κατ' εκεινας δε τας ημερας συνεβη ασθενησασα να αποθανη και λουσαντες αυτην εθεσαν εις ανωγεον. 	 Sa' eb li cutan a'an quiyajer ut quicam. Que'ratesi ut que'xjilib sa' jun li na'ajej li cuan sa xca' tasal li cab.


και οτι θελουσι σε σηκονει επι των χειρων αυτων, δια να μη προσκοψης προς λιθον τον ποδα σου. 	 Ut riq'uin ruk'eb tate'xchap re nak inc'a' tâtoch' lâ cuok chiru pec, chan. (Sal. 91:11-12)


Μη φοβου μηδεν εκ των οσα μελλεις να παθης. Ιδου, ο διαβολος μελλει να βαλη τινας εξ υμων εις φυλακην δια να δοκιμασθητε, και θελετε εχει θλιψιν δεκα ημερων. Γινου πιστος μεχρι θανατου, και θελω σοι δωσει τον στεφανον της ζωης. 	 Mexxucuac xban li raylal li tâchâlk sa' êbên. Cuanqueb sa' êyânk li te'q'uehek' sa' tz'alam xbaneb laj c'anjel chiru laj tza re xyalbal rix lê pâbâl. Têc'ul raylal, abanan inc'a' najt têc'ul. Mich'inan êch'ôl. Cauhak ban êch'ôl toj chirix lê camic ut lâin tinq'ue êre lê k'ajcâmunquil. Chanchan nak tinq'ue lê corona nak tinq'ue lê yu'am chi junelic.


Δεν εξευρετε οτι αγγελους θελομεν κρινει; ποσω μαλλον βιωτικα; 	 ¿Ma inc'a' nequenau nak sa' jun cutan torakok âtin sa' xbêneb li ángel? Ut cui torakok âtin sa' xbêneb li ángel, ¿c'a'ut nak inc'a' târûk torakok âtin sa' xbên li kach'a'ajquilal arin sa' ruchich'och'?


Ζαχαριας ο υιος του Μεσελεμια ητο πυλωρος της θυρας της σκηνης του μαρτυριου. 	 Laj Zacarías, li ralal laj Meselemías, aßan li quicßacßalen re li oquebâl re li tabernáculo.


επειτα τους μεν κατα σαρκα πατερας ημων ειχομεν παιδευτας και εσεβομεθα αυτους δεν θελομεν υποταχθη πολλω μαλλον εις τον Πατερα των πνευματων και ζησει; 	 Sa' kaca'ch'inal, li kana' kayucua' nocoe'xk'us ut naka-oxlok'iheb. ¿Ma toja' ta chic li kachoxahil yucua' inc'a' takapâb nak toxk'us? Cui nakapâb li kak'usbal naxq'ue li Dios, cuânk kayu'am chi junelic.


Δια τουτο θελει ελθει κακον επι σε, χωρις να εξευρης ποθεν γενναται και συμφορα θελει πεσει κατα σου, χωρις να δυνασαι να αποστρεψης αυτην και ολεθρος θελει ελθει, αιφνιδιως επι σε, χωρις να εξευρης. 	 Tâchâlk li raylal saß êbên ut incßaß târûk têcol êrib chiru usta lâex aj kße. Chi mâcßaß saß êchßôl têcßul li raylal ut mâcßaß târûk têbânu re xcolbal êrib. Chi incßaß nequenau kßaxal ra têcßul.


την αυτην εκεινην ημεραν περιετμηθη ο Αβρααμ, και Ισμαηλ ο υιος αυτου 	 Saß li cutan aßan queßxcßul li circuncisión laj Abraham ut laj Ismael li ralal.Chixjunileb lix môs cuînk li queßyoßla saß rochoch laj Abraham queßxcßul li circuncisión, joß eb ajcuiß li lokßbil môs li jalan xtenamiteb.


Οστις αγαπα την καθαροτητα της καρδιας, δια την χαριν των χειλεων αυτου ο βασιλευς θελει εισθαι φιλος αυτου. 	 Li ani nacuan saß tîquilal ut châbil naâtinac, li rey tixcßam rib saß amiguil riqßuin.


Και δεν εισηκουσεν ο βασιλευς εις τον λαον διοτι το πραγμα εγεινε παρα Κυριου, δια να εκτελεση τον λογον αυτου, τον οποιον ο Κυριος ελαλησε δια του Αχια του Σηλωνιτου προς Ιεροβοαμ τον υιον του Ναβατ. 	 Li rey incßaß quixbânu li queßxtzßâma li tenamit xban nak ac joßcan chak saß xchßôl li Dios. Ut re ajcuiß nak tâtzßaklok ru li cßaßru quiyeheß re laj Jeroboam, li ralal laj Nabat xban li profeta Ahías Silo xtenamit nak quixye re li cßaßru quixye li Dios.


Και ειπε προς αυτον ο Δαβιδ, Τι συνεβη; ειπε μοι, παρακαλω. Και απεκριθη, Οτι εφυγεν ο λαος εκ της μαχης, και πολλοι μαλιστα εκ του λαου επεσον και απεθανον απεθανον δε και Σαουλ και Ιωναθαν ο υιος αυτου. 	 Laj David quixye re: —Ye cue cßaßru xcßulman.— Li cuînk quixye re: —Eb li soldados aj Israel queßêlelic saß li plêt. Nabaleb li xeßcamsîc. Xeßxcamsi laj Saúl ut xeßxcamsi ajcuiß laj Jonatán li ralal, chan.


διοτι η μαχη εγεινεν εκει διεσπαρμενη επι το προσωπον ολου του τοπου και το δασος κατεφαγε πλειοτερον λαον, παρ' οσον κατεφαγεν η μαχαιρα, την ημεραν εκεινην. 	 Queßpletic yalak bar saß li cßalebâl aßan, ut kßaxal nabal queßcam saß li qßuicheß chiru li queßcamsîc riqßuin chßîchß.


Ακουσατε και διαμαρτυρηθητε προς τον οικον Ιακωβ, λεγει Κυριος ο Θεος, ο Θεος των δυναμεων, 	 Joßcaßin quixye li Kâcuaß lix Dioseb li qßuila okßob chi ángel: —Qßuehomak retal ut yehomak resil li raylal tâchâlk saß xbêneb li ralal xcßajol laj Jacob.


Και αυτη ειναι η παρρησια, την οποιαν εχομεν προς αυτον, οτι εαν ζητωμεν τι κατα το θελημα αυτου, ακουει ημας. 	 Ut a'in li cau cui' kach'ôl chirix li Dios. Nakanau nak li c'a'ak re ru nakatz'âma re, cui nakatz'âma jo' naraj li Dios, a'an nocorabi.


τελευταιον δε παντων εφανη και εις εμε ως εις εκτρωμα. 	 Ut chirix chixjunil a'an, quixc'ut ajcui' rib chicuu lâin, usta lâin chanchanin jun c'ula'al toj mâji' naxtau xk'ehil xyo'lajic xban nak lâin toj mâji' ninyo'la sa' lin pâbâl nak quixc'ut rib chicuu.


και ιδου, αλλα επτα ασταχυα λεπτα και κεκαυμενα υπο του ανατολικου ανεμου ανεφυοντο μετ' εκεινα 	 Ut quiril ajcuiß nak queßel chak cuukub chîj chic chi trigo kßaxal cocß ut ac xtzßumar xban li tikcual ikß.


Ο δε εγνωρισεν αυτον και ειπε, Ο χιτων του υιου μου ειναι θηριον κακον κατεφαγεν αυτον ολος κατεσπαραχθη ο Ιωσηφ. 	 Laj Jacob ticto quixnau ru li rakß aßan, ut quixye reheb: —Ay, aßin tzßakal rakß li cualal nacuil. Mâre junak joskß aj xul xtißoc re ut x-osoß chi junaj cua, chan laj Jacob.


Τοτε οι στρατιωται απεκοψαν τα σχοινια της λεμβου και αφηκαν αυτην να πεση εξω. 	 Jo'can nak eb li soldado que'xyoc' lix c'âmal li ch'ina jucub ut que'xcanab chi sachc sa' li palau.


μηπως ειπωσιν οι κατοικοι της γης, εκ της οποιας εξηγαγες ημας, Επειδη ο Κυριος δεν ηδυνατο να εισαγαγη αυτους εις την γην, την οποιαν υπεσχεθη προς αυτους, και επειδη εμισει αυτους, εξηγαγεν αυτους δια να φονευση αυτους εν τη ερημω 	 Cui tâsach ruheb, eb laj Egipto li coâcuisi cuiß chak, teßxye, “Li Kâcuaß lix Dioseb incßaß quixcuy xcßambaleb saß li naßajej li quixyechißi reheb. Xicß quirileb. Joßcan nak quixcßameb saß li chaki chßochß re nak tixcamsiheb,” chaßakeb.At Kâcuaß, aßaneb lâ tenamit. Aßaneb li sicßbil ruheb âban. Lâat cat-isin reheb Egipto riqßuin xnimal lâ cuanquilal, chanquin re li Dios.


Οι κατοικουντες εν τω οικω μου και αι θεραπαιναι μου με στοχαζονται ως ξενον ξενος κατεσταθην εις τους οφθαλμους αυτων. 	 Eb li nequeßnaßoc cuu xinsach saß xchßôleb. Ut eb li cuanqueb saß li cuochoch xinsach saß xchßôleb. Eb li môs ixk chanchan nak jalanin chic nak niquineßril ut chanchan nak incßaß chic nequeßxnau cuu.


Και απεστειλεν αυτον εις τον οικον αυτου, λεγων Μηδε εις την κωμην εισελθης μηδε ειπης τουτο εις τινα εν τη κωμη. 	 Li Jesús quixtakla li cuînk sa' rochoch ut quixye re: -Matxic sa' li tenamit ut mâ ani aj e tâye nak xatinq'uirtesi, chan re.


και ειπε προς αυτους ο Μωυσης, Ζωσας αφησατε πασας τας γυναικας; 	 Laj Moisés quixye reheb: —¿Cßaßut nak incßaß xecamsiheb li ixk?


Και εσηκωθησαν οι υιοι Ισραηλ κατα την ταξιν της οδοιποριας αυτων απο της ερημου Σινα, και εσταθη η νεφελη εν τη ερημω Φαραν. 	 Joßcan nak eb laj Israel queßel saß li chaki chßochß li cuan Sinaí ut queßcôeb. Ut li chok yô chi cßamoc be chiruheb toj retal quicuulac saß li chaki chßochß Parán ut aran quixakli.


24-11 24-11 Ιδου, εν τη ημερα ταυτη ειδον οι οφθαλμοι σου τινι τροπω σε παρεδωκεν ο Κυριος εις την χειρα μου σημερον, εν τω σπηλαιω και ειπον τινες να σε θανατωσω πλην ο οφθαλμος μου σε εφεισθη και ειπα, Δεν θελω επιβαλει την χειρα μου κατα του κυριου μου διοτι ειναι κεχρισμενος του Κυριου. 	 Qßue retal. Li Kâcuaß xatxkßaxtesi saß cuukß anakcuan arin saß li ochoch pec. Cuanqueb li xeßxye cue nak tatincamsi. Abanan xincuy âmâc ut xinye reheb nak mâcßaß tinbânu âcue, at rey, xban nak lâat li sicßbil âcuu xban li Dios.


και απο μεν της αληθειας θελουσιν αποστρεψει την ακοην αυτων, εις δε τους μυθους θελουσιν εκτραπη. 	 Inc'a' chic te'raj rabinquil lix yâlal. A' chic li serak' li mâc'a' na-oc cui', a'an chic li te'raj rabinquil.


Οι υιοι του Νεφθαλι, Ιασιηλ και Γουνι και Ιεσερ και Σαλλουμ, υιοι της Βαλλας. 	 Câhibeb li ralal laj Neftalí. Aßaneb laj Jahzeel, laj Guni, laj Jezer ut laj Salum. (Aßaneb ralal xcßajol laj Bilha.)


διοτι δεν υπηκουσαν της φωνης Κυριου του Θεου αυτων, αλλα παρεβησαν την διαθηκην αυτου, παντα οσα προσεταξε Μωυσης ο δουλος του Κυριου, και δεν υπηκουσαν ουδε εκαμον αυτα. 	 Joßcaßin queßxcßul laj Israel li cuanqueb Samaria xban nak incßaß queßxbânu li quixye li Kâcuaß Dios. Queßxkßet ban li contrato. Incßaß queßxpâb li cßaßru quixye laj Moisés laj cßanjel chiru li Dios, chi moco queßxbânu li cßaßru quixye.


Απο δε εκτης ωρας σκοτος εγεινεν εφ' ολην την γην εως ωρας εννατης 	 Tuktu cua'leb nak quik'ojyîno' sa' chixjunil li ruchich'och' ut toj sa' oxib ôr re ecuu quicutano' cui'chic.


Ο κακος ανθρωπος παγιδευεται εν τη ανομια αλλ' ο δικαιος ψαλλει και ευφραινεται. 	 Li mâc li nequeßxbânu li incßaß useb xnaßleb, aßan ajcuiß li nasachoc reheb. Abanan li tîqueb xchßôl junelic nequeßbichan xban xsahileb xchßôl.


Ο δε λαβων το εν υπηγε και εσκαψεν εις την γην και εκρυψε το αργυριον του κυριου αυτου. 	 A'ut li môs li quic'uluc re li jun mil pês, cô ut quixbec jun li jul sa' ch'och'. Ut aran quixmuk li jun mil pês li quiq'uehe' re xban lix patrón.


Και αυτη θελει εισθαι η πληγη, με την οποιαν ο Κυριος θελει πληγωσει παντας τους λαους τους στρατευσαντας κατα της Ιερουσαλημ η σαρξ αυτων θελει τηκεσθαι ενω ιστανται επι τους ποδας αυτων, και οι οφθαλμοι αυτων θελουσι διαλυθη εν ταις οπαις αυτων, και η γλωσσα αυτων θελει διαλυθη εν τω στοματι αυτων. 	 Abanan li Kâcuaß tixqßue jun nimla raylal saß xbêneb li tenamit li queßrahobtesin re Jerusalén. Usta toj yoßyôkeb abanan yôk chi kßâc lix tibeleb. Jocßjôk aj chic teßilok. Ut yôk ajcuiß chi kßâc li rußuj rakßeb.


Να ενθυμηθη πασας τας προσφορας σου και να προσδεχθη το ολοκαυτωμα σου. Διαψαλμα. 	 Cßulbil taxak xban li Dios chixjunil lâ mayej ut chicuulak taxak chiru lâ cßatbil mayej nacaqßue.


Εξ αιτιας της οργης σου και της αγανακτησεως σου διοτι σηκωσας με ερριψας κατω. 	 Cßajoß li raylal xincßul xban nak yô âjoskßil saß inbên. Xbên cua xinâcuosobtesi, abanan anakcuan xacubsi incuanquil.


Και μετ' ολιγον αλλος τις ιδων αυτον, ειπε Και συ εξ αυτων εισαι. Ο δε Πετρος ειπεν Ανθρωπε, δεν ειμαι. 	 Junpât na chic nak jun li cuînk qui-iloc re laj Pedro ut quixye: -Lâat jun xcomoneb a'an, chan re. Ut laj Pedro quixye: -At cuînk, mâcua' lâin xcomoneb, chan.


Και περιεχυθη το Πνευμα του Θεου επι Ζαχαριαν τον υιον του Ιωδαε του ιερεως, και σταθεις επανωθεν του λαου, ειπε προς αυτους, Ουτω λεγει ο Θεος Δια τι παραβαινετε σεις τας εντολας του Κυριου; δεν θελετε βεβαιως ευοδωθη επειδη σεις εγκατελιπετε τον Κυριον, και αυτος εγκατελιπεν εσας. 	 Ut lix musikß li Dios quichal riqßuin laj Zacarías li ralal laj Joiada laj tij. Ut laj Zacarías quixakli saß jun li naßajej najt xteram ut quixye reheb li tenamit: —Joßcaßin xye êre li Kâcuaß. “¿Cßaßut nak incßaß nequebânu li cßaßru naxye lix chakßrab li Kâcuaß? Incßaß us tex-êlk. Xetzßektâna li Kâcuaß. Joßcan nak li Kâcuaß xextzßektâna ajcuiß lâex,” chan.


Εξουσια και φοβος ειναι μετ' αυτου εκτελει ειρηνην εις τα υψη αυτου. 	 —Li nimajcual Dios, aßan li kßaxal nim xcuanquil ut xucuajel ru. Naxqßueheb chi cuânc saß tuktûquil usilal li cuanqueb saß choxa.


Και θελει προσφερει εξ αυτου το δωρον αυτου, θυσιαν γινομενην δια πυρος εις τον Κυριον το στεαρ το περικαλυπτον τα εντοσθια και παν το στεαρ το επι των εντοσθιων 	 Nak tixqßue li cßatbil mayej aßin chiru li Kâcuaß, tixqßue lix xêbul li cßamcßot ut tixqßue ajcuiß li xêb li cuan chi saß.


Μη νικασαι υπο του κακου, αλλα νικα δια του αγαθου το κακον. 	 Mêch'inan êch'ôl riq'uin li inc'a' us li neque'xbânu êre. Q'uehomak ban êch'ôl chixbânunquil li us. Chi jo'can têcôloni xnumsinquil li inc'a' us.


Ουδεις εκζητει την δικαιοσυνην ουδε κρινει εν αληθεια θαρρουσιν επι την ματαιοτητα και λαλουσι ψευδη συλλαμβανουσι κακιαν και γεννωσιν ανομιαν. 	 Mâ ani na-ajoc rakoc âtin saß tîquilal. Incßaß nequeye li yâl saß li rakleb âtin. Nequecßojob êchßôl riqßuin li ticßtiß. Junes raylal ut mâusilal nequebânu.


δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, θετω εν τη Σιων θεμελιον, λιθον, λιθον εκλεκτον, εντιμον ακρογωνιαιον, θεμελιον ασφαλες ο πιστευων επ' αυτον δεν θελει καταισχυνθη. 	 Joßcan nak li Kâcuaß Dios quixye chi joßcaßin: —Qßuehomak retal. Lâin xinsicß ru jun li pec kßaxal lokß ut xinqßue aran Sión chokß xxuc li cab re nak cau tâcanâk. Ut li ani tixcßojob xchßôl riqßuin incßaß tâchßinânk xchßôl.


