Και ελαβε ζευγος βοων, και κατακοψας αυτους εις τμηματα, απεστειλεν αυτα κατα παντα τα ορια του Ισραηλ δια χειρος μηνυτων, λεγων, Οστις δεν εξελθη κατοπιν του Σαουλ και κατοπιν του Σαμουηλ, ουτω θελει γεινει εις τους βοας αυτου. Και επεπεσε φοβος Κυριου επι τον λαον, και εξηλθον ως εις ανθρωπος. 	 Quixchap cuib li bôyx ut quixsetiheb. Quixtakla li tib saß chixjunileb li tenamit Israel. Quixtakla xyebal reheb: —Joßcaßin takabânu reheb lix bôyxeb li incßaß teßoquênk chixtenkßanquil chi pletic laj Saúl ut laj Samuel, chan. Cßajoß nak queßxucuac eb laj Israel. Chi junajeb xchßôleb queßxchßutub ribeb re teßxic chi pletic.


Πλην ο αρχων της βασιλειας της Περσιας ανθιστατο εις εμε εικοσιμιαν ημεραν αλλ' ιδου, ο Μιχαηλ, εις των πρωτων αρχοντων, ηλθε δια να μοι βοηθηση και εγω εμεινα εκει πλησιον των βασιλεων της Περσιας. 	 Abanan chiru jun xcaßcßâl cutan li nataklan saß xbêneb laj Persia quixyal numtâc saß inbên. Ut li ángel Miguel, jun saß xyânkeb li kßaxal nînkeb xcuanquil, quichal chintenkßanquil xban nak injunes cuanquin aran riqßuineb lix reyeb laj Persia.


Δια τουτο. Εξελθετε εκ μεσου αυτων και αποχωρισθητε, λεγει Κυριος, και μη εγγισητε ακαθαρτον, και εγω θελω σας δεχθη, 	 Ut li Kâcua' quixye cui'chic chi jo'ca'in: Jo'can utan chex-êlk sa' xyânkeb li neque'xlok'oni li yîbanbil dios. Mêbânu chic li neque'xbânu li jun ch'ol chic nak neque'xlok'oni li yîbanbil dios. Checanabak chi junaj cua ut lâin texinc'ul chi sa sa' inch'ôl.Ut lâinak chic lê Yucua' ut lâexak chic li cualal inc'ajol, chan li Kâcua' li k'axal nim xcuanquil. (Isa. 52:11)


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés:


Ο δουλος δια λογων δεν θελει διορθωθη επειδη καταλαμβανει μεν, αλλα δεν υπακουει. 	 Incßaß naru xkßusbal junak môs yal riqßuin kßunil âtin. Usta naxtau ru li cßaßru nacaye re, abanan incßaß tixbânu.


Και εγειναν πασαι αι ημεραι του Νωε εννεακοσια πεντηκοντα ετη και απεθανε. 	 Belêb ciento riqßuin mero ciento chihab cuan re laj Noé nak quicam.


Και μη εισελθης εις κρισιν μετα του δουλου σου διοτι δεν θελει δικαιωθη ενωπιον σου ουδεις ανθρωπος ζων. 	 Incßaß taxak tatrakok âtin saß inbên lâin aj cßanjel châcuu xban nak mâ ani târûk tixye nak mâcßaß xmâc châcuu.


Οι δε ειπον, Ας καλεσωμεν την κορην και ας ερωτησωμεν την γνωμην αυτης. 	 Eb aßan queßxye re: —Kabokak cuan lix Rebeca ut takapatzß re cßaß na ru tixye aßan, chanqueb.


Δια τουτο, ιδου, ερχονται ημεραι και θελω καμει εκδικησιν επι τα γλυπτα της Βαβυλωνος και πασα η γη αυτης θελει καταισχυνθη και παντες οι τετραυματισμενοι αυτης θελουσι πεσει εν τω μεσω αυτης. 	 Relic chi yâl tâcuulak xkßehil nak lâin tinqßueheb chixtojbal xmâqueb ut tinsach ruheb li jalanil dios. Xutânal teßêlk chixjunileb li cuanqueb saß li naßajej aßan. Ut eb li camenak tßanaxînkeb saß eb li naßajej.


Και επεστρεψεν ο αγγελος ο λαλων μετ' εμου και με εξηγειρεν ως ανθρωπον εξεγειρομενον απο του υπνου αυτου, 	 Ut li ángel li quiâtinac cuiqßuin quisukßi cuißchic chak ut quinrajsi. Chanchan nak na-ajsîc junak yô chi cuârc.


Και εξεπλαγησαν οι γονεις αυτης. Ο δε παρηγγειλεν εις αυτους να μη ειπωσιν εις μηδενα το γεγονος. 	 Ut eb lix na' xyucua' sachsôqueb xch'ôl riq'uin li quic'ulman. Abanan li Jesús quixye reheb nak mâ ani aj e te'xserak'i li c'a'ru quic'ulman.


Και ειπον προς αυτον, Ουτω λεγει ο Εζεκιας Ημερα θλιψεως και ονειδισμου και βλασφημιας η ημερα αυτη διοτι τα τεκνα ηλθον εις την ακμην της γεννας, πλην δυναμις δεν ειναι εις την τικτουσαν 	 Queßxye re laj Isaías: —Aßan aßin li naxye laj Ezequías. Chiru li cutan aßin yôco chi cßuluc raylal xban li mâc xkabânu. Yôqueb chikamajecuanquil li xicß nequeßiloc ke ut yôqueb chikahobbal. Chanchano jun li ixk oc re chi qßuirâc, ut mâcßaß chic xmetzßêu.


το οποιον προσεταξεν ο Κυριος να διδωται εις αυτους παρα των υιων Ισραηλ, καθ' ην ημεραν εχρισεν αυτους, εις νομιμον αιωνιον εις τας γενεας αυτων. 	 Saß li cutan nak li Kâcuaß quixsiqßueb ru chi cßanjelac chokß aj tij, li Kâcuaß quixye nak eb laj Israel junelic teßxqßue li tib aßan reheb laj tij.


Δια τουτο η Μιχαλ, η θυγατηρ του Σαουλ, δεν εγεννησε τεκνον εως της ημερας του θανατου αυτης. 	 Lix Mical lix rabin laj Saúl, mâ jun lix cocßal quicuan chalen nak quicam.


Τουτο δε το γενος δεν εξερχεται, ειμη δια προσευχης και νηστειας. 	 Ca'aj cui' riq'uin ayûn ut riq'uin tijoc naru risinquil li mâus aj musik'ej xcomoneb a'an, chan.


και δια την αδελφην αυτου, παρθενον ουσαν, την πλησιεστατην εις αυτον, ητις δεν ελαβεν ανδρα δια ταυτην δυναται να μιανθη. 	 Joßcan ajcuiß naru naxchßeß li ranab li mâcßaß xbêlom li cuan saß rochoch. Riqßuineb aßin naru naxmux rib riqßuin xchßeßbal xban nak xcomoneb rib.


Οι μακραν, ακουσατε τι εκαμον και σεις οι πλησιον, γνωρισατε την δυναμιν μου. 	 Lâex li cuanquex chi najt, cherabihak resil li cßaßru xinbânu. Lâex li cuanquex chi nachß cheqßuehak retal lin cuanquil, chan li Dios.


Θελουσι τρωγει την εξ αλφιτων προσφοραν και την περι αμαρτιας προσφοραν και την περι ανομιας προσφοραν και παν αφιερωμα μεταξυ του Ισραηλ θελει εισθαι αυτων. 	 Eb aßan teßxtzaca li ru li acuîmk li tâmayejâk, ut teßxtzaca li mayej re xtojbal rix lix mâqueb li tenamit, joß ajcuiß li mayej re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb. Chixjunil li kßaxtesinbilak cue lâin, reheb laj tij.


Και διεταξεν ο Εζεκιας τας διαιρεσεις των ιερεων και των Λευιτων, κατα τας διαιρεσεις αυτων, εκαστον κατα την υπηρεσιαν αυτου, τους ιερεις και τους Λευιτας, δια τα ολοκαυτωματα και τας ειρηνικας προσφορας, δια να λειτουργωσι και να δοξολογωσι και να υμνωσιν εν ταις πυλαις των σκηνωματων του Κυριου. 	 Li rey Ezequías quixqßueheb cuißchic chi chßûtal eb laj tij ut eb laj levita, aß yal cßaßru lix cßanjeleb li junjûnk. Queßxcßat li mayej ut queßmayejac re xcßambaleb rib li tenamit saß usilal riqßuin li Kâcuaß. Queßcßanjelac chiru li Dios ut queßbantioxin ut queßxbicha xlokßal li Kâcuaß saß eb li oquebâl re lix templo li Dios.


Ο υποκριτης δια του στοματος αφανιζει τον πλησιον αυτου αλλ' οι δικαιοι θελουσιν ελευθερωθη δια της γνωσεως. 	 Eb laj caß pacßal u nequeßxbânu raylal reheb li ras rîtzßin riqßuin li âtin nequeßxye. Abanan li tîc xchßôl naxcoleb li ras rîtzßin xban nak cuan xnaßleb.


Και εξηγερθησαν το πρωι, και καθως ανετειλεν ο ηλιος επι τα υδατα, ειδον οι Μωαβιται εκ του απεναντι τα υδατα κοκκινα ως αιμα 	 Cuulajak chic nak queßcuacli, yô chi iloc li sakße. Ut li haß cak cak quicßutun xban li sakße. Chanchan quicß.


Προσεχετε λοιπον πως να περιπατητε ακριβως, μη ως ασοφοι, αλλ' ως σοφοι, 	 Cheq'uehak retal chanru lê yu'am. Mêbânu jo' neque'xbânu li inc'a' useb xna'leb. Chebânuhak ban jo' neque'xbânu li cuanqueb xna'leb.


Ασπασθητε τον Απελλην τον δεδοκιμασμενον εν Χριστω. Ασπασθητε τους εκ της οικογενειας του Αριστοβουλου. 	 Cheq'ue xsahil xch'ôl laj Apeles. A'an inc'a' quich'inan xch'ôl sa' lix pâbâl nak quiyale' râlenquil. Ut cheq'ue xsahil xch'ôleb li cuanqueb sa' rochoch laj Aristóbulo.


Τη δε επαυριον, ο Παυλος και οι περι αυτον αναχωρησαντες, ηλθομεν εις Καισαρειαν και εισελθοντες εις τον οικον Φιλιππου του Ευαγγελιστου, του οντος εκ των επτα, εμειναμεν παρ' αυτω. 	 Jo' cuulajak chic côo Cesarea. Nak cocuulac aran, côo sa' rochoch laj Felipe laj yehol resil li colba-ib. A'an jun reheb li cuukub li que'siq'ue' ruheb Jerusalén re te'xtenk'aheb li apóstol.


Και θελω εκτεινει την χειρα μου επ' αυτους και καταστησει ερημον την γην, ερημοτεραν μαλιστα παρα την ερημον Διβλαθα, εις πασας αυτων τας κατοικησεις και θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Lâin tinsach ru lix naßajeb li teßcuânk cuiß. Mâcßaß chic cuânk chi saß. Li naßajej chanchanak chic li chaki chßochß naticla chak saß li sur ut nacuulac cuan cuiß li naßajej Diblat re nak eb laj Israel teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß.—


οιτινες απεπλανηθησαν απο της αληθειας, λεγοντες οτι εγεινεν ηδη η αναστασις, και ανατρεπουσι την πιστιν τινων. 	 Eb a'an que'xcanab xpâbanquil li tz'akal yâl ut que'xpâb li tic'ti'. Neque'xye nak ac que'cuacli chi yo'yo eb li camenak, chanqueb. Ut riq'uin a'an cuan li yôqueb chixpo'bal ruheb lix pâbâleb.


Και κατ' εκεινην την ημεραν θελεις αναγγειλει προς τον υιον σου, λεγων, Τουτο γινεται δι' εκεινο, το οποιον ο Κυριος εκαμεν εις εμε, οτε εξηλθον εξ Αιγυπτου. 	 Ut saß li cutan aßan têye reheb lê ralal êcßajol nak li ninkße li nequebânu, aßan re xjulticanquil nak li Kâcuaß Dios qui-isin chak êre saß li tenamit Egipto.


Και οτε ηλθεν ο Γεδεων, ιδου, ανθρωπος τις διηγειτο προς τον πλησιον αυτου ονειρον και ελεγεν, Ιδου, ωνειρευθην ονειρον και ιδου, ψωμιον κριθινον κυλιομενον εν τω στρατοπεδω του Μαδιαμ ηλθεν εις τας σκηνας και εκτυπησεν αυτας, και επεσον και ανετρεψεν αυτας, και επεσον αι σκηναι. 	 Nak quicuulac aran, laj Gedeón quirabi nak jun li cuînk yô chixserakßinquil lix matcß re li jun chic. Quixye re: —Joßcaßin xinmatqßue. Saß lin matcß xcuil nak jun li caxlan cua yîbanbil riqßuin cebada yô chak chi tolcßoc chiru tzûl. Quichal arin saß li kanaßaj. Quixtochß jun li kamuhebâl ut li muhebâl quitßaneß saß chßochß, chan.


Και οι υιοι του Γαδ κατωκησαν κατεναντι αυτων, εν τη γη Βασαν εως Σαλχα 	 Eb li ralal xcßajol laj Gad queßcuan saß li naßajej li cuan saß xcaßyabâl lix naßajeb li ralal xcßajol laj Rubén. Lix naßajeb aßan Basán. Nacuulac toj Salca.


Και το κρεας αυτων θελει εισθαι σου, καθως το κινητον στηθος και ο δεξιος ωμος ειναι σου. 	 Lix tibel li xul aßan tinqßue âcue, ut âcue ajcuiß li re xchßôl ut li rukß li cuan saß xnim, li nequetaksi saß êrukß chicuu lâin li Kâcuaß.


Οι υιοι αυτου θελουσι ζητησει την ευνοιαν των πτωχων, και αι χειρες αυτου θελουσιν επιστρεψει τα αγαθα αυτων. 	 Eb li ralal xcßajol teßxtzßâma xtenkßanquileb chiruheb li nebaß. Ut teßxkßaxtesi ajcuiß rêkaj li joß qßuial xrelkßa lix yucuaßeb.


Δια την αδικιαν την προς τον αδελφον σου Ιακωβ θελει σε καλυψει αισχυνη και θελεις εκκοπη διαπαντος. 	 Lâex aj Edom, ralal xcßajolex laj Esaú, tâcßutekß êxutân ut texsachekß chi junaj cua xban li mâusilal li quebânu reheb li ralal xcßajol laj Jacob, li rîtzßin lê xeßtônil yucuaß.


ιδου, ο δουλος σου ευρηκε χαριν ενωπιον σου, και εμεγαλυνας το ελεος σου, το οποιον εκαμες προς εμε, φυλαττων την ζωην μου αλλ' εγω δεν θελω δυνηθη να διασωθω εις το ορος, μηπως με προφθαση το κακον και αποθανω 	 Lâex nabal li usilal xebânu cue. Joßcan nak xincoleß. Lâin incßaß nacuaj xic saß li tzûl. Mâre tincâmk ajcuiß aran.


Και οταν τελειωσωσι την μαρτυριαν αυτων, το θηριον το αναβαινον εκ της αβυσσου θελει καμει πολεμον με αυτους και θελει νικησει αυτους και θανατωσει αυτους. 	 Nak acak xe'rake' xyebal resilal li c'a'ru tâc'ulmânk, jun li chanchan josk' aj xul tâêlk chak sa' li chamal jul ut tâpletik riq'uineb a'an. Tânumtâk sa' xbêneb toj retal tixcamsiheb.


Το δε εναπολειφθεν εκ τουτων θελουσι φαγει ο Ααρων και οι υιοι αυτου αζυμον θελει τρωγεσθαι εν τοπω αγιω εν τη αυλη της σκηνης του μαρτυριου θελουσι τρωγει αυτο. 	 Ut li joß qßuial chic li mayej li tâelaßânk, teßxtzaca laj Aarón ut eb li ralal chi mâcßaß xchßamal. Teßxtzaca saß jun li naßajej lokß. Teßxtzaca chiru li nebâl li cuan chiru li Santil Naßajej.


Εκει οι ασεβεις παυουσιν απο του να ταραττωσι, και εκει αναπαυονται οι κεκοπιασμενοι 	 Eb li yibeb ru xnaßleb nequeßxcanab xbânunquil li incßaß us nak nequeßcam. Ut eb li lublûqueb chi cßanjelac nequeßhilan nak nequeßcam.


Και οι υιοι του Ναδαβ ησαν Σελεδ και Απφαιμ απεθανε δε ο Σελεδ ατεκνος. 	 Eb li ralal laj Nadab, aßaneb laj Seled ut laj Apaim. Laj Seled quicam chi mâ jun lix cocßal.


Τουτο ειναι παντοτεινον ολοκαυτωμα, διωρισμενον εν τω ορει Σινα, εις οσμην ευωδιας, θυσια γινομενη δια πυρος εις τον Κυριον. 	 Aßan aßin li mayej li tâcßatmânk junelic joß quinye chak saß li tzûl Sinaí. Aßan li sununquil cßatbil mayej nacuulac chicuu lâin li Kâcuaß.


Και ωμοσεν ο Δαβιδ ετι και ειπεν, Ο πατηρ σου εξευρει βεβαιως οτι εγω ευρηκα χαριν ενωπιον σου οθεν λεγει, Ας μη εξευρη τουτο ο Ιωναθαν, μηποτε λυπηθη. Αλλα, ζη Κυριος και ζη η ψυχη σου, δεν ειναι παρα εν βημα μεταξυ εμου και του θανατου. 	 Laj David quixye re: —Lâ yucuaß naxnau nak rarôquin âban. Incßaß naraj xqßuebal xrahil âchßôl. Joßcan nak incßaß naxye âcue. Saß xcßabaß li nimajcual Dios ut saß âcßabaß ajcuiß lâat, lâin ninye âcue nak târaj incamsinquil, chan.


Θελω ετι φερει κληρονομον εις σε, κατοικε της Μαρησα θελει ελθει εως Οδολλαμ, της δοξης του Ισραηλ. 	 Ut lâex li cuanquex Maresa, li Kâcuaß tâcanabânk êre chi chapecß xbaneb li xicß nequeßiloc êre. Ut eb li nequeßcßamoc be chêru teßêlelik ut teßxmuk ribeb saß li naßajej Adulam.Lâex li cuanquex Judá nak têbes lê rismal jobil têbânu. Tßuruß tâcanâk joß xjolom li tßiu. Têbânu aßan chokß retalil xrahil êchßôl xban nak lê cocßal li rarôqueb êban teßchapekß ut teßcßamekß saß jalan tenamit.


