Και ειδον οι υιοι Βενιαμιν οτι εκτυπηθησαν διοτι οι ανδρες Ισραηλ υπεχωρησαν εις τους Βενιαμιτας, εχοντες το θαρρος αυτων εις την ενεδραν την οποιαν ειχον θεσει πλησιον της Γαβαα. 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Benjamín queßxqßue retal nak incßaß queßnumta saß xbêneb laj Israel. Lix qßuialeb li ralal xcßajol laj Israel queßâlinac chiruheb laj Benjamín xban nak cßojcßôqueb xchßôl riqßuineb li mukmûqueb chi xjun sutam li tenamit Gabaa.


Τα εκ ματαιοτητος πλουτη θελουσιν ελαττωθη ο δε συναγων με την χειρα αυτου θελει αυξηνθη. 	 Li ani cuan xbiomal chi incßaß xcßanjelac saß junpât tâosokß chiru. Abanan li ani cau nacßanjelac naxchßutub chi caßchßinkil lix tumin toj retal nabiomoß.


Τεκνια, ας μη σας πλανα μηδεις οστις πραττει την δικαιοσυνην ειναι δικαιος, καθως εκεινος ειναι δικαιος 	 Ex hermân, mâ ani chibalak'înk êre. Li ani nabânun re li tîquilal, a'an tîc xch'ôl jo' li Cristo tîc xch'ôl.


Και ειπον οι ανδρες προς τον Λωτ, Εχεις εδω αλλον τινα; γαμβρον υιους η θυγατερας η οντινα αλλον εχεις εν τη πολει, εξαγαγε αυτους εκ του τοπου 	 Ut eb li cuib chi cuînk queßxye re laj Lot: —¿Ma toj cuanqueb âcuechalal saß li tenamit aßin? Cui cuanqueb, isiheb saß li tenamit aßin. Cßameb lâ rabin ut lâ cualal ut lâ hiß ut ayu. Tâcßameb chi najt chixjunileb lâ cuechßalal li cuanqueb saß li tenamit.


Απεκριθη ο Δανιηλ ενωπιον του βασιλεως και ειπε, Το μυστηριον, περι του οποιου ο βασιλευς επερωτα, δεν δυνανται σοφοι, επαοιδοι, μαγοι, μαντεις, να φανερωσωσι προς τον βασιλεα 	 Laj Daniel quichakßoc ut quixye: —Li cßaßru nacacuaj xnaubal incßaß nanauman. Chi moco laj kße, chi moco li cuanqueb xnaßleb, chi moco li nequeßtzoloc chirix li chahim, chi moco laj tûl naru teßyehok âcue, at rey.


Ο Κυριος λοιπον θελει παρηγορησει την Σιων αυτος θελει παρηγορησει παντας τους ηρημωμενους τοπους αυτης και θελει καμει την ερημον αυτης ως την Εδεμ και την ερημιαν αυτης ως παραδεισον του Κυριου ευφροσυνη και αγαλλιασις θελει ευρισκεσθαι εν αυτη, δοξολογια και φωνη αινεσεως. 	 Li Kâcuaß tixcßojob xchßôleb li tenamit Sión ut târil xtokßobâl ruheb xban nak poßbil chixjunil li tenamit. Tixsukßisi li chaki chßochß chokß châbil naßajej chanchan li Edén. Li chßochß li mâcßaß na-oc cuiß tixsukßisi chokß xnaßaj li acuîmk. Saß li naßajej aßan tâcuânk li sahil chßôlejil ut li bichânc ut li bantioxînc.


Διοτι θελει ελθει καιρος οτε δεν θελουσιν υποφερει την υγιαινουσαν διδασκαλιαν, αλλα θελουσιν επισωρευσει εις εαυτους διδασκαλους κατα τας ιδιας αυτων επιθυμιας, γαργαλιζομενοι την ακοην, 	 Tento nak tâc'ut lix yâlal chiruheb xban nak tâcuulak xk'ehil nak inc'a' chic te'raj rabinquil li tijleb tz'akal yâl. A' chic li jun tûbeb chi aj tzolonel, a'an chic li te'xtâke re nak tâyehek' reheb c'a'ru li te'raj rabinquil ut a'an chic li te'xq'ue xch'ôl chirabinquil.


Πλην αγαπατε τους εχθρους σας και αγαθοποιειτε και δανειζετε, μηδεμιαν απολαβην ελπιζοντες, και θελει εισθαι ο μισθος σας πολυς, και θελετε εισθαι υιοι του Υψιστου διοτι αυτος ειναι αγαθος προς τους αχαριστους και κακους. 	 Jo'can ut nak cherahakeb li ani xic' neque'iloc êre. Chebânuhak usilal reheb. Ut cheq'uehak chi to' re li c'a'ru tixpatz' êre chi inc'a' têroybeni rêkaj. Cui têbânu a'an, k'axal nim lê k'ajcâmunquil li tâq'uehek' êre ut lâexak li ralal xc'ajol li nimajcual Dios. A'an k'axal nim xcuyum sa' xbêneb li inc'a' useb xna'leb li inc'a' neque'xnau bantioxînc.


Εκεινος ομως ελεγε περι του ναου του σωματος αυτου. 	 Abanan li Jesús inc'a' yô chi âtinac chirix li templo. Yô ban chi âtinac chirix lix camic ut lix cuaclijic cui'chic chi yo'yo.


και αν καμνης ουτως εις εμε, θανατωσον με ευθυς, δεομαι, εαν ευρηκα χαριν ενωπιον σου, δια να μη βλεπω την δυστυχιαν μου. 	 Cui lâat yôcat chixbânunquil cue chi joßcaßin, kßaxal us cui tâcuisi lin yußam cui yâl nak niquinâra, re nak incßaß chic yôkin chi cßuluc nabal raylal, chan laj Moisés.


