Και ομως ετη πολλα παρεκτεινας επ' αυτους, και διεμαρτυρηθης εναντιον αυτων δια του πνευματος σου δια των προφητων σου αλλα δεν εδωκαν ακροασιν δια τουτο παρεδωκας αυτους εις την χειρα των λαων των τοπων. 	 Nabal chihab cacuyeb xmâqueb. Ut caqßue lâ Santil Musikß reheb lâ profeta re nak teßxchßolob lix yâlal chiruheb. Abanan incßaß queßabin. Joßcan nak cacanabeb saß rukßeb li jalan xtenamiteb.


Μεγαλεια εκαμεν ο Κυριος δι' ημας ενεπλησθημεν χαρας. 	 Yâl nak sachba chßôlej li quixbânu ke li Kâcuaß. Joßcan nak cßajoß xsahil li kachßôl.


Δεν εξευρετε οτι τα σωματα σας ειναι μελη του Χριστου; να λαβω λοιπον τα μελη του Χριστου και να καμω αυτα μελη πορνης; Μη γενοιτο. 	 ¿Ma inc'a' nequenau nak lâo aj pâbanel jo' li rok ruk' li Kâcua' Jesucristo? ¿Ma târûk ta bi' takajunaji kib riq'uineb li ixk li neque'xc'ayi rib? Mâ jok'e naru xban nak lâo rok ruk' li Cristo ut junajo chic riq'uin nak cuanco.


Ο δε Σαμουηλ υπηρετει ενωπιον του Κυριου, παιδαριον περιεζωσμενον λινουν εφοδ. 	 Laj Samuel, li sâj al, yô chi cßanjelac chiru li Dios, ut quixqßue chirix li efod yîbanbil riqßuin lino joß nequeßrocsi laj tij.


Με εμυκτηρισαν παντες οι βλεποντες με ανοιγουσι τα χειλη, κινουσι την κεφαλην, λεγοντες, 	 Chixjunileb nequeßxbitzß li reheb nak niquineßril. Niquineßretzßu ut nequeßrecßasi lix jolomeb.


Και εαν μεν η οικια ηναι αξια, ας ελθη η ειρηνη σας επ' αυτην αλλ' εαν δεν ηναι αξια, η ειρηνη σας ας επιστρεψη εις εσας. 	 Ut cui texc'ulek' sa' usilal, tâcanâk riq'uineb li tuktûquil usilal. Ut cui inc'a' texc'ulek' sa' usilal, inc'a' ajcui' tâcanâk riq'uineb li tuktûquil usilal. Tâsuk'îk cui'chic êriq'uin.


Τα σκιερα δενδρα σκεπαζουσιν αυτον με την σκιαν αυτων αι ιτεαι των ρυακων περικαλυπτουσιν αυτον. 	 Naxcol rib rubeleb li cheß ut saß xyânkeb li nînki pim.


Εβασιλευσε δε ο Οχοζιας επι Ιουδα κατα το ενδεκατον ετος του Ιωραμ υιου του Αχααβ. 	 (Nak yô junlaju chihab roquic chokß xreyeb laj Israel laj Joram li ralal laj Acab, laj Ocozías qui-oc chokß xreyeb laj Judá.)


διοτι οι ζωντες κατα την σαρκα τα της σαρκος φρονουσιν, οι δε κατα το πνευμα τα του πνευματος. 	 Ut eb li toj neque'xbânu li najter na'leb, ca'aj cui' li c'a'ru naxrahi ru lix ch'ôleb neque'xc'oxla xbânunquil. Abanan eb li neque'cuan jo' naxye li Santil Musik'ej, eb a'an neque'xq'ue xch'ôl chixbânunquil li c'a'ru naraj li Santil Musik'ej.


και πας οστις δεν εκζητηση Κυριον τον Θεον του Ισραηλ να θανατονηται, απο μικρου εως μεγαλου, απο ανδρος εως γυναικος. 	 Ut li ani li incßaß tixsicß li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel, tâcamsîk, joß cocß, joß nînk, joß cuînk, joß ixk.


Η Σιλλα δε και αυτη εγεννησε τον Θουβαλ-καιν, χαλκεα παντος εργαλειου χαλκου και σιδηρου αδελφη δε του Θουβαλ-καιν ητο η Νααμα. 	 Lix Zila quicuan ajcuiß jun lix cßulaßal. Aj Tubal-caín queßxqßue chokß xcßabaß. Laj Tubal-caín, aßan aj tenol chßîchß. Ut li chßîchß li naxtrabaji, aßan bronce ut hierro. Laj Tubal-caín quicuan jun li ranab xNaama xcßabaß.


Επληθυνας το εθνος, Κυριε, επληθυνας το εθνος εδοξασθης εμακρυνας αυτο εις παντα τα εσχατα της γης. 	 At Kâcuaß, lâat xatqßuehoc re chi nimânc li katenamit ut âcßulub nak tâqßuehekß âlokßal. Ut xanimobresi lix nubâl li kanaßaj.


Κραζει επι κεφαλης των αγορων, εν ταις εισοδοις των πυλων απαγγελλει τους λογους αυτης δια της πολεως, λεγουσα, 	 Yôqueb chi cuulac resil saß eb li naßajej bar nequeßchßûtla cuiß nabal li cristian. Ut yô ajcuiß chi abîc saß eb li oquebâl re li tenamit.


δια να γεινη ερευνα εν τω βιβλιω των υπομνηματων των πατερων σου και θελεις ευρει εν τω βιβλιω των υπομνηματων και γνωρισει, οτι η πολις αυτη ειναι πολις αποστατις και ολεθριος εις τους βασιλεις και εις τας επαρχιας, και οτι εκ παλαιου χρονου εκινουν επαναστασιν εν τω μεσω αυτης, δια την οποιαν αιτιαν η πολις αυτη κατηρημωθη. 	 Naru tâsicß saß eb li hu li xocbil âban, li tzßîbanbil cuiß retalil li cßaßru quicßulman chiruheb lâ xeßtônil yucuaß. Tâcuil saß li hu aßan nak li tenamit Jerusalén, aßan jun tenamit aj kßetol âtin ut incßaß useb xnaßleb. Chßaßaj chokß âcue lâat ut chokß reheb li tenamit. Xban nak incßaß useb xnaßleb, joßcan nak quisacheß ruheb junxil.


Ωσαυτως θελει εισθαι καθ' ην ημεραν ο Υιος του ανθρωπου θελει φανερωθη. 	 Jo'can ajcui' tâc'ulmânk nak tinc'ulûnk cui'chic lâin li C'ajolbej. Mâc'a'ak sa' xch'ôleb li tenamit.


Εν ταις εσχαταις ημεραις το ορος του οικου του Κυριου θελει στηριχθη επι της κορυφης των ορεων και υψωθη υπερανω των βουνων και παντα τα εθνη θελουσι συρρεει εις αυτο, 	 Saß rosoßjiqueb li cutan tâcuulak xkßehil nak tâcßulmânk chi joßcaßin: Li tzßakal rochoch li Kâcuaß li cuan saß li tzûl aßanak li kßaxal nim xcuanquil saß xbên chixjunileb ut aßan li tâjolomînk reheb. Ut nabaleb li cuânkeb saß ruchichßochß teßcuulak aran.


και ελθοντες εις την οικιαν ευρον το παιδιον μετα Μαριας της μητρος αυτου, και πεσοντες προσεκυνησαν αυτο, και ανοιξαντες τους θησαυρους αυτων προσεφεραν εις αυτο δωρα, χρυσον και λιβανον και σμυρναν 	 Ut nak que'oc sa' li cab, que'xtau li c'ula'al rochben lix María li na'bej. Ut que'xcuik'ib rib chiru li Jesús ut que'xlok'oni. Ut que'xte lix c'ûlebâleb ut que'xq'ue lix mâtan. Ut li mâtan li que'xq'ue, a'an li oro, li incienso ut li sununquil ban mirra xc'aba'.


Και ανηρ η γυνη, ητις εχει πνευμα μαντειας, η ειναι επαοιδος, εξαπαντος θελει θανατωθη με λιθους θελουσι λιθοβολησει αυτους το αιμα αυτων θελει εισθαι επ' αυτους. 	 Cui cuanqueb cuînk ut ixk saß êyânk li naâtinac riqßuineb li musikßej malaj ut nakßehin, tento nak teßcamsîk chi pec. Ut eb aßan cuanqueb xmâc nak teßcamsîk.


αλλα τωρα φερετε μοι ψαλτωδον. Και ενω εψαλλεν ο ψαλτωδος, ηλθεν επ' αυτον η χειρ του Κυριου. 	 Anakcuan cßamomak chak cuiqßuin junak cuînk nachßeßoc arpa, chan. Ut nak li cuînk yô chi cuajbac, li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Eliseo ut quixye re cßaßru teßxbânu.


Και εξεπλαγησαν οι εκ περιτομης πιστοι, οσοι ηλθον μετα του Πετρου, οτι η δωρεα του Αγιου Πνευματος εξεχυθη και επι τα εθνη 	 Eb laj pâbanel aj judío, li que'chal chirix laj Pedro, que'sach xch'ôl chirilbal nak li Dios quixq'ue li Santil Musik'ej reheb li mâcua'eb aj judío. Gentiles nayeman ajcui' reheb.


Γινεσθε λοιπον οικτιρμονες, καθως και ο Πατηρ σας ειναι οικτιρμων. 	 Chex-uxtânânk bi' u xban nak lê yucua' cuan sa' choxa na-uxtânan u.


δια τι λοιπον δεν υπηκουσας της φωνης του Κυριου, αλλ' ωρμησας επι τα λαφυρα και επραξας το κακον ενωπιον του Κυριου; 	 ¿Cßaßut nak xakßet li cßaßru quixye âcue li Kâcuaß? ¿Cßaßut nak xexoc li cßaßru reheb? ¿Cßaßut nak xabânu li incßaß us chiru li Kâcuaß? chan laj Samuel.


Και καθως ελαλησεν ο αγγελος του Κυριου τους λογους τουτους προς παντας τους υιους Ισραηλ, ο λαος υψωσε την φωνην αυτου και εκλαυσε. 	 Nak queßrabi li cßaßru quixye li ángel, eb laj Israel queßoc chi yâbac chi cau.


Ο δε Στεφανος, πληρης πιστεως και δυναμεως, εκαμνε τερατα και σημεια μεγαλα εν τω λαω. 	 Laj Esteban a'an jun cuînk osobtesinbil xban li Dios ut q'uebil xcuanquil chixbânunquil li milagro ut sachba ch'ôlej sa' xyânkeb li tenamit.


Η γη, Κυριε, ειναι πληρης του ελεους σου διδαξον με τα διαταγματα σου. 	 Yalak bar saß ruchichßochß nacutun nak lâat nacatrahoc. At Kâcuaß, chacßut taxak chicuu lix yâlal lâ chakßrab.


Πριν ετι καυσωσι το παχος, ηρχετο ο υπηρετης του ιερεως, και ελεγε προς τον ανθρωπον τον προσφεροντα την θυσιαν, Δος κρεας δια ψητον εις τον ιερεα διοτι δεν θελει να λαβη παρα σου κρεας βρασμενον, αλλα ωμον. 	 Ut nak toj mâjiß nacßatman lix xêbul li tib li tâmayejâk, lix môs laj tij nachal ut naxye reheb li cristian: —Qßue caßchßinak xtib laj tij re tixpom, xban nak aßan incßaß naxcßul li tib nak ac chikbil. Caßaj cuiß li tib toj rax naxcßul, chan.


Μη κλεψης. 	 Mex-elkßac.


εχουσιν οφθαλμους μεστους μοιχειας και μη παυομενους απο της αμαρτιας, δελεαζουσι ψυχας αστηρικτους, εχουσι την καρδιαν γεγυμνασμενην εις πλεονεξιας, ειναι τεκνα καταρας 	 A'aneb aj muxul caxâr. Ca'aj cui' ixk neque'xc'oxla ut inc'a' neque'xcanab mâcobc. Neque'oc chixk'unbesinquileb li toj k'uneb xch'ôl. Eb li cuînk a'in c'aynakeb chixrahinquil ru li biomal. Eb a'an majecuanbileb chi junaj cua xban li Dios.


Ο αγαπητος μου κατεβη εις τον κηπον αυτου, εις τας πρασιας των αρωματων, δια να ποιμαινη εν τοις κηποις και να συναγη κρινα. 	 Li cuînk li ninra xcô saß xnaßaj li racuîmk. Xcô saß li naßajej li cßajoß xsununcal. Cô chirilbaleb lix quetômk ut chixsicßbaleb li utzßußuj.


Και θελω σε καταστησει ερημον και ονειδος μεταξυ των εθνων των κυκλω σου, ενωπιον παντος διαβαινοντος. 	 Tinsach ru lê tenamit. Tincanab chi juqßuinbil. Tincßut êxutân chiruheb li jun chßôl chic tenamit li cuanqueb chi nachß. Ut chixjunileb li teßnumekß aran teßril li cßaßru têcßul.


Ουτοι ειναι οι ηγεμονες των Χορραιων ηγεμων Λωταν, ηγεμων Σωβαλ, ηγεμων Σεβεγων, ηγεμων Ανα, 	 Aßaneb aßin li nequeßtaklan saß xbên li tenamit Seir: laj Lotán, laj Sobal, laj Zibeón, laj Aná,


Εκαμεν ετι ο βασιλευς θρονον μεγαν ελεφαντινον και εσκεπασεν αυτον με καθαρον χρυσιον. 	 Li rey quixtakla ajcuiß xyîbanquil jun li nimla cßojaribâl riqßuin marfil ut queßxletz li châbil oro chiru.


Καθως λοιπον συλλεγονται τα ζιζανια και κατακαιονται εν πυρι, ουτω θελει εισθαι εν τη συντελεια του αιωνος τουτου. 	 Ut jo' ajcui' nak nach'utubâc ut nac'ate' sa' xam li pim, jo'can ajcui' nak toxrakek' li ruchich'och' a'in.


Ημεις δε ο λαος σου και τα προβατα της βοσκης σου Θελομεν σε δοξολογει εις τον αιωνα απο γενεας εις γενεαν θελομεν αναγγελλει την αινεσιν σου. 	 Ut lâo, lâ tenamit, chanchano li carner châcuu nak cuanco. Takabantioxi châcuu ut takaqßue lâ lokßal chi junelic kße cutan. Ut eb li kalal kacßajol teßxqßue ajcuiß âlokßal.


Τοτε Ελιακειμ ο υιος του Χελκιου, ο οικονομος, και Σομνας ο γραμματευς, και Ιωαχ ο υιος του Ασαφ, ο υπομνηματογραφος, ηλθον προς τον Εζεκιαν με διεσχισμενα ιματια και απηγγειλαν προς αυτον τους λογους του Ραβ-σακη. 	 Ut laj Eliaquim li ralal laj Hilcías, li na-iloc re li palacio, ut laj Sebna laj tzßîb, joß ajcuiß laj Joa li ralal laj Asaf li najolomin reheb li nequeßxococ re li hu, queßxpej li rakßeb ut queßcôeb riqßuin laj Ezequías ut queßxye re chixjunil li quixye laj Rabsaces.


Και θελω στησει σημειον μεταξυ αυτων και τους σεσωσμενους εξ αυτων θελω εξαποστειλει εις τα εθνη, εις Θαρσεις, Φουλ και Λουδ, οιτινες συρουσι τοξον, εις Θουβαλ και Ιαυαν, εις τας νησους τας μακραν, οιτινες δεν ηκουσαν την φημην μου ουδε ειδον την δοξαν μου και θελουσι κηρυξει την δοξαν μου μεταξυ των εθνων. 	 Lâin tebinqßue retalil. Cuanqueb li tebincanab chi êlelic. Ut tebintakla saß eb li xnînkal ru tenamit li incßaß queßrabi resil lin lokßal ut lin cuanquil. Tintaklaheb saß eb li tenamit Tarsis, Fut ut Lud cuanqueb cuiß li nequeßxnau xchßeßbal li tzimaj. Ut tintaklaheb Tubal ut Javán ut saß eb li najtil tenamit li cuanqueb chire li palau saß eb li naßajej li mâ jun sut queßrabi resil lin cuanquil ut lin lokßal. Ut teßxchßolob xyâlal inlokßal ut incuanquil chiruheb li jalan xtenamiteb.


Συ θελεις εισθαι επι του οικου μου και εις τον λογον του στοματος σου θελει υπακουει πας ο λαος μου μονον κατα τον θρονον θελω εισθαι ανωτερος σου. 	 Lâat tattaklânk reheb li cuanqueb saß cuochoch. Ut chixjunileb lin tenamit teßcanâk rubel âtakl. Caßaj cuiß lâin kßaxal nimak incuanquil châcuu xban nak lâin li rey, chan.


Και οι νεοι θελουσιν ατονησει και αποκαμει, και οι εκλεκτοι νεοι θελουσιν αδυνατησει πανταπασιν 	 Usta toj sâjeb, nequeßlub. Ut li cauheb rib nalaj lix metzßêuheb ut nequeßtßaneß.Aßut eb li nequeßyoßonin riqßuin li Kâcuaß teßqßuehekß lix metzßêu. Cuânkeb xmetzßêu joß xmetzßêu li tßiu li naxicßan chi najt ut incßaß nalub. Teßâlinak ut incßaß teßlubk; teßbêk ut incßaß teßtacuâk. Incßaß teßchßinânk xchßôl xban nak li Kâcuaß cuânk riqßuineb.


Ο αφρων υιος ειναι ολεθρος εις τον πατερα αυτου και αι εριδες της γυναικος ειναι ακαταπαυστον σταξιμον. 	 Junak li alalbej incßaß naxtau xyâlal, aßan jun rahil chßôlej chokß re lix yucuaß. Ut junak li ixakilbej junes chßilânc naxbânu, aßan chanchan li oques li na-oc saß cab rajlal.


Εγω δε διοτι λεγω την αληθειαν, δεν με πιστευετε. 	 Lâin ninye êre lix yâlal. Jo'can nak inc'a' niquinêpâb.


"Σαμεχ." Εμισησα τους διεστραμμενους στοχασμους τον δε νομον σου ηγαπησα. 	 Lâin ninra lâ chakßrab ut xicß nequeßcuil laj caß pacßal u.


και συνηγαγε πασας τας τροφας των επτα ετων των γενομενων εν τη γη της Αιγυπτου και εναπεθεσε τας τροφας εν ταις πολεσι τας τροφας των αγρων των περιξ εκαστης πολεως εθεσεν εν αυτη. 	 Laj José quixtakla xxocbal li acuîmk li qui-el chiru li cuukub chihab. Saß li junjûnk chi tenamit cuan li cßûlebâl re li ru li acuîmk.


