και οι επτα ιερεις, βασταζοντες τας επτα κερατινας σαλπιγγας, προεπορευοντο της κιβωτου του Κυριου, πορευομενοι και σαλπιζοντες με τας σαλπιγγας και εμπροσθεν αυτων επορευοντο οι ωπλισμενοι η δε οπισθοφυλακη ηκολουθει οπισθεν της κιβωτου του Κυριου, ενω οι ιερεις προχωρουντες εσαλπιζον με τας σαλπιγγας. 	 Ut eb li cuukub chi aj tij yôqueb chi xic chiru lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß ut incßaß queßxcanab bêc chi moco queßxcanab xyâbasinquil li xucub. Cuanqueb li soldado yôqueb chi xic chiruheb laj tij li yôqueb chixyâbasinquil li xucub ut cuanqueb li soldado li yôqueb chi xic chirix li Lokßlaj Câx. Ut eb laj tij incßaß queßxcanab xyâbasinquil li xucub.


Ο ξενος δεν διενυκτερευεν εξω ηνοιγον την θυραν μου εις τον οδοιπορον 	 Eb li cristian li yôqueb chi viajic xinqßueheb rochochnal saß li cuochoch. Mâ jun sut xincanabeb chi cuârc saß be.


Και οτε ηλθεν, ιδου, ο Ηλει εκαθητο επι της καθεδρας, κατα το πλαγιον της οδου, σκοπευων διοτι η καρδια αυτου ετρεμε περι της κιβωτου του Θεου. Και οτε ο ανθρωπος ελθων εις την πολιν ανηγγειλε ταυτα, ανεβοησε πασα η πολις. 	 Nak quicuulac Silo, laj Elí chunchu chire li be. Yô xcßaßux chirix li Lokßlaj Câx. Li cuînk quixye reheb li tenamit cßaßru quicßulman. Cßajoß nak queßxucuac ut queßxjap reheb li tenamit.


Τοτε ερχεται ο Ιησους απο της Γαλιλαιας εις τον Ιορδανην προς τον Ιωαννην δια να βαπτισθη υπ' αυτου. 	 Ut quicuulac xk'ehil nak li Jesús quichal chak Galilea. Quicuulac riq'uin laj Juan re nak tâcubsîk xha' xban sa' li nima' Jordán.


Οι ταπεινοι θελουσιν ιδει θελουσι ευφρανθη και η καρδια υμων των εκζητουντων τον Θεον θελει ζησει. 	 Teßsahokß xchßôleb li rahobtesinbileb nak teßril li cßaßru tixbânu li Dios. Ut eb li nequeßxsicß li Dios teßqßuehekß xcacuilal xchßôl.


Εαν το δωρον αυτου ηναι ολοκαυτωμα απο των βοων, αρσενικον αμωμον ας προσφερη αυτο παρα την θυραν της σκηνης του μαρτυριου θελει προσφερει αυτο, δια να ηναι δεκτον ενωπιον του Κυριου. 	 Cui cuacax teßxqßue chokß xcßatbil mayej, tento nak teßxqßue li toro tzßakalak re ru. Ut teßxqßue joß na-ala saß xchßôleb. Teßxcßam lix mayej chiru li Kâcuaß saß li oquebâl re li tabernáculo li nequeßxchßutub cuiß ribeb li tenamit chixlokßoninquil li Dios.


οι δε εν τω πλοιω ελθοντες προσεκυνησαν αυτον, λεγοντες Αληθως Θεου Υιος εισαι. 	 Ut eb li cuanqueb sa' li jucub que'xcuik'ib rib chiru li Jesús ut que'xlok'oni ut que'xye re: -Relic chi yâl nak lâat li Ralal li Dios, chanqueb re.


διοτι σεις ηναντιωθητε εις τον λογον μου εν τη ερημω Σιν εν τη αντιλογια της συναγωγης, ωστε να με αγιασητε εις το υδωρ ενωπιον αυτων. Τουτο ειναι το υδωρ Μεριβα εν Καδης εν τη ερημω Σιν. 	 Tatcâmk xban nak saß cuibal quekßet lin chakßrab saß li chaki chßochß Zin nak eb laj Israel quineßxcuechßi. Lâat incßaß xaqßue inlokßal chiruheb li tenamit nak xinqßue li haß reheb, chan. (Aßan quicßulman nak li haß qui-el saß li sakônac saß li naßajej Cades li cuan saß li chaki chßochß Zin.)


Ουτω λοιπον και επι του παροντος καιρου απεμεινε καταλοιπον τι κατ' εκλογην χαριτος. 	 Jo'can ajcui' sa' eb li cutan a'in. Cuan ajcui' li quixsiq'ueb ru li Dios riq'uin lix nimal ruxtân usta moco q'uiheb ta.


Οι μισουντες με αναιτιως επληθυνθησαν υπερ τας τριχας της κεφαλης μου εκραταιωθησαν οι εχθροι μου οι προσπαθουντες να με αφανισωσιν αδικως. Τοτε εγω επεστρεψα ο, τι δεν ηρπασα. 	 Nabaleb li xicß nequeßiloc cue. Kßaxal cuißchic nabaleb chiru xqßuial li cuismal. Nequeßnumta saß inbên. Nequeßraj insachbal usta mâcßaß inmâc chiruheb. ¿Ma târûk ta biß tinkßajsi reheb li incßaß xcuelkßa chiruheb?


υιοι Αναν, υιοι Γιδδηλ, υιοι Γααρ, 	 laj Hanán, laj Gidel, laj Gahar,


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τους ανδρας τους ισταμενους πλησιον αυτου, λεγων, Τι θελει γεινει εις τον ανδρα, οστις παταξη τον Φιλισταιον τουτον και αφαιρεση το ονειδος απο του Ισραηλ; διοτι τις ειναι ο Φιλισταιος ουτος ο απεριτμητος, ωστε να εξουθενη τα στρατευματα του Θεου του ζωντος; 	 Laj David quiâtinac riqßuineb li cuanqueb chixcßatk. Quixye reheb: —¿Cßaßru tâqßuehekß re li ani tâcamsînk re li cuînk li incßaß naxpâb li Dios? ¿Ani tâisînk re li xutân li xqßue saß xbêneb laj Israel? ¿Cßaßru xcuanquil nak naxhobeb lix soldados li yoßyôquil Dios? chan.


Και προσηλθον αι θυγατερες του Σαλπααδ, υιου του Εφερ, υιου του Γαλααδ, υιου του Μαχειρ, υιου του Μανασση, εκ των συγγενειων Μανασση υιου του Ιωσηφ. Και ταυτα ειναι τα ονοματα των θυγατερων αυτου Μααλα, Νουα και Αγλα και Μελχα και Περσα. 	 Saß xyânkeb lix têpal li ralal xcßajol laj Manasés cuanqueb ôb li ixk rîtzßineb rib. Eb li ôb chi ixk aßin, aßaneb lix rabin laj Zelofehad. Aßaneb aßin lix cßabaßeb: lix Maala, lix Noa, lix Hogla, lix Milca ut lix Tirsa. Laj Zelofehad, aßan li ralal laj Hefer. Ut laj Hefer, aßan li ralal laj Galaad. Ut laj Galaad, aßan li ralal laj Maquir. Laj Maquir, aßan li ralal laj Manasés. Ut laj Manasés, aßan li ralal laj José.


Ψαλλετε εις τον Κυριον, αινειτε τον Κυριον διοτι ηλευθερωσε την ψυχην του πτωχου εκ χειρος πονηρευομενων. 	 Bichahomak xlokßal li Kâcuaß ut chelokßoni xban nak aßan li natenkßan reheb li tenkßâc nequeßraj ut aßan li nacoloc reheb saß rukßeb li incßaß useb xnaßleb.


Και τουτο θελομεν καμει, εαν επιτρεπη ο Θεος. 	 Anakcuan chikaq'ue kach'ôl chixtzolbal kib re nak toq'uîk sa' li kapâbâl. Jo'can takabânu cui li Dios naxq'ue ke.


Οι μεν σκορπιζουσι, και ομως περισσευονται οι δε παρα το δεον φειδονται, και ομως ερχονται εις ενδειαν. 	 Cuanqueb cristian nequeßsihin ut kßaxal cuißchic nabal li nequeßxcßul. Ut cuanqueb ajcuiß li cristian caßchßin ajcuiß nequeßsihin ut nequeßcana saß nebaßil xban nak caßchßin ajcuiß nequeßxsi.


και δεν θελει ειπει προς αυτον Ετοιμασον τι να δειπνησω, και περιζωσθεις υπηρετει με, εωσου φαγω και πιω, και μετα ταυτα θελεις φαγει και πιει συ; 	 Inc'a'. Tâyehek' ban re: "Chac'ûb cuan intzacaêmk ut chatc'anjelak chicuu. Nak acak xinrake' chi cua'ac, naru tatcua'ak lâat."


Ας υψωσωμεν τας καρδιας ημων και τας χειρας προς τον Θεον τον εν τοις ουρανοις, λεγοντες, 	 Chikayâba xcßabaß li Kâcuaß cuan saß choxa ut takaye:


και αυτη σηκωθεισα το μεσονυκτιον, ελαβε τον υιον μου εκ του πλαγιου μου, ενω η δουλη σου εκοιματο, και εβαλεν αυτον εις τον κολπον αυτης τον δε υιον αυτης τον νεκρον εβαλεν εις τον κολπον μου 	 Tuktu na kßojyîn nak quicuacli chirisinquil lin cßulaßal chincßatk. Quixqßue chixcßatk aßan ut li cßulaßal li camenak quixqßue chincßatk lâin nak yôquin chi cuârc.


Και πολλακις αυτον και εις πυρ ερριψε και εις υδατα, δια να απολεση αυτον αλλ' εαν δυνασαι τι, βοηθησον ημας, σπλαγχνισθεις εφ' ημας. 	 -Nabal sut nacute' sa' xam. Nabal sut nacute' sa' ha' xban li mâus aj musik'ej re xcamsinquil. Cui cuan c'a'ru naru tâbânu re, bânu usilal, il xtok'oba ku ut choâtenk'a, chan.


Και ο Χωνανιας και Σεμαιας και Ναθανιηλ, οι αδελφοι αυτου, και Ασαβιας και Ιειηλ και Ιωζαβαδ, αρχοντες των Λευιτων, προσεφεραν εις τους Λευιτας, δια θυσιας του πασχα, πεντακισχιλια αρνια και εριφια και πεντακοσιους βοας. 	 Ut laj Conanías, ut laj Semaías, ut laj Natanael li rîtzßineb, ut laj Hasabías, laj Jeiel, ut laj Jozabad, li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj levita, queßxqßue reheb laj levita ôb mil li carner ut ôb ciento li bôyx re teßxninkßei li Pascua.


Και τον Ααρων και τους υιους αυτου θελεις προσαγαγει εις την θυραν της σκηνης του μαρτυριου και θελεις λουσει αυτους εν υδατι. 	 Chirix aßan tâcßameb laj Aarón rochben li ralal saß li oquebâl re li tabernáculo ut tâqßueheb chi atînc.


Παντα οσα εχει ο Πατηρ, εμου ειναι δια τουτο ειπον οτι εκ του εμου θελει λαβει και αναγγειλει προς εσας. 	 Chixjunil li c'a'ru cuan re lin Yucua', cue ajcui' lâin. Jo'can nak xinye êre nak li c'a'ru tinye êre, a'an ajcui' li tixc'utbesi chêru li Santil Musik'ej.


Οι δε προεστωτες δεν ηξευρον που υπηγα και τι εκαμον ουδε ειχον φανερωσει ετι τουτο ουτε εις τους Ιουδαιους, ουτε εις τους ιερεις, ουτε εις τους προκριτους, ουτε εις τους προεστωτας, ουτε εις τους λοιπους τους εργαζομενους το εργον. 	 Eb li nequeßtaklan saß li tenamit incßaß queßxnau bar côin chi moco queßxnau cßaßru quinbânu chak. Chi moco quinye reheb laj judío, chi moco laj tij, chi moco li cuanqueb saß xcuanquil. Chi moco eb li teßtenkßânk saß li cßanjel aßin queßxnau cßaßru yôquin.


Ουαι εις την πολιν των αιματων ολη ειναι πληρης ψευδους και αρπαγης το θηραμα δεν απολειπει. 	 Ra châlel saß xbên li tenamit Nínive xban nak aj camsineleb. Numtajenak aj ticßtißeb ut aj êlkßeb. Ut incßaß nequeßraj xcanabanquil li mâusilal nequeßxbânu.


και ανοιξας το στομα αυτου εδιδασκεν αυτους, λεγων. 	 Qui-oc chixch'olobanquil lix yâlal chiruheb ut quixye:


Και ταυτα ειναι τα ονοματα των ηγεμονων του Ησαυ, κατα τας οικογενειας αυτων, κατα τους τοπους αυτων, κατα τα ονοματα αυτων. ηγεμων Θαμνα, ηγεμων Αλβα, ηγεμων Ιεθεθ, 	 Aßaneb aßin lix cßabaßeb li queßtaklan saß xbêneb li jûnk chßûtal li ralal xcßajol laj Esaú. Li tenamit li queßtaklan cuiß quiqßueheß xcßabaßeb joß xcßabaßeb li queßtaklan saß xbêneb. Aßaneb aßin lix cßabaßeb: laj Timna, laj Alva, ut laj Jetet,


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ουδεις αλλογενης απεριτμητος την καρδιαν και απεριτμητος την σαρκα θελει εισερχεσθαι εις το αγιαστηριον μου, εκ παντων των αλλογενων των μεταξυ των υιων Ισραηλ 	 Lâin li nimajcual Dios ninye nak mâ jun li jalaneb xtenamit teßoc saß lin templo cui mâjiß xeßxcßul li circuncisión ut cui incßaß niquinixpâb, usta cuanqueb saß êyânk lâex aj Israel.


και αποβας εις Καισαρειαν, ανεβη εις Ιερουσαλημ, και χαιρετησας την εκκλησιαν κατεβη εις Αντιοχειαν, 	 Nak quicuulac Cesarea, cô Jerusalén. Ut nak ac xq'ueheb xsahil xch'ôleb laj pâbanel, cô Antioquía.


και τωρα σας ειπον πριν γεινη, δια να πιστευσητε οταν γεινη. 	 Lâin yôquin chixyebal êre a'in nak toj mâji' nac'ulman. Nak tâc'ulmânk li c'a'ru xinye, lâex têpâb nak yâl li c'a'ru xinye êre.


και δεν θελω μετασαλευσει τον ποδα του Ισραηλ απο της γης, την οποιαν εδωκα εις τους πατερας αυτων εαν μονον προσεξωσι να καμνωσι κατα παντα οσα προσεταξα εις αυτους, και κατα παντα τον νομον τον οποιον ο δουλος μου Μωυσης προσεταξεν εις αυτους. 	 Ut incßaß chic tincanabeb laj Israel chi isîc saß li naßajej li xinqßue reheb lix xeßtônil yucuaßeb, cui teßxbânu chixjunil li xinye reheb ut cui teßxbânu li cßaßru naxye saß li chakßrab li xinqßue re laj Moisés laj cßanjel chicuu, chan li Kâcuaß.


και επεσον εις το εδαφος και ηκουσα φωνην λεγουσαν προς εμε Σαουλ, Σαουλ, τι με διωκεις; 	 Quint'ane' chi ch'och' ut quicuabi jun xyâb cux quixye cue, "At Saulo, at Saulo, ¿c'a'ut nak yôcat chinrahobtesinquil?" chan cue.


υπερανω δε αυτης ησαν Χερουβειμ δοξης κατασκιαζοντα το ιλαστηριον περι των οποιων δεν ειναι τωρα χρεια να λεγωμεν κατα μερος. 	 Ut sa' xbên li Lok'laj Câx cuan cuib li querubines yîbanbileb riq'uin oro chanchaneb li ángel. A'an retalil nak cuan li Dios aran. Lix xiq'ueb naxc'ul rib sa' xbên lix tz'apbal re li câx bar naq'ueman cui' li mayej quic' re xcuybal li mâc. Abanan anakcuan inc'a' takach'olob nabal chic chirix a'an.


Ηρχισε δε να λεγη προς τον λαον την παραβολην ταυτην Ανθρωπος τις εφυτευσεν αμπελωνα, και εμισθωσεν αυτον εις γεωργους, και απεδημησε πολυν καιρον. 	 Ut li Jesús qui-oc chixyebal reheb li tenamit li jaljôquil ru âtin a'in: Jun li cuînk quirau jun sîr li racuîmk uvas. Quixq'ue chi to' riq'uineb li cuînk aj c'alom. Ut cô sa' jalan tenamit ut najt quisach.


Εξηλθε δε εναντιον αυτων Ζερα ο Αιθιοψ, με στρατευμα εκατον μυριαδων και με τριακοσιας αμαξας, και ηλθεν εως Μαρησα. 	 Laj Zera lix reyeb laj Etiopía queßcôeb toj saß li tenamit Maresa chi pletic riqßuin laj Asa. Cuanqueb jun millón lix soldado ut oxib ciento lix carruaje re pletic.


Συ, βασιλευ, εθεωρεις και ιδου, εικων μεγαλη εξαισιος ητο εκεινη η εικων και υπεροχος η λαμψις αυτης, ισταμενης ενωπιον σου, και η μορφη αυτης φοβερα. 	 At rey, saß lâ matcß xacuil nak xakxo châcuu jun li jalam ûch kßaxal najt xteram. Nalembac na-iloc ut xiu xiu rilbal.


Εξηλθε λοιπον ο Πετρος και ο αλλος μαθητης και ηρχοντο εις το μνημειον. 	 Côeb sa' li muklebâl laj Pedro rochben li jun chic xtzolom li Jesús.


Θελεις εισθαι ευλογημενος υπερ παντα τα εθνη αγονος η στειρα δεν θελει εισθαι εις σε η εις τα κτηνη σου. 	 Kßaxal cuißchic nabal lê rosobtesinquil tixqßue li Kâcuaß chiruheb chixjunileb li tenamit. Mâ jun êre incßaß ta teßcuânk ralal xcßajol, joß cuînk joß ixk. Ut teßcuânk ajcuiß li raleb lê quetômk.


Θελω ομως σε σωσει εν τη ημερα εκεινη, λεγει Κυριος, και δεν θελεις παραδοθη εις την χειρα των ανθρωπων, των οποιων συ φοβεισαι το προσωπον, 	 Abanan lâin tincolok âcue saß li cutan aßan, chan li Kâcuaß. Lâat incßaß tatkßaxtesîk saß rukßeb li tenamit li nacaxucua ruheb.Lâin tincolok âcue re nak incßaß tatcamsîk saß li plêt. Lâat tatcanâk chi yoßyo xban nak cacßojob âchßôl cuiqßuin, chan li Kâcuaß.


