αποσυρθητε απο της οδου, εκκλινατε απο της τριβου, σηκωσατε απ' εμπροσθεν ημων τον Αγιον του Ισραηλ. 	 Elenkex chiku. Canabomak xbânunquil li us li yôquex chixbânunquil. Incßaß chic nakaj rabinquil li cßaßru nequeye chirix li kaDios santo, lâo aj Israel, chanqueb.


Ησαν δε εν Αντιοχεια εν τη υπαρχουση εκκλησια προφηται τινες και διδασκαλοι, ο Βαρναβας και Συμεων ο καλουμενος Νιγερ, και Λουκιος ο Κυρηναιος, και Μαναην ο συνανατραφεις μετα του Ηρωδου του τετραρχου, και ο Σαυλος. 	 Sa' xyânkeb laj pâbanel aran Antioquía cuanqueb profeta ut cuanqueb aj tzolonel. A'aneb a'in: laj Bernabé, laj Simón li neque'xye Niger re, laj Lucio Cirene xtenamit, laj Manaén li quiq'uiresîc riq'uin laj Herodes li acuabej, ut laj Saulo.


Και οι υιοι του Συμεων, Ιεμουηλ και Ιαμειν και Αωδ και Ιαχειν και Σωαρ και Σαουλ, υιος Χανανιτιδος. 	 Ut aßaneb aßin lix cßabaßeb li ralal laj Simeón: laj Jemuel, laj Jamín, laj Ohad, laj Jaquín, laj Zohar, ut quicuan jun chic li ralal riqßuin jun ixk aj cananea. Aj Saúl xcßabaß li ralal li quicuan.


Απεκριθη ο Ιησους Δεν ειναι δωδεκα αι ωραι της ημερας; εαν τις περιπατη εν τη ημερα, δεν προσκοπτει, διοτι βλεπει το φως του κοσμου τουτου 	 Li Jesús quixye reheb: -¿Ma inc'a' ta bi' cablaju ôr ru li jun cutan? Li ani nabêc chi cutan inc'a' naxtich rib xban nak cutan.


Και εστρεψεν ο Ιησους, και πας ο Ισραηλ μετ' αυτου εις Δεβειρ και επολεμουν αυτην 	 Chirix chic aßan laj Josué rochbeneb lix soldados queßcôeb saß li tenamit Debir ut queßpletic riqßuineb aßan.


Και καθως ο Ιουδει ανεγινωσκε τρεις και τεσσαρας σελιδας, εκεινος εκοπτεν αυτο δια του μαχαιριδιου του γραμματεως και ερριπτεν εις το πυρ το επι της εστιας, εωσου κατηναλωθη απας ο τομος εν τω πυρι τω επι της εστιας. 	 Nak yô chirilbal xsaß li hu laj Jehudí, li rey quixchap li ac xril ut quixset chi chßîchß ut quixcut saß xam. Quixbânu chi joßcan toj retal quixchoy xcßatbal chixjunil li hu nak ac xeßrabi li cßaßru naxye.


Οι υιοι του Σεμαια, Γοθνι και Ραφαηλ και Ωβηδ και Ελζαβαδ, των οποιων οι αδελφοι ησαν ισχυροι, ο Ελιου, και ο Σεμαχιας. 	 Eb li ralal laj Semaías, aßaneb aßin: laj Otni, laj Rafael, laj Obed, laj Elzabad, laj Eliú, ut laj Samaquías. Aßaneb cauheb rib.


και Ισμαια ο Γαβαωνιτης, ισχυρος μεταξυ των τριακοντα και επι των τριακοντα και Ιερεμιας και Ιααζιηλ και Ιωαναν και Ιωζαβαδ ο Γεδηρωθιτης, 	 laj Ismaías, Gabaón xtenamit, li kßaxal cau xchßôl chi pletic saß xyânkeb li lajêb xcaßcßâl li nequeßtaklan saß xbêneb li soldado; laj Jeremías; laj Jahaziel, laj Johanán; laj Jozabad, Geder xtenamit;


και Ιακωβον τον του Ζεβεδαιου και Ιωαννην τον αδελφον του Ιακωβου και επωνομασεν αυτους Βοανεργες, το οποιον σημαινει Υιοι βροντης 	 ut laj Jacobo ut laj Juan. Lix yucua'eb a'an, a'an laj Zebedeo. Aj Boanerges quiq'uehe' chok' xc'aba'eb xban li Jesús. Li c'aba'ej a'an naraj naxye "Ralaleb li Câk".


Εκεινος δε λεγει προς αυτους Εγω ειμαι μη φοβεισθε. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Lâin. Mexxucuac, chan.


Δεν θελεις προσφερει το αιμα της θυσιας μου με αρτον ενζυμον ουδε θελει μενει το παχος της εορτης μου εως πρωι. 	 Nak têmayeja li xul, incßaß têqßue li quicß riqßuin li caxlan cua cuan xchßamal. Chi moco li xêb târûk têcanab chokß re cuulaj.


Και ελαλησεν ο Μωυσης προς πασαν την συναγωγην των υιων Ισραηλ, λεγων, τουτο ειναι το πραγμα το οποιον ο Κυριος προσεταξε, λεγων, 	 Laj Moisés quiâtinac riqßuineb li ralal xcßajol laj Israel ut quixye reheb: —Aßan aßin li cßaßru xye li Kâcuaß re takabânu.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος, ο ποιησας τους ουρανους αυτος ο Θεος, ο πλασας την γην και ποιησας αυτην οστις αυτος εστερεωσεν αυτην, εκτισεν αυτην ουχι ματαιως αλλ' επλασεν αυτην δια να κατοικηται Εγω ειμαι ο Κυριος και δεν υπαρχει αλλος. 	 Li Kâcuaß li quiyîban re li choxa, aßan li Kâcuaß li tzßakal Dios. Aßan li quixakaban re li ruchichßochß saß xnaßaj. Aßan incßaß quixyîb li ruchichßochß re nak tâcuânk chi mâcßaß cuânk chi saß. Quixyîb ban re nak cuânk xnaßajeb li cristian. Aßan li quiyehoc re: —Lâin li Kâcuaß Dios. Mâcßaß chic junak dios chicuu lâin.


Μηπως εχει μετα σου συγκοινωνιαν ο θρονος της ανομιας, οστις μηχαναται αδικιαν αντι νομου; 	 Lâat incßaß tâcßam âcuib saß usilal riqßuineb laj rakol âtin li incßaß nequeßrakoc âtin saß tîquilal xban nak lâat incßaß nacuulac châcuu lix naßlebeb.


Και συνεπληρωθησαν δι' αυτον τεσσαρακοντα ημεραι διοτι ουτω συμπληρουνται αι ημεραι της βαλσαμωσεως και επενθησαν αυτον οι Αιγυπτιοι εβδομηκοντα ημερας. 	 Caßcßâl cutan tzßakal queßxban cuiß li camenak. Ut eb laj Egipto lajêb xcâcßâl cutan queßrahoß saß xchßôl xban xcamic laj Jacob.


Ουτως ηφανισεν ο Ιηου τον Βααλ εκ του Ισραηλ. 	 Joßcaßin nak laj Jehú quixsach ru li yîbanbil dios Baal aran Israel.


Και ειπεν ο Θεος, Τουτο ειναι το σημειον της διαθηκης, την οποιαν εγω καμνω μεταξυ εμου και υμων και παντος εμψυχου ζωου το οποιον ειναι με σας, εις γενεας αιωνιους 	 Lâin tinqßue jun retalil li contrato li tinbânu êriqßuin ut riqßuineb lê ralal êcßajol joß ajcuiß riqßuineb chixjunileb li xul.


Και εκαμον οι υιοι Ισραηλ κατα παντα οσα προσεταξε Κυριος εις τον Μωυσην ουτως εστρατοπεδευσαν κατα τας σημαιας αυτων και ουτως εσηκωθησαν εκαστος κατα τας συγγενειας αυτου, κατα τους οικους των πατερων αυτου. 	 Eb laj Israel queßxbânu joß quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß. Queßxyîb lix muhebâleb ut queßxxakab xbandêreb joß quiyeheß reheb. Ut queßbêc chi chßûtal, aß yal chanru xqßuial li ralal xcßajol lix yucuaßeb.


Δεν επρεπε να εισελθης εις την πυλην του λαου μου εν τη ημερα της συμφορας αυτων, ουδε να θεωρης και συ την θλιψιν αυτων εν τη ημερα της συμφορας αυτων, ουδε να επιβαλης χειρα επι την περιουσιαν αυτων εν τη ημερα της συμφορας αυτων, 	 Incßaß raj xex-oc Jerusalén saß xtenamiteb li cualal incßajol saß eb li cutan nak yôqueb chixcßulbal li raylal. Incßaß raj xsahoß saß êchßôl nak queßsacheß. Ut incßaß raj xerelkßa li cßaßruheb re nak xeßxcßul li raylal.


Οθεν ο Κυριος ο λυτρωσας τον Αβρααμ ουτω λεγει περι του οικου Ιακωβ ο Ιακωβ δεν θελει πλεον αισχυνθη, και το προσωπον αυτου δεν θελει πλεον ωχριασει. 	 Joßcan nak li Kâcuaß li quicoloc re laj Abraham, naxye chi joßcaßin: —Ex ralal xcßajol laj Jacob, incßaß chic tâcßutekß lê xutân, chi moco texsakquirinokß xban lê xiu.


Και ο Αβραμ ητο πλουσιος σφοδρα εις κτηνη, εις αργυριον και εις χρυσιον. 	 Numtajenak xbiomal laj Abram. Cuan x-oro. Cuan xplata ut cuan ajcuiß nabal lix quetômk.


Και οι υιοι του Ουλλα, Αραχ και Ανιηλ και Ρισια. 	 Eb li ralal laj Ula, aßaneb aßin: laj Ara, laj Haniel ut laj Rezia.Chixjunileb aßin ralal xcßajoleb laj Aser. Eb aßan li queßtaklan saß xbêneb li junjûnk xtêpaleb li ralal xcßajol laj Aser. Aj cßamol beheb. Cauheb rib chi pletic. Cuakib xcaßcßâl mil chi cuînk li nequeßxic chi pletic.


Και το σιτηρεσιον αυτου ητο παντοτεινον σιτηρεσιον διδομενον εις αυτον παρα του βασιλεως της Βαβυλωνος, ημερησιος χορηγια μεχρι της ημερας του θανατου αυτου, πασας τας ημερας της ζωης αυτου. 	 Rajlal cutan quiqßueheß cßaßru re laj Joaquín xban li rey. Quichßolanîc toj chalen nak quicam.


παραλαβε τουτους και καθαρισθητι μετ' αυτων και δαπανησον δι' αυτους δια να ξυρισθωσι την κεφαλην, και να γνωρισωσι παντες οτι δεν υπαρχει ουδεν εκ των οσα εμαθον περι σου, αλλ' ακολουθεις και συ φυλαττων τον νομον. 	 C'ameb li cuînk a'in châcuix. Âcuochbenakeb nak tâbânu li c'a'ru tento xbânunquil xban nak ac xe'rake' xbânunquil li c'a'ru que'xyechi'i chiru li Dios. Tâch'ajobresi âcuib lâat ut tâq'ue chi besec' li rismaleb ut tâtoj lix besbaleb. Chi jo'can te'xq'ue retal nak moco yâl ta li yôqueb chixyebal châcuix. Bânu chi jo'can re nak te'xnau nak inc'a' yôcat chixk'etbal li chak'rab.


Ακουσας δε ο βασιλευς Δαβιδ παντα ταυτα τα πραγματα, εθυμωθη σφοδρα. 	 Nak quirabi li cßaßru quicßulman li rey David, cßajoß nak quijoskßoß.


Διοτι εγω δεν θελω τον θανατον του αποθνησκοντος, λεγει Κυριος ο Θεος δια τουτο επιστρεψατε και ζησατε. 	 Lâin mâ jun êre nacuaj tâcâmk. Jalomak ban lê cßaßux ut tâcuânk lê yußam, chan li nimajcual Dios.


Σεις εισθε υιοι των προφητων και της διαθηκης, την οποιαν εκαμεν ο Θεος προς τους πατερας ημων, λεγων προς τον Αβρααμ Και εν τω σπερματι σου θελουσιν ευλογηθη πασαι αι φυλαι της γης. 	 Lâex ralal xc'ajol eb li profeta ut lâex texc'uluk re li quiyechi'îc reheb lê xe'tônil yucua'. Nak li Dios quixbânu li contrato riq'uin laj Abraham, quixye re, "Chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och' te'osobtesîk sa' xc'aba'eb lâ cualal âc'ajol."Nak li Dios quixtakla chak li ralal, quixtakla xbên cua êriq'uin lâex aj judío re êrosobtesinquil re nak chêjunjûnkalex têyot' êch'ôl ut têjal êc'a'ux ut têcanab xbânunquil li mâusilal.


Και ειπεν ο βασιλευς του Ισραηλ προς τον Ιωσαφατ, Δεν σοι ειπα οτι δεν θελει προφητευσει καλον περι εμου, αλλα κακον; 	 Ut laj Acab lix reyeb laj Israel quixye re laj Josafat: —¿Ma incßaß ta biß xinye âcue nak li cuînk aßin junes incßaß us naxye cue? Mâ jun sut naxye li us, chan.


Ειθε να απελαμβανον την αιτησιν μου, και να μοι εδιδεν ο Θεος την Επιθυμιαν μου. 	 Târabi taxak li Dios nak yôquin chi tijoc chiru. Ut tixqßue taxak cue li cßaßru yôquin chixtzßâmanquil chiru.


Και ως αν ητο μικρον το να περιπατη εις τας αμαρτιας του Ιεροβοαμ, υιου του Ναβατ, ελαβεν ετι δια γυναικα Ιεζαβελ, την θυγατερα του Εθβααλ, βασιλεως των Σιδωνιων, και υπηγε και ελατρευσε τον Βααλ και προσεκυνησεν αυτον. 	 Incßaß quicßoxlac chixbânunquil li mâc li quixbânu laj Jeroboam li ralal laj Nabat. Ut kßaxal cuißchic yibru quixbânu nak quixcßam chok rixakil lix Jezabel lix rabin laj Et-baal lix reyeb laj Sidón. Ut laj Acab quixlokßoni li jalanil dios Baal.


Οταν ανθρωπος τις καμη ευχην προς τον Κυριον η ομοση ορκον, ωστε να δεση την ψυχην αυτου με δεσμον, δεν θελει παραβη τον λογον αυτου θελει καμει κατα παντα οσα εξηλθον εκ του στοματος αυτου. 	 Cui ani naxyechißi re li Dios nak tixbânu li cßaßak re ru, malaj ut naxbânu li juramento, tento nak tixbânu li cßaßru quixyechißi xbânunquil.


Και οι υιος του Κααθ, Αμραμ, Ισααρ και Χεβρων και Οζιηλ. 	 Eb li ralal laj Coat, aßaneb aßin: laj Amram, laj Izhar, laj Hebrón ut laj Uziel.


Ανδριζεσθε, και ας κραταιωθη η καρδια σας, παντες οι ελπιζοντες επι Κυριον. 	 Michßinan êchßôl. Cauhak ban êchßôl chêjunilex lâex li nequexyoßonin riqßuin li Kâcuaß.


Οι νεοι με εβλεπον και εκρυπτοντο και οι γεροντες εγειρομενοι ισταντο. 	 Eb li toj sâjeb nequeßel saß lin be nak ninnumeß re xqßuebal inlokßal. Ut eb li ac chêqueb nequeßxakli re incßulbal.


Ωβηδ δε εγεννησε τον Ιεσσαι, και ο Ιεσσαι εγεννησε τον Δαβιδ. 	 Laj Obed, aßan lix yucuaß laj Isaí; ut laj Isaí, aßan lix yucuaß li rey David.


Και ιδου, συ εισαι προς αυτους ως ερωτικον ασμα ανθρωπου ηδυφωνου και παιζοντος οργανα καλως, διοτι ακουουσι τους λογους σου αλλα δεν καμνουσιν αυτους. 	 Chokß reheb aßan chanchanat jun aj bichanel joß jun li nabichan bich re rahoc chi chßinaßus. Teßrabi li cßaßru tâye abanan incßaß teßxbânu.Abanan tâcßulmânk li cßaßru xinye. Ut nak ac xcßulman, aran teßxqßue retal nak lâat tzßakal profeta li xatcuan saß xyânkeb.—


Τουτεστι, τα τεκνα της σαρκος ταυτα δεν ειναι τεκνα Θεου, αλλα τα τεκνα της επαγγελιας λογιζονται δια σπερμα. 	 A'in naraj naxye nak moco chixjunileb ta li ralal xc'ajol laj Abraham sic'bileb ru xban li Dios. Ca'aj cui' li yechi'inbil re xban li Dios, a'aneb li tz'akal ralal xc'ajol li Dios.


ουτω και ουτοι ηπειθησαν τωρα εν τω υμετερω ελεει, δια να ελεηθωσι και αυτοι 	 Eb laj judío que'xk'et chak râtin li Dios. Abanan tâcuulak xk'ehil nak te'pâbânk ut te'uxtânâk ajcui' ruheb xban li Dios jo' nak x-uxtânâc êru lâex.


Διοτι το στομα σου αποδεικνυει την ανομιαν σου, και εξελεξας την γλωσσαν των πανουργων. 	 Riqßuin li cßaßru nacaye, nacßutun nak cuan âmâc. Nabal li âtin nacaye yal re xmukbal âmâusilal.


Τοτε ειπεν ο Σαουλ προς τον Δαβιδ, Ευλογημενος να ησαι, τεκνον μου Δαβιδ βεβαιως θελεις κατορθωσει μεγαλα και θελεις βεβαιως υπερισχυσει. Και ο μεν Δαβιδ απηλθεν εις την οδον αυτου, ο δε Σαουλ επεστρεψεν εις τον τοπον αυτου. 	 Laj Saúl quixye re: —At David, osobtesinbilat taxak xban li Dios. Lâin ninnau nak us tat-êlk riqßuin li cßaßru tâbânu, chan. Chirix aßan laj Saúl quisukßi saß rochoch ut laj David cô cuißchic.


Λυτρωσον με απο καταδυναστειας ανθρωπων, και θελω φυλαττει τας εντολας σου. 	 Chinâcol chiruheb li yôqueb xjoskßil saß inbên. Lâin tincuaj tinbânu li cßaßru naxye saß lâ chakßrab.


μηπως συ εισαι μεγαλητερος του πατρος ημων Ιακωβ, οστις εδωκεν εις ημας το φρεαρ, και αυτος επιεν εξ αυτου και οι υιοι αυτου και τα θρεμματα αυτου; 	 Laj Jacob li kaxe'tônil yucua' quixcanab chok' ke li becbil ha' a'in. Arin qui-uc'ac a'an ut arin ajcui' que'uc'ac li ralal xc'ajol ut lix quetômk. ¿Ma lâat ta bi' k'axal nim âcuanquil chiru a'an? chan li ixk.