Και απεστειλεν Ελιακειμ τον οικονομον και Σομναν τον γραμματεα και τους πρεσβυτερους των ιερεων εσκεπασμενους με σακκους, προς τον προφητην Ησαιαν, τον υιον του Αμως 	 Ut quixtaklaheb riqßuin li profeta Isaías li ralal laj Amoz laj Eliaquim li na-iloc re li palacio rochben laj Sebna laj tzßîb, joß eb ajcuiß li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj tij. Cuan li kßes ru tßicr chirixeb nak queßcôeb.


οι δε υιοι της Βαλλας, θεραπαινης της Ραχηλ, Δαν και Νεφθαλι 	 Ut quicuan ajcuiß cuib li ralal riqßuin lix Bilha, lix môs lix Raquel. Aßaneb aßin lix cßabaßeb: laj Dan ut laj Neftalí.


Ειδες διοτι συ παρατηρεις την αδικιαν και την υβριν, δια να ανταποδωσης με την χειρα σου εις σε αφιερονεται ο πτωχος εις τον ορφανον συ εισαι ο βοηθος. 	 Lâat nacacuil li mâusilal nequeßxbânu ut lâat ajcuiß tatqßuehok reheb chixtojbaleb xmâc. Li nequeßcßuluc raylal nequeßxkßaxtesi rib saß âcuukß ut lâat nacattenkßan reheb.


Και θελει λαβει ο ιερευς απο του αιματος της περι αμαρτιας προσφορας δια του δακτυλου αυτου και βαλει επι τα κερατα του θυσιαστηριου του ολοκαυτωματος και απαν το αιμα αυτου θελει χυσει εις την βασιν του θυσιαστηριου 	 Ut chirix aßan laj tij tixcßam caßchßinak li quicß ut tixqßue li quicß saß xbêneb li xucub li cuanqueb saß li artal li nacßateß cuiß li mayej. Ut li quicß li tâelaßânk tixhoy saß xtôn li artal.Ut târisi lix xêbul li xul joß nak nequeßrisi lix xêbul li xul li nequeßxqßue chokß xmayej re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios. Ut laj tij tixqßue saß xbên li artal ut tixcßat. Ut aßanak jun li cßatbil mayej chiru li Kâcuaß. Riqßuin li mayej li tixcßat laj tij, tixtoj rix lix mâc li quimâcob ut tâcuyekß xmâc.


Ουτος δε ειναι ο νομος της περι ανομιας προσφορας ειναι αγιωτατον. 	 Aßan aßin li chakßrab chirix li mayej li nequeßxqßue nak nequeßxkßet junak reheb lix chakßrab li Dios. Aßan jun mayej santobresinbil.


Επειτα η φυλη Νεφθαλι και ο αρχων των υιων Νεφθαλι θελει εισθαι Αχιρα ο υιος του Αιναν 	 Chixcßatk lix muhebâleb laj Aser teßxyîb lix muhebâleb li ralal xcßajol laj Neftalí. Ut laj Ahira li ralal laj Enán, aßan li tâcßamok be chiruheb.


και δια τουτο θελει πεμψει επ' αυτους ο Θεος ενεργειαν πλανης, ωστε να πιστευσωσιν εις το ψευδος, 	 Jo'can nak li Dios tixq'ueheb chixpâbanquil li moco yâl ta.


Και εφερε τον μοσχον της περι αμαρτιας προσφορας ο δε Ααρων και οι υιοι αυτου επεθεσαν τας χειρας αυτων επι την κεφαλην του μοσχου της περι αμαρτιας προσφορας. 	 Chirix aßan laj Moisés quixcßam chak li toro li toj sâj li tâmayejâk re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb. Ut laj Aarón ut eb li ralal queßxqßue li rukß saß xjolom li xul.


Εαν τις νομιζη οτι ειναι προφητης η πνευματικος, ας μαθη εκεινα τα οποια γραφω προς εσας, οτι ειναι εντολαι του Κυριου. 	 Mâre cuan sa' êyânk li naxc'oxla nak a'an profeta malaj naxc'oxla nak cuan jun chic xmâtan q'uebil re xban li Santil Musik'ej. Cui jo'can naxc'oxla, chixnauhak nak li yôquin chixtz'îbanquil sa' li hu a'in, a'an ajcui' li chak'rab q'uebil cue xban li Dios.


Ουτως οι ιερεις και οι Λευιται και μερος εκ του λαου και οι ψαλτωδοι και οι πυλωροι και οι Νεθινειμ κατωκησαν εν ταις πολεσιν αυτων, και πας ο Ισραηλ εν ταις πολεσιν αυτου. 	 Cuanqueb xcomoneb laj Israel queßcana chi cuânc saß li tenamit Jerusalén. Queßcana aran eb laj tij ut eb laj levita, eb laj bichanel, eb li queßcßacßalen chire xpuertil li templo joßqueb ajcuiß li nequeßcßanjelac saß li templo ut li joß qßuial chic laj Israel queßcana chi cuânc saß xtenamiteb. Ac re reheb li junjûnk lix tenamiteb.


Ουτοι ειναι κηλιδες εις τας αγαπας σας, συμποσιαζοντες αφοβως, βοσκοντες εαυτους, νεφελαι ανυδροι υπο ανεμων περιφερομεναι, δενδρα φθινοπωρινα ακαρπα, δις αποθανοντα, εκριζωθεντα, 	 Xutânal chok' êre nak cuanqueb laj balak' sa' êyânk nak nequebânu lê nink'e re sahil ch'ôlej. Eb laj balak' ca'aj cui' li numcua'ac ut num uc'ac neque'xbânu ut inc'a' neque'xutânac. Junes xch'olaninquileb rib neque'xc'oxla. Eb laj balak' a'an chanchaneb li chok li mâc'a' hab chi sa', li nac'ame' yalak bar xban li ik'. Laj balak' mâc'a' neque'oc cui'. Chanchaneb li che' li inc'a' neque'ûchin, li namich'man chi junaj cua ut nachakic.


Και ο κοσμος παρερχεται και η επιθυμια αυτου οστις ομως πραττει το θελημα του Θεου μενει εις τον αιωνα. 	 Li ruchich'och' tâosok' jo' ajcui' li mâusilal. Abanan li ani nabânun re li naraj li Dios, a'an cuânk chi junelic.


οστις απεθανεν υπερ ημων, ινα ειτε αγρυπνουμεν ειτε κοιμωμεθα ζησωμεν μετ' αυτου. 	 A'an quicam sa' kac'aba' re nak usta yo'yôco usta ac camenako chic nak tâc'ulûnk, tâcuânk kayu'am chi junelic kochben a'an.


Και οταν νηστευητε, μη γινεσθε ως οι υποκριται σκυθρωποι διοτι αφανιζουσι τα προσωπα αυτων, δια να φανωσιν εις τους ανθρωπους οτι νηστευουσιν αληθως σας λεγω, οτι εχουσιν ηδη τον μισθον αυτων. 	 Ut nak têbânu lê ayûn, mêbânu jo' neque'xbânu laj ca' pac'al u. Eb a'an neque'xbânu rib nak raheb sa' xch'ôl yal re nak tâna'ek' nak yôqueb xbânunquil lix ayûn. Relic chi yâl tinye êre nak eb a'an ac xe'xc'ul lix k'ajcâmunquil.


Ναι, αδελφε, ειθε να λαβω εγω ταυτην την χαριν παρα σου εν Κυριω αναπαυσον μου τα σπλαγχνα εν Κυριω. 	 Jo'can ut hermân, bânu li usilal a'in sa' xc'aba' li Kâcua'. Ut li usilal nintz'âma châcuu, a'an nak tâc'ul laj Onésimo sa' xyâlal. Chac'ojob taxak inch'ôl xban nak lâo aj pâbanel ut kacomon kib sa' xc'aba' li Jesucristo.


Πολλοι θελουσι καθαρισθη και λευκανθη και δοκιμασθη και οι ασεβεις θελουσιν ασεβει και ουδεις εκ των ασεβων θελει νοησει αλλ' οι συνετοι θελουσι νοησει. 	 Nabaleb teßsantobresîk xban lix nînkal raylal teßxcßul. Abanan li incßaß useb xnaßlebeb yôkeb chixbânunquil li mâusilal ut mâ jun saß xyânkeb teßxtau ru li cßaßru yôk chi cßulmânc. Caßaj cuiß eb li cuanqueb xnaßleb teßxtau ru chixjunil.


Διοτι ο ανηρ σου ειναι ο Ποιητης σου το ονομα αυτου ειναι, Ο Κυριος των δυναμεων και ο Λυτρωτης σου ειναι ο Αγιος του Ισραηλ αυτος θελει ονομασθη, Ο Θεος πασης της γης. 	 Lâin li Kâcuaß li quinyoßobtesin êre. Chanchanakin lê bêlom. “Nimajcual Dios” incßabaß. Lâin li Kâcuaß lix santil Dios laj Israel. Lâin tincolok êre. Lâin li kßaxal nim incuanquil saß xbêneb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß.


λεγων Κριτης τις ητο εν τινι πολει, οστις τον Θεον δεν εφοβειτο και ανθρωπον δεν εντρεπετο. 	 Quixye reheb: Sa' jun li tenamit quicuan jun aj rakol âtin inc'a' naxxucua ru li Dios, chi moco naxq'ue sa' xnak' ru li cristian.


Εισακουσον μου, Κυριε, διοτι αγαθον ειναι το ελεος σου κατα το πληθος των οικτιρμων σου επιβλεψον επ' εμε. 	 Chinâsume taxak, at Kâcuaß, xban nak kßaxal châbilat ut niquinâra. Chinâcuil ut chacuuxtâna taxak cuu.


Και ανεχωρησε και ηρχισε να κηρυττη εν τη Δεκαπολει οσα εκαμεν εις αυτον ο Ιησους, και παντες εθαυμαζον. 	 Jo'can nak cô li cuînk sa' eb li tenamit xcuênt Decápolis. Qui-oc chixyebal reheb chixjunil li nînki usilal quixbânu li Jesús re. Ut chixjunileb li tenamit quilaje'sach xch'ôl chirabinquil li c'a'ru quixye.


Και θελω ανεγειρει εις εμαυτον ιερεα πιστον, πραττοντα κατα την καρδιαν μου και κατα την ψυχην μου και θελω οικοδομησει εις αυτον οικον ασφαλη και θελει περιπατει ενωπιον του χριστου μου εις τον αιωνα. 	 Lâin tinsicß ru jun chic li tâcßanjelak chicuu chokß aj tij. Aßan tixbânu lix cßanjel chi châbil joß nacuaj lâin. Lâin tinqßue ralal xcßajol re nak junelic teßcßanjelak chokß aj tij ut re ajcuiß nak teßcßanjelak chiru li rey li tinsicß ru lâin.Ut eb lâ cuechßalal li incßaß teßcâmk teßxic riqßuin laj tij li tinsicß ru ut teßxtzßâma xtzacaêmkeb ut xtumineb re. Ut teßxtzßâma chiru nak tixcanabeb chi cßanjelac saß xyânkeb laj tij re nak teßtzacânk,” chan li Kâcuaß.—


Διοτι πας οικος κατασκευαζεται υπο τινος, ο δε κατασκευασας τα παντα ειναι ο Θεος. 	 Li junjûnk chi ochoch cuan ani nayîban re; a'ut li quiyîban re chixjunil li c'a'ak re ru cuan, a'an li Kâcua' Dios.


Και ειπον, Δεν θελομεν πιει οινον διοτι Ιωναδαβ, ο υιος του Ρηχαβ, ο πατηρ ημων, προσεταξεν εις ημας λεγων, Δεν θελετε πιει οινον, σεις και οι υιοι σας, εις τον αιωνα 	 Ut eb aßan queßxye cue: —Lâo incßaß noco-ucßac vino xban nak laj Jonadab li ralal laj Recab li kaxeßtônil yucuaß quixye ke nak mâ jun cua takucß li vino lâo, chi moco li kalal kacßajol.


Τοτε εβοησαν προς τον Κυριον εν τη θλιψει αυτων και ηλευθερωσεν αυτους απο των αναγκων αυτων. 	 Xban li raylal li cuanqueb cuiß, queßxtzßâma xtenkßanquileb chiru li Dios. Ut li Dios quixcoleb chiru li raylal.


Οτε δε απεθνησκεν ο κριτης, επεστρεφον και διεφθειροντο χειροτερα παρα τους πατερας αυτων, υπαγοντες κατοπιν αλλων θεων, δια να λατρευωσιν αυτους και να προσκυνωσιν αυτους δεν επαυον απο των πραξεων αυτων ουδε απο της οδου αυτων της διεστραμμενης. 	 Ut nak nacam laj rakol âtin, nequeßoc cuißchic xbânunquil li mâusilal eb laj Israel ut kßaxal cuißchic yibru li nequeßxbânu chiru li queßxbânu chak lix naß xyucuaßeb. Nequeßxlokßoni li jalanil dios ut nequeßcßanjelac chiruheb. Ut incßaß nequeßxcanab xbânunquil li mâusilal xban nak kßaxal cauheb xchßôl.


Και ηρεσεν ο λογος ενωπιον παντος του πληθους και εξελεξαν τον Στεφανον, ανδρα πληρη πιστεως και Πνευματος Αγιου, και Φιλιππον και Προχορον και Νικανορα και Τιμωνα και Παρμεναν και Νικολαον, προσηλυτον Αντιοχεα, 	 Ut que'xc'ul xch'ôleb chixjunil li cuanqueb aran. Que'xsic' ru laj Esteban li napâban chi tz'akal ut nujenak chi Santil Musik'ej. Ut que'xsic' ajcui' ruheb laj Felipe, laj Prócoro, laj Nicanor, laj Timón, laj Parmenas, ut laj Nicolás aj Antioquía li qui-oc sa' xyânkeb laj judío.


μηποτε πιοντες λησμονησωσι τον νομον και διαστρεψωσι την κρισιν τινος τεθλιμμενου. 	 Cui yôkeb chi calâc mâre anchal tâsachk saß xchßôleb li naxye saß li chakßrab ut incßaß chic teßrakok âtin saß xyâlal saß xbêneb li rahobtesinbileb.


Φυγετε εκ μεσου της Βαβυλωνος και εξελθετε εκ της γης των Χαλδαιων και γεινετε ως κριοι εμπροσθεν ποιμνιων. 	 Elenkex Babilonia. Canabomak lix naßajeb. Chanchanakex li chibât li nequeßcßamoc be chiruheb li jun chßol chic chibât.


Ας επιστρεφωσι λοιπον το εσπερας, ας υλακτωσιν ως κυνες και ας περικυκλωσι την πολιν. 	 Rajlal ecuu nequeßchal li xicß nequeßiloc cue ut nequeßxsuti li tenamit. Japjôqueb re ut chanchaneb li tzßiß nak oqueb re chi tißoc.


και εν τω τοπω του ελκους εγεινε πρησμα λευκον, η εξανθημα λευκον κοκκινωπον, θελει δειχθη εις τον ιερεα 	 abanan cui li xox nasakoß ut nasipoß ut nacakoß ru, tento nak tâxic riqßuin laj tij chixcßutbal lix ra chiru.


και ειπον, Ο Κυριος προσεταξεν εις τον κυριον μου να δωση την γην δια κληρου προς κληρονομιαν εις τους υιους Ισραηλ, και ο κυριος μου προσεταχθη παρα του Κυριου να δωση την κληρονομιαν Σαλπααδ, του αδελφου ημων, εις τας θυγατερας αυτου 	 Eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Galaad queßxye re laj Moisés: —Li Kâcuaß quixye âcue nak riqßuin bûlic tâjeqßui li chßochß reheb laj Israel. Ut quixye ajcuiß nak tâqßue reheb lix rabin laj Zelofehad li kechßalal li joß qßuial li chßochß li quitzßak raj aßan.


Και ελεγε προς αυτους Προσεχετε τι ακουετε. Με οποιον μετρον μετρειτε, θελει μετρηθη εις εσας, και θελει γεινει προσθηκη εις εσας τους ακουοντας. 	 Quixye ajcui' reheb: -Cheq'uehak retal li nequerabi ut têq'ue êch'ôl chixbânunquil li nequerabi xban nak li ani naxbânu li c'a'ru quixtzol cuiq'uin, mas cui'chic lix na'leb tâq'uehek' re xban li Dios re nak tixtau ru li cuâtin.


Διοτι δεν κατωκησα εν οικω, αφ' ης ημερας ανεβιβασα τους υιους Ισραηλ εξ Αιγυπτου μεχρι της ημερας ταυτης, αλλα περιηρχομην εντος σκηνης και παραπετασματων. 	 Relic chi yâl nak lâin incßaß xincuan saß junak châbil cab chalen saß li cutan nak quicuisiheb lin tenamit aran Egipto toj chalen anakcuan. Nincuan ban saß li tabernáculo, li muhebâl yîbanbil riqßuin tßicr.


Εκ δολου και εξ αδικιας θελει λυτρονει τας ψυχας αυτων και πολυτιμον θελει εισθαι το αιμα αυτων εις τους οφθαλμους αυτου. 	 Aßan tâcolok reheb chiru li raylal ut li mâusilal xban nak kßaxal lokß lix yußameb chiru.


Και δεν υπαρχει δι' ουδενος αλλου η σωτηρια διοτι ουτε ονομα αλλο ειναι υπο τον ουρανον δεδομενον μεταξυ των ανθρωπων, δια του οποιου πρεπει να σωθωμεν. 	 Ut mâ ani chic aj iq'uin târûk takatau kacolbal, xban nak mâc'a' chic junak c'aba'ej sa' chixjunil li ruchich'och' q'uebil ta ke re târûk tocolek' cui', chan laj Pedro.


Εαν ομως ο φονευς εξελθη εξω των οριων της πολεως του καταφυγιου αυτου, εις την οποιαν εφυγε, 	 Abanan cui li ani xcamsi ras rîtzßin tâêlk saß li tenamit aßan li târûk tixcol cuiß rib,


Και κατεστησε, κατα την διαταξιν Δαβιδ του πατρος αυτου, τας διαιρεσεις των ιερεων εις την υπηρεσιαν αυτων, και τους Λευιτας εις τας φυλακας αυτων δια να υμνωσι και να λειτουργωσι κατεναντι των ιερεων, κατα το απαιτουμενον εκαστης ημερας και τους πυλωρους κατα τας διαιρεσεις αυτων εις εκαστην πυλην διοτι τοιαυτη ητο η εντολη Δαβιδ του ανθρωπου του Θεου. 	 Laj Salomón quixqßueheb chi cßanjelac eb laj tij joß quixye laj David. Joßcan eb ajcuiß laj levita. Queßxbânu lix cßanjeleb. Queßbichan re xlokßoninquil li Kâcuaß ut queßxtenkßaheb laj tij joß tento xbânunquil rajlal cutan. Quixqßueheb ajcuiß saß lix cßanjeleb li queßcanabâc chi cßacßalênc saß eb li oquebâl. Queßxbânu lix cßanjel joß quixye laj David laj cßanjel chiru li Dios.