Και ειδον τους νεκρους, μικρους και μεγαλους, ισταμενους ενωπιον του Θεου, και τα βιβλια ηνοιχθησαν και βιβλιον αλλο ηνοιχθη, το οποιον ειναι της ζωης και εκριθησαν οι νεκροι εκ των γεγραμμενων εν τοις βιβλιοις κατα τα εργα αυτων. 	 Ut que'cuil chixjunileb li camenak, jo' nînk jo' coc', xakxôqueb chiru li chunchu sa' li c'ojaribâl. Ut que'teli li hu li tz'îbanbil cui' lix yehom xbânuhomeb. Ut quitehe' ajcui' li hu li tz'îbanbil cui' xc'aba'eb li cuanqueb xyu'am chi junelic. Ut quirake' âtin sa' xbêneb li camenak a' yal chanru lix yehom xbânuhomeb jo' tz'îbanbil retalil sa' li hu.


Η φωνη του Κυριου καμνει να κοιλοπονωσιν αι ελαφοι και γυμνονει τα δαση εν δε τω ναω αυτου πας τις κηρυττει την δοξαν αυτου. 	 Nak naâtinac li Kâcuaß narecßasiheb li cheß ji. Ut naxteni li qßuicheß. Ut chixjunileb li chßutchßûqueb saß li rochoch li Dios nequeßxqßue xlokßal.


Οι δε υιοι της Ραχηλ γυναικος του Ιακωβ, Ιωσηφ και Βενιαμιν. 	 Laj Jacob quicuan cuib li ralal riqßuin lix Raquel. Laj José ut laj Benjamín xcßabaßeb.


Οτε δε ηλθεν ο λαος εις το στρατοπεδον, ειπον οι πρεσβυτεροι του Ισραηλ, Δια τι ο Κυριος επαταξεν ημας σημερον εμπροσθεν των Φιλισταιων; ας λαβωμεν προς εαυτους απο Σηλω την κιβωτον της διαθηκης του Κυριου, και ελθουσα εν μεσω ημων θελει σωσει ημας εκ της χειρος των εχθρων ημων. 	 Eb laj Israel li incßaß queßcamsîc queßsukßi saß lix muhebâleb. Eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel queßxye: —¿Cßaßut nak li Kâcuaß xoxkßaxtesi saß rukßeb laj filisteo? Toxic Silo ut takacßam chak arin li Lokßlaj Câx re nak cuânk saß kayânk ut li Kâcuaß toxcol chiruheb li xicß nequeßiloc ke, chanqueb.


Νεφελη και ομιχλη ειναι κυκλω αυτου δικαιοσυνη και κρισις η βασις του θρονου αυτου. 	 Li Kâcuaß quixcßutbesi rib saß li chok kßojyîn ru. Li Kâcuaß narakoc âtin saß xyâlal ut nataklan saß tîquilal.


Το φορτιον του λογου του Κυριου δια χειρος Μαλαχιου προς Ισραηλ. 	 Aßan aßin li âtin li quixye li Kâcuaß re li profeta Malaquías chirix li cßaßru teßxcßul eb laj Israel.


Δια τι εκαθησας μεταξυ εις τας μανδρας, δια να ακουης τα βελασματα των ποιμνιων; εις τας διαιρεσεις του Ρουβην ηγερθησαν μεγαλαι συζητησεις καρδιας. 	 ¿Cßaßut nak incßaß queßcôeb li ralal xcßajol laj Rubén? ¿Cßaßut nak queßcana chirabinquil lix carner nak nequeßyâbac? Eb li ralal xcßajol laj Rubén cauheb raj rib. Abanan queßxucuac.


Ασπασθητε τον Ρουφον, τον εκλεκτον εν Κυριω, και την μητερα αυτου και εμου. 	 Cheq'ue xsahil xch'ôl laj Rufo, li sic'bil ru chi c'anjelac chiru li Kâcua', ut cheq'ue xsahil xch'ôl lix na'. A'an chanchan ajcui' inna' chicuu lâin.


Και θελει θεωρησει αυτον ο ιερευς και ιδου, εαν το πρησμα της πληγης ηναι λευκον κοκκινωπον εις το φαλακρωμα αυτου η εις το αναφαλαντωμα αυτου, ως το φαινομενον της λεπρας επι του δερματος της σαρκος, 	 Tento nak laj tij târil chi us lix ra. Cui xsîpoß ut cak ut sak nacßutun, aßan retalil nak saklep cuan saß xjolom.


Δια τουτο πας οσιος θελει προσευχεσθαι προς σε εν καιρω προσηκοντι βεβαιως εν κατακλυσμω πολλων υδατων ταυτα δεν θελουσιν εγγιζει εις αυτον. 	 Li tîqueb xchßôl teßxtzßâma xtenkßanquil châcuu nak cuanqueb saß li raylal. Chanchan li butß nak nachal li raylal saß xbêneb. Abanan lâat tâtenkßaheb re nak incßaß teßchßinânk xchßôleb xban li raylal.


και ενεπλησεν αυτον πνευματος θειου, σοφιας συνεσεως και επιστημης και πασης καλλιτεχνιας 	 Ut li Dios quixqßue lix musikß re ut quixqßue xnaßleb laj Bezaleel re xjolominquil li cßanjel aßin. Cuan xnaßleb ut naxnau xcßoxlanquil chanru tixyîb chixjunil chi châbil.


Και ακουσαντες οι δεκα ηρχισαν να αγανακτωσι περι Ιακωβου και Ιωαννου. 	 Ut nak que'rabi li c'a'ru que'xpatz' laj Jacobo ut laj Juan, li lajêb chic lix tzolom que'po' riq'uineb.


Λοιπον, αδελφοι μου, και σεις εθανατωθητε ως προς τον νομον δια του σωματος του Χριστου, δια να συζευχθητε με αλλον, τον ανασταντα εκ νεκρων, δια να καρποφορησωμεν εις τον Θεον. 	 Jo'can ajcui' lâo, ex inhermân. Xban nak xkapâb li Jesucristo chanchan kochben nak quicam li Cristo. Ut mâc'a' chic xcuanquil lix chak'rab laj Moisés sa' kabên. Ut mâc'a'o chic rubel xcuanquil li chak'rab. Lâo reho chic li Cristo li quicuacli cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak re nak toc'anjelak chiru li Dios.


Τα ιματια σου δεν επαλαιωθησαν επανω σου ουδε ο πους σου επρησθη τα τεσσαρακοντα ταυτα ετη. 	 Chiru li caßcßâl chihab incßaß quikßeloß lê rakß chi moco quisîpoß lê rok nak cuanquex aran.


Και απεστειλεν ο βασιλευς Ροβοαμ τον Αδωραμ, τον επι των φορων και ελιθοβολησαν αυτον οι υιοι Ισραηλ με λιθους, και απεθανεν. Οθεν εσπευσεν ο βασιλευς Ροβοαμ να αναβη εις την αμαξαν, δια να φυγη εις Ιερουσαλημ. 	 Li rey Roboam quixtakla laj Adoram, li xakabanbil chi taklânc saß xbêneb li qßuebileb chi cßanjelac chi cua. Abanan laj Adoram quicamsîc chi pec xbaneb laj Israel. Tojoßnak laj Roboam quiêlelic. Qui-oc saß xcarruaje ut cô Jerusalén.Joßcaßin nak queßrisi ribeb laj Israel rubel xcuanquil li ralal xcßajol laj David toj chalen anakcuan.


Επεσκεφθη δε ο Κυριος την Ανναν και συνελαβε και εγεννησε τρεις υιους και δυο θυγατερας το δε παιδιον ο Σαμουηλ εμεγαλονεν ενωπιον του Κυριου. 	 Li Dios quirosobtesi lix Ana. Queßcuan oxib chic lix yum ut cuib lix coß. Ut laj Samuel yô chi qßuîc ut yô chi cßanjelac chiru li Dios.


Και το καταπετασμα του ναου εσχισθη εις δυο απο ανωθεν εως κατω. 	 Ut lix t'icrul li rochoch li Dios quik'iche', ut lix pejelal quiticla chak takec' ut toj tak'a coxrake'. Ca' jachal qui-el.


Και ελαβε τους πρεσβυτερους της πολεως και τας ακανθας της ερημου και τους τριβολους, και επαιδευσε με αυτα τους ανδρας της Σοκχωθ. 	 Laj Gedeón quixchap li qßuix li nacuan saß li chaki chßochß. Ut riqßuin aßan quixrahobtesiheb li nequeßtaklan aran Sucot.


Η θαλασσα ειδε και εφυγεν ο Ιορδανης εστραφη εις τα οπισω 	 Nak queßcuulac laj Israel, li Caki Palau quixjach rib re nak teßnumekß, ut li nimaß Jordán incßaß chic quibêc rok re nak naru teßnumekß jun pacßal.


Και απεκριθη και ειπε προς εμε, λεγων, Ουτος ειναι ο λογος του Κυριου προς τον Ζοροβαβελ, λεγων, Ουχι δια δυναμεως ουδε δια ισχυος αλλα δια του Πνευματος μου, λεγει ο Κυριος των δυναμεων. 	 Lix ángel li Kâcuaß quichakßoc ut quixye cue: —Aßan aßin li quixye li Kâcuaß re laj Zorobabel: Moco riqßuin ta êmetzßêu chi moco riqßuin ta êcuanquil têbânu li cßanjel aßin. Riqßuin ban lix cuanquil lin Santil Musikß li tinqßue êre, chan li nimajcual Dios.


Και τα υδατα θελουσιν εκλειψει εκ των θαλασσων και ο ποταμος θελει αφανισθη και καταξηρανθη. 	 Tâchakik li nimaß Nilo. Mâcßaßak chic li haß.


Διοτι εξευρομεν οτι εαν η επιγειος οικια του σκηνωματος ημων χαλασθη, εχομεν εκ του Θεου οικοδομην, οικιαν αχειροποιητον, αιωνιον εν τοις ουρανοις. 	 Li katz'ejcual arin sa' ruchich'och' chanchan jun li ochoch li na-oso'. Lâo nakanau nak li katz'ejcual arin sa' ruchich'och' na-oso'. Abanan tâcuânk chic jun katz'ejcual sa' choxa li tixq'ue ke li Dios. Moco jo' ta li ochoch arin sa' ruchich'och' li na-oso' xban nak yîbanbil xban cuînk. Li katz'ejcual aran sa' choxa inc'a' tâosok'. Cuânk ban chi junelic.


Και οι υιοι του Ιαδαε, αδελφου του Σαμμαι, Ιεθερ και Ιωναθαν απεθανε δε ο Ιεθερ ατεκνος. 	 Eb li ralal laj Jada li rîtzßin laj Samai, aßaneb laj Jeter ut laj Jonatán. Laj Jeter quicam chi mâcßaß xcocßal.


Τοτε οι οφθαλμοι των τυφλων θελουσιν ανοιχθη και τα ωτα των κωφων θελουσιν ακουσει. 	 Saß eb li cutan aßan eb li mutzß teßilok chic ut li tzßap xic teßabînk chic.


Ερχεται Μαρια η Μαγδαληνη και απαγγελλει προς τους μαθητας οτι ειδε τον Κυριον και οτι ειπε ταυτα προς αυτην. 	 Cô lix María ut quixye reheb lix tzolom li Jesús nak quiril ru li Kâcua' Jesús ut quixye ajcui' reheb chixjunil li quiyehe' re xban.


Και εγω, ιδου, εδωκα εις αυτον Ελιαβ τον υιον του Αχισαμαχ, εκ της φυλης του Δαν και εις παντα συνετον την καρδιαν εδωκα σοφιαν, δια να καμωσι παντα οσα προσεταξα εις σε 	 Ut xinsicß ajcuiß ru laj Aholiab chixtenkßanquil laj Bezaleel. Laj Aholiab, aßan li ralal laj Ahisamac xcomoneb li ralal xcßajol laj Dan. Ut xinqßue ajcuiß xnaßlebeb ut xcacuilal xchßôleb chixjunileb li teßcßanjelak re nak teßxbânu chixjunil li cßaßru xinye âcue.


Και επραξαν οι υιοι Ισραηλ παλιν πονηρα ενωπιον του Κυριου, αφου ετελευτησεν ο Αωδ. 	 Nak ac xcam laj Aod, eb laj Israel queßoc cuißchic chixbânunquil li incßaß us chiru li Kâcuaß.


Και οτε εισηλθεν ο λαος εις το δασος, ιδου, το μελι εσταλαξεν ουδεις ομως επλησιασε την χειρα αυτου εις το στομα αυτου διοτι εφοβηθη ο λαος τον ορκον. 	 Nabal li xyaßal cab. Yô chi bêc rok. Abanan mâ ani quixchap re xban nak queßxucuac xban li juramento li quixye laj Saúl.


δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, εγω διδω την γην της Αιγυπτου εις τον Ναβουχοδονοσορ βασιλεα της Βαβυλωνος και θελει σηκωσει το πληθος αυτης και θελει λεηλατησει την λεηλασιαν αυτης και λαφυραγωγησει τα λαφυρα αυτης και τουτο θελει εισθαι ο μισθος εις το στρατευμα αυτου. 	 Joßcan nak lâin li nimajcual Dios ninye nak tinkßaxtesi li tenamit Egipto saß rukß laj Nabucodonosor lix reyeb laj Babilonia. Laj Nabucodonosor tixmakß chiruheb lix biomaleb ut tixcßam chokß re aßan ut reheb ajcuiß lix soldado chokß xtojbaleb.


Μακαριοι οι πεινωντες τωρα, διοτι θελετε χορτασθη. Μακαριοι οι κλαιοντες τωρα, διοτι θελετε γελασει. 	 Us xak êre lâex li textz'ocâk anakcuan xban nak tâc'ojobâk êch'ôl. Us xak êre lâex li yôquex chi yâbac anakcuan xban xrahil êch'ôl xban nak sa' jun cutan texse'ek xban xsahil êch'ôl.


και υπεφερες και εχεις υπομονην και δια το ονομα μου εκοπιασας, και δεν απεκαμες. 	 Ninnau nak nabal li raylal xec'ul sa' inc'aba' lâin. Abanan nequecuy xnumsinquil. Ut inc'a' xch'inan êch'ôl. Ninnau nak cau nequexc'anjelac yal xban inrâbal lâin.


ας καταδιωξη ο εχθρος την ψυχην μου και ας φθαση αυτην και ας καταπατηση εις γην την ζωην μου, και ας καταβαλη την δοξαν μου εις το χωμα. Διαψαλμα. 	 cui joßcan innaßleb, chineßxsicßak li xicß nequeßiloc cue toj retal tineßxchap. Chineßxcutak saß chßochß ut chineßxcamsi ut cheßrisihak lin lokßal.


εις κληρονομιαν αφθαρτον και αμιαντον και αμαραντον, πεφυλαγμενην εν τοις ουρανοις δι' ημας, 	 Yôco chixyo'oninquil li kamâtan li tixq'ue ke li Dios. Li mâtan a'in inc'a' nalaj inc'a' na-oso'. C'ûlanbil sa' choxa. Aran mâc'a' tâmuxuk ru ut mâ jaruj tâosok'.


οικος Λευι, ευλογησατε τον Κυριον οι φοβουμενοι τον Κυριον, ευλογησατε τον Κυριον. 	 Cheqßuehak taxak xlokßal li nimajcual Dios lâex ralal xcßajol laj Leví. Cheqßuehak taxak xlokßal li Kâcuaß lâex li nequexxucuan ru li Dios.Cheqßuehak taxak xlokßal li Kâcuaß aran Sión. Cheqßuehak taxak xlokßal saß lix tenamit Jerusalén. ¡Lokßoninbil taxak li nimajcual Dios!


Και απηγγειλαν προς αυτον, και ειπον, Ηλθομεν εις την γην, εις την οποιαν απεστειλας εμας, και ειναι τωοντι γη ρεουσα γαλα και μελι και ιδου, ο καρπος αυτης 	 Ut queßxye reheb: —Xocuulac chak chirilbal li naßajej li xoâtakla cuiß. Relic chi yâl li naßajej kßaxal châbil. Aran na-el nabal li sahil echej. Aßan aßin li ru li quißil kßên li xkacßam chak saß li naßajej aßan.


και ας κρινωσι τον λαον παντοτε και πασαν μεν μεγαλην υποθεσιν ας αναφερωσι προς σε πασαν δε μικραν υποθεσιν ας κρινωσιν αυτοι ουτω θελεις ανακουφισθη, και θελουσι βασταζει το βαρος μετα σου. 	 Eb li cuînk aßin teßrakok âtin rajlal cutan. Cui cuan junak nimla chßaßajquilal, teßxcßam âcuiqßuin. Cui incßaß nim li chßaßajquilal, eb li cuînk aßan teßrakok âtin saß xbêneb. Chi joßcan eb aßan tateßxtenkßa ut incßaß tâtacuasi âcuib.


Τουτο παλιν δευτερον θαυμα εκαμεν ο Ιησους, αφου ηλθεν εκ της Ιουδαιας εις την Γαλιλαιαν. 	 A'an a'in li xcab milagro li quixbânu li Jesús nak qui-el Judea ut cô cui'chic Galilea.


και θελω σε εκτρεφει εκει διοτι μενουσιν ακομη πεντε ετη πεινης, δια να μη ελθης εις στερησιν, συ και ο οικος σου και παντα οσα εχεις. 	 Toj ôb chihab chic tâcuânk li cueßej. Nak ac cuanquex chic arin, talajinqßue êtzacaêmk. Mâ ani êre tâcâmk xban cueßej.” Chixjunil aßin têye re lin yucuaß.


Οθεν ουτω λεγει Κυριος περι του βασιλεως της Ασσυριας δεν θελει εισελθει εις την πολιν ταυτην, ουδε θελει τοξευσει εκει βελος, ουδε θελει προβαλει κατ' αυτης ασπιδας, ουδε θελει υψωσει εναντιον αυτης προχωμα 	 Li Kâcuaß Dios naxye chi joßcaßin chirix lix reyeb laj Asiria, “Li cuînk aßan incßaß tâoc saß li tenamit Jerusalén chi pletic chi moco riqßuin tzimaj, chi moco riqßuin chßîchß, chi moco tixyîb lix taklebâl re tâoc saß li tenamit.


