Διοτι ο μεν ανηρ δεν χρεωστει να καλυπτη την κεφαλην αυτου, επειδη ειναι εικων και δοξα του Θεου η δε γυνη ειναι δοξα του ανδρος. 	 Inc'a' us nak tixtz'ap xjolom li cuînk xban nak li cuînk yîbanbil jo' li rilobâl li Dios ut naxc'ut xlok'al li Dios. A'ut li ixk naxc'ut xlok'al lix bêlom.


Και θελει λαβει το θυμιατηριον πληρες ανθρακων πυρος εκ του θυσιαστηριου απ' εμπροσθεν του Κυριου και θελει γεμισει τας χειρας αυτου απο ευωδους θυμιαματος λειοτριβημενον και θελει φερει αυτο ενδον του καταπετασματος. 	 Tixchap li ru xam saß lix artal li Kâcuaß ut tixqßue saß lix sansar. Tixchap cuib môchß li queßbil incienso li sunûnc ut tixcßam saß rukß nak tâxic jun pacßal li nimla tßicr saß li naßajej li cuan cuiß li Lokßlaj Câx.


Και θελει καμνει ο Ααρων εξιλεωσιν επι των κερατων αυτου απαξ του ενιαυτου με το αιμα της περι αμαρτιας προσφορας της εξιλεωσεως απαξ του ενιαυτου θελει καμνει εξιλεωσιν επ' αυτου εις τας γενεας σας τουτο ειναι αγιωτατον προς τον Κυριον. 	 Li artal aßin kßaxtesinbilak chi junaj cua chicuu nak laj Aarón tixqßue caßchßinak lix quiqßuel li xul li tâmayejâk re xtzßâmanquil xcuybal xmâqueb laj Israel chiru li xucub li cuan saß xcâ xucûtil li artal. Aßan tixbânu jun sut chiru li chihab. Joßcan ajcuiß teßxbânu rajlal chihab li ralal xcßajol li teßcuânk mokon re xsantobresinquil li artal.


Και η εξ αλφιτων προσφορα θελει εισθαι εν εφα δι' ενα κριον η δε εξ αλφιτων προσφορα δια τα αρνια, οσον προαιρειται να δωση και εν ιν ελαιου δι' εν εφα. 	 Ut rochben li carner têlom tixqßue junmay litro li cßaj. Ut rochbeneb li cocß carner tixqßue li joß qßuial tâalâk saß xchßôl. Ut tixqßue ajcuiß oxib litro riqßuin media litro li aceite rochben li junmay litro li cßaj.


Υιοι Χαρημ, τριακοσιοι εικοσι. 	 Li ralal xcßajol laj Harim, aßan oxib ciento riqßuin junmay.


διοτι ουτως ειναι το θελημα του Θεου, αγαθοποιουντες να αποστομονητε την αγνωσιαν των αφρονων ανθρωπων 	 Li Dios naraj nak texcuânk sa' xyâlal. Nak te'ril lê tîquilal, li inc'a' useb xna'leb ut li inc'a' neque'xnau xyâlal, inc'a' chic te'âtinak chêrix.


Διοτι αυτος ο Δαβιδ ειπε δια του Πνευματος του Αγιου Ειπεν ο Κυριος προς τον Κυριον μου, Καθου εκ δεξιων μου, εωσου θεσω τους εχθρους σου υποποδιον των ποδων σου. 	 Laj David quixye li c'a'ru quirec'a sa' xch'ôl xban li Santil Musik'ej ut quixye chi jo'ca'in: Li Kâcua' Dios quixye re laj Colol cue, C'ojlan sa' lin nim uk' toj retal tinq'ueheb li xic' neque'iloc âcue rubel lâ cuanquil. (Sal. 110:1)


και θελουσι λεγει την δυναμιν των φοβερων σου κατορθωματων, και θελω διηγεισθαι την μεγαλωσυνην σου 	 Eb li tenamit teßxye resil li cßaßru cabânu riqßuin lâ cuanquil. Ut lâin tinye resil nak kßaxal nim lâ cuanquilal.


Δυναται ο Αιθιοψ να αλλαξη το δερμα αυτου η η παρδαλις τα ποικιλματα αυτης; τοτε δυνασθε και σεις να καμητε καλον, οι μαθοντες το κακον. 	 Junak cuînk li kßek xtibel incßaß naru tâsakokß xtibel, chi moco naru tâjalâk rix li chßohix. Joßcan ajcuiß lâex. Incßaß naru têbânu li us xban nak ac cßaynakex chixbânunquil li mâusilal.


Ο δε Σαμουηλ ειπε, Καθως ητεκνωσε γυναικας η ρομφαια σου, ουτω θελει ατεκνωθη μεταξυ των γυναικων η μητηρ σου. Και κατεκοψεν ο Σαμουηλ τον Αγαγ ενωπιον του Κυριου εν Γαλγαλοις. 	 Laj Samuel quixye re: —Riqßuin lâ chßîchß xacamsiheb li tenamit ut eb li naßbej queßcana chi mâcßaßeb chic xcocßal. Joßcan ajcuiß lâ naß tâcanâk chi mâcßaß chic xcocßal, chan. Ut laj Samuel quixcamsi ut quixpedasi laj Agag chiru li Kâcuaß aran Gilgal.


Και ιδου, πασα η πολις εξηλθεν εις συναντησιν του Ιησου, και ιδοντες αυτον παρεκαλεσαν να μεταβη απο των οριων αυτων. 	 Ut chixjunileb li tenamit que'el chak chixc'ulbal li Jesús. Ut nak que'ril ru, que'xtz'âma chiru nak chiêlk sa' lix tenamiteb.


Και ητο τρεις ημερας χωρις να βλεπη, και δεν εφαγεν ουδε επιεν. 	 Aran quicuan chiru oxib cutan. Inc'a' na-iloc ut inc'a' quicua'ac chi moco qui-uc'ac.


εις αυτους ομως τους προσκεκλημενους, Ιουδαιους τε και Ελληνας, Χριστον Θεου δυναμιν και Θεου σοφιαν 	 Abanan chiku lâo li sic'bil ku xban li Dios, usta lâo aj judío usta mâcua'o aj judío, riq'uin xcamic li Cristo chiru cruz nakil xcuanquil li Dios nak coxcol ut nakanau chic chanru xna'leb li Dios.


Και θελει βαστασει ο τραγος εφ' εαυτου πασας τας ανομιας αυτων εις γην ακατοικητον και θελει απολυσει τον τραγον εις την ερημον. 	 Ut li têlom chibât li târachßab chak saß li chaki chßochß tixcßam chixjunil lix mâusilaleb laj Israel saß li naßajej li mâcßaß cuiß cristian.


και ηθελε θρεψει αυτους με το παχος του σιτου, και με μελι εκ πετρας ηθελον σε χορτασει. 	 Abanan li Dios tixqßue raj reheb lix tenamit chixjunil li cßaßru teßxtzaca. Tixqßue raj li châbil trigo reheb ut tixqßue raj reheb li xyaßal cab li nacuan saß qßuicheß.


Ο τροπος σας εστω αφιλαργυρος, αρκεισθε εις τα παροντα, διοτι αυτος ειπε Δεν θελω σε αφησει ουδε σε εγκαταλειψει 	 Mêra ru li tumin. Chec'ojobak ban êch'ôl riq'uin li jo' q'uial cuan êre xban nak li Dios quixye: Junelic tatintenk'a, ut mâ jok'e tatincanab âjunes. (Deut. 31:6)


Και τον Ααρων και τους υιους αυτου θελεις χρισει και θελεις αγιασει αυτους, δια να ιερατευωσιν εις εμε. 	 Têqßue li aceite saß xjolom laj Aarón joßqueb ajcuiß li ralal ut tâkßaxtesiheb chi cßanjelac chokß aj tij chicuu.


και πολλους των υιων Ισραηλ θελει επιστρεψει εις Κυριον τον Θεον αυτων. 	 Ut sa' xc'aba' a'an nabaleb li ralal xc'ajol laj Israel te'xsic' cui'chic li Kâcua' Dios.


Αλλα συ, ανθρωπε ομοψυχε, οδηγε μου και γνωστε μου 	 Lâat ban li yôcat chi bânûnc re. Moco jalanat ta. Lâat li tzßakal cuamîg. Kacomon kib.


Και ελαλησεν ο Σολομων προς παντα τον Ισραηλ, προς τους χιλιαρχους και εκατονταρχους και προς τους κριτας και προς παντας τους αρχοντας παντος του Ισραηλ, τους αρχηγους των πατριων 	 Laj Salomón quixtakla xchßutubanquileb chixjunileb laj Israel. Queßxchßutub ribeb li nequeßtaklan saß xbêneb li junjûnk chßûtal chi soldado, ut eb laj rakol âtin, joß eb ajcuiß li nequeßtaklan saß xbêneb laj Israel, ut eb li nequeßjolomin reheb li junjûnk cabal.


Και ευρηκαν ανθρωπον Αιγυπτιον εν αγρω και εφεραν αυτον προς τον Δαβιδ και εδωκαν εις αυτον αρτον, και εφαγε, και εποτισαν αυτον υδωρ 	 Eb li cuînk li cuanqueb rochben laj David queßxtau jun li cuînk aj Egipto saß li cßalebâl ut queßxcßam riqßuin laj David. Queßxqßue xcua rucßa.


Οταν εξελθης να πολεμησης τους εχθρους σου, και Κυριος ο Θεος σου παραδωση αυτους εις τας χειρας σου, και λαβης εξ αυτων αιχμαλωτους, 	 Nak texxic chi pletic riqßuineb li xicß nequeßiloc êre ut nak li Kâcuaß lê Dios tixkßaxtesi saß êrukß li tenamit, cuanqueb li têcßam chi prêxil.


δια τουτο θελω καμει εις τον οικον, εφ' ον εκληθη το ονομα μου, εις τον οποιον σεις θαρρειτε, και εις τον τοπον τον οποιον εδωκα εις εσας και εις τους πατερας σας, καθως εκαμα εις την Σηλω 	 Joßcan nak tinbânu re lin templo joß quinbânu re li naßajej Silo. Tinbânu aßan re lin templo li cau cuiß êchßôl, li quinqßue re lê xeßtônil yucuaß ut êre ajcuiß lâex.


Και παρεδωκεν αυτους εις τας χειρας των εθνων και εκυριευσαν αυτους οι μισουντες αυτους. 	 Quixkßaxtesiheb rubel xcuanquil li jalaneb xtenamit li nequeßxlokßoni li yîbanbil dios. Ut aßaneb chic queßnumta saß xbêneb.


Διοτι ο ανηρ ο απιστος ηγιασθη δια της γυναικος, και η γυνη η απιστος ηγιασθη δια του ανδρος επειδη αλλως τα τεκνα σας ηθελον εισθαι ακαθαρτα, αλλα τωρα ειναι αγια. 	 Us cui inc'a' te'xjach rib. Li bêlomej li toj mâji' napâban, a'an lok' chiru li Dios sa' xc'aba' li rixakil. Ut li ixakilbej li toj mâji' napâban, a'an lok' chiru li Dios sa' xc'aba' lix bêlom li napâban. Cui ta inc'a' jo'can, lix coc'al eb a'an chanchaneb raj lix coc'aleb li mâcua'eb ralal xc'ajol li Dios. Abanan cui inc'a' te'xjach rib, lix coc'aleb lok' chiru li Dios sa' xc'aba' li jun li napâban.


Και εφερε τον κριον του ολοκαυτωματος και ο Ααρων και οι υιοι αυτου επεθεσαν τας χειρας αυτων επι την κεφαλην του κριου. 	 Chirix aßan laj Moisés quixcßam chak li carner têlom li tâqßuehekß chokß cßatbil mayej. Ut laj Aarón ut eb li ralal queßxqßue li rukß saß xjolom li carner.


Και μεταξυ της αναβασεως της γωνιας εως της προβατικης πυλης, επεσκευασαν οι χρυσοχοοι και οι μεταπραται. 	 Ut li tzßac li queßxyîb laj tenol plata ut eb laj cßay, aßan naticla saß xuc cuan cuiß li cab li cuan saß xbên li tzßac ut quicuulac toj bar cuan cuiß li oquebâl li nequeßnumeß cuiß li carner.


και τον Σαδωκ τον ιερεα και τους αδελφους αυτου τους ιερεις, εμπροσθεν της σκηνης του Κυριου εν τω υψηλω τοπω τω εν Γαβαων, 	 Laj Sadoc rochbeneb li rech aj tijul, aßaneb li queßxakabâc chi cßamoc be chi lokßonînc saß lix tabernáculo li Dios li cuan aran Gabaón saß jun li naßajej najt xteram.


Ημην πατηρ εις τους πτωχους, και την δικην την οποιαν δεν εγνωριζον εξιχνιαζον. 	 Chanchanin chic lix yucuaßeb li nequeßraj tenkßâc. Ut lâin ajcuiß nincoloc reheb li jalaneb xtenamit.


Διοτι εκ του αιωνος δεν εμαθον οι ανθρωποι, τα ωτα αυτων δεν ηκουσαν, οι οφθαλμοι αυτων δεν ειδον Θεον εκτος σου, οστις να εκαμε τοιαυτα εις τους επικαλουμενους αυτον. 	 Mâ jun sut qui-abîc chi moco qui-ileß junak chic Dios li natenkßan reheb li nequeßxcßojob xchßôl riqßuin. Caßaj cuiß lâat li tzßakal Dios.


Δια τουτο, ιδου, ερχονται ημεραι, λεγει Κυριος, καθ' ας δεν θελει ονομαζεσθαι πλεον Τοφεθ ουδε Φαραγξ του υιου Εννομ, αλλ' η φαραγξ της σφαγης διοτι θελουσι θαπτει εν Τοφεθ, εωσου να μη υπαρχη τοπος. 	 Tâcuulak xkßehil nak incßaß chic teßxye “Tofet” re li naßajej aßan, chi moco teßxye “li ru takßa re Ben-hinom”. Teßxye ban re “li ru takßa re camsînc” xban nak aran teßxmukeb li camenak toj retal nak mâcßaßak chic lix naßajeb aran Tofet.


και Μισπα, διοτι ειπεν, Ας επιβλεψη ο Κυριος αναμεσον εμου και σου, οταν αποχωρισθωμεν ο εις απο του αλλου 	 Ut queßxqßue ajcuiß Mizpa chokß xcßabaß li naßajej aßan. Laj Labán quixye, Aß taxak li Kâcuaß Dios chi-ilok ke nak takacanab kib chi kibil kib, chan.


Ητο δε ανθρωπος τις απο Σαραα, εκ της συγγενειας Δαν, και το ονομα αυτου Μανωε η δε γυνη αυτου ητο στειρα, και δεν εγεννα. 	 Saß li naßajej Zora quicuan jun li cuînk aj Manoa xcßabaß. Li cuînk aßan xcomoneb li ralal xcßajol laj Dan. Mâ jun xcocßal quicuan xban nak li rixakil incßaß naqßuiresin.


και εκ της φυλης Γαδ την Ραμωθ εν Γαλααδ και τα περιχωρα αυτης, και την Μαχαναιμ και τα περιχωρα αυτης, 	 Eb li ralal xcßajol laj Gad queßxqßue Ramot li cuan saß xcuênt Galaad rochben lix cocß cßalebâl, Mahanaim rochben lix cocß cßalebâl,Hesbón rochben lix cocß cßalebâl ut Jazer rochben lix cocß cßalebâl.


Και αφου οι ιερεις οι βασταζοντες την κιβωτον της διαθηκης του Κυριου ανεβησαν εκ μεσου του Ιορδανου, και τα ιχνη των ποδων των ιερεων επατησαν επι της ξηρας, τα υδατα του Ιορδανου επιστρεψαντα εις τον τοπον αυτων επλημμυρησαν πασας τας οχθας αυτου, καθως προτερον. 	 Ut eb laj tij li yôqueb chi cßamoc re li Lokßlaj Câx queßel saß xyi li nimaß ut queßcôeb chire li nimaß. Nak ac xeßel saß li nimaß, qui-oc cuißchic chi bêc li haß chi cau rok ut quixcßul cuißchic rib ut yô chi butßûnc.


παντοτε την νεκρωσιν του Κυριου Ιησου περιφεροντες εν τω σωματι, δια να φανερωθη εν τω σωματι ημων και η ζωη του Ιησου. 	 Yalak bar nocoxic cuan ketalil chiru li katibel nak neque'xyal kacamsinquil jo' que'xbânu re li Cristo. Nakacuy a'an re nak tâc'utûnk chiruheb chixjunileb nak li Cristo yo'yo ut a'an nacoloc ke chiru li câmc.


Ιδου, εγω φερω φοβον επι σε, λεγει Κυριος ο Θεος των δυναμεων, απο παντων των περιοικων σου και θελετε διασκορπισθη εκαστος κατα προσωπον αυτου και δεν θελει υπαρχει ο συναξων τον πλανωμενον. 	 Lâin texinqßue chi xucuac xbaneb chixjunileb li cuanqueb chêjun sutam. Chêjunilex tex-isîk saß li naßajej li cuanquex cuiß. Ut mâ ani tâchßutubânk reheb li teßêlelik.


Σεις εισθε κατηραμενοι με καταραν διοτι σεις με εκλεψατε, ναι, σεις, ολον το εθνος. 	 Tzßektânanbilex chêjunilex lâex, joß ajcuiß chixjunil li tenamit, xban nak yôquex chirelkßanquil li cßaßru cue.


Και δεν θελετε περιπατει κατα τα νομιμα των εθνων, τα οποια εγω εκδιωκω απ' εμπροσθεν σας διοτι παντα ταυτα επραξαν, οθεν εβδελυχθην αυτους. 	 Mêtzol êrib chixbânunquil li cßaßru nequeßxbânu li jalan xtenamiteb. Lâin tincuisiheb aßan saß li naßajej li tex-oc cuiß lâex. Eb aßan queßxbânu li mâusilal aßin. Joßcan nak xebintzßektâna.


Λογοι του Εκκλησιαστου, υιου του Δαβιδ, βασιλεως εν Ιερουσαλημ. 	 Aßan aßin râtin jun li cuînk naxnau âtinac chi us. Li cuînk aßan, aßan li ralal laj David, li quicuan chokß rey aran Jerusalén.


Αναβα επι την γην των καταδυναστων, επ' αυτην και επι τους κατοικους της Φεκωδ αφανισον και εξολοθρευσον κατοπιν αυτων, λεγει Κυριος, και καμε κατα παντα οσα προσεταξα εις σε. 	 Li Kâcuaß quixye: —Ayukex chi pletic riqßuineb li cuanqueb Merataim ut Pecod, ut camsihomakeb. Bânuhomak li cßaßru xexintakla cuiß, chan li Kâcuaß.


