Ηλθε λοιπον επ' αυτους ο Ιησους εξαιφνης, αναβας απο Γαλγαλων δι' ολης της νυκτος. 	 Laj Josué qui-el Gilgal rochbeneb lix soldado. Chiru kßojyîn queßbêc toj retal queßcuulac nachß riqßuin li tenamit Gabaón. Mâcßaß saß xchßôleb laj amorreo nak queßcuulac chi pletic riqßuineb.


Υιε ανθρωπου, ο οικος Ισραηλ εγεινεν εις εμε σκωρια παντες ειναι χαλκος και κασσιτερος και σιδηρος και μολυβδος εν τω μεσω του χωνευτηριου ειναι σκωριαι αργυρου. 	 —At ralal cuînk, eb laj Israel mâcßaß nequeßoc cuiß chicuu lâin. Chanchaneb li chßîchß cobre. Ut chanchaneb li cacuil chßîchß hierro ut plomo li na-elaßan nak ac xcßateß saß xam li châbil plata re risinquil lix tzßajnil.


Σας εγραψα ομως, αδελφοι, τολμηροτερον οπωσουν, ως υπενθυμιζων υμας, δια την χαριν την δοθεισαν εις εμε υπο του Θεου 	 Abanan sa' li hu a'in cau ca'ch'in li âtin xintz'îba êriq'uin re nak inc'a' tâsachk sa' êch'ôl li xinye. Ninbânu a'in sa' xc'aba' lin c'anjel li quixq'ue cue li Dios.


την Εσεβων και τα περιχωρα αυτης, την Ιαζηρ και τα περιχωρα αυτης πασαι αι πολεις τεσσαρες. 	 Ut queßxcßul ajcuiß eb li tenamit aßin: Hesbón, ut Jazer. Câhib chi tenamit rochbeneb lix naßajeb lix quetômkeb.


οιτινες ειπον προς τον Θεον, αποστηθι αφ' ημων και τι θελει καμει ο Παντοδυναμος εις αυτους; 	 Ut nequeßxye re li Dios, “Canabo kajunes. ¿Cßaßru toâtenkßa cuiß lâat? Cuan chixjunil li cßaßru ke,” chanqueb re li nimajcual Dios.


Εξετελεσαν εν μεσω αυτων τους λογους των σημειων αυτου και τα θαυμασια αυτου εν γη Χαμ. 	 Saß xcßabaß li Dios queßxbânu li sachba chßôlej ut li milagros chiruheb laj Egipto.


Ακουσας δε ταυτα εις των συγκαθημενων, ειπε προς αυτον Μακαριος οστις φαγη αρτον εν τη βασιλεια του Θεου. 	 Jun reheb li chunchûqueb sa' li mêx quirabi li c'a'ru quixye li Jesús ut quixye re: -Us xak re li ani tâtz'akônk chi cua'ac sa' li nink'e sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios, chan.


Και ο αριθμος των ημερων, καθ' ας εβασιλευσεν ο Δαβιδ εν Χεβρων επι του οικου Ιουδα, ησαν επτα ετη και εξ μηνες. 	 Cuukub chihab riqßuin cuakib po quicuan laj David chokß xreyeb li ralal xcßajol laj Judá aran Hebrón.


Ο δε Μιχαηλ ο αρχαγγελος, οτε αγωνιζομενος με τον διαβολον εφιλονεικει περι του σωματος του Μωυσεως, δεν ετολμησε να επιφερη εναντιον αυτου κατηγοριαν βλασφημον, αλλ' ειπεν Ο Κυριος να σε επιτιμηση. 	 Ut li ángel Miguel, li k'axal nim xlok'al, inc'a' quixq'ue rib chok' aj rakol âtin sa' xbên laj tza. Nak li ángel que'xcuech'i rib riq'uin laj tza chirix lix tz'ejcual laj Moisés, li ángel inc'a' quixhob chi moco quiraj xrakbal âtin sa' xbên. Quixye ban re: Li Kâcua' Dios chik'usuk âcue, chan.


Ιδου, η ημερα του Κυριου ερχεται, σκληρα και πληρης θυμου και οργης φλογερας, δια να καταστηση την γην ερημον και θελει εξαλειψει απ' αυτης τους αμαρτωλους αυτης. 	 Cuulac re xkßehil nak li Kâcuaß târakok âtin saß xbêneb li tenamit. Cßajoß li raylal teßxcßul saß li cutan aßan nak li Dios tixcßutbesi lix joskßil chiruheb. Tixsach chixjunil li cuan Babilonia ut tixsach ajcuiß ruheb chixjunileb laj mâc.


και ερριψαν κληρους δια τον λαον μου και εδωκαν παιδιον δια πορνην και επωλουν κορασιον δια οινον και επινον. 	 Queßbûlic chirixeb lin tenamit. Ut queßxcßayiheb li sâj al chokß xtojbaleb li ixk li nequeßxcßayi ribeb. Ut queßxcßayiheb li tukß ix chokß xtzßak li vino li nequeßrucß.


Και εισηλθε παλιν εις την συναγωγην και ητο εκει ανθρωπος εχων εξηραμμενην την χειρα. 	 Ut li Jesús cô cui'chic sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Ut aran cuan jun li cuînk sic jun li ruk'.


και ημεις θελομεν κοψει ξυλα εκ του Λιβανου, κατα πασαν την χρειαν σου, και θελομεν φερει αυτα προς σε με σχεδιας δια θαλασσης εις Ιοππην και συ θελεις αναβιβασει αυτα εις Ιερουσαλημ. 	 Takayocß li cheß saß li naßajej Líbano, li joß qßuial tâcßanjelak châcuu. Ut saß xbên poyteß takatakla li cheß li tâcuaj saß li palau toj Jope. Ut lâat tâsicß chanru nak tâcßam li cheß toj Jerusalén, chan laj Hiram lix reyeb laj Tiro.


Μνησθητι μου, Θεε μου, περι τουτου, και μη εξαλειψης τα ελεη μου, τα οποια εκαμα εις τον οικον του Θεου μου και εις τας τελετας αυτου. 	 —At inDios, chijulticokß taxak âcue li joß qßuial li us ninbânu. Ut misach taxak saß âchßôl chixjunil li us ninbânu chokß re lâ templo ut re lâ cßanjel.—


Διοτι οτε εσφαξαν τα τεκνα αυτων εις τα ειδωλα αυτων, τοτε εισηρχοντο την αυτην ημεραν εις τα αγια μου, δια να βεβηλονωσιν αυτα και ιδου, ουτως επραττον εν μεσω του οικου μου. 	 Saß eb li cutan nak queßxmayejaheb lix cocßaleb chiruheb lix yîbanbil dios queßoc saß lin templo ut queßxmux ru.


Και υπηκουσε Ζοροβαβελ ο υιος του Σαλαθιηλ και Ιησους ο υιος του Ιωσεδεκ, ο ιερευς ο μεγας, και παν το υπολοιπον του λαου, εις την φωνην Κυριου του Θεου αυτων και εις τους λογους Αγγαιου του προφητου, καθως απεστειλεν αυτον Κυριος ο Θεος αυτων και εφοβηθη ο λαος ενωπιον του Κυριου. 	 Li profeta Hageo quixye reheb chixjunil li quiyeheß re xban li Dios. Nak queßrabi li cßaßru quixye, laj Zorobabel li ralal laj Salatiel ut laj Josué li xbênil aj tij, li ralal laj Josadac, joßqueb ajcuiß chixjunileb li tenamit, queßxxucua ru li Kâcuaß lix Dioseb. Ut queßxbânu li quixye.


Και ειπεν ο Ιεφθαε προς αυτους, Εγω και ο λαος μου ηλθομεν εις μεγαλην φιλονεικιαν μετα των υιων Αμμων και σας εκραξα και δεν με εσωσατε εκ της χειρος αυτων 	 Ut laj Jefté quixye reheb: —Lâin ut eb lin tenamit cau xopletic riqßuineb laj Amón. Xexkabok re nak toêtenkßa, abanan incßaß xoêtenkßa chi pletic.


Βαλλει μεν ο ανθρωπος ορια εις το σκοτος και ανιχνευει τα παντα μεχρι τελειοτητος τους λιθους του σκοτους και της σκιας του θανατου. 	 Eb li cuînk incßaß nequeßxucuac chi xic saß li naßajej li kßaxal kßojyîn. Nequeßxic aran chixsicßbal li châbil pec. Usta naru nequeßcam aran, abanan nequeßxic aran chixsicßbal li tertôquil pec.


Και υπηγαν ο Δαβιδ και οι πρεσβυτεροι του Ισραηλ και οι χιλιαρχοι να αναβιβασωσι την κιβωτον της διαθηκης του Κυριου εκ του οικου του Ωβηδ-εδωμ εν ευφροσυνη. 	 Laj David ut eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel joß eb ajcuiß li nequeßtaklan saß xbêneb li junjûnk chßûtal chi soldado queßcôeb chi saheb saß xchßôl saß rochoch laj Obed-edom chirisinquil lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß.


Διοτι ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων περι των στυλων και περι της θαλασσης και περι των βασεων και περι του υπολοιπου των σκευων των εναπολειφθεντων εν τη πολει ταυτη, 	 Aßan aßin li quixye li Kâcuaß li nimajcual Dios chirixeb li okech, li nimla pila ut eb li cßochlebâl ut li cßaßak chic re ru li cuan saß li tenamit aßin.


τι θελω καμει τοτε, οταν εγερθη ο Θεος; και οταν επισκεφθη, τι θελω αποκριθη προς αυτον; 	 Cui ta incßaß xinbânu chi joßcan, ¿cßaß raj ru tinsume cuiß li Dios nak tixpatzß cue? Ut, ¿cßaß raj ru tincol cuiß cuib chiru nak târakok âtin saß inbên?


Μααζιας, Βιλγαι, Σεμαιας ουτοι ησαν οι ιερεις. 	 laj Maazías, laj Bilgai ut laj Semaías. Chixjunileb aßan aj tijeb.


οτι οι ασεβεις βλαστανουσιν ως ο χορτος, και ανθουσι παντες οι εργαται της ανομιας, δια να αφανισθωσιν αιωνιως. 	 Li incßaß useb xnaßleb nequeßtam joß li pachßayaß ut nequeßel chi us riqßuin li cßaßru nequeßxbânu. Abanan tâcuulak xkßehil nak teßsachekß ruheb chi junaj cua.


Ταυτα δε ειναι τα ονοματα των τεκνων, τα οποια εγεννηθησαν εις αυτον εν Ιερουσαλημ Σαμμουα και Σωβαβ, Ναθαν και Σολομων 	 Aßaneb aßin lix cßabaßeb li ralal li queßyoßla aran Jerusalén: laj Samúa, laj Sobab, laj Natán, laj Salomón,


Και ο Κυριος ειπε Τις λοιπον ειναι ο πιστος οικονομος και φρονιμος, τον οποιον θελει καταστησει ο κυριος αυτου επι των υπηρετων αυτου, δια να διδη εν καιρω την διωρισμενην τροφην; 	 Ut li Kâcua' quixye re: -Li môs li cuan xna'leb ut châbil, a'an li tâq'uehek' xcuanquil xban lix patrón sa' xbêneb li rech môsil. A'an chic tâq'uehok re xtzacaêmkeb sa' x-ôril.


Και ειπεν ο Ιωας προς τους ιερεις, Παν το αργυριον των αφιερωματων το εισφερομενον εις τον οικον του Κυριου, το αργυριον εκαστου διερχομενου εις τους απαριθμουμενους, το αργυριον εκαστου κατα την εκτιμησιν αυτου, παν το αργυριον το οποιον ηθελεν ελθει εις την καρδιαν τινος να προσφερη εις τον οικον του Κυριου, 	 Saß jun li cutan laj Joás quixye reheb laj tij: —Têxoc ut têchßutub ru chixjunil li tumin li naqßueman saß lix templo li Kâcuaß, joß ajcuiß li joß qßuial li tento teßxtoj li junjûnk joß ajcuiß li na-ala saß xchßôleb xqßuebal.


γην σιτου και κριθης και αμπελων και συκων και ροδιων γην ελαιων και μελιτος 	 Saß li chßochß aßan na-el chi us li acuîmk. Na-el li trigo, li cebada, li uvas, li higos ut li granadas. Ut na-el ajcuiß li olivo. Ut cuan chi nabal li aceite ut li xyaßal cab.


Αι δε λοιπαι των πραξεων του Ιωσαφατ, και τα κατορθωματα αυτου οσα εκαμε, και οι πολεμοι αυτου, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ιουδα; 	 Chixjunil li quixbânu li rey Josafat, joß ajcuiß li quixbânu riqßuin xcacuilal xchßôl, ut li pletic li quixbânu, tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas, li tzßîbanbil cuiß retalil li quilajeßxbânu lix reyeb laj Judá.


Εαν ησαι δικαιος, τι θελεις δωσει εις αυτον; η τι θελει λαβει εκ της χειρος σου; 	 Cui lâat tîc âchßôl, ¿cßaßru tixra li Dios? ¿Ma naru ta biß tâqßue cßaßak re ru re li Dios lâat?


Μονον τα κτηνη ελεηλατησαμεν δι' εαυτους και τα λαφυρα των πολεων, τας οποιας εκυριευσαμεν. 	 Caßaj cuiß lix quetômk kaxoc chokß ke ut li cßaßru terto xtzßak li cuan saß eb lix tenamit.


Και η Τυρος ωκοδομησεν εις εαυτην οχυρωμα και επεσωρευσεν αργυριον ως χωμα και χρυσιον ως πηλον των οδων. 	 Li cuanqueb saß li tenamit Tiro queßxyîb xnaßajeb re xcolbaleb rib. Ut queßxtûb lix biomaleb. Li plata li queßxtûb chanchan chic li poks. Ut li oro queßxtûb, chanchan chic li sulul saß eb li be.


Και επραξε πονηρα ενωπιον του Κυριου και περιεπατησεν εις την οδον του πατρος αυτου και εις την αμαρτιαν αυτου, δια της οποιας εκαμε τον Ισραηλ να αμαρτηση. 	 Laj Nadab quixbânu li mâusilal chiru li Kâcuaß joß quixbânu lix yucuaß nak quicßamoc be chiruheb laj Israel chi mâcobc chiru li Kâcuaß.


Και ο ιερευς θελει προσφερει αυτα ενωπιον του Κυριου και θελει καμει την περι αμαρτιας προσφοραν αυτου και το ολοκαυτωμα αυτου. 	 Laj tij tixqßue li cßatbil mayej chiru li Kâcuaß. Ut tixqßue ajcuiß li mayej re xtojbal rix li mâc.


Εγω ειμαι ο ποιμην ο καλος. Ο ποιμην ο καλος την ψυχην αυτου βαλλει υπερ των προβατων 	 Lâin chanchanin jun li châbil pastor. Junak châbil pastor naxk'axtesi lix yu'am sa' xc'aba'eb lix carner.


και απογυμνωσας τας αρχας και τας εξουσιας, παρεδειγματισε παρρησια, θριαμβευσας κατ' αυτων επ' αυτου. 	 Nak quicam chiru li cruz li Jesucristo, li Dios quirisi xcuanquileb li neque'taklan ut quirisi ajcui' xcuanquileb li mâus aj musik'ej. Ut quixc'ut xxutâneb nak quinumta sa' xbêneb.


Και εκ των σκευων του οικου του Κυριου εφερεν ο Ναβουχοδονοσορ εις Βαβυλωνα και εθεσεν αυτα εν τω ναω αυτου εν Βαβυλωνι. 	 Laj Nabucodonosor quirisi saß lix templo li Dios li cßaßru nacßanjelac aran. Quixcßam Babilonia ut quixqßueheb saß li rochoch lix dios.


Καυχασθε εις το αγιον αυτου ονομα ας ευφραινεται η καρδια των εκζητουντων τον Κυριον. 	 Cheqßue xlokßal lix santil cßabaß li Kâcuaß. Chisahokß taxak saß êchßôl lâex li nequecßoxla li Dios.


αλλα θελετε λαβει δυναμιν, οταν επελθη το Αγιον Πνευμα εφ' υμας, και θελετε εισθαι εις εμε μαρτυρες και εν Ιερουσαλημ και εν παση τη Ιουδαια και Σαμαρεια και εως εσχατου της γης. 	 Lâex têc'ul lê cuanquil nak tâchâlk li Santil Musik'ej êriq'uin. Lâex chic texch'olobânk resilal chicuix lâin arin Jerusalén, aran Judea ut Samaria. Jo' ajcui' yalak bar jun sut sa' ruchich'och' têch'olob lix yâlal, chan.


Και ηρεσεν εις εμε ο λογος και ελαβον εξ υμων δωδεκα ανδρας, ανδρα ενα κατα φυλην. 	 Quixcßul inchßôl li cßaßru queye. Ut quinsicß ruheb cablaju li cuînk. Junjûnk quinsicß ru saß xyânkeb lix têpaleb laj Israel.


Και απεθανον ο Ναδαβ και ο Αβιουδ εμπροσθεν του πατρος αυτων, και δεν ειχον υιους οθεν ιερατευσαν ο Ελεαζαρ και ο Ιθαμαρ. 	 Abanan laj Nadab ut laj Abiú, aßaneb li queßcam xbên cua chiruheb lix yucuaßeb ut incßaß queßcuan li ralal xcßajoleb. Joßcan nak laj Eleazar ut laj Itamar, aßaneb chic li queßoc chi cßanjelac chokß aj tij.


Και εαν εκ τουτων δεν διορθωθητε επιστρεφοντες εις εμε, αλλα πορευησθε εναντιοι εις εμε, 	 Ut cui ac xecßul chixjunil li raylal aßin, abanan cui toj incßaß nequecßul lê kßusbal ut xicß nequinêril,


Ενω δε εξηρχοντο εκ της συναγωγης των Ιουδαιων, παρεκαλουν τα εθνη να κηρυχθωσιν εις αυτους οι λογοι ουτοι το ακολουθον σαββατον. 	 Nak que'el laj Pablo ut laj Bernabé sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío, li mâcua'eb aj judío que'xtz'âma chiru laj Pablo nak tâchâlk cui'chic sa' li hilobâl cutan jun chic re nak tixch'olob cui'chic xyâlal chiruheb.


και μακαριος ειναι οστις δεν σκανδαλισθη εν εμοι. 	 Us xak reheb li ani inc'a' tâch'inânk xch'ôl inban, chan li Jesús.


δια τουτο και εγω θελω επιγελασει εις τον ολεθρον σας θελω καταχαρη, οταν επελθη ο φοβος σας. 	 Cuulac re xkßehil nak lâin texinseße xban li raylal tâchâlk saß êbên. Texinseße nak câmkak êre xban êxiu.