διοτι οι Λευιται δεν εχουσι μεριδιον μεταξυ σας διοτι η ιερατεια του Κυριου ειναι η κληρονομια αυτων και ο Γαδ και ο Ρουβην και το ημισυ της φυλης Μανασση ελαβον την κληρονομιαν αυτων περαν του Ιορδανου προς ανατολας, την οποιαν Μωυσης ο δουλος του Κυριου εδωκεν εις αυτους. 	 Li ralal xcßajol laj Leví incßaß tâqßuehekß xnaßajeb xban nak eb aßan teßcßanjelak chokß aj tij chiru li Kâcuaß. Eb li ralal xcßajol laj Gad ut eb li ralal xcßajol laj Rubén, ut yijach li ralal xcßajol laj Manasés, eb aßan ac xeßxcßul lix naßajeb jun pacßal li nimaß Jordán, li nacana saß li este. Aran quiqßueheß xnaßajeb xban laj Moisés laj cßanjel chiru li Dios, chan laj Josué.


Τινα λοιπον καρπον ειχετε τοτε εξ εκεινων των εργων, δια τα οποια τωρα αισχυνεσθε; διοτι το τελος εκεινων ειναι θανατος. 	 ¿C'a'ru lê k'ajcâmunquil xec'ul nak xebânu chak li mâusilal? Mâc'a'. Ca'aj cui' xec'ut chak êxutân. Li c'a'ru naxq'ue li mâc, a'an li câmc.


Και εγω ο Δανιηλ εθεωρησα και ιδου, ισταντο δυο αλλοι, εις εντευθεν επι του χειλους του ποταμου και εις εκειθεν επι του χειλους του ποταμου. 	 Ut lâin laj Daniel queßcuil cuib chic li chanchaneb cuînk xakxôqueb saß xcaß pacßalil li nimaß.


Ας ηναι ως λεπτον αχυρον κατα προσωπον ανεμου, και αγγελος Κυριου ας διωκη αυτους. 	 Chanchanakeb lix mokoj ixim li nacßameß xban li ikß nak teßâlinâk xban lix ángel li Kâcuaß.


Και ο καθημενος επι της νεφελης εβαλε το δρεπανον αυτου επι την γην, και εθερισθη η γη. 	 Ut li c'ojc'o sa' li chok quixtiquib xyoc'bal li acuîmk sa' ruchich'och' ut quixxoc li ru.


Συ συνετριψας την Ρααβ ως τραυματιαν δια του βραχιονος της δυναμεως σου διεσκορπισας τους εχθρους σου. 	 Lâat xatnumta saß xbên li tenamit Egipto. Riqßuin xnimal lâ cuanquil xachaßchaßi ruheb li xicß nequeßiloc âcue.


Οστις ανθρωπος εκ του οικου Ισραηλ σφαξη βουν η αρνιον η αιγα εν τω στρατοπεδω, η οστις σφαξη εξω του στρατοπεδου, 	 Yalak ani reheb laj Israel tixcamsi junak toro, junak carner toj sâj, malaj ut junak chibât chi saß li naßajej li cuanqueb cuiß li muhebâleb malaj ut chirix,


Ειπε δε προς αυτον ο Κυριος, δια τουτο, πας οστις φονευση τον Καιν, επταπλασιως θελει τιμωρηθη. Και εβαλεν ο Κυριος σημειον εις τον Καιν, δια να μη φονευση αυτον πας οστις ευρη αυτον. 	 Li Dios quixye re: —Li ani tâcamsînk âcue, aßan cuukub sut xtojbal rix lix mâc tinqßue, chan. Chirix aßan li Dios quixqßue jun li retalil laj Caín re nak yalak ani tâtaßok re incßaß tixcamsi.


Ετι ομως θελει μεινει εν αυτη εν δεκατον, και αυτο παλιν θελει καταφαγωθη καθως η τερεβινθος και η δρυς, των οποιων ο κορμος μενει εν αυταις οταν κοπτωνται, ουτω το αγιον σπερμα θελει εισθαι ο κορμος αυτης. 	 Cui toj teßcanâk coßxibak tebinsach ajcuiß ruheb aßan. Chanchan nak nayoqßueß li cheß ji ut caßaj chic lix tônal nacana, chan li Kâcuaß. Abanan lix tôn li cheß aßan tâtuxmekß cuißchic. Aßan retalil li tenamit li sicßbil ru xban li Dios.


Οι δε ανδρες οι συνοδευοντες αυτον ισταντο αφωνοι, ακουοντες μεν την φωνην, μηδενα ομως βλεποντες. 	 Ut eb li cuînk li yôqueb chi xic rochben sachsôqueb xch'ôl que'cana. Yôqueb chirabinquil li yô chi âtinac, abanan inc'a' que'ril ru li ani yô chi âtinac.


αλλ' οτε ηλθεν εις την Ρωμην, με εζητησε μετα σπουδης πολλης και με ευρεν 	 Nak quic'ulun arin Roma, laj Onesíforo quinixsic' chi anchal xch'ôl toj retal quinixtau.Lâat nacanau chi tz'akal nak quixq'ue xch'ôl chi tenk'ânc aran Efeso. A' taxak li Kâcua' Dios chi-uxtânânk ru sa' xk'ehil xc'ulunic li Kâcua' Jesucristo.


Δια τουτο θελω επιστρεψει και λαβει τον σιτον μου εν τω καιρω αυτου και τον οινον μου εν τω διωρισμενω καιρω αυτου, και θελω αφαιρεσει το μαλλιον μου και το λιναριον μου, τα οποια ειχε δια να σκεπαζη την γυμνωσιν αυτης. 	 Joßcan nak saß xkßehil li kßoloc, lâin incßaß chic tinqßue re li trigo ut li vino. Tinmakß chiru li tßicr lana ut lino li xinqßue re, re li rakß.


Απο της Αροηρ, παρα το χειλος του ποταμου Αρνων, και της πολεως της παρα τον ποταμον και εως Γαλααδ, δεν εσταθη πολις ικανη να αντισταθη εις ημας Κυριος ο Θεος ημων παρεδωκεν αυτας πασας εμπροσθεν ημων. 	 Mâ jun li tenamit incßaß ta conumta saß xbên naticla Aroer ut nacuulac toj Galaad. Mâ jun li tenamit kßaxal cau rib chiku lâo. Li Kâcuaß Dios quixkßaxtesiheb chixjunileb saß kukß.Abanan incßaß kachap chokß ke lix naßajeb li ralal xcßajol laj Amón, chi moco li chßochß li cuan chire li nimaß Jaboc, chi moco li tenamit li cuanqueb saß li naßajej li tzûl ru. Incßaß copletic riqßuineb li tenamit li quixye ke li Kâcuaß li kaDios nak incßaß takachßeß.


εις τους οποιους μονους εδοθη η γη, και ξενος δεν επερασε δια μεσου αυτων. 	 Li naßleb li xeßxqßue lix xeßtônil yucuaß moco jalan ta xeßxtzol cuiß, xban nak moco xeßcuan ta jalaneb xtenamit aran.


Και θελω εξολοθρευσει τον κατοικον απο της Αζωτου και τον κρατουντα το σκηπτρον απο της Ασκαλωνος, και θελω στρεψει την χειρα μου εναντιον της Ακκαρων και το υπολοιπον των Φιλισταιων θελει απολεσθη, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Ut tinsacheb li cuanqueb saß li tenamit Asdod. Tinsacheb ajcuiß li nequeßtaklan saß li tenamit Ascalón, joß ajcuiß eb li cuanqueb saß li tenamit Ecrón. Chixjunileb laj filisteo teßosokß, chan li Kâcuaß Dios.


τοτε τινες απο Συχεμ, απο Σηλω και απο Σαμαρειας, ογδοηκοντα ανδρες, εξυρισμενοι τους πωγωνας και διεσχισμενοι τα ιματια και με εντομας εις το σωμα, ηρχοντο μετα προσφορας και λιβανιου εν τη χειρι αυτων, δια να φερωσιν εις τον οικον του Κυριου. 	 queßcuulac Mizpa câcßâl chi cuînk li queßchal chak Siquem, Silo, ut Samaria. Jobil lix macheb ut pejel li rakßeb ut setinbil lix tibeleb retalil lix rahil xchßôleb. Queßxcßam li ru li trigo ut li pom re teßmayejak saß li templo.


Και εν τω τελει του ετους ανεβη το στρατευμα της Συριας εναντιον αυτου και ηλθον επι τον Ιουδαν και επι την Ιερουσαλημ, και εξωλοθρευσαν παντας τους αρχοντας του λαου εκ μεσου του λαου, και εστειλαν παντα τα λαφυρα αυτων προς τον βασιλεα της Δαμασκου. 	 Saß li sakßehil eb li soldados aj Siria queßcôeb chi pletic riqßuin laj Joás. Queßcuulac Judá ut queßcuulac ajcuiß Jerusalén. Queßxcamsiheb chixjunileb li nequeßcßamoc be aran ut queßxcßam Damasco riqßuin lix reyeb chixjunil li cßaßak re ru li queßrêchani saß li plêt.


Αι δε λοιπαι πραξεις του Ζαχαριου, ιδου, ειναι γεγραμμεναι εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ισραηλ. 	 Chixjunil li quixbânu li rey Zacarías tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas li tzßîbanbil cuiß li quilajeßxbânu lix reyeb laj Israel.


Θελω ευλογησει εν ευλογια τας τροφας αυτης τους πτωχους αυτης θελω χορτασει αρτον 	 Lâin tincuosobtesi chi nabal li naßajej aßan ut tinqßue cßaßru reheb, re teßtzacânk li mâcßaß cuan reheb.


Επειτα θελει γραψει ο ιερευς τας καταρας ταυτας εν βιβλιω και θελει εξαλειψει αυτας δια του υδατος του πικρου 	 Ut laj tij tixtzßîba retalil li raylal aßin ut chirix aßan tixchßaj li retalil li quixtzßîba riqßuin li cßahil haß.


Και θελει θεωρησει αυτον ο ιερευς και ιδου, εαν η πληγη μετεβληθη εις λευκην, τοτε θελει κρινει ο ιερευς καθαρον τον εχοντα την πληγην ειναι καθαρος. 	 Laj tij târil chi us lix ra. Cui xsakoß ru lix ra ut yô chi qßuirâc, laj tij tixye nak xqßuira li yaj ut moco muxbil ta chic ru.


Διοτι πεμπεσαι παρα του βασιλεως και των επτα συμβουλων αυτου, δια να επισκεφθης την Ιουδαιαν και Ιερουσαλημ, κατα τον εν τη χειρι σου νομον του Θεου σου 	 Lâin li rey, yôquin chi taklânc âcue joßqueb ajcuiß li cuukub chi cuînk li nequeßqßuehoc naßleb. Tatxic chirilbal chanru cuanqueb aran Judá ut Jerusalén, ma yôqueb chixbânunquil li cßaßru naxye saß li chakßrab li qßuebil reheb xban li Kâcuaß lâ Dios. Lâat nacanau chi tzßakal cßaßru naxye saß li chakßrab.


Και εκει κατελιπον τους θεους αυτων και ο Δαβιδ προσεταξε και κατεκαυθησαν εν πυρι. 	 Eb laj filisteo queßxcanab lix dioseb aran nak queßêlelic ut laj David quixtakla xcßatbaleb.


ψιθυρισται, καταλαλοι, μισοθεοι, υβρισται, υπερηφανοι, αλαζονες, εφευρεται κακων, απειθεις εις τους γονεις, 	 Junes yo'obânc âtin neque'xbânu chirixeb li ras rîtz'in. Xic' neque'ril li Dios. Neque'hoboc. Neque'xnimobresi rib ut k'etk'eteb. Aj k'abaneleb ut aj k'etoleb râtin xna' xyucua'.


Διεταξαμεν ετι εις εαυτους να επιφορτισθωμεν να διδωμεν κατ' ετος εν τριτον του σικλου δια την υπηρεσιαν του οικου του Θεου ημων, 	 Ut xkacßûb ajcuiß ru nak tento takaqßue junjûnk chi tumin plata rajlal chihab re tâcßanjelak saß lix templo li Kâcuaß Dios.


εκ του Γαδ, Ελιασαφ ο υιος του Δεουηλ 	 Laj Eliasaf li ralal laj Deuel, aßan li najolomin reheb lix têpaleb li ralal xcßajol laj Gad.


Ιδου, ερχονται ημεραι, οτε θελω κοψει τον βραχιονα σου και τον βραχιονα του οικου του πατρος σου, ωστε ανθρωπος γερων δεν θελει εισθαι εν τω οικω σου. 	 Chacuabi li tinye âcue. Tâcuulak xkßehil nak lâin tincuisi lâ cuanquil ut lix cuanquileb lâ xeßtônil yucuaß. Chixjunileb lâ cualal teßcâmk nak toj mâjiß nequeßtîx.


Ειπε λοιπον, οτι εισαι αδελφη μου, δια να γεινη καλον εις εμε εξ αιτιας σου, και να φυλαχθη η ζωη μου δια σε. 	 Tâbânu usilal, tâyeheb re nak lâat cuanab re nak incßaß tineßxcamsi. Chi joßcan tinâcol saß rukßeb laj Egipto, chan laj Abram re li rixakil.


Η φωνη του Κυριου ειναι δυνατη η φωνη του Κυριου ειναι μεγαλοπρεπης. 	 Naâtinac li Kâcuaß riqßuin xnimal xlokßal ut riqßuin xnimal xcuanquilal.


Και ελαλησαν προς αυτον, λεγοντες, Εαν φερθης ευμενως προς τον λαον τουτον και ευαρεστησης εις αυτους, και λαλησης προς αυτους αγαθους λογους, τοτε θελουσιν εισθαι δουλοι σου δια παντος. 	 Ut eb li chêquel cuînk queßxye: —Cui lâat tattaklânk saß xbêneb li tenamit saß xyâlal, ut cui tâcuâtinaheb riqßuin kßunil âtin, eb aßan junelic teßcßanjelak châcuu, chanqueb.


Ο δε ειπε, δεν θελει καταβη ο υιος μου μεθ' υμων διοτι ο αδελφος αυτου απεθανε και αυτος μονος εμεινε και εαν συμβη εις αυτον συμφορα εν τη οδω, οπου υπαγετε, τοτε θελετε καταβιβασει την πολιαν μου μετα λυπης εις τον ταφον. 	 Ut laj Jacob quixye re: —Mâ jaruj târûk tâxic li cualal chêrix. Cßoxla, camenak li cualal jun ut caßaj chic laj Benjamín nacuan cuiqßuin. Mâre cßaßru tixcßul saß be nak yôkex chi xic. Cui mâ anihak chic laj Benjamín cuiqßuin, lâin naru nincam xban xrahil saß inchßôl xban nak lâin tîxin chic. Lâex cuan êmâc cui nincam xban xrahil inchßôl, chan laj Jacob.


ειτε Παυλος ειτε Απολλως ειτε Κηφας ειτε κοσμος ειτε ζωη ειτε θανατος ειτε παροντα ειτε μελλοντα, τα παντα ειναι υμων, 	 Usta laj Apolos, usta lâin, usta laj Pedro, lâo yal aj c'anjelo chêru. Usta li ruchich'och', usta li yu'am, usta li câmc, êre ajcui' re nak te'c'anjelak chêru. Chixjunil li cuan anakcuan êre lâex ut êre ajcui' li toj châlel chiku.Chixjunil li c'a'ak re ru, êre lâex. Abanan lâex rehex li Cristo ut li Cristo, a'an re li Dios.


Απλοι, νοησατε φρονησιν και αφρονες, αποκτησατε νοημονα καρδιαν. 	 Lâex li incßaß nequetau ênaßleb, chetauhak ênaßleb. Ut lâex li incßaß nequetau xyâlal, chetzolak êrib.


Το στομα του δικαιου ειναι πηγη ζωης το στομα δε των ασεβων αδικια καλυπτει. 	 Li âtin li naxye li tîc xchßôl, aßan natenkßan re li junjûnk chixtaubal li châbil yußam. Abanan li incßaß useb xnaßleb mem teßcanâk nak tâchâlk li raylal saß xbêneb.


Δια της σοφιας σου πετα ο ιεραξ και απλονει τας πτερυγας αυτου προς νοτον; 	 ¿Ma xban ta biß nak cuan ânaßleb nak li cßuch narupupic? Ut, ¿ma lâat ta biß nacatyehoc re jokße tâxic saß li sur?


Τοτε ελαβον Ιααζανιαν, τον υιον του Ιερεμιου, υιου του Χαβασινια, και τους αδελφους αυτου και παντας τους υιους αυτου και παντα τον οικον των Ρηχαβιτων, 	 Ut lâin côin chixcßambal chak laj Jaazanías li ralal laj Jeremías jun chic ut ri laj Habasinías, joß eb ajcuiß li ralal ut eb li ras. Ut quincßameb chixjunileb li ralal xcßajol laj Recab.


Θελω δε ελθει προς εσας, αφου διελθω την Μακεδονιαν διοτι την Μακεδονιαν διερχομαι 	 Nak tinxic êriq'uin, xbên cua toxinnumek' Macedonia.


Και θελει φερει προς τον Κυριον την περι ανομιας προσφοραν αυτου, κριον αμωμον εκ του ποιμνιου, κατα την εκτιμησιν σου, εις προσφοραν περι ανομιας, προς τον ιερεα 	 Tento nak tixqßue chokß xmayej junak li carner têlom tzßakal re ru li tixsicß saß xyânk lix quetômk. Ut laj tij tixbir rix lix tzßak li xul aßan. Tixcßam lix mayej riqßuin laj tij re nak tixmayeja chokß re xtzßâmanquil xcuybal li mâc li quixbânu.