Ιερουσαλημ, Ιερουσαλημ, η φονευουσα τους προφητας και λιθοβολουσα τους απεσταλμενους προς αυτην, ποσακις ηθελησα να συναξω τα τεκνα σου καθ' ον τροπον η ορνις τα ορνιθια εαυτης υπο τας πτερυγας, και δεν ηθελησατε. 	 Ex aj Jerusalén, lâex nequecamsiheb li profeta ut nequecuti chi pec eb li neque'taklâc êriq'uin xban li Dios. Nabal sut raj xcuaj êcolbal jo' nak naxch'utubeb li ral li caxlan rubel lix xic'. Abanan lâex inc'a' xeraj.Ut anakcuan lê tenamit tâcanâk chi naq'uirnac aj chic ru. Tinye ut êre chalen anakcuan inc'a' chic têril cuu toj nak têye, "Osobtesinbil taxak li xchal sa' xc'aba' li Kâcua'", chan li Jesús.


φοβουμενοι τουτο, μη προσαψη τις εις ημας μωμον εν τη αφθονια ταυτη τη διακονουμενη υφ' ημων, 	 Yôco chixbânunquil li c'anjel a'in chi us re nak mâ ani tâcuech'ok rix li kac'anjel nak toxic chixcanabanquil li nimla mâtan a'in.


και θελω δωσει χαριν εις τον λαον τουτον εμπροσθεν των Αιγυπτιων και οταν αναχωρητε, δεν θελετε αναχωρησει κενοι 	 Ut lâin tinbânu nak eb laj Egipto teßxcßam rib saß usilal riqßuineb laj Israel re nak incßaß tex-êlk chak aran Egipto chi mâcßaß têcßam.Chixjunileb li ixk aj Israel teßxtzßâma li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin oro ut plata riqßuineb li rechcabal joß ajcuiß riqßuineb li ani teßhilânk riqßuineb. Teßxtzßâma ajcuiß li châbil akßej ut têqßueheb chirixeb lê ralal êcßajol. Chi joßcaßin tâmakßmânk lix biomaleb laj Egipto, chan li Dios.


Παρατηρησατε τους κορακας, οτι δεν σπειρουσιν ουδε θεριζουσιν, οιτινες δεν εχουσι ταμειον ουδε αποθηκην, και ο Θεος τρεφει αυτους ποσω μαλλον σεις διαφερετε των πτηνων. 	 Cheq'uehak retal li xul li neque'rupupic chiru choxa. Eb a'an inc'a' neque'au, chi moco neque'k'oloc, chi moco neque'xxoc xcuaheb chi moco cuan xc'ulanquil xtzacaêmkeb. Abanan li Dios naxq'ue xtzacaêmkeb. ¿Ma toja' ta chic lâex inc'a' tixq'ue êtzacaêmk?


Εκει ειναι ο Ασσουρ και απαν το αθροισμα αυτου οι ταφοι αυτου ειναι κυκλω αυτου παντες ουτοι τεθανατωμενοι, πεπτωκοτες εν μαχαιρα. 	 Lix reyeb laj Asiria cuan arin rochbeneb lix qßuila soldado. Sutsu xbaneb lix muklebâleb li queßcamsîc saß li plêt.


Υπερεπαχυναν το στομα αυτων λαλει υπερηφανα. 	 Eb aßan incßaß nequeßtokßoban u. Kßetkßeteb ut nequeßxnimobresi rib riqßuin li cßaßru nequeßxye.


Συ, βασιλευ, εξεδωκας προσταγμα, πας ανθρωπος, οστις ακουση τον ηχον της σαλπιγγος, της συριγγος, της κιθαρας, της σαμβυκης, του ψαλτηριου και της συμφωνιας και παντος ειδους μουσικης, να πεση και να προσκυνηση την εικονα την χρυσην 	 Lâat, at rey, xaqßue lâ chakßrab nak chixjunileb teßxcuikßib ribeb ut teßxlokßoni li jalam ûch yîbanbil riqßuin oro nak teßecßânk li trompeta, li xôlb, li tambor, li arpa, li salterio, ut chixjunil li jun chßol chic li cuajb.


Και τα αλλα δυο ακρα των δυο πλεκτων αλυσεων θελεις συναψει με τους δυο οικισκους και θελεις βαλει αυτους εις τας επωμιδας του εφοδ εμπροσθεν αυτου. 	 Lix cßâmal li pectoral teßxchap rib riqßuin li ónice li cuan saß xbên xtel li efod saß li jun perêl li nacana chiru.


Ακουσατε τουτο, οι πρεσβυτεροι, και δοτε ακροασιν, παντες οι κατοικουντες την γην εγεινε τουτο εν ταις ημεραις υμων η εν ταις ημεραις των πατερων υμων; 	 Cherabihak lâex li ac chêquex. Ut cherabihak chêjunilex lâex li cuanquex arin Judá. ¿Ma ac êcßulum ta biß jun sutak li raylal aßin? Ut, ¿ma ac xcßulumeb ta biß jun sutak lê xeßtônil yucuaß chi joßcaßin?


Προσεχετε εις εαυτους, δια να μη χασωμεν εκεινα, τα οποια ειργασθημεν, αλλα να απολαβωμεν πληρη τον μισθον. 	 Cheq'uehak retal chêribil êrib re nak inc'a' tâcanâk chi mâc'a' rajbal lê c'anjel chiru li Dios. Tz'akalak ban re ru xk'ajcâmunquil lê c'anjel têc'ul riq'uin li Dios.


το τελος ομως αυτης ειναι πικρον ως αψινθιον, οξυ ως μαχαιρα διστομος. 	 Li ani tâtßanekß saß rukß li ixk aßan târecßa xcßahil li raylal li tixcßul mokon. Chanchan xcßahil li bakcheß. Ut chanchan xkßesnal li chßîchß li caß pacßal xkßesnal.


γνωριζων τουτο, οτι ο νομος δεν ετεθη δια τον δικαιον, αλλα δια τους ανομους και ανυποτακτους, τους ασεβεις και αμαρτωλους, τους ανοσιους και βεβηλους, τους πατροκτονους και μητροκτονους, τους ανδροφονους, 	 Jo'can nak nacuaj nak têq'ue retal nak li chak'rab moco q'uebil ta reheb li tîqueb xch'ôl. Reheb ban li inc'a' neque'abin ut li neque'k'etoc re li chak'rab. Reheb ajcui' li inc'a' useb xna'leb ut eb laj mâc. Reheb ajcui' li inc'a' neque'pâban re li Dios chi moco cuanqueb junak xpâbâleb. Ut reheb ajcui' laj camsinel ut li neque'xcamsi xna' xyucua'eb.


Σπουδασον να ελθης προ του χειμωνος. Ασπαζεται σε ο Ευβουλος και Πουδης και Λινος και η Κλαυδια και οι αδελφοι παντες. 	 K'axal us cui tatchâlk nak toj mâji' naticla li habalk'e. Xtakla xsahil âch'ôl laj Eubulo, jo'queb ajcui' laj Pudente, laj Lino, lix Claudia ut chixjunileb li hermân li cuanqueb arin.A' taxak li Kâcua' chicuânk âcuiq'uin. Ut a' taxak li rusilal li Dios chicuânk êriq'uin lâex chêjunilex. Jo'can taxak.


Επειδη, ενω σε υψωσα εκ του χωματος, και σε κατεστησα ηγεμονα επι τον λαον μου Ισραηλ, συ περιεπατησας εις την οδον του Ιεροβοαμ, και εκαμες τον λαον μου Ισραηλ να αμαρτηση, δια να με παροργισης δια των αμαρτιων αυτων, 	 Laj Jehú quixye re laj Baasa: —Joßcaßin quixye âcue li Kâcuaß. “Lâat mâcßaß âcuanquil nak xatcuan. Lâin xinqßue âcuanquil nak xatinxakab chi taklânc saß xbêneb laj Israel, lin tenamit. Abanan lâat xabânu li mâusilal joß quixbânu laj Jeroboam. Xacßameb xbe laj Israel chi mâcobc. Xban li mâc xabânu, xachikß injoskßil.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην, λεγων, 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés:


Και ηλθον παντες οι πρεσβυτεροι του Ισραηλ και εσηκωσαν οι Λευιται την κιβωτον. 	 Nak queßcuulac chixjunileb li nequeßcßamoc be, eb laj levita queßxchap li Lokßlaj Câx,


φθονοι, φονοι, μεθαι, κωμοι, και τα ομοια τουτων, περι των οποιων σας προλεγω, καθως και προειπον, οτι οι τα τοιαυτα πραττοντες βασιλειαν Θεου δεν θελουσι κληρονομησει. 	 socuênc, camsînc ras rîtz'in, calâc, numcua'ac num uc'ac, ut c'a'ak chic re ru jo' eb a'in. Yôquin cui'chic xyebal êre a'in, usta ac inyehom ajcui' êre, nak li neque'bânun re li c'a'ak re ru a'in inc'a' te'rêchani lix nimajcual cuanquilal li Dios.


αυτοι αποθνησκουσιν εν τη νεοτητι, και η ζωη αυτων τελειονει μεταξυ των ασελγων. 	 Eb aßan teßcâmk chi toj sâjeb. Xutânal teßxcßul nak teßosokß.


Δραξ σιτου εαν υπαρχη εν τη γη επι των κορυφων των ορεων, ο καρπος αυτου θελει σειεσθαι ως ο Λιβανος και οι κατοικοι εν τη πολει θελουσιν εξανθησει ως ο χορτος της γης. 	 Chiêlk taxak chi nabal li trigo saß li naßajej. Numtajenakak ta li acuîmk saß eb li tzûl. Incßaß ta chic tâcßutûnk li chßochß xban xqßuialil. Chiûchînk ta chi nabal li acuîmk joß xqßuial li cheß li cuan Líbano. Ut cheßqßuiânk ta li tenamit joß xqßuial li pim saß cßalebâl.


Δια τουτο προσμενετε με, λεγει Κυριος, μεχρι της ημερας καθ' ην εγειρομαι προς λεηλασιαν διοτι η αποφασις μου ειναι να συναξω τα εθνη, να συναθροισω τα βασιλεια, να εκχεω επ' αυτα την αγανακτησιν μου, ολην την εξαψιν της οργης μου επειδη πασα η γη θελει καταναλωθη υπο του πυρος του ζηλου μου. 	 Joßcan nak chinêroybeni cuan, chan li Kâcuaß, toj tâcuulak xkßehil nak tincuisi injoskßil saß êbên. Lâin ac xinye nak tinchßutubeb ru lix nînkal ru tenamit ut tinrakok âtin saß xbêneb. Chanchan li xam nak tincßut lin joskßil chêru. Tinsacheb ru chixjunil lê tenamit xban nak yô injoskßil saß êbên.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην και προς τον Ααρων εν τω ορει Ωρ πλησιον των οριων της γης Εδωμ, λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac riqßuineb laj Moisés ut laj Aarón saß li tzûl Hor li cuan nachß riqßuin lix nubâl eb laj Edom. Quixye reheb:


και γνωριζεις το θελημα αυτου και διακρινεις τα διαφεροντα, διδασκομενος υπο του νομου, 	 Xban nak xatzol li chak'rab, nacanau c'a'ru naraj li Dios. Nacanau c'a'ru li us ut nacanau c'a'ru li inc'a' us.


Θελει ελεησει τον πτωχον και τον πενητα και τας ψυχας των πενητων θελει σωσει. 	 Aßan tâuxtânânk ruheb li nebaß ut li rahobtesinbileb. Ut aßan ajcuiß tâcolok reheb.


και οι Λευιται οι ψαλτωδοι, παντες οι του Ασαφ, του Αιμαν, του Ιεδουθουν, και οι υιοι αυτων και οι αδελφοι αυτων, ενδεδυμενοι βυσσον, εν κυμβαλοις και ψαλτηριοις και κιθαραις, ισταντο κατα ανατολας του θυσιαστηριου, και μετ' αυτων εκατον εικοσι ιερεις σαλπιζοντες δια σαλπιγγων 	 Ut chixjunileb laj levitas li nequeßbichan queßxakli chixcßatk li artal saß li este. Aßaneb laj Asaf, laj Hemán, ut laj Jedutún rochbeneb li ralal ut eb li rechßalal. Li rakßeb yîbanbil riqßuin li châbil tßicr lino. Cuanqueb saß rukßeb lix cuajbeb, li sursûquil chßîchß, li arpa, ut li salterio. Ut cuanqueb ajcuiß jun ciento riqßuin junmay laj tij li nequeßxyâbasi li trompeta.


Ευηρεστηθησαν τωοντι, και ειναι οφειλεται αυτων. Διοτι εαν τα εθνη εγειναν συγκοινωνοι αυτων εις τα πνευματικα, χρεωστουσι να υπηρετησωσιν αυτους και εις τα σωματικα. 	 Qui-ala sa' xch'ôleb xtenk'anquileb ut us ajcui' nak te'xbânu xban nak eb a'an mâcua'eb aj judío ut sa' xc'aba'eb laj judío nak que'xc'ul li colba-ib. Jo'can nak us nak te'xtenk'aheb laj pâbanel aj judío riq'uin xq'uebal reheb li c'a'ak re ru nac'anjelac chiruheb.


Εφερθησαν απιστως προς τον Κυριον διοτι εγεννησαν τεκνα αλλοτρια τωρα δε εις μην θελει καταφαγει αυτους και τας κληρονομιας αυτων. 	 Nequeßxbânu rib nak niquineßxlokßoni, abanan mâcuaß lâin nequeßxlokßoni cuu. Aß ban chic li jalanil dios nequeßxlokßoni. Eb li ralal xcßajol mâcuaßeb chic intenamit. Joßcan nak chi sêb tebinsach ut tinsach ajcuiß lix naßajeb.


Τοτε προσεταξεν η Εσθηρ να αποκριθωσι προς τον Μαροδοχαιον 	 Ut lix Ester quixtakla xyebal re laj Mardoqueo chi joßcaßin:


Οταν δε το φθαρτον τουτο ενδυθη αφθαρσιαν και το θνητον τουτο ενδυθη αθανασιαν, τοτε θελει γεινει ο λογος ο γεγραμμενος Κατεποθη ο θανατος εν νικη. 	 Nak acak xjalano' li katibel li nak'a, ut nak acak xjalano' li kayu'am li na-oso', aran tâtz'aklok ru li quitz'îbâc chak najter xbaneb li profeta nak que'xye chak chi jo'ca'in: Sachbil xcuanquil li câmc chi junaj cua xban nak xnumta xcuanquil li Cristo sa' xbên. (Isa. 25:8)


και να φιλοτιμησθε εις το να ησυχαζητε και να καταγινησθε εις τα ιδια και να εργαζησθε με τας ιδιας υμων χειρας, καθως σας παρηγγειλαμεν, 	 Cheq'uehak êch'ôl chi cuânc sa' xyâlal. Mêch'i'ch'i'i li ani cuan c'a'ru re. Chexc'anjelak re nak tâcuânk c'a'ru êre re xnumsinquil li cutan junjûnk jo' xexkatakla cui'.


Τοτε σηκωθεις ο Ιωβ διεσχισε το επενδυμα αυτου και εξυρισε την κεφαλην αυτου και επεσεν επι την γην και προσεκυνησε, 	 Nak quirabi aßan, laj Job quicuacli ut quixpej li rakß ut quixbes li rismal retalil lix rahil xchßôl ut quixcuikßib rib saß chßochß ut quixlokßoni li Dios.


Οθεν το υψος εαυτου ανεβη υπερανω παντων των δενδρων του αγρου και οι κλωνοι αυτου επληθυναν και οι κλαδοι αυτου εξετανθησαν δια το πληθος των υδατων, ενω εβλαστανε. 	 Xban nak quitßakresîc chi us, kßaxal najt rok quicuulac chiruheb chixjunileb li cheß li cuanqueb saß li qßuicheß. Nabal li rukß ut najt rokeb.


Και ιδων ο πενθερος του Μωυσεως παντα οσα εκαμνεν εις τον λαον, ειπε, Τι ειναι τουτο το πραγμα, το οποιον καμνεις εις τον λαον; δια τι συ καθησαι μονος, απας δε ο λαος παρισταται εμπροσθεν σου απο πρωιας εως εσπερας; 	 Laj Jetro quiril li cßaßru yô chixbânunquil laj Moisés. Quixye re: —¿Cßaßut nak âjunes yôcat chixbânunquil li cßanjel aßin? Xakxôqueb li cristian chixjunil li cutan châcuoybeninquil, ekßela ut ecuu.—


Και οι αδελφοι αυτων εκ του οικου των πατερων αυτων ησαν, Μιχαηλ και Μεσουλλαμ και Σεβα και Ιωραμ και Ιαχαν και Ζιε και Εβερ, επτα. 	 Eb li jun chßol chic li ralal xcßajol, aß yal chanru xqßuialeb, aßaneb laj Micael, laj Mesulam, laj Seba, laj Jorai, laj Jacán, laj Zía ut laj Heber. Cuukubeb chixjunileb.


και τα νεφρα μου θελουσιν αγαλλεσθαι, οταν τα χειλη σου λαλωσιν ορθα. 	 Cßajoß nak tâsahokß saß inchßôl nak tincuabi nak yôkex chi âtinac saß tîquilal.


Αλλ' εαν τον χορτον, οστις σημερον ειναι εν τω αγρω και αυριον ριπτεται εις κλιβανον, ο Θεος ενδυη ουτω, ποσω μαλλον εσας, ολιγοπιστοι. 	 Ut cui li Dios naxq'ue lix ch'ina'usal li pim li cuan junpât ajcui' ut cuulaj q'uebilak sa' xam, ¿ma toja' ta chic lâex inc'a' textikib? Lâex inc'a' nequexpâban chi tz'akal.


Ειπατε μοι οι θελοντες να ησθε υπο νομον τον νομον δεν ακουετε; 	 Lâex li toj têraj cuânc rubel xcuanquil li najter chak'rab, ¿c'a'ut nak inc'a' nequeq'ue retal li c'a'ru naxye?


πλην τωρα συγχωρησατε μοι, παρακαλω, το αμαρτημα μου, μονον ταυτην την φοραν, και δεηθητε Κυριου του Θεου υμων δια να σηκωση απ' εμου τον θανατον τουτον μονον. 	 Tintzßâma chêru, caßaj chic anakcuan têcuy inmâc ut chetzßâma chiru lê Dios nak târisi li raylal aßin saß kabên nak toj mâjiß nococam, chan.


