Ελεγον λοιπον προς αυτον οι αλλοι μαθηται Ειδομεν τον Κυριον. Ο δε ειπε προς αυτους Εαν δεν ιδω εν ταις χερσιν αυτου τον τυπον των ηλων και βαλω τον δακτυλον μου εις τον τυπον των ηλων, και βαλω την χειρα μου εις την πλευραν αυτου, δεν θελω πιστευσει. 	 Li rech aj tzolonelil que'xye re: -Xkil ru li Kâcua', chanqueb re. Abanan laj Tomás quixye reheb: -Cui inc'a' tincuil li retalil li claux sa' ruk' ut cui inc'a' tinq'ue li ru'uj cuuk' sa' xna'aj li claux ut cui inc'a' tinch'ic li cuuk' sa' xc'atk xsa', lâin inc'a' tinpâb nak xcuacli cui'chic chi yo'yo, chan laj Tomás.


ετι και την σημερον ειμαι δυνατος, καθως την ημεραν οτε με απεστειλεν ο Μωυσης ως ητο τοτε η δυναμις μου δια πολεμον και δια να εξερχωμαι και δια να εισερχωμαι 	 Abanan lin metzßêu toj cuan ajcuiß anakcuan joß saß li cutan aßan nak quinixtakla laj Moisés chixqßuebal retal li naßajej. Chanru lin metzßêu saß li cutan aßan, joßcan ajcuiß xcacuilal inmetzßêu anakcuan. Toj cau cuib re xic chi pletic, malaj ut re xbânunquil li cßaßru tincuaj.


Δικαιαν πλαστιγγα θελετε εχει και δικαιον εφα και δικαιον βαθ. 	 Nak texbisok, chexbisok chi tzßakal aß yal cßaßru li têbis.


Και ειπεν ο λαος εις τον Ιησουν, Ουχι αλλα τον Κυριον θελομεν λατρευει. 	 Ut eb li tenamit queßchakßoc ut queßxye: —Incßaß tâcßulmânk chi joßcan. Lâo tocßanjelak chiru li Kâcuaß, chanqueb.


Ενθυμεισθε τους προεστωτας σας, οιτινες ελαλησαν προς εσας τον λογον του Θεου, των οποιων μιμεισθε την πιστιν, εχοντες προ οφθαλμων το αποτελεσμα του πολιτευματος αυτων. 	 Chijulticok' êre eb li que'c'amoc be chêru. A'an que'xch'olob xyâlal li râtin li Dios. Cheq'uehak retal lix pâbâl ut lix yu'ameb nak que'cuan sa' ruchich'och'. Jo'can ajcui' chebânuhak lâex.


Οκτω ετων ηλικιας ητο ο Ιωσιας οτε εβασιλευσε, και εβασιλευσεν εν Ιερουσαλημ ετη τριακοντα και εν το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Ιεδιδα, θυγατηρ του Αδαιου, απο Βοσκαθ. 	 Cuakxakib chihab cuan re laj Josías nak qui-oc chokß rey. Junlaju xcaßcßâl chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén. Lix naß xJedida xcßabaß. Ut lix Jedida, aßan xrabin laj Adaía. Boscat xtenamit.


εστρωσα την κλινην μου με πεπλους, με ταπητας πεποικιλμενους, με νηματα της Αιγυπτου 	 Xinyîb lin cuarib chi châbil. Xinqßue jun li châbil tßicr lino saß lin cuarib. Chßinaßus xbonol ut chalenak chak Egipto.


Ο εχων ομμα αγαθον θελει ευλογηθη διοτι διδει εκ του αρτου αυτου εις τον πτωχον. 	 Li ani natokßoban u tâosobtesîk xban nak tixqßueheb xtzacaêmk li mâcßaß cuan reheb.


Και ουτοι οι γεγραμμενοι κατ' ονομα ηλθον εν ταις ημεραις Εζεκιου του βασιλεως Ιουδα, και επαταξαν τας σκηνας αυτων και τους εκει ευρεθεντας Μιναιους, και ηφανισαν αυτους εως της ημερας ταυτης, και κατωκησαν αντ' αυτων διοτι ητο εκει βοσκη δια τα ποιμνια αυτων. 	 Aßin quicßulman saß eb li cutan nak laj Ezequías cuan chokß xreyeb laj Judá. Eb li tzßîbanbil xcßabaß queßcôeb Gedor ut quilajeßxpoß lix muhebâleb ut li rochocheb li cuanqueb aran re nak eb aßan chic teßcuânk aran. Ut chalen anakcuan cuanqueb aran ut châbil li naßajej cuanqueb cuiß lix quetômk.


Και ειπεν ο Σεδεκιας προς τον Ιερεμιαν, Ας μη μαθη μηδεις περι των λογων τουτων και δεν θελεις αποθανει. 	 Laj Sedequías quixye re laj Jeremías: —Mâ ani aj e tâye li cßaßru xaye cue re nak incßaß tatcamsîk.


Θελουσιν ερωτησει περι της οδου της Σιων με τα προσωπα αυτων προς εκει, λεγοντες, Ελθετε και ας ενωθωμεν μετα του Κυριου εν διαθηκη αιωνιω, ητις δεν θελει λησμονηθη. 	 Teßxpatzß bar cuan li be li naxic Sión ut aran teßxic. Ut teßxye, “Châlkex ut takacßam cuißchic kib saß usilal riqßuin li Kâcuaß. Takabânu jun li contrato riqßuin li Kâcuaß chi junelic re nak incßaß tâsachk saß kachßôl,” chaßakeb.


Και εγεινε λογος Κυριου προς τον Ιερεμιαν, λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac cuißchic riqßuin laj Jeremías ut quixye re:


Αγαθος και ευθυς ο Κυριος δια τουτο θελει διδαξει τους αμαρτωλους την οδον. 	 Li Kâcuaß Dios, aßan châbil ut tîc xchßôl. Joßcan nak naxcßut lix yâlal chiruheb laj mâc.


Κυριε των δυναμεων, μακαριος ο ανθρωπος ο ελπιζων επι σε. 	 At Kâcuaß, at nimajcual Dios, us xak re li ani naxcßojob xchßôl âcuiqßuin.


αλλ' ημεις αυτοι εν εαυτοις, ελαβομεν την αποφασιν του θανατου, δια να μη εχωμεν την πεποιθησιν εις εαυτους, αλλ' εις τον Θεον τον εγειροντα τους νεκρους 	 Xkac'oxla nak ac tenebanbil câmc sa' kabên. Us ajcui' nak quikac'ul chi jo'can re nak cuânk xcacuilal kach'ôl riq'uin li Dios li nacuaclesin re li camenak chi yo'yo ut inc'a' takac'oxla nak cuan xcacuilal kach'ôl kajunes kib.


Και εκαμον οι υιοι του Ισραηλ κατα τον λογον του Μωυσεως και εζητησαν παρα των Αιγυπτιων σκευη αργυρα και σκευη χρυσα, και ενδυματα 	 Ac quilajeßxbânu laj Israel joß queßyeheß reheb xban laj Moisés. Quilajeßxtzßâma riqßuineb laj Egipto li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin oro ut plata joß ajcuiß li rakßeb.


και εκ της πολεως ελαβεν ενα ευνουχον, οστις ητο επιστατης επι των ανδρων των πολεμιστων, και πεντε ανδρας εκ των παρισταμενων εμπροσθεν του βασιλεως, τους ευρεθεντας εν τη πολει, και τον γραμματεα τον αρχοντα των στρατευματων, οστις εκαμνε την στρατολογιαν του λαου της γης, και εξηκοντα ανδρας εκ του λαου της γης, τους ευρεθεντας εν τη πολει. 	 Ut queßcßameß ôb li nequeßqßuehoc xnaßleb li rey li toj cuanqueb saß li tenamit. Ut quicßameß li cuînk li nataklan saß xbêneb li soldado aj Israel rochben li cuînk li natzßîban re lix cßabaßeb li tenamit. Ut queßcßameß oxcßâl li cuînk li toj cuanqueb saß li tenamit.


Και εμεγαλυνετο ο ανθρωπος και επροχωρει αυξανομενος, εωσου εγεινε μεγας σφοδρα 	 Cßajoß nak quitam li cßaßru re. Quibiomoß chi us.


Και θελω βαλει επι τον ωμον αυτου το κλειδιον του οικου του Δαβιδ και θελει ανοιγει και ουδεις θελει κλειει και θελει κλειει και ουδεις θελει ανοιγει. 	 Tinqßue li îk saß xbên re nak aßan chic tâilok re li rochocheb li ralal xcßajol li rey David. Li oquebâl li tixte aßan, mâ ani naru tâtzßapok re. Ut li oquebâl li tixtzßap aßan, mâ ani naru tâtehok re.


ουδε θελεις αποβλεψει εις προσωπον πτωχου εν τη κρισει αυτου. 	 Chi moco junak nebaß checol rix cui incßaß us li yô chixbânunquil.


και παλιν Εγω θελω εχει την πεποιθησιν μου επ' αυτον και παλιν Ιδου, εγω και τα παιδια, τα οποια μοι εδωκεν ο Θεος. 	 Ut quixye cui'chic: Cauhak inch'ôl riq'uin li Dios. Ut quixye ajcui': Cue'quin arin lâin, cuochbeneb li ralal xc'ajol li Dios li xk'axtesi sa' cuuk'. (Isa. 8:17-18)


Επειδη εαν ητο επι γης, ουδε ηθελεν εισθαι ιερευς, διοτι υπηρχον οι ιερεις οι προσφεροντες τα δωρα κατα τον νομον, 	 Cui toj cuan ta arin sa' ruchich'och' inc'a' ajcui' tâc'anjelak jo' junak reheb laj tij xban nak eb laj tij neque'mayejac jo' naxye lix chak'rab laj Moisés.


Ημην οφθαλμος εις τον τυφλον και πους εις τον χωλον εγω. 	 Lâin junelic xintenkßaheb li mutzß ut eb li yêk rok. Chanchanin chic li xnakßeb ru ut chanchanin chic li rokeb.


Και θελεις γραψει αυτους επι τους παραστατας της οικιας σου και επι τας πυλας σου. 	 Têtzßîba ajcuiß chiru rokechal lê rochoch joß ajcuiß chiru lê puerta.


Εχεις ομως τουτο, οτι μισεις τα εργα των Νικολαιτων, τα οποια και εγω μισω. 	 Abanan cuan jun li us nequebânu. Lâex xic' nequeril li mâusilal li neque'xbânu li neque'tâken re li cuînk laj Nicolás. Jo'can ajcui' lâin. Xic' nacuil li mâusilal li neque'xbânu eb a'an.


Ανθρωπος δε τις Ανανιας το ονομα μετα της γυναικος αυτου Σαπφειρης επωλησε κτημα 	 Quicuan jun li cuînk aj Ananías xc'aba'. Quixc'ayi jun lix ch'och' rochben lix Safira li rixakil.


Και ας περιπλανωνται παντοτε οι υιοι αυτου και ας γεινωσιν επαιται, και ας ζητωσιν εκ των ερειπιων αυτων. 	 Cheßxbeni ta ribeb li ralal xcßajol chixtzßâmanquil li cßaßru reheb. Cheßxsicßak ta xtzacaêmkeb najt riqßuin lix naßajeb li mâcßaß chic cuan chi saß.


διοτι δεν προυπηντησαν τους υιους Ισραηλ μετα αρτου και μετα υδατος, αλλ' εμισθωσαν τον Βαλααμ εναντιον αυτων, δια να καταρασθη αυτους πλην ο Θεος ημων ετρεψε την καταραν εις ευλογιαν. 	 Incßaß naru teßcuânk saß xyânkeb xban nak junxil eb laj amonita ut eb aj moabitas incßaß queßxcßul saß usilal li kaxeßtônil yucuaß nak queßnumeß saß lix tenamiteb ut incßaß queßxqßue xcua rucßaheb. Queßxtumina ban ru laj Balaam re nak tixbok mâusilal saß xbêneb. Abanan li Kâcuaß Dios quixsukßisi li mâusilal chokß usilal chokß reheb.


Δεν δυναμαι εγω να καμνω απ' εμαυτου ουδεν. Καθως ακουω κρινω, και η κρισις η εμη δικαια ειναι διοτι δεν ζητω το θελημα το εμον, αλλα το θελημα του πεμψαντος με Πατρος. 	 Lâin mâc'a' naru ninbânu injunes. Lâin ninrakoc âtin jo' naxye cue li Yucua'bej. Jo'can nak ninrakoc âtin sa' tîquilal. Inc'a' ninbânu li c'a'ru nacuaj lâin. Ninbânu ban li c'a'ru naraj li Yucua'bej li quitaklan chak cue.


Ο οφθαλμος μου εμαρανθη εκ της θλιψεως εγηρασεν εξ αιτιας παντων των εχθρων μου. 	 Xsîpoß li xnakß cuu xban li yâbac. Incßaß chic sa nin-iloc. Chixjunil li raylal li yôquin chixcßulbal, aßan xbaneb li xicß nequeßiloc cue.


Και αφησας αυτους υπηγε παλιν και προσευχηθη εκ τριτου, ειπων τον αυτον λογον. 	 Quixcanabeb ut cô cui'chic chi tijoc rox sut ut jo'can cui'chic quixtz'âma chiru li Dios.


Ο ανεμος οπου θελει πνεει, και την φωνην αυτου ακουεις, αλλα δεν εξευρεις ποθεν ερχεται και που υπαγει ουτως ειναι πας, οστις εγεννηθη εκ του Πνευματος. 	 Li ik' nanume' bar naraj chi inc'a' nacanau bar nachal chak chi moco nacanau bar yô chi xic. Inc'a' nacacuil ru. Ca'aj cui' lix yâb nacacuabi nak nanume'. Jo'can ajcui' lix yu'ameb li yo'lajenakeb riq'uin li Santil Musik'ej. Cuan xyu'ameb chi junelic chi inc'a' nacanau chi tz'akal chanru, chan li Jesús.


Εσπειρε δε ο Ισαακ εν τη γη εκεινη και εσυναξε κατ' εκεινον τον χρονον εκατονταπλασια και ευλογησεν αυτον ο Κυριος. 	 Saß li chihab aßan laj Isaac qui-au saß li naßajej aßan. Ut kßaxal cuißchic nabal li ru li racuîmk li quixxoc xban nak li Kâcuaß Dios quirosobtesi laj Isaac.


και με τα δερματα των εριφιων εσκεπασε τας χειρας αυτου, και τα γυμνα του τραχηλου αυτου 	 Ut quixbat rix li chibât chiru lix tel laj Jacob joß ajcuiß chirix xcux.


και ετοιμασθητε κατα τους οικους των πατριων σας, κατα τας διαιρεσεις σας, κατα το γεγραμμενον Δαβιδ του βασιλεως του Ισραηλ, και κατα το γεγραμμενον Σολομωντος του υιου αυτου. 	 Cßûbumak ru saß li junjûnk cabal chanru nak texcßanjelak chi chßûtal joß tzßîbanbil retalil xban laj David lix reyeb laj Israel ut xban ajcuiß laj Salomón li ralal.


επιθυμει ολην την ημεραν επιθυμιας ο δε δικαιος διδει και δεν φειδεται. 	 Nequeßxnumsi li cutan chixrabal ru li cßaßak re ru. Abanan li tîqueb xchßôl nequeßsihin. Moco pixeb ta.


Ο δε ειπεν οτι οι Ιουδαιοι συνεφωνησαν να σε παρακαλεσωσι να καταβιβασης αυριον τον Παυλον εις το συνεδριον, ως θελοντες να μαθωσι τι ακριβεστερον περι αυτου. 	 Ut li al quixye: -Eb laj judío xe'xc'ûb ribeb re xtz'âmanquil châcuu nak tâtakla cuulaj laj Pablo re tâxic chiruheb li neque'taklan sa' li templo. Xe'xye nak toj cuan c'a' re ru te'raj te'xtau xyâlal chirix. A'an moco yâl ta. Raylal ban te'raj xbânunquil re.


Μη εις ημας, Κυριε, μη εις ημας, αλλ' εις το ονομα σου δος δοξαν, δια το ελεος σου, δια την αληθειαν σου. 	 At Kâcuaß, lâat taxak chiqßuehekß âlokßal. Mâcuaß taxak lâo. Lâat taxak chiqßuehekß âlokßal xban nak lâat li nacatcßutuc lix yâlal chiku ut lâat li nacat-uxtânan ku.


και μετηλλαξαν την δοξαν αυτων εις ομοιωμα βοος τρωγοντος χορτον. 	 Queßxtzßektâna li tzßakal Dios li numtajenak xlokßal. Ut aß chic lix jalam ûch li cuacax li nacuaßac pim queßxlokßoni.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην εν τω ορει Σινα, λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Moisés saß li tzûl Sinaí ut quixye re:


και θελει βαλει ο ιερευς απο του ελαιου, του εν τη παλαμη αυτου, επι τον λοβον του δεξιου ωτιου του καθαριζομενου, και επι τον αντιχειρα της δεξιας αυτου χειρος και επι τον μεγαλον δακτυλον του δεξιου αυτου ποδος, επι τον τοπον του αιματος της περι ανομιας προσφορας 	 Tixqßue li aceite saß lix xic li cuan saß xnim ut tixqßue ajcuiß saß li rußuj rukß nim li cuan saß xnim ut saß li rußuj rok nim li cuan saß xnim. Tixbânu riqßuin li aceite joß quixbânu riqßuin li quicß re xtojbal rix lix mâc li jun li ac xqßuira.


Και εξεπλαγη ο Ισαακ εκπληξιν μεγαλην σφοδρα, και ειπε, Ποιος ειναι λοιπον εκεινος, οστις εκυνηγησε κυνηγιον, και μοι εφερε και εφαγον απο παντων πριν εισελθης, και ευλογησα αυτον; και ευλογημενος θελει εισθαι. 	 Laj Isaac quisach xchßôl ut nasicsot. Quixye re: —¿Ut ani li xcßamoc chak re lin tzacaêmk xbên cua? Lâin xintzaca chixjunil li xcßam chak nak toj mâjiß nacatcßulun lâat. Lâin xincuosobtesi ut aßan osobtesinbil chic anakcuan, chan.


Καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην, ουτως απηριθμησεν αυτους εν τη ερημω Σινα. 	 Laj Moisés quirajlaheb saß li chaki chßochß Sinaí joß quiyeheß re xban li Kâcuaß.


