Και εξηφθη ο θυμος του Κυριου κατα του Ισραηλ, και παρεδωκεν αυτους εις την χειρα των λεηλατιστων, και ελεηλατησαν αυτους και επωλησεν αυτους εις την χειρα των εχθρων αυτων κυκλω, ωστε δεν ηδυνηθησαν πλεον να σταθωσι κατα προσωπον των εχθρων αυτων. 	 Cßajoß nak quichal xjoskßil li Dios saß xbêneb laj Israel. Joßcan nak quixkßaxtesiheb saß rukßeb laj êlkß ut qui-elkßâc chixjunil li cßaßru cuan reheb. Quixkßaxtesiheb saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb, li cuanqueb chi nachß riqßuineb ut eb aßan chic queßnumta saß xbêneb. Ut eb laj Israel incßaß queßxcuy xcolbaleb rib chiruheb.


Αλλ' ο οικος Ισραηλ απεστατησεν απ' εμου εν τη ερημω εν τοις διαταγμασι μου δεν περιεπατησαν και τας κρισεις μου απερριψαν, τας οποιας καμνων ο ανθρωπος θελει ζησει δι' αυτων και τα σαββατα μου εβεβηλωσαν σφοδρα τοτε ειπα να εκχεω τον θυμον μου επ' αυτους εν τη ερημω, δια να εξολοθρευσω αυτους. 	 Abanan eb laj Israel queßxkßetkßeti ribeb chicuu saß li chaki chßochß. Incßaß queßxbânu li cßaßru quinye reheb. Queßxtzßektâna lin chakßrab usta queßxnau nak riqßuin xbânunquil li cßaßru ninye cuânk xyußameb. Ut queßxmux ru li hilobâl cutan. Joßcan nak lâin quinye nak tincuisi lin joskßil saß xbêneb ut tinsach ruheb saß li chaki chßochß.


εαν δε ησθε του Χριστου, αρα εισθε σπερμα του Αβρααμ και κατα την επαγγελιαν κληρονομοι. 	 Cui lâex rehex chic li Cristo, lâex ajcui' ralal xc'ajol laj Abraham ut lâex têrêchani ajcui' li c'a'ru quiyechi'îc re laj Abraham xban li Dios.


Και το εθνος και το βασιλειον, το οποιον δεν θελει δουλευσει εις αυτον τον Ναβουχοδονοσορ, τον βασιλεα της Βαβυλωνος, και το οποιον δεν θελει βαλει τον τραχηλον αυτου υπο τον ζυγον του βασιλεως της Βαβυλωνος, το εθνος εκεινο θελω τιμωρησει, λεγει Κυριος, εν μαχαιρα και εν πεινη και εν λοιμω, εωσου εξολοθρευσω αυτο δια χειρος εκεινου. 	 Cui cuan junak tenamit malaj ut junak rey incßaß teßxcubsi ribeb chi moco teßcßanjelak chiru li rey Nabucodonosor, lâin tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb nak tintakla li plêt, li cueßej ut li caki yajel saß xbêneb toj retal teßxqßue ribeb rubel xcuanquil laj Nabucodonosor. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.


Και εγω ειπον Κυριε, αυτοι εξευρουσιν οτι εγω εφυλακιζον και εδερον εν ταις συναγωγαις τους πιστευοντας εις σε 	 Lâin quinye re, "At Kâcua', chixjunileb neque'xnau nak lâin côin sa' li junjûnk chi cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío chixchapbaleb laj pâbanel re nak te'q'uehek' sa' tz'alam ut te'saq'uek'.


πλην ενθυμηθητι με, οταν γεινη εις σε το καλον και καμε, παρακαλω, ελεος προς εμε και αναφερε περι εμου προς τον Φαραω και εξαγαγε με εκ του οικου τουτου 	 Nak cuânkat cuißchic saß rochoch laj faraón saß lâ cßanjel, bânu usilal, chijulticokß âcue li usilal xinbânu âcue. Chat-âtinak chicuix riqßuin laj faraón re nak naru tineßrisi ajcuiß lâin.


Και ειπων ταυτα, προεχωρει αναβαινων εις Ιεροσολυμα. 	 Nak ac xye li jaljôquil ru âtin a'in, li Jesús qui-oc cui'chic chi xic Jerusalén.


και δια σου συνετριψα ποιμενα και ποιμνιον αυτου, και δια σου συνετριψα γεωργον και ζευγος αυτου και δια σου συνετριψα στρατηγους και αρχοντας. 	 Lâex texcßanjelak chicuu re xsachbaleb li quetômk ut eb laj ilol reheb. Lâex texsachok reheb laj acuinel joß eb ajcuiß li bôyx. Ut lâex ajcuiß texsachok reheb li nequeßcßamoc be ut eb li nequeßtaklan.


υπαγε προς τον Φαραω το πρωι ιδου, εξερχεται εις το υδωρ και θελεις σταθη παρα το χειλος του ποταμου, δια να συναντησης αυτον και την ραβδον, την μεταβληθεισαν εις οφιν, θελεις κρατει εις την χειρα σου 	 Cuulaj tatxic chire li nimaß ut aran tâcuoybeni laj faraón nak tâcuulak. Ut tâcßam saß âcuukß lâ xukß li quisukßi chokß cßantiß.


και προς τους εν Αροηρ, και προς τους εν Σιφμωθ, και προς τους εν Εσθεμωα, 	 joß ajcuiß eb li cuanqueb Aroer, eb li cuanqueb Sifmot, eb li cuanqueb Estemoa,


Αι πολεις αυται ησαν πασαι ωχυρωμεναι με τειχη υψηλα, με πυλας και μοχλους εκτος μεγαλου πληθους ατειχιστων πολεων. 	 Chixjunileb li tenamit aßin cauresinbileb chi us. Najt xteram eb li tzßac li sutsûqueb cuiß ut tzßaptzßôqueb li oquebâl riqßuin chßîchß. Ut cuanqueb ajcuiß nabal li tenamit li kachap li moco sutsûqueb ta riqßuin tzßac.


Ιδου, θελω αποστειλει πολλους αλιεις, λεγει Κυριος, και θελουσιν αλιευσει αυτους και μετα ταυτα θελω αποστειλει πολλους κυνηγους και θελουσι θηρευσει αυτους απο παντος ορους και απο παντος λοφου και απο των σχισμων των βραχων. 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâin tintaklaheb li jalan tenamit chixchapbaleb laj Israel. Chanchanakeb laj chapol car ut chanchanakeb laj yô nak yôkeb chixsicßbaleb li xul saß eb li tzûl ut saß eb li ochoch pec ut saß eb li sakônac.


περι δε την εννατην ωραν ανεβοησεν ο Ιησους μετα φωνης μεγαλης, λεγων Ηλι, Ηλι, λαμα σαβαχθανι; τουτεστι, Θεε μου, Θεε μου, δια τι με εγκατελιπες; 	 Ut ca'ch'in chic mâ oxib ôr nak quiâtinac li Jesús chi cau xyâb xcux ut quixye: -Elí, Elí, ¿lama sabactani?- Chi jalbil ru naraj naxye: At inDios, at inDios, ¿c'a'ut nak xinâcanab injunes?


Ο πιστος ανθρωπος θελει εχει πολλην ευλογιαν αλλ' οστις σπευδει να πλουτηση, δεν θελει μεινει ατιμωρητος. 	 Li ani nacuan saß tîquilal tâosobtesîk xban li Dios. Abanan li ani târaj ru xtaubal xbiomal incßaß tâcanâk chi incßaß tixtoj rix lix mâc.


Τοτε ενεθυμηθησαν οι μαθηται αυτου οτι ειναι γεγραμμενον, Ο ζηλος του οικου σου με κατεφαγεν. 	 Tojo'nak quinak sa' xch'ôleb lix tzolom nak tz'îbanbil retalil sa' li Santil Hu li naxye chi jo'ca'in: Lâin ninra lâ cuochoch ut naraho' sa' inch'ôl nak neque'xbânu li inc'a' us sa' lâ cuochoch. (Sal. 69:9)


Και μαλιστα ειναι προπετης εξ αιτιας του οινου, ανηρ αλαζων, ουδε ησυχαζει οστις πλατυνει την ψυχην αυτου ως αδης και ειναι ως ο θανατος και δεν χορταινει, αλλα συναγει εις εαυτον παντα τα εθνη και συλλαμβανει εις εαυτον παντας τους λαους. 	 Eb laj Caldea kßaxal kßetkßeteb ut xban li calâc nequeßxbânu, nequeßxbalakßi rib xjuneseb. Nequeßxnimobresi ribeb, abanan eb aßan teßosokß. Incßaß cßojcßôqueb xchßôl riqßuin li joß qßuial nequeßxmakß chiruheb li tenamit. Chanchaneb lix julel camenak ac yô chiroybeninquil li camenak ut chanchaneb li câmc. Ac xeßrêchani nabal li tenamit ut toj incßaß ajcuiß natzßakloc reheb. Nabal cuißchic teßraj teßrêchani.


εωσου ελθη ο λογος αυτου ο λογος του Κυριου εδοκιμασεν αυτον. 	 Li Dios quixyal rix laj José riqßuin li raylal li quixcßul toj quicuulac xkßehil nak quicßulman chixjunil li cßaßru quixye laj José.


Κατωθεν δε των θαλαμων τουτων ητο η εισοδος κατα ανατολας, καθως υπαγει τις προς αυτους απο της αυλης της εξωτερας. 	 Li oquebâl reheb li cocß naßajej li cuanqueb saß li xbên tasal, aßan cuan saß li este, li nequeßoc cuiß saß li nebâl li cuan chirix.


Ειπε λοιπον ο Ιησους προς αυτον Εαν δεν ιδητε σημεια και τερατα, δεν θελετε πιστευσει. 	 Li Jesús quixye re li cuînk: -Lâex inc'a' nequepâb nak li Dios quitaklan chak cue cui inc'a' tinc'ut junak milagro chêru retalil nak cuan incuanquil, chan.


και τωρα, ιδου, εις τας χειρας σου ειμεθα ο, τι σοι φανη καλον και αρεστον να καμης εις ημας, καμε. 	 Anakcuan takacanab kib rubel âcuanquil. Bânu li cßaßru nacacßoxla nak us xbânunquil, chanqueb laj Gabaón.


Και ειπε προς εμε, Υιε ανθρωπου, ειδες τι καμνουσιν εν τω σκοτει οι πρεσβυτεροι του οικου Ισραηλ, εκαστος εν τω κρυπτω οικηματι των εικονων αυτου; διοτι ειπον, Ο Κυριος δεν μας βλεπει ο Κυριος εγκατελιπε την γην. 	 Li chanchan cuînk quixye cue: —At ralal cuînk, ¿ma xaqßue retal li cßaßru yôqueb chixbânunquil eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel? Chixjunileb yôqueb chixlokßoninquileb li yîbanbil dios chi mukmu. Ut nequeßxye nak lâin incßaß nacuil li cßaßru nequeßxbânu. Nequeßxye nak lâin xintzßektâna lix naßajeb.


Εν δε τω ακολουθω ετει, καθ' ον καιρον εκστρατευουσιν οι βασιλεις, απεστειλεν ο Δαβιδ τον Ιωαβ και τους δουλους αυτου μετ' αυτου και παντα τον Ισραηλ και κατεστρεψαν τους υιους Αμμων και επολιορκησαν την Ραββα. Ο δε Δαβιδ εμεινεν εν Ιερουσαλημ. 	 Saß li chihab jun chic saß li sakßehil nak eb li rey nequeßxic chi pletic, laj David quixtaklaheb chi pletic laj Joab rochbeneb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldados joßqueb ajcuiß chixjunileb li soldados aj Israel. Queßxsach ruheb li ralal xcßajol laj Amón. Ut queßxsut rix li tenamit Rabá. Abanan laj David quicana aran Jerusalén.


Και ενθυμηθεις ο Πετρος, λεγει προς αυτον Ραββι, ιδε, η συκη, την οποιαν κατηρασθης, εξηρανθη. 	 Ut laj Pedro quinak sa' xch'ôl nak li Jesús quixtz'ektâna li che' ut quixye re: -Kâcua', il li che' li xatz'ektâna. Xchakic chi junaj cua.-


Και ανεβησαν και εστρατοπεδευσαν εν Κιριαθ-ιαρειμ, εν Ιουδα δια τουτο ωνομασαν τον τοπον εκεινον Μαχανε-δαν, εως της ημερας ταυτης κειται δε οπισθεν της Κιριαθ-ιαρειμ. 	 Queßcôeb ut eb li ralal xcßajol laj Dan ut queßxyîb lix muhebâleb nachß riqßuin li naßajej Quiriat-jearim li cuan saß xcuênt Judá saß xjayal li na-oc cuiß li sakße. Li naßajej aßan nequeßxye re: “Xnaßaj xmuhebâleb laj Dan” toj chalen anakcuan.


Νοησας δε ο Ιησους τους διαλογισμους αυτων, απεκριθη και ειπε προς αυτους Τι διαλογιζεσθε εν ταις καρδιαις σας; 	 Quixnau li Jesús c'a'ru yôqueb chixc'oxlanquil. Quichak'oc ut quixye reheb: -¿C'a'ut nak yôquex chixc'oxlanquil chi jo'can?


Ο δε Μιχαιας ειπε, Ζη Κυριος, ο, τι μοι ειπη ο Θεος μου, τουτο θελω λαλησει. 	 Abanan laj Micaías quixye: —Saß xcßabaß li yoßyôquil Dios, lâin tinye reheb li cßaßru tixye cue li Kâcuaß lin Dios, chan. Ut cô riqßuin li rey.


Δυνασαι να εκβαλης τα Ζωδια εις τον καιρον αυτων; η δυνασαι να οδηγησης τον Αρκτουρον μετα των υιων αυτου; 	 ¿Ma lâat ta biß nacatqßuehoc chak re chi êlc saß x-ôril li Cak Chahim ekßela? Ut, ¿ma lâat ta biß nacatqßuehoc reheb chi bêc li chahim Osa xcßabaßeb?


Και θελετε μετρησει απο του εξω της πολεως προς το ανατολικον μερος δυο χιλιαδας πηχων, και προς το μεσημβρινον μερος δυο χιλιαδας πηχων, και προς το δυτικον μερος δυο χιλιαδας πηχων, και προς το αρκτικον μερος δυο χιλιαδας πηχων και η πολις θελει εισθαι εν τω μεσω. Ταυτα θελουσιν εισθαι εις αυτους τα περιχωρα των πολεων. 	 Câ xucût li naßajej aßan. Belêb ciento metro saß li junjûnk pacßal. Juntakßêtak xbisbal saß xcâ pacßalil. Li tenamit tâcanâk saß xyi li naßajej ut lix naßajeb li quetômk tâcuânk chi xjun sutam.


Δια τουτο ο Μωαβ θελει ολολυξει παντες θελουσιν ολολυξει δια τον Μωαβ θελετε θρηνολογησει δια τα θεμελια της Κιρ-αρεσεθ εκτυπηθησαν βεβαιως. 	 Eb laj Moab teßyâbak xban li raylal li teßxcßul. Chixjunileb teßyâbak nak tâjulticokß reheb lix tzacaêmkeb yîbanbil riqßuin chaki uvas li xeßxcuaß aran Kir-hareset.


και το δωρον αυτου ητο εις αργυρους δισκος, βαρους εκατον τριακοντα σικλων λεκανιον εν αργυρουν εβδομηκοντα σικλων, κατα τον σικλον τον αγιον αμφοτερα πληρη σεμιδαλεως εζυμωμενης μετα ελαιου, δια προσφοραν εξ αλφιτων 	 Li mayej li quixqßue, aßan jun li nimla plato yîbanbil riqßuin plata numenak oxib libra râlal ut jun li nimla secß yîbanbil riqßuin plata, caßchßin mâ cuib libra râlal. Lix bisbaleb aßan joß li bisleb li cuan saß li tabernáculo. Li plato ut li secß nujenak riqßuin li châbil cßaj junajinbil riqßuin aceite re li mayej re li ru li acuîmk.


Ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι, υποκριται, διοτι περιερχεσθε την θαλασσαν και την ξηραν δια να καμητε ενα προσηλυτον, και οταν γεινη, καμνετε αυτον υιον της γεεννης διπλοτερον υμων. 	 Ra châlel sa' êbên lâex aj tz'îb ut lâex aj fariseo, ex aj ca' pac'al u. Nequesuti li ruchich'och' jo' ajcui' li palau re xsic'bal ani tâpâbânk re lê tijleb. Ut nak ac xe'xk'axtesi rib sa' êyânk, k'axal cui'chic yibru xna'lebeb chêru lâex ut êmâc lâex nak te'xic sa' xbalba.


Και θελει φοβηθη πας ανθρωπος, και θελουσι διηγηθη το εργον του Θεου και εννοησει τας εργασιας αυτου. 	 Ut chixjunileb teßxucuak ut teßxqßue retal lix cuanquilal li Dios ut teßxye resil li cßaßru quixbânu.Ut teßsahokß xchßôl riqßuin li Kâcuaß chixjunileb li tîqueb xchßôl. Ut riqßuin aßan teßxcßojob xchßôleb ut teßxqßue xlokßal.


Δραμων δε εις και γεμισας σπογγον απο οξους και περιθεσας αυτον εις καλαμον, εποτιζεν αυτον, λεγων Αφησατε, ας ιδωμεν αν ερχηται ο Ηλιας να καταβιβαση αυτον. 	 Ut jun sa' xyânkeb côo sa' ânil ut coxtz'a chak jun li esponja sa' vinagre ut quixtaksi sa' ru'uj jun che' re xq'uebal chi ruc' li Jesús ut quixye: -Kilak cuan ma tâchâlk na laj Elías chixcubsinquil, chan.


και ας μεταφερωμεν προς ημας την κιβωτον του Θεου ημων διοτι δεν εζητησαμεν αυτην επι των ημερων του Σαουλ. 	 Ut takacßam ajcuiß chak kiqßuin lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß xban nak chalen nak cuan laj Saúl chokß rey mâcßaß kabânu re xcßambal chak, chan.


Ο Κυριος εκαλεσε το ονομα σου, Ελαιαν αειθαλη, ωραιαν, καλλικαρπον μετ' ηχου θορυβου μεγαλου εξηφθη πυρ επ' αυτην και οι κλαδοι αυτης συνεθλασθησαν. 	 Junxil lâin xebinjuntakßêta riqßuin jun li cheß olivo li naûchin chi nabal. Abanan xban nak incßaß useb xnaßleb lâin tinsach ruheb. Chanchan nak natokeß rukß li cheß xban li câk-sut-ikß ut nacßateß.