Και θελουσιν αποθανει μεγαλοι και μικροι εν τη γη ταυτη δεν θελουσι ταφη ουδε θελουσι κλαυσει αυτους ουδε θελουσι καμει εντομας εις τα σωματα αυτων ουδε θελουσι ξυρισθη δι' αυτους 	 Chixjunileb li cuanqueb saß li naßajej aßin teßcâmk, joß li cuanqueb xcuanquil, joß li mâcßaßeb xcuanquil. Mâ ani tâmukuk reheb, ut mâ ani târahokß xchßôl chirixeb. Incßaß teßxjo li rismal xjolomeb, chi moco teßxset xtibeleb xban xrahil xchßôleb.


Και επραξε πονηρα ενωπιον του Κυριου δεν απεμακρυνθη απο των αμαρτιων του Ιεροβοαμ υιου του Ναβατ, οστις εκαμε τον Ισραηλ να αμαρτηση. 	 Li rey Pekaía quixbânu li incßaß us chiru li Kâcuaß. Quixbânu li mâusilal li quixbânu laj Jeroboam li ralal laj Nabat li quicßamoc xbeheb laj Israel chi mâcobc.


Διοτι δεν με απεστειλεν ο Χριστος δια να βαπτιζω, αλλα δια να κηρυττω το ευαγγελιον, ουχι εν σοφια λογου, δια να μη ματαιωθη ο σταυρος του Χριστου. 	 Li Cristo inc'a' quinixtakla chak chi cubsînc ha'. Quinixtakla ban chak chixjulticanquil resil li colba-ib. Abanan mâcua' riq'uin âtin ch'a'aj xtaubal ru xyâlal quinâtinac. Cui ta riq'uin âtin ch'a'aj xtaubal ru quinâtinac, cuan raj inc'a' que'ta'oc ru ut tâcanâk raj chi mâc'a' rajbal xcamic li Cristo chiruheb.


Κυριε, παιδευσον με, πλην εν κρισει μη εν τω θυμω σου, δια να μη με συντελεσης. 	 At Kâcuaß, choâkßus taxak saß tîquilal. Moâkßus saß joskßil mâre anchal incßaß takacuy.Isi lâ joskßil saß xbêneb li xnînkal ru tenamit li incßaß nacateßxlokßoni. Isi lâ joskßil saß xbêneb li incßaß nequeßxyâba lâ cßabaß xban nak queßxsach ruheb li ralal xcßajol laj Jacob. Queßxsach ruheb chixjunileb ut queßxsach ajcuiß lix naßajeb.


Και ιδου, θελεις συλλαβει εν γαστρι και θελεις γεννησει υιον και θελεις καλεσει το ονομα αυτου Ιησουν. 	 Anakcuan tatcanâk chi yaj aj ixk. Li Dios tixq'ue jun âc'ula'al têlom ut Jesús lix c'aba' tâq'ue.


Και εξηγαγεν εκειθεν παντας τους θησαυρους του οικου του Κυριου και τους θησαυρους του οικου του βασιλεως, και κατεκοψε παντα τα σκευη τα χρυσα, τα οποια εκαμε Σολομων ο βασιλευς του Ισραηλ εν τω ναω, του Κυριου, καθως ελαλησεν ο Κυριος. 	 Quicßulman joß quixye li Kâcuaß. Li rey Nabucodonosor quirisi saß lix templo li Kâcuaß chixjunil li terto xtzßak ut quixcßam chokß re. Ut quixcßam ajcuiß li terto xtzßak li cuan saß li rochoch li rey. Ut quixcßam ajcuiß chixjunil li nacßanjelac saß lix templo li Kâcuaß li quixyîb riqßuin oro laj Salomón lix reyeb laj Israel.


Επειδη δεν ειναι διαφορα Ιουδαιου τε και Ελληνος διοτι ο αυτος Κυριος ειναι παντων, πλουσιος προς παντας τους επικαλουμενους αυτον 	 Chiru li Dios juntak'êteb laj judío riq'uin li mâcua'eb aj judío xban nak jun ajcui' li Kâcua' sa' xbêneb chixjunileb. Ut nim li ruxtân sa' xbêneb chixjunileb li neque'yâban re lix c'aba'.


και πυρ εξηφθη εν τη συναγωγη αυτων η φλοξ κατεκαυσε τους ασεβεις. 	 Ut quiloch jun li xam saß lix naßajeb ut quixcßateb li incßaß useb xnaßleb li queßtâken reheb.


επειδη εξεκλιναν απ' αυτου και δεν εθεωρησαν ουδεμιαν των οδων αυτου 	 Eb aßan incßaß queßabin chiru li Dios. Queßxcanab ban xbânunquil li cßaßru naraj.


Και ουτοι ειναι οι λογοι, τους οποιους ελαλησε Κυριος περι του Ισραηλ και περι του Ιουδα. 	 Abanan, aßaneb aßin li âtin li quixye li Kâcuaß chirixeb laj Israel ut eb laj Judá.


Τοτε θελεις λαβει το ελαιον του χρισματος και θελεις χυσει εξ αυτου επι την κεφαλην αυτου και θελεις χρισει αυτον. 	 Ut tâchap li aceite ut tâqßue saß xjolom laj Aarón retalil nak yôcat chixxakabanquil chokß aj tij.


και δεν θελετε φερει εφ' εαυτους αμαρτιαν δι' αυτα, οταν προσφερητε απ' αυτων το εξαιρετον αυτων και δεν θελετε βεβηλωσει τα αγια των υιων Ισραηλ, δια να μη αποθανητε. 	 Cuiß têqßue re li Kâcuaß li kßaxal châbil, mâcßaßak lê mâc. Incßaß têmux ru lix santil mayejeb laj Israel re nak incßaß texcâmk, chan li Dios.


Και τινες εκ των αρχηγων των πατριων, οτε ηλθον εις τον οικον του Κυριου τον εν Ιερουσαλημ, προσεφεραν αυτοπροαιρετως δια τον οικον του Θεου, να ανεγειρωσιν αυτον εν τω τοπω αυτου 	 Ut li junjûnk chi cuînk li nequeßjolomin re li junjûnk cabal, nak queßcuulac Jerusalén queßxkßaxtesi lix mayejeb re xyîbanquil cuißchic li templo saß ajcuiß lix naßaj li quicuan cuiß junxil.


Και διηρεσεν αυτους ο Δαβιδ εις ταξεις κατα τους υιους του Λευι, Γηρσων, Κααθ και Μεραρι. 	 Ut laj David quixjachi ruheb ut quixqßueheb chi chßûtal eb li ralal xcßajol laj Leví, aß yal jarub li ralal laj Leví. Li oxib chi ralal, aßaneb laj Gersón, laj Coat ut laj Merari.


Και ως ηκουσεν ο κυριος αυτου τους λογους της γυναικος αυτου, τους οποιους ελαλησε προς αυτον, λεγουσα, Ουτω μοι εκαμεν ο δουλος σου, εξηφθη η οργη αυτου. 	 Joßcaßin quixbânu lâ môs cuiqßuin, chan li ixk. Cßajoß nak quipoß laj Potifar nak quirabi cßaßru quiyeheß re xban li rixakil. Mâ caßchßin lix joskßil quichal saß xbên laj José.


και εν τω καιρω των γεννηματων, θελετε δωσει το πεμπτον εις τον Φαραω τα δε τεσσαρα μερη θελουσιν εισθαι εις εσας δια σπορον των αγρων και δια τροφην σας και δια τους οντας εν τοις οικοις υμων και δια τροφην των παιδιων υμων. 	 Nak têsicß ru lê racuîmk, têqßue li roß jachal re laj faraón. Ut li câhib jachal chic tâcanâk chokß êre. Aßan tâcßanjelak chêru chokß re êriyaj nak tex-âuk saß li chihab jun. Ut tâcßanjelak ajcuiß chokß xtzacaêmk lê ralal êcßajol joß ajcuiß chixjunileb li cuanqueb saß lê rochoch, chan laj José.


Εν δε τω δωδεκατω μηνι, ουτος ειναι ο μην Αδαρ, τη δεκατη τριτη ημερα του αυτου, οτε το προσταγμα του βασιλεως και η διαταγη αυτου ητο πλησιον να εκτελεσθη, εν τη ημερα καθ' ην οι εχθροι των Ιουδαιων ηλπιζον να κατακρατησωσιν αυτων, αν και ετραπη εις το εναντιον, διοτι οι Ιουδαιοι κατεκρατησαν των μισουντων αυτους, 	 Li oxlaju xbe li cablaju po Adar, aßan li cutan xxakabanbil xban li rey nak teßsachekß ruheb laj judío, ut aßan ajcuiß li cutan li yôqueb chiroybeninquil li xicß nequeßiloc reheb laj judío re nak teßnumtâk saß xbêneb. Abanan incßaß queßnumta saß xbêneb laj judío. Laj judío ban queßnumta saß xbêneb li xicß nequeßiloc reheb.


Και παρηγγειλεν εις αυτους πολλα να μη μαθη μηδεις τουτο και ειπε να δοθη εις αυτην να φαγη. 	 A'ut li Jesús quixchak'rabiheb chi us nak mâ ani aj e te'xye li c'a'ru quic'ulman. Ut quixye reheb nak te'xq'ue chi cua'ac li xka'al.


Μετα δε το τελος των επτα ετων, επεστρεψεν η γυνη εκ της γης των Φιλισταιων και εξηλθε να βοηση προς τον βασιλεα περι της οικιας αυτης και περι των αγρων αυτης. 	 Nak quinumeß li cuukub chihab, li ixk quisukßi cuißchic Israel. Cô riqßuin li rey chixtzßâmanquil chiru nak tixqßue cuißchic re li rochoch ut lix chßochß.


διοτι του Χριστου ευωδια ειμεθα προς τον Θεον εις τους σωζομενους και εις τους απολλυμενους 	 Chanchano li sununquil ban li quixmayeja li Cristo chiru li Dios. Lix bôc nacuulac riq'uineb li neque'cole' ut nacuulac ajcui' riq'uineb li neque'sach.


Και εαν παταξη αυτον με οργανον σιδηρουν, ωστε να αποθανη, ειναι φονευς ο φονευς εξαπαντος θελει θανατωθη. 	 Cui junak tixsacß li ras rîtzßin riqßuin chßîchß ut li jun aßan tâcâmk xban, li quisacßoc re, aßanak aj camsinel ut tâtenebâk câmc saß xbên.


Υπαγε και ειπε προς τον Δαβιδ τον δουλον μου, ουτω λεγει Κυριος Συ δεν θελεις οικοδομησει εις εμε τον οικον δια να κατοικω 	 —Tatxic riqßuin laj David ut tâye re chi joßcaßin, “Joßcaßin xye âcue li Kâcuaß: At David, mâcuaß lâat tatyîbânk re lin templo re tincuânk cuiß.


Και ιδων ο Κυριος οτι εμισειτο η Λεια, ηνοιξε την μητραν αυτης η δε Ραχηλ ητο στειρα. 	 Li Kâcuaß Dios quiril nak lix Lea incßaß naraheß xban laj Jacob. Joßcan nak li Kâcuaß Dios quixqßue chi cuânc xcocßal. Abanan lix Raquel incßaß quiqßueheß xcocßal.


Και θελει επιθεσει την χειρα αυτου επι την κεφαλην του ολοκαυτωματος και θελει εισθαι δεκτον υπερ αυτου, δια να γεινη εξιλεωσις περι αυτου. 	 Li ani tixqßue lix cßatbil mayej tixqßue li rukß saß xbên lix jolom li xul li tixcßat re nak li Kâcuaß tixcßul chokß re xtojbal rix lix mâc.


Λεγω δε τουτο, δια να μη σας εξαπατα τις με πιθανολογιαν 	 Nintakla xyebal êre a'in re nak inc'a' texbalak'îk xbaneb li neque'tacchi'in êre. Chanchan châbil âtin neque'xye, abanan moco yâl ta li neque'xye.


Και εαν τε ακουσωσιν, εαν τε απειθησωσι, διοτι ειναι οικος αποστατης, θελουσιν ομως γνωρισει οτι εσταθη προφητης εν μεσω αυτων. 	 Mâre chan nak teßrabi. Cui ut incßaß, mâcßaß xjalenquil, xban nak aßaneb jun tenamit kßaxal kßetkßeteb. Abanan teßxnau nak quicuan jun profeta saß xyânkeb re xchßolobanquil lix yâlal chiruheb.


Και απεκριθη ο Αχαν προς τον Ιησουν και ειπε, Αληθως εγω ημαρτον εις Κυριον τον Θεον του Ισραηλ και επραξα ουτω και ουτω 	 Laj Acán quichakßoc ut quixye: —Yâl nak lâin xinmâcob chiru li Kâcuaß li kaDios lâo aj Israel. Aßin li mâc li xinbânu.


Και ειπεν ο βασιλευς προς τον Σαδωκ, Αποστρεψον την κιβωτον του Θεου εις την πολιν εαν ευρω χαριν εις τους οφθαλμους του Κυριου, θελει με καμει να επιστρεψω και να ιδω αυτην και το κατοικητηριον αυτου 	 Li rey quixye re laj Sadoc: —Cßam cuißchic li Lokßlaj Câx saß li tenamit. Cui li Kâcuaß Dios sahak xchßôl cuiqßuin, aßan tâqßuehok cuißchic cue chi sukßîc re nak târûk tincuil cuißchic li Lokßlaj Câx saß lix naßaj.


Ουδεις δυναται να ελθη προς εμε, εαν δεν ελκυση αυτον ο Πατηρ ο πεμψας με, και εγω θελω αναστησει αυτον εν τη εσχατη ημερα. 	 Mâ ani naru tâpâbânk cue cui inc'a' ta k'axtesinbil cue xban li Yucua'bej li quitaklan chak cue. Li neque'pâban cue, lâin tincuaclesiheb cui'chic chi yo'yo sa' roso'jiqueb li cutan.


οστις και τον ναον εδοκιμασε να βεβηλωση, τον οποιον και εκρατησαμεν και κατα τον ημετερον νομον ηθελησαμεν να κρινωμεν. 	 Quiraj raj xmuxbal ru li katemplo. Jo'can nak xkachap, ut quikaj raj xrakbal âtin sa' xbên jo' naxye li kachak'rab.


ο πεμπτος, Σεφατιας, εκ της Αβιταλ ο εκτος, Ιθρααμ, εκ της Αιγλα γυναικος αυτου. 	 Li roß, aßan laj Sefatías. Lix naß laj Sefatías, aßan lix Abital. Li xcuak, aßan laj Itream. Lix naß laj Itream, aßan lix Egla, jun chic li rixakil laj David.


Τον Κυριον των δυναμεων, αυτον αγιασατε και αυτος ας ηναι ο φοβος σας και αυτος ας ηναι ο τρομος σας. 	 Chaqßue retal nak santin lâin li nimajcual Dios. Tâxucua cuu lâin.


ημεις μωροι δια τον Χριστον, σεις δε φρονιμοι εν Χριστω ημεις ασθενεις, σεις δε ισχυροι σεις ενδοξοι, ημεις δε ατιμοι. 	 Lâex nequec'oxla nak mâc'a' kana'leb xban nak nakach'olob resil li Cristo ut lâex cuan êna'leb xban nak nequenau nabal chirix li Cristo nak nequec'oxla. Lâo mâc'a' kacuanquil ut lâex cuan êcuanquil nak nequec'oxla. Sa' êch'ôl lâex nak lâex nequex-oxlok'îc ut lâo tz'ektânanbilo.


Μιχα υιος τουτου, Ρεαια υιος τουτου, Βααλ υιος τουτου, 	 li ralal laj Simei, aßan laj Micaía; li ralal laj Micaía, aßan laj Reaía; li ralal laj Reaía, aßan laj Baal;


Και θελεις χρισει τον νιπτηρα και την βασιν αυτου και αγιασει αυτον. 	 Tâyul li aceite chiru li pila joß ajcuiß chiru lix cßochlebâl ut tâkßaxtesi saß cuukß.


και εξεπληττοντο δια την διδαχην αυτου, διοτι ο λογος αυτου ητο μετα εξουσιας. 	 Naxc'ut lix yâlal chiruheb chi cuan xcuanquil. Ut chixjunileb li yôqueb chi abînc re que'sach xch'ôl chirabinquil li tijleb li yô chixyebal xban nak naxc'ut lix yâlal chiruheb chi cuan xcuanquil.


Και θελω ομιλει περι των μαρτυριων σου εμπροσθεν βασιλεων, και δεν θελω αισχυνθη. 	 Lâin tinchßolob xyâlal lâ chakßrab chiruheb li rey li cuanqueb saß eb li tenamit ut incßaß tinxutânâk chixyebal lâ chakßrab reheb.


Ο περιπατων εν ακεραιοτητι θελει σωθη ο δε διεστραμμενος εν ταις οδοις αυτου θελει πεσει δια μιας. 	 Li ani nacuan saß tîquilal tâcolekß. Ut li ani incßaß nacuan saß tîquilal tâsachekß ru.


Ενω δε ουτοι επατασσον αυτους, εναπολειφθεις εγω επεσον επι προσωπον μου και ανεβοησα και ειπα, Οιμοι, Κυριε Θεε συ εξαλειφεις απαν το υπολοιπον του Ισραηλ, εκχεων την οργην σου επι την Ιερουσαλημ; 	 Lâin quincana injunes nak yôqueb chi camsînc. Quinhupub cuib saß chßochß ut quinjap cue chixyebal: —At Kâcuaß, at nimajcual Dios, ¿ma tâchoy xsachbal ruheb laj Israel li joß qßuial chic xeßcana xban nak yô âjoskßil saß xbêneb laj Jerusalén? chanquin.


Και σηκωθεντες απο της ερημου Σιν, εστρατοπεδευσαν εν Δοφκα. 	 Nak queßel Sin, queßcôeb toj Dofca ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Και οι υιοι του Ελιφας ησαν Θαιμαν, Ωμαρ, Σωφαρ και Γοθωμ και Κενεζ. 	 Aßaneb aßin lix cßabaßeb li ralal laj Elifaz: laj Temán, laj Omar, laj Zefo, laj Gatam ut laj Cenaz.