Ο αχρειος ανθρωπος σκαπτει κακον και εις τα χειλη αυτου ειναι ως πυρ καιον. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb junes mâusilal nequeßxcßoxla xbânunquil. Ra nanak cuiß li râtineb. Chanchan li xam.


Ευχαριστω τον Θεον μου και μνημονευω σε παντοτε εν ταις προσευχαις μου, 	 Junelic ninbantioxi chiru lin Dios nak nintijoc châcuix.


τας πολεις τας οποιας ο Χουραμ ειχε δωσει εις τον Σολομωντα, ο Σολομων ωκοδομησεν αυτας και κατωκισεν εκει τους υιους Ισραηλ. 	 Ut laj Salomón quixyîbeb cuißchic li tenamit li quikßaxtesîc rubel xcuanquil xban li rey Hiram ut quixqßueheb chi cuânc eb laj Israel saß eb li tenamit aßan.


Και επαταξαν πασας τας πολεις κυκλω των Γεραρων διοτι ο φοβος του Κυριου επεπεσεν επ' αυτους και ελαφυραγωγησαν πασας τας πολεις διοτι ησαν εν αυταις λαφυρα πολλα. 	 Eb laj Judá queßpletic riqßuineb chixjunil li tenamit li cuanqueb chi xjun sutam li tenamit Gerar xban nak li Kâcuaß quixqßueheb xxiu. Ut eb laj Judá queßxxoc li cßaßak re ru cuan saß lix tenamiteb.Ut eb laj Judá queßpletic ajcuiß riqßuineb li cuanqueb xquetômk ut queßxchap chokß reheb nabaleb li carner ut eb li camello. Ut chirix aßan queßsukßi cuißchic Jerusalén.


ταυτα εκαμε Βεναιας ο υιος του Ιωδαε, και απεκτησεν ονομα μεταξυ των τριων ισχυρων 	 Aßan aßin li quixbânu laj Benaía li ralal laj Joiada. Ut riqßuin aßan naßno ru joß eb li oxibeb li cauheb rib chi pletic.


ουτε εζητησαμεν δοξαν εξ ανθρωπων, ουτε αφ' υμων ουτε απ' αλλων 	 Chi moco xkasic' ta kalok'al riq'uineb li cristian, chi moco êriq'uin chi moco riq'uineb jalan, usta xru raj xkaye êre nak têq'ue kalok'al xban nak lâo x-apóstol li Jesucristo.


σας λεγω οτι θελει καμει την εκδικησιν αυτων ταχεως. Πλην ο Υιος του ανθρωπου, οταν ελθη, αρα γε θελει ευρει την πιστιν επι της γης; 	 Lâin tinye êre nak li Dios tixcoleb chi junpât. Abanan lâin ninc'oxla, ¿jarub ta cui' li cauhakeb xch'ôl sa' lix pâbâl? Ut, ¿jarubeb ta cui' li yôkeb chi tijoc nak tinc'ulûnk cui'chic sa' ruchich'och' lâin li C'ajolbej?


Και τα εθνη θελουσι γνωρισει οτι ο οικος Ισραηλ ηχμαλωτισθη δια την ανομιαν αυτων επειδη εσταθησαν παραβαται προς εμε, δια τουτο εκρυψα το προσωπον μου απ' αυτων και παρεδωκα αυτους εις την χειρα των εχθρων αυτων και επεσον παντες εν μαχαιρα. 	 Ut eb li xnînkal ru tenamit teßxnau nak eb laj Israel queßcßameß chi prêxil saß jalan tenamit xban li mâusilal queßxbânu nak queßxkßetkßeti ribeb chicuu. Joßcan nak lâin xincanabeb xjuneseb. Xinkßaxtesiheb saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb ut eb laj Israel queßcamsîc saß li plêt.


Ποσον ωραιοι ειναι επι των ορεων οι ποδες του ευαγγελιζομενου, του κηρυττοντος ειρηνην του ευαγγελιζομενου αγαθα, του κηρυττοντος σωτηριαν, του λεγοντος προς την Σιων Ο Θεος σου βασιλευει. 	 Cßajoß xlokßal li rokeb li tenamit nak yôkeb chi xic saß eb li tzûl chixyebal resil li châbil esilal. Nequeßxye resil li tuktûquil usilal ut li châbilal. Ut nequeßxye ajcuiß resil li colba-ib. Nequeßxye reheb li cuanqueb Sión, “Li Kâcuaß lê Dios, aßan li Rey”.


και παραγγειλον εις τον Ιησουν και ενθαρρυνον αυτον και ενισχυσον αυτον διοτι ουτος θελει διαβη εμπροσθεν του λαου τουτου και ουτος θελει κληροδοτησει εις αυτους την γην, την οποιαν θελεις ιδει. 	 Tâxakab laj Josué chi cßanjelac. Tâqßue xcacuilal xchßôl ut tâqßue xnaßleb xban nak aßan li tâcßamok be chiruheb li tenamit nak teßxic jun pacßal li nimaß chirêchaninquil li naßajej li yôcat chirilbal anakcuan”, chan cue.Joßcan nak cocana saß li ru takßa chiru li tenamit Bet-peor.


Διοτι απατα εαυτον εις τους οφθαλμους αυτου περι του οτι θελει ευρεθη η ανομια αυτου δια να μισηθη. 	 Nequeßxnimobresi rib ut nequeßxcßoxla nak li Dios incßaß naxnau nak cuan xmâqueb. Ut nequeßxcßoxla ajcuiß nak li Dios incßaß tixqßueheb chixtojbal rixeb lix mâc.


Και δια διαταγης της Εσθηρ εκυρωθη η υποθεσις αυτη των Φουρειμ, και εγραφη εν βιβλιω. 	 Li chakßrab li quixqßue lix Ester quixqßue xcuanquil li ninkße Purim ut quitzßîbâc retalil saß li hu.


24-4 24-4 Και ηλθεν εις τας μανδρας των προβατων επι της οδου, οπου ητο σπηλαιον και εισηλθεν ο Σαουλ δια να σκεπαση τους ποδας αυτου ο δε Δαβιδ και οι ανδρες αυτου εκαθηντο εις το ενδοτερον του σπηλαιου. 	 Yôqueb chi numecß saß jun li naßajej cuanqueb cuiß xcorral li carner. Cuan jun li ochoch pec aran. Laj Saúl qui-oc saß li ochoch pec chixtzßekbal rib. Ut saß li ochoch pec aßan mukmûqueb laj David ut eb li cuînk li cuanqueb rochben. Toj chi saß cuanqueb chak.


Αλλ' επειδη ο Παυλος επεκαλεσθη να φυλαχθη εις την κρισιν του Σεβαστου, προσεταξα να φυλαττηται, εωσου πεμψω αυτον προς τον Καισαρα. 	 Ut laj Pablo quixtz'âma chicuu nak târoybeni re nak laj César li acuabej li k'axal nim xcuanquil târakok âtin sa' xbên. Jo'can nak xintakla cui'chic xtz'apbal sa' tz'alam toj tâcuulak xk'ehil nak tintakla riq'uin li acuabej César, chan laj Festo.


Και ειπε προς αυτους, Εκ του τρωγοντος εξηλθε τροφη, και εκ του ισχυρου εξηλθε γλυκυτης. Και αυτοι δεν ηδυναντο να λυσωσι το αινιγμα δια τρεις ημερας. 	 Laj Sansón quixye reheb: —Saß xsaß li nacuaßac quichal li nacuaßeß. Ut saß xsaß li kßaxal cau rib quichal li quiß, chan. Ac xnumeß oxib cutan ut eb li sâj cuînk aßin mâjiß nequeßxtau ru cßaßru xyâlal li serakß aßan.


Η δε Εσθηρ ελαλησε προς τον Αθαχ και εδωκεν εις αυτον προσταγην προς τον Μαροδοχαιον, 	 Ut lix Ester quixtakla cuißchic laj Hatac riqßuin laj Mardoqueo re nak tixye re li âtin aßin:


και πεντε μοχλους δια τας σανιδας του αλλου μερους της σκηνης και πεντε μοχλους δια τας σανιδας της σκηνης, δια τα οπισθεν μερη τα προς δυσμας 	 Ut queßxyîb ôb chic li cheß re teßxqßue chi kßekßo chiru li tzßalam cheß li cuan jun pacßal chic. Ut queßxyîb ôb chic li cheß re teßxqßue chi kßekßo chiru li tzßalam cheß li cuan chirix saß xjayal li na-oc cuiß li sakße.


Θεε μου, κραζω την ημεραν, και δεν αποκρινεσαι και την νυκτα, και δεν σιωπω. 	 At inDios, chi kßek chi cutan ninyâba lâ cßabaß ut incßaß niquinâcuabi. Incßaß ninhilan chi tzßâmânc châcuu ut lâat incßaß niquinâsume.


τον οποιον επεμψα προς εσας δι' αυτο τουτο, δια να μαθητε τα περι ημων και να παρηγορηση τας καρδιας σας. 	 Yôquin chixtaklanquil laj Tíquico êriq'uin re xserak'inquil êre chanru cuanco arin. Ut nak tênau chanru cuanco, chic'ojlâk taxak êch'ôl riq'uin a'an.


Οι δε υιοι του Σαουλ ησαν Ιωναθαν και Ισονει και Μελχι-σουε και τα ονοματα των δυο θυγατερων αυτου, το ονομα της πρωτοτοκου Μεραβ, και το ονομα της νεωτερας Μιχαλ 	 Cuanqueb oxibeb li ralal laj Saúl. Aßaneb laj Jonatán, laj Isúi, ut laj Malquisúa. Ut cuanqueb ajcuiß cuib xrabin. Li asbej, aßan lix Merab xcßabaß ut li îtzßinbej, aßan lix Mical.


Δια το οποιον και προσευχομεθα παντοτε δια σας, δια να σας καταστηση ο Θεος ημων αξιους της κλησεως αυτου, και να εκπληρωση πασαν ευδοκιαν αγαθωσυνης και το εργον της πιστεως εν δυναμει, 	 Jo'can nak junelic nocotijoc chêrix ut nakatz'âma chiru li Dios nak châbilakex taxak re nak êc'ulubak cuânc chok' ralal xc'ajol li Dios. Nakatz'âma chiru nak riq'uin taxak xnimal xcuanquil, textenk'a chixbânunquil li us re nak tz'akalak re ru lê yehom êbânuhom sa' xc'aba' lê pâbâl.Nocotijoc chêrix re nak lâex junelic tênima xlok'al li Kâcua' Jesucristo. Ut lâex tex-oxlok'îk ajcui' xban nak rehex chic li Cristo. A' taxak li Dios ut li Kâcua' Jesucristo riq'uin xnimal rusilal chitenk'ânk êre re nak jo'can taxak chi-uxmânk.


Και εκαμον αμφοτεροι συνθηκην ενωπιον του Κυριου και εκαθητο ο Δαβιδ εντος του δασους, ο δε Ιωναθαν ανεχωρησεν εις τον οικον αυτου. 	 Ut chi xcaßbichaleb queßxye cuißchic chiru li Kâcuaß nak junelic teßxra ribeb. Ut laj David quicana aran saß li naßajej Hores li cuan Zif. Ut laj Jonatán cô cuißchic saß rochoch.


Εις εσας ομως τους φοβουμενους το ονομα μου θελει ανατειλει ο ηλιος της δικαιοσυνης με ιασιν εν ταις πτερυξιν αυτου και θελετε εξελθει, και σκιρτησει ως μοσχαρια της φατνης. 	 Abanan chokß êre lâex li nequexucua cuu, lix cßulunic li tintakla chanchan nak yô chi êlc chak li sakße xban li tîquilal li tixcßam chak chokß êre. Texpiscßok xban xsahil lê chßôl joß nak nequeßpiscßoc li quetômk nak nequeßel saß lix corraleb.


και εγεινε χαρα μεγαλη εν εκεινη τη πολει. 	 Ut c'ajo' nak que'saho' sa' xch'ôleb sa' li tenamit a'an.


αλλα τωρα απεθανε δια τι να νηστευω; μηπως δυναμαι να επιστρεψω αυτο παλιν; εγω θελω υπαγει προς αυτο, αυτο ομως δεν θελει αναστρεψει προς εμε. 	 Anakcuan mâcßaß chic aj e nak tin-ayunik xban nak ac xcam li cualal. Lâin moco naru ta chic tincuaclesi cuißchic chi yoßyo. Aßan incßaß chic naru tâchâlk cuiqßuin. Abanan saß jun cutan lâin toxintau li cualal, chan laj David.


Διοτι δεν θελομεν να αγνοητε, αδελφοι, περι της θλιψεως ημων, ητις συνεβη εις ημας εν τη Ασια, οτι καθ' υπερβολην εστενοχωρηθημεν υπερ δυναμιν, ωστε απηλπισθημεν και του ζην 	 Ex inhermân, nacuaj nak tênau jo' q'uial li raylal xkac'ul sa' li na'ajej Asia. K'axal ra xkac'ul chak ut xkac'oxla nak inc'a' chic takacuy xnumsinquil. Lâo xkac'oxla nak inc'a' chic toe'xcanab chi yo'yo.


Εκεινων δε των οποιων η καρδια περιπατει κατα την επιθυμιαν των βδελυγματων αυτων και των μιαρων αυτων, τας οδους τουτων θελω ανταποδωσει κατα της κεφαλης αυτων, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Abanan eb li nequeßxic xchßôl chixbânunquil li yibru naßleb re xlokßoninquil li jalanil dios, lâin tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.—


Κυριε, ας μη καταισχυνθω, διοτι σε επεκαλεσθην ας καταισχυνθωσιν οι ασεβεις, ας σιωπησωσιν εν τω αδη. 	 At Kâcuaß, ninyâba lâ cßabaß. Chasume taxak li cßaßru nintzßâma âcue re nak incßaß xutânal tincanâk. Aß taxak li incßaß useb xnaßleb xutânal teßcanâk. Chacanabeb chi câmc re nak incßaß chic teßâtinak.


Και ο πλουτος εκεινος χανεται υπο συμφορας κακης αυτος δε γεννα υιον και δεν εχει ουδεν εν τη χειρι αυτου. 	 Cui incßaß teßxnau rilbal lix biomal, mâre tixsach chixjunil chi mâcßaß rajbal ut mâcßaß chic tâcanâk reheb li ralal xcßajol.


και ελαβε το σημειον της περιτομης, σφραγιδα της δικαιοσυνης της εκ πιστεως της εν τη ακροβυστια, δια να ηναι αυτος πατηρ παντων των πιστευοντων ενω υπαρχουσιν εν τη ακροβυστια, δια να λογισθη και εις αυτους η δικαιοσυνη, 	 Mokon chic laj Abraham quixc'ul li circuncisión jo' retalil nak a'an jun cuînk tîc xch'ôl chiru li Dios xban lix pâbâl. Laj Abraham quixpâb li Dios nak mâji' naxc'ul li circuncisión. Jo'can nak nayeman nak laj Abraham a'an xyucua'eb chixjunileb li neque'xpâb li Dios ut neque'q'uehe' sa' ajl sa' xyânkeb li tîqueb xch'ôl usta inc'a' neque'xc'ul li circuncisión.


Υιε ανθρωπου, προφητευσον επι τους προφητας του Ισραηλ τους προφητευοντας και ειπε προς τους προφητευοντας εξ ιδιας αυτων καρδιας, Ακουσατε τον λογον του Κυριου. 	 —At ralal cuînk, tâkßuseb lix profeteb laj Israel li yôqueb chi balakßic riqßuin li cßaßru nequeßxye yal xjuneseb rib. Tâye reheb nak cheßrabihak li oc cue chixyebal.


Ας ακουσθη κραυγη εκ των οικιων αυτων, οταν φερης εξαιφνης επ' αυτους λεηλατας διοτι εσκαψαν λακκον δια να με πιασωσι και εκρυψαν παγιδας δια τους ποδας μου. 	 Chataklaheb li xicß nequeßiloc reheb chi pletic riqßuineb chi mâcßaß saß xchßôleb xban nak eb aßan xeßxbec li jul re intßanbal ut xeßxqßue li raßal re inchapbal. Japjôk ta reheb xban xxiuheb.At Kâcuaß, lâat nacanau nak xeßxcßûb ru incamsinquil. Mâcuy xmâqueb ut misach taxak saß âchßôl li mâusilal xeßxbânu. Teßsachekß taxak ruheb. Chaqßueheb ta chixtojbal lix mâqueb nak yô âjoskßil saß xbêneb, chan laj Jeremías.


οι Αμαληκιται κατοικουσιν εν τη γη της μεσημβριας και οι Χετταιοι, και οι Ιεβουσαιοι, και οι Αμορραιοι, κατοικουσιν επι τα ορη και οι Χαναναιοι κατοικουσι παρα την θαλασσαν και τας οχθας του Ιορδανου. 	 Saß li naßajej Neguev cuan laj Amalec. Ut eb laj heteo, eb laj jebuseo ut eb laj amorreo cuanqueb saß li naßajej li tzûl ru. Eb laj cananeo cuanqueb chire li palau ut chire li nimaß Jordán, chanqueb.


Ως προβατα εβληθησαν εις τον αδην θανατος θελει ποιμανει αυτους και οι ευθεις θελουσι κατακυριευσει αυτους το πρωι η δε δυναμις αυτων θελει παλαιωθη εν τω αδη, αφου εκαστος αφηση την κατοικιαν αυτου. 	 Li câmc aßan tenebanbil saß xbêneb chixjunileb. Chanchaneb li carner re camsîc. Ut lix tibeleb tâkßâk saß li muklebâl. Ut li muklebâl aßanak chic li rochocheb. Ut saß jun cutan li tîqueb xchßôl, aßan eb chic li teßqßuehekß xlokßal.


Και ανεβοησεν ο σκοπος και απηγγειλε προς τον βασιλεα. Και ο βασιλευς ειπεν, Εαν ηναι μονος, εχει αγγελιας εις το στομα αυτου. Και ηρχετο προχωρων και επλησιαζε. 	 Li soldado li yô chi cßacßalênc quixjap re chixyebal re laj David. Laj David quixye: —Cui xjunes yô chi châlc, châbil li esilal yô chak chixcßambal, chan. Nak yô chi nachßoc li cuînk,


και Φανουηλ ο πατηρ Γεδωρ, και Εσερ ο πατηρ Χουσα. Ουτοι ειναι οι υιοι του Ωρ, πρωτοτοκου Εφραθα, πατρος Βηθλεεμ. 	 Laj Penuel, aßan lix yucuaß laj Gedor. Ut laj Ezer, aßan lix yucuaß laj Husa. Aßaneb li ralal laj Hur, li xbên xyum lix Efrata. Laj Hur, aßan lix xeßtônil xyucuaßeb laj Belén.


