar cuan cui' laj Abraham. Ut quicam ajcui' li biom ut quimuke'.


Και πας οστις βασταση απο του θνησιμαιον αυτων, θελει πλυνει τα ιματια αυτου και θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας. 	 Li ani tixcuaclesi li camenak xul aßin, tento nak tixpuchß li rakß ut li jun aßan muxbil chic ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn.


Δια τουτο θελει αφησει αυτους, εως του καιρου καθ' ον η τικτουσα θελει γεννησει τοτε το υπολοιπον των αδελφων αυτου θελει επιστρεψει εις τους υιους Ισραηλ. 	 Joßcan utan li Dios tixcanabeb xjuneseb lix tenamit toj tâcuulak xkßehil nak tâyoßlâk li Acuabej arin saß ruchichßochß. Ut tâcuulak xkßehil nak teßsukßîk cuißchic saß lix tenamiteb laj Israel li joß qßuial chic queßcana.


Σηκωθητε λοιπον και διαβητε τον χειμαρρον Ζαρεδ και διεβημεν τον χειμαρρον Ζαρεδ. 	 Ut li Kâcuaß quixye, “Ut anakcuan ayukex jun pacßal li nimaß Zered” chan. Ut joßcan kabânu.


και εξεδιωξεν ο Κυριος απ' εμπροσθεν ημων παντας τους λαους και τους Αμορραιους τους κατοικουντας εν τη γη και ημεις θελομεν λατρευει τον Κυριον διοτι αυτος ειναι Θεος ημων. 	 Li Kâcuaß quikßaxtesin saß kukß chixjunileb li tenamit ut quixkßaxtesiheb ajcuiß laj amorreo li queßcuan saß li chßochß aßin. Joßcan nak lâo tocßanjelak ajcuiß chiru li Kâcuaß joß nacatcßanjelac lâat xban nak aßan li kaDios, chanqueb.


απ' ακρου του ουρανου ειναι η εξοδος αυτου και το καταντημα αυτου εως ακρου αυτου και δεν κρυπτεται ουδεν απο της θερμοτητος αυτου. 	 Li sakße na-el chak saß xtôn choxa ut naxsuti li ruchichßochß. Ut mâ ani incßaß ta narecßa lix tikcual.


καθως ελαλησε δια στοματος των αγιων, των απ' αιωνος προφητων αυτου, 	 A'in quixyechi'i chak junxilaj jo' que'xye ke li santil profetas.


Τοτε υπεστρεψαν εις Ιερουσαλημ απο του ορους του καλουμενου Ελαιωνος, το οποιον ειναι πλησιον της Ιερουσαλημ, απεχον οδον σαββατου. 	 Chirix a'an eb li apóstol que'cube chak sa' li tzûl Olivos ut que'côeb cui'chic Jerusalén. Li tzûl a'an nach' cuan riq'uin li tenamit Jerusalén, jun kilómetro tana xnajtil, jo' xnajtil li naru neque'xbeni sa' li hilobâl cutan.


Ειπεν ετι ο αγγελος του Κυριου προς αυτην, Θελω πληθυνει σφοδρα το σπερμα σου, ωστε να μη αριθμηται δια το πληθος. 	 Teßcuânk nabal lâ cualal âcßajol. Incßaß târûk rajlanquileb xban nak numtajenak xqßuialeb lâ cualal âcßajol teßcuânk.


μετα καθαρου, καθαρος θελεις εισθαι και μετα διεστραμμενου διεστραμμενα θελεις φερθη. 	 Lâat nacacuosobtesiheb li tîqueb xchßôl châcuu. Aban li incßaß useb xnaßleb cau nacakßuseb.


Και ανεχωρησε δι' αλλης οδου και δεν επεστρεψε δια της οδου, δια της οποιας ηλθεν εις Βαιθηλ. 	 Joßcan nak li profeta quisukßi saß jalan chic be. Incßaß cô saß li be li quinumeß cuiß nak cô Bet-el.


οτι εχω λυπην μεγαλην και αδιαλειπτον οδυνην εν τη καρδια μου. 	 Ra nacuec'a ut nayot'e' inch'ôl xban nak eb laj judío lin tenamit inc'a' neque'raj xpâbanquil li Cristo.


διοτι πολυτιμος ειναι η απολυτρωσις της ψυχης αυτων, και ανευρητος διαπαντος, 	 Mâ jokße târûk xlokßbal lix colbal li kayußam xban nak kßaxal terto xtzßak.


Αλλα δεν εισηκουσεν ο βασιλευς των υιων Αμμων εις τους λογους του Ιεφθαε, τους οποιους εστειλε προς αυτον. 	 Abanan lix reyeb laj Amón incßaß quixcßul xchßôl li cßaßru quixtakla xyebal laj Jefté.


Διοτι οστις επαισχυνθη δι' εμε και τους λογους μου, δια τουτον ο Υιος του ανθρωπου θελει επαισχυνθη, οταν ελθη εν τη δοξη αυτου και του Πατρος και των αγιων αγγελων. 	 Li ani tâxutânâk inban malaj ut xban li cuâtin, lâin li Alalbej tinxutânâk ajcui' xbaneb nak tinchâlk chak riq'uin inlok'al ut riq'uin xlok'al lin Yucua' cuochbeneb li santil ángel, chan li Jesús.


Οθεν ο βασιλευς Δαρειος υπεγραψε την γραφην και την απαγορευσιν. 	 Joßcan nak li rey Darío quixqßue li chakßrab ut quixtzßîba lix cßabaß chiru.


Και ο ανθρωπος ο ισταμενος μεταξυ των μυρσινων απεκριθη και ειπεν, Ουτοι ειναι εκεινοι, τους οποιους ο Κυριος εξαπεστειλε να περιοδευσωσι την γην. 	 Ut li cuînk li cuan chirix li cacuây rubeleb li cheß mirto quiâtinac chak ut quixye cue: —Li cßaßru yôcat chirilbal, aßaneb li queßtaklâc chak xban li Kâcuaß re xsutinquil chixjunil li ruchichßochß, chan.


Αλλα σεις, αγαπητοι, ενθυμηθητε τους λογους τους προειρημενους υπο των αποστολων του Κυριου ημων Ιησου Χριστου, 	 Ut lâex ex inhermân, tento nak tâcuânk sa' êch'ôl eb li âtin li que'xye chak lix apóstol li Kâcua' Jesucristo.


Αυτοι ομως ως ο Αδαμ παρεβησαν την διαθηκην εν τουτω εφερθησαν απιστως προς εμε. 	 Joß quixbânu laj Adán nak quixkßet li cuâtin, joßcan ajcuiß queßxbânu lin tenamit nak quineßxtzßektâna.


Ιωηλ ο αρχηγος και Σαφαμ ο δευτερος, και Ιαναι και Σαφατ, εν Βασαν. 	 Laj Joel, aßan li kßaxal nim xcuanquil aran Basán. Chirix aßan, cuan laj Safán ut chirix aßan cuan laj Jaanai ut chirix laj Jaanai, cuan laj Safat.


Εν τω πεντηκοστω ετει του Αζαριου βασιλεως του Ιουδα, Φακειας ο υιος του Μεναημ εβασιλευσεν επι τον Ισραηλ εν Σαμαρεια, δυο ετη. 	 Yô lajêb roxcßâl chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Azarías nak laj Pekaía li ralal laj Manahem qui-oc chokß xreyeb laj Israel. Cuib chihab quicuan chokß rey aran Samaria.


Και εαν μεχρι τουτου δεν μου υπακουσητε, θελω επιβαλει εις εσας επταπλασιον τιμωριαν δια τας αμαρτιας σας. 	 Abanan cui toj incßaß ajcuiß tex-abînk chicuu nak acak xecßul chixjunil li raylal aßin, lâin tinqßue xtzßakob lix tojbal rix lê mâc. Cuukub sut chic têtoj rix lê mâc.


Και θελεις εχει τοπον εξω του στρατοπεδου και θελεις εξελθει εκει εξω 	 Tento nak cuânk junak naßajej chirix li naßajej li cuan cuiß lê muhebâl re texxic cuiß xtzßekbal êrib.


Και εδικαιωθη η σοφια απο παντων των τεκνων αυτης. 	 Nac'utun nak châbil li na'leb li naxq'ue li Dios xban li châbilal li neque'xbânu li ralal xc'ajol, chan li Jesús.


διοτι ο Λυτρωτης αυτων ειναι ισχυρος αυτος θελει εκδικασει την δικην αυτων εναντιον σου. 	 xban nak eb aßan cuan Jun cau rib nacoloc reheb. Ut Aßan târakok âtin saß êbên.


Και ειπε Κυριος προς εμε λεγων, 	 Chirix aßan li Kâcuaß quixye cue,


Οι δε οχλοι, ιδοντες τουτο το οποιον εκαμεν ο Παυλος, υψωσαν την φωνην αυτων, λεγοντες Λυκαονιστι Οι θεοι ομοιωθεντες με ανθρωπους κατεβησαν προς ημας. 	 Nak li tenamit que'ril li c'a'ru quixbânu laj Pablo, que'xjap reheb chixyebal sa' râtinobâleb laj Licaonia: -Xe'chal sa' kayânk li dios. Chanchaneb cuînk, chanqueb.


Ιωσιας δε εγεννησε τον Ιεχονιαν και τους αδελφους αυτου επι της μετοικεσιας Βαβυλωνος. 	 Ut laj Josías, a'an xyucua' laj Jeconías jo' eb ajcui' li rîtz'in. Eb a'an que'cuan sa' eb li cutan nak eb laj Israel que'chape' ut que'c'ame' aran Babilonia.


και εθεσε τριων ημερων οδον μεταξυ εαυτου και του Ιακωβ ο δε Ιακωβ εποιμαινε το υπολοιπον του ποιμνιου του Λαβαν. 	 Ut laj Labán cô saß jun li naßajej oxib cutan xnajtil riqßuin laj Jacob. Ut laj Jacob quicana chirilbaleb lix quetômk laj Labán.


Και ειπεν ο Σαουλ, Διασπαρθητε μεταξυ του λαου και ειπατε προς αυτους, Φερετε μοι ενταυθα εκαστος τον βουν αυτου και εκαστος το προβατον αυτου, και σφαξατε ενταυθα και φαγετε και μη αμαρτανετε εις τον Κυριον, τρωγοντες μετα του αιματος. Και εφεραν πας ο λαος εκαστος τον βουν αυτου μεθ' εαυτου εκεινην την νυκτα και εσφαξαν εκει. 	 Ut quixye ajcuiß reheb: —Yehomak reheb li tenamit nak chi xjunjûnkaleb teßxcßam chak eb lix cuacax ut eb lix carner. Teßxcamsiheb arin ut teßxtiu re nak incßaß teßmâcobk chiru li Dios riqßuin xtiubal lix quiqßuel li xul, chan. Saß li kßojyîn aßan chixjûnkaleb queßxcßam lix cuacax ut lix carner ut queßxcamsiheb saß li naßajej aßan re teßxtiu.