να μη υπερβαινη τις και αδικη τον αδελφον αυτου εις το πραγμα τουτο, διοτι ο Θεος ειναι εκδικητης δια παντα ταυτα, καθως και σας προειπομεν και δια μαρτυριων εβεβαιωσαμεν. 	 Mâ ani tixmux rib riq'uin xmak'bal rixakil junak cuînk ut mâ ani tixmux rib riq'uin xmak'bal xbêlom junak ixk. Inc'a' te'xbânu chi jo'can xban nak li Kâcua' Jesucristo târakok âtin sa' xbên chixjunileb li neque'bânun re li na'leb a'an, jo' ac yebil êre kaban.


Θεε, συ γνωριζεις την αφροσυνην μου και τα πλημμεληματα μου δεν ειναι κεκρυμμενα απο σου. 	 At inDios, lâat nacanau nak yibru xinbânu. Moco mukmu ta lin mâc châcuu.


ο ιερευς θελει λογαριασει εις αυτον την αξιαν της εκτιμησεως σου μεχρι του ετους της αφεσεως και θελει δωσει την εκτιμησιν σου την ημεραν εκεινην ειναι αγιον εις τον Κυριον. 	 laj tij, aßan li tâyehok re joß nimal xtzßak, aß yal jarub chihab tâcuânk riqßuin toj tâcuulak li chihab re sahil chßôlejil. Ut saß ajcuiß li cutan aßan li cuînk tixtoj lix tzßak li ac yebil. Ut lix tzßak li chßochß aßan kßaxtesinbil re li Kâcuaß.


Ζω εγω, λεγει Κυριος ο Θεος, εξαπαντος, επειδη τα προβατα μου εγειναν λαφυρον και τα προβατα μου εγειναν καταβρωμα παντων των θηριων του αγρου δι' ελλειψιν ποιμενος, και δεν εζητησαν οι ποιμενες μου τα προβατα μου αλλ' οι ποιμενες εβοσκησαν εαυτους και δεν εβοσκησαν τα προβατα μου, 	 Lâin li yoßyôquil Dios. Relic chi yâl tinye êre nak mâcßaß eb aj ilol reheb lin carner. Xecanab chi elkßâc lin carner ut xecanab chi camsîc xbaneb li joskß aj xul li cuanqueb saß qßuicheß. Lâex incßaß nequesicß lin quetômk chi moco nequechßolaniheb. Junes lâex nequechßolani êrib.


και η επερχομενη γενεα των υιων σας, οιτινες θελουσιν αναστηθη υστερον απο σας, και ο ξενος οστις ελθη απο μακρας γης, θελουσιν ειπει, οταν ιδωσι τας πληγας της γης εκεινης, και τας αρρωστιας τας οποιας ο Κυριος επεφερεν επ' αυτην, 	 Eb lê ralal êcßajol li teßcuânk mokon ut eb li jalan xtenamiteb li teßchâlk chi najt teßril li raylal li têcßul nak li Kâcuaß tixsach ru lê naßaj.


και παρωξυναν αυτον εν τοις εργοις αυτων, ωστε εφωρμησεν επ' αυτους η πληγη. 	 Xban li mâusilal li queßxbânu queßxchikß xjoskßil li Dios. Ut li Dios quixqßue jun yajel saß xbêneb ut nabaleb queßcam.


Και εκαμε δυο χερουβειμ εκ χρυσιου σφυρηλατα εκαμεν αυτα, επι των δυο ακρων του ιλαστηριου 	 Ut queßxyîb cuib li querubines chanchaneb li ángel riqßuin oro tenbil riqßuin martillo. Ut queßxqßue saß xbên lix tzßapbal re li câx.


Ο δε Πετρος, διερχομενος δια παντων, κατεβη και προς τους αγιους τους κατοικουντας την Λυδδαν. 	 Ut laj Pedro, nak yô chirula'aninquileb chixjunileb laj pâbanel yalak bar, quicuulac ajcui' riq'uineb laj pâbanel li cuanqueb Lida.


Και κατεκοψα την αλλην μου ραβδον, τους Δεσμους, δια να ακυρωσω την αδελφοτητα μεταξυ Ιουδα και Ισραηλ. 	 Ut chirix aßan quintok ajcuiß li xcab xukß li quinqßue chokß xcßabaß “junajak xchßôleb”. Aßan retalil nak incßaß chic queßcuan chi junajeb xchßôl li ralal xcßajol laj Judá ut li ralal xcßajol laj Israel.


Δεν εισαι συ απ' αιωνος, Κυριε Θεε μου, ο Αγιος μου; δεν θελομεν αποθανει. Συ, Κυριε, διεταξας αυτους δια κρισιν και συ, Ισχυρε, κατεστησας αυτους εις παιδειαν ημων. 	 Quixye laj Habacuc: —At Kâcuaß, at inDios Santo, ¿Ma incßaß ta biß ac cuancat chak chalen saß xticlajic? At Kâcuaß, lâat laj Colol ke. Incßaß taxak toâqßue chi câmc. Lâat tatqßuehok reheb laj Caldea chi numtâc saß kabên re takatoj rix li kamâc.


Και ειπε προς αυτην Αβεσσαλωμ ο αδελφος αυτης, Μηπως Αμνων ο αδελφος σου ευρεθη μετα σου; πλην τωρα σιωπησον, αδελφη μου αδελφος σου ειναι μη καταθλιβε την καρδιαν σου δια το πραγμα τουτο. Η Θαμαρ λοιπον εκαθητο χηρευουσα εν τω οικω του αδελφου αυτης Αβεσσαλωμ. 	 Nak laj Absalón quiril lix Tamar, quixye re: —¿Ma xatxchap chi puêrs laj Amnón? Matyâbac, at cuanab. Laj Amnón, aßan lâ cuas. Mâ ani aj iqßuin tâserakßi li cßaßru xbânu âcue, chan. Joßcan nak lix Tamar quicana saß rochoch laj Absalón ut kßaxal ra saß xchßôl.


Ενοησε λοιπον ο Ιησους οτι ηθελον να ερωτησωσιν αυτον, και ειπε προς αυτους Περι τουτου συζητειτε μετ' αλληλων οτι ειπον, Ολιγον και δεν με βλεπετε, και παλιν ολιγον και θελετε με ιδει; 	 Li Jesús quixnau nak que'raj xpatz'bal re c'a'ru xyâlal li yô chixyebal. Jo'can nak quixye reheb: -¿Ma yôquex chixpatz'bal chêribil êrib c'a'ru xyâlal li xinye? ¿Ma inc'a' xetau ru nak xinye êre nak chi sêb inc'a' chic têril cuu ut mokon chic têril cui'chic cuu? ¿Ma a'an li têraj xnaubal?


και θελετε παταξει πασαν οχυραν πολιν και πασαν εκλεκτην πολιν, και θελετε καταβαλει παν δενδρον καλον, και εμφραξει πασας τας πηγας των υδατων, και αχρειωσει με λιθους πασαν αγαθην μεριδα γης. 	 Lâex tex-êchanînk re chixjunileb li tenamit li chßinaßus ut yîbanbil chi châbil. Talajêyocß chixjunil li châbil cheß. Têbutßeb li yußam haß. Ut telajêtûb li pec saß li châbil chßochß re xpoßbal, chan laj Eliseo.


οτι ο αφρων βαλλεται εις μεγαλας αξιας, οι δε πλουσιοι καθηνται εν ταπεινω τοπω. 	 Li mâcßaßeb xnaßleb nequeßqßueheß xcßanjel châbil ut li cuanqueb xnaßleb incßaß châbil li cßanjel nequeßqßueheß reheb.


Κατωκησε δε ο Ησαυ εν τω ορει Σηειρ ο Ησαυ ειναι ο Εδωμ. 	 Joßcan nak laj Esaú cô chi cuânc saß li naßajej li tzûl ru Seir xcßabaß. Nayeman ajcuiß aj Edom re laj Esaú.


και θελουσι κατεδαφισει σε και τα τεκνα σου εν σοι, και δεν θελουσιν αφησει εν σοι λιθον επι λιθον, διοτι δεν εγνωρισας τον καιρον της επισκεψεως σου. 	 Te'xjuq'ui lê tenamit ut te'xt'an, jo'queb ajcui' chixjunileb li cuanqueb aran. Mâ jun chic li pec tâcanâk sa' xna'aj. Têc'ul chi jo'can xban nak lâex inc'a' xeq'ue retal nak li Dios xc'ulun êriq'uin chêcolbal, chan li Jesús.


Μη μιαινεσθε εις ουδεν εκ τουτων διοτι εις παντα ταυτα εμιανθησαν τα εθνη, τα οποια εγω εκδιωκω απ' εμπροσθεν σας 	 Mêmux êrib xbânunquil li cßaßak re ru aßin xban nak aßan incßaß us. Aßan lix mâusilaleb li tenamit li tincuisi saß li naßajej li tex-oc cuiß.


Και σηκωθεις ο Αβια επι το ορος Σεμαραιμ, το εν τω ορει Εφραιμ, ειπεν, Ακουσατε μου, Ιεροβοαμ και πας ο Ισραηλ 	 Laj Abías quixakli saß xbên li tzûl Zemaraim li cuan saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín, li tzûl ru. Ut quixye reheb, —Chinâcuabi, at Jeroboam, joß ajcuiß lâex aj Israel.


Και δεν ηθελησεν ο Δαβιδ να μετακινηση την κιβωτον του Κυριου προς εαυτον εις την πολιν Δαβιδ, αλλ' εστρεψεν αυτην ο Δαβιδ εις τον οικον Ωβηδ-εδωμ του Γετθαιου. 	 Ut incßaß chic quixcßam li Lokßlaj Câx toj Jerusalén saß lix tenamit laj David. Quixtakla ban xcanabanquil saß rochoch laj Obed-edom saß li tenamit Gat.


Και επεστρεψαν οι μηνυται προς τον Ιακωβ, λεγοντες, Υπηγαμεν προς τον αδελφον σου τον Ησαυ, και μαλιστα ερχεται εις συναντησιν σου, και τετρακοσιοι ανδρες μετ' αυτου. 	 Nak queßsukßi chak eb lix takl queßxye re laj Jacob: —Xocuulac riqßuin laj Esaú lâ cuas ut aßan yô chi châlc châcßulbal. Ut xeßchal ajcuiß câhib ciento li cuînk chirix, chanqueb.


του Μελχι, του Αδδι, του Κωσαμ, του Ελμωδαμ, του Ηρ, 	 Ut laj Neri, a'an li ralal laj Melqui. Ut laj Melqui, a'an li ralal laj Adi. Ut laj Adi, a'an li ralal laj Cosam. Ut laj Cosam, a'an li ralal laj Elmodam. Ut laj Elmodam, a'an li ralal laj Er.


παρεβημεν και εψευσθημεν προς τον Κυριον και απεμακρυνθημεν απο οπισθεν του Θεου ημων ελαλησαμεν αδικα και στασιαστικα συνελαβομεν και επροφεραμεν εκ της καρδιας λογους ψευδους. 	 Lâo xkatzßektâna li Kâcuaß. Xkaticßtißi ut incßaß nakabânu li cßaßru naraj. Junes mâusilal ut rahobtesînc nakabânu. Ut nakacßûb ru chanru nak tobalakßînk.


Ουτοι ειναι οι αρχηγοι των οικων των πατριων αυτων Οι υιοι του Ρουβην, του πρωτοτοκου του Ισραηλ, Ανωχ και Φαλλου, Εσρων και Χαρμι αυται ειναι αι συγγενειαι του Ρουβην. 	 Aßaneb aßin li yucuaßbej saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Israel. Li xbên ralal laj Israel, aßan laj Rubén. Ut eb li ralal laj Rubén, aßaneb aßin: laj Hanoc, laj Falú, laj Hezrón, ut laj Carmi. Aßaneb li ralal laj Rubén.


Κατα το τριτον ετος του Ασα βασιλεως του Ιουδα, εβασιλευσε Βαασα ο υιος του Αχια επι παντα τον Ισραηλ εν Θερσα και εβασιλευσεν εικοσιτεσσαρα ετη. 	 Nak yô rox chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Asa, laj Baasa li ralal laj Ahías, qui-oc chokß xreyeb chixjunileb laj Israel. Câhib xcaßcßâl chihab quicuan saß xcuanquil laj Baasa aran Tirsa.Laj Baasa quixbânu li mâusilal chiru li Kâcuaß joß quixbânu laj Jeroboam ut quixcßam xbeheb laj Israel chi mâcobc chiru li Kâcuaß.


Και ιδου, ανθρωπος τις εκ του οχλου ανεκραξε, λεγων Διδασκαλε, δεομαι σου, επιβλεψον επι τον υιον μου, διοτι μονογενης μου ειναι 	 Jun li cuînk quiâtinac chak sa' xyânkeb li tenamit ut quixye chi cau xyâb xcux: -At tzolonel, nintz'âma châcuu nak tâcuil li cualal xban nak ca'aj cui' a'an chicuu.


Τοτε ειπεν ο Σαουλ προς τον λαον τον μετ' αυτου, Απαριθμησατε τωρα και ιδετε τις ανεχωρησεν εξ ημων. Και οτε απηριθμησαν, ιδου, ο Ιωναθαν και ο οπλοφορος αυτου δεν ησαν. 	 Laj Saúl quixye reheb li cuanqueb rochben: —Chßutubomak chixjunileb li soldado ut têril ani li mâ aniheb saß kayânk, chan. Nak queßxchßutubeb chixjunileb li soldados queßxqßue retal nak mâ ani laj Jonatán, chi moco li cuînk li natenkßan re.


Και υιοι του Ιεχονιου, Ασειρ, Σαλαθιηλ ο υιος τουτου, 	 Eb li ralal xcßajol laj Jeconías, aßaneb laj Asir ut laj Salatiel,


Ειθε να κατευθυνωνται αι οδοι μου, δια να φυλαττω τα διαταγματα σου 	 Tincuaj nak junelic tinbânu li cßaßru naxye saß lâ chakßrab.


Αποκριθεις δε ο Σιμων, ειπε Νομιζω οτι εκεινος, εις τον οποιον εχαρισε το περισσοτερον. Ο δε ειπε προς αυτον Ορθως εκρινας. 	 Quichak'oc laj Simón ut quixye re li Jesús: -Lâin ninc'oxla nak li ani nabal xc'as, a'an li k'axal târahok re, chan. Ut li Jesús quixye cui'chic re: -Yâl nak jo'can, chan.


Διοτι εξευρω οτι δεν κατοικει εν εμοι, τουτεστιν εν τη σαρκι μου, αγαθον επειδη το θελειν παρεστιν εις εμε, το πραττειν ομως το καλον δεν ευρισκω 	 Lâin ninnau nak moco châbilin ta. Chalen sa' inyo'lajic lâin chak aj mâc. Nacuaj raj xbânunquil li us, abanan inc'a' ninru chixbânunquil.


Και ειπε προς αυτον ο Μιχαιας, Καθου μετ' εμου και γινου εις εμε πατηρ και ιερευς, και εγω θελω σοι διδει δεκα αργυρια κατ' ετος και στολην και την τροφην σου. Και ο Λευιτης εισηλθε προς αυτον. 	 Laj Micaía quixye re: —Canâkat cuiqßuin. Lâat tatcßanjelak chicuu chokß aj tij ut tâqßue innaßleb joß junak yucuaßbej. Tinqßue âcue lajêb chi tumin plata rajlal chihab ut tinqßue âcuakß ut tinqßue âtzacaêmk, chan laj Micaía.


Εις δε την Ελισαβετ συνεπληρωθη ο καιρος του να γεννηση, και εγεννησεν υιον. 	 Quicuulac xk'ehil nak tâyo'lâk lix c'ula'al lix Elisabet ut quicuan jun lix c'ula'al ch'ina têlom.


εαν ομως δεν συγχωρησητε εις τους ανθρωπους τα πταισματα αυτων, ουδε ο Πατηρ σας θελει συγχωρησει τα πταισματα σας. 	 Cui inc'a' nequecuy xmâqueb lê ras êrîtz'in, jo'can ajcui' lâex inc'a' tâcuyek' êmâc xban lê Yucua' cuan sa' choxa.


Εαν εχης τι να ειπης, αποκριθητι μοι λαλησον, διοτι επιθυμω να δικαιωθης. 	 Cui cuan li cßaßru tâye re xcßutbal nak mâcßaß âmâc, âtinan chi mâcßaß âcßaßux. Lâin nacuaj nak teßxqßue retal nak mâcßaß âmâc.Abanan, cui mâcßaß cßaßru tâye, canab âcuib chirabinquil li cßaßru tinye. Lâin tinye âcue chanru naru tâcuânk ânaßleb.


Και λεγει προς αυτον Αληθως, αληθως σας λεγω απο του νυν θελετε ιδει τον ουρανον ανεωγμενον και τους αγγελους του Θεου αναβαινοντας και καταβαινοντας επι τον Υιον του ανθρωπου. 	 Ut quixye ajcui' reheb: -Relic chi yâl tinye êre nak têril li choxa chi teto. Ut eb lix ángel li Dios yôkeb chi takec' ut yôkeb chi cubec cuanquin cui' lâin li C'ajolbej, chan li Jesús reheb.


Βοησον και ολολυξον, υιε ανθρωπου διοτι αυτη ειναι εναντιον του λαου μου, ειναι εναντιον παντων των αρχοντων του Ισραηλ. τρομος θελει επιπεσει επι τον λαον μου δια την ρομφαιαν δια τουτο κτυπησον επι τον μηρον σου. 	 At ralal cuînk, chatyâbak chi cau xban nak eb lin tenamit, aßaneb li teßsachekß ruheb xban li chßîchß aßan. Chixjunileb li tenamit, joß eb ajcuiß li cuanqueb xcuanquil teßsachekß ruheb. Joßcan nak ten re lâ chßôl xban li raylal li châlc re.


Και ως ηκουσεν ο βασιλευς τους λογους του νομου, διεσχισε τα ιματια αυτου. 	 Nak li rey quirabi li âtin li tzßîbanbil saß li hu, quixpej li rakß xban xrahil xchßôl.


και οι οικοι της Ιερουσαλημ και οι οικοι των βασιλεων του Ιουδα θελουσι μιανθη, καθως ο τοπος της Τοφεθ μετα πασων των οικιων, επι των δωματων των οποιων εθυμιασαν προς απασαν την στρατιαν του ουρανου και εκαμαν σπονδας εις αλλους θεους. 	 Joßcan ajcuiß li rochocheb laj Jerusalén ut eb li rochoch lix reyeb laj Judá muxbil chic ruheb. Chanchaneb li naßajej Tofet xban nak queßxcßat lix pomeb ut queßxmayeja li vino chiruheb li chahim ut chiruheb ajcuiß li yîbanbil dios,” chan li Dios re laj Jeremías.