Ιρας ο Ιεθριτης, Γαρηβ Ιεθριτης, 	 laj Ira ut laj Gareb, Itra xtenamiteb;


και οι αδελφοι αυτου, Σεμαιας, και Αζαρεηλ, Μιλαλαι, Γιλαλαι, Μααι, Ναθαναηλ, και Ιουδας, Ανανι, μετα μουσικων οργανων Δαβιδ του ανθρωπου του Θεου, και Εσδρας ο γραμματευς εμπροσθεν αυτων. 	 Ut eb li îtzßinbej yôqueb ajcuiß chi xic. Aßaneb laj Semaías, laj Azareel, laj Milalai, laj Gilalai, laj Maai, laj Natanael, laj Judá ut laj Hanani. Yôqueb chixcßambal lix cuajbeb saß rukßeb joß quiyeheß reheb junxilaj xban li rey David laj cßanjel chiru li Dios. Ut laj Esdras laj tzßîb, yô chi cßamoc be chiruheb.


ουχι πλεον ως δουλον, αλλ' υπερ δουλον, αδελφον αγαπητον, μαλιστα εις εμε, ποσω δε μαλλον εις σε και κατα σαρκα και εν Κυριω. 	 Anakcuan mâcua' chic jo' lok'bil môs nak tâcuânk âcuiq'uin. Anakcuan k'axal lok' chic chiru junak môs xban nak anakcuan âhermân chic sa' xc'aba' li Jesucristo. Raro inban lâin, ut lâat k'axal cui'chic nak târa xban nak âmôs ut âhermân ajcui' sa' xc'aba' li Kâcua'.


Λαλησον προς την συναγωγην, λεγων, Αναχωρησατε απο της σκηνης του Κορε, του Δαθαν και του Αβειρων κυκλοθεν. 	 —Tâye reheb laj Israel nak teßêlk chixcßatk lix muhebâleb laj Coré, laj Datán, ut laj Abiram.—


Και θελει εξελθει ραβδος εκ του κορμου του Ιεσσαι, και κλαδος θελει αναβη εκ των ριζων αυτου 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Isaí tâyoßlâk jun li tâtaklânk. Aßan chanchan lix tux jun li cheß.


δεκα βοες σιτευτοι και εικοσι βοες νομαδικοι και εκατον προβατα, εκτος ελαφων και αγριων αιγων και δορκαδων και πτηνων θρεπτων. 	 lajêb li cuacax li nînk xtibeleb, junmay li cuacax li junes ichaj queßxcuaß, ut jun ciento li carner. Mâcßaßeb saß ajl li quej, li yuc, ut li acßach ut li caxlan li nînk xtibeleb.


και ο πρωτοτοκος υιος αυτου ητο Αβδων, επειτα Σουρ και Κεις και Βααλ και Ναδαβ 	 Aßaneb aßin li ralal: li xbên ralal, aßan laj Abdón, laj Zur, laj Cis, laj Baal, laj Nadab,


Διοτι τοτε θελεις ευφραινεσθε εις τον Παντοδυναμον, και θελεις υψωσει το προσωπον σου προς τον Θεον. 	 Aßan chic tâqßuehok xsahil âchßôl ut aßan tâcßojobânk âchßôl.


και κυανουν και πορφυρουν και κοκκινον και βυσσος και τριχες αιγων, 	 li tßicr azul, li tßicr púrpura, li tßicr cak, li châbil tßicr lino, joß ajcuiß li tßicr yîbanbil riqßuin li rismal li chibât,


δια να γνωριση τις σοφιαν και παιδειαν, δια να νοηση λογους φρονησεως, 	 Cuan xyâlal li âtin li quixye re nak tixtenkßa jalan chic chixtaubal xnaßleb ut chixtaubal li us. Ut re ajcuiß xtenkßanquileb chixtaubal ru li âtin junjûnk li chßaßaj xtaubal ru.


Και θελω δωσει εις αυτους καρδιαν δια να με γνωρισωσιν, οτι εγω ειμαι ο Κυριος και θελουσιν εισθαι λαος μου και εγω θελω εισθαι Θεος αυτων διοτι θελουσιν επιτρεψει εις εμε εξ ολης καρδιας αυτων. 	 Tintenkßaheb re nak teßxnau nak lâin li Kâcuaß. Aßanakeb lin tenamit ut lâinak lix Dioseb xban nak teßsukßîk cuißchic cuiqßuin ut tineßxpâb chi anchaleb xchßôl.


εαν ομως δεν παρεμονευσεν, αλλ' ο Θεος παρεδωκεν αυτον εις την χειρα αυτου, τοτε εγω θελω σοι διορισει τοπον, οπου θελει καταφυγει 	 Li ani naxcamsi junak chi incßaß yal naraj xchßôl, nacam ban xban nak joßcan naraj li Dios, li jun aßan naru tâcolekß. Abanan lâin tinyehok re bar cuan li tenamit tâxic cuiß xcolbal rib.


Εγω ο Κυριος ελαλησα βεβαιως θελω καμει τουτο εις πασαν την συναγωγην την πονηραν ταυτην, την επισυνηγμενην επ' εμε εν τη ερημω ταυτη θελουσιν εξολοθρευθη και εκει θελουσιν αποθανει. 	 Relic chi yâl nak tinbânu êre joß xinye xban nak junaj êchßôl nak xekßetkßeti êrib chicuu. Saß li chaki chßochß aßin tex-osokß. Arin texcâmk, chan li Kâcuaß.


Αι ημεραι μου παρηλθον, εκοπησαν οι σκοποι μου, αι επιθυμιαι της καρδιας μου. 	 Yô chi osocß lin yußam. Ut li cßaßru quincßûb ru ut li cßaßru quicuaj xbânunquil incßaß chic târûk tinbânu.


Και ειπε προς αυτην, Τις ειναι η μορφη αυτου; Η δε ειπε, Γερων τις αναβαινει και ειναι περιτετυλιγμενος με επενδυμα. Και εγνωρισεν ο Σαουλ οτι ητο ο Σαμουηλ, και εκυψε κατα προσωπον εις την γην και προσεκυνησε. 	 Laj Saúl quixye: —¿Chanru na-iloc? chan. Li ixk quixye: —Aßan jun tîxil cuînk. Cuan jun xtßicr najt rok chirix, chan. Ut laj Saúl saß junpât quixnau nak aßan laj Samuel ut quixcuikßib rib saß chßochß re xqßuebal xlokßal.


και ειναι υιοι σκληροπροσωποι και σκληροκαρδιοι. Εγω σε εξαποστελλω προς αυτους, και θελεις ειπει προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Kßaxal joskßeb ut kßaxal cauheb xchßôl. Lâin yôquin châtaklanquil riqßuineb re nak tâye reheb: Joßcaßin xye li Kâcuaß Dios.


Δεν ειναι αγαθον εις τον ανθρωπον να τρωγη και να πινη και να καμνη την ψυχην αυτου να απολαμβανη καλον εκ του μοχθου αυτου; και τουτο ειδον εγω, οτι ειναι απο της χειρος του Θεου. 	 Li cßaßru us tixbânu li cuînk, aßan cuaßac ut ucßac ut xyalbal xsahil li cßaßru tixcßanjela. Ut lâin xinqßue retal nak chixjunil li cßaßru cuan ke li Dios naqßuehoc re.


Αι κεδροι εν τω παραδεισω του Θεου δεν ηδυναντο να κρυψωσιν αυτον αι ελατοι δεν εξισουντο με τους κλωνους αυτου, και αι καστανοι δεν εξισουντο με τους κλαδους αυτου ουδεν δενδρον εν τω παραδεισω του Θεου ωμοιαζεν αυτον κατα την ωραιοτητα αυτου. 	 Mâ jun li cheß li cuan saß xnaßaj li cuacuîmk naru xjuntakßêtanquil riqßuin xban xchßinaßusal, chi moco li chacalteß, chi moco li ciprés, chi moco li jun chßol chic li cheß li cuan aran. Mâ jun li cheß cuan rukß joß li rukß li cheß aßan.


και εν πασι τουτοις ενδυθητε την αγαπην, ητις ειναι συνδεσμος της τελειοτητος. 	 Li k'axal lok' xbânunquil chiru chixjunil li c'a'ak re ru a'in, a'an li rahoc ib xban nak riq'uin a'an junajak li kac'a'ux ut tz'akalak re ru li takabânu.


Διοτι σε εφοβουμην, επειδη εισαι ανθρωπος αυστηρος λαμβανεις ο, τι δεν κατεβαλες, και θεριζεις ο, τι δεν εσπειρας. 	 Xinxucuac âban xban nak ninnau nak josk'at. Nacac'ul li tumin li inc'a' nacac'anjela ut nacatk'oloc bar cui' inc'a' nacat-au, chan.


Και ωργισθη εις αυτον ο ανθρωπος του Θεου και ειπεν, Επρεπε να παταξης πεντακις η εξακις τοτε ηθελες παταξει τους Συριους εωσου συντελεσης αυτους τωρα ομως τρις θελεις παταξει τους Συριους. 	 Quichal xjoskßil li profeta Eliseo saß xbên li rey ut quixye re: —Cui ta xatochß ôbak sut malaj ut cuakibak sut li chßochß, lâat raj tatnumtâk saß xbêneb laj Siria toj retal tâsach ruheb chi junaj cua. Abanan anakcuan oxib sut ajcuiß tatnumtâk saß xbêneb laj Siria, chan.


Και εκαλεσεν ο βασιλευς τον Ιωδαε τον αρχηγον και ειπε προς αυτον, Δια τι δεν εζητησας παρα των Λευιτων να εισπραξωσιν εκ του Ιουδα και εκ της Ιερουσαλημ τον φορον του Μωυσεως, του δουλου του Κυριου, και της συναγωγης του Ισραηλ, δια την σκηνην του μαρτυριου; 	 Joßcan nak li rey Joás quixbok laj Joiada li xbênil aj tij ut quixye re: —¿Cßaßut nak incßaß xataklaheb laj levita chixxocbal chak li tumin riqßuineb laj Judá ut laj Jerusalén re xyîbanquil li tabernáculo li xocxo cuiß li contrato joß quixye laj Moisés reheb li tenamit?—


Υπηγαν λοιπον ο Μωυσης και ο Ααρων και συνηγαγον παντας τους πρεσβυτερους των υιων Ισραηλ 	 Queßcôeb Egipto laj Moisés rochben laj Aarón. Ut aran queßxchßutubeb chixjunileb li cuînk li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel.


Παλιν εγεινε λογος Κυριου προς εμε λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quixye cuißchic cue:


Αλλα τι εξηλθετε να ιδητε; προφητην; ναι, σας λεγω, και περισσοτερον προφητου. 	 ¿C'a'ru coxêril chak? ¿Ma junak profeta coxêril chak? Yâl nak a'an jun profeta. Abanan lâin tinye êre nak li jun a'in naxk'ax ru xcuanquil junak profeta.


Δεν εισαι συ, ο ξηρανας την θαλασσαν, τα υδατα της μεγαλης αβυσσου; ο ποιησας τα βαθη της θαλασσης οδον διαβασεως των λελυτρωμενων; 	 Ut, ¿ma mâcuaß ta biß lâat catqßuehoc re chi chakic li palau re nak lâ tenamit teßbêk saß chaki chßochß nak queßnumeß jun pacßal? ¿Ma mâcuaß ta biß lâat catcoloc reheb chiruheb li xicß nequeßiloc reheb?


Ο φοβος του ασεβους θελει επελθει επ' αυτον η επιθυμια δε των δικαιων θελει εκπληρωθη. 	 Li cßaßru nequeßxxucua li incßaß useb xnaßleb, aßan ajcuiß li nachal saß xbêneb. Abanan eb li tîqueb xchßôl nequeßxcßul li cßaßru nequeßraj.


και οι υιοι της Ζελφας, θεραπαινης της Λειας, Γαδ και Ασηρ ουτοι ειναι οι υιοι του Ιακωβ, οιτινες εγεννηθησαν εις αυτον εν Παδαν-αραμ. 	 Ut quicuan ajcuiß cuib li ralal riqßuin lix Zilpa, lix môs lix Lea. Aßaneb aßin lix cßabaßeb: laj Gad ut laj Aser. Aßaneb aßin li ralal laj Jacob, li queßyoßla saß li naßajej Padan-aram.


καταργησας την εχθραν εν τη σαρκι αυτου, τον νομον των εντολων των εν τοις διαταγμασι, δια να κτιση εις εαυτον τους δυο εις ενα νεον ανθρωπον, φερων ειρηνην, 	 Xban nak quixk'axtesi rib chi câmc, li Cristo quirisi xcuanquil li najter chak'rab. Quixbânu a'an re nak tixjunajiheb ru laj judío riq'uin li mâcua'eb aj judío ut junajakeb chic riq'uin li Cristo ut cuânkeb chic sa' xyâlal chi ribileb rib.


Ο ξενος, ο εν τω μεσω σου, θελει αναβαινει υπερανω σου, ανω ανω, συ δε θελεις καταβαινει κατω κατω. 	 Tânimânk xcuanquileb li jalaneb xtenamit li cuanqueb saß êyânk, ut lâex tâsachk lê cuanquil chi timil timil.


Διοτι ο μεν Δαβιδ, αφου υπηρετησε την βουλην του Θεου εν τη γενεα αυτου, εκοιμηθη και προσετεθη εις τους πατερας αυτου και ειδε διαφθοραν 	 Relic chi yâl laj David nak toj yo'yôk quic'anjelac chiru lix tenamit jo' quiraj li Dios. Quicam ut quimuke' chixc'atk lix xe'tônil yucua' ut quik'a lix tibel.


Θελουσι καλεσει εις την βασιλειαν τους μεγιστανας αυτης αλλ' ουδεις θελει εισθαι εκει και παντες οι αρχοντες αυτης θελουσιν ελθει εις το μηδεν. 	 Incßaß chic tâcuânk rey chi taklânc saß li naßajej aßan. Ut chixjunileb li cuanqueb xcuanquil mâcßaßakeb chic.


Και ειπα προς τον βασιλεα, Ζητω ο βασιλευς εις τον αιωνα δια τι το προσωπον μου να μη ηναι σκυθρωπον, ενω η πολις, ο τοπος των ταφων των πατερων μου, κειται ηρημωμενος, και αι πυλαι αυτης κατηναλωμεναι υπο του πυρος; 	 Lâin quinchakßoc ut quinye re: —At rey, chicuânk taxak lâ yußam chi junelic. Lâin ra saß inchßôl xban nak li tenamit li mukbileb cuiß lin xeßtônil yucuaß juqßuinbil ut cßatbileb lix puertil. Aßan aßin lix yâlal nak ra saß inchßôl.—


Ο Κυριος βασιλευει μεγαλοπρεπειαν ειναι ενδεδυμενος ενδεδυμενος ειναι ο Κυριος δυναμιν και περιεζωσμενος και την οικουμενην εστερεωσεν, ωστε δεν θελει σαλευθη. 	 Li nimajcual Dios, aßan li tzßakal rey. Cuan xcuanquil saß xbên chixjunil ut cßajoß lix lokßal. Quixqßue saß xnaßaj li ruchichßochß ut incßaß tâecßânk saß xnaßaj.


Και υψωσας ο Λωτ τους οφθαλμους αυτου, ειδε πασαν την περιχωρον του Ιορδανου, οτι εποτιζετο ολη προ του να καταστρεψη ο Κυριος τα Σοδομα και τα Γομορρα, ως παραδεισος του Κυριου, ως η γη της Αιγυπτου, εως να υπαγη τις εις Σηγωρ. 	 Laj Lot quiril nak cßajoß xchßinaßusal li ru takßa cuan chire li nimaß Jordán. Li naßajej aßan châbil ut nim. Nacuulac toj cuan cuiß li tenamit Zoar. Ut quiril nak cuan li haß chokß re li acuîmk. Chanchan li naßajej Egipto li queßel cuiß chak. Aßan quicßulman nak li Dios toj mâjiß naxsach li tenamit Sodoma ut Gomorra.


Συνηχθησαν δε οι αρχοντες των Φιλισταιων, δια να προσφερωσι θυσιαν μεγαλην εις Δαγων τον θεον αυτων και να ευφρανθωσι διοτι ειπον, Ο Θεος ημων παρεδωκεν εις την χειρα ημων τον Σαμψων τον εχθρον ημων. 	 Queßxchßutub ribeb chi ninkßeîc chixjunileb li nequeßtaklan saß xyânkeb laj filisteo. Queßmayejac chiru laj Dagón lix dioseb ut queßsahoß saß xchßôleb. Ut queßxye: —Laj Dagón li kadios quixkßaxtesi saß kukß laj Sansón li xicß na-iloc ke, chanqueb.


Και προσεταξεν εις αυτους, λεγων, Τουτο ειναι το πραγμα το οποιον θελετε καμει το τριτον απο σας, οι εισερχομενοι το σαββατον, θελετε φυλαττει την φυλακην του βασιλικου οικου 	 Ut quixye reheb: —Têcauresi oxib chßûtal chi soldados li teßcßanjelak saß li hilobâl cutan. Jun chßûtal têqßueheb saß li palacio chi cßacßalênc.


ο Μανασσης τον Εφραιμ και ο Εφραιμ τον Μανασσην και αυτοι ομου θελουσιν εισθαι εναντιον του Ιουδα. Εν πασι τουτοις ο θυμος αυτου δεν απεστραφη, αλλ' η χειρ αυτου ειναι ετι εξηπλωμενη. 	 Eb li ralal xcßajol laj Manasés ut eb li ralal xcßajol laj Efraín teßxpleti ribeb chi ribileb rib. Ut teßxjunaji ribeb chi pletic riqßuineb li ralal xcßajol laj Judá. Usta teßxcßul chixjunil li raylal aßin, abanan toj mâjiß nanumeß xjoskßil li Kâcuaß saß xbêneb. Toj tixqßue chixtojbal xmâqueb li tenamit.


Προσκυνησατε τον Κυριον εν τω μεγαλοπρεπει αγιαστηριω αυτου φοβεισθε απο προσωπου αυτου, πασα η γη. 	 Chelokßoni li Kâcuaß saß lix santil naßaj ut chexucua ru chêjunilex lâex li cuanquex saß ruchichßochß.


Τωρα λοιπον, τι εχω να καμω εδω, λεγει Κυριος, επειδη ο λαος μου εληφθη δια μηδεν; οι εξουσιαζοντες επ' αυτου καμνουσιν εαυτον να ολολυζη, λεγει Κυριος και το ονομα μου βλασφημειται παντοτε καθ' ημεραν. 	 Ut, ¿anakcuan cßaßru tinbânu? chan li Kâcuaß. —Eb lin tenamit queßcßameß Babilonia chi mâcßaßeb xmâc. Ut eb li nequeßtaklan saß xbêneb nequeßxrahobtesiheb. Ut rajlal nequeßxmajecua incßabaß.