Και ιδου, επειτα θηριον δευτερον ομοιον με αρκτον, και εσηκωθη κατα το εν πλαγιον, και ειχε τρεις πλευρας εν τω στοματι αυτου μεταξυ των οδοντων αυτου και ελεγον ουτω προς αυτο Σηκωθητι, καταφαγε σαρκας πολλας. 	 Ut li xcab xul chanchan jun li oso, ac yô xcuaclesinquil jun li rukß. Ut cßaxcßo chak oxib li costilla saß re. Ut quicuabi jun li xyâb cux nak quixye, “Cuaßin ut tiu nabal li tib,” chan.


Διοτι οι ζωντες γνωριζουσιν οτι θελουσιν αποθανει αλλ' οι νεκροι δεν γνωριζουσιν ουδεν ουδε εχουσι πλεον απολαυσιν επειδη το μνημοσυνον αυτων ελησμονηθη. 	 Li toj yoßyôqueb nequeßxnau nak teßcâmk. Ut eb li ac camenakeb chic mâcßaß nequeßxnau, chi moco cuan ta cßaßru teßroybeni. Ut mâ ani chic tâjulticânk reheb.


Κατα το ετος εν ω απεθανεν Οζιας ο βασιλευς, ειδον τον Κυριον καθημενον επι θρονου υψηλου και επηρμενου, και το κρασπεδον αυτου εγεμισε τον ναον. 	 Saß li chihab nak quicam li rey Uzías, chanchan matqßuenbil quinbânu nak quixcßutbesi rib li Kâcuaß chicuu. Quicuil nak cßojcßo saß xbên jun cßojaribâl saß jun naßajej najt xteram ut mâ cßajoß xchakßal ru. Ut quinujac li rochoch li Dios riqßuin li rakß.


Και εγω εξαπαντος θελω κρυψει απ' αυτων το προσωπον μου την ημεραν εκεινην, δια πασας τας κακιας τας οποιας επραξαν, διοτι εστραφησαν προς θεους ξενους. 	 Ut lâin incßaß tincuabi lix tijeb saß li cutan aßan. Tinmuk ban cuib chiruheb xban li mâusilal teßxbânu nak teßxlokßoniheb li jalanil Dios.


Και οτε επληρωθησαν αι οκτω ημεραι δια να περιτεμωσι το παιδιον, εκληθη το ονομα αυτου Ιησους, το ονομασθεν υπο του αγγελου πριν συλληφθη εν τη κοιλια. 	 Cuakxakib cutan cuan re li c'ula'al nak quixc'ul li circuncisión ut Jesús que'xq'ue chok' xc'aba', jo' quiyehe' re lix María xban li ángel nak toj mâji' nacana chi yaj.


Εν τω αυτω καιρω αι φρενες μου επεστρεψαν εις εμε και προς δοξαν της βασιλειας μου επανηλθεν εις εμε η λαμπροτης μου και η μορφη μου και οι αυλικοι μου και οι μεγιστανες μου με εζητουν, και εστερεωθην εν τη βασιλεια μου και μεγαλειοτης περισσοτερα προσετεθη εις εμε. 	 Ut nak quincßul cuißchic lin naßleb, quincßul ajcuiß lin lokßal ut lin cuanquil. Eb laj cßanjel chicuu quineßxsicß ut quineßxsicß ajcuiß eb laj qßuehol naßleb. Ut quinqßueheß cuißchic chi taklânc saß xbêneb li tenamit ut kßaxal nim cuißchic lin cuanquil quiqßueheß cue chiru junxil.Ut anakcuan lâin li rey Nabucodonosor ninlokßoni li tzßakal Rey li cuan saß choxa. Ninnima ru ut ninqßue xlokßal xban nak naxbânu chixjunil saß xyâlal ut saß tîquilal. Ut naxcubsi xcuanquil li ani naxnimobresi rib xjunes, chan laj Nabucodonosor.


Και ηλθεν ο Αχααβ εις τον οικον αυτου σκυθρωπος και δυσηρεστημενος δια τον λογον, τον οποιον ελαλησε προς αυτον Ναβουβαι ο Ιεζραηλιτης, ειπων, Δεν θελω σοι δωσει την κληρονομιαν των πατερων μου. Και επλαγιασεν επι της κλινης αυτου και απεστρεψε το προσωπον αυτου και δεν εφαγεν αρτον. 	 Laj Acab cô saß xpalacio chi ra saß xchßôl ut chi yô xjoskßil xban nak laj Nabot quixye re nak incßaß tixqßue re li naßajej li quirêchani riqßuin lix xeßtônil xyucuaß. Nak quicuulac saß rochoch, quixyocob rib saß xcuarib ut yô chi iloc chiru li tzßac ut incßaß quiraj cuaßac.


Και καθως εξηλθεν ο Ιωαβ απο του Δαβιδ, εστειλε μηνυτας κατοπιν του Αβενηρ, και επεστρεψαν αυτον απο του φρεατος Σιρα ο Δαβιδ ομως δεν ηξευρε. 	 Nak laj Joab qui-el riqßuin laj David, quixtaklaheb lix takl chixsicßbal laj Abner re teßxcßam riqßuin. Queßxtau cuan cuiß li jul haß aran Sira ut queßxcßam riqßuin laj Joab. Abanan laj David incßaß quixnau cßaßru yôqueb.


Διελογισθην τας οδους μου και εστρεψα τους ποδας μου εις τα μαρτυρια σου. 	 Xinqßue retal nak incßaß us xinbânu. Joßcan nak xin-oc xbânunquil li cßaßru naxye saß lâ chakßrab.


Αποστελλει αυτην υποκατω παντος του ουρανου και το φως αυτου επι τα εσχατα της γης. 	 Oc re chixqßuebal chi repoc li câk saß chixjunil li choxa ut saß chixjunil li ruchichßochß.


Και εν εκειναις ταις ημεραις ηλθεν ο Ιησους απο Ναζαρετ της Γαλιλαιας και εβαπτισθη υπο Ιωαννου εις τον Ιορδανην. 	 Sa' eb li cutan a'an li Jesús qui-el chak Nazaret xcuênt Galilea. Quicuulac riq'uin laj Juan ut laj Juan quixcubsi xha' aran sa' li nima' Jordán.


Και λεγει προς αυτους το μεν ποτηριον μου θελετε πιει; και το βαπτισμα το οποιον εγω βαπτιζομαι θελετε βαπτισθη το να καθησητε ομως εκ δεξιων μου και εξ αριστερων μου δεν ειναι εμου να δωσω, ειμη εις οσους ειναι ητοιμασμενον υπο του Πατρος μου. 	 Ut li Jesús quixye reheb: -Yâl ajcui' nak lâex têc'ul li raylal jo' li tinc'ul lâin. Ut têcuy xnumsinquil li rahobtesîc jo' li tincuy xnumsinquil lâin. Abanan li na'ajej sa' lin nim ut sa' lin tz'e mâcua' lâin tinq'uehok re li na'ajej a'an xban nak ac ch'olch'o chiru lin yucua' ani aj e tixq'ue li na'ajej a'an, chan li Jesús reheb.


Και εσηκωθη πας ο λαος ως εις ανθρωπος, λεγοντες, Δεν θελομεν υπαγει ουδεις εις την σκηνην αυτου, ουδε θελομεν επιστρεψει ουδεις εις τον οικον αυτου 	 Ut chixjunileb laj Israel chi junajeb xchßôl queßxye: —Mâ jun ke tâsukßîk saß rochoch. Mâ ani tâxic saß xmuhebâl.


τον ποιησαντα τον ουρανον και την γην, την θαλασσαν και παντα τα εν αυτοις τον φυλαττοντα αληθειαν εις τον αιωνα 	 Li Kâcuaß, aßan li quiyîban re li choxa ut li ruchichßochß. Aßan li quiyîban re li palau ut chixjunil li cuan chi saß. Aßan junelic naxbânu li cßaßru naxye.


Οι μισουντες σε θελουσιν ενδυθη αισχυνην και η κατοικια των ασεβων δεν θελει υπαρχει. 	 Aßut eb li xicß nequeßiloc âcue xutânal teßêlk. Ut li rochocheb li incßaß useb xnaßleb tâsachekß, chan laj Bildad.


αν ευφρανθην διοτι ο πλουτος μου ητο μεγας και διοτι η χειρ μου ευρηκεν αφθονιαν, 	 Lâin incßaß quisahoß inchßôl nak nabal lin biomal cuan. Chi moco quisahoß inchßôl nak nabal li cßaßru cue nintau.


Και ειπεν ο Μανωε προς τον αγγελον του Κυριου, Τι ειναι το ονομα σου, δια να σε δοξασωμεν, αφου εκπληρωθη ο λογος σου; 	 Quixye laj Manoa re: —Ye ke ani âcßabaß re nak takabantioxi châcuu nak tâcßulmânk li cßaßru xaye ke, chan.


και κατεστρεψε τας πολεις ταυτας, και παντα τα περιχωρα και παντας τους κατοικους των πολεων και τα φυτα της γης. 	 Ut queßsacheß chixjunil li tenamit. Queßosoß chi junaj cua li cristian li cuanqueb aran ut chixjunil li acuîmk. Queßosoß chi junaj cua chixjunil li cuan saß li ru takßa aßan.


Παρετηρουν δε αυτον οι γραμματεις και οι Φαρισαιοι, αν εν τω σαββατω θελη θεραπευσει, δια να ευρωσι κατηγοριαν κατ' αυτου. 	 Cuanqueb cuib oxib aj fariseo ut aj tzolol chak'rab aran. Yôqueb chirilbal ma tixq'uirtesi tana li ruk' li cuînk a'in sa' li hilobâl cutan re nak naru te'xjit li Jesús.


Αφηρεσεν ετι απο πασων των πολεων του Ιουδα τους υψηλους τοπους και τα ειδωλα και ησυχασε το βασιλειον ενωπιον αυτου. 	 Ut quirisiheb ajcuiß li naßajej li najt xteram li nequeßxlokßoni cuiß li jalanil dios ut quixpoß eb li artal li queßxcßat cuiß li incienso saß chixjunileb li tenamit li cuanqueb Judá. Ut chirix aßan quicuan tuktûquil usilal joß najtil quicuan saß xcuanquil.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τους υιους Ισραηλ, και εφεραν εξω του στρατοπεδου εκεινον οστις κατηρασθη και ελιθοβολησαν αυτον με λιθους και οι υιοι Ισραηλ εκαμον καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Nak laj Moisés ac xye aßin reheb laj Israel, queßxcßam li cuînk li quixmajecua li Kâcuaß toj chirix li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb. Ut aran queßxcamsi chi pec. Eb laj Israel queßxbânu joß quiyeheß re laj Moisés xban li Kâcuaß.


πλην εν τη εκκλησια πεντε λογους προτιμω να λαλησω δια του νοος μου, δια να κατηχησω και αλλους, παρα μυριους λογους με γλωσσαν αγνωριστον. 	 Aban lâin ninye nak sa' xyânkeb laj pâbanel k'axal us raj nak tinye cuib oxibak chi âtin li te'xtau ru re nak tebintzol chi tz'akal chiru nak tinye lajêbak mil chi âtin sa' jalanil âtin ut inc'a' te'xtau ru li tinye.


Το ωτιον δεν διακρινει τους λογους; και ο ουρανισκος λαμβανει γευσιν του φαγητου αυτου; 	 Saß li ke nakecßa xsahil li châbil tzacaêmk. Joßcan ajcuiß li kaxic naxnau rabinquil li us.


Και θελετε γνωρισει οτι εγω εξαπεστειλα την εντολην ταυτην προς εσας, δια να ηναι η διαθηκη μου μετα του Λευι, λεγει ο Κυριος των δυναμεων. 	 Ut riqßuin aßin têqßue retal nak lê chakßrabinquil li xinqßue êre, aßan re nak xakxôk xcuanquil li contrato li quinbânu riqßuin laj Leví. Lâin li Kâcuaß li nimajcual Dios yôquin chi yehoc re aßin.


Δια τουτο, ιδου, εγω θελω εφελκυσει αυτην και θελω φερει αυτην εις την ερημον και θελω λαλησει προς την καρδιαν αυτης. 	 Abanan lâin tincßam cuißchic saß li chaki chßochß bar cuiß mâcßaß cuan. Ut aran tinkßunbesi cuißchic ut tinye re nak kßaxal ninra.


Η αριστερα αυτου ηθελεν εισθαι υπο την κεφαλην μου, και η δεξια αυτου ηθελε με εναγκαλισθη. 	 Tâqßue lâ tzße ukß rubel lin jolom ut riqßuin lâ nim ukß yôkat chinkßalunquil.


Και ηκουσα φωνην μεγαλην λεγουσαν εν τω ουρανω Τωρα εγεινεν η σωτηρια και δυναμις και η βασιλεια του Θεου ημων και η εξουσια τον Χριστου αυτου, διοτι κατερριφθη ο κατηγορος των αδελφων ημων, ο κατηγορων αυτους ενωπιον του Θεου ημων ημεραν και νυκτα. 	 Ut quicuabi jun xyâb cux yô chi âtinac chi cau sa' choxa ut quixye: -Anakcuan xc'ulun chak li kacolbal. Anakcuan li Kâcua' chic tâcuânk xcuanquil ut a'an chic tâtaklânk. Quic'utun lix cuanquilal li Cristo nak qui-isîc sa' choxa laj tza li quijitoc reheb li kech aj pâbanelil chiru li Dios chi k'ek chi cutan.


Συ συνετριψας τας κεφαλας τον Λευιαθαν εδωκας αυτον βρωσιν εις τον λαον, τον κατοικουντα εν ερημοις. 	 Nak casach ruheb laj Egipto, chanchan nak capuqßui lix jolom li xul Leviatán xcßabaß, li nacuan saß li palau. Ut chanchan nak caqßueheb lix tibeleb chixtiuheb li xul li cuanqueb saß li chaki chßochß nak casach ruheb laj Egipto.


και θελουσι λαβει παντα τα σκευη της υπηρεσιας, δια των οποιων υπηρετουσιν εις τα αγια, και βαλει εις υφασμα κυανουν και θελουσι σκεπασει αυτα δια καλυμματος εκ δερματων θωων και επιθεσει εις μοχλους. 	 Chixjunil li cßaßak re ru li nacßanjelac saß li Santil Naßajej teßxlan saß raxi tßicr ut teßxtzßap riqßuin rix li tzßiß haß ut teßxqßue saß xbên li cheß li nequeßxpako cuiß.


Μακαριος ο ανθρωπος, οστις εγεμισε την βελοθηκην αυτου εκ τουτων οι τοιουτοι δεν θελουσι καταισχυνθη, οταν λαλωσι μετα των εχθρων εν τη πυλη. 	 Us xak reheb li cuan nabal ralal xcßajoleb. Moco xutânal ta teßêlk nak teßxcßul li xicß nequeßiloc reheb xban nak li ralal xcßajoleb teßoquênk chirixeb.


Και ειπον οι ανδρες της Ιαβεις, Αυριον θελομεν εξελθει προς εσας, και θελετε καμει εις ημας παν ο, τι σας φαινεται καλον. 	 Queßxye reheb laj Amón: —Cuulaj takakßaxtesi kib saß êrukß ut têbânu li cßaßru nequeraj kiqßuin, chanqueb.


Εν τη εικοστη τεταρτη ημερα του ενδεκατου μηνος, οστις ειναι ο μην Σαβατ, εν τω δευτερω ετει του Δαρειου, εγεινε λογος Κυριου προς Ζαχαριαν τον υιον του Βαραχιου υιου του Ιδδω τον προφητην, λεγων, 	 Li profeta Zacarías, aßan li ralal laj Berequías. Laj Berequías, aßan li ralal laj Iddo. Yô junlaju po xcab chihab roquic chokß rey laj Darío saß li câhib xcaßcßâl xbe li po aßan (Sebat xcßabaß) nak li Kâcuaß quiâtinac cuißchic riqßuin laj Zacarías saß jun li visión.


Και εαν ελθη Λευιτης εκ τινος των πολεων σου απο παντος του Ισραηλ, οπου παροικει, και ελθη μεθ' ολου του ποθου της ψυχης αυτου, εις τον τοπον οντινα εκλεξη ο Κυριος, 	 Mâre junak laj levita târaj êlc saß junak reheb lê tenamit aran Israel, ut târecßa saß xchßôl nak tâxic chi cßanjelac saß jalan naßajej li tixsicß ru li Kâcuaß Dios re tâlokßonîk.


Υιε ανθρωπου, λαλησον προς τους πρεσβυτερους του Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ηλθετε δια να με επερωτησητε; Ζω εγω, λεγει Κυριος ο Θεος, δεν θελω επερωτηθη απο σας. 	 —At ralal cuînk, tat-âtinak riqßuineb li cuînk aßin li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel ut tâye reheb: Aßan aßin li naxye li nimajcual Dios. ¿Ma xexchal chixpatzßbal ênaßleb cuiqßuin? Lâin li yoßyôquil Dios ninye êre nak lâin incßaß tinsume li cßaßru xexchal chixpatzßbal cue.


Τη ογδοη ημερα θελετε εχει συναξιν επισημον ουδεν εργον δουλευτικον θελετε καμνει 	 Saß li xcuakxak li cutan teßxchßutub cuißchic ribeb re inlokßoninquil lâin li Kâcuaß. Ut mâ jun li cßanjel teßxbânu.


Και δεν θελει εισθαι εργον δια την Αιγυπτον, το οποιον η κεφαλη η η ουρα, ο κλαδος η ο σπαρτος, να δυναται να καμη. 	 Mâcßaß naru teßxbânu eb laj Egipto, chi moco li biom, chi moco li nebaß, chi moco li cuanqueb xcuanquil, chi moco li mâcßaßeb xcuanquil.


Ο δε Ιησους εσταθη εμπροσθεν του ηγεμονος και ηρωτησεν αυτον ο ηγεμων, λεγων Συ εισαι ο βασιλευς των Ιουδαιων; Ο δε Ιησους ειπε προς αυτον Συ λεγεις. 	 Que'xc'am li Jesús ut que'xxakab chiru laj Pilato li acuabej. Ut laj Pilato quixpatz' re: -¿Ma lâat lix Reyeb laj judío?- Li Jesús quichak'oc ut quixye re: -Yâl li xaye nak lâin.-


και Ζεβαδιας και Αραδ και Αδερ, 	 laj Zebadías, laj Arad, laj Ader,


Και το θυσιαστηριον του ολοκαυτωματος εθεσε παρα την θυραν της σκηνης, της σκηνης του μαρτυριου, και προσεφερεν επ' αυτου το ολοκαυτωμα και την εξ αλφιτων προσφοραν καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Ut quixqßue li artal re li cßatbil mayej chiru li oquebâl re li tabernáculo. Ut aran quixcßat li mayej ut quixmayeja ajcuiß li ru li acuîmk joß quiyeheß re xban li Dios.