Και ελαλησε προς τους υιους αυτου, λεγων, Στρωσατε εις εμε την ονον. Και εστρωσαν. 	 Li profeta quixye reheb li ralal: —Yîbomak rix li bûr, chan. Ut eb li ralal queßxyîb rix li bûr.


Φοβος και τρομος ηλθεν επ' εμε, και φρικη με εκαλυψε. 	 Mâ caßchßin nak ninxucuac xbaneb ut ninsicsot xban inxiu. Osocß cue nak nacuecßa.


εγω ειμαι ο Θεος της Βαιθηλ, οπου εχρισας την στηλην και οπου ευχηθης ευχην προς εμε σηκωθητι τωρα, εξελθε εκ της γης ταυτης και επιστρεψον εις την γην της συγγενειας σου. 	 Lâin li Kâcuaß Dios. Lâin li quincßutbesi chak cuib châcuu saß li naßajej Bet-el nak caqßue li aceite saß xbên li pec li caxakab aran nak cabânu li contrato cuiqßuin. Anakcuan tat-êlk saß li naßajej aßin ut tatxic cuißchic saß lâ tenamit li yoßlajenakat cuiß chak,” chan cue.—


Και ειπεν ο Ιηου, Κηρυξατε πανηγυριν δια τον Βααλ. Και εκηρυξαν. 	 Laj Jehú quixtaklaheb xtakl xyebal resil nak tâcuânk jun xnimal ninkße re xlokßoninquil laj Baal. Ut joßcan qui-uxman.


Και ειπε προς παντα τον Ισραηλ, Σταθητε σεις εκ του ενος μερους, εγω δε και Ιωναθαν ο υιος μου θελομεν σταθη εκ του αλλου μερους. Και ειπεν ο λαος προς τον Σαουλ, Καμε παν ο, τι σοι φαινεται καλον. 	 Ut laj Saúl quixye reheb: —Lâex texxaklîk aran ut lâin tinxaklîk arin cuochben laj Jonatán li cualal, chan. Ut eb li soldados queßxye: —Bânu li cßaßru nacacßoxla nak us xbânunquil, chanqueb.


απο της Ακκαρων εως της θαλασσης, πασαι αι πλησιον της Αζωτου, και αι κωμαι αυτων. 	 Naticla chak cuan cuiß li tenamit Ecrón ut nacuulac cuan cuiß li palau Mediterráneo ut chixjunil li naßajej li cuan chixcßatk li tenamit Asdod rochbeneb chixjunileb li cocß cßalebâl.


Και ηλθεν ο Αβεσσαλωμ προς τον βασιλεα και ειπεν, Ιδου, τωρα, ο δουλος σου εχει κουρευτας ας ελθη, παρακαλω, ο βασιλευς και οι δουλοι αυτου μετα του δουλου σου. 	 Cô riqßuin li rey David ut quixye: —At rey, yôqueb chixbesbal rixeb lin carner. Nintzßâma châcuu nak lâat, âcuochbeneb li nequeßcßanjelac châcuu, texxic cuiqßuin re tâsahokß saß êchßôl cuochben, chan.


Σηκωθητε, γυναικες ευποροι ακουσατε την φωνην μου, θυγατερες αμεριμνοι ακροασθητε τους λογους μου 	 Lâex ixk aj Jerusalén, li mâcßaß êcßaßux, cheqßuehak retal li oc cue chixyebal. Lâex li cßojcßo êchßôl anakcuan cherabihak li cuâtin.


Κατα τον αριθμον των ετων μετα την αφεσιν θελεις αγορασει παρα του πλησιον σου, και κατα τον αριθμον των ετων των γεννηματων θελει πωλησει εις σε. 	 Lix xtzßak li chßochß aßan aß yal joß najtil tâcuânk li chßochß riqßuin li ani tâlokßok re ut aß yal jarub sut tâêlk li racuîmk saß li chßochß aßan toj tâcuulak li chihab re sahil chßôlejil.


Κυριος ο Θεος σας σας επληθυνε και ιδου, την σημερον εισθε ως τα αστρα του ουρανου κατα το πληθος 	 Li Kâcuaß li kaDios xoxqßue chi tâmc. Anakcuan chanchano chic xqßuial li chahim chiru li choxa.


Η δεν εξευρετε οτι οι αδικοι δεν θελουσι κληρονομησει την βασιλειαν του Θεου; Μη πλανασθε ουτε πορνοι ουτε ειδωλολατραι ουτε μοιχοι ουτε μαλακοι ουτε αρσενοκοιται 	 ¿Ma inc'a' nequenau nak eb li inc'a' tîqueb xch'ôl inc'a' te'rêchani lix nimajcual cuanquilal li Dios? Mêbalak'i êrib. Eb laj co'bêt ut eb laj yumbêt inc'a' te'rêchani lix nimajcual cuanquilal li Dios, chi moco li neque'lok'onin re li jalanil dios, chi moco eb laj muxul caxâr. Ut eb li cuînk li neque'mâcob riq'uineb li rech cuînkilal inc'a' ajcui' te'rêchani lix nimajcual cuanquilal li Dios. Jo'can nak mêbalak'i êrib chi xc'oxlanquil nak us yôquex cui toj yôquex chixbânunquil li mâusilal a'in.


Χωρις να αισθανθω, η ψυχη μου με κατεστησεν ως τας αμαξας του Αμινναδιβ. 	 Nak cuanquin chak saß xyânkeb li utzßußuj quin-oc chixcßoxlanquil lix sum cuâm. Ut quicuaj cuânc rochben saß lix carruaje.Sukßin chak, sukßin chak, at sulamita. Sukßin chak. Lâo takaj rilbal âcuu. ¿Cßaßut nak têraj rilbal cuu? Nakaj rilbal nak tatxajok joß nequeßxbânu saß xyânkeb li soldados.


Και εποιμανεν αυτους κατα την ακακιαν της καρδιας αυτου και δια της συνεσεως των χειρων αυτου ωδηγησεν αυτους. 	 Ut laj David quicßamoc be saß tîquilal chiruheb lix tenamit li Dios. Quixqßue xchßôl chirilbaleb ut quiqßueheß xnaßleb re nak tixbânu saß xyâlal.


Και ειδον, και ιδου, ιππος λευκος και ο καθημενος επ' αυτον ειχε τοξον και εδοθη εις αυτον στεφανος, και εξηλθε νικων και δια να νικηση. 	 Quicuil nak cuan jun li cacuây sak rix. Ut cuan jun li yô chi xic chirix cuan xtzimaj sa' ruk'. Ut quiq'uehe' jun lix corona ut cô cui'chic chi numtâc sa' xbêneb li cuanqueb sa' ruchich'och'.


Και συνεκαλεσεν ο Σαουλ παντα τον λαον εις πολεμον, δια να καταβη εις Κεειλα, να πολιορκηση τον Δαβιδ και τους ανδρας αυτου. 	 Ut quixtakla xchßutubanquil lix soldados re teßxsut rix li tenamit Keila ut teßpletik riqßuin laj David ut riqßuineb li cuanqueb rochben.


εις μεν τους ζητουντας δι' υπομονης εργου αγαθου, δοξαν και τιμην και αφθαρσιαν ζωην αιωνιον, 	 Li Dios tixq'ue xyu'am chi junelic li ani naxq'ue xch'ôl chixbânunquil li châbilal li naraj li Dios re nak tixtau lix lok'al, lix nimanquil ru, ut lix yu'am chi junelic.


Και συνηχθησαν παντες οι ανδρες της Συχεμ και πας ο οικος του Μιλλω και ελθοντες εκαμον τον Αβιμελεχ βασιλεα, πλησιον της δρυος της ισταμενης εν Συχεμ. 	 Chirix chic aßan, chixjunileb li cuanqueb Siquem queßxjunaji ribeb riqßuineb li cuanqueb Bet-milo ut queßcôeb bar cuan cuiß li cheß ji ut li pec li quixakabâc aran Siquem. Ut aran queßxxakab laj Abimelec chokß xreyeb.


Δια τουτο οι γονεις αυτου ειπον οτι ηλικιαν εχει, αυτον ερωτησατε. 	 Jo'can nak lix na' xyucua' que'xye: -A'an ac cuan xchihab. Patz'omak re a'an.-


Δια της σοφιας εθεμελιωσεν ο Κυριος, εστερεωσε τους ουρανους εν συνεσει. 	 Xban nak cuan xnaßleb li Kâcuaß Dios quixqßue li ruchichßochß saß xnaßaj, ut quixyîb ajcuiß li choxa saß xnaßaj riqßuin lix sêbal xchßôl.


Θελω συναξει τους λελυπημενους δια τας επισημους εορτας, τους οντας απο σου, εις τους οποιους ητο βαρος ο ονειδισμος. 	 Li Kâcuaß Dios quixye: —Texinchßutub lâex li najt quexrahobtesîc ut tincuisi lê xutân.


Εαν τις ανατρεφη παιδιοθεν τον δουλον αυτου τρυφηλως, τελος παντων θελει κατασταθη υιος. 	 Li ani naxkßunbesi lix môs chalen saß xcaßchßinal, mokon lix môs chic tâêchanînk re lix jun cablal.


Και ελαβον εις εαυτους τας θυγατερας αυτων εις γυναικας, και τας εαυτων θυγατερας εδωκαν εις τους υιους αυτων, και ελατρευσαν τους θεους αυτων. 	 Ut eb laj Israel queßxsumubeb li ralal xcßajol riqßuineb li ralal xcßajoleb li tenamit li queßcana aran. Ut queßxcßam ribeb saß usilal riqßuineb ut queßxlokßoni ajcuiß lix dioseb.


Και εδωκεν ο Λαβαν εις Λειαν την θυγατερα αυτου, δια θεραπαιναν αυτης, Ζελφαν την θεραπαιναν αυτου. 	 Laj Labán quixqßue jun xmôs ixk lix Lea. Li ixk aßan xZilpa xcßabaß.


Ξενον ομως δεν θελουσιν ακολουθησει, αλλα θελουσι φυγει απ' αυτου, διοτι δεν γνωριζουσι την φωνην των ξενων. 	 Abanan junak li inc'a' neque'xnau ru, mâ jok'e te'xtâke. Êlelic ban chic te'xbânu chiru xban nak inc'a' neque'xnau ru xyâb lix cux, chan li Jesús.


Φωνη κραυγης απο Οροναιμ, λεηλασια και συντριμμα μεγα. 	 Eb li cuanqueb Horonaim japjôkeb re xban nak junes raylal ut sachecß yôkeb chixcßulbal.


Ιδου, αυτη ειναι η χαρα της οδου αυτου, και εκ του χωματος αλλοι θελουσι αναβλαστησει. 	 Joßcaßin nak nequeßosoß li incßaß useb xnaßleb. Chanchan nak namichßeß li pim ut jalan chic pim na-el saß xnaßaj.


και θελετε προσφερει ολοκαυτωμα, θυσιαν γινομενην δια πυρος εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον, ενα μοσχον, ενα κριον, επτα αρνια ενιαυσια, αμωμα 	 Teßxqßue chokß lix cßatbil mayej jun li toro, jun li têlom carner, ut cuukub li têlom carner jûnk chihab cuânk reheb. Mâcßaßak rêqßueb li xul li teßxqßue. Ut aßanak jun li sununquil cßatbil mayej tâcuulak chicuu lâin li Kâcuaß.


Δεν θελετε κουρευσει κυκλοειδως την κομην της κεφαλης σας ουδε θελετε φθειρει τα ακρα των πωγωνων σας. 	 Mêbes li rismal lê jolom chixcßatk lê xicß, chi moco têset rußuj lê mach.


Κρατησον τον ποδα σου απο του να περιπατησης ανυποδητος, και τον λαρυγγα σου απο διψης αλλα συ ειπας, εις ματην ουχι διοτι ηγαπησα ξενους και κατοπιν αυτων θελω υπαγει. 	 Lâex aj Israel, lâin xinye êre, “mêtacuasi êrib chixsicßbal li jalanil dios toj retal nak tâchakik êre”. Abanan lâex xeye, “Mâcßaß xjalenquil. Lâo nakara li jalanil dios ut aßan li takalokßoni”, chanquex.


Ακουσατε, ορη, την κρισιν του Κυριου, και σεις, τα ισχυρα θεμελια της γης διοτι ο Κυριος εχει κρισιν μετα του λαου αυτου και θελει διαδικασθη μετα του Ισραηλ. 	 Abihomak lâex aj Israel. Li Kâcuaß oc re chi rakoc âtin saß êbên. Tâabîk resil yalak bar saß xyânkeb li tzûl li xakxôqueb chi cau saß xnaßajeb. Abihomak li yô chixyebal li Kâcuaß. Li Kâcuaß yô xjoskßil saß xbêneb lix tenamit. Oc re chixyebal cßaßru lix mâqueb laj Israel.


Που ειναι ο γεννηθεις βασιλευς των Ιουδαιων; διοτι ειδομεν τον αστερα αυτου εν τη ανατολη και ηλθομεν δια να προσκυνησωμεν αυτον. 	 Que'patz'oc ut que'xye: -¿Bar cuan lix reyeb laj judío xyo'la? Xochal xban nak xkil chak toj sa' releb sak'e li chahim retalil lix yo'lajic ut xochal chixlok'oninquil, chanqueb.


Οι ποδες αυτων τρεχουσι προς το κακον και σπευδουσι να χυσωσιν αιμα αθωον οι διαλογισμοι αυτων ειναι διαλογισμοι ανομιας ερημωσις και καταστροφη ειναι εν ταις οδοις αυτων. 	 Lâex nequex-âlinac chixbânunquil li mâusilal. Saß junpât nequecamsiheb li mâcßaßeb xmâc. Junes mâusilal nequecßoxla ut junes sachoc nequebânu.


Και ηρχισαν να αγιαζωσι τη πρωτη του μηνος του πρωτου, και τη ογδοη ημερα του μηνος εισηλθον εις τον προναον του Κυριου. Και ηγιασαν τον οικον του Κυριου εν οκτω ημεραις, και τη δεκατη εκτη του μηνος του πρωτου ετελειωσαν. 	 Queßxtiquib xsantobresinquil li templo saß li xbên cutan re li xbên po. Chiru cuakxakib cutan queßrakeß xsantobresinquil chixjunil toj saß li oquebâl re li templo. Ut chiru li cuakxakib cutan chic yôqueb chixcauresinquil li templo re teßlokßonînk cuiß. Queßxchoy li cßanjel saß li cuaklaju xbe li xbên po.


Ουτω θελει καμει εις τα οχυρωματα Μαουζειμ μετα θεου αλλοτριου οσοι γνωρισωσιν αυτον, εις αυτους θελει πληθυνει δοξαν και θελει καμει αυτους να εξουσιασωσιν επι πολλων, και την γην θελει διαμοιρασει με τιμην. 	 Ut eb li nequeßxlokßoni li jalanil dios aßan, aßaneb li teßxakabâk xban li rey re nak teßxcol rix lix naßaj ut tixqßue xlokßaleb li nequeßxcanab rib rubel xcuanquil. Tixqßueheb xcuanquil ut tixjeqßui li chßochß reheb chokß xkßajcâmunquileb.


Ο δε λαος ειπε προς τον Σαουλ, Ο Ιωναθαν θελει αποθανει, οστις εκαμε την μεγαλην ταυτην σωτηριαν εις τον Ισραηλ; Μη γενοιτο Ζη Κυριος, ουδε μια θριξ εκ της κεφαλης αυτου θελει πεσει εις την γην διοτι ενηργησε μετα του Θεου την ημεραν ταυτην. Και ελυτρωσεν ο λαος τον Ιωναθαν, και δεν απεθανε. 	 Abanan eb li soldados queßxye re laj Saúl: —¿Ma târûk ta biß tâcâmk laj Jonatán? Incßaß, xban nak aßan xcoloc ke lâo aj Israel chiruheb laj filisteo. Incßaß târûk tâcamsîk. Saß xcßabaß li yoßyôquil Dios nakaye nak chi moco jun li rismal xjolom tâisîk xban nak li cßaßru quixbânu anakcuan, quixbânu xban nak li Kâcuaß quitenkßan re, chanqueb. Joßcan nak eb li soldados queßxcol laj Jonatán ut incßaß quicamsîc.


Επειδη δε παρηλθεν ικανος καιρος και ο πλους ητο ηδη επικινδυνος, διοτι και η νηστεια ειχεν ηδη παρελθει, συνεβουλευεν ο Παυλος, 	 Nabal cutan cobay sa' li na'ajej a'an ut xiu xiu chic li xic chiru ha' xban nak cuulac re li habalk'e. Jo'can nak laj Pablo qui-oc chixq'uebal xna'lebeb laj ch'e'ol jucub.


εαν ταλαιπωρησης τας θυγατερας μου, η εαν λαβης αλλας γυναικας εκτος των θυγατερων μου, δεν ειναι ουδεις μεθ' ημων βλεπε, ο Θεος ειναι μαρτυς μεταξυ εμου και σου. 	 Ut laj Labán quixye ajcuiß re laj Jacob: Li Kâcuaß Dios tânaßok re chixjunil li cßaßru takabânu. Cui lâat târahobtesiheb lin rabin, li Kâcuaß Dios tânaßok re. Cui lâat tâcßam jalan chic ixk chokß âcuixakil, mâre lâat tâcßoxla nak mâ ani nanaßoc re li cßaßru yôcat. Abanan li Kâcuaß Dios tixnau, chan.


Και θελετε γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος, οταν καμω ουτως εις εσας ενεκεν του ονοματος μου, ουχι κατα τας πονηρας οδους σας ουδε κατα τα διεφθαρμενα εργα σας, οικος Ισραηλ, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Lâex aj Israel têqßue retal nak lâin li Kâcuaß ninbânu usilal êre. Mâcuaß xban nak châbilex nak ninbânu usilal êre. Xebânu ban li mâusilal. Ninbânu usilal êre re nak tâqßuehekß xlokßal lin cßabaß, chan li nimajcual Dios.