Και υστερον αφου εστραφη ο Αμασιας απο οπισθεν του Κυριου, εκαμον συνωμοσιαν κατ' αυτου εν Ιερουσαλημ και εφυγεν εις Λαχεις απεστειλαν ομως κατοπιν αυτου εις Λαχεις και εθανατωσαν αυτον εκει. 	 Chalen nak laj Amasías quixcanab xlokßoninquil li Kâcuaß, eb li tenamit li cuanqueb Jerusalén queßxcßûb ru chanru nak teßxcamsi. Laj Amasías quiêlelic chiruheb ut cô toj Laquis. Abanan queßxtâke ut aran queßxcamsi.Nak ac queßxcamsi, queßxcßam cuißchic Jerusalén chirix cacuây ut queßxmuk saß lix tenamit laj David li queßmukeß cuiß lix xeßtônil yucuaß.


και ηρχισαν να χαιρετωσιν αυτον, λεγοντες Χαιρε, βασιλευ των Ιουδαιων 	 Tojo'nak que'oc chixjapbal reheb chixyebal: -Sahak taxak sa' âch'ôl, at xReyeb laj judío, chanqueb.


Τρεχει λοιπον και ερχεται προς τον Σιμωνα Πετρον και προς τον αλλον μαθητην, τον οποιον ηγαπα ο Ιησους, και λεγει προς αυτους Εσηκωσαν τον Κυριον εκ του μνημειου, και δεν εξευρομεν που εθεσαν αυτον. 	 Cô sa' ânil riq'uin laj Simón Pedro ut riq'uin li jun chic xtzolom li Jesús li raro xban, ut quixye reheb: -Xe'risi li Kâcua' sa' li muklebâl ut inc'a' nakanau bar ta xe'xq'ue, chan.


υιου του Ισααρ, υιου του Κααθ, υιου του Λευι υιου του Ισραηλ 	 aßan li ralal laj Izhar; laj Izhar, aßan li ralal laj Coat; laj Coat, aßan li ralal laj Leví; laj Leví, aßan li ralal laj Israel.


Ενω αυτος ελαλει ετι, ερχονται απο του αρχισυναγωγου, λεγοντες οτι η θυγατηρ σου απεθανε τι πλεον ενοχλεις τον Διδασκαλον; 	 Nak toj yô chi âtinac li Jesús, que'chal lix comoneb laj Jairo sa' rochoch chixyebal re, -Xcam lâ rabin. ¿C'a' chic ru aj e nak tâch'i'ch'i'i laj tzolonel? chanqueb.


Και ειπε προς τον Ιεθερ τον πρωτοτοκον αυτου, Σηκωθεις θανατωσον αυτους αλλ' ο νεος δεν εσυρε την ρομφαιαν αυτου, διοτι εφοβειτο, επειδη ητο ετι παιδιον. 	 Ut laj Gedeón quixye re laj Jeter li xbên ralal: —Camsiheb anakcuan, chan. Abanan laj Jeter incßaß quirisi lix chßîchß. Quixucuac ban chixcamsinquileb xban nak toj sâj al.


ωστε στρεφεις το πνευμα σου κατα του Θεου και αφινεις να εξερχωνται τοιουτοι λογοι εκ του στοματος σου; 	 Nacatjoskßoß riqßuin li Dios ut nacaye li joß qßuial nacacuaj xyebal.


Και οτε κατεβησαν προς αυτον οι Συριοι, προσηυχηθη ο Ελισσαιε προς τον Κυριον και ειπε, Παταξον, δεομαι, τον λαον τουτον με αορασιαν. Και επαταξεν αυτους με αορασιαν, κατα τον λογον του Ελισσαιε. 	 Nak ac oqueb re laj Siria chi pletic saß li tenamit Dotán, li profeta quitijoc ut quixye: —At Kâcuaß, at inDios, cheßmutzßokß ta li xnakß ruheb laj Siria, chan. Ut li Kâcuaß quixsume lix tij ut quixqßueheb chi mutzßocß lix nakßeb ru ut incßaß chic queßiloc.


Και επεπληξα τους προκριτους του Ιουδα και ειπα προς αυτους, Τι ειναι το πραγμα τουτο το κακον, το οποιον σεις καμνετε, βεβηλουντες την ημεραν του σαββατου; 	 Lâin quebinkßus li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Judá ut quinye reheb: —Incßaß us yôquex chixbânunquil xban nak yôquex chixmuxbal ru li hilobâl cutan.


Πλησιον δε του ποταμου επι του χειλους αυτου, εντευθεν και εντευθεν, θελουσιν αυξανεσθαι δενδρα παντος ειδους δια τροφην, των οποιων τα φυλλα δεν θελουσι μαραινεσθαι και ο καρπος αυτων δεν θελει εκλειψει νεος καρπος θελει γεννασθαι καθ' εκαστον μηνα, διοτι τα υδατα αυτου εξερχονται απο του αγιαστηριου και ο καρπος αυτων θελει εισθαι δια τροφην και το φυλλον αυτων δια ιατρειαν. 	 Ut chire li nimaß saß xcaß pacßalil teßcuânk qßuila pây ru li cheß teßûchînk. Li cheß aßan incßaß teßtßanekß lix xak ut incßaß teßxcanab ûchînc. Rajlal teßûchînk saß xkßehil xban nak cuanqueb chire li nimaß li na-el saß li templo. Li cheß aßan teßûchînk ut li ru tâloßekß ut lix xak tâcßanjelak chokß ban.—


Και κατα το ανατολικον πλευρον τεσσαρες χιλιαδες και πεντακοσια μετρα και τρεις πυλαι και η πυλη του Ιωσηφ μια, η πυλη του Βενιαμιν μια, η πυλη του Δαν μια. 	 Joßcan ajcuiß saß li este lix nimal ru li tzßac, aßan cuib kilómetro riqßuin cuib ciento metro riqßuin ôb xcaßcßâl metro. Cuanqueb oxib li oquebâl. Lix cßabaßeb, aßaneb José, Benjamín ut Dan.


Και εβαλον ερρινα εις τους μυκτηρας σου και ενωτια εις τα ωτα σου και στεφανον δοξης επι την κεφαλην σου. 	 Ut quinqßue li châbil matkßab saß lâ cuußuj ut quinqßue ajcuiß lâ caßxic. Cßajoß xchßinaßusal li corona li quinqßue saß âjolom.


Ο Ιησους λοιπον γνωρισας οτι μελλουσι να ελθωσι και να αρπασωσιν αυτον, δια να καμωσιν αυτον βασιλεα, ανεχωρησε παλιν εις το ορος αυτος μονος. 	 Li Jesús quixnau nak te'raj xpuersinquil ru re nak tâoc chok' rey. Jo'can nak qui-el sa' xyânkeb ut cô xjunes sa' li tzûl.


τους δυο στυλους, την μιαν θαλασσαν και τας βασεις, τας οποιας ο Σολομων εκαμε δια τον οικον του Κυριου ο χαλκος παντων τουτων των σκευων ητο αζυγιστος. 	 Li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin bronce xban li rey Salomón kßaxal nabal. Li cuib chi nînki okech, li pila joß eb ajcuiß li cablaju chi cuacax bronce li queßhilan cuiß li pila, mâ ani nanaßoc re joß qßuial tzßakal li râlal xban nak incßaß quiru xbisbal.


Ο θυμος ειναι σκληρος και η οργη οξεια αλλα τις δυναται να σταθη εμπροσθεν της ζηλοτυπιας; 	 Li joskßil naqßuehoc chßaßajquilal. Li joskßil nasachoc. Abanan li cakalînc, aßan li kßaxal cuißchic ra naxbânu.


Και αυτη ητο καταπικραμενη την ψυχην και προσηυχετο εις τον Κυριον, κλαιουσα καθ' υπερβολην. 	 Lix Ana qui-oc chi tijoc chiru li Kâcuaß chi ra saß xchßôl ut cßajoß nak quiyâbac.


και ηκουσεν ο ανηρ αυτης και εσιωπησε προς αυτην και δεν ηναντιωθη εις αυτην, τοτε πασαι αι ευχαι αυτης θελουσι μενει και παντες οι δεσμοι, δια των οποιων εδεσε την ψυχην αυτης, θελουσι μενει. 	 tento nak tixbânu li cßaßru quixye cui lix bêlom mâcßaß tixye usta târabi resil li cßaßru quixyechißi re li Dios riqßuin juramento.


Αν λαλω, ο πονος μου δεν ανακουφιζεται και αν σιωπω, ποια ελαττωσις γινεται εις εμε; 	 Abanan lâin mâcßaß na-isin re lin raylal. Nak ninâtinac incßaß na-el lin raylal, chi moco nak incßaß ninâtinac.


Και εαν αναστασις νεκρων δεν ηναι, ουδ' ο Χριστος ανεστη 	 Cui inc'a' te'cuaclîk cui'chic chi yo'yo eb li camenak, inc'a' raj yâl nak quicuacli cui'chic chi yo'yo li Jesucristo sa xyânkeb li camenak.


Και εκοιμηθη ο Ιωας μετα των πατερων αυτου εκαθησε δε επι του θρονου αυτου ο Ιεροβοαμ και εταφη ο Ιωας εν Σαμαρεια μετα των βασιλεων του Ισραηλ. 	 Quicam laj Joás ut coxtau lix xeßtônil yucuaß ut quimukeß Samaria li queßmukeß cuiß lix reyeb laj Israel. Ut aß chic laj Jeroboam qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Ας γεινωσιν αι ημεραι αυτου ολιγαι αλλος ας λαβη την επισκοπην αυτου. 	 Chicâmk ta chi junpât ut jalan ta chic chiqßuehekß chi cßanjelac saß lix naßaj.


Διοτι ενεθυμηθη τον λογον τον αγιον αυτου, τον προς Αβρααμ τον δουλον αυτου. 	 Li Dios quixbânu chi joßcan riqßuineb laj Israel xban nak jultic re li contrato li quixbânu riqßuin laj Abraham laj cßanjel chiru.


Οστις λεγει οτι ειναι εν τω φωτι και μισει τον αδελφον αυτου, εν τω σκοτει ειναι εως τωρα. 	 Li ani naxye nak xcutanobresîc lix na'leb xban li Cristo, ut xic' naril lix hermân a'an toj cuan ajcui' sa' xk'ojyînal ru li mâc.


Εν τω πληθει του λαου ειναι η δοξα του βασιλεως εν δε τη ελλειψει του λαου ο αφανισμος του ηγεμονευοντος. 	 Junak li rey li nataklan saß xbên nabal chi tenamit naqßueheß xlokßal. Abanan cui incßaß qßui li tenamit li nataklan cuiß moco nim ta xcuanquil.


Και προσταξας τους οχλους να καθησωσιν επι τα χορτα, και λαβων τους πεντε αρτους και τα δυο οψαρια, αναβλεψας εις τον ουρανον ευλογησε, και κοψας εδωκεν εις τους μαθητας τους αρτους, οι δε μαθηται εις τους οχλους. 	 Ut nak ac xtaklaheb li q'uila tenamit chi c'ojlâc sa' li pach'aya', quixchap li ôb chi caxlan cua ut li cuib chi car, qui-iloc takec' ut quixbantioxi chiru li Dios. Ut quixjachi ut quixq'ue li caxlan cua reheb lix tzolom ut que'xjeq'ui reheb li q'uila tenamit.


Ως ο δεσμευων λιθον εις σφενδονην, ουτως ειναι οστις διδει τιμην εις τον αφρονα. 	 Mâcßaß aj e xqßuebal xlokßal li mâcßaß xnaßleb. Chanchan xbacßbal junak pec saß li rantßin.


Οταν ευχηθης ευχην προς Κυριον τον Θεον σου, δεν θελεις βραδυνει να αποδωσης αυτην διοτι Κυριος ο Θεος σου θελει εξαπαντος εκζητησει αυτην παρα σου, και θελει εισθαι αμαρτια εις σε. 	 Cui cuan li cßaßru têyechißi re li Kâcuaß lê Dios, mexbay chixqßuebal. Li Kâcuaß tixcanab saß êbên xtojbal ut cuan êmâc cui incßaß nequetoj.


Ελεησον με, Κυριε ιδε την θλιψιν μου την εκ των εχθρων μου, συ ο υψονων με εκ των πυλων του θανατου, 	 At Kâcuaß, chacuuxtâna cuu. Chinâcuil taxak xban nak cuanquin saß raylal xbaneb li xicß nequeßiloc cue. Lâat, at Kâcuaß, chinâcol chiru li câmc,


ιδου, το αιμα αυτου δεν εφερθη εις το αγιαστηριον πρεπει εξαπαντος να φαγητε αυτο εν τω αγιαστηριω, καθως προσεταξα. 	 Nequenau nak lix quiqßuel li xul aßin incßaß quicßameß saß li Santil Naßajej. Joßcan nak xetiu raj lix tibel saß li naßajej aßan joß quinye êre, chan.


οπου οι πατερες σας με επειρασαν, με εδοκιμασαν και ειδον τα εργα μου. 	 Saß li cutan aßan eb lê xeßtônil yucuaß queßxyal cuix usta queßril li sachba chßôlej li quinbânu reheb.


Και η αδελφη αυτου Αμμολεκεθ εγεννησε τον Ισουδ και τον Αβιεζερ και τον Μααλα. 	 Lix Hamolequet, aßan lix ranab laj Galaad. Oxibeb lix yum lix Hamolequet. Aßaneb laj Isod, laj Abiezer ut laj Mahala.


Διδει χιονα ως μαλλιον διασπειρει την παχνην ως στακτην. 	 Aßan naqßuehoc li ratzßam que saß ruchichßochß. Chanchan li saki lana. Napaji li ratzßam que saß ruchichßochß chanchan nak napajîc li cha.


Ουαι εις τον πλεονεκτουντα πλεονεξιαν κακην δια τον οικον αυτου, δια να θεση την φωλεαν αυτου υψηλα, δια να ελευθερωθη εκ χειρος του κακου. 	 Ra xchal saß êbên lâex li nequerahi ru ut nequemakß li biomal jalan aj e. Ut chiru li tumin aßan nequeyîb lê rochoch chi us re nak mâcßaß têcßul.


εκτισας και εις σεαυτην οικημα πορνικον και εκαμες εις σεαυτην πορνοστασιον εν παση πλατεια. 	 Yalak bar saß chixjunil li tenamit cayîbeb li naßajej li najt xteram re lokßonînc ut cayîbeb lâ artal.


Αλλα θησαυριζετε εις εαυτους θησαυρους εν ουρανω, οπου ουτε σκωληξ ουτε σκωρια αφανιζει και οπου κλεπται δεν διατρυπουσιν ουδε κλεπτουσιν 	 Q'uehomak ban êch'ôl chirix lê biomal cuan sa' choxa bar cui' inc'a' namaxen chi moco nak'olen ru ut bar cui' inc'a' tâelk'âk.


τοτε θελω ενθυμηθη την διαθηκην μου την προς τον Ιακωβ, και την διαθηκην μου την προς τον Ισαακ, και την διαθηκην μου την προς τον Αβρααμ θελω ενθυμηθη και την γην θελω ενθυμηθη. 	 tâjulticokß cue li contrato li quinbânu riqßuineb laj Jacob, laj Isaac, ut laj Abraham. Ut tâjulticokß cue li chßochß.


Διοτι ακουσασα περι αυτου γυνη τις, της οποιας το θυγατριον ειχε πνευμα ακαθαρτον, ηλθε και προσεπεσεν εις τους ποδας αυτου 	 Sa' junpât qui-abîc resil xban jun li ixk nak cuan aran. Li ixk a'an cuan jun lix co' cuan mâus aj musik'ej riq'uin. Cô riq'uin li Jesús ut quixcuik'ib rib chiru.


και λεγει Κορνηλιε, εισηκουσθη η προσευχη σου και αι ελεημοσυναι σου εμνημονευθησαν ενωπιον του Θεου. 	 Quixye cue, "At Cornelio, li Dios quirabi lâ tij. Nacuulac chiru li c'a'ru nacabânu re xtenk'anquileb li neba'.


και εγειναν πασαι αι ημεραι του Ενως εννεακοσια πεντε ετη και απεθανε. 	 Belêb ciento riqßuin ôb chihab cuan re laj Enós nak quicam.


Το εξακοσιοστον ετος της ζωης του Νωε, τον δευτερον μηνα, την δεκατην εβδομην ημεραν του μηνος, ταυτην την ημεραν εσχισθησαν πασαι αι πηγαι της μεγαλης αβυσσου, και οι καταρρακται των ουρανων ηνοιχθησαν. 	 Saß eb li cutan aßan yalak bar quilajeßel chak li haß saß chßochß. Ut nak quitehon li choxa, quichal li hab chi kßaxal cau. Aßin quicßulman saß li cuuklaju xbe li xcab po re li chihab aßan. Cuakib ciento chihab cuan re laj Noé nak quicßulman aßin.


οστις εδωκεν εαυτον υπερ ημων, δια να μας λυτρωση απο πασης ανομιας και να μας καθαριση εις εαυτον λαον εκλεκτον, ζηλωτην καλων εργων. 	 A'an quixk'axtesi rib chi câmc sa' kac'aba' lâo re nak tocolek' chiru li mâusilal. Quixbânu a'an re xtîcobresinquil li kach'ôl ut re nak chikaq'uehak kach'ôl chixbânunquil li us.Chixjunil li na'leb a'in li yôquin xtz'îbanquil âcuiq'uin, a'an li tâch'olob chiruheb. Chaq'ueheb xna'leb ut chak'useb cui inc'a' us yôqueb xban nak tenebanbil sa' âbên xban li Dios xbânunquil. Ut mâ ani chitz'ektânânk âcue.


και τωρα, Κυριε Θεε μου, συ εκαμες τον δουλον σου βασιλεα αντι Δαβιδ του πατρος μου και εγω ειμαι παιδαριον μικρον δεν εξευρω πως να εξερχωμαι και να εισερχωμαι 	 At Kâcuaß, at inDios, lâat catxakaban cue chokß rey chokß rêkaj laj David lin yucuaß. Abanan lâin toj sâjin. Toj mâcßaß innaßleb re tincßanjelak chokß rey.


Ειπε δε προς αυτους Πως λεγουσι τον Χριστον οτι ειναι υιος του Δαβιδ; 	 Li Jesús quixye reheb: -Neque'xye nak li Cristo laj Colonel a'an xcomoneb li ralal xc'ajol li rey David.