Επειδη δε συνετρεχεν οχλος πολυς και ηρχοντο προς αυτον απο πασης πολεως, ειπε δια παραβολης 	 Nabaleb li tenamit que'ch'utla riq'uin li Jesús. Que'chal chak sa' eb li na'ajej yalak bar. Ut li Jesús qui-oc chixyebal jun li jaljôquil ru âtin reheb. Ut quixye:


Διοτι δεν ελαβετε πνευμα δουλειας, δια να φοβησθε παλιν, αλλ' ελαβετε πνευμα υιοθεσιας, δια του οποιου κραζομεν Αββα, ο Πατηρ. 	 Lâex xec'ul li Santil Musik'ej ut mâc'a' chic êxiu. Moco jo'quex ta junak li môs naxxucua ru lix patrón. Xban nak li Santil Musik'ej cuan kiq'uin, lâo ban tz'akal ralal xc'ajol li Dios. Jo'can nak nakaye "at inYucua'" re nak nocotijoc.


Επειδη ο Υιος του ανθρωπου ηλθε δια να σωση το απολωλος. 	 Lâin li C'ajolbej quinc'ulun arin sa' ruchich'och' chixcolbaleb li sachenakeb sa' li mâc.


Αποδοτε εις τον Κυριον την δοξαν του ονοματος αυτου λαβετε προσφορας και ελθετε ενωπιον αυτου προσκυνησατε τον Κυριον εν τω μεγαλοπρεπει αγιαστηριω αυτου. 	 Qßuehomak xlokßal li Kâcuaß xban nak xcßulub nak têqßue xlokßal. Ut cßamomak lê mayej saß lix templo. Têcuikßib êrib chiru li Kâcuaß xban nak kßaxal lokß ut santo.


Ουχι, σας λεγω, αλλ' εαν δεν μετανοητε, παντες ομοιως θελετε απολεσθη. 	 Tinye êre nak inc'a'. Cui lâex inc'a' têyot' êch'ôl ut têjal êc'a'ux, tex-osok' ajcui' lâex chêjunilex.


Και η ψυχη μου εταραχθη σφοδρα αλλα συ, Κυριε, εως ποτε; 	 Joßcan ajcuiß li cuâm. Kßaxal ra cuan xban li cßoxlac. At Kâcuaß, ¿joß najtil chic tatbâyk chinsumenquil?


Και πολλοι ηλθον προς αυτον και ελεγον οτι ο Ιωαννης μεν ουδεν θαυμα εκαμε, παντα ομως οσα ειπεν ο Ιωαννης περι τουτου, ησαν αληθινα. 	 Nabaleb li tenamit que'cuulac riq'uin. Yôqueb chixyebal chi ribileb rib: -Laj Juan mâ jun milagro quixbânu. Abanan yâl chixjunil li quixye chirix li cuînk a'in, chanqueb.Ut nabaleb li cuanqueb aran que'xpâb li Jesús.


και οταν εισελθης εκει, θελεις ιδει εκει τον Ιηου, υιον του Ιωσαφατ, υιου του Νιμσι και θελεις εισελθει και σηκωσει αυτον εκ μεσου των αδελφων αυτου και θελεις εισαγαγει αυτον εις το ενδοτερον δωματιον 	 Nak tatcuulak saß li tenamit aßan, tâsicß laj Jehú li ralal laj Josafat. Laj Jehú, aßan ri laj Nimsi. Nak tâtau, tat-oc aran cuan cuiß. Tâcuisi saß xyânkeb li cuanqueb rochben ut tâcßam xjunes saß jalan naßajej.


Εαν δε ο Χριστος κηρυττηται οτι ανεστη εκ νεκρων, πως τινες μεταξυ σας λεγουσιν οτι αναστασις νεκρων δεν ειναι; 	 Ac xkach'olob xyâlal chêru nak li Cristo quicuacli cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak. Abanan toj cuan sa' êyânk li neque'yehoc re nak inc'a' te'cuaclîk cui'chic chi yo'yo li camenak.


Εως ποτε δεν θελετε τελειωσει τους λογους; προσεξατε, και επειτα θελομεν λαλησει. 	 —¿Jokße tâcanab âtinac? Cui lâat tâcanab âcuib chirabinquil li cßaßru nakaye, mâre târûk toâtinak âcuiqßuin.


Ειπε δε προς αυτους παραβολην, λεγων Ανθρωπου τινος πλουσιου ηυτυχησαν τα χωραφια 	 Ut quixye ajcui' jun li jaljôquil ru âtin reheb. Quixye: -Cuan jun li cuînk biom. Cuan jun xch'och' châbil ut nabal li acuîmk na-el chi sa'.


Εν τω οικω του δικαιου ειναι θησαυρος πολυς εις δε το εισοδημα του ασεβους διασκορπισμος. 	 Li ani tîc xchßôl cuan nabal cßaßru re saß rochoch. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb incßaß nequeßxyal xsahil li cßaßruheb re.


Αντημειψε με ο Κυριος κατα την δικαιοσυνην μου κατα την καθαροτητα των χειρων μου ανταπεδωκεν εις εμε. 	 Li Kâcuaß xqßue inkßajcâmunquil xban nak tîc inchßôl chiru. Li Kâcuaß x-osobtesin cue xban nak mâcßaß inmâc.


τοτε θελει λειτουργει εις το ονομα Κυριου του Θεου αυτου, καθως παντες οι αδελφοι αυτου οι Λευιται, οι παρισταμενοι εκει ενωπιον του Κυριου. 	 Naru teßcßanjelak chiru li Kâcuaß lix Dioseb saß li naßajej aßan, joß nequeßxbânu li jun chßol chic laj levita li nequeßcßanjelac chiru li Dios.


Αλλ' εαν ζητουντες να δικαιωθωμεν εις τον Χριστον ευρεθημεν και ημεις αμαρτωλοι, αρα ο Χριστος αμαρτιας ειναι διακονος; Μη γενοιτο. 	 Cui yôco chixsic'bal xtîcobresinquil kach'ôl chiru li Dios sa' xc'aba' li Cristo, ut nak lâo chic tota'lîk chi cuan kamâc, ¿ma a'an ta bi' naraj naxye nak a' li Cristo yô chi q'uehoc ke chi mâcobc? Mâ jok'e bi'an.


Αι ισχυραι ασπιδες αυτου ειναι το εγκαυχημα αυτου, συγκεκλεισμεναι ομου δια σφιγκτου σφραγισματος 	 Li rix kßaxal cau. Chanchan xcacuil li chßîchß. Ut tzßaptzßo chi us.


εν δε τη Βαιθηλ μη προφητευσης πλεον, διοτι ειναι αγιαστηριον του βασιλεως και ειναι οικος του βασιλειου. 	 Ut matchal chic arin Bet-el chixyebal râtin profeta xban nak li naßajej aßin, aßan li nalokßonin cuiß li rey ut arin ajcuiß cuan li rochoch, chan.


Μετα δε τρεις ημερας συνεκαλεσεν ο Παυλος τους οντας των Ιουδαιων πρωτους και αφου συνηλθον, ελεγε προς αυτους Ανδρες αδελφοι, εγω ουδεν εναντιον πραξας εις τον λαον η εις τα εθιμα τα πατρωα, παρεδοθην εξ Ιεροσολυμων δεσμιος εις τας χειρας των Ρωμαιων 	 Nak ac xnume' chic oxib cutan, laj Pablo quixbokeb li neque'c'amoc be sa' xyânkeb laj judío li cuanqueb Roma. Nak acak xe'ch'utla quiâtinac riq'uineb re xcolbal rib, ut quixye reheb: -Ex cuas cuîtz'in, lâin inc'a' xinmâcob chiruheb li cuech tenamitil chi moco xink'et lix chak'rabeb li kaxe'tônil yucua'. Abanan xinchape' Jerusalén xbaneb laj judío, ut xine'xk'axtesi sa' ruk'eb laj Roma.


Διοτι οτε υπηρχετε δουλοι της αμαρτιας, υπηρχετε ελευθεροι απο της δικαιοσυνης. 	 Nak toj nequec'anjela chak ru li mâc, mâc'a' na-oc cui' êre li tîquilal.


Και εκαμεν ο Ιωδαε διαθηκην αναμεσον του Κυριου και του βασιλεως και του λαου, οτι θελουσιν εισθαι λαος του Κυριου και αναμεσον του βασιλεως και του λαου. 	 Laj Joiada quixbânu li contrato riqßuin li Kâcuaß ut riqßuin li rey, joß eb ajcuiß li tenamit. Joßcan ajcuiß li rey quixbânu li contrato riqßuineb li tenamit ut queßxye nak aßanakeb chic lix tenamit li Dios.


Και απεστειλαν οι υιοι Ισραηλ προς τους υιους Ρουβην και προς τους υιους Γαδ και προς το ημισυ της φυλης Μανασση εις την γην Γαλααδ τον Φινεες υιον Ελεαζαρ τον ιερεα, 	 Eb laj Israel queßxtaklaheb saß li naßajej Galaad laj Finees li ralal laj Eleazar laj tij riqßuineb li ralal xcßajol laj Rubén, li ralal xcßajol laj Gad ut li yijach li ralal xcßajol laj Manasés.


διοτι ενοσω ο υιος του Ιεσσαι ζη επι της γης, συ δεν θελεις στερεωθη ουδε η βασιλεια σου τωρα λοιπον πεμψον και φερε αυτον προς εμε διοτι εξαπαντος θελει αποθανει. 	 ¿Ma incßaß nacaqßue retal nak cui li ralal laj Isaí yoßyôk, incßaß naru tat-oc chokß rey lâat, chi moco eb lâ cualal âcßajol? Joßcan nak ayu. Sicß chak ut tâcßam chak cuiqßuin. Aßan tento nak tâcâmk, chan laj Saúl.


Δια τουτο ηκουσεν ο Κυριος και ωργισθη και πυρ εξηφθη κατα του Ιακωβ, ετι δε και οργη ανεβη κατα του Ισραηλ 	 Nak quirabi li nimajcual Dios li cßaßru yôqueb chixyebal, cßajoß nak quijoskßoß riqßuineb, Chanchan li xam nak quichal lix joskßil saß xbêneb laj Israel li ralal xcßajol laj Jacob.


Και οι μαθηται επληρουντο χαρας και Πνευματος Αγιου. 	 Ut eb laj pâbanel c'ajo' xsahil sa' xch'ôleb ut li Santil Musik'ej cuan riq'uineb.


Φιλημα δεν μοι εδωκας αυτη δε, αφ' ης εισηλθον, δεν επαυσε καταφιλουσα τους ποδας μου. 	 Lâat inc'a' xacuutz' li cuu nak xinc'ulun jo' c'aynako xbânunquil. Abanan li ixk a'in chalen xc'ulunic arin inc'a' naxcanab rutz'bal li cuok.


Και ανεβη Ααρων ο ιερευς, δια προσταγης του Κυριου, εις το ορος Ωρ και απεθανεν εκει, το τεσσαρακοστον ετος της εξοδου των υιων Ισραηλ εκ γης Αιγυπτου, τον πεμπτον μηνα την πρωτην του μηνος. 	 Nak cuanqueb aran laj Aarón laj tij quitakeß saß li tzûl Hor joß quiyeheß re xban li Dios. Ut aran quicam laj Aarón saß li xbên cutan re li roß po nak ac cuan chic caßcßâl chihab reliqueb laj Israel saß li naßajej Egipto.


σε παρακαλω υπερ του τεκνου μου, τον οποιον εγεννησα εν τοις δεσμοις μου, υπερ του Ονησιμου, 	 Li usilal nintz'âma châcuu, a'an chirix laj Onésimo. Chanchan li cualal chicuu nak cuan xban nak chicuu quixpâb li Jesucristo nak cuanquin chi prêxil.


Εν τη ημερα εκεινη δεν θελεις αισχυνεσθαι δια πασας τας πραξεις σου, δι' ων ηνομησας εναντιον μου διοτι τοτε θελω αφαιρεσει εκ μεσου σου τους καυχωμενους εις την μεγαλοπρεπειαν σου, και δεν θελεις πλεον μεγαλαυχει κατα του ορους του αγιου μου. 	 Saß eb li cutan aßan incßaß chic texxutânobresîk xban li incßaß us xebânu nak xexmâcob ut xekßetkßeti êrib chicuu. Lâin tincuisiheb saß êyânk li kßetkßeteb ut li nequeßxnimobresi ribeb. Ut incßaß chic tâcuânk li kßetkßetil saß lin santil naßaj.


Θελω κραζει προς τον Θεον τον Υψιστον, προς τον Θεον τον ευοδουντα τα παντα δι' εμε. 	 Tinyâba xcßabaß li nimajcual Dios li nabânun usilal cue.


Και ειπεν ο Ορναν προς τον Δαβιδ, Λαβε αυτο εις σεαυτον, και ας καμη ο κυριος μου ο βασιλευς το αρεστον εις τους οφθαλμους αυτου Ιδου, διδω τους βοας δια ολοκαυτωμα και τα αλωνικα εργαλεια δια ξυλα και τον σιτον δια προσφοραν εξ αλφιτων τα παντα διδω. 	 Laj Ornán quixye: —At rey, bânu joß nacacßoxla nak us xbânunquil. Tinqßue li naßajej âcue ut tinqßueheb li bôyx aßin chokß re lâ cßatbil mayej. Ut tinqßue ajcuiß chokß re lâ siß li cheß li nacßanjelac re risinquil li rix li trigo. Ut tinqßue li trigo chokß re lâ mayej, chan.


Ιδου, ανεμοστροβιλος παρα Κυριου εξηλθε με ορμην, ανεμοστροβιλος αφανιζων θελει εξορμησει επι την κεφαλην των ασεβων. 	 Li Dios naxcßutbesi lix joskßil chiruheb li incßaß useb xnaßleb. Chanchan li câk-sut-ikß.Lix joskßil li Dios incßaß tânumekß toj retal tixbânu chixjunil li naraj xbânunquil. Saß eb li cutan teßchâlk têtau ru li naßleb aßin.


Και οι αρχοντες θελουσι λαλησει προς τον λαον, λεγοντες, Τις ανθρωπος ωκοδομησεν οικιαν νεαν και δεν εκαμεν εγκαινιασμον αυτης; ας αναχωρηση και ας επιστρεψη εις την οικιαν αυτου, μηποτε αποθανη εν τη μαχη και εγκαινιαση αυτην αλλος ανθρωπος. 	 Ut eb laj cßamol be saß xyânkeb li soldados teßxye, “Cui cuan junak saß êyânk xyîb junak rochoch ut toj mâjiß naxsul, mas us nak tâsukßîk saß li rochoch re nak tixsul xban nak mâre tâcâmk chak saß li plêt ut mâre jalan chic tâsuluk re li rochoch.


και εκαλεσεν ο Θεος το φως, Ημεραν το δε σκοτος εκαλεσε, Νυκτα. Και εγεινεν εσπερα και εγεινε πρωι, ημερα πρωτη. 	 Ut li cutan quixqßue ajcuiß cutan chokß xcßabaß. Ut li kßojyîn, kßojyîn ajcuiß quixqßue chokß xcßabaß. Ut qui-oc li kßojyîn ut quisakêu. Aßan li xbên li cutan.


Και απεκριθη ο Βαλααμ και ειπε προς τους δουλους του Βαλακ, Και εαν μοι δωση ο Βαλακ την οικιαν αυτου πληρη αργυριου και χρυσιου, δεν δυναμαι να παραβω τον λογον Κυριου του Θεου μου, δια να καμω ολιγωτερον η περισσοτερον 	 Abanan laj Balaam quixye reheb: —Usta laj Balac tixqßue cue li rochoch nujenak riqßuin plata ut oro, abanan lâin incßaß tinkßet râtin li Kâcuaß lin Dios. Incßaß tinkßet li râtin riqßuin xbânunquil li us, chi moco riqßuin xbânunquil li incßaß us.


Και οι απο σου θελουσιν οικοδομησει τας παλαιας ερημωσεις θελεις ανεγειρει τα θεμελια πολλων γενεων και θελεις ονομασθη, Ο επιδιορθωτης των χαλασματων, Ο ανορθωτης των οδων δια τον κατοικισμον. 	 Eb lê ralal êcßajol teßxyîb cuißchic li tenamit ut teßxcuaclesi cuißchic li cimiento li juqßuinbil junxil. Ut naßnôk chic êru xban nak xeyîb cuißchic li tzßac ut li tenamit li queßtßaneß junxil.


πλην τωρα εκτεινον την χειρα σου και εγγισον τα οστα αυτου και την σαρκα αυτου, δια να ιδης εαν δεν σε βλασφημηση κατα προσωπον. 	 Qßue junak yajel saß lix tibel ut aran tâcuil ma incßaß na tatxtzßektâna, chan.


Τα κλοπιμαια υδατα ειναι γλυκεα, και ο κρυφιος αρτος ειναι ηδυς. 	 —Us xyalbal xsahil li jalan aj e. Us xyalbal xsahil xbânunquil li cßaßak re ru chi mukmu, chan.Ut eb aßan incßaß nequeßxnau nak li yôqueb cuiß chi bokecß aßan xnaßajeb li camenak. Incßaß nequeßxqßue retal nak yôqueb chi xic saß xbehil li câmc.


και λησμονει οτι ο πους ενδεχεται να συντριψη αυτα, η το θηριον του αγρου να καταπατηση αυτα 	 Incßaß naxqßue retal nak tânumekß junak saß xbên naru najoreß lix mol, malaj ut tânumekß junak li xul saß xbêneb ut tixjoreb.


τοτε και ο ανδρειος, του οποιου η καρδια ειναι ως η καρδια του λεοντος, θελει πανταπασι νεκρωθη διοτι πας ο Ισραηλ εξευρει, οτι ο πατηρ σου ειναι δυνατος και οι μετ' αυτου, ανδρες δυναμεως 	 Usta eb lâ soldados cauheb rib joß xcacuil rib li cakcoj, teßxucuak xban nak chixjunileb laj Israel nequeßxnau nak lâ yucuaß kßaxal cau rib chi pletic. Ut eb li cuanqueb rochben cauheb ajcuiß rib chi pletic.


Εψευσθησαν της ελπιδος αυτων ηλθον εκει και ενετραπησαν. 	 Abanan sachsôqueb xchßôl queßcana xban nak incßaß queßxtau li haß.


Και επαταξεν η χαλαζα εν παση τη γη της ιγυπτου παν το εν τοις αγροις, απο ανθρωπου εως κτηνους και παντα τον χορτον του αγρου επαταξεν η χαλαζα και παντα τα δενδρα του αγρου συνετριψε. 	 Xban li sakbach quilajeßosoß chixjunil li cßaßak re ru li cuan chirix cab. Li sakbach quilajxtßani li cristian joß ajcuiß eb li xul. Quilajxtßani li acuîmk ut quilajxpuqßui chixjunil li cheß.