και ενεπλησα αυτον πνευματος θειου, σοφιας και συνεσεως και επιστημης και πασης καλλιτεχνιας, 	 Lâin xinqßue lin musikß re ut xinqßue xnaßleb re xjolominquil li cßanjel aßin. Cuan xnaßleb ut naxnau xcßoxlanquil chanru tixyîb chixjunil chi châbil.


Τοτε συνηθροισεν ο Ιηου παντα τον λαον και ειπε προς αυτους, Ο Αχααβ εδουλευσε τον Βααλ ολιγον ο Ιηου θελει δουλευσει αυτον πολυ 	 Chirix chic aßan, laj Jehú quixtakla xchßutubanquileb chixjunileb li tenamit ut quixye reheb: —Li rey Acab caßchßin ajcuiß quixlokßoni li yîbanbil dios aj Baal. Abanan lâin kßaxal cuißchic tinqßue xlokßal, chan.


Εις το ερχομενον θελει ριζωσει τον Ιακωβ ο Ισραηλ θελει ανθησει και βλαστησει και γεμισει το προσωπον της οικουμενης απο καρπων. 	 Saß eb li cutan teßchâlk eb laj Israel li ralal xcßajol laj Jacob teßnabalokß saß ruchichßochß ut teßcuânk yalak bar. Us teßêlk riqßuin li cßaßru teßxbânu. Chanchanakeb li cheß li naxchap xxeß chi us ut nabal li ru naxqßue.


Δεν διδεται αποκρισις εις το πληθος των λογων; και ο πολυλογος θελει δικαιωθη; 	 —¿Ma incßaß ta biß târûk xsumenquil chixjunil li âtin yôcat chixyebal? ¿Ma saß âchßôl ta biß lâat nak tâyehekß nak mâcßaß âmâc xban li qßuila âtin li yôcat chixyebal?


θελει δεηθη του Θεου και θελει ευνοησει προς αυτον και θελει βλεπει το προσωπον αυτου εν χαρα και θελει αποδωσει εις τον ανθρωπον την δικαιοσυνην αυτου. 	 Tâtijok chiru li Dios ut li Dios târabi li cßaßru tixtzßâma. Chi sa saß xchßôl tixlokßoni cuißchic li Dios ut tâcuânk cuißchic chi sum âtin riqßuin.


Και εν ταις ημεραις του Αρταξερξου εγραψεν ο Βισλαμ, ο Μιθρεδαθ, ο Ταβεηλ και οι λοιποι συνεταιροι αυτων προς Αρταξερξην τον βασιλεα της Περσιας και η επιστολη ητο γεγραμμενη Συριστι και εξηγημενη Συριστι. 	 Ut nak laj Artajerjes cuan chokß rey aran Persia, laj Bislam, laj Mitrídates, laj Tabeel joßqueb ajcuiß li rochben queßtzßîbac riqßuin li rey Artajerjes. Queßxtzßîba li hu saß li râtinobâleb laj arameo ut joß nequeßtzßîbac eb aßan.


Και ηρωτησεν ο Δαβιδ τον Κυριον, λεγων, Να υπαγω και να παταξω τους Φιλισταιους τουτους; Και ειπεν ο Κυριος προς τον Δαβιδ, Υπαγε και παταξον τους Φιλισταιους και σωσον την Κεειλα. 	 Laj David quitijoc ut quixye re li Dios: —¿Ma tinxic chi pletic riqßuineb laj filisteo malaj ut incßaß? chan. Ut li Kâcuaß quixye re: —Ayu. Pletin chak riqßuineb laj filisteo ut tâcoleb li cuanqueb aran Keila, chan.


και θελει θεωρησει ο ιερευς, και ιδου, εαν φαινηται βαθυτερον του δερματος και η θριξ αυτου μετεβληθη εις λευκην, θελει κρινει αυτον ο ιερευς ακαθαρτον ειναι πληγη λεπρας, ητις εξηνθησεν εις το ελκος. 	 Laj tij târil lix ra ut cui cham xsaß ut sak chic li rismal chiru lix ra, laj tij tixye nak muxbil ru li yaj. Xsukßi saklep li xox li qui-el chirix.


και ειδον τον Θεον του Ισραηλ και υπο τους ποδας αυτου ως εδαφος εστρωμενον εκ λιθου σαπφειρου και ως το στερεωμα του ουρανου κατα την καθαροτητα 	 Ut eb laj Israel queßril ru li Kâcuaß Dios li queßxlokßoni. Rubel rok li Dios cuan li quicßutun rax rax ut cutan ru. Chanchan li tertôquil pec zafiro xcßabaß li kßaxal rax ru. Chanchan raxil ru li choxa.


οτε εδεικνυε τα πλουτη της ενδοξου βασιλειας αυτου, και την λαμπροτητα της εξοχου μεγαλειοτητος αυτου, ημερας πολλας, εκατον ογδοηκοντα ημερας. 	 Quixbokeb chixjunileb re xcßutbal chiruheb lix nimal ut lix lokßal lix cuanquilal ut lix biomal. Li ninkße aßan quicuan cuakib po.


Και εγω θελω γραψει επι τας πλακας τα λογια τα οποια ησαν εις τας πρωτας πλακας, τας οποιας συνετριψας, και θελεις εναποθεσει αυτας εν τη κιβωτω. 	 Lâin tintzßîba chiru li pec li âtin li quintzßîba chiru li pec li xajor. Ut lâat tâxoqueb saß li câx li tâyîb”, chan.


Και θελει συντριψει τα ειδωλα του οικου του ηλιου, του εν τη γη της Αιγυπτου και τους οικους των θεων των Αιγυπτιων θελει κατακαυσει εν πυρι. 	 Ut lix reyeb laj Babilonia tixjuqßueb lix jalam ûch lix dioseb Bet-semes li cuanqueb aran Egipto. Ut tixcßateb li cab li nequeßxlokßoni cuiß lix dioseb, chan.


Απεκριθησαν λοιπον οι Ιουδαιοι και ειπον προς αυτον Τι σημειον δεικνυεις εις ημας, διοτι καμνεις ταυτα; 	 Ut eb laj judío que'xye re li Jesús: -¿C'a'ru retalil tâc'ut chiku re nak takanau nak cuan âcuanquil chirisinquileb sa' li templo? chanqueb re.


το οποιον και επραξα εν Ιεροσολυμοις, και πολλους των αγιων εγω κατεκλεισα εις φυλακας, λαβων την εξουσιαν παρα των αρχιερεων, και οτε εφονευοντο εδωκα ψηφον κατ' αυτων. 	 Lâin quinq'ueheb chi tz'apec' sa' tz'alam nabaleb laj pâbanel. Ut q'uebil incuanquil chixbânunquil a'an xbaneb li xbênil aj tij. Ut nak neque'camsîc laj pâbanel, lâin quin-oquen ajcui' chirixeb re te'camsîk. A'in quilajinbânu aran Jerusalén.


Η ασεβεια σου θελει σε παιδευσει και αι παραβασεις σου θελουσι σε ελεγξει γνωρισον λοιπον και ιδε, οτι ειναι κακον και πικρον, το οτι εγκατελιπες Κυριον τον Θεον σου, και δεν ειναι ο φοβος μου εν σοι, λεγει Κυριος ο Θεος των δυναμεων. 	 Xebok raylal saß êbên xban li mâusilal quebânu. Li incßaß us li quebânu texqßue chixtojbal lê mâc. Anakcuan têqßue retal li raylal quebok saß êbên nak quinêtzßektâna, ut quecanab xxucuanquil cuu, lâin li Kâcuaß lê Dios, chan li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Ουδεν καθιερωμα καθιερωθεν παρα ανθρωπου θελει εξαγορασθη εξαπαντος θελει θανατωθη. 	 Cui junak cristian ac tenebanbil câmc saß xbên incßaß naru tâlokßekß re xcolbal rix. Tento nak tâcamsîk.


Μακαριος ο αναγινωσκων και οι ακουοντες τους λογους της προφητειας και φυλαττοντες τα γεγραμμενα εν αυτη διοτι ο καιρος ειναι πλησιον. 	 Us xak re li ani naril xsa' li hu a'in ut naxq'ue retal li c'a'ru naxye. Us xak re li ani naxbânu li c'a'ru tz'îbanbil chi sa' xban nak relic chi yâl nak yô chi cuulac xk'ehil nak tâc'ulmânk li c'a'ru naxye.


Και εισηκουσεν ο Θεος της Λειας και συνελαβε και εγεννησεν εις τον Ιακωβ πεμπτον υιον. 	 Lix Lea quicana chi yaj aj ixk. Ut quiyoßla roß lix cßulaßal lix Lea xban nak li Dios quirabi lix tij.


Και ουτοι ειναι τους οποιους κατεστησεν ο Δαβιδ επι το εργον της μουσικης του οικου του Κυριου, αφου η κιβωτος ευρηκεν αναπαυσιν. 	 Aßaneb aßin li cuînk li queßxakabâc xban laj David chi bichânc saß li rochoch li Dios nak acak xeßxqßue li Lokßlaj Câx aran.


Εις πασαν τελειοτητα ειδον οριον αλλ' ο νομος σου ειναι πλατυς σφοδρα. 	 Xinqßue retal nak chixjunil li cßaßak re ru na-osoß. Abanan lâ cuâtin mâcßaß rosoßjic. Cuan ban chi junelic.


Παρεισηλθε δε ο νομος δια να περισσευση το αμαρτημα. Και οπου επερισσευσεν η αμαρτια, υπερεπερισσευσεν η χαρις, 	 Li chak'rab quiq'uehe' re xc'utbal nak numtajenak li mâc. Ut nak quinumta li mâc, k'axal cui'chic quinumta li rusilal li Dios sa' xbên li mâc.Xban nak cuan li mâc, cuan ajcui' li câmc. Abanan xban xnimal rusilal, li Dios naxq'ue xtîquilal li kach'ôl ut li kayu'am chi junelic sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo.


Και εξελθοντες οι Φαρισαιοι συνεβουλευθησαν ευθυς μετα των Ηρωδιανων κατ' αυτου, δια να απολεσωσιν αυτον. 	 Tojo'nak eb laj fariseo que'el riq'uin li Jesús. Que'côeb riq'uineb li neque'oquen chirix laj Herodes. Ut que'oc xc'ûbanquil chanru nak te'xcamsi li Jesús.


Με βδελυττονται, απομακρυνονται απ' εμου, και δεν συστελλονται να πτυωσιν εις το προσωπον μου. 	 Incßaß nequeßraj jiloc cuiqßuin. Niquineßxtzßektâna ut nequeßxchûba xnakß cuu.


Τα δε υδατα ωλιγοστευον κατα συνεχειαν εως του δεκατου μηνος την πρωτην του δεκατου μηνος εφανησαν αι κορυφαι των ορεων. 	 Yô chi chakic li haß ut toj saß li xbên li cutan re li xlaje li po quilajeßcßutun xbên eb li tzûl.


Ουτοι ελθοντες προτεροι περιεμενον ημας εις την Τρωαδα 	 Eb a'an côeb chi ubej ut aran Troas coe'roybeni.


Οι εκφυγοντες την μαχαιραν, υπαγετε, μη στεκεσθε ενθυμηθητε τον Κυριον μακροθεν, και Ιερουσαλημ ας αναβη επι την καρδιαν σας. 	 Lâex li joß qßuialex xexcoleß saß li plêt, mêxakab êrib. Usta najt cuanquex, checßoxla li Dios ut checßoxla ajcuiß li tenamit Jerusalén.


Και ειπεν ο Θεος προς τον Μωυσην, Εγω ειμαι ο Ων και ειπεν, Ουτω θελεις ειπει προς τους υιους Ισραηλ Ο Ων με απεστειλε προς εσας. 	 Li Dios quixye cuißchic re laj Moisés: —Lâin cuanquin chalen chak kße cutan ut chalen anakcuan. Lâin li Dios. Tâye reheb laj Israel nak Lâin xintaklan âcue.


Και εταπεινωθη ο Μαδιαμ εμπροσθεν των υιων Ισραηλ, και δεν εσηκωσε πλεον την κεφαλην αυτου. Και ανεπαυθη η γη τεσσαρακοντα ετη εν ταις ημεραις του Γεδεων. 	 Eb laj Israel queßnumta saß xbêneb laj Madián. Ut incßaß chic queßpletic riqßuineb laj Israel. Chiru caßcßâl chihab eb laj Israel queßcuan saß tuktûquil usilal nak toj yoßyo laj Gedeón.


Επειδη σεις εξευρετε πως πρεπει να μιμησθε ημας, διοτι δεν εφερθημεν ατακτως μεταξυ σας, 	 Lâex ac nequenau ajcui' chanru xkabânu nak xocuan êriq'uin. Chebânu jo' xkabânu lâo. Inc'a' xosubuc cutan nak xocuan êriq'uin.


Διοτι καθως εχομεν εν ενι σωματι μελη πολλα, παντα δε τα μελη δεν εχουσι το αυτο εργον, 	 Nabal pây ru xcha'al li junjûnk chi tz'ejcualej, ut jalan jalânk xc'anjel li junjûnk.


Και ειπε προς αυτον ο Κυριος, Τι ειναι τουτο, το εν τη χειρι σου; Ο δε ειπε, Ραβδος. 	 Li Dios quixye re: —¿Cßaßru li cuan saß âcuukß? chan. —Jun li xukß, chan laj Moisés.


Απεκριθη προς αυτον ο Ιησους Την ψυχην σου θελεις βαλει υπερ εμου; αληθως, αληθως σοι λεγω, δεν θελει φωναξει ο αλεκτωρ, εωσου με απαρνηθης τρις. 	 Li Jesús quixye re: -¿Ma yâl nak tinâtâke usta tatcamsîk sa' inc'aba'? Relic chi yâl ninye âcue nak toj mâji' ajcui' nayâbac laj tzo' xul nak lâat ac xaye oxib sut nak inc'a' nacanau cuu, chan li Jesús.


Και απεστειλε βελη και εσκορπισεν αυτους αστραπας, και συνεταραξεν αυτους. 	 Chanchan nak narepoc li câk nak quixcut lix tzimaj. Quixsach xnaßlebeb li xicß nequeßiloc cue ut quixchaßchaßi ruheb.


ας ηναι οι οφθαλμοι σου επι τον αγρον οπου θεριζουσι, και υπαγε κατοπιν αυτων δεν προσεταξα εγω εις τους νεους να μη σε εγγισωσι; και οταν διψησης υπαγε εις τα αγγεια και πινε απο ο, τι αντλησωσιν οι νεοι. 	 Chaqßue retal li naßajej bar ac xeßsicßoc cuiß. Aran tatxic lâat chixsicßbal âcue. Ac xinye reheb lin môs nak incßaß tateßxchßißchßißi. Ut cui nachakic âcue, tatxic bar cuanqueb cuiß li cuc ut chacuucß âcue li haß li ac xeßrisi chak lin môs, chan laj Booz re lix Rut.


Αδελφοι, συμμιμηται μου γινεσθε και παρατηρειτε τους οσοι περιπατουσιν ουτω, καθως εχετε τυπον ημας. 	 Ex inhermân, junajak taxak lê ch'ôl chixbânunquil li ninbânu lâin. Lâin yôquin chi c'amoc be chêru sa' li tîquilal. Ut chetzolak ajcui' êrib riq'uineb li neque'xbânu jo' ninbânu lâin.


Και ευρηκαν γεγραμμενον εν τω νομω, τον οποιον προσεταξεν ο Κυριος δια του Μωυσεως, να κατοικησωσιν οι υιοι Ισραηλ εν σκηναις εν τη εορτη του εβδομου μηνος 	 Ut queßxtau retalil tzßîbanbil saß li chakßrab li quiqßueheß re laj Moisés xban li Kâcuaß nak eb laj Israel teßxyîb lix cocß muhebâleb re teßcuânk cuiß nak teßninkßeîk saß xcuuk li po.


Και νυξ δεν θελει εισθαι εκει, και δεν εχουσι χρειαν λυχνου και φωτος ηλιου, διοτι Κυριος ο Θεος φωτιζει αυτους, και θελουσι βασιλευσει εις τους αιωνας των αιωνων. 	 Aran mâc'a'ak chic k'ojyîn. Jo'can nak inc'a' chic tâc'anjelak reheb li sak'e chi moco li candil. Li Kâcua' Dios, a'an chic li tâcutanobresînk reheb. Ut te'cuânk aran chi k'axal sa sa' xch'ôleb. Chanchanakeb chic rey.


Και ειπεν ο καθημενος επι του θρονου Ιδου, καμνω νεα τα παντα. Και λεγει προς εμε Γραψον, διοτι ουτοι οι λογοι ειναι αληθινοι και πιστοι. 	 Li c'ojc'o sa' li c'ojaribâl quixye: -Lâin tinac'obresi chixjunil li c'a'ak re ru. Ut quixye ajcui': -Tz'îba retalil a'in xban nak li âtin a'in tz'akal yâl ut us xpâbanquil.


Και προσηυχηθη η Αννα, και ειπεν, Ευφρανθη η καρδια μου εις τον Κυριον υψωθη το κερας μου δια του Κυριου επλατυνθη το στομα μου εναντιον των εχθρων μου διοτι ευφρανθην εις την σωτηριαν σου. 	 Lix Ana quitijoc chiru li Dios ut quixye chi joßcaßin: —At Kâcuaß, lâin nasahoß saß inchßôl âcuiqßuin xban nak lâat nacaqßue incacuilal re nak naru ninsumeheb li xicß nequeßiloc cue. Cßajoß xsahil inchßôl xban nak lâat xattenkßan cue, chan lix Ana saß lix tij.


Διοτι ετι μικρον και ο ασεβης δεν θελει υπαρχει και θελεις ζητησει τον τοπον αυτου, και δεν θελει ευρεθη 	 Chi sêb mâcßaßakeb chic li incßaß useb xnaßleb. Usta tatxic chixsicßbaleb saß lix naßajeb, incßaß chic tâtauheb.


Και θελω ενδυσει αυτον την στολην σου και θελω περιζωσει αυτον την ζωνην σου, και την εξουσιαν σου θελω δωσει εις την χειρα αυτου και θελει εισθαι πατηρ εις τους κατοικους της Ιερουσαλημ και εις τον οικον του Ιουδα. 	 Tinqßue chirix laj Eliaquim lâ cuakß rochben lix cßâmal âsaß. Tinkßaxtesi li cuanquil re li quinqßue âcue junxil. Ut aßanak chic li tâcßamok be chiruheb li cuanqueb Jerusalén joß eb ajcuiß li ralal xcßajol laj Judá.