Λεγω ομως, Μη δεν ηκουσαν; Μαλιστα εις πασαν την γην εξηλθεν ο φθογγος αυτων, Και εις τα περατα της οικουμενης οι λογοι αυτων. 	 Ut lâin ninye, ¿ma yâl ta bi' nak eb laj Israel inc'a' que'rabi chak resil junxil? Que'rabi. ¿C'a'ut nak inc'a'? Xban nak tz'îbanbil chi jo'ca'in sa' li Santil Hu: Sa' chixjunil li ruchich'och' qui-el resil ut jun sut rubel choxa quicuulac li râtineb. (Sal. 19:4)


Εαν ο κοσμος σας μιση, εξευρετε οτι εμε προτερον υμων εμισησεν. 	 Cui lâex xic' nequex-ile' xbaneb li inc'a' neque'pâban, chenauhak nak xbên cua lâin xic' xine'ril chêru lâex.


Ακουσατε διοτι θελω λαλησει πραγματα εξοχα, και τα χειλη μου θελουσι προφερει ορθα. 	 Abihomak li oc cue chixyebal xban nak oc cue chi âtinac chirix li naßleb kßaxal lokß ut tîc.


Ουτω λεγει Κυριος Δια τας τρεις παραβασεις των υιων Αμμων και δια τας τεσσαρας δεν θελω αποστρεψει την τιμωριαν αυτου, διοτι διεσχιζον τας εγκυμονουσας της Γαλααδ, δια να πλατυνωσι το οριον αυτων 	 Ut quixye ajcuiß li Kâcuaß: —Nabal sut ac xincuy xmâqueb laj Amón. Anakcuan incßaß chic tincuyeb xmâc xban nak numtajenak cuißchic li mâusilal yôqueb chixbânunquil. Queßpletic riqßuineb laj Galaad re xmakßbal lix chßochßeb. Ut nak yôqueb chi pletic, jachbil queßxbânu reheb li yaj aj ixk nak queßxcamsiheb.


Και εκαμε το καταπετασμα εκ κυανου και πορφυρου και κοκκινου και βυσσου κεκλωσμενης εντεχνου εργασιας εκαμεν αυτο με χερουβειμ. 	 Ut queßxyîb li tßicr li tâoc chokß tas. Queßxyîb riqßuin li nokß azul, li nokß púrpura ut li nokß cak, ut riqßuin li bakbil nokß lino. Ut chokß xsahob ru li tßicr aßan, queßxqßue li querubines chiru chi châbil xyîbanquil.


αλλ' υπερεπερισσευσεν η χαρις του Κυριου ημων μετα πιστεως και αγαπης της εν Χριστω Ιησου. 	 Ut li Kâcua' Jesucristo numtajenak cui'chic li cuosobtesinquil quixq'ue. Quixq'ue inpâbâl ut quixq'ue cue li rahoc li nakatau nak junajo chic riq'uin li Cristo.


Και η απαριθμησις αυτων ητο εικοσιτρεις χιλιαδες, παν αρσενικον απο ενος μηνος και επανω διοτι δεν απηριθμηθησαν μεταξυ των υιων Ισραηλ, επειδη δεν εδοθη εις αυτους κληρονομια μεταξυ των υιων Ισραηλ. 	 Nak queßajlâc chixjunileb li cuînk aj Leví quiticla riqßuineb li cuan jun po reheb. Ut queßajlâc ajcuiß li nînkeb. Jalan nak quitzßîbâc xcßabaßeb xban nak incßaß queßqßueheß xchßochßeb. Oxib xcaßcßâl mil chixjunileb li cuînk aj levita.


Και εθεσεν αυτους επι των επωμιδων του εφοδ, λιθους μνημοσυνου εις τους υιους Ισραηλ, καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Queßxqßue li pec aßan saß xbên xtel li efod re xjulticanquil chiru li Kâcuaß li ralal xcßajol laj Israel, joß quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß.


Ιδοντες δε οι μαθηται αυτου, ηγανακτησαν λεγοντες Εις τι η απωλεια αυτη; 	 Nak que'ril a'an, eb lix tzolom que'josk'o' ut que'xye chi ribileb rib: -¿C'a'ut nak xsach li sununquil ban a'in chi mâc'a' rajbal?


και επιβλεψητε εις τον φορουντα το ενδυμα το λαμπρον και ειπητε προς αυτον, Συ καθου εδω καλως, και προς τον πτωχον ειπητε, Συ στεκε εκει καθου εδω υπο το υποποδιον μου, 	 Mâre ca'aj cui' li châbil xtikibanquil têq'ue sa' xnak' êru ut têye re: Chunlan arin sa' li châbil na'ajej. A'ut li neba' têye re: Chunlan arin sa' ch'och' malaj ut canâkat chi xakxo toj le'.


Και εξηγαγεν αυτους ο Ιωσηφ εκ μεσου των γονατων αυτου. Και προσεκυνησεν επι προσωπον εως εδαφους. 	 Ut laj José quirisiheb lix cocßal chixbên li ruch raß lix yucuaßchin, ut quixcuikßib rib aßan chiru lix yucuaß.


ο υιος του Αβινααβ, εν παση τη Ναφαθ-δωρ ουτος ειχε γυναικα Ταφαθ, την θυγατερα του Σολομωντος 	 Laj Ben-abinadab quicßanjelac saß chixjunil li naßajej Dor. Li rixakil, aßan lix Tafat, lix rabin laj Salomón.


Και θελετε δωσει δια ιδιοκτησιαν της πολεως πεντε χιλιαδας πλατους και εικοσιπεντε χιλιαδας μηκους πλησιον της αγιας μεριδος τουτο θελει εισθαι δι' απαντα τον οικον Ισραηλ 	 Chixcßatk lix naßaj li templo tâcanabâk jun chic li chßochß. Aßan cablaju kilómetro riqßuin media lix nimal rok ut cuib kilómetro riqßuin media lix nimal ru. Aßan tâcßanjelak chokß xnaßaj lix tenamiteb laj Israel.


Κατα τας βοσκας αυτων, ουτως εχορτασθησαν εχορτασθησαν, και υψωθη η καρδια αυτων δια τουτο με ελησμονησαν. 	 Abanan nak xexcuulac saß li châbil chßochß, cuan chic cßaßru êre ut xextzacan chi us. Xban nak tzßakal chic li cßaßru êre cuan, xenimobresi êrib ut incßaß chic xinêcßoxla.


Και ηκουσα την φωνην του Κυριου, λεγοντος, Τινα θελω αποστειλει, και τις θελει υπαγει δια ημας; Τοτε ειπα, Ιδου, εγω, αποστειλον με. 	 Ut quicuabi lix yâb xcux li Kâcuaß yô chak chixyebal: —¿Ani tintakla? ¿Ut ani tâxic chokß kûchil? chan li Kâcuaß. Ut lâin quinchakßoc ut quinye, —Cueßquin lâin. Taklahin lâin, chanquin re.


Θυμος βασιλεως ειναι αγγελος θανατου αλλ' ο σοφος ανθρωπος καταπραυνει αυτον. 	 Li ani cuan xnaßleb incßaß tixchikß xjoskßil li rey xban nak cui teßxchikß xjoskßil, li rey naru naxtakla xcamsinquileb.


Φρικη συνελαβε με και τρομος, και μεγαλως τα οστα μου συνεσεισε. 	 Quichal jun inxiu ut ninsicsot xincana. Nasicsot chixjunil intibel xban inxiu.


Και το καταπετασμα δια την πυλην της αυλης ητο εργασιας κεντητου εκ κυανου και πορφυρου και κοκκινου και βυσσου κεκλωσμενης και ητο εικοσι πηχων το μηκος και το υψος εις το πλατος πεντε πηχων, καθως εις τα παραπετασματα της αυλης. 	 Châbil xyîbanquil li tßicr li teßxqßue saß li oquebâl re li nebâl. Queßxyîb riqßuin li nokß azul, li nokß púrpura ut li nokß cak, joß ajcuiß li bakbil nokß lino. Belêb metro xnimal rok li tßicr ut cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro lix teram. Juntakßêt xteram riqßuin li tßicr re li nebâl.


και εις τα ορια των υιων Μανασση Βαιθ-σαν και αι κωμαι αυτης, Θααναχ και αι κωμαι αυτης, Μεγιδδω και αι κωμαι αυτης, Δωρ και αι κωμαι αυτης. Εν ταυταις κατωκησαν οι υιοι Ιωσηφ υιου Ισραηλ. 	 Eb li ralal xcßajol laj Manasés queßtaklan saß xbêneb li tenamit Bet-seán rochben lix cocß cßalebâl, Taanac rochben lix cocß cßalebâl, Meguido rochben lix cocß cßalebâl, ut Dor rochben lix cocß cßalebâl. Saß eb li naßajej aßin queßcuan eb li ralal xcßajol laj José li ralal laj Israel.


αλλα το ορος θελει εισθαι ιδικον σου επειδη ειναι δρυμος, και θελεις κατακοψει αυτον και εως των ακρων αυτου θελει εισθαι ιδικον σου επειδη θελεις εκδιωξει τους Χαναναιους, αν και εχωσιν αμαξας σιδηρας και ηναι δυνατοι. 	 Lâex têrêchani chixjunil li naßajej li tzûl ru ut têcßale. Tâcßanjelak chêru li qßuicheß. Têrisiheb laj cananeo saß li naßajej aßan. Usta cuanqueb xcarruaje re pletic ut usta kßaxal cauheb rib, lâex tex-êchanînk re, chan.


Και εκαμεν ο Ιακωβ ουτω και εξεπληρωσε την εβδομαδα αυτης και εδωκεν εις αυτον την Ραχηλ την θυγατερα αυτου εις γυναικα. 	 Quixcßul xchßôl laj Jacob li cßaßru quiyeheß re xban laj Labán. Nak quinumeß li jun xamân lix sumlajic laj Jacob riqßuin lix Lea, laj Labán quixkßaxtesi lix Raquel re laj Jacob. Ut laj Jacob quisumla riqßuin.


τας ανομιας σας και τας ανομιας των πατερων σας ομου, λεγει Κυριος, οιτινες εθυμιασαν επι των ορεων και με εβλασφημησαν επι των λοφων δια τουτο θελω αντιπληρωσει εις τους κολπους αυτων τα απ' αρχης εργα αυτων. 	 Lâin tinqßueheb chixtojbal rix li mâusilal li queßxbânu eb aßan joß ajcuiß li mâc li queßxbânu lix xeßtônil yucuaßeb nak queßxcßat li pom saß eb li tzûl chiru lix artaleb ut quineßxtzßektâna. Lâin tinqßueheb lix kßajcâmunquil, chan li Dios.


Διοτι πρεπει ο επισκοπος να ηναι ανεγκλητος, ως οικονομος Θεου, μη αυθαδης, μη οργιλος, μη μεθυσος, μη πληκτης, μη αισχροκερδης, 	 Li ani nac'amoc be chiruheb laj pâbanel, li jun a'an aj c'anjel chiru li Dios. Jo'can nak tento nak tîcak xch'ôl re nak mâ ani tââtinak chirix. Moco k'etk'etak ta ut moco ch'inpo'ak ta, chi moco tâcalâk, chi moco tâpletik. Ut mâcua'ak aj rahol ru biomal, chi moco tixsic' xtumin riq'uin balak'ic.


Δεν ειναι λαλια ουδε λογος, των οποιων η φωνη δεν ακουεται. 	 Usta incßaß nequeßâtinac li choxa, li chahim ut li po, abanan nequeßxcßut xlokßal li Dios.


Και πας ο Ισραηλ, απο Δαν εως Βηρ-σαβεε, εγνωρισεν οτι ο Σαμουηλ ητο διωρισμενος εις το να ηναι προφητης του Κυριου. 	 Ut chixjunileb laj Israel li cuanqueb saß li naßajej Dan toj saß li naßajej Beerseba queßxqßue retal nak laj Samuel, aßan tzßakal xprofeta li Kâcuaß.Ut li Kâcuaß quixcßutbesi cuißchic rib chiru laj Samuel saß li naßajej Silo bar naâtinac cuiß li Kâcuaß riqßuin.


Οι τοξοται επικραναν αυτον και ετοξευσαν κατ' αυτου, και εχθρευθησαν αυτον. 	 Eb li xicß nequeßiloc âcue, tateßxcuti riqßuin lix tzimaj. Kßesnal cheß tateßxcut cuiß. Ut cßajoß li raylal tâcßul saß rukß eb li xicß nequeßiloc âcue.


αρχομενοι απο της δεκατης τεταρτης ημερας του μηνος αφ' εσπερας, θελετε τρωγει αζυμα εως της εικοστης πρωτης ημερας του μηνος την εσπεραν 	 Saß li câlaju xbe li xbên po nak ac namoynac, têcuaß li caxlan cua li mâcßaß xchßamal. Joßcaßin têbânu toj saß li jun xcaßcßâl xbe li po.


τοτε ο, τι εξελθη εκ των θυρων του οικου μου εις συναντησιν μου, οταν επιστρεφω εν ειρηνη απο των υιων Αμμων, θελει εισθαι του Κυριου, και θελω προσφερει αυτο εις ολοκαυτωμα. 	 Cui tâkßaxtesiheb saß cuukß, lâin tinmayeja châcuu li xbên li tâêlk chak chincßulbal nak tinsukßîk saß cuochoch. Cßatbil nak tinmayeja châcuu, chan laj Jefté.


και εχεις πεποιθησιν εις σεαυτον οτι εισαι οδηγος τυφλων, φως των εν σκοτει, 	 Nacaq'ue âcuib jo' aj c'utul xbeheb li mutz'. Nacaye nak lâat xcutaneb li cuanqueb sa' k'ojyîn. Ninc'ut lix yâlal chiruheb, chancat.


και ειπεν, Αγαρ, δουλη της Σαρας, ποθεν ερχεσαι και που υπαγεις; Η δε ειπεν, Απο προσωπου Σαρας της κυριας μου φευγω. 	 Ut li ángel quiâtinac riqßuin ut quixpatzß re: —Agar, at xmôs lix Sarai, ¿bar xatchal chak? Ut, ¿bar yôcat chi xic? chan. Ut lix Agar quixye re: —Lâin yôquin chi êlelic chiru lix Sarai lin patrón, chan.


Εξευρω δε οτι ερχομενος προς εσας, θελω ελθει με αφθονιαν της ευλογιας του ευαγγελιου του Χριστου. 	 Nak tincuulak êriq'uin, ninnau nak numtajenak li kosobtesinquil takac'ul xban li Cristo.


Ας μη ελθη επ' εμε πους υπερηφανιας και χειρ ασεβων ας μη με σαλευση. 	 Mâqßueheb taxak chi numtâc saß inbên li kßetkßeteb. Chi moco chineßrisi saß lin naßaj li incßaß useb xnaßleb.Lâin ninnau chanru teßcanâk li incßaß useb xnaßlebeb. Sachenakeb ut osoßjenakeb chi junaj cua ut incßaß chic naru teßcuaclîk.


Τη επαυριον ηθελησεν ο Ιησους να εξελθη εις την Γαλιλαιαν και ευρισκει τον Φιλιππον και λεγει προς αυτον Ακολουθει μοι. 	 Jo' cuulajak chic li Jesús quiraj xic sa li na'ajej Galilea. Quixtau laj Felipe ut quixye re: -Chinâtâke, chan.


Και εθεσε τον νιπτηρα μεταξυ της σκηνης του μαρτυριου και του θυσιαστηριου και εβαλεν εν αυτω, υδωρ, δια να νιπτωνται 	 Quixqßue li pila saß xyi li artal riqßuin li oquebâl re li tabernáculo ut quixqßue li haß chi saß re chßajoc.


ομοιως δε και οι ανδρες, αφησαντες την φυσικην χρησιν της γυναικος, εξεκαυθησαν εις την επιθυμιαν αυτων προς αλληλους, πραττοντες την ασχημοσυνην αρσενες εις αρσενας και απολαμβανοντες εις εαυτους την πρεπουσαν αντιμισθιαν της πλανης αυτων. 	 Ut jo'can ajcui' li cuînk inc'a' chic que'raj li ixk li quicanabâc reheb xban li Dios. Que'tikcuo' xjolomeb xban lix mâusilaleb chi ribileb rib ut yôqueb chixbânunquil li tz'ekbêtal aj na'leb riq'uin rech cuînkilal. Ut que'xc'ul ajcui' xtojbal rix lix mâusilaleb jo' xc'ulubeb.


Επειδη μη γνωριζοντες την δικαιοσυνην του Θεου, και ζητουντες να συστησωσι την ιδιαν αυτων δικαιοσυνην, δεν υπεταχθησαν εις την δικαιοσυνην του Θεου. 	 Ut inc'a' neque'xnau chanru nak natîco' li kach'ôl chiru li Dios. Que'xyal xtîcobresinquil xch'ôleb chiru li Dios yal xjuneseb rib. Ut inc'a' que'raj xbânunquil li yebil xban li Dios.


Και Σαλλουμ ο υιος του Κωρη, υιου του Εβιασαφ, υιου του Κορε, και οι αδελφοι αυτου, εκ του οικου του πατρος αυτου, οι Κοριται, ησαν επι το εργον της υπηρεσιας, φυλακες των πυλων της σκηνης και οι πατερες αυτων, εν τω στρατοπεδω του Κυριου, ησαν φυλακες της εισοδου. 	 Laj Salum ut eb li rechßalal, aßan eb li queßcßacßalen re li oquebâl re li templo, joß nak queßxcßacßalen re li oquebâl re li tabernáculo lix xeßtônil yucuaß. Laj Salum, aßan li ralal laj Coré. Laj Coré, aßan li ralal laj Ebiasaf. Laj Ebiasaf, aßan li ralal laj Coré jun chic.


Και παλιν Αινειτε τον Κυριον, παντα τα εθνη, και δοξολογειτε αυτον παντες οι λαοι. 	 Ut naxye cui'chic sa' li Santil Hu: Lâex li mâcua'ex aj judío, chelok'oni li Kâcua' ut chixjunileb taxak li tenamit che'xnimâk ru li Dios. (Sal. 117:1)


Και οτε ηρχισαν οι ανθρωποι να πληθυνωνται επι του προσωπου της γης, και θυγατερες εγεννηθησαν εις αυτους, 	 Nak queßoc chi qßuiânc li cristian saß ruchichßochß, quilajeßcuan xrabin.


ερριζωμενοι και εποικοδημουμενοι εν αυτω και στερεουμενοι εν τη πιστει καθως εδιδαχθητε, περισσευοντες εν αυτη μετα ευχαριστιας. 	 Chexpâbânk chi anchal êch'ôl ut chetzolak êrib riq'uin li Cristo. Cauhak êch'ôl chixpâbanquil li c'a'ru tzolbilex cui' ut junelic chexbantioxînk chiru li Dios.