Διοτι αφου εισαγαγω αυτους εις την γην, την οποιαν ωμοσα προς τους πατερας αυτων, γην ρεουσαν γαλα και μελι, και αυτοι φαγωσι και χορτασθωσι και εμπλησθωσι, τοτε θελουσι στραφη προς θεους ξενους και θελουσι λατρευσει αυτους, και θελουσι με παροργισει και παραβη την διαθηκην μου. 	 Lâin tincßameb saß li naßajej li kßaxal châbil li na-el cuiß chi us li acuîmk joß quinyechißi reheb lix xeßtônil yucuaßeb. Tâcuânk chixjunil li tzacaêmk li teßraj ut teßcuânk aran chi saheb saß xchßôl. Abanan eb aßan teßxjal xnaßlebeb ut teßxlokßoniheb li jalanil dios. Tineßxtzßektâna ut teßrisi xcuanquil lin contrato.


Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους οτι καλως προεφητευσεν ο Ησαιας περι υμων των υποκριτων, ως ειναι γεγραμμενον Ουτος ο λαος δια των χειλεων με τιμα, η δε καρδια αυτων μακραν απεχει απ' εμου. 	 Nak quichak'oc li Jesús quixye reheb: -Yâl ajcui' li quixye laj Isaías chêrix lâex aj ca' pac'al u nak quixye chi jo'ca'in: Li tenamit a'in niquine'x-oxlok'i ca'aj cui' riq'uin xtz'ûmaleb re. Moco neque'xbânu ta chi anchal xch'ôleb.


σωτηριαν εκ των εχθρων ημων και εκ της χειρος παντων των μισουντων ημας, 	 Quixye reheb nak toxcol chiruheb li xic' neque'iloc ke ut torisi rubeleb xcuanquil.


Εδωκας εις τους φοβουμενους σε σημαιαν, δια να υψονηται υπερ της αληθειας. Διαψαλμα. 	 Xaqßue jun ketalil lâo li nocorahoc âcue. Chanchan nak xaqßue jun li bandera re nak takacol rix li yâl.


Διοτι οστις εχει, θελει δοθη εις αυτον και οστις δεν εχει, και εκεινο το οποιον εχει θελει αφαιρεθη απ' αυτου. 	 Li ani tixq'ue xch'ôl chixtzolbal li us, k'axal cui'chic li usilal tixc'ul. Li ani inc'a' tixq'ue xch'ôl chixtzolbal li us, tâsachk sa' xch'ôl li jo' q'uial naxnau.


Και ο Ιησους αποκριθεις ειπε προς αυτους οι υιοι του αιωνος τουτου νυμφευουσι και νυμφευονται 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Eb li cuanqueb sa' ruchich'och' anakcuan neque'sumla ut neque'sumubâc.


Καθως ο αετος σκεπαζει την φωλεαν αυτου, περιθαλπει τους νεοσσους αυτου, εξαπλονων τας πτερυγας αυτου αναλαμβανει αυτους, και σηκονει αυτους επι των πτερυγων αυτου, 	 Li Kâcuaß quitenkßan êre ut quicßamoc be chêru joß nak li tßiu naxcoleb li cocß ral saß lix soc ut naxcßameb saß xbên lix xicß nak toj mâjiß nequeßxnau rupupic.


και ιδου φωνη εκ των ουρανων, λεγουσα Ουτος ειναι ο Υιος μου ο αγαπητος, εις τον οποιον ευηρεστηθην. 	 Ut qui-abîc xyâb xcux li Dios toj sa' choxa nak quixye: -A'an a'in li cualal raro inban. Nasaho' inch'ôl riq'uin, chan.


Και ειπε Τουτο θελω καμει θελω χαλασει τας αποθηκας μου και θελω οικοδομησει μεγαλητερας και συναξει εκει παντα τα γεννηματα μου και τα αγαθα μου, 	 Ut quixye, "Ninnau c'a'ru tinbânu. Tinpo' li rochochil li ru li cuacuîmk li cuanqueb. Ut tinyîb chic jalan nînk chok' rêkaj. Ut chi sa' a'an tinxoc chixjunil li ru li cuacuîmk jo' ajcui' chixjunil li c'a'ru cuan cue."


Πλην εν τω πρωτω ετει Κυρου του βασιλεως της Βαβυλωνος, ο βασιλευς Κυρος εδωκε προσταγην να οικοδομηθη ουτος ο οικος του Θεου. 	 Abanan yô chic xbên chihab roquic chokß rey aran Babilonia laj Ciro nak quixqßue cuißchic kalesêns chixyîbanquil lix templo li Dios,” chanqueb.


Τον ποιησαντα τους ουρανους εν συνεσει διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου. 	 Aßan li quiyîban re li choxa riqßuin lix naßleb xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


Διοτι εις την αμαρτιαν αυτου προσθετει ασεβειαν καυχαται μεταξυ ημων, και πολλαπλασιαζει τους λογους αυτου εναντιον του Θεου. 	 Moco caßaj cuiß ta li mâc aßan naxbânu. Yô aj ban cuiß chixkßetkßetinquil rib chiru li Dios. Ut chiku yô chixhobbal ut yô ajcuiß chixcuechßinquil.


Και εσαλπισεν ο Ιωαβ εν τη σαλπιγγι και εσταθη πας ο λαος, και δεν κατεδιωκον πλεον κατοπιν του Ισραηλ ουδε εμαχοντο πλεον. 	 Ut laj Joab quixyâbasi lix trompeta re xyebal reheb lix soldados nak teßxcanab râlinanquileb laj Abner. Joßcan nak queßxcanab pletic.


Οι δε εχθροι ημων ειπον, Δεν θελουσι μαθει ουδε θελουσιν ιδει, εωσου ελθωμεν εις το μεσον αυτων και φονευσωμεν αυτους, και καταπαυσωμεν το εργον. 	 Li xicß nequeßiloc ke queßxcßoxla nak lâo incßaß takaqßue retal li cßaßru yôqueb chixcßoxlanquil saß kabên. Saß xchßôleb aßan nak incßaß takil nak teßoc saß li katenamit chikacamsinquil re nak takacanab xbânunquil li cßanjel aßin.


Και διεπερασεν ο Αβραμ την γην εκεινην εως του τοπου Συχεμ, εως της δρυος Μορεχ οι δε Χαναναιοι τοτε κατωκουν εν τη γη ταυτη. 	 Laj Abram yô chi numecß saß li tenamit aßan nak coxtau li naßajej Siquem. Aran cuan jun tôn li cheß ji re jun li cuînk aj More xcßabaß. Saß li naßajej aßan cuanqueb laj cananeo.


Το σπερμα αυτων στερεουται εμπροσθεν αυτων μετ' αυτων, και τα εκγονα αυτων εμπροσθεν των οφθαλμων αυτων. 	 Toj nequeßril chi qßuîc li ralal xcßajoleb chi sa saß xchßôleb ut mâcßaß nachßißchßißin reheb.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος των δυναμεων Επειδη λαλειτε τον λογον τουτον, ιδου, εγω θελω καμει τους λογους μου εν τω στοματι σου πυρ και τον λαον τουτον ξυλα και θελει καταφαγει αυτους. 	 Joßcan nak li Kâcuaß quixye chi joßcaßin: —Xban nak queßxye chi joßcan, joßcan nak lâin tinbânu re nak li tâye chanchanak li xam ut eb li tenamit aßin chanchanakeb li siß li tâcßatekß xban li xam.


Και θελω σπειρει αυτους μεταξυ των λαων και θελουσι με ενθυμηθη εν απομεμακρυσμενοις τοποις και θελουσι ζησει μετα των τεκνων αυτων και θελουσιν επιστρεψει. 	 Usta ac xinjeqßuiheb ru saß eb li tenamit, ut usta cuanqueb chak saß li najtil tenamit, toj aran tineßxcßoxla chak. Teßsukßîk chak ut teßcuânk cuißchic saß lix naßajeb rochbeneb li ralal xcßajol.


Τινα αλλον εχω εν τω ουρανω; και επι της γης δεν θελω αλλον παρα σε. 	 Caßaj cuiß lâat nacattenkßan cue. Mâ ani chic naru tâtenkßânk cue, chi moco saß choxa, chi moco saß ruchichßochß. Caßaj cuiß âcuiqßuin nincßojob inchßôl.


Οι προφηται, οιτινες εσταθησαν προ εμου και προ σου εκπαλαι, προεφητευσαν και κατα πολλων τοπων και κατα μεγαλων βασιλειων, περι πολεμου και περι κακων και περι λοιμου 	 Chalen najter nak toj mâjiß ninyoßla lâin ut lâat, eb li profeta queßxye resil nak saß nabal xnînkal ru tenamit tâcuânk li plêt ut li raylal ut li caki yajel.


Εαν αφησωμεν αυτον ουτω, παντες θελουσι πιστευσει εις αυτον, και θελουσιν ελθει οι Ρωμαιοι και αφανισει και τον τοπον ημων και το εθνος. 	 Cui takacanab chi jo'can, chixjunileb li tenamit te'pâbânk re. Ut te'josk'ok kiq'uin eb laj Roma li neque'taklan sa' kabên. Te'xjuc' li katemplo ut te'xsach li katenamit, chanqueb.


φοβουμαι ομως μηπως, καθως ο οφις εξηπατησε την Ευαν δια της πανουργιας αυτου, διαφθαρη ουτως ο νους σας, εκπεσων απο της απλοτητος της εις τον Χριστον. 	 Abanan yôquin chi c'oxlac chêrix xban nak ninnau chanru nak quibalak'îc lix Eva xban li c'anti'. Mâre anchal texbalak'îk lâex ut mâre inc'a' chic têpâb li Cristo chi anchal êch'ôl ut mâre inc'a' chic têlok'oni.


τοτε θελει θεωρησει ο ιερευς και ιδου, εαν τα εξανθηματα επι του δερματος της σαρκος αυτων ηναι υπολευκα, ειναι αλφος εξανθων επι του δερματος ειναι καθαρος. 	 laj tij târil lix ra. Cui xsakoß lix tibel ut incßaß nalemtzßun, yal xox x-el chirix. Moco muxbil ta ru li cristian aßan.


Παντες οι κατοικοι του κοσμου και οι ενοικουντες επι της γης, βλεπετε, οταν υψωθη σημαια επι τα ορη και ακουσατε, οταν εκπεμφθη φωνη σαλπιγγος. 	 ¡Qßuehomak retal chêjunilex lâex li cuanquex saß ruchichßochß! Nak tâtaksîk jun li retalil saß xbên li tzûl, ¡ilomak! Ut nak tâyâbasîk li trompeta, ¡abihomak!


Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους Μητηρ μου και αδελφοι μου ειναι ουτοι, οι ακουοντες τον λογον του Θεου και πραττοντες αυτον. 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: -Li ani neque'abin re li râtin li Dios ut neque'xbânu li c'a'ru naxye, a'aneb lin na' ut li cuîtz'in, chan li Jesús reheb.


"Ωιδη των Αναβαθμων." Εκ βαθεων εκραξα προς σε, Κυριε. 	 At nimajcual Dios, nak ac yô chi yotßecß inchßôl xban lin mâc, nintzßâma intenkßanquil châcuu.


Βουννι, Αζγαδ, Βηβαι, 	 laj Buni, laj Azgad, laj Bebai,


και Χουματα, και Κιριαθ-αρβα, ητις ειναι η Χεβρων, και Σιωρ, πολεις εννεα, και αι κωμαι αυτων. 	 Humta, Quiriat-arba li nequeßxye ajcuiß Hebrón re, ut Sior. Belêb chixjunileb li tenamit li quiqßueheß reheb rochbeneb li cocß cßalebâl.


Ειχε δε Λαβαν δυο θυγατερας το ονομα της πρεσβυτερας, Λεια, και το ονομα της μικροτερας Ραχηλ. 	 Laj Labán cuan cuib lix rabin. Li asbej, aßan xLea xcßabaß ut li îtzßinbej, aßan xRaquel xcßabaß.


Καλητεροι οι δυο υπερ τον ενα επειδη αυτοι εχουσι καλην αντιμισθιαν εν τω κοπω αυτων. 	 Kßaxal us nak teßcßanjelak cuib, chiru nak tâcßanjelak junak xjunes xban nak cui teßcßanjelak saß cuibal us tâêlk lix cßanjeleb chiruheb.


Τις εθεσε τα μετρα αυτης, εαν εξευρης; η τις ηπλωσε σταθμην επ' αυτην; 	 ¿Ma nacanau ani xyehoc re chanru xnimal li ruchichßochß tâqßuehekß? Cui nacanau, ye cue ani quibisoc re.


οι δε καταξιωθεντες να απολαυσωσιν εκεινον τον αιωνα και την εκ νεκρων αναστασιν ουτε νυμφευουσιν ουτε νυμφευονται 	 Abanan sa' eb li cutan tâchâlk, li xc'ulubeb cuaclîc cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak, inc'a' chic te'sumlâk chi moco te'sumubâk.


Και διεβητε τον Ιορδανην και ηλθετε εις Ιεριχω και σας επολεμησαν οι ανδρες της Ιεριχω, οι Αμορραιοι και οι Φερεζαιοι και οι Χαναναιοι και οι Χετταιοι και οι Γεργεσαιοι, οι Ευαιοι και οι Ιεβουσαιοι και παρεδωκα αυτους εις τας χειρας σας. 	 Joßcan nak quexnumeß jun pacßal li nimaß Jordán ut quexcuulac saß li tenamit Jericó. Ut eb li cuanqueb aran queßpletic êriqßuin. Ut queßpletic ajcuiß êriqßuin eb laj amorreo, eb laj ferezeo, eb laj cananeo, eb laj heteo, eb laj gergeseo, eb laj heveo, ut eb laj jebuseo. Ut lâin xexintenkßa chi numtâc saß xbêneb.


Εαν εγω μαρτυρω περι εμαυτου, η μαρτυρια μου δεν ειναι αληθης. 	 Cui lâin tinch'olob xyâlal chêru anihin tz'akal lâin, lâex têye nak inc'a' yâl li yôquin chixyebal.


δια τουτο ωνομασε τον τοπον εκεινον, Βηρ-σαβεε διοτι εκει ωμοσαν αμφοτεροι. 	 Li becbil haß aßin Beerseba queßxqßue chokß xcßabaß xban nak aran queßxbânu li contrato.


Παν ο, τι ειναι προστεταγμενον παρα του Θεου του ουρανου, ας γεινη μετα σπουδης δια τον οικον του Θεου του ουρανου δια να μη ελθη οργη επι την βασιλειαν του βασιλεως και των υιων αυτου. 	 Chixjunil li târaj li Dios, li cuan saß choxa re lix templo, tento xqßuebal re nak incßaß tâchâlk raylal saß xbêneb li cuanqueb rubel incuanquil chi moco saß xbêneb li cualal incßajol.


Οι αρχοντες του λαου Φαρως, Φααθ-μωαβ, Ελαμ, Ζατθου, Βανι, 	 Ut eb li nequeßcßamoc be saß li katenamit li queßxqßue xcßabaßeb, aßaneb aßin: laj Paros, laj Pahat-moab, laj Elam, laj Zatu, laj Bani,


Και ο Μωαβ θελει αισχυνθη δια τον Χεμως, καθως ησχυνθη ο οικος Ισραηλ δια την Βαιθηλ την ελπιδα αυτων. 	 Saß eb li cutan aßan eb laj Moab teßxutânâk xban nak queßxcßojob xchßôleb riqßuin laj Quemos lix dioseb joß nak eb laj Israel queßxutânâc xban lix dioseb li cuan Bet-el, li queßxcßojob cuiß xchßôleb.


Και ηρωτων αυτον λεγοντες, Δια τι λεγουσιν οι γραμματεις οτι πρεπει να ελθη ο Ηλιας πρωτον; 	 Que'xpatz' re li Jesús: -¿C'a'ut nak neque'xye laj tz'îb nak xbên cua tâchâlk laj Elías tojo'nak tol-êlk li Cristo? chanqueb.


Διοτι ο Κυριος ειναι αγαθος εις τον αιωνα μενει το ελεος αυτου, και εως γενεας και γενεας η αληθεια αυτου. 	 Li Kâcuaß kßaxal châbil. Junelic nocoxra ut lix tîquilal xchßôl mâcßaß rosoßjic. Cuânk ban chi junelic.


Εισαι λαμπροτερος υπερ τα ορη των αρπακτηρων. 	 At Kâcuaß, cßajoß lâ lokßal ut kßaxal nim lâ cuanquil nak catsukßi chak saß li tzûl aßan xban nak lâat cacuêchaniheb li catpletic cuiß.


Διοτι με μιαν προσφοραν ετελειοποιησε δια παντος τους αγιαζομενους. 	 Xban nak jun sut ajcui' quixmayeja rib li Jesucristo nak quicam chiru li cruz, mâc'a' chic xmâqueb chiru li Dios li santobresinbileb.


Και οτε εφθασαν εως του αλωνιου Χειδων, ο Ουζα εξηπλωσε την χειρα αυτου, δια να κρατηση την κιβωτον διοτι οι βοες εσεισαν αυτην. 	 Nak queßcuulac saß li naßajej li narisi cuiß rix lix trigo laj Quidón, eb li bôyx queßxtich li rokeb. Ut laj Uza quixchap lix Lokßlaj Câx li Dios re nak incßaß tâtßanekß.


Και τουτο θελει εισθαι εις σε το σημειον Το ετος τουτο θελετε φαγει ο, τι ειναι αυτοφυες και το δευτερον ετος, ο, τι εκφυεται απο του αυτου το δε τριτον ετος, σπειρατε και θερισατε και φυτευσατε αμπελωνας και φαγετε τον καρπον αυτων. 	 Ut laj Isaías quixye re laj Ezequías: —Aßan aßin li retalil li cßaßru tâcßulmânk. Saß li chihab aßin ut saß li chihab tâchâlk lâex têtzaca li ru li trigo li namok yal xjunes. Abanan saß li rox chihab lâex tex-âuk ut texkßolok re nak textzacânk. Têrau lê uvas ut têtzaca li ru li naxqßue.


Και κατα την εφ' ημας αγαθην χειρα του Θεου ημων εφεραν προς ημας ανδρα συνετον, εκ των υιων Μααλι, υιου του Λευι, υιου Ισραηλ και τον Σερεβιαν μετα των υιων αυτου και των αδελφων αυτου, δεκαοκτω 	 Ut xban nak li Dios yô chi tenkßânc ke, queßxtau chak laj Serebías re tâxic chi cßanjelac. Aßan jun cuînk châbil xnaßleb xcomoneb li ralal xcßajol laj Mahli laj levita. Queßchal rochben li ralal ut li ras. Cuakxaklajuheb chixjunileb.