Και εγεινε λογος Κυριου προς εμε, λεγων, 	 Ut lix ángel li Kâcuaß quiâtinac cuißchic cuiqßuin ut quixye cue: —Joßcaßin xye li Kâcuaß:


ενωπιον του Κυριου διοτι ερχεται, διοτι ερχεται δια να κρινη την γην θελει κρινει την οικουμενην εν δικαιοσυνη και τους λαους εν τη αληθεια αυτου. 	 Chixjunileb ta teßsahokß saß xchßôl nak tâchâlk li Kâcuaß chi rakoc âtin saß xbêneb li cuanqueb saß ruchichßochß xban nak aßan târakok âtin saß xyâlal ut saß tîquilal.


Θεε, οι υπερηφανοι εσηκωθησαν κατ' εμου, και αι συναξεις των βιαστων εζητησαν την ψυχην μου και δεν σε εθεσαν ενωπιον αυτων. 	 At inDios, eb li kßetkßeteb teßraj numtâc saß inbên ut yôqueb chixcßûbanquil ru chanru nak tineßxcamsi. Eb aßan incßaß nequeßxqßue âlokßal.


Χυνουσι χρυσιον εκ του βαλαντιου και ζυγιζουσιν αργυριον δια του στατηρος και μισθονουσι χρυσοχοον και κατασκευαζει αυτο θεον επειτα προσπιπτουσι και προσκυνουσι 	 Cuanqueb li nequeßrisi lix oro saß lix bôls ut nequeßxbis li plata saß li bisleb. Nequeßxqßue li oro ut li plata re laj tenol chßîchß re nak tixyîb jun lix dios. Chirix aßan nequeßxcuikßib ribeb chiru ut nequeßxlokßoni.


και προσηυχηθη εις αυτον τοτε ηλεησεν αυτον και επηκουσε της δεησεως αυτου και επανεφερεν αυτον εις Ιερουσαλημ, εις το βασιλειον αυτου. Τοτε εγνωρισεν ο Μανασσης ετι ο Κυριος αυτος ειναι ο Θεος. 	 Li Dios quirabi lix tij. Quiril xtokßobâl ru ut quixcßam cuißchic Jerusalén ut quixqßue cuißchic saß xcuanquil. Ut riqßuin aßan laj Manasés quixnau nak li Kâcuaß, aßan li tzßakal Dios.


εκεινος ομως, επειδη μενει εις τον αιωνα, εχει αμεταθετον την ιερωσυνην 	 Aban li Kâcua' Jesucristo a'an chic li tz'akal laj tij. Mâ jaruj chic tâsic'mânk junak rêkaj xban nak a'an yo'yo chi junelic.


Διοτι τινες ενομιζον, επειδη ο Ιουδας ειχε το γλωσσοκομον, οτι λεγει προς αυτον ο Ιησους, Αγορασον οσων εχομεν χρειαν δια την εορτην, η να δωση τι εις τους πτωχους. 	 Cuan li que'xc'oxla nak li Jesús târaj nak laj Judas tâxic chixlok'bal li c'a'ak re ru re li nink'e. Ut cuan ajcui' li que'xc'oxla nak târaj nak laj Judas tixq'ue ca'ch'inak li tumin reheb li neba' xban nak riq'uin laj Judas cuan lix bôlsil lix tumineb.


Την δε ακολουθον ημεραν επορευετο ο Ιησους εις πολιν ονομαζομενην Ναιν και συνεπορευοντο μετ' αυτου ικανοι εκ των μαθητων αυτου και οχλος πολυς. 	 Chirix a'in li Jesús qui-el Capernaum ut cô sa' jun chic li tenamit Naín xc'aba' rochbeneb lix tzolom. Ut cuanqueb ajcui' nabaleb li tenamit yôqueb chi xic chirix.


Και ο υπηρετης ο επιστατης των θεριστων απεκριθη και ειπεν, ειναι η νεα η Μωαβιτις, η επιστρεψασα μετα της Ναομι εκ γης Μωαβ 	 Li môs li na-iloc re li cßanjel quichakßoc ut quixye re: —Li ixk aßan aj Moab. Aßan li quichal chirix lix Noemí nak quisukßi chak saß li naßajej Moab.


Και τι ετι να λεγω; Διοτι θελει με λειψει ο καιρος διηγουμενον περι Γεδεων, Βαρακ τε και Σαμψων και Ιεφθαε, Δαβιδ τε και Σαμουηλ και των προφητων, 	 Toj cuan raj nabal tinserak'i êre, aban inc'a' tâtz'aklok li cutan re tinserak'ik chirix lix pâbâleb laj Gedeón, laj Barac, laj Sansón, ut laj Jefté; ut tinye ajcui' raj êre chanru lix pâbâleb laj David, laj Samuel, ut eb li profeta. Aban inc'a' tâtz'aklok li cutan.


Και παντα τα σκευη του ποτου του βασιλεως Σολομωντος ησαν εκ χρυσιου, και παντα τα σκευη του οικου του δασους του Λιβανου εκ χρυσιου καθαρου ουδεν εξ αργυριου το αργυριον ελογιζετο εις ουδεν εν ταις ημεραις του Σολομωντος. 	 Chixjunil lix secß li rey Salomón, aßan junes châbil oro, joß eb ajcuiß chixjunil li secß li cuan saß li palacio “Qßuicheß re Líbano” xcßabaß. Mâcßaß li secß plata riqßuin xban nak saß eb li cutan nak quicuan laj Salomón chokß rey li plata mâcßaß xtzßak.


Οπου δεν ειναι βοες, η αποθηκη ειναι κενη η δε αφθονια των γεννηματων ειναι εκ της δυναμεως του βοος. 	 Cui mâcßaßeb li bôyx re teßcßanjelak mâcßaßak ajcuiß li acuîmk xban nak riqßuin lix metzßêuheb li bôyx nacßanjelaman li chßochß ut nabal li acuîmk na-el.


Παλιν λοιπον εκραυγασαν παντες, λεγοντες Μη τουτον, αλλα τον Βαραββαν. Ητο δε ο Βαραββας ληστης. 	 Eb a'an que'xjap re ut que'xye: -Inc'a'. Mâcuach'ab li cuînk a'an. Ach'ab laj Barrabás, chanqueb. Laj Barrabás, a'an jun aj êlk'.


Και οταν η σκηνη μελλη να σηκωθη, οι Λευιται θελουσι καταβιβαζει αυτην και οταν η σκηνη πρεπη να στηθη, οι Λευιται θελουσι στηνει αυτην και οστις ξενος πλησιαση, ας θανατονηται. 	 Ut nak eb laj Israel teßxjal xnaßaj li tabernáculo, eb li ralal xcßajol laj Leví teßhitok re ut aßaneb ajcuiß li teßxakabânk re nak teßhilânk saß jalan naßajej. Cui junak jalan tâjilok riqßuin li tabernáculo saß li hônal aßan, li jun aßan tâcamsîk.


ο σιτος ομως και η ζεα δεν εκτυπηθησαν, διοτι ησαν οψιμα. 	 Aban li trigo ut li centeno mâcßaß queßxcßul xban nak toj yôqueb chi mokc.


Επειτα επερασεν η λεμβος δια να διαβιβαση την οικογενειαν του βασιλεως, και να καμη ο, τι ηθελε φανη εις αυτον αρεστον. Και Σιμει ο υιος του Γηρα επεσεν ενωπιον του βασιλεως, ενω διεβαινε τον Ιορδανην 	 Queßnumeß jun pacßal li nimaß re nak teßxtenkßa li rey chi numecß saß li nimaß joß eb ajcuiß li cuanqueb rochben. Queßraj nak li rey tâsahokß xchßôl riqßuineb. Nak li rey quicuulac saß li nimaß, laj Simei li ralal laj Gera quixcuikßib rib chiru.


βεβαιως και συ θελεις αποκαμει και ο λαος ουτος ο μετα σου διοτι το πραγμα ειναι πολυ βαρυ δια σε δεν δυνασαι μονος να καμνης τουτο. 	 Lâat yôcat chixtacuasinquil âcuib ut joßcan ajcuiß yôcat chixbânunquil reheb li cristian. Yôcat ajcuiß chixtacuasinquileb. Nabal li cßanjel chokß âcue. Incßaß naru tâbânu âjunes.


Πτωχεια και αισχυνη θελουσιν εισθαι εις τον αποβαλλοντα την διδασκαλιαν ο δε φυλαττων τον ελεγχον θελει τιμηθη. 	 Li ani incßaß naxqßue saß xchßôl lix kßusbal tixcßut xxutân ut tâcanâk saß nebaßil. Abanan li ani tixqßue saß xchßôl lix kßusbal, tâqßuehekß xlokßal.


Και απεστειλεν ο Σολομων προς τον Χειραμ, λεγων, 	 Joßcan nak laj Salomón quixtakla xyebal re laj Hiram:


ουχι εξ εργων δικαιοσυνης τα οποια επραξαμεν ημεις, αλλα κατα το ελεος αυτου εσωσεν ημας δια λουτρου παλιγγενεσιας και ανακαινισεως του Αγιου Πνευματος, 	 Li Dios xoxcol ut xorisi sa' li kanajter na'leb. Mâcua' xban kayehom kabânuhom chi moco xban lix tîquilal li kach'ôl. Yal xban lix nimal ruxtân li Dios nak coxcol. Cuybil sachbil chic li kamâc ut ac'obresinbil chic li kayu'am xban li Santil Musik'ej.


Ιδου, ουτοι ειναι ασεβεις και ευτυχουσι διαπαντος αυξανουσι τα πλουτη αυτων. 	 Qßuehomak retal li incßaß useb xnaßleb. Cuan nabal li cßaßru reheb. Ut kßaxal cuißchic nabal nequeßxtau ut mâ ani nachßißchßißin reheb.


σημερον ηρχισα να ερωτω τον Θεον περι αυτου; μη γενοιτο ας μη αναθεση ο βασιλευς μηδεν επι τον δουλον αυτου μηδε επι παντα τον οικον του πατρος μου διοτι ο δουλος σου δεν εξευρει ουδεν περι παντων τουτων, ουτε μικρον ουτε μεγα. 	 ¿Ma tojeß ta biß anakcuan tinpatzßok chiru li Dios chirix aßan? Mâcßoxla nak lâin yôquin chixcßûbanquil li incßaß us châcuix, chi moco eb li cuechßalal. Chi tîc mâcßaß ninnau chirix li naßleb aßan, chan.


Πριν δε ελθη η πιστις, εφρουρουμεθα υπο τον νομον συγκεκλεισμενοι εις την πιστιν, ητις εμελλε να αποκαλυφθη. 	 Nak toj mâji' nac'ulun li Jesucristo sa' ruchich'och', toj cuanco rubel xcuanquil li chak'rab. Chanchan cuanco chi prêxil. Yôco chiroybeninquil nak li Dios tixtakla chak li Jesucristo li yechi'inbil xban, re nak riq'uin xpâbanquil a'an tocolek'.


Καυχημα των νεων ειναι η δυναμις αυτων και δοξα των γεροντων η πολια. 	 Eb li toj sâjeb cuanqueb xlokßal xban nak cuan xmetzßêuheb. Abanan li ac chêqueb cuanqueb xlokßal xban nak cuanqueb xnaßleb.Li mâusilal naru xbanbal riqßuin xcßulbal li raylal. Ut riqßuin xcßulbal li tzßûm naru xjalbal li cßaßux.


και θελει πιπτει χαλαζα κατασυντριβουσα το δασος, και η πολις με ολεθρον θελει ανατραπη. 	 Usta natßaneß li sakbach saß li qßuicheß ut usta tâsachekß ru li tenamit,abanan lâex sahak lê chßôl. Tex-âuk saß li naßajej cuan cuiß nabal li haß. Ut eb lê bôyx ut lê bûr teßxic yalak bar chi ichajibc.


ο δε εχθρος, οστις εσπειρεν αυτα, ειναι ο διαβολος ο δε θερισμος ειναι η συντελεια του αιωνος οι δε θερισται ειναι οι αγγελοι. 	 Ut li xic' na-iloc, a'an li qui-acuoc re li yibru pim. A'an laj tza. Ut lix k'ehil xsic'bal ru li acuîmk, a'an li roso'jic li ruchich'och'. Ut eb laj sic'ol re, a'aneb lix ángel li Dios.


Αυτος ομως οικτιρμων συνεχωρησε την ανομιαν αυτων και δεν ηφανισεν αυτους αλλα πολλακις ανεστελλε τον θυμον αυτου, και δεν διηγειρεν ολην την οργην αυτου 	 Abanan junelic quixtokßoba ruheb. Quixcuy xmâqueb. Nabal sut quijoskßoß saß xbêneb; abanan quixcuy rib. Joßcan nak incßaß quixsach ruheb xban xjoskßil.


Τοτε δεν υπηρχε βασιλευς εν Εδωμ διοικητης ητο βασιλευς. 	 Saß eb li cutan aßan mâcßaß xreyeb li cuanqueb Edom. Lix reyeb laj Judá quixxakab jun li cuînk chi taklânc saß li naßajej aßan.


Και εαν ιδη ο ιερευς, και ιδου, η πληγη, αφου επλυθη, ειναι ημαυρωμενη, τοτε θελει εκκοψει αυτην απο του ιματιου, η απο του δερματος, η απο του στημονιου, η απο του υφαδιου. 	 Ut cui li moß yô chi sachc xbonol nak târil laj tij, tixset saß li tßicr, malaj ut saß li tzßûm.


Και οι βασιλεις ημων, οι αρχοντες ημων, οι ιερεις ημων και οι πατερες ημων, δεν εφυλαξαν τον νομον σου και δεν εδωκαν προσοχην εις τας εντολας σου και εις τα μαρτυρια σου, με τα οποια διεμαρτυρηθης εναντιον αυτων. 	 Eb li karey, ut eb li nequeßtaklan saß kayânk, eb laj tij, ut eb li kanaß kayucuaß incßaß queßxbânu li cßaßru naxye saß li chakßrab li caqßue ke. Incßaß queßraj rabinquil li caye reheb ut incßaß queßxpâb lâ cuâtin li caqßue chokß re xkßusbaleb.


ωστε, καθως ειναι γεγραμμενον, Ο καυχωμενος εν Κυριω ας καυχαται. 	 Jo'can nak ca'aj cui' li Kâcua' takanimobresi. Jo'ca'in tz'îbanbil retalil sa' li Santil Hu: Mikanimobresi kib. Chikanimobresihak ban xcuanquil li Kâcua'.


Και ουτω θελεις καμει εις τον Ααρων και εις τους υιους αυτου κατα παντα οσα προσεταξα εις σε επτα ημερας θελεις καθιερωσει αυτους 	 Bânu chi tzßakal re ru joß xinye âcue nak tâxakabeb laj Aarón ut eb li ralal chokß aj tij. Chiru cuukub cutan tâbânu li cßanjel aßin re xxakabanquileb chokß aj tij.


Η αγνοειτε οτι οσοι εβαπτισθημεν εις Χριστον Ιησουν, εις τον θανατον αυτου εβαπτισθημεν; 	 Relic chi yâl nequenau nak lâo xkac'ul li cubi ha' xban nak xkapâb li Jesucristo. Nak xkac'ul li cubi ha' chanchan nak xocam kochben li Jesucristo xban nak xkacanab xbânunquil li kanajter na'leb.


και ετι επι τους δουλους μου και επι τας δουλας μου εν ταις ημεραις εκειναις θελω εκχεει απο του Πνευματος μου, και θελουσι προφητευσει 	 Ut tinq'ue ajcui' lin musik' chi cuânc riq'uineb lin môs cuînk ut lin môs ixk, ut talaje'xye resil li c'a'ru tâc'ulmânk mokon.


Ευλογειτε τον Κυριον, αγγελοι αυτου, δυνατοι εν ισχυι, οι εκτελουντες τον λογον αυτου, οι ακουοντες της φωνης του λογου αυτου. 	 Chelokßoni li Kâcuaß lâex ángeles, li cau êrib. Lâex li nequeqßue xlokßal li râtin li Kâcuaß ut nequebânu li cßaßru naxye.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Λαβε μετα σου Ιησουν τον υιον του Ναυη, ανθρωπον εις τον οποιον ειναι το πνευμα, και επιθες την χειρα σου επ' αυτον 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Moisés: —Laj Josué li ralal laj Nun, aßan cuan lin musikß riqßuin. Tâqßue lâ cuukß saß xjolom ut tâxakab chi cßamoc be chiruheb li tenamit.


Προσεταξε δε ο βασιλευς, και μετεφεραν λιθους μεγαλους, λιθους εκλεκτους, λιθους πελεκητους, δια τα θεμελια του οικου. 	 Li rey Salomón quixtakla xcßambaleb chak li nînki pec li kßaxal châbil re teßcßanjelak chokß xcimiento li templo. Ut quixtakla ajcuiß xcßambal li pec li tîcobresinbil ruheb.Eb li nequeßcßanjelac chiru laj Salomón ut eb li nequeßcßanjelac chiru laj Hiram ut eb li cuînk li queßchal aran Gebal queßxyocß ut queßxpechß li cheß. Ut queßxyîb li pec li tâcßanjelak re xyîbanquil li templo.


Το δε ανατολικον οριον ητο η θαλασσα η αλμυρα, εως ακρου του Ιορδανου. Και το οριον κατα το βορειον μερος ηρχετο απο του κολπου της θαλασσης κατα το ακρον του Ιορδανου 	 Ut li nubâl saß li este, aßan li palau Mar Muerto. Nacuulac toj saß li naßajej na-oc cuiß li nimaß Jordán. Ut aran naticla li nubâl li cuan saß li norte.


Και θελω παυσει εν τω Μωαβ, λεγει Κυριος, τον προσφεροντα ολοκαυτωμα εις τους υψηλους τοπους και τον θυμιαζοντα εις τους θεους αυτου. 	 Lâin tinsach ruheb li nequeßmayejac saß eb li naßajej li najt xteram li cuanqueb Moab ut nequeßxcßat li pom chiruheb lix dioseb, chan li Kâcuaß.