σεις ομως λεγετε Εαν ανθρωπος ειπη προς τον πατερα η προς την μητερα, Κορβαν, τουτεστι δωρον, ειναι ο, τι ηθελες ωφεληθη εξ εμου, αρκει, 	 A'ut lâex nequeye cui cuan junak li cuînk inc'a' naraj xtenk'anquil lix na' xyucua', a'an naru tixye, "Corbán", chirix li c'a'ak re ru tixtenk'a cui' raj lix na' xyucua'. Li âtin a'an naraj naxye "yechi'inbil re li Dios".


οιτινες δεικνυουσι το εργον του νομου γεγραμμενον εν ταις καρδιαις αυτων, εχοντες συμμαρτυρουσαν την συνειδησιν αυτων και τους λογισμους κατηγορουντας η και απολογουμενους μεταξυ αλληλων, 	 Nac'utun riq'uin lix yehom xbânuhomeb nak ac neque'xnau c'a'ru naxye sa' li chak'rab usta mâ jun sut rabiomeb li chak'rab. Neque'rec'a sa' xch'ôleb ma us malaj inc'a' us li yôqueb chixbânunquil.


Υψωθητι, Κυριε, εν τη δυναμει σου θελομεν υμνει και ψαλμωδει την δυναμιν σου. 	 Tatkalokßoni, at Kâcuaß, xban nak riqßuin xnimal lâ cuanquilal xoâcol. Tobichânk chi anchal kachßôl re âlokßoninquil.


Εμαθε δε οχλος πολυς εκ των Ιουδαιων οτι ειναι εκει, και ηλθον ουχι δια τον Ιησουν μονον, αλλα δια να ιδωσι και τον Λαζαρον, τον οποιον ανεστησεν εκ νεκρων. 	 Nabaleb laj judío que'rabi resil nak li Jesús cuan aran Betania ut que'cuulac aran. Mâcua' ca'aj cui' li Jesús que'cuulac chirilbal. Que'cuulac aj ban cui' chirilbal laj Lázaro li quicuaclesîc cui'chic chi yo'yo xban li Jesús.


διοτι η καρδια αυτων μελετα καταδυναστευσιν, και τα χειλη αυτων λαλουσι κακουργιας. 	 Xban nak eb aßan junes elkßac nequeßxcßoxla. Ut junes yibru aj âtin nequeßâtinac.


Και απεκριθη Βιλδαδ ο Σαυχιτης και ειπεν 	 Ut laj Bildad, Súa xtenamit, quixye re laj Job:


Και οι ουρανοι θελουσιν αναγγελλει την δικαιοσυνην αυτου διοτι ο Θεος, αυτος ειναι ο Κριτης. Διαψαλμα. 	 Ut li cuanqueb saß choxa teßxchßolob xyâlal nak tîc xchßôl li Dios ut aßan li narakoc âtin saß tîquilal.


σπουδαζοντες να διατηρητε την ενοτητα του Πνευματος δια του συνδεσμου της ειρηνης. 	 Junajak chic êru xban li Santil Musik'ej. Jo'can nak q'uehomak êch'ôl chi cuânc sa' usilal chi ribil êrib re nak chexcuânk chi junaj êru.


Και παλιν εν αλλω σαββατω εισηλθεν εις την συναγωγην και εδιδασκε και ητο εκει ανθρωπος, του οποιου η δεξια χειρ ητο ξηρα. 	 Sa' jun chic li hilobâl cutan qui-oc li Jesús sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío ut quixch'olob lix yâlal chiruheb li tenamit. Aran cuan jun li cuînk sic lix nim uk'.


Πρεπει λοιπον εκ των ανδρων, οιτινες συνηλθον μεθ' ημων καθ' ολον τον καιρον, καθ' ον εισηλθε και εξηλθε προς ημας ο Κυριος Ιησους, 	 Jo'can nak tento takaxakab junak chok' rêkaj laj Judas. Cuanqueb cuînk sa' kayânk que'ochbenin chak ke nak toj cuan li Jesús sa' kayânk,


Και εγραψεν εν τη επιστολη, λεγων, Θεσατε τον Ουριαν απεναντι της σκληροτερας μαχης επειτα συρθητε απ' αυτου, δια να κτυπηθη και να αποθανη. 	 Saß li hu quixye re laj Joab: —Tâqßue laj Urías chi ubej nak yôk chi cau li pletic ut tâcanab xjunes re nak tâcamsîk saß li plêt, chan.


Και ανταπεδωκαν εις εμε κακον αντι καλου, και μισος αντι της αγαπης μου. 	 Lâin ninbânu usilal reheb, abanan eb aßan nequeßxbânu mâusilal cue. Lâin ninraheb, abanan eb aßan xicß niquineßril.


Και θελει προσφερει ο ιερευς την περι αμαρτιας προσφοραν, και θελει καμει εξιλεωσιν υπερ του καθαριζομενου απο της ακαθαρσιας αυτου και επειτα θελει σφαξει το ολοκαυτωμα. 	 Ut laj tij tâmayejak re xtojbal rix lix mâc li jun li ac xqßuira. Chirix aßan tixcamsi li xul re li cßatbil mayej.


Και ειπεν ο Ιακωβ, Θεε του πατρος μου Αβρααμ και Θεε του πατρος μου Ισαακ, Κυριε, οστις ειπας προς εμε Επιστρεψον εις την γην σου και εις την συγγενειαν σου και θελω σε αγαθοποιησει 	 Ut laj Jacob qui-oc chi tijoc ut quixye: —At inDios, lâat li Dios li quixlokßoni laj Abraham lin xeßtônil yucuaß. Ut lâat ajcuiß catxlokßoni chak laj Isaac, lin yucuaß. Lâat xatyehoc cue nak tinsukßîk cuißchic saß lin tenamit li cuanqueb cuiß lin comon. Xaye ajcuiß cue nak tâbânu li usilal cue.


Διοτι εφανερωθη η χαρις του Θεου η σωτηριος εις παντας ανθρωπους, 	 Li Dios quixc'utbesi lix nimal ruxtân re xcolbaleb chixjunileb li cuanqueb jun sut rubel choxa.


τον λυτρονοντα εκ της φθορας την ζωην σου τον στεφανουντα σε με ελεος και οικτιρμους 	 Aßan nacoloc cue chiru li câmc. Aßan naruxtâna cuu ut naxqßue xsahil inchßôl.


Εκ του Γηρσων ητο η συγγενεια του Λιβνι, και η συγγενεια του Σεμει αυται ειναι αι συγγενειαι των Γηρσωνιτων. 	 Laj Gersón, aßan lix xeßtônil yucuaß li ralal xcßajol laj Libni ut eb li ralal xcßajol laj Simei.


Και η καρδια του Δαβιδ εκτυπησεν αυτον, αφου απηριθμησε τον λαον. Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Κυριον, Ημαρτησα σφοδρα, πραξας τουτο και τωρα, δεομαι σου, Κυριε, αφαιρεσον την ανομιαν του δουλου σου, οτι εμωρανθην σφοδρα. 	 Nak ac queßajlâc chixjunileb laj Israel, quiyotßeß xchßôl laj David. Quitijoc ut quixye re li Dios: —At Kâcuaß, nimla mâc li xinbânu lâin. Nintzßâma châcuu nak tâcuy tâsach taxak lin mâc. Xmâcßaßil innaßleb xinbânu cuiß, chan.


Τοτε θελεις κραζει και ο Κυριος θελει αποκρινεσθαι θελεις φωναζει και εκεινος θελει λεγει, Ιδου, εγω. Εαν εκβαλης εκ μεσου σου τον ζυγον, την ανατασιν του δακτυλου και τους ματαιους λογους 	 Cui têtzßâma êtenkßanquil cue, lâin texintenkßa. Nak têyâba lin cßabaß, lâin tinye êre, “Cueßquin re texintenkßa.” Abanan tento nak têcanab xbânunquil raylal reheb lê ras êrîtzßin ut têcanab xkßabanquileb. Ut incßaß tex-âtinak chi mâcßaß rajbal.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Ναθαν, Ημαρτησα εις τον Κυριον. Ο δε Ναθαν ειπε προς τον Δαβιδ, Και ο Κυριος παρεβλεψε το αμαρτημα σου δεν θελεις αποθανει 	 Ut laj David quixye: —Yâl nak lâin xinmâcob chiru li Kâcuaß, chan. Laj Natán quixye re: —Li Kâcuaß quixcuy lâ mâc. Incßaß tatcâmk lâat.


Εαν λαβω τας πτερυγας της αυγης και κατοικησω εις τα εσχατα της θαλασσης, 	 Cui ta târûk tinye raj re li ikß nak tinixcßam toj jun pacßal li palau, aran ajcuiß cuancat lâat.


Και επεπληξα αυτους και κατηρασθην αυτους, και ερραβδισα τινας εξ αυτων και ετριχομαδησα αυτους, και ωρκισα αυτους εις τον Θεον, λεγων, Δεν θελετε δωσει τας θυγατερας σας εις τους υιους αυτων, και δεν θελετε λαβει εκ των θυγατερων αυτων εις τους υιους σας η εις εαυτους 	 Lâin quincuechßiheb ut quinbok raylal saß xbêneb. Cuan quinsaqßueb ut cuan quinmichßeb chi rismal ut quinpuersiheb nak teßxye riqßuin juramento nak incßaß chic teßxqßue li ralal xcßajoleb chi sumlâc riqßuineb li ralal xcßajoleb li jalaneb xtenamit, chi moco teßxcßam rixakileb saß xyânkeb li jalaneb xtenamit, chanquin reheb.


Και η φημη ηλθε μεχρι του Ιωαβ διοτι ο Ιωαβ εκλινεν οπισω του Αδωνιου, αν και δεν εκλινεν οπισω του Αβεσσαλωμ. Και εφυγεν ο Ιωαβ εις την σκηνην του Κυριου και επιασθη απο των κερατων του θυσιαστηριου. 	 Nak laj Joab quirabi resil quiêlelic saß junpât ut cô saß li artal ut quixchap li xucub li cuan saß xxuc. Quixucuac xban nak qui-oquen chirix laj Adonías, usta incßaß qui-oquen chirix laj Absalón.


Ιδου, εγω σας αποστελλω ως προβατα εν μεσω λυκων γινεσθε λοιπον φρονιμοι ως οι οφεις και απλοι ως αι περιστεραι. 	 Chenauhak nak lâin tintaklânk êre sa' xyânkeb li xic' neque'iloc êre. Chanchanakex li carner sa' xyânkeb laj xoj. Sêbak êch'ôl jo'cakex li c'anti' ut tîcak êch'ôl jo'cakex li paloma.


Και εκαμεν εν Ιερουσαλημ μηχανας, εφευρημενας υπο μηχανικων, δια να ηναι επι των πυργων και επι των γωνιων, ωστε να ριπτωσι δι' αυτων βελη και λιθους μεγαλους και εξηλθε το ονομα αυτου μακραν διοτι εβοηθειτο θαυμασιως, εωσου εκραταιωθη. 	 Quixqßueheb li cuînk li cuanqueb xnaßleb aran Jerusalén chixyîbanquil li cßanjelebâl re pletic. Eb li chßîchß aßin queßqßueheß saß eb li cab li najt xteram ut saß xbên li tzßac li sutsu cuiß li tenamit re xcutbal li nînki pec ut li tzimaj. Quiniman xcuanquil laj Uzías xban nak cßajoß nak quitenkßâc xban li Dios ut naßno ru yalak bar.


4-10 24-10 Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Σαουλ, Δια τι ακουεις τους λογους ανθρωπων λεγοντων, Ιδου, ο Δαβιδ ζητει το κακον σου; 	 Laj David quixye re: —¿Cßaßut nak nacapâb li cßaßru nequeßxye li cuînk li nequeßxye nak tincuaj xbânunquil mâusilal âcue?


Τοτε εθυσεν ο Ιακωβ θυσιαν επι του ορους και προσεκαλεσε τους αδελφους αυτου δια να φαγωσιν αρτον και εφαγον αρτον και διενυκτερευσαν επι του ορους. 	 Ut laj Jacob quixlokßoni li Kâcuaß Dios saß li tzûl aßan ut quixqßue lix mayej chiru. Ut quixbokeb ajcuiß li rechßalal chi cuaßac. Queßcuaßac chixjunileb ut saß li tzûl queßxnumsi li kßojyîn.Joß cuulajak chic nak quisakêu, laj Labán quicuacli ut quirutzß ruheb li ri, joß eb ajcuiß lix rabin. Quixtzßâma chiru li Dios nak târosobtesiheb. Ut chirix aßan quisukßi saß rochoch.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον Κυριον, Δια τι εταλαιπωρησας τον δουλον σου; και δια τι δεν ευρηκα χαριν ενωπιον σου, ωστε εβαλες επ' εμε το φορτιον ολον του λαου τουτου; 	 Joßcan nak laj Moisés quixye re li Kâcuaß: —¿Cßaßut nak nacabânu ra cue lâin? Lâin laj cßanjel châcuu. ¿Cßaßru inmâc châcuu nak yôcat chixqßuebal li îk saß inbên re xcßambal li tenamit aßin?


παρεσταθησαν οι βασιλεις της γης και οι αρχοντες συνηχθησαν ομου κατα του Κυριου και κατα του Χριστου αυτου. 	 Eb li rey que'josk'o' riq'uin li c'a'ru quixbânu li Kâcua'. Ut que'xch'utub rib chixc'ûbanquil chanru nak te'risi sa' xcuanquil li Mesías li xakabanbil chak xban li Dios. (Sal. 2:1-2)


Η γυνη δεν εξουσιαζει το εαυτης σωμα, αλλ' ο ανηρ ομοιως δε και ο ανηρ δεν εξουσιαζει το εαυτου σωμα, αλλ' η γυνη. 	 Li ixakilbej moco a'an ta yal re sa' xbên xjunes rib; aban chic lix bêlom yal re sa' xbên. Jo'can ajcui' li bêlomej. Moco a'an ta yal re sa' xbên xjunes rib; a' ban chic li rixakil yal re sa' xbên.


Με τουτο θελετε δοκιμασθη Μα την ζωην του Φαραω δεν θελετε εξελθει εντευθεν, εαν δεν ελθη εδω ο αδελφος σας ο νεωτερος 	 Chi joßcaßin tâtzßilmânk âtin chêrix ma relic chi yâl li cßaßru yôquex chixyebal. Tinye êre saß xcßabaß laj faraón nak lâex incßaß naru tex-êlk arin toj tâchâlk lê rîtzßin.


Ιδου, εγω οικοδομω οικον εις το ονομα Κυριου του Θεου μου, δια να καθιερωσω τουτον εις αυτον, δια να προσφερηται ενωπιον αυτου θυμιαμα ευωδιας και οι παντοτεινοι αρτοι της προθεσεως και τα ολοκαυτωματα τα πρωινα και εσπερινα, εν τοις σαββασι και εν ταις νεομηνιαις και εν ταις επισημοις εορταις Κυριου του Θεου ημων τουτο ειναι χρεος του Ισραηλ εις τον αιωνα. 	 Lâin oc cue chixyîbanquil jun li templo re takalokßoni cuiß li Kâcuaß lin Dios. Aßanak jun santil naßajej bar tolokßonînk cuiß cuochbeneb lin tenamit. Aran tocßatok sununquil ban ut aran tomayejak caxlan cua junelic. Rajlal ekßela ut rajlal ecuu takacßat li xul li takamayeja chiru li Dios. Joßcan ajcuiß takabânu rajlal saß eb li hilobâl cutan ut saß xyoßlajic li po ut saß eb li ninkße re lokßonînc joß cßaynako chixbânunquil chalen chak junxil.


Εκαστη δε αμαξα ανεβαινε και εξηρχετο εξ Αιγυπτου δια εξακοσιους σικλους αργυρους, και εκαστος ιππος δια εκατον πεντηκοντα και ουτω δια παντας τους βασιλεις των Χετταιων και δια τους βασιλεις της Συριας η εξαγωγη εγινετο δια χειρος αυτων. 	 Nequeßchal nequeßxic aran Egipto chi lokßoc. Nequeßxlokß li carruaje aran Egipto chi cuakib ciento chi tumin plata. Ut li cacuây nequeßxlokß chi jun ciento riqßuin mero ciento. Joßcan nequeßxlokß cuiß eb aßan. Ut eb lix reyeb laj heteo, ut eb li rey re Siria nequeßxlokß li cacuây ut li carruaje riqßuineb aßan.


Και θελεις θεσει τον νιπτηρα μεταξυ της σκηνης του μαρτυριου και του θυσιαστηριου και βαλει υδωρ εν αυτω. 	 Têqßue ajcuiß li pila saß xyi li artal riqßuin li oquebâl re li tabernáculo. Ut têqßue haß chi saß.


πλην ο Φαραω δεν θελει σας υπακουσει και θελω επιβαλει την χειρα μου επι την Αιγυπτον και θελω εξαγαγει τα στρατευματα μου, τον λαον μου, τους υιους Ισραηλ, εκ γης Αιγυπτου με κρισεις μεγαλας 	 Ut laj faraón tîc incßaß tâabînk chêru. Lâin tinrakok âtin saß xbêneb laj Egipto. Tintakla nabal raylal saß xbêneb re nak târûk tincuisiheb lin tenamit Israel saß xyânkeb laj Egipto.


Και ειπε προς αυτους Βεβαιως θελετε με ειπει την παραβολην ταυτην Ιατρε, θεραπευσον σεαυτον οσα ηκουσαμεν οτι εγειναν εν τη Καπερναουμ, καμε και εδω εν τη πατριδι σου. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Mâre têye cue jun li âtin li naxye: "At aj banonel, ban âcuib âjunes. Lâo xkabi resil nak nabal li c'a'ak re ru xabânu Capernaum. ¿C'a'ut nak inc'a' tâbânu a'an arin sa' lâ tenamit?" mâre cha'kex cue.


Αυτος βεβαιως ειναι πετρα μου και σωτηρια μου προπυργιον μου δεν θελω σαλευθη. 	 Caßaj cuiß aßan na-iloc cue ut aßan nacoloc cue. Incßaß tâchßinânk inchßôl xban nak aßan tâtenkßânk cue.


Επειδη δια τουτο ο Χριστος και απεθανε και ανεστη και ανεζησε, δια να ηναι Κυριος και νεκρων και ζωντων. 	 Jo'can nak quicam li Jesucristo, ut quicuacli cui'chic chi yo'yo re nak a'anak li Kâcua' reheb li yo'yôqueb jo' eb ajcui' li camenakeb.