Τοτε ηρχισε να ονειδιζη τας πολεις εν αις εγειναν τα πλειοτερα θαυματα αυτου, διοτι δεν μετενοησαν 	 Tojo'nak li Jesús qui-oc chixk'usbaleb li tenamit sa' eb li na'ajej bar quixbânu cui' nabal li milagro xban nak inc'a' que'yot'e' xch'ôleb ut inc'a' que'xjal xc'a'uxeb, ut quixye reheb:


Αυτος τωοντι τας ασθενειας ημων εβαστασε και τας θλιψεις ημων επεφορτισθη ημεις δε ενομισαμεν αυτον τετραυματισμενον, πεπληγωμενον υπο Θεου και τεταλαιπωρημενον. 	 Relic chi yâl nak quixcuy li raylal li xkacßul raj lâo. Quixcßul li rahobtesîc li xkacßul raj lâo. Saß kachßôl lâo nak li Dios quitaklan chak re li raylal ut li rahobtesîc quixcßul re xtojbal rix li mâc.


και θελει ειπει προς αυτους, Ακουε, Ισραηλ σεις πλησιαζετε σημερον εις την μαχην κατα των εχθρων σας ας μη δειλιαση η καρδια σας, μη φοβηθητε μηδε τρομαξητε μηδε εκπλαγητε απο προσωπου αυτων 	 Ut tixye reheb, “Abihomak lâex aj Israel. Anakcuan texxic chi pletic riqßuineb li xicß nequeßiloc êre. Incßaß tâchßinâk êchßôl chi moco texxucuak. Incßaß texcßoxlak chi moco tâsachk êchßôl xbaneb li xicß nequeßiloc êre.


Και θελεις βαλει εις το περιστηθιον της κρισεως το Ουριμ και το Θουμμιμ, και θελουσιν εισθαι επι της καρδιας του Ααρων, οταν εισερχηται ενωπιον του Κυριου και ο Ααρων θελει βασταζει την κρισιν των υιων Ισραηλ επι της καρδιας αυτου ενωπιον του Κυριου διαπαντος. 	 Ut têqßue li Urim ut li Tumim saß li pectoral re nak cuânk chire xchßôl laj Aarón nak tâoc saß li tabernáculo chiru li Kâcuaß. Joßcan nak laj Aarón junelic tixcßam chire xchßôl li Urim ut li Tumim nak tâoc chiru li Kâcuaß re nak târûk tâtzßilok âtin chirixeb laj Israel.


Διδαξον ημας να μετρωμεν ουτω τας ημερας ημων, ωστε να προσκολλωμεν τας καρδιας ημων εις την σοφιαν. 	 Cßut chiku chanru nak takara li kayußam re nak cuânk kanaßleb chixbânunquil li us.


Και εξηλθεν υιος γυναικος τινος Ισραηλιτιδος, οστις ητο υιος ανδρος Αιγυπτιου, μεταξυ των υιων Ισραηλ και εμαχοντο εν τω στρατοπεδω ο υιος της Ισραηλιτιδος και ανθρωπος τις Ισραηλιτης. 	 Saß eb li cutan aßan quicuan jun li cuînk aj Israel lix naß ut aj Egipto lix yucuaß. Li cuînk aßan qui-oc chi pletic riqßuin jun aj Israel saß li naßajej li cuanqueb cuiß li muhebâl.


αρχισας απο του βαπτισματος του Ιωαννου εως της ημερας καθ' ην ανεληφθη αφ' ημων, εις εκ τουτων να γεινη μεθ' ημων μαρτυς της αναστασεως αυτου. 	 chalen nak quicubsîc chak xha' li Jesús xban laj Juan ut toj chalen nak quic'ame' sa' choxa chiku. Jun reheb li cuînk a'an naru takaxakab chok' rêkaj laj Judas re nak tixch'olob ajcui' xyâlal nak quicuacli cui'chic chi yo'yo li Jesús sa' xyânkeb li camenak, chan laj Pedro.


τοτε το μερος σας το προς μεσημβριαν θελει εισθαι απο της ερημου Σιν εως πλησιον Εδωμ και τα μεσημβρινα ορια σας θελουσιν εισθαι απο του ακρου της αλμυρας θαλασσης προς ανατολας 	 Li nubâl saß li sur tâticlâk saß li chaki chßochß re Zin ut tâcuulak toj saß li nubâl re Edom. Tâticlâk cuan cuiß li palau Mar Muerto xcßabaß saß li sur ut tâxic toj saß li este.


και εδωκε την γην αυτων κληρονομιαν, κληρονομιαν εις τον Ισραηλ τον λαον αυτου. 	 Ut quixqßue lix naßajeb chokß reheb laj Israel. Eb aßan chic queßêchanin re lix tenamiteb.


ο Παυλος ομως εκρινεν αξιον, τον αποχωρισθεντα απο αυτων απο της Παμφυλιας και μη συνακολουθησαντα αυτους εις το εργον, τουτον να μη συμπαραλαβωσι. 	 Abanan inc'a' quixc'ul xch'ôl laj Pablo xban nak junxil laj Juan Marcos quixjach rib riq'uineb aran Panfilia ut inc'a' chic cô chirixeb chixbânunquil li c'anjel.


ιδων δε οτι δεν υπερισχυσε κατ' αυτου, ηγγισε την αρθρωσιν του μηρου αυτου και μετετοπισθη η αρθρωσις του μηρου του Ιακωβ, ενω επαλαιε μετ' αυτου. 	 Li cuînk quiril nak cau rib laj Jacob ut incßaß quixcuy xmetzßêu. Quixtochß laj Jacob saß xcßulbal rib xbakel li raß. Ut quibokße xbakel li raß laj Jacob nak yô chixyalbal xmetzßêu.


Ο Κυριος ειναι υψηλος επι παντα τα εθνη επι τους ουρανους ειναι η δοξα αυτου. 	 Numtajenak lix lokßal li Kâcuaß saß choxa ut numtajenak ajcuiß lix lokßal saß chixjunil li ruchichßochß.


Και ειπεν ο Ιωσαφατ προς τον βασιλεα του Ισραηλ, Ερωτησον, παρακαλω, τον λογον του Κυριου σημερον. 	 Abanan, nintzßâma châcuu nak tâpatzß re li Dios ma târaj aßan nak toxic chi pletic, chan.


Επιστρεψον αυτην εις την θηκην αυτης. Εν τω τοπω οπου εκτισθης, εν τη γη της γεννησεως σου, θελω σε κρινει. 	 Xocomak lê chßîchß saß li rochoch, lâex aj Amón. Lâin tinrakok âtin saß êbên saß li naßajej li quexyoßla cuiß, saß li naßajej li cuanquex cuiß.


Τις θελει με φερει εις την περιτετειχισμενην πολιν; τις θελει με οδηγησει εως Εδωμ; 	 At inDios, ¿ani tâcßamok cue saß li tenamit cau rib chi pletic? ¿Ani tâcßamok cue saß li tenamit Edom?


Ακουσας δε ο εκατονταρχος, υπηγε και απηγγειλε προς τον χιλιαρχον, λεγων Βλεπε τι μελλεις να καμης διοτι ο ανθρωπος ουτος ειναι Ρωμαιος. 	 Quisach xch'ôl li capitán nak quirabi li c'a'ru quixye laj Pablo. Cô sa' ânil ut quixye re li coronel: -¿C'a'ru tâbânu riq'uin li cuînk a'in? A'an tz'akal aj Roma, chan.


ενω αδικια δεν υπαρχει εν ταις χερσι μου, και η προσευχη μου ειναι καθαρα. 	 Junes raylal nincßul usta mâ ani ninbânu raylal re. Ut chi anchal inchßôl nintijoc chiru li Dios.


Και εν τω οδυρμω αυτων θελουσιν αναλαβει θρηνον δια σε και θελουσι θρηνωδησει, λεγοντες περι σου, Τις ως η Τυρος, ως η καταστραφεισα εν μεσω της θαλασσης; 	 Nak yôkeb chi yâbac chêrix, teßxbicha li bich aßin re rahil chßôlejil ut teßxye: ¿Ani târûk xjuntakßêtanquil êriqßuin lâex aj Tiro, li xex-osoß saß li palau?


Και εταπεινωθησαν οι υιοι Ισραηλ εν τω καιρω εκεινω, οι δε υιοι Ιουδα υπερισχυσαν, επειδη ηλπισαν επι Κυριον τον Θεον των πατερων αυτων. 	 Joßcaßin nak quicubsîc xcuanquileb laj Israel saß eb li cutan aßan. Eb laj Judá queßrêchani li plêt xban nak queßxtzßâma xtenkßanquileb riqßuin li Kâcuaß, lix Dioseb lix xeßtônil yucuaßeb.


Κυριος ο Θεος σου, ο εν μεσω σου, ο δυνατος, θελει σε σωσει, θελει ευφρανθη επι σε εν χαρα, θελει αναπαυεσθαι εις την αγαπην αυτου, θελει ευφραινεσθαι εις σε εν ασμασι. 	 Li Kâcuaß lê Dios cuan êriqßuin. Aßan nim xcuanquil ut aßan tâcolok êre. Li Kâcuaß sahak xchßôl êriqßuin ut riqßuin xnimal xrahom tixqßue êre li acß yußam. Ut tâbichânk xban xsahil saß xchßôl.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος. Επειδη εκαμετε να ελθη εις ενθυμησιν η ανομια σας, οτε ανεκαλυφθησαν αι παραβασεις σας, ωστε να φανερωθωσι τα αμαρτηματα σας εις πασας τας πραξεις σας επειδη ηλθετε εις ενθυμησιν, θελετε γεινει χειριαλωτοι. 	 Joßcan nak lâin li nimajcual Dios ninye: —Chêru nacßutun nak cuan lê mâc. Riqßuin chixjunil li nequebânu nacßutun lê mâc. Xban nak xekßetkßeti êrib, joßcan nak texchapekß.


Αδελφοι, η επιθυμια της καρδιας μου και η δεησις η προς τον Θεον υπερ του Ισραηλ ειναι δια την σωτηριαν αυτων 	 Ex inhermân, relic chi yâl nacuaj nak eb laj Israel te'colek'. A'an li nintz'âma junelic chiru li Dios.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Σαουλ, Ποιος εγω; και ποια η ζωη μου και η οικογενεια του πατρος μου μεταξυ του Ισραηλ, ωστε να γεινω γαμβρος του βασιλεως; 	 Laj David quixye: —¿Ma cuan ta biß incuanquil lâin nak tin-oc chokß âhiß, at rey? Ut, ¿ma cuanqueb ta biß xcuanquil lin yucuaß ut eb lix comon arin Israel? chan.


Αλλ' ο οχλος ουτος, οστις δεν γνωριζει τον νομον, ειναι επικαταρατοι. 	 Eb li q'uila tenamit a'in inc'a' neque'xnau c'a'ru naxye sa' li chak'rab li quiq'uehe' re laj Moisés. ¿C'a'ru te'oc cui' eb a'an? chanqueb laj fariseo.


Αφου δε αναψαντες πυρ εν τω μεσω της αυλης συνεκαθησαν, εκαθητο ο Πετρος εν μεσω αυτων. 	 Que'xtz'ab jun li xam chiru nebâl, ut quilaje'c'ojla chire xam, ut quic'ojla ajcui' laj Pedro sa' xyânkeb.


Διεμερισθη ο Χριστος; μηπως ο Παυλος εσταυρωθη δια σας; η εις το ονομα του Παυλου εβαπτισθητε; 	 Abanan lâin tinpatz' êre, ¿ma nabal ta bi' li Cristo? Inc'a'. Jun ajcui'. ¿Ma quinq'uehe' ta bi' lâin chiru cruz sa' êc'aba' lâex? ¿Ma sa' inc'aba' ta bi' lâin quec'ul li cubi ha'?


Ο δε Σαυλος, πνεων ετι απειλην και φονον κατα των μαθητων του Κυριου, ηλθε προς τον αρχιερεα 	 Nak yô chi c'ulmânc a'in, laj Saulo toj yô chixrahobtesinquileb li neque'pâban re li Kâcua' ut yô chixyebal nak toj tixcamsiheb. Jo'can nak cô riq'uin li xyucua'il aj tij.


και εξεπορνευθησαν εν Αιγυπτω εξεπορνευθησαν εν τη νεοτητι αυτων εκει επιεσθησαν τα στηθη αυτων και εκει συνεθλιβησαν οι παρθενικοι αυτων μαστοι. 	 Chalen saß xcaßchßinaleb aßaneb xcomoneb li ixk li nequeßxcßayi ribeb. Saß xsâjilal queßxqßue rib chi batzßunêc aran Egipto ut riqßuin aßan queßxmux ribeb li cuib chi tukß ix.


Και οτε εβαδιζον οι βασταζοντες την κιβωτον του Κυριου εξ βηματα, εθυσιαζον βουν και σιτευτον. 	 Nak ac xeßxqßue cuakib yoc li yôqueb chi cßamoc re li Lokßlaj Câx, laj David quixmayeja chiru li Kâcuaß jun li bôyx ut jun li carner nim xtibel.


οστις θελει ελθει κατ' ενεργειαν του Σατανα εν παση δυναμει και σημειοις και τερασι ψευδους 	 Laj k'etol chak'rab tâchâlk riq'uin xcuanquil laj tza. Tixc'utbesi nak cuan xcuanquil chixbânunquil li milagros ut sachba ch'ôlej re xbalak'inquil li cristian.


και ειπεν η Λεια, Μακαρια εγω, διοτι θελουσι με μακαριζει αι γυναικες και εκαλεσε το ονομα αυτου Ασηρ. 	 Ut lix Lea quixye: —Cßajoß xsahil saß inchßôl. Anakcuan eb li ixk teßxye nak us xak re chaßkeb cue, chan. Ut aj Aser quixqßue chokß xcßabaß li cßulaßal.


Και εξηλθεν ο Ιηου προς τους δουλους του κυριου αυτου και ειπε τις προς αυτον, Ειρηνη; δια τι ηλθε προς σε ο παραφρων ουτος; Ο δε ειπε προς αυτους, Σεις γνωριζετε τον ανθρωπον και το λεγειν αυτου. 	 Laj Jehú cô cuißchic riqßuineb li rochben ut queßxye re: —¿Cßaßru xraj âcuiqßuin li lôc aj cuînk aßan? chanqueb. Laj Jehú quixye reheb: —Lâex ac nequenau ru li cuînk aßan. Lâex nequenau chanru naâtinac, chan.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Επειδη παντες σεις εγεινετε σκωριαι, ιδου, δια τουτο θελω σας συναξει εις το μεσον της Ιερουσαλημ 	 Joßcan nak lâin li nimajcual Dios ninye: Xban nak mâcßaß chic nequex-oc cuiß, joßcan nak lâin texinchßutub aran Jerusalén.


Και συνελαβεν ετι και εγεννησε θυγατερα. Και ειπε προς αυτον, Καλεσον το ονομα αυτης Λο-ρουχαμμα διοτι δεν θελω ελεησει πλεον τον οικον Ισραηλ αλλα θελω σηκωσει αυτους διολου. 	 Ut lix Gomer quicuan jun chic lix cßulaßal, chßina xkaßal. Ut li Kâcuaß quixye re laj Oseas: —Qßue Lo-ruhama chokß xcßabaß. (Li cßabaßej aßan naraj naxye: Incßaß naraheß.) Qßue aßan chokß xcßabaß xban nak lâin incßaß chic teßcuil xtokßobâl ruheb laj Israel ut incßaß chic tebincßoxla chi junaj cua.


Μαλχιας ο υιος του Χαρημ, και Ασσουβ ο υιος του Φααθ-μωαβ, επεσκευασαν το αλλο τμημα και τον πυργον των φουρνων. 	 Ut li tzßac li cuan chixcßatk li quixyîb laj Hatús, aßan queßxyîb laj Malquías li ralal laj Harim ut laj Hasub li ralal laj Pahat-moab. Ut queßxyîb ajcuiß li torre li cuan cuanqueb cuiß li horno.


Κατα παντα οσα προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην, ουτως εκαμον οι υιοι Ισραηλ απαν το εργον. 	 Eb laj Israel queßxbânu chixjunil chi tzßakal re ru joß quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß.Nak quiril nak queßxbânu chixjunil chi tzßakal joß quixye reheb, laj Moisés quixtzßâma chiru li Dios nak târosobtesiheb.


Ο φυλαττων το στομα αυτου διαφυλαττει την ζωην αυτου ο δε ανοιγων προπετως τα χειλη αυτου θελει απολεσθη. 	 Li ani naxbânu cuênt riqßuin li âtinac yô chixcolbal rix lix yußam. Ut li ani nacuulac chiru âtinac xjunes naxsach rib.


Ηλθον δε οι δυο αγγελοι εις τα Σοδομα το εσπερας και εκαθητο ο Λωτ παρα την πυλην των Σοδομων ιδων δε ο Λωτ, εσηκωθη εις συναντησιν αυτων και προσεκυνησεν επι προσωπον εως εδαφους 	 Nak ac oc re li kßojyîn, queßcuulac li cuib chi cuînk aran Sodoma. Aßaneb lix ángel li Dios. Laj Lot chunchu saß li oquebâl re li tenamit saß li naßajej li nequeßxchßutub cuiß ribeb li cristian. Nak quirileb li cuînk, quicuacli laj Lot chixcßulbaleb, quixcuikßib rib ut quixxulub lix jolom saß chßochß.


Πρωτον ομως πρεπει αυτος να παθη πολλα και να καταφρονηθη απο της γενεας ταυτης. 	 Abanan tento nak lâin li C'ajolbej tinrahobtesîk ut tintz'ektânâk xbaneb li cuanqueb sa' ruchich'och' sa' eb li cutan a'in.


Η υπερηφανια προηγειται του ολεθρου, και υψηλοφροσυνη του πνευματος προηγειται της πτωσεως. 	 Li ani naxkßetkßeti rib tâosokß. Ut li ani naxnimobresi rib tâcubsîk xcuanquil.


Το δε ελεος του Κυριου ειναι απο του αιωνος και εως του αιωνος επι τους φοβουμενους αυτον και η δικαιοσυνη αυτου επι τους υιους των υιων 	 Abanan lix rahom ut lix tîquilal li Kâcuaß junelic cuan saß xbêneb li nequeßxucuan ru li Kâcuaß joß ajcuiß saß xbêneb li ralal xcßajol li teßcuânk mokon.


Και απεστειλεν αυτους ο Μωυσης εις τον πολεμον, χιλιους απο πασης φυλης, αυτους και Φινεες τον υιον του Ελεαζαρ του ιερεως, εις τον πολεμον, μετα των σκευων των αγιων και μετα των σαλπιγγων του αλαλαγμου εις τας χειρας αυτου. 	 Laj Moisés quixtaklaheb chi pletic jun mil reheb li junjûnk xtêpaleb laj Israel. Ut quixtakla ajcuiß laj Finees li ralal laj Eleazar laj tij. Laj Finees quixcßam li cßaßak re ru li queßrisi saß li Lokßlaj Naßajej ut quixcßameb ajcuiß li trompeta li teßxyâbasi nak teßoc chi pletic.