Και τωρα δια ταυτα ουτω λεγει Κυριος, ο Θεος του Ισραηλ, περι της πολεως ταυτης, περι ης υμεις λεγετε, Θελει παραδοθη εις την χειρα του βασιλεως της Βαβυλωνος, δια μαχαιρας και δια πεινης και δια λοιμου 	 At Jeremías, lâat yôcat chixyebal nak li tenamit aßin tâkßaxtesîk saß rukßeb laj Babilonia xban li plêt, li cueßej ut li caki yajel. Abanan, aßan aßin li ninye lâin li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel.


Τοτε απεκριθη ο βασιλευς Ασσουηρης και ειπε προς την Εσθηρ την βασιλισσαν, Τις ειναι αυτος και που ειναι εκεινος, οστις ετολμησε να καμη ουτω; 	 Ut li rey Asuero quixpatzß re: —¿Ani xcßoxlan re xbânunquil li mâusilal aßan? ¿Bar cuan li cuînk aßan? chan.


Ωτα εχουσι και δεν ακουουσιν ουδε ειναι πνοη εν τω στοματι αυτων. 	 Cuanqueb xxic, aban incßaß nequeßabin. Incßaß nequeßmusikßac xban nak moco yoßyôqueb ta.


Πλην και σεις οι καθ' ενα εκαστος την εαυτου γυναικα ουτως ας αγαπα ως εαυτον, η δε γυνη ας σεβηται τον ανδρα. 	 Jo'can nak tinye cui'chic êre nak li bêlomej chixrahak li rixakil jo' nak naxra rib a'an. Ut li ixakilbej chix-oxlok'i lix bêlom.


Διοτι αι πεδιαδες της Εσεβων ειναι ητονημεναι και η αμπελος της Σιβμα οι κυριοι των εθνων κατεσυντριψαν τα καλητερα αυτης φυτα, τα οποια ηρχοντο εως της Ιαζηρ, και περιεπλανωντο δια της ερημου οι κλαδοι αυτης ησαν εξηπλωμενοι, διεβαινον την θαλασσαν. 	 Quichakic lix naßajeb li acuîmk uvas li cuanqueb Hesbón ut Sibma. Queßyekßîc xbaneb li jalan xtenamiteb. Junxil li acuîmk uvas queßcuulac toj saß li tenamit Jazer. Queßcuulac toj saß li chaki chßochß ut toj saß li palau.


Οι υιοι δε του Ιωσιου ησαν, ο πρωτοτοκος αυτου Ιωαναν ο δευτερος, Ιωακειμ ο τριτος, Σεδεκιας ο τεταρτος, Σαλλουμ. 	 Aßaneb aßin li ralal laj Josías: li xbên, aßan laj Johanán; li xcab, aßan laj Joacim; li rox, aßan laj Sedequías; ut li xcâ, aßan laj Salum.


Υστερον δε ερχονται και αι λοιπαι παρθενοι, λεγουσαι Κυριε, Κυριε, ανοιξον εις ημας. 	 Ut nak que'suk'i chak li ôb chi tuk' ix chixlok'bal xya'al lix xameb, que'oc chibokoc sa' li oquebâl ut que'xye: -Kâcua', te li cab chiku, chanqueb.


Εγεινα αφρων καυχωμενος σεις με ηναγκασατε. Διοτι επρεπεν εγω να συνιστωμαι απο σας επειδη εις ουδεν υπηρξα κατωτερος των πρωτιστων αποστολων, αν και ημαι μηδεν. 	 Chanchan nak mâc'a' inna'leb nak ninserak'i êre chixjunil li xinc'ul. Inc'a' raj xinye êre. Abanan êban lâex nak xinbânu xban nak lâex inc'a' nequeq'ue incuanquil chok' apóstol. Lâex raj li xexq'uehoc incuanquil. Moco cubenak ta incuanquil lâin chiruheb li neque'xq'ue rib chok' apóstol usta mâc'a' incuanquil injunes.


Με εξεδυσε την δοξαν μου, και αφηρεσε τον στεφανον της κεφαλης μου. 	 Li Dios xrisi chicuu chixjunil li cßaßru cuan cue ut xrisi ajcuiß inlokßal.


Αλλ' εαν το να ζω εν σαρκι τουτο συμβαλλη εις καρποφοριαν του εργου μου, και τι να εκλεξω δεν γνωριζω. 	 Abanan cui li Dios toj tixq'ue inyu'am sa' ruchich'och' re nak tinc'anjelak chiru li Kâcua', inc'a' ninnau bar cuan li k'axal us chok' cue. ¿Ma us nak yo'yôquin malaj ut us nak tincâmk?


και οι μοχλοι θελουσι τεθη εντος των κρικων και θελουσιν εισθαι οι μοχλοι επι των δυο πλευρων του θυσιαστηριου, δια να βασταζωσιν αυτο. 	 Ut tênumsi li cheß aßan saß li argolla li cuan saß xcaß pacßalil li artal ut riqßuin li cuib chi cheß têpako li artal.


υιου του Ελκανα, υιου του Ιεροαμ, υιου του Ελιηλ, υιου του Θωα, 	 laj Samuel, aßan li ralal laj Elcana; laj Elcana, aßan li ralal laj Jeroham; laj Jeroham, aßan li ralal laj Eliel; laj Eliel, aßan li ralal laj Toa;


αλλ' ως γυνη μοιχαλις, αντι του ανδρος αυτης δεχομενη ξενους. 	 Lâat jun ixk incßaß nacara lâ bêlom. Nacamux ban ru lâ sumlajic riqßuin jalan cuînk.


Και ειπε Κυριος προς τον Ιησουν, Μη φοβηθης αυτους διοτι παρεδωκα αυτους εις την χειρα σου δεν θελει σταθη εμπροσθεν σου ουδεις εξ αυτων. 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Josué: —Matxucuac chiruheb aßan xban nak lâin tinkßaxtesiheb saß âcuukß ut mâ jun reheb aßan teßnumtâk saß âbên, chan li Kâcuaß.


Ω γη, μη σκεπασης το αιμα μου, και ας μη υπαρχη τοπος δια την κραυγην μου, 	 Incßaß taxak tâcanâk yal chi joßcan li raylal li yôquin chixcßulbal. Incßaß taxak tâcanâk chi mukmu li mâusilal li yôqueb chixbânunquil cue. Tinkßoko cuib chiru li Dios re nak aßan târakok âtin saß inbên.


Και προσηλθον οι αρχηγοι των πατριων των Λευιτων προς Ελεαζαρ τον ιερεα και προς Ιησουν τον υιον του Ναυη και προς τους αρχηγους των πατριων των φυλων των υιων Ισραηλ, 	 Eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Leví queßcôeb riqßuin laj Eleazar laj tij ut riqßuin laj Josué li ralal laj Nun, joß ajcuiß riqßuineb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel.


Εαν δεν καμνω τα εργα του Πατρος μου, μη πιστευετε εις εμε 	 Cui lâin inc'a' yôquin chixbânunquil li c'a'ru naraj lin Yucua', mêpâb nak lâin li Ralal li Dios.


απολυσον αυτους, δια να υπαγωσιν εις τους περιξ αγρους και κωμας και αγορασωσιν εις εαυτους αρτους διοτι δεν εχουσι τι να φαγωσιν. 	 Mâc'a' xcuaheb. Taklaheb chixlok'baleb lix cua sa' eb li c'alebâl ut sa' eb li coc' tenamit li cuanqueb chi nach', chanqueb.


Και οταν κληρονητε την γην εις κληρονομιαν, θελετε χωρισει μεριδα εις τον Κυριον, μεριδα αγιαν εκ της γης το μηκος θελει εισθαι μηκος εικοσιπεντε χιλιαδων καλαμων και το πλατος δεκα χιλιαδων τουτο θελει εισθαι αγιον κατα παντα τα ορια αυτου κυκλω. 	 Nak tâjeqßui li chßochß riqßuin bûlic re xqßuebal reheb laj Israel li joß qßuial teßtzßak, jun jachal tâkßaxtesîk re li Kâcuaß. Lix bisbal, aßan cablaju kilómetro riqßuin media xnimal rok ut lajêb kilómetro xnimal ru. Chixjunil li naßajej aßin santobresinbilak.


Τις εβαλε σοφιαν εντος του ανθρωπου; η τις εδωκε συνεσιν εις την καρδιαν αυτου; 	 ¿Ani xqßuehoc xnaßlebeb li cristian? Ut, ¿ani xbânun reheb nak sêbak xchßôleb?


Ελαβε προσετι ο αρχισωματοφυλαξ και τα πυροδοχεια και τας φιαλας, ο, τι ητο χρυσουν και ο, τι αργυρουν 	 Laj Nabuzaradán, li nataklan saß xbêneb li soldados li nequeßcßacßalen re li rey, quixcßam chixjunil li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin oro ut plata joß li secß ut li ucßal li quicßanjelac re li ru xam.


Αυτος δε υπηγεν εις την ερημον μιας ημερας οδον, και ηλθε και εκαθησεν υπο τινα αρκευθον και επεθυμησε καθ' εαυτον να αποθανη και ειπεν, Αρκει τωρα, Κυριε, λαβε την ψυχην μου διοτι δεν ειμαι εγω καλητερος των πατερων μου. 	 Ut laj Elías cô xjunes saß li chaki chßochß. Jun cutan quibêc. Nak yô chi ecuûc, qui-oc chi hilânc rubel jun tôn li cheß enebro xcßabaß. Quiraj raj câmc ut xban xrahil xchßôl quixye re li Dios: —At Kâcuaß, tzßakal li raylal ac xincßul. Us raj cui tinâqßue chi câmc. Lâin moco kßaxal châbilin ta chiruheb lin xeßtônil yucuaß, chan.


και αυτη ητο χηρα ως ετων ογδοηκοντα τεσσαρων, ητις δεν απεμακρυνετο απο του ιερου, νυκτα και ημεραν λατρευουσα τον Θεον εν νηστειαις και προσευχαις 	 Ac cuan chic câhib ro'c'âl chihab xcanajic xjunes. A'an cuan junelic sa' li templo. Yô chi c'anjelac chiru li Kâcua' chi k'ek chi cutan. Junelic yô chi tijoc ut yô chixbânunquil x-ayûn.


την Κεδημωθ και τα περιχωρα αυτης, και την Μηφααθ και τα περιχωρα αυτης πολεις τεσσαρας 	 Cademot, ut Mefaat. Câhib chi tenamit rochbeneb lix naßajeb lix quetômkeb.


θελω μεθυσει τα βελη μου απο αιματος, και η μαχαιρα μου θελει καταφαγει κρεατα, απο του αιματος των πεφονευμενων και των αιχμαλωτων, απο της κεφαλης των αρχοντων των εχθρων. 	 Tâtßanekß li quicß chiru lin tzimaj nak tincamsiheb li xicß nequeßiloc cue. Mâ ani tâcolekß chicuu nak tinpletik riqßuineb. Telajeßcamsîk chixjunileb joß eb li tochßol ut eb li cuanqueb chi prêxil, joß eb ajcuiß li cuanqueb xcuanquil saß xyânkeb li xicß nequeßiloc cue, chan li Dios.


Και η επιγραφη της κατηγοριας αυτου ητο επιγεγραμμενη, Ο βασιλευς των Ιουδαιων. 	 Sa' xbên li cruz que'xq'ue jun retalil c'a'ut nak que'xcamsi ut naxye: A'an a'in lix reyeb laj judío.


Και ειπεν ο Σαμουηλ, Πως να υπαγω; διοτι θελει ακουσει τουτο ο Σαουλ και θελει με θανατωσει. Και ειπεν ο Κυριος, Λαβε μετα σου δαμαλιν και ειπε, Ηλθον να θυσιασω προς τον Κυριον. 	 Laj Samuel quixye: —At Kâcuaß, lâin incßaß naru ninbânu aßan. Cui laj Saúl târabi resil, tinixcamsi, chan. Li Dios quixye re: —Tâcßam jun li chßina bâc nak tatxic. Ut tâye re laj Saúl nak xic âcue chi mayejac chicuu.


Ευλογητος εισαι, Κυριε διδαξον με τα διαταγματα σου. 	 Lokßoninbil taxak âcuu, at nimajcual Dios. Ut chacßut chicuu lix yâlal lâ chakßrab.


Ουτοι ειναι οι υιοι Δαν κατα τας συγγενειας αυτων εκ Σουαμ, η συγγενεια των Σουαμιτων αυται ειναι αι συγγενειαι Δαν κατα τας συγγενειας αυτων 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Dan: eb li ralal xcßajol laj Súham. Aßaneb li ralal xcßajol laj Dan.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Νεγινωθ Μασχιλ του Δαβιδ, οτε ηλθον οι Ζιφαιοι και ειπον προς τον Σαουλ, Δεν ειναι κεκρυμμενος ο Δαβιδ παρ' ημιν;" Θεε, σωσον με εν τω ονοματι σου και εν τη δυναμει σου κρινον με. 	 At inDios, saß âcßabaß taxak nak tincolekß. Chinâcol taxak riqßuin xnimal lâ cuanquilal.


Οτε δε εμεινε καταμονας, ηρωτησαν αυτον οι περι αυτον μετα των δωδεκα περι της παραβολης. 	 Ut nak que'el lix q'uial li tenamit, li Jesús quicana rochbeneb lix tzolom cablaju. Eb a'an que'xpatz' re ut que'xye: -¿C'a'ru xyâlal li jaljôquil ru âtin a'in? chanqueb.


Και εκυψεν ο Ιωσαφατ επι προσωπον εις την γην και πας ο Ιουδας και οι κατοικουντες την Ιερουσαλημ επεσον ενωπιον του Κυριου, προσκυνουντες τον Κυριον. 	 Laj Josafat quixxulub rib saß chßochß. Ut chixjunileb laj Judá ut eb laj Jerusalén queßxcuikßib ribeb chiru li Kâcuaß ut queßxlokßoni.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος Το συντριμμα σου ειναι ανιατον, η πληγη σου αλγεινη. 	 Li Kâcuaß quixye reheb lix tenamit: —Li raylal li yôquex chixcßulbal chanchan jun li yocßol li mâcßaß xbanol.


δια να καμωσιν οσα η χειρ σου και η βουλη σου προωρισε να γεινωσι 	 Jo'ca'in que'xbânu xban nak ac jo'can chak sa' âch'ôl lâat. Ut ac yebil chak âban nak jo'can tâc'ulmânk.


Και εσηκωθη και εφυγε και επεστρεψε Σενναχειρειμ ο βασιλευς της Ασσυριας και κατωκησεν εν Νινευη. 	 Ut laj Senaquerib lix reyeb laj Asiria quisukßi saß lix tenamit Nínive ut aran quicana.Saß jun li cutan laj Senaquerib yô chi lokßonînc saß lix templo laj Nisroc lix dios. Queßcuulac laj Adramelec ut laj Sarezer, li cuib chi ralal. Queßxcamsi chi chßîchß ut queßêlelic. Queßcôeb saß li naßajej Ararat. Ut aß chic laj Esar-hadón li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj laj Senaquerib.


Και ετραπησαν εμπροσθεν των υιων Ισραηλ προς την οδον της ερημου αλλ' η μαχη επροφθασεν αυτους διοτι οι εκ των πολεων εξωλοθρευον αυτους εν μεσω αυτων. 	 Ut queßxtiquib êlelic chiruheb li ralal xcßajol laj Israel. Queßcôeb saß xjayal li chaki chßochß. Abanan incßaß queßru chi êlelic. Eb laj Israel li yôqueb chi êlc saß li tenamit quilajeßxcamsiheb li ralal xcßajol laj Benjamín.


Και ηλθεν ο λαος εις Βαιθηλ, και εκαθισαν εκει εως εσπερας ενωπιον του Θεου, και υψωσαν την φωνην αυτων και εκλαυσαν κλαυθμον μεγαν 	 Ut chixjunileb laj Israel queßxchßutub ribeb aran Bet-el. Queßxnumsi li cutan aßan chiru li Kâcuaß toj qui-ecuu. Queßyâbac chi cau ut queßxye:


Και οτε ειδον αυτον, ελαβον τριακοντα συντροφους δια να ηναι μετ' αυτου. 	 Nak eb laj filisteo queßxqßue retal li ninkße, queßxtakla lajêb xcaßcßâl li sâj cuînk riqßuineb saß li ninkße.


Και προσεταξεν ο βασιλευς εις τον Ιωαβ και εις τον Αβισαι και εις τον Ιτται, λεγων, Σωσατε μοι τον νεον, τον Αβεσσαλωμ. Και πας ο λαος ηκουσεν, ενω ο βασιλευς προσεταττεν εις παντας τους αρχοντας υπερ του Αβεσσαλωμ. 	 Laj David quixye reheb laj Joab, laj Abisai ut laj Itai: —Saß incßabaß lâin mêbânu raylal re laj Absalón, li sâj cuînk, chan. Ut chixjunileb li soldados queßrabi li cßaßru quixye li rey David chirix laj Absalón.


αλλ' εν παντι εθνει, οστις φοβειται αυτον και εργαζεται δικαιοσυνην, ειναι δεκτος εις αυτον. 	 Li ani naxxucua ru li Dios ut naxbânu li tîquilal a' yal bar xtenamit, li jun a'an narahe' xban li Dios.


Και λαβων αυτους Νεβουζαραδαν ο αρχισωματοφυλαξ εφερεν αυτους προς τον βασιλεα της Βαβυλωνος εις Ριβλα. 	 Laj Nabuzaradán quixcßameb chixjunileb toj Ribla ut quixkßaxtesiheb saß rukß lix reyeb laj Babilonia.


Διοτι πας τις με πυρ θελει αλατισθη, και πασα θυσια με αλας θελει αλατισθη. 	 Jo' nak naq'ueman li atz'am chiru li tib re nak inc'a' nachuho', jo'can ajcui' nak nayale' rix li kapâbâl. Chanchan riq'uin xam nayale' rix xban li raylal nakac'ul.Châbil li atz'am, abanan cui na-oso' lix qui'al mâc'a' chic na-oc cui'. Jo'can ajcui' lâex chi cuânk êchâbilal ut cuânkex sa' usilal chi ribil êrib.


με ετυπτον, θελεις ειπει, και δεν επονεσα με εδειραν, και δεν ησθανθην ποτε θελω εγερθη, δια να υπαγω να ζητησω αυτον παλιν; 	 Ut têye: —Xineßxsacß ut incßaß xcuecßa. Xineßxsacß ut incßaß xinqßue retal jokße xineßxsacß. Nak tâaj cuu, tinxic cuißchic chi ucßac, chaßkex.