και το πρωι Σημερον χειμων διοτι κοκκινιζει σκυθρωπαζων ο ουρανος. Υποκριται, το μεν προσωπον του ουρανου εξευρετε να διακρινητε, τα δε σημεια των καιρων δεν δυνασθε; 	 Ut ek'ela nequeye "hôn naxq'ue hab xban nak cak ru ut k'ojyîn ru li choxa." Lâex aj ca' pac'al u. Nequenau xq'uebal retal ru li choxa. Abanan, ca'aj cui' a'an nequenau rilbal. Inc'a' nequeq'ue retal c'a'ru xyâlal li yô chi c'ulmânc sa' eb li cutan a'in.


Και ειπεν, Εξελθε και σταθητι επι το ορος ενωπιον Κυριου. Και ιδου, ο Κυριος διεβαινε, και ανεμος μεγας και δυνατος εσχιζε τα ορη και συνετριβε τους βραχους εμπροσθεν του Κυριου ο Κυριος δεν ητο εν τω ανεμω και μετα τον ανεμον σεισμος ο Κυριος δεν ητο εν τω σεισμω 	 Ut li Kâcuaß quixye re: —Elen saß li ochoch pec ut xaklin saß xbên li tzûl arin chicuu, chan. Saß ajcuiß li hônal aßan quinumeß li Kâcuaß ut quinumeß ajcuiß jun cacuil ikß re xcßutbesinquil lix cuanquil. Kßaxal cau quinumeß li ikß toj retal quilajjacheß li tzûl ut eb li pec quilajeßjoreß. Abanan li Dios toj mâjiß naâtinac riqßuin laj Elías. Nak ac xnumeß li ikß, quixqßue hîc, abanan toj mâjiß naâtinac li Kâcuaß riqßuin laj Elas.


Και τινες εξ αυτων ειχον την επιστασιαν των λειτουργικων σκευων, διοτι κατα αριθμον εισεφερον αυτα και κατα αριθμον εξεφερον αυτα. 	 Cuanqueb li queßiloc reheb li cßaßak re ru li quicßanjelac saß li templo. Aßaneb li queßxococ reheb ut aßaneb ajcuiß li queßisin reheb nak oqueb re chi cßanjelac.


μετα πασης αυτου της βασιλειας και της δυναμεως αυτου και των καιρων, οιτινες παρηλθον επ' αυτον και επι τον Ισραηλ και επι πασας τας βασιλειας της γης. 	 Tzßîbanbil retalil chanru nak quitaklan ut chanru lix cuanquil li rey David. Ut tzßîbanbil ajcuiß retalil li cßaßru quixcßul aßan joß eb ajcuiß laj Israel. Ut tzßîbanbil retalil li cßaßru queßxcßul eb li jalan tenamit.


Και εκ των υιων Αδωνικαμ οι τελευταιοι, και ταυτα τα ονοματα αυτων, Ελιφελετ, Ιειηλ και Σεμαιας, και μετ' αυτων τα αρσενικα εξηκοντα. 	 Laj Elifelet, laj Jeiel ut laj Semaías, aßaneb li ralal xcßajol laj Adonicam, li queßcuan mokon. Aßan cuanqueb oxcßâl.


Και θελετε λατρευει Κυριον τον Θεον σας, και αυτος θελει ευλογει τον αρτον σου, και το υδωρ σου και θελω απομακρυνει πασαν νοσον εκ μεσου σου 	 Chexcßanjelak ban chicuu, lâin li Kâcuaß lê Dios. Ut lâin texcuosobtesi ut tinqßue lê cua êrucßa. Ut incßaß texinqßue chi yajêrc.


Και επεσαν κατα προσωπον αυτων, και ειπον, Ω Θεε, Θεε των πνευματων πασης σαρκος, εις ανθρωπος ημαρτησε και θελεις οργισθη εναντιον πασης της συναγωγης; 	 Ut laj Moisés ut laj Aarón queßxhupub ribeb saß chßochß ut queßxye: —At Kâcuaß, at kaDios, lâat nacatqßuehoc xyußam li junjûnk. Jun ajcuiß li xmâcob châcuu. ¿Ma tâcuisi âjoskßil saß xbêneb chixjunileb li tenamit?—


και παρεκαλουν αυτον να μη προσταξη αυτα να απελθωσιν εις την αβυσσον. 	 Ut eb li mâus aj musik'ej que'xtz'âma chiru li Jesús nak inc'a' tixtaklaheb sa' xbalba.


Η δε ψυχη ητις πραξη αμαρτημα με χειρα υπερηφανον, ειτε αυτοχθων ειτε ξενος, ουτος καταφρονει τον Κυριον και θελει εξολοθρευθη η ψυχη εκεινη εκ μεσου του λαου αυτης. 	 Abanan li ani naxkßet junak li chakßrab chi yal naraj xchßôl, li jun aßan tâcamsîk usta aj Israel usta jalan xtenamit. Tâcamsîk xban nak quinixtzßektâna lâin li Kâcuaß.


Δια τουτο ειπα εγω εν τη καρδια μου, Καθως συμβαινει εις τον αφρονα, ουτω θελει συμβη και εις εμε δια τι λοιπον εγω να γεινω σοφωτερος; οθεν εσυμπερανα παλιν εν τη καρδια μου, οτι και τουτο ειναι ματαιοτης. 	 Ut quinye saß inchßôl: —Cui lâin li cuan innaßleb tincßul joß tixcßul li mâcßaß xnaßleb, ¿cßaß ta cuiß ru aj e nak cuan innaßleb?— Joßcan nak quinye nak chixjunil li cßaßru nakabânu mâcßaß na-oc cuiß.


Και θελω σας φερει εις την ερημον των λαων και εκει θελω κριθη με σας προσωπον προς προσωπον 	 Lâin texincßam saß li chaki chßochß li cuan nachß riqßuineb li jalan tenamit. Ut aran tinrakok âtin saß êbên.


Δια τουτο, Ζω εγω, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ, εξαπαντος ο Μωαβ θελει εισθαι ως τα Σοδομα και οι υιοι Αμμων ως τα Γομορρα, τοπος κνιδων και αλυκαι και παντοτεινη ερημωσις το υπολοιπον του λαου μου θελει λαφυραγωγησει αυτους και το υπολοιπον του εθνους μου θαλει κατακληρονομησει αυτους. 	 Lâin li yoßyôquil Dios. Lâin li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel. Lâin ninye aßin: Relic chi yâl nak teßosokß eb laj Moab ut eb laj Amón joß nak queßosoß laj Sodoma ut laj Gomorra. Nak qui-osoß li naßajej aßan, junes qßuix chic quimok aran ut junes atzßam chic quicuan aran. Ut li joß qßuial chic lin tenamit queßcoleß, aßaneb chic teßcßamok re li cßaßru reheb laj Moab ut aßaneb chic teßêchanînk re lix naßajeb, chan li Kâcuaß.


Δια τουτο τωρα ουτοι θελουσιν υπαγει εις αιχμαλωσιαν μετα των πρωτων αιχμαλωτισθησομενων, και η αγαλλιασις των εξηπλωμενων εν τω συμποσιω θελει αφαιρεθη. 	 Joßcan nak anakcuan lâex xbên cua texcßamekß nak teßnumtâk saß êbên li xicß nequeßiloc êre. Incßaß chic tâcuânk lê ninkße li naqßuehoc xsahil êchßôl.


Εκ τουτου γνωριζομεν την αγαπην, οτι εκεινος υπερ ημων την ψυχην αυτου εβαλε και ημεις χρεωστουμεν υπερ των αδελφων να βαλλωμεν τας ψυχας ημων. 	 Li Jesucristo quixc'ut chiku chanru li rahoc nak quixk'axtesi rib chi câmc sa' kac'aba' lâo. Jo'can ajcui' nak tento takaraheb li kahermân usta tocamsîk sa' xc'aba'eb.


Και ιδου, ανδρες διαβαινοντες ειδον το σωμα ερριμμενον εν τη οδω και τον λεοντα ισταμενον πλησιον του σωματος και ελθοντες απηγγειλαν τουτο εν τη πολει, οπου κατωκει ο προφητης ο γερων. 	 Cuanqueb cuib oxib li cuînk queßnumeß aran ut queßril li camenak tßantßo aran. Ut li cakcoj cuan chixcßatk li camenak. Eb li cuînk queßcuulac saß li tenamit Bet-el cuan cuiß li profeta ut queßxye resil li cßaßru queßril.


Διοτι επιποθω να σας ιδω, δια να σας μεταδωσω χαρισμα τι πνευματικον προς στηριξιν υμων, 	 Nacuaj rilbal êru ut nacuaj êtenk'anquil re nak cauhakex sa' lê pâbâl.


Ειδον και ιδου, ο Καρμηλος ερημος και πασαι αι πολεις αυτου κατηδαφισμεναι απο προσωπου Κυριου, απο του φλογερου θυμου αυτου. 	 Ut li châbil chßochß quisukßi chaki chßochß. Poßbileb chic li tenamit xban xjoskßil li Kâcuaß.


Παντα τα πετωμενα ερπετα, τα οποια περιπατουσιν επι τεσσαρας ποδας, θελουσιν εισθαι βδελυκτα εις εσας. 	 Incßaß naru têtzaca li cocß xul li cuanqueb xxicß ut cuanqueb câhib li rokeb. Tzßektânanbilak êban.


Και τωρα ως εν μια στιγμη εγεινεν ελεος παρα Κυριου του Θεου ημων, ωστε να διασωθη εις ημας υπολοιπον, και να δοθη εις ημας στερεωσις εν τω αγιω αυτου τοπω, δια να φωτιζη ο Θεος ημων τους οφθαλμους ημων, και να δωση εις ημας μικραν αναψυχην εν τη δουλεια ημων. 	 Abanan anakcuan, at Kâcuaß, at kaDios, lâat xacuil xtokßobâl ku ut xoâcol lâo lâ cualal âcßajol li joß qßuial chic xocana. Xaqßue kanaßaj saß li santil naßajej bar mâcßaß na-oc ke. Lâat nacacutanobresi li kabe ut xoâqßue chi hilânc junpât.


Ο δε Ααρων και οι υιοι αυτου εθυμιαζον επι το θυσιαστηριον των ολοκαυτωματων, και επι το θυσιαστηριον του θυμιαματος, διωρισμενοι εις πασας τας εργασιας του αγιου των αγιων, και εις το να καμνωσιν εξιλεωσιν υπερ του Ισραηλ, κατα παντα οσα προσεταξε Μωυσης ο δουλος του Θεου. 	 Laj Aarón ut eb li ralal xcßajol queßxcßat li incienso ut queßxcßat ajcuiß li mayej saß xbên li artal li quicßateß cuiß li cßatbil mayej. Aßaneb li queßcßanjelac saß li Lokßlaj Santil Naßajej. Queßxqßue li mayej re xtzßâmanquil xcuybal xmâqueb laj Israel chiru li Kâcuaß. Queßxbânu chixjunil joß chanru quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß.


Και εποιησεν ο Θεος το στερεωμα, και διεχωρισε τα υδατα τα υποκατωθεν του στερεωματος απο των υδατων των επανωθεν του στερεωματος. Και εγεινεν ουτω. 	 Li Dios quixjach ru li haß chi ribil. Cuan li haß quixcanab takßa ut cuan quixcanab takecß saß li choxa. Ut joßcan quixbânu li Dios.


Και εκυριευσαν πολεις ισχυρας και γην παχειαν, και εκληρονομησαν οικους πληρεις παντων των αγαθων, φρεατα ωρυγμενα, αμπελωνας και ελαιωνας και δενδρα καρπιμα εν αφθονια και εφαγον και εχορτασθησαν και επαχυνθησαν και ενετρυφησαν, εν τη μεγαλη σου αγαθοτητι. 	 Eb li tenamit li caqßue reheb ac sutsûqueb saß tzßac ut yîbanbil chi us. Châbil li chßochß li caqßue reheb. Ut eb li cab li queßoc cuiß ac yîbanbil chi us ut ac yîbanbileb lix becbil haß. Ac aubil li acuîmk uvas ut olivos saß li chßochß. Ut cuan ajcuiß nabal li cheß li naxqßue ru. Ut eb laj Israel queßcuaßac chi us ut queßnujac. Queßcßojla xchßôleb xban xnimal lâ cuusilal.


Τοτε θελεις συντριψει την λαγηνον εμπροσθεν των ανδρων των εξελθοντων μετα σου 	 Chirix aßan tâjor li cuc chiruheb li cuînk li xacßameb châcuix.


Τοτε εξηλθε το πνευμα και εσταθη ενωπιον Κυριου και ειπεν, Εγω θελω απατησει αυτον. Και ειπε Κυριος προς αυτο, Τινι τροπω; 	 Ut jun li musikßej quichal chi ubej ut quixye, “Lâin tinxic chixbalakßinquil laj Acab,” chan. Ut li Kâcuaß quixye re, “¿Chanru tâbânu nak tâbalakßi?” chan.


ονομασθεις υπο του Θεου αρχιερευς κατα την ταξιν Μελχισεδεκ 	 Li Dios quixxakab li Jesucristo chok' xyucua'il aj tij jo' nak quicuan laj Melquisedec.


Και εθαψαν αυτον εν πολει Δαβιδ, μετα των βασιλεων επειδη επραξε καλον εν τω Ισραηλ και προς τον Θεον και τον οικον αυτου. 	 Quimukeß saß lix tenamit laj David saß li naßajej li queßmukeß cuiß eb li rey xban nak quicuan saß tîquilal saß xyânkeb laj Israel ut chiru li Dios. Ut quixbânu ajcuiß li us saß lix templo li Dios.


και θελει εμβαψει ο ιερευς τον δακτυλον αυτου τον δεξιον εις το ελαιον το εν τη αριστερα αυτου παλαμη, και θελει ραντισει εκ του ελαιου δια του δακτυλου αυτου επτακις ενωπιον του Κυριου 	 Chirix aßan tixtzßa saß li aceite li rußuj rukß li cuan saß xnim. Ut tixrachrachi li aceite cuukub sut chiru li Kâcuaß.


οιτινες λεγουσι προς τους βλεποντας, Μη βλεπετε και προς τους προφητας, Μη προφητευετε εις ημας τα ορθα, λαλειτε προς ημας κολακευτικα, προφητευετε απατηλα 	 Nequeßxye reheb li profeta: —Micßuteß chic li visión chêru. Mêye chic ke cßaßru us takabânu. Ye ban ke li chßinaßus rabinquil, usta moco yâl ta.


Αυται ειναι αι συγγενειαι των υιων Ασηρ κατα την απαριθμησιν αυτων, πεντηκοντα τρεις χιλιαδες και τετρακοσιοι. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Aser. Oxlaju roxcßâl mil riqßuin câhib ciento chixjunileb.


Δια τουτο ευφρανθη η καρδια μου και ηγαλλιασεν η γλωσσα μου ετι δε και η σαρξ μου θελει αναπαυθη επ' ελπιδι. 	 Numtajenak li saylal cuan sa' li cuâm xban nak c'ojc'o inch'ôl riq'uin li Kâcua'.


Και ιδοντες οι Φαρισαιοι ειπον προς τους μαθητας αυτου Δια τι ο Διδασκαλος σας τρωγει μετα των τελωνων και αμαρτωλων; 	 Ut nak que'ril a'an, eb laj fariseo que'xye reheb lix tzolom li Jesús: -¿C'a'ut nak nacua'ac laj tzolol êre rochbeneb laj titz'ol toj ut rochbeneb laj mâc? chanqueb.


και θελεις δωσει το αργυριον της εξαγορας του περισσευοντος αριθμου αυτων εις τον Ααρων και εις τους υιους αυτου. 	 Tâqßue li tumin aßan re laj Aarón ut reheb li ralal re xtojbal rixeb laj Israel li joß qßuial chic xeßnumeß saß xbêneb laj levita, chan.


Και ειπεν ο Δαβιδ την ημεραν εκεινην, Οστις φθαση εις τον οχετον και παταξη τους Ιεβουσαιους, και τους χωλους και τους τυφλους, τους μισουμενους υπο της ψυχης του Δαβιδ, θελει εισθαι αρχηγος. Δια τουτο λεγουσι, Τυφλος και χωλος δεν θελουσιν εισελθει εις τον οικον. 	 Saß li cutan aßan laj David quixye: —Li ani târaj tânumtâk saß xbêneb laj jebuseo, tento tâoc chak cuan cuiß li rok li haß ut tixcamsiheb laj jebuseo, li chanchaneb mutzß ut chanchan yêk rokeb, li kßaxal xicß nequeßcuil, chan laj David. (Chalen aßan cuan jun li âtin naxye, “Chi moco li mutzß chi moco li yêk rok teßoc saß lix templo li Kâcuaß.”)


και εγω διδω εις σε μεριδιον εν υπερ τους αδελφους σου, το οποιον ελαβον εκ της χειρος των Αμορραιων δια της μαχαιρας μου και δια του τοξου μου. 	 Lâin numtajenak xqßuial li cßaßak re ru li xinqßue âcue chiruheb lâ cuas. Anakcuan tinkßaxtesi âcue li naßajej Siquem li xincuêchani nak xinpletic riqßuineb laj amorreo, chan laj Jacob re laj José.


ωκοδομησα εις σε οικον κατοικησεως, τοπον δια να κατοικης αιωνιως. 	 Abanan lâin xinyîb jun lâ cuochoch re tatcuânk cuiß chi junelic, chan.


και τωρα, ιδου, ο μαρτυς μου ειναι εν τω ουρανω, και η μαρτυρια μου εν τοις υψιστοις. 	 Mâre cuan junak saß choxa tââtinak chicuix ut tixye nak mâcßaß inmâc.


και ειπε, Γυμνος εξηλθον εκ κοιλιας μητρος μου και γυμνος θελω επιστρεψει εκει ο Κυριος εδωκε και ο Κυριος αφηρεσεν ειη το ονομα Κυριου ευλογημενον. 	 Ut quixye: —Mâcßaß cuan cue saß li ruchichßochß aßin nak quinyoßla ut mâcßaß ajcuiß tincßam chicuix nak tincâmk. Li Kâcuaß xqßuehoc cue chixjunil li cßaßru cuan cue ut aßan x-isin re chicuu. Lokßoninbil taxak xcßabaß li Kâcuaß, chan.Riqßuin chixjunil li raylal li quixcßul laj Job, incßaß quimâcob chiru li Dios, chi moco quixqßue saß xbên li Dios li cßaßru quicßulman.


θελω αναβη επι τα υψη των νεφελων θελω εισθαι ομοιος του Υψιστου. 	 Tinxic toj takecß toj jun pacßal li chok. Chanchanakin li nimajcual Dios, chancat.