Αλλ' οι λογοι μου και τα διαταγματα μου, τα οποια προσεταξα εις τους δουλους μου τους προφητας, δεν εφθασαν εις τους πατερας σας; και αυτοι εστραφησαν και ειπον, Καθως ο Κυριος των δυναμεων εβουλευθη να καμη εις ημας, κατα τας οδους ημων και κατα τας πραξεις ημων, ουτως εκαμεν εις ημας. 	 Abanan li âtin li quinye quicßulman joß quinye. Quicßulman joß quinye reheb lin profeta re teßxye reheb li tenamit. Queßxcßul li raylal lê xeßtônil yucuaß joß quinye. Joßcan nak queßyotßeß xchßôl ut queßxjal xcßaßuxeb. Queßxye, “Xkacßul ajcuiß li cßaßru quixye chak saß kabên li Kâcuaß li nimajcual Dios joß kacßulub xcßulbal xban li kayehom kabânuhom,” chanqueb.—


και εφανησαν εις αυτους διαμεριζομεναι γλωσσαι ως πυρος, και εκαθησεν επι ενα εκαστον αυτων, 	 Que'ril li chanchan rak' xam. Li rak' xam que'xjeq'ui rib ut que'hilan sa' xbêneb chi xjunjûnkaleb.


Και εγω δε σοι λεγω οτι συ εισαι Πετρος, και επι ταυτης της πετρας θελω οικοδομησει την εκκλησιαν μου, και πυλαι αδου δεν θελουσιν ισχυσει κατ' αυτης. 	 Ut lâin ninye âcue nak lâat laj Pedro. Ut sa' xbên li sakônac a'in lâin tincabla lin iglesia ut laj tza mâc'a'ak xcuanquil sa' xbên.


Θανατος και ζωη ειναι εις την χειρα της γλωσσης και οι αγαπωντες αυτην θελουσι φαγει τους καρπους αυτης. 	 Li ani châbil naâtinac, cuânk xyußam. Ut li ani incßaß us tââtinak tixbok li câmc saß xbên. Li ani nequeßcuulac chiru âtinac chi nabal, teßxcßul lix tojbal rix.


Σηκωθεντες δε εκειθεν οι ανδρες διευθυνθησαν προς τα Σοδομα και ο Αβρααμ επορευετο μετ' αυτων δια να συμπροπεμψη αυτους. 	 Chirix chic aßan li oxibeb chi cuînk queßxakli ut queßoc chi xic saß li tenamit Sodoma. Laj Abraham cô chirixeb re xchakßrabinquileb.


Και ειπεν ο Σαουλ, Εκ των Αμαληκιτων εφεραν αυτα διοτι ο λαος εφεισθη τα καλητερα των προβατων και των βοων, δια να θυσιαση εις Κυριον τον Θεον σου τα δε λοιπα εξωλοθρευσαμεν. 	 Quichakßoc laj Saúl ut quixye: —Riqßuineb laj Amalec xkacßameb chak. Eb li soldados incßaß queßxcamsi li châbil saß xyânkeb li carner ut li cuacax. Queßxsicß ruheb re takamayeja chiru li Kâcuaß lâ Dios. Ut li jun chßol chic xkasach ruheb, chan.


Επειδη εαν συ απεκοπης απο της φυσικης αγριελαιας και παρα φυσιν ενεκεντρισθης εις καλλιελαιαν, ποσω μαλλον ουτοι οι φυσικοι θελουσιν εγκεντρισθη εις την ιδιαν αυτων ελαιαν. 	 Lâex mâcua'ex aj judío, nequexinjuntak'êta riq'uin li che' olivo li yal quimok chak. Quex-isîc riq'uin li che' a'an ut quexletze' sa' li aubil che'. Eb laj judío nequebinjuntak'êta riq'uin li tz'akal ruk' li che' olivo li aubil. Inc'a' ch'a'aj nak te'letzek' cui'chic xban li Dios riq'uin li aubil che' xban nak a'aneb tz'akal ruk' li che'.


Και αντι τουτων ο βασιλευς Ροβοαμ εκαμε χαλκινας ασπιδας και παρεδωκεν αυτας εις τας χειρας των αρχοντων των δορυφορων, οιτινες εφυλαττον την θυραν του οικου του βασιλεως. 	 Ut li rey Roboam quixyîb riqßuin bronce rêkajeb li chßîchß li nequeßxram cuiß re xchßôleb ut quixkßaxtesi reheb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldado li nequeßcßacßalen re li oquebâl re li rochoch li rey.


Η τρομεροτης σου σε ηπατησε και η υπερηφανια της καρδιας σου, συ ο κατοικων εν τοις κοιλωμασι των κρημνων, ο κατεχων το υψος των βουνων και αν υψωσης την φωλεαν σου ως ο αετος, και εκειθεν θελω σε καταβιβασει, λεγει Κυριος. 	 Xeßxbalakßi ribeb nak xeßxqßue xxiuheb li tenamit. Xeßxbalakßi ribeb nak xeßxnimobresi ribeb. Eb aßan xeßxyîb lix naßajeb saß xyânkeb li sakônac saß eb li nînki tzûl joß naxbânu li tßiu. Abanan usta najt xteram teßxyîb chak lix naßajeb, lâin tebincubsi chak toj aran.


Ο δε Θεος δεν ειναι νεκρων, αλλα ζωντων διοτι παντες ζωσι εν αυτω. 	 Li Dios, a'an moco xDioseb ta camenak; xDioseb ban li yo'yôqueb, xban nak toj yo'yôqueb chiru li Dios usta ac camenakeb, chan li Jesús reheb.


Διοτι Θεος μεγας ειναι ο Κυριος, και Βασιλευς μεγας υπερ παντας τους θεους. 	 Li nimajcual Dios, aßan li tzßakal rey. Aßan li kßaxal nim xcuanquil saß xbêneb chixjunileb li jalanil dios.


Οι δε υιοι αυτου θελουσιν εγερθη εις πολεμον και συναξει πληθος δυναμεων πολλων και εις εξ αυτων θελει ελθει εν ορμη και πλημμυρησει και διαβη και θελει επανελθει και εγερθη εις μαχην εως του οχυρωματος αυτου. 	 Abanan eb li ralal xcßajol lix reyeb li cuanqueb saß li norte, kßaxal cuißchic teßjoskßok ut teßxtiquib xcauresinquil ribeb re pletic. Teßxchßutub nabaleb lix soldado ut teßxic cuißchic chi pletic. Chanchanakeb jun li nimaß nak teßoc ut tâcuânk cuißchic jun nimla plêt nak teßxyal numtâc saß xbêneb li cuanqueb saß li sur.


Τις να εξιχνιαση την επιφανειαν του ενδυματος αυτου; τις να εισελθη εντος των διπλων σιαγονων αυτου; 	 Mâ ani naru na-isin re li rix. Ut mâ ani naru nachapoc re, re tixtûlanobresi riqßuin li chßîchß naqßueheß saß re.


εκ της Συριας και εκ του Μωαβ και εκ των υιων Αμμων και εκ των Φιλισταιων και εκ του Αμαληκ και εκ των λαφυρων του Αδαδεζερ, υιου του Ρεωβ, βασιλεως της Σωβα. 	 nak quipletic riqßuineb laj Siria, eb laj Moab, eb laj Amón, eb laj filisteo, eb laj Amalec, joß ajcuiß nak quipletic riqßuin laj Hadad-ezer li ralal laj Rehob, li quicuan chokß rey aran Soba.


Ανθρακες πυρος εξεκαυθησαν εκ της λαμψεως της εμπροσθεν αυτου. 	 Xban nak nalemtzßun lix lokßal, chanchan nak narepoc li rakß câk.


Λαμβανουσι το τυμπανον και την κιθαραν και ευφραινονται εις τον ηχον του οργανου. 	 Nak yô chi ecßânc li tambor, li xôlb ut li arpa, cßajoß xsahil saß xchßôleb nak nequeßxajoc.


Ενθυμεισθε την γυναικα του Λωτ. 	 Chijulticok' êre li c'a'ru quixc'ul li rixakil laj Lot nak quiraj raj suk'îc.


διοτι αφηρεσε τα θυσιαστηρια των αλλοτριων θεων και τους υψηλους τοπους, και κατεσυντριψε τα αγαλματα και κατεκοψε τα αλση 	 Quirisiheb li artal li queßxlokßoni cuiß li jalanil dios ut quixpoß eb li naßajej li najt xteram. Quixjoreb lix jalam ûch lix dioseb ut quixjor ajcuiß lix jalam ûch lix Asera.


ετι δε εδωκα εις σε και ο, τι δεν εζητησας, και πλουτον και δοξαν, ωστε μεταξυ των βασιλεων δεν θελει εισθαι ουδεις ομοιος σου καθ' ολας τας ημερας σου 	 Tinqßue âlokßal ut tinqßue âbiomal usta incßaß xatzßâma chicuu. Mâ jun chic rey tâcuânk joß lâat joß najtil yoßyôkat saß ruchichßochß.


Και θελουσιν ιδει τα εθνη την δικαιοσυνην σου και παντες οι βασιλεις την δοξαν σου και θελεις ονομασθη με νεον ονομα, το οποιον του Κυριου το στομα θελει ονομασει. 	 Eb li xnînkal ru tenamit teßxqßue retal lix tîquilal xchßôleb ut eb li rey teßxqßue retal lix lokßaleb. Ut li Kâcuaß tixqßue jun acß cßabaßej chokß xcßabaßeb.


Τοτε ελαβε τον λαον και διηρεσεν αυτον εις τρια σωματα και εθεσεν ενεδρας εις την πεδιαδα και ειδε, και ιδου, ο λαος εξηρχετο εκ της πολεως και εσηκωθη εναντιον αυτων και επαταξεν αυτους. 	 Joßcan nak quixjachi lix soldado chi oxib chßûtal ut quixtaklaheb chixmukbal ribeb saß li cßalebâl roybeninquil nak teßêlk saß li tenamit Siquem. Nak queßel saß li tenamit, eb laj Abimelec queßel saß lix naßajeb ut queßxcamsiheb.


Μετα τουτο γινωσκων ο Ιησους οτι παντα ηδη ετελεσθησαν δια να πληρωθη η γραφη, λεγει Διψω. 	 Chirix chic a'an quixnau li Jesús nak ac xtz'akloc ru chixjunil. Re nak tâtz'aklok ru li tz'îbanbil sa' li Santil Hu, li Jesús quixye: -Tâchakik cue, chan.


Κυριε, ηγαπησα την κατοικησιν του οικου σου και τον τοπον της σκηνης της δοξης σου. 	 At Kâcuaß, lâin ninra lâ cuochoch nacatcuan cuiß, li naßajej li nacuan cuiß lix nimal lâ lokßal.


Και εφυτευσεν ο Αβρααμ δρυμον εν Βηρ-σαβεε και επεκαλεσθη εκει το ονομα του Κυριου, του αιωνιου Θεου. 	 Ut laj Abraham quirau jun tôn li cheß tamarisco aran Beerseba. Ut saß li naßajej aßan quitijoc chiru li Kâcuaß Dios.Laj Abraham najt quicuan saß xtenamiteb laj filisteo.


Ταυτα ειναι τα προσταγματα και αι κρισεις, τας οποιας προσεταξεν ο Κυριος δια χειρος του Μωυσεως προς τους υιους Ισραηλ, εις τας πεδιαδας Μωαβ παρα τον Ιορδανην κατεναντι της Ιεριχω. 	 Aßaneb aßin lix taklanquileb laj Israel ut li chakßrab li quixqßue li Dios re laj Moisés saß li ru takßa re Moab, li cuan chire li nimaß Jordán saß xcaßyabâl li tenamit Jericó.


Και δια τα οπισθεν μερη της σκηνης τα προς δυσμας θελεις καμει εξ σανιδας. 	 Ut têyîb ajcuiß cuakib chic li tzßalam cheß re têqßue chirix li tabernáculo saß xjayal li na-oc cuiß li sakße.


Τινα δε συμβιβασιν ο ναος του Θεου με τα ειδωλα; διοτι σεις εισθε ναος Θεου ζωντος, καθως ειπεν ο Θεος οτι θελω κατοικει εν αυτοις και περιπατει, και θελω εισθαι Θεος αυτων, και αυτοι θελουσιν εισθαι λαος μου. 	 ¿Ma xc'ulubeb ta bi' li yîbanbil dios nak te'cuânk sa' rochoch li yo'yôquil Dios? Mâmin târûk. Lâin ninye êre nak lâo aj pâbanelo, lâo li rochoch li yo'yôquil Dios. Li Dios, a'an li quixye chi jo'ca'in: Lâin tincuânk riq'uineb ut tincuochbeniheb. Lâinak lix Dioseb a'an, ut a'anakeb li cualal inc'ajol, chan. (Lev. 26:12)


Εως να ελθω, καταγινου εις την αναγνωσιν, εις την προτροπην, εις την διδασκαλιαν 	 Roybeninquil tincuulak êriq'uin, q'ue âch'ôl chi rilbal xsa' li Santil Hu chiruheb laj pâbanel. Q'ueheb xna'leb ut tâch'olob xyâlal chiruheb.


Ελαλησας τοτε δι' οραματος προς τον οσιον σου και ειπας εθεσα βοηθειαν επι τον δυνατον υψωσα εκλεκτον εκ του λαου 	 Lâat xacßutbesi jun li visión chiruheb lâ tenamit ut xaye reheb: —Lâin xinqßue xcuanquil jun li cuînk cau rib. Lâin xinxakaban re chi taklânc saß xbên lin tenamit.


και καθως ηλθον οι βασταζοντες την κιβωτον εως του Ιορδανου, και οι ποδες των ιερεων των βασταζοντων την κιβωτον εβραχησαν κατα το χειλος του υδατος, διοτι ο Ιορδανης πλημμυρει καθ' ολας τας οχθας αυτου πασας τας ημερας του θερισμου, 	 Li nimaß Jordán cau yô chi bêc rok xban nak nabutßin saß xkßehil li sicßoc trigo. Ut eb laj tij li yôqueb chi cßamoc re li Lokßlaj Câx queßxqßue li rokeb saß li haß chire li nimaß.


Ητο Ανδρεας ο αδελφος του Σιμωνος Πετρου εις εκ των δυο, οιτινες ηκουσαν περι αυτου παρα του Ιωαννου και ηκολουθησαν αυτον. 	 Laj Andrés li rîtz'in laj Simón Pedro, a'an jun reheb li cuib li que'abin re li c'a'ru quixye laj Juan ut que'xtâke li Jesús.


και εγειναν αι ημεραι του Αδαμ, αφου εγεννησε τον Σηθ, οκτακοσια ετη και εγεννησεν υιους και θυγατερας 	 Chirix lix yoßlajic laj Set, cuakxakib ciento chihab chic quicuan laj Adán ut toj queßcuan chic ralal ut xrabin.


Και ουδεις αλλογενης θελει φαγει απο των αγιων συγκατοικος του ιερεως η μισθωτος δεν θελει φαγει απο των αγιων. 	 Mâ ani naru tixtzaca li santobresinbil tzacaêmk cui mâcuaß xcomon laj tij. Chi moco li rulaß chi moco lix tojbil môs naru nequeßtzacan re.


Απεκριθησαν και ειπον προς αυτον Ο πατηρ ημων ειναι ο Αβρααμ. Λεγει προς αυτους ο Ιησους Εαν ησθε τεκνα του Αβρααμ, τα εργα του Αβρααμ ηθελετε καμνει. 	 Eb a'an que'xye re: -Laj Abraham, a'an li kaxe'tônil yucua', chanqueb. Li Jesús quixye reheb: -Cui ta lâex ralal xc'ajol laj Abraham, têbânu raj jo' quixbânu laj Abraham. Châbil raj lê na'leb jo' xna'leb a'an nak quicuan.


Δια τουτο δεν εχουσιν οι Λευιται μεριδιον η κληρονομιαν μεταξυ των αδελφων αυτων ο Κυριος ειναι η κληρονομια αυτων, καθως Κυριος ο Θεος σου υπεσχεθη εις αυτους. 	 Xban aßan nak eb laj levita incßaß teßxcßul lix chßochß joß teßxcßul eb li rech aj Israel. Lix mâtaneb aßan, aßan li cßanjelac chiru li Dios, joß quixye li Kâcuaß.


το δε ποτηριον του Φαραω ητο εν τη χειρι μου και ελαβον τα σταφυλια και εθλιψα αυτα εις το ποτηριον του Φαραω και εδωκα το ποτηριον εις την χειρα του Φαραω. 	 Xcuil nak chapcho lix secß laj faraón saß cuukß. Yôquin chixyatzßbal lix yaßal li uvas chi saß lix secß ut lâin xinqßue re laj faraón, chan li cuînk.


Εδειξας εις τον λαον σου πραγματα σκληρα εποτισας ημας οινον παραφροσυνης. 	 Cßajoß li raylal xaqßue saß kabên. Chanchan nak xoâqßue chi ucßac vino. Chanchan tocalâk xocana xban li raylal li xaqßue saß kabên.


Δια τουτο ειπεν ο συγγενης προς τον Βοοζ, Αγορασον αυτο εις σεαυτον. Και ελυσε το υποδημα αυτου. 	 Joßcan nak li cuînk quirisi lix xâb ut quixqßue re laj Booz ut quixye re: —Lokß lâat li chßochß. Lâin incßaß tinlokß, chan.


και διεσπειρα αυτους μεταξυ των εθνων και ησαν διεσκορπισμενοι εν τοις τοποις κατα την οδον αυτων και κατα τα εργα αυτων εκρινα αυτους. 	 Lâin quinjeqßuiheb ru saß eb li xnînkal ru tenamit. Quinrakoc âtin saß xbêneb aß yal chanru lix yehom xbânuhomeb.


αλλ' ο Θεος δεικνυει την εαυτου αγαπην εις ημας, διοτι ενω ημεις ημεθα ετι αμαρτωλοι, ο Χριστος απεθανεν υπερ ημων. 	 A'ut li Dios naxc'utbesi chiku nak k'axal nocoxra xban nak toj aj mâco chak nak quicam li Cristo sa' kac'aba'.


Οι κυριοι, αποδιδετε εις τους δουλους σας το δικαιον και το ισον, εξευροντες οτι και σεις εχετε Κυριον εν ουρανοις. 	 Ex patrón, chexcuânk sa' usilal riq'uineb laj c'anjel chêru ut sa' xyâlal chetaklaheb xban nak lâex nequenau nak cuan êpatrón sa' choxa.