Και υπεστρεψε το πνευμα αυτης, και ανεστη παρευθυς, και προσεταξε να δοθη εις αυτην να φαγη. 	 Sa' li hônal a'an quicuacli cui'chic chi yo'yo li xka'al. Ut li Jesús quixye reheb nak te'xq'ue chi cua'ac.Ut eb lix na' xyucua' sachsôqueb xch'ôl riq'uin li quic'ulman. Abanan li Jesús quixye reheb nak mâ ani aj e te'xserak'i li c'a'ru quic'ulman.


Παυλος, αποστολος Ιησου Χριστου δια θεληματος Θεου κατα την επαγγελιαν της ζωης της εν Χριστω Ιησου, 	 Lâin laj Pablo. Lâin x-apóstol li Jesucristo xban nak jo'can quiraj li Dios. Taklanbilin chixyebal resil li ac' yu'am li yechi'inbil ke xban li Dios, li yu'am li naxq'ue ke li Jesucristo.


Και εκαθαρισα αυτους απο παντων των ξενων, και διωρισα φυλακας εκ των ιερεων και των Λευιτων, εκαστον εις τα εργα αυτου 	 Joßcan nak quicuisiheb saß xyânkeb laj tij chixjunileb li jalaneb xtenamit. Ut quinqßue xcßanjeleb laj tij ut eb laj levita. Ac xcßanjel xcßanjel li junjûnk.Ut quinxakabeb ajcuiß li ani teßcßamok chak li siß saß xkßehil. Ut quinye reheb li tenamit nak teßxkßaxtesi li xbên ru li racuîmkeb saß xkßehil. —At inDios, chaqßue taxak retal chixjunil li us li xinbânu ut tâcuuxtâna taxak cuu.—


Και ειπεν ο Ιωαβ, Ζη ο Θεος, εαν δεν ηθελες λαλησει, βεβαιως τοτε ο λαος ηθελεν αναβη το πρωι, εκαστος απο της καταδιωξεως του αδελφου αυτου. 	 Laj Joab quixye re: —Saß xcßabaß li yoßyôquil Dios, lâin ninye âcue, cui ta incßaß xat-âtinac chak, eb lin soldados incßaß raj xeßxcanab êrâlinanquil toj chalen nak tâsakêuk cuulaj, chan.


Ο σοφος την καρδιαν θελει ονομαζεσθαι φρονιμος και η γλυκυτης των χειλεων προσθετει μαθησιν. 	 Li ani naxnau cßoxlac, “cuan xnaßleb” chanqueb re. Ut nequeßabin chiru xban nak naxnau âtinac chi châbil.


και εξαπαντος το αιμα σας, το αιμα της ζωης σας, θελω εκζητησει εκ της χειρος παντος ζωου θελω εκζητησει αυτο, και εκ της χειρος του ανθρωπου εκ της χειρος παντος αδελφου αυτου θελω εκζητησει την ζωην του ανθρωπου 	 Li Dios quixye ajcuiß reheb: —Relic chi yâl tinye êre, cui junak tixcamsi li ras rîtzßin, tento nak tâcuânk rêkaj. Cui junak xul tixcamsi junak cristian, tento ajcuiß nak tâcamsîk li xul. Ut cui junak cristian tixcamsi junak ras rîtzßin, tento nak tâcamsîk ajcuiß aßan.


Και αποκριθεις ο αγγελος, ειπε προς αυτον Εγω ειμαι Γαβριηλ ο παρισταμενος ενωπιον του Θεου, και απεσταλην δια να λαλησω προς σε και να σε ευαγγελισω ταυτα. 	 Ut li ángel quixye: -Lâin li ángel Gabriel li ninc'anjelac chiru li Dios. Ut a'an xtaklan chak cue xyebal âcue li châbil esilal a'in.


Και απεθανεν ο βασιλευς και εκομισθη εις Σαμαρειαν και ενεταφιασαν τον βασιλεα εν Σαμαρεια. 	 Nak quicam laj Acab, queßxcßam Samaria ut aran queßxmuk.


Η δε ειπε, Ζη Κυριος ο Θεος σου, δεν εχω ψωμιον, αλλα μονον μιαν χεριαν αλευρου εις το πιθαριον και ολιγον ελαιον εις το ρωγιον και ιδου, συναγω δυο ξυλαρια, δια να υπαγω και να καμω αυτο δι' εμαυτην και δια τον υιον μου, και να φαγωμεν αυτο και να αποθανωμεν. 	 Li ixk quichakßoc ut quixye re laj Elías: —Mâcßaß caxlan cua cuiqßuin ac yîbanbil. Li Kâcuaß lâ Dios naxnau nak yâl li yôquin chixyebal. Caßchßin ajcuiß li cßaj cuan saß jun li ucßal ut caßchßin ajcuiß li aceite cuan saß lin chßina cuc. Ut anakcuan xinchal xxocbal coßxibak insiß re nak tinyîb li caxlan cua chokß re lin yum ut chokß cue ajcuiß lâin. Nak takachoy aßan, mâre tocâmk xban katzßocajic xban nak mâcßaß chic cuan ke, chan.


Αλλα δια να εξευρητε και σεις τα κατ' εμε, τι καμνω, τα παντα θελει σας φανερωσει ο Τυχικος ο αγαπητος αδελφος και πιστος διακονος εν Κυριω, 	 Ninc'oxla nak têraj tênau chanru cuanquin ut c'a'ru yôquin chixbânunquil. Jo'can nak yôquin chixtaklanquil laj Tíquico êriq'uin. A'an jun li hermân k'axal raro kaban, ut châbil aj c'anjel chiru li Dios. A'an tixye êre chanru cuanquin.


Εκ του τοπου της κατοικησεως αυτου θεωρει παντας τους κατοικους της γης. 	 Toj saß lix nimal ru naßajej li cuan cuiß li Dios naril chak chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß.


Η φωνη του Κυριου σειει την ερημον ο Κυριος σειει την ερημον Καδης. 	 Xban xnimal xcuanquil li Kâcuaß narecßasi li chaki chßochß nak naâtinac. Nak naâtinac, li Kâcuaß narecßasi li chaki chßochß aran Cades.


και αφου εδωκαν εις αυτους πολλους ραβδισμους, εβαλον εις φυλακην, παραγγειλαντες τον δεσμοφυλακα να φυλαττη αυτους ασφαλως 	 Nak ac xe'tacuasîc chi us, que'q'uehe' sa' tz'alam. Ut eb laj rakol âtin que'xye reheb laj ilol tz'alam nak te'ril chi us laj Pablo ut laj Silas re nak inc'a' te'êlelik.


Διοτι η κατα Θεον λυπη γεννα μετανοιαν προς σωτηριαν αμεταμελητον η λυπη ομως του κοσμου γεννα θανατον. 	 Cui junak naraho' xch'ôl xban li inc'a' us naxbânu, li jun a'an naxtau lix colbal xban nak nayot'e' xch'ôl ut naxjal xc'a'ux jo' naraj li Dios. Ut mâ ani naraho' xch'ôl xban li colba-ib. Abanan cui junak naraho' xch'ôl xban li inc'a' us naxbânu ut inc'a' nayot'e' xch'ôl, li jun a'an inc'a' naxtau li colba-ib.


και προσεταξεν εις αυτον περι του πραγματος τουτου, να μη υπαγη κατοπιν αλλων θεων δεν εφυλαξεν ομως εκεινο, το οποιον ο Κυριος προσεταξε. 	 Li Dios quixye re nak incßaß tixlokßoni jalanil dios. Abanan laj Salomón quixkßet li râtin li Dios.


Και ειπε προς εμε, Οι βορειοι θαλαμοι και οι νοτιοι θαλαμοι οι κατα προσωπον του κεχωρισμενου μερους, ουτοι ειναι θαλαμοι αγιοι, οπου οι ιερεις οι πλησιαζοντες εις τον Κυριον θελουσι τρωγει τα αγιωτατα εκει θελουσι θετει τα αγιωτατα και την προσφοραν την εξ αλφιτων και την περι αμαρτιας προσφοραν και την περι ανομιας προσφοραν, διοτι ο τοπος ειναι αγιος. 	 Li cuînk quixye cue: —Eb li cocß naßajej li cuanqueb saß li norte joß ajcuiß li cuanqueb saß li sur chiru li nebâl, aßaneb lix naßajeb laj tij. Aran teßxcuaß li tib li teßxmayeja chiru li Kâcuaß. Aran teßxqßue li mayej li kßaxal lokß joß li mayej re li xbên ru li acuîmk, li mayej re xpatzßbal xcuybal xmâqueb ut li mayej re xtojbal rix lix mâqueb. Teßxqßue aran xban nak li naßajej aßan santo.


Και αλλος αγγελος εξηλθεν εκ του θυσιαστηριου, εχων εξουσιαν επι του πυρος, και εφωναξε μετα κραυγης μεγαλης προς τον εχοντα το δρεπανον το κοπτερον, λεγων Πεμψον το δρεπανον σου το κοπτερον και τρυγησον τους βοτρυας της αμπελου της γης, διοτι ωριμασαν τα σταφυλια αυτης. 	 Ut jun chic li ángel qui-el cuan cui' li artal. A'an li qui-iloc re li xam li naq'ueman sa' xbên li artal. Quiâtinac riq'uin li ángel li cuan xk'esnal ch'îch' sa' ruk' ut quixye re chi cau xyâb xcux: -Tâset chi cût riq'uin lâ k'esnal ch'îch' li ru li uva li cuanqueb sa' ruchich'och' xban nak ac xk'ano', chan.


Διοτι ουτος ειναι ο ρηθεις υπο Ησαιου του προφητου, λεγοντος Φωνη βοωντος εν τη ερημω, ετοιμασατε την οδον του Κυριου, ευθειας καμετε τας τριβους αυτου. 	 Li profeta Isaías quiâtinac chirix laj Juan nak quixye chi jo'ca'in: A'an tâch'olobânk xyâlal chi cau xyâb xcux sa' li chaki ch'och', ut tixye: Yîbomak lê yu'am ut yo'on cuânkex chixc'ulbal li Kâcua' jo' nak neque'xyîb li be re xc'ulbal junak li nim xcuanquil, chan. (Isa. 40:3)


Κλεπτετε, φονευετε και μοιχευετε και ομνυετε ψευδως και θυμιαζετε εις τον Βααλ και περιπατειτε οπισω αλλων θεων, τους οποιους δεν γνωριζετε 	 Lâex nequex-elkßac, nequexcamsin, nequemux ru lê sumlajic, nequepatzß xcßabaß li Dios chi mâcßaß rajbal, nequecßat li pom chiru li yîbanbil dios Baal ut nequelokßoniheb li yîbanbil dios li incßaß quenau chak ru junxil.


και δια να επινοη εντεχνα εργα, ωστε να εργαζηται εις χρυσιον και εις αργυριον και εις χαλκον 	 Naxnau xcßanjelanquil chi châbil li oro, plata, ut bronce ut naxnau xcßoxlanquil chanru tixqßue xsahob ru li cßaßru tixyîb.


Εαν ομως παρεκτραπη η καρδια σου και δεν υπακουσης, αλλα αποπλανηθης και προσκυνησης αλλους θεους και λατρευσης αυτους, 	 Abanan cui têjal êcßaßux ut incßaß têbânu li cßaßru naxye li Kâcuaß, ut cui nequetiquib xpâbanquil li jalanil dios ut nequecuikßib êrib chiru chixlokßoninquil,


Ιδου, ο λαος θελει σηκωθη ως λεων, και θελει εγερθη ως σκυμνος δεν θελει κοιμηθη εωσου φαγη το θηραμα, και πιη το αιμα των πεφονευμενων. 	 Eb laj Israel kßaxal cauhak ribeb. Incßaß teßhilânk toj teßnumtâk saß xbêneb li xicß nequeßiloc reheb joß li cakcoj li incßaß nahilan toj nak ac xchap lix tib ut xtiu ut xrucß lix quiqßuel, chan laj Balaam.


Και θελουσιν εισθαι σημεια εν τω ηλιω και τη σεληνη και τοις αστροις, και επι της γης στενοχωρια εθνων εν απορια, και θελει ηχει η θαλασσα και τα κυματα, 	 Ut tâcuânk retalil chiru li sak'e, li po ut eb li chahim. Ut eb li cuanqueb sa' ruchich'och' te'yot'ek' ut te'sach xch'ôleb xban lix yâb ut lix cau ok li palau.


και θελει εισθαι καθ' ολην την γην της Αιγυπτου κραυγη μεγαλη, οποια ποτε δεν εγεινεν, ουδε μετα ταυτα θελει γεινει τοιαυτη 	 Saß li tenamit Egipto chixjunileb li cristian japjôkeb re chi yâbac xban xrahileb saß xchßôl. Mâ jun sut rabiom li yâbac chi joßcan chi moco tâabimânk mokon.


Η γη κατεσυντριφθη, η γη ολοκληρως διελυθη, η γη εκινηθη εις υπερβολην. 	 Tâosokß li ruchichßochß. Tâecßasîk chi cau saß xnaßaj ut tâjachekß ru.


Δεν ειναι το να διαμοιραζης τον αρτον σου εις τον πεινωντα και να εισαγης εις την οικιαν σου τους αστεγους πτωχους; οταν βλεπης τον γυμνον, να ενδυης αυτον, και να μη κρυπτης σεαυτον απο της σαρκος σου; 	 Qßuehomakeb chi cuaßac li teßtzßocâk ut cßulumakeb saß lê rochoch li mâcßaß rochocheb. Qßuehomak rakßeb li mâcßaß rakßeb ut tenkßahomakeb lê rechßalal.


διοτι ηκουον αυτους λαλουντας γλωσσας και μεγαλυνοντας τον Θεον. Τοτε απεκριθη ο Πετρος 	 Que'rabi nak yôqueb chi âtinac sa' jalan âtinobâl ut yôqueb chixnimanquil ru li Dios.


Αλλα το τοξον αυτου εμεινε δυνατον και οι βραχιονες των χειρων αυτου ενεδυναμωθησαν δια των χειρων του ισχυρου Θεου του Ιακωβ εκειθεν ο ποιμην, η πετρα του Ισραηλ 	 Ut tâcuy chak xcolbal âcuib saß rukß eb aßan. Li Kâcuaß Dios xqßuehoc xcacuilal âcuok âcuukß. Bantiox re li Kâcuaß Dios li naqßuehoc re lin metzßêu. Bantiox re li Kâcuaß Dios li na-iloc ke joß naxbânu junak laj ilol quetômk. Li Kâcuaß Dios, aßan joß jun sakônac ut mâ ani naru natßanoc re. Ut aßan naxqßue li kacuanquilal.


Διοτι οι μακαριζοντες τον λαον τουτον πλανωσιν αυτον και οι μακαριζομενοι υπ' αυτων αφανιζονται. 	 Eb li nequeßcßamoc be, aßaneb li nequeßbalakßin reheb li tenamit. Ut eb li tenamit nequeßxpâb li cßaßru nequeßxye. Joßcan nak nequeßsach.


Κατηραμενος θελεις εισθαι εν τη πολει, και κατηραμενος θελεις εισθαι εν τω αγρω. 	 Tzßektânanbilakex saß lê tenamit ut saß ajcuiß lê cßalebâl.


Και εαν τις υπερισχυση κατα του ενος, οι δυο θελουσιν αντισταθη εις αυτον και το τριπλουν σχοινιον δεν κοπτεται ταχεως. 	 Cui jun ajcuiß tâpletik, naru teßnumtâk saß xbên. Abanan cui cuibeb, naru teßxcuy xsumenquil. Joßcan ajcuiß li cßam li oxib ru naxcuy. Incßaß natßupeß saß junpât.


Και τα λαφυρα τα εναπολειφθεντα εκ της λεηλασιας, την οποιαν εκαμον οι ανδρες οι πολεμισται, ησαν προβατα εξακοσια, εβδομηκοντα πεντε χιλιαδες, 	 Aßaneb aßin li queßxxoc eb li soldado nak queßpletic riqßuineb laj Madián: cuakib ciento mil riqßuin oßlaju xcâcßâl mil li carner,


Και εξεπλαγησαν παντες και συνελαλουν προς αλληλους, λεγοντες Τις ειναι ο λογος ουτος, οτι μετα εξουσιας και δυναμεως προσταζει τα ακαθαρτα πνευματα, και εξερχονται; 	 Chixjunileb li que'iloc re, c'ajo' nak que'xucuac ut yôqueb chixyebal chi ribileb rib: -¿C'a'ru xyâlal a'in? ¿C'a'ru li tijleb a'in? Li cuînk a'in cuan xcuanquil sa' xbêneb li mâus aj musik'ej ut li c'a'ru naxye, a'an neque'xbânu, chanqueb.


Τοτε απεκριθη ο Ιωβ προς τον Κυριον και ειπεν 	 Tojoßnak laj Job quichakßoc ut quixye re li Dios:


Διοτι αυτοι διηγουνται περι ημων οποιαν εισοδον ελαβομεν προς εσας, και πως επεστρεψατε προς τον Θεον απο των ειδωλων, δια να δουλευητε Θεον ζωντα και αληθινον, 	 Yalak bar yôqueb chixserak'inquil chanru nak coêc'ul nak cocuulac êriq'uin ut yôqueb chixserak'inquil chanru nak quecanab xlok'oninquil li yîbanbil dios ut quepâb ut nequexc'anjelac chic chiru li tz'akal Dios, li yo'yo.Ut yôqueb ajcui' xserak'inquil chanru nak yôquex chiroybeninquil nak tâchâlk chak toj sa' choxa li Jesucristo li Ralal li Dios, li quicuaclesîc cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak xban li Dios ut a'an li tâcolok ke chiru li rakba âtin li tâchâlk sa' kabên.


επειδη υποφερετε, εαν τις σας καταδουλονη, εαν τις σας κατατρωγη, εαν τις λαμβανη τα υμων, εαν τις επαιρηται, εαν τις σας κτυπα εις το προσωπον. 	 Cui nequexrahobtesîc yal nequecuy. Cui namak'e' li c'a'ru êre chêru, mâc'a' nequeye. Cui nequexbalak'îc, yal nequecanab chi jo'can. Ut cui neque'xk'etk'eti rib chêru, a'an chic li nacuulac chêru. Ut cui nasaq'ue' sa' xnak' êru, yal nequecuy.


Τουτο ας παρατηρη ο τοιουτος, οτι οποιοι ειμεθα εις τον λογον δια των επιστολων αποντες, τοιουτοι και παροντες εις το εργον. 	 Li neque'âtinac chi jo'can che'xq'uehak retal nak cau xinâtinac nak xintz'îba li hu a'in êriq'uin. Ut jo'can ajcui' tinbânu nak tincuulak êriq'uin.