ουδεν ενζυμον θελετε φαγει εν πασαις ταις κατοικιαις υμων αζυμα θελετε τρωγει. 	 Mêcuaß li caxlan cua xcomon li cuan xchßamal. Saß li junjûnk chi cab, têcuaß li caxlan cua li mâcßaß xchßamal, chan li Dios.


Η αυτοι ουτοι ας ειπωσιν εαν ευρον εν εμοι τι αδικημα, οτε παρεσταθην ενωπιον του συνεδριου, 	 Xyehakeb anakcuan châcuu li neque'taklan sa' xbêneb laj judío li cuanqueb arin cui cuan c'a'ru inc'a' us xinbânu nak quine'xc'am chiruheb laj rakol âtin.


Οι εμποροι τουτων, οι πλουτησαντες απ' αυτης, θελουσι σταθη απο μακροθεν δια τον φοβον του βασανισμου αυτης, κλαιοντες και πενθουντες, 	 Ut eb li neque'c'ayin li c'a'ak re ru a'in te'xaklîk chi najt riq'uin li tenamit xban xxiuheb nak te'ril li raylal li yôkeb chixc'ulbal li tenamit. Eb laj c'ay li que'biomo' xbaneb, te'yâbak ut te'xye:


Υψωσαν οι ποταμοι, Κυριε, υψωσαν οι ποταμοι την φωνην αυτων οι ποταμοι υψωσαν τα κυματα αυτων. 	 At Kâcuaß, kßaxal cau nequeßecßan li nimaß. Cau na-ecßan li ru ut naxsacß rib lix cau ok.


Και εξηλθεν ο κληρος της φυλης των υιων Βενιαμιν κατα τας συγγενειας αυτων, και επεσε το οριον της κληρονομιας αυτων μεταξυ των υιων Ιουδα και των υιων Ιωσηφ. 	 Nak ac xeßxbûli rix li naßajej, eb li ralal xcßajol laj Benjamín queßxcßul li naßajej li cuan saß xyi lix naßajeb li ralal xcßajol laj Judá ut eb li ralal xcßajol laj José.


Διοτι ο ασεβης καυχαται εις τας επιθυμιας της ψυχης αυτου, και ο πλεονεκτης μακαριζει εαυτον καταφρονει τον Κυριον. 	 Li incßaß useb xnaßleb nequeßxnimobresi ribeb riqßuin li cßaßru nequeßxrahi ru lix chßôleb. Ut nequeßxqßue xlokßal li naxrahi ru cßaßak re ru, aban nequeßxtzßektâna li Dios.


Ο δε Ιησους ειπε προς αυτον Υπαγε, η πιστις σου σε εσωσε. Και ευθυς ανεβλεψε και ηκολουθει τον Ιησουν εν τη οδω. 	 Li Jesús quixye re: -Anakcuan naru tatxic. Xatq'uira xban nak xapâb nak cuan incuanquil châq'uirtesinquil, chan re. Ut sa' junpât qui-iloc li mutz' ut cô chirixeb.


Ητονησα κραζων ο λαρυγξ μου εξηρανθη απεκαμον οι οφθαλμοι μου απο του να περιμενω τον Θεον μου. 	 Xinlub chixtzßâmanquil intenkßanquil ut xtzßap saß incux xban nak japjo cue. Ut li xnakß cuu incßaß chic saken nequeßiloc xban li yâbac. Yôquin chiroybeninquil intenkßanquil âcuiqßuin lâat, at inDios.


Και απεκριθη ο Χελκιας και ειπε προς Σαφαν τον γραμματεα, ευρηκα βιβλιον του νομου εν τω οικω του Κυριου. Και εδωκεν ο Χελκιας το βιβλιον εις τον Σαφαν. 	 Cô saß junpât riqßuin laj Safán laj tzßîb ut quixkßaxtesi li hu saß rukß ut quixye re: —Xintau saß lix templo li Kâcuaß li hu li tzßîbanbil cuiß li chakßrab li quixqßue li Dios, chan.


Εν τη αναστασει λοιπον τινος των επτα θελει εισθαι γυνη; διοτι παντες ελαβον αυτην. 	 Ut sa' xcuaclijiqueb li camenak chi yo'yo, nak te'cuaclîk eb a'an, ¿ani aj ixakil tâcanâk cui' li ixk a'an, xban nak li cuukub chi cuînk que'cuan chok' xbêlom? chanqueb re li Jesús.


παντα ανεχεται, παντα πιστευει, παντα ελπιζει, παντα υπομενει. 	 Li ani narahoc inc'a' naraho' xch'ôl xban li c'a'ru na-ux re xbaneb li ras rîtz'in. Junelic ban cau xch'ôl chirixeb. Li ani narahoc inc'a' nach'inan xch'ôl. Naxcuy ban xnumsinquil chixjunil li raylal.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Και εν εκεινη τη ημερα θελουσιν αναβη πραγματα επι την καρδιαν σου και θελεις βουλευθη βουλας πονηρας 	 Joßcaßin xye li nimajcual Dios âcue, at Gog: nak tâcuulak xkßehil nak tatxic chi pletic, tâcßoxla ut tâcßûb ru cßaßru li incßaß us tâbânu.


Και εστησεν ο Ιακωβ στηλην εν τω τοπω οπου ελαλησε μετ' αυτου, στηλην λιθινην και εκαμεν επ' αυτην σπονδην και επεχυσεν επ' αυτην ελαιον. 	 Ut laj Jacob quixchap jun li pec ut quixxakab saß li naßajej aßan chokß retalil nak aran quiâtinac li Dios riqßuin. Ut laj Jacob quixqßue li aceite joß ajcuiß li vino saß xbên li pec chokß retalil nak li naßajej aßan osobtesinbil.


Και αναχωρησαντες οι υιοι Ισραηλ, εκαμον καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην και τον Ααρων ουτως εκαμον. 	 Chixjunil li queßyeheß re laj Moisés ut laj Aarón xban li Kâcuaß Dios, queßxbânu chixjunileb laj Israel.


Ειπον λοιπον προς αυτον Τι να καμωμεν, δια να εργαζωμεθα τα εργα του Θεου; 	 Ut que'xye re li Jesús: -¿C'a' raj ru takabânu lâo re nak tâsahok' xch'ôl li Dios kiq'uin? chanqueb.


Διοτι ειμαι ζηλοτυπος προς εσας κατα ζηλοτυπιαν Θεου επειδη σας ηρραρωνισα με ενα ανδρα, δια να σας παραστησω παρθενον αγνην εις τον Χριστον. 	 Lâin k'axal nequexinc'oxla jo' nak li Dios nequexc'oxla. Ut nacuaj nak ca'aj cui' li Cristo têtâke. Jo' nak li yucua'bej naxk'axtesi lix rabin chi sumlâc riq'uin jun chi cuînk, jo'can ajcui' nak xexink'axtesi riq'uin li Cristo. A'an jo' li bêlomej.


Και εκλεξεν εις εαυτον ο Λωτ πασαν την περιχωρον του Ιορδανου και μετεσκηνωσεν ο Λωτ προς ανατολας, και διεχωρισθησαν ο εις απο του αλλου. 	 Laj Lot quixchap chokß re li ru takßa li nacana chire li nimaß Jordán, ut cô saß xjayal bar na-el cuiß chak li sakße. Joßcaßin nak queßxcanab ribeb laj Lot riqßuin laj Abram.


Και αυτη ειναι η γενεαλογια του Θαρα ο Θαρα εγεννησε τον Αβραμ, τον Ναχωρ, και τον Αρραν και ο Αρραν εγεννησε τον Λωτ. 	 Aßan aßin lix cßabaßeb li ralal xcßajol laj Taré. Laj Taré, aßan lix yucuaßeb laj Abram, laj Nacor ut laj Harán. Ut laj Harán, aßan lix yucuaß laj Lot.


Και εις αυτον εδοθη η εξουσια και η δοξα και η βασιλεια, δια να λατρευωσιν αυτον παντες οι λαοι, τα εθνη και αι γλωσσαι η εξουσια αυτου ειναι εξουσια αιωνιος, ητις δεν θελει παρελθει, και η βασιλεια αυτου, ητις δεν θελει φθαρη. 	 Quiqßueheß xcuanquilal ut xlokßal ut quiqßueheß xcuanquil chi taklânc re nak chixjunileb li tenamit teßcßanjelak chiru aß yal chanru li râtinobâleb. Ut lix lokßal ut lix cuanquilal li jun aßan incßaß tâosokß. Cuânk ban chi junelic.


Και τωρα, αφου Κυριος ο Θεος του Ισραηλ εξεδιωξε τους Αμορραιους απ' εμπροσθεν του λαου αυτου Ισραηλ, συ θελεις κληρονομησει αυτους; 	 Li Kâcuaß li kaDios lâo aj Israel, aßan li quikßaxtesin saß kukß chixjunil lix naßajeb laj amorreo. ¿Ma lâex texmakßok re chiku chi joßcanan?


και να γλυφη λιθους ενθεσεως και να σκαλιζη ξυλα δι' εργασιαν, δια παν εντεχνον εργον. 	 Naxnau xyîbanquil chi châbil li tertôquil pec ut naxnau ajcuiß xyîbanquil chi châbil li cheß. Naxnau xcßoxlanquil chanru tixbânu yalak cßaßru chi cßanjelil.


Η των Ιουδαιων μονον ειναι ο Θεος; Ουχι δε και των εθνων; Ναι, και των εθνων, 	 ¿Ma ca'aj cui' eb laj judío te'colek' xban li Dios? Inc'a'. Li Dios tixcoleb ajcui' li mâcua'eb aj judío.


και θελω επισυρει προς σε εις τον ποταμον Κισων τον Σισαρα, τον αρχηγον του στρατευματος Ιαβειν, και τας αμαξας αυτου και το πληθος αυτου, και θελω παραδωσει αυτον εις την χειρα σου; 	 Lâin tinbânûnk re nak teßchâlk laj Sísara cuan cuiß li nimaß Cisón. Laj Sísara, aßan li nacßamoc be chiruheb lix soldado li rey Jabín. Teßchâlk chi pletic êriqßuin rochbeneb lix soldado ut lix carruaje re pletic. Lâin tatinqßue chi numtâc saß xbêneb,” chan li Kâcuaß.—


Και ειπεν ο Φαραω προς τον Ιωσηφ, Εις το ονειρον μου, ιδου, ισταμην επι το χειλος του ποταμου 	 Ut laj faraón quixserakßi re li quixmatqßue. Quixye re laj José: —Saß lin matcß xcuil nak xakxôquin chire li nimaß Nilo.