Λαλησον προς τους υιους Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Οταν τις καμη επισημον ευχην, συ θελεις καμνει την εκτιμησιν των ψυχων προς τον Κυριον. 	 —Tat-âtinak riqßuineb laj Israel ut tâye reheb chi joßcaßin. Cui junak li cristian naxyechißi li cßaßak re ru re li Kâcuaß naru naxtoj riqßuin tumin li cßaßru quixyechißi. Aßan aßin li joß qßuial tento xtojbal:


Αληθως σας λεγω, δεν θελει παρελθει η γενεα αυτη, εωσου γεινωσι παντα ταυτα. 	 Relic chi yâl tinye êre nak toj talaje'c'ulmânk chixjunil li c'a'ak re ru a'in chi toj mâji' neque'oso' li tenamit a'in.


Και εγεινε λογος Κυριου προς εμε, λεγων, 	 Ut li Dios quiâtinac cuißchic cuiqßuin ut quixye:


Δια τουτο σε αφηκα εν Κρητη, δια να διορθωσης τα ελλειποντα και να καταστησης εν παση πολει πρεσβυτερους, καθως εγω σε διεταξα, 	 Xatincanab aran sa' li tenamit Creta re nak tâc'ûb ru li c'a'ru toj yîbâc naraj ut re nak tâxakabeb li te'c'amok be chiruheb laj pâbanel sa' li junjûnk chi tenamit. Jo' xinye âcue, jo'can tâbânu.


Ο Κυριος εδωκε λογον οι ευαγγελιζομενοι ησαν στρατευμα μεγα. 	 Yal riqßuin râtin li Dios, queßêlelic li xicß nequeßiloc re lix tenamit li Dios. Ut nabaleb li ixk queßyehoc resil.


Τοτε ο Αμνων εμισησεν αυτην μισος μεγα σφοδρα ωστε το μισος, με το οποιον εμισησεν αυτην, ητο μεγαλητερον παρα την αγαπην, με την οποιαν ηγαπησεν αυτην. Και ειπε προς αυτην ο Αμνων, Σηκωθητι, υπαγε. 	 Laj Amnón xbên cua quixra lix Tamar. Abanan nak ac xchap lix Tamar chi puêrs, kßaxal cuißchic xicß quiril. Quixye re: —Cuaclin ut elen arin, chan.


Επ' αυτον ανεβη Σαλμανασαρ ο βασιλευς της Ασσυριας και εγεινεν Ωσηε δουλος αυτου και εδιδεν εις αυτον φορον. 	 Laj Salmanasar lix reyeb laj Asiria quipletic riqßuin laj Oseas ut quirêchani li plêt. Joßcan nak laj Oseas quicßanjelac chiru ut quixtoj rix lix naßajeb.


Οτε δε εφθανεν η σειρα εκαστου κορασιου δια να εισελθη προς τον βασιλεα Ασσουηρην, αφου ηθελε σταθη δωδεκα μηνας κατα το ηθος των γυναικων, διοτι ουτω συνεπληρουντο αι ημεραι του καθαρισμου αυτων, εξ μηνας περιηλειφοντο με ελαιον σμυρνινον, και εξ μηνας με αρωματα και με αλλα καθαριστικα των γυναικων 	 Nak toj mâjiß nequeßxcßut rib chiru li rey, tento nak teßxyîb rib chiru jun chihab joß cßaynakeb xbânunquil eb li ixk aßan. Li xbên cuakib po teßxyul li aceite mirra chirixeb ut li cuakib po chic teßxqßue li sununquil ban chirixeb. Nak acak xeßrakeß xyîbanquil ribeb, chi xjunjûnkaleb teßcßamekß riqßuin li rey.


Δεν θελετε υπαγει κατοπιν αλλων θεων, εκ των θεων των εθνων των περικυκλουντων υμας, 	 Incßaß têlokßoni li jalanil dios li nequeßxlokßoni li cuanqueb chi xjun sutam lê tenamit.


Αφου δε ειπε ταυτα και ελαβεν αρτον, ευχαριστησε τον Θεον ενωπιον παντων και κοψας ηρχισε να τρωγη. 	 Ut nak quixye a'an, quixchap jun li caxlan cua ut quixbantioxi chiru li Dios chiruheb chixjunileb li cuanqueb aran. Ut nak quixjach, qui-oc chixcua'bal.


Πρεπει λοιπον ο επισκοπος να ηναι αμεμπτος, μιας γυναικος ανηρ, αγρυπνος, σωφρων, κοσμιος, φιλοξενος, διδακτικος, 	 Abanan li ani naxc'oxla oc chok' aj c'amol be, tento nak cuânk sa' xyâlal re nak mâ ani tââtinak chirix. Junak ajcui' li rixakil. Mâcua'ak aj calajenak. Tento nak sêbak xch'ôl ut châbilak xna'leb re nak q'uebilak xlok'al. A'anak aj q'uehol ochochnâl ut chixq'uehak xch'ôl chixc'utbal lix yâlal chi tz'akal re ru.


ναι, Κυριος ο Θεος των δυναμεων, ο Κυριος ειναι το μνημοσυνον αυτου. 	 Li Kâcuaß lix Dioseb li qßuila okßob chi ángel, aßan li qui-osobtesin re laj Jacob. Kâcuaß Dios xcßabaß.


Και θελουσι φυλαττει τας φυλακας σου και τας φυλακας ολης της σκηνης μονον εις τα σκευη του αγιαστηριου και εις το θυσιαστηριον δεν θελουσι πλησιαζει, δια να μη αποθανωσι μητε αυτοι μητε σεις. 	 Teßcuânk rubel lâ takl. Teßcßanjelak saß li tabernáculo. Abanan incßaß naru teßnachßok riqßuin li cßaßak re ru li cuan saß li Santil Naßajej chi moco teßnachßok riqßuin li artal. Cui teßxbânu aßan, teßcâmk eb aßan ut texcâmk ajcuiß lâex.


Και ειπεν ο Χουσαι προς τον Αβεσσαλωμ, Δεν ειναι καλη η συμβουλη, την οποιαν εδωκεν ο Αχιτοφελ ταυτην την φοραν. 	 Laj Husai quixye re: —Li naßleb li xqßue laj Ahitofel anakcuan incßaß us.


Η Μαδμηνα μετετοπισθη οι κατοικοι της Γεβειμ εφυγον ομου. 	 Eb li cuanqueb aran Madmena queßêlelic ut eb li cuanqueb Geba queßxmuk ribeb.


και υποκατω των εικοσι σανιδων θελεις καμει τεσσαρακοντα υποβασια αργυρα δυο υποβασια υποκατω της μιας σανιδος δια τους δυο αγκωνισκους αυτης, και δυο υποβασια υποκατω της αλλης σανιδος δια τους δυο αγκωνισκους αυτης. 	 Ut têyîb ajcuiß caßcßâl xnaßajeb li rok li tzßalam cheß bar teßqßuehekß cuiß. Aßan têyîb riqßuin plata. Caßcab xnaßaj li junjûnk chi tzßalam cheß.


Διοτι τουτο σας λεγομεν δια του λογου του Κυριου, οτι ημεις οι ζωντες, οσοι απομενομεν εις την παρουσιαν του Κυριου, δεν θελομεν προλαβει τους κοιμηθεντας 	 A'in râtin li Kâcua' Jesucristo nakaye êre, nak cui lâo toj yo'yôko sa' lix c'ulunic li Kâcua' Jesucristo, mâcua' lâo li toc'amek' xbên cua. A' li ac camenakeb, a'an eb li te'c'amek' xbên cua riq'uin li Kâcua'.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην, λεγων, 	 Ut quixye ajcuiß li Kâcuaß re laj Moisés:


λεγων προς αυτους Ειναι γεγραμμενον, Ο οικος μου ειναι οικος προσευχης σεις δε εκαμετε αυτον σπηλαιον ληστων. 	 Quixye reheb: -Tz'îbanbil retalil sa' li Santil Hu chi jo'ca'in: Li cuochoch a'in re te'tijok cui' li tenamit. Abanan lâex xeq'ue li templo chok' xna'ajeb laj êlk', chan li Jesús.


Μετα δε τας ημερας ταυτας ετοιμασαντες την αποσκευην ημων, ανεβαινομεν εις Ιερουσαλημ 	 Chirix chic a'an quikacauresi kib ut côo Jerusalén.


το δε ερχομενον σαββατον σχεδον ολη η πολις συνηχθη δια να ακουσωσι τον λογον του Θεου. 	 Sa' li hilobâl cutan jun chic, yal cuib oxib aj chic li inc'a' que'cuulac chi abînc nak que'xch'utub ribeb chixjunileb li cuanqueb sa' li tenamit chirabinquil li râtin li Dios li tixye laj Pablo.


Εως ποτε θελει εισθαι τουτο εν τη καρδια των προφητων των προφητευοντων ψευδος; ναι, προφητευουσι τας απατας της καρδιας αυτων 	 ¿Joß najtil chic teßxye li ticßtiß saß incßabaß, li ticßtiß li yal nequeßxcßoxla xjuneseb?


Και τα υδατα κατεκαλυψαν τους εχθρους αυτων δεν απελειφθη ουδε εις εξ αυτων. 	 Eb li xicß queßiloc reheb quilajeßosoß saß li palau ut mâ jun chic queßcoleß.


Μη γινεσθε ως οι πατερες σας, προς τους οποιους οι προτεροι προφηται εκραξαν λεγοντες, Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων. Επιστρεψατε τωρα απο των οδων υμων των πονηρων και των πραξεων υμων των πονηρων και δεν υπηκουσαν και δεν εδωκαν προσοχην εις εμε, λεγει Κυριος. 	 Mêbânu joß queßxbânu lê xeßtônil yucuaß. Eb li profeta li queßcßanjelac chak junxil queßâtinac chak riqßuineb ut queßxye reheb, “Joßcaßin xye li Kâcuaß Dios. Jalomak êcßaßux ut canabomak xbânunquil li mâusilal,” chanqueb. Abanan eb aßan incßaß queßraj rabinquil li cßaßru quinye reheb, chan li Kâcuaß.


Οτε ο Εφραιμ ελαλει εν τρομω, αυτος υψωθη εν τω Ισραηλ οτε δε ημαρτησε περι του Βααλ, τοτε ετελευτησε. 	 Nak nequeßâtinac li ralal xcßajol laj Efraín chixjunileb nequeßxucuac xbaneb. Qßuebil xcuanquileb saß xyânkeb laj Israel. Abanan queßmâcob nak queßxlokßoni laj Baal. Joßcan nak teßcâmk.


Διοτι οι καλως διακονησαντες αποκτωσιν εις εαυτους βαθμον καλον και πολλην παρρησιαν εις την πιστιν την εις τον Ιησουν Χριστον. 	 Eb li te'c'anjelak chi châbil, te'oxlok'îk ut te'cacuûk xch'ôleb chixyebal resil li kapâbâl sa' xc'aba' li Jesucristo.


δια να παρηγορηθωσιν αι καρδιαι αυτων, ενωθεντων ομου εν αγαπη και εις παντα πλουτον της πληροφοριας της συνεσεως, ωστε να γνωρισωσι το μυστηριον του Θεου και Πατρος και του Χριστου, 	 Ut nintz'âma ajcui' chiru li Dios nak cauhak lê ch'ôl sa' lê pâbâl. Cherahak taxak êrib chêribil êrib re nak junajak êch'ôl. Lix naubal li na'leb a'in naxq'ue xcacuilal lê ch'ôl. Chetauhak taxak ru chi tz'akal lix yâlal li mukmu nak quicuan chak. Li xyâlal li mukmu nak quicuan chak, a'an nak li Cristo cuan êriq'uin.


Πας οστις εγεννηθη εκ του Θεου αμαρτιαν δεν πραττει, διοτι σπερμα αυτου μενει εν αυτω και δεν δυναται να αμαρτανη, διοτι εγεννηθη εκ του Θεου. 	 Mâ jun ralal xc'ajol li Dios yôk chi mâcobc xban nak li Dios cuan riq'uin. Ut inc'a' naru nak yôk chi mâcobc xban nak a'an tz'akal ralal xc'ajol li Dios.


το δε πτηνον το ζων, θελει λαβει αυτο και το ξυλον το κεδρινον και το κοκκινον και τον υσσωπον και θελει εμβαψει αυτα και το πτηνον το ζων εις το αιμα του πτηνου του εσφαγμενου επανω του υδατος του ζωντος 	 Chirix aßan laj tij tixtzßa li tzentzeyul li yoßyo saß xquiqßuel li tzentzeyul li quicamsîc saß xbên li chßochß ucßal li cuan haß chi saß. Ut tixtzßa ajcuiß saß li quicß li cheß chacalteß ut li caki nokß ut li hisopo.


εαν υπομενωμεν, θελομεν και συμβασιλευσει εαν αρνωμεθα αυτον, και εκεινος θελει αρνηθη ημας 	 Cui takacuy xnumsinquil li raylal, tâq'uehek' ajcui' kacuanquil xban li Dios kochben li Cristo. Ut cui lâo nakatz'ektâna, a'an toxtz'ektâna ajcui' lâo.


Οι δε υιοι Ισραηλ εκαμον παραβασιν εις το αναθεμα διοτι Αχαν, ο υιος του Χαρμι, υιου του Ζαβδι, υιου του Ζερα, εκ της φυλης Ιουδα, ελαβεν απο του αναθεματος και εξηφθη η οργη του Κυριου κατα των υιων Ισραηλ. 	 Jun li cuînk aj Acán xcßabaß, xcomoneb li ralal xcßajol laj Judá, quixxoc chokß re li cßaßru ac kßaxtesinbil xban li Dios re sachecß. Laj Acán, aßan li ralal laj Carmi. Laj Carmi, aßan li ralal laj Zabdi ut laj Zabdi, aßan li ralal laj Zera. Li mâc quixbânu laj Acán, li Dios quixqßue saß xbêneb chixjunileb li ralal xcßajol laj Israel, ut cßajoß nak quijoskßoß saß xbêneb.


Καλητερον πτωχον και σοφον παιδιον παρα βασιλευς γερων και αφρων, οστις δεν ειναι πλεον επιδεκτικος νουθεσιας 	 Kßaxal us junak al toj sâj cuan xnaßleb, usta nebaß, chiru junak rey ac chêc, mâcßaß xnaßleb ut incßaß naraj naqßueheß xnaßleb.


Δια τουτο αναλαβετε την πανοπλιαν του Θεου, δια να δυνηθητε να αντισταθητε εν τη ημερα τη πονηρα και αφου καταπολεμησητε τα παντα, να σταθητε. 	 Xban nak nocopletic riq'uin li mâus aj musik'ej, jo'can nak cuânk êriq'uin chixjunil lê c'anjelebâl li q'uebil êre xban li Dios re nak cauhak êrib chixcolbal êrib chiru laj tza yalak jok'e tixyal êrâlenquil.


και ειμαι σφοδρα ωργισμενος κατα των εθνων των αμεριμνουντων διοτι ενω εγω ωργισθην ολιγον, αυτα επεβοηθησαν το κακον. 	 Yô caßchßin injoskßil saß xbêneb lin tenamit. Abanan kßaxal cuißchic yô injoskßil saß xbêneb li tenamit li incßaß nequeßpâban ut cßojcßôqueb xchßôl xjuneseb xban nak kßaxal cuißchic ra xeßxbânu reheb lin tenamit, chan.


Πλην τους εχθρους μου εκεινους, οιτινες δεν με ηθελησαν να βασιλευσω επ' αυτους, φερετε εδω και κατασφαξατε εμπροσθεν μου. 	 Ut c'amomakeb chak li xic' neque'iloc cue li inc'a' neque'raj nak tin-oc chok' xreyeb. Ut chicuu ajcui', têcamsiheb, chan li rey.


Αυτο το Πνευμα συμμαρτυρει με το πνευμα ημων οτι ειμεθα τεκνα Θεου. 	 Li Santil Musik'ej naxch'olob xyâlal chiku, ut nakec'a sa' li kâm nak lâo chic ralal xc'ajol li Dios.


ο λαος ομως ελαβεν εκ των λαφυρων προβατα και βοας, τα καλητερα απο των απηγορευμενων, δια να θυσιαση εις Κυριον τον Θεον σου εν Γαλγαλοις. 	 Abanan eb lin soldados queßxchapeb li châbil carner ut li châbil cuacax li ac kßaxtesinbil re sachecß ut queßxcßameb chak re teßxmayejaheb chiru li Kâcuaß lâ Dios aran Gilgal, chan.


Ιδου, θελω προσταξει, λεγει Κυριος, και θελω επιστρεψει αυτους εις την πολιν ταυτην και θελουσι πολεμησει κατ' αυτης και κυριευσει αυτην και κατακαυσει αυτην εν πυρι και θελω καμει ερημωσιν τας πολεις του Ιουδα, ωστε να μη υπαρχη ο κατοικων. 	 Lâin tintaklaheb cuißchic laj Babilonia saß li tenamit aßin chi pletic êriqßuin. Teßnumtâk saß êbên ut teßxcßat li tenamit. Lâin tinsach ruheb li tenamit li cuanqueb Judá re nak mâ ani chic târûk tâcuânk aran, chan li Dios.


τοτε συ επακουσον εκ του ουρανου και ενεργησον και κρινον τους δουλους σου, καταδικαζων μεν τον ανομον, ωστε να στρεψης κατα της κεφαλης αυτου την πραξιν αυτου, δικαιονων δε τον δικαιον, ωστε να αποδωσης εις αυτον κατα την δικαιοσυνην αυτου. 	 lâat tâcuabi toj saß choxa li cßaßru teßxtzßâma châcuu. Tatrakok âtin saß xbêneb ut tâqßueheb chixtojbal xmâc li cuanqueb xmâqueb. Tâcoleb rix li mâcßaßeb xmâc saß xcßabaß lâ tîquilal.


Και ειπεν ο Ιακωβ προς τον Λαβαν, Δος μοι την γυναικα μου, διοτι επληρωθησαν αι ημεραι μου, δια να εισελθω προς αυτην. 	 Nak quinumeß li cuukub chihab, laj Jacob quixye re laj Labán: —Anakcuan xcuulac xkßehil nak tâkßaxtesi lâ rabin chokß cuixakil xban nak ac xnumeß cuukub chihab cuoquic chi trabajic âcuiqßuin, chan.


Επληγωθη η καρδια μου και εξηρανθη ως χορτος, ωστε ελησμονησα να τρωγω τον αρτον μου. 	 Ra li cuâm ut yô chi yotßecß inchßôl. Chanchanin li pim li ac xchakic. Incßaß chic nacuaj cuaßac.