Υιε μου, δος την καρδιαν σου εις εμε, και ας προσεχωσιν οι οφθαλμοι σου εις τας οδους μου 	 Ex cualal incßajol, cheqßuehak êchßôl chirabinquil li cßaßru tinye êre. Ut chebânuhak li us joß ninbânu lâin.


Και η Βαβυλων, η δοξα των βασιλειων, το ενδοξον καυχημα των Χαλδαιων, θελει εισθαι ως οτε κατεστρεψεν ο Θεος τα Σοδομα και τα Γομορρα 	 Li naßajej Babilonia kßaxal chßinaßus saß xyânkeb chixjunileb li tenamit. Chiruheb laj Caldea kßaxal lokß ut nim xcuanquil. Abanan lâin li Kâcuaß tinsach li tenamit aßan joß nak xinsacheb li tenamit Sodoma ut Gomorra.


Επειδη η αγαπη του Χριστου συσφιγγει ημας, διοτι κρινομεν τουτο, οτι εαν εις απεθανεν υπερ παντων, αρα οι παντες απεθανον 	 Xban nak k'axal nocoxra li Cristo, jo'can nak nakaq'ue kach'ôl chi c'anjelac chiru. Nakanau chi tz'akal nak li Cristo quicam sa' kac'aba' lâo chikajunilo. Ut xban nak quicam a'an, chikajunilo camenako chic chiru li mâc.


δια τουτο θελετε καμει ομοιωματα των αιμορροιδων σας και ομοιωματα των ποντικων σας των φθειροντων την γην και θελετε δωσει δοξαν εις τον Θεον του Ισραηλ ισως ελαφρυνη την χειρα αυτου αφ' υμων και απο των θεων υμων και απο της γης υμων 	 Têyîb li retalil li tumor li cuan chêrix ut li retalil li chßo li yôqueb chi sachoc re lê racuîmk. Qßuehomak xlokßal lix Dioseb laj Israel. Chi joßcan mâre tixcanab xqßuebal li raylal saß êbên ut saß xbêneb lê dios ut lê racuîmk.


Σεις εισθε το φως του κοσμου πολις κειμενη επανω ορους δεν δυναται να κρυφθη 	 Lâex aj pâbanel, lâex lix cutan saken li ruchich'och'. Junak tenamit cuan sa' xbên junak tzûl mâ jaruj naru xmukbal.


την οποιαν ουδεις των αρχοντων του αιωνος τουτου εγνωρισε διοτι αν ηθελον γνωρισει, δεν ηθελον σταυρωσει τον Κυριον της δοξης 	 Mâ jun li neque'taklan sa' ruchich'och' que'xtau ru li na'leb a'in. Cui ta que'xtau ru, inc'a' raj que'xcamsi chiru cruz li Kâcua' Jesucristo, laj êchal re li lok'al.


Και υδωρ με μετρον θελεις πινει, το εκτον ενος ιν απο καιρου εως καιρου θελεις πινει. 	 Joßcan ajcuiß li haß li tâcuucß bisbilak. Cuib secß ajcuiß li haß tâcuucß rajlal cutan.


Και ειδεν αναβατας δυο ιππεις, αναβατην ονου και αναβατην καμηλου και επροσεξεν επιμελως μετα πολλης προσοχης. 	 Laj qßuehol etal târileb li cuînk li yôqueb chi châlc saß li carruaje quelonbil xban jun sumal chi cacuây, ut târileb li cuînk li yôqueb chi châlc chirix li bûr ut li camello. Tixqßue retal chi us li cßaßru teßxbânu, chan.


Εξευρω τα εργα σου και τον κοπον σου και την υπομονην σου, και οτι δεν δυνασαι να υποφερης τους κακους, και εδοκιμασας τους λεγοντας οτι ειναι αποστολοι, και δεν ειναι, και ευρες αυτους ψευδεις 	 Lâin ninnau chixjunil li nequebânu. Ninnau nak cau nequexc'anjelac ut ninnau ajcui' nak inc'a' nach'inan êch'ôl. Ninnau nak xic' nequeril li neque'xbânu mâusilal. Xeq'ue retal li ani xe'xq'ue ribeb chok' apóstol ut mâcua'eb. Ut xenau nak aj balak'eb ut aj tic'ti'eb.


διοτι ειχε θυγατερα μονογενη ως ετων δωδεκα, και αυτη απεθνησκεν. Ενω δε επορευετο, οι οχλοι συνεθλιβον αυτον. 	 Jun ajcui' lix rabin chiru. Cablaju chihab na cuan re. Ut eb li cristian yôqueb chixlatz'anquil li Jesús nak yô chi xic.


Υιοι Φααθ-μωαβ, εκ των υιων Ιησου και Ιωαβ, δισχιλιοι και οκτακοσιοι δεκαοκτω. 	 Eb li ralal xcßajol laj Pahat-moab, eb li ralal xcßajol laj Jesúa ut eb li ralal xcßajol laj Joab, aßan cuib mil riqßuin cuakxakib ciento riqßuin cuakxaklaju.


Ο δε ειπε προς αυτους οτι Και εις τας αλλας πολεις πρεπει να ευαγγελισω την βασιλειαν του Θεου επειδη εις τουτο ειμαι απεσταλμενος. 	 Abanan li Jesús quixye reheb: -Tento nak tinxic sa' jalan tenamit chixch'olobanquil li châbil esilal chirix lix nimajcual cuanquilal li Dios xban nak a'an aj e nak xintaklâc chak arin, chan.Ut yô chixch'olobanquil lix yâlal sa' eb li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío aran Galilea.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Αλ-τασχεθ, Μικταμ του Δαβιδ, οτε εστειλε ο Σαουλ, και παρεφυλαττον την οικιαν αυτου δια να θανατωσωσιν αυτον." Ελευθερωσον με εκ των εχθρων μου, Θεε μου υπερασπισον με απο των επανισταμενων επ' εμε. 	 At inDios, chinâcol chiruheb li xicß nequeßiloc cue. Chinâcol chiruheb li teßraj numtâc saß inbên.


Διοτι και εγω εσταθην υιος του πατρος μου, αγαπητος και μονογενης ενωπιον της μητρος μου 	 Lâin ajcuiß alalbej lâin. Ut quincßul ajcuiß chak inkßusbal saß incaßchßinal nak toj cuanquin chiru lin yucuaß. Rarôquin xbaneb lin naß inyucuaß.


και Ιρων, και Μιγδαληλ, Ωρεμ, και Βαιθ-αναθ, και Βαιθ-σεμες πολεις δεκαεννεα, και αι κωμαι αυτων. 	 Irón, Migdal-el, Horem, Bet-anat ut Bet-semes. Belêlaju chixjunileb li tenamit rochbeneb li cocß cßalebâl.


Και ειπε προς εμε, Ταυτα ειναι τα οικηματα των μαγειρων, οπου οι υπηρεται του οικου θελουσι βραζει τας θυσιας του λαου. 	 Ut li cuînk quixye cue: —Aßaneb aßin li naßajej li teßcßubânk cuiß li nequeßcßanjelac saß li templo. Arin teßxchik li mayej li nequeßxqßue eb li tenamit, chan.


Και εν τω πρωτω μηνι, ουτος ειναι ο μην Νισαν, εν τω δωδεκατω ετει του βασιλεως Ασσουηρου, ερριψαν φουρ, ηγουν κληρον, ενωπιον του Αμαν, απο ημερας εις ημεραν και απο μηνος εις μηνα, μεχρι του δωδεκατου μηνος, ουτος ειναι ο μην Αδαρ. 	 Saß li xbên po Nisán xcßabaß nak yô cablaju chihab roquic chokß rey laj Asuero, queßbûlic chiru laj Amán re xnaubal jokße us xbânunquil li quixye laj Amán. Nak queßbûlic chirix li cutan ut chirix li po qui-el nak teßxbânu saß li oxlaju xbe lix cablaju po. Li po aßan Adar xcßabaß. Li bûlic nequeßxbânu, Pur nequeßxye re.


Και ειπε προς αυτους ο βασιλευς της Αιγυπτου, Δια τι, Μωυση και Ααρων, αποκοπτετε τον λαον απο των εργασιων αυτου; υπαγετε εις τα εργα σας. 	 Tojoßnak lix reyeb laj Egipto quichakßoc ut quixye reheb: —At Moisés, ut at Aarón, ¿Cßaßut nak yôquex xbaybaleb li cristian saß lix trabaj? Lâex bânuhomak lê trabaj.—


Κατοικε της Λαχεις, ζευξον την αμαξαν εις τον ταχυν ιππον συ, η αρχη της αμαρτιας εις την θυγατερα της Σιων διοτι αι ασεβειαι του Ισραηλ εν σοι ευρεθησαν. 	 Lâex li cuanquex Laquis, qßuehomak lê cacuây li nequeßâlinac chi cau chixquelonquil li carruaje. Têyal êlelic re têcol êrib chiru li raylal châlc re saß êbên xban nak lâex quexcßamoc xbeheb laj Jerusalén chintzßektânanquil ut chixlokßoninquil jalanil dios joß queßxbânu laj Israel.


Αυτος λοιπον ο Δαβιδ λεγει αυτον Κυριον και ποθεν ειναι υιος αυτου; Και ο πολυς οχλος ηκουεν αυτον ευχαριστως. 	 Li rey David quixye "aj Colol cue" re li Kâcua' usta a'an xcomoneb li ralal xc'ajol, chan li Jesús. Ut li q'uila tenamit que'rabi li râtin chi sa sa' xch'ôleb.


Και εξετεινεν ο Ααρων την χειρα αυτου επι τα υδατα της Αιγυπτου και ανεβησαν οι βατραχοι και εκαλυψαν την γην της Αιγυπτου. 	 Tojoßnak laj Aarón quixyeß lix xukß saß xbêneb chixjunileb li haß. Ut queßel chak li amoch ut quilajeßtam saß li tenamit Egipto.


Εφανερωσα το ονομα σου εις τους ανθρωπους, τους οποιους μοι εδωκας εκ του κοσμου. Ιδικοι σου ησαν και εις εμε εδωκας αυτους, και τον λογον σου εφυλαξαν. 	 Eb li xasiq'ueb ru sa' ruchich'och' xak'axtesiheb cue. Lâin xinc'ut chiruheb chi tz'akal anihat lâat ut xinch'olob lix yâlal chiruheb. Ut eb a'an xe'xbânu li c'a'ru xaye reheb.


Τις ειναι ο ψευστης, ειμη ο αρνουμενος οτι ο Ιησους δεν ειναι ο Χριστος; ουτος ειναι ο αντιχριστος, ο αρνουμενος τον Πατερα και τον Υιον. 	 ¿Ani laj tic'ti' nak nequec'oxla lâex? A'an li nayehoc re nak li Jesucristo, mâcua' a'an laj Colonel li yechi'inbil xban li Dios. Li nayehoc re chi jo'can, a'an li anticristo li xic' na-iloc re li Cristo. A'an li natz'ektânan re li Acuabej Dios ut li C'ajolbej.


Και ειπεν ο Ιερεμιας προς παντα τον λαον, προς ανδρας τε και γυναικας και προς παντα τον λαον, τους αποκριθεντας προς αυτον ουτω, λεγων, 	 Laj Jeremías quiâtinac riqßuineb chixjunileb li tenamit, joß cuînk joß ixk li yôqueb chi âtinac riqßuin.


Ειπε δε προς τους μαθητας θελουσιν ελθει ημεραι, οτε θελετε επιθυμησει να ιδητε μιαν των ημερων του Υιου του ανθρωπου, και δεν θελετε ιδει. 	 Ut li Jesús quixye reheb lix tzolom: -Tâcuulak xk'ehil nak lâex têra ru rilbal lin c'ulunic lâin li C'ajolbej, abanan inc'a' têril cuu.


εις εμε δε μη γενοιτο να αμαρτησω εις τον Κυριον, ωστε να παυσω απο του να δεωμαι υπερ υμων αλλα θελω σας διδασκει την οδον την αγαθην και ευθειαν 	 Lâin incßaß nacuaj mâcobc chiru li Kâcuaß Dios riqßuin xcanabanquil tijoc chêrix. Nacuaj xqßuebal ênaßleb ut nacuaj ajcuiß xcßutbal chêru cßaßru li us xbânunquil re nak châbilakex ut texcuânk saß tîquilal.


Δεκαεξ ετων ηλικιας ητο οτε εβασιλευσε, και εβασιλευσε πεντηκοντα δυο ετη εν Ιερουσαλημ το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Ιεχολια, εξ Ιερουσαλημ. 	 Cuuklaju chihab cuan re nak qui-oc chokß rey. Cablaju roxcßâl chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén. Lix naß, aßan xJecolías xcßabaß Jerusalén xtenamit.


Ο δε Ιησους προσκαλεσας αυτους, ειπεν Εξευρετε οτι οι αρχοντες των εθνων κατακυριευουσιν αυτα και οι μεγαλοι κατεξουσιαζουσιν αυτα. 	 Ut li Jesús quixbokeb riq'uin ut quixye reheb: -Lâex nequenau nak li neque'taklan sa' li ruchich'och' neque'numta sa' xbêneb li tenamit. Li nînkeb xcuanquil, a'aneb li neque'taklan.


Τις ουτος, οστις σκοτιζει την βουλην μου δια λογων ασυνετων; 	 —¿Anihat lâat nak yôcat chixcuechßinquil rix li cßaßru ninbânu? Lâat yôcat chi âtinac chi joßcan xban nak mâcßaß ânaßleb.


ειπε προς αυτους Εφερατε προς εμε τον ανθρωπον τουτον ως στασιαζοντα τον λαον, και ιδου, εγω ενωπιον σας ανακρινας δεν ευρον εν τω ανθρωπω τουτω ουδεν εγκλημα εξ οσων κατηγορειτε κατ' αυτου, 	 Quixye reheb: -Lâex xec'am chak li cuînk a'in cuiq'uin ut xeye nak naxpo' xch'ôleb li tenamit. Lâin xinpatz'i re chêru ut inc'a' xintau junak xmâc jo' yôquex chixyebal lâex.


Και ο Κυριος θελει κατακληρονομησει τον Ιουδαν δια μεριδα αυτου εν τη γη τη αγια και θελει εκλεξει παλιν την Ιερουσαλημ. 	 Ut li Kâcuaß tâcuânk cuißchic aran Judá saß li Santil Naßajej ut teßsiqßuekß cuißchic ruheb laj Jerusalén xban li Kâcuaß.Chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß cheßxxucua ta ru li Kâcuaß ut incßaß ta chic teßecßânk xban nak aßan tixcanab chak lix Santil Naßaj ut tâchâlk saß kayânk.


Παρατηρησατε τα κρινα πως αυξανουσι δεν κοπιαζουσιν ουδε κλωθουσι σας λεγω ομως, ουδε ο Σολομων εν παση τη δοξη αυτου ενεδυθη ως εν τουτων. 	 Q'uehomak retal li utz'u'uj chanru nak neque'q'ui chi inc'a' neque'c'anjelac chi moco neque'quemoc. A'ut lâin tinye êre, usta c'ajo' xchak'al ru lix tikibanquil laj Salomón, abanan inc'a' quixtau xchak'al ru li utz'u'uj a'in.


Και εγεννησεν ο Αβρααμ τον Ισαακ υιοι δε του Ισαακ, ο Ησαυ και ο Ισραηλ. 	 Laj Abraham, aßan lix yucuaß laj Isaac. Ut laj Isaac, aßan lix yucuaßeb laj Esaú ut laj Israel, li nequeßxye ajcuiß aj Jacob re.


οστις ομως προσκολλαται με τον Κυριον ειναι εν πνευμα. 	 Ut ani naxjunaji rib riq'uin li Kâcua', a'an junaj chic riq'uin sa' musik'ej.


Και τουτο θελει εισθαι σημειον εις σας, λεγει Κυριος, οτι εγω θελω σας τιμωρησει εν τω τοπω τουτω, δια να γνωρισητε οτι οι λογοι μου θελουσιν εξαπαντος πληρωθη εναντιον σας εις κακον 	 Lâex tênau nak xakxo xcuanquil li cuâtin nak xinye nak tinqßue raylal saß êbên. Lâin li Kâcuaß tinqßue junak li retalil chêru nak lâin texinqßue chixtojbal êmâc saß li naßajej aßin.Aßan aßin li retalil li tinqßue. Lâin tinkßaxtesi laj faraón Hofra xcßabaß, lix reyeb laj Egipto, saß rukßeb li xicß nequeßiloc re, li teßajok xcamsinquil. Tinbânu riqßuin laj Hofra joß quinbânu riqßuin laj Sedequías lix reyeb laj Judá nak quinkßaxtesi saß rukß laj Nabucodonosor lix reyeb laj Babilonia nak yô chixsicßbal re tixcamsi, chan li Kâcuaß.


Και οταν εισελθητε εις την γην και φυτευσητε παν δενδρον τροφιμον, τοτε θελετε περικαθαριζει τον καρπον αυτου ως ακαθαρτον τρια ετη θελει εισθαι εις εσας ακαθαρτος δεν θελει τρωγεσθαι. 	 Nak tex-oc chi cuânc saß li naßajej Canaán ut têrau li cheß li naûchin, muxbilak ru li ru li cheß chiru oxib chihab. Chiru li oxib chihab aßan incßaß naru têtzaca li ru nak tâûchînk.


Και ιδου, γυνη αιμορροουσα δωδεκα ετη, πλησιασασα οπισθεν ηγγισε το ακρον του ιματιου αυτου 	 Ut cuan jun li ixk cablaju chihab xticlajic xyajel. Junelic yô lix yajel li ixk a'an ut inc'a' chic natz'ap lix quiq'uel. Quijiloc chixc'atk li Jesús nak yô chi xic, ut quixch'e' li rak'.


Βαλετε σεις εις τα ωτα σας τους λογους τουτους διοτι ο Υιος του ανθρωπου μελλει να παραδοθη εις χειρας ανθρωπων. 	 -Cherabihak chi us li tinye êre. Tento nak lâin li C'ajolbej tink'axtesîk sa' ruk'eb li cuînk li xic' neque'iloc cue, chan li Jesús.


Το δε παιδιον ηυξανε και εδυναμουτο κατα το πνευμα πληρουμενον σοφιας, και χαρις Θεου ητο επ' αυτο. 	 Ut li c'ula'al yô chi q'uîc ut yô chi cacuûc xch'ôl. Ut yô chixtaubal xna'leb. Ut li rusilal li Kâcua' cuan riq'uin.