Και συνηχθησαν οι αποστολοι και οι πρεσβυτεροι, δια να σκεφθωσι περι του πραγματος τουτου. 	 Que'xch'utub ribeb li apóstol ut eb laj c'amol be chixsic'bal c'a'ru te'xbânu riq'uin li ch'a'ajquilal a'in.


επιβλεψον εκ του οικου σου του αγιου, εκ του ουρανου, και ευλογησον τον λαον σου τον Ισραηλ, και την γην την οποιαν εδωκας εις ημας, καθως ωμοσας προς τους πατερας ημων, γην ρεουσαν γαλα και μελι. 	 Chinâcuil, at Kâcuaß, toj saß lâ santil naßaj saß choxa. Chacuosobtesiheb laj Israel lâ tenamit. Ut chacuosobtesi li naßajej li xaqßue ke joß xaye reheb li kaxeßtônil yucuaß nak xabânu li juramento. Xaqßue ke li châbil naßajej li na-el cuiß chi us li acuîmk,” chaßkex.


Και ουτος ειναι ο νομος της αφεσεως πας δανειστης, οστις εδανεισε τι εις τον πλησιον αυτου, θελει αφησει αυτο δεν θελει απαιτει αυτο απο τον πλησιον αυτου η απο τον αδελφον αυτου διοτι τουτο ονομαζεται αφεσις του Κυριου. 	 Joßcaßin têbânu. Li ani quixqßue chi toß lix tumin tixcuy xmâc li ani cuan xcßas riqßuin. Incßaß naru tixye reheb li rech aj Israel nak tixtoj lix cßas xban nak li Kâcuaß quixye nak incßaß chic tento nak teßxtoj xcßas.


Οταν δε προσευχησθε, μη βαττολογησητε ως οι εθνικοι διοτι νομιζουσιν οτι με την πολυλογιαν αυτων θελουσιν εισακουσθη. 	 Ut nak textijok, mêye q'uila âtin chi mâc'a' rajbal jo' neque'xbânu li inc'a' neque'xpâb li Dios. Eb a'an neque'xc'oxla nak riq'uin li q'uila âtin, te'abîk xban li Dios.


Επιστρεψον, Κυριε εως ποτε; και γενου ιλεως εις τους δουλους σου. 	 At Kâcuaß, ¿joß najtil chic yôk âjoskßil saß kabên? ¿Ma incßaß tâcuil xtokßobâl ku lâo aj cßanjel châcuu?


Ουτω θελεις εξαλειψει εκ μεσου σου το αθωον αιμα, οταν καμης το αρεστον εις τους οφθαλμους του Κυριου. 	 Ut xban nak lâex xebânu li us chiru li Kâcuaß incßaß tâtenebâk saß êbên lix camic li cuînk li mâcßaß xmâc.


το οποιον δεν ειναι αλλο, αλλ' υπαρχουσι τινες, οι οποιοι σας ταραττουσι και θελουσι να μετατρεψωσι το ευαγγελιον του Χριστου. 	 A'in moco naraj ta naxye nak cuan jun chic li evangelio. Lix yâlal a'an, a'in: cuanqueb li neque'raj xpo'bal ru li evangelio li naxq'ue li Kâcua' Jesucristo.


και η ραβδος του ανθρωπου, οντινα εκλεξω, θελει βλαστησει και θελω καμει να παυσωσιν απ' εμπροσθεν μου οι γογγυσμοι των υιων Ισραηλ, τους οποιους αυτοι γογγυζουσιν εναντιον σας. 	 Lix xukß li cuînk li tinsicß ru lâin tâatzßumak. Riqßuin aßin teßxcanab cuechßînc eb laj Israel chêrix lâex, chan li Dios.


διοτι ο πατηρ μου επολεμησε δια σας και ερριψοκινδυνευσε την ζωην αυτου και σας εσωσεν εκ της χειρος του Μαδιαμ 	 Laj Gedeón lin yucuaß incßaß quixra lix yußam nak cô chi pletic riqßuineb laj Madián re êcolbal lâex.


τοτε θελεις ειπει, Κυριε, συ ελαλησας κατα του τοπου τουτου, δια να εξολοθρευσης αυτον, ωστε να μη υπαρχη ο κατοικων εν αυτω, απο ανθρωπου εως κτηνους, αλλα να ηναι ερημωσις αιωνια. 	 Ut tâye, “At Kâcuaß, lâat caye nak tâsach ru li naßajej aßin. Mâcßaß chic cristian tâcanâk saß li naßajej aßin, chi moco eb li xul. Tâcanâk chokß chaki chßochß chi junaj cua.”


Την ενδειξιν λοιπον της αγαπης σας και της καυχησεως ημων την οποιαν εχομεν δια σας, δειξατε προς αυτους και ενωπιον των εκκλησιων. 	 Nak te'cuulak êriq'uin chec'ulakeb sa' xyâlal. Chec'ut chiruheb nak nequera lê rech aj pâbanelil. Chi jo'can yalak bar tâq'uehek' retal nak yâl li châbil esil li xinye chêrix.


Ζυγια διαφορα ειναι βδελυγμα εις τον Κυριον και η δολια πλαστιγξ δεν ειναι καλον. 	 Li bisleb incßaß tzßakal moco us ta. Li Kâcuaß xicß naril nak junak incßaß tzßakal nabisoc.


του Ζαβουλων, Ισμαιας ο υιος του Οβαδια του Νεφθαλι, Ιεριμωθ ο υιος του Αζριηλ 	 Li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Zabulón, aßan laj Ismaías li ralal laj Abdías; li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Neftalí, aßan laj Jerimot li ralal laj Azriel.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Τι βοας προς εμε; ειπε προς τους υιους Ισραηλ να κινησωσι 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —¿Cßaßru nequeroybeni? Ye reheb li cristian nak xicakeb.


Ο δε Πετρος ειπε προς αυτον Και εαν παντες σκανδαλισθωσιν, εγω ομως ουχι. 	 Ut laj Pedro quixye re: -Usta chixjunileb tate'xcanab abanan lâin inc'a' tatincanab.-


Εγεινε δε τουτο, διοτι οι υιοι του Ισραηλ ημαρτησαν εις Κυριον τον Θεον αυτων, οστις ανηγαγεν αυτους εκ γης Αιγυπτου, υποκατωθεν της χειρος του Φαραω βασιλεως της Αιγυπτου, και εσεβασβησαν αλλους θεους, 	 Queßxcßul chi joßcan eb laj Israel xban nak queßmâcob chiru li Kâcuaß Dios li qui-isin chak reheb rubel xcuanquil laj faraón aran Egipto. Ut queßxlokßoniheb li jalanil dios.


και ακουσαντες οι Χαναναιοι και παντες οι κατοικοι της γης, θελουσι περικυκλωσει ημας και εξαλειψει το ονομα ημων απο της γης και τι θελεις καμει περι του ονοματος σου του μεγαλου; 	 Nak teßrabi eb laj cananeo ut chixjunileb li cuanqueb saß li naßajej aßin li cßaßru xkacßul, mâre teßxchßutub chak rib ut teßchâlk chi pletic kiqßuin ut mâre mâ ani chic ke tâcolekß. Cui joßcan takacßul, ¿cßaßru tâbânu lâat re xcolbal rix lâ lokßal? chan.


"Ωιδη Ψαλμου δια τους υιους Κορε." Μεγας ο Κυριος και αινετος σφοδρα εν τη πολει του Θεου ημων, τω ορει της αγιοτητος αυτου. 	 Kßaxal nim lix cuanquil li Kâcuaß ut xcßulub nak teßxqßue lix lokßal saß lix tenamit li kaDios ut saß li santil tzûl Sión xcßabaß.


και εγειναν πασαι αι ημεραι του Ενωχ τριακοσια εξηκοντα πεντε ετη. 	 Oxib ciento riqßuin ôb xcâcßâl chihab cuan re laj Enoc.


Ελαβον λοιπον δυο ζευγη ιππων και απεστειλεν ο βασιλευς οπισω του στρατοπεδου των Συριων, λεγων, Υπαγετε και ιδετε. 	 Joßcan nak queßxsicß ru cuib li cacuây ut jun li carruaje. Ut li rey quixtaklaheb li cuînk ut quixye reheb: —Ayukex ut toxêqßue chak retal lix muhebâleb laj Siria, chan.


και ελθων εις την πατριδα αυτου, εδιδασκεν αυτους εν τη συναγωγη αυτων, ωστε εξεπληττοντο και ελεγον Ποθεν εις τουτον η σοφια αυτη και αι δυναμεις; 	 Ut nak quicuulac sa' lix tenamit Nazaret, quixtzoleb sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Ut eb a'an que'sach xch'ôleb chirabinquil li quixye li Jesús, ut que'xye chi ribileb rib: -¿Bar naxtau lix na'leb li cuînk a'in? ¿Chanru nak naru xbânunquil li milagro a'in li nalajxbânu?


δια τουτο εγω θελω εισθαι ως σαρακιον εις τον Εφραιμ και ως σκωληξ εις τον οικον Ιουδα. 	 Joßcan nak lâin tebinqßue chi sachecß li ralal xcßajol laj Efraín. Ut teßosokß ajcuiß eb li ralal xcßajol laj Judá. Chanchanakeb chic li cßaßak re ru li namaxen ut li nacßuxeß xban li cßâms teßcanâk.


Και ουδεις ηδυνατο να αποκριθη προς αυτον λογον ουδ' ετολμησε τις απ' εκεινης της ημερας να ερωτηση πλεον αυτον. 	 Ut mâ jun chic quiru chi sumênc re li Jesús. Ut chalen sa' li cutan a'an, mâ ani chic quixcacuu xch'ôl chi patz'oc re li Jesús.


Δεν θελετε πειρασει Κυριον τον Θεον σας, καθως επειρασατε εν Μασσα. 	 Joßcan nak mêyal rix li Kâcuaß lê Dios joß quebânu nak cuanquex chak saß li naßajej Masah.


και θελω πληθυνει το σπερμα σου ως τα αστρα του ουρανου, και θελω δωσει εις το σπερμα σου παντας τους τοπους τουτους, και θελουσιν ευλογηθη εν τω σπερματι σου παντα τα εθνη της γης 	 Teßnabalokß lâ cualal âcßajol joß xqßuial li chahim chiru choxa. Chixjunil li chßochß aßin tinqßue chokß reheb lâ cualal âcßajol. Chixjunileb li tenamit li teßcuânk saß ruchichßochß teßosobtesîk saß xcßabaßeb lâ cualal âcßajol, chan.


και εαν οικια διαιρεθη καθ' εαυτης, η οικια εκεινη δεν δυναται να σταθη. 	 Ut cui cuan ta jun cabalak xic' te'ril rib chi ribileb rib sa' rochocheb, li jun cabal a'an te'xsach xcuanquil lix jun cablal.


Και θελετε γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος, οταν, λαε μου, ανοιξω τους ταφους σας και σας αναβιβασω εκ των ταφων σας. 	 Ex intenamit, lâex têqßue retal nak lâin li Kâcuaß nak tinte li muklebâl li mukmûquex cuiß ut texincuaclesi.


Και λεγουσι, Πως γνωριζει ταυτα ο Θεος; και υπαρχει γνωσις εν τω Υψιστω; 	 Ut nequeßxye: —¿Ma naxnau ta cuiß li Dios li cßaßru yôqueb? ¿Ma naxqßue ta cuiß retal li Kâcuaß, li nim xcuanquil? chanqueb.


χηραν η αποβεβλημενην η βεβηλον η πορνην, ταυτας δεν θελει λαβει αλλα παρθενον εκ του λαου αυτου θελει λαβει εις γυναικα. 	 Incßaß tâsumlâk riqßuin junak xmâlcaßan, chi moco riqßuin junak ixk jachom rib riqßuin xbêlom, chi moco riqßuin junak ixk li naxcßayi rib. Tento ban nak tâsumlâk riqßuin junak ixk li mâjiß cuanjenak riqßuin cuînk ut xcomonakeb li ralal xcßajol laj Leví.


Δεν δυναται να εκτιμηθη με το χρυσιον του Οφειρ, με τον πολυτιμον ονυχα και σαπφειρον. 	 Li châbil naßleb kßaxal cuißchic terto xtzßak chiru li châbil oro li natauman saß li naßajej Ofir. Ut kßaxal cuißchic terto xtzßak chiru li châbil pec ónice ut li tertôquil pec zafiro.


Δεν θελεις προσκυνησει τους θεους αυτων, ουδε θελεις λατρευσει αυτους, ουδε θελεις πραξει κατα τα εργα εκεινων αλλα θελεις εξολοθρευσει αυτους, και θελεις κατασυντριψει τα ειδωλα αυτων. 	 Ut mêcuikßib êrib chiru lix yîbanbil dios eb aßan, chi moco chexcßanjelak chiruheb. Mêbânu joß nequeßxbânu eb aßan. Têjucß ban lix yîbanbil dios ut têsach ruheb chi junaj cua.


Εν τη ημερα εκεινη, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, θελω λαβει σε, Ζοροβαβελ, τον δουλον μου, τον υιον του Σαλαθιηλ, λεγει Κυριος, και θελω σε θεσει ως σφραγιδα, διοτι σε εξελεξα, λεγει ο Κυριος των δυναμεων. 	 Li Kâcuaß li kßaxal nim xcuanquil quixye re laj Zorobabel: —Saß li cutan aßan lâin tin-ilok âcue, at Zorobabel, ralalat laj Salatiel. Sicßbil âcuu inban, lâat laj cßanjel chicuu. Rarôcat inban joß lin matkßab re xbânunquil sellar, chan li nimajcual Dios.


συμβουλευω σε να αγορασης παρ' εμου χρυσιον δεδοκιμασμενον εκ πυρος δια να πλουτησης, και ιματια λευκα δια να ενδυθης και να μη φανερωθη η αισχυνη της γυμνοτητος σου, και χρισον τους οφθαλμους σου με κολλουριον δια να βλεπης. 	 Jo'can nak ninye êre: Lok'omak ê-oro cuiq'uin li ac numsinbil sa' xam ut isinbil xtz'ajnil. Lok'omak lê saki t'icr cuiq'uin re têtikib êrib ut inc'a' têc'ut êxutân nak t'ust'ûquex. Lok'omak xbanol li xnak' êru cuiq'uin re nak tex-ilok.


Οι δε αρχηγοι των επιστατουντων επι τα εργα του Σολομωντος, ησαν πεντακοσιοι πεντηκοντα, εξουσιαζοντες επι τον λαον τον δουλευοντα εις τα εργα. 	 b ciento riqßuin mero ciento eb li cuînk li quixxakabeb laj Salomón chi taklânc saß xbêneb li jalaneb xtenamiteb li puersinbileb chi cßanjelac.


Δια τουτο η βασιλεια των ουρανων ωμοιωθη με ανθρωπον βασιλεα, οστις ηθελησε να θεωρηση λογαριασμον μετα των δουλων αυτου. 	 Lix nimajcual cuanquilal li Dios tinjuntak'êta riq'uin jun li rey quixbir rix lix c'aseb laj c'anjel chiru.


Αλλ' εγω εχω την μαρτυριαν μεγαλητεραν της του Ιωαννου διοτι τα εργα, τα οποια μοι εδωκεν ο Πατηρ δια να τελειωσω αυτα, αυτα τα εργα, τα οποια εγω πραττω, μαρτυρουσι περι εμου οτι ο Πατηρ με απεστειλε 	 Li c'a'ru quixch'olob laj Juan chicuix, a'an yâl. Abanan riq'uin li c'a'ru ninbânu, k'axal cui'chic naxc'ut chi tz'akal anihin lâin. Lâin ninbânu li c'a'ru quixye cue li Yucua'bej. Li c'a'ru ninbânu lâin, a'an naxc'ut nak taklanbilin xban li Yucua'bej.


Αλλ' ομως πιστος ο Θεος οτι ο λογος ημων ο λαληθεις προς εσας δεν εγεινε ναι και ου. 	 Li Dios naxnau nak inc'a' yôquin chixyebal êre us cui nacuec'a nak inc'a' târûk tinbânu.


και καταστρεψαντα τον Φαραω και το στρατευμα αυτου εν τη Ερυθρα θαλασση διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου. 	 Aßan li quiqßuehoc reheb chi osocß saß li Caki Palau laj faraón joßqueb ajcuiß lix soldado xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


Ετι δε η γλωσσα μου ολην την ημεραν θελει μελετα την δικαιοσυνην σου διοτι ενετραπησαν, διοτι κατησχυνθησαν, οι ζητουντες το κακον μου. 	 Junelic tinye resil lâ tîquilal xban nak xutânal xeßel li queßraj xbânunquil li mâusilal cue ut sachsôqueb xnaßleb xeßcana.


και ειπε, Δεομαι, Κυριε, ενθυμηθητι τωρα πως περιεπατησα ενωπιον σου εν αληθεια και εν καρδια τελεια και επραξα το αρεστον ενωπιον σου. Και εκλαυσεν ο Εζεκιας κλαυθμον μεγαν. 	 —At Kâcuaß, at inDios, lâin nintzßâma châcuu, chijulticokß taxak âcue nak lâin xincßanjelac châcuu chi anchal inchßôl ut saß tîquilal. Xinbânu li us joß nacuulac châcuu, chan. Ut quiyâbac chi kßaxal ra saß xchßôl.


Και εκρεμασαν τον Αμαν επι του ξυλου, το οποιον ητοιμασε δια τον Μαροδοχαιον. Και κατεπαυσεν ο θυμος του βασιλεως. 	 Joßcan nak laj Amán quiyatzßeß saß li cßâm li quixqßue chi yîbâc re xyatzßbal laj Mardoqueo. Ut nak ac xcam laj Amán, quicube xjoskßil li rey.


Τοτε ειπεν ο Ησαιας προς τον Εζεκιαν, Ακουσον τον λογον του Κυριου των δυναμεων. 	 Ut laj Isaías quixye re: —Abi li cßaßru naxye li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Ας δοξολογωσι το ονομα σου το μεγα και φοβερον, διοτι ειναι αγιον 	 Cheßxqßue taxak xlokßal lix cßabaß ut cheßxxucua taxak ru xban nak aßan santo.


Ανεβησαν και τινες εκ των υιων Ισραηλ και εκ των ιερεων, και οι Λευιται, και οι ψαλτωδοι και οι πυλωροι και οι Νεθινειμ, εις Ιερουσαλημ, εν τω εβδομω ετει Αρταξερξου του βασιλεως. 	 Ut nabaleb laj Israel queßcôeb Jerusalén rochben nak ac yô chic xcuuk chihab roquic chokß rey laj Artajerjes. Saß xyânkeb li queßsukßi cuanqueb laj tij, cuanqueb laj levita, cuanqueb laj bichanel, cuanqueb li nequeßcßacßalen saß li oquebâl re li templo, ut cuanqueb ajcuiß li nequeßcßanjelac saß li templo.


