Και εν εκ των τεσσαρων ζωων εδωκεν εις τους επτα αγγελους επτα φιαλας χρυσας, πληρεις του θυμου του Θεου του ζωντος εις τους αιωνας των αιωνων. 	 Ut jun reheb li câhib li yo'yôqueb li chanchaneb ángel, quixq'ue reheb li cuukub chi ángel li cuukub chi sec' oro nujenak riq'uin xjosk'il li Dios, li yo'yo chi junelic k'e cutan.Ut chanchan quinujac chi sib lix templo li Dios nak quinujac riq'uin xlok'al ut xcuanquilal li Dios. Ut mâ ani quiru qui-oc aran toj retal quinume' li cuukub chi raylal li yôqueb chixc'ambal chak li cuukub chi ángel.


Και ωμοσε προς αυτην οτι θελω σοι δωσει ο, τι με ζητησης, εως του ημισεος της βασιλειας μου. 	 Ut quixye ajcui' re li xka'al: -Sa' xc'aba' li Dios, tinq'ue âcue li c'a'ru tâpatz' cue. Usta yijach lin jun cablal tâpatz' cue, tinq'ue âcue, chan.


Τοτε ο Πετρος, πλησθεις Πνευματος Αγιου, ειπε προς αυτους Αρχοντες του λαου και πρεσβυτεροι του Ισραηλ, 	 Ut laj Pedro qui-oc chi âtinac riq'uin xcuanquil li Santil Musik'ej ut quixye reheb: -Lâex li nequextaklan sa' xbêneb laj judío ut lâex li nequexc'amoc be chiruheb, abihomak li oc cue xyebal,


Τοτε ο Φαραω αποστειλας εκαλεσε τον Μωυσην και τον Ααρων και ειπε προς αυτους, Ταυτην την φοραν ημαρτησα ο Κυριος ειναι δικαιος εγω δε και ο λαος μου ειμεθα ασεβεις 	 Tojoßnak laj faraón quixtakla xbokbaleb laj Moisés ut laj Aarón. Quixye reheb: —Anakcuan xinnau nak xinmâcob. Moco li Kâcuaß Dios ta cuan re. Lâin cuan cue ut joß ajcuiß lin tenamit cuanqueb re.


Τις ειναι ο ανθρωπος οστις θελει ζωην, αγαπα ημερας, δια να ιδη καλον; 	 ¿Ma têraj nak najtak rok lê yußam saß ruchichßochß? Ut, ¿ma têraj nak sa cuânkex?


Ειτε λοιπον τρωγετε ειτε πινετε ειτε πραττετε τι, παντα πραττετε εις δοξαν Θεου. 	 Lâin tinye êre lix yâlal. Chixjunil li c'a'ru têtzaca ut chixjunil li c'a'ru têbânu, chebânuhak re xq'uebal xlok'al li Kâcua' Dios.


Και ηριθμησεν ο Σολομων εβδομηκοντα χιλιαδας ανδρων αχθοφορων, και ογδοηκοντα χιλιαδας λιθοτομων εν τω ορει, και τρεις χιλιαδας εξακοσιους επιστατας επ' αυτων. 	 Quixsiqßueb li ani teßbânûnk re li cßanjel. Quixxakabeb lajêb xcâcßâl mil chi cuînk re teßîkânk re li cßaßak re ru teßcßanjelak. Ut quixxakabeb câcßâl mil chi cuînk chi isînc pec. Ut quixxakabeb oxib mil riqßuin cuakib ciento chi cuînk re teßjolomînk re li cßanjel.


Και ιδουσα οτι η ελπις αυτης εματαιωθη και εχαθη, ελαβεν εν αλλο εκ των βρεφων αυτης και εκαμεν αυτο σκυμνον. 	 Li naßbej quiril nak incßaß us qui-el riqßuin li xbên ral. Joßcan nak quixqßuiresi jun chic li ral toj quiniman chi us.


διοτι δεν ηλθε ποτε προφητεια εκ θεληματος ανθρωπου, αλλ' υπο του Πνευματος του Αγιου κινουμενοι ελαλησαν οι αγιοι ανθρωποι του Θεου. 	 Eb li profeta mâ jun cua que'xtakla rib xjuneseb. Eb a'an sic'bileb ru xban li Dios ut que'âtinac jo' quiyehe' chak reheb xban li Santil Musik'ej.


Και θελει κινησει αυτα ο ιερευς εις κινητην προσφοραν ενωπιον του Κυριου τουτο ειναι αγιον εις τον ιερεα, μετα του στηθους της κινητης προσφορας και μετα του ωμου της υψουμενης προσφορας και μετα ταυτα δυναται να πιη οινον ο Ναζηραιος. 	 Chirix aßan laj tij tixchap cuißchic li mayej ut tixtaksiheb saß rukß chiru li Kâcuaß. Aßan jun li mayej santo ut re laj tij rochben li re xchßôl ut li rukß jun chic. Chirix aßan laj nazareo târûk târucß cuißchic li vino.


Εμεινε δε η Μαριαμ μετ' αυτης ως τρεις μηνας και υπεστρεψεν εις τον οικον αυτης. 	 Ut lix María quicuan oxib po riq'uin lix Elisabet. Ut chirix a'an quisuk'i sa' rochoch.


Ο δε βεβαιων ημας μεθ' υμων εις Χριστον και ο χρισας ημας ειναι ο Θεος, 	 Sa' xc'aba' li Jesucristo, li Dios naxq'ue xcacuilal kach'ôl sa' li kapâbâl lâo jo' ajcui' lâex. Ut a'an ajcui' quisic'oc chak ku re nak toc'anjelak chiru.


Συ λοιπον περιζωσον την οσφυν σου και σηκωθητι και ειπε προς αυτους παντα οσα εγω σε προσταξω μη φοβηθης απο προσωπου αυτων, μηποτε ταχα σε αφησω να πεσης εις αμηχανιαν εμπροσθεν αυτων. 	 Joßcan ut nak cauresi âcuib, at Jeremías, ut ayu chixyebal reheb li cßaßru xinye âcue. Matxucuac chiruheb. Cui tatxucuak anakcuan, naru ninqßue âxiu nak cuânkat chiruheb.


Επειδη απωθειτε με πλευρα και με ωμους και κερατιζετε δια των κερατων σας παντα τα ασθενη, εωσου διεσκορπισατε αυτα εις τα εξω, 	 Lâex nequetiquisiheb li mâcßaßeb xmetzßêu riqßuin lê tel ut nequexekßeb toj retal nequerâlinaheb ut nequejeqßui ruheb.


Οι ανδρες ομως του στρατευματος, το οποιον απεπεμψεν ο Αμασιας, δια να μη υπαγωσι μετ' αυτου εις πολεμον, επεπεσον επι τας πολεις του Ιουδα, απο Σαμαρειας εως Βαιθ-ωρων, και επαταξαν τρεις χιλιαδας εξ αυτων και ελαβον λαφυρα πολλα. 	 Nak yô chi cßulmânc aßan, eb li soldado aj Israel li queßtaklâc saß rochocheb, queßoc saß eb li tenamit li cuanqueb Judá naticla chak Samaria ut nacuulac toj Bet-horón. Queßxcamsiheb oxib mil chi cristian ut nabal li cßaßak re ru queßrelkßa saß eb li tenamit aßan.


Και ειπον προς τους ελθοντας μηνυτας, Ουτω θελετε ειπει προς τους ανδρας της Ιαβεις-γαλααδ Αυριον, καθως ο ηλιος θερμανη, θελει εισθαι εις εσας σωτηρια. Και ηλθον οι μηνυται και ανηγγειλαν προς τους ανδρας της Ιαβεις και υπερεχαρησαν. 	 Quixye reheb li takl li queßchal chak Jabes re Galaad: —Saß cuaßleb texkacol, chan. Ut eb li takl queßcôeb cuißchic ut queßxye reheb li cuanqueb Jabes li cßaßru quixye laj Saúl. Cßajoß nak queßsahoß saß xchßôleb.


Ειπε δε Γαδ ο προφητης προς τον Δαβιδ, Μη μενης εν τω οχυρωματι αναχωρησον και εισελθε εις την γην Ιουδα. Τοτε ανεχωρησεν ο Δαβιδ και εισηλθεν εις το δασος Αρεθ. 	 Li profeta Gad quixye re laj David: —Incßaß naru tatcanâk saß li naßajej aßin. Ayu ban chi junpât saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Judá, chan. Joßcan nak laj David qui-el aran ut cô saß li qßuicheß re Haret.


Εξ αυτων ετι ησαν διωρισμενοι επι των αλλων σκευων και επι παντων των σκευων των ιερων και επι της σεμιδαλεως και του οινου και του ελαιου και του θυμιαματος και των αρωματων. 	 Cuanqueb chic li queßiloc reheb li cßaßak re ru li quicßanjelac saß li Lokßlaj Naßajej, ut li cßaj, li vino, li aceite, li incienso ut li sununquil ban.


Ψαλατε εις τον Κυριον ευλογειτε το ονομα αυτου κηρυττετε απο ημερας εις ημεραν την σωτηριαν αυτου. 	 Bichahomak lix lokßal li Kâcuaß ut cheqßuehak xlokßal lix cßabaß. Rajlal cutan têye nak aßan laj Colol ke.


Εν εκειναις δε ταις ημεραις κατεβησαν απο Ιεροσολυμων προφηται εις Αντιοχειαν 	 Sa' eb li cutan a'an cuanqueb profeta que'el Jerusalén ut que'côeb Antioquía.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην και προς τον Ααρων λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac riqßuineb laj Moisés ut laj Aarón ut quixye reheb:


Και ειπεν, Εσταθην εις ακρον ζηλωτης υπερ Κυριου του Θεου των δυναμεων διοτι οι υιοι του Ισραηλ εγκατελιπον την διαθηκην σου, τα θυσιαστηρια σου κατεστρεψαν και τους προφητας σου εθανατωσαν εν ρομφαια και εναπελειφθην εγω μονος και ζητουσι την ζωην μου, δια να αφαιρεσωσιν αυτην. 	 Laj Elías quichakßoc ut quixye: —Lâin narahoß saß inchßôl xban nak xinqßue inchßôl chi cßanjelac châcuu, at nimajcual Dios. Eb li ralal xcßajol laj Israel xeßxcanab xbânunquil li naxye saß li contrato li xabânu riqßuineb. Ut xelajeßxpoß lâ artal ut xelajeßxcamsi chi chßîchß eb lâ profetas. Caßaj chic lâin xincana injunes ut yôqueb ajcuiß chinsicßbal lâin re tineßxcamsi, chan laj Elías.


Ελαλησα και προς τους ιερεις και προς παντα τουτον τον λαον λεγων, Ουτω λεγει Κυριος Μη ακουετε τους λογους των προφητων σας, οιτινες προφητευουσι προς εσας, λεγοντες, Ιδου, τα σκευη του οικου του Κυριου θελουσιν επανακομισθη εντος ολιγου απο της Βαβυλωνος διοτι αυτοι προφητευουσι ψευδος προς εσας. 	 Ut lâin quinye reheb laj tij ut reheb li tenamit: —Aßan aßin li naxye li Kâcuaß: Mêpâb li cßaßru nequeßxye li profetas nak nequeßxye êre nak chi sêb teßcßamekß cuißchic chak li cßaßru cuan aran Babilonia li nacßanjelac saß lix templo li Dios. Eb aßan yôqueb chi ticßtißic chêru.


Ο δε Παυλος και Βαρναβας διετριβον εν Αντιοχεια, διδασκοντες και κηρυττοντες μετα και αλλων πολλων τον λογον του Κυριου. 	 Laj Pablo ut laj Bernabé que'cana ajcui' aran Antioquía. Yôqueb chixc'utbal li râtin li Dios ut yôqueb chixch'olobanquil xyâlal li colba-ib. Ut cuanqueb ajcui' nabaleb li que'tenk'an reheb.


Επειδη οσοι διοικουνται υπο του Πνευματος του Θεου, ουτοι ειναι υιοι του Θεου. 	 Chixjunileb li neque'bânun re li c'a'ru naraj li Santil Musik'ej, a'aneb tz'akal ralal xc'ajol li Dios.


Και εβασιλευεν επι παντας τους βασιλεις απο του ποταμου εως της γης των Φιλισταιων και των οριων της Αιγυπτου. 	 Li rey Salomón, aßan li nim xcuanquil saß xbêneb chixjunileb li rey li cuanqueb saß eb li tenamit cuan cuiß li nimaß Eufrates ut nacuulac toj saß lix naßajeb laj filisteo ut nacuulac ajcuiß toj saß li nubâl re Egipto.


Και ειπε προς αυτον ο Εδωμ, Δεν θελεις περασει δια της γης μου ει δε μη, θελω εξελθει εν μαχαιρα εις συναντησιν σου. 	 Abanan lix reyeb laj Edom quichakßoc ut quixye reheb: —Incßaß naru texnumekß saß li naßajej aßin. Cui tex-oc saß li kanaßaj, lâo toxic chêcßulbal ut topletik êriqßuin, chan.


Καλητερον ξενισμος λαχανων μετα αγαπης, παρα μοσχος σιτευτος μετα μισους. 	 Kßaxal us nak takatzaca li tzacaêmk li cubenak xtzßak ut takara kib chiru nak takatzaca li châbil tzacaêmk terto xtzßak ut xicß takil kib.


μεταξυ των οποιων ητο Μαρια η Μαγδαληνη, και Μαρια η μητηρ του Ιακωβου και Ιωση, και η μητηρ των υιων Ζεβεδαιου. 	 Sa' xyânkeb a'an cuanqueb lix María aj Magdala, ut lix María xna'eb laj Jacobo ut laj José, ut lix na'eb li ralal laj Zebedeo.


και ειπε προς εμε, Συ εισαι ο δουλος μου, Ισραηλ, εις τον οποιον θελω δοξασθη. 	 Li Dios quixye cue: —At Israel, lâat tatcßanjelak chicuu. Lâat tatcßutbesînk re inlokßal, chan.


Και ειπε προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ Ειπατε προς τον ανθρωπον, οστις σας απεστειλε προς εμε, 	 Lix Hulda quixye reheb li cuînk: —Joßcaßin xye li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel. Ye re li ani xtaklan chak êre,


οστις διδει βροχην επι το προσωπον της γης, και πεμπει υδατα επι το προσωπον των αγρων 	 Aßan naqßuehoc re li hab ut naxtßakresi li acuîmk.


Ιδου, λεγει Κυριος, Εγω θελω φερει κακον επι σε, και θελω σαρωσει κατοπιν σου και εξολοθρευσει του Αχααβ τον ουρουντα προς τον τοιχον και τον πεφυλαγμενον και τον αφειμενον μεταξυ του Ισραηλ 	 Joßcan nak li Kâcuaß xye âcue chi joßcaßin: “Lâin tinqßue raylal saß âbên. Tinsach ruheb chixjunileb lâ cualal âcßajol li cuanqueb Israel ut tinsach ruheb chixjunileb li cuînk li cuanqueb saß lâ cuochoch, joß môs joß ajcuiß li mâcuaßeb môs.


Και εαν σε ηδικησεν εις τι η χρεωστη, λογαριαζε τουτο εις εμε 	 Ut cui cuan junak xmâc châcuu, chaq'uehak sa' inbên lâin. Ut cui cuan xc'as âcuiq'uin, lâin tintoj lix c'as châcuu.


Τοτε ανεχωρησεν ο Σαμουηλ εις Ραμα ο δε Σαουλ ανεβη εις τον οικον αυτου, εις Γαβαα Σαουλ. 	 Chirix aßan laj Samuel cô Ramá ut laj Saúl cô saß rochoch aran Gabaa saß lix naßaj.Ut laj Samuel incßaß chic cô chirilbal laj Saúl chalen toj nak quicam. Abanan cßajoß nak quirahoß xchßôl xban. Ut li Kâcuaß Dios quiyotßeß xchßôl nak quixxakab laj Saúl chokß xreyeb laj Israel.


εαν δε ειπωμεν, Εξ ανθρωπων, φοβουμεθα τον οχλον διοτι παντες εχουσι τον Ιωαννην ως προφητην. 	 Ut cui takaye nak cuînk xtaklan chak re, te'pok' li tenamit sa' kabên ut xiu xiu chic cuânko xban nak chixjunileb neque'yehoc re nak laj Juan, a'an tz'akal profeta.-


Διοτι εγω ειμαι ο Κυριος εγω θελω λαλησει και ο λογος τον οποιον θελω λαλησει θελει εκτελεσθη δεν θελει πλεον μακρυνθη διοτι εν ταις ημεραις υμων, οικος αποστατης, θελω λαλησει λογον και εκτελεσει αυτον, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Lâin li Kâcuaß tinye li cßaßru nacuaj xyebal ut tâcßulmânk chi junpât li cßaßru ninye. Ut lâex li nequekßetkßeti êrib têril nak tinbânu li cßaßru ninye. Toj cuânkex ajcuiß lâex nak tinbânu li cßaßru ninye. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.


ανα εν δεκατον δι' εκαστον αρνιον, κατα τα επτα αρνια 	 Ut rochben li junjûnk chi carner toj sâj teßxqßue numenak câhib libra li châbil cßaj yokßinbil riqßuin aceite.


δια τουτο προφητευσον και ειπε, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Επειδη ηρημωσαν και κατεπιον εσας κυκλοθεν, δια να γεινητε κληρονομια εις το υπολοιπον των εθνων, και κατεσταθητε λαλημα της γλωσσης και ονειδος των λαων 	 Tâye resil li cßaßru tâcßulmânk ut tâye chi joßcaßin: Aßan aßin li naxye li nimajcual Dios. Eb li xnînkal ru tenamit li cuanqueb chêjun sutam queßnumta saß êbên ut queßxsach êru ut xeßrelkßa li cßaßru êre. Joßcan nak quexhobeß ut quexseßêc xbaneb li jalan xtenamiteb.


Ο δε Ιησους ειπε προς αυτον Φιλε, δια τι ηλθες; Τοτε προσελθοντες επεβαλον τας χειρας επι τον Ιησουν και επιασαν αυτον. 	 Ut li Jesús quixye re: -Cuamîg, ¿c'a'ru âcuajom arin?- Tojo'nak que'nach'oc riq'uin li Jesús ut que'xchap.