Και ιδου, ητο ανθρωπος τις εν Ιερουσαλημ, ονομαζομενος Συμεων, και ο ανθρωπος ουτος ητο δικαιος και ευλαβης, προσμενων την παρηγοριαν του Ισραηλ, και Πνευμα Αγιον ητο επ' αυτον 	 Aran Jerusalén cuan jun li cuînk aj Simeón xc'aba'. Li cuînk a'an tîc xch'ôl ut naxq'ue xlok'al li Dios. Yô chiroybeninquil nak li Dios târisiheb sa' raylal laj Israel. Ut cuan li Santil Musik'ej riq'uin.


Οτε δε ο Ιωσιας εστραφη και ειδε τους ταφους τους εκει εν τω ορει, εστειλε και ελαβε τα οστα εκ των ταφων και κατεκαυσεν αυτα επι του θυσιαστηριου, και εβεβηλωσεν αυτο κατα τον λογον του Κυριου, τον οποιον εκηρυξεν ο ανθρωπος του Θεου, ο λαλησας τους λογους τουτους. 	 Li rey Josías qui-iloc chi xjun sutam li naßajej aßan. Quiril li muklebâl cuan saß li tzûl. Quixtakla risinquileb lix bakel li camenak. Queßrisiheb chak lix bakeleb ut queßxcßat saß xbên li artal aßan re xmuxbal ru, joß quiyeheß reheb xban lix profeta li Dios li quiyehoc resil li cßaßru tâcßulmânk.


Ιδοντες δε οι Ιουδαιοι τα πλη0η, επλησθηααν φθονου και ηναντιουντο εις τα υπο του Παυλου λεγομενα, αντιλεγοντες και βλασφημουντες. 	 Ut nak que'ril li q'uila tenamit eb li neque'c'amoc be sa' xyânkeb laj judío, c'ajo' nak que'cako' xch'ôleb. Que'oc chixcuech'inquil laj Pablo. Que'xhob ut que'xmajecua.


και προσετι, την Ρουθ την Μωαβιτιν την γυναικα του Μααλων, ελαβον εις εμαυτον δια γυναικα, δια να αναστησω το ονομα του αποθανοντος επι της κληρονομιας αυτου, δια να μη εξαλειφθη το ονομα του αποθανοντος εκ των αδελφων αυτου και εκ της πολεως της κατοικιας αυτου μαρτυρες εισθε σημερον. 	 Ut xban nak tinlokß li chßochß, tinsumlâk ajcuiß riqßuin lix Rut laj Moab li quicuan chokß rixakil laj Mahlón re nak tâcuânk ralal xcßajol saß xcßabaß li camenak. Ut lix cßabaßeb li camenak incßaß tâsachk saß xchßôleb lix comon chi moco tâsachk saß xchßôleb li cuanqueb saß li tenamit aßin. Lâex xerabi ut xeril li xkabânu anakcuan, chan laj Booz.


Και θελει ονομαζεσθαι το ονομα αυτου εν τω Ισραηλ, Ο οικος του εχοντος λελυμενου το υποδημα. 	 Ut aran Israel eb li ralal xcßajol li cuînk aßan teßqßuehekß chokß xcßabaß “ralal xcßajol li cuînk li qui-isîc xxâb.”


Κατεβαλες παντας τους φραγμους αυτου ηφανισας τα οχυρωματα αυτου 	 Xajuqßui li tzßac li sutsu cuiß lix tenamit ut xajuqßui ajcuiß li cab li queßxcol cuiß ribeb.


και ειπε, Μη φοβου, ανηρ σφοδρα αγαπητε ειρηνη εις σε ανδριζου και ισχυε. Και ενω ελαλει προς εμε, ενισχυθην και ειπον, Ας λαληση ο κυριος μου διοτι με ενισχυσας. 	 Ut aßan quixye cue: —Li Dios nacatxra. Tuktûquil usilal chicuânk âcuiqßuin. Chacacuubresi lâ chßôl ut matxucuac, chan cue. Nak quixye cue aßan, quicuecßa nak cuan chic inmetzßêu. Usin chic. Ut lâin quinye re: —At Kâcuaß, anakcuan âtinan cuiqßuin. Us chic nacuecßa xban nak lâat xaqßue cuißchic inmetzßêu, chanquin re.


Ο δε ανθρωπος, εκ του οποιου ειχον εξελθει τα δαιμονια, παρεκαλει αυτον να ηναι μετ' αυτου ο Ιησους ομως απελυσεν αυτον, λεγων. 	 Ut li cuînk li qui-isîc mâus aj musik'ej riq'uin quixye re li Jesús: -Xicakin châcuix, chan re. Abanan li Jesús quixye re: -Inc'a'. Canâkat.


Ενθυμου την ημεραν του σαββατου, δια να αγιαζης αυτην 	 Julticak êre li hilobâl cutan re nak oxlokßinbilak chêru.


Διοτι ο Κυριος θελει ελεησει τον Ιακωβ, και θελει ετι εκλεξει τον Ισραηλ και καταστησει αυτους εν τη γη αυτων και οι ξενοι θελουσιν ενωθη μετ' αυτων και θελουσι προσκολληθη εις τον οικον του Ιακωβ. 	 Li Kâcuaß târil xtokßobâl ruheb laj Israel, li ralal xcßajol laj Jacob. Tixsicß cuißchic ruheb ut tixcßameb cuißchic saß lix naßajeb. Ut eb li jalaneb xtenamiteb teßchâlk chi cuânc aran rochbeneb.


Δεν θελεις εχει εν τω σακκιω σου διαφορα ζυγια, μεγαλον και μικρον. 	 Mêbalakßi lê ras êrîtzßin riqßuin li bisleb li nequexbisoc cuiß.