και θελουσι γεμισθη αι οικιαι σου και αι οικιαι παντων των θεραποντων σου και αι οικιαι παντων των Αιγυπτιων το οποιον δεν ειδον οι πατερες σου ουτε οι πατερες των πατερων σου, αφ' ης ημερας υπηρξαν επι της γης μεχρι της σημερον. Επειτα στραφεις εξηλθεν απο του Φαραω. 	 Talajeßoc saß lâ cuochoch ut talajeßoc saß rochocheb laj cßanjel châcuu. Talajeßoc saß rochocheb chixjunileb laj Egipto. Mâ jun sut rilomeb lâ yucuaß chi moco lâ xeßtônil yucuaß joß tinbânu anakcuan,” chan âcue li Kâcuaß Dios.— Ut laj Moisés qui-el riqßuin laj faraón.


Και οταν αναγγειλης προς τον λαον τουτον παντας τουτους τους λογους, και ειπωσι προς σε, Δια τι ο Κυριος επροφερεν απαν τουτο το μεγα κακον εναντιον ημων; και τις η ανομια ημων; και τις η αμαρτια ημων, την οποιαν ημαρτησαμεν εις Κυριον τον Θεον ημων; 	 Nak tâye reheb li tenamit li cßaßru xinye, eb aßan teßxye âcue, “¿Cßaßut nak li Kâcuaß tixqßue chak li nimla raylal aßin saß kabên? ¿Cßaßru li incßaß us xkabânu lâo? ¿Ma cuan ta biß kamâc chiru li Kâcuaß li kaDios?” chaßakeb.


Ως το αγιον ποιμνιον, ως το ποιμνιον της Ιερουσαλημ εν ταις επισημοις εορταις αυτης, ουτως αι πολεις αι ηρημωμεναι θελουσι γεινει πληρεις ποιμνιων ανθρωπων και θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Xban xqßuialeb chanchanakeb li carner li nequeßmayejâc Jerusalén saß xkßehil eb li ninkße. Kßaxal nabalakeb chic li cristian saß eb li tenamit li chanchan chaki chßochß nak quicuan. Ut riqßuin aßin teßxnau nak lâin li Kâcuaß, chan li Dios.


Και επραξε τα πονηρα ενωπιον του Κυριου, και περιεπατησεν εις την οδον του πατρος αυτου και εις την οδον της μητρος αυτου και εις την οδον του Ιεροβοαμ υιου του Ναβατ, οστις εκαμε τον Ισραηλ να αμαρτηση 	 Li rey Ocozías quixbânu li mâusilal chiru li Kâcuaß joß queßxbânu laj Acab lix yucuaß ut lix Jezabel lix naß. Ut quixbânu ajcuiß joß quixbânu laj Jeroboam, li quicßamoc xbeheb laj Israel chixbânunquil li mâusilal chiru li Kâcuaß. Laj Jeroboam, aßan li ralal laj Nabat.Laj Ocozías quixlokßoniheb li yîbanbil dios Baal ut quicßanjelac chiru joß quixbânu lix yucuaß. Riqßuin li mâusilal quixbânu quixchikß xjoskßil li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel.


Και ταυτην την εντολην εχομεν απ' αυτου, οστις αγαπα τον Θεον, να αγαπα και τον αδελφον αυτου. 	 A'in li chak'rab quixq'ue ke li Jesucristo: Li ani naxra li Dios, tento ajcui' nak tixra lix hermân.


Ηνωθη δε μετ' αυτου, δια να καμωσι πλοια, τα οποια να πλευσωσιν εις Θαρσεις και εκαμον τα πλοια εν Εσιων-γαβερ. 	 Laj Josafat ut laj Ocozías queßxcßûb ru nak saß cuibal teßxyîb li nînki jucub re teßxic Tarsis. Ut queßxyîbeb li jucub aran Ezión-geber.Ut li profeta Eliezer, li ralal laj Dodava re Maresa, quixye cßaßru tixcßul li rey Josafat. Quixye: —Xban nak xacßam âcuib saß usilal riqßuin laj Ocozías, li Kâcuaß Dios tixsach ruheb li jucub li xayîb, chan. Ut eb li nînki jucub queßxtochß ribeb ut queßjoreß ut incßaß queßru chi xic Tarsis.


Δεν θελετε καμει αδικιαν εις κρισιν δεν θελεις αποβλεψει εις προσωπον πτωχου ουδε θελεις σεβασθη προσωπον δυναστου εν δικαιοσυνη θελεις κρινει τον πλησιον σου. 	 Nak texrakok âtin, chebânu saß xyâlal. Mêcol rix li nebaß, chi moco checol rix li biom. Saß xyâlal ban texrakok âtin saß xbêneb chixjunileb.


Και αυτη θελει εισθαι η ακαθαρσια αυτου εν τη ρευσει αυτου αν τε το σωμα αυτου παυση απο της ρευσεως αυτου ειναι η ακαθαρσια εν αυτω. 	 Muxbil ru tâcanâk usta yôk chi êlc xyaßal lix tzßejcual, usta naxcanab êlc.


Καθως λοιπον ηλθον προς αυτον οι Σαμαρειται, παρεκαλουν αυτον να μεινη παρ' αυτοις και εμεινεν εκει δυο ημερας. 	 Nak que'cuulac eb laj Samaria riq'uin li Jesús, que'relaji ru chi canâc riq'uineb. Ut a'an quicana cuib cutan riq'uineb.


Ησαν δε οι φαγοντες τους αρτους εως πεντακισχιλιοι ανδρες. 	 Nabal chi tenamit que'cua'ac. Sa' xyânkeb li que'cua'ac cuanqueb ôb mil junes cuînk.


Και το θυσιαστηριον το εν Βαιθηλ και τον υψηλον τοπον, τον οποιον εκαμεν Ιεροβοαμ ο υιος του Ναβατ, οστις εκαμε τον Ισραηλ να αμαρτηση, και εκεινο το θυσιαστηριον και τον υψηλον τοπον κατεχαλασε και κατεκαυσε τον υψηλον τοπον και ελεπτυνεν αυτα εις σκονην και το αλσος κατεκαυσεν. 	 Quixtakla ajcuiß xpoßbal li artal li cuan Bet-el ut li naßajej li najt xteram li quixyîb laj Jeroboam li ralal laj Nabat. Laj Jeroboam, aßan li quicßamoc xbeheb laj Israel chi mâcobc. Queßxcßat li artal li najt xteram ut queßxcßat ajcuiß lix jalam ûch li yîbanbil dios xAsera.


Αγαλλεσθε, δικαιοι, εν Κυριω εις τους ευθεις αρμοζει η αινεσις. 	 Lâex li tîc êchßôl, chexbichânk chi sa saß êchßôl saß xcßabaß li Kâcuaß ut cheqßuehak xlokßal xban nak kßaxal lokß xqßuebal xlokßal li Kâcuaß.


Και ο τοιχος ο εξωθεν απεναντι των θαλαμων, προς την εξωτεραν αυλην κατα προσωπον των θαλαμων, ειχε μηκος πεντηκοντα πηχων. 	 Li tzßac li cuan chiruheb li cocß naßajej aßin, li nacuulac toj saß li nebâl li cuan chirix, aßan ôb xcaßcßâl metro rok.


Αφου δε υπεστρεψα εις Ιερουσαλημ, ενω προσηυχομην εν τω ιερω, ηλθον εις εκστασιν 	 Chirix chic a'an, quinsuk'i cui'chic Jerusalén. Nak yôquin chi tijoc sa' li templo, quic'utbesîc chicuu jun li visión.


Αιθιοπες και Λιβυες και Λυδιοι και παντες οι συμμικτοι λαοι, και ο Χουβ και οι υιοι της συμμαχου γης, θελουσι πεσει μετ' αυτων εν μαχαιρα. 	 Chixjunileb li tenamit li teßoquênk chi pletic chirixeb laj Egipto teßcamsîk. Teßcamsîk chixjunileb laj Etiopía, eb laj Fut, eb laj Lud, ut eb laj Arabia joß eb ajcuiß laj Libia.


Ηλθε λοιπον ο Αβενηρ προς τον Δαβιδ εις Χεβρων, και μετ' αυτου εικοσι ανδρες. Και εκαμεν ο Δαβιδ εις τον Αβενηρ και εις τους ανδρας τους μετ' αυτου συμποσιον. 	 Laj Abner quicuulac aran Hebrón riqßuin laj David rochbeneb junmay chi cuînk. Ut laj David quixbânu jun li ninkße re xcßulbal laj Abner ut eb li rochben.


και δεν υπερισχυσαν, ουδε ευρεθη πλεον τοπος αυτων εν τω ουρανω. 	 Inc'a' que'xcuy pletic li dragón ut inc'a' chic que'q'uehe' xna'ajeb sa' choxa.


Και αλλος ειπεν Ηγορασα πεντε ζευγη βοων, και υπαγω να δοκιμασω αυτα παρακαλω σε, εχε με παρητημενον. 	 Ut li jun chic quixye: -Xinlok' ôb sumal inbôyx. Xic cue chirilbaleb. Nintz'âma châcuu nak tâcuy inmâc, chan.


Παρ' εμου δε αυτη ειναι η προς αυτους διαθηκη μου, λεγει Κυριος το πνευμα μου το επι σε και οι λογοι μου, τους οποιους εθεσα εν τω στοματι σου, δεν θελουσι λειψει απο του στοματος σου ουτε απο του στοματος του σπερματος σου ουτε απο του στοματος του σπερματος του σπερματος σου, απο του νυν και εως αιωνος, λεγει Κυριος. 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâin tinbânu jun li contrato êriqßuin. Lâin ninye nak lin musikß tâcuânk êriqßuin. Ut li cuâtin quinqßue êre tâcuânk saß êchßôl chi junelic. Junelic têchßolob lix yâlal chiruheb lê ralal êcßajol ut eb lê ralal êcßajol teßxchßolob xyâlal chiruheb li ralal xcßajoleb li teßcuânk mokon, chan li Dios.


Και συνεκαλεσεν αυτους ο Ιησους και ειπε προς αυτους, λεγων, Δια τι ηπατησατε ημας λεγοντες, πολυ μακραν ειμεθα απο σας, ενω σεις κατοικειτε μεταξυ ημων; 	 Ut chirix aßan laj Josué quixbokeb laj Gabaón ut quixye reheb: —¿Cßaßut nak xoêbalakßi? ¿Cßaßut nak xeye ke nak najt êtenamit? Moco yâl ta nak najt cuanquex kiqßuin. Nachß ban cuanquex.


ημην τεσσαρακοντα ετων ηλικιας, οτε με απεστειλεν ο Μωυσης ο δουλος του Κυριου απο Καδης-βαρνη δια να κατασκοπευσω την γην και απηγγειλα προς αυτον λογον, οστις ητο εν τη καρδια μου 	 Caßcßâl chihab cuan cue nak cuanquin Cades-barnea ut laj Moisés laj cßanjel chiru li Dios quinixtakla chak chirilbal li naßajej aßin. Ut nak quinsukßi quinchßolob chi tzßakal chiru li cßaßru quicuil chak saß li naßajej aßan ut li cßaßru cuan saß inchßôl.


Εγω ο Κυριος σε εκαλεσα εν δικαιοσυνη, και θελω κρατει την χειρα σου και θελω σε φυλαττει και θελω σε καταστησει διαθηκην του λαου, φως των εθνων 	 Lâin li Kâcuaß li nimajcual Dios. Lâin xinsicßoc âcuu. Lâin xinqßuehoc re lâ cuanquilal re nak tâxakab li tîquilal saß ruchichßochß. Saß âcßabaß lâat lâin tinbânu li contrato riqßuineb li tenamit. Ut lâat tatcutanobresînk re lix cßaßuxeb li tenamit li mâcuaßeb aj judío.


τον βασιλεα της Θαπφουα, ενα τον βασιλεα της Εφερ, ενα 	 li rey re Tapúa, ut li rey re Hefer,


Και αποκριθεις ο Σιμων, ειπε προς αυτον Διδασκαλε, δι' ολης της νυκτος κοπιασαντες δεν επιασαμεν ουδεν αλλ' ομως επι τω λογω σου θελω ριψει το δικτυον. 	 Quichak'oc laj Simón ut quixye re: -At tzolonel, chixjunil li k'ojyîn xkaq'ue li kayoy sa' li ha' ut mâ jun li car xkachap. Abanan xban nak lâat xatyehoc cue, tinq'ue cui'chic lin yoy sa' li ha', chan.


Συνεβουλευθησαν δε οι αρχιερεις, δια να θανατωσωσι και τον Λαζαρον, 	 Ut eb li xbênil aj tij que'xc'ûb ru nak te'xcamsi ajcui' laj Lázaro,


Και οταν ο ανομος επιστρεψη απο της ανομιας αυτου και πραξη κρισιν και δικαιοσυνην, αυτος θελει ζησει δια τουτο. 	 Ut cui junak li incßaß us xnaßleb tixcanab xbânunquil li mâusilal ut tixbânu li tîquilal ut li châbilal, aßan tâcuânk xyußam xban li us li tixbânu.


Και κατεβησαν τρεις χιλιαδες ανδρων εκ του Ιουδα εις το χασμα της πετρας Ηταμ και ειπον προς τον Σαμψων, Δεν εξευρεις οτι οι Φιλισταιοι εξουσιαζουσιν εφ' ημων; τι τουτο λοιπον το οποιον εκαμες εις ημας; Ο δε ειπε προς αυτους, Ως εκαμαν εις εμε, ουτως εκαμον εις αυτους. 	 Oxib mil li cuînk xcomoneb laj Judá queßcôeb saß li ochoch pec aran Etam chi âtinac riqßuin laj Sansón. Queßxye re: —¿Ma incßaß nacanau nak eb laj filisteo nequeßtaklan saß kabên? ¿Cßaßut nak xabok raylal saß kabên? chanqueb. Ut laj Sansón quixye: —Lâin xinbânu reheb joß xeßxbânu cue lâin, chan.


Και εαν ο οφθαλμος σου σε σκανδαλιζη, εκβαλε αυτον καλητερον σοι ειναι να εισελθης μονοφθαλμος εις την βασιλειαν του Θεου, παρα εχων δυο οφθαλμους να ριφθης εις την γεενναν του πυρος, 	 Cui li xnak' âcuu tâq'uehok âcue chi mâcobc, us raj cui tâcuisi. Mas us nak tat-oc sa' xnimajcual cuanquilal li Dios riq'uin jun li xnak' âcuu chiru nak tatxic sa' li xbalba riq'uin cuib xnak' âcuu.


Εις εμε ανηκει η εκδικησις και η ανταποδοσις ο πους αυτων εν καιρω θελει ολισθησει διοτι πλησιον ειναι η ημερα της απωλειας αυτων, και τα μελλοντα να ελθωσιν επ' αυτους σπευδουσι. 	 Cuulac re xkßehil nak li Kâcuaß tixqßue rêkaj reheb li incßaß us queßxbânu ut telajeßtßanekß. Cuulac re xkßehil nak teßsachekß ruheb ut teßosokß.


ηκουσατε την βλασφημιαν τι σας φαινεται; Οι δε παντες κατεκριναν αυτον οτι ειναι ενοχος θανατου. 	 Ac xerabi nak xjuntak'êta rib riq'uin li Dios. ¿C'a'ru nequeye? ¿Ma cuan xmâc malaj ut inc'a'? chan. Ut chixjunileb que'xye nak cuan xmâc re camsîc.


και καθως τα ιχνη των ποδων των ιερεων, των βασταζοντων την κιβωτον του Κυριου, του Κυριου πασης της γης, πατησωσιν εν τοις υδασι του Ιορδανου, τα υδατα του Ιορδανου θελουσι διακοπη, τα υδατα τα καταβαινοντα ανωθεν, και θελουσι σταθη εις σωρον ενα. 	 Nak teßxxakab li rokeb saß li nimaß Jordán eb laj tij li yôkeb chi cßamoc re lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß laj êchal re chixjunil li ruchichßochß, li haß tixjach rib chi ribil rib. Li rok li haß li nachal chak takecß tixtûb rib. Incßaß chic tâbêk, chan laj Josué.


Ο λογος του Κυριου ο γενομενος προς Ιωηλ τον υιον του Φαθουηλ. 	 Aßan aßin li âtin li quixye li Kâcuaß re laj Joel, li ralal laj Petuel.


Ηκουσας την φωνην μου μη κλεισης το ωτιον σου εις τον στεναγμον μου, εις την κραυγην μου. 	 Cacuabi li cßaßru quinye nak quintzßâma châcuu nak tinâcol. Incßaß xacanab yal chi joßcan li cßaßru quintzßâma châcuu.


Αλλ' ο Ιησους νοησας ανεχωρησεν εκειθεν και ηκολουθησαν αυτον οχλοι πολλοι, και εθεραπευσεν αυτους παντας. 	 Li Jesús quixnau nak yôqueb xc'ûbanquil chanru nak te'xcamsi ut qui-el sa' li na'ajej a'an. Ut nabaleb li tenamit que'tâken re ut naxq'uirtesiheb chixjunileb li yaj.


Ειπε λοιπον ο Ιησους προς τον Πετρον Βαλε την μαχαιραν σου εις την θηκην το ποτηριον, το οποιον μοι εδωκεν ο Πατηρ, δεν θελω πιει αυτο; 	 Li Jesús quixye re laj Pedro: -Xoc lâ ch'îch' sa' xna'aj. ¿Ma inc'a' ta bi' tento nak tinc'ul li raylal a'in? ¿Ma inc'a' ta bi' a'an aj e nak xinixtakla chak lin Yucua'? chan.


Και σηκωθεντες απο Εβρωνα, εστρατοπεδευσαν εν Εσιων-γαβερ. 	 Nak queßel Abrona, queßcôeb toj Ezión-geber ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Οι νεκροι τρεμουσιν αυτον υποκατωθεν των υδατων, και οι συγκατοικουντες μετ' αυτων. 	 (Laj Bildad quixye:) —Eb li camenak nequeßsicsot xban xxiuheb saß lix naßajeb li cuan rubel li haß rubel li ruchichßochß.


και ηκυρωσατε την εντολην του Θεου δια την παραδοσιν σας. 	 Jo'can nak lâex nequetz'ektâna xcuanquil li chak'rab q'uebil xban li Dios ut a' chic lê najter na'leb nequebânu.