Ειθε να εζυγιζετο τωοντι η λυπη μου, και η συμφορα μου να ετιθετο ολη ομου εν τη πλαστιγγι. 	 —Cui ta tâbisekß saß junak bisleb chixjunil li raylal yôquin chixcßulbal,


Ακουσον, λαε μου, και θελω διαμαρτυρηθη κατα σου Ισραηλ, εαν μου ακουσης, 	 Ex intenamit, cherabihak taxak li oc cue chixyebal êre. Us raj nak têqßue saß êchßôl li cßaßru tinye êre, lâex aj Israel.


Και ουδεις ραπτει επιρραμμα αγναφου πανιου επι ιματιον παλαιον ει δε μη, το αναπληρωμα αυτου το νεον αφαιρει απο του παλαιου, και γινεται σχισμα χειροτερον. 	 Mâ ani naxxîti junak k'el t'icr riq'uin ac' t'icr. Cui ut naxxîti riq'uin ac' t'icr, nak tixpuch' tâc'osk li ac' t'icr ut tixnimobresi xpejelal li k'el t'icr.


διοτι θελεις εισθαι μαρτυς περι αυτου προς παντας τους ανθρωπους των οσα ειδες και ηκουσας. 	 Lâat tâye reheb chixjunileb li c'a'ru xacuabi ut li c'a'ru xacuil.


Και οτε ηλθε το σαββατον, ηρχισε να διδασκη εν τη συναγωγη και πολλοι ακουοντες εξεπληττοντο και ελεγον Ποθεν εις τουτον ταυτα; και τις η σοφια η δοθεισα εις αυτον, ωστε και θαυματα τοιαυτα γινονται δια των χειρων αυτου; 	 Sa' li hilobâl cutan cô sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Qui-oc chixtzolbaleb li tenamit. Nabal que'abin re ut quilaje'sach xch'ôl chirabinquil ut que'xye chi ribileb rib: -¿Bar xtzol lix na'leb? ¿C'a'ru chi na'lebil li naxnau? ¿Chanru nak naxbânu li milagro? chanqueb.


Χαιρετε εν Κυριω παντοτε παλιν θελω ειπει, Χαιρετε. 	 Chisahok' taxak sa' êch'ôl chi junelic xban nak junajex chic riq'uin li Kâcua'. Ut jun sut chic tinye êre: Chi sahok' taxak sa' êch'ôl.


τους στυλους αυτου εκαμεν εξ αργυρου, το ανακλιντηριον αυτου εκ χρυσου, την στρωμνην αυτου εκ πορφυρας το μεσον αυτου ητο εγκεκοσμημενον ερασμιως υπο των θυγατερων της Ιερουσαλημ. 	 Li rok li cßojaribâl letzbil plata chirix. Ut li nahilan cuiß li rix yîbanbil riqßuin oro. Li naßajej li nachunla cuiß yîbanbil riqßuin li châbil tßicr púrpura. Lix sahob ru yîbanbil xbaneb li tukß ix aj Jerusalén xban nak nequeßxra.Ex tukß ix li cuanquex Sión, quimkex chirilbal li rey Salomón. Cuan saß xjolom li corona li quiqßueheß re xban lix naß saß li cutan nak quisumla. Quiqßueheß re saß li cutan nak kßaxal sa saß xchßôl.


Τοτε ειπε προς τον βασιλεα Αβισαι ο υιος της Σερουιας, Δια τι ουτος ο νεκρος κυων καταραται τον κυριον μου τον βασιλεα; αφες, παρακαλω, να περασω και να κοψω την κεφαλην αυτου. 	 Ut laj Abisai, lix yum lix Sarvia, quixye re laj David: —At rey, ¿cßaßut nak yô châmajecuanquil li cuînk aßin, li chanchan tzßiß câmc re? Nintzßâma châcuu nak tâqßue inlesêns re tinxic chixsetbal lix cux, chan.


και ωδηγησεν αυτους εν ασφαλεια, και δεν εδειλιασαν τους δε εχθρους αυτων εσκεπασεν η θαλασσα. 	 Quixcßameb ut quirileb re nak incßaß teßxucuak. Ut eb li xicß nequeßiloc reheb, quixqßueheb chi osocß saß li palau.


Ελεγε λοιπον ο Ιησους προς τους Ιουδαιους τους πιστευσαντας εις αυτον Εαν σεις μεινητε εν τω λογω τω εμω, εισθε αληθως μαθηται μου, 	 Li Jesús quiâtinac riq'uineb laj judío li que'pâban re. Quixye reheb: -Cui lâex têbânu li c'a'ru ninye êre, lâexak tz'akal intzolom.


Και θελεις καμει δια την θυραν της σκηνης ταπητα εκ κυανου και πορφυρου και κοκκινου και βυσσου κεκλωσμενης, κατεσκευασμενον με εργασιαν κεντητου. 	 Ut têyîb jun chic li nimla tßicr li tâcßanjelak chokß xpuertil li tabernáculo. Têyîb li tßicr aßan riqßuin li nokß azul, púrpura ut cak ut riqßuin li bakbil nokß lino. Têqßue xsahob ru chi châbil xyîbanquil.Têyîb ajcuiß ôb li okech riqßuin li cheß acacia bar têqßue cuiß li tßicr. Têletz li tzßakal oro chiru li ôb chi cheß. Ut têyîb ajcuiß riqßuin bronce ôb xnaßajeb li okech. Ut têyîb ôb li ganchos li têchap cuiß li tßicr chiru li okech.


Μωυσης ο θεραπων μου ετελευτησε τωρα λοιπον σηκωθεις διαβηθι τον Ιορδανην τουτον, συ και πας ο λαος ουτος, προς την γην την οποιαν εγω διδω εις αυτους, εις τους υιους Ισραηλ. 	 Ut li Dios quixye re: —Anakcuan xcam laj Moisés laj cßanjel chicuu. Joßcan nak lâat chic tatcßamok be chiruheb li tenamit aßin. Anakcuan texnumekß jun pacßal li nimaß Jordán âcuochbeneb chixjunileb li tenamit aßin. Texxic saß li naßajej li oc cue chixkßaxtesinquil êre lâex li ralal xcßajol laj Israel.


Και ως ηκουσεν ο Βαασα, επαυσε να οικοδομη την Ραμα και εκαθησεν εν Θερσα. 	 Nak li rey Baasa quirabi resil li cßaßru quicßulman, quixcanab xyîbanquil li tenamit Ramá ut quisukßi cuißchic Tirsa.


Ταπεινωθητε ενωπιον του Κυριου, και θελει σας υψωσει. 	 Checubsihak êrib chiru li Dios ut a'an tixq'ue êcuanquil.


Και θελει ορκισει αυτην ο ιερευς και θελει ειπει προς την γυναικα, Εαν δεν εκοιμηθη τις μετα σου και εαν δεν παρεδρομησας δια να μολυνθης, δεχομενη αλλον αντι του ανδρος σου, ας ησαι αβλαβης απο του υδατος τουτου του πικρου, το οποιον φερει την καταραν 	 Laj tij tixye re li ixk nak tixbânu li juramento ut tixye re, “Cui incßaß xamux ru lâ sumlajic mâcßaß tâcßul nak tâcuucß li cßahil haß aßin li nacßamoc chak raylal.


Εδω ειναι ο νους ο εχων σοφιαν. Αι επτα κεφαλαι ειναι επτα ορη, οπου η γυνη καθηται επ' αυτων 	 Tento nak cuânk âna'leb re nak tâtau ru lix yâlal. Li cuukub chi jolom, a'an retalil li cuukub chi coc' tzûl li cuan cui' li tenamit.


Και ιδων ο αρχισιτοποιος οτι η εξηγησις ητο καλη, ειπε προς τον Ιωσηφ, Και εγω ειδον εις το ονειρον μου και ιδου, τρια κανιστρα λευκα επι της κεφαλης μου 	 Ut li cuînk, li quitaklan reheb laj yîbom caxlan cua saß rochoch laj faraón quixqßue retal nak châbil lix matcß li rochben. Aßan quixye re laj José: —Lâin xinmatqßuec ajcuiß. Saß lin matcß xcuil oxib li chacach bitßbôqueb inban ut cuan li saki caxlan cua chi saß.


Και αυτη ειναι η παρ' εμου διαθηκη προς αυτους, Οταν αφαιρεσω τας αμαρτιας αυτων. 	 Ut lâin tincuyeb xmâc jo' quinye reheb nak quinq'ue li contrato reheb junxil. (Isa. 27:9)


Ο δε Σολομων ειπε προς τον Θεον, Συ εκαμες μεγα ελεος προς Δαβιδ τον πατερα μου, και με κατεστησας βασιλεα αντ' αυτου 	 Ut laj Salomón quixye re li Dios: —Junelic cacuuxtâna ru laj David lin yucuaß. Ut lâat catxakaban cue chokß rey chokß rêkaj.


Και ειπε προς τους Λευιτας Εζεκιας ο βασιλευς και οι αρχοντες να υμνωσι τον Κυριον με τους λογους του Δαβιδ και Ασαφ του βλεποντος. Και υμνησαν εν ευφροσυνη και κυψαντες προσεκυνησαν. 	 Ut chirix aßan, li rey rochbeneb li cuanqueb xcuanquil queßxye reheb laj levita nak teßxqßue xlokßal li Kâcuaß riqßuin li bich li queßxyîb li rey David ut li profeta Asaf. Ut eb aßan queßxbicha xlokßal li Kâcuaß Dios chi saheb saß xchßôl. Queßxcuikßib ribeb ut queßxlokßoni li Kâcuaß.


Εις τους οφθαλμους αυτου καταφρονειται ο αχρειος τιμα δε τους φοβουμενους τον Κυριον ομνυει εις τον πλησιον αυτου και δεν αθετει 	 Nequeßjoskßoß saß xbêneb li nequeßtzßektânan re li Dios ut nequeßx-oxlokßi li nequeßxxucua ru li Dios. Junelic nequeßxbânu li cßaßru nequeßxye, usta nequeßxcßul raylal.Nequeßxqßue lix tumineb chi toß ut incßaß nequeßxpatzß ral. Ut incßaß nequeßxsume ticßtißic chirixeb li ras rîtzßin usta nayechißîc xtumineb. Eb li nequeßxbânu li usilal aßin incßaß nachßinan xchßôleb riqßuin li Dios.


Και ιδοντες παντες οι βασιλεις, οι δουλοι του Αδαρεζερ, οτι κατετροπωθησαν εμπροσθεν του Ισραηλ, εκαμον ειρηνην μετα του Ισραηλ και εγειναν δουλοι αυτων. Και οι Συριοι εφοβουντο να βοηθησωσι πλεον τους υιους Αμμων. 	 Eb li rey li cuanqueb rubel xcuanquil laj Hadad-ezer queßril nak eb laj Israel queßnumta saß xbêneb. Joßcan nak queßxqßue ribeb rubel xcuanquileb laj Israel. Ut queßxcßam cuißchic ribeb saß usilal riqßuineb. Ut eb laj Siria incßaß chic queßraj xtenkßanquileb li ralal xcßajol laj Amón xban nak queßxucuac.


Αφου δε ετελειωσεν ο ενιαυτος εκεινος, ηλθον προς αυτον το δευτερον ετος και ειπον προς αυτον, δεν θελομεν κρυψει απο του κυριου ημων οτι εξελιπε το αργυριον και τα κτηνη εγειναν του κυριου ημων δεν εμεινεν αλλο εμπροσθεν του κυριου ημων, ειμη τα σωματα ημων και η γη ημων 	 Nak quirakeß li chihab aßan, queßcuulac cuißchic riqßuin laj José ut queßxye re: —Lâo incßaß takamuk châcuu nak quilaj li katumin joß eb ajcuiß li cuacax. Chixjunil li cßaßru ke lâo, ac xkakßaxtesi re laj faraón. Caßaj chic lâo cuanco ut li kachßochß.


υιοι Βασλιθ, υιοι Μειδα, υιοι Αρσα, 	 laj Bazlut, laj Mehída, laj Harsa,


Ο ασεβης ζητει την υπερασπισιν των κακων αλλ' η ριζα του δικαιου αναδιδει. 	 Li tîqueb xchßôl cßojcßôqueb xchßôl saß xbên li tîquilal. Abanan li incßaß useb xnaßleb junes li incßaß us nequeßxrahi ru xbânunquil.


Αλλα δικαιος ο Κυριος κατεκοψε τα σχοινια των ασεβων. 	 Abanan li nimajcual Dios, aßan tîc xchßôl. Aßan qui-isin ke rubel xcuanquileb li incßaß useb xnaßleb.


Ιδου, θελουσιν εισθαι ως αχυρον πυρ θελει κατακαυσει αυτους δεν θελουσι δυνηθη να σωσωσιν εαυτους απο της δυναμεως της φλογος δεν θελει μεινει ανθραξ δια να θερμανθη τις ουδε πυρ δια να καθηση εμπροσθεν αυτου. 	 Eb aßan teßsachekß ruheb. Incßaß naru teßxcol rixeb. Chanchanakeb li qßuim nak teßcßatekß riqßuin xam. Li xam aßan mâcuaß re teßxkßixna ribeb. Re ban xsachbal ruheb.Eb aßan incßaß textenkßa usta xesicß êtenkßanquil riqßuineb chalen saß êsâjilal. Eb aßan teßxic chixbânunquil li cßaßru nequeßraj ut texcanab êjunes. Mâ jun reheb aßan tâcolok êre, chan li Kâcuaß.


Εγω ειμαι ο αρτος της ζωης. 	 Lâin li cua li naq'uehoc yu'am chi junelic.


προσεχετε, αδελφοι, να μη υπαρχη εις μηδενα απο σας πονηρα καρδια απιστιας, ωστε να αποστατηση απο Θεου ζωντος, 	 Ex hermân, cheq'uehak retal nak mâ jun taxak sa' êyânk inc'a' tixpâb li Dios xmâc lix mâusilal. Mâre anchal tixtz'ektâna li yo'yôquil Dios.


Προσεξον εις εμε και εισακουσον μου λυπουμαι εν τη μελετη μου και ταραττομαι, 	 Chacuabi taxak li cßaßru nintzßâma âcue ut chasume taxak. Ra saß inchßôl nak yôquin chi tijoc ut tâyotßekß inchßôl.


Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους Δοτε σεις εις αυτους να φαγωσι. Και λεγουσι προς αυτον να υπαγωμεν να αγορασωμεν διακοσιων δηναριων αρτους και να δωσωμεν εις αυτους να φαγωσιν; 	 Ut nak quichak'oc li Jesús quixye reheb: -Q'uehomakeb chi cua'ac lâex.- Ut eb a'an que'xye: -¿Ma toxic chixlok'bal cuibak ciento denarios chi caxlan cua chi jo'canan re te'kaq'ue chi cua'ac? chanqueb.


Ιδου, εγω θελω καμει νεον πραγμα τωρα θελει ανατειλει δεν θελετε γνωρισει αυτο; θελω βεβαιως καμει οδον εν τη ερημω, ποταμους εν τη ανυδρω. 	 Jalan chic li cßaßru tinbânu anakcuan. Chi sêb nequeril li cßaßru tinbânu. Tinyîb jun li be saß li chaki chßochß ut tinqßueheb ajcuiß li nimaß.


και παντες οι περιξ αυτων εβοηθησαν αυτους με σκευη αργυρα, με χρυσιον, με αγαθα και με κτηνη και με πολυτιμα πραγματα, εκτος πασων των προαιρετικων προσφορων. 	 Ut chixjunileb li cuanqueb chi nachß riqßuineb queßxtenkßaheb. Queßxqßue li plata, queßxqßue li oro ut li cßaßak re ru li tâcßanjelak chiruheb. Queßxqßue li xul li nequeßîkan ut nabal li cßaßak re ru terto xtzßak. Ut queßxqßue ajcuiß lix mayej aß yal joß nimal x-ala chak saß xchßôl li junjûnk.


οτε περιεβαλον αυτην με νεφελην και με ομιχλην εσπαργανωσα αυτην, 	 Lâin xinqßuehoc re li chok chokß xrambal ru li palau re nak tâcanâk saß kßojyîn.


Η θυσια των ασεβων ειναι βδελυγμα εις τον Κυριον αλλ' η δεησις των ευθεων ευπροσδεκτος εις αυτον. 	 Li Kâcuaß xicß naril lix mayejeb li incßaß useb xnaßleb. Abanan lix tijeb li tîqueb xchßôl li Kâcuaß naxcßul chi sa saß xchßôl.


Εβασιλευσε δε Σαλλουμ ο υιος του Ιαβεις εν τω τριακοστω εννατω ετει του Οζιου βασιλεως του Ιουδα, και εβασιλευσεν ενα μηνα εν Σαμαρεια. 	 Yô belêlaju xcaßcßâl chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Uzías nak laj Salum li ralal laj Jabes qui-oc chokß xreyeb laj Israel. Jun po quicuan chokß rey aran Samaria.


Ηκουσα αγγελιαν παρα Κυριου και μηνυτης απεσταλη προς τα εθνη, λεγων, Συναχθητε και ελθετε εναντιον αυτης και σηκωθητε εις πολεμον. 	 Laj Jeremías quixye: —Li Kâcuaß quiâtinac cuiqßuin. Quixtaklaheb lix takl chixyebal reheb li xnînkal ru tenamit nak teßxchßutubeb lix soldado ut teßxcauresi ribeb chi pletic riqßuineb laj Edom.


Οι υιοι αυτου υψουνται, και αυτος δεν εξευρει και ταπεινουνται, και αυτος δεν εννοει ουδεν περι αυτων. 	 Incßaß naxnau ma naqßueheß xlokßaleb li ralal xcßajol malaj ut nacubsîc xcuanquileb. Aßan incßaß naxnau.Caßaj cuiß lix raylal lix tibel narecßa ut li rahil chßôlej, chan laj Job.


Ανηγγειλαν δε προς τον Σαουλ, λεγοντες, Ιδου, ο λαος αμαρτανει εις τον Κυριον, διοτι τρωγουσι μετα του αιματος. Και ειπε, Παραβαται εσταθητε κυλισατε προς εμε σημερον λιθον μεγαν. 	 Quiyeheß resil re laj Saúl nak eb laj Israel yôqueb chi mâcobc chiru li Dios xban nak yôqueb chixtzacanquil li tib li toj cuan xquiqßuel. Laj Saúl quixye reheb: —Lâex xekßet li râtin li Dios. Ayukex ut cßamomak chak junak li nimla pec arin, chan reheb.