και εισηλθον εκει εως του μεσου της οικιας, ως δια να λαβωσι σιτον και εκτυπησαν αυτον υπο την πεμπτην πλευραν και ο Ρηχαβ και Βαανα ο αδελφος αυτου διεσωθησαν. 	 Joßcan ajcuiß li ixk, li nacßacßalen re li oquebâl, quicube xcuara nak yô chi tzßiloc trigo. Joßcan nak laj Recab ut laj Baana li rîtzßin queßoc saß li cab ut mâ ani qui-iloc reheb.


Και εξηλθε και επολεμησεν εναντιον των Φιλισταιων, και εκρημνισε το τειχος της Γαθ και το τειχος της Ιαβνη και το τειχος της Αζωτου και ωκοδομησε πολεις εν Αζωτω και εν Φιλισταιοις. 	 Laj Uzías cô chi pletic riqßuineb laj filisteo ut quixjuqßueb li tzßac li sutsûqueb cuiß li tenamit Gat, Jabnia, ut Asdod. Ut quixyîbeb li tenamit li cuan saß xcuênt Asdod joß eb ajcuiß li cuanqueb cuiß eb laj filisteo.


Επειδη λοιπον ο Χριστος επαθεν υπερ ημων κατα σαρκα, οπλισθητε και σεις το αυτο φρονημα, διοτι ο παθων κατα σαρκα επαυσεν απο της αμαρτιας, 	 Li Cristo quixc'ul li raylal ut quirec'a tz'akal li raylal sa' kac'aba' lâo. Jo'can nak chikaq'ue ajcui' kach'ôl lâo chixcuybal li raylal. Julticak êre nak mâc'a' chic xcuanquil li mâc sa' xbêneb li neque'xcuy li raylal chi mâc'a' xmâqueb.


Ουτος ειναι ο νομος της ζηλοτυπιας, οταν γυνη τις παραδρομηση, δεχομενη αλλον αντι του ανδρος αυτης και μολυνθη 	 Aßan aßin li chakßrab reheb li ixk li nequeßxqßue xcakal xchßôl lix bêlom xban nak nequeßxmux ru xsumlajic.


Και συνηγαγεν ο Σαμουηλ τον λαον προς τον Κυριον εις Μισπα 	 Mokon chic laj Samuel quixtakla xchßutubanquileb li tenamit chiru li Kâcuaß aran Mizpa.


Διοτι εν τη χειρι του Κυριου ειναι ποτηριον πληρες κερασματος οινου ακρατου, και εκ τουτου θελει χυσει πλην την τρυγιαν αυτου θελουσι στραγγισει παντες οι ασεβεις της γης και θελουσι πιει. 	 Tâcuulak xkßehil nak li Dios târakok âtin saß xbêneb li incßaß useb xnaßleb. Chanchan nak cuan jun secß li cßahil vino saß rukß ut tixhoy ut teßrucß toj retal teßxchoy. Joßcan tixbânu li Dios nak târakok âtin saß xbêneb toj retal teßrecßa xrahil li tojba mâc li tixqßue saß xbêneb.


Και με εφερεν εκει και ιδου, ανθρωπος του οποιου η θεα ητο ως θεα χαλκου, και ειχεν εν τη χειρι αυτου νημα λινουν και μετρον καλαμινον, και αυτος ιστατο εν τη πυλη. 	 Li Kâcuaß quinixcßam chi nachß ut quicuil jun li cuînk nalemtzßun joß li kßan chßîchß bronce. Xakxo chire li oquebâl. Cuan saß rukß jun li cheß re bisoc ut jun li cßam lino re bisoc.


Αφες τα ορφανα σου εγω θελω ζωογονησει αυτα και αι χηραι σου ας ελπιζωσιν επ' εμε. 	 Canabomakeb li mâcßaß xnaß xyucuaßeb. Lâin tin-ilok reheb. Ut eb li xmâlcaßan naru teßxcßojob xchßôleb cuiqßuin.


Μη γινεσθε πολλοι διδασκαλοι, αδελφοι μου, εξευροντες οτι μεγαλητεραν κατακρισιν θελομεν λαβει 	 Ex inhermân, moco chixjunil ta te'xq'ue rib sa' li c'anjel naxbânu laj tzolonel xban nak nim li îk cuan sa' xbên ut cau târakek' âtin sa' xbêneb cui inc'a' neque'xbânu li c'a'ru neque'xye.


Το μεσονυκτιον εγειρομαι δια να σε δοξολογω δια τας κρισεις της δικαιοσυνης σου. 	 Tuktu kßojyîn nincuacli chi bantioxînc châcuu xban nak tzßakal re ru lâ chakßrab.


Πασαν ημεραν σαββατου θελει διαθεσει ταυτα διαπαντος ενωπιον του Κυριου, παρα των υιων Ισραηλ εις διαθηκην αιωνιον. 	 Rajlal hilobâl cutan laj tij tixqßue li caxlan cua aßan. Junelic cuânk aran chiru li Kâcuaß joß retalil li contrato quixbânu li Dios saß xcßabaßeb laj Israel. Têbânu chi joßcan anakcuan ut chi junelic kße cutan.


Και προσεταξεν εις τον Ιησουν τον υιον του Ναυη και ειπεν, Ανδριζου και θαρρει διοτι συ θελεις εισαγαγει τους υιους Ισραηλ εις την γην την οποιαν ωμοσα προς αυτους, και εγω θελω εισθαι μετα σου. 	 Ut li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Josué li ralal laj Nun ut quixye re: —Cacuubresi âchßôl ut chicuânk âmetzßêu xban nak lâat tatcßamok reheb laj Israel saß li naßajej li xinyechißi reheb riqßuin juramento. Ut lâin tincuânk âcuiqßuin, chan.


Διοτι, ιδου, ερχεται ημερα, ητις θελει καιει ως κλιβανος και παντες οι υπερηφανοι και παντες οι πραττοντες ασεβειαν θελουσιν εισθαι αχυρον και η ημερα η ερχομενη θελει κατακαυσει αυτους, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, ωστε δεν θελει αφησει εις αυτους ριζαν και κλαδον. 	 Li Kâcuaß Dios quixye: —Relic chi yâl cuulac re xkßehil nak lâin tinrakok âtin. Chanchan li xam li cuan saß li horno nak tinrakok âtin saß xbêneb li tenamit. Aran teßosokß li nequeßxnimobresi ribeb joßqueb ajcuiß li nequeßbânun mâusilal. Chanchanakeb li qßuim nak teßcßatk saß li cutan aßan. Ut mâ jun chic teßcolekß.


οστις καμη ομοιον αυτου δια να μυριζηται αυτο, θελει εξολοθρευθη εκ του λαου αυτου. 	 Cui ani tixyîb junak chic incienso joß aßin yal re târutzß, li jun aßan tâisîk saß xyânkeb laj Israel.


Ανδριζεσθε και θαρρειτε, μη φοβεισθε μηδε δειλιατε απο προσωπου αυτων διοτι Κυριος ο Θεος σου, αυτος ειναι ο πορευομενος μετα σου δεν θελει σε αφησει ουδε θελει σε εγκαταλειψει. 	 Cacuubresihomak êchßôl ut chicuânk êmetzßêu. Mexxucuak chi moco texcßoxlak xbaneb, xban nak li Kâcuaß incßaß texcanab êjunes. Cuânk ban êriqßuin chi junelic, chan laj Moisés.


εξ αιτιας των Χαλδαιων διοτι εφοβηθησαν απο αυτους, επειδη ο Ισμαηλ ο υιος του Νεθανιου επαταξε τον Γεδαλιαν τον υιον του Αχικαμ, τον οποιον ο βασιλευς της Βαβυλωνος κατεστησεν επι την γην. 	 Queßcôeb chi najt xban nak queßraj êlelic chiruheb laj Babilonia. Queßxucuac chiruheb xban nak laj Ismael li ralal laj Netanías quixcamsi laj Gedalías li quixakabâc xban lix reyeb laj Babilonia chi taklânc saß li naßajej Judá.


Ο ανθρωπος ο ανοητος δεν γνωριζει, και ο μωρος δεν εννοει τουτο 	 Li ani mâcßaß xnaßleb incßaß naxtau ru li naßleb aßin.


Και συναχθεντες παντες ουτοι οι βασιλεις, ηλθον και εστρατοπεδευσαν ομου πλησιον των υδατων Μερωμ, δια να πολεμησωσι τον Ισραηλ. 	 Chixjunileb li rey aßin queßxchßutub ribeb ut queßcôeb chi pletic riqßuineb laj Israel. Ut queßxyîb lix muhebâleb chire li palau Merom.


Φυγετε, σωσατε την ζωην σας, και γενεσθε ως αγριομυρικη εν τη ερημω. 	 ¡Elenkex! ¡Colomak êrib, lâex aj Moab! Chanchanakex li qßuix li cuan saß li chaki chßochß.


Εχοντες λοιπον αρχιερεα μεγαν, οστις διηλθε τους ουρανους, Ιησουν τον Υιον του Θεου, ας κρατωμεν την ομολογιαν. 	 Li Kâcua' Jesucristo, li Ralal li Dios, a'an lix yucua'il aj tij chok' ke. Quitake' sa' choxa ut cuan chak riq'uin li Dios Acuabej. Yô chak chi oquênc chikix chiru li Dios. Jo'can nak cauhak taxak kach'ôl sa' li kapâbâl.


Ο φρουρος του Εφραιμ ητο ο μετα του Θεου μου, ο δε προφητης εγεινε παγις ιξευτου εις πασας τας οδους αυτου και μισος εν τω οικω του Θεου αυτου. 	 Lâin taklanbilin chak xban li Dios chokß aj ilol êre lâex li ralal xcßajol laj Efraín. Abanan yalak bar ninxic chixyebal resil li raylal châlel saß êbên, xicß niquinêril. Chêru lâex, chanchanin laj yo li naraj chapoc êre. Ut saß li rochoch li Dios li bar raj xinêcßul saß xyâlal, xicß chic xinêril.


και απο του κανιστρου των αζυμων του εμπροσθεν του Κυριου ελαβε μιαν πητταν αζυμον, και ενα αρτον ελαιωμενον και εν λαγανον και εβαλεν αυτα επι το στεαρ και επι τον δεξιον ωμον 	 Ut laj Moisés quixchap li caxlan cua saß li chacach li cuan cuiß li caxlan cua li mâcßaß xchßamal li kßaxtesinbil re li Kâcuaß. Quixchap jun li caxlan cua mâcßaß xchßamal, ut jun li caxlan cua yîbanbil riqßuin aceite ut jun li caxlan cua jay. Quixqßueheb aßin saß xbên lix xêbul li carner ut li rukß li cuan saß xnim.


ελεος πληθυνθειη εις εσας και ειρηνη και αγαπη. 	 Chec'ulak taxak chi nabal li ruxtân li Dios, jo' ajcui' li tuktûquil usilal ut li rahoc.


αιτινες προσεκαλεσαν τον λαον εις τας θυσιας των θεων αυτων και εφαγεν ο λαος και προσεκυνησε τους θεους αυτων. 	 Eb li ixk aßan nequeßxbok li cuînk aj Israel saß lix ninkßeheb nak nequeßmayejac chiru lix dioseb. Ut eb laj Israel queßxlokßoni li jalanil dios Baal-peor ut queßxcuaß li tzacaêmk li mayejanbil chiruheb li yîbanbil dios.


Συ θελεις διαπερασει σημερον την Αρ, το οριον του Μωαβ 	 Anakcuan texnumekß saß li naßajej Ar, li cuanqueb cuiß eb laj Moab.


Ο λογος ο γενομενος προς τον Ιερεμιαν παρα Κυριου, λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac cuißchic riqßuin laj Jeremías ut quixye re:


Ο δε οικος, τουτεστι ο ναος ο κατεμπροσθεν, ητο τεσσαρακοντα πηχων μηκους. 	 Lix nimal li naßajej li nacana chiru li Lokßlaj Santil Naßajej, aßan cuan cuakxaklaju metro xnajtil rok.


Και αναψυχωθεις ο λαος, οι ανδρες του Ισραηλ, συνηψε παλιν μαχην, εν τω τοπω οπου ειχε παραταχθη την πρωτην ημεραν. 	 Eb li ralal xcßajol laj Israel queßxcacuubresi cuißchic xchßôleb re nak teßxic cuißchic chi pletic saß li naßajej li queßcôeb cuiß saß li xbên cutan.


Δεν ειναι των βασιλεων, Λεμουηλ, δεν ειναι των βασιλεων να πινωσιν οινον, ουδε των ηγεμονων, σικερα 	 At Lemuel, moco xcßulubeb ta eb li rey nak teßucßak vino, chi moco xcßulubeb li cuanqueb xcuanquil chi taklânc nak teßrucß li haß li nacaltesin.


Ιδων δε ο Σιμων οτι δια της επιθεσεως των χειρων των αποστολων διδεται το Πνευμα το Αγιον, προσεφερεν εις αυτους χρηματα, 	 Ut quiril laj Simón nak riq'uin xq'uebal li ruk'eb li apóstol sa' xbêneb, neque'xc'ul li Santil Musik'ej. Ut quixyechi'i tumin reheb laj Pedro ut laj Juan ut quixye reheb:


Επειδη τι ωφελειται ο ανθρωπος, εαν κερδηση τον κοσμον ολον, εαυτον δε απολεση η ζημιωθη; 	 ¿C'a'ru tixra junak li cuînk cui târêchani chixjunil xbiomal li ruchich'och' ut tixtz'ektâna li junelic yu'am?


Ενω ελαλει ταυτα, πολλοι επιστευσαν εις αυτον. 	 Nabaleb que'pâban re li Jesús nak que'rabi li c'a'ru quixye.


"Εις τον πρωτον μουσικον. Ψαλμος ωδης του Δαβιδ." Σε προσμενει υμνος, Θεε, εν Σιων και εις σε θελει αποδοθη η ευχη. 	 At inDios, âcue li lokßonîc arin Sión. Ut âcßulub nak takabânu li cßaßru xkayechißi âcue,


Και ειπεν ο Αβρααμ, Ας μη παροξυνθη ο Κυριος μου, εαν λαλησω ετι απαξ εαν ευρεθωσιν εκει δεκα; και ειπε, Δεν θελω απολεσει αυτην χαριν των δεκα. 	 Toj quixtzßâma cuißchic xcuybal laj Abraham ut quixye re li Kâcuaß: —Bânu usilal, at Kâcuaß, matjoskßoß cuiqßuin. Caßaj chic anakcuan tinpatzßok âcue ut incßaß chic tatinchßißchßißi. ¿Cßaßru tâbânu cui lajêb ajcuiß li tîqueb xchßôl li cuanqueb saß li tenamit? chan. Ut li Kâcuaß quixye re laj Abraham: —Saß xcßabaßeb li lajêb li tîqueb xchßôl, incßaß tinsach ru li tenamit, chan li Kâcuaß.Nak quirakeß chi âtinac riqßuin laj Abraham, li Kâcuaß Dios qui-el aran. Ut laj Abraham quisukßi cuißchic saß rochoch.


Το πραγμα ομως δεν ηρεσεν εις τον Σαμουηλ, οτι ειπον, Δος εις ημας βασιλεα δια να κρινη ημας. Και εδεηθη ο Σαμουηλ προς τον Κυριον. 	 Ut laj Samuel incßaß quicuulac chiru nak queßxtzßâma xreyeb. Joßcan nak quitijoc chiru li Kâcuaß.


Και ο τριχωτος τραγος ειναι ο βασιλευς της Ελλαδος και το κερας το μεγα, το μεταξυ των οφθαλμων αυτου, αυτος ειναι ο πρωτος βασιλευς. 	 Ut li têlom chibât, aßan retalil lix reyeb laj Grecia ut li nimla xucub li cuan saß xbên li xnakß ru, aßan retalil li xbên rey.


και συνηχθησαν εναντιον του Μωυσεως και εναντιον του Ααρων και ειπον προς αυτους, Αρκει εις εσας, διοτι πασα η συναγωγη, παντες ειναι αγιοι και ο Κυριος ειναι μεταξυ αυτων και δια τι υψονεσθε υπερανω της συναγωγης του Κυριου; 	 Queßxchßutub ribeb ut queßcôeb chixcuechßinquil laj Moisés ut laj Aarón. Queßxye reheb: —Xotitzß êriqßuin. Tzßakal li xebânu lâex. Chixjunileb li tenamit santobresinbileb xban li Dios ut li Kâcuaß cuan kiqßuin. ¿Cßaßut nak lâex nequeraj taklânc saß kabên lâo lix tenamit li Kâcuaß? chanqueb.


ελευθερωθεντες δε απο της αμαρτιας, εδουλωθητε εις την δικαιοσυνην 	 Anakcuan colbilex chic chiru li mâc. Ut xek'axtesi êrib jo' aj c'anjel chiru li Dios chixbânunquil li tîquilal.


Τοτε θελουσι σας παραδωσει εις θλιψιν και θελουσι σας θανατωσει, και θελετε εισθαι μισουμενοι υπο παντων των εθνων δια το ονομα μου. 	 Tojo'nak texk'axtesîk ut texrahobtesîk ut texcamsîk. Ut xic' tex-ilek' xbaneb chixjunileb li tenamit sa' inc'aba' lâin.


Διοτι εγω εξευρω τουτο, οτι μετα την αναχωρησιν μου θελουσιν εισελθει εις εσας λυκοι βαρεις μη φειδομενοι του ποιμνιου 	 Lâin ninnau nak tinêlk sa' êyânk, chanchanakeb laj xoj nak te'châlk li jalaneb xna'leb chixpo'bal ru lê pâbâl. Eb a'an inc'a' te'ril xtok'obâl êru.


Και ωκοδομησαν τους υψηλους τοπους του Τοφεθ, οστις ειναι εν τη φαραγγι του υιου Εννομ, δια να καιωσι τους υιους αυτων και τας θυγατερας αυτων εν πυρι το οποιον δεν προσεταξα ουδε ανεβη επι την καρδιαν μου. 	 Saß li ru takßa li cuan Ben-hinom queßxyîb li artal li najt xteram saß li naßajej Tofet ut queßxcßat chokß xmayejeb li ralal xcßajoleb. Lâin incßaß quinye reheb nak teßxbânu chi joßcan chi moco quincßoxla nak joßcan teßxbânu.