Δεν ειναι καλον το καυχημα σας. Δεν εξευρετε οτι ολιγη ζυμη καμνει ολον το φυραμα ενζυμον; 	 Mênimobresi êrib riq'uin xc'oxlanquil nak us yôquex chixbânunquil. Lâex nequexinjuntak'êta riq'uin xk'emal li caxlan cua. Lâex nequenau nak usta ca'ch'in ajcui' lix ch'amal naq'ueman, naxch'amobresi chixjunil li k'em. Naraj naxye nak inc'a' naru nacuan li mâc sa' xyânkeb laj pâbanel re nak inc'a' te'xc'am xbeheb li jun ch'ôl chic chi mâcobc.


Ας εξολοθρευθωσιν οι εκγονοι αυτου εν τη επερχομενη γενεα ας εξαλειφθη το ονομα αυτων. 	 Cheßcâmk ta chixjunileb li ralal xcßajol ut chisachk ta lix cßabaßeb chi junaj cua.


Εξ ημερας θελει γινεσθαι εργασια εν δε τη εβδομη ημερα σαββατον θελει εισθαι, αναπαυσις αγια εις τον Κυριον και οστις καμη εργασιαν εν τη ημερα του σαββατου θελει εξαπαντος θανατωθη. 	 Cuakib cutan textrabajik. Ut li xcuuk li cutan, aßan jun lokßlaj hilobâl cutan. Ut aßan jun santil cutan chiru li Kâcuaß Dios. Li ani natrabajic chiru li hilobâl cutan, tâcamsîk”, chaßakat reheb.


Και οι υιοι του Ιεθερ, Ιεφοννη και Φισπα και Αρα. 	 Eb li ralal laj Jeter, aßaneb aßin: laj Jefone, laj Pispa ut laj Ara.


Οι υιοι δε του Μαδιαμ ησαν Γεφα και Εφερ και Ανωχ και Αβειδα και Ελδαγα παντες ουτοι υιοι της Χεττουρας. 	 Laj Madián, aßan xyucuaßeb laj Efa, laj Efer, laj Hanoc, laj Abida ut laj Elda. Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Abraham li queßcuan riqßuin lix Cetura.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Η ρομφαια του βασιλεως της Βαβυλωνος θελει ελθει επι σε. 	 Li nimajcual Dios quixye re laj faraón: —Lix reyeb laj Babilonia tâchâlk chi pletic âcuiqßuin.


Και ειπον οι υιοι Γαδ και οι υιοι Ρουβην προς τον Μωυσην, λεγοντες, Οι δουλοι σου θελουσι καμει καθως ο κυριος μου προσταζει 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Gad ut eb li ralal xcßajol laj Rubén queßxye re laj Moisés: —Lâo laj cßanjel châcuu. Lâo takabânu li cßaßru xaye ke.


διοτι κατεβην εκ του ουρανου, ουχι δια να καμω το θελημα το εμον, αλλα το θελημα του πεμψαντος με. 	 Lâin xinchal chak sa' choxa re tinbânu li c'a'ru naraj li Dios li quitaklan chak cue. Moco xinchal ta chixbânunquil li c'a'ru nacuaj lâin.


Ειπε δε ο Ιωσηφ, Φερετε τα κτηνη σας και θελω σας δωσει αρτον αντι των κτηνων σας, εαν εξελιπε το αργυριον. 	 Laj José quixye reheb: —Lâex cuan lê cuacax. Naru têqßue lê cuacax chokß xtzßak lê trigo, chan.


Τοτε θελουσι συναχθη ομου οι υιοι Ιουδα και οι υιοι Ισραηλ, και θελουσι καταστησει εις εαυτους αρχηγον ενα, και θελουσιν αναβη εκ της γης διοτι μεγαλη θελει εισθαι η ημερα του Ιεζραελ. 	 Saß eb li cutan aßan teßxjunaji ribeb li ralal xcßajol laj Judá riqßuineb li ralal xcßajol laj Israel. Teßjunajokß ru ut teßxsicß ru junak re tâtaklânk saß xbêneb. Tâcuânk cuißchic xcuanquil. Saß li ru takßa Jezreel, li quisacheß cuiß xcuanquileb laj Israel, aran ajcuiß tâqßuehekß cuißchic xcuanquileb.


δια να φευγη εκει ο φονευς, οστις φονευση τον πλησιον αυτου εξ αγνοιας, χωρις να μιση αυτον προτερον, και φευγων εις μιαν τουτων των πολεων να ζη 	 bar naru teßxcol cuiß ribeb li ani naxcamsi ras rîtzßin chi yal incßaß xraj xchßôl. Naru tâxic saß eb li tenamit aßan re tixcol rix lix yußam.


Πριν κοιλοπονηση, εγεννησε πριν ελθωσιν οι πονοι αυτης, ηλευθερωθη και εγεννησεν αρσενικον. 	 Lin santil tenamit Sión chanchan jun li ixk xyoßla jun lix cßulaßal têlom nak toj mâjiß naticla lix raylal.


Δυναμις μου και υμνος ειναι ο Κυριος, και εγεινεν εις εμε σωτηρια. 	 Lâin ninbichan re xlokßoninquil li nimajcual Dios. Aßan naqßuehoc inmetzßêu ut aßan nacoloc cue.


Ματαιοτης ματαιοτητων, ειπεν ο Εκκλησιαστης τα παντα ματαιοτης. 	 Lâin, li ninnau âtinac chi châbil, ninye nak lix naßleb li ruchichßochß mâcßaß na-oc cuiß. Chixjunil mâcßaß na-oc cuiß.


και Ισμεραι και Ιεζλια και Ιωβαβ, υιοι του Ελφααλ 	 laj Ismerai, laj Jezlías, ut laj Jobab.


και τωρα λοιπον προσεχε μη πιης οινον η σικερα και μη φαγης μηδεν ακαθαρτον 	 Incßaß tat-ucßak vino chi moco li cßaßak re ru nacaltesin ut incßaß tâtzaca li cßaßak re ru li quixye li Dios nak incßaß naru xtzacanquil.


οι ποδες αυτων ειναι ταχεις εις το να χυσωσιν αιμα 	 Sa' junpât neque'chal xjosk'il. Neque'xrahobtesi ut neque'xcamsi li ras rîtz'in.


Βεβαιως εγω ειμαι ο αφρονεστερος των ανθρωπων, και φρονησις ανθρωπου δεν υπαρχει εν εμοι 	 —Relic chi yâl lâin mâcßaß innaßleb. Incßaß ninnau cßoxlac joß nequeßcßoxlac eb li cuînk.


διοτι εις πολλα πταιομεν απαντες. Εαν τις δεν πταιη εις λογον, ουτος ειναι τελειος ανηρ, δυνατος να χαλιναγωγηση και ολον το σωμα. 	 Chikajunilo lâo nocopalto' chi coc' aj sa'. Cui cuan junak mâc'a' xpaltil riq'uin li râtin, a'an tz'akal re ru. Li ani naru naxcuy rib riq'uin li naxye, naru ajcui' naxcuy rib riq'uin li c'a'ru naraj xbânunquil.


και ιδουσα η ονος τον αγγελον του Κυριου ισταμενον εν τη οδω, και την ρομφαιαν αυτου γεγυμνωμενην εν τη χειρι αυτου, εξεκλινεν η ονος εκ της οδου και υπηγαινεν προς την πεδιαδα και εκτυπησεν ο Βαλααμ την ονον, δια να επαναφερη αυτην εις την οδον. 	 Quixqßue retal li bûr nak lix ángel li Kâcuaß xakxo saß be ut cuan xchßîchß saß rukß. Joßcan nak qui-el saß li be ut quixjal lix be. Qui-oc chixsacßbal li bûr laj Balaam re nak tâxic cuißchic saß li be.


Και ειπα προς αυτους, Εαν σας φαινηται καλον, δοτε μοι τον μισθον μου ει δε μη, αρνηθητε αυτον. Και εστησαν τον μισθον μου τριακοντα αργυρια. 	 Ut lâin quinye reheb: —Cui têraj tinêtoj, tojomakin. Cui ut incßaß nequeraj intojbal, minêtoj. Ut queßxbis li plata ut queßxqßue cue lajêb xcaßcßâl chi tumin plata chokß intojbal.


Ο ασεβης μηχαναται κατα του δικαιου, και τριζει κατ' αυτου τους οδοντας αυτου. 	 Li incßaß us xnaßleb xicß nequeßril li tîqueb xchßôl ut nequeßxcßûb ru chanru nak teßxbânu mâusilal reheb.


Φρικη με κατελαβεν εξ αιτιας των ασεβων, των εγκαταλειποντων τον νομον σου. 	 Cßajoß nak nachal injoskßil saß xbêneb li incßaß useb xnaßleb xban nak nequeßxkßet lâ cuâtin.


Ο δικαιος υπερεχει του πλησιον αυτου η δε οδος των ασεβων πλανα αυτους. 	 Li ani tîc xchßôl naxtenkßa li ras rîtzßin chixtaubal li us. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb nequeßxqßue li ras rîtzßin chi tßanecß.


Οι ψαλτωδοι υιοι Ασαφ, εκατον εικοσιοκτω. 	 Eb laj bichanel, li ralal xcßajol laj Asaf, aßan jun ciento riqßuin cuakxakib xcaßcßâl.


και εκ της φυλης Γαδ εδωκαν την πολιν του καταφυγιου δια τον φονεα, την Ραμωθ εν Γαλααδ και τα περιχωρα αυτης, και την Μαχαναιμ και τα περιχωρα αυτης, 	 Ut eb li tenamit li queßxcßul riqßuineb li ralal xcßajol laj Gad, aßaneb aßin: Mahanaim ut Ramot li cuan Galaad, li quisiqßueß ru re teßxcol cuiß rib li nequeßxcamsi ras rîtzßin chi incßaß yal nequeßraj xchßôl.


ουτω να καμη ο Κυριος εις τον Ιωναθαν και ουτω να προσθεση εαν δε ο πατηρ μου απεφασισε το κακον εναντιον σου, θελω σοι απαγγειλει τουτο και σε εξαποστειλει, και θελεις υπαγει εν ειρηνη και ο Κυριος ας ηναι μετα σου, καθως εσταθη μετα του πατρος μου 	 Cui ut târaj tixbânu raylal âcue, li Kâcuaß chixbânuhak raylal cue cui incßaß tintakla resil âcue ut tatintenkßa xcolbal âcuib. Li Kâcuaß taxak chicuânk âcuiqßuin joß nak quicuan riqßuin lin yucuaß.


Απο θανατικου, το οποιον περιπατει εν σκοτει απο ολεθρου, οστις ερημονει εν μεσημβρια 	 Ut incßaß tatxucuak chiru li yajel li nachal chi mâcßaß saß âchßôl, chi moco tatxucuak chiru li raylal li nacutun nak nachal.


Ο δε μισθωτος φευγει, διοτι ειναι μισθωτος και δεν μελει αυτον περι των προβατων. 	 Li tojbil môs naêlelic xban nak yal môs. A'an inc'a' naxq'ue xch'ôl chixcolbaleb li carner.


Και θελετε εορτασει αυτην εορτην εις τον Κυριον επτα ημερας του ενιαυτου νομιμον αιωνιον θελει εισθαι εις τας γενεας σας τον εβδομον μηνα θελετε εορταζει αυτην. 	 Rajlal chihab texninkßeîk chiru cuukub cutan re xlokßoninquil li Kâcuaß. Têtiquib saß li xcuuk li po re li chihab. Aßan jun li chakßrab tento têbânu joß ajcuiß eb lê ralal êcßajol li teßcuânk mokon.


την οποιαν αφου ανελαβον μετεχειριζοντο βοηθηματα, ζωνοντες υποκατωθεν το πλοιον και φοβουμενοι μη εκπεσωσιν εις την Συρτιν, κατεβιβασαν τα πανια και εφεροντο ουτως. 	 Nak kataksi sa' li nimla jucub, c'ajo' nak que'xucuac li cristian. Que'xc'oxla nak mâre tât'ilk li jucub sa' li samaib. Que'xcubsi xt'icrul li jucub ut yôco chi xic chi jo'can.


Ο ανεμος θελει συσφιγξει αυτην εν ταις πτερυξιν αυτου, και θελουσι καταισχυνθη δια τας θυσιας αυτων. 	 Chanchan nak teßcßamekß yalak bar xban li ikß nak teßosokß. Tâcuulak xkßehil nak teßxutânobresîk xban lix mâusilaleb.


και σηκωθεντες, ας αναβωμεν εις Βαιθηλ και εκει θελω καμει θυσιαστηριον εις τον Θεον, οστις μου επηκουσεν εν τη ημερα της θλιψεως μου και ητο μετ' εμου εν τη οδω, καθ' ην επορευομην. 	 Ut yoßkeb saß junpât saß li naßajej Bet-el. Aran tinyîb jun li artal re xlokßoninquil li tzßakal Dios, li Dios li quitenkßan chak cue nak cuanquin saß raylal. Aßan qui-ochbenin chak cue nak quilajinnumeß chak yalak bar, chan.


Δεν θελεις τρωγει ουδεν βδελυκτον. 	 Incßaß têtzaca li cßaßru tzßektânanbil xban li Kâcuaß.


Δια την ασεβειαν του Ιακωβ ειναι απαν τουτο και δια τας αμαρτιας του οικου Ισραηλ. Τις ειναι η ασεβεια του Ιακωβ; ουχι η Σαμαρεια; και τινες οι υψηλοι τοποι του Ιουδα; ουχι η Ιερουσαλημ; 	 Chixjunil aßin tâcßulmânk xban li mâc li yôqueb chixbânunquil laj Israel, li ralal xcßajol laj Jacob, ut xban nak queßxkßetkßeti ribeb chiru li Dios. ¿Ani cuan re nak queßxkßetkßeti ribeb laj Israel? ¿Ma mâcuaß ta biß li tenamit Samaria? Ut, ¿ani cuan re nak queßxlokßoni li yîbanbil dios aran Judá? ¿Ma mâcuaß ta biß li tenamit Jerusalén?


Και εκαλεσεν ο Ιωσηφ το ονομα του πρωτοτοκου Μανασση διοτι ειπεν, Ο Θεος με εκαμε να λησμονησω παντας τους πονους μου και παντα τον οικον του πατρος μου. 	 Laj José quixqßue aj Manasés chok xcßabaß li xbên ralal. Ut quixye: —Li Dios xsachoc re saß inchßôl chixjunil li raylal joß ajcuiß chixjunileb li cuanqueb saß rochoch lin yucuaß, chan.


Τα τεσσαρα ταυτα ειναι ελαχιστα επι της γης, ειναι ομως σοφωτατα 	 Cuanqueb câhib pây ru li xul saß ruchichßochß kßaxal coqßueb. Abanan kßaxal cuan xnaßlebeb chiruheb li jun chßol chic.


Δοξα και μεγαλοπρεπεια ειναι ενωπιον αυτου ισχυς και ωραιοτης εν τω αγιαστηριω αυτου. 	 Cßajoß xlokßal li Kâcuaß ut kßaxal nim xcuanquil. Li ralal xcßajol nequeßxqßue xlokßal ut nequerecßa lix cuanquil saß li templo.


Διαμαρτυρομαι προς εσας σημερον τον ουρανον και την γην, οτι εθεσα ενωπιον σας την ζωην και τον θανατον, την ευλογιαν και την καταραν δια τουτο εκλεξατε την ζωην, δια να ζητε συ και το σπερμα σου 	 Chiru li choxa ut chiru li ruchichßochß ninye êre nak têsicß ru li cßaßru têraj. ¿Ma têraj lê yußam malaj ut têraj li câmc? ¿Ma têraj têcßul lê rosobtesinquil malaj ut têraj lê tzßektânanquil? Sicßomak ru li yußam re nak yoßyôkex ut yoßyôkeb ajcuiß lê ralal êcßajol.Têra taxak li Kâcuaß lê Dios ut têbânu taxak li cßaßru naxye aßan. Tîcak taxak lê chßôl chiru ut mêjal taxak êcßaßux. Li Kâcuaß tâqßuehok re lê yußam re nak najt texcuânk saß li naßajej li quixyechißi riqßuin juramento reheb lê xeßtônil yucuaß, laj Abraham, laj Isaac ut laj Jacob, chan laj Moisés.


οπου ησαν παραπετασματα λευκα, πρασινα και κυανα, κρεμαμενα δια σχοινιων βυσσινων και πορφυρων δια κρικων αργυρων εις στυλους εκ μαρμαρου κλιναι χρυσαι και αργυραι ησαν επι λιθοστρωτον εκ πορφυριτου και κυανου και λευκου και μελανος μαρμαρου. 	 Queßxyîb chi châbil li nebâl. Queßxqßue li châbil tßicr sak, rax ut azul ut queßxbacß chiru li nînki pilar yîbanbil riqßuin li châbil pec mármol. Li tßicr chapcho riqßuin cßâm lino morado. Li cßâm chapcho saß li junjûnk chi pilar riqßuin argollas yîbanbil riqßuin plata. Li cßojaribâl, li queßhilan cuiß li ulaß yîbanbil riqßuin oro ut plata. Li xan yîbanbil riqßuin li châbil pec pórfido ut mármol ut riqßuin li pec alabastro ut jacinto. Eb li pec aßan kßaxal tertôqueb xtzßak.


κατα τον αριθμον των ημερων εις τας οποιας κατεσκοπευσατε την γην, ημερας τεσσαρακοντα, εκαστης ημερας λογιζομενης δι' εν ετος, τεσσαρακοντα ετη θελετε φερει εφ' εαυτους τας ανομιας σας, και θελετε γνωρισει την εγκαταλειψιν μου. 	 Chiru caßcßâl chihab yôkex chi bêc saß li chaki chßochß re xtojbal rix lê mâc. Jun chihab têtoj cuiß rix li jûnk cutan nak quexcuulac chak xqßuebal retal li naßajej. Lâex têqßue retal nak li ani nakßetoc re li cuâtin, tento nak tixtoj rix lix mâc.


Και ελαβεν ο Μωυσης το αργυριον της εξαγορας των υπερβαινοντων τον αριθμον των εξαγορασθεντων εις ανταλλαγην των Λευιτων 	 Ut laj Moisés quixmol li tumin riqßuineb laj Israel re xtojbal rixeb li xbên ralaleb laj Israel li joß qßuial xeßnumeß saß xbêneb laj levita.


Και ελεγε προς αυτους Καλως αθετειτε την εντολην του Θεου, δια να φυλαττητε την παραδοσιν σας. 	 Li Jesús quixye ajcui' reheb: -Lâex nequetz'ektâna lix chak'rab li Dios re nak têbânu li najter na'leb canabanbil êre xbaneb lê xe'tônil yucua'.