Ο παρατηρων την ημεραν παρατηρει αυτην δια τον Κυριον, και ο μη παρατηρων την ημεραν δια τον Κυριον δεν παρατηρει αυτην. Ο τρωγων δια τον Κυριον τρωγει διοτι ευχαριστει εις τον Θεον. Και ο μη τρωγων δια τον Κυριον δεν τρωγει, και ευχαριστει εις τον Θεον. 	 Li ani naxq'ue xlok'al junak li cutan, a'an naxbânu re xlok'oninquil li Dios. Ut jo'can ajcui' li nati'oc tib naxbânu a'an re xlok'oninquil li Dios ut naxbantioxi ajcui' chiru li Dios. Ut li ani inc'a' nati'oc tib, xlok'oninquil ajcui' li Dios naxbânu nak inc'a' nati'oc tib, ut naxbantioxi ajcui' chiru li Dios.


Και την δευτεραν ημεραν συνηχθησαν οι αρχοντες των πατριων παντος του λαου, οι ιερεις και οι Λευιται, προς Εσδραν τον γραμματεα, δια να διδαχθωσι τους λογους του νομου. 	 Ut joß cuulajak chic queßxchßutub ribeb riqßuin laj Esdras laj tzßîb, eb laj levita ut eb laj tij joßqueb ajcuiß chixjunileb li nequeßjolomin re li junjûnk cabal re xtaubal ru chi us li naxye saß li chakßrab.


Και κατεβιβασαν την σκηνην και οι υιοι Γηρσων και οι υιοι Μεραρι εσηκωθησαν, βασταζοντες την σκηνην. 	 Nak ac xeßxjit li tabernáculo, eb li ralal xcßajol laj Gersón ut eb li ralal xcßajol laj Merari queßxcßam.


Εκεινοι δε εκτιναξαντες τον κονιορτον των ποδων αυτων επ' αυτους, ηλθον εις το Ικονιον. 	 Laj Pablo ut laj Bernabé que'xchik'chik'i li poks chi rokeb nak que'el sa' li tenamit re xc'utbal nak inc'a' us que'xbânu reheb. Ut chirix a'an que'côeb Iconio.Ut eb laj pâbanel c'ajo' xsahil sa' xch'ôleb ut li Santil Musik'ej cuan riq'uineb.


Εν ημερα ευτυχιας ευφραινου, εν δε ημερα δυστυχιας σκεπτου διοτι ο Θεος εκαμε το εν αντιστιχον του αλλου, δια να μη ευρισκη ο ανθρωπος μηδεν οπισω αυτου. 	 Chisahokß saß êchßôl nak nequex-el chi us riqßuin li cßaßru nequebânu. Ut cui nachal li raylal saß êbên, cheqßuehak retal nak li Dios naqßuehoc sahil chßôlej ut naxqßue ajcuiß li rahil chßôlej. Mâ ani naxnau cßaßru tâchâlk chiru mokon.


Ακουσατε τωρα τους λογους μου, και προσεξατε εις τας δικαιολογιας των χειλεων μου. 	 Bânuhomak usilal. Cherabihak li cßaßru oc cue chixyebal. Cheqßuehak retal li âtin li tinye re xcolbal cuib.


Και ειπε, Ριψατε αυτην κατω. Και ερριψαν αυτην κατω, και ερραντισθη εκ του αιματος αυτης προς τον τοιχον και προς τους ιππους και κατεπατησεν αυτην. 	 Laj Jehú quixye reheb: —Cutumak li ixk aßan takßa, chan. Ut queßxcut li ixk takßa. Quirachoc lix quiqßuel chiru li tzßac ut chirixeb ajcuiß li cacuây. Ut laj Jehú quixnumsiheb lix cacuây ut eb lix carruaje saß xbên lix Jezabel.


Ορασις Ησαιου υιου Αμως, την οποιαν ειδε περι του Ιουδα και της Ιερουσαλημ, εν ταις ημεραις Οζιου Ιωαθαμ, Αχαζ και Εζεκιου, βασιλεων Ιουδα. 	 Aßan aßin li quicßutbesîc chiru laj Isaías li ralal laj Amoz xban li Dios. Li cßaßru quicßutbesîc chiru saß visión, aßan chirixeb laj Judá ut laj Jerusalén. Aßin quicßutbesîc chiru nak queßcuan chokß xreyeb laj Judá laj Uzías, laj Jotam, laj Acaz ut laj Ezequías.


τοτε θελετε αναγγειλει προς τους υιους σας, λεγοντες, Δια ξηρας διεβη ο Ισραηλ τον Ιορδανην τουτον 	 Ut lâex têchßolob chiruheb chanru nak eb laj Israel queßnumeß jun pacßal li nimaß Jordán ut chaki li queßnumeß cuiß.


οφθαλμον αντι οφθαλμου, οδοντα αντι οδοντος, χειρα αντι χειρος, ποδα αντι ποδος, 	 Li ani târisi xnakß ru li ras rîtzßin, tâisîk ajcuiß li xnakß ru aßan. Ut li ani târisi ruch re li ras rîtzßin, tâisîk ajcuiß li ruch re aßan. Ut li ani târisi li rukß li ras rîtzßin, tâisîk ajcuiß li rukß aßan. Ut li ani târisi li rok li ras rîtzßin, tâisîk ajcuiß li rok aßan.


Και ετι το να τρωγη πας ανθρωπος και να πινη και να απολαμβανη καλον εκ παντος του μοχθου αυτου, ειναι χαρισμα Θεου. 	 Ut ninnau ajcuiß nak yal kamâtan xban li Dios nak nococuaßac ut noco-ucßac ut nakayal xsahil li cßaßru nakacßanjela.


Εγω κοιμωμαι, αλλ' η καρδια μου αγρυπνει φωνη του αγαπητου μου κρουει Ανοιξον μοι, αδελφη μου, αγαπητη μου, περιστερα μου, αμωμητε μου διοτι η κεφαλη μου εγεμισεν απο δροσου, οι βοστρυχοι μου απο ψεκαδων της νυκτος. 	 Usta yôquin chi cuârc, abanan quicuabi nak li cuînk li ninra yô chixtßochbal li puerta. Quixye cue: —At, inrarôquil ixakil, te li puerta. At xsum cuâm, lâat chanchanat jun li mucuy xban nak mâcßaß âpaltil. Xtßaka li cuismal xban li xchußque ut yô chi tßuluc xyaßal.—


Και η Μααχα η γυνη του Μαχειρ εγεννησεν υιον και εκαλεσε το ονομα αυτου Φαρες και το ονομα του αδελφου αυτου ητο Σαρες και οι υιοι αυτου, Ουλαμ και Ρακεμ. 	 Lix Maaca li rixakil laj Maquir quicuan cuib lix yum. Li xbên, aßan laj Peres ut li xcab, aßan laj Seres. Eb li ralal laj Seres, aßaneb laj Ulam ut laj Requem.


Οι λογοι των σοφων ειναι ως βουκεντρα και ως καρφια εμπεπηγμενα υπο των διδασκαλων των συναθροισαντων αυτους εδοθησαν δε παρα του αυτου ποιμενος. 	 Li naßleb li nequeßxye li cuanqueb xnaßleb nacßanjelac chiku joß nak nacßanjelac li kßes rußuj cheß re xberesinquil li bôyx. Li châbil naßleb qßuebil ke xban li tzßakal Pastor li na-iloc ke. Nacana saß kachßôl. Chanchan li claux li natßojeß saß li cheß.


Εταπεινωσαν τας γυναικας εν Σιων, τας παρθενους εν ταις πολεσιν Ιουδα. 	 Queßxmux ruheb li kixakil nak queßxchßic rib riqßuineb aran Sión. Ut queßxmux ajcuiß ruheb li tukß ix aran Judá.


Και ιδου, η δοξα του Θεου του Ισραηλ ηρχετο απο της οδου της ανατολης και η φωνη αυτου ως φωνη υδατων πολλων και η γη ελαμπεν απο της δοξης αυτου. 	 Ut quicuil lix lokßal li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel li yô chak chi châlc saß li este. Quicuabi jun li chokînc chanchan nak na-ecßan li nimaß. Ut li ruchichßochß quisakenoß xban lix lokßal li Dios.


Αι δε λοιπαι πραξεις του Ιωας, οσας επραξε, και τα κατορθωματα αυτου, και πως επολεμησε μετα του Αμασιου βασιλεως του Ιουδα, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ισραηλ; 	 Chixjunil li quixbânu li rey Joás, joß ajcuiß li pletic li quixbânu riqßuin laj Amasías lix reyeb laj Judá, tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas, li tzßîbanbil cuiß retalil li quilajeßxbânu lix reyeb laj Israel.


τωρα λοιπον, ακουσον και συ, παρακαλω, την φωνην της δουλης σου, και ας βαλω ολιγον αρτον εμπροσθεν σου και φαγε, δια να λαβης δυναμιν, επειδη υπαγεις εις οδοιποριαν. 	 Joßcan nak nintzßâma châcuu nak tâbânu li cßaßru tinye âcue. Tinqßue caßchßinak âtzacaêmk re nak tâcuânk âmetzßêu chi sukßîc, chan.


Και απεκριθην και ειπα προς τον αγγελον τον λαλουντα μετ' εμου, λεγων, Τι ειναι ταυτα, κυριε μου; 	 Quinpatzß re li ángel li yô chi âtinac cuiqßuin: —Kâcuaß, ¿cßaßru xyâlal aßin li yôquin chirilbal?—


Ενω δε επορευομεθα εις την προσευχην, απηντησεν ημας δουλη τις εχουσα πνευμα πυθωνος, ητις εδιδε πολυ κερδος εις τους κυριους αυτης μαντευομενη. 	 Sa' jun li cutan yôco chi xic chi tijoc nak kac'ul jun li xka'al aj k'e. Cuan mâus aj musik'ej riq'uin. A'an jun môs ut naxsic' nabal xtumin lix patrón riq'uin k'ehînc.


Και δεν αφηκεν ουδενα να ακολουθηση αυτον ειμη τον Πετρον και Ιακωβον και Ιωαννην τον αδελφον Ιακωβου. 	 Ut inc'a' quiraj nak li tenamit te'xic chirix. Ca'aj cui' laj Pedro ut laj Jacobo ut laj Juan, li rîtz'in laj Jacobo, quixc'ameb chirix.


Και ητο πας ο λαος εις εριδα κατα πασας τας φυλας του Ισραηλ, λεγοντες, Ο βασιλευς εσωσεν ημας εκ χειρος των εχθρων ημων και αυτος ηλευθερωσεν ημας εκ χειρος των Φιλισταιων και τωρα εφυγεν εκ του τοπου εξ αιτιας του Αβεσσαλωμ 	 Yalak bar saß chixjunil li naßajej Israel yôqueb chixcuechßinquil ribeb chi ribileb rib. Yôqueb chixyebal: —Li rey David coxcol chiruheb li xicß nequeßiloc ke. Xoxcol chiruheb laj filisteo. Abanan anakcuan xcanab lix tenamit ut x-êlelic chiru laj Absalón xban xxiu.


Αι αστραπαι αυτου φωτιζουσι την οικουμενην ειδεν η γη και εσαλευθη. 	 Nak naxtakla li câk chi repoc, naxcutanobresi li ruchichßochß ut li ruchichßochß na-ecßan saß xnaßaj.


Αλλα καθως τοτε ο κατα σαρκα γεννηθεις εδιωκε τον κατα πνευμα, ουτω και τωρα. 	 Najter li alalbej li quiyo'la riq'uin li môs, a'an quirahobtesin re li alalbej li quiyo'la xban xcuanquil li Santil Musik'ej. Ut chalen anakcuan jo'can ajcui' nac'ulman.


Μη κρινετε κατ' οψιν, αλλα την δικαιαν κρισιν κρινατε. 	 Mexrakoc âtin jo' nequeraj lâex yal êjunes. Chexrakok ban âtin sa' xyâlal, chan li Jesús.


Επατησα μονος τον ληνον, και ουδεις εκ των λαων ητο μετ' εμου και κατεπατησα αυτους εν τω θυμω μου και κατελακτισα αυτους εν τη οργη μου και το αιμα αυτων ερραντισθη επι τα ιματια μου και εμολυνα ολην μου την στολην. 	 Chanchan yatzßoc uvas yôquin xban nak xinyekßiheb saß cuok li xicß nequeßiloc cue ut mâ ani xtenkßan cue. Cßajoß lin joskßil. Joßcan nak xinyekßiheb saß cuok li xicß nequeßiloc cue toj retal xinsach ruheb. Ut lix quiqßueleb xnakß chiru li cuakß. X-osoß li cuakß saß lix quiqßueleb.


Σαρκος οφθαλμους εχεις; η βλεπεις καθως βλεπει ανθρωπος; 	 ¿Ma juntakßêt ta biß lâ cßaßux lâat riqßuineb lix cßaßuxeb li cuînk?


Και κατεστησεν εν Ιερουσαλημ ο βασιλευς τον αργυρον και τον χρυσον ως λιθους, και τας κεδρους κατεστησεν ως τας εν τη πεδιαδι συκαμινους, δια την αφθονιαν. 	 Nak cuan chokß rey laj Salomón nabal li plata ut li oro quixchßutub aran Jerusalén. Chanchan chic xqßuial li pec. Joßcan ajcuiß li châbil cheß chacalteß. Kßaxal cuißchic nabal cuan. Chanchan li cheß higo li cuan saß li naßajej Sefela.


Και εσωθεν ησαν αγκιστρα, μιας παλαμης το πλατος, προσηλωμενα κυκλω κυκλω επι δε των τραπεζων εθετον το κρεας των προσφορων. 	 Chiru li tzßac chixjun sutam li naßajej cuanqueb li chapleb chßîchß jun cßutub xnînkal rok. Ut saß xbêneb li mêx quiqßueheß li tib re tâmayejâk.


Προς δε τον Αδαμ ειπεν, Επειδη υπηκουσας εις τον λογον της γυναικος σου, και εφαγες απο του δενδρου, απο του οποιου προσεταξα εις σε λεγων, Μη φαγης απ' αυτου, κατηραμενη να ηναι η γη εξ αιτιας σου με λυπας θελεις τρωγει τους καρπους αυτης πασας τας ημερας της ζωης σου 	 Ut li Dios quixye re laj Adán: —Xban nak xapâb re lâ cuixakil ut xalou ru li cheß li xinye âcue nak incßaß tâlou, âmâc lâat nak tzßektânanbilak chic li chßochß chi junelic. Ra sa chic nak tâtau lâ tzacaêmk joß najtil tatcuânk saß ruchichßochß.


διοτι επαχυνθη η καρδια του λαου τουτου, και με τα ωτα βαρεως ηκουσαν και τους οφθαλμους αυτων εκλεισαν μηποτε ιδωσι με τους οφθαλμους και ακουσωσι με τα ωτα και νοησωσι με την καρδιαν και επιστρεψωσι, και ιατρευσω αυτους. 	 Li tenamit a'in xe'âlo' lix ch'ôleb ut chanchan tz'aptz'o lix xiqueb ut chanchaneb li mutz'. Jo'can nak inc'a' neque'xnau lix yâlal. Cui ta mâcua' jo'can, te'ilok raj ut te'xq'ue raj retal li te'ril ut te'abînk raj ut te'xtau raj ru li neque'rabi ut te'yot'ek' raj xch'ôl ut te'xjal raj xc'a'uxeb ut lâin tebinq'uirtesi raj. (Isa. 6:9-10)


Και ηυχηθη ο Ισραηλ ευχην προς τον Κυριον και ειπεν, Εαν τωοντι παραδωσης τον λαον τουτον εις την χειρα μου, θελω καταστρεψει τας πολεις αυτων. 	 Joßcan nak eb laj Israel riqßuin juramento queßxye re li Dios: —Cui tâkßaxtesiheb saß kukß li tenamit aßin, lâo takasach chi junaj cua lix tenamiteb, chanqueb.


Ο Κυριος καμνει δικαιοσυνην και κρισιν εις παντας τους αδικουμενους. 	 Li Kâcuaß aßan narakoc âtin saß tîquilal ut naxcoleb li nequeßrahobtesîc.


Υιοι Βιννουι, εξακοσιοι τεσσαρακοντα οκτω. 	 Eb li ralal xcßajol laj Binúi, aßan cuakib ciento riqßuin cuakxakib roxcßâl.


Και εκαλεσεν ο Αβρααμ το ονομα του υιου αυτου, του γεννηθεντος εις αυτον, τον οποιον η Σαρρα εγεννησεν εις αυτον, Ισαακ. 	 Laj Abraham quixqßue aj Isaac chokß xcßabaß li ralal li quicuan riqßuin lix Sara.


Ο δε Ηλιας ειπε προς αυτην, Μη φοβου υπαγε, καμε ως ειπας πλην εξ αυτου καμε εις εμε πρωτον μιαν μικραν πητταν και φερε εις εμε, και επειτα καμε δια σεαυτην και δια τον υιον σου 	 Laj Elías quixye re: —Matcßoxlac. Ayu saß lâ cuochoch. Bânu joß xaye. Abanan xbên cua tâyîb jun chßina caxlan cua ut tâcßam chak chokß cue. Chirix aßan tâyîb re lâ yum ut lâ cue lâat.


και εκ της φυλης των υιων Ασηρ, ο αρχων Αχιουδ ο υιος του Σελωμι 	 laj Ahiud li ralal laj Selomi, li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Aser;


εξ ων δυνασθε αναγινωσκοντες να νοησητε την εν τω μυστηριω του Χριστου γνωσιν μου, 	 Nak têril xsa' li hu li xintz'îba êriq'uin, tênau nak ninnau chi tz'akal lix yâlal chirix li Cristo, li mukmu nak quicuan.


Διοτι οστις θελει να σωση την ζωην αυτου, θελει απολεσει αυτην και οστις απολεση την ζωην αυτου ενεκεν ομου, ουτος θελει σωσει αυτην. 	 Li ani tâtz'ektânânk cue re xcolbal rix lix yu'am arin sa' ruchich'och', tixtz'ek li junelic yu'am. A'ut li ani naxsach lix yu'am arin sa' ruchich'och' sa' inc'aba' lâin, a'an târêchani li junelic yu'am.


Ο Εφραιμ με εφαινετο ως η Τυρος, πεφυτευμενος εν τοπω τερπνω πλην ο Εφραιμ θελει εκφερει τα τεκνα αυτου δια τον φονεα. 	 Laj Oseas quixye re li Kâcuaß: —Cßajoß raj xchßinaßusal lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín. Chanchan li naßajej Tiro. Abanan li ralal xcßajol laj Efraín tenebanbil câmc saß xbêneb.