Και θελουσι διαχωρισει ανδρας, οιτινες περιερχομενοι ακαταπαυστως την γην θελουσι θαπτει με την βοηθειαν των διαβατων τους μειναντας επι του προσωπου της γης, δια να καθαρισωσιν αυτην μετα το τελος των επτα μηνων θελουσι καμει ακριβη αναζητησιν. 	 Nak acak xnumeß li cuukub po, teßxsicß ruheb li cuînk li teßxic chixbeninquil li naßajej chi rilbal ma toj cuanqueb li camenak li toj mâjiß mukbileb re teßxsabesi chi us li naßajej.


Αι ριζαι αυτου περιπλεκονται εις τον σωρον των λιθων, και εκλεγει τον πετρωδη τοπον. 	 Li xeß naxic saß xyânkeb li pec ut nequeßxbaqßui rib saß xyânkeb li pec.


εφοβηθησαν σφοδρα διοτι ητο πολις μεγαλη η Γαβαων, ως μια των βασιλικων πολεων, και διοτι ητο μεγαλητερα της Γαι, και παντες οι ανδρες αυτης δυνατοι. 	 Cßajoß nak quixucuac li rey nak quirabi aßan xban nak li tenamit Gabaón, aßan nimla tenamit ut kßaxal nim xcuanquil chiru li tenamit Hai. Ut chixjunileb li cuînk aßan cauheb rib.


και θελω παιδευσει αυτον και το σπερμα αυτου και τους δουλους αυτου δια την ανομιαν αυτων και θελω φερει επ' αυτους και επι τους κατοικους της Ιερουσαλημ και επι τους ανθρωπους του Ιουδα παντα τα κακα, τα οποια ελαλησα προς αυτους και δεν ηκουσαν. 	 Texinqßue chixtojbal lê mâc chêjunilex, lâat ut eb lâ cualal âcßajol, joßqueb ajcuiß li nequeßcßanjelac châcuu. Teßtzßakônk ajcuiß laj Jerusalén ut eb laj Judá riqßuin li raylal li xinye nak têcßul xban nak incßaß xepâb li cßaßru xinye êre, chan li Dios re laj Joacim.Ut laj Jeremías quixchap jun chic li botbil hu ut quixqßue re laj Baruc laj tzßîb, li ralal laj Nerías. Laj Baruc quixtzßîba saß li hu chixjunil li âtin li quiyeheß re xban laj Jeremías. Quixtzßîba chixjunil li quicuan saß li hu li quixcßat laj Joacim lix reyeb laj Judá. Ut toj cuan chic nabal xcomon li âtin li quixtzßîba saß li hu.


Και εβασιλευσεν εν Εδωμ Βελα, ο υιος του Βεωρ το δε ονομα της πολεως αυτου ητο Δενναβα. 	 Laj Bela, li ralal laj Beor, aßan li quicuan chokß rey saß li naßajej Edom. Dinaba xcßabaß li tenamit li quicuan cuiß chi taklânc laj Bela.


οστις προεπορευετο εμπροσθεν σας εν τη οδω, δια να σας ευρισκη τοπον στρατοπεδευσεως, την μεν νυκτα δια πυρος, δια να δεικνυη εις εσας την οδον καθ' ην επρεπε να βαδιζητε, την δε ημεραν δια νεφελης. 	 Ut li Kâcuaß yô chi cßamoc be chêru riqßuin li xam chi kßojyîn ut li chok chi cutan. Quixcßut chêru bar têyîb cuiß lê muhebâl ut quixcßut chêru bar cuan li be têcßam nak texxic.


Πας ο τοπος θελει μεταβληθη εις πεδιαδα, απο Γαβαα εως Ριμμων, κατα νοτον της Ιερουσαλημ και αυτη θελει υψωθη και κατοικηθη εν τω τοπω αυτης, απο της πυλης του Βενιαμιν εως του τοπου της πρωτης πυλης, εως της πυλης των γωνιων και του πυργου Ανανεηλ, μεχρι των ληνων του βασιλεως. 	 Junaj ru tâcanâk li ru takßa. Tâticlâk chak Geba ut tâcuulak toj saß li tenamit Rimón li cuan jun pacßal Jerusalén saß li sur. Li tenamit Jerusalén cuânk saß li tzûl ut cuânk ajcuiß xlokßal. Kßaxal nabal cuißchic li cristian teßcuânk aran. Tâticlâk chak cuan cuiß li oquebâl re laj Benjamín ut tâcuulak toj cuan cuiß li xbên oquebâl, ut toj cuan cuiß li oquebâl li cuan saß xuc. Ut tâcuulak ajcuiß toj cuan cuiß li torre re laj Hananeel ut toj cuan cuiß li nayatzßeß cuiß x-uva li rey.


Αφανιζεται η Σαμαρεια και ο βασιλευς αυτης ως αφρος επι προσωπον υδατος. 	 Lix reyeb laj Samaria tâosokß joß nak na-osoß li cuokx saß xbên li haß.


Και εστησαν επ' αυτον σωρον λιθων μεγαν, οστις μενει εως της σημερον ουτως επαυσεν ο Κυριος απο της εξαψεως του θυμου αυτου δια τουτο καλειται το ονομα του τοπου εκεινου Κοιλας Αχωρ εως της ημερας ταυτης. 	 Ut queßxtûb nabal li pec saß xbên ut eb li pec aßan toj cuanqueb anakcuan. Riqßuin aßin qui-el xjoskßil li Kâcuaß saß xbêneb laj Israel. Toj chalen anakcuan nequeßxye re li naßajej aßan “Li ru takßa re Acor”.


Και αι τεσσαρες τραπεζαι του ολοκαυτωματος ησαν εκ λιθου πελεκητου, μιας πηχης και ημισεος το μηκος και μιας πηχης και ημισεος το πλατος και μιας πηχης το υψος και επ' αυτων εθετον τα εργαλεια, δι' ων εσφαζον το ολοκαυτωμα και την θυσιαν. 	 Li câhib chi mêx li cuanqueb saß li naßajej li queßxcauresi cuiß li mayej li teßcßatekß yîbanbileb riqßuin li pec li tîcobresinbileb ru. Lix bisbal li mêx, aßan oßlaju xcâcßâl centímetro ru ut oßlaju xcâcßâl centímetro rok. Ut lajêb roxcßâl centímetro li xteram. Saß eb li mêx aßan quixoqueß chixjunil li chßîchß li quicßanjelac re xcamsinquileb li xul li teßmayejâk.


Αρα γε θελει ακουσει ο Θεος την κραυγην αυτου, οταν επελθη επ' αυτον συμφορα; 	 ¿Ma târabi ta biß li Dios nak teßtijok chiru nak tâchâlk li chßaßajquilal saß xbêneb?


Εκεινη υπηγε και απηγγειλε προς εκεινους, οιτινες ειχον σταθη μετ' αυτου, ενω επενθουν και εκλαιον. 	 Li ixk a'an cô chixyebal reheb lix tzolom li Jesús. Nak quicuulac riq'uineb, coxtauheb chi yâbac xban xrahil xch'ôleb.


της διαθηκης, την οποιαν εκαμε προς τον Αβρααμ, και του ορκου αυτου προς τον Ισαακ 	 Junelic jultic re nak quixbânu li contrato riqßuin laj Abraham. Ut jultic ajcuiß re nak quixbânu li contrato aßan riqßuin laj Isaac.


και πας κοραξ κατα το ειδος αυτου, 	 ut li qßuila pây ru li tzßok,


Λααδαν υιος τουτου, Αμμιουδ υιος τουτου, Ελισαμα υιος τουτου, 	 li ralal laj Tahán, aßan laj Laadán; li ralal laj Laadán, aßan laj Amiud; li ralal laj Amiud, aßan laj Elisama;


Αποκτησον σοφιαν, αποκτησον συνεσιν μη λησμονησης αυτην, μηδε εκκλινης απο των λογων του στοματος μου 	 Chatauhak taxak ânaßleb ut chatauhak taxak xyâlal. Ut incßaß taxak tâsachk saß âchßôl li cßaßru yôquin chixyebal âcue.


Διοτι με τους εαυτου ποδας ερριφθη εις δικτυον, και περιπατει επι βροχων. 	 Li bar tânumekß cuiß, aran tâqßuehekß junak li raßal. Ut saß li raßal aßan tâtßanekß.


Δια τουτο, εαν το φαγητον σκανδαλιζη τον αδελφον μου, δεν θελω φαγει κρεας εις τον αιωνα, δια να μη σκανδαλισω τον αδελφον μου. 	 Jo'can nak cui li nintzaca naxq'ue chi mâcobc li cuech aj pâbanelil, mâ jok'e chic tintiu li mayejanbil tib xban nak inc'a' nacuaj nak te'mâcobk inban lâin.


Ο Φηστος λοιπον, αφου ηλθεν εις την επαρχιαν, μετα τρεις ημερας ανεβη εις Ιεροσολυμα απο της Καισαρειας. 	 Oxib cutan chic roquic chok' acuabej laj Festo, nak qui-el Cesarea ut cô toj Jerusalén.


Και εκαμον κωδωνας εκ χρυσιου καθαρου και εβαλον τους κωδωνας μεταξυ των ροδιων επι του κρασπεδου του ποδηρους κυκλω μεταξυ των ροδιων 	 Queßxyîb ajcuiß li cocß campana riqßuin tzßakal oro. Ut chire li tßicr queßxqßue jun li granada, jun li campana, jun chic li granada, ut jun chic li campana.


οιτινες και με τιμας πολλας ετιμησαν ημας και οτε εμελλομεν να αναχωρησωμεν, εφωδιασαν με τα χρειωδη. 	 Riq'uin li usilal qui-ux reheb, k'axal cui'chic coe'xra ut que'xq'ue nabal c'a'ru ke. Ut nak ac xic ke nabal li c'a'ru ke que'xsi ke re tâc'anjelak ke chiru be.


Καθιερωσεν ετι ο Σολομων το μεσον της αυλης, της κατα προσωπον του οικου του Κυριου διοτι εκει προσεφερε τα ολοκαυτωματα και το στεαρ των ειρηνικων προσφορων επειδη το θυσιαστηριον το χαλκινον, το οποιον ο Σολομων εκαμε, δεν ηδυνατο να χωρεση τα ολοκαυτωματα και την εξ αλφιτων προσφοραν και το στεαρ. 	 Li rey Salomón quixkßaxtesi ajcuiß chiru li Dios li nebâl li cuan chiru li templo. Aran quixcßat chak li mayej ut lix xêbul li xul li queßxcßat chokß xmayejeb re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios. Incßaß quixcßat saß li artal li quixyîb riqßuin bronce laj Salomón xban nak kßaxal nabaleb li cßatbil mayej, lix xêbul ut li jun chßôl chic li mayej.


και Βαιθ-αραβα, και Σεμαραιμ, και Βαιθηλ, 	 Bet-arabá, Zemaraim, Bet-el,


εκ των υιων Ασαφ, Ζακχουρ και Ιωσηφ και Νεθανιας και Ασαρηλα, υιοι Ασαφ, υπο την οδηγιαν του Ασαφ, του υμνωδουντος, κατα την διαταξιν του βασιλεως 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Asaf, aßaneb laj Zacur, laj José, laj Netanías, ut laj Asarela. Laj Asaf, aßan li quicßamoc be chiruheb. Eb aßan queßxye resil li cßaßru quicßuteß chiruheb xban li Dios joß queßtaklâc cuiß xban li rey David.


Και εθεσεν ο Ισραηλ ενεδραν κατα της Γαβαα κυκλω. 	 Cuanqueb cuînk aj Israel queßxmuk ribeb chi xjun sutam li tenamit Gabaa.


οταν ομως ο ισχυροτερος αυτου επελθων νικηση αυτον, αφαιρει την πανοπλιαν αυτου, εις την οποιαν εθαρρει, και διαμοιραζει τα λαφυρα αυτου. 	 Abanan cui tâchâlk junak k'axal cau rib chiru a'an, a'an chic tânumtâk sa' xbên ut tâmak'ek' chiru lix ch'îch' li cau cui' xch'ôl ut tâjeq'uîk li c'a'ru re.


Εισηκουσε δε ο Θεος την φωνην του παιδιου και εφωνησεν αγγελος Θεου προς την Αγαρ εκ του ουρανου, και ειπε προς αυτην, Τι εχεις, Αγαρ; μη φοβου διοτι ηκουσεν ο Θεος την φωνην του παιδιου εκ του τοπου ενθα κειται 	 Li Dios quirabi nak yô chi yâbac li al. Lix ángel li Dios quiâtinac chak toj saß choxa riqßuin lix Agar ut quixye re: —¿Cßaßut nak ra saß âchßôl? Matxucuac. Li Dios ac xrabi xyâb xcux lâ yum li bar cuan cuiß.


και παντες οι κατοικοι της γης λογιζονται ενωπιον αυτου ως ουδεν, και κατα την θελησιν αυτου πραττει εις το στρατευμα του ουρανου και εις τους κατοικους της γης, και δεν υπαρχει ο εμποδιζων την χειρα αυτου η ο λεγων προς αυτον, Τι εκαμες; 	 Chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß mâcßaßeb xcuanquil chiru aßan. Li Kâcuaß kßaxal nim xcuanquil saß xbêneb li cuanqueb saß choxa joß ajcuiß saß ruchichßochß. Naxbânu li cßaßru naraj aßan ut mâ ani naru naâtinac chirix.


την μιαν θαλασσαν και τους δωδεκα βοας υποκατω αυτης. 	 Quixyîb li nimla pila ut eb li cablaju chi bôyx li quicßochobâc cuiß li nimla pila.


Περι δε των νομιζομενων οτι ειναι τι, οποιοι ποτε και αν ησαν, ουδολως φροντιζω ο Θεος δεν βλεπει εις προσωπον ανθρωπου διοτι εις εμε οι επισημοτεροι δεν προσεθεσαν ουδεν περισσοτερον, 	 Ut eb li nînkeb xcuanquil sa' xyânkeb laj pâbanel mâc'a' que'xye chirix li c'a'ru yôquin chixbânunquil. Mâc'a' nacuaj re usta nînkeb xcuanquil. Chiru li Dios juntak'êto.


Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς, προς παντας τους λαους, εθνη και γλωσσας τους κατοικουντας επι πασης της γης Ειρηνη ας πληθυνθη εις εσας. 	 Aßan aßin li esil li quixtakla li rey Nabucodonosor reheb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß, aß yal bar xtenamiteb ut aß yal chanru li râtinobâleb. Quixye chi joßcaßin: —Chinumtâk taxak li tuktûquil usilal saß êyânk chêjunilex.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον Ααρων, Τι εκαμεν εις σε ο λαος ουτος, ωστε επεφερες επ' αυτους αμαρτιαν μεγαλην; 	 Ut laj Moisés quixye re laj Aarón: —¿Cßaßru xeßxbânu âcue nak xaqßueheb chi mâcobc li tenamit aßin?—


Δια πιστεως ο Μωυσης, αφου εγεννηθη, εκρυφθη τρεις μηνας υπο των γονεων αυτου, διοτι ειδον κεχαριτωμενον το παιδιον, και δεν εφοβηθησαν το διαταγμα του βασιλεως. 	 Xban lix pâbâleb lix na' xyucua' laj Moisés, nak quiyo'la laj Moisés, oxib po que'xmuk chiru li rey. Que'ril nak c'ajo' xchak'al ru li c'ula'al ut inc'a' que'xucuac chi xk'etbal lix chak'rab li rey nak quixye nak te'camsîk li c'ula'al li coc' têlom.


Και ειπεν ο Ιησους προς τον εκατονταρχον, Υπαγε, και ως επιστευσας, ας γεινη εις σε. Και ιατρευθη ο δουλος αυτου εν τη ωρα εκεινη. 	 Tojo'nak li Jesús quixye re li capitán: -Ayu sa' lâ cuochoch. Chanru nak xapâb, jo'can ajcui' nak chi-uxk li c'a'ru xatz'âma, chan. Ut sa' ajcui' li hônal a'an quiq'uira lix môs li capitán.


Αλλα και ουτως ενω ευρισκονται εν τη γη των εχθρων αυτων, δεν θελω απορριψει αυτους, ουδε θελω βδελυχθη αυτους, ωστε να εξολοθρευσω αυτους, και να ματαιωσω την διαθηκην μου την προς αυτους διοτι εγω ειμαι Κυριος ο Θεος αυτων 	 Usta xetzßektâna lin chakßrab ut usta cuanquex saß xtenamiteb li xicß nequeßiloc êre, abanan lâin incßaß texintzßektâna, chi moco texsachk saß inchßôl. Incßaß tinsach êru xban nak toj cuan saß inchßôl li contrato quinbânu riqßuineb lê xeßtônil yucuaß. Lâin li Kâcuaß lê Dios.


Και ανεβησαν εις την πολιν και ενω εισηρχοντο εις την πολιν, ιδου, ο Σαμουηλ εξηρχετο ενωπιον αυτων, δια να αναβη εις τον υψηλον τοπον. 	 Eb aßan yôqueb chi xic toj retal queßcuulac saß li tenamit. Nak yôqueb chi oc saß li oquebâl, queßril laj Samuel yô chak chi châlc cuanqueb cuiß. Yô chi xic saß xbên li tzûl re tâmayejak.


Και αφου τελειωσης ταυτας, πλαγιασον παλιν επι την πλευραν σου την δεξιαν, και θελεις βαστασει την ανομιαν του οικου Ιουδα τεσσαρακοντα ημερας εκαστην μιαν ημεραν προσδιωρισα εις σε αντι ενος ετους. 	 Nak ac xrakeß li cutan nak yocyôcat saß xbên lâ tzße, tatyoclâk cuißchic saß xbên lâ nim chiru caßcßâl cutan. Li raylal li tâcßul, aßan retalil li raylal li teßxcßul eb laj Judá chiru caßcßâl chihab xban xmâusilaleb. Li jun cutan, aßan retalil li jun chihab.