Και ελαβεν ο Ιωαναν ο υιος του Καρηα και παντες οι αρχηγοι των στρατευματων οι μετ' αυτου, απαν το υπολοιπον του λαου, το οποιον ηλευθερωσεν απο του Ισμαηλ υιου του Νεθανιου, απο Μισπα, αφου επαταξε Γεδαλιαν τον υιον του Αχικαμ, τους δυνατους ανδρας του πολεμου και τας γυναικας και τα παιδια και τους ευνουχους, τους οποιους ηχμαλωτισεν απο Γαβαων, 	 Chirix aßan laj Johanán, li ralal laj Carea, ut eb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldado queßxcßameb chak chixjunil li quixcßameb chi prêxil laj Ismael li ralal laj Netanías nak acak xcamsi laj Gedalías li ralal laj Ahicam. Cuanqueb soldados, cuanqueb ixk, ut cuanqueb cocßal, joß eb ajcuiß li eunucos li quixtauheb chak Gabaón.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος ταυτα θελουσιν εισθαι τα ορια, δια των οποιων θελετε κληρονομησει την γην κατα τας δωδεκα φυλας του Ισραηλ ο Ιωσηφ θελει εχει δυο μεριδας. 	 Li nimajcual Dios quixye: —Aßaneb aßin lix nubâl li chßochß li tâjeqßuîk reheb li cablaju xtêpaleb li ralal xcßajol laj Israel. Cuib jachal li chßochß li teßxcßul eb li ralal xcßajol laj José.


Ο δε ειπεν, Οτι ταυτα τα επτα θηλυκα αρνια θελεις λαβει εκ της χειρος μου, δια να ηναι εις εμε εις μαρτυριον οτι εγω εσκαψα το φρεαρ τουτο. 	 Laj Abraham quichakßoc ut quixye re: —Nak tâcßul li cuukub chi carner aßin, aßan retalil nak cue li becbil haß xban nak lâin xinbecoc re, chan.


Οτε δε εφθασεν εις τας βαθμιδας, συνεβη να βασταζηται υπο των στρατιωτων δια την βιαν του οχλου 	 Nak que'cuulac cuan cui' li gradas, pakpo nak quic'ame' xbaneb li soldado xban nak li tenamit yôqueb xjosk'il sa' xbên ut inc'a' neque'xcanab chi numec'.


Ταυτα ελαλησα προς εσας δια να μεινη εν υμιν η χαρα μου και η χαρα υμων να ηναι πληρης. 	 Lâin ninye êre a'in re nak textz'akônk riq'uin lix sahil inch'ôl lâin. Cui têbânu li c'a'ru ninye êre, numtajenakak xsahil êch'ôl lâex.


Δια τουτο θελεις ειπει προς αυτους, Ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ Πιετε και μεθυσατε και εμεσατε και πεσετε και μη σηκωθητε, εξ αιτιας της μαχαιρας, την οποιαν εγω θελω αποστειλει εν μεσω υμων. 	 Ut li Kâcuaß quixye cue: —Lâat tâye reheb: Joßcaßin quixye li Kâcuaß li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel. Cßulumak li raylal. Chanchan nak tex-ucßak toj texcalâk ut texxaßcuak ut textßanekß. Ut incßaß chic texcuaclîk xban li plêt li tintakla saß êbên.


προσκαλουσα τους διαβατας τους κατευθυνομενους εις την οδον αυτων 	 Ut naxbokeb li yôqueb chi numecß aran, li tîqueb xchßôl.


Εγω ειμαι τειχος, και οι μαστοι μου ως πυργοι τοτε ημην εις τους οφθαλμους αυτου ως ευρισκουσα ειρηνην. 	 Lâin chanchanin li tzßac. Ut eb lin tuß chanchaneb li cab li najt xteram. Li cuînk li ninra xtau li sahil chßôlej cuiqßuin.


Στησον σημεια της οδου, καμε εις σεαυτον σωρους υψηλους προσηλωσον την καρδιαν σου εις την λεωφορον, εις την οδον δι' ης υπηγες επιστρεψον, παρθενε του Ισραηλ, επιστρεψον εις αυτας τας πολεις σου. 	 Qßuehomak retalil li be li quexnumeß cuiß nak quexcôex. Qßuehomak retal chi us. Sukßinkex cuißchic saß lê naßaj, ex tukß ix aj Israel.


γη, την οποιαν Κυριος ο Θεος σου επιβλεπει παντοτε οι οφθαλμοι Κυριου του Θεου σου ειναι επ' αυτην, απο της αρχης του ετους εως τελους του ετους. 	 Li naßajej aßan lokß chiru li Kâcuaß lê Dios. Aßan na-iloc re junelic chalen saß xticlajic li chihab junjûnk toj saß rosoßjic.


οιτινες θελουσιν αποδωσει λογον εις εκεινον, οστις ειναι ετοιμος να κρινη ζωντας και νεκρους. 	 Aban mokon eb laj hobonel tento nak te'xk'axtesi xcuênt chiru li Dios riq'uin li c'a'ru quilaje'xbânu chak. Li Dios, a'an li târakok âtin sa' xbêneb li yo'yôqueb jo' eb ajcui' li camenakeb.


και βασιλεις θελουσιν εισθαι οι παιδοτροφοι σου και αι βασιλισσαι αυτων αι τροφοι σου θελουσι σε προσκυνησει με το προσωπον προς την γην και γλειφει το χωμα των ποδων σου και θελεις γνωρισει, οτι εγω ειμαι ο Κυριος και οτι οι προσμενοντες με δεν θελουσιν αισχυνθη. 	 Eb li rey ut eb li reina chanchanakeb lix naß xyucuaßeb lâ tenamit. Eb li jalan tenamit teßxcubsi ribeb châcuu. Teßxcuikßib ribeb châcuu re xqßuebal âlokßal. Ut lâat tânau nak lâin li Kâcuaß ut eb li cauheb xchßôl cuiqßuin incßaß teßchßinânk xchßôleb.


η ελαφος και η δορκας και ο βουβαλος και ο αγριοτραγος και ο πυγαργος και ο αγριος βους και η καμηλοπαρδαλις. 	 ut li qßuila pây ru li quej ut li yuc, joß ajcuiß li carner li nacuan saß qßuicheß.


αλλα τωρα, ιδου, ο Αδωνιας εβασιλευσε και συ τωρα, κυριε μου βασιλευ, δεν εξευρεις τουτο 	 Abanan laj Adonías ac x-oc chokß rey chi incßaß nacanau, at rey.


Ναι, ιδου, φυτευθεισα θελει ευοδωθη; δεν θελει ξηρανθη ολοκληρως, ως οταν εγγιση αυτην ο ανατολικος ανεμος; θελει ξηρανθη εν ταις αυλαξιν οπου εβλαστησε. 	 ¿Ma us ta biß tâêlk li acuîmk aßin? ¿Ma incßaß ta biß tâchakik chi junaj cua xban li tikcual ikß li tâchâlk saß li este? Usta rax raxak ru tâchakik saß xnaßaj.


Και ετι απεστατησεν εναντιον του βασιλεως Ναβουχοδονοσορ, οστις ωρκισεν αυτον εις τον Θεον και εσκληρυνε τον τραχηλον αυτου και επεισματωσε την καρδιαν αυτου, ωστε να μη επιστρεψη εις Κυριον τον Θεον του Ισραηλ. 	 Quixkßetkßeti rib chiru li rey Nabucodonosor ut incßaß chic quiraj xbânunquil li juramento li quixbânu saß xcßabaß li Dios riqßuin laj Nabucodonosor. Quixcacuubresi ban lix chßôl ut incßaß quiraj sukßîc riqßuin li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel.


Διοτι δεν ειναι ανθρωπος ως εγω, δια να αποκριθω προς αυτον, και να ελθωμεν εις κρισιν ομου. 	 Li Dios mâcuaß yal cuînk joß lâin re nak naru tinsume ut tincßam riqßuin junak aj rakol âtin.


αδιαλειπτως ενθυμουμενοι το εις την πιστιν εργον σας και τον κοπον της αγαπης και την υπομονην της ελπιδος του Κυριου ημων Ιησου Χριστου εμπροσθεν του Θεου και Πατρος ημων, 	 Nak nocotijoc chiru li Dios, junelic cuan sa' kach'ôl chanru lê châbilal xban lê pâbâl. Cuan sa' kach'ôl lê châbil c'anjel xban nak nequexrahoc ut cuan ajcui' sa' kach'ôl nak k'axal cau êch'ôl chixyo'oninquil li Kâcua' Jesucristo.


Ο δε Εβερ ο Κεναιος, εκ των υιων του Οβαβ πενθερου του Μωυσεως, ειχε χωρισθη απο των Κεναιων και ειχε στησει την σκηνην αυτου εως της δρυος Ζααναειμ, της πλησιον Κεδες. 	 Quicuan jun li cuînk aj Heber xcßabaß. Aßan xcomoneb li ralal xcßajol laj Hobab, lix yucuaß li rixakil laj Moisés. Saß jun li cutan laj Heber quixcanabeb lix comon ut qui-el saß li tenamit Ceneo. Coxyîb lix muhebâl rubel jun tôn li ji saß li ru takßa Zaanaim nachß riqßuin li naßajej Cedes.


Ουτω θελεις καμει και δια τον ονον αυτου ουτω θελεις καμει και δια το ιματιον αυτου ουτω θελεις καμει και δια παντα τα χαμενα πραγματα του αδελφου σου οσα εχασε, και συ ευρες αυτα δεν δυνασαι να παραβλεψης αυτα. 	 Joßcan ajcuiß têbânu riqßuin junak li bûr, malaj ut junak tßicr malaj ut li cßaßak chic re ru li têtau chi tzßektzßo. Mêcanab yal chi joßcan.


Και θελω καταστησει την πολιν ταυτην ερημωσιν και συριγμον πας ο διαβαινων δι' αυτης θελει μενει εκθαμβος και θελει συριξει δια πασας τας πληγας αυτης. 	 Lâin tinsach ru li naßajej aßin. Xiu xiu rilbal tincanab. Li ani teßnumekß aran teßxsach xchßôl ut teßxhob xban nak poßinbil tâcanâk.


υιοι Βαρκως, υιοι Σισαρα, υιοι Θαμα, 	 laj Barcos, laj Sísara ut laj Tema,


Οι υψηλοι ομως τοποι δεν αφηρεθησαν ο λαος εθυσιαζεν ετι και εθυμιαζεν επι τους υψηλους τοπους. 	 Incßaß quirisi li naßajej li najt xteram li queßlokßonîc cuiß li yîbanbil dios. Ut eb li tenamit toj yôqueb chixqßuebal lix cßatbil mayej ut yôqueb chixcßatbal li incienso saß eb li naßajej aßan.


Δεν βλεπεις τι καμνουσιν αυτοι εν ταις πολεσι του Ιουδα και εν ταις οδοις της Ιερουσαλημ; 	 ¿Ma incßaß nacacuil cßaßru yôqueb saß eb li tenamit li cuanqueb Judá? ¿Ma incßaß nacacuil cßaßru yôqueb saß eb li be aran Jerusalén?


Και απηγγειλεν ο Ιακωβ προς την Ραχηλ, οτι ειναι αδελφος του πατρος αυτης, και οτι ειναι υιος της Ρεβεκκας και εκεινη δραμουσα απηγγειλε τουτο εις τον πατερα αυτης. 	 Laj Jacob quixye re lix Raquel: —Lin naß lâin, aßan lix Rebeca li rîtzßin lâ yucuaß. Lâo kacomon kib, chan. Ut lix Raquel cô saß junpât chixyebal re lix yucuaß nak quiâtinac riqßuin laj Jacob lix comoneb.


Ερχεται λοιπον ο Σιμων Πετρος ακολουθων αυτον, και εισηλθεν εις το μνημειον και θεωρει τα σαβανα κειμενα, 	 Quicuulac laj Pedro toj chi ixbej. Ticto qui-oc chi sa' li muklebâl ut quiril li t'icr sok'so aran.


οστις εδειξας εις εμε θλιψεις πολλας και ταλαιπωριας, και παλιν με ανεζωοποιησας και εκ των αβυσσων της γης παλιν ανηγαγες με; 	 Usta xinâcanab chixcßulbal nabal li raylal ut li chßaßajquilal, abanan lâat tâqßue cuißchic incacuilal. Chanchan cuanquin saß li chamal jul nak yôquin chixcßulbal li raylal. Abanan lâat tatcolok cue.


Εαν τις εχη δυο γυναικας, την μιαν αγαπωμενην και την αλλην μισουμενην, και γεννησωσιν εις αυτον τεκνα η αγαπωμενη και η μισουμενη, και ο πρωτοτοκος υιος ηναι της μισουμενης, 	 Mâre cuan junak cuînk tâcuânk cuib li rixakil. Naxra li jun, abanan xicß naril li jun chic. Ut mâre cuânk ralal riqßuineb li cuib chi ixk. Abanan mâre riqßuin li ixk li incßaß naxra tâcuânk li xbên ralal.


Η επιστολη, την οποιαν εστειλατε προς ημας, ανεγνωσθη ακριβως ενωπιον μου. 	 Xeßril xsaß li hu chi us chicuu li xetakla chak.


Και παντες οι αρχοντες του βασιλεως της Βαβυλωνος εισηλθον και εκαθησαν εν τη μεσαια πυλη, Νεργαλ-σαρεσερ, Σαμγαρ-νεβω, Σαρσεχειμ, Ραβ-σαρεις, Νεργαλ-σαρεσερ, Ραβ-μαγ και παντες οι λοιποι αρχοντες του βασιλεως της Βαβυλωνος. 	 Chixjunileb li nequeßtenkßan re lix reyeb laj Babilonia queßchal ut queßxyîb lix muhebâleb saß li oquebâl re li tenamit li cuan saß xyi. Saß xyânkeb aßan cuanqueb laj Nergal-sarezer, ut laj Samgar-nebo, laj Sarsequim li nim xcuanquil saß li rakleb âtin ut laj Nergal-sarezer jun chic, li nim xcuanquil. Ut cuanqueb ajcuiß chixjunileb li nequeßtenkßan re lix reyeb laj Babilonia.


Διαταττε το εργον σου εξω και προετοιμαζε αυτο εις σεαυτον εν τω αγρω και επειτα οικοδομησον τον οικον σου. 	 Xbên cua têcßanjela ru lê chßochß li cuan saß cßalebâl. Chirix aßan têyîb lê rochoch.


διοτι πας ο οικος του Αχααβ θελει εξολοθρευθη και θελω αφανισει εκ του Αχααβ τον ουρουντα εις τον τοιχον και τον κεκλεισμενον και τον αφειμενον εν τω Ισραηλ 	 Tâcamsiheb chixjunileb li ralal xcßajol laj Acab. Tâsacheb ru chixjunileb li cuînk li cuanqueb saß xyânkeb li ralal xcßajol. Mâ jun chic reheb teßcanâk chi yoßyo.


Ο δε Ιησους ειπε Μου ηγγισε τις διοτι εγω ενοησα οτι εξηλθε δυναμις απ' εμου. 	 Ut li Jesús quixye cui'chic reheb: -Lâin ninnau nak cuan ani xch'e'oc cue xban nak xcuec'a nak cuan ani xq'uira riq'uin incuanquil, chan.


Οι δε Αιγυπτιοι ειναι ανθρωποι και ουχι Θεος και οι ιπποι αυτων σαρκες και ουχι πνευμα. Οταν ο Κυριος εκτεινη την χειρα αυτου, και ο βοηθων θελει προσκοψει και ο βοηθουμενος θελει πεσει και παντες ομου θελουσιν απολεσθη. 	 Eb laj Egipto yal cuînkeb. Moco dioseb ta. Ut lix cacuâyeb yal xuleb. Moco musikßejeb ta. Nak li Kâcuaß tixyeß li rukß chixqßuebaleb chixtojbal lix mâc, jun xxiquic nak teßosokß. Tâosokß laj tenkßanel ut tâosokß ajcuiß li natenkßâc.


Αλλα τι σας φαινεται; Ανθρωπος τις ειχε δυο υιους, και ελθων προς τον πρωτον ειπε Τεκνον, υπαγε σημερον εργαζου εν τω αμπελωνι μου. 	 Li Jesús quixye cui'chic reheb: ¿C'a'ru nequec'oxla chirix li oc cue chixyebal? Jun li cuînk cuan cuib li ralal. Ut quicuulac riq'uin li xbên ralal ut quixye: -At cualal, tatxic anakcuan chi c'anjelac sa' li cuacuîmk.-


ανδριζου, και ας κραταιωθωμεν υπερ του λαου ημων και υπερ των πολεων του Θεου ημων ο δε Κυριος ας καμη το αρεστον εις τους οφθαλμους αυτου. 	 Cauhak taxak âchßôl. Chikacacuubresi kachßôl chi pletic. Chikacolak rix li katenamit lâo aj Israel, lix tenamit li Dios. Ut li Kâcuaß taxak tixbânu li cßaßru naraj aßan, chan.


Και ηχμαλωτισαν τα κτηνη αυτων, τας καμηλους αυτων πεντηκοντα χιλιαδας, και προβατα διακοσιας πεντηκοντα χιλιαδας, και ονους δυο χιλιαδας, και ψυχας ανθρωπων εκατον χιλιαδας. 	 Queßxcßam chokß reheb lix quetômkeb laj agareno. Queßxchap lajêb roxcßâl mil lix camellos, cuib ciento mil riqßuin lajêb roxcßâl mil lix carner, ut cuib mil lix bûr. Ut queßxchap ajcuiß jun ciento mil li cristian.


Εκ δε των Λευιτων, Ιωζαβαδ και Σιμει και Κελαιας, ουτος ειναι ο Κελιτα, Πεθαια, Ιουδας και Ελιεζερ. 	 Xcomoneb li ralal xcßajol laj levitas, aßaneb laj Jozabad, laj Simei, laj Kelaía (aßan laj Kelita), laj Petaías, laj Judá ut laj Eliezer.


Ο δε μεγαλητερος απο σας θελει εισθαι υπηρετης σας. 	 Li ani nac'anjelac chêru, a'an li k'axal nim xcuanquil sa' êyânk.


Και τα παραθυρα αυτων και τα τοξα αυτων και οι φοινικες αυτων ησαν κατα το μετρον της πυλης της βλεπουσης προς ανατολας και ανεβαινον προς αυτην δι' επτα βαθμιδων και τα τοξα αυτης ησαν εμπροσθεν αυτων. 	 Eb li ventana re li naßajej aßin juntakßêt riqßuineb li ventana li cuanqueb saß li oquebâl li cuan saß li este. Lix sahob ru li okech ut lix bisbal juntakßêt ajcuiß. Saß li oquebâl aßin cuan cuukub li gradas li nequeßtakeß cuiß. Ut chiru aßan cuan li xmu cab.