Διοτι θελω σας λαβει εκ μεσου των εθνων και θελω σας συναξει εκ παντων των τοπων και σας φερει εις την γην υμων. 	 Lâin texcuisi saß li xnînkal tenamit li cuanquex cuiß. Texcuisi saß chixjunileb li tenamit ut texincßam cuißchic saß lê naßaj.


Εις γην θελει εισθαι εις αυτον η ιδιοκτησια, εν τω Ισραηλ και οι αρχοντες μου δεν θελουσι πλεον καταβλιβει τον λαον μου το υπολοιπον δε της γης θελουσι δωσει εις τον οικον Ισραηλ κατα τας φυλας αυτων. 	 Li chßochß aßin re li tâtaklânk saß xbêneb laj Israel re nak incßaß chic tixrahobtesiheb lin tenamit riqßuin xmakßbal lix naßajeb. Tixcanab ban lix chßochßeb lix têpaleb laj Israel aß yal chanru lix qßuialeb.


Και ο βασιλευς εκαθισεν επι της καθεδρας αυτου, ως αλλοτε, επι καθεδρας πλησιον του τοιχου και ο Ιωναθαν εσηκωθη και εκαθισεν ο Αβενηρ πλησιον του Σαουλ, ο δε τοπος του Δαβιδ ητο κενος. 	 Laj Saúl quichunla saß li naßajej li nachunla cuiß rajlal chiru li tzßac. Ut laj Jonatán quichunla saß xcaßyabâl. Ut laj Abner quichunla chixcßatk laj Saúl. Abanan li naßajej li nachunla cuiß laj David yamyo.


και οσα ηκουσας παρ' εμου δια πολλων μαρτυρων, ταυτα παραδος εις πιστους ανθρωπους, οιτινες θελουσιν εισθαι ικανοι και αλλους να διδαξωσι. 	 Li xyâlal li xinc'ut châcuu chiruheb nabaleb li cristian, a'an ajcui' chajultica chiruheb li cuînk li tîqueb xch'ôleb re nak eb a'an chic te'c'utuk re chiruheb jalaneb chic.


Σιωπησατε, αφησατε με, δια να λαλησω εγω, και ας ελθη επ' εμε ο, τι δηποτε. 	 Canabomak âtinac. Lâin oc cue chi âtinac anakcuan. Chichâlk li cßaßru tâchâlk saß inbên. Lâin incßaß tinxucuak.


Και ειπεν ο Ελισσαιε προς τον βασιλεα του Ισραηλ, Τι ειναι μεταξυ εμου και σου; υπαγε προς τους προφητας του πατρος σου και προς τους προφητας της μητρος σου. Και ειπε προς αυτον ο βασιλευς του Ισραηλ, Μη διοτι ο Κυριος συνεκαλεσε τους τρεις τουτους βασιλεις, δια να παραδωση αυτους εις την χειρα του Μωαβ. 	 Abanan laj Eliseo quixye re lix reyeb laj Israel: —¿Cßaß aj e nak texintenkßa lâin? Ayukex. Patzßomak ênaßleb riqßuineb li profeta li queßcßanjelac chiru lê naß êyucuaß, chan. Li rey Joram quixye re: —Incßaß naru toxic riqßuineb aßan. Aß li Kâcuaß Dios, aßan xchßutuban ku lâo li oxib chi rey re toxkßaxtesi saß rukßeb laj Moab, chan.


Και ευρηκε σιαγονα ονου νωπην, και εκτεινας την χειρα αυτου ελαβεν αυτην και εφονευσε δι' αυτης χιλιους ανδρας. 	 Laj Sansón quixtau jun xbakel xcâlam re bûr toj rax bak. Quixchap ut chiru aßan quixcamsiheb jun mil chi cuînk xcomoneb laj filisteo.


και λεγει προς αυτον Πας ανθρωπος πρωτον τον καλον οινον βαλλει, και αφου πιωσι πολυ, τοτε τον κατωτερον συ εφυλαξας τον καλον οινον εως τωρα. 	 -Chixjunileb li neque'nink'eîc xbên cua neque'xjec' li châbil vino. Ut nak ac xe'uc'ac chi nabal li ula', neque'xjec' li inc'a' mas châbil. Abanan lâat xac'ûla li châbil vino ut toj anakcuan xacuisi chak, chan re.


Προσεξον εις την φωνην της κραυγης μου, Βασιλευ μου και Θεε μου Διοτι εις σε θελω προσευχηθη. 	 Chacuabihak taxak li yôquin chixtzßâmanquil châcuu, at Kâcuaß. Âcuiqßuin yôquin chi tijoc, at inDios.


Δια τουτο συ, υιε ανθρωπου, ειπε προς τους υιους του λαου σου, Η δικαιοσυνη του δικαιου δεν θελει ελευθερωσει αυτον εν τη ημερα της παραβασεως αυτου, και ο ασεβης δεν θελει πεσει δια την ασεβειαν αυτου, καθ' ην ημεραν επιστρεψη απο της ασεβειας αυτου, και ο δικαιος δεν θελει δυνηθη να ζηση δια την δικαιοσυνην αυτου, καθ' ην ημεραν αμαρτηση. 	 At ralal cuînk, tâye reheb lâ cuech tenamitil nak lix tîquilal li tîc xchßôl incßaß tixcol aßan nak tâmâcobk, chi moco tâsachekß ru xban li mâusilal li quixbânu cui tixjal xcßaßux ut tixcanab xbânunquil li mâusilal. Cui junak tîc xchßôl tâoc chi mâcobc, aßan incßaß tâcolekß xban li tîquilal li quixbânu junxil.


εις την οποιαν ατενισας παρετηρουν και ειδον τα τετραποδα της γης και τα θηρια και τα ερπετα και τα πετεινα του ουρανου. 	 Quicuil chi sa' li t'icr ut aran cuanqueb nabal pây ru li xul xcomoneb li neque'cuan sa' ruchich'och'. Cuanqueb li josk' aj xul, cuanqueb xcomoneb li c'anti' ut cuanqueb xcomoneb li xul li neque'rupupic chiru choxa.


Και εξηλθον λεηλαται εκ του στρατοπεδου των Φιλισταιων εις τρια σωματα το εν σωμα εστραφη εις την οδον Οφρα, προς την γην Σωγαλ 	 Oxib chßûtaleb lix soldado laj filisteo queßcôeb chixmakßbal li cßaßru reheb laj Israel. Li xbên chßûtal queßcôeb saß li be li naxic Ofra saß li naßajej Sual.


Ουτος ειναι ο νομος του λεπρου εν τη ημερα του καθαρισμου αυτου θελει φερθη προς τον ιερεα 	 —Aßan aßin li chakßrab li tixbânu li saklep rix nak acak xqßuira. Tâcßamekß riqßuin laj tij.


Τουτο ειναι το ζωον, το οποιον ειδον υποκατω του Θεου του Ισραηλ παρα τον ποταμον Χεβαρ και εγνωρισα οτι ησαν χερουβειμ. 	 Ut lâin quinqßue retal nak aßaneb li chanchaneb ángel li queßcuil rubel lix cßojaribâl lix Dioseb laj Israel chire li nimaß Quebar. Ut quinqßue retal nak aßaneb li querubines.


Και το αργυριον των απαριθμηθεντων εκ της συναγωγης εκατον ταλαντα, και χιλιοι επτακοσιοι και εβδομηκοντα πεντε σικλοι, κατα τον σικλον του αγιαστηριου 	 Li plata li queßxqßue, aßan cuukub mil riqßuin ôb ciento libra riqßuin mero ciento joß nequeßbisoc saß li tabernáculo.


Ειδον μεν αφροσυνην εν τοις προφηταις της Σαμαρειας. προεφητευσαν δια του Βααλ και επλανων τον λαον μου τον Ισραηλ. 	 Lâin ninnau cßaßru li mâc nequeßxbânu lix profeteb laj Samaria. Queßâtinac saß xcßabaß li yîbanbil dios Baal. Ut aßaneb li queßqßuehoc reheb lin tenamit chi mâcobc.


Και Δαρειος ο Μηδος ελαβε την βασιλειαν, ων περιπου ετων εξηκοντα δυο. 	 Ut laj Darío aj Medo, aßan chic qui-oc saß xcuanquil. Cuib xcâcßâl chihab cuan re nak qui-oc chokß rey.


δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, εγω ειμαι εναντιον σου, Τυρος, και θελω επεγειρει εναντιον σου εθνη πολλα, ως επεγειρει η θαλασσα τα κυματα αυτης. 	 Joßcan nak lâin li nimajcual Dios ninye reheb: Lâin xicß nequexcuil lâex li cuanquex Tiro. Lâin tintaklaheb nabal li xnînkal ru tenamit chi pletic êriqßuin. Chanchan nak nachal lix cau ok li palau nak teßchâlk chi pletic êriqßuin.


Και ελαβεν ο αρχισωματοφυλαξ Σεραιαν τον πρωτον ιερεα και Σοφονιαν τον δευτερον ιερεα και τους τρεις θυρωρους 	 Ut laj Seraías li xbênil aj tij quichapeß ut quicßameß xbaneb lix soldado laj Nabuzaradán. Ut quicßameß ajcuiß laj Sofonías li xcab aj tij. Ut queßcßameß li oxib chi cuînk li queßcßacßalen re li oquebâl re li templo.


και θελεις ειπει προς αυτους, Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων. Ουτω θελω συντριψει τον λαον τουτον και την πολιν ταυτην, καθως συντριβει τις το αγγειον του κεραμεως, το οποιον δεν δυναται να διορθωθη πλεον και θελουσι θαπτει αυτους εν Τοφεθ, εωσου να μη υπαρχη τοπος εις ταφην. 	 Ut tâye reheb, “Joßcaßin xye cue li nimajcual Dios. Nak najoreß li cuc, incßaß chic naru xyîbanquil. Joß nak xjoreß li cuc aßin, joßcan ajcuiß tinbânu nak tinsach ru li tenamit Jerusalén ut li cristian li cuanqueb chi saß. Ut eb li camenak teßmukekß aran Tofet xban nak mâ bar chic cuânk xnaßajeb re xmukbaleb.


διοτι εθεωρησεν εαυτον και ανεχωρησε, και ευθυς ελησμονησεν οποιος ητο. 	 Ut nak ac xril li ru, naxic ut sa' junpât nasach sa' xch'ôl chanru na-iloc.


Και επιασεν ο Αχια το νεον ιματιον, το οποιον εφορει, και εσχισεν αυτο εις δωδεκα τμηματα 	 Li profeta Ahías quirisi li aqßuil tßicr li lanlo cuiß ut quixpej. Cablaju pedâs quirisi nak quixpej.


και εφεραν αυτον εις τον Ανναν πρωτον διοτι ητο πενθερος του Καιαφα, οστις ητο αρχιερευς του ενιαυτου εκεινου. 	 Que'xc'am riq'uin laj Anás lix yucua' li rixakil laj Caifás. Laj Caifás, a'an li xbênil aj tij sa' li chihab a'an.


οι οικοδομουντες την Σιων εν αιματι και την Ιερουσαλημ εν ανομια. 	 Lâex nequeraj xtaksinquil xcuanquil li tenamit Sión riqßuin li camsînc nequebânu. Nequeraj xnimobresinquil xcuanquil li tenamit Jerusalén riqßuin xbânunquil li cßaßak re ru moco us ta.


Δεν ειναι ποτε καλον να επιβαλληται ποινη εις τον δικαιον, να επιβουλευηται τις τους αρχοντας δια την ευθυτητα αυτων. 	 Relic chi yâl nak incßaß us nak teßxye nak cuan xmâc li mâcßaß xmâc. Ut incßaß ajcuiß us nak teßxqßue saß raylal li nequeßtaklan saß xyâlal.


και τον Αρβαδιον και τον Σαμαραιον και τον Αμαθαιον. 	 eb laj arvadeo, eb laj zemareo ut eb laj hamateo.


Δεν θελετε τρωγει ουδεν μετα του αιματος αυτου ουδε θελετε μεταχειριζεσθαι μαντειας ουδε θελετε προμαντευει καιρους. 	 Mêtiu li tib li toj cuan xquiqßuel. Incßaß textûlak chi moco texkßehînk.


Ο Ιωσηφ δε ητο ο διοικητης του τοπου αυτος επωλει εις παντα τον λαον του τοπου ηλθον λοιπον οι αδελφοι του Ιωσηφ και προσεκυνησαν αυτον επι προσωπον εως εδαφους. 	 Laj José, aßan li nataklan saß li tenamit Egipto ut saß rukß aßan quicana xcßayinquil li trigo. Eb li ras laj José queßcuulac riqßuin ut queßxxulub rib saß chßochß chiru.


Θελεις ελθει εις τον ταφον εν βαθει γηρατι, καθως συσσωρευεται η θημωνια του σιτου εν τω καιρω αυτης. 	 Tîxakat chic chi us nak tatcâmk. Moco tatcâmk ta chi toj mâjiß nacuulac xkßehil joß nak li trigo nakßanoß saß xkßehil.Lâo ac nakanau nak joßcan nacßulman. Qßue retal ut cßojob âchßôl xban nak relic chi yâl nak joßcan nacßulman, chan laj Elifaz.


Οι δε πεντε βασιλεις ουτοι εφυγον και εκρυφθησαν εις σπηλαιον εν Μακκηδα. 	 Ut eb li ôb chi rey queßêlelic ut queßxmuk ribeb saß jun li ochoch pec aran Maceda.


Καθως τα υδατα εκλειπουσιν εκ της θαλασσης και ο ποταμος στειρευει και ξηραινεται, 	 Li haß li cuan saß li palau naru nequeßsach ut eb li nimaß nequeßosoß ut nequeßchakic.


Και εγεινεν μαχη σκληροτατη κατ' εκεινην την ημεραν και ο Αβενηρ και οι ανδρες Ισραηλ ενικηθησαν υπο των δουλων του Δαβιδ. 	 Chirix chic aßan queßoc chi pletic chi cau. Ut eb lix soldados laj David queßnumta saß xbên laj Abner ut eb lix soldados.


Και θελω συντριψει τους μοχλους της Δαμασκου και εξολοθρευσει τον κατοικον απο της πεδιαδος Αβεν και τον κρατουντα το σκηπτρον απο του οικου Εδεν, και ο λαος της Συριας θελει φερθη αιχμαλωτος εις Κιρ, λεγει Κυριος. 	 Tintßaneb li oquebâl re li tzßac li sutsu cuiß li tenamit Damasco ut tinsacheb li cuanqueb saß li ru takßa Avén ut tinsacheb ajcuiß li nequeßtaklan aran Bet-edén. Ut li tenamit cuanqueb Siria teßcßamekß chi prêxil toj saß li tenamit Kir, chan li Kâcuaß.


Και ωκοδομησεν ο Σολομων την Γεζερ και την Βαιθ-ωρων την κατωτεραν, 	 Laj Salomón quixtakla cuißchic xyîbanquil li tenamit Gezer, joß ajcuiß li tenamit Bet-horón li cuan takßa.


και ειπε προς αυτον Συ εισαι ο ερχομενος, η αλλον προσδοκωμεν; 	 ¿Ma lâat li Cristo li yechi'inbil, li yôco chiroybeninquil? ¿Malaj toj takoybeni chic junak? chanqueb.


Η βασιλισσα εκ των λογων του βασιλεως και των μεγιστανων αυτου εισηλθεν εις τον οικον του συμποσιου και ελαλησεν η βασιλισσα και ειπε, Βασιλευ, ζηθι εις τον αιωνα μη σε ταραττωσιν οι διαλογισμοι σου και η οψις σου ας μη αλλοιουται. 	 Ut li rixakil li rey quirabi nak yô chixjapbal re li rey joß eb ajcuiß li nequeßcßanjelac chiru. Joßcan nak qui-oc aran cuan cuiß li rey ut quixye re: —At rey, chicuânk taxak lâ yußam chi junelic. Matxucuac chi moco tatsakquirinokß xban âxiu.


Και αι απαρχαι παντων των πρωτογεννηματων και πασα υψουμενη προσφορα παντων εκ παντος ειδους των υψουμενων προσφορων σας θελουσιν εισθαι των ιερεων και την απαρχην της ζυμης σας θελετε διδει εις τον ιερεα, δια να επαναπαυη ευλογιαν εις τους οικους σας. 	 Reheb laj tij li xbên ru li acuîmk ut reheb ajcuiß li kßaxal châbil li tâmayejâk chicuu. Nak eb li tenamit teßxyîb li kßem li yîbanbil riqßuin li xbên ru li trigo, teßxqßue reheb li xbên li tâêlk. Ut lâin tincuosobtesiheb li nequeßxqßue lix mayejeb.Eb laj tij incßaß teßxtiu xtibel li xul li narupupic malaj ut jalan xul, cui yal camsinbil xban xul malaj ut yal nacam xjunes, chan.


Ο δε Σαουλ και αυτοι και παντες οι ανδρες Ισραηλ ησαν εν τη κοιλαδι Ηλα, μαχομενοι μετα των Φιλισταιων. 	 Li rey Saúl ut chixjunileb li soldado aj Israel cuanqueb saß li ru takßa re Ela. Yôqueb chi pletic riqßuineb laj filisteo.


Θελω ομως αφησει υπολοιπον, δια να εχητε τινας εκφυγοντας την μαχαιραν μεταξυ των εθνων, οταν διασκορπισθητε εις τους τοπους. 	 Abanan incßaß tinsacheb ru chi junaj cua li tenamit Israel. Saß xyânkeb li jeqßuinbil ruheb saß jalan tenamit, cuan li incßaß teßcamsîk saß li plêt.