Αιρετικον ανθρωπον μετα μιαν και δευτεραν νουθεσιαν παραιτου, 	 Ut cui junak cuînk aj po'ol ch'ôlej yô chi tacchi'înc sa' xyânkeb laj pâbanel, tâq'ue xna'leb jun sut malaj cuib sut ut cui inc'a' na-abin châcuu, inc'a' chic texcuânk sa' comonil riq'uin.


Μετα ταυτα ειδον, και ιδου, θυρα ανεωγμενη εν τω ουρανω, και η φωνη η πρωτη, την οποιαν ηκουσα ως σαλπιγγος λαλουσης μετ' εμου, ελεγεν Αναβα εδω και θελω σοι δειξει οσα πρεπει να γεινωσι μετα ταυτα. 	 Ut chirix a'an quicuil jun chic li visión. Quicuil jun li oquebâl teto sa' choxa. Ut quicuabi cui'chic li xyâb li cux li quicuabi xbên cua, chanchan xyâb jun li trompeta nak yô chi âtinac, ut quixye cue: -Taken chak arin ut tinc'utbesi châcuu li c'a'ak re ru tâc'ulmânk mokon, chan.


τοτε θελετε αποκριθη προς αυτους, Οτι εκοπησαν τα υδατα του Ιορδανου απ' εμπροσθεν της κιβωτου της διαθηκης του Κυριου οτε διεβαινε τον Ιορδανην, τα υδατα του Ιορδανου εκοπησαν και οι λιθοι ουτοι θελουσιν εισθαι προς τους υιους Ισραηλ εις μνημοσυνον εως αιωνος. 	 Ut lâex texchakßok ut têye reheb, “Li pec aßin, aßan retalil nak quixakli li nimaß Jordán ut incßaß chic quibêc nak yôqueb chixnumsinquil jun pacßal li nimaß li Lokßlaj Câx li xocxo cuiß lix contrato li Dios. Eb li pec aßin, aßan retalil chiruheb laj Israel re nak julticak reheb chi junelic li cßaßru quixbânu li Dios,” chan laj Josué.


και Ιεβαρ, και Ελισαμα και Ελιφαλετ 	 Li belêb chic li ralal laj David, aßaneb aßin: laj Ibhar, laj Elisama, laj Elifelet,


Ασπασθητε τον Φιλολογον και την Ιουλιαν, τον Νηρεα και την αδελφην αυτου, και τον Ολυμπαν και παντας τους αγιους τους μετ' αυτων. 	 Cheq'ue xsahil xch'ôl laj Filólogo ut lix Julia, laj Nereo ut li ranab. Ut cheq'ue xsahil xch'ôl laj Olimpas jo' eb ajcui' chixjunileb laj pâbanel li neque'xch'utub rib riq'uineb chixlok'oninquil li Dios.


Και εαν το δωρον σου ηναι προσφορα εξ αλφιτων εψημενη εν τηγανιω, θελει γεινει απο σεμιδαλεως μετα ελαιου. 	 Cui li mayej cßaj tâyîbâk saß jun li xartin, tento nak tâyîbâk riqßuin li châbil cßaj ut riqßuin aceite.


και εκ της ημισειας φυλης Μανασση την Ανηρ και τα περιχωρα αυτης, και την Βιλεαμ και τα περιχωρα αυτης ταυτας εδωκαν εις τας συγγενειας των εναπολειφθεντων των υιων Κααθ. 	 Li yi jach li ralal xcßajol laj Manasés queßxqßue li tenamit Aner rochben lix cocß cßalebâl ut Bileam rochben lix cocß cßalebâl reheb li ralal xcßajol laj Coat li toj mâjiß queßxcßul li reheb aßan.


Επληθυνε τους προσκρουοντας, μαλιστα επιπτεν ο εις επι τον αλλον και ελεγον, Σηκωθητι και ας επαναστρεψωμεν εις τον λαον ημων και εις την γην της γεννησεως ημων απο προσωπου της εξολοθρευτικης μαχαιρας. 	 Talajeßxtich li rokeb li soldado ut teßtßanekß. Ut teßxye: Xaklîko. Toxic cuißchic riqßuineb li kech tenamitil. Toxic cuißchic saß li naßajej mâcßaßeb cuiß li nequeßcamsin ke riqßuin chßîchß.


Δεν επετυχον; δεν διεμοιρασαν τα λαφυρα; μιαν η δυο νεας εις εκαστον ανδρα, εις τον Σισαρα λαφυρα ποικιλοχροα, λαφυρα ποικιλοχροα κεντητα, ποικιλοχροα κεντητα και εκ των δυο μερων, περιλαιμια των λαφυραγωγουμενων; 	 Queßxye re, “¿Ma incßaß ta biß yôqueb chixjeqßuinquil chi ribileb rib li queßrêchani saß li plêt? Jun malaj cuib chi ixk li teßxcßul li junjûnk chi soldado. Laj Sísara tixcßul li châbil tßicr li cuan xsahob ru li nabal xbonol. Teßxcßul li tßicr li yîbanbil chi us saß xcaß pacßalil eb li queßtaklan saß xbêneb li soldados saß li plêt.”Joßcaßin taxak nak cheßosokß chixjunileb li xicß nequeßiloc âcue, at Kâcuaß. Ut eb li nequeßrahoc âcue, chanchanakeb taxak li sakße nak nalemtzßun cuaßleb, chanqueb saß lix bich. Nak ac xnumeß li plêt aßin, li tenamit Israel queßcuan saß usilal chiru caßcßâl chihab.