Και εφωναξε ταχεως προς τον νεον τον οπλοφορον αυτου και ειπε προς αυτον, Συρε την μαχαιραν σου και θανατωσον με, δια να μη ειπωσι περι εμου, Γυνη εφονευσεν αυτον. Και ο νεος αυτου διεπερασεν αυτον, και απεθανε. 	 Laj Abimelec quixbok saß junpât li cuînk li nacßamoc re lix chßîchß ut quixye re: —Isi chak lâ chßîchß ut tinâcamsi re nak mâ ani tâyehok re nak ixk xcamsin cue, chan. Ut li cuînk quixnumsi lix chßîchß saß xsaß. Joßcaßin nak quicam laj Abimelec.


Ουτως εχεις και συ τινας κρατουντας την διδαχην των Νικολαιτων, το οποιον μισω. 	 Ut cuanqueb ajcui' sa' êyânk li toj neque'xq'ue xcuanquil lix tijleb laj Nicolás. Lâin xic' nacuil li mâusilal li neque'xbânu eb a'an.


αλλα πρεπει να βαλληται ο νεος οινος εις ασκους νεους, και αμφοτερα διατηρουνται. 	 Jo'can nak li ac' vino sa' li ac' bôls tz'ûm naq'ueman re nak mâc'a' tixc'ul li vino chi moco li bôls tz'ûm.Ut li ani ac xruc' li vino re junxil inc'a' chic târaj ruc'bal li ac' vino, xban nak neque'xc'oxla nak li vino re junxil, a'an li châbil, chan li Jesús reheb.


οι απαριθμηθεντες εκ της φυλης Δαν ησαν εξηκοντα δυο χιλιαδες και επτακοσιοι. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Dan queßajlâc cuib xcâcßâl mil riqßuin cuukub ciento chi cuînk.


Ο δε Αγριππας ειπε προς τον Παυλον. Εχεις την αδειαν να ομιλησης υπερ σεαυτου. Τοτε ο Παυλος εκτεινας την χειρα, απελογειτο 	 Li rey Agripa quixye re laj Pablo: -Anakcuan naru tat-âtinak re tâcol âcuib, chan. Ut laj Pablo quixtaksi li ruk' ut qui-oc chi âtinac re tixcol rib.


Ως η θεα του τοξου, του γινομενον εν τη νεφελη εν ημερα βροχης, ουτως ητο η θεα της λαμψεως κυκλω. Αυτη ητο η θεα του ομοιωματος της δοξης του Κυριου. Και οτε ειδον, επεσον επι προσωπον μου και ηκουσα φωνην λαλουντος. 	 Nalemtzßun lix lokßal li Dios nak quicuil. Chanchan li xôquikßab li naxqßue rib saß li chok nak yô li hab. Nak quicuil lix lokßal li Dios, quincut cuib saß chßochß ut quicuabi xyâb xcux nak qui-oc chi âtinac.


εν ραβδισμοις, εν φυλακαις, εν ακαταστασιαις, εν κοποις, εν αγρυπνιαις, εν νηστειαις, 	 Xosaq'ue', xoq'uehe' sa' tz'alam, xe'xtûb rib sa' kabên re kacamsinquil, xkatacuasi kib chi c'anjelac, xoyo'lec, ut xkacuy kasa' xban nak mâc'a' katzacaêmk.


Ο δε ειπεν, Εαν ο Κυριος δεν σε σωση, ποθεν θελω σε σωσει εγω; μη εκ του αλωνιου η εκ του ληνου; 	 Li rey quixye re: —Cui li Kâcuaß Dios incßaß nacatxtenkßa, ¿chanru nak tatintenkßa lâin? ¿Ma cuan ta biß intrigo ut invino re tinsi âcue?


Δια τουτο, ιδου, θελω καμει αυτους ταυτην την φοραν να γνωρισωσι, θελω καμει αυτους να γνωρισωσι την χειρα μου και την δυναμιν μου, και θελουσι γνωρισει οτι το ονομα μου ειναι ο Κυριος. 	 Li Dios quixye: —Joßcan nak lâin tincßutbesi lin cuanquil chiruheb ut teßxqßue retal nak nim incuanquil. Ut teßxqßue ajcuiß retal nak “Kâcuaß Dios” incßabaß.—


Διδαξον ημας τι να ειπωμεν προς αυτον ημεις δεν δυναμεθα να διαταξωμεν τους λογους ημων εξ αιτιας του σκοτους. 	 Cui lâat nacanau, ye ke cßaßru takaye re li Dios xban nak lâo incßaß nakatau ru. Chanchan cuanco saß kßojyîn.


Και ελθοντες εκει θελουσι σηκωσει απ' αυτης παντα τα βδελυγματα αυτης και παντα τα μιαρα αυτης. 	 Nak ac cuânkeb chic saß lix naßajeb, teßrisi li yîbanbil dios saß xyânkeb ut incßaß chic teßxbânu li yibru naßleb re xlokßoninquil li jalanil dios.


Και αι πτερυγες των χερουβειμ ειχον μηκος εικοσι πηχων η μια πτερυξ πεντε πηχων, εγγιζουσα τον τοιχον του οικου και η αλλη πτερυξ πεντε πηχων, εγγιζουσα την πτερυγα του αλλου χερουβ. 	 Belêb metro xnimal ru lix xiqßueb li cuib chi querubines. Cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro xnînkal li junjûnk. Jun li xicß nocoxtau li tzßac jun pacßal. Ut li xicß jun chic nocoxcßul rib riqßuin lix xicß li querubín jun chic.


Επιστευσα, δια τουτο ελαλησα εγω ημην σφοδρα τεθλιμμενος 	 Usta kßaxal nim li raylal li cuanquin cuiß, lâin quinpâb nak li Kâcuaß tâtenkßânk cue.


Επειδη τρωγουσιν αρτον ασεβειας και πινουσιν οινον δυναστειας. 	 Li mâusilal li nequeßxbânu chanchan chic lix cua rucßaheb.


και εκ των Νεθινειμ, τους οποιους ο Δαβιδ και οι αρχοντες διωρισαν δια την υπηρεσιαν των Λευιτων, διακοσιους εικοσι Νεθινειμ παντες ουτοι ησαν σεσημειωμενοι κατ' ονομα. 	 Queßchal ajcuiß cuib ciento riqßuin junmay chi cßanjelac saß li templo. Aßaneb li ralal xcßajol li queßxakabâc junxil xban laj David ut xbaneb li nequeßtaklan re nak eb aßan teßcßanjelak saß li templo chixtenkßanquileb laj levita. Ut quitzßîbâc xcßabaßeb li junjûnk.


Εν αυτω, εις τον οποιον και ελαβομεν κληρονομιαν, προορισθεντες κατα την προθεσιν του ενεργουντος τα παντα κατα την βουλην του θεληματος αυτου, 	 Lâo aj judío sic'bil ku xban li Dios chok' ralal xc'ajol sa' xc'aba' li Cristo. A'in qui-uxman xban nak jo'can quiraj li Dios ut xban nak a'an yal re sa' xbên chixjunil.


ουτοι ειναι οι υιοι του Ισμαηλ, και ταυτα τα ονοματα αυτων κατα τας κωμας αυτων και κατα τας κατοικιας αυτων δωδεκα αρχοντες κατα τα εθνη αυτων. 	 Aßaneb aßin li cablaju chi ralal laj Ismael. Ac xtenamiteb li junjûnk ut aßaneb ajcuiß queßcuan chokß rey saß lix tenamiteb.


Και απεστειλεν ο Αδαρεζερ και εξηγαγε τους Συριους τους περαν του ποταμου και ηλθον εις Αιλαμ και Σωβακ, ο αρχιστρατηγος του Αδαρεζερ, προεπορευετο εμπροσθεν αυτων. 	 Li rey Hadad-ezer quixbokeb li soldados aj Siria li cuanqueb jun pacßal li nimaß Eufrates. Queßcôeb saß li naßajej Helam. Laj Sobac, li nataklan saß xbêneb lix soldados laj Hadad-ezer, aßan li yô chi cßamoc xbeheb.


Και εστησε την αυλην κυκλω της σκηνης και του θυσιαστηριου και εκρεμασε τον ταπητα της πυλης της αυλης. Και συνετελεσεν ο Μωυσης το εργον. 	 Quixqßue li cheß chiru li rußuj nebâl li tabernáculo joß ajcuiß li artal ut quixsut saß tßicr. Quixtzßap li oquebâl riqßuin jun nimla tßicr. Joßcaßin nak quixchoy lix cßanjel laj Moisés.


Ο δε Σιμων και αυτος επιστευσε, και βαπτισθεις εμενε παντοτε μετα του Φιλιππου, και θεωρων σημεια και θαυματα μεγαλα γινομενα εξεπληττετο. 	 Ut quipâban ajcui' laj Simón ut quicubsîc xha'. Ut yô chi xic chirix laj Felipe yalak bar. Quisach xch'ôl chirilbaleb li milagro ut li sachba ch'ôlej li yô chixbânunquil laj Felipe.


Οι υιοι του Αμραμ, Ααρων και Μωυσης και ο Ααρων ητο κεχωρισμενος, αυτος και οι υιοι αυτου, δια να αγιαζωσι τα αγιωτατα πραγματα παντοτε, δια να θυμιαζωσιν ενωπιον του Κυριου, να λειτουργωσιν εις αυτον και να ευλογωσιν εν τω ονοματι αυτου δια παντος. 	 Eb li ralal laj Amram, aßan laj Aarón ut laj Moisés. Laj Aarón, joß eb ajcuiß li ralal xcßajol, aßaneb li queßsiqßueß ruheb chi cßanjelac chi junelic chiru li Dios chokß aj tij re xbânunquil li santil cßanjel li kßaxal lokß. Queßxakabâc chixcßatbal li incienso ut chi cßanjelac chiru li Kâcuaß ut chixtzßâmanquil chiru li Kâcuaß nak târosobtesiheb li tenamit.


Διοτι θελει ελευθερωσει τον πτωχον κραζοντα και τον πενητα και τον αβοηθητον. 	 Aßan tâcolok reheb li rahobtesinbileb joßqueb ajcuiß li nebaß li mâ ani natenkßan reheb.


Ανδρες αδελφοι, υιοι του γενους του Αβρααμ και οι εν υμιν φοβουμενοι τον Θεον, προς εσας απεσταλη ο λογος της σωτηριας ταυτης. 	 Ex kas kîtz'in, lâex ralal xc'ajol laj Abraham, ut lâex li mâcua'ex aj judío li nequexucua ru li Dios, taklanbil chak chok' êre laj Colonel.