Οταν κτυπηθη ο λαος σου Ισραηλ εμπροσθεν του εχθρου, διοτι ημαρτησαν εις σε, και επιστρεψωσι προς σε και δοξασωσι το ονομα σου και προσευχηθωσι και δεηθωσιν ενωπιον σου εν τω οικω τουτω, 	 Nak eb laj Israel teßnumtâk li xicß nequeßiloc reheb saß xbêneb xban li mâc li teßxbânu châcuu, ut cui eb aßan teßsukßîk cuißchic âcuiqßuin ut teßxyâba lâ cßabaß ut teßtijok châcuu saß li naßajej aßin,


Και εν ταις ημεραις των βασιλεων εκεινων, θελει αναστησει ο Θεος του ουρανου βασιλειαν, ητις εις τον αιωνα δεν θελει φθαρη και η βασιλεια αυτη δεν θελει περασει εις αλλον λαον θελει κατασυντριψει και συντελεσει πασας ταυτας τας βασιλειας, αυτη δε θελει διαμενει εις τους αιωνας, 	 Ut saß eb li cutan aßan li Dios cuan saß choxa tixxakab jun chic li kßaxal nim xcuanquil ut mâ ani târûk tânumtâk saß xbên. Aßan tâsachok re chixjunileb li cuanqueb xcuanquil ut mâcßaßak rosoßjic aßan.


Και εκαμε το περιστηθιον εντεχνου εργασιας, κατα την εργασιαν του εφοδ, εκ χρυσιου, εκ κυανου και πορφυρου και κοκκινου και βυσσου κεκλωσμενης. 	 Ut queßxyîb ajcuiß li pectoral chi châbil. Juntakßêt xyîbanquil riqßuin li efod queßxqßue. Queßxyîb riqßuin oro, ut riqßuin li nokß azul, li nokß púrpura ut li nokß cak ut li bakbil nokß lino.


Και την εικοστην τεταρτην ημεραν του πρωτου μηνος, ενω ημην παρα την οχθην του μεγαλου ποταμου, οστις ειναι ο Τιγρις, 	 Ut saß li câhib xcaßcßâl xbe li xbên po cuanquin chire li nimla nimaß Hidekel xcßabaß.


και οι αδελφοι αυτων, κατα τας γενεας αυτων, εννεακοσιοι πεντηκοντα εξ. Παντες ουτοι οι ανδρες ησαν αρχηγοι πατριων, κατα τους πατρικους οικους αυτων. 	 Belêb ciento riqßuin cuaklaju roxcßâl li ralal laj Benjamín li queßcuan Jerusalén. Chixjunileb li cuînk aßin queßtaklan saß xbêneb li junjûnk xtêpaleb li tenamit.


ουτω προθυμος ειμαι το κατ' εμε να κηρυξω το ευαγγελιον και προς εσας τους εν Ρωμη. 	 Jo'can nak nacuaj tinch'olob xyâlal li colba-ib chêru lâex li cuanquex Roma.


Οτε σε επιασαν με την χειρα, συνετριβης και ετρυπησας ολον τον ωμον αυτων και οτε εστηριχθησαν επι σε, συνεθλασθης και συνεκαμψας πασας τας οσφυας αυτων. 	 Nak cateßxchap saß rukßeb, cattokeß ut cahop li xbêneb xtel. Eb aßan queßxcßojob xchßôleb saß âbên, abanan lâat incßaß catru xtenkßanquileb. Cacanabeb chi sachecß.


Και εξηλθεν ο Γααλ εμπροσθεν των ανδρων της Συχεμ και επολεμησε με τον Αβιμελεχ 	 Ut laj Gaal quicßamoc be chiruheb li cuînk aj Siquem nak queßcôeb chi pletic riqßuineb laj Abimelec.


Προσεχετε εις εαυτους. Εαν δε ο αδελφος σου αμαρτηση εις σε, επιπληξον αυτον και εαν μετανοηση, συγχωρησον αυτον. 	 Cheq'uehak retal chanru lê na'leb. Cui tâmâcobk châcuu lâ cuas âcuîtz'in, chak'usak. Ut cui tâyot'ek' xch'ôl ut tixjal xc'a'ux, chacuyak xmâc.


Ουτοι εζητησαν την καταγραφην αυτων μεταξυ των απαριθμηθεντων κατα γενεαλογιαν, και δεν ευρεθη οθεν εξεβληθησαν απο της ιερατειας. 	 Quisiqßueß xcßabaßeb saß li hu tzßîbanbil cuiß xcßabaßeb laj tij. Abanan incßaß quitaßeß. Joßcan nak queßisîc saß xyânkeb laj tij.


και θελει καταβαινει το οριον προς τον Ιορδανην και θελει καταντησει εις την αλμυραν θαλασσαν. Αυτη ειναι η γη σας κατα τα ορια αυτης κυκλω. 	 Tâxic chire li nimaß Jordán ut tâcuulak toj saß li palau Mar Muerto. Aßaneb aßin lix nubâl li naßajej li tinqßue êre saß li câhib pacßal, chan li Dios.


τους δεκα υιους του Αμαν υιου του Αμμεδαθα, του εχθρου των Ιουδαιων, εφονευσαν επι λαφυρα ομως δεν εβαλον την χειρα αυτων. 	 Aßaneb li lajêb chi ralal laj Amán li ralal laj Hamedata, li xicß queßiloc reheb laj judío. Eb laj judío queßxcamsiheb, abanan incßaß queßxcßam li cßaßru cuan reheb.


ελαιον δια το φως, αρωματα δια το ελαιον του χρισματος και δια το ευωδες θυμιαμα, 	 ut li aceite re li candil joß ajcuiß li cßaßak re ru li nacßanjelac re xyîbanquil li aceite li naqßueheß saß xbêneb li nequeßxakabâc chi cßanjelac chiru li Kâcuaß, ut nacßanjelac ajcuiß re xyîbanquil li incienso li sunûnc,


προδοται, προπετεις, τετυφωμενοι, φιληδονοι μαλλον παρα φιλοθεοι, 	 Te'xk'axtesi li ras rîtz'in sa' ruk'eb li xic' neque'iloc reheb. Cauhakeb rib chixbânunquil li inc'a' us. Tânumtâk lix k'etk'etileb. Inc'a' te'xra li Dios. A' ban chic lix saylal li ruchich'och', a'an chic li te'xra.


Εν εκεινη τη ημερα θελει ομοσει, λεγων, δεν θελω γεινει θεραπευτης διοτι εν τη οικια μου δεν ειναι ουτε αρτος ουτε ιματιον μη με καμητε αρχηγον του λαου 	 Abanan saß li cutan aßan li asbej tâchakßok ut tixye: —Lâin incßaß nacuaj oc chi taklânc saß xbên li tenamit xban nak saß cuochoch mâcßaß tzacaêmk chi moco cuan akßej. Incßaß naru tinêxakab chi taklânc saß xbên li tenamit aßin.—


Καθως ο αργυρος διαλυεται εν μεσω του χωνευτηριου, ουτω θελετε διαλυθη εν μεσω αυτης και θελετε γνωρισει οτι εγω ο Κυριος εξεχεα την οργην μου εφ' υμας. 	 Lâex li cuanquex Jerusalén, târakekß âtin saß êbên re nak tâêlk li incßaß us saß êyânk, joß nak nahaßoß li plata saß li xam. Riqßuin aßin têqßue retal nak lâin li nimajcual Dios xinqßuehoc êre chixtojbal rix êmâc xban nak yô injoskßil saß êbên.—


Τοτε αποκριθεις ο Πετρος, ειπε προς αυτον Ιδου, ημεις αφηκαμεν παντα και σοι ηκολουθησαμεν τι λοιπον θελει εισθαι εις ημας; 	 Quichak'oc laj Pedro ut quixye re: -Lâo xkacanab chixjunil li c'a'ru cuan ke xban âtâkenquil. ¿C'a'ru tâcuânk ke?-


ο δε ιερευς θελει θεωρησει την πληγην και θελει κλεισει το εχον την πληγην επτα ημερας. 	 Laj tij târil li cßaßru moß ru ut tixqßue xjunes chiru cuukub cutan.


Συνηθροισαν δε οι Φιλισταιοι παντα τα στρατευματα αυτων εις Αφεκ και οι Ισραηλιται εστρατοπεδευσαν παρα την πηγην την εν Ιεζραελ. 	 Eb laj filisteo queßxchßutub lix soldâdeb aran Afec ut eb laj Israel cuanqueb aran Jezreel cuan cuiß li yußam haß.


Διαβητε εις Χαλνε και ιδετε και εκειθεν διελθετε εις Αιμαθ την μεγαλην επειτα καταβητε εις την Γαθ των Φιλισταιων ειναι αυται καλητεραι παρα τα βασιλεια ταυτα; το οριον αυτων μεγαλητερον παρα το οριον σας; 	 Ayukex aran Calne ut ilomak chak li tenamit aßan. Tex-êlk aran ut texxic saß li nimla tenamit Hamat, tojoßnak texxic saß lix tenamiteb laj filisteo, Gat xcßabaß. Ilomak chak li tenamit aßan. ¿Ma kßaxal nim ta biß xcuanquileb li tenamit aßan chiru lê cuanquil lâex? ¿Ma kßaxal châbil ta biß lix tenamiteb aßan chiru lê re lâex?


Και οι δορυφοροι, εχοντες εκαστος τα οπλα αυτου εν τη χειρι αυτου, παρεσταθησαν περιξ του βασιλεως, απο της δεξιας πλευρας του οικου εως της αριστερας, πλησιον του θυσιαστηριου και του ναου. 	 Eb li soldado queßxtau xnaßajeb saß li templo. Jun tzol queßxqßue rib saß li nim ut jun tzol chic queßxqßue rib saß li tzße chi xjun sutam li artal. Chixjunjûnkaleb cuan lix chßîchßeb saß rukßeb ut yôqueb chixcßacßalenquil li rey.


Ειτε λοιπον εγω ειτε εκεινοι, ουτω κηρυττομεν και ουτως επιστευσατε. 	 Mâc'a' naxye cui xerabi resil li colba-ib riq'uineb li apóstol jun ch'ol malaj cuiq'uin lâin. Juntak'êt li resil li colba-ib li nakajultica chikajunilo ut a'an li xepâb lâex.


και ο Αζαριας, ο Εσδρας και ο Μεσουλλαμ, 	 Joßcan ajcuiß laj Azarías, laj Esdras, ut laj Mesulam,


Και θελει προσφερεσθαι εξ αυτης παν το στεαρ αυτης, η ουρα και το στεαρ το περικαλυπτον τα εντοσθια, 	 Ut teßxqßue chokß xmayej lix xêbul, ut lix ye ut lix xêbul lix cßamcßot.


Παντα τα εθνη ενωπιον αυτου ειναι ως μηδεν λογιζονται παρ' αυτω ολιγωτερον παρα το μηδεν και την ματαιοτητα. 	 Chiru li Kâcuaß mâcßaß nequeßoc cuiß li xnînkal ru tenamit. Chi tîc mâcßaß nequeßoc cuiß.


μαλιστα δε τους οπισω της σαρκος ακολουθουντας με επιθυμιαν ακαθαρσιας και καταφρονουντας την εξουσιαν. Ειναι τολμηται, αυθαδεις, δεν τρεμουσι βλασφημουντες τα αξιωματα, 	 ¿Ma toja' ta chic inc'a' tixq'ueheb sa' tojba mâc li neque'xrahi ru li tz'ajbêtal aj na'leb ut neque'xtz'ektâna lix cuanquilal li Cristo? Eb a'an josk'eb ut k'etk'eteb. Inc'a' neque'xucuac chixmajecuanquileb li ángel li cuanqueb sa' xnimajcual cuanquilal.


Και εδωκας εις εμε την ασπιδα της σωτηριας σου και η δεξια σου με υπεστηριξε και η αγαθοτης σου με εμεγαλυνεν. 	 At Kâcuaß, lâat nacat-iloc cue ut nacatcoloc cue. Lâat nacattenkßan cue riqßuin xnimal lâ cuanquilal. Yal xban lâ cuusilal nak cuan incuanquil.


Πως δια μιας κατηντησαν εις ερημωσιν Ηφανισθησαν, απωλεσθησαν υπο αιφνιδιου ολεθρου. 	 Saß junpât teßsachekß ruheb. Cßajoß nak teßxucuak.


Ελεγον λοιπον προς αυτον Που ειναι ο Πατηρ σου; Απεκριθη ο Ιησους Ουτε εμε εξευρετε ουτε τον Πατερα μου εαν ηξευρετε εμε, ηθελετε εξευρει και τον Πατερα μου. 	 Eb laj fariseo que'chak'oc ut que'xye re: -¿Ani lâ yucua'? chanqueb re. Li Jesús quixye reheb: -Lâex inc'a' nequenau ani lin Yucua' xban nak inc'a' nequenau cuu lâin. Cui ta nequenau cuu lâin, nequenau aj raj cui' ru lin Yucua', chan reheb.


Και ιδου, αγγελος Κυριου εξαιφνης εφανη εις αυτους, και δοξα Κυριου ελαμψε περι αυτους, και εφοβηθησαν φοβον μεγαν. 	 Mâc'a' sa' xch'ôleb nak xakâmil jun x-ángel li Kâcua' chiruheb. Ut quisakeno' chi xjun sutam li cuanqueb cui'. Ut eb laj ilol xul c'ajo' nak que'xucuac.


Παρωξυνθη δε σφοδρα ο Σαουλ, και εφανη δυσαρεστος εις τους οφθαλμους αυτου ο λογος ουτος, και ειπεν, Απεδωκαν εις τον Δαβιδ τας μυριαδας, εις εμε δε απεδωκαν τας χιλιαδας και τι λειπεται πλεον εις αυτον παρα η βασιλεια; 	 Cßajoß nak quijoskßoß laj Saúl nak quirabi li yôqueb chixyebal. Quixye: —Yôqueb chixyebal nak laj David quixcamsi lajêb mil ut lâin jun mil ajcuiß. Caßchßin chic mâ nequeßxxakab chokß rey, chan.


και διεβαινον εις Ασμων και εξηρχοντο εως του χειμαρρου της Αιγυπτου, και ετελειονον τα ορια εις την θαλασσαν ταυτα θελουσιν εισθαι τα μεσημβρινα ορια σας. 	 Nacuulac cuan cuiß li naßajej Asmón, ut nacuulac cuan cuiß li nimaß re Egipto ut nocoxrakekß cuan cuiß li palau Mediterráneo. Aßan aßin li nubâl li nacana saß li sur.


Και η γυνη λαβουσα καλυμμα εξηπλωσεν επι το στομιον του φρεατος, και εχυσεν επ' αυτο κοπανισμενον σιτον ωστε δεν εγνωσθη το πραγμα. 	 Li rixakil li cuînk quixtzßap li becbil haß riqßuin jun li tßicr ut quixhel li ru li trigo saß xbên. Ut mâ ani quinaßoc re nak mukmûqueb li cuînk chi saß li becbil haß.


Και απεκριθη προς εμε ο Κυριος και ειπε, Γραψον την ορασιν και εκθεσον αυτην επι πινακιδιων, ωστε τρεχων να αναγινωσκη τις αυτην 	 Li Kâcuaß quichakßoc ut quixye cue: —Tzßîba chiru jun perêlak tzßalam cheß li cßaßru tincßutbesi châcuu. Tzßîba chi tzßakal re ru re nak li ani tâilok re tâxic saß junpât xyebal resil li cßaßru târil.


Και θελεις προσφερει τα ολοκαυτωματα σου, το κρεας και το αιμα, επι του θυσιαστηριου Κυριου του Θεου σου και το αιμα των θυσιων σου θελει χυθη εις το θυσιαστηριον Κυριου του Θεου σου, το δε κρεας θελεις φαγει. 	 Aran saß li naßajej li sicßbil ru têqßue li mayej li tâcßatmânk chi jun saß xbên lix artal li Kâcuaß. Ut têqßue ajcuiß li mayej li têtzaca xtibel ut têmayeja xquiqßuel saß xbên lix artal li Kâcuaß.


αλλ' οτι εκεινα, τα οποια θυσιαζουσι τα εθνη, εις τα δαιμονια θυσιαζουσι και ουχι εις τον Θεον και δεν θελω σεις να γινησθε κοινωνοι των δαιμονιων. 	 Lâin inc'a' ninye nak cuan xcuanquil li yîbanbil dios, chi moco ninye nak li mayejanbil tib cuan xcuanquil. Li yôquin chixyebal, a'an a'in: eb li inc'a' neque'xpâb li tz'akal Dios neque'mayejac, aban mâcua' chiru li Dios neque'mayejac. Chiru ban li mâus aj musik'ej. Ut lâin inc'a' nacuaj nak yôkex chi oquênc sa' lix na'lebeb li mâus aj musik'ej.


ελθετω η βασιλεια σου γενηθητω το θελημα σου, ως εν ουρανω, και επι της γης 	 Chichâlk ta lâ nimajcual cuanquilal. Chi-uxk ta li nacacuaj, jo' sa' choxa jo' ajcui' sa' ruchich'och'.


Η ραβδος και ο ελεγχος διδουσι σοφιαν παιδιον δε απολελυμενον καταισχυνει την μητερα αυτου. 	 Li alalbej li natijeß ut naqßueheß xtzßûm, aßan naxtau xnaßleb. Abanan li alalbej li nakßunbesîc, aßan naxcßut xxutân lix naß.


Και ηγαπησεν ο βασιλευς την Εσθηρ υπερ πασας τας γυναικας, και ευρηκε χαριν και ελεος ενωπιον αυτου υπερ πασας τας παρθενους και επεθηκε το βασιλικον διαδημα επι την κεφαλην αυτης και εκαμεν αυτην βασιλισσαν αντι της Αστιν. 	 Ut li rey Asuero nak quiril ru lix Ester, cßajoß nak quicuulac chiru ut aßan li kßaxal quixra chiruheb chixjunileb li ixk li ac queßcuulac riqßuin. Quixqßue lix corona saß xjolom ut quixqßue chokß reina chokß rêkaj lix Vasti.


Πως επεσον οι δυνατοι εν μεσω της μαχης Ιωναθαν, επι τους υψηλους τοπους σου τετραυματισμενε. 	 Qßuehomak retal. Xeßcamsîc li cauheb rib chi pletic ut xcamsîc ajcuiß laj Jonatán saß xbên li tzûl.


Ηρχοντο δε μετ' αυτου οχλοι πολλοι. Και στραφεις ειπε προς αυτους 	 Nak yô chi xic li Jesús nabaleb li tenamit yôqueb chi tâkênc re. Quixsuk'isi rib li Jesús ut quixye reheb:


Εις μαρτυριον διεταξε τουτο εις τον Ιωσηφ, οτε εξηλθε κατα της γης Αιγυπτου οπου ηκουσα γλωσσαν, την οποιαν δεν εγνωριζον 	 Li chakßrab aßin quiqßueheß re laj José xban li Dios ut quixakabâc xcuanquil nak li Dios quirisiheb aran Egipto.