Ειπε προς αυτους, πας ανθρωπος εκ παντος του σπερματος σας εις τας γενεας σας, οστις πλησιαση εις τα αγια, τα οποια οι υιοι του Ισραηλ αγιαζουσιν εις τον Κυριον, εχων την ακαθαρσιαν αυτου εφ' εαυτον, η ψυχη εκεινη θελει εξολοθρευθη απ' εμπροσθεν μου. Εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Chalen anakcuan ut chi junelic cui muxbil ru junak ralal xcßajol nak tâoc chixqßuebal li lokßlaj mayej li queßxkßaxtesi cue eb laj Israel, laj tij aßan tâisîk chi cßanjelac chicuu. Lâin li Kâcuaß ninyehoc re aßin.


Και αφου εισηλθε και εφαγε και επιεν, ειπεν, Υπαγετε να ιδητε τωρα την κατηραμενην ταυτην, και θαψατε αυτην διοτι ειναι θυγατηρ βασιλεως. 	 Chirix aßan laj Jehú qui-oc saß li palacio ut quicuaßac ut qui-ucßac. Tojoßnak quixye reheb: —Anakcuan texxic chixmukbal li mâus aj ixk aßan. Têmuk xban nak aßan xrabin jun li rey, chan.


Καταποντισον αυτους, Κυριε διαιρεσον τας γλωσσας αυτων διοτι ειδον καταδυναστειαν και εριδα εν τη πολει. 	 At Kâcuaß, chasacheb taxak ruheb ut incßaß ta chic teßxtau ru li cßaßru nequeßxye chi ribileb rib xban nak ac xinqßue retal nak junes pletic nequeßraj. Kßaxal nabal li raylal yôqueb chixbânunquil saß li tenamit.


γνωριζετε δε την δοκιμασιαν αυτου, οτι ως τεκνον μετα του πατρος εδουλευσε μετ' εμου εις το ευαγγελιον. 	 Ac nequenau nak châbil xna'leb laj Timoteo. Nequenau chanru nak naxq'ue xch'ôl chi c'anjelac cuochben chixyebal resil li colba-ib. Ninxtenk'a jo' junak alalbej naxtenk'a lix yucua'.


και η ουρα αυτου εσυρε το τριτον των αστερων του ουρανου και ερριψεν αυτους εις την γην. Και ο δρακων εσταθη ενωπιον της γυναικος της μελλουσης να γεννηση, δια να καταφαγη το τεκνον αυτης, οταν γεννηση. 	 Ut riq'uin lix ye yô chixquelonquil nabal li chahim chiru choxa. Ca'ch'in chic mâ yijach li chahim li yô chixquelonquil. Ut quixcut sa' ruchich'och' li chahim. Li nimla josk' aj xul quixakli chiru li ixk li oc re chi q'uirâc re nak tixnuk' li c'ula'al nak tâyo'lâk.


Τις λοιπον ειναι ο μισθος μου; το να καμω αδαπανον το ευαγγελιον του Χριστου δια της κηρυξεως μου, ωστε να μη καμνω καταχρησιν της εξουσιας μου εν τω ευαγγελιω. 	 ¿C'a'ru ink'ajcâmunquil yôquin chixc'ulbal? Ca'aj cui' li sahil ch'ôlejil naxq'ue cue li Dios xban nak ninjultica resil li colba-ib chi mâc'a' intojbal. Lâin târûk raj tinc'ul intojbal êriq'uin abanan inc'a' nacuaj.


Και συ λαβε εις σεαυτον εκλεκτα αρωματα, καθαρας σμυρνης πεντακοσιους σικλους και ευωδους κινναμωμου ημισυ αυτης, διακοσιους πεντηκοντα, και ευωδους καλαμου διακοσιους πεντηκοντα, 	 —Tâsicß li châbil ban li na-oc re xyîbanquil li sununquil ban. Tâsicß cablaju libra li châbil mirra, cuakib libra li canela ut cuakib libra li cálamo, li sunûnc,


Και πας οστις υπολειφθη εκ παντων των εθνων, των ελθοντων κατα της Ιερουσαλημ, θελει αναβαινει κατ' ετος δια να προσκυνη τον Βασιλεα τον Κυριον των δυναμεων, και να εορταζη την εορτην της σκηνοπηγιας. 	 Ut li joß qßuial chic li teßcolekß nak teßpletik riqßuineb laj Jerusalén, rajlal chihab teßxic aran Jerusalén chixlokßoninquil li tzßakal Rey, li nimajcual Dios. Ut aran teßxyîb li cocß muhebâl re nak teßxbânu li ninkße re xbantioxinquil chiru li Kâcuaß nak queßcoleß.


τοτε με φοβιζεις με ονειρα και με καταπληττεις με ορασεις 	 Abanan incßaß ajcuiß ninhilan xban nak lâat niquinâqßue chixmatqßuenquil cßaßak re ru yibru li naxqßue inxiu.


Αλλ' εαν δεν υπακουσωσι, θελουσι διαπερασθη υπο ρομφαιας και θελουσι τελευτησει εν αγνωσια. 	 Abanan, cui eb aßan incßaß nequeßxbânu li cßaßru naxye li Dios, teßosokß. Teßcâmk chi incßaß teßxqßue retal cßaßru naraj li Dios.


Ανθρακες πεπυρακτωμενοι ας πεσωσιν επ' αυτους ας ριφθωσιν εις το πυρ, εις λακκους βαθεις, δια να μη εγερθωσι πλεον. 	 Chanchan ta ru xam yô xxamlel chitßanekß saß xbêneb nak teßqßuehekß chixtojbal rix lix mâqueb. Ut chanchan ta teßcutekß saß li chamal jul ut incßaß chic teßrûk chi êlc.


Και ειπε προς αυτην η θυγατηρ του Φαραω, Υπαγε. Και υπηγε το κορασιον και εκαλεσε την μητερα του παιδιου. 	 Lix rabin laj faraón quixye re: —Ayu. Sicß chak.— Ut li xkaßal cô xbokbal lix naß.