Και ο ομοσας εν τω ουρανω, ομνυει εν τω θρονω του Θεου και εν τω καθημενω επανω αυτου. 	 Ut li ani naxbânu xjuramento sa' xc'aba' li choxa, naxbânu xjuramento sa' xc'aba' lix c'ojaribâl li Dios ut sa' xc'aba' ajcui' li Dios li c'ojc'o sa' xbên.


τοτε θελεις αποχωρισει δια τον Κυριον παν το ανοιγον μητραν και παν πρωτοτοκον των ζωων σου οσα εχεις τα αρσενικα θελουσιν εισθαι του Κυριου. 	 Nak cuânkex aran lâex têkßaxtesi saß rukß li Dios li xbên êralal. Ut têkßaxtesi ajcuiß re chixjunil li xbên raleb lê quetômk li têlom.


διοτι παντες ειδον αυτον και εταραχθησαν. Και ευθυς ελαλησε μετ' αυτων και λεγει προς αυτους Θαρσειτε, εγω ειμαι, μη φοβεισθε. 	 Chixjunileb que'iloc re ut c'ajo' nak que'xucuac. Li Jesús ticto quirâtinaheb ut quixye reheb: -Mexxucuac. Lâin li yôquex chicuilbal. Cacuubresihomak êch'ôl, chan reheb.


Οτι ενεκα σου θανατουμεθα ολην την ημεραν ελογισθημεν ως προβατα σφαγης. 	 Saß âcßabaß lâat nak junelic nequeßraj kacamsinquil. Chiruheb aßan, chanchano li carner re camsîc.


Και εκειθεν υπηγον εναντιον των κατοικων της Δεβειρ το δε ονομα της Δεβειρ ητο προτερον Κιριαθ-σεφερ. 	 Chirix aßan queßcôeb chi pletic saß li tenamit Debir, li queßxye Quiriat-sefer re junxil.


Ποσον ολιγωτερον εγω ηθελον αποκριθη προς αυτον, εκλεγων τους προς αυτον λογους μου; 	 ¿Ma naru ta biß tintau âtin re tincuechßi cuiß li Dios?


Οι δε πλανωμενοι κατα το πνευμα θελουσιν ελθει εις συνεσιν, και οι γογγυζοντες θελουσι μαθει διδασκαλιαν. 	 Ut eb li incßaß nequeßxtau xyâlal teßxtau chic ru ut eb li junes cuechßînc nequeßxbânu teßxcßul lix kßusbaleb.


εις τους υιους της ανατολης, κατα των υιων Αμμων, και θελω παραδωσει αυτην εις κληρονομιαν, δια να μη μνημονευωνται οι υιοι Αμμων μεταξυ των εθνων. 	 Lâin tincanabeb li tenamit li cuanqueb saß li este chi numtâc saß xbêneb laj Moab joß eb ajcuiß laj Amón ut incßaß chic teßcuânk xcuanquil joß tenamit.


Και οπου πιαση αυτον σπαραττει αυτον, και αφριζει και τριζει τους οδοντας αυτου και ξηραινεται και ειπον προς τους μαθητας σου να εκβαλωσιν αυτο, αλλα δεν ηδυνηθησαν. 	 Yalak bar nacute' sa' ch'och' xban li mâus aj musik'ej. Na-el cuokx sa' re ut naxc'uxuxi li ruch re ut naxchec' rib. Xintz'âma chiruheb lâ tzolom nak te'risi li mâus aj musik'ej; abanan inc'a' xe'ru chirisinquil.-


Ο Εφραιμ βοσκεται ανεμον και κυνηγει τον ανατολικον ανεμον καθ' ημεραν πληθυνει ψευδη και ολεθρον καμνουσι δε συνθηκην μετα των Ασσυριων και φερουσιν ελαιον εις την Αιγυπτον. 	 Chanchan yal ikß nataklan reheb laj Efraín xban nak mâcßaß na-oc cuiß li nequeßxbânu. Chanchan li ikß nachal saß releb sakße bar cuanqueb cuiß laj Asiria. Nanumta li ticßtiß ut li mâusilal li nequeßxbânu. Nequeßxbânu li contrato riqßuineb laj Asiria ut nequeßxtakla lix aceite aran Egipto.


Και τωρα εγω ειμαι το τραγωδιον αυτων, ειμαι και η παροιμια αυτων. 	 Abanan anakcuan eb li ralal xcßajol niquineßxseße ut niquineßxhob.


Και ειπε προς τον δουλον αυτου, Ελθε, και ας πλησιασωμεν εις ενα εκ των τοπων τουτων και ας διανυκτερευσωμεν εν Γαβαα η εν Ραμα. 	 Quixye ajcuiß re lix môs: —Kayalak kakße chi xic toj Gabaa malaj ut toj Ramá re nak aran tocanâk chi cuârc, chan.


ενα τραγον εξ αιγων εις προσφοραν περι αμαρτιας, εκτος της προς εξιλεωσιν περι αμαρτιας προσφορας και του παντοτεινου ολοκαυτωματος και της εξ αλφιτων προσφορας αυτου και των σπονδων αυτων. 	 Teßxqßue ajcuiß chokß xcßatbil mayejeb jun li têlom chibât re xtojbal rix lix mâqueb. Teßxqßue ajcuiß li mayej re xtzßâmanquil xcuybal li mâc ut li cßatbil mayej li teßxqßue rajlal rochben lix mayej cßaj ut lix mayej vino.


Απεθανε δε ο Ελεαζαρ, μη εχων υιους, αλλα θυγατερας και ελαβον αυτας οι αδελφοι αυτων οι υιοι του Κεις. 	 Laj Eleazar quicam. Ut mâ jun li ralal quicuan. Caßaj cuiß xrabin queßcuan. Ut eb li ralal laj Cis quixcßameb chokß rixakileb. Aßaneb rechßalaleb rib.


Ας μη σας εξαπατηση τις κατ' ουδενα τροπον διοτι δεν θελει ελθει η ημερα εκεινη, εαν δεν ελθη πρωτον η αποστασια και αποκαλυφθη ο ανθρωπος της αμαρτιας, ο υιος της απωλειας, 	 Mâc'a' ta c'a'ru chexbalak'îk cui'. Li Kâcua' Jesucristo inc'a' tâchâlk chi mâji'ak natz'ektânâc li Dios xbaneb nabal chi tenamit. Ut tâchâlk ajcui' li cuînk laj k'etol chak'rab. A'an li tâc'uluk re li sachc chi junaj cua.


Και ωμοσεν ο Γεδαλιας προς αυτους και προς τους ανδρας αυτων και ειπε προς αυτους, Μη φοβεισθε να ησθε δουλοι των Χαλδαιων. Κατοικησατε εν τη γη και δουλευετε τον βασιλεα της Βαβυλωνος και θελει εισθαι καλον εις εσας. 	 Ut laj Gedalías quixbânu jun li juramento riqßuineb ut quixye reheb: —Mexxucuac chi canâc joß aj cßanjel chiruheb laj Babilonia. Texcanâk saß li naßajej aßin ut cßanjelankex chiru li rey Nabucodonosor ut aßan tixbânu usilal êre, chan laj Gedalías reheb.


Και επαταξεν αυτους ο Δαβιδ απο της αυγης μεχρι της εσπερας της επιουσης και δεν διεσωθη ουδε εις εξ αυτων, πλην τετρακοσιων νεων, οιτινες εκαθηντο επι καμηλων και εφυγον. 	 Nak quisakêu, laj David ut li cuanqueb rochben queßpletic riqßuineb chalen ekßela toj retal qui-ecuu saß li cutan aßan. Quilajeßxcamsiheb chixjunileb. Caßaj cuiß câhib ciento chi sâj cuînk queßêlelic chirix camello.


Και ειπομεν προς τον κυριον μου, το παιδιον δεν δυναται να αφηση τον πατερα αυτου διοτι εαν αφηση τον πατερα αυτου, ουτος θελει αποθανει. 	 Ut lâo xkaye âcue, “Li kîtzßin incßaß naru tixcanab chak li kayucuaß xjunes. Cui tixcanab chak li kayucuaß xjunes naru nacam li kayucuaß xban xrahil saß xchßôl.”


Διοτι εαν κηρυττω το ευαγγελιον, δεν ειναι εις εμε καυχημα επειδη αναγκη επικειται εις εμε ουαι δε ειναι εις εμε εαν δεν κηρυττω 	 Lâin inc'a' ninnimobresi cuib xban nak ninch'olob xyâlal li colba-ib. Taklanbilin chi c'anjelac xban li Dios. K'axal ra raj chok' cue cui ta inc'a' ninjultica resil.


και θελετε εχει αυτην εις τα κρασπεδα, δια να βλεπητε αυτην και να ενθυμησθε πασας τας εντολας του Κυριου και να εκτελητε αυτας, και να μη διαστραφητε κατοπιν των καρδιων σας και κατοπιν των οφθαλμων σας, κατοπιν των οποιων σεις εκπορνευετε 	 Nak têril lix sahob ru lê rakß tâjulticokß êre chixjunil li chakßrab li quinqßue êre re têbânu. Ut incßaß têmux êrib riqßuin xbânunquil li nequeraj êjunes joß nequeßxbânu eb li ixk li nequeßxcßayi ribeb.


Πλην οταν λαλησω προς σε, θελω ανοιξει το στομα σου και θελεις ειπει προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ο ακουων ας ακουη και ο απειθων ας απειθη διοτι ειναι οικος αποστατης. 	 Abanan lâin tatinqßue cuißchic chi âtinac nak tinye âcue cßaßru tâye. Lâat tâye reheb: Joßcaßin xye li Kâcuaß Dios. Cui lâex nequeraj abînc, chex-abînk. Ut cui incßaß nequeraj abînc, mex-abin, xban nak lâex jun tenamit kßetkßetex.


Ιδου, εαν πλημμυριση ποταμος, δεν σπευδει να φυγη εχει θαρρος, και αν ο Ιορδανης προσβαλλη εις το στομα αυτου. 	 Incßaß naxucuac xban li nimaß nak nachamoß. Usta nacuulac toj saß re xchamal li haß, abanan incßaß nacßoxlac.¿Ma cuan ta biß junak târûk tâchapok re nak yô chi iloc? Ut, ¿ma cuan ta biß junak târûk tixhop li rußuj?


και οστις δεν πεση και προσκυνηση, να ριφθη εις το μεσον της καμινου του πυρος της καιομενης. 	 Xaye nak li ani incßaß tixcuikßib rib chixlokßoninquil li jalam ûch oro, li jun aßan tâcutekß saß li horno li yô xxamlel.