Και εμετρησε το τειχος αυτης, εκατον τεσσαρακοντα τεσσαρων πηχων, κατα το μετρον του ανθρωπου, ηγουν του αγγελου. 	 Chirix a'an quixbis li tz'ac li sutsu cui' li tenamit. Lix bisbal a'an ôb xcâc'âl metro. Li ángel quixbis li tz'ac jo' neque'bisoc sa' ruchich'och'.


Ενω ουτος ετι ελαλει, ηλθε και αλλος και ειπε, Πυρ Θεου επεσεν εξ ουρανου και εκαυσε τα προβατα και τους δουλους και κατεφαγεν αυτους και εγω μονος διεσωθην δια να σοι απαγγειλω. 	 Toj yô ajcuiß chi âtinac li cuînk aßan nak quicuulac jun chic li môs. Quixye: —Xmok li câk ut xcamsiheb lâ carner ut xcamsiheb ajcuiß laj ilol reheb. Caßaj chic lâin xincoleß. Joßcan nak xinchal chixyebal âcue, chan.


Και καθως εστερεωθη η βασιλεια του Ροβοαμ και ενεδυναμωθη, εγκατελιπε τον νομον του Κυριου, και πας ο Ισραηλ μετ' αυτου. 	 Nak laj Roboam quirecßa nak xakxo chic saß xnaßaj lix cuanquil ut cau chic rib, quixcanab xbânunquil li naxye saß lix chakßrab li Kâcuaß. Ut joßcan ajcuiß queßxbânu chixjunileb laj Israel.


Δια πιστεως υπηκουσεν ο Αβρααμ, οτε εκαλειτο να εξελθη εις τον τοπον τον οποιον εμελλε να λαβη εις κληρονομιαν, και εξηλθε μη εξευρων που υπαγει. 	 Xban lix pâbâl, laj Abraham qui-abin chiru li Dios nak quixye re nak tâêlk sa' li tenamit cuan cui'. Cô sa' li na'ajej li quiyechi'îc re xban li Dios. Nak qui-el chak sa' li tenamit, cô chi inc'a' naxnau bar xic re.


Αλλα θελω απομακρυνει απο σας τον εκ του βορρα πολεμιον, και θελω εξωσει αυτον εις γην ανυδρον και ερημον, με το προσωπον αυτου προς την ανατολικην θαλασσαν, το δε οπισθεν αυτου μερος προς την θαλασσαν την δυτικην, και η δυσωδια αυτου θελει αναβη και η κακη οσμη αυτου θελει υψωθη, διοτι επραξε μεγαλα. 	 Lâin tinyolesiheb laj sâcß li queßchal saß li norte. Cuan li tebintakla saß li chaki chßochß. Cuan li tebintakla saß li palau Mar Muerto ut cuan li tebintakla saß li palau Mediterráneo. Ut telajeßcâmk. Teßkßâk ut teßchuhokß. Sachba chßôlej tinbânu nak tincoleb lin tenamit, chan.


Ο μισων εμε και τον Πατερα μου μισει. 	 Li ani xic' na-iloc cue lâin, xic' ajcui' naril lin Yucua'.


και παραλαμβανει τον Πετρον και τον Ιακωβον και Ιωαννην μεθ' εαυτου, και ηρχισε να εκθαμβηται και να αδημονη. 	 Ut quixc'am oxib lix tzolom chirix. A'aneb laj Pedro, laj Jacobo ut laj Juan. Ut c'ajo' nak qui-oc chi yot'ec' xch'ôl li Jesús.


Κυριε, οτε εξηλθες απο Σηειρ, οτε εκινησας απο της πεδιαδος του Εδωμ, η γη εσεισθη και οι ουρανοι εσταλαξαν, αι νεφελαι ετι εσταλαξαν υδωρ. 	 At Kâcuaß, nak cat-el saß li naßajej Seir, qui-ecßan li ruchichßochß saß xnaßaj. Ut nak cat-el saß li naßajej Edom, cßajoß li hab quixqßue.


Η καρδια αυτου ειναι στερεα ως λιθος σκληρα μαλιστα ως η κατω μυλοπετρα. 	 Ut li râm kßaxal cau joß li pec. Kßaxal cau joß xcacuil li caß.


Τοτε εκαμεν ο βασιλευς συμποσιον μεγα εις παντας τους αρχοντας αυτου και τους δουλους αυτου, το συμποσιον της Εσθηρ και εκαμεν αφεσιν εις τας επαρχιας και εδωκε δωρα κατα την βασιλικην μεγαλοπρεπειαν. 	 Li rey quixbânu jun li ninkße re xqßuebal xlokßal lix Ester ut quixbokeb saß li ninkße chixjunileb li nequeßcßanjelac chiru. Incßaß qßui li tumin quixpatzß reheb li junjûnk chi tenamit. Quixqßue ban xmâtaneb joß quiraj li rey.


απ' εμπροσθεν των ασεβων των ταλαιπωρουντων με οι εχθροι της ψυχης μου με περιεκυκλωσαν. 	 Chinâcol taxak chiruheb li nequeßxbânu mâusilal. Eb aßan xicß niquineßril ut teßraj incamsinquil.


Και εβοηθησεν την γυναικα και ηνοιξεν η γη, το στομα αυτης και κατεπιε τον ποταμον, τον οποιον ερριψεν ο δρακων εκ του στοματος αυτου. 	 Li ixk quitenk'âc xban li ch'och'. Quixte rib li ch'och' ut quixtz'ub li ha' li quixxa'cua' li josk' aj dragón.C'ajo' nak quijosk'o' li dragón sa' xbên li ixk. Cô chi pletic riq'uineb li ralal xc'ajol, li jo' q'uial chic que'cana. A'aneb li neque'bânun re lix chak'rab li Dios ut neque'pâban re lix yâlal li quixch'olob li Jesucristo.


Διοτι Κυριος ο Θεος σου σε φερει εις γην αγαθην, γην ποταμων υδατων, πηγων και αβυσσων, αιτινες αναβλυζουσιν απο κοιλαδων και ορεων 	 Li Kâcuaß lê Dios yô chêcßambal saß jun li châbil naßajej. Aran cuan nabal li rok haß, li yußam haß, ut li nimaß, joß eb ajcuiß li haß li nequeßel chak saß eb li tzûl.


Αι πυλαι αυτης ενεπηχθησαν εις την γην ηφανισε και κατεσυντριψε τους μοχλους αυτης ο βασιλευς αυτης και οι αρχοντες αυτης ειναι εν τοις εθνεσι νομος δεν υπαρχει ουδε οι προφηται αυτης ευρισκουσιν ορασιν παρα Κυριου. 	 Eb li oquebâl re li tenamit tßanenakeb chic saß chßochß. Jorbil chic li nînki cheß li queßtzßapoc re li oquebâl. Li rey joßqueb ajcuiß li queßtenkßan re queßchapeß ut queßcßameß chi najt saß jalan tenamit. Mâcßaß chic xchakßrab li Dios. Ut li Kâcuaß incßaß chic naxcßutbesi li visión chiruheb li profeta.


Και σηκωθεις, εφαγε και επιε, και με την δυναμιν της τροφης εκεινης ωδοιπορησε τεσσαρακοντα ημερας και τεσσαρακοντα νυκτας, εως Χωρηβ του ορους του Θεου. 	 Quicuacli laj Elías, quicuaßac ut qui-ucßac. Riqßuin lix tzacaêmk li quixtzaca, cau chic rib re tâbêk chiru caßcßâl cutan ut caßcßâl kßojyîn toj tâcuulak saß li tzûl Horeb li nequeßxlokßoni cuiß li Kâcuaß.


Και εν τη ημερα εκεινη ταραχη του Κυριου μεγαλη θελει εισθαι μεταξυ αυτων, και θελουσι πιανει εκαστος την χειρα του πλησιον αυτου και η χειρ αυτου θελει εγειρεσθαι κατα της χειρος του πλησιον αυτου. 	 Ut li Kâcuaß tixqßue jun nimla xiu saß xbêneb ut incßaß chic teßxnau cßaßru teßxbânu. Teßxtiquib xpletinquil ribeb chi ribileb rib.


Πηγη ομως η λακκος, συναξις υδατων, θελει εισθαι καθαρον πλην ο, τι εγγιση το θνησιμαιον αυτων, θελει εισθαι ακαθαρτον. 	 Abanan moco muxbilak ta ru li yußam haß ut li becbil haß li tânak cuiß li camenak xul. Abanan li ani tâchßeßok re jun li camenak xul, muxbil chic ru tâcanâk.


και Νιβσαν, και η πολις του αλατος, και Εν-γαδδι, πολεις εξ, και αι κωμαι αυτων. 	 Li tenamit Nibsán ut li tenamit li na-el cuiß li atzßam joß ajcuiß li tenamit En-gadi. Cuakib chixjunileb li tenamit li quiqßueheß reheb rochbeneb li cocß cßalebâl.Abanan eb li ralal xcßajol laj Judá incßaß queßru risinquileb laj jebuseo saß li tenamit Jerusalén. Eb laj jebuseo toj cuanqueb saß li tenamit Jerusalén toj chalen anakcuan rochbeneb li ralal xcßajol laj Judá.


Και ο Παυλος ειπεν Ηθελον ευχεσθαι προς τον Θεον, ουχι μονον συ, αλλα και παντες οι σημερον ακουοντες με, να γεινωσι και παρ' ολιγον και παρα πολυ τοιουτοι οποιος και εγω ειμαι, παρεκτος των δεσμων τουτων. 	 Ut laj Pablo quixye: -Xq'ue taxak âcue li Dios nak tatpâbânk lâat jo' eb ajcui' chixjunileb li yôqueb chi abînc cue anakcuan. Usta ch'a'aj chêru, usta inc'a', texpâbânk taxak jo' nak xinpâban lâin, abanan inc'a' raj texbaq'uek' riq'uin cadena, jo' nak bac'bôquin lâin, chan.


Αυτος οτι θελει φερθη εις την Ασσυριαν, δωρον προς τον βασιλεα Ιαρειβ αισχυνη θελει καταλαβει τον Εφραιμ, και ο Ισραηλ θελει εντραπη δια την βουλην αυτου. 	 Li cuacax oro tâcßamekß Asiria ut tâqßuehekß chokß xmâtan li rey Jareb. Eb li ralal xcßajol laj Efraín teßcßutekß xxutân. Xutânal teßêlk chixjunileb laj Israel xban nak queßxqßue ribeb chi balakßîc.


Διοτι η κεφαλη της Συριας ειναι η Δαμασκος, και η κεφαλη της Δαμασκου ο Ρεσιν και εις εξηκοντα πεντε ετη ο Εφραιμ θελει συντριφθη, ωστε να μη ηναι λαος. 	 Eb laj Siria cauheb xchßôl riqßuin li tenamit Damasco xban nak aßan lix nimal ru tenamit li cuan aran Siria. Ut laj Rezín, aßan lix reyeb laj Damasco. Chiru ôb xcâcßâl chihab eb laj Efraín yôkeb chi sachc xcuanquileb toj retal nak teßcanâk chi mâcßaß chic tenamit.


Δια τουτο οι κατοικοι αυτων ησαν μικρας δυναμεως, ετρομαξαν και κατησχυνθησαν ησαν ως ο χορτος του αγρου και ως η χλοη, ως ο χορτος των δωματων και ως ο σιτος ο καιομενος πριν καλαμωση. 	 Eb li tenamit li cuanqueb aran mâcßaßeb xmetzßêu. Nequeßxucuac ut sachsôqueb xnaßleb. Chanchaneb chic li pim li cuan saß cßalebâl. Chanchaneb li raxi pim. Chanchaneb li pim li namok saß xbêneb li cab ut nachakic nak toj mâjiß nachêcoß.


και ειπε, Ορη του Ισραηλ, ακουσατε τον λογον Κυριου του Θεου Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος προς τα ορη και προς τα βουνα, προς τους ρυακας και προς τας κοιλαδας. Ιδου, εγω, εγω θελω φερει εφ' υμας ρομφαιαν, και θελω καταστρεψει τους υψηλους τοπους σας. 	 Joßcaßin tâye reheb li tzûl li cuanqueb Israel: Cherabihak li râtin li Kâcuaß. Joßcaßin xye li Kâcuaß reheb li tzûl ut eb li bol joß ajcuiß eb li nimaß ut eb li ru takßa. Lâin tintakla chak saß êbên li raylal. Tinsach ruheb saß li plêt li naßajej li najteb xteram li nequeßxlokßoni cuiß li jalanil dios.


Δεν ειναι σκοτος ουδε σκια θανατου, οπου οι εργαται της ανομιας να κρυφθωσιν. 	 Chiru li Dios mâcßaß junak naßajej kßaxal kßojyîn re teßxmuk cuiß ribeb li incßaß useb xnaßleb.


Ο δε Θεος πασης χαριτος, οστις εκαλεσεν ημας εις την αιωνιον αυτου δοξαν δια του Χριστου Ιησου, αφου παθητε ολιγον, αυτος να σας τελειοποιηση, στηριξη, ενισχυση, θεμελιωση. 	 Lâex têc'ul li raylal. Cuyomak cuan ca'ch'inak xban nak chi sêb ajcui' nocoxtenk'a li Dios. A'an tâtz'akobresînk êru. A'an tâtenk'ânk êre re nak inc'a' tâch'inânk êch'ôl. Tixq'ue ban xcacuil êch'ôl. Li Dios, li naq'uehoc ke li usilal, a'an quibokoc ke chi tz'akônc riq'uin lix nimal xlok'al sa' choxa kochben li Cristo.


Ιδου, εγω ειμαι Κυριος ο Θεος πασης σαρκος ειναι τι πραγμα δυσκολον εις εμε; 	 —Abi li cßaßru tinye âcue. Lâin li Kâcuaß lix Dioseb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Ut chicuu lâin mâcßaß chßaßaj xbânunquil.


Λαβουσα δε η Θαμαρ στακτην επι της κεφαλης αυτης, και διασχισασα τον εφ' αυτης χιτωνα τον ποικιλοχρουν, και βαλουσα τας χειρας αυτης επι της κεφαλης αυτης, απηρχετο, πορευομενη και κραζουσα. 	 Lix Tamar quixqßue li cha saß xjolom. Quixpej li rakß. Quixtzßap li ru riqßuin li rukß ut yô chi yâbac nak cô.


Το δε γομορ ειναι το δεκατον του εφα. 	 Lajêb cocß chacach li maná na-oc saß jun li bisleb efa xcßabaß.


Και δια την εισοδον του χρηστηριου εκαμε θυρας εκ ξυλου ελαιας το ανωφλιον και οι παρασταται ησαν εν πενταγωνον. 	 Li puerta li queßxqßue saß li oquebâl re li Santil Naßajej, aßan yîbanbil riqßuin li cheß olivo. Ut li cheß li nachapoc re li puerta, aßan ôb xucût queßxqßue.


ο νυκτικοραξ και η μεγαλη γλαυξ και ο κυκνος, 	 li qßuila pây ru li cuarom ut li qßuila pây ru li jotz,


Διοτι τις σε διακρινει απο του αλλου; και τι εχεις, το οποιον δεν ελαβες, εαν δε και ελαβες, τι καυχασαι ως μη λαβων; 	 ¿Ma jalanex ta bi' lâex chiruheb li jun ch'ôl chic nak nequerec'a êrib? ¿Ma mâcua' ta bi' li Dios quiq'uehoc êre li c'a'ru cuan êre? ¿C'a'ut nak nequenimobresi êrib chixyebal nak cuan c'a'ru êre? Inc'a' naru tênimobresi êrib xban nak yal xemâtani li c'a'ru cuan êre riq'uin li Dios.


Και εσηκωθημεν απο του ποταμου Ααβα την δωδεκατην του πρωτου μηνος, δια να υπαγωμεν εις Ιερουσαλημ και η χειρ του Θεου ημων ητο εφ' ημας, και ηλευθερωσεν ημας εκ χειρος εχθρου και ενεδρευοντος εν τη οδω. 	 Cablaju xbe li xbên po co-el aran cuan cuiß li nimaß Ahava ut côo Jerusalén. Li Kâcuaß cuan kiqßuin ut aßan quicoloc ke chiruheb li xicß nequeßiloc ke joßqueb ajcuiß chiruheb laj êlkß li cuanqueb saß li be li côo cuiß.


δια να φανερωσω αυτο καθως πρεπει να λαλησω. 	 Ut chextijok ajcui' chak chicuix re nak tinrûk chixch'olobanquil chi tz'akal lix yâlal jo' naraj li Dios.


επειδη ο νομος ουδεν εφερεν εις το τελειον, εγεινε δε επεισαγωγη ελπιδος καλητερας, δια της οποιας πλησιαζομεν εις τον Θεον. 	 Mâ ani nacole' xban li chak'rab li quicuan chak junxil. Abanan cuan kayo'on anakcuan k'axal nim xcuanquil chiru li chak'rab. Li kayo'on, a'an li Jesucristo. Ut xban a'an cuânko chi sum âtin riq'uin li Dios.


Η δικαιοσυνη σου ειναι δικαιοσυνη εις τον αιωνα, και ο νομος σου αληθεια. 	 Lâ tîquilal, aßan cuan chi junelic ut lâ chakßrab tzßakal yâl.


Και εκαμε τας σανιδας δια την σκηνην, εικοσι σανιδας απο του νοτιου μερους προς τα δεξια. 	 Queßxyîb junmay li tzßalam cheß re li tabernáculo re teßxqßue saß li jun pacßal li nacana saß li sur.


Και ο κοινος ανθρωπος θελει υποκυψει, και ο δυνατος θελει ταπεινωθη, και οι οφθαλμοι των υψηλων θελουσι χαμηλωθη. 	 Eb li cristian teßcubsîk xcuanquileb. Ut teßcubsîk ajcuiß xcuanquileb li nequeßxkßetkßeti ribeb.


και δεν υπηκουσαμεν εις την φωνην Κυριου του Θεου ημων, να περιπατωμεν εν τοις νομοις αυτου, τους οποιους εθεσεν ενωπιον ημων δια των δουλων αυτου των προφητων. 	 Incßaß xkapâb lâ cuâtin, at Kâcuaß at kaDios. Incßaß xkabânu li chakßrab li xaqßue ke li queßxchßolob xyâlal chiku eb li profeta laj cßanjeleb châcuu.