και εδωκεν εις εμε ο Κυριος τας δυο λιθινας πλακας, γεγραμμενας δια του δακτυλου του Θεου και επ' αυτας ησαν γεγραμμενοι παντες οι λογοι, τους οποιους ελαλησεν ο Κυριος προς εσας επι του ορους εκ μεσου του πυρος εν τη ημερα της συναξεως. 	 Ut li Kâcuaß quixqßue cue li cuib chi perpôquil pec li tzßîbanbil cuiß li contrato. Li Dios quixtzßîba riqßuin rußuj rukß li âtin li quixye êre nak quiâtinac chak saß li xam nak chßutchßûquex lâex saß xtôn li tzûl.


Απεκριθη ο Ιησους Δεν ειχες ουδεμιαν εξουσιαν κατ' εμου, εαν δεν σοι ητο δεδομενον ανωθεν δια τουτο ο παραδιδων με εις σε εχει μεγαλητεραν αμαρτιαν. 	 Li Jesús quixye re: -Mâc'a' raj âcuanquil sa' inbên cui ta inc'a' q'uebil âcue xban li Dios. Ut li jun li xk'axtesin cue sa' âcuuk' re nak tatrakok âtin sa' inbên, a'an k'axal cui'chic nim xmâc châcuu lâat, chan.


Και οι υιοι του Σιμων ησαν Αμνων και Ριννα, Βεν-αναν και Θιλων. Και οι υιοι του Ιεσει, Ζωχεθ και Βεν-ζωχεθ. 	 Eb li ralal laj Simón, aßaneb laj Amnón, laj Rina, laj Ben-hanán ut laj Tilón. Eb li ralal laj Isi, aßaneb laj Zohet ut laj Benzohet.


δια να ενθυμηθητε τους λογους τους προλαληθεντας υπο των αγιων προφητων και την παραγγελιαν ημων των αποστολων του Κυριου και Σωτηρος 	 Chijulticok' êre li râtineb li santil profeta tz'îbanbil chak najter k'e cutan. Ut chijulticok' êre lix chak'rab li Kâcua' Jesucristo laj Colol ke, k'axtesinbil êre kaban lâo lix apóstol li Jesucristo.


Δια τι περιπλανασαι τοσον δια να αλλαξης την οδον σου; θελεις καταισχυνθη και υπο της Αιγυπτου, καθως κατησχυνθης υπο της Ασσυριας. 	 ¿Cßaßut nak xejal ênaßleb nak xepatzß êtenkßanquil riqßuineb li jalaneb xtenamit? Tâcßutekß êxutân xbaneb laj Egipto joß nak xcßuteß êxutân xbaneb laj Asiria.Cßajoßak lê xutân nak tex-êlk chak riqßuineb laj Egipto xban nak incßaß textenkßa. Lâin li Kâcuaß xintzßektânaheb laj Egipto li nequecßojob cuiß êchßôl. Incßaß us tex-êlk riqßuineb aßan.—


Και ο Χανααν εγεννησε τον Σιδωνα, πρωτοτοκον αυτου, και τον Χετταιον, 	 Laj Canaán, aßan xyucuaß laj Sidón ut laj Het. Laj Sidón, aßan li asbej.


Και συ λαλησον προς παντας τους σοφους την καρδιαν, τους οποιους εγω ενεπλησα απο πνευματος σοφιας, να καμωσι την στολην του Ααρων, δια να καθιερωσης αυτον, ωστε να ιερατευη εις εμε. 	 Tat-âtinak riqßuineb chixjunileb laj yîbom tßicr li xinqßueheb xnaßleb. Tâye reheb nak teßxyîb li rakß laj Aarón xban nak aßan li têkßaxtesi chi cßanjelac chicuu chokß aj tij.


Ηλθε δε μηνυτης προς τον Δαβιδ λεγων, Αι καρδιαι των ανδρων Ισραηλ εστραφησαν κατοπιν του Αβεσσαλωμ. 	 Jun li takl quichal riqßuin laj David ut quixye re: —Chixjunileb laj Israel queßxqßue xchßôl chi oquênc chirix laj Absalón.


Ο δε Κυριος θελει βρυχησει εκ Σιων και εκπεμψει την φωνην αυτου εξ Ιερουσαλημ και οι ουρανοι και η γη θελουσι σεισθη αλλ' ο Κυριος θελει εισθαι το καταφυγιον του λαου αυτου και η ισχυς των υιων Ισραηλ. 	 Nak lâin tinâtinak chi cau xyâb incux saß li tzûl Sión aran Jerusalén, li choxa joß ajcuiß li ruchichßochß teßecßânk saß xnaßaj. Abanan eb laj Israel lin tenamit cauhakeb xchßôl cuiqßuin. Ut cuiqßuin teßyoßonînk xban nak lâin tincolok reheb.


επειτα μετα τουτο λεγει προς τους μαθητας Ας υπαγωμεν εις την Ιουδαιαν παλιν. 	 Nak ac xnume' li cuib cutan, li Jesús quixye reheb lix tzolom: -Yo'keb cui'chic Judea, chan.


Ταυτα ειναι τα ονοματα των ανδρων, οιτινες θελουσι κληροδοτησει εις εσας την γην Ελεαζαρ ο ιερευς και Ιησους ο υιος του Ναυη 	 —Aßaneb aßin lix cßabaßeb li cuînk li teßjeqßuînk re li chßochß: —Laj Eleazar laj tij ut laj Josué li ralal laj Nun.


και παρωργισαν αυτον με τους υψηλους αυτων τοπους, και με τα γλυπτα αυτων διηγειραν αυτον εις ζηλοτυπιαν. 	 Queßxqßue xjoskßil li Dios xban nak queßxyîb li artal li nequeßxlokßoni cuiß li yîbanbil dios. Xban nak queßxlokßoni li yîbanbil dios, cßajoß nak quirahoß xchßôl li Kâcuaß.