Εαν ανθρωποι μαχωνται προς αλληλους, και η γυνη του ενος πλησιαση δια να ελευθερωση τον ανδρα αυτης εκ της χειρος του τυπτοντος αυτον, και εκτεινασα την χειρα αυτης πιαση αυτον απο των κρυφιων αυτου, 	 Cui yôkeb chi pletic cuib li cuînk ut li rixakil li jun tâxic chixcolbal lix bêlom, cui li ixk aßan tixchap lix yoßlebâl li cuînk li yô chi sacßoc re lix bêlom,


Και εκαλεσεν ο Αδαμ το ονομα της γυναικος αυτου, Ευαν διοτι αυτη ητο μητηρ παντων των ζωντων. 	 Ut laj Adán quixqßue xEva chokß xcßabaß li rixakil xban nak aßan xbên xnaßeb chixjunil li toj teßyoßlâk.


Διοτι, ενω η φλοξ ανεβαινεν επανωθεν του θυσιαστηριου προς τον ουρανον, ανεβη και ο αγγελος του Κυριου εν τη φλογι του θυσιαστηριου ο δε Μανωε και η γυνη αυτου εβλεπον και επεσαν κατα προσωπον επι την γην. 	 Nak yô chi cßatc li mayej saß li artal, laj Manoa ut li rixakil queßril lix ángel li Dios yô chi takecß saß choxa saß xxamlel li mayej. Laj Manoa ut li rixakil queßxhupub ribeb saß chßochß.


δυο γυναικες θελουσιν αλεθει εν τω μυλω, μια παραλαμβανεται και μια αφινεται. 	 Ut cuib li ixk yôkeb chi que'ec sa' jun chi que'leb, jun aj pâbanel ut jun li mâcua' aj pâbanel. Ut laj pâbanel, a'an li tâc'amek' xban li Dios ut li jun chic li mâcua' aj pâbanel, a'an tâcanabâk.


Και εξηφθη ο θυμος του Βαλακ εναντιον του Βαλααμ και συνεκροτησε τας χειρας αυτου και ειπεν ο Βαλακ προς τον Βαλααμ, δια να καταρασθης τους εχθρους μου σε εκαλεσα και ιδου, συ ευλογων ευλογησας αυτους τριτην ταυτην φοραν 	 Cßajoß nak quijoskßoß laj Balac nak quirabi li quixye laj Balaam. Quixpokle li rukß ut quixye re laj Balaam: —Xatinbok re nak tâtzßâma mâusilal saß xbêneb li xicß nequeßiloc cue. Abanan lâat xatzßâma rosobtesinquileb oxib sut.


Σας ασπαζονται παντες οι αγιοι, μαλιστα δε οι εκ της οικιας του Καισαρος. 	 Chixjunileb laj pâbanel li cuanqueb arin neque'xtakla xsahil êch'ôl. Ut k'axal cui'chic nabal xsahil êch'ôl neque'xtakla laj pâbanel li cuanqueb sa' rochoch li acuabej.Ut chicuânk taxak êriq'uin li rusilal li Kâcua' Jesucristo.


Και απεκριθησαν η Ραχηλ και η Λεια και ειπον προς αυτον, Εχομεν ημεις πλεον μεριδιον η κληρονομιαν εν τω οικω του πατρος ημων; 	 Ut lix Raquel rochben lix Lea queßchakßoc ut queßxye re laj Jacob: —Lâo mâcßaß cßaßru re li kayucuaß takêchani arin.


Και ευθυς νοησας ο Ιησους δια του πνευματος αυτου οτι ουτω διαλογιζονται καθ' εαυτους, ειπε προς αυτους Δια τι διαλογιζεσθε ταυτα εν ταις καρδιαις σας; 	 Ticto quixnau li Jesús c'a'ru yôqueb chixc'oxlanquil. Quixye reheb: -¿C'a'ut nak nequec'oxla chi jo'can?


και το τριτον εν τω οικω του βασιλεως και το τριτον εν τη πυλη του θεμελιου απας δε ο λαος εν ταις αυλαις του οικου του Κυριου 	 Li xcab chßûtal teßcßacßalênk saß li rochoch li rey ut rox chßûtal teßcßacßalênk saß li oquebâl li cuan cuiß li cimiento. Ut chixjunileb li tenamit teßcuânk saß eb li nebâl re lix templo li Kâcuaß.


και δια να μακροημερευσητε επι της γης, την οποιαν ωμοσε Κυριος προς τους πατερας σας να δωση εις αυτους και εις το σπερμα αυτων, γην ρεουσαν γαλα και μελι. 	 Cui têbânu li naxye li chakßrab, tânajtokß rok lê yußam saß li naßajej li quiyechißîc reheb lê xeßtônil yucuaß joß ajcuiß êre lâex li ralal xcßajolex. Saß li naßajej aßan natauman li châbil echej joß li leche ut li xyaßal cab.


Και θελει συντριψει αυτο ως συντριμμα αγγειου οστρακινου, κατασυντριβομενου ανηλεως, ωστε να μη ευρισκηται εν τοις θρυμμασιν αυτου οστρακον, δια να λαβη τις πυρ απο της εστιας η να λαβη υδωρ εκ του λακκου. 	 Lâex tex-osokß joß nak najoreß li cuc nak natßaneß ut lix cßaj incßaß chic nacßanjelac, chi moco re risinquil li ru xam chi moco re xlecbal li haß saß li jul.—


Φερετε παντα τα δεκατα εις την αποθηκην, δια να ηναι τροφη εις τον οικον μου και δοκιμασατε με τωρα εις τουτο, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, εαν δεν σας ανοιξω τους καταρρακτας του ουρανου και εκχεω την ευλογιαν εις εσας, ωστε να μη αρκη τοπος δι' αυτην. 	 Joßcan ut nak cßamomak chak chêjunilex li junjûnk saß xlajêtkil saß xnaßaj li mayej re nak tâcuânk li cßaßru tâcßanjelak saß li cuochoch. Ut yalomakin anakcuan riqßuin aßin. ¿Ma incßaß tana tinte chak re li choxa ut tinqßue chak chi numtajenak lê rosobtesinquil? chan li nimajcual Dios.


πας ο πλησιαζων, ο πλησιαζων εις την σκηνην του Κυριου, αποθνησκει παντες θελομεν εκλειψει αποθνησκοντες; 	 Yalak ani tânachßok riqßuin lix tabernáculo li Kâcuaß tâcâmk. Chikajunilo lâo to-osokß, chanqueb.


Αληθινον και δικαιον ζυγιον θελεις εχει αληθινον και δικαιον μετρον θελεις εχει δια να πληθυνωνται αι ημεραι σου επι της γης την οποιαν Κυριος ο Θεος σου διδει εις σε 	 Tento nak texbisok chi tzßakal, usta li râlal usta lix nimal yôkex chixbisbal. Texbisok chi tzßakal re nak tânajtokß rok lê yußam saß li naßajej li tixqßue êre li Kâcuaß lê Dios.


Ακουσατε τον λογον του Κυριου, οικος Ιακωβ και πασαι αι συγγενειαι του οικου Ισραηλ 	 Lâex aj Israel, li ralal xcßajol laj Jacob, cherabihak li cßaßru yô chixyebal êre li Kâcuaß.


τουλαχιστον επειδη με ενοχλει η χηρα αυτη, ας εκδικησω αυτην, δια να μη ερχηται παντοτε και με βασανιζη. 	 Abanan xban nak yôquin chi titz'c chirabinquil li ixk a'in, tinrak âtin sa' xbêneb li xic' neque'iloc re. Mâre yôk chinch'i'ch'i'inquil junelic, chan sa' xch'ôl.


Ητο δε τις μαθητης εν Δαμασκω Ανανιας ονομαζομενος, και ειπε προς αυτον ο Κυριος δι' οραματος Ανανια Ο δε ειπεν Ιδου εγω, Κυριε. 	 Aran Damasco cuan jun laj pâbanel aj Ananías xc'aba'. Li Kâcua' quiâtinac riq'uin sa' visión ut quixye re: -At Ananías.- Quichak'oc ut quixye re: -Cue'quin, Kâcua'.-


και Αζαριας ο υιος του Χελκια, υιου του Μεσουλλαμ, υιου του Σαδωκ, υιου του Μεραιωθ, υιου του Αχιτωβ, αρχων του οικου του Θεου 	 laj Azarías li ralal laj Hilcías. Laj Hilcías, aßan li ralal laj Mesulam. Laj Mesulam, aßan li ralal laj Sadoc. Laj Sadoc, aßan li ralal laj Meraiot. Laj Meraiot, aßan li ralal laj Ahitob, li najolomin re li cßanjel saß li templo.


Και ελεγεν Ουτως ειναι η βασιλεια του Θεου, ως εαν ανθρωπος ριψη τον σπορον επι της γης, 	 Ut li Jesús quixye cui'chic reheb: -Lix nimajcual cuanquilal li Dios, chanchan junak aj acuinel. Narau li iyaj sa' ch'och'.


Δια τουτο συ επιστρεψον προς τον Θεον σου φυλαττε ελεος και κρισιν και ελπιζε επι τον Θεον σου δια παντος. 	 Joßcan nak lâex ralal xcßajol laj Jacob, chexsukßîk riqßuin li Kâcuaß. Chexcuânk saß tîquilal ut chex-uxtânânk u. Ut cauhak taxak êchßôl riqßuin li Dios.


διοτι εξ εργων νομου δεν θελει δικαιωθη ουδεμια σαρξ ενωπιον αυτου επειδη δια του νομου γινεται η γνωρισις της αμαρτιας. 	 Mâ jun tîc xch'ôl chiru li Dios yal riq'uin xbânunquil li c'a'ru naxye li chak'rab. Li chak'rab nac'anjelac re xc'utbal chiku nak lâo aj mâc.


Ω διασπαραττων την ψυχην σου εν τω θυμω σου, δια σε η γη θελει εγκαταλειφθη; και ο βραχος θελει μετακινηθη απο του τοπου αυτου; 	 Lâat yôcat chixsachbal âcuib âjunes xban âjoskßil. ¿Ma tâcanâk ta biß chi mâcßaß cristian li ruchichßochß? Ut eb li sakônac, ¿ma teßxjal ta biß xnaßajeb yal xban nak yô âjoskßil lâat?


και προσηγαγε τας συγγενειας του Ιουδα, και επιασθη η συγγενεια των Ζαραιτων και προσηγαγε την συγγενειαν των Ζαραιτων κατα ανδρας, και επιασθη ο Ζαβδι 	 Ut queßqßueheß chi numecß chi ubej li jûnk chßûtal li rechßalaleb rib. Ut saß xyânkeb aßan, quicßuteß li ralal xcßajol laj Zera. Ut chirix aßan queßnumeß li junjûnk cabal li ralal xcßajol laj Zera. Ut quicßuteß li ralal xcßajol laj Zabdi.