Και εαν ηυχηθη εν τη οικια του ανδρος αυτης η εδεσε την ψυχην αυτης με δεσμον ορκου, 	 Cui junak li ixk cuan xbêlom tixyechißi cßaßak re ru re li Dios riqßuin juramento,


Οταν δε σας φερωσιν εις τας συναγωγας και τας αρχας και τας εξουσιας, μη μεριμνατε πως η τι να απολογηθητε, η τι να ειπητε 	 Nak texc'amek' chiruheb li neque'taklan sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío, malaj ut chiruheb laj rakol âtin ut chiruheb li cuanqueb sa' xcuanquil, inc'a' yôkex chixc'oxlanquil li c'a'ru texsumênk cui' malaj ut li c'a'ru têye,


διοτι το Αρνιον το αναμεσον του θρονου θελει ποιμανει αυτους και οδηγησει αυτους εις ζωσας πηγας υδατων, και θελει εξαλειψει ο Θεος παν δακρυον απο των οφθαλμων αυτων. 	 Ut li Jun li chanchan carner li c'ojc'o aran sa' xyiheb li c'ojaribâl, a'an tâilok reheb jo' jun li châbil pastor narileb lix carner. Ut a'an tâq'uehok re lix yu'ameb chi junelic. Inc'a' chic te'yâbak xban nak li Dios tâc'ojobânk xch'ôleb.-


Και ο πρωτοτοκος, τον οποιον γεννηση, θελει ονομασθη με το ονομα του αποθανοντος αδελφου αυτου, και δεν θελει εξαλειφθη το ονομα αυτου εκ του Ισραηλ. 	 Ut li xbên ralal tâcuânk tento nak tixcßam xcßabaß li camenak re nak lix cßabaß incßaß tâsachekß saß xyânkeb laj Israel.


Επι τας ιτεας εν μεσω αυτης εκρεμασαμεν τας κιθαρας ημων. 	 Ut katßuyub li ka-arpa saß rukßeb li cheß li cuanqueb aran.


Και οταν εισερχωνται εις τας πυλας της εσωτερας αυλης, θελουσιν ενδυεσθαι λινα ιματια και δεν θελει εισθαι μαλλιον επ' αυτων, ενω λειτουργουσιν εις τας πυλας της εσωτερας αυλης και ενδον. 	 Incßaß naru teßcßanjelak saß li templo, chi moco saß li nebâl li cuan chi saß cui cuan chirixeb li rakß yîbanbil riqßuin rix li carner. Nak teßoc saß li puerta li naxic saß li nebâl li cuan chi saß, cuânk li rakßeb lino chirixeb.


Και εν εκεινη τη ημερα το φορτιον αυτου θελει αφαιρεθη απο του ωμου σου και ο ζυγος αυτου απο του τραχηλου σου, και ο ζυγος θελει συντριφθη εξ αιτιας του χρισματος. 	 Saß eb li cutan aßan tex-isîk rubel xcuanquil eb laj Asiria. Incßaß chic texrahobtesîk xbaneb. Chanchan nak tâisîk li âlal îk li cuan saß êbên. Malaj ut chanchan nak tâisîk junak yugo saß êbên. Chanchan nak tâtokekß li yugo.


και εστρεφε το οριον εις την Ραμα, και εως της οχυρας πολεως Τυρου, και εστρεφε το οριον εις την Οσα, και ετελειονεν εις την θαλασσαν κατα το μερος του Αχζιβ 	 Li nubâl naxqßue chak vuêlt toj saß li naßajej Ramá ut nacuulac cuan cuiß li tenamit Tiro, li sutsu saß tzßac. Ut naxic cuan cuiß li naßajej Hosa ut nocox-êlk saß lix naßaj laj Aczib, cuan cuiß li palau Mediterráneo.


Παλιν θελω σε οικοδομησει και θελεις οικοδομηθη, παρθενε του Ισραηλ θελεις ευπρεπισθη παλιν με τα τυμπανα σου και θελεις εξερχεσθαι εις τους χορους των αγαλλομενων. 	 Lâin tinyîb cuißchic lê tenamit, lâex aj Israel. Ut texinqßue cuißchic chi cuânc saß lê tenamit. Têchap cuißchic lê cuajb ut texxic chi xajoc xban xsahil êchßôl.


Ιδου, ως νεφελη θελει αναβη, και αι αμαξαι αυτου θελουσιν εισθαι ως ανεμοστροβιλος οι ιπποι αυτου ειναι ελαφροτεροι των αετων. Ουαι εις ημας, διοτι εχαθημεν. 	 Qßuehomak retal. Eb li xicß nequeßiloc re li tenamit chanchanakeb li chok nak teßchâlk. Eb li carruaje teßchâlk joß li câk-sut-ikß. Eb li cacuây kßaxal cau teßâlinak chiru li tßiu li narupupic chi junpât. Tokßob xak ku xban nak osocß ke.


και βαλε μαχαιραν εις τον λαιμον σου, εαν ησαι αδηφαγος 	 Matcuaßac chi nabal usta kßaxal tattzßocâk.


Διοτι ο Ισραηλ απεσκιρτησεν ως δαμαλις αποσκιρτωσα τωρα θελει βοσκησει αυτους ο Κυριος ως αρνια εν τοπω πλατει. 	 Lâex laj Israel, kßaxal cau êchßôl. Chanchanex li joskß aj cuacax. ¿Chan ta cuiß ru nak texinberesi saß châbilal joß nak naxberesi lix carner li châbil pastor?


Θελει επιβλεψει επι την προσευχην των εγκαταλελειμμενων και δεν θελει καταφρονησει την δεησιν αυτων. 	 Li Kâcuaß tixsume lix tijeb li yôqueb chi cßuluc raylal nak teßxtzßâma lix tenkßanquileb chiru. Incßaß tixcanab yal chi joßcan lix tijeb lix tenamit li mâcßaß cuan reheb.


και Αδαμα, και Ραμα, και Ασωρ, 	 Adama, Ramá, Hazor,


Ο αρχιερευς λοιπον ηρωτησε τον Ιησουν περι των μαθητων αυτου και περι της διδαχης αυτου. 	 Li xyucua'il aj tij qui-oc chixpatz'bal re li Jesús chirixeb lix tzolom ut chirix ajcui' li tijleb li naxc'ut.


Ιδου, ερχονται ημεραι, καθ' ας παν ο, τι ειναι εν τω οικω σου και ο, τι οι πατερες σου εναπεταμιευσαν μεχρι της ημερας ταυτης, θελει μετακομισθη εις την Βαβυλωνα δεν θελει μεινει ουδεν, λεγει Κυριος 	 Tâcuulak xkßehil nak chixjunil li cuan saß lâ cuochoch tâcßamekß aran Babilonia. Chixjunil li cßaßak re ru li queßxxoc eb lâ xeßtônil yucuaß toj chalen anakcuan tâcßamekß. Mâcßaß chic tâcanâk.


Εξευροντες λοιπον τον φοβον του Κυριου, τους μεν ανθρωπους καταπειθομεν, εις τον Θεον δε ειμεθα φανεροι, ελπιζω δε οτι και εις τας συνειδησεις σας ειμεθα φανεροι. 	 Jo'can nak nakaxucua ru li Dios ut nakaq'ue kach'ôl chixch'olobanquil lix yâlal. Ut li Dios naxnau chi tz'akal nak tîc li kach'ôl. Ut lâin nacuaj nak tênau ajcui' lâex.


Εγεννηθησαν δε εις τον Ιωσηφ εν τη γη της Αιγυπτου Μανασσης και Εφραιμ, τους οποιους εγεννησεν εις αυτον Ασενεθ, η θυγατηρ του Ποτιφερα ιερεως της Ων. 	 Laj Manasés ut laj Efraín xcßabaßeb li cuib chi ralal laj José, li queßcuan riqßuin lix Asenat aran Egipto. Lix Asenat, aßan xrabin laj Potifera, li quicßamoc be chi tijoc chiruheb laj On.


Τοτε ειπεν η γυνη, Τινα να σοι αναβιβασω; Και ειπε, τον Σαμουηλ αναβιβασον μοι. 	 Li ixk quixye re: —¿Ani tâcuaj tinbok xmusikß? chan. Laj Saúl quixye re: —Nacuaj nak tâbok xmusikß laj Samuel, chan.


Σαουλ και Ιωναθαν ησαν οι ηγαπημενοι και ερασμιοι εν τη ζωη αυτων, και εν τω θανατω αυτων δεν εχωρισθησαν ησαν ελαφροτεροι αετων, δυνατωτεροι λεοντων. 	 Laj Saúl ut laj Jonatán kßaxal châbileb ut rarôqueb. Laj Saúl ut laj Jonatán incßaß queßxcanab ribeb nak toj yoßyôqueb. Chi moco nak queßcam queßxcanab ribeb. Kßaxal sêbeb joß li xul tßiu xcßabaß. Ut kßaxal cauheb rib joß li cakcoj.


λεγων Φευ, τι ειναι μεταξυ υμων και σου, Ιησου Ναζαρηνε; ηλθες να απολεσης ημας; Σε γνωριζω τις εισαι, ο Αγιος του Θεου. 	 -Canabo kajunes. ¿C'a'ru tâcuaj kiq'uin, at Jesús aj Nazaret? ¿Ma xatchal chikasachbal? Lâin ninnau nak lâat lix Santil Alal li Dios, chan.


Του Φαραω τας αμαξας και το στρατευμα αυτου ερριψεν εις την θαλασσαν και εκλεκτοι πολεμαρχοι αυτου κατεποντισθησαν εν τη Ερυθρα θαλασση. 	 Quixcanabeb chi osocß saß li haß lix carruaje laj faraón joß eb ajcuiß lix soldado. Lix soldado li kßaxal tzolbileb queßosoß saß li Caki Palau.


και ο πελαργος, και ο ερωδιος κατα το ειδος αυτου, και ο εποψ, και η νυκτερις. 	 li cigueña, li sakiquil, li xul abubilla, joß ajcuiß li sotzß.


"Προσευχη του τεθλιμμενου, οταν αδημονη, και εκχεη το παραπονον αυτου ενωπιον του Κυριου." Κυριε, εισακουσον της προσευχης μου, και η κραυγη μου ας ελθη προς σε. 	 At Kâcuaß, chacuabi taxak lin tij. Chasume taxak nak yôquin chixtzßâmanquil intenkßanquil châcuu.


Οι στυλοι του ουρανου τρεμουσι και εξιστανται απο της επιτιμησεως αυτου. 	 Nak naâtinac li Kâcuaß, eb li tzûl li nacûtun re li choxa nequeßecßan saß lix naßajeb xbaneb xxiu chiru.


λογον υγιη και ακατακριτον, δια να εντραπη ο εναντιος, μη εχων να λεγη δια σας μηδεν κακον. 	 Ut nak tat-âtinak, tz'akal re ru li c'a'ru tâye re nak mâ ani tâcuech'înk rix li c'a'ru tâye. Chi jo'can te'xutânâk li xic' neque'iloc ke ut mâc'a' c'a' re ru naru te'xye chikix lâo aj pâbanel.


και μη παραδρομησητε διοτι τοτε ηθελετε υπαγει κατοπιν των ματαιων, τα οποια δεν δυνανται να ωφελησωσιν ουδε να ελευθερωσωσιν, επειδη ειναι ματαια 	 Mêlokßoni chic li jalanil dios. Eb aßan incßaß naru nequextenkßa chi moco naru nequexcol xban nak eb aßan mâcßaß nequeßoc cuiß.


Βασιλεις στρατευματων φευγοντες εφυγον, και αι διαμενουσαι εν τη οικια εμοιραζον τα λαφυρα. 	 —Xeßêlelic. Xeßêlelic lix reyeb rochbeneb lix soldados, chanqueb. Ut li queßxmakß chak chiruheb lix xicß nequeßiloc reheb, eb li ixk li queßcana saß cab queßxjeqßui.


και ιδου, θελω αποστειλει τον υπηρετην, λεγων, Υπαγε, ευρε τα βελη εαν ρητως ειπω εις τον υπηρετην, Ιδου, τα βελη ειναι εδωθεν απο σου, λαβε αυτα τοτε ελθε, διοτι ειναι ειρηνη εις σε, και ουδεμια βλαβη, ζη Κυριος 	 Chirix aßan tintakla lin môs chixsicßbal. Cui lâin tinye re, “Lin tzimaj cuan nachß riqßuin li pec. Cßam chak”, aßan retalil nak mâcßaß tâcßul. Tatchâlk cuißchic xban nak saß xcßabaß li Kâcuaß ninye âcue nak mâcßaß tâcßul.


και ιδε, αν υπαρχη εν εμοι οδος ανομιας και οδηγησον με εις την οδον την αιωνιον. 	 Chaqßue taxak retal ma cuan li mâusilal yôquin chixbânunquil. Chinâberesi re nak toxintau li junelic yußam.


Και ειπεν ο Κυριος προς τον Σαμουηλ, Ακουσον της φωνης του λαου, κατα παντα οσα λεγουσι προς σε διοτι δεν απεβαλον σε, αλλ' εμε απεβαλον απο του να βασιλευω επ' αυτους 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Samuel: —Bânu li yôqueb chixtzßâmanquil âcue li tenamit. Mâcuaß lâat yôqueb châtzßektânanquil. Lâin ban yôqueb chintzßektânanquil xban nak eb aßan incßaß nequeßraj nak lâin tintaklânk saß xbêneb.


εντευθεν του Ιορδανου, εν τη κοιλαδι κατεναντι του Βαιθ-φεγωρ, εν τη γη του Σηων βασιλεως των Αμορραιων, οστις κατωκει εν Εσεβων, τον οποιον επαταξεν ο Μωυσης και οι υιοι Ισραηλ, αφου εξηλθον εξ Αιγυπτου 	 Toj cuanqueb jun pacßal li nimaß Jordán saß li este chiru li tenamit Bet-peor. Aßan lix naßaj laj Sehón lix reyeb laj amorreo. Laj Sehón quicuan chi taklânc aran Hesbón. Nak queßel chak Egipto, laj Moisés ut eb laj Israel queßnumta saß xbên li rey Sehón.


Και την ημεραν εκεινην, καθ' ην κινησητε το δραγμα, θελετε προσφερει αρνιον αμωμον ενιαυσιον δια ολοκαυτωμα προς τον Κυριον 	 Saß li cutan nak têmayeja li xbên ru lê racuîmk, têqßue ajcuiß jun li carner têlom jun chihab cuan re chokß lê cßatbil mayej. Ut tzßakalak re ru li têqßue.


Θεσατε λοιπον τουτο εις τον νουν σας, οι λησμονουντες τον Θεον, μηποτε σας αρπασω, και ουδεις ο λυτρωσων. 	 Cheqßuehak retal aßin lâex li nequextzßektânan cue. Chebânuhak cuênt. Mâre anchal texinsach chi junaj cua ut mâ ani chic naru tâcolok êre.Li bantioxînc chicuu, aßan li mayej li naxqßue inlokßal. Relic chi yâl lâin tincolok reheb li nequeßxbânu li cßaßru ninye.—


Του Θεου, η οδος αυτου ειναι αμωμος, ο λογος του Κυριου ειναι δεδοκιμασμενος ειναι ασπις παντων των ελπιζοντων επ' αυτον. 	 Chixjunil li cßaßru naxbânu li Kâcuaß, aßan châbil ut tzßakal re ru. Ut li cßaßru naxyechißi ke, nakanau chi tzßakal nak tixqßue ke. Li Dios naxtenkßaheb li ani cauheb xchßôl riqßuin.


και τα φαγητα της τραπεζης αυτου, και την καθεδριασιν των δουλων αυτου, και την στασιν των υπουργων αυτου και τον ιματισμον αυτων, και τους οινοχοους αυτου και τον ιματισμον αυτων, και την αναβασιν αυτου δι' ης ανεβαινεν εις τον οικον του Κυριου, εγεινεν εκθαμβος 	 Ut quixqßue ajcuiß retalil li tzacaêmk li queßxtzaca joß ajcuiß lix naßajeb li nequeßcßanjelac chiru laj Salomón. Quixqßue ajcuiß retal li rakßeb li nequeßtaklan, joß ajcuiß li rakßeb li nequeßcßanjelac. Ut quixqßue ajcuiß retal li cßatbil mayej li naxqßue saß lix templo li Kâcuaß. Riqßuin chixjunil li quiril, quisach xchßôl.


Και απεστειλαν αι φυλαι του Ισραηλ ανδρας εις πασαν την φυλην Βενιαμιν, λεγοντες, Ποια κακια ειναι αυτη, ητις επραχθη μεταξυ σας; 	 Ut queßxtakla resil saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Benjamín ut queßxye: —¿Cßaßut nak xeßxbânu li mâusilal aßin saß êyânk?


Απο επιτιμησεως σου, Θεε του Ιακωβ, επεσον εις βαθυτατον υπνον και η αμαξα και ο ιππος. 	 At Kâcuaß Dios, lâat li Dios li quixlokßoni laj Jacob li kaxeßtônil yucuaß. Nak caye reheb nak tâsacheb ru, eb lix carruaje incßaß chic queßecßan saß xnaßaj, chi moco eb lix cacuây. Sachsôqueb xnaßleb queßcana.


Την εκ νεοτητος λοιπον ζωην μου, την οποιαν απ' αρχης εζησα μεταξυ του εθνους μου εν Ιεροσολυμοις, εξευρουσι παντες οι Ιουδαιοι, 	 Chixjunileb laj judío neque'xnau chanru lin yu'am nak xincuan chak sa' lin tenamit chalen chak sa' insâjilal ut toj anakcuan. Jo'can ajcui' aran Jerusalén neque'xnau cuu.


Και ειπεν ο Θεος, Ας γεννηση η γη ζωα εμψυχα κατα το ειδος αυτων, κτηνη και ερπετα και ζωα της γης κατα το ειδος αυτων και εγεινεν ουτω. 	 Ut quixye ajcuiß li Dios: —Cheßcuânk yalak cßaßru chi xulil saß ruchichßochß. Cheßcuânk chixjunileb li xul li nequeßcuaßac pim. Cheßcuânk eb li xul li nequeßxjucuqui rib chiru chßochß. Joß ajcuiß li xul li nequeßcuan saß qßuicheß. Ut quicßulman joß quixye li Dios.


Ταυτα ελαλησα προς εσας ενω ευρισκομαι μεθ' υμων 	 Yôquin chixyebal êre a'in nak toj cuanquin sa' êyânk.


Και δεν εγεινε πασχα ως εκεινο εν τω Ισραηλ, απο των ημερων Σαμουηλ του προφητου ουδε εκαμον παντες οι βασιλεις του Ισραηλ ως το πασχα, το οποιον εκαμεν ο Ιωσιας και οι ιερεις και οι Λευιται και πας ο Ιουδας και ο Ισραηλ οι παρευρεθεντες, και οι κατοικοι της Ιερουσαλημ. 	 Mâ jun sut qui-uxman li ninkße Pascua chi joßcaßin joß najtil quicuan li profeta Samuel. Ut mâ jun rey quixbânu li ninkße joß quixbânu li rey Josías rochbeneb laj tij, laj levita, chixjunileb laj Judá ut eb laj Israel li cuanqueb aran Jerusalén.