αλλ' εαν και χωρισθη, ας μενη αγαμος η ας συνδιαλλαγη με τον ανδρα και ο ανηρ να μη αφινη την εαυτου γυναικα. 	 Ut cui li ixakilbej tixjach rib riq'uin lix bêlom, li ixk a'an tâcuânk xjunes ut inc'a' chic tixsic' jalan cuînk. Abanan us raj cui tixc'am cui'chic rib sa' usilal riq'uin lix bêlom. Ut jo'can ajcui' li bêlomej, inc'a' ajcui' naru tixjach rib riq'uin li rixakil.


Ο αναδιδων χορτον δια τα κτηνη και βοτανην προς χρησιν του ανθρωπου, δια να εξαγη τροφην εκ της γης, 	 Nacaqßue chi qßuîc li pim re nak tâcuânk xcuaheb li xul. Ut nacaqßue ajcuiß chi qßuîc li acuîmk re nak tâcßanjelak chiru li cuînk chokß xtzacaêmk.


Και εισηρχετο ο λαος εν τη ημερα εκεινη κρυφιως εις την πολιν, ως λαος οστις κρυπτεται αισχυνομενος, οταν εν τη μαχη τραπη εις φυγην. 	 Nak eb li soldados queßcuulac, chi mukmu queßoc saß li tenamit joß nequeßxbânu li yôqueb xxutân nak nequeßêlelic chak saß li plêt.


Ταυτα τα λογια ελαλησε Κυριος προς πασαν την συναγωγην σας εν τω ορει εκ μεσου του πυρος, της νεφελης και του γνοφου, εν φωνη μεγαλη και αλλο τι δεν επροσθεσε και εγραψεν αυτα επι δυο πλακας λιθινας και παρεδωκεν αυτας εις εμε. 	 Aßaneb aßin li chakßrab li quixqßue êre li Kâcuaß nak chßutchßûquex chêjunilex saß xtôn li tzûl. Li Kâcuaß quiâtinac chi cau xyâb xcux saß li xam, ut saß li chok li kßojyîn ru. Ut mâcßaß chic quixye. Chirix aßan quixtzßîba li chakßrab aßan chiru li cuib chi perpôquil pec, ut quixqßue cue li pec aßan.


Εν τω ωρισμενω καιρω θελει επιστρεψει και ελθει προς τον νοτον πλην η εσχατη φορα δεν θελει εισθαι ως η πρωτη, 	 Nak tâcuulak xkßehil li ac yebil, tâxic cuißchic saß li sur chi pletic. Abanan saß li plêt aßan incßaß us tâêlk.


Και ειπε προς αυτον ο κυριος αυτου Ευγε, δουλε αγαθε και πιστε εις τα ολιγα εσταθης πιστος, επι πολλων θελω σε καταστησει εισελθε εις την χαραν του κυριου σου. 	 Ut lix patrón quixye re: -K'axal us xabânu. Lâat châbilat ut tz'akalat aj c'anjel. Sa' xbên li ca'ch'in xink'axtesi âcue, châbil xat-el. Anakcuan tink'axtesi chic nabal âcue. Chisahok' sa' lâ ch'ôl xban nak tattz'akônk ajcui' riq'uin li sahil ch'ôlejil li cuan cuiq'uin lâin, chan.


Την δικαιοσυνην σου δεν εκρυψα εντος της καρδιας μου την αληθειαν σου και την σωτηριαν σου ανηγγειλα δεν εκρυψα το ελεος σου και την αληθειαν σου απο συναξεως μεγαλης. 	 Incßaß xincanab xyebal resil lâ tîquilal. Xinye ban resil lix tîquilal lâ chßôl ut xinye ajcuiß resil nak lâat nacatcoloc ke. Chiruheb chixjunileb lâ cualal âcßajol lâin xinye resil lâ cuuxtân ut lâ rahom.


Και δεν ητο ουδεις ο σωζων αυτην, διοτι ευρισκετο μακραν απο της Σιδωνος, και δεν ειχον συγκοινωνιαν με ουδενα εκειτο δε εν τη κοιλαδι της Βαιθ-ρεωβ. Και ωκοδομησαν πολιν και κατωκησαν εν αυτη. 	 Mâ ani quicoloc reheb li cuanqueb Lais xban nak najt cuan li tenamit Sidón riqßuineb ut xban ajcuiß nak mâ ani aj iqßuin nequeßxcßam ribeb. Li tenamit Lais cuan saß li ru takßa chixcßatk li tenamit Bet-rehob. Eb li ralal xcßajol laj Dan queßxyîb cuißchic li tenamit ut aran queßcana chi cuânc.


Ειπε δε Κυριος προς τον Ααρων, Υπαγε προς συναντησιν του Μωυσεως εις την ερημον. Και υπηγε και συνηντησεν αυτον εν τω ορει του Θεου και ησπασθη αυτον. 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Aarón: —Tatxic saß li chaki chßochß. Tâcßul chak laj Moisés.— Ut laj Aarón cô chixcßulbal laj Moisés saß li tzûl bar quiâtinâc cuiß xban li Dios. Laj Aarón quirutzß ru xban nak sa saß xchßôl chi rilbal.


Οι ανδρες της Δαιδαν ησαν εμποροι σου πολλων νησων το εμποριον ητο εν τη χειρι σου εφερον εις σε οδοντας ελεφαντων και εβενον εις ανταλλαγην. 	 Eb laj Dedán ut eb li cuanqueb chire li palau queßyacoc êriqßuin. Queßxjal li cßaßru êre riqßuin li marfil ut li cheß ébano.


Και εδωκεν ο Λαβαν εις Ραχηλ την θυγατερα αυτου, δια θεραπαιναν αυτης, Βαλλαν την θεραπαιναν αυτου. 	 Laj Labán quixqßue jun xmôs ixk lix Raquel. Li môs aßan xBilha xcßabaß.