Και σταθεις ο βασιλευς πλησιον του στυλου, εκαμε την διαθηκην ενωπιον του Κυριου, να περιπατη κατοπιν του Κυριου και να φυλαττη τας εντολας αυτου και τα μαρτυρια αυτου και τα διαταγματα αυτου εξ ολης καρδιας και εξ ολης ψυχης, ωστε να εκτελωσι τους λογους της διαθηκης ταυτης, τους γεγραμμενους εν τω βιβλιω τουτω. Και πας ο λαος εσταθη εις την διαθηκην. 	 Quixakli li rey chixcßatk li rokechal li templo ut quixbânu jun li contrato riqßuin li Kâcuaß. Quixye re li Kâcuaß nak tixbânu lix chakßrab ut chi anchal xchßôl tixbânu li naxtakla li Kâcuaß. Quixye nak chi anchal xchßôl tixqßue xcuanquil li contrato li tzßîbanbil saß li hu. Ut chixjunileb li tenamit queßxye nak teßxbânu li cßaßru tzßîbanbil saß li contrato.


ουτος δεν ητο συμφωνος με την βουλην και την πραξιν αυτων, απο Αριμαθαιας πολεως των Ιουδαιων, οστις και αυτος περιεμενε την βασιλειαν του Θεου, 	 Inc'a' quixc'ul xch'ôl li c'a'ru que'xc'ûb ru xbânunquil re li Jesús, chi moco quixc'ul xch'ôl nak que'xcamsi xban nak a'an yô chixyo'oninquil lix nimajcual cuanquilal li Dios.


Εγνωρισε δε ο Καιν την γυναικα αυτου, και συνελαβε, και εγεννησε τον Ενωχ εκτισε δε πολιν, και εκαλεσε το ονομα της πολεως κατα το ονομα του υιου αυτου, Ενωχ. 	 Laj Caín quicuan riqßuin li rixakil. Li ixk aßan quicana chi yaj aj ixk. Lix cßulaßal li quiyoßla, aj Enoc queßxqßue chokß xcßabaß. Laj Caín quixyîb jun li tenamit ut Enoc quixqßue chokß xcßabaß li tenamit xban nak aßan xcßabaß li ralal.


Αλλα δεν ηθελε να στρεψη οθεν επαταξεν αυτον ο Αβενηρ με το οπισθεν του δορατος αυτου εις την πεμπτην πλευραν, και εξηλθε το δορυ απο των οπισθιων αυτου, και επεσεν εκει και απεθανεν εν τω αυτω τοπω και οσοι ηρχοντο εις τον τοπον, οπου ο Ασαηλ επεσε και απεθανεν, ισταντο. 	 Abanan laj Asael incßaß quixcanab râlinanquil. Joßcan nak laj Abner quixcuj lix lâns saß xcßatk xsaß laj Asael ut li lâns qui-el jun pacßal. Ut laj Asael quitßaneß saß chßochß ut quicam. Chixjunileb li yôqueb chi numecß saß li naßajej li cuan cuiß li camenak nequeßxakli chirilbal.


Και ειπεν ο θεος, Ας καμωμεν ανθρωπον κατ' εικονα ημων, καθ' ομοιωσιν ημων και ας εξουσιαζη επι των ιχθυων της θαλασσης και επι των πετεινων του ουρανου και επι των κτηνων και επι πασης της γης και επι παντος ερπετου, ερποντος επι της γης. 	 Ut quixye ajcuiß li Dios: —Kayoßobtesihak li cuînk joß li kilobâl lâo. Ut aßan tâcuânk xcuanquil saß xbêneb chixjunileb li xul li cuanqueb saß ruchichßochß, joß li car saß li palau ut li xul li nequeßrupupic chiru choxa. Ut tâcuânk xcuanquil saß xbêneb li quetômk ut li xul li cuanqueb saß pim, joß ajcuiß saß xbên chixjunileb li xul li nequeßxjucuqui rib saß chßochß, chan li Dios.


Και ελοιδορει ο λαος κατα του Μωυσεως, λεγοντες, Δος εις ημας υδωρ δια να πιωμεν. Και ειπε προς αυτους ο Μωυσης, Δια τι λοιδορειτε κατ' εμου; δια τι πειραζετε τον Κυριον; 	 Ut eb laj Israel queßoc cuißchic chixcuechßinquil laj Moisés. —Qßue kucßa, chanqueb re. Laj Moisés quixye reheb: —¿Cßaßut nak yôquex chincuechßinquil? ¿Cßaßut nak nequecuechßi rix li Dios? chan.


Πατηρ των ορφανων και κριτης των χηρων, ειναι ο Θεος εν τω αγιω αυτου τοπω. 	 Li Dios, aßan nacuan junelic saß lix santil ochoch. Aßan xyucuaßeb li mâcßaßeb xnaß xyucuaßeb ut aßan ajcuiß na-iloc reheb li xmâlcaßan.


Ο δε εδωκε χειρα εις αυτην και εσηκωσεν αυτην, και φωναξας τους αγιους και τας χηρας παρεστησεν αυτην ζωσαν. 	 Laj Pedro quixchap chi ruk' ut quixcuaclesi. Quixbokeb li xmâlca'an jo' ajcui' chixjunileb laj pâbanel ut quixxakab chiruheb chi yo'yo chic.


Εκαμετε προς τουτοις μεταξυ των δυο τειχων λακκον δια το υδωρ του παλαιου υδροστασιου αλλα δεν ανεβλεψατε προς τον Ποιητην τουτων ουδε εθεωρησατε προς τον παλαιοθεν κτισαντα αυτα. 	 Queyîb saß xyi li cuib chi tzßac li naßajej re xxocbal li haß li na-el chak saß xnaßaj li haß li yîbanbil junxil. Abanan incßaß quepatzß lê naßleb riqßuin li Dios li quiyîban re. Incßaß quesicß lê naßleb riqßuin li Dios li quicßûban ru chixjunil li cßaßru tâcßulmânk.


Ο εχων ωτα δια να ακουη ας ακουη. 	 Li ani na-abin re li yôquin xyebal chixq'uehak retal chi us li cuâtin xban nak cuan xyâlal.


και εις θυσιαν ειρηνικην, δυο βοες, κριοι πεντε, τραγοι πεντε, αρνια ενιαυσια πεντε. Τουτο ητο το δωρον του Ελισουρ, υιου του Σεδιουρ. 	 ut cuib li bôyx ut ôb li têlom carner, ôb li têlom chibât, ôb li têlom carner jun chihab cuan reheb re teßmayejâk re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios. Aßan li mayej li quixqßue laj Elisur li ralal laj Sedeur.


Ελκανα και Ιεσια και Αζαρεηλ και Ιωεζερ και Ιασωβεαμ, οι Κοριται, 	 laj Elcana; laj Isías; laj Azareel; laj Joezer; ut laj Jasobeam, xcomoneb li ralal xcßajol laj Coré;


Ειπεν ετι προς τον λαον τον κατοικουντα εν Ιερουσαλημ, να διδη την μεριδα των ιερεων και Λευιτων, δια να ενισχυωνται εν τω νομω του Κυριου. 	 Li rey quixye reheb li tenamit li cuanqueb Jerusalén nak teßxqßue li mayej li tento teßxcßul laj tij ut eb laj levita re nak teßxkßaxtesi ribeb chi cßanjelac chiru li Kâcuaß.


Τα φυλλα αυτου ησαν ωραια και ο καρπος αυτου πολυς και εν αυτω ητο τροφη παντων υπο την σκιαν αυτου ανεπαυοντο τα θηρια του αγρου, και εν τοις κλαδοις αυτου κατεσκηνουν τα πετεινα του ουρανου, και εξ αυτου ετρεφετο πασα σαρξ. 	 Cßajoß xchßinaßusal lix xak ut kßaxal nabal li ru. Tzßakal re teßtzacânk chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Eb li xul saß qßuicheß queßhilan saß lix mu ut eb li cocß xul li nequeßrupupic queßxyîb lix soc saß eb li rukß. Ut chixjunileb queßxtzaca li ru.


και ενω ημεθα νεκροι δια τα αμαρτηματα, εζωοποιησεν ημας μετα του Χριστου κατα χαριν εισθε σεσωσμενοι 	 Nak toj camenako chak sa' li kamâc, riq'uin lix cuaclijic cui'chic chi yo'yo li Cristo, li Dios quixq'ue ke jun ac' yu'am. Yal xban rusilal li Dios nak colbilo.


Κατ' εκεινον δε τον καιρον ο Αβιμελεχ, μετα του Φιχολ αρχιστρατηγου της δυναμεως αυτου, ειπε προς τον Αβρααμ, λεγων, Ο Θεος ειναι μετα σου εις παντα οσα πραττεις 	 Saß eb li cutan aßan laj Abimelec rochben laj Ficol côeb chi âtinac riqßuin laj Abraham. Laj Ficol aßan li nataklan saß xbêneb lix soldados laj Abimelec. Laj Abimelec quixye re laj Abraham: —Lâo yôco chixqßuebal retal nak nacatxtenkßa li Dios riqßuin chixjunil li cßaßak re ru nacabânu.


Και οταν ειπωσι προς σε, δια τι στεναζεις συ; θελεις αποκριθη δια την αγγελιαν, οτι ερχεται και πασα καρδια θελει λυωσει, και πασαι αι χειρες θελουσι παραλυθη, και παν πνευμα θελει λιποθυμησει, και παντα τα γονατα θελουσι ρευσει ως υδωρ ιδου, ερχεται και θελει γεινει, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Nak teßxpatzß âcue cßaßut nak yôcat chi yâbac, lâat tâye reheb, “Yôquin chi yâbac xban resil li raylal li châlc re.” Nak têrabi resil lâex, cßajoß nak texxucuak. Mâcßaßak chic xmetzßêu lê rok êrukß. Sicsotkex aj chic xban êxiu ut chixjunilex tâchßinânk êchßôl. Cuulac re xkßehil. Relic chi yâl tâcßulmânk, chan li nimajcual Dios.


Ο δε Ιωαβ και ο Αβισαι κατεδιωκον οπισω του Αβενηρ και ο ηλιος εδυεν οτε αυτοι ηλθον εως του βουνου Αμμα, το οποιον ειναι απεναντι Για, κατα την οδον της ερημου Γαβαων. 	 Ut laj Joab ut laj Abisai queßrâlina laj Abner. Ac ecuu chic nak queßcuulac saß li tzûl Amma, li cuan chiru li tenamit Gía chire li be li naxic saß li chaki chßochß li cuan aran Gabaón.


Εκεινοι δε ακουσαντες, εξηρχοντο εις εκαστος, αρχισαντες απο των πρεσβυτερων εως των εσχατων και εμεινε μονος ο Ιησους και η γυνη ισταμενη εν τω μεσω. 	 Nak que'rabi li c'a'ru quixye, que'rec'a rib xban nak cuanqueb xmâc ut que'oc chi êlc chi xjûnkaleb. Xbên cua que'el li chêquel cuînk ut chirixeb a'an que'el li toj sâjeb. Quicana xjunes li Jesús ut li ixk xakxo chiru.


Ο δε αποκριθεις ειπεν Ο εμβαψας μετ' εμου εν τω πινακιω την χειρα, ουτος θελει με παραδωσει. 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Li tâk'axtesînk cue, a'an li tixtz'a xcaxlan cua sa' li sec' li tintz'a cui' li cue lâin.


Ητο δε ωρα τριτη και εσταυρωσαν αυτον. 	 Belêb ôr re ek'ela que'xq'ue li Jesús chiru cruz.


Τωρα λοιπον ειναι διολου ελαττωμα εις εσας οτι εχετε κρισεις μεταξυ σας. Δια τι μαλλον δεν αδικεισθε; δια τι μαλλον δεν αποστερεισθε; 	 Nak nequec'am lê rech aj pâbanelil sa' rakleb âtin nac'utun nak toj mâji' nequetau xyâlal. K'axal us raj nak têcuy li rahobtesîc ut li elk'âc ut inc'a' texxic riq'uin aj rakol âtin.


Πιστις προς απιστον εν ημερα συμφορας ειναι ως οδοντιον σεσηπος και πους εξηρθρωμενος. 	 Chanchan nak ra li ruch ke, malaj ut chanchan tokol junak li kok cui takacßojob kachßôl saß xbên junak incßaß us xnaßleb saß xkßehil li rahil chßôlej.


Και στραφεις ο Μωυσης κατεβη εκ του ορους, και αι δυο πλακες του μαρτυριου ησαν εν ταις χερσιν αυτου πλακες γεγραμμεναι εξ αμφοτερων των μερων εκ του ενος μερους και εκ του αλλου ησαν γεγραμμεναι. 	 Laj Moisés quicube chak saß li tzûl. Quixcßam saß rukß li cuib chi perpôquil pec li tzßîbanbil cuiß li lajêb chi chakßrab. Tzßîbanbil li chakßrab chiru li perpôquil pec saß xcaß pacßalil.


Και θελεις χυσει δι' αυτην τεσσαρας κρικους χρυσους και θελεις βαλει αυτους εις τας τεσσαρας γωνιας αυτης δυο μεν κρικους εις την μιαν πλευραν αυτης, δυο δε κρικους εις την αλλην πλευραν αυτης. 	 Ut têyîb câhib argolla oro ut têletz saß xxuc li câx, cuib saß jun pacßal ut li cuib chic saß li jun pacßal chic.


Ενδυναμουσθε και ανδριζεσθε, μη φοβηθητε μηδε πτοηθητε απο προσωπου του βασιλεως της Ασσυριας, και απο προσωπου παντος του πληθους του μετ' αυτου διοτι πλειοτεροι ειναι μεθ' ημων παρα μετ' αυτου 	 Michßinan êchßôl. Cheqßuehak ban êchßôl ut cheyalak êkße. Mexxucuac chiru lix reyeb laj Asiria chi moco chiruheb li qßuila soldado li cuanqueb chak rochben xban nak lâo moco kajunes ta.


Και οι υιοι Ισραηλ εδωκαν εις τους Λευιτας τας πολεις ταυτας και τα περιχωρα αυτων. 	 Eb li ralal xcßajol laj Israel queßxqßue li tenamit reheb laj levitas rochbeneb lix cocß cßalebâl.


Και πας λεβης εν Ιερουσαλημ και εν Ιουδα θελει εισθαι αγιασμος εις τον Κυριον των δυναμεων και παντες οι θυσιαζοντες θελουσιν ελθει και λαβει εξ αυτων και εψησει εν αυτοις και εν τη ημερα εκεινη δεν θελει εισθαι πλεον Χαναναιος εν τω οικω του Κυριου των δυναμεων. 	 Chixjunileb li ucßal li cuanqueb Jerusalén, joß ajcuiß li cuanqueb Judá, kßaxtesinbilakeb chi cßanjelac chiru li Kâcuaß li nimajcual Dios. Ut saß eb li ucßal aßan teßxchik li tib li teßxmayeja li teßchâlk chi mayejac. Ut saß eb li cutan aßan incßaß chic teßcuânk laj yaconel saß lix templo li Kâcuaß li nimajcual Dios.


αλλα το εναντιον, αφου ειδον οτι ενεπιστευθην να κηρυττω το ευαγγελιον προς τους απεριτμητους καθως ο Πετρος προς τους περιτετμημενους 	 Mâc'a' que'xye li nînkeb xcuanquil. Que'xq'ue ban retal nak tenebanbil sa' inbên xban li Dios xyebal resil li evangelio reheb li mâcua'eb aj judío jo' nak quitenebâc sa' xbên laj Pedro xban li Dios xyebal resil li evangelio reheb laj judío.


Και απεκριθη ο Αβισαι ο υιος της Σερουιας, λεγων, Δεν πρεπει ο Σιμει να θανατωθη δια τουτο, διοτι κατηρασθη τον κεχρισμενον του Κυριου; 	 Ut laj Abisai, lix yum lix Sarvia, quixye: —¿Ma incßaß ta biß xcßulub nak tâcâmk laj Simei xban nak catxmajecua lâat, li sicßbil âcuu xban li Kâcuaß? chan.


Υπεταξε λαους εις ημας και εθνη υπο τους ποδας ημων. 	 Naxkßaxtesiheb saß kukß li xicß nequeßiloc ke ut naxqßueheb rubel kacuanquil.


Και ανετειλεν ο ηλιος επ' αυτου, καθως διεβη το Φανουηλ εχωλαινε δε κατα τον μηρον αυτου. 	 Xban nak quibokße xbakel li raß, nayêkan chic li rok laj Jacob nak qui-el saß li naßajej Peniel. Yô chak chi êlc li sakße nak qui-el aran.Chalen chak aßan, eb li ralal xcßajol laj Israel incßaß nequeßxtiu li richß mul xbakel raß li xul xban nak quibokße xbakel li raß laj Jacob.


Και εις τα πλαγια αυτων επεσκευασαν οι Θεκωιται πλην οι προκριτοι αυτων δεν υπεβαλον τον τραχηλον αυτων εις το εργον του Κυριου αυτων. 	 Ut li tzßac li cuan chixcßatk li quixyîb laj Sadoc, aßan queßxyîb eb li cuanqueb Tecoa. Abanan eb li cuanqueb xcuanquil saß li naßajej aßan incßaß queßraj oquênc saß lix cßanjel li Kâcuaß.


Λεγει εις εκ των δουλων του αρχιερεως, οστις ητο συγγενης εκεινου, του οποιου ο Πετρος απεκοψε το ωτιον Δεν σε ειδον εγω εν τω κηπω μετ' αυτου; 	 Jun lix môs li xyucua'il aj tij rech'alal li cuînk li quiyoq'ue' xxic xban laj Pedro, quixye re: -Lâat xcomoneb. ¿Ma inc'a' ta bi' xcuil nak âcuochben aran sa' li xna'aj li acuîmk? chan.


Και τη εκτη ημερα οκτω μοσχους, δυο κριους, δεκατεσσαρα αρνια ενιαυσια, αμωμα 	 Saß li xcuak li cutan teßxqßue chokß cßatbil mayej cuakxakib li toro, cuib li têlom carner ut câlaju li têlom carner jûnk chihab cuânk reheb. Mâcßaßak rêqßueb li xul li teßxqßue.


Και ωργισθη και δεν ηθελε να εισελθη. Εξηλθε λοιπον ο πατηρ αυτου και παρεκαλει αυτον. 	 Nak li asbej quirabi li c'a'ru quixye li môs, quichal xjosk'il, ut inc'a' quiraj oc sa' li rochoch. Ut li yucua'bej qui-el chirix cab ut quixtz'âma chiru nak tâoc.


Και λεγει προς αυτους ο Ιησους Ποσους αρτους εχετε; οι δε ειπον Επτα, και ολιγα οψαρακια. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -¿Jarub li caxlan cua cuan êriq'uin? chan. -Cuukub ajcui' li caxlan cua ut cuib oxib li coc' car, chanqueb re.