Και ως ειδεν αυτην, διεσχισε τα ιματια αυτου και ειπεν, Οιμοι θυγατηρ μου ολως κατελυπησας με, και συ εισαι εκ των καταθλιβοντων με διοτι εγω ηνοιξα το στομα μου προς τον Κυριον, και δεν δυναμαι να λαβω οπισω τον λογον μου. 	 Cßajoß nak quirahoß xchßôl laj Jefté nak quiril lix rabin. Quixpej li rakß xban xrahil xchßôl ut quixye: —At inrabin, cßajoß xrahil inchßôl nachal âban. ¿Cßaßut nak lâat li xbên li xat-el chak chincßulbal? Ac xinyechißi re li Dios nak tinmayejak chiru ut incßaß naru tinkßet li cuâtin, chan.


Και το πρωι εξηλθε και σταθεις ειπε προς παντα τον λαον, Σεις εισθε δικαιοι ιδου, εγω συνωμοσα εναντιον του κυριου μου και εθανατωσα αυτον αλλα παντας τουτους τις επαταξε; 	 Cuulajak chic laj Jehú cô saß li oquebâl re li tenamit. Quixakli chiruheb li tenamit ut quixye reheb: —Lâin xincßûb ru nak xincamsi li rey Joram. Lâex mâcßaß êmâc. Abanan, ¿aniheb li xeßcamsin reheb li ralal xcßajol?


Οινον και σικερα δεν θελετε πιει, συ, και οι υιοι σου μετα σου, οταν εισερχησθε εις την σκηνην του μαρτυριου, δια να μη αποθανητε τουτο θελει εισθαι νομιμον αιωνιον εις τας γενεας σας 	 —Lâat ut eb lâ cualal incßaß târûk tex-oc saß li tabernáculo cui yôquex chi ucßac vino malaj ut li haß li nacaltesin re nak incßaß texcâmk. Aßin jun li chakßrab tento têbânu lâex ut tento ajcuiß teßxbânu eb lê ralal êcßajol li teßcuânk mokon.


Ας φυτρωσωσι τριβολοι αντι σιτου και ζιζανια αντι κριθης. Ετελειωσαν οι λογοι του Ιωβ. 	 Cui ta xinbânu chi joßcan, us raj nak tâmok li qßuix saß lin chßochß. Ut incßaß chic tâmok li trigo. Chimok ta li yibru pim chiru ut incßaß chic tâmok li cebada.— Riqßuin li âtin aßin, quirakeß chi âtinac laj Job.


Μετα ταυτα ανεχωρησαν απο Βαιθηλ και ενω εμενεν ολιγον διαστημα δια να φθασωσιν εις Εφραθα, εγεννησεν η Ραχηλ και υπεφερε μεγαλον αγωνα εις την γενναν αυτης. 	 Eb aßan queßel saß li naßajej Bet-el. Toj cuan mâ nequeßcuulac saß li tenamit Efrata nak quicuulac xcutanquil nak tâqßuirâk lix Raquel. Abanan quicuan chßaßajquilal saß xyoßlajic li cßulaßal.


Θελω ευφρανθη τα μεγιστα επι τον Κυριον η ψυχη μου θελει αγαλλιασθη εις τον Θεον μου διοτι με ενεδυσεν ιματιον σωτηριας, με εφορεσεν επενδυμα δικαιοσυνης, ως νυμφιον ευπρεπισμενον με μιτραν και ως νυμφην κεκοσμημενην με τα πολυτιμα αυτης καλλωπισματα. 	 Cßajoß xsahil saß xchßôleb laj Jerusalén xban li cßaßru quixbânu li Kâcuaß. Xcoleb ut xqßueheb xtîquilal xchßôleb. Chanchan jun li cuînk xtikib rib chi us re tâsumlâk ut chanchan li ixk li naxtikib rib chi châbil nak tâxic chi sumlâc.Joß nak li Kâcuaß naxqßue chi mokc ut chi qßuîc li iyaj, joßcan ajcuiß nak tixxakab xcuanquil li tîquilal ut li lokßonîc saß chixjunil li ruchichßochß.


Στερεωσον τα βηματα μου εις τον λογον σου και ας μη με κατακυριευση μηδεμια ανομια. 	 Chinâtenkßa taxak chi cuânc joß naxye saß lâ cuâtin ut incßaß taxak chinumtâk li mâusilal saß inbên.


Αφου δε επερασαν πρωτην και δευτεραν φρουραν, ηλθον εις την πυλην την σιδηραν την φερουσαν εις την πολιν, ητις αφ' εαυτης ηνοιχθη εις αυτους, και εξελθοντες διεπερασαν οδον μιαν, και ευθυς ο αγγελος ανεχωρησεν απ' αυτου. 	 Que'cuulac cuan cui' li jun ch'ûtal chi soldado ut que'nume' aran. Ut que'cuulac cui'chic cuanqueb cui' li jun ch'ûtal chic. Ut que'nume' aran toj que'cuulac cuan cui' li puerta ch'îch' li na-ux cui' oc sa' li tenamit. Ut li puerta a'an quixte rib xjunes chiruheb. Que'el ut que'xk'ax jun li nim be. Aran quicanabâc xjunes laj Pedro xban li ángel.


και θελεις καμει αυτο ελαιον αγιου χρισματος, χρισμα μυρεψικον κατα την τεχνην του μυρεψου αγιον χριστηριον ελαιον θελει εισθαι. 	 Riqßuin chixjunil aßin têyîb chi châbil li sununquil ban re xqßuebal saß xbêneb li teßkßaxtesîk chi cßanjelac chicuu.


Ας εξημερωθωμεν εις τους αμπελωνας ας ιδωμεν εαν εβλαστησεν η αμπελος, εαν ηνοιξε το ανθος της σταφυλης και εξηνθησαν αι ροιδιαι εκει θελω δωσει την αγαπην μου εις σε. 	 Ekßela tocuaclîk ut takil li acuîmk uvas. Takil ma yôqueb chi nînkânc. Takil ma xpuqßueß li ratzßum li granadas. Ut aran takara kib.Tâcuutzß xsununquil li acuîmk mandrágoras. Saß li kochoch cuan nabal pây ru li quißil kßên. At xsum li cuâm, lâin xinxoc chokß âcue chixjunil li tâsahokß cuiß âchßôl. Cuan li ac xchakic ut cuan ajcuiß li toj xinsicß.


Απεστειλαμεν λοιπον τον Ιουδαν και τον Σιλαν δια να σας απαγγειλωσι και αυτοι δια στοματος τα αυτα. 	 Ut xkasic' ruheb laj Judas ut laj Silas ut xkataklaheb êriq'uin re nak te'xch'olob chêru li c'a'ru xkatz'îba sa' li hu a'in.


Διοτι και αυτοι ωκοδομησαν εις εαυτους τοπους υψηλους, και εκαμον αγαλματα και αλση επι παντος υψηλου λοφου και υποκατω παντος δενδρου πρασινου. 	 Queßxyîb li naßajej najt xteram re teßxlokßoniheb li jalanil dios. Ut queßxyîb riqßuin pec ut cheß li yîbanbil dios Asera ut queßxlokßoni saß chixjunil li tzûl ut rubel chixjunileb li cheß li nînk xmuheb.


Οικειωθητι λοιπον μετ' αυτου και εσο εν ειρηνη ουτω θελει ελθει καλον εις σε. 	 Cßam cuißchic âcuib saß usilal riqßuin li nimajcual Dios. Cui tâbânu chi joßcan tatrosobtesi cuißchic ut tatcuânk cuißchic saß sahil chßôlejil.


πλησιον αυτων τα πετεινα του ουρανου κατασκηνουσι, και αναμεσον των κλαδων κελαδουσιν. 	 Saß eb li rukß li cheß li cuanqueb chire li nimaß eb li cocß xul li nequeßrupupic chiru choxa nequeßxqßue lix soqueb ut nequeßbichan.


Και πριν εξελθη ο Ησαιας εις την αυλην την μεσαιαν, εγεινε λογος Κυριου προς αυτον, λεγων, 	 Toj mâjiß ajcuiß na-el laj Isaías saß li nebâl re li rochoch li rey nak quiâtinac cuißchic li Kâcuaß riqßuin. Ut quixye re:


Τις λοιπον ειναι ο Παυλος, και τις ο Απολλως, παρα υπηρεται, δια των οποιων επιστευσατε και, οπως ο Κυριος εδωκεν εις εκαστον; 	 ¿Ani ta bi' laj Apolos? Ut, ¿anihin ta bi' lâin? Lâo yal aj c'anjelo chiru li Kâcua'. Xkach'olob xyâlal chêru nak xepâb li Kâcua'. Ut chi kacabichalo nococ'anjelac jo' taklanbilo cui' xban li Kâcua'.


Και συνελαβε παλιν και εγεννησεν υιον και ειπε, Ταυτην την φοραν θελω δοξολογησει τον Κυριον δια τουτο εκαλεσε το ονομα αυτου Ιουδαν και επαυσε να γεννα. 	 Ut lix Lea quicuan jun chic xcßulaßal ut quixqßue aj Judá chokß xcßabaß. Quixye: —Anakcuan tinlokßoni li Kâcuaß Dios riqßuin li usilal xbânu cue, chan. Chirix li câhib chi cocßal aßin, toj mâjiß chic quicuan xcocßal lix Lea.


Και θελει εισθαι δια αγιαστηριον θελει εισθαι ομως δια πετραν προσκομματος και δια βραχον πτωσεως εις τους δυο οικους του Ισραηλ δια παγιδα και δια βροχον εις τους κατοικους της Ιερουσαλημ. 	 Xban nak santin, lâin tincolok reheb li nequeßxqßue inlokßal. Chiruheb laj Judá ut eb laj Israel chanchanakin jun li pec li teßxtich cuiß li rokeb. Chanchanakin jun li pec li natßanoc. Chiruheb li cuanqueb Jerusalén, chanchanakin jun li cßam malaj ut jun li raßal re chapoc.


και συνωμοσαν παντες ομου να ελθωσι να πολεμησωσιν εναντιον της Ιερουσαλημ, και να καμωσιν εις αυτην βλαβην. 	 Chixjunileb queßxjunaji ribeb chixcßûbanquil chanru nak târûk teßchâlk chi pletic kiqßuin re kaqßuebal saß chßaßajquilal.


Υπαρχει κακον θλιβερον, το οποιον ειδον υπο τον ηλιον πλουτος φυλαττομενος υπο του εχοντος αυτον προς βλαβην αυτου. 	 Cuan jun chic li chßaßajquilal ninqßue retal arin saß ruchichßochß kßaxal ra rilbal. Aßan li xxocbal nabal li biomal yal re nak tixcßul chßaßajquilal mokon.


Και επεσον εις τον Μανασση δεκα μεριδια, εκτος της γης Γαλααδ και Βασαν, των περαν του Ιορδανου 	 Joßcaßin nak queßxcßul lajêb jachal chic li chßochß saß xbên li ac xeßxcßul aran Galaad ut Basán. Li naßajej aßan nacana jun pacßal li nimaß Jordán, li cuan saß li este.


Τοτε οι Φιλισταιοι ειπον, Τις εκαμε τουτο; Και απεκριθησαν, Σαμψων ο γαμβρος του Θαμναθαιου διοτι ελαβε την γυναικα αυτου και εδωκεν αυτην εις τον συντροφον αυτου. Και ανεβησαν οι Φιλισταιοι και εκαυσαν αυτην και τον πατερα αυτης εν πυρι. 	 Eb laj filisteo queßxpatzßi ani xbânun re aßan. Ut quiyeheß reheb nak aßan laj Sansón lix hiß li cuînk laj Timnat xtenamit. Quixcßat li racuîmkeb xban nak quiqßueheß li rixakil re li ramîg xban li yucuaßbej. Ut eb laj filisteo queßcôeb ut queßxcßat li yucuaßbej ut queßxcßat ajcuiß li rixakil laj Sansón.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, εγω ειμαι εναντιον των ποιμενων, και θελω εκζητησει τα προβατα μου εκ της χειρος αυτων και θελω παυσει αυτους απο του να ποιμαινωσι τα προβατα και δεν θελουσι πλεον βοσκει εαυτους οι ποιμενες, διοτι θελω ελευθερωσει εκ του στοματος αυτων τα προβατα μου και δεν θελουσιν εισθαι καταβρωμα εις αυτους. 	 Joßcaßin naxye li nimajcual Dios: —Lâin yô injoskßil saß êbên lâex aj ilol xul ut tinqßue saß êbên li cßaßru nequeßxcßul lin carner. Tincoleb chêru. Mâcuaß chic lâex tex-ilok reheb. Lâin tincuisiheb chêru re nak incßaß chic yôkex chixtiubaleb. Incßaß chic têchßolani êrib êjunes.


Και ειπον οι αρχοντες των υιων Αμμων προς Ανουν τον κυριον αυτων, Νομιζεις οτι ο Δαβιδ τιμων τον πατερα σου απεστειλε προς σε παρηγορητας; δεν απεστειλεν ο Δαβιδ τους δουλους αυτου προς σε, δια να ερευνηση την πολιν και να κατασκοπευση αυτην και να καταστρεψη αυτην; 	 eb li nequeßtaklan saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Amón queßxye re laj Hanún: —¿Ma nacapâb lâat nak li rey David xtaklaheb chak lix takl arin caßaj cuiß re xqßuebal xlokßal lâ yucuaß ut re xcßojobanquil âchßôl? ¿Ma incßaß ta biß xtaklaheb chak arin yal re xqßuebal retal li katenamit re tixsach ru? chanqueb.


Διοτι ο σπορος θελει εισθαι της ειρηνης η αμπελος θελει δωσει τον καρπον αυτης και η γη θελει δωσει τα γεννηματα αυτης και οι ουρανοι θελουσι δωσει την δροσον αυτων, και θελω κληροδοτησει εις το υπολοιπον του λαου τουτου παντα ταυτα. 	 —Lâin tinqßueheb chi cuânc saß tuktûquil usilal. Ut tâûchînk cuißchic li racuîmkeb saß li chßochß aßan ut tâûchînk ajcuiß li uvas. Ut lix chußque tâtßakresînk re li racuîmkeb. Chixjunil aßin tinqßue reheb li tenamit Israel, li joß qßuial chic teßcanâk.


Και εσπευσεν η Αβιγαια και εσηκωθη και ανεβη επι του ονου, μετα πεντε κορασιων αυτης ακολουθουντων οπισω αυτης και υπηγε κατοπιν των απεσταλμενων του Δαβιδ και εγεινε γυνη αυτου. 	 Lix Abigail quixcauresi rib re tâxic chirixeb lix môs laj David. Quitakeß chirix lix bûr ut quixcßameb ajcuiß ôb lix môs ixk ut queßcôeb chirixeb lix môs laj David. Ut lix Abigail quisumla riqßuin laj David.


Και εστησεν ο Ιακωβ στηλην επι του ταφου αυτης αυτη ειναι η στηλη του ταφου της Ραχηλ μεχρι της σημερον. 	 Laj Jacob quixxakab jun li nimla pec saß xbên li camenak Raquel chokß retalil. Ut li pec aßan toj cuan aran anakcuan.


Ουτος ειναι ο λαος, τον οποιον μετωκισεν ο Ναβουχοδονοσορ, εν τω εβδομω ετει, τρεις χιλιαδας και εικοσιτρεις Ιουδαιους 	 Aßan aßin lix qßuialeb li tenamit li quixcßameb chi prêxil laj Nabucodonosor. Nak yô cuukub chihab roquic chokß rey quixcßam oxib mil riqßuin oxib xcaßcßâl eb laj Judá.


Και ειδον εν τη ορασει και οτε ειδον, ημην εν Σουσοις τη βασιλευουση τη εν τη επαρχια Ελαμ και ειδον εν τη ορασει και εγω ημην πλησιον του ποταμου Ουλαι. 	 Nak quicßutbesîc chicuu cuanquin aran Susa, lix nimal ru tenamit saß li naßajej Elam. Xakxôquin chire li nimaß Ulai nak quicuil.


Τοτε αποκριθεις ο Εζεκιας ειπε, Τωρα εισθε καθιερωμενοι εις τον Κυριον προσελθετε και προσφερετε θυσιας και ευχαριστηριους προσφορας εν τω οικω του Κυριου. Και προσεφερεν η συναξις θυσιας και ευχαριστηριους προσφορας, και πας προθυμος την καρδιαν, ολοκαυτωματα. 	 Ut li rey Ezequías quixye reheb: —Lâex ac xesantobresi êrib chiru li Kâcuaß. Anakcuan naru têcßam saß li templo li xul re têmayeja joß ajcuiß li mayej re bantioxînc chiru li Kâcuaß, chan. Ut li qßuila tenamit li chßutchßûqueb aran queßxqßue li xul re teßxmayeja joß ajcuiß li mayej re bantioxînc chiru li Dios. Ut eb li qui-ala saß xchßôleb queßxcßat lix mayej chiru li Kâcuaß.


Και ειπεν ο βασιλευς του Ισραηλ προς τον Ιωσαφατ, Εγω θελω μετασχηματισθη και εισελθει εις την μαχην συ δε ενδυθητι την στολην σου. Και μετεσχηματισθη ο βασιλευς του Ισραηλ και εισηλθον εις την μαχην. 	 Ut lix reyeb laj Israel quixye re laj Josafat: —Lâin tinjal li cuakß nak tintiquib pletic re nak incßaß teßxnau cuu. Ut lâat tâqßue lâ cuakß li nacacuocsi junelic, chan. Ut li rey Acab quixjal li rakß ut cô chi pletic.


εκ φυλης Ασηρ δωδεκα χιλιαδες εσφραγισμενοιεκ φυλης Νεφθαλειμ δωδεκα χιλιαδες εσφραγισμενοι εκ φυλης Μανασση δωδεκα χιλιαδες εσφραγισμενοι. 	 Cablaju mil li quiq'uehe' retalileb sa' xpêquemeb sa' xyânkeb li ralal xc'ajol laj Aser; ut sa' xyânkeb li ralal xc'ajol laj Neftalí, cablaju mil li quiq'uehe' retalileb sa' xpêquemeb. Ut sa' xyânkeb li ralal xc'ajol laj Manasés, cablaju mil li quiq'uehe' retalileb sa' xpêquemeb.


Ηχος φοβου ειναι εις τα ωτα αυτου εν μεσω ειρηνης θελει επελθει επ' αυτον ο εξολοθρευτης. 	 Yalak cßaßru narabi, naxucuac. Ut nak naxcßoxla nak sa saß xchßôl, nequeßcuulac laj êlkß chirelkßanquil li cßaßru reheb.


Υψωσον κυκλω τους οφθαλμους σου και ιδε παντες ουτοι συναθροιζονται, ερχονται προς σε οι υιοι σου θελουσιν ελθει μακροθεν και αι θυγατερες σου θελουσι τραφη εις τα πλευρα σου. 	 Qßuehomak retal li cßaßru yô chi cßulmânc. Eb lê tenamit yôqueb chixchßutubanquileb rib re nak teßxic cuißchic saß xtenamiteb. Eb lê ralal êcßajol yôqueb chi châlc saß najtil tenamit.