Και οι λοιποι εφονευθησαν με την ρομφαιαν του καθημενου επι του ιππου, την εξερχομενην εκ του στοματος αυτου και παντα τα ορνεα εχορτασθησαν εκ των σαρκων αυτων. 	 Ut li jun ch'ol chic li neque'c'anjelac chiru li josk' aj xul que'sache' ruheb riq'uin li k'esnal ch'îch' li cuan sa' re li Tîc Xch'ôl li cuan chirix li cacuây sak rix. Ut chixjunileb laj xic'anel xul li neque'ti'oc tib que'nujac xsa'eb riq'uin xtibeleb li jo' q'uial que'cam.


Ακουσατε τους λογους μου, ω σοφοι και δοτε ακροασιν εις εμε, οι νοημονες 	 —Cherabihak li cuâtin lâex li cuan lê naßleb. Ut lâex li xetzol êrib, cheqßue retal li cßaßru tinye.


Εις τον ξενον δυνασαι να τοκιζης εις τον αδελφον σου ομως δεν θελεις τοκισει δια να σε ευλογη Κυριος ο Θεος σου εις πασας τας επιχειρησεις σου, επι της γης, εις την οποιαν υπαγεις δια να κληρονομησης αυτην. 	 Caßaj cuiß li jalaneb xtenamit naru têpatzß ral li cßaßru têtoßoni reheb. Abanan lê rech tenamitil incßaß naru têpatzß ral li cßaßru têtoßoni reheb. Chebânuhak aßin re nak texrosobtesi li Kâcuaß lê Dios ut re ajcuiß nak us tex-êlk riqßuin chixjunil li têbânu saß li naßajej li tâqßuehekß êre xban li Dios re texcuânk cuiß.


και ειπε προς την γην Ισραηλ, Ουτω λεγει Κυριος Ιδου, εγω ειμαι εναντιον σου και θελω συρει την μαχαιραν μου εκ της θηκης αυτης και θελω εκκοψει απο σου τον δικαιον και τον ασεβη. 	 Tâye reheb chi joßcaßin: Aßan aßin li naxye li Kâcuaß: Lâin xicß chic nequexcuil. Lâin tincuisi lin chßîchß saß li rochoch ut tinsach ruheb li tîc xchßôleb joß eb ajcuiß li yibru xnaßlebeb.


του Σαλλαι, ο Καλλαι του Αμωκ, ο Εβερ 	 Ut laj Calai, aßan li quijolomin reheb li ralal xcßajol laj Salai. Ut laj Eber, aßan li quijolomin reheb li ralal xcßajol laj Amoc.


24-16 24-16 Ο Κυριος λοιπον ας ηναι δικαστης και ας κρινη μεταξυ εμου και σου και ας ιδη, και ας δικαση την δικην μου και ας με ελευθερωση εκ της χειρος σου. 	 Li Kâcuaß, aßan li târakok âtin saß kabên saß cuibal. Li Kâcuaß naril xtokßobâl cuu. Aßan li natenkßan cue ut aßan ajcuiß li tâcolok cue châcuu lâat, chan laj David.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ Εγω εκαμον διαθηκην προς τους πατερας σας, καθ' ην ημεραν εξηγαγον αυτους εκ γης Αιγυπτου, εξ οικου δουλειας, λεγων, 	 —Lâin li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel. Lâin quinbânu jun li contrato riqßuineb lê xeßtônil yucuaß nak quicuisiheb saß li naßajej Egipto li queßcuan cuiß chak chokß rahobtesinbil môs. Quinye reheb:


Οθεν ερριφθη ο λαος εις τα λαφυρα, και ελαβε προβατα και βοας και μοσχους και εσφαξαν κατα γης και ετρωγεν ο λαος μετα του αιματος. 	 Queßcôeb saß junpât bar cuan cuiß li cßaßak re ru li xeßrêchani saß li plêt. Ut aran queßxcamsiheb li cuacax ut li cocß ral. Ut queßxcamsiheb ajcuiß li carner ut queßxtiu li tib rech xiquic lix quiqßuel.


Ουτω λεγει Κυριος Ο ουρανος ειναι θρονος μου και η γη υποποδιον των ποδων μου ποιος ειναι ο οικος, τον οποιον ηθελετε οικοδομησει δι' εμε; και ποιος ειναι ο τοπος της αναπαυσεως μου; 	 Aßan aßin li naxye li Kâcuaß li nimajcual Dios: —Li choxa, aßan lin cßojaribâl ut li ruchichßochß, aßan xnaßaj li cuok. ¿Ma naru ta biß têyîb jun li ochoch re tincuânk cuiß? ¿Ma naru ta biß têyîb innaßaj re tinhilânk cuiß?


επι τους φυλαττοντας την διαθηκην αυτου και ενθυμουμενους τας εντολας αυτου δια να εκπληρωσιν αυτας. 	 Junelic târosobtesiheb li nequeßxbânu li cßaßru queßxye saß li contrato. Târosobtesiheb li nequeßxbânu li cßaßru naxye saß lix chakßrab.


Ειπε δε Κυριος προς τον Μωυσην, Ουτως ειπε προς τους υιους Ισραηλ Σεις ειδετε οτι εκ του ουρανου ελαλησα με σας 	 Ut li Dios quixye re laj Moisés: —Tâye reheb laj Israel, “Joßcaßin naxye êre li Kâcuaß Dios: Lâex xerabi ajcuiß nak lâin xinâtinac êriqßuin saß choxa.


Αλλ' αυτος αγνοει οτι εκει ειναι οι νεκροι, και εις τα βαθη του αδου οι κεκλημενοι αυτης. 	 Ut eb aßan incßaß nequeßxnau nak li yôqueb cuiß chi bokecß aßan xnaßajeb li camenak. Incßaß nequeßxqßue retal nak yôqueb chi xic saß xbehil li câmc.


Και εζησεν ο Ενωχ εξηκοντα πεντε ετη, και εγεννησε τον Μαθουσαλα 	 b xcâcßâl chihab cuan re laj Enoc nak quiyoßla laj Matusalén li ralal.


Διοτι τους πτωχους παντοτε εχετε μεθ' εαυτων, εμε ομως παντοτε δεν εχετε. 	 Li neba' junelic cuânkeb sa' êyânk. Abanan lâin moco cuânkin ta chi junelic êriq'uin.


Ω ανοητοι Γαλαται, τις σας εβασκανεν, ωστε να μη πειθησθε εις την αληθειαν σεις, εμπροσθεν εις τους οφθαλμους των οποιων ο Ιησους Χριστος, διεγραφη εσταυρωμενος μεταξυ σας; 	 Lâex aj Galacia, mâc'a' êna'leb. ¿Ani xbalak'in êre nak inc'a' chic yôquex xpâbanquil lix yâlal? Nak xkach'olob chêru chanru nak quiq'uehe' li Jesucristo chiru cruz, chanchan nak tz'akal yôquex chirilbal.


Και μετεσχηματισθη ο Σαουλ και ενεδυθη αλλα ιματια, και υπηγεν αυτος και δυο ανδρες μετ' αυτου και ηλθον προς την γυναικα δια νυκτος και ειπε, Μαντευσον, παρακαλω, εις εμε δια του πνευματος της μαντειας και αναβιβασον μοι οντινα σοι ειπω. 	 Laj Saúl jalan li rakß li quixqßue chirix. Aßan quiraj nak incßaß tânaßekß ru. Ut quixcßam chirix cuib li cuînk nak cô chi kßek chirilbal li ixk. Quixye re: —Nacuaj nak tatâtinak riqßuineb li musikßej re nak tâye cue cßaßru tâcßulmânk. Tâbok lix musikß li cuînk li tinye âcue, chan.


Ιησους δε και Βανι και Σερεβιας, Ιαμειν, Ακκουβ, Σαββεθαι, Ωδιας, Μαασιας, Κελιτα, Αζαριας, Ιωζαβαδ, Αναν, Φελαιας και οι Λευιται εξηγουν τον νομον εις τον λαον και ο λαος ιστατο εν τω τοπω αυτου. 	 Ut eb laj levita yôqueb chixchßolobanquil xyâlal li chakßrab chiruheb li tenamit. Ut eb li tenamit queßxqßue xchßôl chirabinquil. Eb laj levita, aßaneb aßin: laj Jesúa, laj Bani, laj Serebías, laj Jamín, laj Acub, laj Sabetai, laj Hodías, laj Maasías, laj Kelita, laj Azarías, laj Jozabed, laj Hanán ut laj Pelaía.


και οτι υπηκουσεν ο Ιακωβ εις τον πατερα αυτου και την μητερα αυτου και υπηγεν εις Παδαν-αραμ 	 Quixqßue retal nak laj Jacob quixpâb li râtin lix naß ut lix yucuaß. Quiril nak laj Jacob cô saß li tenamit Padan-aram.


Υιε μου, φυλαττε την εντολην του πατρος σου, και μη απορριψης τον νομον της μητρος σου. 	 Ex cualal incßajol, cheqßuehak saß êchßôl lê kßusbal li nequeßxqßue lê naß êyucuaß. Mêtzßektâna li naßleb nequeßxqßue.


Ας ειπη τωρα ο Ισραηλ, οτι το ελεος αυτου μενει εις τον αιωνα. 	 Cheßxyehak ta eb laj Israel: —Li ruxtân li Kâcuaß junelic cuan saß kabên.—


Εις τον οστις λοιπον εξευρει να καμνη το καλον και δεν καμνει, εις αυτον ειναι αμαρτια. 	 Li naxnau xbânunquil li us, ut inc'a' naxbânu, a'an mâc naxbânu.


Απηγγειλαν δε προς αυτον οτι Ιησους ο Ναζωραιος διαβαινει. 	 Que'xye re nak li Jesús aj Nazaret yô chi numec'.


Και χειρ Κυριου εσταθη επι τον Ηλιαν και συνεσφιγξε την οσφυν αυτου και ετρεχεν εμπροσθεν του Αχααβ εως της εισοδου της Ιεζραελ. 	 Li Kâcuaß quixqßue xmetzßêu li profeta Elías. Quixbacß chi us li rakß riqßuin lix cßâmal xsaß ut quiâlinac chi cau ut aßan xbên cua quicuulac chiru laj Acab saß li tenamit Jezreel.


Και τα θυσιαστηρια τα επι του δωματος του υπερωου του Αχαζ, τα οποια εκαμον οι βασιλεις του Ιουδα, και τα θυσιαστηρια, τα οποια εκαμεν ο Μανασσης εν ταις δυο αυλαις του οικου του Κυριου, κατεστρεψεν αυτα ο βασιλευς και κατεκρημνισεν εκειθεν και ερριψε την σκονην αυτων εις τον χειμαρρον Κεδρων. 	 Ut quixjucß ajcuiß eb li artal li queßcuan saß xbên cab nachß riqßuin li naßajej li quicuan cuiß laj Acaz, li queßyîbâc xbaneb lix reyeb laj Judá. Ut quixtakla ajcuiß xjucßbal li cuib chi artal li queßyîbâc xban laj Manasés li queßcuan saß li cuib chi nebâl re lix templo li Kâcuaß. Queßrisi aran ut queßxjor ut li xcßaj quicuteß saß li nimaß Cedrón.


Εαν βαλη την καρδιαν αυτου επι τον ανθρωπον, θελει συρει εις εαυτον το πνευμα αυτου και την πνοην αυτου 	 Cui li Dios târisiheb lix musikßeb li cristian,


Ο Ιησους λοιπον, ως ειδε την μητερα και τον μαθητην παρισταμενον, τον οποιον ηγαπα, λεγει προς την μητερα αυτου Γυναι, ιδου ο υιος σου. 	 Li Jesús quiril lix na' ut quiril ajcui' lix tzolom li raro xban. Li Jesús quixye re lix na': -At inna', li cuînk a'in, a'an chic lâ yum.-


Πως λοιπον ελογισθη; οτε ητο εν περιτομη η εν ακροβυστια; Ουχι εν περιτομη αλλ' εν ακροβυστια 	 Laj Abraham mâji' naxc'ul li circuncisión nak li Dios quixye nak li cuînk a'an tîc xch'ôl.


Διεβαινον δια του αγρου του οκνηρου και δια του αμπελωνος του ανθρωπου του ενδεους φρενων 	 Xinnumeß chak cuan cuiß xnaßaj li racuîmk li cuînk li incßaß naraj trabajic. Ut xinnumeß ajcuiß saß li naßajej li aubil cuiß lix uvas li mâcßaß xnaßleb.


Και συ, πυργε του ποιμνιου, οχυρωμα της θυγατρος Σιων, εις σε θελει ελθει η πρωτη εξουσια ναι, θελει ελθει το βασιλειον εις την θυγατερα της Ιερουσαλημ. 	 Ut li cuanqueb aran Jerusalén bar cuan cuiß li tzûl Sión aßanakeb chic li tenamit li kßaxal nim xcuanquil chi taklânc saß xyânkeb chixjunileb joß nak queßcuan junxil. Aran tâcuânk li Kâcuaß chixqßuebal xcacuil xchßôleb li ralal xcßajol joß nak laj ilol xul nacuan saß li cab najt xteram chirilbaleb lix quetômk.


Διοτι εγω εγνωρισα οτι μεγας ο Κυριος και ο Κυριος ημων ειναι υπερ παντας τους θεους. 	 Lâin ninnau nak kßaxal nim xcuanquil li nimajcual Dios. Aßan li kßaxal nim xcuanquil chiruheb chixjunileb li jalanil dios.


της ημισειας φυλης Μανασση εν Γαλααδ, Ιδδω ο υιος του Ζαχαρια του Βενιαμιν, Ιασιηλ ο υιος του Αβενηρ 	 Li nataklan saß xbên li yi jach chic li ralal xcßajol laj Manasés li cuanqueb Galaad, aßan laj Iddo li ralal laj Zacarías. Li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Benjamín, aßan laj Jaasiel li ralal laj Abner.


Ουαι εις αυτους, διοτι απεσκιρτησαν απ' εμου ολεθρος εις αυτους, διοτι ησεβησαν εις εμε ενω εγω εξηγορασα αυτους, αυτοι ελαλησαν κατ' εμου ψευδη. 	 Tokßob xak ruheb xban nak xineßxtzßektâna lâin. Raylal tâchâlk saß xbêneb xban nak xeßxkßetkßeti ribeb chicuu ut yal xcab rix xchßôleb nak xineßxlokßoni. Lâin xcuaj raj xcolbaleb, abanan eb aßan incßaß xeßraj.


Απαριθμησον τους υιους Λευι κατα τους οικους των πατερων αυτων, κατα τας συγγενειας αυτων παν αρσενικον απο ενος μηνος και επανω θελεις απαριθμησει αυτους. 	 —Tâcuajlaheb li ralal xcßajol laj Leví chi chßûtal, aß yal chanru xqßuial saß li junjûnk cabal. Tâcuajla chixjunileb li cuanqueb jun po re joß eb ajcuiß li numenakeb jun po.—


Ο δε λαος εσιωπα και δεν απεκριθη λογον προς αυτον διοτι ο βασιλευς ειχε προσταξει, λεγων, Μη αποκριθητε προς αυτον. 	 Eb laj Judá mâ jun âtin queßxye xban nak li rey quixye reheb nak incßaß teßsumênk.Ut laj Eliaquim, li ralal laj Hilcías, li na-iloc re li palacio ut laj Sebna laj tzßîb joß ajcuiß laj Joa li ralal laj Asaf, li najolomin reheb li nequeßxococ re li hu, queßxpej li rakßeb ut queßcôeb riqßuin laj Ezequías ut queßxye re chixjunil li quixye laj Rabsaces.


Τωρα ομως δια του Ιησου Χριστου σεις οι ποτε οντες μακραν εγεινετε πλησιον δια του αιματος του Χριστου. 	 Junxil li Dios mâc'a' êriq'uin. Abanan anakcuan rehex chic xban nak li Cristo quicam chiru li cruz sa' êc'aba'.


Παν δενδρον μη καμνον καρπον καλον εκκοπτεται και εις πυρ βαλλεται. 	 Chixjunil li che' li inc'a' châbil li ru naxq'ue nayoc'man ut naq'ueman sa' xam.


υιοι του Ανα, Δησων και υιοι του Δησων, Αμραν και Ασβαν και Ιθραν και Χαρραν. 	 Laj Disón, aßan li ralal laj Aná. Ut eb li ralal laj Disón, aßaneb laj Amram, laj Esbán, laj Itrán ut laj Querán.


Και παλιν σας λεγω, Ευκολωτερον ειναι να περαση καμηλος δια τρυπηματος βελονης παρα πλουσιος να εισελθη εις την βασιλειαν του Θεου. 	 Tinye ajcui' êre nak inc'a' raj ch'a'aj nak tânumek' junak nimla xul camello sa' ru junak cûx chiru nak tâoc junak biom rubel xcuanquil li Dios.


Η καρδια σου θελει μελετα τον παρελθοντα τρομον, φωναζουσα, Που ειναι ο γραμματευς; που ο συζητητης; που ο λογιστης των πυργων; 	 Tâjulticokß êre chanru nak xiu xiu quexcuan rubeleb xcuanquil li jalan tenamit. Ut têye: —¿Bar cuan laj tzßîb? ¿Bar cuan laj titzßol toj? Ut, ¿bar cuan li quitaklan saß eb li cab li nequeßxcol cuiß rib? ¿Cßaßru queßxcßul?—


Και η σπονδη αυτου θελει εισθαι το τεταρτον του ιν δια το εν αρνιον εις το αγιαστηριον θελεις χυσει σικερα δια σπονδην εις τον Κυριον. 	 Teßxmayeja jun litro li vino rochben li junjûnk chi carner. Teßxhoy li vino saß li artal li cuan saß li tabernáculo re xqßuebal lin lokßal.


Και ενω προσεφερεν ο Σαμουηλ το ολοκαυτωμα, επλησιασαν οι Φιλισταιοι δια να πολεμησωσι κατα του Ισραηλ και εβροντησεν ο Κυριος εν φωνη μεγαλη την ημεραν εκεινην επι τους Φιλισταιους και κατετροπωσεν αυτους και εκτυπηθησαν εμπροσθεν του Ισραηλ. 	 Nak laj Samuel yô chixmayejanquil li cßatbil mayej, eb laj filisteo queßcuulac chi pletic riqßuineb laj Israel. Abanan li Kâcuaß quixcßutbesi lix cuanquil saß choxa nak quixqßue chi mok chi kßaxal cau li câk saß xbêneb ut eb laj filisteo queßxsach xnaßleb ut queßêlelic chiruheb laj Israel.