Και ικετευσεν ο Μωυσης Κυριον τον Θεον αυτου και ειπε, Δια τι, Κυριε, εξαπτεται η οργη σου εναντιον του λαου σου, τον οποιον εξηγαγες εκ γης Αιγυπτου μετα μεγαλης δυναμεως και κραταιας χειρος; 	 Laj Moisés quixtzßâma chiru li Kâcuaß Dios ut quixye re: —At Kâcuaß Dios, ¿cßaßut nak mas xchal lâ joskßil saß xbêneb lâ tenamit? Riqßuin lix nimal âcuanquilal xacuisiheb chak saß li tenamit Egipto.


Εγελων προς αυτους, και δεν επιστευον και την φαιδροτητα του προσωπου μου δεν αφινον να πεση. 	 Nak raheb saß xchßôl lâin quinqßueheb xsahil xchßôleb ut xban nak sa saß inchßôl, quinqßueheb xcacuilal xchßôleb.Lâin ninyehoc reheb cßaßru teßxbânu ut lâin nincßamoc be chiruheb. Chanchanin jun li rey nacßamoc be chiruheb lix soldado. Nak raheb saß xchßôl, lâin nincßojobeb xchßôleb.


Και ησαν αι εσχαται πολεις της φυλης των υιων Ιουδα προς τα ορια της Εδωμ προς μεσημβριαν, Καβσεηλ, και Εδερ, και Ιαγουρ, 	 Li tenamit li quiqßueheß reheb, li cuan saß li sur, aßan li cuan saß li nubâl re li tenamit Edom. Aßaneb aßin lix cßabaßeb: Cabseel, Edar, Jagur,


Τοτε υπηγεν ο Αβιμελεχ εις Θαβαις και εστρατοπεδευσεν εναντιον της Θαβαις και εκυριευσεν αυτην. 	 Chirix chic aßan laj Abimelec queßcôeb toj saß li tenamit Tebes ut queßxtiquib pletic toj retal queßrêchani li tenamit.


Και εδοθη εις αυτο να δωση πνευμα εις την εικονα του θηριου, ωστε και να λαληση η εικων του θηριου και να καμη, οσοι δεν προσκυνησωσι την εικονα του θηριου, να θανατωθωσι. 	 Ut li xcab xul quiq'uehe' xcuanquil re nak tixq'ue xmusik' lix jalam ûch li xbên josk' aj xul re tââtinak ut tixq'ue chi câmc li ani inc'a' tâq'uehok xlok'al.


πλην εγεινε λογος Κυριου προς εμε, λεγων, Αιμα πολυ εχυσας και πολεμους μεγαλους εκαμες δεν θελεις οικοδομησει οικον εις το ονομα μου, διοτι αιματα πολλα εχυσας επι της γης ενωπιον μου 	 Abanan li Kâcuaß quixye cue, “Nabal li plêt xabânu ut nabal li camsînc xabânu saß li plêt. Joßcan nak lâat incßaß naru tâyîb lin templo”, chan cue.


και τετρακοσια ροδια δια τα δυο δικτυωτα, δυο σειρας ροδιων δι' εκαστον δικτυωτον, δια να σκεπαζωσι τας δυο σφαιρας των επιθεματων των επι των στυλων. 	 Quixyîb li câhib ciento retalil li granada li queßqßueheß saß cuib tzol chiru li sursûquil chßîchß li quiqßueheß saß xjolomeb li cuib chi okech.


Τοτε ειπον, Ελθετε και ας συμβουλευθωμεν βουλας κατα του Ιερεμιου διοτι νομος δεν θελει χαθη απο ιερεως ουδε βουλη απο σοφου ουδε λογος απο προφητου ελθετε και ας παταξωμεν αυτον με την γλωσσαν και ας μη προσεξωμεν εις μηδενα των λογων αυτου. 	 Ut eb li tenamit queßxye: —Takacßûb ru cßaßru takabânu riqßuin laj Jeremías. Moco palta tixbânu chiku. Eb laj tij junelic teßxcßut chiku li cßaßru naxye li chakßrab. Eb li cuanqueb xnaßleb junelic teßxqßue kanaßleb ut eb li profeta junelic teßxye ke li râtin li Dios. Takajit laj Jeremías ut incßaß takabi li cßaßru tixye, chanqueb.


Ας μη υπαρχη ο ελεων αυτον, και ας μη ηναι ο οικτειρων τα ορφανα αυτου. 	 Mâ ani ta chi-ilok xtokßobâl ru aßan. Ut mâ ani ta chi-ilok xtokßobâl ruheb li ralal xcßajol li teßcanâk chi mâcßaß chic xyucuaßeb.


Οι ποιμενες σου ενυσταξαν, βασιλευ της Ασσυριας οι δυνατοι σου απεκοιμηθησαν ο λαος σου εσκορπισθη επι τα ορη και δεν υπαρχει ο συναγων. 	 Mâcßaß yôqueb laj ilol reheb lâ tenamit, at xreyeb laj Asiria. Chanchan junes cuârc yôqueb. Junes hilânc nequeßxbânu li cauheb rib saß lâ tenamit ut chixjunileb li tenamit quilajeßxchaßchaßi ribeb saß eb li tzûl. Mâ ani naru nachßutuban reheb.Lâex aj Nínive, xex-osoß. Mâcßaß chic xbanol li raylal li yôquex chixcßulbal. Chixjunileb li teßabînk resil li têcßul, teßxpokßpokßi li rukßeb xban xsahil xchßôleb. Teßsahokß saß xchßôleb nak tex-osokß xban nak kßaxal cuißchic nabal li raylal xebânu reheb.


δεν θελουσι κτισει αυτοι και αλλος να κατοικηση δεν θελουσι φυτευσει αυτοι και αλλος να φαγη διοτι αι ημεραι του λαου μου ειναι ως αι ημεραι του δενδρου και οι εκλεκτοι μου θελουσι παλαιωσει το εργον των χειρων αυτων. 	 Incßaß teßxyîb li rochocheb re nak jalan teßcuânk aran, chi moco teßâuk re nak jalan chic teßtzacânk re. Li sicßbil ruheb inban teßxyal xsahil li cßaßru reheb li xeßxcßanjela ru xban nak najtak rok lix yußameb joß eb li nînki cheß.


επειδη εις ειναι ο Θεος οστις θελει δικαιωσει την περιτομην εκ πιστεως και την ακροβυστιαν δια της πιστεως. 	 Nakanau nak jun ajcui' li Dios. Ut a'an naxtîcobresi xch'ôleb laj judío xban lix pâbâleb jo' ajcui' li mâcua'eb aj judío.¿Ma nakasach xcuanquil li chak'rab xban xpâbanquil li Cristo? Inc'a'. Riq'uin ban xpâbanquil li Cristo yôco chixq'uebal xcuanquil li chak'rab.


Και παν πραγμα επι του οποιου ηθελε πεσει τι εκ τουτων τεθνεωτων θελει εισθαι ακαθαρτον παν αγγειον ξυλινον η ιματιον η δερμα η σακκος η οποιονδηποτε αγγειον, εις το οποιον γινεται εργασια, θελει εμβληθη εις υδωρ και θελει εισθαι ακαθαρτον εως εσπερας τοτε θελει εισθαι καθαρον 	 Ut cui li camenak xul tâtßanekß saß xbên li cßaß re ru, li quinak cuiß muxbilak chic ru, usta cheß, usta tßicr, usta tzßûm, usta kßes ru tßicr ut yalak cßaßru chi cßanjelebâl. Muxbilak chic ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn. Ut tento nak tâqßuehekß saß haß re nak incßaß chic muxbilak ru.


αι καμηλοι, τετρακοσιαι τριακοντα πεντε αι ονοι, εξακισχιλιαι επτακοσιαι εικοσι. 	 Ut lix camelleb câhib ciento riqßuin oßlaju xcaßcßâl. Ut cuanqueb ajcuiß cuakib mil riqßuin cuukub ciento riqßuin junmay lix bûreb.


το πνευμα ειναι εκεινο το οποιον ζωοποιει, η σαρξ δεν ωφελει ουδεν οι λογοι, τους οποιους εγω λαλω προς εσας, πνευμα ειναι και ζωη ειναι. 	 Li naq'uehoc junelic yu'am, a'an li Santil Musik'ej. A'an mâcua' re li tibelej. Lâin xinch'olob xyâlal chêru. Li xinye êre yebil cue xban li Santil Musik'ej. Cui têpâb li c'a'ru xinye, li Santil Musik'ej tixq'ue êre li junelic yu'am.


Προς δε τους αλλους ειπεν, ακουοντος εμου, Διελθετε κατοπιν αυτου δια της πολεως και παταξατε ας μη φεισθη ο οφθαλμος σας και μη ελεησητε 	 Ut quicuabi nak li Dios quixye reheb li cuakib chi cuînk: —Ayukex chirix li cuînk aßin nak tânumekß saß li tenamit ut camsihomakeb li cristian. Incßaß têcuyeb xmâc chi moco têril xtokßobâleb ru.


Ο δε Πετρος σηκωθεις εδραμεν εις το μνημειον, και παρακυψας βλεπει τα σαβανα κειμενα μονα, και ανεχωρησε, θαυμαζων καθ' εαυτον το γεγονος. 	 Abanan laj Pedro cô sa' ânil sa' li muklebâl. Qui-iloc chi sa' ut quiril nak ca'aj chic li t'icr lino cuan aran. Jo'can nak sachso xch'ôl chi c'oxlac nak quisuk'i sa' rochoch.


Δεν ειναι με σας Κυριος ο Θεος σας και εδωκεν εις εσας αναπαυσιν πανταχοθεν; διοτι παρεδωκεν εις την χειρα μου τους κατοικουντας την γην και η γη υπεταχθη εμπροσθεν του Κυριου και εμπροσθεν του λαου αυτου. 	 Quixye reheb: —¿Ma incßaß ta biß cuan li Kâcuaß lê Dios êriqßuin? ¿Ma mâcuaß ta biß aßan xqßuehoc êre chi cuânc saß li tuktûquil usilal? ¿Ma mâcuaß ta biß aßan xkßaxtesin re saß cuukß chixjunileb li cuanqueb chi xjun sutam li kanaßaj? Li kanaßaj cuan rubel xcuanquil li Dios ut rubel ajcuiß lê cuanquil lâex lix tenamit.Anakcuan ut qßuehomak êchßôl chixsicßbal li Kâcuaß. Yalomak êkße chixyîbanquil lix templo li Kâcuaß lê Dios re nak takacßam chak lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß joß ajcuiß chixjunil li cßaßru nacßanjelac saß li templo. Ut takaqßueheb saß li templo li têyîb re xlokßoninquil li Dios, chan laj David.


Ο ελεγχων ανθρωπον υστερον θελει ευρει περισσοτεραν χαριν, παρα τον κολακευοντα δια της γλωσσης. 	 Li ani naxkßus ras rîtzßin saß xyâlal tâqßuehekß xlokßal. Abanan li ani incßaß naxye li yâl incßaß tâqßuehekß xlokßal, usta chanchan châbil li âtin naxye.


και φως λυχνου δεν θελει φεγγει πλεον εν σοι, και φωνη νυμφιου και νυμφης δεν θελει ακουσθη πλεον εν σοι διοτι οι εμποροι σου ησαν οι μεγιστανες της γης, διοτι με την γοητειαν σου επλανηθησαν παντα τα εθνη, 	 Inc'a' chic tâilmânk junak xam sa' li tenamit a'an. Ut inc'a' ajcui' tâabîk xyâb xcuxeb li neque'saho' sa' xch'ôleb sa' junak sumlâc. Te'xc'ul chi jo'can xban nak eb laj c'ay li que'cuan sa' li tenamit a'an que'xnimobresi ribeb, ut riq'uin li tûlac que'xbânu, que'xbalak'i chixjunileb li tenamit.-Sa' ajcui' li tenamit a'an que'camsîc li ralal xc'ajol li Dios ut eb li profeta. Li tenamit a'an quic'amoc be chiruheb li tenamit sa' ruchich'och' chixcamsinquileb laj pâbanel yalak bar.


Και θελω καταστησει αυτην κληρονομιαν εχινων και λιμνας υδατων και θελω σαρωσει αυτην με το σαρωθρον της απωλειας, λεγει ο Κυριος των δυναμεων. 	 Lâin tinsukßisi li tenamit Babilonia chokß xnaßajeb li cuarom. Tinsukßisi chokß xsâb haß. Chanchan mesunbil tâcanâk li naßajej nak tinsach ru, chan li nimajcual Dios.


ηθελον δε να παρευρισκωμαι μεταξυ σας τωρα και να αλλαξω την φωνην μου, διοτι απορω δια σας. 	 Nacuaj ta ac cuanquin êriq'uin anakcuan re nak tinnau chanru tinâtinak êriq'uin. C'ajo' inc'a'ux chêrix xban nak inc'a' ninnau chanru cuanquex.


Και υπηγεν ο Δανιηλ εις τον οικον αυτου και εγνωστοποιησε το πραγμα προς τον Ανανιαν, προς τον Μισαηλ και προς τον Αζαριαν, τους συντροφους αυτου, 	 Chirix chic aßan laj Daniel cô saß li rochoch cuanqueb cuiß laj Ananías, laj Misael ut laj Azarías, li nequeßochbenin re, ut quixserakßi reheb cßaßru quicßulman saß li rochoch li rey.


Αλλ' ο Κυριος ουτω λεγει Και οι αιχμαλωτοι του ισχυρου θελουσιν αφαιρεθη και το λαφυρον του τρομερου θελει αποσπασθη διοτι εγω θελω δικολογησει προς τους δικολογουντας κατα σου και εγω θελω σωσει τα τεκνα σου. 	 Li Kâcuaß naxye: —Aßan aßin li tâcßulmânk. Eb li cuanqueb chi prêxil teßmakßekß chiruheb li soldado. Ut li cßaßru quirêchani li kßaxal joskß tâmakßekß chiru. Lâin tinpletik riqßuineb li nequeßpletic âcuiqßuin ut lâin tincolok reheb lâ tenamit.Lâin tinqßueheb chixcamsinquil ribeb chi ribileb rib li queßrahobtesin âcue. Chanchan nak teßcalâk xban li camsînc xeßxbânu. Ut chixjunileb li tenamit teßxnau nak lâin li Kâcuaß, li nacoloc âcue. Teßxnau nak lâin lix Dios laj Jacob ut cau cuib.—


Διοτι ο Κυριος ειπε προς τον Μωυσην, Ειπε προς τους υιους Ισραηλ, Σεις εισθε λαος σκληροτραχηλος μιαν στιγμην εαν αναβω εις το μεσον σου, θελω σε εξολοθρευσει οθεν τωρα εκδυθητι τους στολισμους σου απο σου, δια να γνωρισω τι θελω καμει εις σε. 	 Ac xyehom li Dios re laj Moisés nak tixye li âtin aßin reheb li tenamit. —Ye reheb laj Israel, chan, nak kßaxal cauheb xchßôl. Cui tincuochbeniheb junpâtak naru tinsacheb chi junaj cua. Incßaß chic teßrocsi lix sahob ru li rakßeb re nak tinnau ma yôqueb chinpâbanquil, chan li Dios.


Και μετα ταυτα εθαψεν ο Αβρααμ Σαρραν την γυναικα αυτου εν τω σπηλαιω του αγρου Μαχπελαχ, εμπροσθεν της Μαμβρη αυτη ειναι Χεβρων εν γη Χανααν. 	 Ut laj Abraham quixmuk li rixakil chi saß li ochoch pec li cuan saß li chßochß Macpela. Macpela, aßan cuan jun pacßal li naßajej Mamre li nayeman ajcuiß Hebrón re. Aßan cuan saß xcuênt Canaán.Li chßochß ut li ochoch pec ac kßaxtesinbil chic saß rukß laj Abraham xbaneb laj hititas. Li naßajej aßan re chic laj Abraham ut tâcßanjelak chiru re xmukbaleb lix camenak.


Και εγω, αδελφοι, οτε ηλθον προς εσας, ηλθον ουχι με υπεροχην λογου η σοφιας κηρυττων εις εσας την μαρτυριαν του Θεου. 	 Jo'can ut ex hermân, nak xincuulac êriq'uin chixch'olobanquil xyâlal li râtin li Dios, inc'a' xinâtinac riq'uin âtin ch'a'aj xtaubal ru ut inc'a' xinâtinac re xc'utbal nak cuan inna'leb.


Μετα ταυτα ητο εορτην των Ιουδαιων, και ανεβη ο Ιησους εις Ιεροσολυμα. 	 Chirix chic a'in, li Jesús cô Jerusalén sa' li nink'e li neque'xbânu eb laj judío.


τις θελει εισθαι ο κατακρινων; Χριστος ο αποθανων, μαλλον δε και αναστας, οστις και ειναι εν τη δεξια του Θεου, οστις και μεσιτευει υπερ ημων. 	 ¿Ani târûk tâq'uehok reheb laj pâbanel sa' tojba mâc? Mâ ani xban nak li Jesucristo quicam sa' kac'aba' ut li Dios quixcuaclesi cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak. Anakcuan a'an cuan sa' xnim uk' li Dios ut yô chi âtinac chikix chiru li Dios.


Οθεν οι μαθηται απεφασισαν, εκαστος αυτων κατα την εαυτου καταστασιν, να πεμψωσι βοηθειαν προς τους αδελφους τους κατοικουντας εν τη Ιουδαια 	 Ut eb laj pâbanel li cuanqueb Antioquía que'xc'ûb ru nak te'xtenk'aheb laj pâbanel li cuanqueb Judea. Que'xtenk'a a' yal chanru quixq'ue rib chiru li junjûnk.Ut jo'can que'xbânu. Que'xtakla lix tenk'al chirixeb laj Bernabé ut laj Saulo re nak te'xk'axtesi sa' ruk'eb li neque'c'amoc be sa' xyânkeb laj pâbanel li cuanqueb Judea.


Και εκοσμησε τον οικον με λιθους τιμιους δια ωραιοτητα το δε χρυσιον ητο χρυσιον Φαρουιμ. 	 Ut quixletz li tertôquil pec chiru li templo re xqßuebal xsahob ru. Li oro, aßan li quichal chak Parvaim.


ζητουντες χαριν κατ' αυτου, να μεταφερη αυτον εις Ιερουσαλημ, ενεδρευοντες να φονευσωσιν αυτον καθ' οδον. 	 Que'xtz'âma chiru laj Festo nak tixbânu li usilal, tixtakla cui'chic Jerusalén laj Pablo xban nak que'xc'oxla xrambal sa' be re xcamsinquil.


Ο δε βασιλευς Σολομων εβασιλευεν επι παντα τον Ισραηλ. 	 Laj Salomón, aßan li cuan chokß xreyeb chixjunileb laj Israel.