Οι ανδρες της Νινευι θελουσιν αναστηθη εν τη κρισει μετα της γενεας ταυτης και θελουσι κατακρινει αυτην, διοτι μετενοησαν εις το κηρυγμα του Ιωνα, και ιδου, πλειοτερον του Ιωνα ειναι εδω. 	 Ut te'cuaclîk ajcui' eb li que'cuan sa' li tenamit Nínive sa' xk'ehil nak târakek' âtin sa' êbên lâex li cuanquex sa' eb li cutan a'in. Ut te'xye nak cuan êmâc xban nak eb a'an que'yot'e' xch'ôl que'xjal xc'a'ux ut que'pâban nak quicuulac laj Jonás chixyebal râtin li Dios reheb. Ut lâin cuanquin arin sa' êyânk ut k'axal nim incuanquil chiru xcuanquil laj Jonás ut lâex inc'a' nayot'e' êch'ôl inc'a' nequejal êc'a'ux, chan li Jesús.


Και προσεταξεν αυτους να καθισωσι παντας επι του χλωρου χορτου συμποσια συμποσια. 	 Li Jesús quixtaklaheb lix tzolom chixyebal reheb li tenamit nak te'c'ojlâk sa' li pach'aya' chi junjûnk ch'ûtal.


"Ψαλμος του Ασαφ." Ο Θεος των θεων, ο Κυριος ελαλησε, και εκαλεσε την γην, απο ανατολης ηλιου εως δυσεως αυτου. 	 Li nimajcual Dios, li kßaxal nim xcuanquil chiru chixjunil, aßan li yô chi âtinac riqßuineb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Naâtinac riqßuineb chixjunileb jun sut rubel choxa.


Και οτε ημεις εθυμιαζομεν εις την βασιλισσαν του ουρανου και εκαμνομεν σπονδας εις αυτην, μηπως ανευ των ανδρων ημων εκαμνομεν εις αυτην πεμματα δια να προσκυνωμεν αυτην και εκαμνομεν εις αυτην σπονδας; 	 Ut eb li ixk queßxye: —¿Ma incßaß ta biß queßxnau li kabêlom nak xkacßat kapom chiru li kanaß po? Ut, ¿ma incßaß ta biß queßxnau nak xkamayeja li vino chiru ut xkayîb li caxlan cua joß retalil li po? chanqueb.


Το γεγεννημενον εκ της σαρκος ειναι σαρξ και το γεγεννημενον εκ του Πνευματος ειναι πνευμα. 	 Li ani yo'lajenak riq'uin lix na' xyucua' cuan xyu'am sa' ruchich'och'. Abanan li ani yo'lajenak riq'uin li Santil Musik'ej cuan xyu'am chi junelic.


λεγον Υπαγε προς τον λαον τουτον και ειπε Με την ακοην θελετε ακουσει και δεν θελετε εννοησει, και βλεποντες θελετε ιδει και δεν θελετε καταλαβει 	 Ayu ut tâye reheb li tenamit chi jo'ca'in: Yôkex chirabinquil, abanan moco têtau ta ru lix yâlal li c'a'ru têrabi; ut yôkex chirilbal, abanan inc'a' têq'ue retal c'a'ru xyâlal li c'a'ru têril.


Ιδων δε ο Φαρισαιος ο καλεσας αυτον, ειπε καθ' εαυτον λεγων Ουτος, εαν ητο προφητης, ηθελε γνωριζει τις και οποια ειναι η γυνη, ητις εγγιζει αυτον, οτι ειναι αμαρτωλη. 	 Nak quiril a'in laj fariseo li quibokoc re li Jesús chi cua'ac, quixye sa' xch'ôl: Cui ta tz'akal profeta li cuînk a'in tixnau raj chanru lix yu'am li ixk a'in li yô chi ch'e'oc re li rok. Tixnau raj nak li ixk a'in inc'a' us xna'leb.


καθως ειναι δικαιον εις εμε να φρονω τουτο περι παντων υμων, διοτι σας εχω εν τη καρδια μου, και εισθε παντες σεις και εις τα δεσμα μου και εις την απολογιαν και εις την βεβαιωσιν του ευαγγελιου συγκοινωνοι μου της χαριτος. 	 Xban nak nequeq'ue êch'ôl chi c'anjelac chiru li Cristo, jo'can nak junelic nequexinc'oxla ut k'axal sa sa' inch'ôl êriq'uin. Lâex xextz'akon cuochben riq'uin li usilal li naxq'ue li Cristo. Xextz'akon ajcui' cuiq'uin riq'uin rahil ch'ôlej nak cuanquin chi prêxil ut xextz'akon ajcui' cuiq'uin nak yôquin chixch'olobanquil xyâlal li colba-ib reheb li cuanqueb xcuanquil re nak te'xnau nak tz'akal yâl li c'a'ru yôco chixch'olobanquil.


Και κατεβη ο Μωυσης προς τον λαον και ωμιλησε προς αυτους. 	 Ut laj Moisés quicube chak ut quixye reheb chixjunil li cßaßru quiyeheß re xban li Dios.


Και εις μεν το ημισυ της φυλης του Μανασση εδωκεν ο Μωυσης κληρονομιαν εν Βασαν εις δε το αλλο ημισυ αυτης εδωκεν ο Ιησους κληρονομιαν μεταξυ των αδελφων αυτων εντευθεν του Ιορδανου προς δυσμας. Και οτε ο Ιησους απεστειλεν αυτους εις τας κατοικιας αυτων, ευλογησεν αυτους 	 Yijach li ralal xcßajol laj Manasés quiqßueheß xnaßajeb aran Basán saß li este xban laj Moisés. Ut li yijach chic li ralal xcßajol laj Manasés quiqßueheß xnaßajeb xban laj Josué saß xyânkeb laj Israel, li xeßcana chi cuânc aran jun pacßal li nimaß Jordán saß li oeste. Ut eb li yijach li ralal xcßajol laj Manasés, li quiqßueheß xnaßajeb saß li este, laj Josué quixtaklaheb saß rochocheb nak acak xtzßâma rosobtesinquileb chiru li Kâcuaß.


Ιστατο δε επι δωδεκα βοων τρεις εβλεπον προς βορραν, και τρεις εβλεπον προς δυσμας, και τρεις εβλεπον προς νοτον, και τρεις εβλεπον προς ανατολας και η θαλασσα εκειτο επ' αυτων και ολα τα οπισθια αυτων ησαν προς τα εσω. 	 Li pila aßin queßxtochob saß xbêneb cablaju chi bôyx yîbanbileb riqßuin bronce. Oxib li bôyx nequeßiloc saß li norte. Li oxib chic nequeßiloc saß li occidente. Ut li oxib chic nequeßiloc saß li sur. Ut li oxib chic nequeßiloc saß li oriente. Li pila queßxchunub saß xbêneb li bôyx ut li rokeb li bôyx li cuan chirixeb queßcana rubel li pila.


Οτε ο Ισραηλ ητο νηπιον, τοτε εγω ηγαπησα αυτον και εξ Αιγυπτου εκαλεσα τον υιον μου. 	 Nak toj sâjeb chak li ralal xcßajol laj Israel, lâin quinraheb. Ut nak cuanqueb chak Egipto, quinbokeb li cualal incßajol.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Εως ποτε θελει με παροργιζει ο λαος ουτος; και εως ποτε δεν θελουσι πιστευει εις εμε, μετα παντα τα σημεια τα οποια εκαμα εν μεσω αυτων; 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Moisés: —¿Joß najtil chic tincuy nak yôkeb chincuechßinquil li tenamit aßin? Ut, ¿joß najtil chic yôkeb chintzßektânanquil ut incßaß tineßxpâb, usta nabal li sachba chßôlej xincßut chiruheb?


Καθ' ην ημεραν φοβηθω, επι σε θελω ελπιζει 	 Nak xiu xiu cuanquin, cau inchßôl âcuiqßuin. Ninnau nak lâat tattenkßânk cue.


Απο του νυν σας λεγω τουτο πριν γεινη, δια να πιστευσητε οταν γεινη, οτι εγω ειμαι. 	 Lâin ninye êre a'in anakcuan nak toj mâji' nac'ulman. Ut nak tâc'ulmânk, lâex tênau nak yâl li xinye nak lâin li Cristo li taklanbil chak xban li Dios.


Και οι υιοι Ρουβην και οι υιοι Γαδ και το ημισυ της φυλης Μανασση εστρεψαν και ανεχωρησαν απο των υιων Ισραηλ εκ της Σηλω, της εν τη γη Χανααν, δια να υπαγωσιν εις την γην Γαλααδ, εις την γην της ιδιοκτησιας αυτων, την οποιαν εκληρονομησαν κατα τον λογον του Κυριου δια του Μωυσεως. 	 Joßcaßin nak queßxjach ribeb li ralal xcßajol laj Rubén ut eb li ralal xcßajol laj Gad, joß ajcuiß li yijach li ralal xcßajol laj Manasés riqßuineb li jun chßol chic laj Israel. Queßxjach ribeb aran Silo saß li naßajej Canaán ut queßcôeb saß li naßajej Galaad, li naßajej li quiqßueheß reheb joß quixye li Kâcuaß re laj Moisés.


παντα ας γινωνται ευσχημονως και κατα ταξιν. 	 Abanan li c'a'ru têbânu nak têch'utub êrib, chebânuhak chixjunil chi tz'akal re ru ut sa' xyâlal.


Κυριε των δυναμεων, Θεε του Ισραηλ, ο καθημενος επι των χερουβειμ, συ αυτος εισαι ο Θεος, ο μονος, παντων των βασιλειων της γης συ εκαμες τον ουρανον και την γην. 	 —At nimajcual Dios, lâat lix Dioseb laj Israel. Cuancat saß xyiheb li querubines. Caßaj cuiß lâat li tzßakal Dios. Lâat cuan âcuanquil saß xbêneb chixjunileb li cuanqueb xcuanquil saß ruchichßochß. Lâat catyîban re li choxa ut li ruchichßochß.


Και ο, τι αποφασισης, θελει κατορθουσθαι εις σε και το φως θελει φεγγει επι τας οδους σου. 	 Li cßaßru tâcßûb ru, us tâêlk châcuu. Us tat-êlk riqßuin chixjunil li cßaßru tâbânu,


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον Κυριον, Ο λαος δεν δυναται να αναβη εις το ορος Σινα διοτι συ προσεταξας εις ημας, λεγων, Βαλε ορια κυκλοθεν του ορους και αγιασον αυτο. 	 Laj Moisés quixye re li Kâcuaß Dios: —Lâat xaye ke nak takaqßue retalil chire li tzûl Sinaí xban nak sicßbil ru âban. Eb li cristian incßaß naru teßtakekß chiru li tzûl aßin.—


Τοτε ειπον προς αλληλους, Ημεις δεν καμνομεν καλα η ημερα αυτη ειναι ημερα αγαθων αγγελιων, και αν ημεις σιωπωμεν και περιμενωμεν μεχρι του φωτος της αυγης, συμφορα τις θελει επελθει εφ' ημας ελθετε λοιπον, και ας υπαγωμεν να αναγγειλωμεν ταυτα εις τον οικον του βασιλεως. 	 Chirix aßan queßxye chi ribileb rib: —Incßaß us yôco chixbânunquil. Châbil esilal li xkatau. Tento nak takaye ajcuiß reheb li kech tenamitil. Cui takoybeni toj cuulaj, teßxye nak xomâcob chiruheb. Toxic saß tenamit ut takaye resil saß li rochoch li rey, chanqueb.


παρακαλουντες ημας μετα πολλης παρακλησεως να δεχθωμεν την χαριν και την κοινωνιαν της διακονιας της εις τους αγιους, 	 Qui-ala sa' xch'ôleb tenk'ânc. Ut que'xye ke nak chi anchaleb xch'ôl que'raj xtenk'anquileb li rech aj pâbanelil li cuanqueb Jerusalén.


Ακουσατε τον λογον τουτον, τον οποιον ελαλησεν ο Κυριος εναντιον σας, υιοι Ισραηλ, εναντιον παντος του γενους, το οποιον ανεβιβασα εκ γης Αιγυπτου λεγων, 	 Lâex laj Israel, cherabihak li naxye li Kâcuaß chêrix chêjunilex lâex li quexrisi chak saß li tenamit Egipto nak quixye chi joßcaßin:


Ο δε Σαουλ εκαθητο επι του ακρου του Γαβαα, υπο την ροδιαν την εν Μιγρων και ο λαος ο μετ' αυτου ητο εως εξακοσιοι ανδρες 	 Laj Saúl cuan lix muhebâl chire li tenamit Gabaa rubel jun li nimla cheß granado li cuan saß li naßajej Migrón. Cuakib ciento na li soldados cuanqueb rochben.


Ο αργυρος δοκιμαζεται δια του χωνευτηριου και ο χρυσος δια της καμινου ο δε ανθρωπος δια του στοματος των εγκωμιαζοντων αυτον. 	 Li oro ut li plata isinbil lix tzßajnil riqßuin xam. Abanan eb li cristian nacßutun chanru lix naßlebeb nak nequeßqßueheß xlokßal.


Λεγει προς αυτον ο Ιησους Δεν σοι λεγω εως επτακις, αλλ' εως εβδομηκοντακις επτα. 	 Ut li Jesús quixye re: -Inc'a' ninye âcue nak ca'aj cui' cuukub sut tâcuy xmâc. Tinye ban âcue nak tâcuy xmâc cuukub sut chi lajêtk xcâc'âl sut, chan.


Ουτω λεγει Κυριος Που ειναι το εγγραφον του διαζυγιου της μητρος σας, δι' ου απεβαλον αυτην; η τις ειναι εκ των δανειστων μου, εις τον οποιον σας επωλησα; Ιδου, δια τας ανομιας σας επωληθητε, και δια τας παραβασεις σας απεβληθη η μητηρ σας. 	 Aßan aßin li naxye li Kâcuaß: —Mâre lâex xecßoxla nak lâin xintzßektâna lin tenamit Israel joß nak naxtzßektâna rixakil junak li cuînk li naxjach rib. Cui joßcan xinbânu, ¿bar cuan li hu re jachoc ib? Malaj ut xecßoxla nak lâin xexincßayi xban xtojbal incßas. ¿Ma incßaß ta biß nequenau nak xban lê mâc nak xexcßameß chi najt? ¿Ma mâcuaß ta biß xban nak xekßetkßeti êrib nak xexcßameß chi najt?


Και η εκτιμησις σου θελει εισθαι του μεν αρσενικου, απο εικοσι ετων μεχρις εξηκοντα ετων, η εκτιμησις σου βεβαιως θελει εισθαι πεντηκοντα σικλοι αργυριου, κατα τον σικλον του αγιαστηριου 	 Cui li quiyechißîc, aßan cuînk li ac xbânu junmay chihab toj tâcuulak oxcßâl chihab tento xtojbal lajêb roxcßâl chi tumin plata joß xbisbal li tumin re lix tabernáculo li Kâcuaß.


Και οτε εβλεπον οτι ητο πολυ το αργυριον το εν τω κιβωτιω, ο γραμματευς του βασιλεως και ο ιερευς ο μεγας ανεβαινον και εδενον εις σακκια και εμετρουν το αργυριον το ευρεθεν εν τω οικω του Κυριου. 	 Nak ac cuan nabal li tumin saß li câx li cuan saß li templo, naxic laj tzßîb li nacßanjelac chiru li rey rochben li xbênil aj tij. Nequeßrajla li tumin ut nequeßxxoc.


Διοτι πολλοι θελουσιν ελθει επι τω ονοματι μου, λεγοντες, Εγω ειμαι ο Χριστος, και πολλους θελουσι πλανησει. 	 Nabal te'châlk chi balak'înc, ut te'xye nak sa' inc'aba' xe'chal, abanan moco yâl ta. Tole'xye, "Lâin li Cristo", cha'keb. Ut nabal te'balak'îk xbaneb.


Συ θελεις τρωγει και δεν θελεις χορταζεσθαι, και η πεινα σου θελει εισθαι εν μεσω σου και θελεις φυγει αλλα δεν θελεις διασωσει, και ο, τι διεσωσας, θελω παραδωσει εις την ρομφαιαν. 	 Texcuaßak abanan incßaß tânumekß lê tzßocajic. Toj textzßocâk ajcuiß texcanâk. Têchßutub li cßaßru êre, abanan incßaß târûk têxoc. Ut li cßaßru têxoc lâin tinqßue chi makßecß chêru saß li plêt.


ιδου, κατεβη πυρ εξ ουρανου και κατεκαυσε τους δυο πρωτους πεντηκονταρχους μετα των πεντηκοντα αυτων ας σταθη λοιπον η ζωη μου αξιοτιμητος εις τους οφθαλμους σου. 	 Li jun chßol chic li xeßcßulun âcuiqßuin queßcamsîc xban li xam li xchal chak saß choxa, eb li soldado joß eb ajcuiß li xeßtaklan saß xbêneb. At Elías, tâcuil taxak xtokßobâl ku. Incßaß taxak tocâmk lâo, chan.


Δεν ηλθον δια να καλεσω δικαιους, αλλα αμαρτωλους εις μετανοιαν. 	 Jo'can nak lâin inc'a' xinchal chixsic'bal li tîqueb xch'ôl. Xinchal ban chixsic'baleb laj mâc re nak te'yot'ek' xch'ôl ut te'xjal xc'a'uxeb, chan li Jesús.


Και ο τελωνης μακροθεν ισταμενος, δεν ηθελεν ουδε τους οφθαλμους να υψωση εις τον ουρανον, αλλ' ετυπτεν εις το στηθος αυτου, λεγων Ο Θεος, ιλασθητι μοι τω αμαρτωλω. 	 Abanan laj titz'ol toj najt quixq'ue chak rib ut quixxulub lix jolom. Yô chixtenbal li re xch'ôl chi ruk' xban xrahil xch'ôl ut quixye: -At inDios, lâin aj mâc. Chacuuxtâna taxak cuu, chan.


επιστρεψατε, θυγατερες μου, υπαγετε διοτι εγηρασα και δεν ειμαι δια ανδρα εαν ελεγον, Εχω ελπιδα, εαν μαλιστα υπανδρευομην ταυτην την νυκτα και εγεννων ετι υιους, 	 Sukßinkex, ex incoß. Lâin ac tîxin chic re tâcuânk inbêlom. Ut usta toj naru ninsumla chiru li cutan aßin, ut cui ta teßcuânk incocßal,


Αμπελε της Σιβμα, θελω κλαυσει δια σε υπερ τον κλαυθμον της Ιαζηρ τα κληματα σου διεπεραααν την θαλασσαν, εφθασαν εως της θαλασσης της Ιαζηρ ο λεηλατης επεπεσεν επι το θερος σου και επι τον τρυγητον σου. 	 Tinyâbak chêrix lâex li cuanquex Sibma joß nak quinyâbac chirixeb li cuanqueb Jazer. Kßaxal nim raj lê cuanquil nak xexcuan. Xcuulac toj cuan cuiß li palau li cuan nachß riqßuin li tenamit Jazer. Abanan xcßulun laj sachonel ut xrisi lê cuanquil. Chanchanex li uvas li naxhel rib chi us ut xsacheß li ru.