Αλλ' εαν εξηπλωθη πολυ η λεπρα επι του δερματος και η λεπρα εσκεπασεν ολον το δερμα του εχοντος την πληγην απο κεφαλης αυτου και εως ποδων αυτου, οπου και αν θεωρηση ο ιερευς, 	 Ut laj tij tixqßue retal lix ra. Cui sak chic ru ut cuan saß chixjunil lix tibel naticla chi rok ut nacuulac toj saß xjolom,


Και ειπε Κυριος προς τον Αβρααμ, Δια τι εγελασεν η Σαρρα, λεγουσα, Αφου εγω εγηρασα, θελω τωοντι γεννησει; 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re laj Abraham: —¿Cßaßut nak xseßec lix Sara? ¿Cßaßut nak incßaß naxpâb nak tâcuânk junak lix cßulaßal saß xtîxilal?


Λεγει λοιπον προς αυτον ο Πιλατος Προς εμε δεν λαλεις; δεν εξευρεις οτι εξουσιαν εχω να σε σταυρωσω και εξουσιαν εχω να σε απολυσω; 	 Laj Pilato quixye re: -¿C'a'ut nak inc'a' nacatchak'oc? ¿Ma inc'a' nacanau nak cuan incuanquil châq'uebal chiru cruz ut cuan incuanquil châcuach'abanquil? chan re li Jesús.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Ειπε προς τον Ααρων, Λαβε την ραβδον σου και εκτεινον την χειρα σου επι τα υδατα της Αιγυπτου, επι τους ρυακας αυτων, επι τους ποταμους αυτων, επι τας λιμνας αυτων, και επι πασαν συναγωγην υδατος αυτων, και θελουσι γεινει αιμα και θελει εισθαι αιμα καθ' ολην την γην της Αιγυπτου και εις τα ξυλινα και πετρινα αγγεια. 	 Li Dios quixye ajcuiß re laj Moisés: —Tâye re laj Aarón, “Yeß lâ xukß saß xbêneb li haß li cuan Egipto, saß xbêneb li nimaß, li cocß rok haß, joß eb ajcuiß li palau re nak tâquicßokß. Yalak bar naxocman cuiß li haß saß li tenamit Egipto, junes quicß chic tâtaumânk.” chan.


Και θελεις καμει δυο χερουβειμ εκ χρυσιου σφυρηλατα θελεις καμει αυτα, επι των δυο ακρων του ιλαστηριου 	 Ut têyîb cuib li querubines chanchaneb li ángel riqßuin oro tenbil riqßuin martillo. Ut têqßue saß xbên lix tzßapbal re li câx, junjûnk saß li jûnk pacßal.


Οταν υπαγωσι, θελω εξαπλωσει επ' αυτους το δικτυον μου θελω καταβιβασει αυτους καθως τα πετεινα του ουρανου θελω παιδευσει αυτους καθως εκηρυχθη εν τη συναγωγη αυτων. 	 Nak yôqueb chi xic yalak bar, lâin tebinchap joß nak nequeßchapeß li xul li nequeßxicßan chiru choxa. Lâin tebinqßue chixtojbal rix lix mâqueb joß yebil reheb.


Και απεστειλεν ο Δαβιδ και ηρευνησε περι της γυναικος. Και ειπε τις, Δεν ειναι αυτη Βηθ-σαβεε, η θυγατηρ του Ελιαμ, η γυνη Ουριου του Χετταιου; 	 Laj David quixtakla xpatzßbal ani li ixk aßan. Queßxye re: —Aßan lix Betsabé, lix rabin laj Eliam ut rixakil laj Urías laj heteo.—


Οιτινες θετετε μακραν την κακην ημεραν και φερετε πλησιον την καθεδραν της αρπαγης 	 Incßaß nequecßoxla nak tâcuulak xkßehil li rakba âtin saß êbên ut riqßuin li mâusilal nequebânu kßaxal cuißchic nabal li raylal yôquex chixbokbal saß êbên.


Εν τω τελει αυτου δακνει ως οφις και κεντρονει ως βασιλισκος 	 Cui têrucß li vino, aßan naqßuehoc raylal. Chanchan natißoc li cßantiß.


Και απεθανεν ο Βελα, και εβασιλευσεν αντ' αυτου Ιωβαβ, ο υιος του Ζερα, εκ της Βοσορρας. 	 Nak quicam laj Bela, laj Jobab li ralal laj Zera qui-oc chokß rey chokß rêkaj. Bosra xtenamit.


Περι δε του Εφραιμ, ως πτηνον θελει πεταξει η δοξα αυτων, απο της γεννας και απο της μητρας και απο της συλληψεως 	 Joß nak naxicßan li xul chiru choxa, joßcan nak tâsachekß lix lokßaleb li ralal xcßajol laj Efraín. Incßaß chic teßcuânk ralal xcßajol. Eb li rixakil incßaß chic teßqßuiresînk chi moco teßcanâk chic chi yaj aj ixk.


Δεν υπαρχει μεσιτης μεταξυ ημων, δια να βαλη την χειρα αυτου επ' αμφοτερους ημας. 	 Us raj nak cuan ta junak aj rakol âtin cuan xcuanquil chi rakoc âtin saß kabên saß cuibal.


Και το πρωι εσηκωθησαν ενωρις, και προσκυνησαντες ενωπιον του Κυριου, επεστρεψαν και ηλθον εις την οικιαν αυτων εις Ραμαθ. Και ο Ελκανα εγνωρισεν Ανναν την γυναικα αυτου και ο Κυριος ενεθυμηθη αυτην. 	 Joß cuulajak chic queßcuacli toj ekßela ut côeb chixlokßoninquil li Dios. Ut chirix aßan queßsukßi saß li rochocheb aran Ramá. Ut laj Elcana quicuan riqßuin lix Ana li rixakil ut quicana chi yaj aj ixk. Joßcaßin nak li Dios quixsume lix tij lix Ana.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Καταβας, διαμαρτυρηθητι προς τον λαον, μηποτε υπερβωσι τα ορια και αναβωσι προς τον Κυριον δια να περιεργασθωσι και πεσωσι πολλοι εξ αυτων 	 Li Kâcuaß quixye re laj Moisés: —Cuben. Ayu. Tâye reheb li cristian nak meßjiloc chak arin chicuilbal. Cui nequeßjiloc chak arin teßcâmk.


Απεστειλε δε ο Αβεσσαλωμ κατασκοπους εις πασας τας φυλας του Ισραηλ, λεγων, Καθως ακουσητε την φωνην της σαλπιγγος, θελετε ειπει Ο Αβεσσαλωμ εβασιλευσεν εν Χεβρων. 	 Abanan, saß ajcuiß li cutan aßan laj Absalón quixtakla xyebal reheb chixjunileb li cuanqueb Israel: —Nak têrabi xyâb li trompetas, têjap êre chixyebal “Laj Absalón quixakabâc chokß rey aran Hebrón,” chaßkex.—


Ο Θεος του Ισραηλ ειπε προς εμε, ο Βραχος του Ισραηλ ελαλησεν, Ο εξουσιαζων επι ανθρωπους ας ηναι δικαιος, εξουσιαζων μετα φοβου Θεου 	 Lix Dioseb laj Israel quiâtinac. Li nacoloc reheb laj Israel quixye cue: ‘Tâcuânk junak tîc xchßôl tâtaklânk saß xbêneb li tenamit. Li jun aßan tâcuânk xcuanquil saß xbêneb li tenamit ut tixxucua ru li Dios.


Φυλαξον με απο της παγιδος, την οποιαν εστησαν δι' εμε, και απο των βροχων των εργαζομενων ανομιαν. 	 Chinâcol taxak chiruheb li xicß nequeßiloc cue. Mintßaneß taxak saß li raßal li queßxqßue re inchapbal.Aßan eb ta ajcuiß cheßtßanekß saß li raßal li queßxqßue re inchapbal. Chinâtenkßa re nak tinnumekß chiruheb chi mâcßaß tincßul.


εις τους ξυλουργους και οικοδομους και τοιχοποιους, και δια να αγορασωσι ξυλα και λιθους λατομητους, δια να επισκευασωσι τον οικον. 	 Teßxqßue xtojbal eb laj pechß, ut eb laj tzßac ut eb li nequeßjolomin re li cßanjel. Ut chiru ajcuiß li tumin aßan teßxtoj li cheß ut li pec li tâcßanjelak re xyîbanquil li templo.


και θελεις φερει οινον δια σπονδην, το ημισυ του ιν, εις προσφοραν γινομενην δια πυρος, εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον. 	 Ut têcßam ajcuiß cuib litro li vino. Aßanak jun li sununquil cßatbil mayej tâcuulak chicuu.


διοτι ο καρπος του Πνευματος ειναι εν παση αγαθωσυνη και δικαιοσυνη και αληθεια 	 Li ani quicutanobresîc lix ch'ôl xban li Dios naxnau lix yâlal ut nacuan sa' châbilal ut sa' tîquilal.


Και ειπεν ο Φαραω προς τον Ιωσηφ, Επειδη ο Θεος εδειξεν εις σε παντα ταυτα, δεν ειναι ουδεις τοσον συνετος και φρονιμος οσον συ. 	 Ut quixye re laj José: —Li Kâcuaß Dios xcßutuc re châcuu chixjunil li naßleb aßin. Xban aßan, mâ ani chic junak cuan xnaßleb châcuu lâat.


Εγω σε συμβουλευω να φυλαττης την προσταγην του βασιλεως, και δια τον ορκον του Θεου. 	 Chebânuhak li cßaßru tixye êre li rey joß queye nak quebânu li juramento chiru li Dios.


Ελεγον λοιπον τινες εκ των Φαρισαιων Ουτος ο ανθρωπος δεν ειναι παρα του Θεου, διοτι δεν φυλαττει το σαββατον. Αλλοι ελεγον Πως δυναται ανθρωπος αμαρτωλος να καμνη τοιαυτα θαυματα; Και ητο σχισμα μεταξυ αυτων. 	 Cuanqueb laj fariseo que'xye: -Li cuînk a'an, li Jesús xc'aba', moco taklanbil ta chak xban li Dios xban nak inc'a' naxq'ue xlok'al li hilobâl cutan, chanqueb. Ut cuanqueb cui'chic que'yehoc re: -¿Chanru nak tixbânu li milagro junak cuînk aj mâc? chanqueb. Xban nak jalan jalânk neque'xc'oxla chirix li Jesús, inc'a' chic junajeb xch'ôleb.


Ενω δε το κρεας ητο ετι εις τους οδοντας αυτων, πριν μασσηθη, εξηφθη η οργη του Κυριου επι τον λαον και επαταξε Κυριος τον λαον εν πληγη μεγαλη σφοδρα. 	 Toj yôqueb ajcuiß chi xtiubal xtibel laj tônkß nak quichal xjoskßil li Kâcuaß saß xbêneb laj Israel. Joßcan nak quixtakla jun li yajel saß xbêneb ut nabaleb queßcam.


Τοτε ειπεν ο Μωυσης προς τον Ααρων, Τουτο ειναι το οποιον ειπεν ο Κυριος, λεγων, Εγω θελω αγιασθη εις τους πλησιαζοντας εις εμε, και εμπροσθεν παντος του λαου θελω δοξασθη. Και ο Ααρων εσιωπησε. 	 Tojoßnak laj Moisés quixye re laj Aarón: —Aßan aßin li quiraj xyebal li Kâcuaß nak quixye: “Tâcßutûnk lin santilal chiruheb li ani nequeßxbânu li cßaßru ninye. Ut chiruheb chixjunileb li tenamit tâqßuehekß inlokßal.”— Ut laj Aarón incßaß quichakßoc nak quirabi li cßaßru quixye.


Ο Αβρααμ ο πατηρ σας ειχεν αγαλλιασιν να ιδη την ημεραν την εμην και ειδε και εχαρη. 	 Laj Abraham lê xe'tônil yucua' quisaho' sa' xch'ôl nak tinchâlk sa' ruchich'och'. Quiril nak quinc'ulun ut quisaho' sa' xch'ôl xban, chan li Jesús reheb.


Εις σε, εις σε μονον ημαρτον και το πονηρον ενωπιον σου επραξα δια να δικαιωθης εν τοις λογοις σου και να ησαι αμεμπτος εις τας κρισεις σου. 	 Xinmâcob châcuu. Caßaj cuiß châcuu lâat xinmâcob ut xinbânu li incßaß nacuulac châcuu. Lâat xatrakoc âtin saß inbên saß tîquilal ut mâ ani tâyehok re nak incßaß us li nacabânu.


Πλην αγγελιαι εκ της ανατολης και εκ του βορρα θελουσι ταραξει αυτον δια τουτο θελει εκβη μετα θυμου μεγαλου, δια να αφανιση και να εξολοθρευση πολλους. 	 Ut chirix aßan tâcuulak esil riqßuin li rey li cuan saß li norte. Li esil aßan tâchâlk chak saß li este ut saß li norte. Nak târabi cßajoß nak tâoc xcßaßux xban. Ut cßajoß nak tâchâlk xjoskßil ut tâxic chixcamsinquil nabal li tenamit ut chixsachbaleb ru.Tixyîb lix muhebâl saß xyânkeb li cuib chi palau nachß riqßuin li tzûl bar cuan cuiß lix Templo li Kâcuaß. Ut tâcuulak xkßehil nak tâosokß li rey. Ut aran tâcâmk ut mâ ani chic tâtenkßânk re.


Ευεργετησον την Σιων δια της ευνοιας σου οικοδομησον τα τειχη της Ιερουσαλημ. 	 Chacuuxtâna taxak ru li tenamit Sión riqßuin xnimal lâ rahom. Ut chacuaclesi ta li tzßac aran Jerusalén.Ut lâat tâcßul cuißchic li mayej li teßxqßue chi anchal xchßôleb. Tâcßul cuißchic li cßatbil mayej ut li mayej xul li nacßatman. Ut teßxmayeja ajcuiß li cocß ral cuacax saß lâ artal.


Και εγω λοιπον θελω εκλεξει τα εις αυτους ολεθρια και θελω φερει επ' αυτους οσα φοβουνται διοτι εκαλουν και ουδεις απεκρινετο ελαλουν και δεν ηκουον αλλ' επραττον το κακον ενωπιον μου και εξελεγον το μη αρεστον εις εμε. 	 Joßcan nak lâin tinsicß ru li raylal li tinqßue saß xbêneb. Tinqßue li raylal saß xbêneb li cßajoß nequeßxxucua, xban nak xebinbok ut incßaß xineßxchakßbe. Nak xeßcuâtina, incßaß xineßrabi. Queßxbânu ban li incßaß us chicuu. Queßxbânu li incßaß nacuulac chicuu, chan li Dios.


Το δε υπολοιπον των δενδρων του δασους αυτου θελει εισθαι ευαριθμον, ωστε παιδιον να καταγραψη αυτα. 	 Incßaß chic qßui li cheß li teßcanâk. Junak chßina al târûk tâajlânk reheb xban nak incßaß chic qßui.


Και θελουσι σφαξει αυτο εις τα πλαγια του θυσιαστηριου προς βορραν ενωπιον Κυριου και θελουσι ραντισει οι υιοι του Ααρων, οι ιερεις, το αιμα αυτου επι το θυσιαστηριον κυκλω 	 Tixcamsi chiru li Kâcuaß chixcßatk li artal saß li pacßal li nacana saß li norte. Ut eb laj tij teßxrachrachi lix quiqßuel saß xbên li artal ut chixjun sutam.


Και οτε η νεφελη ανεβαινεν επανωθεν της σκηνης, οι υιοι Ισραηλ εσηκονοντο καθ' ολας αυτων τας οδοιποριας 	 Nak natakeß li chok eb laj Israel nequeßoc cuißchic chi xic.


Και προσηλθον εις αυτον και ειπον, Θελομεν οικοδομησει ενταυθα μανδρας δια τα κτηνη ημων και πολεις δια τα παιδια ημων 	 Queßnachßoc ut riqßuin laj Moisés eb laj Rubén ut eb laj Gad ut queßxye re: —Tento takayîb li kanaßaj reheb li kaquetômk. Ut takayîb ajcuiß li tenamit re teßcuânk cuiß li kixakil ut eb li kacocßal.


Και ελθων σημερον εις την πηγην, ειπον, Κυριε ο Θεος του κυριου μου Αβρααμ, κατευοδωσον, δεομαι, την οδον μου, εις την οποιαν εγω υπαγω 	 Nak xincßulun cuan cuiß li becbil haß, xin-oc chi tijoc chiru li Kâcuaß Dios, li naxlokßoni laj Abraham. Lâin xinye re, “Chinâtenkßa taxak re nak tintau lin taklanquil li xinchal chixbânunquil arin.


και επειτα παραπεσοντες, αδυνατον να ανακαινισθωσι παλιν εις μετανοιαν, ανασταυρουντες εις εαυτους τον Υιον του Θεου και καταισχυνοντες. 	 Cuan li ac xe'tz'akon riq'uin li rusilal li Dios ut neque'xtz'ektâna chirix xch'ôl. Chanchan nak yôqueb cui'chic chixq'uebal chiru cruz li Jesucristo, li Ralal li Dios. Yôqueb chixq'uebal chi hobec' ut chi se'êc xbaneb li tenamit. Eb a'an inc'a' chic naru te'yot'ek' xch'ôl ut inc'a' chic te'xjal xc'a'ux xban nak yôqueb chixtz'ektânanquil li Jesucristo.


Και ειπεν ο Ζαχαριας προς τον αγγελον Πως θελω γνωρισει τουτο; διοτι εγω ειμαι γερων, και η γυνη μου προβεβηκυια εις την ηλικιαν αυτης. 	 Quichak'oc laj Zacarías ut quixye: -¿Chanru nak tinnau nak yâl li yôcat chixyebal cue? Lâin tîxin chic. Jo'can ajcui' li cuixakil, chan.


Και ο Κυριος εδωκεν εις εμε γνωσιν και εγνωρισα τοτε εδειξας εις εμε τας πραξεις αυτων. 	 Laj Jeremías quixye: —Li Kâcuaß quixcßut chicuu nak eb li xicß nequeßiloc cue yôqueb chixcßûbanquil chanru nak teßxbânu raylal cue.


Και απεκριθην και ειπα προς τον αγγελον τον λαλουντα μετ' εμου, Τι ειναι ταυτα, κυριε μου; 	 Ut lâin quinpatzß cuißchic re li ángel: —At Kâcuaß, ¿cßaßru xyâlal li câhib chi carruaje li yôquin chirilbal? chanquin.


Και ερχεται εις τον οικον του αρχισυναγωγου και βλεπει θορυβον, κλαιοντας και αλαλαζοντας πολλα, 	 Nak que'cuulac sa' rochoch laj Jairo, li Jesús quiril nak yôqueb chixpokokinquil ribeb ut japjôqueb re chi yâbac.