Δια τουτο, Οολιβα, ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, εγω θελω εγειρει τους εραστας σου εναντιον σου, αφ' ων η ψυχη σου απεξενωθη, και θελω φερει αυτους εναντιον σου πανταχοθεν 	 Joßcan ut at Aholiba, joßcaßin xye li nimajcual Dios âcue: —Usta xacanabeb li cuînk aßan, ut usta incßaß chic nacacuaj ruheb, abanan lâin tintaklaheb âcuiqßuin. Tateßxsut ut xicß chic tateßril.


Εν δε τουτο ας μη σας λανθανη, αγαπητοι, οτι παρα Κυριω μια ημερα ειναι ως χιλια ετη και χιλια ετη ως ημερα μια. 	 Abanan ex hermân, lâex li rarôquex inban, chetau taxak ru a'in: Nak li jun cutan chiru li Kâcua' a'an jo' li jun mil chihab chiku lâo, ut li jun mil chihab jo' li jun cutan chiru li Dios.


Και θελεις αριθμησει εις σεαυτον επτα εβδομαδας ετων, επτακις επτα ετη και αι ημεραι των επτα εβδομαδων των ετων θελουσιν εισθαι εις σε τεσσαρακοντα εννεα ετη. 	 Yôkex rajlanquileb li chihab chi cuukutk toj retal tâcuulak li belêb roxcßâl chihab.


Δια τουτο θελετε αποχωρισει τα κτηνη τα καθαρα απο των ακαθαρτων και τα πτηνα τα ακαθαρτα απο των καθαρων και δεν θελετε μιανει τας ψυχας σας με τα κτηνη η με τα πτηνα η με παν ο, τι ερπει επι της γης, τα οποια εγω απεχωρισα εις σας ως ακαθαρτα. 	 Joßcan ut tento nak tênau cßaßru li xul li naru têtzaca xtibel ut cßaßru li xul li incßaß naru têtzaca joß li nequeßrupupic ut eb li nequeßbêc saß chßochß ut eb li nequeßxjucuqui ribeb. Incßaß têmux êrib riqßuin xtzacanquil li xul li xinye nak incßaß naru têtzaca.


Και την νυκτα εκεινην εγεινε λογος του Θεου προς τον Ναθαν, λεγων, 	 Abanan chiru li kßojyîn aßan li Kâcuaß Dios quiâtinac riqßuin laj Natán ut quixye re:


Και εαν ο προφητης πλανηθη και λαληση λογον, εγω ο Κυριος επλανησα τον προφητην εκεινον και θελω εκτεινει την χειρα μου επ' αυτον και εξολοθρευσει αυτον εκ μεσου του λαου μου Ισραηλ. 	 Junak profeta li tâbalakßîk tixye li moco yâl ta. Aßan xban nak lâin xincanab chi balakßîc. Ut lâin tincuisi saß xyânkeb laj Israel.


Ο δε ιατρευθεις δεν ηξευρε τις ειναι διοτι ο Ιησους υπεξηλθεν, επειδη ητο οχλος πολυς εν τω τοπω. 	 Li cuînk li quiq'uirtesîc inc'a' naxnau ani ta a'an, xban nak k'axal nabaleb li cuanqueb aran ut li Jesús ac x-el sa' xyânkeb.


Και πολυ πλειοτεροι επιστευσαν δια τον λογον αυτου, 	 Ut k'axal cui'chic nabaleb li que'pâban re li Jesús xban nak que'rabi li c'a'ru quixye.


Διοτι με ευφρανας, Κυριε, εν τοις ποιημασι σου θελω αγαλλεσθαι εν τοις εργοις των χειρων σου. 	 At Kâcuaß, nasahoß saß inchßôl riqßuin chixjunil li cßaßru nacabânu. Nasahoß saß inchßôl chirilbal li cßaßru nacabânu.


Ο Θεος ελαλησεν ετι προς τον Μωυσην και ειπε προς αυτον, Εγω ειμαι ο Κυριος 	 Li Dios quixye ajcuiß re laj Moisés, —Lâin li nimajcual Dios.


δια δε την σκληροτητα σου και αμετανοητον καρδιαν θησαυριζεις εις σεαυτον οργην εν τη ημερα της οργης και της αποκαλυψεως της δικαιοκρισιας του Θεου, 	 Aban lâat cau âch'ôl. Jo'can nak inc'a' nacayot' âch'ôl inc'a' nacajal âc'a'ux. Ut riq'uin a'an yôcat chixbokbal xjosk'il li Dios sa' âbên. Toxâcuil xjosk'il nak tâcuulak xk'ehil nak li Dios târakok âtin sa' tîquilal.


Αγαθα και πλουτη θελουσιν εισθαι εν τω οικω αυτου, και η δικαιοσυνη αυτου μενει εις τον αιωνα. 	 Tâcuânk xbiomaleb ut tîcak xchßôleb chi junelic.


Εαν ομως εξηπλωθη περισσοτερον η ψωρα επι του δερματος, αφου εθεωρηθη υπο του ιερεως δια τον καθαρισμον αυτου, θελει δειχθη παλιν εις τον ιερεα. 	 Abanan cui lix ra yôk chi nimânc chirix nak laj tij quixye nak moco muxbil ta ru, tento nak tixcßut cuißchic lix ra chiru laj tij.


Και ειπεν ο Ιηου προς τον Βιδκαρ, τον στρατηγον αυτου Λαβε και ριψον αυτον εις την μεριδα του αγρου του Ναβουθαι του Ιεζραηλιτου διοτι ενθυμηθητι, οτε εγω και συ επορευομεθα εφιπποι οπισω Αχααβ του πατρος αυτου, οτι ο Κυριος επροφερε κατ' αυτου την αποφασιν ταυτην 	 Laj Jehú quixye re laj Bidcar li nataklan saß xbêneb lix soldado: —Cutumak li camenak saß lix chßochß laj Nabot aj Jezreel. ¿Ma jultic âcue nak cuotz yôco chi xic chirix laj Acab, lix yucuaß laj Joram, nak li Kâcuaß Dios quixteneb li raylal aßin saß xbên laj Acab?


Και μετα ταυτα ηλθον κατα του Ιωσαφατ οι υιοι Μωαβ και οι υιοι Αμμων και μετ' αυτων αλλοι εκτος των Αμμωνιτων, δια να πολεμησωσι. 	 Mokon chic eb li soldado aj Moab ut eb li soldado aj Amón queßxjunaji ribeb riqßuineb laj meunita ut queßcôeb chi pletic riqßuin laj Josafat.


Και εφοβηθησαν οι Φιλισταιοι, λεγοντες, Ο Θεος ηλθεν εις το στρατοπεδον. Και ειπον, Ουαι εις ημας. Διοτι δεν εσταθη τοιουτον πραγμα χθες και προχθες 	 Cßajoß nak queßxucuac ut queßxye: —Li Dios cuan saß xyânkeb. Mâ jun sut quicßulman joß aßin. Anakcuan xo-osoß.


Και της μεν Λειας οι οφθαλμοι ησαν ασθενεις η δε Ραχηλ ητο ευειδης και ωραια την οψιν. 	 Lix Lea incßaß chßinaßus na-iloc. Ut lix Raquel, aßan chßinaßus na-iloc.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Θεον, Δεν ειμαι εγω ο προσταξας να απαριθμησωσι τον λαον; εγω βεβαιως ειμαι ο αμαρτησας και πραξας την κακιαν ταυτα δε τα προβατα τι επραξαν; επ' εμε λοιπον, Κυριε Θεε μου, και επι τον οικον του πατρος μου εστω η χειρ σου, και μη επι τον λαον σου προς απωλειαν. 	 Ut laj David quixye: —At Kâcuaß, lâin xintaklan rajlanquileb li tenamit. Lâin xinbânun re li mâusilal aßin. Lâin cuan inmâc. Eb li tenamit aßin, li chanchaneb carner, mâcßaßeb xmâc. Nintzßâma châcuu nak tâqßue li raylal aßin saß inbên lâin ut saß xbêneb li cualal incßajol. Mâqßue saß xbêneb lâ tenamit, chan.


Αχι ο υιος του Αβδιηλ, υιου του Γουνι, ητο ο αρχηγος του οικου των πατερων αυτων. 	 ut laj Ahí li ralal laj Abdiel. Laj Abdiel, aßan li ralal laj Guni. Laj Ahí, aßan li nataklan saß xbêneb aßan.


Εξ ενος ταλαντου χρυσιου καθαρου θελει κατασκευασθη αυτη και παντα ταυτα τα σκευη. 	 Numenak câlaju xcâcßâl libra li tzßakal oro li tâcßanjelak êre re xyîbanquil li candelero joßqueb ajcuiß li chßîchß li tâcßanjelak re xyîbanquil lix mechil li candil.Qßue retal chi us re nak têyîb chi tzßakal re ru joß xincßut châcuu arin saß li tzûl aßin.


Μη με παραδωσης εις την επιθυμιαν των εχθρων μου διοτι ηγερθησαν κατ' εμου μαρτυρες ψευδεις και πνεοντες αδικιαν. 	 Minâkßaxtesi saß rukßeb li xicß nequeßiloc cue. Eb aßan nequeßxyoßob ticßtiß chicuix ut nequeßraj inrahobtesinquil.


Ηνοιξεν οδον εις την οργην αυτου δεν εφεισθη απο του θανατου την ψυχην αυτων, και παρεδωκεν εις θανατικον την ζωην αυτων 	 Quixcßutbesi chi tzßakal lix joskßil chiruheb ut incßaß chic quixcuyeb lix mâqueb. Quixteneb ban câmc saß xbêneb.


Και εαν πεση απο του θνησιμαιου αυτων επι τι σπερμα σποριμον, το οποιον μελλει να σπαρθη, καθαρον θελει εισθαι. 	 Cui li camenak xul tâtßanekß saß xbên li iyaj li oc re raubal, li iyaj aßan moco muxbil ta ru.


Εγω, εγω ειμαι ο παρηγορων υμας. Συ τις εισαι και φοβεισαι απο ανθρωπου θνητου και απο υιου ανθρωπου, οστις θελει γεινει ως χορτος 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâin li Kâcuaß ninqßuehoc xcacuilal âchßôl. ¿Cßaßut nak nacaxucua ruheb li cuînk li nequeßcam? Eb aßan teßosokß joß li pim.


διοτι θελω εισθαι ιλεως εις τας αδικιας αυτων, και τας αμαρτιας αυτων και τας ανομιας αυτων δεν θελω ενθυμεισθαι πλεον. 	 Tincuy lix mâqueb ut mâ jun cua chic tinc'oxla lix mâusilaleb, chan li Dios. (Jer. 31:31-34)Nak li Dios quixye nak tixbânu jun chic li ac' contrato a'an naraj naxye nak li najter contrato yô chi sachc xcuanquil ut mâc'a' chic xc'anjel tâcanâk.


Και ειπεν ο βασιλευς προς την γυναικα, Υπαγε εις τον οικον σου, και εγω θελω προσταξει υπερ σου. 	 Li rey David quixye re: —Ayu saß lâ cuochoch. Matcßoxlac xban nak lâin tinqßue junak chakßrab re âtenkßanquil, chan.


Ο δε ειπεν, Αυριον. Και ειπε, Θελει γεινει κατα τον λογον σου δια να γνωρισης οτι δεν ειναι ουδεις ως ο Κυριος ο Θεος ημων 	 Laj faraón quixye: —Cuulaj ajcuiß tâbânu.— Ut laj Moisés quixye re: —Cuulaj ajcuiß tâuxmânk li cßaßru yôcat chixtzßâmanquil re nak tâcuil nak mâcßaß chic junak Dios joß li Kâcuaß Dios, li nakalokßoni lâo.


Μαγισσαν δεν θελεις αφησει να ζη. 	 Incßaß tâcanabâk chi yoßyo li ani natûlac.


Και απεστειλεν ο Χειραμ, βασιλευς της Τυρου, πρεσβεις προς τον Δαβιδ, και ξυλα κεδρινα και ξυλουργους και κτιστας, και ωκοδομησαν οικον εις τον Δαβιδ. 	 Laj Hiram, li rey re li tenamit Tiro, quixtaklaheb lix takl riqßuin laj David. Quixtakla ajcuiß li châbil cheß chacalteß ut quixtaklaheb laj pechß ut laj tzßac. Queßxyîb chi châbil li rochoch laj David.


Ιδου, Κυριου του Θεου σου ειναι ο ουρανος και ο ουρανος των ουρανων η γη και παντα τα εν αυτη. 	 Li Kâcuaß lê Dios, aßan laj êchal re chixjunil li choxa, joß ajcuiß li ruchichßochß ut li joß qßuial cuan chi saß.


Σεις με φωναζετε, Ο Διδασκαλος και ο Κυριος, και καλως λεγετε, διοτι ειμαι. 	 -Lâex nequeye aj tzolonel cue ut nequeye ajcui' Kâcua' cue. Us nak nequeye chi jo'can xban nak yâl ajcui' nak lâin li Kâcua' ut lâin aj tzolol êre.


Οστις πιστευει εις αυτον δεν κρινεται, οστις ομως δεν πιστευει ειναι ηδη κεκριμενος, διοτι δεν επιστευσεν εις το ονομα του μονογενους Υιου του Θεου. 	 Li ani napâban re, mâc'a' li tojba mâc sa' xbên. Abanan li ani inc'a' napâban re, ac cuan li tojba mâc sa' xbên xban nak inc'a' xpâb li Ralal li Dios, li junaj chi ribil.


Προειπον και προλεγω, ως παρων την δευτεραν φοραν, και τωρα απων γραφω προς τους προαμαρτησαντας και τους λοιπους παντας, οτι εαν ελθω παλιν, δεν θελω φεισθη 	 Nak quincuulac xca' sut êriq'uin, quinq'ueheb chak xna'lebeb li yôqueb chi mâcobc jo' ajcui' chêjunilex. Ut anakcuan mâ anihin sa' êyânk ut tinch'olob cui'chic xyâlal chêru. Nak tincuulak cui'chic êriq'uin, lâin tebink'us chi cau li ani inc'a' us yôqueb chixbânunquil. Inc'a' chic te'cuil xtok'obâl ru.


Ειθε ο Κυριος να δωση ελεος εις τον οικον του Ονησιφορου, διοτι πολλακις με παρηγορησε και δεν επησχυνθη την αλυσιν μου, 	 Ca'aj chic laj Onesíforo q'uila sut colinril sa' tz'alam ut quixc'ojob inch'ôl ut inc'a' quixutânac xban nak bac'bôquin chi cadena. A' taxak li Kâcua' Dios chi-osobtesînk re li jun cabal a'an.


και επι παντα τα πλοια της Θαρσεις και επι παντα τα ηδονικα θεαματα. 	 Târisiheb xcuanquil li nequeßrecßa nak cauheb rib joß eb li nînki jucub re Tarsis ut târisiheb ajcuiß xcuanquil li nequeßrecßa nak kßaxal lokßeb joß li cßaßak re ru terto xtzßak.


Και εκοιμηθη ο Ιεροβοαμ μετα των πατερων αυτου, μετα των βασιλεων του Ισραηλ εβασιλευσε δε αντ' αυτου Ζαχαριας ο υιος αυτου. 	 Laj Jeroboam quicam ut coxtau lix xeßtônil yucuaß. Quimukeß saß li naßajej li queßmukeß cuiß lix reyeb laj Israel. Ut aß chic laj Zacarías li ralal qui-oc chokß xreyeb laj Israel chokß rêkaj.


η ανθρωπος οστις εχει συντριμμα ποδος, η συντριμμα χειρος, 	 Incßaß naru nequeßcßanjelac chi qßuehoc mayej li tokol rokeb chi moco li tokol rukßeb.


Οστις φερει εις αιχμαλωσιαν, εις αιχμαλωσιαν υπαγει. Οστις φονευση με μαχαιραν, πρεπει αυτος να φονευθη με μαχαιραν. Εδω ειναι η υπομονη και η πιστις των αγιων. 	 Li ani tento tâxic chi prêxil, xicak chi prêxil. Ut li ani tento tâcamsîk riq'uin ch'îch', chicamsîk riq'uin ch'îch'. Jo'can nak cauhakeb taxak xch'ôleb li ralal xc'ajol li Dios. Te'xcuy taxak xnumsinquil li raylal ut inc'a' ta chich'inânk xch'ôleb.


Τοτε ελαβεν ο Σαμουηλ ενα λιθον και εστησε μεταξυ Μισπα και Σεν και εκαλεσε το ονομα αυτου Εβεν-εζερ, λεγων, Μεχρι τουδε εβοηθησεν ημας ο Κυριος. 	 Laj Samuel quixchap jun li pec ut quixxakab saß xyi li cuib chi tenamit Mizpa ut Sen. Ut quixqßue chokß xcßabaß “Eben-ezer” ut quixye: —Toj chalen anakcuan li Kâcuaß yô chi tenkßânc ke, chan.


Σεις εισθε μαρτυρες μου, λεγει Κυριος, και ο δουλος μου, τον οποιον εξελεξα, δια να μαθητε και να πιστευσητε εις εμε και να εννοησητε οτι εγω αυτος ειμαι προ εμου αλλος Θεος δεν υπηρξεν ουδε θελει υπαρχει μετ' εμε. 	 Lâin li Kâcuaß ninyehoc re chi joßcaßin: —Lâex aj Israel, lâexak li texchßolobânk li yâl nak lâin li tzßakal Dios. Lâex laj cßanjel chicuu. Lâin xinsicßoc êre re nak tênau cuu ut tinêpâb. Têtau ru nak lâin li Kâcuaß. Moco cuanjenak ta chak junak Dios junxil chicuu lâin, chi moco tâcuânk mokon.


Δεν θελει μνημονευθη κοραλλιον, η μαργαριται διοτι η τιμη της σοφιας ειναι υπερτερα των πολυτιμων λιθων. 	 Li châbil naßleb, aßan kßaxal terto xtzßak chiru li châbil pec coral ut chiru li tertôquil pec perla. Li châbil naßleb, aßan kßaxal châbil chiruheb chixjunil li tertôquil pec.


δια να μη αναμιχθητε μετα των εθνων τουτων, των εναπολειφθεντων μεταξυ σας, μηδε να μνημονευητε τα ονοματα των θεων αυτων, μηδε να ομοσητε, μηδε να λατρευσητε αυτους, μηδε να προσκυνησητε αυτους 	 Mêjunaji êrib riqßuineb li tenamit li toj cuanqueb saß êyânk, chi moco têbânu li juramento saß xcßabaß lix dioseb, chi moco têlokßoniheb, chi moco têcuikßib êrib chiruheb.