Ο δε ειπεν, Ηλθεν ο αδελφος σου μετα δολου, και ελαβε την ευλογιαν σου. 	 Laj Isaac quixye re: —Xcßulun lâ cuîtzßin ut aßan xinixbalakßi ut xmakß châcuu lâ cuosobtesinquil li xinqßue raj âcue, chan.


Τοτε επλησιασαν αι θεραπαιναι, αυται και τα τεκνα αυτων, και προσεκυνησαν 	 Queßchal li cuib chi môs ixk rochbeneb lix cocßal. Queßjiloc riqßuin laj Esaú ut queßxcuikßib rib chiru.


υιοι του Ελιφας, Θαιμαν και Ωμαρ, Σωφαρ και Γοθωμ, Κενεζ και Θαμνα και Αμαληκ. 	 Eb li ralal laj Elifaz, aßaneb aßin: laj Temán, laj Omar, laj Zefo, laj Gatam, laj Cenaz, ut laj Amalec, li quicuan riqßuin lix Timna.


Και κατεδιωξεν ο Ασαηλ οπισω του Αβενηρ και τρεχων, δεν εξεκλινεν εις τα δεξια ουδε εις τα αριστερα, εξοπισθεν του Αβενηρ. 	 Laj Asael quirâlina laj Abner. Incßaß quixcanab râlinanquil.


Και η Εσεβων θελει βοα, και η Ελεαλη η βοη αυτων θελει ακουσθη εως Ιασσα δια τουτο οι οπλοφοροι ανδρες του Μωαβ θελουσιν ολολυξει η ψυχη αυτων θελει ολολυξει δι' αυτους. 	 Eb li cuanqueb Hesbón ut Eleale teßxjap reheb. Ut tâabîk lix yâbeb toj saß li tenamit Jahaza. Joßcan nak teßxucuak li soldado li cuanqueb Moab ut teßchßinânk xchßôleb.


Και οτε ανεβη ο Πετρος εις Ιεροσολυμα, εφιλονεικουν μετ' αυτου οι εκ περιτομης, 	 Nak cô Jerusalén laj Pedro, quicuech'îc xbaneb laj pâbanel aj judío li neque'bânun re li circuncisión.


τοτε ο ιερευς θελει ορκισει την γυναικα μεθ' ορκου καταρας, και θελει ειπει ο ιερευς προς την γυναικα, Ο Κυριος να σε καταστηση καταραν και ορκον μεταξυ του λαου σου, καμνων ο Κυριος να σαπη ο μηρος σου και να πρησθη η κοιλια σου 	 li Kâcuaß tixqßue chi sîpocß lâ saß ut incßaß chic târûk tatqßuiresînk ut eb lâ tenamit tateßxtzßektâna.


ο εικοστος τριτος εις τον Δελαιαν, ο εικοστος τεταρτος εις τον Μααζιαν. 	 li oxib xcaßcßâl, aßan laj Delaía; ut li câhib xcaßcßâl, aßan laj Maazías.


Και θελω εξαπλωσει το δικτυον μου επ' αυτον και θελει πιασθη εις τα βροχια μου και θελω φερει αυτον εις Βαβυλωνα, και εκει θελω κριθη μετ' αυτου περι της ανομιας αυτου, την οποιαν ηνομησεν εις εμε. 	 Lâin tinqßue chixtojbal lix mâc xban nak quinixtzßektâna. Chanchan nak tinchap aßan saß lin raßal nak tincanab chi cßamecß Babilonia.


Διοτι ο λαος θελει κατοικησει εν Σιων εν Ιερουσαλημ δεν θελεις κλαυσει πλεον θελει βεβαιως σε ελεησει εν τη φωνη της κραυγης σου οταν ακουση αυτην, θελει σοι αποκριθη. 	 Relic chi yâl lâex texcuânk cuißchic aran Sión saß li tenamit Jerusalén. Incßaß chic texyâbak. Kßaxal nim li ruxtân li Kâcuaß. Nak têyâba lix cßabaß, li Kâcuaß târabi lê tij.


Και Ιησους ο υιος του Ναυη, ο θεραπων του Μωυσεως, ο εκλεκτος αυτου, απεκριθη και ειπε, Κυριε μου Μωυση, εμποδισον αυτους. 	 Laj Josué li ralal laj Nun cuan aran. Aßan li natenkßan re laj Moisés chalen saß xsâjilal. Quixye re laj Moisés: —At kâcuaß Moisés, tâye reheb nak teßxcanab âtinac, chan.


μη υπολαβης την δουλην σου ως αχρειαν γυναικα διοτι εκ του πληθους του πονου μου και της θλιψεως μου ελαλησα εως τωρα. 	 Mâcßoxla nak lâin jun ixk incßaß us innaßleb. Lâin yôquin chi tijoc chiru li Dios xban nak cßajoß li raylal li yôquin chixcßulbal, chan.


Και σεις ειδετε παντα οσα εκαμε Κυριος ο Θεος σας εις παντα τα εθνη ταυτα δια σας διοτι Κυριος ο Θεος σας, αυτος ειναι ο πολεμησας υπερ υμων. 	 Ac xeril chixjunil li quixbânu li Kâcuaß lê Dios reheb li tenamit aßin saß êcßabaß lâex. Li Kâcuaß lê Dios, aßan li quitenkßan êre saß li plêt.


Εθεωρεις εωσου απεκοπη λιθος ανευ χειρων, και εκτυπησε την εικονα επι τους ποδας αυτης τους εκ σιδηρου και πηλου και κατεσυντριψεν αυτους. 	 Nak yôcat chirilbal li jalam ûch, jun li pec qui-el saß li ûl chi mâ ani quicutuc re. Ut li pec toj chiru li rok li jalam ûch coxnak ut quimuchßeß li rok xban.


Και ειπε, Φερετε μοι φιαλην καινην και βαλετε αλας εις αυτην. Και εφεραν προς αυτον. 	 Li profeta Eliseo quixye reheb: —Qßuehomak li atzßam saß junak secß toj acß ut cßamomak chak cue, chan. Ut queßxbânu joß quiyeheß reheb.


Οθεν εαν τις ηναι εν Χριστω ειναι νεον κτισμα τα αρχαια παρηλθον, ιδου, τα παντα εγειναν νεα. 	 Jo'can ut cui junak xpâb li Cristo, ac'obresinbil a'an. Lix yu'am quicuan junxil xnume' ut anakcuan ac' chic lix yu'am.


Και η Βαβυλων θελει εισθαι εις σωρους, κατοικητηριον θωων, θαμβος και συριγμος, ανευ κατοικου. 	 Juqßuinbilak lix tenamiteb ut tûbtûk aj chic. Tâcanâk chokß xnaßaj laj xoj. Incßaß tâcuânk cristian aran. Hobilak ut xucuajelak rilbal.


Και συνελαβεν Ιωας ο βασιλευς του Ισραηλ Αμασιαν τον βασιλεα του Ιουδα, υιον του Ιωας υιου του Ιωαχαζ, εν Βαιθ-σεμες, και εφερεν αυτον εις Ιερουσαλημ και κατεδαφισε το τειχος της Ιερουσαλημ απο της πυλης Εφραιμ εως της πυλης της γωνιας, τετρακοσιας πηχας. 	 Laj Joás lix reyeb laj Israel quixchap laj Amasías lix reyeb laj Judá saß li tenamit Bet-semes. Laj Amasías, aßan li ralal laj Joás ut ri laj Joacaz. Chirix aßan laj Joás quixcßam laj Amasías Jerusalén. Ut queßxjucß jun ciento metro riqßuin câcßâl metro li tzßac li sutsu cuiß li tenamit Jerusalén. Naticla cuan cuiß li oquebâl Efraín ut nacuulac toj cuan cuiß li oquebâl li cuan saß xuc.


Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων Ιδου, εγω θελω σωσει τον λαον μου απο της γης της ανατολης και απο της γης της δυσεως του ηλιου, 	 Lâin tincoleb lin tenamit chiruheb li tenamit li cuanqueb saß eb li naßajej bar na-el cuiß chak li sakße ut chiruheb li cuanqueb saß li naßajej bar na-oc cuiß li sakße.


Περι δε των οσων μοι εγραψατε, καλον ειναι εις τον ανθρωπον να μη εγγιση εις γυναικα 	 Xetakla chak xpatz'bal cue chirix li sumlâc ut anakcuan tinsume lê hu. Us raj chok' re li cuînk nak mâc'a'ak rixakil.


Λεγει προς αυτον η γυνη Κυριε, βλεπω οτι συ εισαι προφητης. 	 Quixye li ixk re: -Kâcua', jo' li lâat anchal profeta.


Και οταν σαλπιζητε αλαλαγμον, τοτε θελουσι σηκονεσθαι τα στρατοπεδα τα εστρατοπεδευμενα προς ανατολας. 	 Nak tâyâbasîk xbên sut chi cocß aj saß chixjunileb li cuanqueb xmuhebâleb saß li este teßxyîb ribeb re teßxic.


Και ειπε προς αυτον ο Γεδεων, Ω κυριε μου, αν ο Κυριος ηναι μεθ' ημων, δια τι λοιπον ευρηκαν ημας παντα ταυτα; και που ειναι παντα τα θαυμασια αυτου, τα οποια διηγηθησαν εις ημας οι πατερες ημων, λεγοντες, Δεν ανεβιβασεν ημας ο Κυριος εξ Αιγυπτου; αλλα τωρα εγκατελιπεν ημας ο Κυριος και παρεδωκεν ημας εις τας χειρας των Μαδιανιτων. 	 Quichakßoc laj Gedeón ut quixye re: —At Kâcuaß, cui li Dios cuan kiqßuin, ¿cßaßut nak yôco chixcßulbal li raylal aßin? ¿Bar cuan li milagros queßxserakßi ke li kanaß kayucuaß nak queßxye: “¿Ma incßaß ta biß xorisi chak li Kâcuaß Egipto?” chanqueb. Anakcuan li Kâcuaß xoxtzßektâna ut xoxkßaxtesi saß rukßeb laj Madián, chan.


Και ο εφορος των Λευιτων εν Ιερουσαλημ ητο Οζι, ο υιος του Βανι, υιου Ασαβια, υιου Ματθανια, υιου Μιχα. Εκ των υιων του Ασαφ, οι ψαλτωδοι ησαν επι του εργου του οικου του Θεου. 	 Laj Uzi li ralal laj Bani, aßan li quitaklan saß xbêneb laj Levitas li queßcana Jerusalén. Laj Bani, aßan li ralal laj Hasabías. Ut laj Hasabías, aßan li ralal laj Matanías. Ut laj Matanías, aßan li ralal laj Micaía, xcomoneb li ralal xcßajol laj Asaf. Aßaneb li nequeßbichan nak nequeßlokßonin saß lix templo li Dios.


και εξευρω οτι η εντολη αυτου ειναι ζωη αιωνιος. Οσα λοιπον λαλω εγω, καθως μοι ειπεν ο Πατηρ, ουτω λαλω. 	 Lâin ninnau nak li c'a'ru naxye cue li Yucua'bej, a'an li naq'uehoc yu'am chi junelic. Ut li c'a'ru ninye lâin, a'an li naxc'utbesi chicuu li Yucua'bej.


και εαν ασπασθητε τους αδελφους σας μονον, τι περισσοτερον καμνετε; και οι τελωναι δεν καμνουσιν ουτως; 	 Ut cui ca'aj cui' lê rech tenamitil nequeq'ue xsahil xch'ôleb, ¿c'a'ru rusil a'an? ¿Ma inc'a' ta bi' jo'can ajcui' neque'xbânu li inc'a' neque'xpâb li Dios?Tîcak bi' êch'ôl jo' lê Yucua' li cuan sa' li choxa tîc xch'ôl.


Θελει στρεψει το κακον επι τους εχθρους μου εξολοθρευσον αυτους εν τη αληθεια σου. 	 Chasukßisi taxak saß xbêneb li mâusilal nequeßxbânu li xicß nequeßiloc cue. At Kâcuaß, chasacheb taxak ru xban nak nacatrakoc âtin saß tîquilal.


Κατ' εκεινας δε τας ημερας συνηθροισαν οι Φιλισταιοι τα στρατευματα αυτων προς εκστρατειαν, δια να πολεμησωσι μετα του Ισραηλ. Και ειπεν ο Αγχους προς τον Δαβιδ, Εξευρε μετα βεβαιοτητος οτι θελεις εξελθει μετ' εμου εις τον πολεμον, συ και οι ανδρες σου. 	 Saß jun li cutan eb lix soldâdeb laj filisteo queßxchßutub ribeb re teßxic chi pletic riqßuineb laj Israel. Laj Aquis quixye re laj David: —Tento nak lâat ut eb lâ soldados texxic chikix chi pletic, chan.


Ακουσατε λοιπον τουτο, αρχηγοι του οικου Ιακωβ και αρχοντες του οικου Ισραηλ, οι βδελυττομενοι την κρισιν και διαστρεφοντες πασαν ευθυτητα, 	 Abihomak li oc cue xyebal êre lâex li nequexcßamoc be chiruheb laj Israel li ralal xcßajol laj Jacob. Abihomak lâex li cuan êcuanquil saß xyânkeb. Lâex xicß nequeril li tîquilal ut nequesukßisi li us chokß mâusilal.


Και ητο Κυριος μετα του Ιωσαφατ, επειδη περιεπατησεν εν ταις οδοις Δαβιδ του πατρος αυτου ταις πρωταις, και δεν εξεζητησε τους Βααλειμ 	 Li Kâcuaß cuan riqßuin laj Josafat xban nak saß xticlajic lix cuanquil quixbânu li us joß quixbânu laj David lix xeßtônil yucuaß. Incßaß quixlokßoni li yîbanbil dios Baal.


Δια τουτο υπαρχουσι μεταξυ σας πολλοι ασθενεις και αρρωστοι, και αποθνησκουσιν ικανοι. 	 A'in ut xyâlal nak nabal yajeb ut mâc'a'eb xmetz'êu sa' êyânk ut cuanqueb ajcui' ac xe'cam.


Πολυτιμος ενωπιον του Κυριου ο θανατος των οσιων αυτου. 	 Chiru li Kâcuaß lokß lix yußameb li ralal xcßajol, ut ra narecßa nak nacam junak.


Ουτω λεγει Κυριος Καμνετε κρισιν και δικαιοσυνην και ελευθερονετε τον γεγυμνωμενον εκ της χειρος του δυναστου και μη αδικειτε μηδε καταδυναστευετε τον ξενον, τον ορφανον και την χηραν και αιμα αθωον μη χυνετε εν τω τοπω τουτω. 	 Lâin li Kâcuaß yôquin chi âtinac âcuiqßuin. Chebânuhak li us ut texcuânk saß tîquilal. Checoleb li rahobtesinbileb chiruheb li nequeßrahobtesin reheb. Mêbalakßiheb ut mêrelkßa cßaßru reheb li jalaneb xtenamit. Ut mêbânu raylal reheb li mâcßaßeb xnaß xyucuaß, chi moco reheb li xmâlcaßan. Mêcamsiheb saß li naßajej aßin li mâcßaßeb xmâc.


Εαν θεληση να χαλαση και να κλειση, η να συναξη, τοτε τις δυναται να εμποδιση αυτον; 	 Cui li Dios târaj târakok âtin saß âbên, mâ ani târûk tâyehok re nak incßaß tixbânu.


Υμων δε οι οφθαλμοι ειναι μακαριοι, διοτι βλεπουσι, και τα ωτα σας, διοτι ακουουσιν. 	 Us xak êre lâex xban nak nequex-iloc ut nequeq'ue retal li c'a'ru nequeril. Nequex-abin ut nequetau ru lix yâlal.


και προς την γυναικα ελεγον, οτι δεν πιστευομεν πλεον δια τον λογον σου επειδη ημεις ηκουσαμεν, και γνωριζομεν οτι ουτος ειναι αληθως ο Σωτηρ του κοσμου, ο Χριστος. 	 Ut que'xye re li ixk: -Anakcuan nakapâb, moco xban ta li c'a'ru xaye ke. Lâo xkabi chi tz'akal li c'a'ru xye ut nakanau nak a'an tz'akal li Cristo laj Colol re li cuanqueb sa' ruchich'och', chanqueb.


Και εν εκεινη τη ημερα θελω καλεσει τον δουλον μου Ελιακειμ, τον υιον του Χελκιου. 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Sebna: —Saß eb li cutan aßan lâin tinbok cuiqßuin laj Eliaquim laj cßanjel chicuu, li ralal laj Hilcías.


και θελω δωσει εις αυτους καρδιαν μιαν και οδον μιαν, δια να με φοβωνται πασας τας ημερας, δια το καλον αυτων και των τεκνων αυτων μετ' αυτους 	 Lâin tinqßue saß xchßôleb nak caßaj cuiß lâin tineßxlokßoni chi junaj xchßôleb. Ut junelic teßxxucua cuu re nak us teßêlk joß eb ajcuiß li ralal xcßajol li teßcuânk mokon.


Και εν χερουβ εξετεινε την χειρα αυτου εκ μεσου των χερουβειμ, προς το πυρ το εν τω μεσω των χερουβειμ, και ελαβεν εκ τουτου και εθεσεν εις τας χειρας του ενδεδυμενου τα λινα ο δε ελαβεν αυτο και εξηλθεν. 	 Ut jun li querubín quixchap li ru xam li cuan saß xyiheb ut quixqßue saß rukß li cuînk li lino rakß. Li cuînk quixcßul ut qui-el.


Και ηκουσα φωνην μεγαλην εκ του ουρανου, λεγουσαν Ιδου, η σκηνη του Θεου μετα των ανθρωπων, και θελει σκηνωσει μετ' αυτων, και αυτοι θελουσιν εισθαι λαοι αυτου, και αυτος ο Θεος θελει εισθαι μετ' αυτων Θεος αυτων 	 Ut quicuabi jun yô chak chi âtinac cuan cui' li c'ojaribâl ut quixye chi cau xyâb xcux: -Anakcuan tâcuânk li Dios riq'uineb li cristian. A'anakeb li ralal xc'ajol. Li Dios tâcuânk riq'uineb. A'anak lix Dioseb.


Διηρεσαν δε αυτους δια κληρων, τουτους προς εκεινους διοτι διευθυνται του αγιαστηριου και διευθυνται του οικου του Θεου ησαν εκ των υιων Ελεαζαρ και εκ των υιων Ιθαμαρ. 	 Queßbûlic chirix li cßanjel re rilbal jokße teßtzßak cßanjelac li junjûnk xban nak saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Eleazar joß ajcuiß saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Itamar cuanqueb li teßtaklânk saß li templo ut cuanqueb ajcuiß li teßcßanjelak chokß aj tij.