Εαν δε ο ανθρωπος δεν ευαρεστηται να λαβη την γυναικα του αδελφου αυτου, τοτε η γυνη του αδελφου αυτου ας αναβη εις την πυλην προς τους πρεσβυτερους και ας ειπη, Ο αδελφος του ανδρος μου αρνειται να αναστηση το ονομα του αδελφου αυτου εν τω Ισραηλ δεν θελει να εκπληρωση εις εμε το χρεος του ανδραδελφου. 	 Ut cui li îtzßinbej incßaß naraj xcßambal li rixakil li ras camenak, li ixk aßan tâxic saß li oquebâl re li tenamit chi âtinac riqßuineb li nequeßcßamoc be. Ut tixye reheb, “Li rîtzßin lin bêlom camenak incßaß naraj incßambal chokß rixakil re nak tâcuânk cocßal saß xcßabaß li camenak joß tento xbânunquil.”


εξεταζοντες τι ειναι ευαρεστον εις τον Κυριον. 	 Chetauhak xyâlal li c'a'ru naraj li Kâcua'.


Ανεβη δε και Ιωσηφ απο της Γαλιλαιας εκ της πολεως Ναζαρετ εις την Ιουδαιαν εις την πολιν του Δαβιδ, ητις καλειται Βηθλεεμ, επειδη αυτος ητο εκ του οικου και της πατριας του Δαβιδ, 	 Laj José qui-el sa' li tenamit Nazaret li cuan sa' xcuênt Galilea ut cô Belén li cuan xcuênt Judea. A'an xtenamit li rey David. Aran cô xban nak a'an xcomoneb li ralal xc'ajol laj David.


Λεγει προς αυτον ο Σιμων Πετρος Κυριε, μη τους ποδας μου μονον, αλλα και τας χειρας και την κεφαλην. 	 Laj Simón Pedro quixye: -Kâcua', mâcua' ca'aj cui' li cuok tâch'aj. Tâch'aj aj ban cui' li cuuk' ut lin jolom, chan.


Και ειπεν ο Καιν προς τον Κυριον, Η αμαρτια μου ειναι μεγαλητερα παρ' ωστε να συγχωρηθη 	 Ut quixye laj Caín re li Kâcuaß Dios: —Kßaxal ra xtojbal rix li mâc li xinbânu. Mâmin tincuy.


Θελω εισθαι ως δροσος εις τον Ισραηλ ως κρινον θελει ανθησει και θελει εκτεινει τας ριζας αυτου ως δενδρον του Λιβανου. 	 Joß nak li hab naxtßakresi li chaki chßochß, joßcan nak tinqßue cuißchic xsahil xchßôleb laj Israel. Teßchâbilokß cuißchic. Chanchanakeb li utzßußuj nak na-atzßumac. Chanchanakeb li cheß chacalteß aran Líbano li cham naxic lix xeß.


Και ωμολογησε και δεν ηρνηθη και ωμολογησεν οτι δεν ειμαι εγω ο Χριστος. 	 Quichak'oc laj Juan ut quixye reheb: -Lâin mâcua'in li Cristo, chan.


Πως να ησυχασης; διοτι ο Κυριος εδωκεν εις αυτην παραγγελιαν κατα της Ασκαλωνος και κατα της παραθαλασσιου εκει διωρισεν αυτην. 	 Abanan, ¿chanru nak li Kâcuaß tixcanab pletic êriqßuin? Aßan ac xtaklaheb li soldado chi pletic êriqßuin lâex li cuanquex Ascalón ut êriqßuin lâex li cuanqueb chire li palau.


οστις εξουσιαζεν εν τω ορει Αερμων και εν Σαλχα και εν παση τη Βασαν, εως των οριων των Γεσσουριτων και των Μααχαθιτων, και επι του ημισεως της Γαλααδ, οριου του Σηων βασιλεως της Εσεβων. 	 Aßan quitaklan saß xbêneb li naßajej aßin. Quiticla chak cuan cuiß li tzûl Hermón. Nacuulac cuan cuiß li naßajej Salca, ut chixjunil li naßajej Basán. Ut nacuulac saß li nubâl re li naßajej Gesur ut Maaca ut yijach re li naßajej Galaad li nataklan cuiß laj Sehón li rey re Hesbón.


Ελεγον λοιπον Τουτο τι ειναι, το οποιον λεγει το ολιγον; Δεν εξευρομεν τι λαλει. 	 ¿C'a'ut nak xye chi jo'can? Inc'a' nakatau ru c'a'ut nak quixye nak chi sêb inc'a' chic takil ru, chanqueb.


Και ηλθον οι υιοι του Ισραηλ δια να αγορασωσι σιτον μεταξυ των εκει ερχομενων διοτι η πεινα ητο εν τη γη Χανααν. 	 Eb li ralal laj Jacob, li nayeman ajcuiß aj Israel re, queßcuulac saß xyânkeb li yôqueb chi lokßoc trigo aran Egipto xban nak yô ajcuiß li cueßej saß li tenamit Canaán.


Ιδου, η χειρ του Κυριου δεν εσμικρυνθη, ωστε να μη δυναται να σωση, ουδε το ωτιον αυτου εβαρυνεν, ωστε να μη δυναται να ακουση 	 Incßaß têcßoxla nak li Kâcuaß mâcßaß chic xcuanquil re texcol. Chi moco têcßoxla nak incßaß târabi nak têtzßâma êtenkßanquil.


Τοτε εγω ειπα, Ουτοι βεβαιως ειναι πτωχοι ειναι αφρονες διοτι δεν γνωριζουσι την οδον του Κυριου, την κρισιν του Θεου αυτων 	 Lâin quinye nak aßaneb li nebaß li incßaß queßxtzol ribeb. Incßaß nequeßxtau ru li cßaßru naraj li Dios, chi moco nequeßxnau nak tento teßxbânu li cßaßru quixye.


Τοτε διεμαρτυρηθην εναντιον αυτων και ειπα προς αυτους, Δια τι διανυκτερευετε εμπροσθεν του τειχους; εαν δευτερωσητε, θελω βαλει χειρα επανω σας. Εκτοτε δεν ηλθον εν σαββατω. 	 Ut lâin quebinkßus ut quinye reheb: —¿Cßaßut nak nequexcana chixnumsinquil li kßojyîn chirix li tzßac? Cui têbânu cuißchic aßan texinchap ut texinqßue saß tzßalam, chanquin reheb. Ut chalen nak quinye chi joßcan reheb incßaß chic queßcuulac chi cßayînc saß li hilobâl cutan.


Και αρχισας την παραβολην αυτου ειπε, Σηκωθητι, Βαλακ, και ακουσον δος ακροασιν εις εμε, συ ο υιος του Σεπφωρ 	 Ut laj Balaam quixye li âtin aßin: —At Balac, ralal laj Zipor, qßue retal li cuâtin. Abi li cßaßru oc cue chixyebal.


Και καθως επεστρεψεν ο Δαβιδ, παταξας τον Φιλισταιον, παρελαβεν αυτον ο Αβενηρ και εφερεν αυτον ενωπιον του Σαουλ και η κεφαλη του Φιλισταιου ητο εν τη χειρι αυτου. 	 Nak quisukßi chak laj David saß li plêt, cuan chak saß rukß lix jolom laj Goliat. Ut laj Abner quixcßam laj David riqßuin laj Saúl.Laj Saúl quixye re: —¿Ani lâ yucuaß? chan. Laj David quixye re: —Lâin ralal laj Isaí, laj cßanjel châcuu. Belén xtenamit, chan.


Και εαν παροικη μεταξυ σας ξενος η οποιοσδηποτε ειναι μεταξυ σας εις τας γενεας σας, και θελη να καμη προσφοραν γινομενην δια πυρος εις οσμην ευωδιας προς τον Κυριον, καθως σεις καμνετε, ουτω θελει καμει 	 Joßcan ajcuiß eb li jalaneb xtenamit li cuanqueb saß êyânk, joß ajcuiß li yal numecß reheb. Teßxbânu joß nequebânu lâex nak teßxqßue lix cßatbil mayej. Ut aßanak jun sununquil cßatbil mayej tâcuulak chicuu. Teßxbânu chi joßcan anakcuan joß eb ajcuiß li ralal xcßajol li teßcuânk mokon.


Καθως μαλιστα ο πεινων ονειρευεται οτι ιδου, τρωγει πλην εξεγειρεται και η ψυχη αυτου ειναι κενη η καθως ο διψων ονειρευεται οτι ιδου, πινει πλην εξεγειρεται και ιδου, ειναι ητονημενος και η ψυχη αυτου διψα ουτω θελουσιν εισθαι τα πληθη παντων των εθνων των πολεμουντων εναντιον του ορους Σιων. 	 Chanchanakeb li tâtzßocâk ut naxmatqßue nak yô chi cuaßac. Abanan nak na-aj ru tâtzßocâk. Malaj ut chanchanakeb li tâchakik re. Naxmatqßue nak yô chi ucßac. Abanan nak na-aj ru, târaj ucßac. Joßcan teßxcßul li qßuila tenamit li nequeßpletic saß li tzûl Sión.


Δια τουτο και ημεις ευχαριστουμεν τον Θεον αδιαλειπτως, οτι παραλαβοντες τον λογον του Θεου, τον οποιον ηκουσατε παρ' ημων, εδεχθητε αυτον ουχι ως λογον ανθρωπων, αλλα καθως ειναι αληθως, λογον Θεου, οστις και ενεργειται μεταξυ υμων των πιστευοντων. 	 Junelic nakabantioxi chiru li Dios nak quepâb li râtin li Dios li xkach'olob chêru. Moco râtin cuînk ta quepâb. Râtin li Dios ban quepâb. Ut yâl ajcui' nak a'an râtin li Dios. Ut a'an li yô chi jaloc re lê yu'am lâex aj pâbanel.


Ρεουμ ο επαρχος και Σαμψαι ο γραμματευς, εγραψαν επιστολην κατα της Ιερουσαλημ προς Αρταξερξην τον βασιλεα, κατα τουτον τον τροπον 	 Laj Rehum li capitán ut laj Simsai laj tzßîb queßtzßîbac riqßuin li rey Artajerjes chixjitbaleb laj judío li cuanqueb Jerusalén.


Ο δε υπομεινας εως τελους, ουτος θελει σωθη. 	 Ut li ani tixcuy xnumsinquil li raylal a'in toj sa' roso'jic lix yu'am, a'an tâcolek'.


Και ο Ελιου εξηκολουθησε και ειπεν 	 Ut quixye ajcuiß laj Eliú:


Διοτι τα ανομηματα μου εγω γνωριζω, και η αμαρτια μου ενωπιον μου ειναι διαπαντος. 	 Ninnau nak lâin aj kßetol âtin châcuu. Ut junelic nayotßeß inchßôl xban li mâc xinbânu.


Φερε την φυλην του Λευι και παραστησον αυτους εμπροσθεν Ααρων του ιερεως, δια να υπηρετωσιν εις αυτον. 	 —Cßameb chak laj levita ut tâxakabeb chixtenkßanquil laj Aarón.


δια να μη υπαρχη πτωχος μεταξυ σας διοτι ο Κυριος θελει σε ευλογησει μεγαλως εν τη γη, την οποιαν Κυριος ο Θεος σου διδει εις σε κληρονομιαν, δια να εξουσιασης αυτην 	 Cui têbânu chi joßcan, incßaß tâcuânk nebaßil saß êyânk. Li Kâcuaß lê Dios texrosobtesi chi us saß li naßajej li tixqßue êre.


Ως τερας κατεσταθην εις τους πολλους αλλα συ εισαι το δυνατον καταφυγιον μου, 	 Nabaleb li nequeßsach xchßôl chicuilbal chanru nak niquinâcol chiru li qßuila raylal li nincßul.


Και εσηκωθη ο Ιωναθαν απο της τραπεζης με εξαψιν θυμου και δεν εφαγεν αρτον την δευτεραν ημεραν του μηνος διοτι ητο λυπημενος δια τον Δαβιδ, επειδη ειχε καταισχυνει αυτον ο πατηρ αυτου. 	 Mâ caßchßin xjoskßil laj Jonatán nak qui-el saß li mêx ut incßaß quicuaßac saß xcab li cutan nak yôqueb chixninkßeinquil li xyoßlajic li po. Cßajoß nak yô chi cßoxlac chirix laj David xban nak lix yucuaß târaj xcamsinquil.


Εωσου πνευση η αυρα της ημερας και φυγωσιν αι σκιαι, επιστρεψον, αγαπητε μου γινου ομοιος με δορκαδα η με σκυμνον ελαφου επι τα ορη τα διεσχισμενα. 	 Nak yô chi numecß li kßojyîn ut nak yô chi sakêuc, tatchâlk cuiqßuin, lâat li rarôcat inban. Chanchanakat li quej ut li yuc li nequeßcuan saß li tzûl Beter.


Αφου εξομαλυνη το προσωπον αυτου, δεν διασκορπιζει τον αρακον και διασπειρει το κυμινον και βαλλει τον σιτον εις το καλητερον μερος και την κριθην εις τον διωρισμενον αυτης τοπον και την βριζαν εις το μερος αυτου το ανηκον; 	 Nak ac xcauresi li chßochß narau li riyajil li eneldo ut li comino. Narau li riyajil li trigo chi tzol joß ajcuiß li cebada ut narau ajcuiß li avena saß xnaßaj.


Και ειπον προς εμε, Οι υπολοιποι, οι εναπολειφθεντες εκ της αιχμαλωσιας εκει εν τη επαρχια, ειναι εν θλιψει μεγαλη, και ονειδισμω και το τειχος της Ιερουσαλημ καθηρεθη, και αι πυλαι αυτης κατεκαυθησαν εν πυρι. 	 Ut eb aßan queßxye cue nak eb laj judío li queßsukßi Jerusalén cuanqueb saß raylal ut xutânal yôqueb chixcßulbal. Juqßuinbil li tzßac li sutsu cuiß li tenamit joß ajcuiß li oquebâl ut cßatbil lix puertil.


Οταν σε ενθυμωμαι επι της στρωμνης μου, εις σε μελετω εν ταις φυλακαις της νυκτος. 	 Nak ac yocyôquin saß incuarib, nacatjulticoß cue ut chixjunil li kßojyîn nacatincßoxla.


Κατ' εκεινον τον καιρον ειπε Κυριος προς εμε, Λατομησον εις σεαυτον δυο πλακας λιθινας ως τας πρωτας, και αναβα προς εμε εις το ορος, και καμε εις σεαυτον κιβωτον ξυλινην. 	 Tojoßnak li Kâcuaß quixye cue, “Tâyîb cuib chic li perpôquil pec joß li cuib li queßjoreß ut tâcßam cuiqßuin saß li tzûl. Ut tâyîb ajcuiß jun li câx riqßuin cheß.


Μετα τους λογους μου δεν προσεθετον ουδεν, και η ομιλια μου εσταλαζεν επ' αυτους. 	 Mâcßaß nequeßxye chirix li cßaßru ninye xban nak eb aßan nequeßxnau nak yâl li ninye. Chanchan nak narucß li haß li chßochß nak nequeßrabi li cuâtin.


το δε στρατευμα αυτου και οι απαριθμηθεντες αυτων ησαν τεσσαρακοντα χιλιαδες και πεντακοσιοι. 	 Caßcßâl mil riqßuin ôb ciento li soldado li teßcanâk rubel xtakl laj Elisama.


και μετ' αυτων τον Αιμαν και Ιεδουθουν, με σαλπιγγας και κυμβαλα, δια εκεινους οιτινες επρεπε να ηχωσι, και με οργανα μουσικα του Θεου. Οι δε υιοι του Ιεδουθουν ησαν πυλωροι. 	 Eb li cuînk aßan queßxyâbasi li trompeta, ut queßxtochß li sursûquil chßîchß ut queßcuajbac ut queßbichan re xlokßoninquil li Kâcuaß. Ut eb li ralal laj Jedutún, aßaneb li queßcßacßalen reheb li oquebâl.Chirix chic aßan, chixjunileb li tenamit queßcôeb saß li rochocheb. Joßcan ajcuiß laj David quisukßi saß rochoch chixqßuebal xsahileb xchßôl li ralal xcßajol.


Και πας ανθρωπος εις τον οποιον ευρισκετο κυανουν και πορφυρουν και κοκκινον και βυσσος και τριχες αιγων και δερματα κριων κοκκινοβαφη και δερματα θωων, εφεραν αυτα. 	 Chixjunileb li cuanqueb tßicr riqßuineb, queßxqßue chokß xmayejeb. Queßxqßue li tßicr azul, li tßicr púrpura, ut li tßicr cak. Ut queßxqßue ajcuiß li châbil tßicr lino joß ajcuiß li tßicr yîbanbil riqßuin li rismal li chibât. Ut queßxqßue ajcuiß li rix li carner bonbil riqßuin caki bon joß ajcuiß li châbil tzßûm, rixeb li tzßiß haß.


Και ως ηλθεν εις τον τοπον ο Ιησους, αναβλεψας ειδεν αυτον και ειπε προς αυτον Ζακχαιε, καταβα ταχεως διοτι σημερον πρεπει να μεινω εν τω οικω σου. 	 Nak yô chi numec' aran, li Jesús qui-iloc takec'. Quiril laj Zaqueo ut quixye re: -At Zaqueo, cuben chak chi junpât xban nak tento nak tinhilânk sa' lâ cuochoch anakcuan, chan.


Διοτι τις κατεφρονησε την ημεραν των μικρων πραγματων; θελουσι βεβαιως χαρη και θελουσιν ιδει τον κασσιτερινον λιθον εν τη χειρι του Ζοροβαβελ οι επτα εκεινοι οφθαλμοι του Κυριου, οι περιτρεχοντες δια πασης της γης. 	 Li queßtzßektânan re li cßanjel saß xticlajic tâsahokß saß xchßôleb chirilbal nak yôk chi yâlocß li cßanjel xban laj Zorobabel.— Nak xrakeß xyebal aßan, li ángel quixye ajcuiß: —Li cuukub chi candil li xacuil, aßan retalil nak li Kâcuaß naril chixjunil li ruchichßochß, chan li ángel.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον λαον, Εχετε εις την μνημην σας την ημεραν ταυτην, καθ' ην εξηλθετε εξ Αιγυπτου εξ οικου δουλειας διοτι ο Κυριος δια χειρος κραταιας εξηγαγεν υμας εκειθεν ουδεις θελει φαγει ενζυμα. 	 Laj Moisés quixye reheb: —Saß li cutan aßin re li po Abib xcßabaß, li Kâcuaß Dios xexrisi chak saß li tenamit Egipto bar quexcßanjelac cuiß chak chokß rahobtesinbil môs. Rajlal chihab texninkßeîk re xjulticanquil li cutan aßin, ut mêcuaß li caxlan cua li cuan xchßamal.