Ουτω λεγει Κυριος Θελουσι πεσει και οι υποστηριζοντες την Αιγυπτον, και η υπερηφανια της δυναμεως αυτης θελει καταβληθη απο Μιγδωλ μεχρι Συηνης θελουσι πεσει εν αυτη δια μαχαιρας, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Ut quixye ajcuiß li Kâcuaß: —Teßosokß chixjunileb li nequeßtenkßan reheb laj Egipto. Tâisîk xcuanquileb laj Egipto li nequeßxnimobresi cuiß ribeb. Teßcamsîk saß li plêt naticlac chak saß li tenamit Migdol ut tâcuulâk toj Sevene, chan li nimajcual Dios.


Αυτος μαλιστα θελει εισθαι η σωτηρια μου διοτι δεν θελει ελθει ενωπιον αυτου υποκριτης. 	 Mâre xban nak tinâtinak riqßuin tincolekß. ¿Ma târûk ta biß tââtinak riqßuin li Dios junak li incßaß us xnaßleb? ¿Ma incßaß ta biß tâxucuak?


Και εθαψαν τα οστα του Σαουλ και Ιωναθαν του υιου αυτου εν γη Βενιαμιν εν Σηλα, εν τω ταφω του Κεις, του πατρος αυτου και εκαμον παντα οσα προσεταξεν ο βασιλευς. Και μετα ταυτα εξιλεωθη ο Θεος προς την γην. 	 Ut queßxmuk lix bakeleb laj Saúl ut laj Jonatán saß li muklebâl li quimukeß cuiß laj Sis lix yucuaß. Li muklebâl aßan cuan aran Zela saß lix chßochßeb li ralal xcßajol laj Benjamín. Queßxbânu chixjunil li quiyeheß reheb xban li rey David. Ut chirix aßan, li Dios quirosobtesi cuißchic li tenamit joß queßxtzßâma chiru.


Κατεβησαν δε ορνεα επι τα πτωματα, και ο Αβραμ εδιωξεν αυτα. 	 Queßcube chak li soßsol saß xbêneb li camenak xul. Ut laj Abram quixyolesiheb.


Και εαν η πτωσις αυτων ηναι πλουτος του κοσμου και ελαττωσις αυτων πλουτος των εθνων, ποσω μαλλον το πληρωμα αυτων; 	 Xban nak que'xk'et li râtin li Dios eb laj judío, li rusilal li Dios quiq'uehe' reheb chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och'. Reheb raj laj judío li osobtesîc, aban que'xtz'ektâna. Jo'can nak quiq'uehe' reheb li mâcua'eb aj judío. Ut k'axal cui'chic li sahil ch'ôlejil takac'ul nak te'pâbânk lix q'uialeb laj judío ut te'q'uehek' sa' ajl sa' kayânk lâo li ac colbilo.


ουτω δε εφιλοτιμηθην να κηρυττω το ευαγγελιον, ουχι οπου ωνομασθη ο Χριστος, δια να μη οικοδομω επι ξενου θεμελιου 	 Jo'can nak quinq'ue inch'ôl chixyebal resil li Jesucristo bar toj mâji' rabiomeb resil xban nak inc'a' nacuaj c'anjelac sa' li na'ajej ac tiquibanbil cui' c'anjelac junxil.


Ανταπεδωκαν εις εμε κακον αντι καλου στερησιν εις την ψυχην μου. 	 Lâin ninbânu usilal reheb, abanan eb aßan nequeßxbânu mâusilal cue. Cßajoß narahoß inchßôl xbaneb.


Φωνη ακουεται ποιμενων θρηνουντων, διοτι η δοξα αυτων ηφανισθη φωνη βρυχωμενων σκυμνων, διοτι το φρυαγμα του Ιορδανου εταπεινωθη. 	 Eb laj ilol re li tenamit japjôqueb re chi yâbac xban nak xsacheß lix chßinaßusal lix tenamiteb. Chanchan nak nequeßyâbac li ral li cakcoj xban nak li qßuicheß li cuan chire li nimaß Jordán quisacheß ru.


Η Συρια εμπορευετο μετα σου δια το πληθος των εργασιων σου εδιδεν εις τας αγορας σου σμαραγδον, πορφυραν και κεντητα και βυσσον και κοραλλιον και αχατην. 	 Eb laj Edom queßyacoc ajcuiß êriqßuin xban nak cuan nabal cßaßru êre. Queßxjal li cßaßru êre riqßuin li tßicr púrpura, li châbil tßicr lino, li akßej cuan xsahob ru, ut li châbil pec perla, ut coral joß ajcuiß li rubíes.


Και εσφαξε το ολοκαυτωμα και οι υιοι του Ααρων παρεστησαν εις αυτον το αιμα, και ερραντισεν αυτο επι του θυσιαστηριου κυκλω. 	 Chirix aßan quixcamsi li xul li quixqßue chokß xcßatbil mayej. Eb li ralal queßxqßue li quicß re ut laj Aarón quixrachrachi chire li artal chixjun sutam.


Ελαβε λοιπον ο βασιλευς βουλην και εκαμε δυο μοσχους χρυσους, και ειπε προς αυτους, Φθανει εις εσας να αναβαινητε εις Ιερουσαλημ ιδου, οι θεοι σου, Ισραηλ, οιτινες σε ανηγαγον εκ γης Αιγυπτου. 	 Joßcan nak laj Jeroboam quixpatzß xnaßleb riqßuin laj qßuehol naßleb ut quixbânu joß queßxye. Quixqßue chi yîbâc cuib li cuacax oro ut quixye reheb li tenamit: —Lâex aj Israel, nabal sut ac xexcuulac chak Jerusalén chi lokßonînc. Joßcan nak anakcuan arin chic texlokßonînk. Arin cuan lê dios. Aßaneb aßin li xeßisin chak êre saß li naßajej Egipto, chan laj Jeroboam reheb.


Παντες ημεις επλανηθημεν ως προβατα εστραφημεν εκαστος εις την οδον αυτου και ο Κυριος εθεσεν επ' αυτον την ανομιαν παντων ημων. 	 Lâo xkasach kib kajunes saß li mâc. Chanchano li carner li nequeßxchaßchaßi ribeb. Ac kabe kabe xkachap chikajûnkal. Abanan li xtojbal rix li kamâusilal li Kâcuaß Dios quixqßue saß xbên aßan.


Ουτω θελει εισθαι εν τη συντελεια του αιωνος. Θελουσιν εξελθει οι αγγελοι και θελουσιν αποχωρισει τους πονηρους εκ μεσου των δικαιων, 	 Jo'can ajcui' tâuxmânk sa' roso'jic li ruchich'och'. Te'châlk eb li ángel ut a'an tole'isînk reheb li inc'a' useb xna'leb sa' xyânkeb li tîqueb xch'ôl.


Διοτι ηκουσα τον ονειδισμον πολλων φοβος ητο πανταχοθεν οτε συνεβουλευθησαν κατ' εμου εμηχανευθησαν να αφαιρεσωσι την ζωην μου. 	 Nequeßcuabi nak nequeßhashot chinhobbal. Yalak bar ninnumeß xiu xiu cuanquin. Nequeßxchßutub rib ut nequeßxcßûb chi ribileb rib chanru nak tineßxcamsi.


Ομως απεβαλες και κατησχυνας ημας, και δεν εξερχεσαι πλεον μετα των στρατευματων ημων. 	 Abanan anakcuan lâat xoâcanab kajunes ut xacßut kaxutân. Incßaß chic nocoâcuochbeni nak nocopletic riqßuineb li xicß nequeßiloc ke.


Ειπε δε ο Ιωσηφ προς τους αδελφους αυτου και προς τον οικον του πατρος αυτου, Εγω θελω αναβη και θελω απαγγειλει προς τον Φαραω και ειπει προς αυτον, Οι αδελφοι μου και ο οικος του πατρος μου, οιτινες ησαν εν τη γη Χανααν, ηλθον προς εμε 	 Ut laj José quixye reheb li ras joß eb ajcuiß reheb li rechßalal, —Lâin xic cue chixyebal re laj faraón nak ac xeßcßulun lin yucuaß cuiqßuin joß eb li cuas ut joß eb ajcuiß li kechßalal li xeßcuan chak Canaán.


Ουτοι ησαν εκ των υιων του Γαδ, αρχηγοι του στρατευματος, εις ο μικροτερος επι εκατον, και ο μεγαλητερος επι χιλιους. 	 Aßaneb aßin li queßtaklan saß xbêneb lix soldado li ralal xcßajol laj Gad. Li incßaß mas cau rib chi pletic nataklan saß xbên jun ciento chi soldado ut li kßaxal cau rib chi pletic nataklan saß xbên jun mil chi soldado.


δια να αγαπας Κυριον τον Θεον σου, δια να υπακουης εις την φωνην αυτου, και δια να ησαι προσηλωμενος εις αυτον διοτι τουτο ειναι η ζωη σου και η μακροτης των ημερων σου δια να κατοικης επι της γης, την οποιαν ωμοσεν ο Κυριος προς τους πατερας σου, προς τον Αβρααμ, προς τον Ισαακ και προς τον Ιακωβ, να δωση εις αυτους. 	 Têra taxak li Kâcuaß lê Dios ut têbânu taxak li cßaßru naxye aßan. Tîcak taxak lê chßôl chiru ut mêjal taxak êcßaßux. Li Kâcuaß tâqßuehok re lê yußam re nak najt texcuânk saß li naßajej li quixyechißi riqßuin juramento reheb lê xeßtônil yucuaß, laj Abraham, laj Isaac ut laj Jacob, chan laj Moisés.


Και οστις ανθρωπος εκ του οικου Ισραηλ η εκ των ξενων των παροικουντων μεταξυ σας φαγη οιονδηποτε αιμα, θελω στησει το προσωπον μου εναντιον εκεινης της ψυχης ητις τρωγει το αιμα, και θελω εξολοθρευσει αυτην εκ μεσου του λαου αυτης 	 Cui junak aj Israel, malaj ut junak jalan xtenamit cuânk saß êyânk, tixtiu li quicß, lâin tinjoskßokß riqßuin ut tincuisi aßan saß êyânk lâex aj Israel.


Και εκλινε την καρδιαν παντων των ανδρων Ιουδα ως ενος ανθρωπου και απεστειλαν προς τον βασιλεα, λεγοντες, Επιστρεψον συ και παντες οι δουλοι σου. 	 Ut queßxcßul xchßôl li cßaßru quitaklâc xyebal reheb xban laj David. Ut chixjunileb li cuanqueb Judá junajeb xchßôl nak queßxtakla resil nak laj David tâsukßîk rochbeneb chixjunileb li nequeßcßanjelac chiru.


σεις οι ευφραινομενοι εις μηδαμινα, οι λεγοντες, Δεν απεκτησαμεν εις εαυτους δοξαν δια της δυναμεως ημων; 	 Lâex nasahoß saß êchßôl riqßuin li mâcßaß na-oc cuiß ut nequeye: ¿Ma incßaß ta biß cau kib kajunes? chanquex.Cheqßuehak retal lâex aj Israel. Li Kâcuaß, li nimajcual Dios, naxye chi joßcaßin: —Lâin tintakla jun li tenamit chi numtâc saß êbên. Eb aßan teßrahobtesînk êre lâex li cuanquex toj saß li naßajej Hamat li cuan saß li norte ut toj chire li haß li cuan saß li sur, chan li Kâcuaß.


Και ο Πιλατος αποκριθεις παλιν, ειπε προς αυτους Τι λοιπον θελετε να καμω τουτον, τον οποιον λεγετε βασιλεα των Ιουδαιων; 	 Ut laj Pilato quixpatz' cui'chic reheb: -¿C'a'ru nequeye? ¿C'a'ru têraj tinbânu riq'uin lix reyeb laj judío?-


Περι της οποιας σωτηριας εξεζητησαν και εξηρευνησαν οι προφηται οι προφητευσαντες περι της χαριτος, ητις εμελλε να ελθη εις εσας 	 Eb li profeta junxilaj que'xch'olob chak xyâlal li usilal a'in q'uebil êre. Que'xtz'il rix ut que'patz'oc chirix li colba-ib a'in.


Δεν εχουσι γνωσιν παντες οι εργαζομενοι την ανομιαν, οι κατατρωγοντες τον λαον μου ως βρωσιν αρτου; τον Κυριον δεν επεκαλεσθησαν. 	 ¿Ma incßaß nequeßxtau xyâlal? chan li Kâcuaß. ¿Ma mâcßaß xnaßleb li nequeßxbânu li mâusilal? Nequeßxrahobtesi li cualal incßajol ut mâcßaß nequeßraj re chi moco niquineßxcßoxla lâin, chan li Kâcuaß.


Αποδοτε εις τον Κυριον την δοξαν του ονοματος αυτου προσκυνησατε τον Κυριον εν τω μεγαλοπρεπει αγιαστηριω αυτου. 	 Chelokßoni li Kâcuaß xban nak kßaxal lokß lix cßabaß. Chelokßoni saß lix santil naßaj.


τα οποια ειναι σκια των μελλοντων, το σωμα ομως ειναι του Χριστου. 	 Chixjunil li c'a'ru que'xbânu, a'an yal retalil li c'a'ru tâc'ulmânk. Abanan, nak quic'ulun li Cristo, quitz'akloc ru li c'a'ru que'xbânu eb a'an.


Και επιασε τον δρακοντα, τον οφιν τον αρχαιον, οστις ειναι Διαβολος και Σατανας, και εδεσεν αυτον χιλια ετη, 	 Quixchap li dragón. A'an li c'anti' li ac cuan ajcui' chak najter. A'an laj tza. Satanás nayeman re. Nak quixchap, quixbac' ut quixcanab chi bac'bo chiru jun mil chihab.


Και εζησεν ο Μαθουσαλα εκατον ογδοηκοντα επτα ετη, και εγεννησε τον Λαμεχ 	 Jun ciento riqßuin cuukub roßcßâl chihab cuan re laj Matusalén nak quiyoßla laj Lamec li ralal.


Και στητε εν τω αγιαστηριω κατα τας διαιρεσεις των οικων των πατριων υπερ των αδελφων σας των υιων του λαου, και κατα την διαιρεσιν των οικων των πατριων των Λευιτων. 	 Tex-oc saß lê cßanjel saß li templo aß yal cßaßru lê cßanjel chi jûnkal. Cuânkeb aj levita teßtenkßânk re li jûnk chßûtal chi aj Israel.


Αλλ' αφου εβιασαν αυτον τοσον ωστε ησχυνετο, ειπεν, Αποστειλατε. Απεστειλαν λοιπον πεντηκοντα ανδρας και εζητησαν τρεις ημερας, πλην δεν ευρηκαν αυτον. 	 Queßxpuersi laj Eliseo toj retal quixcanabeb chi xic chixsicßbal li profeta Elías. Eb li lajêb roxcßâl chi profeta queßcôeb chixsicßbal. Oxib cutan queßxsicß, abanan mâ bar queßxtau.


κυματα αγρια θαλασσης επαφριζοντα τας ιδιας αυτων αισχυνας, αστερες πλανηται, δια τους οποιους το ζοφερον σκοτος ειναι τετηρημενον εις τον αιωνα. 	 Nak na-el chak xcuokx li palau xban xcacuil rok li ha', nalemeb rib chire li ha' lix tz'ajnil li ha'. Jo'can ajcui' lix xutâneb laj balak' xban li mâusilal li neque'xbânu. Chanchaneb li chahim li yal naxbeni rib yalak bar chiru choxa. Eb li cuînk a'in ac xakabanbileb chi xic chi junaj cua toj sa' xchamal ut xk'ojyînal li tojba mâc.


Και θελει λαβει ο ιερευς απο του αιματος της περι αμαρτιας προσφορας δια του δακτυλου αυτου, και βαλει επι τα κερατα του θυσιαστηριου του ολοκαυτωματος και θελει χυσει το αιμα αυτου εις την βασιν του θυσιαστηριου του ολοκαυτωματος. 	 Chirix aßan, laj tij tixcßam caßchßinak li quicß ut riqßuin rußuj rukß tixqßue saß xbêneb li xucub li cuanqueb saß li artal li nacßateß cuiß li mayej. Ut li tâelaßânk tixhoy saß xtôn li artal.


Αληθως σας λεγω, Οπου αν κηρυχθη το ευαγγελιον τουτο εις ολον τον κοσμον, και εκεινο το οποιον επραξεν αυτη θελει λαληθη εις μνημοσυνον αυτης. 	 Relic chi yâl tinye êre nak tâyemânk resil li colba-ib yalak bar, tâyemânk ajcui' resil li c'a'ru xbânu li ixk a'in re xjulticanquil a'an, chan.


Και επεβιβασαν την κιβωτον του Θεου επι νεας αμαξης εκ του οικου Αβιναδαβ ωδηγησαν δε την αμαξαν ο Ουζα και Αχιω. 	 Queßrisi li Lokßlaj Câx saß rochoch laj Abinadab ut queßxqßue saß xbên jun li carrêt toj acß. Laj Uza ut laj Ahío yôqueb chi beresînc re li carrêt.


Και εκαλεσεν ο Αβρααμ το ονομα του τοπου εκεινου Ιεοβα-ιρε ως λεγεται και την σημερον, Εν τω ορει ο Κυριος θελει εμφανισθη. 	 Ut laj Abraham quixqßue chokß xcßabaß li naßajej aßan, “Li Kâcuaß Dios naxqßue chak li cßaßru napaltoc ke.” Ut chalen anakcuan nayeman, “Saß lix tzûl li Kâcuaß Dios naqßueheß li cßaßru na-ajman ru”.


και ειπατε, Ουτω λεγει ο βασιλευς Βαλετε τουτον εις την φυλακην και τρεφετε αυτον με αρτον θλιψεως και με υδωρ θλιψεως, εωσου επιστρεψω εν ειρηνη. 	 Ut têye reheb nak lâin xinye nak teßxqßue saß tzßalam ut junes caxlan cua ut haß teßxqßue re toj retal tinsukßîk chak lâin chi sa saß inchßôl, chan.