Και εφερεν ο βασιλευς της Ασσυριας ανθρωπους εκ Βαβυλωνος και απο Χουθα και απο Αυα και απο Αιμαθ και απο Σεφαρουιμ, και κατωκισεν εν ταις πολεσι της Σαμαρειας αντι των υιων Ισραηλ, και εκληρονομησαν την Σαμαρειαν και κατωκησαν εν ταις πολεσιν αυτης. 	 Lix reyeb laj Asiria quixcßameb laj Babilonia aran Israel. Quixcßameb laj Cuta, eb laj Ava ut eb laj Hamat, joß eb ajcuiß laj Sefarvaim. Quixqßueheb chi cuânc saß eb li tenamit li cuanqueb saß xcuênt Samaria saß lix naßajeb laj Israel.


Αυτος δε ειπε Μακαριοι μαλλον οι ακουοντες τον λογον του Θεου και φυλαττοντες αυτον. 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye: -K'axal cui'chic us chok' reheb li neque'abin re li râtin li Dios ut neque'xbânu li c'a'ru naxye.


οι απαριθμηθεντες εκ της φυλης Ιουδα ησαν εβδομηκοντα τεσσαρες χιλιαδες και εξακοσιοι. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Judá queßajlâc câlaju xcâcßâl mil riqßuin cuakib ciento chi cuînk.


και αυτη φθασασα εν αυτη τη ωρα, εδοξολογει τον Κυριον και ελαλει περι αυτου προς παντας τους προσμενοντας λυτρωσιν εν Ιερουσαλημ. 	 Sa' li hônal a'an quicuulac cuan cui' li Jesús. Yô chixlok'oninquil li Dios ut qui-oc chi âtinac chirix li c'ula'al riq'uineb laj Jerusalén li yôqueb chiroybeninquil lix colbaleb.


Οστις αδικει ας αδικηση ετι, και οστις ειναι μεμολυσμενος ας μολυνθη ετι, και ο δικαιος ας γεινη ετι δικαιος, και ο αγιος ας γεινη ετι αγιος. 	 Li ani yôk chixbânunquil li mâusilal, xbânuhak li mâusilal. Ut li ani yôk chi mâcobc, xbânuhak li mâc. Li ani tîc xch'ôl, yôk chixbânunquil li tîquilal. Li ani santobresinbil, chicuânk sa' santilal.-


Και εκαλεσε τον ανδρα αυτης, λεγουσα, Αποστειλον προς εμε, παρακαλω, ενα εκ των δουλων και μιαν εκ των ονων, δια να τρεξω προς τον ανθρωπον του Θεου και να επιστρεψω. 	 Quixbok lix bêlom ut quixye re: —Takla junak li môs chicuix ut junak li bûr re tinxic saß junpât riqßuin lix profeta li Dios. Chirix aßan tinsukßîk chak, chan.


Μονον εις την γην των υιων Αμμων δεν επλησιασας ουδε εις τα παρακειμενα του ποταμου Ιαβοκ ουδε εις τας ορεινας πολεις ουδε εις αλλο οποιονδηποτε μερος, το οποιον απηγορευσεν εις ημας Κυριος ο Θεος ημων. 	 Abanan incßaß kachap chokß ke lix naßajeb li ralal xcßajol laj Amón, chi moco li chßochß li cuan chire li nimaß Jaboc, chi moco li tenamit li cuanqueb saß li naßajej li tzûl ru. Incßaß copletic riqßuineb li tenamit li quixye ke li Kâcuaß li kaDios nak incßaß takachßeß.


24-3 24-3 Τοτε ελαβεν ο Σαουλ τρεις χιλιαδας ανδρων, εκλεκτων απο παντος του Ισραηλ, και υπηγε να ζητη τον Δαβιδ και τους ανδρας αυτου επι τους βραχους των αγριων αιγων. 	 Laj Saúl quixsiqßueb ru oxib mil chi cuînk saß xyânkeb laj Israel ut queßcôeb chixsicßbal laj David ut eb li cuanqueb rochben saß xyânkeb li pec li nequeßcuan cuiß li yuc.


Και ο βασιλευς Σολομων και πασα η συναγωγη του Ισραηλ, οι συναχθεντες προς αυτον, ησαν μετ' αυτου εμπροσθεν της κιβωτου, θυσιαζοντες προβατα και βοας, οσα δεν ητο δυνατον να λογαριασθωσι και να αριθμηθωσι δια το πληθος. 	 Li rey Salomón ut eb laj Israel queßxchßutub ribeb chiru li Lokßlaj Câx ut queßxmayeja li carner ut li bôyx. Incßaß quiru rajlanquil li xul li queßxmayeja xban xqßuialeb.


Οταν καμω την γην της Αιγυπτου θαμβος, και ερημωθη η γη απο του πληρωματος αυτης, οταν παταξω παντας τους κατοικουντας εν αυτη, τοτε θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Lâin tinsach ru li cßaßru cuan Egipto. Mâcßaß chic cuânk chi saß tâcanâk. Nak tincamsiheb chixjunileb teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Και ειπεν ο Κυριος, Ιδου, εις λαος, και παντες εχουσι μιαν γλωσσαν, και ηρχισαν να καμνωσι τουτο και τωρα δεν θελει εμποδισθη εις αυτους παν ο, τι σκοπευουσι να καμωσιν 	 Li Kâcuaß Dios quixye: —Li tenamit jun ajcuiß ut jun ajcuiß li râtinobâleb. Xeßxtiquib xbânunquil li nimla ochoch aßin. Cui joßcaßin lix naßlebeb, mâmin teßxcanab xbânunquil li cßaßru nequeßxcßoxla.


Εαν τις δεν μεινη εν εμοι, ριπτεται εξω ως το κλημα και ξηραινεται, και συναγουσιν αυτα και ριπτουσιν εις το πυρ, και καιονται. 	 Li ani inc'a' tâcuânk cuiq'uin tâisîk jo' nak nayoq'ue' li ruk' li che' li inc'a' us. Nak nachakic nacute' sa' xam ut nac'at.


και αληθευση το σημειον η το τεραστιον, περι του οποιου ελαλησε προς σε, λεγων, Ας υπαγωμεν κατοπιν αλλων θεων τους οποιους δεν εγνωρισας, και ας λατρευσωμεν αυτους, 	 Cui nacßulman li cßaßru tixye ut tixye ajcuiß êre “Takalokßoni li jalanil dios ut tocßanjelak chiruheb”,


κρεας ομως με την ζωην αυτου, με το αιμα αυτου, δεν θελετε φαγει 	 Abanan lâex incßaß naru têtiu li tib cui incßaß nequerisi chi us lix quiqßuel xban nak aß lix quiqßuel, aßan naqßuehoc re lix yußam, chan.


Ουτος ετι επαταξε τον ανδρα τον Αιγυπτιον, ανδρα ωραιον και εν τη χειρι του Αιγυπτιου ητο λογχη εκεινος δε κατεβη προς αυτον με ραβδον, και αρπασας την λογχην εκ της χειρος του Αιγυπτιου, εθανατωσεν αυτον δια της ιδιας αυτου λογχης. 	 Quixcamsi ajcuiß jun li cuînk aj Egipto. Li cuînk aßan kßaxal najt rok ut cuan xlâns saß rukß. Laj Benaía quixchap jun cheß ut qui-oc chi pletic riqßuin toj retal quixmakß lix lâns chiru. Ut riqßuin ajcuiß li lâns aßan quixcamsi laj Egipto.


Και ειπεν ο Σαουλ, Ουτω θελετε ειπει προς τον Δαβιδ, Ο βασιλευς δεν θελει δωρα νυμφικα, αλλ' εκατον ακροβυστιας Φιλισταιων, δια να εκδικηθη ο βασιλευς εναντιον των εχθρων αυτου. Ο Σαουλ ομως εστοχαζετο να καμη τον Δαβιδ να πεση δια χειρος των Φιλισταιων. 	 Ut laj Saúl quixye reheb nak teßxye re laj David li âtin aßin: —Li rey incßaß naraj tâtoj rix lix rabin. Caßaj cuiß naraj nak tâkßaxtesi re jun ciento li rußuj xtzßejcualeb laj filisteo. Chi joßcan tixqßue rêkaj li incßaß us xeßxbânu li xicß nequeßiloc re, chan. Laj Saúl quixcßoxla nak riqßuin aßin tâcamsîk laj David xbaneb laj filisteo.


εαν δε ηναι ζητημα περι λεξεων και ονοματων και του νομου υμων, θεωρησατε σεις διοτι εγω κριτης τουτων δεν θελω να γεινω. 	 Abanan cui yal chirix âtinac ut c'aba'ej ut chirix lê chak'rab yôquex chi jitoc chirix, tento nak lâex têsic' xyâlal. Lâin inc'a' nacuaj rakoc âtin chirix li c'a'ak re ru a'in, chan.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Και θελω λαβει εγω εκ του υψηλοτερου κλαδου της υψηλης κεδρου και φυτευσει θελω κοψει εγω εκ της κορυφης των νεων αυτου κλωνων ενα τρυφερον και φυτευσει επι ορους υψηλου και εξοχου 	 Aßan aßin li naxye li nimajcual Dios: —Lâin tinchap li rußuj jun li chacalteß najt xteram. Tinchßot lix kßunal saß rußuj ut tincuau saß xbên jun li tzûl najt xteram.


24-13 24-13 Ας κρινη ο Κυριος μεταξυ εμου και σου, και ας με εκδικηση ο Κυριος απο σου η χειρ μου ομως δεν θελει εισθαι επι σε 	 Aß taxak li Kâcuaß chiyehok re ani cuan xmâc, ma lâin malaj ut lâat. Aßan taxak tâqßuehok âcue chixtojbal âmâc xban nak yôcat xbânunquil raylal cue. Abanan lâin mâcßaß tinbânu âcue.


δεν ειναι ουτος ο Δαβιδ, περι του οποιον εψαλλον αμοιβαιως εν τοις χοροις, λεγοντες, Ο Σαουλ επαταξε τας χιλιαδας αυτου, Και ο Δαβιδ τας μυριαδας αυτου; 	 Cßoxla chi us. ¿Ma mâcuaß ta biß chirix aßan queßxajoc eb li ixk ut queßbichan nak queßxye, “Laj Saúl xcamsiheb jun mil li cuînk; abanan laj David xcamsiheb lajêb mil”? chanqueb.


Οθεν εζητησαν ετι παρα του Κυριου, αν ο ανθρωπος ερχηται ετι εκει. Και ειπε Κυριος, Ιδου, αυτος ειναι κεκρυμμενος μεταξυ της αποσκευης. 	 Nak incßaß queßxtau, queßxye re li Kâcuaß: —¿Ma cuan saß kayânk li cuînk li xasicß ru? chanqueb. Ut li Dios quixye reheb: —Laj Saúl cuan saß êyânk. Xmuk rib saß xyânk li îk, chan.


Ουτω λεγει Κυριος, ο διδους τον ηλιον εις φως της ημερας, τας διαταξεις της σεληνης και των αστερων εις φως της νυκτος, ο ταραττων την θαλασσαν, και τα κυματα αυτης βομβουσι Κυριος των δυναμεων το ονομα αυτου 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâin li Kâcuaß ninqßuehoc re li sakße chixcutanobresinquil li cutan. Ut ninqßueheb li chahim ut li po chi lemtzßûnc chiru kßojyîn. Lâin ninqßuehoc chi ecßânc ru li palau joß ajcuiß lix cau ok. Lâin li “Nimajcual Dios” incßabaß.


Και τας σανιδας θελεις περικαλυψει με χρυσιον και τους κρικους αυτων θελεις καμει χρυσους, δια να ηναι θηκαι των μοχλων. και θελεις περικαλυψει τους μοχλους με χρυσιον. 	 Ut têletz li oro chiru li tzßalam cheß. Ut têletz ajcuiß chiru li tzßalam cheß, li argollas yîbanbil riqßuin oro li teßnumekß cuiß li cheß chi kßekßo li cuan saß xyi. Ut têletz ajcuiß li oro chiru li cheß aßin li têqßue chi kßekßo.


Και ευημερησεν αυτος ο Δανιηλ εν τη βασιλεια του Δαρειου και εν τη βασιλεια Κυρου του Περσου. 	 Ut kßaxal cuißchic quiqßueheß xcuanquil laj Daniel nak laj Darío cuan chokß rey ut quiqßueheß ajcuiß xcuanquil nak laj Ciro aj Persia qui-oc chokß rey.


Και εαν αγαθοποιητε τους αγαθοποιουντας σας, ποια χαρις χρεωστειται εις εσας; διοτι και οι αμαρτωλοι το αυτο πραττουσι. 	 Cui ca'aj cui' li neque'bânun usilal êre, nequebânu usilal reheb, mâc'a' xjalanil li yôquex chixbânunquil riq'uin li neque'xbânu li mâji' neque'pâban. Xban nak ca'aj cui' li ani nabânun usilal reheb neque'xbânu usilal re.


Εις τον τριτον μηνα της εξοδου των υιων Ισραηλ εκ της Αιγυπτου, την ημεραν ταυτην ηλθον εις την ερημον Σινα. 	 Saß li xbên cutan re li rox po reliqueb saß li tenamit Egipto nak queßcuulac laj Israel saß li chaki chßochß Sinaí xcßabaß.


Θαυμαστωσον τα ελεη σου, συ ο σωζων τους ελπιζοντας επι σε εκ των επανισταμενων κατα της δεξιας σου. 	 Chacuuxtâna taxak cuu, at Kâcuaß, riqßuin xnimal lâ rahom. Lâin ninnau nak nacatenkßaheb li nequeßxtzßâma xtenkßanquil châcuu ut nacacoleb chiruheb li xicß nequeßiloc reheb.


Εβασιλευσε δε ο Σολομων εν Ιερουσαλημ, επι παντα τον Ισραηλ, τεσσαρακοντα ετη. 	 Laj Salomón quicuan chokß rey caßcßâl chihab aran Jerusalén ut quitaklan saß xbêneb chixjunileb laj Israel.Laj Salomón quicam ut quimukeß saß lix tenamit laj David lix yucuaß, li queßmukeß cuiß lix xeßtônil yucuaß. Ut laj Roboam, li ralal, aßan chic li qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


ωστε δια δυο πραγματων αμεταθετων, εις τα οποια ειναι αδυνατον να ψευσθη ο Θεος, να εχωμεν ισχυραν παρηγοριαν οι καταφυγοντες εις το να κρατησωμεν την προκειμενην ελπιδα 	 Jo'can utan nak li cuib chi na'leb a'in inc'a' naru xjalbal ru. A'aneb a'in: xbên, nak li Dios quixyechi'i li mâtan; ut xcab, nak quixbânu li juramento. Riq'uin a'an nakanau nak li Dios inc'a' natic'ti'ic. Jo'can nak cauhak taxak li kach'ôl. Lâo xkasic' li kacolbal riq'uin li Dios ut nakanau nak takêchani li quixyechi'i ke. A'an li nakayo'oni.


Αλλ' ο Ιησους ειπεν Αφησατε αυτην δια τι ενοχλειτε αυτην; καλον εργον επραξεν εις εμε. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -¿C'a'ut nak yôquex chixch'i'ch'i'inquil li ixk? Canabomak xcuech'inquil xban nak us li xbânu cue.


Και ερριψεν ο Ιησους κληρους δι' αυτους εν Σηλω ενωπιον του Κυριου και διεμοιρασεν ο Ιησους εκει την γην εις τους υιους Ισραηλ κατα τους μερισμους αυτων. 	 Laj Josué quibûlic chirix li naßajej chiru li Kâcuaß Dios aran Silo. Chi joßcaßin quixjeqßui li chßochß aßin reheb li ralal xcßajol laj Israel.


Και πνευμα Κυριου επεσεν επ' εμε και μοι ειπε, Λαλησον Ουτω λεγει Κυριος κατα τουτον τον τροπον ελαλησατε, οικος Ισραηλ διοτι τα διαβουλια του πνευματος σας, εγω εξευρω αυτα. 	 Ut lix musikß li Kâcuaß quichal cuiqßuin ut quixye cue nak tinye chi joßcaßin: Aßan aßin li naxye li Kâcuaß. Lâex li ralal xcßajol laj Israel, nequeye li cßaßak re ru aßin, abanan lâin ninnau cßaßru cuan saß lê chßôl.


Επειτα εσηκωθη η σημαια του στρατοπεδου των υιων Εφραιμ, κατα τα ταγματα αυτων, και επι του στρατευματος αυτου ητο Ελισαμα ο υιος του Αμμιουδ. 	 Ut chirixeb li ralal xcßajol laj Coat, queßcôeb li jun chßûtal li ralal xcßajol laj Efraín ut cuan xbandêreb. Laj Elisama li ralal laj Amiud, aßan li najolomin reheb.


Ειπε προς αυτην ο Ιησους Εγω ειμαι η αναστασις και η ζωη ο πιστευων εις εμε, και αν αποθανη, θελει ζησει 	 Ut li Jesús quixye re: -Lâin li nincuaclesin reheb li camenak chi yo'yo. Lâin li ninq'uehoc junelic yu'am. Li ani napâban cue lâin tâcuânk xyu'am chi junelic usta nacam.


Αισχυνθητι, Σιδων διοτι η θαλασσα ελαλησε, το οχυρωμα της θαλασσης, λεγουσα, Δεν κοιλοπονω ουδε γεννω ουδε ανατρεφω νεους ουδε μεγαλωνω παρθενους. 	 Xutânal xex-el lâex aj Sidón, li nimla tenamit li cuan chire li palau. Tâcuulak xkßehil nak têye: —Chanchan mâ jun sut xcuecßa li raylal li nequeßxcßul li ixk li oqueb re chi qßuirâc. Chanchan nak mâ jun li cualal incßajol xinqßuiresi, chi moco têlom chi moco xkaßal.—


Διοτι ο Ησαιας ειχεν ειπει, Ας λαβωσι παλαθην συκων και ας βαλωσιν αυτην ως εμπλαστρον επι το ελκος και θελει ιατρευθη. 	 Laj Isaías quixye: —Têyîb caßchßinak li higo ut têqßue chiru lix ra ut laj Ezequías tâqßuirâk, chan.Laj Ezequías quixpatzß: —¿Cßaßru li retalil tixcßutbesi chicuu nak lâin tinxic cuißchic saß lix templo li Kâcuaß? chan.


επειδη δεν υπηκουσας εις την φωνην του Κυριου, ουδε εξετελεσας τον μεγαν θυμον αυτου κατα του Αμαληκ, δια τουτο ο Κυριος εκαμεν εις σε το πραγμα τουτο την ημεραν ταυτην 	 Lâat incßaß xabânu li quixye âcue nak yô xjoskßil saß xbêneb laj Amalec. Xakßet ban li râtin. Joßcan nak li Kâcuaß xrisi lâ cuanquil anakcuan.