μη δεν εχομεν εξουσιαν να φαγωμεν και να πιωμεν; 	 ¿Ma inc'a' ta bi' raj tento ajcui' nak tinêtenk'a lâin riq'uin lin tzacaêmk?


Ο δε Σιβα ειπε προς τον βασιλεα, Κατα παντα οσα προσεταξεν ο κυριος μου ο βασιλευς τον δουλον αυτου, ουτω θελει καμει ο δουλος σου. Ο δε Μεμφιβοσθε, ειπεν ο βασιλευς, θελει τρωγει επι της τραπεζης μου, ως εις των υιων του βασιλεως. 	 Quichakßoc laj Siba ut quixye: —At rey, lâin tinbânu chixjunil li xaye. Lâin aj cßanjel châcuu, chan. Ut laj Mefi-boset junelic quicuaßac saß lix mêx li rey joß jun reheb li ralal laj David.


οστις εν ταις παρελθουσαις γενεαις αφηκε παντα τα εθνη να περιπατωσιν εν ταις οδοις αυτων. 	 Junxil li Dios quixcanabeb li tenamit chi cuânc jo' que'raj eb a'an.


Ο ανθρωπος, ο κυριος του τοπου, ελαλησε προς ημας σκληρα και εξελαβεν ημας ως κατασκοπους του τοπου. 	 Ut queßxye re: —Cßoxla, li cuînk nataklan saß li tenamit Egipto kßaxal kßetkßet nak xorâtina. Ut xye ke nak lâo aj qßuehol etal.


Και θελουσι φερει παντας τους αδελφους σας εκ παντων των εθνων προσφοραν εις τον Κυριον, επι ιππων και επι αμαξων και επι φορειων και επι ημιονων και επι ταχυδρομων ζωων, προς το αγιον μου ορος, την Ιερουσαλημ, λεγει Κυριος, καθως τα τεκνα του Ισραηλ φερουσι την εξ αλφιτων προσφοραν εν καθαρω αγγειω προς τον οικον του Κυριου. 	 Ut teßxcßam chak chixjunileb li ras rîtzßin li cuanqueb saß eb li najtil tenamit chokß inmayej. Teßxcßameb saß lin santil tzûl aran Jerusalén. Teßchâlk chirix cacuây, chirix bûr ut chirix camello. Ut teßchâlk ajcuiß saß carruaje ut saß carrêt. Teßxcßameb chak joß nak eb laj Israel nequeßxcßam saß lin templo lix mayej saß eb li secß li kßaxtesinbil chi cßanjelac chicuu.


Να καταρασθωσιν αυτην οι καταρωμενοι τας ημερας, οι ετοιμοι να ανεγειρωσι το πενθος αυτων. 	 Us raj nak teßxmajecua li cutan aßan li nequeßmajecuan, li cuanqueb xcuanquil saß xbên li nimla xul Leviatán.


και η Ιασσα, και η Κεδημωθ, και η Μηφααθ, 	 Jahaza, Cademot, Mefaat,


Αλλην παραβολην ειπε προς αυτους Ομοια ειναι η βασιλεια των ουρανων με προζυμιον, το οποιον λαβουσα γυνη ενεκρυψεν εις τρια μετρα αλευρου, εωσου εγεινεν ολον ενζυμον. 	 Jun chic li jaljôquil ru âtin quixye: Jun li ixk quixq'ue ca'ch'in lix ch'amal caxlan cua sa' xyânk li oxib bisoc li c'aj ut quisîpo' li k'em xban, ut nabal chic li caxlan cua qui-el. Lix nimajcual cuanquilal li Dios chanchan ajcui' a'an. Nak neque'rabi resil, nabal neque'pâban re.


Επειδη τα χειλη του ιερεως θελουσι φυλαττει γνωσιν, και εκ του στοματος αυτου θελουσι ζητησει νομον διοτι αυτος ειναι αγγελος του Κυριου των δυναμεων. 	 Lix cßanjel eb laj tij, aßan xcßutbal lix yâlal chiruheb li tenamit. Riqßuineb aßan teßxic li cristian chi rabinquil lix chakßrabinquileb inban lâin xban nak eb laj tij, aßan eb lin takl, chan li nimajcual Dios.


τωρα λοιπον δια τι δεν ηλεγξας Ιερεμιαν τον εξ Αναθωθ, οστις προφητευει εις εσας; 	 ¿Cßaßut nak incßaß xakßus laj Jeremías li xchal Anatot? Aßan yô chixqßuebal rib chokß profeta.


Αλλ' ο Αμασιας δεν υπηκουσεν. Ανεβη λοιπον ο Ιωας βασιλευς του Ισραηλ, και ειδον αλληλους προσωπικως, αυτος και Αμασιας ο βασιλευς του Ιουδα, εν Βαιθ-σεμες, ητις ειναι του Ιουδα. 	 Abanan li rey Amasías incßaß qui-abin chiru. Joßcan nak laj Joás lix reyeb laj Israel cô chi pletic riqßuineb laj Judá aran Bet-semes li cuan saß xcuênt Judá.


Και σταθεις ο Ιησους, εκραξεν αυτους και ειπε Τι θελετε να σας καμω; 	 Quixakli li Jesús, quixbokeb ut quixye reheb: -¿C'a'ru têraj tinbânu êre? chan reheb.


Εφρυαξαν τα εθνη εσαλευθησαν αι βασιλειαι εδωκε φωνην αυτου η γη ανελυθη. 	 Yô xjoskßileb li tenamit ut cauheb rib nak nequeßxcßoxla. Abanan aß yal jokße tixye li Kâcuaß, li ruchichßochß tâosokß.


Θελω ιατρευσει την αποστασιαν αυτων, θελω αγαπησει αυτους εγκαρδιως διοτι ο θυμος μου απεστραφη απ' αυτου. 	 Ut li Kâcuaß texsume ut tixye êre: —Lâin tincuisi chixjunil lê mâusilal. Ut yal xban li cuusilal, texinra xban nak incßaß chic yô injoskßil saß êbên.


Ο δε λαος της γης εθανατωσε παντας τους συνομοσαντας κατα του βασιλεως Αμων και εκαμεν ο λαος της γης βασιλεα αντ' αυτου Ιωσιαν τον υιον αυτου. 	 Ut eb laj Judá queßxcamsiheb li queßcamsin re li rey Amón. Ut aß chic laj Josías li ralal queßxxakab chokß rey chokß rêkaj.


Κατα παντας τους λογους τουτους και καθ' ολην ταυτην την ορασιν, ουτως ελαλησεν ο Ναθαν προς τον Δαβιδ. 	 Li profeta Natán quixye re laj David chixjunil li cßaßru quiyeheß re ut li cßaßru quicßutbesîc chiru saß visión xban li Kâcuaß.


δεν εισαι συ ταχα ο Αιγυπτιος, ο προ των ημερων τουτων διεγειρας εις αποστασιαν και εκβαλων εις την ερημον τους τετρακισχιλιους ανδρας φονεις; 	 ¿Ma mâcua' lâat li cuînk laj Egipto li quitiquiban jun ch'a'ajquilal inc'a' mas najter? ¿Ma mâcua' lâat catc'amoc reheb li câhib mil chi cuînk aj camsinel sa' li chaki ch'och'? chan.


Και επανω εις τουτο ηλθον οι μαθηται αυτου και εθαυμασαν οτι ελαλει μετα γυναικος ουδεις ομως ειπε, Τι ζητεις; η Τι λαλεις μετ' αυτης; 	 Sa' ajcui' li hônal a'an, que'cuulac eb lix tzolom li Jesús. Ut que'sach xch'ôleb chirilbal nak yô chi âtinac riq'uin li ixk aj Samaria. Abanan mâ jun quiyehoc re: -¿C'a'ut nak yôcat chi âtinac riq'uin li ixk a'an?- Chi moco que'xye: -¿C'a'ru yôcat chixyebal re?-


Οπου δεν ειναι ξυλα, το πυρ σβυνεται και οπου δεν ειναι ψιθυριστης, η ερις ησυχαζει. 	 Chi mâcßaß xsißil li xam nachup. Ut nak mâcßaßeb aj molol âtin, mâcßaß chic plêt.


Πιστος ειναι εκεινος οστις σας καλει, οστις και θελει εκτελεσει. 	 Li Dios, li quisic'oc êru, a'an tîc xch'ôl chixbânunquil li c'a'ru naxye ut a'an tâsantobresînk êre.


Και ειπεν ο Θεος προς τον Ιωναν, ειναι καλον να αγανακτης δια την κολοκυνθην; Και ειπε, Καλον ειναι να αγανακτω εως θανατου. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re: —¿Ma nacacßoxla nak us nacabânu nak nacatpoß xban nak xchakic li cßum? chan li Dios re. Ut laj Jonás quichakßoc ut quixye: —Yâl. Us ninbânu nak ninjoskßoß. Cuan xyâlal nak ninpoß toj retal nacuaj raj câmc, chan.


Και εγω, ιδου, στηνω την διαθηκην μου προς εσας, και προς το σπερμα σας υστερον απο σας 	 —Abihomak li cßaßru tinye êre. Lâin tinbânu jun li contrato êriqßuin lâex ut riqßuineb ajcuiß lê ralal êcßajol.


και ελεγετε, Ιδου, Κυριος ο Θεος ημων εδειξεν εις ημας την δοξαν αυτου και την μεγαλωσυνην αυτου, και ηκουσαμεν την φωνην αυτου εκ μεσου του πυρος την ημεραν ταυτην ειδομεν οτι ο Θεος λαλει μετα του ανθρωπου και ο ανθρωπος ζη 	 Ut queßxye cue, “Li Kâcuaß li kaDios quixcßut chiku lix lokßal ut lix cuanquilal. Xkabi lix yâb xcux nak quiâtinac chak saß li xam. Nakanau nak li Dios naru naâtinac riqßuineb li cuînk ut incßaß teßcâmk li cuînk.


Η χειρ σου θελει ευρει παντας τους εχθρους σου η δεξια σου θελει ευρει τους μισουντας σε. 	 Riqßuin lâ cuanquilal, at Kâcuaß, li rey tânumtâk saß xbêneb chixjunileb li xicß nequeßiloc re. Târêchaniheb ajcuiß li nequeßtzßektânan re.


Ενω δε αυτος ελεγε ταυτα προς αυτους, ηρχισαν οι γραμματεις και οι Φαρισαιοι να διεγειρωσιν αυτον σφοδρα και να βιαζωσιν αυτον να ομιληση, ερωτωντες περι πολλων, 	 Ut nak quirake' chixyebal eb li âtin a'in, c'ajo' nak que'josk'o' eb laj tzolol chak'rab ut eb laj fariseo. Que'oc chixch'i'ch'i'inquil ut nabal li c'a'ak re ru yôqueb chixpatz'bal re.Yôqueb chi patz'oc re li Jesús yal re rilbal ma tixye junak âtin inc'a' us re nak târûk te'xjit.


και ανεβοησαμεν προς Κυριον τον Θεον των πατερων ημων, και εισηκουσεν ο Κυριος της φωνης ημων, και επεβλεψεν επι την θλιψιν ημων και επι τον μοχθον ημων και επι την καταδυναστευσιν ημων 	 Lâo kayâba lix cßabaß li Kâcuaß, lix Dioseb li kaxeßtônil yucuaß. Li Kâcuaß quirabi li katij ut quiril xtokßobâl ku. Quixqßue retal nak cuanco saß cacuil cßanjel ut rahobtesinbilo.


Και ειπας προς τους δουλους σου, Φερετε αυτον προς εμε δια να ιδω αυτον ιδιοις οφθαλμοις. 	 Lâat xaye ke, “Cßamomak chak lê rîtzßin arin. Tincuaj tincuil ru,” chancat ke.


Και ειπε προς αυτους Υπαγετε. Και εκεινοι εξελθοντες υπηγαν εις την αγελην των χοιρων και ιδου, ωρμησε πασα η αγελη των χοιρων κατα του κρημνου εις την θαλασσαν και απεθανον εν τοις υδασιν. 	 Ut li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: -Ayukex. Ut eb a'an que'el ut côeb riq'uineb li jun tûb chi âk. Ut eb li âk que'oc chi âlinac ut que'xrum chak rib sa' xbên ûl ut toj sa' li palau coxe'nak ut aran que'oso'.


Καμε λοιπον τουτο, το οποιον σοι λεγομεν Ευρισκονται παρ' ημιν τεσσαρες ανδρες, οιτινες εχουσιν ευχην εφ' εαυτων 	 Bânu li c'a'ru yôco chixyebal âcue. Cuanqueb câhib chi cuînk sa' kayânk te'rakek' xbânunquil li c'a'ru que'xyechi'i chiru li Dios.


Και αφου υπεστρεψαν απο του μνημειου, απηγγειλαν ταυτα παντα προς τους ενδεκα και παντας τους λοιπους. 	 Que'el sa' li muklebâl ut côeb. Cole'xye resil chixjunil li c'a'ak re ru a'in reheb li junlaju ut reheb ajcui' li jun ch'ol chic.


Τι εχεις εδω; και εδω τινα εχεις, ωστε να κατασκευασης ενταυθα μνημειον εις σεαυτον; κατασκευαζει το μνημα αυτου υψηλα και κοπτει εν πετρα κατοικιαν εις εαυτον. 	 ¿Cßaßru âcuanquil lâat? ¿Ani quiqßuehoc âlesêns chixyîbanquil li muklebâl arin? ¿Ani xyehoc âcue nak tâyîb lâ hilobâl saß li sakônac aßin li najt xteram?


Και εδεηθην του Κυριου κατ' εκεινον τον καιρον, λεγων, 	 Lâin quintijoc chiru li Kâcuaß saß li cutan aßan ut quinye re:


Και αφου επεστρεψεν ο Ιακωβ απο Παδαν-αραμ, ηλθεν εις Σαλημ, πολιν Συχεμ, την εν τη γη Χανααν και κατεσκηνωσεν εμπροσθεν της πολεως. 	 Nak qui-el Sucot, laj Jacob quixyîb lix muhebâl chire li tenamit Siquem. Ut quicuulac toj Canaán chi sa saß xchßôl chalen nak qui-el chak saß li tenamit Padan-aram.


Και θελω φερει τους τυφλους δι' οδου την οποιαν δεν ηξευρον, θελω οδηγησει αυτους εις τριβους τας οποιας δεν εγνωριζον το σκοτος θελω καμει φως εμπροσθεν αυτων και τα σκολια ευθεα. Ταυτα τα πραγματα θελω καμει εις αυτους και δεν θελω εγκαταλειψει αυτους. 	 Abanan lâin tinberesiheb li mutzß saß eb li be li mâ jun sut xeßnumeß cuiß. Saß eb li be li incßaß xeßxnau lâin tinberesiheb. Tinsukßisi li kßojyîn chokß cutan chiruheb ut tintîcobresi li be chiruheb. Chixjunil li cßaßak re ru aßin tinbânu. Incßaß tintzßektânaheb.


Και τις θελει σας κακοποιησει, εαν γεινητε μιμηται του αγαθου; 	 ¿Ma cuan ta bi' junak târahobtesînk êre cui nequeyal êk'e chixbânunquil li us?


Πασαι λοιπον αι γενεαι απο Αβρααμ εως Δαβιδ ειναι γενεαι δεκατεσσαρες, και απο Δαβιδ εως της μετοικεσιας Βαβυλωνος γενεαι δεκατεσσαρες, και απο της μετοικεσιας Βαβυλωνος εως του Χριστου γενεαι δεκατεσσαρες. 	 Câlaju têp li ralal xc'ajol laj Abraham quicuan toj nak quiyo'la laj David. Ac cuan câlaju têp li ralal xc'ajol laj David nak que'c'ame' aran Babilonia. Ut chirix chic a'an, quicuan cui'chic câlaju têp li ralal xc'ajol chalen toj nak quiyo'la li Cristo.


περι του παιδιου τουτου εδεομην και ο Κυριος εδωκεν εις εμε την αιτησιν μου, την οποιαν ητησα παρ' αυτου 	 Lâin quintzßâma chiru li Dios nak tixqßue junak lin cßulaßal. Ut aßan xqßue cue li cßulaßal aßin.Joßcan nak xinchal chixkßaxtesinquil chiru li nimajcual Dios li cßulaßal aßin re tâcßanjelak chiru joß najtil tâcuânk saß ruchichßochß, chan. Ut queßxlokßoni li Dios.


Διοτι τωρα βλεπομεν δια κατοπτρου αινιγματωδως, τοτε δε προσωπον προς προσωπον τωρα γνωριζω κατα μερος, τοτε δε θελω γνωρισει καθως και εγνωρισθην. 	 Anakcuan ca'ch'in ajcui' nakanau. Chanchan nak noco-iloc sa' junak lem moymoy ru. Abanan sa' jun cutan takil ru li Dios ut takanau chic chixjunil chi tz'akal jo' nak li Dios naxnau ku lâo.Jo'can nak li pâbâl, li yo'onînc ut li rahoc cuânk chi junelic. Abanan li k'axal nim xcuanquil sa' xyânkeb li oxib a'in, a'an li rahoc.


Και παλιν συνηθροισεν ο Δαβιδ παντας τους εκλεκτους εκ του Ισραηλ, τριακοντα χιλιαδας. 	 Laj David quixchßutubeb cuißchic lajêb xcaßcßâl mil chi soldados aj Israel, li sicßbileb ru.


Σας εγραψα εν τη επιστολη να μη συναναστρεφησθε με πορνους, 	 Sa' li hu li quintz'îba êriq'uin junxil, lâin xinye êre nak inc'a' têjunaji êrib riq'uineb laj co'bêt ut laj yumbêt.


Συ δε αγρυπνει εις παντα, κακοπαθησον, εργασθητι εργον ευαγγελιστου, την διακονιαν σου καμε πληρη. 	 A'ut lâat, Timoteo, chaq'uehak retal chi us li c'a'ru tâbânu. Chacuyak xnumsinquil li raylal ut chajulticâk resil li santil evangelio ut chabânuhak lâ c'anjel chi tz'akal.