δια να γνωρισω αυτον και την δυναμιν της αναστασεως αυτου και την κοινωνιαν των παθηματων αυτου, συμμορφουμενος με τον θανατον αυτου, 	 Xincanab xbânunquil chixjunil li quinbânu chak junxil re nak tincuânk chi sum âtin riq'uin li Cristo. Nacuaj xc'ulbal lix cuanquilal li Dios li quicuaclesin cui'chic re li Cristo chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak. Nacuaj tintz'akônk riq'uin li raylal li quixc'ul ut nacuaj nak tinbânu jo' quixbânu li Cristo nak quixq'ue rib chi câmc.


κατα παντα και πανταχου ευγνωμονουμεν, κρατιστε Φηλιξ, μετα πασης ευχαριστιας. 	 Riq'uin a'in nasaho' kach'ôl chikajunilo yalak bar sa' li na'ajej a'in. Ut nakabantioxi châcuu, at acuabej Félix.


Ο Κυριος απεστειλε λογον κατα του Ιακωβ και επεσεν επι τον Ισραηλ. 	 Li Kâcuaß Dios quixtakla xyebal resil li raylal li tâchâlk saß xbêneb laj Israel, li ralal xcßajol laj Jacob.


Ακουε συμβουλην και δεχου διδασκαλιαν δια να γεινης σοφος εις τα εσχατα σου. 	 Kßaxal us nak têcßûluban lê naßleb li tâqßuehekß êre ut têqßue saß êchßôl lê kßusbal. Chi joßcan cuânk ênaßleb toj saß êtîxilal.


Πλην εκεινα, τα οποια ησαν εις εμε κερδη, ταυτα ενομισα ζημιαν δια τον Χριστον 	 Junxil chixjunil a'in xinq'ue xcuanquil. Abanan anakcuan ninye nak mâc'a' na-oc cui' xban nak k'axal cui'chic lok' xpâbanquil li Cristo.


Αυτη προσετι ενεδρευει ως ληστης και πληθυνει τους παραβατας μεταξυ των ανθρωπων. 	 Eb li ixk aßan chanchaneb laj êlkß yôqueb chixqßuebal retal jokße naru teßxqßue chi tßanecß li cuînk. Ut nabaleb li cuînk nequeßxqßue chi sachc.


Προσκληθεντος δε αυτου, ηρχισε να κατηγορη ο Τερτυλλος, λεγων Επειδη απολαμβανομεν δια σου πολλην ησυχιαν και γινονται εις το εθνος τουτο λαμπρα πραγματα δια της προνοιας σου, 	 Nak quic'ame' laj Pablo, laj Tértulo qui-oc chixjitbal laj Pablo chiru laj Félix li acuabej ut quixye: -Kâcua' Félix, sa' âc'aba' lâat cuanco sa' tuktûquil usilal. Xban nak châbil nacattaklan sa' kabên, jo'can nak yôco chi usâc sa' li katenamit.


Ιδοντες δε οι αρχιερεις και οι γραμματεις τα θαυμασια, τα οποια εκαμε, και τους παιδας κραζοντας εν τω ιερω και λεγοντας, Ωσαννα τω υιω Δαβιδ, ηγανακτησαν 	 Ut eb lix bênil aj tij ut eb laj tz'îb que'ril li sachba ch'ôlej li yô chixbânunquil. Ut que'ril nak eb li sâj al japjôqueb re chixyebal sa' li rochoch li Dios: -Lok'oninbil taxak laj Colol ke, li ralal xc'ajol li rey David, chanqueb. Ut c'ajo' nak que'po' laj tij ut eb laj tz'îb.


και θελω σε καταστησει ως λειοπετραν θελεις εισθαι δια να εξαπλονωσι δικτυα δεν θελεις πλεον οικοδομηθη διοτι εγω ο Κυριος ελαλησα, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Lê tenamit chanchanak chic jun li pec mâcßaß cuan saß xbên. Ut eb laj car teßxhel lix yoy aran re teßchakik. Incßaß chic tâyîbâk lê tenamit, chan li Dios.


Εαν ηναι μηνυτης μετ' αυτου η ερμηνευτης, εις μεταξυ χιλιων, δια να αναγγειλη προς τον ανθρωπον την ευθυτητα αυτου 	 Abanan cui cuan ta junak xtakl li Dios naxnau âtinac, tâchâlk raj ut tixchßolob raj chiru li cuînk cßaßru us tixbânu.


Ελεημων ο Κυριος και δικαιος και ευσπλαγχνος ο Θεος ημων. 	 Li Kâcuaß, aßan tîc xchßôl ut kßaxal châbil. Aßan na-uxtânan u.


Τις ανθρωπος ως ο Ιωβ, οστις καταπινει τον χλευασμον ως υδωρ 	 ¿Ma cuan ta biß junak cuînk joß laj Job? Aßan incßaß naxqßue saß ru li Dios xban nak yô chixqßuebal saß xbên li Dios li raylal yô chixcßulbal.


διοτι εαν αδικω και επραξα τι αξιον θανατου, δεν φευγω τον θανατον αλλ' εαν δεν υπαρχη ουδεν εξ οσων ουτοι με κατηγορουσιν, ουδεις δυναται να με χαριση εις αυτους τον Καισαρα επικαλουμαι. 	 Cui ut cuan junak mâc xinbânu re nak tento tine'xcamsi, chine'xcamsihak. Lâin inc'a' ninxucua li câmc. Abanan cui inc'a' yâl li yôqueb chixyebal chicuix, mâ ani târûk tâk'axtesînk cue sa' ruk'eb a'an. Lâin tintz'âma nak li acuabej César li k'axal nim xcuanquil târakok âtin sa' inbên, chan laj Pablo.


Ο ασεβης μαρτυς χλευαζει το δικαιον και το στομα των ασεβων καταπινει ανομιαν. 	 Li naxic chi yehoc ticßtiß chiru laj rakol âtin, aßan incßaß naxqßue xcuanquil li tîquilal. Ut li incßaß useb xnaßleb junes mâusilal nequeßcuulac chiru xbânunquil.Ac cauresinbil chak li rakba âtin chokß reheb li nequeßhoboc. Ut ac cauresinbil ajcuiß li tzßûm chokß reheb li incßaß nequeßraj xtaubal xnaßleb.


Τοτε η Μαρια, λαβουσα μιαν λιτραν μυρου ναρδου καθαρας πολυτιμου, ηλειψε τους ποδας του Ιησου και με τας τριχας αυτης εσπογγισε τους ποδας αυτου η δε οικια επλησθη εκ της οσμης του μυρου. 	 Lix María quixc'am chak mero botella li sununquil ban terto xtz'ak yîbanbil riq'uin nardo. Quixq'ue chiru rok li Jesús ut quixmes riq'uin li rismal xjolom. Ut c'ajo' xsununquil sa' li cab quicana xban xbôc li sununquil ban.


Και ειδον μιαν των κεφαλων αυτου ως πεπληγωμενην θανατηφορως και η θαναφορος πληγη αυτου εθεραπευθη, και εθαυμασεν ολη η γη οπισω του θηριου, 	 Ut quicuil nak jun reheb lix jolom li josk' aj xul yoc'ol ut chanchan câmc re. Abanan quiq'uira. Sachso xch'ôleb li tenamit que'cana chirilbal nak quiq'uira. Ut que'xtâke li josk' aj xul.


Η δε οικοδομη η κατα προσωπον του κεχωρισμενου μερους, προς το δυτικον πλαγιον, ητο εβδομηκοντα πηχων το πλατος και ο τοιχος της οικοδομης, πεντε πηχων το παχος κυκλω κυκλω το δε μηκος αυτης ενενηκοντα πηχων. 	 Saß li nebâl li cuan chirix saß li oeste cuan jun chic li cab. Li cab, aßan oßlaju xcaßcßâl metro xnimal ru ut ôb roxcßâl metro xnimal rok. Ut li tzßac, aßan cuib metro riqßuin media xpimal.


Εαν λοιπον ο Υιος σας ελευθερωση, οντως ελευθεροι θελετε εισθαι. 	 Jo'can nak cui lâin li C'ajolbej tincolok êre chiru li mâc, relic chi yâl libre chic cuânkex.


και την γην, την οποιαν εδωκα εις τον Αβρααμ και εις τον Ισαακ, εις σε θελω δωσει αυτην και εις το σπερμα σου μετα σε θελω δωσει την γην ταυτην. 	 Li chßochß li xinqßue re laj Abraham joß ajcuiß re laj Isaac, anakcuan tinkßaxtesi chokß âcue. Ut nak tatcâmk lâat, tinkßaxtesi li chßochß aßin reheb lâ cualal âcßajol, chan li Dios.


Και ανεχωρησεν ο Μωυσης και επεστρεψε προς τον Ιοθορ τον πενθερον αυτου και ειπε προς αυτον, Ας υπαγω, παρακαλω, και ας επιστρεψω προς τους αδελφους μου, τους εν Αιγυπτω, και ας ιδω αν ζωσιν ετι. Και ειπεν ο Ιοθορ προς τον Μωυσην, Υπαγε εν ειρηνη. 	 Joßcan nak cô laj Moisés ut cox-êlk riqßuin laj Jetro lix yucuaß li rixakil ut quixye re: —Bânu usilal tinâcanab chi xic chi rilbaleb lin comon li cuanqueb aran Egipto. Tincuileb chak ma saheb saß xchßôl, ma yoßyôqueb na chixjunileb, chan. Laj Jetro quixye re laj Moisés: —Ayu biß. Chatsukßîk taxak joß nak xic âcue, chan.


διοτι δεν εχομεν εδω πολιν διαμενουσαν, αλλα την μελλουσαν επιζητουμεν. 	 Li ruchich'och' a'in mâcua' tz'akal kana'aj. Yôco ban chiroybeninquil jun chic li kana'aj k'axal châbil. A'an li choxa.


και επληρωθη η γραφη η λεγουσα Επιστευσε δε Αβρααμ εις τον Θεον, και ελογισθη εις αυτον εις δικαιοσυνην, και φιλος Θεου ωνομασθη. 	 Ut quic'ulman jo' naxye sa' li Santil Hu: Laj Abraham quixpâb li Dios ut riq'uin a'an li Dios quixye nak tîc xch'ôl. Ut xban a'an nayeman nak laj Abraham raro xban li Dios.


Και το ημισυ, το μεριδιον των εξελθοντων εις τον πολεμον, ητο κατα τον αριθμον, τα προβατα τριακοσια τριακοντα επτα χιλιαδες και πεντακοσια 	 Aßin li yijach li queßxcßul li soldado li queßcuulac saß li plêt: oxib ciento mil riqßuin cuuklaju xcaßcßâl mil riqßuin ôb ciento li carner.


Διοτι δεν εμεινεν εις τον Ιωαχαζ λαος, ειμη πεντηκοντα ιππεις και δεκα αμαξαι και δεκα χιλιαδες πεζων διοτι κατεστρεψεν αυτους ο βασιλευς της Συριας και κατεστησεν αυτους ως το χωμα το καταπατουμενον. 	 Mâcßaß chic xsoldado laj Joacaz queßcana. Mero ciento aj chic lix soldado li nequeßxic chirix cacuây, lajêb aj chic lix carruaje ut lajêb mil aj chic li soldado li nequeßxic chi rokeb. Ut eb li jun chßol chic queßsacheß ruheb xbaneb laj Asiria. Chanchan nak nayekßîc li poks saß chßochß nak queßsacheß ruheb.


Διοτι εν Χριστω Ιησου ουτε περιτομη εχει ισχυν τινα, ουτε ακροβυστια, αλλα πιστις δι' αγαπης ενεργουμενη. 	 Cui lâo reho chic li Jesucristo, mâc'a' naxye cui takac'ul li circuncisión malaj ut inc'a'. Li k'axal tento xbânunquil, a'an xpâbanquil li Jesucristo. Ut cui yâl nak nakapâb li Cristo, tâc'utûnk li kapâbâl xban nak nocorahoc.


Ο λογος, ο γενομενος δι' οραματος εις τον Ησαιαν τον υιον του Αμως, περι του Ιουδα και της Ιερουσαλημ. 	 Aßan aßin li quiril saß visión laj Isaías li ralal laj Amoz chirixeb laj Judá ut laj Jerusalén.


Ουτω λεγει Κυριος Καταβηθι εις τον οικον του βασιλεως του Ιουδα και λαλησον εκει τον λογον τουτον, 	 Li Dios quixye re laj Jeremías: —Tatxic saß rochoch lix reyeb laj Judá ut tâye li âtin aßin re,


Και την τριτην ημεραν εγεινε γαμος εν Κανα της Γαλιλαιας, και ητο η μητηρ του Ιησου εκει. 	 Yô chic rox cutan xc'ulbal a c'a'ak re ru a'in nak quicuan jun li sumlâc sa' li tenamit Caná re Galilea. Cuan lix na' li Jesús aran.


Διοτι ο Ασσυριος δια της φωνης του Κυριου θελει καταβληθη εν ραβδω θελει κτυπηθη. 	 Eb laj Asiria cßajoß nak queßxrahobtesiheb laj Israel. Abanan li Kâcuaß tixsacheb ru yal riqßuin li râtin.


Και δεν θελει αναβλεψει προς τους βωμους, το εργον των χειρων αυτου, ουδε θελει σεβασθη εκεινο το οποιον εκαμον οι δακτυλοι αυτου, ουτε τα αλση ουτε τα ειδωλα. 	 Incßaß chic teßxcßojob xchßôleb riqßuineb li artal li queßxyîb riqßuin rukßeb. Incßaß chic teßxlokßoni lix jalam ûch lix Asera li queßxyîb, chi moco teßxlokßoni li sakße.


τον φοβον μου θελει στειλει εμπροσθεν σου και θελω καταστρεψει παντα λαον επι τον οποιον ερχεσαι και θελω καμει παντας τους εχθρους σου να στρεψωσι τα νωτα εις σε 	 Lâin tinqßueheb chixjapbal reheb xbaneb xxiu li tenamit li texnumekß cuiß. Ut teßêlelik li xicß nequeßiloc êre chêru lâex.


Εαν δεν εκαμον μεταξυ αυτων τα εργα, τα οποια ουδεις αλλος εκαμεν, αμαρτιαν δεν ηθελον εχει αλλα τωρα και ειδον και εμισησαν και εμε και τον Πατερα μου. 	 Mâc'a'eb raj xmâc cui ta inc'a' xe'ril li milagros li xinbânu chiruheb, li milagros li mâ ani chic naru xbânunquil. Abanan eb a'an que'ril li xinbânu. Jo'can nak xic' niquine'ril lâin ut xic' ajcui' neque'ril lin Yucua'.


Και ειπε προς την κυριαν αυτης, Ειθε να ητο ο κυριος μου εμπροσθεν του προφητου του εν Σαμαρεια, διοτι ηθελεν ιατρευσει αυτον απο της λεπρας αυτου. 	 Saß jun li cutan li xkaßal quixye re lix patrón: —Us raj cui li kâcuaß Naamán tâxic riqßuin li profeta cuan Samaria. Li profeta aßan tixqßuirtesi raj lix yajel, chan.


Τας δυο αμαξας και τους τεσσαρας βοας εδωκεν εις τους υιους Γηρσων, κατα την υπηρεσιαν αυτων. 	 Quixqßue cuib li carrêt ut câhib li bôyx reheb li ralal xcßajol laj Gersón, aß yal chanru quiraj lix cßanjeleb.


Εκ στοματος νηπιων και θηλαζοντων ητοιμασας αινεσιν ενεκα των εχθρων σου, δια να καταργησης τον εχθρον και τον εκδικητην. 	 Eb li cocßal ut eb li cßulaßal nequeßxqßue âlokßal. Nequeßxcßut lâ cuanquilal ut xbaneb aßan, teßcßutekß xxutâneb li xicß nequeßiloc âcue ut mem teßcanâk.


Τον μονον ποιουντα θαυμασια μεγαλα διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου. 	 Aßan li Kâcuaß li naxbânu li sachba chßôlej xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


Η δυναμις αυτου θελει λιμοκτονησει, και ολεθρος θελει εισθαι ετοιμος εις την πλευραν αυτου. 	 Mâcßaß chic xmetzßêu xban nak incßaß chic nacuaßac. Yô chi osocß xban li raylal li yô chixcßulbal.


Τωρα αι νησοι θελουσι τρεμει εν τη ημερα της πτωσεως σου, ναι, αι νησοι αι εν τη θαλασση θελουσι ταραχθη εν τη αφανεια σου. 	 Anakcuan xsacheß ru li tenamit Tiro. Eb li cuanqueb saß eb li cocß tenamit li sutsûqueb xban li palau nequeßsicsot xban xxiuheb xban nak xsacheß ruheb laj Tiro.


Εγω και ο Πατηρ εν ειμεθα. 	 Lâin ut li Yucua'bej junajo chi kibil kib, chan li Jesús.


Και ειπε προς αυτους, Μη με κρατειτε, διοτι ο Κυριος κατευωδωσε την οδον μου εξαποστειλατε με να υπαγω προς τον κυριον μου. 	 Ut aßan quixye cuißchic reheb: —Chebânu usilal. Moêbay chic xban nak li Dios ac xcßut chiku li cßaßru naraj. Choêcanab chi xic riqßuin lin patrón, chan.


Σηκωθεις δε ο Αβρααμ ενωρις το πρωι, ελαβεν αρτους και ασκον υδατος και εδωκεν εις την Αγαρ, επιθεσας αυτα επι τον ωμον αυτης, και το παιδιον, και απεπεμψεν αυτην. Η δε αναχωρησασα περιεπλανατο εν τη ερημω Βηρ-σαβεε. 	 Joß cuulajak chic nak toj ekßela, laj Abraham quixqßue xcua lix Agar. Ut quixqßue jun bôls tzßûm lix haß ut lix Agar quixjelo saß xbên xtel. Nak laj Abraham quixkßaxtesi laj Ismael saß rukß lix Agar, quixchakßrabiheb. Tojoßnak queßcôeb ut queßxsuti rib saß li chaki chßochß Beerseba xcßabaß.


Αναβλεψας δε ο Ιακωβ ειδε και ιδου, ο Ησαυ ηρχετο, και μετ' αυτου τετρακοσιοι ανδρες και εμοιρασεν ο Ιακωβ τα παιδια εις την Λειαν και εις την Ραχηλ και εις τας δυο θεραπαινας. 	 Laj Jacob qui-iloc chi najt ut quiril nak yô chi châlc laj Esaú rochbeneb li câhib ciento chi cuînk. Ut laj Jacob quixkßaxtesiheb li cocßal saß rukß lix Lea, saß rukß lix Raquel ut saß rukßeb ajcuiß li cuib chi môs, lix Zilpa ut lix Bilha.