καθως ειναι γεγραμμενον Οτι δεν υπαρχει δικαιος ουδε εις, 	 Jo' tz'îbanbil sa' li Santil Hu: Mâ ani tîc xch'ôl chiru li Dios. Yal ta jun.


Δια ταυτα εγω θρηνω οι οφθαλμοι μου, οι οφθαλμοι μου καταρρεουσιν υδατα διοτι απεμακρυνθη απ' εμου ο παρηγορητης ο αναζωοποιων την ψυχην μου οι υιοι μου ηφανισθησαν, διοτι υπερισχυσεν ο εχθρος. 	 Xban li raylal li yôco chixcßulbal, nocoyâbac. Natßuluc xyaßal ku. Mâ ani nacßojoban kachßôl ut mâ ani naru naqßuehoc xcacuil kachßôl. Ut eb li kalal kacßajol xeßcana chi mâcßaß chic cuan reheb xban nak eb li xicß nequeßiloc ke xeßnumta saß kabên.


Διοτι ειμεθα ξενοι ενωπιον σου και παροικοι, καθως παντες οι πατερες ημων αι ημεραι ημων επι της γης ειναι ως σκια, και μονιμοτης δεν υπαρχει. 	 Lâo chanchano li jalaneb xtenamit châcuu xban nak lâo yal numelo joß eb li kaxeßtônil yucuaß. Li kayußam arin saß ruchichßochß saß junpât tâosokß.


Εχω ομως κατα σου ολιγα, διοτι εχεις εκει τινας κρατουντας την διδαχην του Βαλααμ, οστις εδιδασκε τον Βαλακ να βαλη σκανδαλον ενωπιον των υιων Ισραηλ, ωστε να φαγωσιν ειδωλοθυτα και να πορνευσωσιν. 	 Abanan cuan c'a'ak re ru yôquex chixbânunquil inc'a' us xban nak cuanqueb sa' êyânk li toj yôqueb chixq'uebal xcuanquil lix tijleb laj Balaam li quic'utuc chiru laj Balac chanru nak tixq'ueheb chi mâcobc laj Israel. Quixye reheb nak târûk te'xtzaca li tzacaêmk li mayejanbil chiru li jalanil dios. Ut quixtacchi'iheb re nak te'yumbêtak ut te'co'bêtak.


Και παντες οι λαοι της γης θελουσιν ιδει, οτι το ονομα του Κυριου επικεκληται επι σε, και θελουσι τρομαζει απο σου. 	 Ut chixjunileb li tenamit li cuanqueb saß ruchichßochß teßxqßue retal nak li Kâcuaß quisicßoc chak êru chokß ralal xcßajol ut teßxucuak êban.


Αυτος φυλαττει παντα τα οστα αυτου ουδεν εκ τουτων θελει συντριφθη. 	 Li Kâcuaß tâcolok re li tîc xchßôl ut mâ jun lix bakel tâtokekß.


Εν εκεινη τη ημερα το ασμα τουτο θελει ψαλη εν γη Ιουδα Εχομεν πολιν οχυραν σωτηριαν θελει βαλει ο Θεος αντι τειχων και προτειχισματων. 	 Saß eb li cutan aßan eb li cristian teßxbicha li bich aßin saß li naßajej Judá: Kßaxal cau rib li katenamit. Li Kâcuaß, aßan li quixakaban re li tzßac li sutsu cuiß li tenamit re kacolbal.


και εξηγαγεν ημας εκειθεν, δια να εισαγαγη ημας και να δωση εις ημας την γην, την οποιαν ωμοσε προς τους πατερας ημων 	 Abanan li Kâcuaß coxrisi chak aran Egipto ut coxcßam chak arin re tixqßue ke li naßajej aßin li quixyechißi riqßuin juramento reheb li kaxeßtônil yucuaß.


Και ειπε προς αυτους Δοτε σεις εις αυτους να φαγωσιν. Οι δε ειπον ημεις δεν εχομεν πλειοτερον παρα πεντε αρτους και δυο ιχθυας, εκτος εαν υπαγωμεν ημεις και αγορασωμεν τροφας δι' ολον τον λαον τουτον 	 Li Jesús quixye reheb: -Q'uehomak xcuaheb lâex. Ut eb a'an que'xye: -Mâc'a' tzacaêmk kiq'uin lâo. Ôb ajcui' li caxlan cua ut cuib ajcui' li car cuan. ¿Malaj ut yôcat chixc'oxlanquil nak lâo toxic chixlok'bal xtzacaêmkeb li q'uila tenamit a'in? chanqueb lix tzolom.


Μετα δε ταυτα ακουσας ο Δαβιδ, ειπεν, Αθωος ειμαι εγω και η βασιλεια μου, ενωπιον του Κυριου εις τον αιωνα, απο του αιματος του Αβενηρ, υιου του Νηρ 	 Mokon chic laj David quirabi resil li cßaßru quixbânu laj Joab. Quixye: —Li Kâcuaß naxnau nak lâin mâcßaß inmâc. Chi moco eb li cuanqueb rubel incuanquil cuanqueb xmâc nak quicamsîc laj Abner li ralal laj Ner.


Οι καταδιωκοντες ημας εγειναν ελαφροτεροι των αετων του ουρανου εκυνηγησαν ημας επι τα ορη, ενηδρευσαν ημας εν τη ερημω. 	 Eb li xicß nequeßiloc ke kßaxal cau nequeßâlinac chiru li cßuch li narupupic chiru choxa. Coeßrâlina toj saß eb li tzûl ut coeßxram saß eb li chaki chßochß.