Δια τουτο παρηγορειτε αλληλους και οικοδομειτε ο εις τον αλλον, καθως και καμνετε. 	 Jo'can ut nak chec'ojob êch'ôl chêribil êrib ut cheq'uehak xcacuil êch'ôl chêribil êrib jo' li ac yôquex chixbânunquil.


Δεν θελει διακρινει ειτε καλον ειναι ειτε κακον ουδε θελει αλλαξει αυτο και εαν ποτε αλλαξη αυτο, και αυτο και το ανταλλαγμα αυτου θελουσιν εισθαι αγια δεν θελει εξαγορασθη. 	 Laj êchal re li xul incßaß naru tixjal ruheb li xul, chi moco tixqßue rûchileb. Cui ut naxjal ruheb li xul, li cuib chi xul kßaxtesinbilakeb re li Kâcuaß ut incßaß chic naru tixlokßeb.Aßaneb aßin li chakßrab li quixqßue li Dios reheb laj Israel, li quixqßue re laj Moisés saß li tzûl Sinaí.


Οθεν, επειδη καταθλιβετε τον πτωχον και λαμβανετε απ' αυτου φορον σιτου, αν και ωκοδομησατε οικους λαξευτους, δεν θελετε ομως κατοικησει εν αυτοις αν και εφυτευσατε αμπελωνας επιθυμητους, δεν θελετε ομως πιει τον οινον αυτων. 	 Querahobtesiheb li nebaß ut querelkßa li ruheb lix trigo. Joßcan nak incßaß texcuânk saß lê rochoch li xeyîb chi châbil riqßuin pec. Ut incßaß chic têrucß li vino yîbanbil riqßuin li ru li châbil uvas li xerau.


εκει ειναι ο μικρος και ο μεγας και ο δουλος, ελευθερος του κυριου αυτου. 	 Nak ac camenakeb chic, juntakßêteb li cuanqueb xcuanquil riqßuineb li mâcßaßeb xcuanquil. Ut eb li lokßbil môs incßaß chic cuanqueb rubel xcuanquil lix patrón.


διοτι οι ιερεις και οι Λευιται εκαθαρισθησαν ομου παντες ησαν κεκαθαρισμενοι, και εσφαξαν το πασχα εις παντας τους υιους της αιχμαλωσιας, και εις τους αδελφους αυτων τους ιερεις, και εις εαυτους. 	 Eb laj tij ut eb laj levita queßxcauresi ribeb re xbânunquil li ninkße Pascua, joß cßaynakeb xbânunquil. Eb laj levita queßxmayeja li carner saß xcßabaßeb chixjunileb li queßsukßi cuißchic Jerusalén. Queßxmayeja ajcuiß saß xcßabaßeb laj tij jun chßol chic, ut saß xcßabaßeb ajcuiß eb aßan.


Ας καταισχυνθωσι και ας ταραχθωσι διαπαντος και ας εντραπωσι και ας απολεσθωσι 	 Chacßuteb ta xxutân chi junaj cua. Xutânal ta teßxcßul ut cheßcâmk ta,re nak chixjunileb teßxnau nak caßaj cuiß lâat li nimajcual Dios li cuan âcuanquil saß xbên chixjunil li ruchichßochß.


Και ειπεν ο Ιησους προς τον οικον Ιωσηφ, προς τον Εφραιμ και προς τον Μανασση, λεγων, Συ εισαι λαος πολυς και εις δυναμιν μεγαλην συ δεν θελεις εχει ενα μονον κληρον 	 Laj Josué quixye reheb li ralal xcßajol laj Efraín ut reheb li ralal xcßajol laj Manasés: —Lâex kßaxal nabalex ut cau êrib. ¿Ma incßaß ta biß târûk têrêchani li naßajej aßan?Lâex têrêchani chixjunil li naßajej li tzûl ru ut têcßale. Tâcßanjelak chêru li qßuicheß. Têrisiheb laj cananeo saß li naßajej aßan. Usta cuanqueb xcarruaje re pletic ut usta kßaxal cauheb rib, lâex tex-êchanînk re, chan.


Υιοι Χαρημ, τριακοσιοι εικοσι. 	 Eb li ralal xcßajol laj Harim, aßan oxib ciento riqßuin junmay.


Εξηρχοντο δε και δαιμονια απο πολλων, κραζοντα και λεγοντα οτι Συ εισαι ο Χριστος ο Υιος του Θεου. Και επιτιμων αυτα δεν αφινε να λαλωσιν, επειδη εγνωριζον αυτον οτι ειναι ο Χριστος. 	 Ut nabaleb ajcui' li quirisi mâus aj musik'ej riq'uineb. Li mâus aj musik'ej nak neque'el riq'uineb, japjôqueb re chixyebal: -Lâat Ralal li Dios, chanqueb. Abanan li Jesús quixk'useb ut inc'a' quixcanabeb chi âtinac xban nak eb a'an que'xnau nak a'an li Cristo, laj Colonel li yechi'inbil xban li Dios.


Και οι Φαρισαιοι ελεγον προς αυτον Ιδου, δια τι πραττουσιν εν τοις σαββασιν εκεινο, το οποιον δεν συγχωρειται; 	 Tojo'nak eb laj fariseo que'xye re li Jesús: -Il c'a'ru yôqueb lâ tzolom. ¿C'a'ut nak neque'xbânu li c'anjel moco uxc ta naraj sa' li hilobâl cutan? chanqueb.


Και επραξε πονηρα ενωπιον του Κυριου δεν απεμακρυνθη απο πασων των αμαρτιων του Ιεροβοαμ υιου του Ναβατ, οστις εκαμε τον Ισραηλ να αμαρτηση. 	 Laj Jeroboam quixbânu li incßaß us chiru li Kâcuaß. Junelic quixbânu li mâusilal joß quixbânu laj Jeroboam li ralal laj Nabat li quicßamoc xbeheb laj Israel chi mâcobc.


Και εστειλε και εφερεν αυτον. Ητο δε ξανθος και ευοφθαλμος και ωραιος την οψιν. Και ειπεν ο Κυριος, Σηκωθητι, χρισον αυτον διοτι ουτος ειναι. 	 Ut laj Isaí quixtakla xbokbal li îtzßinbej. Li al aßan cßajoß xchakßal ru ut cau rib. Chßinaßus na-iloc. Ut li Kâcuaß quixye re laj Samuel: —Qßue li aceite saß xjolom xban nak aßan aßin li sicßbil ru inban, chan.


Διδεις εις αυτα, συναγουσιν ανοιγεις την χειρα σου, χορταινουσιν αγαθα. 	 Lâat nacaqßue reheb lix tzacaêmkeb ut eb aßan nequeßxcßul. Nacaqßue lix tzacaêmkeb ut nequeßcuaßac toj retal nacßojla xchßôleb riqßuin li cßaßru nequeßxtzaca.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον πενθερον αυτου, διοτι ο λαος ερχεται προς εμε δια να ερωτηση τον Θεον 	 Laj Moisés quichakßoc ut quixye re: —Eb li cristian nequeßchal chi patzßoc cuiqßuin chirix li cßaßru naxye li Dios.


Και τα προαστεια της πολεως θελουσιν εισθαι προς βορραν διακοσιαι πεντηκοντα και προς νοτον διακοσιαι πεντηκοντα και προς ανατολας διακοσιαι πεντηκοντα και προς δυσμας διακοσιαι πεντηκοντα. 	 Chixjun sutam li tenamit tâcuânk lix naßajeb li quetômk. Li naßajej aßan jun ciento riqßuin ôb xcaßcßâl metro xnînkal ru saß xcâ pacßalil.


και παντες οι μετ' εμου αδελφοι, προς τας εκκλησιας της Γαλατιας 	 Lâin yôquin chixtaklanquil li hu a'in êriq'uin chêjunilex lâex li cuanquex sa' li junjûnk chi iglesia aran Galacia. Ut eb li hermân li cuanqueb cuochben yôqueb ajcui' chixtaklanquil xsahil êch'ôl.


Και απεθηκεν ο Μωυσης τας ραβδους ενωπιον του Κυριου εν τη σκηνη του μαρτυριου. 	 Ut laj Moisés quixqßueheb li xukß chiru li Kâcuaß saß li tabernáculo.


Αλλα τωρα, Θεε ημων, τι θελομεν ειπει μετα ταυτα; διοτι εγκατελιπομεν τα προσταγματα σου, 	 Abanan anakcuan, at Kâcuaß, at kaDios, ¿Cßaßru târûk takaye chirix chixjunil aßin? Lâo xkakßet lâ chakßrab,


Και οι υιοι του Ελιεζερ ησαν Ρεαβιας ο αρχηγος και δεν ειχεν ο Ελιεζερ αλλους υιους του Ρεαβια δε οι υιοι ησαν παμπολλοι. 	 Ut li ralal laj Eliezer, aßan laj Rehabías li nacßamoc be. Laj Eliezer incßaß chic quicuan ralal xcßajol. Abanan laj Rehabías, aßan nabal li ralal xcßajol queßcuan.


και λαβετε διπλασιον αργυριον εις τας χειρας σας και το αργυριον το επιστραφεν εν τω στοματι των σακκιων σας φερετε παλιν εις τας χειρας σας ισως εγεινε κατα λαθος 	 Têcßam xtzßak li trigo li xecßam chak xbên cua. Ut têcßam ajcuiß lix tzßak li têlokß chak. Têkßajsi li tumin li quichal saß lê coxtal. Mâre yal xeßsach nak yôqueb chixbutßbal li trigo.


διοτι δι' αυτου εχομεν αμφοτεροι την εισοδον προς τον Πατερα δι' ενος Πνευματος. 	 Anakcuan chikajunilo, usta lâo aj judío usta mâcua'o aj judío, naru nococuan chi sum âtin riq'uin li Yucua'bej Dios sa' xc'aba' li Cristo. Ut li junaj chi Santil Musik'ej natenk'an ke.


δια να πληρωθη ο λογος του Κυριου ο δια στοματος Ιερεμιου, εωσου η γη χαρη τα σαββατα αυτης διοτι παντα τον καιρον της ερημωσεως αυτης εφυλαττε σαββατον, εωσου συμπληρωθωσιν εβδομηκοντα ετη. 	 Joßcaßin quicßulman re nak tâtzßaklok ru chixjunil li quicßutbesîc chiru li profeta Jeremías xban li Kâcuaß Dios nak quixye: —Li chßochß quicana chi mâcßaß chic cuan chiru. Chi joßcan quihilan li chßochß chiru lajêb xcâcßâl chihab xban nak eb laj Israel incßaß queßxqßue chi hilânc li chßochß rajlal saß li xcuuk li chihab.—


Ειναι δε διαιρεσεις χαρισματων, το Πνευμα ομως το αυτο 	 Jalan jalânk li kamâtan naxq'ue ke li Santil Musik'ej re nak toc'anjelak chiru li Kâcua'. Abanan li Santil Musik'ej jun ajcui' ut a'an naq'uehoc re chixjunil.


Ο Μωυσης δεν σας εδωκε τον νομον; και ουδεις απο σας εκπληροι τον νομον. Δια τι ζητειτε να μη θανατωσητε; 	 ¿Ma inc'a' ta bi' quixq'ue êre li chak'rab laj Moisés? ¿C'a'ut nak mâ jun sa' êyânk naxbânu chi tz'akal li c'a'ru naxye li chak'rab? Ut, ¿c'a'ut nak têraj incamsinquil? chan li Jesús.


Η Σαμαρεια θελει αφανισθη, διοτι απεστατησε κατα του Θεου αυτης θελουσι πεσει εν ρομφαια τα θηλαζοντα νηπια αυτων θελουσι συντριφθη, και αι εγκυμονουσαι αυτων θελουσι διασχισθη. 	 Lâin tebinqßue chixtojbal rix lix mâqueb laj Samaria xban nak xineßxtzßektâna. Tâchâlk li plêt saß xbêneb ut telajeßcamsîk riqßuin chßîchß. Tenbileb chiru pec li cocßal nak teßcamsîk. Ut eb li yaj aj ixk jachbileb chi chßîchß nak teßcamsîk.


το ελεος μου ομως δεν θελει αφαιρεθη απ' αυτου, ως αφηρεσα αυτο απο του Σαουλ, τον οποιον εξεβαλον απ' εμπροσθεν σου 	 Abanan incßaß tincanab ruxtânanquil ru joß nak quincanab ruxtânanquil ru laj Saúl. Quicuisi saß xcuanquil re nak lâat chic tat-oc chokß rey.


Και ειπε προς εμε, Υιε ανθρωπου, εγω σε εξαποστελλω προς τους υιους Ισραηλ, προς εθνη αποστατικα, τα οποια απεστατησαν απ' εμου αυτοι και οι πατερες αυτων εσταθησαν παραβαται εναντιον μου εως ταυτης της σημερον ημερας 	 Ut li Kâcuaß quixye cue: —At ralal cuînk, yôquin châtaklanquil riqßuineb li ralal xcßajol laj Israel. Eb li tenamit aßan kßaxal kßetkßeteb ut queßxkßet li cuâtin. Eb aßan joß eb ajcuiß lix xeßtônil yucuaßeb yôqueb chi mâcobc chicuu toj chalen anakcuan.


Υιοι του αλλου Ελαμ, χιλιοι διακοσιοι πεντηκοντα τεσσαρες. 	 Li ralal xcßajol laj Elam jun chic, aßan jun mil riqßuin cuib ciento riqßuin câlaju roxcßâl.


Δεν δυναται να δοθη χρυσιον αντ' αυτης και αργυριον δεν δυναται να ζυγισθη εις ανταλλαγμα αυτης. 	 Incßaß naru xlokßbal riqßuin oro, chi moco riqßuin li plata.


Και υιοι του Φεδαια, Ζοροβαβελ και Σιμει και υιοι του Ζοροβαβελ, Μεσουλλαμ και Ανανιας και Σελωμειθ η αδελφη αυτων 	 Eb li ralal laj Pedaías, aßaneb laj Zorobabel ut laj Simei. Ut eb li ralal laj Zorobabel, aßaneb laj Mesulam ut laj Hananías. Ut lix Selomit, aßan lix rabin.


Ιεσσαι δε εγεννησε τον Δαβιδ τον βασιλεα. Δαβιδ δε ο βασιλευς εγεννησε τον Σολομωντα εκ της γυναικος του Ουριου, 	 Ut laj Isaí, a'an xyucua' li rey David. Ut li rey David, a'an lix yucua' laj Salomón riq'uin li ixk li quicuan chok' rixakil laj Urías.


αλλ' εις των στρατιωτων εκεντησε με λογχην την πλευραν αυτου, και ευθυς εξηλθεν αιμα και υδωρ. 	 Jun li soldado quixhop xc'atk xsa' riq'uin lix ch'îch' ut sa' junpât qui-el li quic' ut qui-el ajcui' li ha'.


και ιδου, δαιμονιον πιανει αυτον, και εξαιφνης κραζει και σπαραττει αυτον μετα αφρου, και μολις αναχωρει απ' αυτου, συντριβον αυτον 	 Cuan mâus aj musik'ej riq'uin. Nak naniman xyajel naxjap re ut nach'ikch'ikîc chi cau xban li mâus aj musik'ej ut na-el xcuokx sa' re. Ut inc'a' naraj xcanabanquil li cualal.


Και υπηγεν ο Σαμουηλ προς τον Σαουλ και ειπεν ο Σαουλ προς αυτον, Ευλογημενος να ησαι παρα του Κυριου εξετελεσα τον λογον του Κυριου. 	 Laj Samuel cô cuan cuiß laj Saúl ut laj Saúl quixye re: —Osobtesinbilat taxak xban li Kâcuaß. Lâin xinbânu li cßaßru quixye cue li Kâcuaß, chan.


Δοκιμασον, παρακαλω, τους δουλους σου δεκα ημερας και ας δοθωσιν εις ημας οσπρια να τρωγωμεν και υδωρ να πινωμεν 	 Quixye re: —Bânu usilal, kayalak lajêbak cutan li yôquin chixtzßâmanquil châcuu. Junes quißil kßên tâqßue chikatzaca ut junes haß tâqßue chikucß.


και ειπε, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος προς την Ιερουσαλημ Η ριζα σου και η γεννησις σου ειναι εκ της γης των Χαναναιων ο πατηρ σου Αμορραιος και η μητηρ σου Χετταια. 	 Tâye reheb nak li nimajcual Dios naxye chi joßcaßin chirixeb laj Jerusalén. Lâat catyoßla aran Canaán. Lâ yucuaß, aßan aj amorreo ut lâ naß, aßan aj hetea.


εις τον μη εργαζομενον ομως, πιστευοντα δε εις τον δικαιουντα τον ασεβη, η πιστις αυτου λογιζεται εις δικαιοσυνην, 	 Aban li colba-ib inc'a' natojman rix. A'an yal jun mâtan naxq'ue li Dios reheb laj mâc li neque'pâban re. Xban nak neque'pâban, tîcobresinbileb xch'ôl xban li Dios.


Και απεκριθη ο Ιωβ και ειπε 	 Quichakßoc laj Job ut quixye:


Ουτω και η αναστασις των νεκρων. Σπειρεται εν φθορα, ανισταται εν αφθαρσια 	 Jo'can ajcui' lâo. Jalan chic li kalok'al nak tocuaclîk cui'chic chi yo'yo chirix li kacamic. Nak nococam, nocomuke' ut nak'a li katibel, abanan nak tocuaclîk cui'chic chi yo'yo jalanako chic ut inc'a' chic tocâmk.


Και εκαμε μοχλους εκ ξυλου σιττιμ και περιεκαλυψεν αυτους με χρυσιον 	 Queßxyîb cuib li cheß tîc rix yîbanbil riqßuin li châbil cheß acacia ut queßxletz oro chirix.


Επειδη η Συρια, ο Εφραιμ και ο υιος του Ρεμαλια εβουλευθησαν κακην βουλην εναντιον σου, λεγοντες, 	 Lix reyeb laj Siria ut laj Efraín joß ajcuiß li ralal laj Remalías queßxcßûb ru chanru nak teßchâlk chi pletic âcuiqßuin ut queßxye:


Και ειδον αλλον αγγελον οτι ανεβη απο ανατολης ηλιου, εχων σφραγιδα του Θεου του ζωντος, και εκραξε μετα φωνης μεγαλης προς τους τεσσαρας αγγελους, εις τους οποιους εδοθη να βλαψωσι την γην και την θαλασσαν, 	 Ut quicuil jun chic li ángel yô chak chi châlc na-el cui' chak li sak'e. Cuan chak lix sello li yo'yôquil Dios riq'uin. Ut quiâtinac chi cau xyâb xcux riq'uineb li câhib chi ángel li ac q'uebileb xcuanquil re xbânunquil raylal reheb li cuanqueb sa' ruchich'och', jo'queb ajcui' li cuanqueb sa' li palau.