Και οτε οι εχθροι ημων ηκουσαν οτι το πραγμα εγνωσθη εις ημας, και διεσκεδασεν ο Θεος την βουλην αυτων, επεστρεψαμεν παντες ημεις εις το τειχος, εκαστος εις το εργον αυτου. 	 Ut eb li xicß nequeßiloc ke queßrabi resil nak lâo kaqßue retal li cßaßru queßxcßûb ru saß kabên. Ut queßxqßue ajcuiß retal nak li Dios quixpoß ru li cßaßru queßxcßoxla xbânunquil ke. Ut nak ac xcßulman aßan co-oc cuißchic chikajunilo chixyîbanquil li tzßac.


Εκαμε δε ο βασιλευς Σολομων ανδρολογιαν εκ παντος του Ισραηλ, και ητο η ανδρολογια τριακοντα χιλιαδες ανδρων. 	 Saß chixjunil li naßajej Israel laj Salomón quixchßutub ruheb lajêb xcaßcßâl mil chi cuînk ut quixtaklaheb chi cßanjelac.


Και μετεμεληθη ο Κυριος οτι εποιησε τον ανθρωπον επι της γης. και ελυπηθη εν τη καρδια αυτου. 	 Ut quiyotßeß xchßôl li Dios nak quixyîbeb li cristian saß ruchichßochß ut cßajoß nak quirahoß saß xchßôl.


Ουτως ειναι και γεγραμμενον Ο πρωτος ανθρωπος Αδαμ εγεινεν εις ψυχην ζωσαν ο εσχατος Αδαμ εις πνευμα ζωοποιουν. 	 Tz'îbanbil sa' li Santil Hu chi jo'ca'in: Laj Adán li xbên cuînk quiq'uehe' xmusik' nak quiyo'obtesîc xban li Dios. Abanan li xcab Adán, a' li Kâcua' Jesucristo, a'an musik'ej ut a'an li naq'uehoc kayu'am chi junelic.


Και οι στρατιωται, πλεξαντες στεφανον εξ ακανθων, εθεσαν επι της κεφαλης αυτου και ενεδυσαν αυτον ιματιον πορφυρουν 	 Eb li soldado que'xyîb jun li corona riq'uin q'uix ut que'xq'ue sa' xjolom li Jesús. Ut que'xq'ue jun li caki t'icr chirix xcomon li neque'rocsi li rey.


Δια τουτο ανδρες δικαιοι, ουτοι θελουσι κρινει αυτας, κατα την κρισιν των μοιχαλιδων και κατα την κρισιν των εκχεουσων αιμα επειδη ειναι μοιχαλιδες και αιμα ειναι εν ταις χερσιν αυτων. 	 Abanan, eb li cuînk li tîqueb xchßôl teßrakok âtin saß xbêneb joß nequeßxbânu riqßuineb li ixk li nequeßxmux ru xsumlajic ut eb li nequeßcamsin. Teßxbânu chi joßcan xban nak lix Ahola ut lix Aholiba queßxmux ru xsumlajiqueb ut queßcamsin.


Ιδου, ερχομαι ταχεως. Μακαριος οστις φυλαττει τους λογους της προφητειας του βιβλιου τουτου. 	 Li Jesús quixye: -Q'uehomak retal. Chi sêb tinchâlk lâin. Us xak re li ani naxc'ûla sa' xch'ôl li âtin li tz'îbanbil sa' li hu a'in chirix li c'a'ru talajc'ulmânk mokon, chan.


Και ειπε προς αυτον ο Βεν-αδαδ, τας πολεις, τας οποιας ελαβεν ο πατηρ μου παρα του πατρος σου, θελω αποδωσει και θελεις στησει εις σεαυτον οχυρωματα εν Δαμασκω, καθως εστησεν ο πατηρ μου εν Σαμαρεια. Και εγω, ειπεν ο Αχααβ, θελω σε εξαποστειλει επι ταυτη τη συνθηκη. Ουτως εκαμε συνθηκην μετ' αυτου και εξαπεστειλεν αυτον. 	 Laj Ben-adad quixye re: —Tinkßaxtesi cuißchic âcue li tenamit li quixmakß lin yucuaß chiru lâ yucuaß, chan. Ut quixye ajcuiß re: —Ut naru ajcuiß tâyîb lâ cßayibâl saß li tenamit Damasco joß quixbânu lin yucuaß saß li tenamit Samaria, chan. Ut laj Acab quixye re: —Lâin tinqßue âlesêns chi xic xban li contrato li xabânu cuiqßuin, chan. Joßcaßin nak queßxbânu li contrato chi ribileb rib ut laj Acab quixcanab chi xic laj Ben-adad ut incßaß quixcamsi.


και ουτω πας ο Ισραηλ θελει σωθη, καθως ειναι γεγραμμενον Θελει ελθει εκ Σιων ο λυτρωτης και θελει αποστρεψει τας ασεβειας απο του Ιακωβ 	 Jo'can nak te'colek' chixjunileb laj Israel jo' tz'îbanbil retalil sa' li Santil Hu li quixye li Dios: Aran Sión tâchâlk chak laj Colonel ut a'an tixcuy xmâqueb li ralal xc'ajol laj Israel. (Isa. 59:20-21)


Και παντες οι αρχοντες των επαρχιων και οι σατραπαι και οι διοικηται και οι οικονομοι του βασιλεως εβοηθουν τους Ιουδαιους διοτι ο φοβος του Μαροδοχαιου επεπεσεν επ' αυτους 	 Chixjunileb li cuanqueb xcuanquil ut eb li nequeßtaklan saß eb li tenamit, joßqueb ajcuiß li nequeßtaklan saß xbêneb li soldado, queßxtenkßaheb laj judío xban nak queßxucuac chiru laj Mardoqueo.


Αλλ' ο, τι και αν ηναι, ειπεν, ας τρεξω. Τοτε ειπε προς αυτον, Τρεχε. Και ετρεξεν ο Αχιμαας δια της οδου της πεδιαδος και επερασε τον Χουσει. 	 Laj Ahimaas quixye: —Lâin mâcßaß nacuaj re aßan. Lâin nacuaj xic, chan. Ut laj Joab quixye re: —Ayu. Âlinan, chan. Ut laj Ahimaas cô saß junpât saß li ru takßa ut coxkßax laj Etiopía.


Και μετα τα εβδομηκοντα ετη, ο Κυριος θελει επισκεφθη την Τυρον και αυτη θελει επιστρεψει εις το μισθωμα αυτης, και θελει πορνευεσθαι μετα παντων των βασιλειων του κοσμου επι προσωπου της γης. 	 Nak acak xnumeß li lajêb xcâcßâl chihab li Kâcuaß tixcanabeb cuißchic li tenamit Tiro chi cßayînc ut chi lokßoc riqßuineb chixjunileb li tenamit yalak bar saß ruchichßochß. Chanchanakeb li ixk li nequeßxcßayi rib.Abanan li tumin li teßxcßul tâkßaxtesîk re li Kâcuaß. Incßaß chic teßxxoc chokß reheb laj Tiro. Tâcßanjelak ban chiruheb li nequeßlokßonin re li Kâcuaß re nak tâcuânk xcua rucßaheb ut tâcuânk ajcuiß li rakßeb.


Και η κεφαλη του Εφραιμ ειναι η Σαμαρεια, και η κεφαλη της Σαμαρειας ο υιος του Ρεμαλια. Εαν δεν πιστευητε, δεν θελετε βεβαιως στερεωθη. 	 Li tenamit Samaria, aßan lix nimal ru tenamit saß xnaßajeb li ralal xcßajol laj Efraín. Ut laj Peka li ralal laj Remalías, aßan lix reyeb. Cui incßaß cau êchßôl saß lê pâbâl joßcan ajcuiß têcßul joß li teßxcßul li ralal xcßajol laj Efraín.—


ο σιδηρος λαμβανεται εκ της γης και ο χαλκος χυνεται εκ της πετρας. 	 Li chßîchß na-isîc chak saß li chßochß ut cuan ajcuiß li pec nequeßrisi cuiß li kßan chßîchß.


Θελετε φαγει την σαρκα των ισχυρων και πιει το αιμα των αρχοντων της γης, των κριων, των αρνιων και των τραγων και των μοσχων, παντων σιτευτων της Βασαν 	 Teßxtiu xtibeleb li nînkeb xcuanquil, ut teßrucß xquiqßueleb li queßtaklan saß ruchichßochß. Chanchanakeb li carner ut li toro ut li chibât, li queßqßuiresîc Basán, li nînkeb xtibel.


Μη προσθεσης εις τους λογους αυτου μηποτε σε εξελεγξη, και ευρεθης ψευστης. 	 Mâqßue xtzßakob li râtin li Dios xban nak cui tâbânu aßan, li Dios tatxkßus ut tatcanâk joß aj ticßtiß.


Και δεν θελετε δυναστευσει εκαστος τον πλησιον αυτου αλλα θελεις φοβηθη τον Θεον σου διοτι εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σας. 	 Mêbalakßi êrib chi ribil êrib. Chexucua ban cuu lâin li Kâcuaß lê Dios.


αλλ' εξαπαντος θελεις ανοιξει την χειρα σου προς αυτον, και εξαπαντος θελεις δανεισει εις αυτον ικανα δια την χρειαν αυτου, εις ο, τι χρειαζεται. 	 Têtenkßa chi anchal êchßôl ut têtoßoni re li joß qßuial li târaj ru.


Διοτι εαν εχθροι οντες εφιλιωθημεν με τον Θεον δια του θανατου του Υιου αυτου, πολλω, μαλλον φιλιωθεντες θελομεν σωθη δια της ζωης αυτου 	 Nak toj aj mâco chak xic' nakil li Dios. Aban li Dios xoxc'am sa' usilal riq'uin sa' xc'aba' lix camic li Ralal. Ut anakcuan nakanau chic nak cuanco sa' usilal riq'uin li Dios ut colbilo xban nak li Cristo quicuacli cui'chic chi yo'yo.


Και ειδεν ο Μωυσης απαν το εργον και ιδου, ειχον καμει αυτο καθως προσεταξεν ο Κυριος ουτως εκαμον και ευλογησεν αυτους ο Μωυσης. 	 Nak quiril nak queßxbânu chixjunil chi tzßakal joß quixye reheb, laj Moisés quixtzßâma chiru li Dios nak târosobtesiheb.


Και ειπε προς τον Αβρααμ, Διωξον την δουλην ταυτην και τον υιον αυτης διοτι δεν θελει κληρονομησει ο υιος της δουλης ταυτης μετα του υιου μου, του Ισαακ. 	 Lix Sara cô chi jitoc riqßuin laj Abraham ut quixye re: —Isi li môs aßin. Xicak rochben lix yum. Laj Ismael incßaß tâtzßak li joß qßuial târêchani laj Isaac, chan.


Και ειπεν ο Θεος προς τον Αβρααμ, συ δε την διαθηκην μου θελεις φυλαξει, συ και το σπερμα σου μετα σε εις τας γενεας αυτων. 	 Ut li Dios quixye ajcuiß re laj Abraham: —Tento nak lâat tâbânu li contrato cuiqßuin lâin. Joßcan ajcuiß teßxbânu lâ cualal âcßajol.


Οι καταβαινοντες εις την θαλασσαν με πλοια, καμνοντες εργασιας εν υδασι πολλοις, 	 Cuanqueb li nequeßcßanjelac riqßuin li nînki jucub chiru li palau re xsicßbal lix tumineb.


οστις παρεδοθη δια τας αμαρτιας ημων και ανεστη δια την δικαιωσιν ημων. 	 Li Jesucristo quixk'axtesi rib chi câmc xban li kamâc ut quicuacli cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak re xtîcobresinquil li kach'ôl chiru li Dios.


Ειναι χλωρος εμπροσθεν του ηλιου, και ο κλαδος αυτου απλονεται εις τον κηπον αυτου. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb chanchaneb li pim li rax rax ru, li naxcuy xtikcual li sakße. Naxhel rib saß xbên li naßajej aubil cuiß li utzßußuj.


και θελετε διδασκει αυτους εις τα τεκνα σας, ομιλουντες περι αυτων καθημενος εν τη οικια σου και περιπατων εν τη οδω και πλαγιαζων και εγειρομενος 	 Ut têcßut ajcuiß li râtin li Dios chiruheb lê ralal êcßajol. Junelic têserakßi reheb nak cuânkex saß lê rochoch ut nak yôkex chi bêc, nak oc êre chi cuârc, ut joßcan ajcuiß nak texcuaclîk.


Και διενυκτερευσαν οι εμποροι και οι πωληται παντος ειδους ωνιων εξω της Ιερουσαλημ απαξ και δις. 	 Eb laj yaconel ut eb laj cßay cßaßak re ru queßxnumsi li kßojyîn chirix li tenamit cuib oxib sut.


Ο Κυριος οικοδομει την Ιερουσαλημ θελει συναξει τους διεσπαρμενους του Ισραηλ. 	 Li Kâcuaß yô chixyîbanquil cuißchic lix tenamit Jerusalén, ut tixcßameb cuißchic aran laj Israel, li cuanqueb yalak bar saß jalan tenamit.


Πας οστις παραβαινει και δεν μενει εν τη διδαχη του Χριστου Θεον δεν εχει ο μενων εν τη διδαχη του Χριστου, ουτος εχει και τον Πατερα και τον Υιον. 	 Cui ani junak naxq'ue xtz'akob li quixch'olob li Jesucristo, li jun a'an mâc'a' li Dios riq'uin. Abanan cui nakapâb li c'a'ru quixch'olob li Jesucristo, li Dios Acuabej cuânk kiq'uin ut cuânk ajcui' kiq'uin li Jesucristo li C'ajolbej.


Ο μακροθυμος εχει μεγαλην φρονησιν ο δε οξυθυμος ανεγειρει την αφροσυνην αυτου. 	 Li ani cuan xnaßleb incßaß najoskßoß chi junpât. Ut li ani incßaß nacuyuc naxcßutbesi nak mâcßaß xnaßleb.


Και Πεθαια ο υιος του Μεσηζαβεηλ, εκ των υιων του Ζερα υιου του Ιουδα, ητο επιτροπος του βασιλεως εν παση υποθεσει περι του λαου. 	 Laj Petaías, aßan li ralal laj Mesezabeel, xcomoneb li ralal xcßajol laj Zera li ralal laj Judá. Laj Petaías aßan li xakabanbil xban li rey chokß rûchil chiruheb laj Israel riqßuin chixjunil li cßaßru nequeßxcßûb ru.


Ο δεκατος δια τον δεκατον μηνα Μααραι ο Νετωφαθιτης, εκ των Ζαραιτων και εν τη διαιρεσει αυτου εικοσιτεσσαρες χιλιαδες. 	 Li quitaklan saß li xlaje chßûtal saß li xlaje po, aßan laj Maharai. Netofa xtenamit. Aßan xcomoneb li ralal xcßajol laj Zera. Câhib xcaßcßâl mil chi cuînk cuanqueb saß li chßûtal aßan.


Ιρας ο Ιεθριτης Γαρηβ ο Ιεθριτης 	 laj Ira, Itra xtenamit; laj Gareb, Itra xtenamit;ut laj Urías, laj heteo. Chixjunileb aßin cuanqueb cuuklaju xcaßcßâl.


Και οτε ο Αμαν ειδεν οτι ο Μαροδοχαιος δεν εκλινε και δεν προσεκυνει αυτον, ενεπλησθη θυμου ο Αμαν. 	 Nak laj Amán quixqßue retal nak laj Mardoqueo incßaß naxcuikßib rib chiru, chi moco naxxulub xjolom nak nanumeß, cßajoß nak quichal xjoskßil.


Παντοτε χαιρετε, 	 Junelic chisahok' sa' êch'ôl.


Πλην ουαι εις εσας τους πλουσιους, διοτι απηλαυσατε την παρηγοριαν σας. 	 Abanan, lâex li biomex raylal châlel sa' êbên xban nak ac xec'ojob êch'ôl arin sa' ruchich'och'.


Και εαν ανηρ, η γυνη, εχωσιν επι του δερματος της σαρκος αυτων εξανθηματα, εξανθηματα λευκωπα, 	 Cui junak li ixk malaj ut junak li cuînk nasakoß lix tzßûmal,


Και εσυραν τον Ιερεμιαν δια των σχοινιων και ανεβιβασαν αυτον εκ του λακκου και εμεινεν ο Ιερεμιας εν τη αυλη της φυλακης. 	 Ut riqßuin li cßâm queßxquelo laj Jeremías ut queßrisi saß li jul. Ut queßxcanab laj Jeremías saß li nebâl re li tzßalam.


Δαν, Ιωσηφ και Βενιαμιν, Νεφθαλι, Γαδ, και Ασηρ. 	 laj Dan, laj José, laj Benjamín, laj Neftalí, laj Gad ut laj Aser.


και εκραζον βλεποντες τον καπνον της πυρπολησεως αυτης, λεγοντες Ποια πολις εσταθη ομοια με την πολιν την μεγαλην; 	 Ut que'xjap re nak que'ril nak yô chi c'atc li tenamit ut que'xye: -Mâ jun chic tenamit juntak'êt riq'uin li tenamit a'in nak quicuan, chanqueb.


και θελω κατοικει εκ μεσω των υιων Ισραηλ, και δεν θελω εγκαταλιπει τον λαον μου Ισραηλ. 	 Lâin tincuânk saß li templo aßin saß xyânkeb laj Israel lin tenamit. Ut incßaß tincanabeb xjuneseb, chan li Kâcuaß.


Και απεστειλεν Ιησους ο υιος του Ναυη εκ Σιττειμ δυο ανδρας να κατασκοπευσωσι κρυφιως, λεγων, Υπαγετε, ιδετε την γην και την Ιεριχω. Οι δε υπηγον και εισηλθον εις οικιαν γυναικος πορνης, ονομαζομενης Ρααβ, και κατελυσαν εκει. 	 Laj Josué, li ralal laj Nun, toj Sitim quixtakla cuibeb laj qßuehol etal chi mukmu ut quixye reheb: —Ayukex xqßuebal retal li naßajej Canaán ut li tenamit Jericó, chan. Eb aßan queßcôeb ut queßcuulac saß rochoch jun li ixk xcomoneb li nequeßxcßayi rib, xRahab xcßabaß. Ut aran queßcana chixnumsinquil li kßojyîn.


Τινες ειναι οι πετωμενοι ως νεφη και ως περιστεραι εις τας θυριδας αυτων; 	 ¿Aniheb li yôqueb chi xic saß junpât Jerusalén li chanchan chok? Chanchaneb li mucuy li yôqueb chi xic saß eb lix soc.