Οθεν ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, οι δουλοι μου θελουσι φαγει, σεις δε θελετε πεινασει ιδου, οι δουλοι μου θελουσι πιει, σεις δε θελετε διψησει ιδου, οι δουλοι μου θελουσιν ευφρανθη, σεις δε θελετε αισχυνθη 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios quixye: —Eb li nequeßcßanjelac chicuu cuânk xcuaheb, abanan lâex li nequexkßetoc li cuâtin têcuy êsaß. Eb li nequeßcßanjelac chicuu cuânk rucßaheb, abanan lâex têcuy êchaki el. Eb li nequeßcßanjelac chicuu teßsahokß saß xchßôleb, abanan lâex li nequebânu li incßaß us, tâcßutekß êxutân.


Σαλπισατε κερατινην εν Γαβαα, σαλπιγγα εν Ραμα ηχησατε δυνατα εν Βαιθ-αυεν κατοπιν σου, Βενιαμιν. 	 Cheyâbasihak li trompeta aran Gabaa. Cheyâbasihak aran Ramá. Cheyehak resil aran Bet-avén xban nak ticlâc re li plêt. Cheqßuehak retal ut texxucuak lâex li ralal xcßajol laj Benjamín.


Ως δε ηκουσεν ο Ελισσαιε, ο ανθρωπος του Θεου, οτι ο βασιλευς του Ισραηλ διεσχισε τα ιματια αυτου, απεστειλε προς τον βασιλεα, λεγων, Δια τι διεσχισας τα ιματια σου; ας ελθη τωρα προς εμε, και θελει γνωρισει οτι ειναι προφητης εν τω Ισραηλ. 	 Laj Eliseo, lix profeta li Dios, quirabi resil nak li rey quixpej li rakß xban li hu li quitaklâc riqßuin. Joßcan nak quixtakla xyebal re li rey: —¿Cßaßut nak xapej lâ cuakß? Takla laj Naamán cuiqßuin. Aßan tixqßue retal nak cuan jun xprofeta li Dios arin Israel, chan.


Και ανεβη ο ανθρωπος Ελκανα και πας ο οικος αυτου, δια να προσφερη προς τον Κυριον την ετησιον θυσιαν και την ευχην αυτου. 	 Ut laj Elcana cô cuißchic Silo chixqßuebal lix mayej chiru li Kâcuaß rochbeneb li ralal xcßajol joß naxbânu rajlal chihab. Quixbânu li cßaßru quixyechißi re li Dios.


Και ηγορασεν ο Ιωσηφ πασαν την γην Αιγυπτου δια τον Φαραω διοτι οι Αιγυπτιοι επωλησαν εκαστος τον αγρον αυτου, επειδη η πεινα υπερεβαρυνεν επ' αυτους ουτως η γη εγεινε του Φαραω 	 Ut laj José quixlokß chixjunil lix chßochßeb chokß re laj faraón. Eb laj Egipto quilajeßxcßayi chixjunil lix chßochßeb xban nak numtajenak li cueßej. Ut chixjunil li chßochß quicana chokß re laj faraón.


Ο δε Ιωναθαν ειπεν, Εταραξεν ο πατηρ μου τον κοσμον ιδετε, παρακαλω, ποσον ανεβλεψαν οι οφθαλμοι μου, διοτι εγευθην ολιγον εκ τουτου του μελιτος 	 Laj Jonatán quixye re: —Incßaß us xbânu lin yucuaß. Qßue retal. Lâin xcßulun inchßôl xban li xyaßal cab li xinlou.


Και απεκτησεν ο Δαβιδ ονομα, οτε επεστρεφε, κατατροπωσας τους Συριους εν τη κοιλαδι του αλατος, δεκαοκτω χιλιαδας. 	 Kßaxal cuißchic naßno ru laj David yalak bar nak quisukßi chixcamsinquileb laj Siria xban nak quixcamsiheb ajcuiß cuakxaklaju mil chi cuînk aj Edom saß li ru takßa cuan cuiß li atzßam.


Ο ποταμος Κισων κατεσυρεν αυτους, ο παλαιος ποταμος, ο ποταμος Κισων. Κατεπατησας, ψυχη μου, δυναμιν. 	 Quilajeßcßameß xban haß nak quibutßir li nimaß Cisón, li junelic cau rok. Lâin tinpletik. Incßaß tâchßinânk inchßôl, chan lix Débora.


Και ειπεν, Ο Κυριος θελει βρυχησει εκ Σιων και θελει εκπεμψει την φωνην αυτου εξ Ιερουσαλημ και αι κατοικιαι των ποιμενων θελουσι πενθησει, και η κορυφη του Καρμηλου θελει ξηρανθη. 	 Quixye: —Li nimajcual Dios tââtinak chak chi cau xyâb xcux toj Sión. Toj aran Jerusalén tââtinak chak li Kâcuaß. Ut nak tââtinak chak, talajeßchakik li pim. Ut talajeßchakik ajcuiß li pachßayaß saß li tzûl Carmelo.


Εαν λοιπον και ο Σατανας διηρεθη καθ' εαυτου, πως θελει σταθη η βασιλεια αυτου, επειδη λεγετε οτι εγω εκβαλλω τα δαιμονια δια του Βεελζεβουλ. 	 Jo'can ajcui' laj tza. Cui xic' neque'ril rib chi ribileb rib, ¿chan ta cui' ru nak xakxôk lix cuanquilal? Lâex nequeye nak riq'uin xcuanquil laj tza nacuisi li mâus aj musik'ej.


Τοτε Αχιμαας ο υιος του Σαδωκ ειπε παλιν προς τον Ιωαβ, Αλλ' ο, τι και αν ηναι, ας τρεξω και εγω, παρακαλω, κατοπιν του Χουσει. Ο δε Ιωαβ ειπε, Δια τι θελεις να τρεξης, τεκνον μου, ενω δεν εχεις αρμοδιους αγγελιας; 	 Laj Ahimaas quixye cuißchic re laj Joab: —Mâcßaß nacuaj re cßaßru tincßul. Tinxic ajcuiß lâin saß ânil chirix li cuînk Etiopía xtenamit, chan. Laj Joab quixye re: —¿Cßaßut nak tento nak tatxic? Li rey incßaß tixqßue âkßajcâmunquil, chan.


οστις ομως φυλαττη τον λογον αυτου, αληθως εν τουτω η αγαπη του Θεου ειναι τετελειωμενη. Εν τουτω γνωριζομεν οτι ειμεθα εν αυτω. 	 Li ani napâban re li râtin li Dios, relic chi yâl nak naxra li Dios chi tz'akal. Riq'uin a'an nakanau nak lâo reho chic li Dios.


και πεσων επι την γην, ηκουσε φωνην λεγουσαν προς αυτον Σαουλ, Σαουλ, τι με διωκεις; 	 Quit'ane' sa' ch'och' laj Saulo ut quirabi jun xyâb cux yô chixyebal re: -At Saulo, at Saulo, ¿C'a'ut nak yôcat chixbânunquil raylal cue?-


Δεν ειπεν η γραφη οτι εκ του σπερματος του Δαβιδ και απο της κωμης Βηθλεεμ, οπου ητο ο Δαβιδ, ερχεται ο Χριστος; 	 Tz'îbanbil retalil sa' li Santil Hu nak li Cristo li Mesías tâchâlk sa' xyânkeb li ralal xc'ajol li rey David. Tâchâlk aran Belén li quicuan cui' li rey David najter, chanqueb.


Και ποιμνια θελουσι βοσκεσθαι εν μεσω αυτης, παντα τα ζωα των εθνων και ο πελεκαν και ο ακανθοχοιρος θελουσι κατοικει εν τοις ανωφλιοις αυτης η φωνη αυτων θελει ηχησει εις τα παραθυρα ερημωσις θελει εισθαι εν ταις πυλαις, διοτι θελει γυμνωθη απο των κεδρινων εργων. 	 Lix naßajeb laj Asiria tâcanâk chokß xnaßajeb li xul xban nak juqßuinbil chic chixjunil li naßajej aßan. Tßantßôkeb aj chic chi cutanquil li chacalteß, lix cheßel li rochocheb. Teßcuânk cuacax aran joßqueb ajcuiß li xul li cuanqueb saß qßuicheß. Saß xbên li oquebâl teßcuârk li soßsol ut eb li cuarom. Ut tâabîk nak tixjap re saß li ventana.Joßcaßin xeßxcßul li tenamit li kßaxal sa saß xchßôleb nak queßcuan ut nequeßxcacuubresi ribeb xjuneseb rib. Queßxye saß xchßôleb: —Lâo nim kacuanquil. Mâ ani chic cuan xcuanquil chiku lâo, chanqueb. Ilomak chanru nak xeßosoß ut lix naßajeb xcana chokß xnaßajeb li joskß aj xul. Chixjunileb li teßnumekß aran, teßxseße ut teßrecßasi lix jolomeb nak teßril cßaßru queßxcßul li tenamit aßan.


Ειδον την νυκτα και ιδου, ανθρωπος ιππευων εφ' ιππου κοκκινου και ουτος ιστατο μεταξυ των μυρσινων, αιτινες ησαν εν κοιλωματι και οπισθεν αυτου, ιπποι κοκκινοι, ποικιλοι και λευκοι. 	 Quixye laj Zacarías: —Saß jun li kßojyîn quicßutbesîc jun li visión chicuu xban li Dios. Saß li visión aßan quicuil jun li cuînk cuan chirix jun li cacuây cak rix saß jun li ru takßa. Xakxo rubeleb li cheß mirto. Ut chirix aßan cuanqueb chic nabaleb li cacuây. Cuanqueb cak rixeb. Cuanqueb repex rixeb ut cuanqueb ajcuiß sak rixeb.


Και περι του Δαν ειπεν, Ο Δαν ειναι σκυμνος λεοντος θελει πηδησει απο Βασαν. 	 Laj Moisés quixye chirixeb li ralal xcßajol laj Dan: Eb li ralal xcßajol laj Dan chanchaneb li cakcoj toj sâjeb, li nequeßel chak toj Basán.


Και ο υιος του Ιωναθαν ητο ο Μεριβ-βααλ και ο Μεριβ-βααλ εγεννησε τον Μιχα. 	 Li ralal laj Jonatán, aßan laj Merib-baal. Laj Merib-baal, aßan lix yucuaß laj Micaía.


Εις τον αδην ομως θελεις καταβη, εις τα βαθη του λακκου. 	 Abanan quicubsîc lâ cuanquil ut catcuteß toj takßa saß li chamal jul cuanqueb cuiß li camenak.


Ητο δε εκει αγελη χοιρων πολλων βοσκομενων εν τω ορει και παρεκαλουν αυτον να επιτρεψη εις αυτα να εισελθωσιν εις εκεινους και επετρεψεν εις αυτα. 	 Aran cuanqueb jun tûb li âk yôqueb chi ichajibc chiru li tzûl. Eb li mâus aj musik'ej que'xtz'âma chiru li Jesús nak tixtaklaheb chi oc riq'uineb li âk. Ut li Jesús quixcanabeb chi oc riq'uineb.


Και εκοιμηθη ο Μεναημ μετα των πατερων αυτου εβασιλευσε δε αντ' αυτου Φακειας ο υιος αυτου. 	 Laj Manahem quicam ut quimukeß bar queßmukeß cuiß lix xeßtônil xyucuaß. Aß chic laj Pekaía li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Και δεν εκαμεν εκει πολλα θαυματα δια την απιστιαν αυτων. 	 Ut inc'a' q'ui li milagros li quixbânu aran xban nak inc'a' que'raj pâbânc li tenamit.


Διοτι τα παλατια θελουσιν εγκαταλειφθη το πληθος της πολεως θελει ερημωθη τα φρουρια και οι πυργοι θελουσι κατασταθη εως αιωνος σπηλαια, τρυφη αγριων ονων, βοσκη ποιμνιων 	 Li palacio tâcanabâk chi mâcßaß chic cuan chi saß. Ut mâcßaßak chic cristian tâcanâk saß li tenamit, usta nabaleb junxil. Chixjunileb li cab li najt xteram joß eb ajcuiß li cab li nequeßxcol cuiß ribeb teßsachekß. Junes chic eb li bûr re qßuicheß ut eb li quetômk teßcuânk aran.


Ας καταισχυνθωσιν οι καταδιωκοντες με, εγω δε ας μη καταισχυνθω ας τρομαξωσιν εκεινοι αλλ' ας μη τρομαξω εγω φερε επ' αυτους ημεραν συμφορας και συντριψον αυτους διπλουν συντριμμα. 	 Tâcßuteb taxak xxutâneb li yôqueb chinsicßbal re teßxbânu raylal cue. Ut incßaß taxak tâcßut inxutân lâin. Yôk ta xxiuheb teßcanâk. Abanan lâin incßaß tâqßue chi sachc inchßôl. Nabal taxak li raylal tâtakla saß xbêneb toj retal teßosokß.


Και ειπον οι υιοι Ισραηλ προς τον Μωυσην λεγοντες, Ιδου, ημεις αποθνησκομεν, αφανιζομεθα, παντες αφανιζομεθα 	 Abanan eb laj Israel queßxye re laj Moisés: —Lâo tocâmk. Osocß ke. Tâsachekß ku.Yalak ani tânachßok riqßuin lix tabernáculo li Kâcuaß tâcâmk. Chikajunilo lâo to-osokß, chanqueb.


Και αυται ειναι παροιμιαι του Σολομωντος, τας οποιας συνελεξαν οι ανθρωποι του Εζεκιου, βασιλεως του Ιουδα. 	 Joßcan ajcuiß li âtin aßin. Yebil xban li rey Salomón. Queßtzîbâc retalil xbaneb li cuînk li queßcßanjelac chiru laj Ezequías lix reyeb laj Judá.


Ιδου, παντες ειναι ματαιοτης, τα εργα αυτων μηδεν τα χωνευτα αυτων ανεμος και ματαιοτης. 	 Qßuehomak retal. Mâcßaß naru nequeßxbânu eb aßan. Mâcßaß nequeßoc cuiß. Ut eb li jalam ûch li nequeßxyîb mâcßaß nequeßoc cuiß. Chanchaneb li ikß li naxic yalak bar, chan.


Και εγραψεν εν ονοματι του βασιλεως Ασσουηρου και εσφραγισεν αυτο με το βασιλικον δακτυλιδιον και εξαπεστειλε τα γραμματα δια ταχυδρομων εφιππων, ιππαζοντων επι ταχυποδων και γενναιων ημιονων 	 Laj Mardoqueo quixtzßîba li hu saß xcßabaß li rey ut quixqßue retalil lix matkßab li rey chiruheb li hu. Quixtaklaheb li cuînk chixcanabanquileb li hu. Queßcôeb chirixeb lix cacuây li rey, li kßaxal cau nequeßâlinac.


Δια τουτο ιδου, εγω ειμαι εναντιον σου και εναντιον των ποταμων σου και θελω καμει την γην της Αιγυπτου ολως ερημον και θαμβος, απο Μιγδωλ μεχρι Συηνης και μεχρι των οριων της Αιθιοπιας. 	 Joßcan nak lâin yô injoskßil saß êbên ut saß xbêneb li nimaß. Lâin tinsach ru lê tenamit. Tâcanâk chi mâcßaß cuan chi saß tâticlâk chak aran Migdol ut tâcuulak toj Sevene ut toj saß li nubâl re li naßajej Etiopía.


Και θελουσι δενει το περιστηθιον δια των κρικων αυτου εις τους κρικους του εφοδ με ταινιαν εκ κυανου, δια να ηναι ανωθεν της κεντητης ζωνης του εφοδ και δια να μη ηναι το περιστηθιον κεχωρισμενον απο του εφοδ. 	 Ut têbacß riqßuin jun cßam azul saß li argollas re xchapbal li pectoral riqßuin li efod re nak li pectoral tixchap rib chi us riqßuin li efod ut incßaß tâecßânk saß xnaßaj.


Εγω ομως ειμαι παντοτε μετα σου συ με επιασας απο της δεξιας μου χειρος. 	 Usta lâin incßaß xintau ru, abanan junelic cuanquin âcuiqßuin ut lâat xinâtenkßa. Chanchan nak xinâchap chiru lin nim ukß re nak incßaß tintßanekß.


Ηλθε λοιπον ο Γαδ προς τον Δαβιδ και ειπε προς αυτον, Ουτω λεγει Κυριος Εκλεξον εις σεαυτον, 	 Laj Gad cô riqßuin laj David ut quixye re: —Joßcaßin xye li Kâcuaß.


Τοτε συνηχθησαν οι υιοι Αμμων και εστρατοπεδευσαν εν Γαλααδ. Και συνηθροισθησαν οι υιοι Ισραηλ και εστρατοπεδευσαν εν Μισπα. 	 Queßxchßutub ribeb laj Amón ut queßxyîb lix muhebâleb aran Galaad. Ut joßcan ajcuiß eb laj Israel. Queßxchßutub ribeb ut queßxyîb lix muhebâleb aran Mizpa.Ut eb laj Israel li cuanqueb Galaad ut eb li nequeßcßamoc be chiruheb queßxye chi ribileb rib: —¿Ani tâcßamok be chiku nak topletik riqßuineb li ralal xcßajol laj Amón? Li ani tâcßamok be chiku, aßan li tâtaklânk saß xbêneb chixjunileb li cuanqueb Galaad, chanqueb.


Και εις το εξω πλαγιον, καθως ανεβαινε τις προς την εισοδον της βορειου πυλης, ησαν δυο τραπεζαι, και εις το αλλο πλαγιον, το προς την στοαν της πυλης, δυο τραπεζαι. 	 Chirix li naßajej aßan cuanqueb câhib chic li mêx juntakßêteb riqßuineb li cuanqueb chi saß. Caßcab cuanqueb saß xcaß pacßalil li oquebâl li cuan saß li norte nachß cuanqueb cuiß li gradas.


διοτι σας λεγω οτι δεν θελω πιει απο του γεννηματος της αμπελου, εωσου ελθη η βασιλεια του Θεου. 	 xban nak lâin tinye êre nak chalen anakcuan inc'a' chic tincuuc' xya'al li uva toj tâcuulak xk'ehil nak tincuuc' cui'chic sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios, chan.


Και επανηλθεν ο Μαροδοχαιος εις την πυλην του βασιλεως ο δε Αμαν εσπευσε προς τον οικον αυτου περιλυπος και εχων την κεφαλην αυτου κεκαλυμμενην. 	 Nak quisukßi chak laj Mardoqueo chi bêc cô cuißchic saß li oquebâl re li rochoch li rey. Ut laj Amán quixxulub xjolom xban xxutân ut cô saß junpât saß rochoch chi ra saß xchßôl.