διοτι δεν ειναι ο ανηρ εν τη οικια αυτου, υπηγεν εις οδον μακραν 	 Lin bêlom mâ ani saß cab anakcuan. Xcô chi najt saß xviâj.


Και διεβησαν τον Ιορδανην και εστρατοπεδευσαν εν Αροηρ, εκ των δεξιων της πολεως, της εν μεσω της φαραγγος Γαδ, και προς Ιαζηρ. 	 Queßnumeß junpacßal li nimaß Jordán ut queßxyîb lix muhebâleb saß li sur re li tenamit Aroer. Li tenamit aßan cuan saß xyi li ru takßa saß xjayal li cuib chi tenamit Gad ut Jazer.


Παντα τα πετεινα του ουρανου εφωλευον εν τοις κλωνοις αυτου, και παντα τα ζωα του αγρου εγεννων υπο τους κλαδους αυτου υπο δε την σκιαν αυτου κατωκουν παντα τα μεγαλα εθνη. 	 Qßuila pây ru laj xicßanel xul queßxyîb lix soc saß eb li rukß. Saß li xmu li cheß aßan queßyoßla ral eb li joskß aj xul. Ut nabaleb li xnînkal ru tenamit queßhilan saß lix mu.


Ακουσαντες δε παντες οι αρχηγοι των στρατευματων των εν τω αγρω, αυτοι και οι ανδρες αυτων, οτι ο βασιλευς της Βαβυλωνος κατεστησε Γεδαλιαν τον υιον του Αχικαμ επι την γην και ετι ενεπιστευθη εις αυτον ανδρας και γυναικας και παιδια και εκ των πτωχων της γης, εκ των μη μετοικισθεντων εις την Βαβυλωνα, 	 Cuanqueb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldados aj Judá li incßaß queßxkßaxtesi ribeb rubel xcuanquileb laj Babilonia. Queßrabi resil nak lix reyeb laj Babilonia quixxakab laj Gedalías chi taklânc saß li naßajej aßan ut quixcanabeb saß rukß chixjunileb li incßaß queßcßameß Babilonia joß cuînk, joß ixk, joß cocßal ut li nebaßeb saß li tenamit aßan.


Συ λοιπον σηκωθεισα υπαγε εις την οικιαν σου ενω οι ποδες σου εμβαινουσιν εις την πολιν, το παιδιον θελει αποθανει 	 Ut lâat, at ixk, ayu saß lâ cuochoch. Ut nak yôkat chi cuulac saß li tenamit, tâcâmk li chßina al.


Η της ζωης και της ειρηνης διαθηκη μου ητο μετ' αυτου και εδωκα αυτας εις αυτον δια τον φοβον, τον οποιον με εφοβειτο και ευλαβειτο το ονομα μου. 	 Saß li contrato li quinbânu riqßuin laj Leví quinyechißi reheb nak tâcuânk xyußameb ut teßcuânk saß tuktûquil usilal. Quinbânu li contrato riqßuineb re nak teßxxucua cuu. Ut eb aßan queßxxucua cuu ut queßxcubsi ribeb chicuu.


Και την αυγην ηλθε παλιν εις το ιερον, και πας ο λαος ηρχετο προς αυτον και καθησας εδιδασκεν αυτους. 	 Cuulajak chic nak toj ek'ela cô cui'chic sa' li templo. Li q'uila tenamit que'cuulac riq'uin. Ut nak quic'ojla, qui-oc cui'chic chixch'olobanquil lix yâlal chiruheb.


Και ο ανθρωπος οστις καθαρος ων, και μη ευρισκομενος εις οδον, λειψη απο του να καμη το πασχα, θελει εξολοθρευθη η ψυχη εκεινη εκ του λαου αυτης επειδη δεν προσεφερε το δωρον του Κυριου εν τω καιρω αυτου, ο ανθρωπος εκεινος θελει βαστασει την αμαρτιαν αυτου. 	 Ut cui cuan junak li incßaß tixninkßei li Pascua ut moco muxbil ta ru chi moco yô ta chi viajic, li jun aßan tâisîk saß xyânkeb laj Israel xban nak incßaß quixqßue xmayej chicuu saß xkßehil. Tento nak li jun aßan tixtoj rix lix mâc xban nak incßaß quixninkßei li Pascua.


Δεν θελεις παραδωσει δουλον εις τον κυριον αυτου, οστις κατεφυγεν απο του κυριου αυτου προς σε 	 Cui junak li lokßbil môs nacuulac êriqßuin chixcolbal rib, mêkßaxtesi chic re lix patrón.


Διοτι οι πονηρευομενοι θελουσιν εξολοθρευθη οι δε προσμενοντες τον Κυριον, ουτοι θελουσι κληρονομησει την γην. 	 Li incßaß useb xnaßleb teßsachekß. Aßut li yôqueb chi oybenînc riqßuin li Kâcuaß, aßaneb li teßêchanînk re li naßajej yechißinbil reheb.


Οι δε οχλοι οι προπορευομενοι και οι ακολουθουντες εκραζον, λεγοντες Ωσαννα τω υιω Δαβιδ ευλογημενος ο ερχομενος εν ονοματι Κυριου Ωσαννα εν τοις υψιστοις. 	 Nak yô chi xic li Jesús cuan yôqueb chi xic chiru ut cuan yôqueb chi xic chirix. Japjôqueb re chixyebal: -Lok'oninbil taxak laj Colol ke, li ralal xc'ajol li rey David. Osobtesinbil taxak li yô chak chi châlc sa' xc'aba' li Kâcua' Dios. Aj Colol ke taxak li xchal chak riq'uin li Dios, chanqueb.


Νοησας δε ο Ιησους τους διαλογισμους αυτων, ειπε προς αυτους Πασα βασιλεια διαιρεθεισα καθ' εαυτης ερημουται, και πασα πολις η οικια διαιρεθεισα καθ' εαυτης δεν θελει σταθη. 	 Li Jesús quixnau li c'a'ru yôqueb chixc'oxlanquil ut quixye reheb: -Cui cuan jun têpak chi tenamit xic' te'ril rib chi ribileb rib, li jun têp chi tenamit a'an tixsach xcuanquil xjunes rib. Ut cui cuan ta jun cabalak xic' te'ril rib chi ribileb rib, li jun cabal a'an te'xsach xcuanquil lix jun cablal.


Και αφου διεκριναμεν μακροθεν την Κυπρον και αφηκαμεν αυτην αριστερα, επλεομεν εις Συριαν, και κατεβημεν εις Τυρον διοτι εκει εμελλε το πλοιον να εκβαλη το φορτιον αυτου. 	 Nak yôco chi xic Siria conume' sa' xjayal li tenamit Chipre, li nacana sa' katz'e. Chirix chic a'an cocuulac Tiro ut aran quicanaban îk li jucub.


Και εαν ελθη εν τη δευτερα φυλακη και εν τη τριτη φυλακη ελθη και ευρη ουτω, μακαριοι ειναι οι δουλοι εκεινοι. 	 Us xak reheb li môs li yôkeb chiroybeninquil lix patrón, usta tuktu k'ojyîn malaj ut sakêuc re tâcuulak.


Και ειπεν ο βασιλευς προς τον Ιωαβ, τον αρχηγον του στρατευματος, οστις ητο μετ' αυτου Διελθε τωρα πασας τας φυλας του Ισραηλ, απο Δαν εως Βηρ-σαβεε, και απαριθμησον τον λαον, δια να μαθω τον αριθμον του λαου. 	 Joßcan nak li rey David quixye re laj Joab li kßaxal nim xcuanquil saß xbêneb li soldados: —Tatxic âcuochbeneb chixjunileb li nequeßtaklan saß xbêneb li soldados. Têrajla chixjunileb li cuanqueb saß li naßajej Israel. Naticla chak saß li tenamit Dan ut nacuulac toj saß li tenamit Beerseba. Nacuaj xnaubal jarubeb li cristian, chan.


Οθεν ουδε η πρωτη δεν ητο εγκαινιασμενη χωρις αιματος 	 Jo'can nak li xbên contrato quixakabâc chak xcuanquil riq'uin xquiq'ueleb li xul nak que'mayejâc.


Σας κατεστρεψα, καθως ο Θεος κατεστρεψε τα Σοδομα και τα Γομορρα, και εγεινετε ως δαυλος απεσπασμενος απο της πυρκαιας, και δεν επεστρεψατε προς εμε, λεγει Κυριος. 	 Lâin xinsachoc êre joß nak quinsacheb laj Sodoma ut eb laj Gomorra. Ut li joß qßuialex quexcoleß, chanchan li cheß li qui-isîc saß xam. Ut riqßuin chixjunil li raylal aßin, incßaß ajcuiß nequecßoxla sukßîc cuiqßuin.


εωσου θεσω τους εχθρους σου υποποδιον των ποδων σου. 	 toj tinq'ueheb li xic' neque'iloc âcue rubel lâ cuanquil. (Sal. 110:1)


Και εκαλεσεν ο Αχααβ τον Οβαδια τον οικονομον. Ο δε Οβαδια εφοβειτο τον Κυριον σφοδρα 	 Li rey Acab quixbok riqßuin laj Abdías, li na-iloc re li cßaßru cuan re saß li palacio. Laj Abdías, aßan cßajoß nak naxxucua ru li Kâcuaß ut naxqßue xlokßal.


Και ιδου, ηλθεν ανθρωπος ονομαζομενος Ιαειρος, οστις ητο αρχων της συναγωγης και πεσων εις τους ποδας του Ιησου, παρεκαλει αυτον να εισελθη εις τον οικον αυτου, 	 Ut sa' li hônal a'an quicuulac jun li cuînk aran aj Jairo xc'aba'. A'an li nataklan sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Nak quiril li Jesús, quixcuik'ib rib chiru ut quixtz'âma chiru nak tâxic sa' rochoch xban nak câmc re lix rabin.


Και ειπε προς τον λαον της γης, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος περι των κατοικων της Ιερουσαλημ και περι της γης του Ισραηλ. Θελουσι φαγει τον αρτον αυτων μετα αγωνιας και θελουσι πιει το υδωρ αυτων μετα εκστασεως διοτι η γη αυτης θελει ερημωθη απο του πληρωματος αυτης, δια την ανομιαν παντων των κατοικουντων εν αυτη 	 Tâye reheb li tenamit li cuanqueb saß li naßajej aßin: Aßan aßin li naxye li nimajcual Dios chirixeb li cuanqueb Jerusalén ut chirix li naßajej Israel. Teßtzacânk chi yôkeb xxiu. Ut chi yôkeb xcßaßux teßucßak xban nak tâisîk saß li naßajej chixjunil li cuan aran. Mâcßaß chic tâcanâk xban lix mâusilaleb li cuanqueb saß li tenamit aßan.


τα δε στηθη και τον ωμον τον δεξιον εκινησεν ο Ααρων εις προσφοραν κινητην ενωπιον του Κυριου, καθως προσεταξεν ο Μωυσης. 	 Laj Aarón quixtaksi saß rukß chiru li Kâcuaß li re xchßôl ut li rukß li xul li cuan saß xnim joß quiyeheß re xban laj Moisés.


Και ανεπαυθη η γη τεσσαρακοντα ετη και ετελευτησε Γοθονιηλ ο υιος του Κενεζ. 	 Incßaß chic quicuan li pletic chiru caßcßâl chihab nak toj yoßyo laj Otoniel li ralal laj Cenaz.


Τοτε ειπεν ο Αβεσσαλωμ, Αν οχι, ας ελθη καν μεθ' ημων Αμνων, ο αδελφος μου. Και ειπεν ο βασιλευς προς αυτον, Δια τι να ελθη μετα σου; 	 Ut laj Absalón quixye re: —Cui incßaß târûk tatxic lâat, chixicak laj Amnón li cuas, chan. Ut li rey quixye re: —¿Cßaßut nak tâcuaj nak tâxic laj Amnón? chan.


Και εφανη εις αυτον αγγελος Κυριου και ειπε προς αυτον, Ο Κυριος μετα σου, δυνατε εν ισχυι. 	 Quixcßutbesi rib lix ángel li Kâcuaß chiru laj Gedeón ut quixye re: —At cuînk, li Kâcuaß cuan âcuiqßuin. Lâat cau âchßôl ut cau âcuib, chan.


Και η εξ αλφιτων προσφορα αυτων θελει εισθαι σεμιδαλις εζυμωμενη με ελαιον, τρια δεκατα δια τον μοσχον, δυο δεκατα δια τον ενα κριον, 	 Rochbeneb li junjûnk chi xul teßxqßue li châbil cßaj yokßinbil riqßuin li aceite. Teßxmayeja numenak oxlaju libra li châbil cßaj rochben li toro, ut caßchßin mâ belêb libra li châbil cßaj rochben li têlom carner.


Ως παιδιον, το οποιον παρηγορει η μητηρ αυτου, ουτως εγω θελω σας παρηγορησει και θελετε παρηγορηθη εν τη Ιερουσαλημ. 	 Lâin tincßojob êchßôl joß nak li naßbej naxcßojob xchßôleb li ralal xcßajol. Ut aran Jerusalén têtau xcßojobanquil lê chßôl.—


Την αυτην ημεραν καθιερωσεν ο βασιλευς το μεσον της αυλης της κατα προσωπον του οικου του Κυριου διοτι εκει προσεφερε τα ολοκαυτωματα και την εξ αλφιτων προσφοραν και το στεαρ των ειρηνικων προσφορων επειδη το θυσιαστηριον το χαλκινον, το κατ' εμπροσθεν του Κυριου, ητο μικρον ωστε να χωρεση τα ολοκαυτωματα και την εξ αλφιτων προσφοραν και το στεαρ των ειρηνικων προσφορων. 	 Saß ajcuiß li cutan aßan li rey quixkßaxtesi saß rukß li Dios li nebâl li cuan chiru lix templo li Dios. Aran quixqßue chak li cßatbil mayej ut lix xêbul li xul li queßcßateß chokß xmayejeb re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Dios. Ut aran ajcuiß queßxqßue li cßaßak chic re ru chi mayejil. Aran quixqßue li mayej xban nak incßaß qui-oc chixjunil saß xbên li artal yîbanbil riqßuin bronce, li cuan chiru li naßajej li nahilan cuiß li Kâcuaß xban nak caßchßin li artal aßan.


Τον Γαδ θελουσι πειρατευσει πειραται πλην και αυτος εις το τελος θελει πειρατευσει. 	 Ut laj Jacob quixye re laj Gad: —Lâat, Gad, joß eb ajcuiß lâ cualal âcßajol, cauhak êrib chiruheb li xicß teßilok êre ut incßaß textßanekß saß rukß eb aßan nak tateßxpleti. Aban lâat chic tâpleti eb aßan.


Και οτε ηλθε προς τον Αβεσσαλωμ Χουσαι ο Αρχιτης, ο φιλος του Δαβιδ, ειπεν ο Χουσαι προς τον Αβεσσαλωμ, Ζητω ο βασιλευς ζητω ο βασιλευς. 	 Nak laj Husai, li ramîg laj David, quixcßul laj Absalón, quixjap re ut quixye: —¡Najt taxak chicuânk xyußam li rey! ¡Najt taxak chicuânk xyußam li rey! chan.


οστις ελθων και ιδων την χαριν του Θεου, εχαρη και παρεκινει παντας να εμμενωσιν εν σταθεροτητι καρδιας εις τον Κυριον, 	 Nak quicuulac laj Bernabé quixq'ue retal nak li Dios yô chirosobtesinquileb laj pâbanel li cuanqueb aran. Quixq'ue xcacuilal xch'ôleb ut quixye ajcui' reheb nak che'xq'uehak xch'ôleb chixpâbanquil li Kâcua'.


Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτους Δια τι και σεις παραβαινετε την εντολην του Θεου δια την παραδοσιν σας; 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: -Ut lâex, ¿c'a'ut nak nequek'et li chak'rab q'uebil êre xban li Dios riq'uin xbânunquil lê najter na'leb li c'aynakex chixbânunquil?


Παντα ταυτα επι σε ελπιζουσι, δια να δωσης εν καιρω την τροφην αυτων. 	 Chixjunileb li xul aßin âcuiqßuin nequeßoybenin. Nequeßroybeni nak lâat tâqßue lix tzacaêmkeb saß xkßehil.


Και εσηκωθη Ισμαηλ ο υιος του Νεθανιου και οι δεκα ανδρες οι οντες μετ' αυτου και επαταξαν τον Γεδαλιαν τον υιον του Αχικαμ υιου του Σαφαν δια ρομφαιας και εθανατωσαν αυτον, τον οποιον ο βασιλευς της Βαβυλωνος ειχε καταστησει επι την γην. 	 Nak yôqueb chi cuaßac, laj Ismael ut li lajêb chi cuînk li cuanqueb rochben, queßcuacli ut queßxcamsi chi chßîchß laj Gedalías li ralal laj Ahicam, li ralal laj Safán. Laj Gedalías, aßan li quixakabâc xban lix reyeb laj Babilonia chi taklânc saß li naßajej Judá.


Ο Κυριος εφανερωσε την δικαιοσυνην ημων ελθετε και ας διηγηθωμεν εν Σιων το εργον Κυριου του Θεου ημων. 	 Li Kâcuaß xcßutbesi nak lâo cuanco saß tîquilal. Yoßkeb chixyebal reheb li cuanqueb Sión li cßaßru quixbânu li Kâcuaß li kaDios.


και παν αγγειον ανοικτον, μη εχον σκεπασμα δεδεμενον επανωθεν αυτου, ειναι ακαθαρτον. 	 Ut chixjunil li cuc, malaj ut li ucßal li mâcßaß xtzßapbal re ut li incßaß tzßaptzßo chi us muxbileb ru.


Πλην ιδου, θελουσι μενει εν αυτη λειψανα τινα, διασεσωσμενοι τινες, υιοι και θυγατερες ιδου, ουτοι θελουσιν εξελθει προς εσας και θελετε ιδει τας οδους αυτων και τας πραξεις αυτων και θελετε παρηγορηθη δια τα κακα, τα οποια επεφερα επι την Ιερουσαλημ, δια παντα οσα επεφερα επ' αυτην. 	 Abanan cuanqueb lê ralal êcßajol li incßaß teßcamsîk. Teßcuulak êriqßuin ut lâex têqßue retal lix mâusilaleb nak têril li cßaßru teßxbânu. Ut riqßuin aßan têqßue retal nak moco yal xcuaj ta nak xinqßue li raylal saß xbêneb laj Jerusalén.Nak têril lix yibal ru lix yehom xbânuhomeb tâcßojlâk êchßôl xban nak têqßue retal nak xcßulubeb xcßulbal li tojba mâc li xinqßue saß xbêneb, chan li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Τοτε ο λαος της γης παρελυε τας χειρας του λαου του Ιουδα και εταραττεν αυτους εν τη οικοδομη, 	 Joßcan nak eb li tenamit li cuanqueb saß li naßajej aßan queßxseßbesi laj Israel re nak tâoc xxiuheb ut teßxcanab xyîbanquil lix templo li Kâcuaß.