Και ηκουσαν οι υιοι Ισραηλ να λεγηται, Ιδου, οι υιοι Ρουβην και οι υιοι Γαδ και το ημισυ της φυλης Μανασση ωκοδομησαν θυσιαστηριον κατεναντι της γης Χανααν, εις τα περιξ του Ιορδανου, κατα την διαβασιν των Ισραηλ. 	 Ut eb laj Israel queßrabi resil nak eb li ralal xcßajol laj Rubén ut eb li ralal xcßajol laj Gad, joß ajcuiß li yijach li ralal xcßajol laj Manasés queßxyîb jun li artal saß li nubâl re lix chßochßeb laj Israel chire li nimaß Jordán.


αλλ' υψωθης εναντιον του Κυριου του ουρανου και τα σκευη του οικου αυτου εφεραν εμπροσθεν σου, και επινετε οινον εξ αυτων και συ και οι μεγιστανες σου, αι γυναικες σου και αι παλλακαι σου και εδοξολογησας τους θεους τους αργυρους και τους χρυσους, τους χαλκους, τους σιδηρους, τους ξυλινους και τους λιθινους, οιτινες δεν βλεπουσιν ουδε ακουουσιν ουδε νοουσι τον δε Θεον, εις του οποιου την χειρα ειναι η πνοη σου και εις την εξουσιαν αυτου πασαι αι οδοι σου, δεν εδοξασας. 	 Xakßetkßeti ban âcuib chiru li Kâcuaß cuan saß choxa. Xatakla xcßambal li secß li quicßanjelac saß lix templo li Dios ut xerocsi saß lê ninkße. Lâat xat-ucßac vino chi saß chiruheb li nequeßcßanjelac châcuu, joßqueb ajcuiß lâ cuixakil ut eb lâ concubina. Ut xalokßoni ajcuiß li jalanil dios yîbanbil riqßuin plata, oro, bronce, hierro, cheß ut pec. Xaqßueheb xlokßal li yîbanbil dios li mâcßaßeb xnaßleb, li incßaß nequeßiloc chi moco nequeßabin. Ut incßaß xaqßue xlokßal li tzßakal Dios. Aßan li naqßuehoc lâ yußam ut aßan li yal re saß âbên.


Οι υιοι Νεφθαλι κατα τας συγγενειας αυτων ησαν, εξ Ιασιηλ, συγγενεια των Ιασιηλιτων εκ Γουνι, η συγγενεια των Γουνιτων 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Neftalí: eb li ralal xcßajol laj Jahzeel; eb li ralal xcßajol laj Guni;


σας λεγω ομως οτι και ο Ηλιας ηλθε, και επραξαν εις αυτον οσα ηθελησαν, καθως ειναι γεγραμμενον περι αυτου. 	 Abanan tinye êre nak laj Elías ac xc'ulun ut c'ajo' li raylal que'xbânu re jo' tz'îbanbil sa' li Santil Hu chanru tâc'ulmânk.-


Και απο του ημισεως μεριδιου των υιων Ισραηλ, το οποιον ο Μωυσης εξεχωρισεν απο του μεριδιου των ανδρων των πολεμιστων 	 Li yijach chic li cßaßak re ru li queßxcßul eb laj Israel, aßaneb aßin:


Θελει εισθαι το ποταπωτερον των βασιλειων και δεν θελει υψωθη πλεον επι τα εθνη διοτι θελω ελαττωσει αυτους, δια να μη δεσποζωσιν επι τα εθνη. 	 Aßanak jun tenamit kßaxal cubenak xcuanquil. Incßaß chic tâcuânk xcuanquil saß xbêneb li jun chßol chic tenamit. Lâin tincuisi lix cuanquil re nak incßaß chic tâtaklânk saß xbêneb li xnînkal ru tenamit.


Δια τρομερων πραγματων μετα δικαιοσυνης θελεις αποκρινεσθαι προς ημας, Θεε της σωτηριας ημων, η ελπις παντων των περατων της γης, και των μακραν εν θαλασση 	 At kaDios, at aj Colol ke, riqßuin xnînkal ru usilal nacasume li cßaßru nakatzßâma âcue, ut nacaqßue ke saß tîquilal. Li cuanqueb saß chixjunil li ruchichßochß, junes âcuiqßuin nequeßyoßonin joßqueb ajcuiß li cuanqueb toj jun pacßal li nînki palau.


Θελω βοσκησει αυτα εν αγαθη νομη, και η μανδρα αυτων θελει εισθαι επι των υψηλων ορεων του Ισραηλ εκει θελουσιν αναπαυεσθαι εν μανδρα καλη, και θελουσι βοσκεσθαι εν παχεια νομη επι των ορεων του Ισραηλ. 	 Lâin tebinqßue chi ichajibc saß li châbil pachßayaß ut saß eb li tzûl li cuanqueb Israel tebinqßue chi hilânc. Aran teßcuârk saß li châbil naßajej. Ut tebinqßue chi cuaßac saß li kßunil pim saß eb li tzûl li cuanqueb Israel.


Εκ τουτου θελουσι γνωρισει παντες οτι εισθε μαθηται μου, εαν εχητε αγαπην προς αλληλους. 	 Cui têra êrib chêribil êrib, chixjunileb te'xnau nak lâex intzolom, chan li Jesús.


Εισακουσον, Κυριε, της προσευχης μου και δος ακροασιν εις την κραυγην μου μη παρασιωπησης εις τα δακρυα μου. Διοτι παροικος ειμαι παρα σοι και παρεπιδημος, καθως παντες οι πατερες μου. 	 At Kâcuaß, chacuabi taxak lin tij. Chacuabi taxak nak yôquin chi yâbac xban li raylal ut chinâtenkßa nak yôquin chixyâbanquil lâ cßabaß. Châcuu lâat, yal aj numelin arin joßqueb ajcuiß lin xeßtônil yucuaß yal aj numeleb ajcuiß nak xeßcuan arin.Chacuuxtâna taxak cuu ut chaqßue taxak caßchßinak chic xsahil inchßôl nak toj mâjiß nincam.—


Οταν πλαγιαζω, λεγω, Ποτε θελω εγερθη, και θελει περασει η νυξ; και ειμαι πληρης ανησυχιας εως της αυγης 	 Nak ninyocla, incßaß naru nincuar. Nacuecßa nak li kßojyîn kßaxal najt rok. Nintitzß chixqßuebal vuêlt saß incuarib. ¿Jokße tâsakêuk re nak tincuaclîk? chanquin.


και η Ολιβαμα εγεννησε τον Ιεους και τον Ιεγλομ και τον Κορε. Ουτοι ειναι οι υιοι του Ησαυ, οι γεννηθεντες εις αυτον εν τη γη Χανααν. 	 Ut laj Esaú quicuan oxib li ralal riqßuin lix Aholibama. Aßaneb aßin lix cßabaßeb; laj Jeús, laj Jaalam, ut laj Coré. Chixjunileb li ôb chi ralal laj Esaú queßyoßla aran saß li tenamit Canaán.


Ο αγαπητος μου ειναι εις εμε και εγω εις αυτον ποιμαινει μεταξυ των κρινων. 	 Li cuînk li ninra, aßan cue lâin ut lâin rehin aßan. Aßan naxberesiheb lix quetômk saß xyânkeb li utzßußuj.Nak yô chi numecß li kßojyîn ut nak yô chi sakêuc, tatchâlk cuiqßuin, lâat li rarôcat inban. Chanchanakat li quej ut li yuc li nequeßcuan saß li tzûl Beter.


Θελει ταφη ταφην ονου, συρομενος και ριπτομενος περαν των πυλων της Ιερουσαλημ. 	 Teßxmuk joß nak namukeß li bûr. Quelonbil teßxbânu nak teßxcßam toj chirix li tenamit Jerusalén. Tâcutekß toj jun pacßal li oquebâl.


Τοτε αφινει αυτον ο διαβολος, και ιδου, αγγελοι προσηλθον και υπηρετουν αυτον. 	 Tojo'nak quicanabâc xban laj tza ut eb li ángel que'cuulac ut que'c'anjelac chiru.


Ωστε ημεις απο του νυν δεν γνωριζομεν ουδενα κατα σαρκα αν δε και εγνωρισαμεν κατα σαρκα τον Χριστον, αλλα τωρα πλεον δεν γνωριζομεν. 	 Inc'a' chic nakaq'ue retal chanru nak cuanqueb li junjûnk sa' ruchich'och'. Anakcuan lâo chic aj pâbanel ut jalan chic li kana'leb. Junxil nak toj mâji' nocopâban inc'a' xkaq'ue xcuanquil li Cristo xban nak xkac'oxla nak yal cuînk. Abanan anakcuan nakanau chic lix yâlal.


Ο Κυριος εκερασεν εν τω μεσω αυτης πνευμα παραφροσυνης και επλανησαν την Αιγυπτον εις παντα τα εργα αυτης, ως ο μεθυων πλαναται εν τω εμετω αυτου. 	 Li Kâcuaß quixsach xnaßlebeb re nak incßaß us li naßleb li teßxqßue. Joßcan nak incßaß na-el chi us li tenamit Egipto riqßuin li cßaßru naxbânu. Chanchaneb li calajenak li nequeßtacloc saß lix xaßauheb.


Εαν δε αφιερωση τις εις τον Κυριον αγρον τον οποιον ηγορασεν, οστις δεν ειναι εκ των αγρων της ιδιοκτησιας αυτου 	 Cui junak li cuînk tixkßaxtesi re li Kâcuaß junak li chßochß li quixlokß, ut mâcuaß xcomoneb li quirêchani riqßuin lix yucuaß,


αλλ' ο καυχωμενος ας καυχαται εις τουτο, οτι εννοει και γνωριζει εμε, οτι εγω ειμαι ο Κυριος, ο ποιων ελεος, κρισιν και δικαιοσυνην επι της γης επειδη εις ταυτα ευαρεστουμαι, λεγει Κυριος. 	 Li ani tixnimobresi rib, chixnimobresihak rib riqßuin nak naxnau nak lâin li Kâcuaß ut naxtau ru chanru lin naßleb. Nin-uxtânan u ut ninrakoc âtin saß tîquilal saß ruchichßochß. Aßan li nacuulac chicuu, chan li Kâcuaß.


και θελουσιν εισθαι οκτω σανιδες και τα αργυρα υποβασια αυτων, δεκαεξ υποβασια δυο υποβασια υποκατω της μιας σανιδος και δυο υποβασια υποκατω της αλλης σανιδος. 	 Joßcaßin têbânu riqßuin li cuakxakib chi tzßalam cheß ut cuaklaju li xnaßaj li rokeb yîbanbil riqßuin plata. Caßcab xnaßajeb li rok li junjûnk chi tzßalam cheß.


Και τη δεκατη πεμπτη ημερα του εβδομου μηνος θελετε εχει συγκαλεσιν αγιαν δεν θελετε καμνει ουδεν εργον δουλευτικον και θελετε εορταζει εορτην εις τον Κυριον επτα ημερας. 	 Saß li oßlaju xbe lix cuuk po teßxchßutub cuißchic ribeb re xqßuebal inlokßal lâin li Kâcuaß. Ut mâ jun li cßanjel teßxbânu. Chiru cuukub cutan yôkeb chi ninkßeîk.


Και εδοθησαν εις την γυναικα δυο πτερυγες του αετου του μεγαλου, δια να πετα εις την ερημον εις τον τοπον αυτης, οπου τρεφεται εκει καιρον και καιρους και ημισυ καιρου απο προσωπου του οφεως. 	 Quiq'uehe' cuib lix xic' li ixk re târupupik chanchan xxic' li nimla c'uch re nak tâêlelik ut tâxic toj sa' li chaki ch'och' sa' li na'ajej ac cauresinbil chok' re bar mâc'a' cuan. Ut aran tâch'olonîk xban li Dios chiru oxib chihab riq'uin cuakib po. Ut aran tixmuk rib chiru li c'anti'.


Και εγω ο Ιωαννης ειμαι ο ιδων ταυτα και ακουσας. Και οτε ηκουσα και ειδον, επεσα να προσκυνησω εμπροσθεν των ποδων του αγγελου του δεικνυοντος εις εμε ταυτα. 	 Lâin laj Juan li quin-abin ut quin-iloc re chixjunil li c'a'ak re ru a'in. Nak acak xcuabi ut nak acak xcuil, quincuik'ib cuib chiru li ángel li quic'utuc chicuu chixjunil li c'a'ak re ru a'in re raj xlok'oninquil.


Εν τω τραχηλω αυτου κατοικει δυναμις, και τρομος προπορευεται εμπροσθεν αυτου. 	 Cau xmetzßêu lix cux. Chixjunileb nequeßxucuac xban.


Νεος ημην και ηδη εγηρασα, και δεν ειδον δικαιον εγκαταλελειμμενον ουδε το σπερμα αυτου ζητουν αρτον. 	 Saß insâjilal ut chalen anakcuan saß intîxilal mâ jun sut cuilom ut mâ jun sut cuabiom nak li tîqueb xchßôl tzßektânanbileb ta xban li Kâcuaß. Ut mâ jun sut cuilom nak li ralal xcßajoleb li tîqueb xchßôl yôqueb ta xtzßâmanquil xcuaheb yalak bar.


Η βασιλισσα του νοτου θελει σηκωθη εν τη κρισει μετα των ανθρωπων της γενεας ταυτης και θελει κατακρινει αυτους, διοτι ηλθεν εκ των περατων της γης δια να ακουση την σοφιαν του Σολομωντος, και ιδου, πλειοτερον του Σολομωντος ειναι εδω. 	 Li ixk li quicuan chok' reina sa' li tenamit li cuan sa' li sur, tâcuaclîk chak sa' xk'ehil nak târakek' âtin sa' êbên ut tixye nak cuan êmâc xban nak inc'a' xerabi li cuâtin. A'an quichal chak toj sa' xmaril li ruchich'och' chirabinquil li c'a'ru quixye laj Salomón xban nak cuan xna'leb. Ut lâin k'axal cui'chic inna'leb chiru laj Salomón ut cuanquin arin sa' êyânk. Abanan inc'a' nequepâb li cuâtin.


διοτι εν τω νομω του Μωυσεως ειναι γεγραμμενον Δεν θελεις εμφραξει το στομα βοος αλωνιζοντος. Μηπως μελει τον Θεον περι των βοων; 	 Tz'îbanbil sa' lix chak'rab laj Moisés chi jo'ca'in: Mâbac' xtz'ûmal re li bôyx nak yô chi c'anjelac re risinquil rix li trigo. Li Dios mâcua' ca'aj cui' chirix li bôyx naâtinac.


Θελουσι διαδιδει την μνημην του πληθους της αγαθοτητος σου, και θελουσιν αλαλαξει την δικαιοσυνην σου. 	 Eb li tenamit teßxye resil lix nimal lâ cuusilal ut teßbichânk re xyebal resil nak lâat tîc âchßôl.


Εκρυψε δε ο Ιακωβ την φυγην αυτου εις τον Λαβαν τον Συρον, μη αναγγειλας προς αυτον οτι αναχωρει 	 Mâcßaß resil nak queßel laj Jacob saß li naßajej aßan. Chi joßcaßin laj Jacob quixbalakßi laj Labán laj arameo.


δεν τρωγει επι των ορεων και δεν σηκονει τους οφθαλμους αυτου προς τα ειδωλα του οικου Ισραηλ, και δεν μιαινει την γυναικα του πλησιον αυτου και δεν πλησιαζει εις γυναικα ουσαν εν τη ακαθαρσια αυτης, 	 Incßaß naxlokßoniheb li yîbanbil dios li cuanqueb Israel, chi moco naxcuaß li tzacaêmk mayejanbil saß li tzûl. Incßaß naxchßic rib riqßuin rixakil li ras rîtzßin, chi moco nacuan riqßuin li rixakil nak yô xyajel re li po.


Δια τουτο ακουσατε μου, ανδρες συνετοι μη γενοιτο να υπαρχη εις τον Θεον αδικια, και εις τον Παντοδυναμον ανομια. 	 Abanan lâex li sêb êchßôl chixtaubal lix yâlal, cherabihak li cßaßru tinye. Lâin ninnau nak incßaß têcßoxla nak li nimajcual Dios naxbânu li mâusilal. Aßan junelic narakoc âtin saß tîquilal.


χαρις ειη υμιν και ειρηνη απο Θεου Πατρος ημων και Κυριου Ιησου Χριστου. 	 Chicuânk taxak êriq'uin li usilal ut li tuktûquilal li nachal riq'uin li Dios li kaYucua' ut riq'uin li Kâcua' Jesucristo.


Ιδου, τα χαρακωματα εφθασαν εις την πολιν, δια να κυριευσωσιν αυτην και η πολις εδοθη εις την χειρα των Χαλδαιων των πολεμουντων κατ' αυτης, εξ αιτιας της μαχαιρας και της πεινης και του λοιμου και ο, τι ελαλησας, εγεινε και ιδου, βλεπεις 	 Qßue retal chanru nak yîbanbil li taklebâl re teßxchap cuiß li tenamit. Xban li plêt ut xban li cueßej ut li caki yajel li tixcßul li tenamit aßin tâkßaxtesîk saß rukßeb laj Babilonia. Li cßaßru caye yô chi cßulmânc anakcuan joß yôcat chirilbal.


Και ειπε προς τον λαον, Γινεσθε ετοιμοι δια την ημεραν την τριτην μη πλησιασητε εις γυναικα. 	 Laj Moisés quixye reheb: —Checauresi êrib re li rox cutan. Eb li cuînk incßaß teßcuânk riqßuin rixakileb, chan.


Θαλλει ο παπυρος ανευ πηλου; αυξανει ο σχοινος ανευ υδατος; 	 ¿Ma tâqßuîk ta biß li caxlan aj bar mâcßaß cuiß li xsâb haß? Ut, ¿Ma tâqßuîk ta biß li aj chi mâcßaß li haß nachß riqßuin?


Επειδη δια τουτο και εγραψα, δια να γνωρισω την δοκιμασιαν σας, αν ησθε κατα παντα υπηκοοι 	 Xban a'an nak xintz'îbac êriq'uin junxil. Ut xintz'îbac ajcui' xban nak nacuaj xnaubal ma têbânu chixjunil li c'a'ru ninye êre.


εκεινος ομως, τον οποιον ο Θεος ανεστησε, δεν ειδε διαφθοραν. 	 Abanan li jun li quicuaclesîc cui'chic chi yo'yo xban li Dios, a'an inc'a' quik'a lix tibel.