Και σηκωθεντες απο Βενε-ιακαν, εστρατοπεδευσαν εν τω ορει Γαδγαδ. 	 Nak queßel Bene-jaacán, queßcôeb cuan cuiß li tzûl Gidgad ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Απ' ακρου της γης ηκουσαμεν ασματα, Δοξα εις τον δικαιον. Αλλ' εγω ειπα, Ταλαιπωρια μου, ταλαιπωρια μου ουαι εις εμε οι απιστοι απιστως επραξαν ναι, οι απιστοι πολλα απιστως επραξαν. 	 Yalak bar saß ruchichßochß takabi nak yôkeb chixbichanquil xlokßal li Kâcuaß ut teßxye: —Lokßoninbil taxak li Kâcuaß li tîc xchßôl.— Abanan lâin mâcßaß naru ninye xban nak li tenamit toj yôkeb ajcuiß chi balakßînc ut numtajenak li mâusil nequeßxbânu.


Και ειπεν ο εις προς τον αλλον, Ελθετε, ας καμωμεν πλινθους, και ας ψησωμεν αυτας εν πυρι και εχρησιμευσεν εις αυτους η μεν πλινθος αντι πετρας, η δε ασφαλτος εχρησιμευσεν εις αυτους αντι πηλου. 	 Ut queßxye chi ribileb rib: —Takayîb li xan ut takacßat chi us, chanqueb. Ut li xan quicßanjelac chokß rêkaj li pec. Ut li quicßanjelac re xletzbal li xan, aßan li na-el saß chßochß asfalto xcßabaß.


εις τραγος εξ αιγων εις προσφοραν περι αμαρτιας 	 Quixqßue ajcuiß jun li têlom chibât re xtzßâmanquil xcuybal li mâc.


Και λαβων αυτους Νεβουζαραδαν ο αρχισωματοφυλαξ, εφερεν αυτους προς τον βασιλεα της Βαβυλωνος εις Ριβλα. 	 Chixjunileb queßcßameß saß li tenamit Ribla li cuan saß li naßajej Hamat. Aran queßcßameß riqßuin li rey Nabucodonosor.


Δια τουτο ο ισχυρος λαος θελει σε δοξασει, η πολις των τρομερων εθνων θελει σε φοβηθη. 	 Joßcan nak eb li tenamit li cauheb rib teßxqßue âlokßal. Ut eb li tenamit li kßaxal joskßeb teßxxucua âcuu.


απεμακρυνα απο του φορτιου τον ωμον αυτου αι χειρες αυτου επαυσαν απο κοφινου 	 Quicuabi jun xyâb cux mâ jun sut cuabiom. Quixye: —Xexcuisi chak saß li raylal aran Egipto. Chanchan nak xcuisi li îk saß êbên nak xexcuisi chak saß li cacuil trabaj li yôquex chixbânunquil aran Egipto.


Τοτε ανεβη Αζαηλ ο βασιλευς της Συριας και επολεμησεν εναντιον της Γαθ, και εκυριευσεν αυτην επειτα εστησεν ο Αζαηλ το προσωπον αυτου δια να αναβη εναντιον της Ιερουσαλημ. 	 Saß eb li cutan aßan laj Hazael lix reyeb laj Siria cô saß li tenamit Gat chi pletic ut quirêchani li tenamit. Ut quixye ajcuiß nak tâxic chi pletic aran Jerusalén.


και το θυσιαστηριον του ολοκαυτωματος μετα των σκευων αυτου και τον νιπτηρα και την βασιν αυτου, 	 Ut teßxyîb li artal li teßxcßat cuiß li xul li teßxmayeja. Teßxyîb ajcuiß chixjunil li tâcßanjelak saß li artal. Ut teßxyîb ajcuiß li pila joß ajcuiß li xnaßaj li teßxqßue cuiß.


Και θελεις ελθει εκ του τοπου σου, εκ των εσχατων του βορρα, συ και πολλοι λαοι μετα σου, απαντες αναβαται ιππων, πληθος μεγα και δυναμις πολλη 	 Tatchâlk saß lâ naßaj li cuan saß li norte. Lâat yôkat chi cßamoc be chiruheb li qßuila soldado li teßchâlk châcuix. Chixjunileb aßan teßchâlk chirix cacuây ut cauhakeb rib.


οι δε υιοι της βασιλειας θελουσιν εκβληθη εις το σκοτος το εξωτερον εκει θελει εισθαι ο κλαυθμος και ο τριγμος των οδοντων. 	 A'ut nabaleb laj judío li te'êchanînk raj re lix nimajcual cuanquilal li Dios, eb a'an chic li te'isîk ut te'q'uehek' sa' li k'ojyîn. Ut aran tâcuânk li yâbac ut li c'uxuxînc ruch e, chan li Jesús reheb li tenamit.


Και επεστρεψε μετ' αυτου και εφαγεν αρτον εν τω οικω αυτου και επιεν υδωρ. 	 Joßcan nak lix profeta li Dios cô chirix saß li rochoch ut quicuaßac qui-ucßac riqßuin.


οτι ουτος ειναι λαος απειθης, ψευδεις υιοι, υιοι μη θελοντες να ακουσωσι τον νομον του Κυριου 	 Li tenamit aßin kßetkßeteb ut nequeßbalakßin. Incßaß nequeßraj rabinquil lix chakßrab li Dios.


Ιδων δε ο Ισραηλ τους υιους του Ιωσηφ, ειπε, Τινες ειναι ουτοι; 	 Ut laj Israel quirileb li ralal laj José ut quixpatzß re: —¿Aniheb aßin li cuanqueb arin? chan.


ιδου, εγω θελω αποστειλει και λαβει πασας τας οικογενειας του βορρα, λεγει Κυριος, και τον Ναβουχοδονοσορ βασιλεα της Βαβυλωνος τον δουλον μου, και θελω φερει αυτους επι την γην ταυτην και επι τους κατοικους αυτης και επι παντα ταυτα τα εθνη κυκλω, και θελω εξολοθρευσει αυτους και καταστησει αυτους εκπληξιν και ερημωσεις αιωνιους. 	 Joßcan nak lâin tinbokeb chixjunileb li xnînkal ru tenamit li cuanqueb saß li norte. Tâchâlk ajcuiß rochbeneb laj Nabucodonosor lix reyeb laj Babilonia, li tâcßanjelak chicuu. Lâin tintaklaheb chi numtâc saß xbêneb li cuanqueb saß li naßajej aßin, joß eb ajcuiß li tenamit li cuanqueb chi xjun sutam re nak tinsach ruheb chi junelic. Xiu xiu rilbal teßcanâk ut teßseßêk.


η ημερα ομως η εβδομη ειναι σαββατον Κυριου του Θεου σου μη καμης εν ταυτη ουδεν εργον, μητε συ μητε ο υιος σου μητε η θυγατηρ σου μητε ο δουλος σου μητε η δουλη σου μητε ο βους σου μητε ο ονος σου μητε κανεν εκ των κτηνων σου μητε ο ξενος σου ο εντος των πυλων σου δια να αναπαυθη ο δουλος σου και η δουλη σου καθως συ. 	 Saß xcuuk li cutan aßan jun hilobâl cutan chiru li Kâcuaß lê Dios. Mâ jun li cßanjel têbânu. Mâ ani tâtrabajik chi moco lâex, chi moco lê ralal êcßajol, chi moco lê môs cuînk, chi moco lê môs ixk, chi moco lê bôyx, chi moco lê bûr. Mâ jun reheb lê xul têqßue chi cßanjelac, chi moco junak li jalan xtenamit li cuan saß lê rochoch re nak teßhilânk lê môs cuînk lê môs ixk joß nak texhilânk lâex.


επειδη ετι μετα επτα ημερας εγω φερω βροχην επι της γης τεσσαρακοντα ημερας και τεσσαρακοντα νυκτας και θελω εξαλειψει απο προσωπου της γης παν ο, τι υπαρχει, το οποιον εποιησα. 	 Saß cuukub cutan tintakla chak li hab. Ut chiru caßcßâl cutan ut caßcßâl kßojyîn yôk li hab. Chixjunil li cßaßak re ru quinyoßobtesi saß ruchichßochß tinsach ruheb, chan li Dios.


Και πας οστις αν επικαλεσθη το ονομα του Κυριου, θελει σωθη. 	 Abanan chixjunileb li neque'yâban re lix c'aba' li Kâcua', te'colek'. (Joel 2:28-32)


Υμων δε και αι τριχες της κεφαλης ειναι πασαι ηριθμημεναι. 	 Jo'can ajcui' li rismal lê jolom ajlanbileb chixjunil xban li Dios.


Τουτο δε γινωσκετε οτι εαν ηξευρεν ο οικοδεσποτης εν ποια φυλακη της νυκτος ερχεται ο κλεπτης, ηθελεν αγρυπνησει και δεν ηθελεν αφησει να διορυχθη η οικια αυτου. 	 Chenauhak a'in: nak cui ta naxnau li yucua'bej sa' li cab jok'e hônal re li k'ojyîn tol-êlk laj êlk', tâyo'lek raj ut inc'a' raj tixcanab chi elk'ac xsa' li rochoch.


Εξελεξαν θεους νεους τοτε πολεμος εν ταις πυλαις εφανη αρα ασπις η λογχη μεταξυ τεσσαρακοντα χιλιαδων εν τω Ισραηλ; 	 Nak nequeßoc chixlokßoninquil li jalanil dios, naticla cuißchic li plêt. Ut mâ jun saß xyânkeb li caßcßâl mil chi cuînk quicuan xchßîchß malaj xlâns re teßxcol cuiß ribeb nak queßchal chi pletic li xicß nequeßiloc reheb.


Ειχε δε ο υιος του Σαουλ δυο ανδρας, οιτινες ησαν οπλαργηγοι, το ονομα του ενος Βαανα, και το ονομα του αλλου Ρηχαβ, υιοι Ριμμων του Βηρωθαιου, εκ των υιων Βενιαμιν διοτι και η Βηρωθ ελογιζετο του Βενιαμιν 	 Laj Is-boset li ralal laj Saúl cuanqueb cuib li cuînk nequeßcßanjelac chiru. Aßaneb li queßtaklan saß xbêneb li soldados li nequeßxic chi pletic re teßrêchani li cßaßak re ru. Li jun aj Baana xcßabaß ut li jun chic aj Recab xcßabaß. Ralaleb laj Rimón li quicuan Beerot. Aßan eb xcomoneb li ralal xcßajoleb laj Benjamín xban nak Beerot, aßan cuan saß xcuênt li cuanqueb cuiß li ralal xcßajol laj Benjamín.


και καταβιβασας αυτο ετυλιξεν αυτο με σινδονα και εθεσεν αυτο εν μνημειω λελατομημενω οπου ουδεις ετι ειχεν ενταφιασθη. 	 Jo'can nak quixcubsi chak li camenak chiru cruz, quixlan sa' li châbil t'icr lino ut quixq'ue sa' jun muklebâl yîbanbil sa' jun sakônac. Toj mâ jun mukbil aran.


Και εδωκαν εις αυτους την πολιν του Αρβα πατρος του Ανακ, ητις ειναι η Χεβρων, εν τη ορεινη του Ιουδα, και τα περιχωρα αυτης κυκλω. 	 Aß li tenamit Quiriat-arba quiqßueheß reheb. Saß li naßajej aßan quicuan li mamaß cuînk laj Anac. Hebrón nequeßxye ajcuiß re li tenamit aßan li cuan saß li tzûl ru saß lix naßajeb laj Judá. Ut quiqßueheß ajcuiß reheb li xnaßajeb lix quetômk li cuan chi nachß.


Εγερθητε, υπαγωμεν ιδου, ο παραδιδων με επλησιασε. 	 Cuaclinkex anakcuan, ut yo'keb chixc'ulbal li yô chi châlc chi k'axtesînc cue, chan.


Δεν ειναι βαλσαμον εν Γαλααδ; δεν ειναι εκει ιατρος; δια τι λοιπον η θυγατηρ του λαου μου δεν ανελαβε την υγειαν αυτης; 	 ¿Ma mâcßaß li ban aran Galaad? ¿Ma mâcßaß junak aj banonel naru toxqßuirtesi? ¿Cßaßut nak incßaß xo-usa? chan laj Jeremías.


Αλλα συ, Κυριε, εισαι Θεος οικτιρμων και ελεημων, μακροθυμος και πολυελεος και αληθινος. 	 Abanan lâat, at Kâcuaß, at inDios, nim lâ cuuxtân ut nim lâ cuyum. Lâat incßaß nacatjoskßoß saß junpât. Kßaxal nim ban lâ cuusilal. Lâat aj rahonel ut lâat li yâl.


Τοτε ηλθεν ο Αμαληκ και επολεμησε με τον Ισραηλ εν Ραφιδειν. 	 Nak cuanqueb laj Israel saß li naßajej Refidim queßchal eb laj Amalec chi pletic riqßuineb.


Και προσεκολληθησαν εις τον Βεελ-φεγωρ, και εφαγον θυσιας νεκρων 	 Saß li naßajej Peor queßxlokßoni li yîbanbil dios Baal ut queßxcuaß li tzacaêmk li queßxmayeja chiruheb li yîbanbil dios li incßaß yoßyôqueb.


Και απεστειλεν ο Δαβιδ εις τον οικον προς την Θαμαρ, λεγων, Υπαγε τωρα εις τον οικον του αδελφου σου Αμνων, και ετοιμασον εις αυτον φαγητον. 	 Ut laj David quixye re lix Tamar: —Tatxic saß rochoch laj Amnón lâ cuas ut tâyîb lix tzacaêmk, chan.


διοτι ουτος ο υιος μου νεκρος ητο και ανεζησε, και απολωλως ητο και ευρεθη. Και ηρχισαν να ευφραινωνται. 	 xban nak li cualal a'in chanchan camenak nak xcuan chak. A'ut anakcuan xsuk'i cui'chic chi yo'yo. Sachenak nak xcuan ut xtauman cui'chic, chan. Ut que'oc chi nink'eîc.


Ησθενησα και καθ' υπερβολην κατεκοπην βρυχωμαι απο της αδημονιας της καρδιας μου. 	 Tacuajenakin ut mâcßaß chic inmetzßêu. Âcanin xban li raylal cuanquin cuiß ut kßaxal ra li cuâm.


Οι ασεβεις περιπατουσι κυκλω, οταν οι αχρειοι υψωθωσι μεταξυ των υιων των ανθρωπων. 	 Li incßaß useb xnaßleb xeßtam saß li ruchichßochß. Ut li tenamit nequeßxqßue xlokßal li mâusilal li nequeßxbânu.


Διοτι διδω εις εσας καλην διδασκαλιαν μη εγκαταλιπητε τον νομον μου. 	 Lâin yôquin chixcßutbal li châbil naßleb chêru. Incßaß taxak têcanab xbânunquil.


Και ειπεν ο Σαουλ προς τον Σαμουηλ, Ναι, υπηκουσα της φωνης του Κυριου και υπηγα εις την οδον εις την οποιαν ο Κυριος με απεστειλε και εφερα τον Αγαγ τον βασιλεα του Αμαληκ, τους δε Αμαληκιτας εξωλοθρευσα 	 Laj Saúl quixye: —Lâin xinbânu li xye cue li Kâcuaß. Xinbânu lin taklanquil xqßue cue. Xinchap ut xincßam laj Agag lix reyeb laj Amalec ut xkasacheb ruheb chixjunileb laj Amalec.


Λεγει προς αυτον ο νεανισκος Παντα ταυτα εφυλαξα εκ νεοτητος μου τι μοι λειπει ετι; 	 Ut li cuînk quichak'oc ut quixye: -At tzolonel, chixjunil a'in xinbânu chalen chak sa' inca'ch'inal. ¿C'a' chic ru mâji' ninbânu?-


Και δεν θελει μεταβαινει η κληρονομια απο φυλης εις αλλην φυλην, αλλ' εκαστος εκ των φυλων των υιων Ισραηλ θελει εισθαι προσκεκολλημενος εις την κληρονομιαν αυτου. 	 Li chßochß incßaß naru tâkßaxônk saß xcuênt jalan xtêpaleb laj Israel. Tento nak tâcanâk saß lix têpal laj Israel li x-êchanin re, chan.


Και θελω κατακοψει απ' εμπροσθεν αυτου τους εχθρους αυτου και τους μισουντας αυτον θελω κατατροπωσει. 	 Lâin tinsach ruheb li xicß nequeßiloc re. Lâin tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb li nequeßtzßektânan re.


Ο ασεβης ανθρωπος σκληρυνει το προσωπον αυτου αλλ' ο ευθυς κατευθυνει τας οδους αυτου. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb nequeßxye nak cauheb rib. Abanan li tîqueb xchßôl nequeßxnau cuânc saß tîquilal.


Και απεσπασεν ο Μεναημ το αργυριον απο του Ισραηλ, απο παντων των δυνατων εις πλουτη, πεντηκοντα σικλους αργυριου αφ' εκαστου, δια να δωση εις τον βασιλεα της Ασσυριας. Και επεστρεψεν ο βασιλευς της Ασσυριας και δεν εσταθη εκει εν τη γη. 	 Li rey Manahem quixpuersiheb laj Israel li cuanqueb xtumin chixqßuebal numenak jun libra li plata re laj Pul lix reyeb laj Asiria. Joßcan nak laj Pul cô cuißchic saß xtenamit ut incßaß quicana Israel.


Διοτι εκ του χωματος δεν εξερχεται η θλιψις, ουδε η λυπη βλαστανει εκ της γης 	 Li mâusilal mâcuaß saß chßochß na-el chak. Chi moco saß chßochß na-el chak li raylal.


Τοτε εφωνησε τον Γιεζει και ειπε, Καλεσον ταυτην την Σουναμιτιν. Και εκαλεσεν αυτην και οτε εισηλθε προς αυτον, ειπε, Λαβε τον υιον σου. 	 Laj Eliseo quixbok laj Giezi ut quixye re nak tixbok lix naß li chßina al. Ut laj Giezi quixbok li ixk. Nak qui-oc li ixk, laj Eliseo quixye re: —Cueß lâ chßina yum, chan.


δια να γνωστοποιησωσιν εις τους υιους των ανθρωπων τα μεγαλεια αυτου, και την δοξαν της μεγαλοπρεπειας της βασιλειας αυτου. 	 Chixjunileb taxak cheßabînk re li joß qßuial cabânu riqßuin xnimal lâ cuanquil. Ut cheßxnauhak taxak nak kßaxal lokß lâ cuanquilal.