να φερωσι την Αστιν την βασιλισσαν ενωπιον του βασιλεως, μετα του βασιλικου διαδηματος, δια να δειξη το καλλος αυτης εις τους λαους και εις τους αρχοντας διοτι ητο ωραια την οψιν. 	 Li rey quixye reheb nak teßxbok chak li reina Vasti. Ut quixye reheb nak cuânk chak lix corona saß xjolom nak tâchâlk chiru li rey re xcßutbal lix chßinaßusal chiruheb li tenamit ut chiruheb ajcuiß li nequeßtaklan saß li junjûnk chi tenamit xban nak kßaxal chßinaßus lix Vasti.


Και οτε επεστρεψαν οι ανδρες Ισραηλ, ετρομαξαν οι ανδρες Βενιαμιν διοτι ειδον οτι το κακον εφθασεν επ' αυτους. 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Israel queßxsukßisi ribeb ut queßxtiquib cuißchic pletic riqßuineb. Qui-oc xxiuheb li ralal xcßajol laj Benjamín xban nak queßxqßue retal nak teßsachekß ruheb.


πασα σαρξ θελει εκπνευσει ομου, και ο ανθρωπος θελει επιστρεψει εις το χωμα. 	 chixjunileb raj teßcâmk ut teßsukßîk raj cuißchic chßochß.


Οι δε ελθοντες προς τον Ιησουν, παρεκαλουν αυτον επιμονως, λεγοντες οτι ειναι αξιος εκεινος, εις τον οποιον θελεις καμει τουτο 	 Que'cuulac riq'uin li Jesús ut que'xtz'âma chiru nak tixbânu li yô chixtz'âmanquil li capitán. Que'xye re li Jesús: -Us cui tâbânu li usilal re li capitán,


Και ελεγξεν ο Αβρααμ τον Αβιμελεχ δια το φρεαρ του υδατος, το οποιον αφηρπασαν οι δουλοι του Αβιμελεχ. 	 Ut laj Abraham quijitoc chiru laj Abimelec chirix jun li becbil haß. Quixye re nak li becbil haß aßan quimakßeß chiru xbaneb lix môs laj Abimelec.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην, λεγων, 	 Li Kâcuaß quixye re laj Moisés: —Tat-âtinak riqßuineb li ralal xcßajol laj Israel ut tâye reheb chi joßcaßin:


Τις ανηγγειλε ταυτα απ' αρχης, δια να γνωρισωμεν; και προ του καιρου, δια να ειπωμεν, αυτος ειναι ο δικαιος; Αλλ' ουδεις ο αναγγελλων αλλ' ουδεις ο διακηρυττων αλλ' ουδεις ο ακουων τους λογους σας. 	 ¿Ani quiyehoc chak ke resil aßin chalen saß xticlajic re takanau lix yâlal? ¿Ani quiyehoc ke li naßleb aßin re nak takaye, “Yâl li cßaßru naxye?” Mâ ani quiyehoc re. Mâ ani quiyehoc ke cßaßru tâcßulmânk. Mâ ani qui-abin re.


Ο δε Ιησους πιασας αυτον απο της χειρος ηγειρεν αυτον, και εσηκωθη. 	 Ut li Jesús quixchap chi ruk' li al ut quixcuaclesi ut li al quixakli.


Ειπε μαλιστα ο Δαβιδ, Ζη Κυριος, ο Κυριος θελει παταξει αυτον η η ημερα αυτου θελει ελθει, και θελει αποθανει θελει καταβη εις πολεμον και θανατωθη 	 Ut quixye ajcuiß laj David: —Saß xcßabaß li yoßyôquil Dios lâin ninye nak li Kâcuaß tâqßuehok re chi câmc. Nak tâcuulak xkßehil, laj Saúl tâcâmk. Mâre xban yajel malaj ut tâcamsîk saß plêt.


και κοπιωμεν, εργαζομενοι με τας ιδιας ημων χειρας λοιδορουμενοι ευλογουμεν, διωκομενοι υποφερομεν, 	 Cau nocotrabajic re xnumsinquil li cutan junjûnk. Nak neque'xbânu mâusilal ke, lâo nakabânu usilal reheb. Ra neque'xbânu ke li xic' neque'iloc ke ut nakacuy xnumsinquil li raylal li neque'xbânu ke.


και παντας τους πολεμιστας, επτα χιλιαδας, και τους ξυλουργους και τους σιδηρουργους, χιλιους, παντας δυνατους και επιτηδειους εις πολεμον και μετωκισεν αυτους εις Βαβυλωνα ο βασιλευς της Βαβυλωνος. 	 Quixtaklaheb ajcuiß Babilonia chixjunileb lix soldados laj Judá. Cuukub mil chi soldado cauheb rib ut nequeßxnau pletic chi us. Ut quixtaklaheb ajcuiß jun mil li cuînk li nequeßxnau cßanjelac chi us joß eb ajcuiß laj tenol chßîchß.


Εαν λαβη τις κρεας αγιον εν τω ακρω του ιματιου αυτου και δια του ακρου αυτου εγγιση αρτον η μαγειρευμα η οινον η ελαιον η παν φαγητον, θελει αγιασθη; Και οι ιερεις απεκριθησαν και ειπον, Ουχι. 	 Cui junak aj tij tixcßam li mayejanbil tib saß lix tßicr ut cui lix tßicr tânak saß xbên li caxlan cua, malaj ut saß li vino, malaj ut saß li aceite, malaj ut saß xbên cßaß chic re ru chi tzacaêmk, ¿ma santobresinbilak chic tâcanâk li tzacaêmk li quinak cuiß? chan. Ut eb laj tij queßchakßoc ut queßxye nak incßaß.


Ο δικαιος μισει λογον ψευδη ο δε ασεβης καθισταται δυσωδης και ατιμος. 	 Li ani tîc xchßôl xicß naril li ticßtiß. Ut eb li incßaß useb xnaßleb xicß chic nequeßileß ut xutânal nequeßel.


και Σαμσεραι και Σεαρια και Γοθολια 	 Eb li ralal xcßajol laj Jeroham, aßaneb aßin: laj Samserai, laj Seharías, laj Atalías,


Απεκτησα δουλους και δουλας και ειχον δουλους οικογενεις απεκτησα ετι αγελας και ποιμνια περισσοτερα υπερ παντας τους υπαρξαντας προ εμου εν Ιερουσαλημ. 	 Nabaleb inlokßbil môs joß cuînk joß ixk, ut cuanqueb ajcuiß inmôs queßyoßla saß li cuochoch. Queßcuan nabal incuacax ut nabaleb lin carner. Lâin li nabal cßaßru cue chiruheb li rey li queßcuan Jerusalén xbên cua chicuu lâin.


διοτι ταυτην την φοραν εγω εξαποστελλω πασας μου τας πληγας επι την καρδιαν σου και επι τους θεραποντας σου και επι τον λαον σου δια να γνωρισης οτι δεν ειναι ουδεις ομοιος μου εν παση τη γη 	 Ut anakcuan tintakla cuißchic jun raylal saß âbên joß ajcuiß saß xbêneb lâ môs ut saß xbêneb ajcuiß chixjunil li tenamit re nak chi joßcan tânau nak mâ ani chic junak Dios saß ruchichßochß joß lâin.


εκ του Ιουδα, Ναασσων ο υιος του Αμμιναδαβ 	 Laj Naasón li ralal laj Aminadab, aßan li najolomin reheb lix têpaleb li ralal xcßajol laj Judá.


Ταφος ανεωγμενος ειναι ο λαρυγξ αυτων, με τας γλωσσας αυτων ελαλουν δολια φαρμακιον ασπιδων ειναι υπο τα χειλη αυτων 	 C'ajo' xyibal ru neque'âtinac. Chanchan xchuhil li camenak sa' li muklebâl. Ut junes balak'înc neque'xbânu. Li c'a'ak re ru neque'xye chanchan xmay c'anti' li nacamsin. (Sal. 5:9; 140:3)


Και ευρηκαν μεταξυ των κατοικων της Ιαβεις-γαλααδ τετρακοσιας νεας παρθενους, αιτινες δεν ειχον γνωρισει ανδρα εν κοιτη αρσενικου και εφεραν αυτας προς το στρατοπεδον εις Σηλω, ητις ειναι εν γη Χανααν. 	 Câhib ciento li tukß ix li mâjiß cuanjenakeb riqßuin cuînk li queßxtau aran. Ut queßxcßameb saß li muhebâl li cuan aran Silo xcuênt Canaán.


Ηλθον οι βασιλεις, επολεμησαν τοτε επολεμησαν οι βασιλεις Χανααν εν Θααναχ πλησιον των υδατων του Μεγιδδω λαφυρον αργυριου δεν ελαβον. 	 Queßchal eb li rey aj Canaán chi pletic saß li tenamit Taanac, li cuan nachß riqßuin li haß li cuan Meguido. Abanan mâcßaß queßrêchani.


και εκ της φυλης των υιων Συμεων, Σαμουηλ ο υιος του Αμμιουδ 	 laj Semuel li ralal laj Amiud, saß xtêpaleb li ralal xcßajol laj Simeón;


Αλλ' εαν παντες προφητευωσιν, εισελθη δε τις απιστος η ιδιωτης, ελεγχεται υπο παντων, ανακρινεται υπο παντων, 	 Abanan cui eb laj pâbanel te'xch'olob xyâlal li c'a'ru quiyehe' reheb xban li Dios, nak tox-oc sa' xyânkeb junak mâcua' aj pâbanel malaj li toj mâji' naxtau ru lix yâlal a'an, li jun a'an tixq'ue retal nak a'an aj mâc ut tixq'ue ajcui' retal li c'a'ru yô chirabinquil.


Διοτι αυτος ειναι εν μια βουλη και τις δυναται να αποστρεψη αυτον; και ο, τι επιθυμει η ψυχη αυτου, καμνει. 	 Aßan naxbânu li cßaßru naraj. Mâ ani naru nayehoc re nak incßaß tixbânu.


Τουτο δε λεγω οτι διαθηκην προκεκυρωμενην εις τον Χριστον υπο του Θεου ο μετα ετη τετρακοσια τριακοντα γενομενος νομος δεν ακυρονει, ωστε να καταργηση την επαγγελιαν. 	 A'in ut tinye: Li Dios quixbânu jun li contrato najter riq'uin laj Abraham ut quixxakab xcuanquil sa' xc'aba' li Cristo. Li chak'rab li quiq'uehe' re laj Moisés câhib ciento riq'uin lajêb xca'c'âl chihab mokon inc'a' naxsach xcuanquil li contrato li ac xakabanbil xcuanquil, chi moco tixcanab ta chi mâc'a' rajbal li yechi'inbil re laj Abraham xban li Dios.


Οι αρχοντες επαυον ομιλουντες και εβαλλον χειρα επι το στομα αυτων. 	 Ut eb li cuanqueb xcuanquil nequeßxcanab âtinac nak nequeßril cuu ut nequeßxcßut li rukßeb re nak incßaß chic teßecßânk li jun chßol.


Και εκεινος ειπεν, Ιδου, τωρα, εγω εγηρασα δεν γνωριζω την ημεραν του θανατου μου 	 Laj Isaac quixye re: —Lâat nacanau nak tîxin chic. Mâre chi sêb nincam.


και λαβε αργυριον και χρυσιον και καμε στεφανους και επιθες επι την κεφαλην του Ιησου, υιου του Ιωσεδεκ, του ιερεως του μεγαλου, 	 Tâcßam li oro ut li plata li ac xaxoc. Tâyîb li corona ut tâqßue saß xjolom laj Josué li xyucuaßil aj tij, li ralal laj Josadac.


Και ως ειδον τα ζωα, ιδου, τροχος εις επι την γην, πλησιον των ζωων εις τα τεσσαρα αυτων προσωπα. 	 Nak yôquin chirilbaleb li câhib li chanchaneb ángel quicuil ajcuiß câhib li rueda saß ruchichßochß. Junjûnk li rueda cuan chixcßatkeb li junjûnk li chanchaneb ángel.


Και ειπε προς εμε λεγων, Δεν γνωριζεις τι ειναι ταυτα; Και ειπα, Ουχι, κυριε μου. 	 Ut li ángel quichakßoc ut quixye cue: —¿Ma incßaß nacanau cßaßru xyâlal li yôcat chirilbal?— Ut lâin quinye re: —Incßaß ninnau, Kâcuaß.—Ut li ángel quichakßoc ut quixye cue: —Li cuib chi rukß cheß olivo, aßaneb retalil li cuib li sicßbileb ru chi cßanjelac chiru li Kâcuaß, laj êchal re li ruchichßochß, chan.


ουτε απο των ιερεων των Λευιτων θελει λειψει ανθρωπος ενωπιον μου, δια να προσφερη ολοκαυτωματα και να καιη προσφορας εξ αλφιτων και να καμνη θυσιας πασας τας ημερας. 	 Ut teßcuânk ajcuiß eb li ralal xcßajol laj Leví li teßcßanjelak chicuu chokß aj tij. Rajlal teßmayejak chicuu ut teßxqßue lix cßatbil mayej joß ajcuiß li mayej cßaj.


Αληθεια εκ της γης θελει αναβλαστησει και δικαιοσυνη εξ ουρανου θελει κυψει. 	 Eb li cuanqueb saß ruchichßochß teßcuânk saß xyâlal. Ut li Kâcuaß saß choxa tixqßue chak li tîquilal ke.


Απεκριθη ο Ιησους και ειπε προς αυτην Πας οστις πινει εκ του υδατος τουτου θελει διψησει παλιν 	 Quichak'oc li Jesús ut quixye re: -Chixjunileb li te'uc'ak re li ha' a'in, tâchakik cui'chic reheb.


Και ο Κως εγεννησε τον Ανουβ και τον Σωβηβα, και τας συγγενειας του Αχαρηλ, υιου του Αρουμ. 	 Laj Cos, aßan lix yucuaß laj Anub ut laj Zobeba. Aßan ajcuiß lix xeßtônil yucuaß li ralal xcßajol laj Aharhel li ralal laj Harum.


Διοτι τις η ελπις του υποκριτου, αν και επλεονεκτησεν, οταν ο Θεος αποσπα την ψυχην αυτου; 	 ¿Ma cuan ta biß cßaßru teßxyoßoni li incßaß nequeßxcßoxla li Dios? ¿Cßaß ta cuiß ru teßxcol cuiß ribeb nak li Dios târisi lix yußameb?


Η υγιαινουσα καρδια ειναι ζωη της σαρκος ο δε φθονος σαπρια των οστεων. 	 Li ani mâcßaß naxcßoxla sa cuan lix yußam ut cuan xcacuilal. Abanan li ani nacakalin incßaß nacuan chi sa saß xchßôl. Ut naxqßue ajcuiß xyajel lix tibel.


Ευφρανθητε, εθνη, μετα του λαου αυτου διοτι θελει εκδικησει το αιμα των δουλων αυτου, και αποδωσει εκδικησιν εις τους εναντιους αυτου, και καθαρισει την γην αυτου και τον λαον αυτου. 	 Lâex li xnînkal ru tenamit, têqßue xlokßal lix tenamit li Kâcuaß xban nak li Kâcuaß tixsach ruheb li xicß nequeßiloc reheb. Li Kâcuaß tixqßue rêkaj reheb li queßcamsin reheb lix tenamit, abanan tixcuy xmâqueb lix tenamit ut târisi li mâusilal saß lix naßajeb.


δειξατε μοι δηναριον τινος εικονα εχει και επιγραφην; Και αποκριθεντες ειπον Του Καισαρος. 	 C'ut junak li tumin chicuu. ¿Ani aj e li jalam ûch li cuan chiru? Ut, ¿ani aj c'aba' li tz'îbanbil chiru? chan. Eb a'an que'chak'oc ut que'xye: -Re li acuabej.


Τον δε Αβραμ μετεχειρισθησαν καλως δι' αυτην και ειχε προβατα και βοας και ονους και δουλους και δουλας και ονους θηλυκας και καμηλους. 	 Xban nak laj Abram quixkßaxtesi lix Sarai saß rukß laj faraón, nabal lix râbal quiqßueheß re laj Abram. Laj faraón quixqßue xquetômk, quixqßue xcuacax, quixqßue xbûr ut quixqßue ajcuiß lix môs cuînk ut lix môs ixk. Ut quiqßueheß ajcuiß xnînki xul camello xcßabaß.


δια να ηναι τελειος ο ανθρωπος του Θεου, ητοιμασμενος εις παν εργον αγαθον. 	 Li Santil Hu naxc'ut chiru li nac'anjelac chiru li Dios chanru nak tâcuânk chi tz'akal re ru lix yu'am ut naxtenk'a a'an re nak cauresinbilak chi tz'akal re xbânunquil chixjunil li châbil c'anjel.


οιτινες ηλθον μετα Ζοροβαβελ, Ιησου, Νεεμια, Σεραια, Ρεελαια, Μαροδοχαιου, Βιλσαν, Μισπαρ, Βιγουαι, Ρεουμ, Βαανα. Αριθμος των ανδρων του λαου του Ισραηλ 	 Ut li nequeßcßamoc be saß xyânkeb, aßaneb laj Zorobabel, laj Jesúa, laj Nehemías, laj Seraías, laj Reelaías, laj Mardoqueo, laj Bilsán, laj Mispar, laj Bigvai, laj Rehum, ut laj Baana. Aßaneb aßin lix qßuialeb li cuînk aj Israel.


η και αν ζητηση ωον, μηπως θελει δωσει εις αυτον σκορπιον; 	 Ut nak tixpatz' junak xmol, ¿ma aj xôc' ta bi' tixq'ue re?