Και εκοιμηθη ο Ιωθαμ μετα των πατερων αυτου, και εθαψαν αυτον εν πολει Δαβιδ εβασιλευσε δε αντ' αυτου Αχαζ ο υιος αυτου. 	 Laj Jotam quicam ut quimukeß saß li naßajej li queßmukeß cuiß lix xeßtônil yucuaß saß lix tenamit laj David. Ut aß chic laj Acaz li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Και ελαβεν ο Αβδε-μελεχ τους ανθρωπους μεθ' εαυτου, και εισηλθεν εις την οικιαν του βασιλεως υπο το θησαυροφυλακιον, και εκειθεν ελαβε παλαια ρακη και παλαια σεσηποτα αποφορια και κατεβιβασεν αυτα δια σχοινιων εις τον λακκον προς τον Ιερεμιαν. 	 Quixcßameb li cuînk laj Ebed-melec ut qui-oc saß rochoch li rey. Quinumeß rubel li naßajej li naxocman cuiß li cßaßru terto xtzßak. Ut quixxoc chak li kßel tßicr ut quixbacß riqßuin cßâm ut quixcubsi saß li jul re laj Jeremías.


Επειδη το αδυνατον εις τον νομον, καθοτι ητο ανισχυρος δια της σαρκος, ο Θεος πεμψας τον εαυτου Υιον με ομοιωμα σαρκος αμαρτιας και περι αμαρτιας, κατεκρινε την αμαρτιαν εν τη σαρκι, 	 Li najter chak'rab inc'a' naru toxcol chiru li mâc ut li câmc. Mâc'a' xcuanquil re kacolbal xban nak inc'a' nocoru chixbânunquil li naxye. Inc'a' nocoru chixbânunquil li naxye xban nak chalen chak sa' kayo'lajic lâo aj mâc. Aban li Dios xoxcol chiru li mâc. Quixtakla chak li Jesucristo li Ralal chi tz'ejcualoc' sa' ruchich'och'. Li Kâcua' Jesucristo quixmayeja rib re xsachbal xcuanquil li mâc.


Διδασκαλε, ποια εντολη ειναι μεγαλη εν τω νομω; 	 -At tzolonel, chan re li Jesús, ¿Bar cuan li chak'rab li k'axal nim xcuanquil?-


δια να κληρονομησωσι το υπολοιπον του Εδωμ και παντα τα εθνη, επι τα οποια καλειται το ονομα μου, λεγει Κυριος, ο ποιων ταυτα. 	 Ut eb lin tenamit Israel teßnumtâk cuißchic saß xbêneb laj Edom. Ut teßrêchani cuißchic li naßajej li ac qßuebil reheb junxil inban lâin, chan li Kâcuaß. Ut li Kâcuaß li quiyehoc re aßin, aßan li tâbânûnk re.


Επειδη βλεπετε την προσκλησιν σας, αδελφοι, οτι εισθε ου πολλοι σοφοι κατα σαρκα, ου πολλοι δυνατοι, ου πολλοι ευγενεις. 	 Ex hermân, cheq'ue retal chanru cuanquex nak quisiq'ue' êru xban li Dios. Moco nabalex ta cuan êna'leb jo' xna'leb li ruchich'och'. Moco nabalex ta li cuan êlok'al ut inc'a' nabaleb sa' êyânk cuanqueb xcuanquil sa' xc'aba'eb lix na' xyucua'.


και εμεγαλυνθη εως του στρατευματος του ουρανου και ερριψεν εις την γην μερος εκ της στρατιας και εκ των αστερων και κατεπατησεν αυτα 	 Ut kßaxal cuißchic quiniman xcuanquil toj retal quipletic riqßuineb li ralal xcßajol li Dios ut quixsacheb laj cßamol be chiruheb.


Και επαταξεν αυτους ο βασιλευς της Βαβυλωνος και εθανατωσεν αυτους εν Ριβλα, εν τη γη Αιμαθ. Ουτω μετωκισθη ο Ιουδας απο της γης αυτου. 	 Laj Nabucodonosor, lix reyeb laj Babilonia, quixtakla xcamsinquileb aran Ribla, li cuan saß xcuênt Hamat. Joßcaßin nak eb laj Judá queßisîc saß lix tenamiteb ut queßcßameß chi prêxil.


Και οσα πρεπει να εξαγορασθωσιν απο ηλικιας ενος μηνος, θελουσιν εξαγοραζεσθαι κατα την εκτιμησιν σου, δια πεντε σικλους αργυριου, κατα τον σικλον τον αγιον, οστις ειναι εικοσι γερα. 	 Nak ac xbânu jun po tento teßxtoj rix. Lix tzßak, aßan ôb chi tumin plata, joß nequeßbisoc saß li tabernáculo.


Εγραψε δε ο Ιερεμιας εν ενι βιβλιω παντα τα κακα, τα οποια εμελλον να ελθωσιν επι την Βαβυλωνα, παντας τους λογους τουτους τους γεγραμμενους κατα της Βαβυλωνος. 	 Li profeta Jeremías quixtzßîba saß jun li botbil hu li raylal li tixcßul eb laj Babilonia, joß ajcuiß lix tenamiteb.


Και εδωκαν αυτα εις την χειρα των ποιουντων τα εργα, των επιστατουντων εν τω οικω του Κυριου οι δε ποιουντες τα εργα, τα οποια ειργαζοντο εν τω οικω του Κυριου, παρεδωκαν αυτο δια να επισκευασωσι και να επιδιορθωσωσι τον οικον 	 Ut chirix aßan queßxkßaxtesi li tumin reheb li xakabanbileb chixjolominquil li cßanjel re xyîbanquil li templo re nak teßxtoj li yôqueb chi cßanjelac.


Και οι στρατοπεδευοντες πλησιον αυτου θελουσιν εισθαι η φυλη Ασηρ και ο αρχων των υιων Ασηρ θελει εισθαι Φαγαιηλ ο υιος του Οχραν 	 Chixcßatk lix naßajeb laj Dan teßxyîb lix muhebâleb li ralal xcßajol laj Aser. Ut laj Pagiel li ralal laj Ocrán, aßan li tâcßamok be chiruheb.


Και εκαμον ο Αβια και ο λαος αυτου εις αυτους σφαγην μεγαλην και επεσαν τραυματιαι εκ του Ισραηλ πεντακοσιαι χιλιαδες ανδρων εκλεκτων. 	 Eb laj Judá queßnumta saß xbêneb laj Israel ut queßxcamsiheb ôb ciento mil li soldado li sicßbileb ru.


το Αερμων ονομαζουσιν οι Σιδωνιοι Σιριων, οι δε Αμορραιοι ονομαζουσιν αυτο Σενειρ 	 (Eb laj Sidón nequeßxye Sirión re li naßajej Hermón ut eb laj amorreo nequeßxye Senir re.)


και θελω καμει επ' αυτους μεγαλην εκδικησιν εν ελεγμοις θυμου και θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος, οταν εκτελεσω την εκδικησιν μου επ' αυτους. 	 Lâin tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb ut tinqßue rêkaj reheb aßan li mâusilal queßxbânu. Eb aßan teßrecßa xrahil lin joskßil. Ut riqßuin aßan teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß.—


ημεις εκ του Θεου ειμεθα οστις γνωριζει τον Θεον ακουει ημας οστις δεν ειναι εκ του Θεου δεν ακουει ημας. Εκ τουτου γνωριζομεν το πνευμα της αληθειας και το πνευμα της πλανης. 	 Abanan lâo ralal xc'ajol li Dios. Ut eb li neque'pâban re li Dios nocoe'rabi. Ut eb li inc'a' neque'pâban re li Dios inc'a' neque'raj kabinquil. Riq'uin a'an nac'utun ani cuan li Santil Musik'ej riq'uin ut ani cuan xmusik' laj balak' riq'uin.


Και ελαβες τα σκευη της λαμπροτητος σου, τα εκ του χρυσιου μου και τα εκ του αργυριου μου, τα οποια εδωκα εις σε, και εκαμες εις σεαυτην εικονας αρσενικας και εξεπορνευθης με αυτας 	 Cachap ajcuiß li châbil oro ut plata li quinqßue chokß xsahob âcuu. Ut cayîbeb lâ dios cuînk ut calokßoniheb. Riqßuineb aßan camux ru lâ sumlajic.


και εγω θελω φερει ολιγον αρτον, και στηριξατε την καρδιαν σας επειτα θελετε παρελθει επειδη δια τουτο επερασατε προς τον δουλον σας οι δε ειπον, Καμε ουτω, καθως ειπας. 	 Xban nak xexcßulun cuiqßuin, tincßam chak caßchßinak lê tzacaêmk re nak sahak saß lê chßôl nak texxic, chan laj Abraham. Ut eb aßan queßchakßoc ut queßxye re: —Us, bantiox âcue.


Και μεθ' ημερας οκτω παλιν ησαν εσω οι μαθηται αυτου και Θωμας μετ' αυτων. Ερχεται ο Ιησους, ενω αι θυραι ησαν κεκλεισμεναι, και εσταθη εις το μεσον και ειπεν Ειρηνη υμιν. 	 Ac xnume' chic cuukub cutan nak que'xch'utub cui'chic ribeb lix tzolom li Jesús. Laj Tomás cuan sa' xyânkeb. Tz'aptz'ôqueb lix puertil li cab chi us. Nak que'ril ac xakâmil li Jesús chiruheb ut quixye reheb: -Chicuânk taxak li tuktûquil usilal êriq'uin, chan.


Και οταν εξαποστειλης αυτον ελευθερον απο σου, δεν θελεις εξαποστειλει αυτον κενον 	 Ut nak tâêlk êriqßuin, mêtakla chi mâcßaß cuan re.


ειναι προσκεκολλημεναι η μια μετα της αλλης συνεχονται ουτως, ωστε δεν δυνανται να αποσπασθωσιν. 	 Letzbil chi us chi ribil rib ut natzololnac ut junaj ru. Ut mâ ani naru najachoc re li rix chi ribil.


Και ηλθεν ο Θεος εις τον Βαλααμ και ειπε, Τι θελουσιν οι ανθρωποι ουτοι μετα σου; 	 Ut li Dios quixcßutbesi rib chiru laj Balaam ut quixye re: —¿Aniheb li cuînk li cuanqueb âcuiqßuin? chan.


Δεν θελεις τρομαξει απο προσωπου αυτων διοτι Κυριος ο Θεος σου ειναι εν μεσω σου, Θεος μεγας και φοβερος. 	 Mexxucuac chiruheb xban nak li Kâcuaß lê Dios li cuan êriqßuin, aßan li kßaxal nim xcuanquil chêtenkßanquil.


Εκραξαν οι δικαιοι, και ο Κυριος εισηκουσε, και εκ πασων των θλιψεων αυτων ελευθερωσεν αυτους. 	 Eb li tîqueb xchßôl nequeßxyâba xcßabaß li Kâcuaß ut aßan narabi li cßaßru nequeßxtzßâma chiru. Ut aßan nacoloc reheb chiru li raylal.


Καθως εις το υδωρ ανταποκρινεται προσωπον εις προσωπον, ουτω καρδια ανθρωπου εις ανθρωπον. 	 Joß nak nakil li xnakß ku saß li haß, joßcan ajcuiß nak nakaqßue retal kacßaßux riqßuin jalan.


Και οι υιοι του Χεβρων, Κορε και Θαπφουα και Ρεκεμ και Σεμα. 	 Eb li ralal laj Hebrón, aßaneb aßin: laj Coré, laj Tapúa, laj Requem, ut laj Sema.


Δια της δυναμεως αυτου δεσποζει εις τον αιωνα οι οφθαλμοι αυτου επιβλεπουσιν επι τα εθνη οι αποσταται ας μη υψονωσιν εαυτους. Διαψαλμα. 	 Riqßuin xnimal lix cuanquilal nataklan chi junelic ut aßan naxnau li cßaßru yôqueb chixbânunquil li tenamit. Ut incßaß teßqßuehekß xcuanquil li nequeßkßetoc râtin li Dios.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων, λεγων, Ο λαος ουτος λεγουσιν, Ο καιρος δεν ηλθεν, ο καιρος να οικοδομηθη ο οικος του Κυριου. 	 Aßan aßin li quixye li nimajcual Dios re laj Hageo: —Li tenamit aßin nequeßxye nak toj mâjiß nacuulac xkßehil nak teßxyîb cuißchic lin templo, chan.


Ζητησατε εν τω βιβλιω του Κυριου και αναγνωσατε ουδεν εκ τουτων θελει λειψει, ουδεν θελει εισθαι χωρις του συντροφου αυτου διοτι αυτο το στομα του Κυριου προσεταξε, και αυτο το πνευμα αυτου συνηγαγε ταυτα. 	 Sicßomak saß li hu li tzßîbanbil cuiß li cßaßru quixye li Dios ut têril xsaß re nak têqßue retal ma cuan junak quipaltoß. Eb li xul aßin queßcuan saß li naßajej aßan joß quixye li Dios. Junjûnk tux ut junjûnk tzoß xban nak lix musikß, aßan li quichßutuban reheb.Aß li Kâcuaß, aßan li quiqßuehoc reheb saß xnaßajeb li junjûnk. Aßan quisicßoc re lix naßajeb. Ut aran teßcuânk junelic kße cutan.


Οι μισουντες το καλον και αγαπωντες το κακον, οι αποσπωντες το δερμα αυτων επανωθεν αυτων και την σαρκα αυτων απο των οστων αυτων, 	 Lâex nequera li incßaß us ut nequetzßektâna li us. Lâex nequexrahobtesin reheb lin tenamit. Chanchan nak nequerisi lix tzßûmaleb chiru lix tibeleb ut nequerisi lix tibeleb chiru lix bakeleb nak nequerahobtesiheb.


Μονον γνωρισον την ανομιαν σου, οτι ημαρτησας εις Κυριον τον Θεον σου, και διηρεσας τας οδους σου εις τους ξενους υποκατω παντος πρασινου δενδρου, και δεν υπηκουσατε εις την φωνην μου, λεγει Κυριος. 	 Caßaj cuiß têqßue retal nak xexmâcob chicuu lâin li Kâcuaß lê Dios ut têpatzß êcuybal. Xekßet li cuâtin. Xelokßoniheb li jalanil dios rubeleb li nînki cheß. Ut incßaß xebânu li cßaßru xinye êre, chan li Dios.


Θελω ανοιξει ποταμους εν υψηλοις τοποις και πηγας εν μεσω των κοιλαδων θελω καμει την ερημον λιμνας υδατων και την ξηραν γην πηγας υδατων. 	 Lâin tinqßueheb chi bêc rok li nimaß saß eb li tzûl. Ut tinqßueheb li yußam haß saß li ru takßa. Li chaki chßochß tinsukßisi chokß xnaßaj haß. Saß li chaki chßochß tâêlk li yußam haß.


τους νεους αυτων κατεφαγε πυρ, και αι παρθενοι αυτων δεν ενυμφευθησαν 	 Queßcamsîc li sâj cuînk saß li plêt ut eb li tukß ixk queßcana chi mâ ani chic teßsumlâk cuiß.


Και ησαν τα κτηνη αυτου επτακισχιλια προβατα και τρισχιλιαι καμηλοι και πεντακοσια ζευγη βοων και πεντακοσιαι ονοι και πληθος πολυ υπηρετων και ητο ο ανθρωπος εκεινος ο μεγαλητερος παντων των κατοικων της Ανατολης. 	 Laj Job kßaxal nabal cßaßru re cuan. Cuukub mil lix carner ut oxib mil lix camello, ôb ciento sumal lix bôyx ut ôb ciento lix bûr. Kßaxal nabaleb lix môs. Laj Job, aßan li kßaxal biom saß chixjunil li naßajej li cuan saß li oriente.


Αλλα συ, Κυριε Θεε, ενεργησον μετ' εμου δια το ονομα σου επειδη ειναι αγαθον το ελεος σου, λυτρωσον με. 	 At Kâcuaß, at inDios, chinâtenkßa taxak joß xaye cue. Ut chinâcol riqßuin xnimal lâ cuuxtân.


και τα παραπετασματα της αυλης και το καταπετασμα της θυρας της αυλης, τα οποια ειναι δια την σκηνην και δια το θυσιαστηριον κυκλω, και τα σχοινια αυτης δια πασας τας υπηρεσιας αυτων. 	 Aßaneb ajcuiß li teßilok re li tßicr li cuan saß li nebâl li cuan chi xjun sutam li tabernáculo ut teßilok re li artal, joß ajcuiß li tßicr li cuan saß li oquebâl re li nebâl, joß eb ajcuiß li cßam ut chixjunil li cßaßak re ru li tâcßanjelak saß li cßanjel aßan.


Ιδου, εν τω καιρω εκεινω θελω αφανισει παντας τους καταθλιβοντας σε και θελω σωσει την χωλαινουσαν και συναξει την εξωσμενην και θελω καταστησει αυτους επαινον και δοξαν εν παντι τοπω της αισχυνης αυτων. 	 Saß eb li cutan aßan lâin tinqßueheb chixtojbaleb xmâc li queßrahobtesin êre. Abanan lâex texincol ut texincßam cuißchic saß lê naßaj, lâex li quecßul raylal ut quex-isîc saß lê tenamit. Ut tâqßuehekß cuißchic lê lokßal ut naßnôk chic êru yalak bar saß ruchichßochß.Saß eb li cutan aßan, lâin texinchßutub ut texincßam cuißchic saß lê naßaj ut tinqßue cuißchic lê lokßal ut naßnôk chic êru yalak bar saß ruchichßochß. Ut tinqßue cuißchic li cßaßru êre ut sa chic texcuânk, chan li Kâcuaß.


Επικαταρατος ο ποιων το εργον του Κυριου αμελως και επικαταρατος ο αποσυρων την μαχαιραν αυτου απο αιματος. 	 (Tzßektânanbilakeb li incßaß nequeßxqßue xchßôl chixbânunquil lix cßanjel li Dios. Tzßektânanbilakeb li incßaß teßoquênk chi camsînc nak taklanbileb xban li Kâcuaß.)


Διοτι αι εξουσιαι αυτων ειναι εν τω στοματι αυτων, επειδη αι ουραι αυτων ειναι ομοιαι με οφεις, εχουσαι κεφαλας, και με αυτας βλαπτουσι. 	 Sa' reheb cuanqueb xmay ut cuanqueb ajcui' sa' ru'ujeb xye. Lix yeheb chanchan xjolomeb li c'anti' ut riq'uin a'an neque'xrahobtesiheb li cristian.


Υπηρξεν επι των ημερων Ηρωδου, του βασιλεως της Ιουδαιας, ιερευς τις το ονομα Ζαχαριας εκ της εφημεριας Αβια, και η γυνη αυτου ητο εκ των θυγατερων του Ααρων, και το ονομα αυτης Ελισαβετ. 	 Sa' eb li cutan nak quicuan chok' rey laj Herodes aran Judea, quicuan jun laj tij aj Zacarías xc'aba'. A'an xcomoneb li ralal xc'ajol laj Abías. Li rixakil xElisabet xc'aba'. A'an xcomoneb li ralal xc'ajol laj Aarón.