Και νεφελη επεσκιασεν αυτους, και ηλθε φωνη εκ της νεφελης, λεγουσα Ουτος ειναι ο Υιος μου ο αγαπητος αυτου ακουετε. 	 Ut quichal jun nimla chok sa' xbêneb. Li Dios quiâtinac chak sa' li chok, ut quixye: -A'in li cualal, raro inban. Cherabi li c'a'ru tixye.-


Και οτε ειδεν ο Κυριος οτι εταπεινωθησαν, εγεινε λογος Κυριου προς τον Σεμαιαν, λεγων, Ουτοι εταπεινωθησαν δεν θελω εξολοθρευσει αυτους, αλλα θελω χαρισει εις αυτους σωτηριαν τινα και ο θυμος μου δεν θελει εκχυθη επι την Ιερουσαλημ δια χειρος του Σισακ 	 Li Kâcuaß quixqßue retal nak queßxcubsi ribeb. Quiâtinac cuißchic riqßuin li profeta Semaías ut quixye re: —Eb aßan xeßxcubsi ribeb. Joßcan nak incßaß tinsach ruheb. Tebincol ban junpâtak. Incßaß tincuisi injoskßil saß xbêneb laj Israel li cuanqueb Jerusalén. Incßaß tincanab laj Sisac chixcamsinquileb.


Ουτοι θελουσιν υψωσει την φωνην αυτων, θελουσι ψαλλει δια την μεγαλειοτητα του Κυριου, θελουσι μεγαλοφωνει απο της θαλασσης. 	 Eb li incßaß teßsachekß teßbichânk xban xsahil xchßôleb ut eb li cuanqueb chire li palau teßxye nak kßaxal nim xcuanquil li Kâcuaß.


Περι δε των ειδωλοθυτων, εξευρομεν οτι παντες εχομεν γνωσιν, η γνωσις ομως φυσιοι, η δε αγαπη οικοδομει. 	 Cuan cuib oxib cuâtin tinye êre chirix li tzacaêmk mayejanbil chiruheb li yîbanbil dios. Nakanau nak chikajunilo ac xkatzol kib chirix a'in. Abanan toj cuan sa' êyânk neque'xc'oxla nak neque'xnau chixjunil ut riq'uin a'an neque'xk'etk'eti rib. Aban li ani narahoc, a'an naxtenk'a li rech aj pâbanelil chi q'uîc sa' lix pâbâl.


Οι κεχορτασμενοι εμισθωσαν εαυτους δια αρτον οι δε πεινωντες επαυσαν εως και η στειρα εγεννησεν επτα, η δε πολυτεκνος εξησθενησεν. 	 Li cuanqueb nabal cßaßru eb re nak xeßcuan, anakcuan mâcßaß chic cßaßru reheb. Yôqueb chi trabajic chi cau re nak tâcuânk caßchßinak xtzacaêmkeb. Ut eb li mâcßaß cuan reheb re teßtzacânk nak xeßcuan, anakcuan cuan chic cßaßruheb re. Ut li ixk li incßaß naqßuiresin, xeßcuan cuukub xcocßal. Abanan li ixk li xcuan nabal xcocßal, anakcuan incßaß chic naqßuiresin.


Αλλ' ουτω θελετε καμει προς αυτους τους βωμους αυτων θελετε καταστρεψει και τα αγαλματα αυτων θελετε συντριψει και τα αλση αυτων θελετε κατακοψει και τα γλυπτα αυτων θελετε καυσει εν πυρι 	 Li cßaßru tento têbânu, aßan aßin: têsach chi junaj cua lix artaleb. Têsach chixjunil li joß qßuial cuan saß li naßajej li nequeßxlokßoni cuiß li jalanil dios. Têsach lix jalam ûcheb lix Asera xcßabaß ut têcßat chixjunileb lix yîbanbil dios.


Προ δε της εορτης του πασχα εξευρων ο Ιησους οτι ηλθεν η ωρα αυτου δια να μεταβη εκ του κοσμου τουτου προς τον Πατερα, αγαπησας τους ιδικους του τους εν τω κοσμω, μεχρι τελους ηγαπησεν αυτους. 	 Ac cuulajak naticla li nink'e Pascua. Li Jesús ac naxnau nak cuulac re xk'ehil lix camic re nak tâxic cui'chic riq'uin lix Yucua' sa' choxa. Junelic naxraheb li ralal xc'ajol li te'canâk sa' ruchich'och' ut nak ac câmc re quixc'utbesi chi tz'akal lix rahom chiruheb.


Ελεος και αληθεια ας μη σε εγκαταλιπωσι δεσον αυτας περι τον τραχηλον σου εγχαραξον αυτας επι την πλακα της καρδιας σου 	 Mêcanab xpâbanquil li yâl. Junelic ban cuânk saß êchßôl. Mêcanab li uxtânânc u. Junelic ban cuânkex saß tîquilal re nak tâcßutûnk nak châbil lê naßleb.


Και εκαλεσεν ο βασιλευς τον Σιβα, τον δουλον του Σαουλ, και ειπε προς αυτον, Παντα οσα ειχεν ο Σαουλ και πας ο οικος αυτου εδωκα εις τον υιον του κυριου σου 	 Ut laj David quixbok laj Siba lix môs laj Saúl ut quixye re: —Chixjunil li quicuan re laj Saúl lâ patrón ut reheb li ralal xcßajol lâin xinqßue re laj Mefi-boset, li ri.


Και παντες οι υιοι Ισραηλ εγογγυζον κατα του Μωυσεως και του Ααρων, και ειπε προς αυτους πασα η συναγωγη, Ειθε να απεθνησκομεν εν γη Αιγυπτου η εν τη ερημω ταυτη ειθε να απεθνησκομεν 	 Ut queßxcuechßi rix laj Moisés ut laj Aarón ut chixjunileb yôqueb chixyebal: —Kßaxal us raj nak saß li tenamit Egipto ta xocam chak malaj ut us raj tocâmk arin saß li chaki chßochß.


Αλλ' ηρνηθησαν να προσεξωσι και εστρεψαν νωτα απειθη και εβαρυναν τα ωτα αυτων δια να μη ακουσωσι. 	 Lê xeßtônil yucuaß incßaß queßraj xbânunquil li cßaßru quinye reheb. Queßxkßetkßeti ban ribeb. Incßaß queßraj rabinquil li cuâtin.—


Ιεδιαηλ ο υιος του Σιμρι και Ιωχα αδελφος αυτου ο Θισιτης, 	 laj Jediael li ralal laj Simri; ut laj Joha li rîtzßin, aj tizita;


Ηλευθερωσας με εκ των αντιλογιων του λαου κατεστησας με κεφαλην εθνων λαος, τον οποιον δεν εγνωρισα, εδουλευσεν εις εμε. 	 Lâat xatcoloc cue chiruheb li yôqueb chi pletic cuiqßuin. Lâat xinâxakab chi taklânc saß xbêneb chixjunileb li tenamit ut nequeßcßanjelac chicuu li toj mâjiß ninnau ruheb.


Απο δε του οικου Θωγαρμα εμπορευοντο εν ταις αγοραις σου ιππους και ιππεας και ημιονους. 	 Joßcaneb ajcuiß laj Togarma queßyacoc êriqßuin. Ut queßxjal li cßaßru êre riqßuineb li cacuây re trabajic ut re pletic joß eb ajcuiß li mûl.


Αλλ' ευφραινεσθε και χαιρετε παντοτε εις εκεινο το οποιον κτιζω διοτι, ιδου, κτιζω την Ιερουσαλημ αγαλλιαμα και τον λαον αυτης ευφροσυνην. 	 Chisahokß taxak saß lê chßôl chi junelic xban li cßaßru tinyîb. Lâin tinyîb jun acß Jerusalén nujenak chi sahil chßôlejil. Ut numtajenak xsahileb xchßôl li teßcuânk aran.


οπου ο σκωληξ αυτων δεν τελευτα και το πυρ δεν σβυνεται. 	 Aran inc'a' te'câmk li motzo' chi moco li xam tâchupk.


Αστραψον αστραπην, και θελεις διασκορπισει αυτους ριψον τα βελη σου, και θελεις εξολοθρευσει αυτους. 	 Chatakla chak li câk saß xbêneb li xicß nequeßiloc cue re nak teßxucuak. Chanchan nak tâcuteb riqßuin lâ tzimaj re nak teßêlelik.


Χαδδαρ, και Θαιμα, Ιετουρ, Ναφις, και Κεδμα 	 joß eb ajcuiß laj Hadar, laj Tema, laj Jetur, laj Nafis, ut laj Cedema. Laj Cedema, aßan li îtzßinbej.


Ο Κυριος λοιπον εξεπληρωσε τον λογον αυτου, τον οποιον ελαλησε και εγω ανεστην αντι Δαβιδ του πατρος μου, και εκαθησα επι του θρονου του Ισραηλ, καθως ελαλησεν ο Κυριος, και ωκοδομησα τον οικον εις το ονομα Κυριου του Θεου του Ισραηλ. 	 Ut anakcuan xtzßakloc ru li quixye chak li Kâcuaß xban nak lâin xin-oc chokß rêkaj lin yucuaß. Ut xkßaxtesîc saß cuukß li cuanquilal re tintaklânk saß xbêneb li tenamit. Anakcuan lâin xinyîb li templo re takalokßoni cuiß li Kâcuaß li kaDios lâo aj Israel.


Η μητηρ του Σισαρα εκυπτε δια της θυριδος και εβοα δια του δικτυωτου, Δια τι η αμαξα αυτου βραδυνει να ελθη, δια τι εβραδυναν οι τροχοι των αμαξων αυτου; 	 Yô chi iloc saß ventana lix naß laj Sísara. Aran saß lix ventana yô chi iloc ut yô chixyebal, “¿Cßaßut nak xbay chak laj Sísara? ¿Cßaßut nak incßaß nequeßxsêba chak ribeb li cacuây li yôqueb chi quelônc re lix carruaje?” chan.


δεν θελω ομως λαβει πασαν την βασιλειαν εκ της χειρος αυτου, αλλα θελω διατηρησει αυτον ηγεμονα πασας τας ημερας της ζωης αυτου, χαριν Δαβιδ του δουλου μου, τον οποιον εξελεξα, διοτι εφυλαττε τας εντολας μου και τα διαταγματα μου 	 Abanan, lâin incßaß tinmakß chiru laj Salomón lix cuanquil. Tâcuânk ban xcuanquil joß najtil yoßyôk. Tinbânu chi joßcan saß xcßabaß laj David laj cßanjel chicuu, li quinsicß ru lâin. Aßan junelic quixbânu li cßaßru quinye saß lin contrato joß ajcuiß saß lin chakßrab.