Και ησαν παραθυρα αδιορατα εις τα οικηματα και εις τα μετωπα αυτων εσωθεν της πυλης κυκλω κυκλω, και ωσαυτως εις τας στοας ησαν παραθυρα και εσωθεν κυκλω κυκλω, εφ' εκαστου δε μετωπου φοινικες. 	 Cuanqueb ventana cocß ru saß eb li junjûnk chi naßajej. Cuanqueb ajcuiß saß li xmu cab. Ut cuanqueb ajcuiß ventana saß li naßajej li nequeßnumeß cuiß nak nequeßxic saß li nebâl. Ut lix sahob ru juchßbileb chiruheb li okech, aßan retalileb li cheß palmera.


την τραπεζαν, παντα τα σκευη αυτης και τους αρτους της προθεσεως, 	 joß ajcuiß li mêx rochben li secß ut li mayejanbil caxlan cua li nequeßxqßue saß li mêx.


Διοτι απεσχισθη ο Ισραηλ απο του οικου Δαβιδ, και εκαμον βασιλεα τον Ιεροβοαμ υιον του Ναβατ και ο Ιεροβοαμ απεσπασε τον Ισραηλ εξοπισθεν του Κυριου, και εκαμεν αυτους να αμαρτησωσιν αμαρτιαν μεγαλην. 	 Nak li Kâcuaß quirisiheb li ralal xcßajol laj Israel saß xyânkeb li ralal xcßajol laj David, eb laj Israel queßxxakab laj Jeroboam li ralal laj Nabat chokß xreyeb. Ut laj Jeroboam, aßan li quiqßuehoc reheb laj Israel chixtzßektânanquil li Kâcuaß ut kßaxal nimla mâc queßxbânu.


Διοτι εκ πολλης θλιψεως και στενοχωριας καρδιας εγραψα προς εσας μετα πολλων δακρυων, ουχι δια να λυπηθητε, αλλα δια να γνωρισητε την αγαπην, ην εχω περισσοτερως εις εσας. 	 Nak xintz'îbac êriq'uin xinyot'e' ut xinyâbac xban nak xraho' sa' inch'ôl. Inc'a' xintz'îbac êriq'uin re xq'uebal xrahil êch'ôl. Re ban nak tênau nak k'axal rarôquex inban.


Και ο οφθαλμος μου δεν θελει φεισθη και δεν θελω ελεησει κατα τας οδους σου θελω σοι ανταποδωσει, και θελουσιν εισθαι τα βδελυγματα σου εν μεσω σου και θελετε γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος ο πατασσων. 	 Incßaß tincuy êmâc chi moco tincuil xtokßobâl êru. Texinqßue ban chixtojbal rix lê mâc. Ut li mâusilal nequebânu saß êbên ajcuiß lâex tâsukßîk. Ut lâex tênau nak lâin li Kâcuaß ut tênau ajcuiß nak lâin li tinqßuehok êre chixtojbal rix lê mâc.


Αλλα συ υπαγε, εως του τελους και θελεις αναπαυθη και θελεις σταθη εν τω κληρω σου εις το τελος των ημερων. 	 Ut lâat, at Daniel, tîcak taxak lâ yußam toj saß rosoßjic. Tatcâmk abanan tatcuaclîk cuißchic ut tâcßul lâ kßajcâmunquil saß rosoßjiqueb li cutan, chan cue li xakxo saß xbên li haß.


και ουχι μονον τουτο, αλλα και καυχωμενοι εις τον Θεον δια του Κυριου ημων Ιησου Χριστου, δια του οποιου ελαβομεν τωρα την φιλιωσιν. 	 Ut moco ca'aj cui' ta li kacolbal quixq'ue li Dios. Naxq'ue aj ban cui' lix sahilal kach'ôl sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo li quic'amoc ke sa' usilal riq'uin li Dios.


Και παρηγγειλεν εις αυτους Κυριος ο Θεος των πατερων αυτων δια χειρος των απεσταλμενων αυτου, εγειρομενος πρωι και εξαποστελλων διοτι εφειδετο του λαου αυτου και του κατοικητηριου αυτου. 	 Li Kâcuaß lix Dioseb lix xeßtônil yucuaßeb nabal sut quixtakla lix profeta riqßuineb chixkßusbaleb xban nak quiril xtokßobâleb ru ut xban ajcuiß nak saß li tenamit aßan cuan lix templo.


Αλλ' επεθυμησαν επιθυμιαν εν τη ερημω, και επειρασαν τον Θεον εν τη ανυδρω. 	 Nak cuanqueb aran saß li chaki chßochß bar mâcßaß cuan, queßxrahi ru li tibel cua. Joßcan nak queßxyal rix li Kâcuaß.


Εαν δε και αγωνιζηται τις, δεν στεφανουται, εαν νομιμως δεν αγωνισθη. 	 Ut jo'can ajcui' li naxyal xk'e chi âlinac, inc'a' naxc'ul lix mâtan cui inc'a' naxbânu chi tz'akal re ru.


Το δε στεαρ της περι αμαρτιας προσφορας θελει καυσει επι του θυσιαστηριου. 	 Ut tixcßat saß li artal lix xêbul lix mayejeb re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb.


και θελει αποδωσει ο, τι ημαρτησεν εις τα αγια και θελει προσθεσει επ' αυτο το πεμπτον αυτου και δωσει αυτο εις τον ιερεα και θελει καμει ο ιερευς εξιλεωσιν υπερ αυτου δια του κριου της περι ανομιας προσφορας, και θελει συγχωρηθη εις αυτον. 	 Tento nak tixtoj li mayej li joß qßuial chic incßaß xqßue ut tixtoj ajcuiß li jûnk may ral li jûnk ciento li incßaß quixtoj. Tixqßue re laj tij ut laj tij tixmayeja li carner re xtojbal rix lix mâc li cuînk li quiqßuehoc re li mayej. Ut tâcuyekß lix mâc.


Ετι ολιγον και ο κοσμος πλεον δεν με βλεπει, σεις ομως με βλεπετε, διοτι εγω ζω και σεις θελετε ζη. 	 Cuulac re xk'ehil nak inc'a' chic te'ril cuu li inc'a' neque'pâban cue. Abanan lâex têril cuu. Ut xban nak yo'yôkin lâin, yo'yôkex ajcui' lâex.


Διεσωθη δε εις εκ των υιων του Αχιμελεχ υιου του Αχιτωβ, ονοματι Αβιαθαρ, και εφυγε κατοπιν του Δαβιδ. 	 Abanan laj Abiatar, jun reheb li ralal laj Ahimelec li ralal laj Ahitob, incßaß queßxcamsi xban nak quiêlelic ut cô riqßuin laj David.


Και θελεις καμει την εορτην των εβδομαδων εις Κυριον τον Θεον σου, μετα της ανηκουσης αυτοπροαιρετου προσφορας της χειρος σου, την οποιαν προσφερης, οπως σε ευλογησε Κυριος ο Θεος σου. 	 Li ninkße li têbânu, aßan re xlokßoninquil li Kâcuaß lê Dios. Ut li mayej li têqßue, aßan li joß qßuial na-ala saß êchßôl xqßuebal, aß yal chanru lê rosobtesinquil xban li Kâcuaß lê Dios.


και εκεινο το οποιον ειδε και ηκουσε, τουτο μαρτυρει, και ουδεις δεχεται την μαρτυριαν αυτου. 	 Ut li c'a'ru quiril ut quirabi, a'an li naxch'olob xyâlal. Abanan moco q'uiheb ta li neque'pâban re li c'a'ru naxye.


Ας ηχη η θαλασσα και το πληρωμα αυτης ας χαιρωσιν αι πεδιαδες και παντα τα εν αυταις. 	 Chi-ecßânk taxak ru li palau joß ajcuiß chixjunil li cuan chi saß xban xsahileb saß xchßôl. Ut cheßsahokß ta ajcuiß saß xchßôleb li cßaßak re ru cuanqueb saß cßalebâl.


Απο πασων των ανομιων μου λυτρωσον με μη με καμης ονειδος του αφρονος. 	 Chacuy chasach chixjunil lin mâc. Ut mâcanabeb taxak re tineßxhob li mâcßaßeb xnaßleb.


Κατα την αποφασιν του νομου την οποιαν σε αναγγειλωσι, και κατα την κρισιν την οποιαν σε ειπωσι, θελεις καμει δεν θελεις εκκλινει απο του λογου τον οποιον σε αναγγειλωσι, δεξια η αριστερα. 	 Checßûluban saß êchßôl li chakßrab li teßxcßut chêru ut lê tijbal xbaneb. Têbânu chi tzßakal re ru li cßaßru teßxye êre.


Αραβ, και Δουμα, και Εσαν, 	 Arab, Duma, Esán,


Επειδη εκπληξις κατελαβεν αυτον και παντας τους μετ' αυτου δια την αγραν των ιχθυων, την οποιαν συνελαβον, 	 Ut quisach xch'ôl laj Simón jo'queb ajcui' li cuanqueb rochben xban nak k'axal cui'chic nabal li car que'xchap.


Υιε ανθρωπου, καμε την Ιερουσαλημ να γνωριση τα βδελυγματα αυτης, 	 —At ralal cuînk, tâye reheb li cuanqueb Jerusalén nak kßaxal yibru li nequeßxbânu.


Και εμισει ο Ησαυ τον Ιακωβ, δια την ευλογιαν με την οποιαν ευλογησεν αυτον ο πατηρ αυτου και ειπεν ο Ησαυ εν τη καρδια αυτου, Πλησιαζουσιν αι ημεραι του πενθους του πατρος μου τοτε θελω φονευσει Ιακωβ τον αδελφον μου. 	 Cßajoß nak quijoskßoß laj Esaú saß xbên laj Jacob xban nak qui-osobtesîc xban lix yucuaß. Quixye saß xchßôl: —Chi sêb nacuulac xkßehil nak tâcâmk lin yucuaß. Chirix aßan tincamsi li cuîtzßin, chan laj Esaú.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην εν τη ερημω Σινα, εν τη σκηνη του μαρτυριου, την πρωτην του δευτερου μηνος, εις το δευτερον ετος αφου εξηλθον εκ γης Αιγυπτου, λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Moisés saß li xbên cutan re li xcab po nak ac yô chic xcab chihab reliqueb chak laj Israel aran Egipto. Quiâtinac riqßuin saß li tabernáculo nak cuanqueb saß li chaki chßochß aran Sinaí. Quixye re:


και δεν με ηξιωσας μηδε να φιλησω τους υιους μου, και τας θυγατερας μου; τωρα αφρονως επραξας τουτο 	 Saß junpât xacßameb chak. Incßaß xqßue rib nak xcuutzßeb ru lin rabin joß eb ajcuiß li cui re xchakßrabinquileb. Xban âtôntil nak xabânu a naßleb aßin.


διοτι θελει εξαπαντος εκτελεσθη το πραγμα, το οποιον εφωνησε δια του λογου του Κυριου κατα του θυσιαστηριου εν Βαιθηλ και κατα παντων των οικων των υψηλων τοπων, οιτινες ειναι εις τας πολεις της Σαμαρειας. 	 Li profeta quixye li cßaßru quiyeheß re xban li Dios. Chßolchßo nak tâcßulmânk li cßaßru quixye chirix li artal li cuan arin Bet-el ut chirixeb li naßajej re lokßonînc li najt xteram li yîbanbil aran Samaria, chan.


Και εαν δεν εχη αδελφους, τοτε θελετε δωσει την κληρονομιαν αυτου εις τους αδελφους του πατρος αυτου. 	 Cui mâ jun li ras malaj ut li rîtzßin, li chßochß aßan tâcanâk chokß reheb li ras ut li rîtzßin li yucuaßbej.


εξαγοραζομενοι τον καιρον, διοτι αι ημεραι ειναι πονηραι. 	 Mênumsi li cutan chi mâc'a' xyâlal. Chebânu ban li us nak târûk têbânu xban nak ch'a'aj li cuânc sa' eb li cutan a'in.


διοτι εγγυς ειναι η ημερα του Κυριου επι παντα τα εθνη καθως εκαμες θελει γεινει εις σε η ανταποδοσις σου θελει στρεψει επι την κεφαλην σου. 	 Joß xebânu reheb laj Judá, joßcan ajcuiß têcßul lâex. Lâex têcßul lê kßajcâmunquil. Cuulac re xkßehil nak lâin li Kâcuaß tinrakok âtin saß xbêneb chixjunileb li jalanil tenamit. Ut tinrakok ajcuiß âtin saß êbên lâex.


αλλ' εις ημας ειναι εις Θεος ο Πατηρ, εξ ου τα παντα και ημεις εις αυτον, και εις Κυριος Ιησους Χριστος, δι' ου τα παντα και ημεις δι' αυτου. 	 Abanan lâo aj pâbanel nakanau nak jun ajcui' li Dios cuan. Ut li Dios Acuabej a'an li quiyîban re chixjunil li c'a'ru cuan. Coxyo'obtesi lâo re nak takalok'oni a'an. Ut jun ajcui' li Kâcua' cuan, a' li Jesucristo. Ut sa' xc'aba' a'an cuan chixjunil ut sa' xc'aba' a'an nak cuan li colba-ib.


Ιδου, θελει αναβη και πεταξει ως αετος, και θελει απλωσει τας πτερυγας αυτου επι Βοσορραν και εν τη ημερα εκεινη η καρδια των ισχυρων του Εδωμ θελει εισθαι ως καρδια γυναικος κοιλοπονουσης. 	 Qßuehomak retal. Eb li xicß nequeßiloc reheb laj Bosra yôqueb chi châlc chixsachbal ruheb. Chanchaneb li tßiu nak naxic chixchapbal lix tib. Saß eb li cutan aßan eb li soldado aj Edom sicsotkeb. Chanchanakeb jun li ixk li yô chi cßuluc raylal.


Ουτος ειναι ο ελθων δι' υδατος και αιματος, Ιησους ο Χριστος ουχι δια του υδατος μονον, αλλα δια του υδατος και του αιματος και το Πνευμα ειναι το οποιον μαρτυρει, επειδη το Πνευμα ειναι η αληθεια. 	 Li Jesucristo quic'ulun sa' ruchich'och'. Quixc'ul li cubi ha' ut quihoye' ajcui' lix quiq'uel chiru li cruz. Mâcua' ca'aj cui' li cubi ha' quixc'ul. Quihoye' aj ban cui' lix quiq'uel. Li Santil Musik'ej naxch'olob xyâlal chiku chirix li Cristo. Ut yâl chixjunil li naxc'ut chiku li Santil Musik'ej.


διοτι το μεν εξερχεται εκ του οικου των δεσμιων δια να βασιλευση ο δε και βασιλευς γεννηθεις καθισταται πενης. 	 Junak sâj al naru tâoc chokß rey, usta saß tzßalam tâêlk chak malaj ut saß nebaßil.


Και ειχον εφ' εαυτων βασιλεα τον αγγελον της αβυσσου, οστις Εβραιστι ονομαζεται Αβαδδων, και εις την Ελληνικην εχει ονομα Απολλυων. 	 Cuan jun li nataklan sa' xbêneb. A'an li ángel li k'axal nim xcuanquil chi taklânc sa' li chamal jul. Aj Abadón xc'aba' sa' li âtinobâl hebreo, ut sa' griego aj Apolión xc'aba'. (Chi jalbil ru li c'aba'ej a'in naraj naxye "aj sachonel".)


Πασα κλινη, επι της οποιας κοιτεται καθ' ολας τας ημερας της ρευσεως αυτης, θελει εισθαι εις αυτην ως κλινη του αποχωρισμου αυτης και παν σκευος, επι του οποιου καθηται, θελει εισθαι ακαθαρτον, ως η ακαθαρσια του αποχωρισμου αυτης. 	 Ut muxbilak ru ajcuiß li cuarib li naxyocob cuiß rib li ixk. Ut muxbil ajcuiß ru li nacßojla cuiß, joß naxcßul nak yô xyajel re li po.


Υιοι Χαρημ, χιλιοι δεκαεπτα. 	 Eb li ralal xcßajol laj Harim, aßan jun mil riqßuin cuuklaju.


διοτι ο σπειρων εις την σαρκα εαυτου θελει θερισει εκ της σαρκος φθοραν, αλλ' ο σπειρων εις το Πνευμα θελει θερισει εκ του Πνευματος ζωην αιωνιον. 	 Jo'can ajcui' sa' li kayu'am. Li ani naxbânu li inc'a' us li naxrahi ru xbânunquil xjunes rib, li jun a'an tâsachk. Abanan li ani naxbânu li c'a'ru naraj li Santil Musik'ej, li jun a'an tâcuânk xyu'am chi junelic.


Και οσα περιπατουσιν επι τας παλαμας αυτων, μεταξυ παντων των ζωων των περιπατουντων επι τεσσαρας ποδας, θελουσιν εισθαι ακαθαρτα εις εσας πας ο εγγιζων το θνησιμαιον αυτων θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας. 	 Incßaß naru têtzaca li xul li cuanqueb câhib li rok cui nequeßbêc tzßakal saß xyi li rokeb. Li ani tâchßeßok re junak li camenak xul xcomoneb aßan, muxbil chic ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn.


Θελω σε ακροασθη, ειπεν, οταν και οι κατηγοροι σου ελθωσι και προσεταξε να φυλαττηται εν τω πραιτωριω του Ηρωδου. 	 -Châlkeb cuan laj jitol âcue, tojo'nak takabi c'a'ru âmâc, chan re. Ut quixtakla laj Pablo sa' rochoch laj Herodes. Aran que'xtz'ap sa' jun li na'ajej ut que'xc'ac'ale re nak inc'a' tâêlelik.


Οταν δε συγκαληται η συναγωγη, θελετε σαλπιζει, ουχι ομως αλαλαγμον. 	 Jalan cuiß lix yâb li trompeta re xchßutubanquileb li tenamit.


Και διεμοιρασεν εις παντα ανθρωπον εκ του Ισραηλ, απο ανδρος εως γυναικος, εις εκαστον εν ψωμιον και εν τμημα κρεατος και μιαν φιαλην οινου. 	 Ut quixjeqßui li tzacaêmk reheb chixjunileb li tenamit, joß cuînk joß ixk. Chixjûnkaleb quiqßueheß junjûnk xcaxlan cuaheb, li pombil tib joß ajcuiß li chaki uvas.


Υιοι Κιριαθ-αρειμ, Χεφειρα και Βηρωθ, επτακοσιοι τεσσαρακοντα τρεις. 	 Li ralal xcßajol laj Quiriat-jearim, laj Cafira ut laj Beerot, aßan cuukub ciento riqßuin oxib roxcßâl.


Ανοιγει το στομα αυτης εν σοφια και επι της γλωσσης αυτης ειναι νομος ευμενειας. 	 Riqßuin li cßaßru naxye nacßutun nak cuan xnaßleb. Ut riqßuin châbilal naqßuehoc naßleb.