Επρεπε δε αναγκαιως να απολυη εις αυτους ενα εν τη εορτη. 	 Sa' li nink'e a'an c'aynakeb nak na-ach'abâc junak li prêx.


Και αποκριθεις ο Ιησους, ειπε προς αυτον Σιμων, εχω να σοι ειπω τι. Ο δε λεγει Διδασκαλε, ειπε. 	 Ut li Jesús quixye re laj fariseo: -At Simón, cuan c'a'ru nacuaj xyebal âcue, chan re. Ut laj Simón quixye re: -Us. Ye cue, at tzolonel.-


Εγεννηθησαν δε εις τον Δαβιδ υιοι εν Χεβρων και ο μεν πρωτοτοκος αυτου ητο Αμνων, εκ της Αχινοαμ της Ιεζραηλιτιδος 	 Aßaneb aßin li ralal laj David li queßyoßla nak cuan Hebrón: li xbên ralal, aßan laj Amnón. Lix naß, aßan lix Ahinoam li chalenak Jezreel.


Και οι υιοι Ρουβην ωκοδομησαν την Εσεβων και την Ελεαλη και την Κιριαθαιμ 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Rubén queßxyîb cuißchic li tenamit Hesbón, Eleale, Quiriataim,


Και προς τους υιους Ισραηλ θελεις ειπει, Οστις εκ των υιων Ισραηλ η εκ των ξενων των παροικουντων εν τω Ισραηλ δωση απο του σπερματος αυτου εις τον Μολοχ, θελει εξαπαντος θανατωθη ο λαος του τοπου θελει λιθοβολησει αυτον με λιθους. 	 —Tâye ajcuiß reheb laj Israel chi joßcaßin. Yalak ani li cuînk aj Israel tixyechißi li ralal xcßajol chokß xmayej chiru li yîbanbil dios Moloc, li cuînk aßan tâcamsîk chi pec xbaneb li tenamit. Relic chi yâl tâcamsîk usta aj Israel, usta jalan xtenamit li cuan arin Israel.


και οι ιχθυες της θαλασσης και τα πετεινα του ουρανου και τα θηρια του αγρου και παντα τα ερπετα τα ερποντα επι της γης και παντες οι ανθρωποι οι επι του προσωπου της γης θελουσι σεισθη απο της παρουσιας μου και τα ορη θελουσιν ανατραπη και οι πυργοι θελουσι πεσει και παν τειχος θελει κατεδαφισθη. 	 Nak tixqßue li hîc, eb li car, ut eb li xul li nequeßrupupic ut chixjunileb li joskß aj xul ut eb li nequeßxquelo rib saß chßochß, joß eb ajcuiß li cristian sicsotkeb xbaneb xxiu chicuu. Telajeßtßanekß li tzûl ut li ûl ut eb li tzßac teßjorekß ut teßtßanekß saß chßochß.


Εν τη εικοστη τεταρτη του εννατου μηνος, εν τω δευτερω ετει του Δαρειου, εγεινε λογος Κυριου δι' Αγγαιου του προφητου, λεγων, 	 Câhib xcaßcßâl xbe li xbele li po re li xcab chihab roquic chokß rey laj Darío nak li Kâcuaß quiâtinac cuißchic riqßuin li profeta Hageo.


Και συνηθροισεν ο Σολομων αμαξας και ιππεις και ειχε χιλιας τετρακοσιας αμαξας και δωδεκα χιλιαδας ιππεων, τους οποιους εθεσεν εις τας πολεις των αμαξων και πλησιον του βασιλεως εν Ιερουσαλημ. 	 Laj Salomón quixchßutubeb lix carruajes ut eb lix soldados li nequeßxic chirix cacuây. Cuanqueb jun mil riqßuin câhib ciento lix carruajes ut cablaju mil li cuînk li nequeßxic chirix cacuây. Cuan li quixcßameb saß li tenamit li quixyîb re xxocbaleb lix carruaje ut cuan queßcana Jerusalén cuan cuiß li rey.


και μετα του ενος αρνιου εν δεκατον σεμιδαλεως εζυμωμενης με το τεταρτον ενος ιν ελαιου κοπανισμενου και το τεταρτον ενος ιν οινου δια σπονδην. 	 Têmayeja rochben li xbên carner numenak câhib libra li châbil cßaj junajinbil riqßuin jun litro li aceite oliva. Ut têmayeja ajcuiß jun litro li vino.


Και εφερετο ο Δαβιδ μετα συνεσεως εν πασαις ταις οδοις αυτου και ο Κυριος ητο μετ' αυτου. 	 Li Kâcuaß cuan riqßuin laj David. Joßcan nak us na-el riqßuin chixjunil li cßaßru naxbânu.


δια τουτο βδελυττομαι εμαυτον, και μετανοω εν χωματι και σποδω. 	 Anakcuan lâin xinqßue retal nak incßaß us xinye. Joßcan nak narahoß inchßôl. Anakcuan tinjal incßaßux. Tinchunub cuib saß poks ut saß cha xban xrahil inchßôl, chan laj Job.


καθως εξευρετε οτι ενα εκαστον υμων, ως πατηρ τα εαυτου τεκνα, 	 Jo' naxbânu junak li yucua'bej riq'uineb li ralal xc'ajol, jo'can ajcui' xkabânu lâo êriq'uin nak xkaq'ue êna'leb chêjunjûnkalex.


Διοτι η φυλη των υιων Ρουβην κατα τον οικον των πατερων αυτων και η φυλη των υιων Γαδ κατα τον οικον των πατερων αυτων, ελαβον την κληρονομιαν αυτων και το ημισυ της φυλης του Μανασση ελαβε την κληρονομιαν αυτου. 	 Eb li ralal xcßajol laj Rubén, eb li ralal xcßajol laj Gad ut yijach eb li ralal xcßajol laj Manasés ac xeßxcßul lix chßochßeb.


Και ο μεν Υιος του ανθρωπου υπαγει κατα το ωρισμενον πλην ουαι εις τον ανθρωπον εκεινον, δι' ου παραδιδεται. 	 Tento nak tincamsîk lâin li C'ajolbej. Abanan raylal cuan sa' xbên li cuînk li tâk'axtesînk cue, chan li Jesús.


Ειπεν εν τη καρδια αυτου, δεν θελω σαλευθη απο γενεας εις γενεαν διοτι δεν θελω πεσει εις δυστυχιαν. 	 Nequeßxye saß xchßôleb: Us tâêlk chicuu li cßaßru nacuaj xbânunquil. Mâ jokße tâchâlk raylal saß inbên chanqueb.


Τουτο λοιπον βουλευομενος μηπως ταχα μετεχειρισθην ελαφροτητα; η οσα βουλευομαι, κατα σαρκα βουλευομαι, δια να ηναι εις εμε το ναι ναι, και το ου ου; 	 ¿C'a'ru nequec'oxla chirix a'in? ¿Ma inc'a' ta bi' ninc'oxla chi us li c'a'ru ninye? ¿Ma yal xcab rix inch'ôl ta bi' li c'a'ru yôquin chixbânunquil? ¿Ma hôn ta bi' ninye us ut junpât chic tinye inc'a' jo' neque'xbânu li mâji' neque'xpâb li Cristo?


Των δε ασεβων οι οφθαλμοι θελουσι μαρανθη, και καταφυγιον θελει λειψει απ' αυτων, και η ελπις αυτων θελει εισθαι να εκπνευσωσι. 	 Abanan li incßaß useb xnaßleb teßosokß. Mâ bar teßxcol ribeb. Caßaj chic li câmc yôkeb chiroybeninquil, chan laj Zofar.


ο Φαραω ειχεν οργισθη εναντιον των δουλων αυτου και με εβαλεν εις φυλακην εν τω οικω του αρχοντος των σωματοφυλακων, εμε και τον αρχισιτοποιον 	 Ut saß li cutan aßan catpoß chicuu, at faraón, ut quinâqßue saß tzßalam. Joß ajcuiß li cuînk li quitaklan reheb laj yîbom caxlan cua.


Δεν σωζεται βασιλευς δια πληθους στρατευματος ο δυνατος δεν ελευθερουται δια της μεγαλης αυτου ανδρειας. 	 Li acuabej re li ruchichßochß mâ jokße tâcolekß yal xbaneb lix soldados. Ut li cau rib incßaß tixcol rib yal riqßuin xmetzßêu xjunes rib.


Και εγονατισε τας καμηλους εξω της πολεως παρα το φρεαρ του υδατος, προς το εσπερας, οτε εξερχονται αι γυναικες δια να αντλησωσιν υδωρ. 	 Chire li tenamit cuan jun li becbil haß. Li môs quixqßueheb chi buchlac li camellos aran. Ac ecuu chic nak quicuulac. Aßan x-ôril nak nequeßcuulac li ixk chixcßambal lix haßeb.


Ο αγιος ημων και ο ωραιος ημων οικος, εν ω οι πατερες ημων σε εδοξολογουν, κατεκαη εν πυρι και παντα τα εις ημας αγαπητα ηφανισθησαν. 	 Quicßateß li lokßlaj templo li cßajoß xchßinaßusal li cateßxlokßoni cuiß li kaxeßtônil yucuaß. Chixjunil li lokß chiku queßxpoßi li xicß nequeßiloc ke.At Kâcuaß, ¿ma mâcßaß tâbânu re katenkßanquil? ¿Ma incßaß tâcuil xtokßobâl ku? ¿Ma toj yôkat chikaqßuebal chi cßuluc raylal?


δια να μη ειπητε, Ημεις ευρηκαμεν σοφιαν. Ο Θεος θελει καταβαλει αυτον, ουχι ανθρωπος. 	 Lâex incßaß naru nequeye nak cuan lê naßleb xban nak incßaß xexru xsumenquil laj Job. Caßaj cuiß li Dios naru nasumen re li cßaßru yô chixyebal laj Job.


Αυτη μεταμορφουται ως πηλος σφραγιζομενος και τα παντα παρουσιαζονται ως στολη. 	 Nak nasakêu, nacßutun lix chßinaßusal li ruchichßochß. Chanchan naxbon chi cak li ruchichßochß joß jun li caki tßicr.


Ουαι εις εκεινους, οιτινες ενονουσιν οικιαν με οικιαν και συναπτουσιν αγρον με αγρον, εωσου μη μεινη τοπος, δια να κατοικωσι μονοι εν τω μεσω της γης. 	 Raylal châlel saß êbên lâex li junes xsicßbal xtzßakob lê rochoch nequebânu. Raylal châlel saß êbên xban nak junes xsicßbal xtzßakob lê chßochß nequebânu toj retal nequechap chixjunil chokß êre. ¿Ma caßaj cuiß ta biß lâex texcuânk saß ruchichßochß?


συ, τον οποιον ελαβον εκ των ακρων της γης και σε εκαλεσα εκ των εσχατων αυτης και σοι ειπα, Συ εισαι ο δουλος μου εγω σε εξελεξα και δεν θελω σε απορριψει 	 Lâin xin-isin chak êre saß li najtil tenamit. Xexinbok nak cuanquex chak saß xmaril li ruchichßochß. Ut xinye êre: —Lâex texcßanjelak chicuu. Lâin xinsicßoc êru ut incßaß xexintzßektâna.


Πολλοι μεν λοιπον εξ αυτων επιστευσαν, και εκ των επισημων Ελληνιδων γυναικων και εκ των ανδρων ουκ ολιγοι. 	 Nabaleb laj judío que'pâban sa' xyânkeb a'an. Cuanqueb ajcui' ixk aj griego xnînkaleb ru que'pâban. Ut que'pâban ajcui' nabaleb li cuînk aj griego.


Αλλ' ο Ισμαηλ ο υιος του Νεθανιου εξεφυγεν απο του Ιωαναν μετα οκτω ανδρων και υπηγε προς τους υιους Αμμων. 	 Abanan laj Ismael li ralal laj Netanías quiêlelic chiru laj Johanán rochbeneb cuakxakib li cuînk ut queßcôeb riqßuineb laj Amón.


Απεκριθη Εγω ειμαι φωνη βοωντος εν τη ερημω, ευθυνατε την οδον του Κυριου, καθως ειπεν Ησαιας ο προφητης. 	 Quixye laj Juan: -Lâin li yôquin chixch'olobanquil lix yâlal chiruheb li cristian chi cau xyâb incux sa' li chaki ch'och' ut ninye resil li quixye li profeta Isaías: Yîbomak lê yu'am ut yo'on cuânkex chixc'ulbal li Kâcua' jo' nak neque'xyîb li be re xc'ulbal junak li nim xcuanquil. (Isa. 40:3)


Διοτι οστις δουλος εκληθη εις τον Κυριον, ειναι απελευθερος του Κυριου ομοιως και οστις ελευθερος εκληθη, δουλος ειναι του Χριστου. 	 Li ani cuan rubel xcuanquil lix patrón nak quisiq'ue' ru xban li Kâcua', li jun a'an libre chic cuan chiru li Dios. Ut li jun li inc'a' cuan rubel xcuanquil lix patrón nak quisiq'ue' ru, lok'bil chic xban li Cristo chi c'anjelac chiru.


Δια τουτο και ελογισθη εις αυτον εις δικαιοσυνην. 	 Ut xban lix pâbâl laj Abraham, li Dios quixye nak a'an jun cuînk tîc xch'ôl.


Δια πιστεως παρωκησεν εις την γην της επαγγελιας ως ξενην, κατοικησας εν σκηναις μετα Ισαακ και Ιακωβ των συγκληρονομων της αυτης επαγγελιας 	 Xban lix pâbâl laj Abraham quicuan sa' li na'ajej li quiyechi'îc re xban li Dios, ut quicuan aran jo' jun jalan xtenamit. Quixyîb xmuhebâl t'icr xban nak yal numec' re. Jo'can ajcui' que'xbânu laj Isaac ut laj Jacob xban nak a'aneb li te'êchanînk re li c'a'ru quixyechi'i li Dios.


Αρα λοιπον οντινα θελει ελεει και οντινα θελει σκληρυνει. 	 Jo'can nak li Dios naril xtok'obâl ru li ani naraj xtok'obanquil ru ut naxcacuubresi xch'ôl li ani naraj xcacuubresinquil xch'ôl sa' li mâusilal.


Επειδη καθως παντες αποθνησκουσιν εν τω Αδαμ, ουτω και παντες θελουσι ζωοποιηθη εν τω Χριστω. 	 Jo'can nak sa' xc'aba' laj Adán li kaxe'tônil yucua' nak chikajunilo nococam. Ut sa' xc'aba' li Jesucristo, chixjunileb li neque'pâban re te'cuaclîk cui'chic chi yo'yo ut te'q'uehek' xyu'am chi junelic.


Με μετρον θελεις διαμαχησει μετ' αυτης, οταν αποβαλης αυτην συμμετρει τον σφοδρον αυτου ανεμον εν τη ημερα του ανατολικου ανεμου. 	 Li Kâcuaß quixqßueheb laj Israel chixtojbal lix mâqueb nak quixcanabeb saß rukßeb li jalaneb xtenamit. Queßchapeß ut queßcßameß chi prêxil saß jalan tenamit. Chanchan nak queßcßameß xban li cacuil ikß li nachal saß releb sakße.


Και ειπεν ο βασιλευς να καλεσωσι τους μαγους και τους επαοιδους και τους γοητας και τους Χαλδαιους, δια να φανερωσωσι προς τον βασιλεα τα ενυπνια αυτου. Ηλθον λοιπον και εσταθησαν εμπροσθεν του βασιλεως. 	 Joßcan nak quixbok chixjunileb laj kße ut eb laj qßuehol naßleb, joßqueb ajcuiß li nequeßtzoloc chirix li chahim ut eb laj Caldea re nak teßxye re cßaßru naxye lix matcß. Ut queßcuulac riqßuin li rey.


Ας λεγωσιν ουτως οι λελυτρωμενοι του Κυριου, τους οποιους ελυτρωσεν εκ χειρος του εχθρου 	 Joßcan taxak teßxye chixjunileb li ac xeßcoleß xban li nimajcual Dios. Li Dios, aßan li quicoloc reheb saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb.


Και μετα τας τρεις ημερας και ημισυ εισηλθεν εις αυτους πνευμα ζωης εκ του Θεου, και εσταθησαν επι τους ποδας αυτων, και φοβος μεγας επεσεν επι τους θεωρουντας αυτους. 	 Ut quicuil ajcui' nak ac xnume' li oxib cutan riq'uin jun cua'leb, que'yo'obtesîc cui'chic li cuib chi cuînk xban li Dios ut que'xakli cui'chic chi yo'yo chiruheb li tenamit. Ut c'ajo' nak qui-oc xxiuheb li que'iloc reheb.


Και πλησιον του οριου των ιερεων θελουσιν εχει οι Λευιται εικοσιπεντε χιλιαδας κατα μηκος και δεκα χιλιαδας κατα πλατος ολον το μηκος θελει εισθαι εικοσιπεντε χιλιαδων και το πλατος δεκα χιλιαδων. 	 Ut lix naßajeb laj levita li cuan chixcßatk li nubâl re lix naßajeb laj tij, aßan cablaju kilómetro riqßuin media kilómetro xnimal rok ut ôb kilómetro xnimal ru. Chixjunil li naßajej reheb laj tij ut reheb laj levita, aßan cablaju kilómetro riqßuin media xnimal rok ut lajêb kilómetro xnimal ru.


Υστερον εισηλθε προς την γυναικα αυτου, ητις συνελαβε και εγεννησεν υιον και εκαλεσε το ονομα αυτου Βερια, επειδη εγεννηθη εν συμφορα συμβαση εν τω οικω αυτου. 	 Chirix chic aßan laj Efraín quicuan riqßuin li rixakil ut li rixakil quicana chi yaj aj ixk. Laj Bería queßxqßue chokß xcßabaß li ralal aßan xban nak cßajoß li chßaßajquilal saß li rochoch.


και διαβιβασαντα τον Ισραηλ δια μεσου αυτης διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου 	 Aßan li quinumsin ke lâo aj Israel jun pacßal li palau xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


Εαν δε τις αμαρτηση και ακουση φωνην ορκισμου και ηναι μαρτυς, ειτε ειδεν ειτε εξευρει εαν δεν φανερωση αυτο, τοτε θελει βαστασει την ανομιαν αυτου. 	 Cui junak tâbokekß chokß testigo chirix junak cßaßak re ru quiril malaj quirabi, ut aßan incßaß tixye lix yâlal, aßan cuan xmâc.


Δεν ειναι ομοιος σου μεταξυ των θεων, Κυριε ουδε εργα ομοια των εργων σου. 	 At Kâcuaß, mâcßaß chic junak Dios joß lâat. Mâcßaß chic junak Dios naru tixbânu li cßaßru nacabânu lâat.