Και αφου επληρωθησαν αι ημεραι αυται, εκαμεν ο βασιλευς συμποσιον εις παντα τον λαον τον ευρεθεντα εν Σουσοις τη βασιλευουση, απο μεγαλου εως μικρου, επτα ημερας, εν τη αυλη του κηπου του βασιλικου παλατιου 	 Nak ac xeßnumeß li cutan aßan, quixbânu jun chic li ninkße chiru li nebâl re li rochoch li rey Asuero. Cuukub cutan chic quibay li ninkße aßan. Chixjunileb li cuanqueb Susa queßbokeß saß li ninkße, li cuanqueb xcuanquil joßqueb ajcuiß li mâcßaßeb xcuanquil.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Αναβα προς εμε εις το ορος και εσο εκει και θελω σοι δωσει τας πλακας τας λιθινας, και τον νομον, και τας εντολας τας οποιας εγραψα, δια να διδασκης αυτους. 	 Li Dios quixye re laj Moisés: —Taken chak saß xbên li tzûl li cuanquin cuiß. Ut aran tat-oybenînk. Lâin tinqßue âcue li perpôquil pec li xintzßîba cuiß lin chakßrab re xchßolobanquil xyâlal chiruheb li tenamit, chan li Dios.


Αλλ' εγω ημην ως αρνιον ακακον φερομενον εις σφαγην και δεν ενοησα οτι συνεβουλευθησαν βουλας εναντιον μου, λεγοντες, Ας καταστρεψωμεν το δενδρον μετα του καρπου αυτου και ας εκκοψωμεν αυτον απο της γης των ζωντων, ωστε το ονομα αυτου να μη μνημονευθη πλεον. 	 Lâin chanchanin jun li carner li yô chi cßamecß chi camsîc. Mâcßaß saß inchßôl nak yôqueb chixcßûbanquil chanru nak tineßxcamsi. Yôqueb chixyebal, “Kacamsihak li cuînk aßin joß nak nayoqßueß li cheß li cuan ru. Kisihak chi jun aj cua saß ruchichßochß re nak mâ ani chic tâjulticânk re,” chanqueb.


Τοτε ο Σιμων Πετρος εχων μαχαιραν εσυρεν αυτην και εκτυπησε τον δουλον του αρχιερεως και απεκοψεν αυτου το ωτιον το δεξιον ητο δε το ονομα του δουλου Μαλχος. 	 Laj Simón Pedro cuan xch'îch'. Quirisi chak lix ch'îch' sa' xna'aj. Ut riq'uin lix ch'îch' quirisi lix xic laj Malco lix môs li xyucua'il aj tij. Li xic li quixyoc', a'an li cuan sa' xnim.


Και ως ειδεν ο οπλοφορος αυτου οτι απεθανεν ο Σαουλ, επεσε και αυτος επι την ρομφαιαν αυτου και απεθανε μετ' αυτου. 	 Li cuînk quiril nak camenak chic laj Saúl. Quixchap lix chßîchß ut quixcamsi rib. Rochben laj Saúl nak quicam.


και εις θυσιαν ειρηνικην, δυο βοες, κριοι πεντε, τραγοι πεντε, αρνια ενιαυσια πεντε. Τουτο ητο το δωρον του Γαμαλιηλ, υιου του Φεδασσουρ. 	 ut cuib li bôyx ut ôb li têlom carner, ôb li têlom chibât, ut ôb li têlom carner jun chihab cuan reheb re teßmayejâk re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios. Aßin li mayej li quixqßue laj Gamaliel li ralal laj Pedasur.


ουδε θελεις στησει εις σεαυτον αγαλμα τα οποια μισει Κυριος ο Θεος σου. 	 Ut micuan êjalam ûch re têlokßoni, xban nak li Kâcuaß lê Dios xicß naril eb aßan.


Και σηκωθεντες απο Φυνων, εστρατοπεδευσαν εν Ωβωθ. 	 Nak queßel Punón, queßcôeb toj Obot ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


ο εικοστος πρωτος εις τον Ιαχειν, ο εικοστος δευτερος εις τον Γαμουλ, 	 li jun xcaßcßâl, aßan laj Jaquín; li cuib xcaßcßâl, aßan laj Gamul;


Οι δε εργοδιωκται εβιαζον αυτους, λεγοντες, Τελειονετε τας εργασιας σας, το διωρισμενον καθ' ημεραν, καθως οτε εδιδετο το αχυρον. 	 Kßaxal cuißchic xjoskßileb li nequeßtaklan saß xbêneb ut queßxye reheb: —Têchoy lê trabaj li nakßaxtesiman êre rajlal cutan joß nequebânu nak kßaxtesinbil lê qßuim junxil, chanqueb re.


Του κατωτερου οικηματος το πλατος ητο πεντε πηχων, και του μεσου εξ πηχων το πλατος, και του τριτου επτα πηχων το πλατος διοτι εξωθεν του οικου εκαμε στενα υποστηριγματα κυκλω, δια να μη εισερχωνται αι δοκοι εις τους τοιχους του οικου. 	 Li cocß cab li queßxyîb oxib tasal xteram. Li xbên tasaleb li cab cuan cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro xnînkal xsaß. Li xcab tasaleb li cab cuan cuib metro riqßuin lajêb xcâcßâl centímetro xnînkal xsaß. Ut li rox tasaleb li cab cuan oxib metro riqßuin oßlaju centímetro xnînkal xsaß. Incßaß mas nim ru li cab queßxqßue takßa re nak incßaß coxinak li tzßamba chiru li tzßac re li templo.


διοτι μεχρι του νομου ητο εν τω κοσμω η αμαρτια, αμαρτια ομως δεν λογιζεται οταν δεν ηναι νομος 	 Nak toj mâji' quiq'uehe' li chak'rab re laj Moisés, ac cuan li mâc sa' ruchich'och'. Aban inc'a' nayeman nak cuanqueb xmâc xban nak toj mâc'a' li chak'rab re xc'utbal chiruheb nak a'an eb aj mâc.


Ανεβησαν δε οι Ζιφαιοι προς τον Σαουλ εις Γαβαα, λεγοντες, Δεν ειναι κεκρυμμενος ο Δαβιδ εις ημας εν οχυρωμασι εντος του δασους, επι του βουνου Εχελα, του προς τα δεξια Γεσιμων; 	 Eb li cristian li cuanqueb Zif queßcôeb aran Gabaa chirilbal laj Saúl. Queßxye re: —Laj David mukmu saß li kanaßaj aran Hores saß li tzûl Haquila li cuan saß li sur saß li chaki chßochß re Judá.


Εξεδοθη παρ' εμου διαταγη, ωστε παντες οι εκ του λαου του Ισραηλ και των ιερεων αυτου και των Λευιτων, οι εν τω βασιλειω μου, οσοι θελουσιν αυτοπροαιρετως να αναβωσιν εις Ιερουσαλημ, να ελθωσι μετα σου. 	 Lâin xinqßue jun li chakßrab nak chixjunileb laj Israel li cuanqueb rubel incuanquil, joß eb laj tij ut eb laj levita, cui teßraj xic Jerusalén, naru nequeßxic châcuix.


Μηπως θελεις φυλαξει την παντοτεινην οδον, την οποιαν επατησαν οι ανομοι; 	 ¿Ma toj tâcuaj xbânunquil li incßaß us li queßxbânu chak li incßaß useb xnaßleb?


διοτι εν μια ωρα ηρημωθη ο τοσουτος πλουτος. Και πας πλοιαρχος και παν το πληθος το επι των πλοιων και ναυται και οσοι εμπορευονται δια της θαλασσης, εσταθησαν απο μακροθεν, 	 Ut yal chiru junpât x-oso' chixjunil lix biomaleb, cha'akeb. Ut eb laj êchal jucub ut eb li neque'xberesi li jucub sa' li palau ut chixjunileb li neque'trabajic sa' li nînki jucub, jo'queb laj c'ay li neque'xic sa' li jucub, que'xakli chi najt chi rilbal.


και δεν θελουσι λαβει ξυλα εκ του αγρου ουδε θελουσι κοψει εκ των δρυμων, διοτι θελουσι καιει πυρ εκ των οπλων και θελουσι λεηλατησει τους λεηλατησαντας αυτους και λαφυραγωγησει τους λαφυραγωγησαντας αυτους, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Incßaß teßxic aj siß saß cßalebâl, chi moco teßxyocß xsißeb saß qßuicheß xban nak teßxcßat chokß xsißeb li cßaßru quicßanjelac re pletic. Ut teßxmakß chiruheb li xicß nequeßiloc reheb li cßaßru quimakßeß chiruheb laj Israel junxil, chan li Kâcuaß.


Κυριε, τους προφητας σου εθανατωσαν και τα θυσιαστηρια σου κατεσκαψαν, και εγω εναπελειφθην μονος, και ζητουσι την ψυχην μου. 	 At Kâcua', quilaje'xcamsi lâ profetas ut quilaje'xjuc' lâ artal; lâin xincana injunes ut jo'can ajcui' lâin, te'raj incamsinquil.


Μακαριοι οι πεινωντες και διψωντες την δικαιοσυνην, διοτι αυτοι θελουσι χορτασθη. 	 Us xak reheb li te'raj ru xbânunquil li tîquilal. Chanchan li te'tz'ocâk ut te'chakik re. Us xak reheb xban nak li Dios tâtenk'ânk reheb chixbânunquil li us.


Και ηλθεν ο Θεος προς τον Αβιμελεχ κατ' οναρ την νυκτα, και ειπε προς αυτον, Ιδου, συ αποθνησκεις εξ αιτιας της γυναικος, την οποιαν ελαβες διοτι ειναι νενυμφευμενη με ανδρα. 	 Chiru li kßojyîn aßan li Dios quiâtinac riqßuin laj Abimelec saß lix matcß ut quixye re: —Anakcuan lâat tatcâmk xban nak li ixk xacßam âcuiqßuin cuan xbêlom, chan li Dios re.


τον Εδωμ και τον Μωαβ και τους υιους Αμμων, 	 ut teßcßuluk ajcuiß raylal eb laj Edom; eb laj Moab; ut eb li ralal xcßajol laj Amón;


Διαπερασον την γην σου ως ποταμος, θυγατηρ της Θαρσεις δυναμις πλεον δεν υπαρχει. 	 Lâex aj Tarsis, texxic yalak bar joß nak nanumeß li nimaß yalak bar xban nak incßaß chic tâcuânk êcuanquil.


και ας συναξωσι πασας τας τροφας τουτων των ερχομενων καλων ετων, και ας αποταμιευσωσι σιτον υπο την χειρα του Φαραω δια τροφας εις τας πολεις, και ας φυλαττωσιν αυτον 	 Ut saß âcßabaß lâat, tâxocmânk chixjunil li acuîmk aßin, at faraón. Ut aßan xocxôk âban chiru li cuukub chihab aßin saß li junjûnk chi tenamit re nak tâcuânk xtzacaêmk li cristian.