Και ελθων ο λαβων τα πεντε ταλαντα, προσεφερεν αλλα πεντε ταλαντα, λεγων Κυριε, πεντε ταλαντα μοι παρεδωκας ιδου, αλλα πεντε ταλαντα εκερδησα επ' αυτοις. 	 Ut quicuulac li môs li quic'uluc re li ôb mil pês. Ut quixc'am chak li ôb mil li quixc'ul ut quixc'am chak ajcui' li ôb mil chic li xbên li quirêchani, ut quixye: -Kâcua', ôb mil pês caq'ue cue. Cuaye' lâ tumin ut ôb mil chic xcuêchani chak sa' xbên li caq'ue cue, chan.


Και εισηλθεν ο Γεδεων και ητοιμασεν εριφιον εξ αιγων και αζυμα ενος εφα αλευρου το μεν κρεας εθεσεν εις κανιστρον, τον δε ζωμον εβαλεν εις χυτραν, και εφερεν εξω προς αυτον υπο την δρυν και προσεφερε. 	 Ut laj Gedeón cô saß rochoch ut quixcamsi jun li chibât toj sâj ut quixchik. Riqßuin junmay litro li harina quixyîb li caxlan cua mâcßaß xchßamal. Quixqßue li tib saß jun li chacach ut quixqßue li caldo saß jun li ucßal. Quixcßam chixjunil aran rubel li cheß ji ut quixqßue re li ángel.


Ο δε προσεκυνησεν αυτον και ειπε, Τις ειναι ο δουλος σου, ωστε να επιβλεψης εις τοιουτον κυνα τεθνηκοτα οποιος εγω; 	 Ut laj Mefi-boset quixcuikßib cuißchic rib ut quixye re: —¿Anihin ta biß lâin nak tâcuil xtokßobâl cuu? Lâin chanchanin jun li tzßiß câmc re, chan.


Πασαι αι οδοι του ανθρωπου φαινονται ορθαι εις τους οφθαλμους αυτου πλην ο Κυριος σταθμιζει τας καρδιας. 	 Eb li cristian nequeßxcßoxla nak us chixjunil li nequeßxbânu. Abanan li Kâcuaß naxnau ma us malaj ut incßaß us li cuan saß lix cßaßuxeb.


Εγω ο Ναβουχοδονοσορ ημην αναπαυομενος εν τω οικω μου και ακμαζων εν τω παλατιω μου. 	 Lâin laj Nabucodonosor, cuanquin saß li cuochoch chi sa saß inchßôl ut chixjunil yô chi êlc chi us chicuu.


Και ειπε, Το ερχομενον ετος, κατα τουτον τον καιρον, θελεις εχει υιον εις τας αγκαλας σου. Η δε ειπε, Μη, κυριε μου, ανθρωπε του Θεου, μη ψευσθης προς την δουλην σου. 	 Ut laj Eliseo quixye re: —Joßcaßin saß jun chihab lâat ac cuan chic junak âcßulaßal têlom yôkat chixkßalunquil, chan. Ut li ixk quixye re: —Kâcuaß, lâat xprofeta li Dios. Bânu usilal, minâbalakßi, chan.


Τοτε θελουσιν επιστρεψει οι εχθροι μου εις τα οπισω, καθ' ην ημεραν σε επικαλεσθω εξευρω τουτο, διοτι ο Θεος ειναι υπερ εμου. 	 Eb li xicß nequeßiloc cue teßêlelik nak tinyâba lâ santil cßabaß. Lâin ninnau nak teßêlelik xban nak lâat tattenkßânk cue, at inDios.


τοτε θελεις εντρυφα εν Κυριω και εγω θελω σε ιππευσει επι τους υψηλους τοπους της γης και σε θρεψει με την κληρονομιαν του πατρος σου Ιακωβ διοτι το στομα τον Κυριου ελαλησε. 	 Cui têqßue xlokßal lin hilobâl cutan, lâin tinqßue xsahil êchßôl. Tâqßuehekß êlokßal yalak bar saß ruchichßochß saß incßabaß lâin. Ut tâsahokß saß êchßôl saß li naßajej li quinqßue re laj Jacob lê xeßtônil yucuaß. Lâin li Kâcuaß xinyehoc re aßin, chan li Dios.


Ας εξολοθρευθωσι δια μισθον της αισχυνης αυτων οι λεγοντες προς εμε, ευγε, ευγε. 	 Cheßcanâk taxak chi sachsôqueb xchßôl xbaneb xxutân li nequeßhoboc cue.


Επειδη εσπειραν ανεμον, δια τουτο θελουσι θερισει ανεμοστροβιλον δεν εχει καλαμον ο βλαστος δεν θελει δωσει αλευρον και αν δωση, ξενοι θελουσι καταπιει αυτο. 	 Li cßaßru yôqueb chixbânunquil mâcßaß na-oc cuiß. Ut li cßaßru teßxcßul, aßan li osocß. Chanchan nak xeßrau li ikß ut aß chic li câk-sut-ikß li xeßxkßol. Li trigo teßrau incßaß tâatzßumak chi moco tixqßue ru. Ut cui ta tixqßue, jalan chic teßtzacânk re.


δια να κατοικηση ο Χριστος δια της πιστεως εν ταις καρδιαις υμων, 	 Ut nintz'âma ajcui' chiru nak chicuânk lê pâbâl re nak cuânk li Cristo êriq'uin chi tz'akal. Têtau taxak xcacuil lê ch'ôl riq'uin xrâbal li Dios jo' eb ajcui' lê ras êrîtz'in.


Και ο αρχων ο μεταξυ αυτων θελει φορτωθη επ' ωμων, ενω σκοταζει, και θελει εκφερει θελουσι διορυξει τον τοιχον δια να εκφερωσι δι' αυτου θελει σκεπασει το προσωπον αυτου, δια να μη ιδη την γην με τους οφθαλμους αυτου. 	 Li nataklan saß xbêneb tixpako li cßaßru re. Nak oc re li kßojyîn, tâêlk saß lix hopolal li tzßac li teßxhop. Tixtzßap li ru re nak incßaß târil li naßajej nak tâêlk.


Περι τουτου τρις παρεκαλεσα τον Κυριον δια να απομακρυνθη απ' εμου 	 Oxib sut xintijoc ut xintz'âma chiru li Kâcua' nak chirisihak li raylal a'in li yô chi rahobtesînc cue.


Θελεις αρα αναιρεσει την κρισιν μου; θελεις με καταδικασει, δια να δικαιωθης; 	 ¿Ma yôcat chixyebal nak moco tîc ta li cßaßru ninbânu? ¿Ma tâye nak lâin cuan inmâc ut lâat mâcßaß âmâc?


Διοτι ιδου, ο χειμων παρηλθεν, η βροχη διεβη, απηλθε 	 Ac xnumeß li habalkße. Incßaß chic tixqßue li hab.


Τα εργα των χειρων αυτου ειναι αληθεια και κρισις αληθιναι πασαι αι εντολαι αυτου 	 Chixjunil li nalajxbânu li Kâcuaß, naxbânu saß xyâlal ut saß tîquilal. Ut tzßakal re ru lix chakßrab.


Και εν τω ογδοω ετει της βασιλειας αυτου, νεος ων ετι, ηρχισε να εκζητη τον Θεον του Δαβιδ του πατρος αυτου και εν τω δωδεκατω ετει ηρχισε να καθαριζη τον Ιουδαν και την Ιερουσαλημ απο των υψηλων τοπων και απο των αλσεων και των γλυπτων και των χωνευτων. 	 Ac yô chic cuakxakib chihab roquic chokß rey laj Josías ut toj sâj chi us nak qui-oc chixsicßbal li Dios li quixlokßoni li rey David lix xeßtônil yucuaß. Ut nak ac yô chic cablaju chihab roquic saß lix cuanquil, qui-oc chirisinquileb li yîbanbil dios saß li tenamit Judá ut Jerusalén, joß ajcuiß lix naßajeb li yîbanbil dios, ut eb lix jalam ûch lix Asera. Quirisiheb ajcuiß li jalanil dios li yîbanbileb riqßuin chßîchß ut pec.


και ιδου, πως ανταμειβουσιν ημας, ερχομενοι να εκβαλωσιν ημας απο της κληρονομιας σου, την οποιαν εδωκας εις ημας να κληρονομησωμεν. 	 Chaqßue taxak retal chanru nak yôqueb chixkßajcâmunquil chiku nak incßaß xkabânu raylal reheb. Teßraj nak toeßrisi saß li naßajej li xaqßue chokß ke chi junelic.


Και θελεις στησει τους Λευιτας εμπροσθεν του Ααρων και εμπροσθεν των υιων αυτου και θελεις προσφερει αυτους προσφοραν εις τον Κυριον. 	 Tâye reheb laj levita nak teßxaklîk chiru laj Aarón ut chiruheb li ralal. Nak xakxôkeb aran tâkßaxtesiheb chicuu chokß mayej.


το μυστηριον, το οποιον ητο αποκεκρυμμενον απο των αιωνων και απο των γενεων, τωρα δε εφανερωθη εις τους αγιους αυτου, 	 Li xyâlal a'an mukmu chiruheb chixjunileb nak quicuan chak junxil. Abanan anakcuan moco mukmu ta chic. Li Dios yô chixc'utbesinquil chiruheb li neque'pâban re.


Και θελεις ειπει προς αυτους, Οταν προσφερητε εξ αυτων το εξαιρετον αυτων, τουτο θελει λογιζεσθαι δια τους Λευιτας ως προιον του αλωνιου και ως προιον του ληνου 	 Tâye ajcuiß reheb nak têtoj li junjûnk saß xlajêtkil, lâin tincßul joß nak nincßul li mayej li nequeßxqßue laj Israel nak nequeßxqßue li xbên ru li racuîmkeb trigo ut li xyaßal li uva.


Και τας αμαρτιας αυτων και τας ανομιας αυτων δεν θελω ενθυμεισθαι πλεον. 	 Ut quixye ajcui': Inc'a' chic tânak sa' inch'ôl lix mâqueb chi moco lix mâusilaleb. (Jer. 31:33-34)


Ιδου, ο οφθαλμος του Κυριου ειναι επι τους φοβουμενους αυτον επι τους ελπιζοντας επι το ελεος αυτου 	 Abanan li Kâcuaß aßan na-iloc reheb li nequeßxxucua ru ut li nequeßroybeni li rusilal.


Εννοει εκεινα τα οποια λεγω ειθε δε να σοι δωση ο Κυριος συνεσιν εις παντα. 	 C'oxlan chirix li oxib chi na'leb li xinye âcue ut a' taxak li Kâcua' Jesucristo chitenk'ânk âcue chixtaubal ru lix yâlal.


Ο οφθαλμος μου σταλαζει και δεν σιωπα, διοτι δεν εχει ανεσιν, 	 Incßaß tincanab yâbac xban nak mâcßaß nacßojoban inchßôl,


Αλλα, Κυριε των δυναμεων, ο δοκιμαζων τον δικαιον, ο βλεπων τους νεφρους και την καρδιαν, ας ιδω την εκδικησιν σου επ' αυτους διοτι εις σε εφανερωσα την κρισιν μου. 	 At Kâcuaß, at nimajcual Dios, lâat nacayal rixeb li tîqueb xchßôl. Lâat nacanau chanru li râmeb ut lix cßaßuxeb li junjûnk. Joßcan nak tincuil taxak nak tâqßueheb chixtojbal lix mâqueb li nequeßxbânu raylal cue xban nak lâin xincanab saß âcuukß li cßaßru yôquin chixcßulbal.


Επειτα εμετρησε την στοαν της πυλης, οκτω πηχας, και τα μετωπα αυτης, δυο πηχας η στοα δε της πυλης ητο εσωθεν. 	 Ut quixbis li oquebâl li cuan saß xmu cab. Câhib metro ru. Ut cuanqueb cuib li okech jûnk metro xnînkal xsaß. Ut li oquebâl, aßan na-iloc cuan cuiß li templo.


Αλλα τις ειμαι εγω, και τις ο λαος μου, ωστε να δυνηθωμεν να προσφερωμεν προθυμως εις σε κατα ταυτα; διοτι τα παντα ερχονται εκ σου και εκ των σων διδομεν εις σε. 	 ¿Chanru nak lâin tinqßue cßaßru âcue? Ut, ¿chanru nak eb lin tenamit teßxqßue li na-ala saß xchßôleb xqßuebal âcue? Lâo mâcßaß cuan ke. Chixjunil li nakaqßue âcue, lâat ajcuiß xatqßuehoc ke.


αλλ' ελπιζω ταχεως να σε ιδω, και θελομεν λαλησει στομα προς στομα. Ειρηνη εις σε Ασπαζονται σε οι φιλοι. Ασπαζου τους φιλους κατ' ονομα. 	 Yôquin chixc'oxlanquil nak chi sêb takil kib re nak târûk takâtina kib. Chicuânk taxak li tuktûquil usilal âcuiq'uin. Eb li hermân arin neque'xtakla xsahil âch'ôl. Ut chaq'ue ajcui' xsahil xch'ôleb li kech aj pâbanelil chi xjunjûnkaleb.


Ελαμ ο πεμπτος, Ιωαναν ο εκτος, Ελιωηναι ο εβδομος. 	 li roß, aßan laj Elam; li xcuak, aßan laj Johanán; ut li xcuuk, aßan laj Elioenai.


Και εβαλον αυτον εις φυλακην, εωσου φανερωθη εις αυτους η θελησις του Κυριου. 	 Li cuînk quiqßueheß saß tzßalam ut eb laj Israel queßroybeni re nak li Kâcuaß tixcßut chiruheb cßaßru us teßxbânu.


Και την δεκατην πεμπτην ημεραν του εβδομου μηνος, αφου συναξητε τα γεννηματα της γης, θελετε εορτασει την εορτην του Κυριου επτα ημερας την πρωτην ημεραν θελει εισθαι αναπαυσις και την ογδοην ημεραν αναπαυσις. 	 Saß li oßlaju xbe li xcuuk po, nak ac xexoc ru lê racuîmk, têbânu li ninkße chiru cuukub cutan re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß. Hilobâl cutan saß xticlajic li nînkße ut hilobâl cutan ajcuiß saß xcuakxak li cutan.


Οθεν επεμψα αυτον μετα περισσοτερας σπουδης, δια να χαρητε ιδοντες αυτον παλιν, και εγω να εχω ολιγωτεραν λυπην. 	 Jo'can nak nacuaj xtaklanquil chi junpât êriq'uin re nak tâsahok' sa' êch'ôl nak têril cui'chic ru. Ut tâsahok' ajcui' sa' inch'ôl lâin nak tâcuulak êriq'uin. Lâin ninnau nak a'an chic tâtenk'ânk êre.


τον ορκον, τον οποιον ωμοσε προς Αβρααμ τον πατερα ημων, οτι θελει δωσει εις ημας 	 Li Kâcua' riq'uin juramento quixyechi'i a'an re laj Abraham li kaxe'tônil yucua'.


Και το ονομα του αδελφου αυτου ητο Ιουβαλ ουτος ητο πατηρ παντων των παιζοντων κιθαραν και αυλον. 	 Laj Jabal quicuan jun rîtzßin aj Jubal xcßabaß. Eb li ralal xcßajol laj Jubal, aßaneb li nequeßchßeßoc arpa ut xôlb.


και ειπε προς τον Ιεροβοαμ, Λαβε εις σεαυτον δεκα τμηματα διοτι ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ Ιδου, θελω διαρρηξει την βασιλειαν εκ της χειρος του Σολομωντος και δωσει τας δεκα φυλας εις σε 	 Ut quixye re laj Jeroboam: —Xoc chokß âcue li lajêb pedâs xban nak li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel, naxye âcue, “Lâin tinmakß chiru laj Salomón lix cuanquilal ut lâat chic tatinqßue chi taklânc saß xbêneb li lajêb xtêpal li ralal xcßajol laj Israel.


Και ειπε προς αυτον Ισαακ ο πατηρ αυτου, Τις εισαι; Ο δε ειπεν, Ειμαι ο υιος σου, ο πρωτοτοκος σου Ησαυ. 	 Laj Isaac quixye re: —¿Anihat lâat?— Laj Esaú quixye re: —Lâin laj Esaú li xbên âcualal, chan.


Τοτε απεστειλεν Ησαιας ο υιος του Αμως προς τον Εζεκιαν, λεγων, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ Ηκουσα οσα προσηυχηθης εις εμε κατα του Σενναχειρειμ βασιλεως της Ασσυριας. 	 Li profeta Isaías, li ralal laj Amoz, quixtakla xyebal re laj Ezequías: —Aßan aßin li naxye âcue li Kâcuaß li kaDios lâo aj Israel. “Lâin xcuabi li cßaßru xatzßâma chicuu chirix laj Senaquerib lix reyeb laj Asiria.


Και παντες οι πεσοντες εν τη ημερα εκεινη, ανδρες τε και γυναικες, ησαν δωδεκα χιλιαδες, παντες οι ανθρωποι της Γαι. 	 Cablaju mil xqßuialeb chixjunileb li queßcamsîc saß li cutan aßan nak queßxsach chi junaj cua li tenamit Hai, joß cuînk joß ixk.


Ιδοντες δε οι συνδουλοι αυτου τα γενομενα, ελυπηθησαν σφοδρα και ελθοντες εφανερωσαν προς τον κυριον αυτων παντα τα γενομενα. 	 Nak eb li rech aj c'anjelil que'ril li c'a'ru quixbânu, c'ajo' nak que'raho' sa' xch'ôl. Ut que'chal cole'xch'olob chiru li rey chixjunil li c'a'ru quic'ulman.


διοτι πολλοι εκ των Ιουδαιων δι' αυτον υπηγαινον και επιστευον εις τον Ιησουν. 	 xban nak nabaleb laj judío yôqueb chi êlc sa' xyânkeb ut yôqueb chixpâbanquil li Jesús xban nak quixcuaclesi cui'chic chi yo'yo laj Lázaro.


Εκεινος δε, οστις επλασεν ημας δι' αυτο τουτο, ειναι ο Θεος, οστις και εδωκεν εις ημας τον αρραβωνα του Πνευματος. 	 A' li Dios a'an li coxcauresi re nak naru takac'ul li katz'ejcual sa' choxa. Ut quixq'ue ke li Santil Musik'ej re nak takanau chi tz'akal nak takac'ul li c'a'ru naxyechi'i ke.