Θελω ειπει προς τον Θεον, την πετραν μου, δια τι με ελησμονησας; δια τι περιπατω σκυθρωπος εκ της καταθλιψεως του εχθρου; 	 Lâin tinye re li Dios, aj Colol cue: —¿Cßaßut nak xinâcanab injunes? ¿Cßaßut nak junelic ra saß inchßôl xban nak yôqueb chinrahobtesinquil li xicß nequeßiloc cue?


εξ αιτιας της ημερας της επερχομενης δια να απολεση παντας τους Φιλισταιους, να εκκοψη απο της Τυρου και της Σιδωνος παντα εναπολειφθεντα βοηθον διοτι ο Κυριος θελει αφανισει τους Φιλισταιους, το υπολοιπον της νησου Καφθορ. 	 Xcuulac xkßehil nak tâsachekß ruheb laj filisteo. Teßsachekß ruheb li teßraj xtenkßanquileb laj Tiro ut laj Sidón. Li Kâcuaß oc re chixsachbal ruheb laj filisteo, li joß qßuial incßaß queßsacheß ru aran Caftor chire li palau.


Γνωρισον λοιπον και καταλαβε οτι απο της εξελευσεως της προσταγης του να ανοικοδομηθη η Ιερουσαλημ εως του Χριστου του ηγουμενου θελουσιν εισθαι εβδομαδες επτα και εβδομαδες εξηκοντα δυο θελει οικοδομηθη παλιν η πλατεια και το τειχος, μαλιστα εν καιροις στενοχωριας. 	 Abi li yôquin chixyebal âcue ut qßue retal lix yâlal. Chalen nak xqßueheß li chakßrab xban li Dios nak tâyîbâk cuißchic li tenamit Jerusalén, toj retal tâcßulûnk li Mesías, li tzßakal rey, tânumekß cuukub xamân ut cuib xcâcßâl xamân. Tâyîbâk cuißchic li tenamit Jerusalén joßqueb ajcuiß li tzßac usta kßaxal nabal li raylal yôk xcßulbal saß eb li cutan aßan.


Δια τι ειδον αυτους επτοημενους, τρεπομενους εις τα οπισω; οι δε ισχυροι αυτων συνετριβησαν και εφυγον μετα σπουδης, χωρις να βλεπωσιν εις τα οπισω τρομος πανταχοθεν, λεγει Κυριος. 	 ¿Cßaßru yôqueb chixcßulbal? Eb lix soldados laj Egipto yôqueb chi xucuac ut yôqueb chi sukßîc chirixeb. Eb lix soldados laj Babilonia yôqueb chi numtâc saß xbêneb. Yôqueb chi êlelic saß junpât chi incßaß nequeßiloc chirixeb. Ut yalak bar xucuajel rilbal li yôqueb chixcßulbal, chan li Kâcuaß.


Και οσοι μεν εκ των υιων του Λευι λαμβανουσι την ιερατειαν, εχουσιν εντολην να αποδεκατονωσι τον λαον κατα τον νομον, τουτεστι τους αδελφους αυτων, καιτοι εξελθοντας εκ της οσφυος του Αβρααμ 	 Tz'îbanbil sa' li chak'rab li quiq'uehe' re laj Moisés nak eb li cristian te'xq'ue reheb laj tij li junjûnk sa' xlajêtkil li c'a'ru cuan reheb. Eb laj tij, a'an eb li ralal xc'ajol laj Leví. Que'xbânu chi jo'can usta laj Abraham, a'an lix xe'tônil yucua' chixjunileb, laj tij jo'queb ajcui' li cristian.


Αλλ' εγω θελω επιστρεψει την αιχμαλωσιαν του Μωαβ εν ταις εσχαταις ημεραις, λεγει Κυριος. Μεχρι τουτου η κρισις του Μωαβ. 	 Abanan tâcuulak xkßehil nak lâin tinqßueheb cuißchic chi sukßîc saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Moab ut sa chic teßcuânk, chan li Kâcuaß. Aßan aßin li resilal li cßaßru tixcßul li tenamit Moab.


Και τη επαυριον συνηχθησαν εις την Ιερουσαλημ οι αρχοντες αυτων και οι πρεσβυτεροι και οι γραμματεις, 	 Sa' li cutan jun chic que'ch'utla Jerusalén eb li xbênil aj tij, ut eb li neque'taklan sa' xbêneb laj judío, jo'queb ajcui' laj tz'îb.


Οι εχθροι μου ονειδιζοντες με συντριβουσι τα οστα μου, λεγοντες μοι καθ' ημεραν, Που ειναι ο Θεος σου; 	 Toj saß inbakel nacuulac xrahil li cßaßru nequeßxye cue li xicß nequeßiloc cue. Rajlal yôqueb chinhobbal ut nequeßxye, “¿Bar cuan lâ Dios?” chanqueb.¿Cßaßut nak târahok saß inchßôl? Ut, ¿cßaßut nak yôk incßaßux? ¿Ma incßaß ta biß âcuiqßuin ninyoßonin? ¿Ma incßaß ta biß târûk tattinlokßoni cuißchic, at Kâcuaß? Naru tattinlokßoni cuißchic, xban nak lâat lin Dios ut lâat aj Colol cue.—


Μη πιασης, μη γευθης, μη εγγισης, 	 Cuan li neque'xye êre: —Mêchap a'an chi moco têch'e' ut mêtzaca, xban nak mâc xbânunquil a'an, chanqueb. ¿C'a'ut nak nequepâb li c'a'ru neque'xye?


ιδου, η Ρεβεκκα εμπροσθεν σου λαβε αυτην και υπαγε και ας ηναι γυνη του υιου του κυριου σου, καθως ελαλησεν ο Κυριος. 	 Takaqßue lix Rebeca. Naru nacacßam châcuix. Aßan tâoc chokß rixakil li ralal lâ patrón joß quixye li Kâcuaß Dios, chanqueb re.


Διαβηθι, η κατοικος της Σαφιρ, εχουσα γυμνην την αισχυνην σου η κατοικος της Σααναν ας μη εξελθη το πενθος της Βαιθ-εζηλ θελει λαβει απο σας την αρχην αυτου. 	 Lâex li cuanquex aran Safir, tâcßutekß êxutân nak texchapekß ut texcßamekß chi tßustßûquex. Lâex li cuanquex Zaanán incßaß chic tex-êlk saß lê tenamit xban êxiu. Ut lâex li cuanquex Bet-esel, texyâbak xban nak mâ ani chic tâtenkßânk êre.


και διοτι δεν ειχε χρειαν δια να μαρτυρηση τις περι του ανθρωπου επειδη αυτος εγνωριζε τι ητο εντος του ανθρωπου. 	 Inc'a' tento nak tâch'olobâk chiru chanru lix c'a'uxeb xban nak ac naxnau chanru lix na'leb li junjûnk.


Και οτε τα χερουβειμ επορευοντο, επορευοντο οι τροχοι πλησιον αυτων και οτε τα χερουβειμ υψονον τας πτερυγας αυτων δια να ανυψωθωσιν απο της γης, και αυτοι οι τροχοι δεν εξεκλινον απο πλησιον αυτων. 	 Nak nequeßxic li querubines, nequeßxic ajcuiß li ruedas. Nak eb li querubines nequeßxhel lix xiqßueb re nak teßcuaclîk, eb li ruedas nequeßcuacli ajcuiß.


Λεγω δε οτι ο Ιησους Χριστος εγεινε διακονος της περιτομης υπερ της αληθειας του Θεου, δια να βεβαιωση τας προς τους πατερας επαγγελιας, 	 Lâin ninye êre nak li Cristo quic'ulun chi c'anjelac chiku lâo aj judío. Riq'uin a'in naxc'utbesi chiku nak li Dios xq'ue li quixyechi'i chak reheb li kaxe'tônil yucua'.


ολοκληρον μηνα θελετε φαγει, εωσου εξελθη εκ των μυκτηρων σας και γεινη εις εσας αηδια διοτι ηπειθησατε εις τον Κυριον, οστις ειναι μεταξυ σας, και εκλαυσατε ενωπιον αυτου, λεγοντες, Δια τι να αναχωρησωμεν απο της Αιγυπτου; 	 Tinqßueheb ban chi tißoc tib chi cuulaj cuulaj chiru jun po toj retal teßnujak ut teßxaßcuak xban xqßuial li teßxtzaca. Teßyibok chic xban nak incßaß chic teßraj ru. Tinbânu reheb chi joßcan xban nak xineßxtzßektâna ut xban ajcuiß nak quineßxcuechßi ut queßxye nak kßaxal us raj cui incßaß xeßel Egipto, chan li Kâcuaß.


Αι χειρες σου με εμορφωσαν και με επλασαν ολον κυκλω και με καταστρεφεις. 	 Lâat xatyîban cue. ¿Cßaßut nak tâcuaj xsachbal cuu?


Και στραφεντες ανεβησαν εις το ορος, και ηλθον μεχρι της φαραγγος Εσχωλ και κατεσκοπευσαν αυτην. 	 Queßcôeb saß li naßajej li tzûl ru ut queßcuulac toj saß li ru takßa Escol ut queßoc chixqßuebal retal chanru li naßajej.


καιτοι δυναμενοι να διδωμεν βαρος ως αποστολοι του Χριστου, αλλ' εσταθημεν γλυκεις εν τω μεσω υμων, καθως η τροφος περιθαλπει τα εαυτης τεκνα 	 Sa' tûlanil ban xocuan sa' êyânk jo' junak na'bej naxq'uiresiheb sa' tûlanil lix coc'al.


ψηλαφωσιν εν σκοτει χωρις φωτος, και καμνει αυτους να παραφερωνται ως ο μεθυων. 	 Chanchan nak yôqueb chi bêc saß kßojyîn chi incßaß nequeßxnau bar yôqueb chi xic. Nequeßtacloc chanchaneb li calajenak.


Και εζητησαν εν πασι τοις οριοις του Ισραηλ νεανιδα ωραιαν και ευρηκαν την Αβισαγ την Σουναμιτιν, και εφεραν αυτην προς τον βασιλεα. 	 Joßcan nak queßxsicß saß chixjunil li naßajej Israel jun li xkaßal chßinaßus toj retal queßxtau lix Abisag saß li tenamit Sunem. Ut queßxcßam riqßuin li rey David.


μηποτε ο εχθρος αρπαση ως λεων εν ψυχην μου και διασπαραξη, χωρις να υπαρξη ελευθερωτης. 	 Incßaß nacuaj nak tineßxtßupi joß nequeßxbânu li cakcoj nak nequeßxtßupi junak li xul. Incßaß nacuaj nak tineßxcamsi chi mâ ani tâcolok cue.


Και εγογγυσατε εις τας σκηνας σας, λεγοντες, Επειδη εμισει ημας ο Κυριος, εξεβαλεν ημας εκ της γης Αιγυπτου, δια να παραδωση ημας εις την χειρα των Αμορραιων, ωστε να εξολοθρευθωμεν 	 Abanan lâex quex-oc chi cuechßînc saß lê muhebâl ut queye, “Xicß nocoril li Kâcuaß. Joßcan nak corisi chak Egipto re nak toxkßaxtesi saß rukßeb laj amorreo re nak teßxsach ku.


Και ειπεν ο εις προς τον αλλον, Αληθως ενοχοι ειμεθα δια τον αδελφον ημων, καθοτι ειδομεν την θλιψιν της ψυχης αυτου, οτε παρεκαλει ημας και δεν εισηκουσαμεν αυτου δια τουτο επηλθεν εφ' ημας η θλιψις αυτη. 	 Ut queßxye chi ribileb rib: —Relic chi yâl nak xomâcob riqßuin li cßaßru kabânu chak junxil re laj José, li kîtzßin. Lâo quikil nak quirahoß saß xchßôl riqßuin li kabânu re. Lâo incßaß quikil xtokßobâl ru nak quixtzßâma chiku nak takatokßoba ru. Xban aßan nak xchal li raylal aßin saß kabên, chanqueb chi ribileb rib.


Και ενω αυτος προσηυχετο εν τοπω τινι, καθως επαυσεν, ειπε τις των μαθητων αυτου προς αυτον Κυριε, διδαξον ημας να προσευχωμεθα, καθως και ο Ιωαννης εδιδαξε τους μαθητας αυτου. 	 Sa' jun li cutan yô chi tijoc li Jesús. Ut nak quirake' chi tijoc, jun reheb lix tzolom quixye re: -Kâcua', c'ut chiku li tijoc jo' nak laj Juan quixc'ut li tijoc chiruheb lix tzolom, chan.


Και δεν απεκριθη προς αυτον ουδε προς ενα λογον, ωστε ο ηγεμων εθαυμαζε πολυ. 	 Aban li Jesús mâ jun li âtin quixye re tixcol rib ut riq'uin a'an quisach xch'ôl laj Pilato.


Ηλθε δε ο λογος του Κυριου προς Ηλιαν τον Θεσβιτην, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Elías, Tisbe xtenamit:—¿Ma xaqßue retal nak laj Acab xcubsi rib chicuu? Xban nak xcubsi rib, lâin incßaß tintakla li raylal saß xbêneb li ralal xcßajol nak toj yoßyôk. Abanan tinqßue li raylal saß xbêneb li ralal xcßajol nak ac cuan chic li ralal chokß rey, chan.


Ο δε Παυλος, εκλεξας τον Σιλαν, εξηλθε, παραδοθεις υπο των αδελφων εις την χαριν του Θεου. 	 Laj Pablo quixsic' ru laj Silas re tixc'am chirix. Eb laj pâbanel li cuanqueb aran Antioquía que'xk'axtesiheb laj Pablo ut laj Silas sa' ruk' li Kâcua' nak que'el aran.Quilaje'xbeni li na'ajej Siria ut Cilicia. Que'xch'olob xyâlal chiruheb laj pâbanel ut que'cacuu xch'ôleb sa' xpâbâleb.


και ηρωτησαν αυτον και ειπον προς αυτον Δια τι λοιπον βαπτιζεις, εαν συ δεν εισαι ο Χριστος ουτε ο Ηλιας ουτε ο προφητης; 	 Que'xye cui'chic re laj Juan: -¿C'a'ut nak nacatcubsin ha' cui mâcua' lâat li Cristo, chi moco lâat laj Elías, chi moco lâat li profeta? chanqueb re laj Juan.


Αι πολεις αυτης κατεσταθησαν θαμβος, γη ανυδρος και αβατος γη, εν η δεν κατοικει ουδεις ανθρωπος ουδε υιος ανθρωπου διερχεται δι' αυτης. 	 Mâcßaß chic tâcanâk saß eb li tenamit li cuanqueb Babilonia. Mâ ani chic teßcuânk aran ut mâ ani chic teßnumekß saß li naßajej aßan.


Αλλ' ο Γεδαλιας ο υιος του Αχικαμ ειπε προς Ιωαναν τον υιον του Καρηα, Μη καμης το πραγμα τουτο, διοτι ψευδη λεγεις περι του Ισμαηλ. 	 Abanan laj Gedalías li ralal laj Ahicam quixye re laj Johanán li ralal laj Carea: —Mâbânu aßan xban nak moco yâl ta li cßaßru yôcat chixyebal chirix laj Ismael, chan.


Ναυη υιος τουτου, Ιησους υιος τουτου. 	 li ralal laj Elisama, aßan laj Nun; li ralal laj Nun, aßan laj Josué.


Οι ψαλτωδοι υιοι Ασαφ, εκατον τεσσαρακοντα οκτω. 	 Eb li nequeßbichan, aßaneb li ralal xcßajol laj Asaf. Aßan jun ciento riqßuin cuakxakib roxcßâl.


Στηθι εν τη πυλη του οικου του Κυριου και κηρυξον εκει τον λογον τουτον και ειπε, Ακουσατε τον λογον του Κυριου, παντες οι Ιουδα, οι δια των πυλων τουτων εισερχομενοι δια να προσκυνητε τον Κυριον. 	 —Xaklin chire lix puertil lin templo ut tâye li âtin aßin reheb li cristian: Abihomak li cßaßru xye li Dios êre chêjunilex lâex aj Judá. Abihomak chêjunilex lâex li nequex-oc chixlokßoninquil li Kâcuaß Dios.


Και ειπεν ο Ιησους προς τους υιους Ισραηλ, Προσελθετε ενταυθα και ακουσατε τους λογους Κυριου του Θεου σας. 	 Laj Josué quixye reheb laj Israel: —Jilonkex chak ut abihomak li cßaßru yô chixyebal li Kâcuaß li kaDios.—


εξ ου παν το σωμα συναρμολογουμενον και συνδεδεμενον δια πασης συναφειας των συνεργουντων μελων, κατα την αναλογον ενεργειαν ενος εκαστου μερους καμνει την αυξησιν του σωματος προς οικοδομην εαυτου εν αγαπη. 	 Li Cristo, a'an najolomin ke lâo aj pâbanel ut lâo jo' li rok ruk'. Li Cristo, a'an nac'amoc be chiku ut junajo chic. Chikajunilo chikatenk'a kib chi kibil kib re nak toq'uîk sa' li kapâbâl xban nak nakara kib chi kibil kib.


Προς τον αγγελον της εκκλησιας της Εφεσου γραψον. Ταυτα λεγει ο κρατων τους επτα αστερας εν τη δεξια αυτου, ο περιπατων εν μεσω των επτα λυχνιων των χρυσων 	 Tz'îban riq'uin lix takl li Dios li na-iloc reheb li jun ch'ûtal chi aj pâbanel li cuanqueb Efeso ut tâye re chi jo'ca'in: -Li cuan cuukub chi chahim sa' xnim uk', li yô chi bêc sa' xyânkeb li cuukub chi candelero yô chixyebal êre chi jo'ca'in:


Ενω εμενε, δεν ητο σου; και αφου επωληθη, δεν ητο εν τη εξουσια σου; δια τι εβαλες εν τη καρδια σου το πραγμα τουτο; δεν εψευσθης εις ανθρωπους, αλλ' εις τον Θεον. 	 ¿C'a'ut nak tat-oc xmukbal xtz'ak lâ ch'och'? ¿Ma mâcua' ta bi' âcue? Cui xac'ayi lâ ch'och', ¿ma inc'a' ta bi' raj xru xcana chok' âcue lix tz'ak? Mâcua' chiku lâo yôcat chi tic'ti'ic. Chiru ban li Dios, chan.


ο δε νενυμφευμενος μεριμνα τα του κοσμου, πως να αρεση εις την γυναικα. 	 Ut li cuînk cuan rixakil tento nak tixq'ue xch'ôl chi c'anjelac re nak tâcuânk c'a'ru reheb ut tixq'ue xch'ôl chixbânunquil li naraj li rixakil re nak sahak sa' xch'ôl. Jo'can nak cuib ru lix c'a'ux xban nak naxc'oxla li Kâcua' Dios ut naxc'oxla li rixakil.