Μετα δε τας δυο ημερας εξηλθεν εκειθεν και υπηγεν εις την Γαλιλαιαν. 	 Nak ac xnume' li cuib cutan, li Jesús qui-el aran ut cô Galilea.


Ωστε ο μεν θανατος ενεργειται εν ημιν, η δε ζωη εν υμιν. 	 Abanan xban nak nakacuy li raylal, lâex tâcuânk lê yu'am chi junelic.


Τοτε θελεις ειπει προς αυτους, Επειδη με εγκατελιπον οι πατερες υμων, λεγει Κυριος, και υπηγαν οπισω αλλων θεων και ελατρευσαν αυτους και προσεκυνησαν αυτους και εγκατελιπον εμε και τον νομον μου δεν εφυλαξαν 	 Ut lâat tâye reheb, “Li Kâcuaß tixbânu êre chi joßcan xban nak eb lê xeßtônil yucuaß queßxcanab xlokßoninquil li Kâcuaß ut queßxlokßoniheb li jalanil dios ut queßcßanjelac chiruheb. Queßxtzßektâna li Kâcuaß ut incßaß queßxbânu li cßaßru naxye saß lix chakßrab.


Και Αραμ εγεννησε τον Αμμιναδαβ, και Αμμιναδαβ εγεννησε τον Ναασσων, τον αρχοντα των υιων Ιουδα. 	 Laj Ram, aßan lix yucuaß laj Aminadab. Ut laj Aminadab aßan lix yucuaß laj Naasón, li nim xcuanquil saß xyânkeb li ralal laj Judá.


Και καθως ανεφερε περι της κιβωτου του Θεου, ο Ηλει επεσεν εκ της καθεδρας εις τα οπισθια προς το πλαγιον της πυλης, και συνετριβη ο τραχηλος αυτου, και απεθανε διοτι ητο γερων ο ανθρωπος και βαρυς. Εκρινε δε αυτος τον Ισραηλ τεσσαρακοντα ετη. 	 Nak laj Elí quirabi nak quicßameß li Lokßlaj Câx xbaneb laj filisteo, quitßaneß saß li tem li chunchu cuiß chire li oquebâl. Nak quitßaneß chirix, quitokeß lix cux ut quicam xban nak ac tîx chic ut nim xtibel. Caßcßâl chihab quirakoc âtin saß xbêneb laj Israel.


Εν δε τω ενδεκατω ετει του Σεδεκιου, τον τεταρτον μηνα, την εννατην του μηνος, επορθηθη η πολις. 	 Saß li belêb xbe li xcâ po nak yô junlaju chihab roquic chokß rey laj Sedequías, nak eb laj Babilonia queßxtßan li tzßac li sutsu cuiß Jerusalén.


Και θελω καταστησει επ' αυτα ενα ποιμενα και θελει ποιμαινει αυτα, τον δουλον μου Δαβιδ αυτος θελει ποιμαινει αυτα και αυτος θελει εισθαι ποιμην αυτων. 	 Lâin tinqßue aj ilol reheb. Lâin tinqßue laj David laj cßanjel chicuu chi iloc reheb ut aßan tixchßolaniheb.


Ηυξησας το μεγαλειον μου και επιστρεψας με παρηγορησας. 	 Lâat tâqßue cuißchic inlokßal ut tâcßojob cuißchic inchßôl.


Ο λογος σου ειναι κεκαθαρισμενος σφοδρα δια τουτο ο δουλος σου αγαπα αυτον. 	 Lâin ninra lâ cuâtin xban nak tzßakal yâl li naxye.


Δια τουτο μη υποφεροντες πλεον, εκριναμεν ευλογον να απομεινωμεν μονοι εν Αθηναις, 	 Xban a'an nak k'axal takaj raj rabinquil êresil. Inc'a' chic xkacuy roybeninquil. Jo'can nak lâo xocana arin Atenas kajunes.


Με ευρηκαν οι φυλακες οι περιερχομενοι την πολιν, με εκτυπησαν, με επληγωσαν οι φυλακες των τειχων αφηρεσαν απ' εμου το ιματιον μου. 	 Eb li cuînk li yôqueb chi cßacßalênc re li tenamit quineßxtau. Quineßxsacß ut quineßxtacuasi. Eb li cuînk li yôqueb chi cßacßalênc re li oquebâl re li tenamit queßxmakß chicuu lin tßicr li nintzßap cuiß li cuu.


Διοτι δεν υπεταξεν εις αγγελους την οικουμενην την μελλουσαν, περι της οποιας λαλουμεν. 	 Yôco chi âtinac chirix li ac' ruchich'och' li tâchâlk. Li Dios inc'a' quixq'ue xcuanquileb li ángel re nak te'taklânk sa' xbên a'an.


Ο Ισραηλ ηλπισεν επι Κυριον αυτος ειναι βοηθος και ασπις αυτων. 	 Lâex aj Israel, cauhak êchßôl riqßuin li nimajcual Dios xban nak aßan li nacoloc êre ut aßan li natenkßan êre.


Και οταν κατ' εκεινην την ημεραν βοησωσιν εναντιον αυτων ως βοη της θαλασσης, θελουσιν εμβλεψει εις την γην και ιδου, σκοτος, λυπη, και το φως εσκοτισθη εν τω ουρανω αυτης. 	 Japjôk reheb li soldado nak teßoc chi pletic. Chanchan nak na-ecßan ru li palau. Li ani tâilok re li tenamit aßan tixqßue retal nak junes raylal ut rahil chßôlej cuan aran. Chanchan nak tâkßojyînokß ru li cutan xban li chok.


Θελω δε μεινει εν Εφεσω εως της πεντηκοστης 	 Abanan toj tinnumsi li nink'e Pentecostés arin Efeso tojo'nak tinxic êriq'uin.


μηπως, εαν ελθωσι μετ' εμου Μακεδονες και σας ευρωσιν ανετοιμους, καταισχυνθωμεν ημεις, δια να μη λεγωμεν σεις, εις την πεποιθησιν ταυτην της καυχησεως. 	 Cui mâji' cauresinbil lê mayej nak tincuulak cuochbeneb li hermân aj Macedonia, têc'ut inxutân lâin xban nak ac xinserak'i reheb nak cauresinbil lê mayej ut têc'ut ajcui' êxutân lâex.


Προ του καιρου αυτου θελει φθαρη, και ο κλαδος αυτου δεν θελει πρασινισει. 	 Tâosokß nak toj mâjißak nacuulac xkßehil lix camic. Chanchanak li rukß li cheß li nachakic ut incßaß chic naraxoß ru.


Εγω πρεπει να εργαζωμαι τα εργα του πεμψαντος με, εωσου ειναι ημερα ερχεται νυξ οτε ουδεις δυναται να εργαζηται. 	 Tento nak tinsêba cuib chixbânunquil li c'a'ru naraj li Dios li xtaklan chak cue. Anakcuan xcutanquil xbânunquil xban nak tâcuulak xk'ehil nak mâ ani chic târûk tâc'anjelak.


Τουτο θελει γεινει εις αυτους δια την υπερηφανιαν αυτων, διοτι ωνειδισαν και εμεγαλυνθησαν κατα του λαου του Κυριου των δυναμεων. 	 Chixjunil li raylal aßin tâchâlk saß xbêneb laj Moab joßqueb ajcuiß laj Amón xban nak xeßxnimobresi ribeb, ut queßxhob lix tenamit li Dios li kßaxal nim xcuanquil ut queßnumta saß xbêneb.


Ημεις εχομεν αδελφην μικραν, και μαστους δεν εχει τι θελομεν καμει εις την αδελφην ημων την ημεραν καθ' ην γεινη λογος περι αυτης; 	 Cuan jun li kîtzßin ixk. Toj mâcßaß xtuß. ¿Cßaßru takabânu riqßuin cui junak cuînk tixtzßâma?


Και κατωκησεν ο Ισαακ εν Γεραροις. 	 Ut laj Isaac quicana chi cuânc saß li tenamit Gerar.


Ειναι δενδρον ζωης εις τους εναγκαλιζομενους αυτην και μακαριοι οι κρατουντες αυτην. 	 Cui cuan ênaßleb, naru nacuan êyußam chi junelic. Us xak re li ani naxnau xxocbal saß xchßôl li naßleb aßin.


Καλλιον εις τον ανθρωπον να ακουη επιπληξιν σοφου, παρα να ακουη ασμα αφρονων 	 Kßaxal us nak tokßusekß xbaneb li cuanqueb xnaßleb chiru nak tâqßuehekß kalokßal xbaneb li mâcßaßeb xnaßleb.


Και εστησεν εκει θυσιαστηριον, και εκαλεσεν αυτο Ελ-ελωε-Ισραηλ. 	 Ut aran quixyîb jun li artal laj Jacob re xlokßoninquil li Kâcuaß Dios. Li naßajej aßan quixqßue chokß xcßabaß El-Elohe-Israel.


Και δεν θελουσι ξυριζει τας κεφαλας αυτων και δεν θελουσιν αφινει την κομην αυτων να αυξανηται μονον θελουσι κουρευει τας κεφαλας αυτων. 	 Eb laj tij incßaß teßxjo li rismal xjolomeb, chi moco teßxcanab chi chamocß. Caßaj cuiß tzßakal teßxbes.


Ο δε αγγελος του Κυριου ειπε προς αυτον, Δια τι ερωτας περι του ονοματος μου; διοτι ειναι θαυμαστον. 	 Lix ángel li Kâcuaß quixye re: —¿Cßaßut nak tâcuaj tânau ani incßabaß? Lâat incßaß naru tânau xban nak lin cßabaß lâin kßaxal lokß, chan.


Ταυτα ειπεν ο Ησαιας, οτε ειδε την δοξαν αυτου και ελαλησε περι αυτου. 	 Quixye a'in laj Isaías nak quic'utbesîc chiru lix lok'al li Jesús. Jo'can nak quixch'olob lix yâlal.


δια να περιπατησητε αξιως του Κυριου, ευαρεστουντες κατα παντα, καρποφορουντες εις παν εργον αγαθον και αυξανομενοι εις την επιγνωσιν του Θεου, 	 Nocotijoc chêrix re nak tîcak lê yu'am xban nak rehex chic li Kâcua' ut sahak sa' xch'ôl li Dios êriq'uin. Junelic chebânuhak li us ut chetauhak ru chi tz'akal lix lok'al li Dios.


Ητο δε εν τω τοπω οπου εσταυρωθη κηπος, και εν τω κηπω μνημειον νεον, εις το οποιον ουδεις ετι ειχε τεθη. 	 Sa' li na'ajej li quiq'uehe' cui' li Jesús chiru cruz cuan jun sîr li acuîmk. Aran cuan jun li muklebâl toj ac'. Toj mâ ani mukbil aran.Aran que'xmuk li Jesús xban nak nach' cuan li na'ajej a'an ut que'raj ru xmukbal chi junpât xban nak cuulac re li hilobâl cutan.


Και εκ του στοματος αυτου εξερχεται ρομφαια κοπτερα, δια να κτυπα με αυτην τα εθνη και αυτος θελει ποιμανει αυτους εν ραβδω σιδηρα και αυτος πατει τον ληνον του οινου του θυμου και της οργης του Θεου του παντοκρατορος 	 Li Tîc Xch'ôl cuan jun li k'esnal ch'îch' sa' re, re xsachbal xcuanquileb li xnînkal ru tenamit. Cau tâtaklânk sa' xbêneb. Chanchan riq'uin jun xuk' ch'îch' tixtaklaheb. Chanchan nak nayatz'e' li ru li uvas nak târakok âtin sa' xbêneb riq'uin xjosk'il li Dios.


διοτι ουδεν πραγμα θελει εισθαι αδυνατον παρα τω Θεω. 	 Riq'uin a'in nac'utun nak mâc'a' ch'a'aj chiru li Dios, chan li ángel.


Και ηκουσα φωνην λεγουσαν προς εμε Σηκωθεις, Πετρε, σφαξον και φαγε. 	 Ut quicuabi jun xyâb cux quixye cue, "At Pedro, chap âcue li xul a'in. Tâcamsi ut tâtiu," chan.


Η ανομια του Εφραιμ ειναι περιδεδεμενη η αμαρτια αυτου αποτεταμιευμενη. 	 Chixjunil li mâusilal queßxbânu li ralal xcßajol laj Efraín cuan saß inchßôl. Ut mâ jokße tâêlk saß inchßôl lix mâqueb li queßxbânu.


Και εισηλθον και ειδον και ιδου, παν ομοιωμα ερπετων και βδελυκτων ζωων και παντα τα ειδωλα του οικου Ισραηλ, εζωγραφημενα επι τον τοιχον κυκλω κυκλω. 	 Ut lâin quin-oc saß li naßajej aßan ut quicuil. Yîbanbil chiru li tzßac retalil li cßantiß ut li xul li nequeßxquelo ribeb chiru chßochß ut li xul li kßaxal yibeb ru. Ut quicuil ajcuiß li yîbanbil dios li nequeßxlokßoni eb laj Israel.


Εικοσιτριων ετων ηλικιας ητο ο Ιωαχαζ, οτε εβασιλευσε και εβασιλευσε τρεις μηνας εν Ιερουσαλημ. Το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Αμουταλ, θυγατηρ του Ιερεμιου απο Λιβνα. 	 Oxib xcaßcßâl chihab cuan re laj Joacaz nak qui-oc chokß rey. Oxib po quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén. Lix naß, aßan lix Hamutal lix rabin laj Jeremías. Libna xtenamit.


Ας γεινωσιν οι υιοι αυτου ορφανοι και η γυνη αυτου χηρα. 	 Cheßcanâk ta chi mâcßaß chic xyucuaßeb li ralal xcßajol, ut li rixakil chicanâk ta chi mâcßaß xbêlom.


Εκαυθη εν πυρι εκοπη εχαθησαν απο επιτιμησεως του προσωπου σου. 	 Chanchan nak queßxyocß li jun tôn chi uva ut queßxcßat nak queßnumta saß kabên li xicß nequeßiloc ke. Chacßut taxak lâ joskßil chiruheb ut chasacheb taxak ru.


Διοτι οι Λευιται ουτοι, οι τεσσαρες αρχιπυλωροι, εμενον εις το υπουργημα αυτων και ειχον την επιστασιαν των οικηματων και των θησαυρων του οικου του Θεου. 	 Abanan li câhib chi cuînk li queßcßamoc be chi cßacßalênc re li oquebâl, aßaneb queßcuan junelic. Aßaneb ajcuiß li queßiloc reheb li cocß naßajej li cuan saß li templo, ut queßiloc ajcuiß reheb li naßajej li queßxoqueß cuiß li cßaßak re ru terto xtzßak re li templo.


Τοτε κατεβη Σαδωκ ο ιερευς και Ναθαν ο προφητης και Βεναιας ο υιος του Ιωδαε και οι Χερεθαιοι και οι Φελεθαιοι, και εκαθισαν τον Σολομωντα επι την ημιονον του βασιλεως Δαβιδ και εφεραν αυτον εις Γιων. 	 Queßcôeb laj Sadoc laj tij rochbeneb li profeta Natán ut laj Benaía li ralal laj Joiada, joßqueb ajcuiß laj cereteo ut eb laj peleteo. Queßxqßue laj Salomón chirix li mûl li nabêc cuiß li rey David. Queßxcßam saß li naßajej cuan cuiß li yußam haß Gihón.


Δια πιστεως ο Αβρααμ, οτε εδοκιμαζετο, προσεφερε τον Ισαακ, και τον μονογενη αυτου προσεφερεν εκεινος οστις ανεδεχθη τας επαγγελιας, 	 Laj Abraham quiyale' lix pâbâl xban li Dios nak quixye re nak tixmayeja li ralal. Jun ajcui' li ralal cuan, aban xban nak naxpâb li Dios, laj Abraham quixq'ue laj Isaac chok' xmayej.


Η αριστερα αυτου ειναι υπο την κεφαλην μου, και η δεξια αυτου με εναγκαλιζεται. 	 Tixqßue taxak lix tzße ukß rubel lin jolom ut riqßuin lix nim ukß tinixkßalu.


Εκει επεσον οι εργαται της ανομιας κατεσπρωχθησαν και δεν θελουσι δυνηθη να ανεγερθωσι. 	 Lâin ninnau chanru teßcanâk li incßaß useb xnaßlebeb. Sachenakeb ut osoßjenakeb chi junaj cua ut incßaß chic naru teßcuaclîk.


τοτε επακουσον εκ του ουρανου της προσευχης αυτων και της δεησεως αυτων, και καμε το δικαιον αυτων. 	 Ut lâat toj saß choxa tâcuabi lix tijeb nak tateßxyâba. Ut lâat tâtenkßaheb saß tîquilal.


ειμη οτι θελουσιν υποκυψει εις τα δεσμα, και θελουσι πεσει υποκατω των πεφονευμενων; Εν πασι τουτοις ο θυμος αυτου δεν απεστραφη, αλλ' η χειρ αυτου ειναι ετι εξηπλωμενη. 	 Cui incßaß têcubsi êrib lâex texcamsîk saß li plêt, malaj ut texchapekß ut texcßamekß chi prêxil saß jalan tenamit. Abanan chi moco riqßuin aßan tânumekß xjoskßil li Dios. Toj texqßue chixtojbal êmâc.


Και ειπεν ο βασιλευς προς εμε, καθημενης πλησιον αυτου της βασιλισσης, Ποσον μακρα θελει εισθαι η πορεια σου; και ποτε θελεις επιστρεψει; Και ευηρεστηθη ο βασιλευς και με επεμψε και εδωκα εις αυτον προθεσμιαν. 	 Li rixakil chunchu chixcßatk nak li rey quixpatzß cue: —¿Joß najtil tatbâyk chak nak tatxic? Ut, ¿jokße tatsukßîk chak?— Lâin quinye re joß najtil tinbâyk chak ut quixcßul xchßôl li rey nak tinxic Judá.


Δι' εμου οι βασιλεις βασιλευουσι, και οι αρχοντες θεσπιζουσι δικαιοσυνην. 	 Riqßuin li naßleb li ninqßue, eb li rey nequeßtaklan saß xyâlal ut nequeßrakoc âtin saß tîquilal.


Κακην βουλην ελαβον κατα του λαου σου και συνεβουλευθησαν κατα των εκλεκτων σου. 	 Li xicß nequeßiloc âcue saß comonil yôqueb chixcßûbanquil ru chi mukmu chanru teßxbânu reheb lâ tenamit li sicßbil ru âban.