Διοτι πολλοι ειναι οι κεκλημενοι, ολιγοι δε οι εκλεκτοι. 	 Nabaleb li bokbileb aban inc'a' q'uiheb li te'xtau ru lix yâlal.


Και αυτοι ωμιλουν προς αλληλους περι παντων των συμβεβηκοτων τουτων. 	 Yôqueb chi âtinac chi rilbileb rib chirix chixjunil li c'a'ak re ru quic'ulman sa' eb li cutan a'an.


Και ηλθον να σε καμω να καταλαβης τι θελει συμβη εις τον λαον σου εν ταις εσχαταις ημεραις διοτι η ορασις ειναι ετι δια πολλας ημερας. 	 Lâin xinchal chixyebal âcue li cßaßru teßxcßul lâ tenamit saß eb li cutan li teßchâlk. Li visión aßin, aßan tâcßulmânk saß eb li cutan li teßchâlk, chan cue.


Τινες δε των Επικουριων και των Στωικων φιλοσοφων συνηρχοντο εις λογους μετ' αυτου, και οι μεν ελεγον Τι θελει ταχα ο σπερμολογος ουτος να ειπη; οι δε Ξενων θεων κηρυξ φαινεται οτι ειναι διοτι εκηρυττε προς αυτους τον Ιησουν και την αναστασιν. 	 Cuanqueb cuînk aj epicúreo ut eb aj estoico xc'aba'eb li neque'xc'oxla nak k'axal cuan xna'lebeb. Eb a'an que'oc chixcuech'inquil rix li c'a'ru yô chixyebal laj Pablo. Ut yôqueb chixyebal: -¿C'a'ru yô chixyebal li cuînk a'an li junes âtinac naxbânu? Ut cuan cui'chic yôqueb chi yehoc re: -Jo' li xchal anchal xyebal resil jalanil dios arin sa' katenamit, chanqueb. Que'xye chi jo'can xban nak laj Pablo yô chixch'olobanquil resil li colba-ib sa' xc'aba' li Jesucristo jo' ajcui' chirix lix cuaclijiqueb cui'chic li camenak chi yo'yo.


και θελω παραδωσει εις παντελη ερημωσιν το ορος Σηειρ και θελω εξαλειψει απ' αυτου τον διαβαινοντα και τον επιστρεφοντα. 	 Lâin tinsukßisi li tzûl Seir chokß chaki chßochß. Mâcßaß chic tâêlk aran. Lâin tinsach ruheb li nequeßoc ut nequeßel aran.


Ο δε ετι μαλλον ελεγεν Εαν γεινη χρεια να συναποθανω μετα σου, δεν θελω σε απαρνηθη. Ωσαυτως δε και παντες ελεγον. 	 Ut laj Pedro quixye cui'chic chi cau: -Mâ jok'e tinye nak inc'a' ninnau âcuu usta tine'xcamsi âcuochben, chan. Ut jo'can que'xye chixjunileb lix tzolom.


Και θελω παραδωσει την γην εις αφανισμον, διοτι εγειναν παραβαται, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Xban nak quineßxtzßektâna, joßcan nak lâin tincanab li naßajej chi mâcßaß cuan chi saß, chan li Kâcuaß Dios.


και εν τω ενδεκατω ετει, τον μηνα Βουλ, οστις ειναι ο ογδοος μην, ετελειωθη ο οικος κατα παντα τα μερη αυτου και κατα πασαν την κατασκευην αυτου ουτως εις επτα ετη ωκοδομησεν αυτον. 	 Nak ac yô junlaju chihab roquic chokß rey laj Salomón, queßxchoy xyîbanquil lix templo li Kâcuaß saß li po Bul saß li xcuakxak po re li chihab aßan. Chiru cuukub chihab queßxyîb li templo. Queßxyîb chixjunil chi tzßakal re ru joß quiyeheß reheb.


Και εκεινοι δε, εαν δεν επιμεινωσιν εις την απιστιαν, θελουσιν εγκεντρισθη διοτι δυνατος ειναι ο Θεος παλιν να εγκεντριση αυτους. 	 Jo'can nak cui eb laj judío te'pâbânk, eb a'an te'letzek' cui'chic sa' lix tônaleb. Li Dios nim xcuanquil chixc'ulbaleb cui'chic ut chixcuybal lix mâqueb.


Και εξαιφνης μετα του αγγελου εφανη πληθος στρατιας ουρανιου υμνουντων τον Θεον και λεγοντων 	 Ut sa' junpât que'chal nabaleb chic li ángel sa' choxa. Yôqueb chixlok'oninquil li Kâcua' ut yôqueb chixyebal:


Και ειπεν ο Ιησους, Κυλισατε λιθους μεγαλους εις το στομα του σπηλαιου, και καταστησατε ανθρωπους πλησιον αυτου δια να φυλαττωσιν αυτους 	 Laj Josué quixye reheb li soldado: —Têtolcßosi nînki pec re têtzßap li oquebâl re li ochoch pec ut têqßue aj cßacßalehom re li ochoch pec.


Διοτι δεν εχομεν αρχιερεα μη δυναμενον να συμπαθηση εις τας ασθενειας ημων, αλλα πειρασθεντα κατα παντα καθ ' ομοιοτητα ημων χωρις αμαρτιας. 	 Li Jesucristo a'an xyucua'il aj tij chok' ke lâo. Naxtok'oba ku xban nak naxnau nak moco k'axal cau ta li kach'ôl. Nak quicuan arin sa' ruchich'och', li Jesucristo quiyale' râlenquil jo' nak nayale' kâlenquil lâo. Aban li Jesucristo inc'a' quimâcob.Chotijok chi anchal kach'ôl chiru li nimajcual Dios. A'an târil xtok'obâl ku ut riq'uin xnimal rusilal toxtenk'a nak cuânko sa' junak raylal.


και εβαλε τα παντα εις τας χειρας του Ααρων και εις τας χειρας των υιων αυτου, και εκινησεν αυτα εις προσφοραν κινητην εμπροσθεν του Κυριου. 	 Chixjunil aßin laj Moisés quixqßue saß rukß laj Aarón ut saß rukß eb li ralal. Ut laj Aarón ut eb li ralal queßxtaksi saß rukßeb chiru li Kâcuaß chokß xmayejeb.


Και ειπεν ο Λαβαν, Καλητερα να δωσω αυτην εις σε, παρα να δωσω αυτην εις αλλον ανδρα κατοικησον μετ' εμου. 	 Laj Labán quixye re: —Chokß cue lâin us nak âcue tinqßue lin rabin. Chi joßcan incßaß tinqßue re junak mâcuaß kacomon. Anakcuan tatcanâk kiqßuin, chan.


Πας ανθρωπος εμωρανθη υπο της γνωσεως αυτου πας χωνευτης κατησχυνθη απο των γλυπτων διοτι ψευδος ειναι το χωνευτον αυτου και πνοη εν αυτω δεν υπαρχει. 	 Abanan eb li cuînk mâcßaß nequeßoc cuiß ut mâcßaß xnaßlebeb. Chixjunileb li nequeßyîban re li yîbanbil dios xutânal nequeßel. Mâcßaß nequeßoc cuiß li jalanil dios li nequeßxyîb. Moco yoßyôqueb ta.


Και θελω συντελεσει τον θυμον μου επι τον τοιχον και επι τους αλειψαντας αυτον με πηλον αμαλακτον, και θελω ειπει προς εσας, Ο τοιχος δεν υπαρχει ουδε οι αλειψαντες αυτον, 	 Li tzßac ut eb li queßbonoc rix teßrecßa lin joskßil. Ut lâin tinye êre: Xsacheß li tzßac joß eb ajcuiß li queßbonoc rix.


Και αντ' αυτου θελει σηκωθη εξουθενημενος τις, εις τον οποιον δεν θελουσι δωσει τιμην βασιλικην αλλα θελει ελθει ειρηνικως και κυριευσει το βασιλειον εν κολακειαις. 	 Li jun chic li tâoc chokß rey, aßan jun cuînk kßaxal yibru xnaßleb ut mâcuaß xcomoneb li nequeßoc chokß rey. Aßan tâoc chokß rey xban nak tixbalakßiheb li tenamit ut tixmuk chiruheb li cßaßru cuan saß xcßaßux.


Λαβε εις την χειρα σου λιθους μεγαλους και κρυψον αυτους εμπροσθεν των οφθαλμων των ανδρων των Ιουδαιων εν αργιλλω εν τη κεραμεικη καμινω τη προς την εισοδον της οικιας του Φαραω, εν Ταφνης 	 —Chap coßxibak li nînki pec ut chiruheb laj judío tâmukeb saß chßochß, li seb ru, li cuan chiru li oquebâl re li rochoch laj faraón aran Tafnes.


Και εσταθην αμεμπτος προς αυτον, και εφυλαχθην απο της ανομιας μου. 	 Lâin incßaß xinmâcob chiru li Kâcuaß. Ut incßaß xinbânu li mâusilal.


Αλλ' ουαι εις εσας τους Φαρισαιους, διοτι αποδεκατιζετε το ηδυοσμον και το πηγανον και παν λαχανον, και παραβλεπετε την κρισιν και την αγαπην του Θεου ταυτα επρεπε να καμητε και εκεινα να μη αφησητε. 	 Ra châlel sa' êbên lâex aj fariseo. Nequemayeja li junjûnk sa' xlajêtkil li isqui'ij, li ruda ut li c'a'ak re ru chi ichajil li nati'e'. Abanan inc'a' nequera li Dios ut inc'a' nequebânu li tîquilal. Us xq'uebal li junjûnk sa' xlajêtkil, abanan k'axal cui'chic tento xrâbal li Dios ut xbânunquil li tîquilal.


Και οι ανδρες οσοι δεν απεθανον, εκτυπηθησαν απο αιμορροιδας και η κραυγη της πολεως ανεβη εις τον ουρανον. 	 Ut eb li incßaß queßcam, ra cuanqueb xbaneb li tumor li queßel saß xtibeleb. Yôqueb chixjapbal reheb xban li raylal yôqueb chixcßulbal. Ut quicuulac toj saß choxa lix yâbeb.


Ηυξησαν δε τα παιδια και εγεινεν ο μεν Ησαυ ανθρωπος εμπειρος εις το κυνηγιον, ανθρωπος του αγρου ο δε Ιακωβ, ανθρωπος απλους, κατοικων εν σκηναις. 	 Eb li cocßal queßqßui. Nak ac nim chic laj Esaú, aßan jun châbil aj yo. Ut nacuulac chiru li cuânc saß qßuicheß. Laj Jacob, aßan jun cuînk kßun xchßôl ut nacuulac chiru li cuânc saß cab.


Τοτε ο Μαροδοχαιος παρηγγειλε ν' αποκριθωσι προς την Εσθηρ, Μη στοχαζεσαι εν σεαυτη οτι συ εκ παντων των Ιουδαιων θελεις σωθη εν τω οικω του βασιλεως 	 Ut laj Mardoqueo quixtakla xyebal re lix Ester li âtin aßin: —Mâcßoxla nak tatcolekß lâat yal xban nak cuancat saß rochoch li rey. Cui tocamsîk lâo, tatcamsîk ajcuiß lâat.


Εκει ητο ο μικρος Βενιαμιν, ο αρχηγος αυτων οι αρχοντες Ιουδα και ο λαος αυτων οι αρχοντες Ζαβουλων και οι αρχοντες Νεφθαλι. 	 Li yôqueb chi xic chi ubej, aßaneb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Benjamín. Ut chirixeb aßan cuanqueb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Judá joß ajcuiß li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Zabulón ut joß ajcuiß li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Neftalí.


Απεκριθη ο Ναθαναηλ και λεγει προς αυτον Ραββι, συ εισαι ο Υιος του Θεου, συ εισαι ο βασιλευς του Ισραηλ. 	 Quichak'oc laj Natanael ut quixye re: -At tzolonel, lâat li Ralal li Dios. Lâat lix Reyeb laj Israel, chan re li Jesús.


Ειθε να ητο η κεφαλη μου υδατα και οι οφθαλμοι μου πηγη δακρυων, δια να κλαιω ημεραν και νυκτα τους πεφονευμενους της θυγατρος του λαου μου. 	 Us raj cui lin jolom joß jun li yußam haß ut li xnakß cuu joß li haß li nabêc rok. Tinyâbak raj chi kßek chi cutan chirixeb li cuech tenamitil li queßcamsîc.


εν δε τω κανιστρω τω ανωτερω ησαν εκ παντων των φαγητων του Φαραω, της τεχνης του αρτοποιου και τα πτηνα ετρωγον αυτα εκ του κανιστρου επανωθεν της κεφαλης μου. 	 Ut li chacach li cuan saß xbên nujenak chi caxlan cua qßuila pây ru. Li caxlan cua aßan re laj faraón. Ut quicuil nak yôqueb chi rupupic li xul saß xbêneb li chacach li cuan saß injolom ut yôqueb chixcuaßbal li caxlan cua li cuan chi saß, chan.


Και απεκριθη και ειπε προς τους ισταμενους ενωπιον αυτου, λεγων, Αφαιρεσατε τα ιματια τα ρυπαρα απ' αυτου και προς αυτον ειπεν, Ιδου, αφηρεσα απο σου την ανομιαν σου και θελω σε ενδυσει ιματια λαμπρα 	 Ut li ángel quiâtinac riqßuineb li yôqueb chi tenkßânc re ut quixye reheb: —Isihomak li rakß li tzßaj ru.— Ut quixye re laj Josué: —Anakcuan xcuisi lâ cuakß li tzßaj ru ut xinqßue li châbil tßicr châcuix. Aßan retalil nak cuybil sachbil chic lâ mâc.—


Τοτε ειπεν ο βασιλευς, Και που ειναι ο υιος του κυριου σου; Και ειπεν ο Σιβα προς τον βασιλεα, Ιδου, καθηται εν Ιερουσαλημ διοτι ειπε, Σημερον ο οικος Ισραηλ θελει επιστρεψει προς εμε την βασιλειαν του πατρος μου. 	 Li rey quixye re: —¿Bar cuan laj Mefi-boset, li ri laj Saúl lâ patrón? chan. Laj Siba quixye re: —Xcana chak Jerusalén xban nak naxcßoxla nak eb laj Israel teßxxakab saß xcuanquil chokß rêkaj laj Saúl lix yucuaßchin, chan.


Θελεις εμπιστευθη εις αυτον να σοι φερη τον σπορον σου και να συναξη αυτον εν τω αλωνιω σου; 	 ¿Ma tâcßojob ta biß âchßôl saß xbên re nak tixxoc li ru lâ cuacuîmk ut tixchßutub saß li naßajej li nacaxoc cuiß?


Και ευφραινονται, διοτι ησυχασαν και οδηγει αυτους εις τον επιθυμητον λιμενα αυτων. 	 Cßajoß nak queßsahoß saß xchßôleb li cuînk nak tuktu chic ru li palau. Ut li Kâcuaß quixcßameb chire li palau chi mâcßaß queßxcßul.


Κατα την αυτην ταυτην ημεραν εισηλθεν ο Νωε, και οι υιοι του Νωε, Σημ και Χαμ και Ιαφεθ, και η γυνη του Νωε, και αι τρεις γυναικες των υιων αυτου μετ' αυτων, εις την κιβωτον 	 Nak toj mâjiß naticla li butßi haß, laj Noé qui-oc saß li jucub cab rochben li oxib chi ralal, laj Sem, laj Cam, ut laj Jafet. Ut qui-oc ajcuiß li rixakil laj Noé joß eb ajcuiß li rixakileb li oxib chi ralal.


Και ειπε προς εμε, Εισελθε και ιδε τα πονηρα βδελυγματα, τα οποια ουτοι καμνουσιν εδω. 	 Ut quixye cue: —Ocan ut tâcuil li mâusilal ut li yibru naßleb yôqueb chixbânunquil saß li naßajej aßan, chan cue.


Ειπε δε προς τους μαθητας αυτου Δια τουτο λεγω προς εσας, Μη μεριμνατε δια την ζωην σας, τι να φαγητε, μηδε δια το σωμα, τι να ενδυθητε. 	 Ut li Jesús quixye reheb lix tzolom: -Mixic êch'ôl chixc'oxlanquil chanru nak tênumsi li cutan junjûnk, chi moco riq'uin li c'a'ru têtzaca chi moco riq'uin lix tikibanquil êrib.


Στηθι τωρα με τας γοητειας σου και με το πληθος των μαγειων σου, εις τας οποιας ηγωνισθης εκ νεοτητος σου αν δυνασαι να ωφεληθης, αν δυνασαι να υπερισχυσης. 	 Kßehinkex ut tûlankex, joß yôquex chak chixbânunquil chalen saß êsâjilal. Têril cui cuan rajbal. Têril ma cauhak chic êrib chi numtâc saß xbêneb li tenamit xban li tûlac ut li kßehînc nequebânu.


τον δε ολιγον τι παρα τους αγγελους ηλαττωμενον Ιησουν βλεπομεν δια το παθημα του θανατου με δοξαν και τιμην εστεφανωμενον, δια να γευθη θανατον υπερ παντος ανθρωπου δια της χαριτος του Θεου. 	 Abanan nakaq'ue retal chanru nak li Jesucristo quinimâc ru ut quiq'uehe' xlok'al. Usta quicubsîc xcuanquil jarubak cutan chiruheb li ángel, nak quitz'ejcualo', quiq'uehe' xlok'al xban li raylal quixc'ul nak quicam sa' kac'aba' lâo. Xban lix nimal rusilal li Dios, li Jesucristo quicam re xcolbal chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och'.


ο δεκατος πεμπτος εις τον Βιλγα, ο δεκατος εκτος εις τον Ιμμηρ, 	 li roßlaju, aßan laj Bilga; li xcuaklaju, aßan laj Imer;


Ειπε δε προς αυτους Ουτοι ειναι οι λογοι, τους οποιους ελαλησα προς υμας οτε ημην ετι μεθ' υμων, οτι πρεπει να πληρωθωσι παντα τα γεγραμμενα εν τω νομω του Μωυσεως και προφηταις και ψαλμοις περι εμου. 	 Ut quixye reheb: -Li c'a'ru xinc'ul, a'an ajcui' li quinserak'i chak êre nak toj cuanquin chak sa' êyânk. Tento nak tâtz'aklok ru chixjunil li tz'îbanbil chak retalil chicuix sa' lix chak'rab laj Moisés, jo' ajcui' sa' lix hu eb li profeta ut sa' ajcui' li Salmos, chan reheb.