Ουτως εδειξεν εις εμε Κυριος ο Θεος και ιδου, εμορφωσεν ακριδας εν τη αρχη της βλαστησεως του δευτερου χορτου, και ιδου, ητο ο δευτερος χορτος μετα τον θερισμον του βασιλεως. 	 Quixye laj Amós: —Chanchan matqßuenbil quinbânu nak li Kâcuaß Dios quixcßutbesi chicuu li visión aßin: Quicuil nak li Kâcuaß yô chixyoßobtesinquil nabal laj sâcß re teßxsach chixjunil li acuîmk li na-el mokon nak ac isinbil li re li rey.


ενεκεν του οικου Κυριου του Θεου ημων, θελω ζητει το καλον σου. 	 Xban nak ninra li rochoch li Kâcuaß li kaDios, lâin nintzßâma li rusilal li Dios saß xbên lin tenamit Jerusalén.


Και αφου συνεπληρωθησαν τεσσαρακοντα ετη, εφανη εις αυτον αγγελος Κυριου εν τη ερημω του ορους Σινα εν μεσω φλογος καιομενης βατου. 	 Ac xnume' chic ca'c'âl chihab roquic sa' li chaki ch'och' a'an, nak quiril jun tôn li q'uix yô xxamlel nach' riq'uin li tzûl Sinaí. Ut sa' li xam a'an quixc'utbesi rib jun li ángel chiru.


Και ο Ιοκταν εγεννησε τον Αλμωδαδ και τον Σαλεφ και τον Ασαρ-μαβεθ και τον Ιαραχ, 	 Laj Joctán, aßan lix yucuaßeb laj Almodad, laj Selef, laj Hazar-mavet ut laj Jera.


λαβετε ανδρας σοφους και συνετους και γνωστους μεταξυ των φυλων σας, και θελω καταστησει αυτους αρχηγους εφ' υμας. 	 Sicßomakeb ru saß li junjûnk xtêpaleb li tenamit li cuînk li cuanqueb xnaßleb ut nequeßxnau qßuehoc naßleb. Teßxnau taklânc li têsicß ruheb ut lâin tinxakabeb chi rakoc âtin saß êbên.


Και οτε ηλθεν εις Οφηλ, ελαβεν αυτα εκ των χειρων αυτων και εφυλαξεν εν τω οικω και απελυσε τους ανδρας, και ανεχωρησαν. 	 Nak queßcuulac saß xbên li bol, laj Giezi quixchap li cuib bôls chi tumin joß ajcuiß li tßicr ut quixcßam saß rochoch chi mukmu. Ut quixsukßisiheb cuißchic lix môs laj Naamán.


Αποδοτε εις αυτην ως και αυτη απεδωκεν εις εσας, και διπλασιασατε εις αυτην διπλασια κατα τα εργα αυτης με το ποτηριον, με το οποιον εκερασε, διπλασιον κερασατε εις αυτην 	 Che'q'uehek' chixtoj li jo' q'uial li raylal xe'xbânu reheb li jalaneb xtenamit. Chiq'uehek' rêkaj li que'xbânu reheb. Ca' sut xq'uial li raylal tâbânûk reheb chiru li que'xbânu eb a'an.


Και ειπεν ο Σαουλ, Ευλογημενοι σεις παρα Κυριου, διοτι ελαβετε συμπαθειαν προς εμε 	 Laj Saúl quixye reheb: —Aß taxak li Kâcuaß chi-osobtesînk êre xban nak xeril xtokßobâl cuu nak xeye cue.


Εδωκεν εις αυτους χαλαζαν αντι βροχης, και πυρ φλογερον εις την γην αυτων 	 Li Dios quixtakla li sakbach ut li câk saß xbêneb li tenamit.


εξωθουσι τους ενδεεις απο της οδου οι πτωχοι της γης ομου κρυπτονται. 	 Incßaß nequeßxqßue saß ruheb li nebaß ut incßaß nequeßcuan saß tîquilal riqßuineb. Eb li nebaß nequeßxmuk ribeb chiruheb xban xxiuheb.


Βουλευου, εκτελεσον το δικαιον εν τω μεσω της ημερας καμε την σκιαν σου ως νυκτα κρυψον τους διωκομενους μη φανερωσης τον περιπλανωμενον. 	 Nequeßxye reheb laj Judá: —Yehomak ke cßaßru us takabânu. Qßuehomak kanaßleb. Choêcol joß jun li cheß naxqßue li mu nak yô xtikcual li sakße. Lâo yôco chi êlelic. Moêcanab saß rukßeb li xicß nequeßiloc ke.


Και το ονομα του Δαβιδ εξηλθεν εις παντας τους τοπους και ο Κυριος επεφερε τον φοβον αυτου επι παντα τα εθνη. 	 Joßcan nak qui-abîc resil yalak bar li cßaßru quixbânu laj David. Ut li Kâcuaß quixqßueheb xxiuheb chixjunileb li jalan tenamit nak queßrabi resil.


Και διεσχισας την θαλασσαν ενωπιον αυτων, και διεβησαν δια ξηρας εν μεσω της θαλασσης τους δε καταδιωκοντας αυτους ερριψας εις τα βαθη, ως λιθον εις υδατα ισχυρα 	 Lâat cajach li palau chi ribil re nak chaki li chßochß teßnumekß cuiß laj Israel saß xyi li palau. Ut eb li yôqueb chitâkênc reheb re teßxchap, casach ruheb saß li haß. Chanchan nak nacuteß junak nimla pec saß xchamal li haß nak queßosoß.


Και τοτε θελει φανη το σημειον του Υιου του ανθρωπου εν τω ουρανω, και τοτε θελουσι θρηνησει πασαι αι φυλαι της γης και θελουσιν ιδει τον Υιον του ανθρωπου ερχομενον επι των νεφελων του ουρανου μετα δυναμεως και δοξης πολλης. 	 Tojo'nak tâc'utûnk sa' choxa li cuetalil lâin li C'ajolbej. Ut te'yot'ek' ut te'yâbak chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och'. Ut te'ril cuu lâin li C'ajolbej nak yôkin chak chi châlc sa' li chok riq'uin lix nimal incuanquil ut inlok'al.


Ο Αβρααμ εγεννησε τον Ισαακ, Ισαακ δε εγεννησε τον Ιακωβ, Ιακωβ δε εγεννησε τον Ιουδαν και τους αδελφους αυτου, 	 Laj Abraham, a'an xyucua' laj Isaac. Laj Isaac, a'an xyucua' laj Jacob. Ut laj Jacob, a'an xyucua' laj Judá jo' eb ajcui' li ras ut li rîtz'in.


Καλον εγεινεν εις εμε οτι εταλαιπωρηθην, δια να μαθω τα διαταγματα σου. 	 Kßaxal us chokß cue nak xincßul li raylal xban nak riqßuin li raylal li xincßul, xinqßue inchßôl chixtzolbal lâ chakßrab.


Και τον αχρειον δουλον ριψατε εις το σκοτος το εξωτερον εκει θελει εισθαι ο κλαυθμος και ο τριγμος των οδοντων. 	 Ut laj c'anjel a'in, mâc'a' na-oc cui'. Isihomak arin ut q'uehomak sa' k'ojyîn. Aran tâcuânk li yâbac ut li c'uxuxînc ruch e, chan.


θελεις λοιπον γεωργει την γην δι' αυτον, συ και οι υιοι σου, και οι δουλοι σου, και θελεις φερει τα εισοδηματα, δια να εχη ο υιος του κυριου σου τροφην να τρωγη πλην ο Μεμφιβοσθε, ο υιος του κυριου σου, θελει τρωγει δια παντος αρτον επι της τραπεζης μου. Ειχε δε ο Σιβα δεκαπεντε υιους και εικοσι δουλους. 	 Lâat ut eb lâ cualal, joß eb ajcuiß li nequeßcßanjelac châcuu teßxcßanjela ru lix chßochß laj Saúl ut têqßue li ru li racuîmk reheb li ralal xcßajol. Abanan laj Mefi-boset, li ri laj Saúl, tâcuaßak saß lin mêx cuochben.— Laj Siba cuanqueb oßlaju li ralal ut junmay lix môs.


τοτε συ επακουσον εκ του ουρανου και συγχωρησον την αμαρτιαν του λαου σου Ισραηλ, και επαναγαγε αυτους εις την γην την οποιαν εδωκας εις αυτους και εις τους πατερας αυτων. 	 lâat toj saß choxa tâcuabi lix tijeb ut tâcuy xmâqueb lâ tenamit Israel. Ut tâqßueheb cuißchic chi sukßîc saß li naßajej li caqßue reheb lix xeßtônil yucuaß.


Συ ψυχη μου, ειπας προς τον Κυριον, συ εισαι ο Κυριος μου η αγαθοτης μου δεν εκτεινεται εις σε 	 Lâin ninye re li Kâcuaß Dios, lâat inDios. Mâ ani chic junak châbil cuiqßuin. Caßaj cuiß lâat.


Και σηκωθεντες ενωρις το πρωι, ανεβησαν εις την κορυφην του ορους, λεγοντες, Ιδου, ημεις, και θελομεν αναβη εις τον τοπον τον οποιον μας υπεσχεθη ο Κυριος διοτι ημαρτησαμεν. 	 Joß cuulajak chic nak toj ekßela chi us queßcôeb saß xbên jun li tzûl ut queßxye: —Yâl nak xomâcob, abanan anakcuan toxic saß li naßajej li quixyechißi ke li Kâcuaß, chanqueb.


Και ειπε προς τους ανθρωπους της Σοκχωθ, Δοτε, παρακαλω, αρτους τινας εις τον λαον τον ακολουθουντα με διοτι ειναι αποκαμωμενος, και εγω καταδιωκω οπισω του Ζεβεε και του Σαλμανα, των βασιλεων του Μαδιαμ. 	 Nak queßcuulac saß li tenamit Sucot, laj Gedeón quixye reheb li cuanqueb aran: —Nintzßâma chêru nak têbânu li usilal. Têqßue xtzacaêmkeb li cuînk li cuanqueb cuochben xban nak tacuajenakeb. Lâo yôco chirâlinanquileb re takachapeb laj Zeba ut laj Zalmuna lix reyeb laj Madián, chan.


Αυτη ειναι η υπηρεσια των συγγενειων των υιων Μεραρι, καθ' ολην την υπηρεσιαν αυτων εν τη σκηνη του μαρτυριου, υπο την επιστασιαν του Ιθαμαρ υιου του Ααρων του ιερεως. 	 Aßan aßin li cßanjel li teßxbânu eb li ralal xcßajol laj Merari nak teßcßanjelak saß li tabernáculo. Ut laj Itamar li ralal laj Aarón laj tij, aßan li tâtaklânk saß xbêneb.


Τις δυναται να εξαγαγη καθαρον απο ακαθαρτου; ουδεις. 	 ¿Ma naru ta biß nacuan li us riqßuineb li incßaß useb xnaßleb? Mâ jokße.


Επειδη εκεινος, περι του οποιου λεγονται ταυτα, αλλης φυλης μετειχεν, εξ ης ουδεις επλησιασεν εις το θυσιαστηριον. 	 Li âtin a'in tz'îbanbil chirix li Jesucristo. A'an mâcua' ralal xc'ajol laj Leví. A'an ralal xc'ajol laj Judá. Mâ jun ralal xc'ajol laj Judá xakabanbil chok' aj tij chi mayejac.


Και επανωθεν ησαν λιθοι πολυτελεις, κατα το μετρον των πριονισμενων λιθων, και κεδροι. 	 Joßcan ajcuiß li tzßac yîbanbileb riqßuin li pec terto xtzßak. Tîcobresinbil ruheb aß yal chanru xnînkal naraj. Ut quirocsi ajcuiß li cheß chacalteß.


δεομενος παντοτε εν ταις προσευχαις μου να αξιωθω ηδη ποτε δια του θεληματος του Θεου να ελθω προς εσας. 	 Cui li Dios naxq'ue cue, chi sêb tincuulak êriq'uin. A'an li nintz'âma junelic chiru li Dios.


Ο αδης και η απωλεια δεν χορταινουσι και οι οφθαλμοι του ανθρωπου δεν χορταινουσιν. 	 Li xbalba ut li muklebâl mâ jokße nequeßnujac riqßuin li joß qßuial nequeßxcßul. Joßcaneb ajcuiß li cristian. Incßaß nequeßcßojla xchßôl riqßuin li joß qßuial cuan reheb. Toj nequeßxrahi ru xtzßakob.


αλλα θελω εξαποστειλει πυρ εις τον οικον Αζαηλ και θελει καταφαγει τα παλατια του Βεν-αδαδ. 	 Tinqßue xxamlel li rochoch laj Hazael ut tâcßatk ajcuiß lix palacio laj Ben-adad.


Οταν φερω οπισω τους αιχμαλωτους αυτων, τους αιχμαλωτους Σοδομων και των θυγατερων αυτης και τους αιχμαλωτους της Σαμαρειας και των θυγατερων αυτης, τοτε θελω επιστρεψει και τους αιχμαλωτους της αιχμαλωσιας σου μεταξυ αυτων 	 Li Kâcuaß quixye ajcuiß reheb laj Jerusalén: Lâin tinqßue cuißchic lix biomaleb laj Sodoma ut eb laj Samaria joß eb ajcuiß lix coß. Ut chirix aßan tinqßue cuißchic lâ biomal lâat.


Δεν προσεφερες εις εμε τα αρνια των ολοκαυτωματων σου ουδε με ετιμησας με τας θυσιας σου. Εγω δεν σε εδουλωσα με προσφορας ουδε σε εβαρυνα με θυμιαμα 	 Lâex incßaß xeqßue lê carner chokß êcßatbil mayej re inlokßoninquil. Ut incßaß xexmayejac chicuu re xqßuebal inlokßal. Lâin incßaß xexinchßißchßißi riqßuin xyebal nak texmayejak chicuu, chi moco xinye êre nak têcßat li incienso re inlokßoninquil.


Πλην τουτο θελει εισθαι εις αυτους ως μαντεια ματαια, εις τους οφθαλμους εκεινων, οιτινες εκαμον ορκους προς αυτους αυτος ομως θελει ενθυμισει αυτους την ανομιαν αυτων, δια να πιασθωσι. 	 Eb li cuanqueb Jerusalén incßaß teßxpâb nak oqueb re chi pletic eb laj Babilonia xban nak queßxbânu li contrato riqßuineb. Abanan lix yâlal aßin, aßan re nak tâjulticokß reheb li mâc li queßxbânu ut re ajcuiß xcßutbal chiruheb nak teßchapekß.


Δεν θελω σας αφησει ορφανους ερχομαι προς εσας. 	 Nak tinxic inc'a' texincanab êjunes. Tinchâlk cui'chic êriq'uin.


Κατ' εκεινας τας ημερας ηρρωστησεν ο Εζεκιας εως θανατου και προσευχηθη εις τον Κυριον και επηκουσεν αυτου και εδωκεν εις αυτον σημειον. 	 Saß eb li cutan aßan laj Ezequías quichapeß xban jun nimla yajel ut câmc re. Abanan quitijoc chiru li Kâcuaß ut li Kâcuaß quirabi lix tij ut quixcßutbesi jun li milagro chiru.


Ο δε Ισαακ εφερεν αυτην εις την σκηνην της μητρος αυτου Σαρρας και ελαβε την Ρεβεκκαν, και εγεινεν αυτου γυνη, και ηγαπησεν αυτην και παρηγορηθη ο Ισαακ περι της μητρος αυτου. 	 Ut laj Isaac quixcßam lix Rebeca chokß rixakil saß rochoch lix naß camenak. Laj Isaac cßajoß nak quixra lix Rebeca. Ut riqßuin aßan quicßojla xchßôl ut incßaß chic quirahoß xchßôl xban xcamic lix naß.


Ας περαση, παρακαλω, ο κυριος μου εμπροσθεν του δουλου αυτου και εγω θελω ακολουθει βραδεως, κατα το βαδισμα των κτηνων των εμπροσθεν μου, και κατα το βαδισμα των παιδαριων, εωσου φθασω προς τον κυριον μου εις Σηειρ. 	 Lâin nacatinqßue saß xnakß cuu. Cui tâbânu usilal, lâat tatxic xbên cua chiku. Lâo timil yôko chi xic châcuix xban nak eb li cocßal ut li xul timil nequeßbêc. Toj aran toxkatau kib saß li tenamit Seir, chan.


Μη ζηλευε τον βιαιον ανθρωπον και μη εκλεξης μηδεμιαν εκ των οδων αυτου 	 Mêcakaliheb li nequeßxbânu mâusilal, chi moco chetzol êre li cßaßru nequeßxbânu.


Και εν πασαις ταις συναγωγαις πολλακις τιμωρων αυτους ηναγκαζον να βλασφημωσι, και καθ' υπερβολην μαινομενος εναντιον αυτων κατεδιωκον εως και εις τας εξω πολεις. 	 Nabal sut quintakla xsac'baleb sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Quinpuersiheb chixmajecuanquil xc'aba' li Jesús. Xban nak c'ajo' injosk'il sa' xbêneb, quebintâke yalak bar sa' eb li jalanil tenamit re xbânunquil raylal reheb.


Και εκαθητο οχλος περι αυτον ειπον δε προς αυτον Ιδου, η μητηρ σου και οι αδελφοι σου εξω σε ζητουσι. 	 Ut nabaleb li tenamit c'ojc'ôqueb chixc'atk li Jesús. Que'xye re: -Kâcua', xc'ulun lâ na' rochbeneb lâ cuîtz'in. Cuanqueb chirix cab. Yôqueb châsic'bal, chanqueb.


Ο δε ειπεν, Εσταθην εις ακρον ζηλωτης υπερ Κυριου του Θεου των δυναμεων διοτι οι υιοι Ισραηλ εγκατελιπον την διαθηκην σου, τα θυσιαστηρια σου κατεστρεψαν και τους προφητας σου εθανατωσαν εν ρομφαια και εναπελειφθην εγω μονος και ζητουσι την ζωην μου, δια να αφαιρεσωσιν αυτην. 	 Laj Elías quichakßoc ut quixye: —Lâin narahoß saß inchßôl xban nak xinqßue inchßôl chi cßanjelac châcuu, at nimajcual Dios. Eb li ralal xcßajol laj Israel xeßxcanab xbânunquil li naxye saß li contrato li xabânu riqßuineb. Ut xelajeßxpoß lâ artal ut xelajeßxcamsi chi chßîchß eb lâ profetas. Caßaj chic lâin xincana injunes ut yôqueb ajcuiß chinsicßbal lâin re tineßxcamsi, chan laj Elías.