Τις δυναται να κηρυξη τα κραταια εργα του Κυριου, να καμη ακουστας πασας τας αινεσεις αυτου; 	 ¿Ani ta cuiß târûk tâyehok resil chixjunil li sachba chßôlej li nalajxbânu li Kâcuaß? Ut, ¿ani ta cuiß târûk tixlokßoni chi tzßakal re ru li Dios?


Και εσηκωθη ο Βαλααμ το πρωι, και εσαμαρωσε την ονον αυτου και υπηγε μετα των αρχοντων του Μωαβ. 	 Cuulajak chic laj Balaam quicuacli ut quixyîb rix lix bûr ut cô chirixeb li cuînk aj Moab.


Δεν αποσυρει τους οφθαλμους αυτου απο των δικαιων, αλλα και μετα βασιλεων βαλλει αυτους επι θρονου μαλιστα καθιζει αυτους διαπαντος, και ειναι υψωμενοι. 	 Junelic naxtenkßaheb li tîqueb xchßôl ut naxxakabeb saß xnaßajeb eb li rey ut qßuebileb xlokßal.


Οτε ελεγον, ωλισθησεν ο πους μου, το ελεος σου, Κυριε, με εβοηθει. 	 Nak quinye: Incßaß chic nincuy, at Kâcuaß, lâat xinâtenkßa xban nak niquinâra.


αλλ' εαν δεν εξελθης προς τους αρχοντας του βασιλεως της Βαβυλωνος, τοτε η πολις αυτη θελει παραδοθη εις την χειρα των Χαλδαιων και θελουσι κατακαυσει αυτην εν πυρι και συ δεν θελεις εκφυγει εκ της χειρος αυτων. 	 Abanan cui incßaß nacakßaxtesi âcuib saß rukßeb laj Babilonia, li tenamit aßin tâkßaxtesîk saß rukßeb ut teßxcßat li tenamit ut lâat moco tatcolekß ta saß rukßeb,” chan.


Αδελφοι, κατα ανθρωπον ομιλω ομως και ανθρωπου διαθηκην κεκυρωμενην ουδεις αθετει η προσθετει εις αυτην. 	 Ex inhermân, nacuaj xch'olobanquil lix yâlal a'in chêru riq'uin li c'a'ru nac'ulman sa' li kayu'am arin sa' ruchich'och'. Junak cuînk nak tixbânu xcontrato, chi acak xakxo xcuanquil, mâ ani chic naru nasachoc re, chi moco tixtik ru.


Και σεις τωρα ειχετε επιστρεψει και καμει το ευθες ενωπιον μου, κηρυττοντες εκαστος αφεσιν εις τον πλησιον αυτου και ειχετε καμει συνθηκην ενωπιον μου εν τω οικω, εφ' ον εκληθη το ονομα μου 	 Aßut lâex xejal lê cßaßux ut xebânu li cßaßru nacuulac chicuu nak xerachßab lê lokßbil môs aj hebreo lê rech tenamitil. Xebânu li contrato cuiqßuin saß lin templo li ninlokßonîc cuiß.


Και περιβλεψας κυκλω προς τους καθημενους περι αυτον, λεγει Ιδου η μητηρ μου και οι αδελφοι μου 	 Quirileb li c'ojc'ôqueb chixc'atk ut quixye: -A'ineb lin na' ut a'ineb li cuîtz'in.Xban nak li ani nabânun re li naraj li Dios, a'an li cuîtz'in, a'an li cuanab, ut a'an lin na', chan.


Αβρααμ ο πατηρ ημων δεν εδικαιωθη εξ εργων, οτε προσεφερεν Ισαακ τον υιον αυτου επι το θυσιαστηριον; 	 C'oxlan ca'ch'inak chirix laj Abraham li kaxe'tônil yucua' nak quixq'ue laj Isaac li ralal chok' xmayej sa' xbên li artal. Ut riq'uin a'an li Dios quixye nak tîc xch'ôl laj Abraham.


Ο Ιουδας πενθει και αι πυλαι αυτου ειναι περιλυποι κοιτονται κατα γης μελανειμονουσαι και ανεβη η κραυγη της Ιερουσαλημ. 	 Quixye: —Eb laj Judá yôqueb chi yâbac xban li raylal li yôqueb chixcßulbal. Kßaxal ra yôqueb chixcßulbal lix tenamiteb. Chunchûqueb li cristian saß chßochß xban xrahil xchßôleb. Ut eb laj Jerusalén yôqueb chi yâbac xban li raylal li yôqueb chixcßulbal.


Υιοι Ατηρ εκ του Εζεκιου, ενενηκοντα οκτω. 	 Eb li ralal xcßajol laj Ater, ut eb li ralal xcßajol laj Ezequías, aßan cuakxaklaju roßcßâl.


Ειπε, Ουτω λεγει Κυριος Και τα πτωματα των ανθρωπων θελουσι ριφθη ως κοπρια επι προσωπον αγρου και ως δραγμα οπισω θεριστου, και δεν θελει υπαρχει ο συναγων. 	 Eb li camenak tßantßôqueb yalak bar. Chanchaneb li cßot saß li cßalebâl. Chanchan li ru trigo li natßaneß chirixeb li yôqueb chi sicßoc re ut mâ ani tâxocok re”, chan.


Και συ, εαν περιπατης ενωπιον μου, καθως περιεπατησε Δαβιδ ο πατηρ σου, και καμνης κατα παντα οσα προσεταξα εις σε, και φυλαττης τα διαταγματα μου και τας κρισεις μου, 	 At Salomón, cui lâat tatcuânk saß tîquilal chicuu joß nak quicuan laj David lâ yucuaß, ut cui tâbânu chixjunil li cßaßru tinye âcue, ut tâbânu lâ taklanquil ut li cßaßru naxye lin chakßrab,


και τον υιον δε της δουλης εις εθνος θελω καταστησει αυτον διοτι ειναι σπερμα σου. 	 Ut tincuosobtesi ajcuiß lâ cualal li quicuan riqßuin lâ môs. Teßqßuiânk li ralal xcßajol laj Ismael xban nak âcualal ajcuiß aßan, chan.


Συ βεβαιως εθεσας αυτους εις τοπους ολισθηρους ερριψας αυτους εις κρημνον. 	 At inDios, nak tatrakok âtin saß xbêneb, chanchan nak tâxakabeb saß jun li naßajej kßaxal yolyo ut tâtiquisiheb re nak teßtßanekß ut teßosokß.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος Ιδου, εγω θελω εκσφενδονισει τους κατοικους της γης ταυτην την φοραν και θελω στενοχωρησει αυτους, ωστε να ευρωσιν αυτο. 	 Li Kâcuaß tâisînk êre saß li naßajej aßin. Tixtakla li raylal saß êbên nak textakla saß jalan tenamit. Texrahobtesi re nak têrecßa li raylal.


και ειπον, Τουτο ειναι αιμα βεβαιως οι βασιλεις επολεμησαν και εκτυπηθησαν μετ' αλληλων τωρα λοιπον εις τα λαφυρα, Μωαβ. 	 Saß xchßôleb laj Moab nak tzßakal quicß. Queßxye chi ribileb rib: —Quicß aßan. Eb li oxib chi rey queßxcamsi ribeb. Yoßkeb anakcuan ut takêchani li cßaßru reheb, chanqueb.


Και ειπε προς αυτον ο Ιησους Αληθως σοι λεγω, σημερον θελεις εισθαι μετ' εμου εν τω παραδεισω. 	 Ut li Jesús quixye re: -Relic chi yâl tinye âcue nak hôn ajcui' cuânkat cuiq'uin sa' li paraíso, chan re.


τοτε θελομεν δωσει τας θυγατερας ημων εις εσας, και τας θυγατερας σας θελομεν λαβει εις ημας, και θελομεν κατοικησει με σας και θελομεν γεινει εις λαος 	 Chi joßcaßin tixcßul kachßôl re nak lê ralal teßsumlâk riqßuineb li karabin ut li kalal lâo teßsumlâk riqßuineb lê rabin. Ut lâo tocuânk saß êyânk ut takajunaji kib.


Και τα εθνη τα εναπολειφθεντα κυκλω υμων θελουσι γνωρισει οτι εγω ο Κυριος ωκοδομησα τα κατηδαφισμενα και εφυτευσα τα ηφανισμενα εγω ο Κυριος ελαλησα, και θελω εκτελεσει. 	 Ut chixjunileb li xnînkal ru tenamit li cuanqueb chixjun sutam teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß quinyîban reheb li tenamit li juqßuinbil. Quinqßue cuißchic chixjunil li cuan chi saß. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin ut lâin ninbânu li cßaßru ninye.


Καθ' ημεραν αποθνησκω, μα την εις εσας καυχησιν μου, την οποιαν εχω εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ημων. 	 Ex inhermân, relic chi yâl ninye êre nak rajlal cutan cuan li neque'raj incamsinquil xban nak ninye resil li colba-ib. Abanan nasaho' sa' inch'ôl xban nak xepâb li Cristo.


και Μικλωθ ο γεννησας τον Σιμεα. Και ουτοι ετι κατωκησαν μετα των αδελφων αυτων εν Ιερουσαλημ, κατεναντι των αδελφων αυτων. 	 ut laj Miclot lix yucuaß laj Simea. Eb aßin queßcuan aran Jerusalén, chiruheb li jun chßol chic li rechßalal.


Ασπασθητε και την κατ' οικον αυτων εκκλησιαν. Ασπασθητε Επαινετον τον αγαπητον μου, οστις ειναι απαρχη της Αχαιας εις τον Χριστον. 	 Cheq'ue ajcui' xsahil xch'ôleb li hermân li neque'xch'utub rib sa' li rochoch laj Aquila ut lix Priscila. Cheq'ue xsahil xch'ôl laj Epeneto, li raro inban. A'an li xbên li quixpâb li Jesucristo aran Acaya.


και επι των αμπελωνων, Σιμει ο Ραμαθαιος και επι του εισοδηματος των αμπελωνων δια τας οινοθηκας, Ζαβδι ο Σιφμιτης 	 Laj Simei, Ramat xtenamit, aßan li najolomin re li nequeßcßanjelac saß xnaßajeb li uvas. Ut laj Zabdi, Sefam xtenamit, aßan li najolomin reheb li nequeßxococ re li vino.


Σημερον προσεταξεν εις σε Κυριος ο Θεος σου να εκτελης τα διαταγματα ταυτα και τας κρισεις δια τουτο θελεις φυλαττει και θελεις εκτελει αυτα εξ ολης της καρδιας σου και εξ ολης της ψυχης σου. 	 Anakcuan li Kâcuaß lê Dios yô chixyebal êre nak têbânu chi tzßakal li chakßrab ut lê taklanquil xban. Chebânuhak biß chi anchal lê chßôl ut chi anchal lê râm.


Οστις αγαπα παιδειαν, αγαπα γνωσιν αλλ' οστις μισει ελεγχον, ειναι αφρων. 	 Li ani naxqßue saß xchßôl li xtijbal, aßan cuan xnaßleb. Ut li ani naxtzßektâna lix kßusbal, aßan mâcßaß xnaßleb.


Και αυτη ειναι η επαγγελια, την οποιαν ηκουσαμεν απ' αυτου και αναγγελλομεν προς εσας, οτι ο Θεος ειναι φως και σκοτια εν αυτω δεν υπαρχει ουδεμια. 	 A'an a'in li âtin quikabi riq'uin li Jesucristo. Ut a'an li nakach'olob xyâlal chêru. Li Dios, a'an li cutan saken. Riq'uin li Dios mâc'a' k'ojyîn. Tîc ban xch'ôl li Dios. Relic chi yâl nak mâc'a' mâusilal riq'uin.


Και ελαβον την κληρονομιαν αυτων οι υιοι Ιωσηφ, ο Μανασσης και ο Εφραιμ. 	 Aßaneb aßin li naßajej li queßtzßak li ralal xcßajol laj Manasés ut eb li ralal xcßajol laj Efraín, li cuib chi ralal laj José.


Και οταν οι υιοι του λαου σου ειπωσι προς σε, λεγοντες, Δεν θελεις απαγγειλει εις ημας τι δηλουσιν εις σε ταυτα; 	 Teßxpatzß âcue lâ cuech tenamitil ut teßxye, “Chßolob xyâlal chiku li yôcat chixbânunquil.”


και ειπε προσετι ο βασιλευς ουτως Ευλογητος Κυριος ο Θεος του Ισραηλ, οστις εδωκεν εις εμε σημερον διαδοχον καθημενον επι του θρονου μου, και οι οφθαλμοι μου βλεπουσι τουτο. 	 Li rey David quixye, “Lokßoninbil taxak li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel. Anakcuan lâin xcuil nak li Kâcuaß xxakab chokß rey jun reheb li cualal incßajol chokß cuêkaj,” chan laj Jonatán.


και ειπε Που εβαλετε αυτον; Λεγουσι προς αυτον Κυριε, ελθε και ιδε. 	 Ut quixye reheb: -¿Bar xemuk?- Que'xye re: -Yo'o re tâcuil bar xkamuk, chanqueb.


Οι υιοι του Μεραρι ησαν Μααλι και Μουσι οι υιοι του Ιααζια, Βενω. 	 Eb li ralal laj Merari, aßaneb laj Mahli ut laj Musi; ut li ralal laj Jaazías, aßan laj Beno.


και τον Ιεβουσαιον, και τον Αμορραιον, και τον Γεργεσαιον, 	 Laj Canaán, aßan ajcuiß lix yucuaßeb laj jebuseo, laj amorreo, laj gergeseo,


διοτι η κρισις θελει εισθαι ανιλεως εις τον οστις δεν εκαμεν ελεος και το ελεος καυχαται κατα της κρισεως. 	 Li ani inc'a' naruxtâna ru li ras rîtz'in inc'a' ajcui' tâuxtânâk ru xban li Dios sa' li rakba âtin. Ut li ani târuxtâna ru li ras rîtz'in, tâuxtânâk ajcui' ru xban li Dios.


Ο δεκατος εις τον Σιμει ουτος, οι υιοι αυτου και οι αδελφοι αυτου, δωδεκα. 	 Li xlaje, aßan laj Simei. Li alalbej rochbeneb li rechßalal cablajuheb chixjunileb.


Και απεκριθη ο βασιλευς προς τον λαον σκληρως και εγκατελιπε την συμβουλην των πρεσβυτερων, την οποιαν εδωκαν εις αυτον 	 Li rey Roboam cau quirâtinaheb li tenamit ut incßaß quixbânu li cßaßru quiyeheß re xbaneb li chêquel cuînk.


Ας εξελθη η κρισις μου παρα του προσωπου σου οι οφθαλμοι σου ας ιδωσι την ευθυτητα. 	 Lâat tatcßutuk chiruheb li xicß nequeßiloc cue nak mâcßaß inmâc xban nak lâat nacatrakoc âtin saß tîquilal.


Δια πιστεως ο Νωε, ειδοποιηθεις θεοθεν περι των μη βλεπομενων ετι, εφοβηθη και κατεσκευασε κιβωτον προς σωτηριαν του οικου αυτου, δι' ης κατεκρινε τον κοσμον και εγεινε κληρονομος της δια πιστεως δικαιοσυνης. 	 Xban lix pâbâl laj Noé, li Dios quixye re c'a'ru talajc'ulmânk. Ut laj Noé quixpâb li quixye li Dios usta toj mâji' nac'ulman. Quixyîb li nimla jucub cab re xcolbal rib a'an, jo' eb ajcui' li ralal xc'ajol. Ut lix pâbâl laj Noé quixc'utbesi nak li cuanqueb sa' ruchich'och' inc'a' que'pâban. Jo'can nak que'cam. Xban nak quipâban, li Dios quixye nak tîc xch'ôl laj Noé.


Λεγει λοιπον προς αυτους ο Ιησους Παιδια, μηπως εχετε τι προσφαγιον; Απεκριθησαν προς αυτον Ουχι. 	 Quixye li Jesús reheb: -Ex cualal inc'ajol, ¿ma xechap li car? chan. Eb a'an que'chak'oc ut que'xye: -Mâ jun xkachap.-


και σεις θελετε εισθαι εις εμε βασιλειον ιερατευμα και εθνος αγιον. Ουτοι ειναι οι λογοι, τους οποιους θελεις ειπει προς τους υιους Ισραηλ. 	 Lâex taxak jun santil tenamit chicuu. Texcßanjelak chicuu joß xbênil aj tij. Aßin li cuâtin tâyeheb re laj Israel, chan li Dios re laj Moisés.


ο λεγων προς την αβυσσον, Γενου ξηρα και θελω ξηρανει τους ποταμους σου 	 Cui lâin tinye nak tâchakik li palau, tâchakik. Ut cui tinye nak teßchakik li nimaß, teßchakik ajcuiß.Nak lâin tinye re laj Ciro nak aßan tâcßanjelak chicuu, laj Ciro tixbânu li cßaßru nacuaj toj retal nak tixye nak li tenamit Jerusalén tâyîbâk cuißchic. Ut tixye ajcuiß nak li templo tâyîbâk cuißchic, chan li Kâcuaß.


Ερημια εμεινεν εν τη πολει, και η πυλη εκτυπηθη υπο αφανισμου 	 Jucßbil chic chixjunil li cuan saß li tenamit ut jucßbil li puerta li cuan saß li oquebâl.


εις ματην επαθετε τοσα; αν μονον εις ματην. 	 ¿Ma têcanab chi mâc'a' rajbal chixjunil li quec'ul chi jo'canan? Lâin ninye nak inc'a' têbânu chi jo'can.


Οι δε πυλωροι, Ακκουβ, Ταλμων, και οι αδελφοι αυτων οι φυλαττοντες εν ταις πυλαις, ησαν εκατον εβδομηκοντα δυο. 	 Ut eb li queßcßacßalen re li oquebâl, aßaneb aßin: laj Acub ut laj Talmón rochbeneb li rechßalal. Eb li queßcßacßalen re li oquebâl, aßan jun ciento riqßuin cablaju xcâcßâl.


Διοτι αν εσταυρωθη εξ ασθενειας, ζη ομως εκ δυναμεως Θεου. διοτι και ημεις ασθενουμεν εν αυτω, πλην εκ δυναμεως Θεου θελομεν ζησει μετ' αυτου εις εσας. 	 Cubenak xcuanquil li Cristo nak quicamsîc chiru li cruz. Abanan quicuaclesîc cui'chic sa' xyânkeb li camenak chi yo'yo xban xcuanquil li Dios. Jo' nak quixcubsi xcuanquil li Cristo, jo'can ajcui' takacubsi kacuanquil lâo. Abanan yo'yôco xban xcuanquil li Dios ut q'uebil ke li kacuanquil xban li Dios re xk'usbaleb li neque'xbânu li inc'a' us.