Εαν ο αδελφος σου, ο υιος της μητρος σου, η ο υιος σου η η θυγατηρ σου η η γυνη του κολπου σου, η ο φιλος σου οστις ειναι ως η ψυχη σου, σε παρακινηση κρυφιως, λεγων, Ας υπαγωμεν και ας λατρευσωμεν αλλους θεους, τους οποιους δεν εγνωρισας συ ουτε οι πατερες σου, 	 Cui ani tixye êre saß mukmu nak têlokßoni li jalanil dios, mêbânu chi joßcan. Mêbânu aßan usta lê ras, usta lê ralal malaj ut lê rabin, usta lê rixakil li nequera, usta li tzßakal êramîg li tâyehok êre nak têlokßoniheb li jalanil dios li incßaß xelokßoni ruheb, chi moco xeßxlokßoni lê naß êyucuaß.


Διοτι πολλους εκαμε να πεσωσι πεπληγωμενοι, και δυνατοι ειναι οι φονευθεντες υπ' αυτης. 	 Nabaleb li ac xeßxsach xyußam xban li ixk aßan. Cauheb raj rib, abanan xqßueheb chi câmc.Li rochoch li ixk aßan, chanchan lix naßajeb li camenak. Cui lâex texxic aran, chanchan yôquex chi xic saß xbehil li câmc.


Τεσσαρες τραπεζαι ησαν εντευθεν και τεσσαρες τραπεζαι εκειθεν παρα τα πλαγια της πυλης οκτω τραπεζαι, εφ' ων εσφαζον τα θυματα. 	 Cuakxakibeb chixjunileb li mêx li queßcamsîc cuiß eb li xul li teßmayejâk. Câhib cuanqueb chi saß li naßajej li cuan nachß riqßuin li oquebâl li cuan saß li norte ut câhib cuanqueb saß li nebâl.


Ειναι καιρος εις εσας, να κατοικητε σεις εν τοις φατνωτοις οικοις σας, ο δε οικος ουτος να ηναι ερημος; 	 —¿Ma xkßehil ta biß chokß êre lâex nak texcuânk saß châbil cab ut lix templo li Kâcuaß incßaß nequecßoxla xyîbanquil?


Τις εσταθμισε το πνευμα του Κυριου η εγεινε συμβουλος αυτου και, εδιδαξεν αυτον; 	 ¿Ma cuan ta biß junak tâyehok re li Dios cßaßru tixbânu? Ut, ¿ma cuan ta biß junak tâqßuehok xnaßleb?


Ταυτα δε ειναι τα ονοματα των υιων Ισραηλ, των εισελθοντων εις Αιγυπτον, Ιακωβ και οι υιοι αυτου Ρουβην ο πρωτοτοκος του Ιακωβ 	 Arin tzßîbanbil xcßabaßeb li ralal xcßajol laj Israel li queßcôeb Egipto. Laj Rubén, aßan li xbên ralal laj Jacob.


"Δαλεθ." Η ψυχη μου εκολληθη εις το χωμα ζωοποιησον με κατα τον λογον σου. 	 Câmc cue nak nacuecßa. Kßaxal ra cuanquin. Joßcan nak chinâcol taxak chiru li câmc joß cayechißi.


Ουτοι ειναι γογγυσται, μεμψιμοιροι, περιπατουντες κατα τας επιθυμιας αυτων, και το στομα αυτων λαλει υπερηφανα, και κολακευουσι προσωπα χαριν ωφελειας. 	 Eb a'in aj cuech'oneleb. Mâc'a' nacuulac chiruheb. Ca'aj cui' li c'a'ru naxrahi ru li tz'ejcualej neque'xbânu. Neque'âtinac re xnimobresinquileb ribeb. Neque'xk'unbesi junak riq'uin k'unil âtin yal re li c'a'ru neque'raj riq'uin.


Και εκοιμηθη εκει την νυκτα εκεινην και ελαβεν εκ των οσα ετυχον εν τη χειρι αυτου, δωρον προς Ησαυ τον αδελφον αυτου 	 Laj Jacob quixnumsi li kßojyîn aran. Ut saß xyânkeb li cßaßru cuan re, quixsicß ru li mâtan li tixqßue re laj Esaú.


Τωρα λοιπον προσταξατε να παυσωσι τους ανθρωπους εκεινους, και η πολις αυτη να μη οικοδομηθη, εωσου εκδοθη διαταγη παρ' εμου. 	 Joßcan ut anakcuan lâex têqßue jun li chakßrab re nak teßxcanab cßanjelac li cuînk aßan ut incßaß chic teßxyîb li tenamit toj tinye reheb nak naru teßxbânu.


Και εν τω καιρω των καρπων απεστειλε προς τους γεωργους δουλον δια να δωσωσιν εις αυτον απο του καρπου του αμπελωνος οι γεωργοι ομως δειραντες αυτον εξαπεστειλαν κενον 	 Nak quicuulac xk'ehil xsic'bal ru li acuîmk, laj êchal re quixtakla jun lix môs riq'uineb li cuînk chixc'ulbal li jo' q'uial ru li racuîmk li tâtz'ak a'an. Abanan eb li cuînk que'xchap li môs ut que'xsac'. Ut quisuk'i chi mâc'a' que'xq'ue re.


Εν τη καρδια μου εφυλαξα τα λογια σου, δια να μη αμαρτανω εις σε. 	 Junelic ninqßue saß inchßôl lâ cuâtin re nak incßaß tinmâcobk châcuu.


και παντας τους βασιλεις της Αραβιας και παντας τους βασιλεις των συμμικτων λαων των κατοικουντων εν τη ερημω, 	 ut eb li rey li cuanqueb Arabia; joß eb ajcuiß lix reyeb li cuanqueb saß li chaki chßochß, li jalan jalânk xtenamiteb.


Απο του ηχου της αλωσεως αυτων εσεισθη η γη ο ηχος της φωνης αυτης ηκουσθη εν τη Ερυθρα θαλασση. 	 Nak tâsachekß ru li tenamit aßan, chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß sicsotkeb xbaneb xxiu nak teßrabi li chokînc. Tâabîk lix yâbeb chi najt toj saß li Caki Palau.


Και δεν θελω πλεον καμει να ακουσθη εν σοι η υβρις των εθνων, και δεν θελεις φερει πλεον τον ονειδισμον των λαων, και δεν θελεις καμει πλεον τους λαους σου να ατεκνωθωσι, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Incßaß chic tebinqßue chi hobecß xbaneb li xnînkal ru tenamit, chi moco teßnumtâk chic saß xbêneb, chi moco teßcâmk chic li ralal xcßajoleb laj Israel, chan li Kâcuaß.


Και εχαρη δι' αυτα ο Εζεκιας και εδειξεν εις αυτους τον οικον των πολυτιμων πραγματων αυτου, τον αργυρον και τον χρυσον και τα αρωματα και τα πολυτιμα μυρα και πασαν την οπλοθηκην αυτου και παν ο, τι ευρισκετο εν τοις θησαυροις αυτου δεν ητο ουδεν εν τω οικω αυτου ουδε υπο πασαν την εξουσιαν αυτου, το οποιον ο Εζεκιας δεν εδειξεν εις αυτους. 	 Laj Ezequías quixcßuleb chi sa saß xchßôl lix takl laj Merodac-baladán ut quixcßut chiruheb chixjunil lix biomal. Quixcßut chiruheb lix plata, lix oro, ut li qßuila pây ru lix sununquil ban. Ut quixcßut ajcuiß chiruheb lix chßîchß re pletic. Chixjunil li cßaßru cuan re saß lix naßaj quixcßut chiruheb. Mâcßaß cßaßru re li rey Ezequías incßaß ta quixcßut chiruheb lix takl laj Merodac-baladán.


Η δε Γοθολια, η μητηρ του Οχοζιου, ιδουσα οτι ο υιος αυτης απεθανεν, εσηκωθη και εξωλοθρευσεν απαν το βασιλικον σπερμα του οικου Ιουδα. 	 Nak lix Atalía lix naß laj Ocozías quirabi resil nak quicamsîc laj Ocozías, quixtakla xcamsinquil chixjunileb li ralal xcßajol laj Ocozías, lix reyeb laj Judá.


Δια τι εισαι περιλυπος, ψυχη μου; και δια τι ταραττεσαι εντος μου; ελπισον επι τον Θεον επειδη ετι θελω υμνει αυτον το προσωπον αυτου ειναι σωτηρια. 	 ¿Cßaßut nak târahokß saß inchßôl? Ut, ¿cßaßut nak yôk incßaßux? ¿Ma incßaß ta biß âcuiqßuin ninyoßonin? ¿Ma incßaß ta biß târûk tatinlokßoni cuißchic, at Kâcuaß? Naru tatinlokßoni cuißchic xban nak lâat lin Dios, ut lâat aj Colol cue.


και θελουσι σε πολεμησει αλλα δεν θελουσιν υπερισχυσει εναντιον σου διοτι εγω ειμαι μετα σου δια να σε ελευθερονω, λεγει Κυριος. 	 Teßpletik âcuiqßuin, abanan incßaß teßnumtâk saß âbên xban nak lâin cuânkin âcuiqßuin châcolbal, chan li Dios.


Περιεπατησα μελαγχροινος ουχι υπο ηλιου εσηκωθην, εβοησα εν συναξει. 	 Junes rahil chßôlejil nincßul ut mâ bar nintau xsahil inchßôl. Ninxakab cuib chiruheb chixjunileb chixtzßâmanquil intenkßanquil.


Παντες οι κυκλω αυτου, θρηνησατε αυτον και παντες οι γνωριζοντες το ονομα αυτου, ειπατε, Πως συνετριβη η δυνατη ραβδος, η ενδοξος βακτηρια. 	 Ilomak xtokßobâl ruheb laj Moab, lâex li cuanquex chixjun sutam, lâex li xenau chanru lix lokßal junxil. Yehomak, “Qui-isîc xcuanquilal. Xtokeß lix xukß retalil lix cuanquil.”


Και απεκριθη Σωφαρ ο Νααμαθιτης και ειπε 	 Quichakßoc laj Zofar, Naamat xtenamit, ut quixye re laj Job:


Ενθυμηθητι την θλιψιν μου και την εξωσιν μου, το αψινθιον και την χολην. 	 Lâin nincßoxlac chirix chixjunil li raylal ut li rahil chßôlejil li nincßul. Nacuecßa tzßakal xmay li raylal li nincßul.


Εως ποτε θελεις κοιμασθαι, οκνηρε; ποτε θελεις σηκωθη εκ του υπνου σου; 	 Ut lâex li incßaß nequeraj cßanjelac, ¿jokße têcanab li cuârc? ¿Ma incßaß texcuaclîk? ¿Ma junelic yocyôkex?


και θελει τρωγει τον καρπον των κτηνων σου και τα γεννηματα της γης σου, εωσου εξολοθρευθης το οποιον δεν θελει αφησει εις σε σιτον, οινον η ελαιον, τας αγελας των βοων σου η τα ποιμνια των προβατων σου, εωσου σε εξολοθρευση. 	 Eb aßan teßxtzacaheb li ral lê quetômk joß ajcuiß li ru lê racuîmk. Mâcßaßak chic lê trigo, chi moco lê vino, chi moco lê aceite. Ut mâcßaßak chic lê cuacax chi moco lê carner toj retal tex-osokß xban cueßej.


Παλιν σας λεγω οτι εαν δυο απο σας συμφωνησωσιν επι της γης περι παντος πραγματος, περι του οποιου ηθελον καμει αιτησιν, θελει γεινει εις αυτους παρα του Πατρος μου του εν ουρανοις. 	 Tinye êre cui cuan cuibak sa' êyânk te'xc'ûb ru sa' cuibal chirix c'a'ru te'tijok cui', ut te'xtz'âma chiru lin Yucua' cuan sa' choxa, li c'a'ru te'xtz'âma tâq'uehek' reheb.


δια να δεσωσι τους βασιλεις αυτων με αλυσεις και τους ενδοξους αυτων με δεσμα σιδηρα 	 Teßxbacß riqßuin cadena eb li rey joß ajcuiß eb li nequeßtenkßan reheb.Eb li ralal xcßajol li Dios teßrakok âtin saß xbêneb joß quixye li Kâcuaß. Aßan li lokßal li quixqßue li Dios reheb li ralal xcßajol. ¡Lokßoninbil taxak li Kâcuaß!


Επτα ημερας θελετε προσφερει προσφοραν γινομενην δια πυρος προς τον Κυριον την ογδοην ημεραν θελει εισθαι εις εσας συγκαλεσις αγια, και θελετε προσφερει προσφοραν γινομενην δια πυρος προς τον Κυριον ειναι συναξις επισημος ουδεν εργον δουλευτικον θελετε καμει. 	 Rajlal cutan, chiru cuukub cutan, têqßue lê cßatbil mayej chiru li Kâcuaß. Saß xcuakxak li cutan têchßutub cuißchic êrib ut têqßue lê cßatbil mayej chiru li Kâcuaß re xlokßoninquil. Aßan li cutan re lokßonînc ut mâ jun li cßanjel têbânu.


Ο βασιλευς Σολομων εκαμεν εις εαυτον φορειον εκ ξυλων του Λιβανου 	 Li rey Salomón quixqßue chi yîbâc jun lix cßojaribâl riqßuin li châbil cheß re Líbano.


Και επεστρεψεν ο Φινεες ο υιος του Ελεαζαρ ο ιερευς και οι αρχοντες απο των υιων Ρουβην και απο των υιων Γαδ εκ της γης Γαλααδ εις την γην Χανααν προς τους υιους Ισραηλ, και εφεραν αποκρισιν προς αυτους. 	 Chirix aßan laj Finees laj tij rochbeneb li queßcôeb chirix queßel riqßuineb li ralal xcßajol laj Rubén ut laj Gad saß li naßajej Galaad. Queßsukßi Canaán saß lix naßajeb ut queßxye reheb chixjunileb laj Israel li cßaßru quiyeheß reheb.


Και τινες των Φαρισαιων απο του οχλου ειπον προς αυτον Διδασκαλε, επιπληξον τους μαθητας σου. 	 Ut cuanqueb laj fariseo sa' xyânkeb li q'uila tenamit que'xye re: -At tzolonel k'useb lâ tzolom, ye reheb nak te'xcanab âtinac.-


Και θελεις καμει δυο κρικους χρυσους και θελεις βαλει αυτους επι των δυο ακρων του περιστηθιου εις το χειλος αυτου, το οποιον ειναι κατα το μερος του εφοδ εσωθεν 	 Têyîb cuib chic li argollas riqßuin oro ut têletz saß xxuc li pectoral xcaß pacßalil li nacana takßa. Têletz chirix li pectoral re nak chiru li efod tâcanâk.


Εγω εκαμον την γην, τον ανθρωπον και τα ζωα τα επι προσωπου της γης, δια της δυναμεως μου της μεγαλης και δια του βραχιονος μου του εξηπλωμενου και εδωκα αυτην εις οντινα ηυδοκησα. 	 Riqßuin lix nimal lin cuanquil ut lin metzßêu lâin quinyîb li ruchichßochß ut eb li cristian joß eb ajcuiß li xul li cuanqueb saß ruchichßochß. Ut lâin yâl cue cßaßru tinbânu riqßuin. Lâin ninqßue li cßaßak re ru re li ani nacuaj xqßuebal cuiß.


και τους δυο αυτης υιους, εκ των οποιων του ενος το ονομα ητο Γηρσωμ, Διοτι παροικος, ειπεν, εσταθην εν ξενη γη 	 Quixtakla ajcuiß chi xcaßbichaleb li ralal. Laj Moisés quixqßue aj Gersón chokß xcßabaß jun li ralal xban nak jalan xtenamit laj Moisés. (Li cßabaßej Gersón naraj naxye “aj numel.”)


Ο οκνηρος εμβαπτει την χειρα αυτου εις το τρυβλιον, και δεν θελει ουδε εις το στομα αυτου να επιστρεψη αυτην. 	 Li incßaß nacuulac chiru cßanjelac naxchßic li rukß saß li plato. Abanan chi moco li tzacaêmk naraj xqßuebal saß re.


Και ναον δεν ειδον εν αυτη διοτι ναος αυτης ειναι ο Κυριος ο Θεος ο παντοκρατωρ και το Αρνιον. 	 Quicuil nak sa' li tenamit a'an mâc'a' lix templo li Kâcua' bar te'xic li tenamit chi lok'onînc. Mâc'a' chic aj e xban nak li Kâcua' li k'axal nim xcuanquil cuan aran riq'uineb chi junelic. Ut cuan ajcui' aran li Jun li chanchan carner.


Και οταν κατασυντριψω το στηριγμα του αρτου σας, δεκα γυναικες θελουσι ψηνει τους αρτους σας εν ενι κλιβανω, και οι αρτοι σας θελουσιν αποδοθη εις εσας με ζυγιον και θελετε τρωγει και δεν θελετε χορταινει. 	 Incßaß chic tâcuânk chi tzßakal lê tzacaêmk. Lajêb chi ixk teßxyîb li caxlan cua saß jun chi horno. Ajlanbil chic li caxlan cua li têcßul. Ut nak ac xecuaß chixjunil, incßaß tâtzßaklok êre.


Παντα δε ταυτα ενεργει το εν και το αυτο Πνευμα, διανεμον ιδια εις εκαστον καθως θελει. 	 Abanan chixjunil li mâtan a'in q'uebil ke xban li jun chi Santil Musik'ej. A'an naq'uehoc xmâtaneb li junjûnk jo' naraj a'an.


Απεκριθη λοιπον εκεινος και ειπεν Αν ηναι αμαρτωλος δεν εξευρω εν εξευρω, οτι ημην τυφλος και τωρα βλεπω. 	 Li cuînk, li mutz' nak quicuan, quixye reheb: -Lâin inc'a' ninnau ma aj mâc malaj ut inc'a'. Ca'aj cui' li ninnau lâin nak mutz'in nak xincuan ut anakcuan nin-iloc chic, chan.


Το λοιπον προσευχεσθε, αδελφοι, περι ημων, δια να τρεχη ο λογος του Κυριου και να δοξαζηται, καθως και εις εσας, 	 Ut anakcuan ex inhermân, cuan cui'chic c'a'ru nacuaj xtz'âmanquil chêru. Nintz'âma chêru nak textijok chikix re nak tâyemânk li râtin li Kâcua' Jesucristo yalak bar ut che'xq'ue xlok'al ut che'pâbânk taxak jo' nak quexpâban lâex.