και ειπα, Θελω σας αναβιβασει εκ της ταλαιπωριας των Αιγυπτιων εις την γην των Χαναναιων και Χετταιων και Αμορραιων και Φερεζαιων και Ευαιων και Ιεβουσαιων, εις γην ρεουσαν γαλα και μελι 	 Lâin tinyechißi êre nak texcuisi saß li raylal li yôquex chixcßulbal arin Egipto. Texincßam saß li chßochß li cuanqueb cuiß laj cananeo, eb laj heteo, eb laj amorreo, eb laj ferezeo, eb laj heveo ut eb laj jebuseo. Aßan jun nimla naßajej numtajenak xchâbilal bar cuan cuiß li sahil echej”, chaßkat reheb.


υιου του Σαλλουμ, υιου του Σαδωκ, υιου του Αχιτωβ, 	 Laj Hilcías, aßan ralal laj Salum. Laj Salum, aßan ralal laj Sadoc. Ut laj Sadoc, aßan ralal laj Ahitob.


Και εβασιλευσεν εν Ιερουσαλημ ετη τεσσαρακοντα και εν. Το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Μααχα, θυγατηρ του Αβεσσαλωμ. 	 Laj Asa quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén jun roxcßâl chihab. Lix naß, aßan lix Maaca, lix rabin laj Abisalom.


Διοτι εξελεξεν ο Κυριος την Σιων ευηρεστηθη να κατοικη εν αυτη. 	 Li Kâcuaß quixsicß ru li naßajej Sión chokß xnaßaj. Aran naraj cuânc chi junelic.


Επειδη εκ της αμπελου των Σοδομων ειναι η αμπελος αυτων, και εκ των αγρων της Γομορρας η σταφυλη αυτων ειναι σταφυλη χολης, οι βοτρεις αυτων πικροι 	 Eb li xicß nequeßiloc reheb chanchaneb laj Sodoma ut chanchaneb laj Gomorra. Li cßaßru nequeßxbânu chanchaneb ru li uvas li cßa li nacamsin.


Και εδωκεν αυτην να στιλβωθη, δια να κρατηται εν τη χειρι η ρομφαια αυτη ειναι ηκονισμενη και εστιλβωμενη, δια να δοθη εις την χειρα του σφαγεως. 	 Li chßîchß kßesnanbil re ut cauresinbil re tâkßaxtesîk saß rukß li ani tâcamsînk reheb.


Ο Κυριος ηλθε να με σωση δια τουτο θελομεν ψαλλει το ασμα μου επι εντεταμενων οργανων πασας τας ημερας της ζωης ημων εν τω οικω του Κυριου. 	 At Kâcuaß, lâat tatcolok cue. Takachßeß li ka-arpa ut takabicha lâ lokßal. Takabicha lâ lokßal saß lâ templo joß najtil yoßyôko, chan laj Ezequías.


Και ειπεν ο Χαλεβ, Οστις παταξη την Κιριαθ-σεφερ και κυριευση αυτην, θελω δωσει εις τουτον Αχσαν την θυγατερα μου εις γυναικα. 	 Laj Caleb quixye: —Li ani tâxic chi pletic ut târêchani li tenamit Quiriat-sefer, lâin tinqßue lix Acsa lin rabin chokß rixakil, chan.


Αι χηραι αυτων επληθυνθησαν ενωπιον μου υπερ την αμμον της θαλασσης εφερα επ' αυτους, επι τας μητερας των νεων, λεηλατην εν μεσημβρια επεφερα επ' αυτας εξαιφνης ταραχας και τρομους. 	 Nabaleb li xmâlcaßan xeßcanâc saß li tenamit. Xeßxkßax xqßuial li samaib chire li palau. Xinqßueheb chi camsîc eb li sâj cuînk ut kßaxal ra saß xchßôleb li naßbej. Chi mâcßaß saß xchßôleb xchal li raylal aßin saß xbên lix tenamiteb.


Οτι δε ουδεις δικαιουται δια του νομου ενωπιον του Θεου, ειναι φανερον, διοτι ο δικαιος θελει ζησει εκ πιστεως, 	 Ac ch'olch'o nak mâ ani tâtîcobresîk xch'ôl chiru li Dios yal riq'uin xbânunquil li naxye sa' li najter chak'rab xban nak tz'îbanbil sa' li Santil Hu nak ani naxpâb li Dios, tâtîcobresîk xch'ôl chiru li Dios ut tâcuânk xyu'am chi junelic. (Hab. 2:4)


Αλλ' αφου απεθανεν ο Αχααβ, απεστατησεν ο βασιλευς του Μωαβ κατα του βασιλεως του Ισραηλ. 	 Abanan nak quicam li rey Acab, laj Mesa lix reyeb laj Moab incßaß chic quiraj xqßuebal li carner li tento xqßuebal re lix reyeb laj Israel.


Διοτι οταν αναστηθωσιν εκ νεκρων ουτε νυμφευουσιν ουτε νυμφευονται, αλλ' ειναι ως αγγελοι οι εν τοις ουρανοις. 	 Nak te'cuaclîk chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak, inc'a' chic te'sumlâk chi moco te'sumubâk chic. Jo'keb ban chic li ángel sa' choxa.


Και ειπεν, Επικαταρατος ο Χανααν δουλος των δουλων θελει εισθαι εις τους αδελφους αυτου. 	 Laj Noé quixye: —Tzßektânanbil taxak chi junaj cua laj Canaán rochbeneb li ralal xcßajol ut cheßcanâk ta chokß rahobtesinbil môs riqßuineb li asbej.


Τοτε ειπεν ο Σαμουηλ, Δια τι λοιπον ερωτας εμε, αφου ο Κυριος απεμακρυνθη απο σου και εγεινεν εχθρος σου; 	 Laj Samuel quixye re: —¿Cßaßut nak nacapatzß cue cßaßru tâbânu? Li Kâcuaß ac xatxcanab âjunes ut xicß chic nacatril.


οστις δεν θελει απολαυσει πολλαπλασια εν τω καιρω τουτω και εν τω ερχομενω αιωνι ζωην αιωνιον. 	 K'axal nabal cui'chic li rêkaj tixc'ul sa' li ruchich'och' a'in, jo' ajcui' sa' li choxa tixc'ul li junelic yu'am, chan li Jesús.


Και επι της βασιλειας Ασσουηρου, εν αρχη της βασιλειας αυτου, εγραψαν κατηγοριαν κατα των κατοικων της Ιουδαιας και Ιερουσαλημ. 	 Saß eb li cutan nak laj Asuero qui-oc chokß rey, queßtzßîbac riqßuin re xjitbaleb li cuanqueb Judá ut li cuanqueb Jerusalén.


Ιδου, καθως οι οφθαλμοι των δουλων ατενιζουσιν εις την χειρα των κυριων αυτων, καθως οι οφθαλμοι της δουλης εις την χειρα της κυριας αυτης, ουτως οι οφθαλμοι ημων προς Κυριον τον Θεον ημων, εωσου ελεηση ημας. 	 At Kâcuaß, at kaDios, joß nak eb li môs nequeßxtzßâma xtenkßanquil chiruheb lix patrón, joßcan nak nakatzßâma katenkßanquil châcuu lâat toj retal tâcuuxtâna ku.


Αλλα τωρα ο Χριστος ανεστη εκ νεκρων, εγεινεν απαρχη των κεκοιμημενων. 	 Abanan relic chi yâl nak li Cristo quicuaclesîc cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak. A'an li xbên li quicuacli chi yo'yo chiruheb chixjunileb li te'cuaclesîk cui'chic chi yo'yo.


Τοτε θελει λαλησει προς αυτους εν τη οργη αυτου, και εν τω θυμω αυτου θελει συνταραξει αυτους. 	 Ut li Dios tixkßuseb ajcuiß saß joskßil. Ut eb aßan teßxucuak xban nak cßajoß xjoskßil nak tââtinak.


εκ της φυλης Ιωσηφ, εκ της φυλης Μανασση, Γαδδι ο υιος του Σουσι 	 Ut saß lix têpaleb li ralal xcßajol laj Manasés quitaklâc laj Gadi li ralal laj Susi. Ut laj José, aßan lix xeßtônil yucuaßeb.


Και ειπα προς αυτον Κυριε, συ εξευρεις. Και ειπε προς εμε Ουτοι ειναι οι ερχομενοι εκ της θλιψεως της μεγαλης, και επλυναν τας στολας αυτων και ελευκαναν αυτας εν τω αιματι του Αρνιου. 	 Ut lâin quinchak'oc ut quinye re: -Kâcua', lâat nacatna'oc re. Ut a'an quixye cue: -A'aneb a'in li xe'cuyuc chak xnumsinquil li nimla raylal xe'xc'ul. A'aneb li cuybil sachbil lix mâqueb xban nak quihoye' xquiq'uel li Jun li chanchan carner nak quicam sa' xc'aba'eb.


Λοιπον ας μη κρινωμεν πλεον αλληλους, αλλα τουτο κρινατε μαλλον, το να μη βαλλητε προσκομμα εις τον αδελφον η σκανδαλον. 	 Chikacanabak xcuech'inquil kib chi kibil kib ut chikabânu li us re nak li kech aj pâbanelil inc'a' te'ch'inânk xch'ôleb sa' lix pâbâleb chi moco te'oc cui'chic chi mâcobc kaban.


Και απαν το στρατευμα των Χαλδαιων, το μετα του αρχισωματοφυλακος, κατεκρημνισαν παντα τα τειχη της Ιερουσαλημ κυκλω. 	 Eb li soldado aj Babilonia li queßcôeb chirix laj Nabuzaradán queßxjuqßui chixjunil li tzßac li sutsu cuiß li tenamit Jerusalén.


Αι δε λοιπαι πραξεις του Ιωαχαζ και παντα οσα επραξε και τα κατορθωματα αυτου, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ισραηλ; 	 Chixjunil li quixbânu laj Joacaz, joß ajcuiß li quixbânu riqßuin xcacuilal xchßôl tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas, li tzßîbanbil cuiß retalil li quilajeßxbânu lix reyeb laj Israel.


Αδελφοι, εαν τις μεταξυ σας αποπλανηθη απο της αληθειας, και επιστρεψη τις αυτον, 	 Ex inhermân, mâre cuan junak sa' êyânk tixcanab xpâbanquil lix yâlal, ut mâre junak chic aj pâbanel tâsuk'isînk cui'chic re sa' lix pâbâl.Chenauhak lâex nak li ani tixsuk'isi chak junak li ras rîtz'in sa' xyâlal re nak tixcanab xbânunquil li mâc, a'an tixcol li ras rîtz'in chiru li câmc. Ut sa' xc'aba' li jun a'an, nabal li mâc tâcuyek' tâsachek' xban li Dios.


αυτα θελουσι μετακομισθη εις την Βαβυλωνα και θελουσιν εισθαι εκει εως της ημερας καθ' ην θελω επισκεφθη αυτα; λεγει Κυριος τοτε θελω επαναφερει αυτα και αποκαταστησει αυτα εις τον τοπον τουτον. 	 Chixjunil aßin tâcßamekß Babilonia ut aran tâcanâk toj saß li cutan nak lâin tinqßueheb cuißchic chi cßamecß saß xnaßajeb. Saß li cutan aßan lâin tinqßueheb cuißchic chi cuânc saß li naßajej aßin. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.


Ουαι εις εκεινους, οιτινες εξεγειρομενοι το πρωι ζητουσι σικερα οιτινες εξακολουθουσι μεχρι της εσπερας, εωσου εξαψη ο οινος αυτους. 	 Raylal châlel saß êbên lâex li nequexcuacli toj ekßela ut nequexxic chi calâc toj retal nequex-oc kßojyîn chi calâc.


και εκραζον προς τον Λωτ και ελεγον προς αυτον, Που ειναι οι ανδρες οι εισελθοντες προς σε την νυκτα; εκβαλε αυτους προς ημας, δια να γνωρισωμεν αυτους. 	 Queßxjap re chixbokbal laj Lot ut queßxye re: —¿Bar cuanqueb li cuînk li xeßcßulun saß lâ cuochoch chiru li kßojyîn aßin? Isiheb chak chirix cab. Takaj tomâcobk riqßuineb, chanqueb.


Διοτι δια σου θελω διασπασει στρατευμα δια του Θεου μου θελω υπερπηδησει τειχος. 	 Lâat nacatqßuehoc xcacuilal inchßôl chi pletic riqßuineb li xicß nequeßiloc cue. Ut lâat nacatqßuehoc incacuilal chi numecß saß xbêneb li tzßac li sutsûqueb cuiß.


Και εις το τελος τεσσαρακοντα ετων ειπεν ο Αβεσσαλωμ προς τον βασιλεα, Ας υπαγω, παρακαλω, δια να εκπληρωσω την ευχην μου, την οποιαν ηυχηθην εις τον Κυριον, εν Χεβρων 	 Nak ac xnumeß câhib chihab, laj Absalón quixye re li rey David: —At rey, nintzßâma châcuu nak tâqßue inlesêns chi xic Hebrón re nak tinqßue lin mayej li quinyechißi re li Kâcuaß.


Και ο Ιεφθαε ο Γαλααδιτης ητο δυνατος εν ισχυι και ητο υιος γυναικος πορνης, και εγεννησεν ο Γαλααδ τον Ιεφθαε. 	 Laj Jefté, aßan jun cuînk aj Galaad. Cau rib ut cau xchßôl chi pletic. Lix naß li cuînk aßan, aßan jun li ixk xcomoneb li nequeßxcßayi rib. Ut lix yucuaß aj Galaad xcßabaß.


δια να ηναι οι υιοι ημων ως νεοφυτα, αυξανοντες εις την νεοτητα αυτων αι θυγατερες ημων ως ακρογωνιαιοι λιθοι τετορνευμενοι προς στολισμον παλατιου 	 Chaqßue taxak xcacuilaleb li kalal. Chanchanakeb taxak li châbil cheß li yô chi qßuîc chi us. Ut chaqßue taxak xchâbilaleb li karabin. Chanchanakeb taxak li rokechal li palacio li yîbanbil chi us.


Ιδου, καταστρεφει, και δεν ανοικοδομειται κλειει κατα του ανθρωπου, και ουδεις ο ανοιγων. 	 Li cßaßru naxpoß ru li Dios, mâ ani chic naru nayîban re. Cui li Dios naraj tixbânu raylal re junak cristian, tixbânu. Mâ ani naru tâcolok re chiru.


και εισηλθον και εκληρονομησαν αυτην αλλα δεν υπηκουσαν εις την φωνην σου ουδε περιεπατησαν εν τω νομω σου δεν εκαμον ουδεν εκ παντων οσα προσεταξας εις αυτους να καμωσι δια τουτο επεφερες επ' αυτους απαν τουτο το κακον. 	 Queßrêchani li naßajej ut queßxyal xsahil. Abanan incßaß queßxbânu li cßaßru caye reheb, chi moco queßxbânu li naxye saß lâ chakßrab. Incßaß queßxbânu li cßaßru cataklaheb cuiß. Joßcan nak lâat caqßue chixjunil li raylal aßin saß xbêneb.


Θελεις επιστησει τους οφθαλμους σου εις το μη υπαρχον; διοτι ο πλουτος κατασκευαζει βεβαιως εις εαυτον πτερυγας ως αετου και πετα προς τον ουρανον. 	 Lâex têqßue retal nak li biomal mâcßaß na-oc cuiß. Saß junpât na-osoß. Chanchan nak narupupic li cßuch.


"Εις τον πρωτον μουσικον, δια Ιεδουθουν. Ψαλμος του Ασαφ." Η φωνη μου ειναι προς τον Θεον, και εβοησα η φωνη μου ειναι προς τον Θεον, και εδωκεν εις εμε ακροασιν. 	 Chi cau xyâb incux xinyâba xcßabaß li Dios. Xinyâba xcßabaß li Dios ut aßan xsumen cue.


τον υψουμενον ωμον και το κινητον στηθος θελουσι φερει μετα των δια πυρος γινομενων προσφορων του στεατος, δια να κινησωσιν αυτα εις κινητην προσφοραν ενωπιον του Κυριου και θελει εισθαι εις σε και εις τους υιους σου μετα σου εις νομιμον αιωνιον, καθως προσεταξεν ο Κυριος. 	 Riqßuin lix xêbul li mayej li nacßatman têcßam li re xchßôl ut li rukß li teßxtaksi saß rukßeb chiru li Kâcuaß. Rajlal têcßul aßin chokß êre ut reheb lê ralal êcßajol joß quixye li Kâcuaß.


Τα δε αφιερωματα ησαν εξακοσιοι βοες και τρισχιλια προβατα. 	 Aßan aßin xqßuial chixjunil li mayej li queßxqßue: cuakib ciento li bôyx ut oxib mil li carner.


Και αυτος ελεγε προς αυτους Ποτε δεν ανεγνωσατε τι επραξεν ο Δαβιδ, οτε ελαβε χρειαν και επεινασεν αυτος και οι μετ' αυτου; 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: -¿Ma inc'a' ta bi' xeril sa' li Santil Hu c'a'ru quixbânu laj David nak a'an ut li rochben te'tz'ocâk?


Δεν θελεις φερει πληρωμην πορνης ουδε μισθωμα κυνος, εις τον οικον Κυριου του Θεου σου, δι' ουδεμιαν ευχην διοτι αμφοτερα ταυτα ειναι βδελυγμα εις Κυριον τον Θεον σου. 	 Ut incßaß naru teßxqßue chokß xmayej saß lix tabernáculo li Kâcuaß lê Dios li tumin li nequeßxcßul li nequeßxcßayi ribeb. Incßaß naru nequeßxtoj riqßuin li tumin aßan li cßaßru xeßxyechißi re li Dios. Li Kâcuaß xicß naril li mâc aßan.


Τις ουτος ο Βασιλευς της δοξης; ο Κυριος ο κραταιος και δυνατος, ο Κυριος ο δυνατος εν πολεμω. 	 ¿Ani li rey aßin, li kßaxal nim xcuanquil? Aßan li Kâcuaß Dios li kßaxal cau rib ut nim xlokßal. Aßan li Kâcuaß Dios li kßaxal nim xcuanquil chi pletic.


οιτινες ετρωγον το παχος των θυσιων αυτων, και επινον τον οινον των σπονδων αυτων; ας σηκωθωσι και ας σας βοηθησωσιν, ας γεινωσιν εις εσας σκεπη. 	 Quemayeja lê châbil mayej chiruheb ut quemayeja lê vino chiruheb. Châlk anakcuan. Xtenkßakex ut xcolakex.