Και ειπε προς αυτους ο αγγελος Μη φοβεισθε διοτι ιδου, ευαγγελιζομαι εις εσας χαραν μεγαλην, ητις θελει εισθαι εις παντα τον λαον, 	 Abanan li ángel quixye reheb: -Mexxucuac xban nak lâin xinchal xyebal êre jun châbil esilal. A'in jun sahil ch'ôlej chok' reheb chixjunileb li tenamit.


Και ειπον, Ποιος τις ειναι εκ των φυλων Ισραηλ, οστις δεν ανεβη εις Μισπα προς τον Κυριον; Και ιδου, δεν ειχεν ελθει ουδεις εις το στρατοπεδον απο Ιαβεις-γαλααδ εις την συναξιν. 	 Ut queßxye chi ribileb rib: —¿Ma cuanqueb saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Israel li incßaß queßxchßutub ribeb chiru li Kâcuaß arin Mizpa? chanqueb. Ut queßxqßue retal nak eb li cuanqueb Jabes-galaad incßaß queßcuan aran nak queßxchßutub ribeb.


Και ειπεν ο Λωτ προς αυτους, Μη, παρακαλω, Κυριε 	 Ut laj Lot quixye reheb: —Checuy inmâc, ex Kâcuaß. Incßaß nacuaj xic saß li tzûl.


Φερουσι δε προς αυτον οι γραμματεις και οι Φαρισαιοι γυναικα συλληφθεισαν επι μοιχεια, και στησαντες αυτην εν τω μεσω, 	 Eb laj fariseo ut eb laj tzolol chak'rab que'xc'am riq'uin li Jesús jun li ixk yô chixmuxbal ru xsumlajic nak que'xtau ut coxxe'xxakab chiruheb chixjunileb.


Αλλοι ελεγον οτι ουτος ειναι αλλοι δε οτι ομοιος αυτου ειναι. Εκεινος ελεγεν οτι εγω ειμαι. 	 Ut cuan li que'yehoc: -Yâl. A'an li cuînk, chanqueb. Cuan cui'chic li que'xye: -Chanchan a'an, aban mâcua', chanqueb. Ut li cuînk quixye: -Lâin li cuînk a'an, chan.


Και οτε ηνοιξε την σφραγιδα την τεταρτην, ηκουσα φωνην του τεταρτου ζωου λεγουσαν Ερχου και βλεπε. 	 Ut li Jun li chanchan carner quixte li xcâ sello ut quicuabi nak li xcâ li chanchan ángel quixye: -¡Quim! Cholâcuil a'in, chan.


Λαε μου, ενθυμηθητι τωρα τι εβουλευθη Βαλακ ο βασιλευς του Μωαβ και τι απεκριθη προς αυτον Βαλααμ ο του Βεωρ απο Σιττειμ εως Γαλγαλων, δια να γνωρισητε την δικαιοσυνην του Κυριου. 	 Ex intenamit, chijulticokß êre li cßaßru quiraj xbânunquil êre laj Balac lix reyeb laj Moab ut julticok ajcuiß êre chanru nak quixsume laj Balaam, ralal laj Beor. Ut chijulticokß ajcuiß êre li cßaßru quicßulman aran Sitim toj Gilgal re nak têqßue retal nak junes usilal xinbânu êre, chan li Kâcuaß.


Τοτε οι ουρανοι και η γη και παντα τα εν αυτοις θελουσιν αλαλαξει επι Βαβυλωνα διοτι οι εξολοθρευται θελουσιν ελθει επ' αυτην απο βορρα, λεγει Κυριος. 	 Ut chixjunileb li cuanqueb saß choxa ut eb li cuanqueb saß ruchichßochß teßxjap reheb xban xsahil xchßôleb xban li cßaßru teßxcßul eb laj Babilonia. Eb li teßsachok reheb teßchâlk chak saß li norte, chan li Kâcuaß.


Ο Ιωναθαν ομως, ο υιος του Σαουλ, ηγαπα καθ' υπερβολην τον Δαβιδ και απηγγειλεν ο Ιωναθαν προς τον Δαβιδ, λεγων, Σαουλ ο πατηρ μου ζητει να σε θανατωση τωρα λοιπον φυλαχθητι, παρακαλω, εως πρωι, και μενε εν αποκρυφω τοπω και κρυπτου 	 Joßcan nak laj Jonatán quixye re laj David: —Lin yucuaß târaj âcamsinquil. Joßcan nak cuulaj tâbânu cuênt. Muk âcuib saß junak naßajej bar incßaß tateßril.


Και μετ' αυτον, Ελεαζαρ ο υιος του Δωδω, υιου του Αχωχι, εις εκ των τριων ισχυρων μετα του Δαβιδ, οτε ωνειδισαν τους Φιλισταιους τους εκει συνηθροισμενους εις μαχην, και οι ανδρες Ισραηλ εσυρθησαν 	 Li xcab, aßan laj Eleazar li ralal laj Dodo aj ahohíta. Laj Eleazar, aßan jun saß xyânkeb li oxibeb li cauheb xchßôl chi pletic li queßcuan rochben laj David nak queßpletic riqßuineb laj filisteo aran Pasdamim. Saß li plêt aßan eb laj Israel queßêlelic chiruheb laj filisteo.


πλην οτι το Πνευμα το Αγιον μαρτυρει εν παση πολει λεγον, οτι δεσμα και θλιψεις με περιμενουσι. 	 Ca'aj cui' ninnau nak li Santil Musik'ej quixc'ut chicuu nak sa' li junjûnk chi tenamit tinnumek' cui', tinc'ul raylal ut tine'xq'ue sa' tz'alam.


Ο δε Ιησους, πληρης Πνευματος Αγιου, υπεστρεψεν απο τον Ιορδανην και εφερετο δια του Πνευματος εις την ερημον, 	 Li Jesús nujenak chi Santil Musik'ej nak qui-el sa' li na'ajej cuan cui' li nima' Jordán. Li Santil Musik'ej quixc'ut chiru nak tento tâxic sa' li chaki ch'och' bar mâc'a' cui' cristian.


Και ουτε ανδρα ουτε γυναικα δεν αφινε ζωντα ο Δαβιδ, δια να φερη ειδησιν εις Γαθ, λεγων, Μηποτε αναγγειλωσιν εναντιον ημων, λεγοντες, Ουτω καμνει ο Δαβιδ και τοιουτος ειναι ο τροπος αυτου, καθ' ολας τας ημερας οσας καθηται εν τη γη των Φιλισταιων. 	 Mâ jun chic reheb li cristian naxcanabeb chi yoßyo xban nak incßaß quiraj nak teßxic aran Gat chixyebal resil li cßaßru yô chixbânunquil laj David. Joßcan quixbânu laj David joß najtil quicuan aran saß xyânkeb laj filisteo.Laj Aquis cßojcßo xchßôl riqßuin laj David. Quixye saß xchßôl: —Laj David tâcßanjelak chicuu joß najtil yoßyôk xban nak kßaxal xicß chic tâilekß xbaneb laj Israel, li rech tenamitil, riqßuin li cßaßru yô chixbânunquil, chan.


Επειδη δεν θελει αφησει πλεον τον ανθρωπον να ελθη εις κρισιν μετα του Θεου. 	 Li Dios incßaß tento tâtzßilok âtin saß xbêneb li cristian xban nak ac naxnau chanru lix naßlebeb. Ut tixqßueheb chixtojbal xmâc aß yal chanru xcßulubeb.


ειθε να σας καμη τελειους εις παν εργον αγαθον, δια να εκτελητε το θελημα αυτου, ενεργων εν υμιν το ευαρεστον ενωπιον αυτου δια του Ιησου Χριστου, εις τον οποιον ειη η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων αμην. 	 Chicuânk taxak li rusilal li Dios êriq'uin re nak têbânu li c'a'ru naraj. Chixbânuhak taxak li Dios li c'a'ru naraj êriq'uin sa' xc'aba' li Jesucristo. Lok'oninbil taxak li Jesucristo chi junelic k'e cutan. Jo'can taxak.


Αλλην παραβολην ακουσατε. Ητο ανθρωπος τις οικοδεσποτης, οστις εφυτευσεν αμπελωνα και περιεβαλεν εις αυτον φραγμον και εσκαψεν εν αυτω ληνον και ωκοδομησε πυργον, και εμισθωσεν αυτον εις γεωργους και απεδημησεν. 	 Abihomak jun chic li jaljôquil ru âtin li oc cue xyebal: Quicuan jun yucua'bej. Quirau jun sîr li racuîmk uvas ut quixsut sa' corral. Quixyîb jun xna'aj bar te'xyatz' cui' li uvas ut quixyîb ajcui' jun ch'ina cab najt xteram re li tâc'ac'alênk re li acuîmk. Quixsiq'ueb laj ilol re li racuîmk. Ut laj êchal re cô chi najt sa' jalan tenamit.


Και ο λαος θελει καταδυναστευεσθαι, ανθρωπος υπο ανθρωπου, και εκαστος υπο του πλησιον αυτου το παιδιον θελει αλαζονευεσθαι προς τον γεροντα, και ο ποταπος προς τον εντιμον. 	 Ut lê tenamit teßxtiquib pletic chi ribileb rib. Cuan li teßpletik riqßuineb rech cabal. Ut eb li toj sâjeb teßpletik riqßuineb li ac chêqueb. Ut li incßaß useb xnaßleb teßpletik riqßuineb li tîqueb xchßôl.


Και ειπεν ο Νεεμαν, Και αν μη, ας δοθη, παρακαλω, εις τον δουλον σου δυο ημιονων φορτιον εκ του χωματος τουτου, διοτι ο δουλος σου δεν θελει προσφερει εις το εξης ολοκαυτωμα ουδε θυσιαν εις αλλους θεους, παρα μονον εις τον Κυριον 	 Ut laj Naamán quixye re: —Nintzßâma junak usilal châcuu. Si chokß cue cuib îk li chßochß aßin re teßxcßam lin bûr saß lin tenamit xban nak chalen anakcuan incßaß chic tinmayejak chiru jalanil dios chi moco tincßat inmayej chiru. Caßaj cuiß chiru li Kâcuaß li tzßakal Dios tinmayejak.


και εις θυσιαν ειρηνικην, δυο βοες, κριοι πεντε, τραγοι πεντε, αρνια ενιαυσια πεντε. Τουτο ητο το δωρον του Φαγαιηλ, υιου του Οχραν. 	 ut cuib li bôyx ut ôb li têlom carner, ôb li têlom chibât, ut ôb li têlom carner jun chihab cuan reheb re teßmayejâk re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios. Aßin li mayej li quixqßue laj Pagiel li ralal laj Ocrán.


Και εκτος των θανατωθεντων και τους βασιλεις του Μαδιαμ εθανατωσαν, τον Ευι και τον Ρεκεμ και τον Σουρ και τον Ουρ και τον Ρεβα, πεντε βασιλεις του Μαδιαμ και τον Βαλααμ υιον του Βεωρ εθανατωσαν εν μαχαιρα. 	 Queßxcamsiheb li ôb chi rey aj Madián. Aßaneb laj Evi, laj Requem, laj Zur, laj Hur, ut laj Reba. Ut queßxcamsi ajcuiß chi chßîchß laj Balaam li ralal laj Beor.


Χειρ Κυριου εσταθη επ' εμε και με εξηγαγεν ο Κυριος δια πνευματος και με εθεσεν εν μεσω πεδιαδος και αυτη ητο πληρης οστεων. 	 Quicuecßa lix cuanquilal li Dios cuiqßuin nak quicuil jun li visión. Ut lix musikß li nimajcual Dios quicßamoc cue saß jun li ru takßa nujenak chi bak.


Και οι υιοι Ελεμ του αδελφου αυτου, Σωφα και Ιεμνα και Σελλης και Αμαλ. 	 Eb li ralal laj Helem li rîtzßin laj Semer, aßaneb laj Zofa, laj Imna, laj Seles ut laj Amal.


Και διεδοθη η φημη αυτη εις ολην την γην εκεινην. 	 Ut li c'a'ru quixbânu li Jesús, qui-el resil sa' chixjunil li na'ajej a'an.


Ας γεινωσιν ως ο χορτος των δωματων, οστις πριν εκριζωθη ξηραινεται 	 Cheßxcßul taxak joß naxcßul li pim li nayoßla saß xbên li cab. Junpât ajcuiß nacuan ut nachakic usta incßaß namichßeß.


και πατηρ της περιτομης, ουχι μονον εις τους περιτετμημενους, αλλα και εις τους περιπατουντας εις τα ιχνη της πιστεως του πατρος ημων Αβρααμ της εν τη ακροβυστια. 	 Ut laj Abraham xyucua'eb ajcui' li que'xc'ul li circuncisión. Mâcua' ca'aj cui' xban nak que'xc'ul li circuncisión. Xyucua'eb aj ban cui' xban nak que'xpâb li Dios jo' nak quixpâb li Dios laj Abraham nak toj mâji' naxc'ul li circuncisión.


Και συνηθροισθησαν παντες οι ανδρες Ισραηλ προς τον βασιλεα εν τη εορτη του εβδομου μηνος. 	 Ut chixjunileb li cuînk aj Israel queßxchßutub ribeb riqßuin li rey re nak teßxbânu li ninkße saß xcuuk li po.


Ο ουρανος ειναι θρονος μου, η δε γη υποποδιον των ποδων μου ποιον οικον θελετε οικοδομησει δι' εμε, λεγει Κυριος, η ποιος ο τοπος της αναπαυσεως μου; 	 Li choxa, a'an li na'ajej li ninc'ojla cui' ut li ruchich'och', a'an xna'aj li cuok. ¿C'a'ru chi ochochil târûk têyîb chok' cue? Ut, ¿bar cuan lin na'aj li tinhilânk cui'?


Και πας ο Ισραηλ και οι πρεσβυτεροι αυτων και οι αρχοντες και οι κριται αυτων εσταθησαν εντευθεν και εντευθεν της κιβωτου απεναντι των ιερεων των Λευιτων, των βασταζοντων την κιβωτον της διαθηκης του Κυριου, και ο ξενος και ο αυτοχθων το ημισυ αυτων προς το ορος Γαριζιν και το ημισυ αυτων προς το ορος Εβαλ καθως προτερον προσεταξεν ο Μωυσης ο δουλος του Κυριου, δια να ευλογησωσι τον λαον του Ισραηλ. 	 Ut chixjunileb laj Israel, rochbeneb li nequeßcßamoc be chiruheb joß eb ajcuiß li cuanqueb xcuanquil, ut eb laj rakol âtin, joß eb ajcuiß li jalan xtenamiteb, queßxakli saß xcaß pacßalil li Lokßlaj Câx li cuan cuiß lix contrato li Dios. Yôqueb chi iloc cuanqueb cuiß laj levita laj tij li yôqueb chi pakônc re li Lokßlaj Câx. Jun jachal li tenamit cuanqueb saß xjayal li tzûl Gerizim ut li jun jachal chic cuanqueb saß xjayal li tzûl Ebal. Queßxbânu joß quiyeheß reheb junxil xban laj Moisés laj cßanjel chiru li Dios re nak teßosobtesîk xban li Kâcuaß.


Ελιαβα ο Σααλβωνιτης Ιωναθαν, εκ των υιων Ιαασην 	 laj Eliaba, Saalbón xtenamit; eb li ralal laj Jasén; laj Jonatán,


Σας ορκιζω, θυγατερες Ιερουσαλημ, εις τας δορκαδας και εις τας ελαφους του αγρου, να μη εξεγειρητε μηδε να εξυπνησητε την αγαπην μου, εωσου θεληση. 	 Ex tukß ix aj Jerusalén, saß xcßabaßeb li quej ut li yuc li nequeßcuan saß qßuicheß, nintzßâma chêru nak incßaß têrajsi ru li ixk li ninra. Checanab ban chi cuârc joß najtil târaj.


Κατα δε το τριτον ετος κατεβη Ιωσαφατ ο βασιλευς του Ιουδα προς τον βασιλεα του Ισραηλ. 	 Saß li rox chihab laj Josafat lix reyeb laj Judá cô chi âtinac riqßuin lix reyeb laj Israel.


δεν θελει επιστρεψει πλεον εις τον οικον αυτου, και ο τοπος αυτου δεν θελει γνωρισει αυτον πλεον. 	 Incßaß chic tâsukßîk saß li rochoch chi moco târil chic li naßajej li quicuan cuiß.


Και τους δουλους σας και τας δουλας σας και τους καλητερους νεους σας και τους ονους σας θελει λαμβανει και διοριζει εις τας εργασιας αυτου. 	 Tixmakß ajcuiß chêru lê môs, joß cuînk joß ixk. Tixmakß ajcuiß chêru lê châbil bôyx ut lê bûr ut tixqßueheb chi cßanjelac saß lix cßanjel.


"Εις τον πρωτον μουσικον, δια Ιεδουθουν. Ψαλμος του Δαβιδ." Επι τον Θεον βεβαιως αναπαυεται η ψυχη μου εξ αυτου πηγαζει η σωτηρια μου. 	 Caßaj cuiß riqßuin li Dios cßojcßo inchßôl ut riqßuin aßan nintau li tuktûquilal.


Εξερευνας το περιπατημα μου και το πλαγιασμα μου και πασας τας οδους μου γνωριζεις. 	 Lâat nacanau jokße nincßanjelac ut jokße ninhilan. Nacaqßue retal chixjunil li cßaßru ninbânu.


Αλλ' ετι μαλλον διηρχετο η φημη περι αυτου, και συνηθροιζοντο οχλοι πολλοι, δια να ακουωσι και να θεραπευωνται υπ' αυτου απο των ασθενειων αυτων 	 Abanan yalak bar yô chi abîc resil chixjunil li c'a'ru yô chixbânunquil li Jesús. Nabaleb li tenamit neque'xch'utub ribeb chirabinquil li c'a'ru naxye ut re ajcui' nak te'q'uirtesîk.


Παντα ταυτα ησαν εκ λιθων πολυτελων, κατα τα μετρα των πριονισμενων λιθων, πριονισμενων δια πριονιου, εσωθεν και εξωθεν, εκ θεμελιου μεχρι του γεισου, και εξωθεν εως της μεγαλης αυλης. 	 Eb li cab aßin yîbanbileb riqßuin li châbil pec tîcobresinbil ruheb. Setbil riqßuin chßîchß aß yal chanru xnînkal li naraj, joß chi saß joß chirix. Naticla chak saß li cimiento. Nacuulac toj takecß. Joßcan ajcuiß chirix. Nacuulac toj saß li nebâl.