εγεινας ενοχος εν τω αιματι σου, το οποιον εξεχεας, και εμιανθης εν τοις ειδωλοις σου, τα οποια κατεσκευασας, και εκαμες να πλησιασωσιν αι ημεραι σου, και ηλθες μεχρι των ετων σου δια τουτο σε κατεστησα ονειδος εις τα εθνη και παιγνιον εις παντας τους τοπους. 	 Xban nak lâex xecamsiheb lê ras êrîtzßin, joßcan nak tâsêbânk chi châlc li raylal saß êbên. Ut muxbil chic êru xban nak xeyîb lê jalanil dios. Xmâc aßan tex-osokß. Texhobekß ut texseßêk xbaneb chixjunileb li xnînkal ru tenamit.


"Μασχιλ του Ασαφ." Ακουσον, λαε μου, τον νομον μου κλινατε τα ωτα σας εις τα λογια του στοματος μου. 	 Ex intenamit, cheqßuehak retal li tijleb li oc cue chixyebal êre ut canabomak êrib chirabinquil li cuâtin.


Και απεστειλεν ο Θεος αγγελον εις Ιερουσαλημ, δια να εξολοθρευση αυτην και ενω εξωλοθρευεν, ειδεν ο Κυριος και μετεμεληθη περι του κακου, και ειπε προς τον αγγελον τον εξολοθρευοντα, Αρκει ηδη συρε την χειρα σου. Ιστατο δε ο αγγελος του Κυριου πλησιον του αλωνιου του Ορναν του Ιεβουσαιου. 	 Ut li Dios quixtakla ajcuiß lix ángel chixsachbal li tenamit Jerusalén. Abanan nak yô chixsachbal ru li tenamit, quiyotßeß xchßôl li Kâcuaß chirilbal li raylal yôqueb chixcßulbal. Quixye re lix ángel: —Tzßakal li xabânu. Mârahobtesiheb chic, chan. Saß li hônal aßan lix ángel li Dios cuan chire li naßajej li narisi cuiß rix li trigo laj Ornán laj jebuseo.


Μη πλανασθε, ο Θεος δεν εμπαιζεται επειδη ο, τι αν σπειρη ο ανθρωπος, τουτο και θελει θερισει 	 Mêbalak'i êrib. Li Dios inc'a' naru xbalak'inquil. Li c'a'ru narau li junjûnk, a'an ajcui' li tixk'ol.


και εγω πως θελω απαλειψει το ονειδος μου; αλλα και συ θελεις εισθαι ως εις εκ των αφρονων εν τω Ισραηλ τωρα λοιπον, παρακαλω, λαλησον προς τον βασιλεα διοτι δεν θελει με αρνηθη εις σε. 	 Cui tinbânu li mâc aßin, ¿chanru tincanâk lâin? Xutânal tinêlk lâin. Ut lâat tatcanâk joß jun cuînk incßaß us xnaßleb arin Israel. Nintzßâma châcuu nak tat-âtinak riqßuin li rey. Aßan tinixkßaxtesi chokß âcuixakil, chan.


Αυτοι θελουσι καταρασθαι, συ δε θελεις ευλογει θελουσι σηκωθη, πλην θελουσι καταισχυνθη ο δε δουλος σου θελει ευφραινεσθαι. 	 Usta eb aßan niquineßxmajecua, abanan lâat nacat-osobtesin cue. Chacßut taxak xxutâneb li xicß nequeßiloc cue. Ut chaqßue taxak xsahil inchßôl lâin laj cßanjel châcuu.


Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους Διοτι εις εσας εδοθη να γνωρισητε τα μυστηρια της βασιλειας των ουρανων, εις εκεινους ομως δεν εδοθη. 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: -Q'uebil êre lâex re nak tênau xyâlal li mukmûquil na'leb chirix lix nimajcual cuanquilal li Dios. Aban eb a'an inc'a' q'uebil reheb re te'xnau li na'leb a'an.


Και ο ανθρωπος, οστις ειχε το μετρον εν τη χειρι αυτου, εξελθων προς ανατολας εμετρησε χιλιας πηχας και με διεβιβασε δια των υδατων τα υδατα ησαν εως των αστραγαλων. 	 Ut qui-el li cuînk ut yô chi xic saß li este. Cuan jun li cßâm re bisoc saß rukß. Quixbis ôb ciento metro ut quixye cue nak tinnumekß saß li nimaß saß li naßajej aßan. Ut lâin quintiquib numecß ut li haß quicuulac saß xcux cuok.


διοτι ο Θεος προεβλεψε καλυτερον τι περι ημων, δια να μη λαβωσι την τελειοτητα χωρις ημων. 	 Li Dios quiraj nak yôkeb chi oybenînc re nak te'tz'akônk kochben riq'uin li k'axal lok' yechi'inbil ke. A'an li kacolbal sa' xc'aba' li Jesucristo.


αλλα δια τους παρεισακτους ψευδαδελφους, οιτινες παρεισηλθον δια να κατασκοπευσωσι την ελευθεριαν ημων, την οποιαν εχομεν εν Χριστω Ιησου, δια να μας καταδουλωσωσιν 	 Abanan cuan ajcui' junjûnk que'raj raj xminbal ru xc'ulbal li circuncisión. Eb a'an neque'xye rib nak aj pâbaneleb. Que'oc sa' kayânk chi mukmu re xq'uebal retal li usilal cuanco cui' sa' xc'aba' li Jesucristo ma yôco chixpâbanquil li najter chak'rab malaj inc'a'. Eb a'an que'raj raj cui'chic kaq'uebal rubel xcuanquil li najter chak'rab.


Εις εσας θελει εισθαι ασμα, καθως εν τη νυκτι πανηγυριζομενης εορτης και ευφροσυνη καρδιας, καθως οτε υπαγουσι μετα αυλων δια να ελθωσιν εις το ορος του Κυριου, προς τον Ισχυρον του Ισραηλ. 	 Abanan lâex, lix tenamit li Dios, texbichânk xban xsahil êchßôl joß nequebânu saß li kßojyîn nak yôquex chixninkßeinquil li pascua. Tâsahokß saß êchßôl joß nak eb li tenamit yôqueb chixchßeßbal lix xôlb nak nequeßxic saß lix tzûl li Kâcuaß laj Colol reheb laj Israel.


Διοτι δεν αλωνιζεται ο αρακος δια αλωνιστικου οργανου, ουδε αμαξης τροχος περιστρεφεται επι το κυμινον αλλα δια ραβδου κτυπαται ο αρακος και δια βακτηριας το κυμινον. 	 Incßaß naru xtenbal li eneldo riqßuin nimla cheß, chi moco li comino joß nak natenman li trigo. Naxten ban riqßuin jun li cheß caßchßin.


Και θελω ανατρεψει τον τοιχον, τον οποιον ηλειψατε με πηλον αμαλακτον και θελω κατεδαφισει αυτον, και θελουσιν ανακαλυφθη τα θεμελια αυτου, και θελει πεσει και σεις θελετε συναπολεσθη εν μεσω αυτου, και θελετε γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Lâin tinsach li tzßac li xeßxbon rix. Tincuisi lix xeß li tzßac ut tintßan chi junaj cua. Ut nak tâtßanekß telajeßcamsîk xban. Ut riqßuin aßan teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß.


Οι σποροι φθειρονται υπο τους βωλους αυτων, αι σιτοθηκαι ηρημωθησαν, αι αποθηκαι εχαλασθησαν διοτι ο σιτος εξηρανθη. 	 Li iyaj quikßa saß li chßochß ut incßaß quimok. Mâcßaß chic cuan saß eb li naßajej bar nequeßxxoc cuiß ru li acuîmk. Queßxjucß li naßajej li naxocman cuiß ru li acuîmk xban nak incßaß chic quixqßue ru li trigo.


νηστευω δις της εβδομαδος, αποδεκατιζω παντα οσα εχω. 	 Ca' sut ninbânu in-ayûn chiru li jun xamân. Ut rajlal ninq'ue li junjûnk sa' xlajêtkil re chixjunil li jo' q'uial li ninc'ul, chan laj fariseo sa' lix tij.


Τοτε λοιπον ειπε προς αυτους ο Ιησους παρρησια Ο Λαζαρος απεθανε. 	 Tojo'nak li Jesús quixye chi tz'akal reheb: -Laj Lázaro camenak chic.


Διοτι η σοφια ειναι σκεπη, ως ειναι σκεπη το αργυριον πλην η υπεροχη της γνωσεως ειναι, οτι η σοφια ζωοποιει τους εχοντας αυτην. 	 Li naßleb naxtenkßa li junjûnk. Joßcan ajcuiß li tumin naxtenkßa li junjûnk. Abanan li ani cuan xnaßleb naxnau xcolbal rix lix yußam.


ουτος ο Εσδρας ανεβη απο της Βαβυλωνος, ων γραμματευς εμπειρος εις τον νομον του Μωυσεως, τον οποιον εδωκε Κυριος ο Θεος του Ισραηλ και ο βασιλευς εχαρισεν εις αυτον παντα τα αιτηματα αυτου, κατα την επ' αυτον χειρα Κυριου του Θεου αυτου. 	 Laj Esdras aßan tzolbil chi us riqßuin li chakßrab li quiqßueheß re laj Moisés xban li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel. Ut xban nak li Kâcuaß quitenkßan re laj Esdras, chixjunil li cßaßru quixtzßâma chiru li rey, quiqßueheß re. Laj Esdras qui-el Babilonia ut cô Jerusalén.


Ουαι εις σε, γη, της οποιας ο βασιλευς ειναι νεος, και οι αρχοντες σου τρωγουσι το πρωι 	 Tokßob ru li tenamit li cuan xrey toj sâj, xban nak toj mâcßaß xnaßleb. Ut li nequeßtenkßan re li rey junes ninkßeîc nequeßxcßoxla.


Και ηρωτησαν αυτον οι μαθηται αυτου, λεγοντες Ραββι, τις ημαρτεν, ουτος η οι γονεις αυτου, ωστε να γεννηθη τυφλος; 	 Eb lix tzolom li Jesús que'xpatz' re: -At tzolonel, ¿c'a'ut nak mutz' ru li cuînk a'in? ¿Ani cuan xmâc? ¿Ma li cuînk a'in malaj ut lix na' xyucua'? chanqueb.


Και εκραξεν ο Ιωναθαν τον Δαβιδ και απηγγειλε προς αυτον ο Ιωναθαν παντας τους λογους τουτους. Και εφερεν ο Ιωναθαν τον Δαβιδ προς τον Σαουλ, και ητο ενωπιον αυτου ως το προτερον. 	 Joßcan nak laj Jonatán quixbok laj David ut quixye re chixjunil li quixye laj Saúl. Quixcßam cuißchic riqßuin laj Saúl ut laj David quicßanjelac chiru joß junxil.