ο δε Αβρααμ θελει εξαπαντος γεινει εθνος μεγα και δυνατον και θελουσιν ευλογηθη εις αυτον παντα τα εθνη της γης 	 Laj Abraham, aßan li tâoc chokß xxeßtônil yucuaßeb li qßuila tenamit ut eb aßan nimak xcuanquileb. Chixjunileb li tenamit saß ruchichßochß teßxcßul li usilal saß xcßabaß laj Abraham.


Ο Θεος βροντα θαυμασιως με την φωνην αυτου καμνει μεγαλεια, και δεν εννοουμεν. 	 Yal riqßuin râtin li Dios naxbânu xsachba chßôlej. Mâ ani naru nataßoc ru li sachba chßôlej li naxbânu riqßuin xnimal xcuanquil.


πειραζομενος υπο του διαβολου ημερας τεσσαρακοντα, και δεν εφαγεν ουδεν τας ημερας εκεινας αφου δε αυται ετελειωσαν, υστερον επεινασε. 	 Ut aran quicuan ca'c'âl cutan. Ut laj tza quixyal râlenquil. Abanan inc'a' quixq'ue rib chi âlêc. Chiruheb li cutan a'an mâc'a' naxtzaca ut sa' xrakic li ca'c'âl cutan quichal xtz'ocajic.


και συμπενθερευσατε μεθ' ημων τας θυγατερας σας δοτε εις ημας, και τας θυγατερας ημων λαβετε εις εαυτους 	 Us raj nak teßxcßam ribeb li kalal kacßajol re nak kechßalalak chic kib, chan. Li kalal lâo teßsumlâk riqßuineb lê rabin lâex. Ut lê ralal lâex teßsumlâk riqßuineb li karabin lâo.


Την δευτεραν ημεραν προσεφερεν ο Ναθαναηλ ο υιος του Σουαρ, ο αρχων της φυλης Ισσαχαρ 	 Saß li xcab li cutan quixcßam lix mayej laj Natanael li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Isacar. Laj Natanael, aßan li ralal laj Zuar.


Τοξον και λογχην θελουσι κρατει ειναι σκληροι και ανιλεοι η φωνη αυτων ηχει ως θαλασσα, και επιβαινουσιν επι ιππους, παρατεταγμενοι ως ανδρες εις πολεμον, εναντιον σου, θυγατηρ Βαβυλωνος. 	 Cuanqueb xtzimaj ut cuanqueb xlâns. Kßaxal joskßeb. Mâ ani nequeßril xtokßobâl ru. Nak nequeßxjap re chanchaneb li palau li cau na-ecßan. Yôqueb chi châlc chirix cacuây. Ac cauresinbileb re teßchâlk chi pletic êriqßuin lâex aj Babilonia.


Θελετε φυλαττει λοιπον τα προσταγματα μου και τας κρισεις μου τα οποια καμνων ο ανθρωπος, θελει ζησει δι' αυτων. Εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Cui têbânu li cßaßru naxye lin chakßrab li xinqßue êre, ut cui têbânu chixjunil li cßaßru xexintakla cuiß, tâcuânk lê yußam. Lâin li Kâcuaß lê Dios.


Τοτε απεκριθησαν και ειπον εμπροσθεν του βασιλεως, Ο Δανιηλ εκεινος, ο εκ των υιων της αιχμαλωσιας του Ιουδα, δεν σε σεβεται, βασιλευ, ουδε την αποφασιν την οποιαν υπεγραψας, αλλα καμνει την δεησιν αυτου τρις της ημερας. 	 Ut queßxye re li rey: —Laj Daniel li ralal xcßajoleb laj judío li queßchapeß ut queßcßameß chak arin, aßan incßaß naxqßue âcuanquil, at rey, chi moco naxpâb li chakßrab li xaqßue. Oxib sut chiru li cutan natzßâman chiru lix Dios, chanqueb.


Καθως ελαλησε προς τους πατερας ημων, προς τον Αβρααμ και προς το σπερμα αυτου εις τον αιωνα. 	 xban nak jo'can quixyechi'i reheb li kaxe'tônil yucua'. Quixyechi'i re laj Abraham nak târuxtâna ruheb li ralal xc'ajol chi junelic, chan lix María.


Και οτε ειδε τουτο ο Ααρων, ωκοδομησε θυσιαστηριον εμπροσθεν αυτου και εκηρυξεν ο Ααρων, λεγων, Αυριον ειναι εορτη εις τον Κυριον. 	 Nak quirabi aßin, laj Aarón quixyîb jun li artal chiru li cuacax oro ut quixye: —Cuulaj toninkßeîk saß xcßabaß li Kâcuaß Dios, chan.


Καμε γνωστον εις εμε, Κυριε, το τελος μου και τον αριθμον των ημερων μου, τις ειναι, δια να γνωρισω ποσον ετι θελω ζησει. 	 —At Kâcuaß, ¿joß najtil chic tincuânk arin saß ruchichßochß? ¿Jarub cutan chic lin yußam tâqßue cue? Nacuaj tinnau joß najtil chic tincuânk arin.


Ο σοφος εκπορθει την πολιν των δυνατων και καταβαλλει το οχυρωμα του θαρρους αυτης. 	 Li ani cuan xnaßleb narêchani jun li tenamit cau rib ut naxpoßi li tzßac li sutsu cuiß, li cßojcßôqueb cuiß raj xchßôleb li tenamit.


Επειδη δε τρεφομεθα απο του παλατιου, και ητο απρεπες δια ημας να βλεπωμεν την ατιμιαν του βασιλεως, δια τουτο εστειλαμεν και εγνωστοποιησαμεν προς τον βασιλεα, 	 Xban nak lâo aj cßanjel châcuu ut tojbilo âban, incßaß naru nak yal takil nak teßxkßet li chakßrab li qßuebil âban. Joßcan nak xkatzßîba li hu aßin re xyebal âcue li cßaßru yô chi cßulmânc arin.


Το θαρρος αυτου θελει εκριζωθη απο της σκηνης αυτου, και αυτος θελει συρθη προς τον βασιλεα των τρομων. 	 Chi mâcßaß saß xchßôl, x-isîc saß li rochoch. Ut aran raj cßojcßo xchßôl. Ut li xucuac yô chi numtâc saß xbên xban nak yô chi cuulac xkßehil lix camic.


Η δε Μαρια ιστατο πλησιον του μνημειου κλαιουσα εξω. Ενω λοιπον εκλαιεν, εκυψεν εις το μνημειον 	 Lix María cuan chire li muklebâl. Yô chi yâbac. Quixc'utzub rib chi iloc chi sa' li muklebâl.


Εισηλθον δε ο Μωυσης και ο Ααρων προς τον Φαραω και ειπον προς αυτον, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος των Εβραιων Εως ποτε αρνεισαι να ταπεινωθης εμπροσθεν μου; εξαποστειλον τον λαον μου δια να με λατρευση 	 Tojoßnak laj Moisés ut laj Aarón queßcôeb riqßuin laj faraón ut queßxye re: —Joßcaßin xye âcue li Kâcuaß Dios, lix Dioseb laj hebreo. “¿Jokße tâcubsi âcuib chicuu? Canabeb chi xic lin tenamit re nak tineßxlokßoni.”


Μετα ταυτα ειπε προς τον Μωυσην, Αναβα προς τον Κυριον, συ και Ααρων, Ναδαβ και Αβιουδ, και εβδομηκοντα εκ των πρεσβυτερων του Ισραηλ, και προσκυνησατε μακροθεν 	 Li Dios quiâtinac riqßuin laj Moisés ut quixye re: —Quimkex. Takenkex chak chiru li tzûl bar cuanquin cuiß. Ut teßchâlk âcuochben laj Aarón, laj Nadab, ut laj Abiú. Teßchâlk ajcuiß lajêb xcâcßâl li cuînk li nequeßcßamoc be chiruheb laj Israel. Ut aran chi najt caßchßinak tineßxlokßoni.


Παντες οι αρχοντες σου εφυγον ομου φευγοντες απο του τοξου, εδεσμευθησαν παντες οι ευρισκομενοι εν σοι οι μακροθεν καταφυγοντες εδεσμευθησαν ομου. 	 Chixjunileb li nequeßtaklan saß êyânk xeßêlelic chiruheb li tzimaj. Abanan xeßchapeß xbaneb li xicß nequeßiloc reheb. Queßchapeß usta najt queßcôeb nak queßêlelic.


Ιασαι με, Κυριε, και θελω ιαθη σωσον με και θελω σωθη διοτι συ εισαι το καυχημα μου 	 At Kâcuaß, chinâqßuirtesi re nak tincacuûk. Ut chinâcol re nak tincolekß xban nak caßaj cuiß lâat nacatinlokßoni.


Και ειπε Σεδεκιας ο βασιλευς, Ιδου, εις την χειρα σας ειναι διοτι ο βασιλευς δεν δυναται ουδεν εναντιον σας. 	 Laj Sedequías quixye reheb: —Bânuhomak re laj Jeremías li cßaßru têraj xbânunquil. Lâin mâcßaß naru ninye, chan.


Απο τοτε ηρχισεν ο Ιησους να δεικνυη εις τους μαθητας αυτου οτι πρεπει να υπαγη εις Ιεροσολυμα και να παθη πολλα απο των πρεσβυτερων και αρχιερεων και γραμματεων, και να θανατωθη, και την τριτην ημεραν να αναστηθη. 	 Chalen sa' li cutan a'an li Jesús quixtiquib xch'olobanquil chiruheb lix tzolom nak tento tâxic Jerusalén chixc'ulbal nabal li raylal xbaneb li cuînk li xakabanbileb chi c'anjelac sa' li templo ut xbaneb li xbênil aj tij jo' eb ajcui' laj tz'îb. Quixye reheb nak tâcamsîk ut nak tâcuaclîk cui'chic chi yo'yo sa' rox li cutan.


διοτι ο Κυριος βδελυττεται τον σκολιον το δε απορρητον αυτου φανερονεται εις τους δικαιους. 	 Li Kâcuaß xicß narileb li nequeßxbânu li incßaß us, ut cuan chi sum âtin riqßuineb li cuanqueb saß tîquilal.


Δεν εξευρετε οτι οι εργαζομενοι τα ιερα εκ του ιερου τρωγουσιν, οι ενασχολουμενοι εις το θυσιαστηριον μετα του θυσιαστηριου λαμβανουσι μεριδιον; 	 ¿Ma inc'a' ta bi' nequenau nak eb laj judío li neque'c'anjelac sa' rochoch li Dios, tento ajcui' nak neque'tz'ak li c'a'ru namayejâc sa' rochoch li Dios? A'an naraj naxye nak eb li neque'c'anjelac sa' li artal neque'tz'ak ajcui' lix tibel li mayejanbil xul.


και κραζοντες μετα φωνης μεγαλης ελεγον Η σωτηρια ειναι του Θεου ημων, του καθημενου επι του θρονου, και του Αρνιου. 	 Ut japjôqueb re chixyebal: -Li kacolbal riq'uin li Dios nachal chak, li c'ojc'o sa' lix lok'laj c'ojaribâl, ut riq'uin ajcui' li Jun li chanchan carner.-


Μετα δε ταυτα επαταξεν ο Δαβιδ τους Φιλισταιους και κατετροπωσεν αυτους, και ελαβε την Γαθ και τας κωμας αυτης εκ χειρος των Φιλισταιων. 	 Mokon chic li rey David quipletic cuißchic riqßuineb laj filisteo ut quinumta saß xbêneb. Quirisi xcuanquileb ut quixmakß chiruheb li tenamit Gat joß eb ajcuiß li cocß cßalebâl cuanqueb chi xjun sutam.


και Ιεφθα, και Ασνα, και Νεσιβ, 	 Jifta, Asena, Nezib,


Λεγει προς αυτους ο Ιησους Ελθετε, γευματισατε. Ουδεις ομως των μαθητων ετολμα να εξεταση αυτον, Συ τις εισαι, εξευροντες οτι ειναι ο Κυριος. 	 Li Jesús quixye reheb: -Quimkex ut cua'inkex.- Ut mâ jun reheb lix tzolom quiraj xpatz'bal re ma a'an li Kâcua' xban nak ac neque'xnau nak a'an li Kâcua'.


Και ιδου, προσελθων τις ειπε προς αυτον Διδασκαλε αγαθε, τι καλον να πραξω δια να εχω ζωην αιωνιον; 	 Ut quicuulac jun li cuînk riq'uin li Jesús ut quixye re: -At châbil tzolonel, ¿C'a' raj ru us tinbânu re nak tincuêchani li junelic yu'am? chan.


Εκαστος εκτεινει τας χειρας αυτου επι τους ειρηνευοντας μετ' αυτου αθετει την συνθηκην αυτου. 	 Li cuamîg nak quicuan naxbânu raylal reheb li cuanqueb saß usilal riqßuin ut incßaß naxbânu li cßaßru naxyechißi reheb.


Και διεβη πας ο λαος τον Ιορδανην. Και οτε διεβη ο βασιλευς, κατεφιλησεν ο βασιλευς τον Βαρζελλαι και ευλογησεν αυτον ο δε επεστρεψεν εις τον τοπον αυτου. 	 Chixjunileb li tenamit queßnumeß jun pacßal li nimaß Jordán. Ut quinumeß ajcuiß li rey. Quirutzß ru laj Barzilai ut quixtzßâma chiru li Dios nak târosobtesi. Chirix aßan laj Barzilai cô cuißchic saß rochoch.


Και οστις δεν σας δεχθη μηδε ακουση τους λογους σας, εξερχομενοι της οικιας η της πολεως εκεινης εκτιναξατε τον κονιορτον των ποδων σας. 	 Ut yalak ani inc'a' tâc'uluk êre chi moco târabi lê râtin, nak tex-êlk sa' li cab a'an, malaj ut sa' li tenamit, têchik'chik'i li poks cuan chêrok chok' retalil nak inc'a' chic texc'oxlak chirix li na'ajej a'an.


Αλλ' εκεινος εξελθων ηρχισε να κηρυττη πολλα και να διαφημιζη τον λογον, ωστε πλεον δεν ηδυνατο αυτος να εισελθη φανερα εις πολιν, αλλ' ητο εξω εν ερημοις τοποις και ηρχοντο προς αυτον πανταχοθεν. 	 Cô li cuînk ut quilajxserak'i reheb chixjunil chanru nak quiq'uira. Riq'uin a'an inc'a' chic naxq'ue rib na-oc li Jesús sa' eb li tenamit xban nak li q'uila tenamit yôqueb chixsic'bal li Jesús. Quicana ban sa' jun li na'ajej bar mâc'a' cui' nabal li cristian ut aran quilaje'cuulac riq'uin li neque'chal chak yalak bar.


"Εις τον πρωτον μουσικον. Ψαλμος του Δαβιδ." Περιεμεινα εν υπομονη τον Κυριον, και εκλινε προς εμε και ηκουσε της κραυγης μου 	 Lâin xincuy roybeninquil intenkßanquil riqßuin li Kâcuaß. Ut aßan quirabi nak xinyâba lix cßabaß.


Και συνηθροισεν εις σεαυτον τους υιους Αμμων και Αμαληκ, ο και υπηγε και επαταξε τον Ισραηλ και εκυριευσαν την πολιν των φοινικων. 	 Eb laj Eglón queßxjunaji ribeb riqßuineb li ralal xcßajol laj Amón ut riqßuineb li ralal xcßajol laj Amalec. Queßcuulac chi pletic riqßuineb laj Israel ut queßrêchani li tenamit Jericó li cuan cuiß nabal li cheß palmera.


Εκει συνετριψε τα βελη του τοξου, την ασπιδα και την ρομφαιαν και τον πολεμον. Διαψαλμα. 	 Aran Jerusalén li Dios quixtenkßaheb lix tenamit. Chanchan nak quilajxtoki chixjunil li chßîchß li nacßanjelac re pletic reheb li xicß nequeßiloc ke. Li Dios quixtoki li tzimaj li nequeßcutuc cuiß ut li chßîchß li caß pacßal xkßesnal joßqueb ajcuiß li chßîchß li nequeßxqßue chire xchßôl re xcolbal ribeb.


Και επ' αληθειας σας λεγω, Πολλαι χηραι ησαν εν τω Ισραηλ επι των ημερων Ηλιου, οτε εκλεισθη ο ουρανος επι ετη τρια και μηνας εξ, καθ' ον καιρον εγεινε πεινα μεγαλη εφ' ολην την γην, 	 Relic chi yâl nak nabaleb li xmâlca'an sa' li tenamit Israel nak quicuan laj Elías chok' profeta. Sa' eb li cutan a'an inc'a' quixq'ue hab chiru oxib chihab riq'uin cuakib po. Ut c'ajo' li cue'ej quicuan sa' li tenamit a'an.


Και εκδυθεις τα ιματια αυτου και αυτος, προεφητευεν ενωπιον του Σαμουηλ κατα τον αυτον τροπον, και κατεκειτο γυμνος ολην εκεινην την ημεραν και ολην την νυκτα. Δια τουτο λεγουσι, Και Σαουλ εν προφηταις; 	 Ut laj Saúl quirisi lix tßicr li cuan saß xbên li rakß joß ajcuiß lix chßîchß re pletic. Ut qui-oc chi xajoc ut chixjapbal re chiru laj Samuel. Ut joßcan quixnumsi li cutan ut li kßojyîn. Chalen aßan quiticla xyebal: “¿Ma xcomoneb li profeta laj Saúl?” chanqueb.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, και εγω ειμαι εναντιον σου και θελω εκτελεσει κρισεις εν μεσω σου ενωπιον των εθνων. 	 Joßcan nak lâin li Kâcuaß ninye êre: —Lâin yô injoskßil saß êbên lâex aj Jerusalén. Texinqßue chixtojbal êmâc chiruheb li xnînkal tenamit.


Και ανεθεσαν τα οπλα αυτου εις τον οικον της Ασταρωθ, και εκρεμασαν το σωμα αυτου εις το τειχος Βαιθ-σαν. 	 Chirix chic aßan queßxqßue lix chßîchß laj Saúl saß li rochoch lix Astarot, lix dioseb. Ut queßxtßuyub li camenak chiru li tzßac aran Bet-sán.


Αι συγγενειαι των υιων Κααθ θελουσι στρατοπεδευει εις τα πλαγια της σκηνης προς μεσημβριαν. 	 Eb li ralal xcßajol laj Coat, aßaneb li teßxyîb lix muhebâleb chixcßatk li tabernáculo saß li sur.