Εν δε τω δεκατω πεμπτω ετει της ηγεμονιας Τιβεριου Καισαρος, οτε ο Ποντιος Πιλατος ηγεμονευε της Ιουδαιας, και τετραρχης της Γαλιλαιας ητο ο Ηρωδης, Φιλιππος δε ο αδελφος αυτου τετραρχης της Ιτουραιας και της Τραχωνιτιδος χωρας, και ο Λυσανιας τετραρχης της Αβιληνης, 	 Yô o'laju chihab roquic chok' acuabej laj Tiberio César, nak cuânk laj Poncio Pilato chi taklânc sa' li tenamit Judea. Laj Herodes a'an cuânk chi taklânc sa' li tenamit Galilea. Ut laj Felipe li rîtz'in cuânk chi taklânc sa' li tenamit Iturea ut sa' li na'ajej Traconite, ut laj Lisanias cuânk chi taklânc sa' li tenamit Abilinia.


Και περι υμων, ποιμνιον μου, ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, εγω θελω κρινει αναμεσον προβατου και προβατου, αναμεσον κριων και τραγων. 	 Lâin li nimajcual Dios ninye aßin êre: Lâex lin quetômk. Lâin tinrakok âtin saß êbên. Tincuisi lin carner saß xyânkeb li chibât.


Ουτος ητο ο λογος του Κυριου, τον οποιον ελαλησε προς τον Ιηου, λεγων, Οι υιοι σου θελουσι καθισει επι του θρονου του Ισραηλ εως τεταρτης γενεας. Και εγεινεν ουτως. 	 Joßcaßin nak quitzßakloc ru li quixye li Kâcuaß re laj Jehú nak quixye: —Jun reheb lâ cualal âcßajol teßoc chokß xreyeb laj Israel toj saß li xcâ tasalil.— Ut joßcan quicßulman.


Εν τη πρωτη ημερα θελει εισθαι εις εσας συγκαλεσις αγια ουδεν εργον δουλευτικον θελετε καμει. 	 Saß li xbên li cutan têchßutub êrib ut têbânu li lokßlaj ninkße ut mâ jun li cßanjel têbânu.


Αλλ' η γυνη αυτου ειπε προς αυτον, Εαν ο Κυριος ηθελε να θανατωση ημας, δεν ηθελε δεχθη ολοκαυτωμα και προσφοραν εκ της χειρος ημων, ουδε ηθελε δειξει εις ημας παντα ταυτα, ουδε αναγγειλει προς ημας τοιαυτα εν τοιουτω καιρω. 	 Abanan li rixakil quixye re: —Incßaß tocâmk. Cui ta li Dios kacamsinquil târaj, incßaß raj xcßul li kacßatbil mayej chi moco quixcßul raj li mayej li xkaqßue. Ut incßaß raj xcßutbesi chiku chixjunil li cßaßak re ru aßin, ut incßaß raj xye ke li cßaßru tâcßulmânk, chan.


ο δε Χριστος ως Υιος επι τον οικον αυτου, του οποιου ημεις ειμεθα οικος, εαν κρατησωμεν μεχρι τελους βεβαιαν την παρρησιαν και το καυχημα της ελπιδος. 	 Aban li Kâcua' Jesucristo, a'an tz'akal Ralal li Dios ut cuan xcuanquil chi taklânc sa' xbêneb li ralal xc'ajol li Dios. Lâo li ralal xc'ajol li Dios cui ca'aj cui' riq'uin li Dios nocoyo'onin ut cauhak kach'ôl sa' li kapâbâl toj sa' roso'jic li cutan.


Και σεις λοιπον τωρα μεν εχετε λυπην παλιν ομως θελω σας ιδει, και θελει χαρη η καρδια σας, και την χαραν σας ουδεις αφαιρει απο σας. 	 Jo'can ajcui' lâex. Anakcuan ra sa' êch'ôl. Abanan nak têril cui'chic cuu, tâsahok' sa' êch'ôl. Ut mâ ani tâisînk chêru lix sahil êch'ôl.


Ο δε Ιωναθαν και ο Αχιμαας ισταντο πλησιον της Εν-ρωγηλ, διοτι δεν ετολμων να φανωσιν οτι εισηρχοντο εις την πολιν και υπηγε παιδισκη τις και απηγγειλε προς αυτους το πραγμα οι δε υπηγαν και απηγγειλαν προς τον βασιλεα Δαβιδ. 	 Laj Jonatán ut laj Ahimaas cuanqueb chire li haß Rogel. Incßaß naru teßoc Jerusalén xban nak naru nequeßileß. Joßcan nak jun li môs ixk naxic chixyebal reheb cßaßru yô chicßulmânk saß li tenamit. Ut chirix aßan, laj Jonatán ut laj Ahimaas nequeßxic chixyebal re li rey David.


τον οποιον Ιερεμιας ο προφητης ελαλησε προς παντα τον λαον του Ιουδα και προς παντας τους κατοικους της Ιερουσαλημ, λεγων, 	 Ut laj Jeremías quiâtinac riqßuineb li cuanqueb Judá ut riqßuineb li cuanqueb Jerusalén.


Και εκεινο το οποιον διαβουλευεσθε, ουδολως θελει γεινει διοτι σεις λεγετε, Θελομεν εισθαι ως τα εθνη, ως αι οικογενειαι των τοπων, εις το να λατρευωμεν ξυλα και λιθους. 	 Lâex nequeye nak têraj cuânc joß eb li xnînkal ru tenamit li nequeßxlokßoni li cheß ut li pec. Abanan incßaß tâcßulmânk joß nequecßoxla lâex.


Και ενω εξηρχοντο απο της Ιεριχω, ηκολουθησεν αυτον οχλος πολυς. 	 Nak yôqueb chi êlc Jericó, nabaleb li tenamit que'tâken re li Jesús.


Και μετα την αναγνωσιν του νομου και των προφητων απεστειλαν εις αυτους οι αρχισυναγωγοι, λεγοντες Ανδρες αδελφοι, εαν εχητε λογον τινα προτροπης εις τον λαον, λεγετε. 	 Eb laj c'amol be que'ril xsa' li chak'rab ut que'ril ajcui' xsa' li hu li que'xtz'îba li profeta. Ut chirix a'an que'xye re laj Pablo: -Ex kas kîtz'in, cui cuan li c'a'ru têye re xq'uebal xcacuil xch'ôleb li tenamit, takaj rabinquil anakcuan, chanqueb.


και την Ασαν και τα περιχωρα αυτης και την Βαιθ-σεμες και τα περιχωρα αυτης, 	 Asán rochben lix cocß cßalebâl ut Bet-semes rochben lix cocß cßalebâl.


και αγαπωσι τον πρωτον τοπον εν τοις δειπνοις και τας πρωτοκαθεδριας εν ταις συναγωγαις 	 Ut nak neque'xic chi cua'ac sa' eb li nink'e neque'xsic' li châbil na'ajej bar te'q'uehek' xlok'al, ut neque'raj c'ojlâc sa' li na'ajej k'axal lok' nak cuanqueb sa' li cab bar neque'xch'utub cui' ribeb laj judío.


Διοτι δεν θελει μενει διαπαντος η μνημη του σοφου ουδε του αφρονος επειδη εν ταις επερχομεναις ημεραις τα παντα θελουσι πλεον λησμονηθη. Και πως θελει αποθανει ο σοφος μετα του αφρονος; 	 Nak telajeßnumekß li cutan mâ ani chic tâcßoxlânk re li cuan xnaßleb joß ajcuiß li mâcßaß xnaßleb. Tâsachk ban saß xchßôleb chi junaj cua. Tâcâmk li cuan xnaßleb ut tâcâmk ajcuiß li mâcßaß xnaßleb.


και θελετε τρωγει αυτα εν παντι τοπω, σεις και αι οικογενειαι σας διοτι τουτο ειναι μισθος εις εσας δια την υπηρεσιαν σας εν τη σκηνη του μαρτυριου 	 Lâex joß eb ajcuiß li cuanqueb saß lê rochoch naru têtzaca yalak bar li na-elaßan xban nak aßan xtojbal li cßanjel li nequebânu saß li tabernáculo.Cuiß têqßue re li Kâcuaß li kßaxal châbil, mâcßaßak lê mâc. Incßaß têmux ru lix santil mayejeb laj Israel re nak incßaß texcâmk, chan li Dios.


Την δε ακολουθον ημεραν, οτε κατεβησαν απο του ορους, υπηντησεν αυτον οχλος πολυς. 	 Jo' cuulajak chic nak quicube sa' li tzûl, nabaleb li q'uila tenamit que'cuulac chi c'uluc re li Jesús.


θελεις πλαγιαζει, και ουδεις θελει σε τρομαζει και πολλοι θελουσιν ικετευει το προσωπον σου. 	 Mâcßaß tâseßbesînk âcue nak yôkat chi hilânc. Ut nabaleb teßchâlk chi sicßoc âcue re tâbânu usilal reheb.Abanan li incßaß useb xnaßleb teßosokß. Mâ bar teßxcol ribeb. Caßaj chic li câmc yôkeb chiroybeninquil, chan laj Zofar.


Διοτι ριζα παντων των κακων ειναι η φιλαργυρια, την οποιαν τινες ορεγομενοι απεπλανηθησαν απο της πιστεως και διεπερασαν εαυτους με οδυνας πολλας. 	 Li xrahinquil ru li tumin, a'an xxe' xtônal chixjunil li mâusilal. Cuanqueb li que'xtz'ektâna lix pâbâl xban xrahinquil ru li tumin. Ut q'uila raylal que'xbok sa' xbêneb. Ut neque'yot'ot'nac sa' xch'ôleb riq'uin li inc'a' us neque'xbânu.


Και εγεινε λογος του Κυριου των δυναμεων προς εμε, λεγων, 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios quiâtinac cuiqßuin ut quixye cue:


Εις δε τον Θεον και Πατερα ημων εστω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων αμην. 	 Lok'oninbil taxak li Dios li kaYucua' anakcuan ut chi junelic k'e cutan. Jo'can taxak.


ως ειναι γεγραμμενον εν τω βιβλιω των λογων Ησαιου του προφητου, λεγοντος Φωνη βοωντος εν τη ερημω, ετοιμασατε την οδον του Κυριου, ευθειας καμετε τας τριβους αυτου. 	 Li profeta Isaías quiâtinac chirix laj Juan nak quixye chi jo'ca'in: A'an tâch'olobânk xyâlal chi cau xyâb xcux sa' li chaki ch'och' ut tixye: Yîbomak lê yu'am ut yo'on cuânkex chixc'ulbal li Kâcua' jo' nak neque'xyîb li be re xc'ulbal junak nim xcuanquil.


οιτινες ψαλλετε εν τη φωνη της λυρας, εφευρισκετε εις εαυτους οργανα μουσικης καθως ο Δαβιδ, 	 Nequexbichan nak nequerabi xyâb li xôlb. Nequeyîb lê cuajb re têyâbasi ut nequebânu êrib joß li rey David.


Χαιρε και ευφραινου, θυγατηρ Εδωμ, η κατοικουσα εν γη Ουζ ετι και προς σε θελει περασει το ποτηριον θελεις μεθυσθη και θελεις γυμνωθη. 	 Chexseßek ut chisahokß saß lê chßôl lâex li cuanquex Edom ut lâex li cuanquex aran Uz. Chisahokß saß êchßôl anakcuan nak toj naru xbânunquil xban nak tâcuulak xkßehil nak têrecßa xcßahil li raylal têcßul lâex. Chanchan texcalâk ut chanchan tßustßu texcanâk nak tâcßutekß lê xutân.Anakcuan lâex li cuanquex Sión, oc êre chi hilânc riqßuin li raylal yôquex chixcßulbal. Li Kâcuaß incßaß chic texcanab chi cßamecß saß jalan tenamit. Abanan, lâex aj Edom, texqßuehekß chixtojbal rix lê mâc. Ut tâcßutûnk chiruheb chixjunileb lê mâusilal.


Οι υιοι του Σαλμα, Βηθλεεμ και οι Νετωφαθιται, Αταρωθ του οικου Ιωαβ και οι Ζωριται, το ημισυ των Μαναχαθιτων, 	 Laj Salma, aßan lix xeßtônil yucuaßeb laj Belén, eb laj netofatitas, eb laj Atrot-bet-joab ut yi jacheb laj manahetitas ut eb laj zoraítas.Laj Salma, aßan ajcuiß lix xeßtônil yucuaß eb laj tzßîb li queßcuan aran Jabes. Aßaneb laj tirateo, eb laj simeateo ut eb laj sucateo. Aßaneb laj quenitas li ralal xcßajol laj Hamat lix yucuaß laj Bet-recab.


Αν ο αγρος μου καταβοα εναντιον μου και κλαιωσιν ομου οι αυλακες αυτου, 	 Lâin mâ ani aj chßochß nacuelkßa. Ut junelic xintojeb li xeßcßanjelan re li cuacuîmk.


Και ελαλησεν ο Μωυσης προς τους υιους Ισραηλ κατα παντα οσα προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Ut laj Moisés quixye reheb laj Israel chixjunil joß quiyeheß re xban li Kâcuaß.


Ο δε Αχααβ ο υιος του Αμρι εβασιλευσεν επι τον Ισραηλ κατα το τριακοστον ογδοον ετος του Ασα βασιλεως του Ιουδα και εβασιλευσεν Αχααβ ο υιος του Αμρι επι τον Ισραηλ εν Σαμαρεια εικοσιδυο ετη. 	 Ac yô cuakxaklaju xcaßcßâl chihab roquic chokß rey laj Asa saß li naßajej Judá nak laj Acab li ralal laj Omri qui-oc chokß rey aran Israel.


και εκεινα τα οποια νομιζομεν οτι ειναι τα ατιμοτερα του σωματος, εις ταυτα αποδιδομεν τιμην περισσοτεραν, και τα ασχημα ημων εχουσι περισσοτεραν ευσχημοσυνην 	 Cuan xcha'al li katz'ejcual naka-oxlok'i ut cuan ajcui' xcha'al li katz'ejcual nocoxutânâc xban ut nakatz'ap re xq'uebal xlok'al.


Αφου δε εγεινεν ηδη πρωι, εσταθη ο Ιησους εις τον αιγιαλον δεν εγνωριζον ομως οι μαθηται οτι ειναι ο Ιησους. 	 Nak ac yô chic chi sakêuc, li Jesús quixc'utbesi cui'chic rib chiruheb chire li palau. Abanan eb lix tzolom inc'a' que'xnau nak a'an li Jesús.


Υιε ανθρωπου, στηριξον το προσωπον σου επι την Σιδωνα, και προφητευσον κατ' αυτης 	 —At ralal cuînk, ilon cuan cuiß li tenamit Sidón ut tâye resil li raylal li tâchâlk saß xbêneb laj Sidón.


Διοτι ο Θεος αυτου μανθανει αυτον να διακρινη, και διδασκει αυτον. 	 Naxnau chi us li âuc xban nak li Kâcuaß lix Dios naxcßut chiru chanru tixbânu.


και πασαν την πεδινην εντευθεν του Ιορδανου προς ανατολας, εως της θαλασσης της πεδιαδος, υποκατω της Ασδωθ-φασγα. 	 Ut nacuulac toj saß li naßajej Arabá li cuan jun pacßal li nimaß Jordán saß li este ut nacuulac toj saß li palau li cuan Arabá li cuan saß li ru takßa re li tzûl Pisga.


Αλλ' ο εκατονταρχος, θελων να διασωση τον Παυλον, εμποδισεν αυτους απο του σκοπου και προσεταξεν, οσοι ηδυναντο να κολυμβωσι να ριφθωσι πρωτοι και να εκβωσιν εις την γην, 	 Abanan li capitán quiraj xcolbal laj Pablo. Jo'can nak quixpo' ru lix c'a'uxeb li soldado ut quixye reheb nak li ani naxnau numxic xcutakeb rib xbên cua sa' ha' ut te'numxik re nak te'êlk chi ch'och'el.Cuan li que'el chiru tz'alam che' ut cuan que'xchap c'a'ak re ru re li jucub. Jo'ca'in nak que'cole' chixjunileb ut que'el chi ch'och'el.


Μεγαλα τα εργα του Κυριου, εξηκριβωμενα υπο παντων των ηδυνομενων εις αυτα. 	 Kßaxal lokß chixjunil li naxbânu li Kâcuaß. Chixjunileb li nequeßrahoc re li Dios nequeßxqßue xchßôl chixtaubal ru li cßaßru naxbânu.


Ουτω λεγει Κυριος Ο λαος ο εναπολειφθεις απο της μαχαιρας ευρηκε χαριν εν τη ερημω ο Ισραηλ υπηγε να ευρη αναπαυσιν. 	 Quixye ajcuiß li Kâcuaß: —Eb li incßaß teßcamsîk saß li plêt tincuil xtokßobâl ruheb nak cuânkeb saß li chaki chßochß. Lâin tinqßueheb laj Israel chi hilânc chiru li raylal li yôqueb chixcßulbal.


Και η δαμαλις και η αρκτος θελουσι συμβοσκεσθαι, τα τεκνα αυτων θελουσιν αναπαυεσθαι ομου, και ο λεων θελει τρωγει αχυρον καθως ο βους. 	 Li cuacax ut li osa cuotz teßichajibk. Ut cuotz ajcuiß teßhilânk li raleb. Ut li cakcoj teßcuaßak pim joß li bôyx.


Και θελουσιν εισθαι ως δορκαδιον κυνηγουμενον και ως προβατον εγκαταλελειμμενον θελουσι στρεφεσθαι εκαστος προς τον λαον αυτου και θελουσι φευγει εκαστος εις τον τοπον αυτου. 	 Eb li jalaneb xtenamit teßêlelik re teßxic saß lix tenamiteb. Chanchanakeb li quej li nequeßêlelic chiruheb laj yo. Chanchanakeb li carner li nequeßxchaßchaßi ribeb yalak bar xban nak mâcßaß aj ilol reheb.


Διοτι το εμποριον αυτης ειναι καλητερον παρα το εμποριον του αργυριου και το κερδος αυτης παρα χρυσιον καθαρον. 	 Kßaxal us nak cuânk kanaßleb chiru nak cuânk kabiomal. Kßaxal cuißchic lokß nak cuânk kanaßleb chiru nak cuânk katumin xban nak kßaxal cuißchic nacßanjelac ke.


Λαλησον προς τους υιους Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Οταν ελθητε εις την γην, εις την οποιαν εγω σας φερω, 	 —Tâye reheb laj Israel chi joßcaßin. Nak tex-oc saß li naßajej li yôquin cuiß chêcßambal,