Ας εγκαταλιπη ο ασεβης την οδον αυτου και ο αδικος τας βουλας αυτου και ας επιστρεψη προς τον Κυριον, και θελει ελεησει αυτον και προς τον Θεον ημων, διοτι αυτος θελει συγχωρησει αφθονως. 	 Ut eb li incßaß useb xnaßleb cheßxcanabak xbânunquil li mâusilal. Cheßxjal lix cßaßuxeb ut cheßchâlk riqßuin li Kâcuaß ut tâuxtânâk ruheb xban. Cheßchâlk riqßuin li kaDios li kßaxal nim xcuyum chixcuybal li mâc.


ουχι διοτι δεν εχομεν εξουσιαν, αλλα δια να σας δωσωμεν εαυτους τυπον εις το να μιμησθε ημας. 	 Moco xban ta nak mâcua' ta kac'ulub xc'ulbal katenk'anquil nak xkabânu a'an. Xkabânu chi jo'can yal re nak têtzol êrib kiq'uin.


Ο καλητερος αυτων ειναι ως ακανθα ο ευθυς οξυτερος φραγμου ακανθωδους η ημερα των φυλακων σου, η επισκεψις σου εφθασε τωρα θελει εισθαι η αμηχανια αυτων. 	 Lix châbilaleb li tenamit aßan chanchan li qßuix. Ut lix tîquilal chanchan li corral yîbanbil riqßuin qßuix. Cuulac re xkßehil nak li Dios tixqßueheb chixtojbal rix lix mâqueb joß queßyeheß reheb xbaneb li profeta. Anakcuan sachsôkeb xchßôl teßcanâk.


επιποθησατε ως νεογεννητα βρεφη το λογικον αδολον γαλα, δια να αυξηθητε δι' αυτου, 	 Li c'ula'al nak toj nayo'la naraj ru tu'uc. Us raj nak jo'cano taxak lâo riq'uin râtin li Dios. Takaj taxak ru xtzolbal râtin li Dios xban nak a'an li tz'akal yâl. Tocacuûk taxak sa' li kapâbâl ut tz'akalako taxak chiru li Dios re nak tocolek'.


Σπλαγχνιζομαι δια τον οχλον, οτι τρεις ηδη ημερας μενουσι πλησιον μου και δεν εχουσι τι να φαγωσι 	 -Tok'obeb ru li q'uila tenamit a'in. Ac cuan oxib cutan roquiqueb arin cuiq'uin ut mâc'a' chic xcuaheb.


Και εγω ειπα, Φευ Κυριε Θεε αυτοι λεγουσι περι εμου, δεν λαλει ουτος παροιμιας; 	 Ut lâin ra quicuecßa ut quinye re: —At nimajcual Dios, chixjunileb nequeßxye nak li cßaßru ninye, aßan jaljôquil ru âtin ut incßaß nequeßxtau ru, chanquin.


Ειπε δε η Ναομι προς τας δυο νυμφας αυτης, Υπαγετε, επιστρεψατε εκαστη εις τον οικον της μητρος αυτης. Ο Κυριος να καμη ελεος εις εσας, καθως σεις εκαμετε εις τους αποθανοντας και εις εμε 	 Ut lix Noemí quixye reheb li ralib: —Ayukex chêcabichalex. Sukßinkex saß rochoch lê naß. Ut aß taxak li Kâcuaß chi-ilok xtokßobâl êru lâex joß xebânu nak quexcuan riqßuineb lin yum ut joß ajcuiß xebânu cuiqßuin lâin.


Και ειπον οι αρχοντες των υιων Αμμων προς τον Ανουν, Νομιζεις οτι ο Δαβιδ τιμων τον πατερα σου απεστειλε παρηγορητας προς σε; δεν ηλθον οι δουλοι αυτου προς σε δια να ερευνησωσι και να κατασκοπευσωσι και να καταστρεψωσι τον τοπον; 	 Abanan eb li cuanqueb xcuanquil saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Amón queßxye re laj Hanún: —¿Ma nacapâb lâat nak li rey David xtaklaheb chak lix takl arin yal re xqßuebal xlokßal lâ yucuaß ut re xcßojobanquil âchßôl? ¿Ma incßaß nacaqßue retal nak quixtaklaheb chak arin chixqßuebal retal li katenamit? chanqueb.


Οστις δεν προσωποληπτει εις αρχοντας ουδε αποβλεπει εις τον πλουσιον μαλλον παρα εις τον πτωχον; επειδη παντες ουτοι ειναι εργον των χειρων αυτου. 	 Li Dios incßaß naxsicß ruheb li ani tixra. Juntakßêt ban narileb li rey ut eb li biom joß ajcuiß eb li nebaß. ¿Ma mâcuaß ta biß aßan li quiyoßobtesin reheb chixjunileb?


Και οτε ηκουσαν παντες οι βασιλεις των Αμορραιων, οι περαν του Ιορδανου προς δυσμας, και παντες οι βασιλεις των Χαναναιων, οι παρα την θαλασσαν, οτι ο Κυριος απεξηρανε τα υδατα του Ιορδανου απ' εμπροσθεν των υιων Ισραηλ εωσου διεβησαν, διελυθησαν αι καρδιαι αυτων και δεν εμεινε πλεον εις αυτους πνοη, απο του φοβου των υιων Ισραηλ. 	 Chixjunileb lix reyeb laj amorreo li cuanqueb jun pacßal li nimaß Jordán saß li oeste, ut chixjunileb lix reyeb laj cananeo li cuanqueb chi nachß riqßuin li palau Mediterráneo queßrabi resil nak li Kâcuaß quixchakihobresi li nimaß li joß nimal teßnumekß cuiß re nak teßnumekß jun pacßal eb laj Israel. Cßajoß nak queßxucuac ut incßaß chic cauheb xchßôl chi pletic riqßuineb.


Και μετα ταυτα θελουσιν εισελθει οι Λευιται δια να υπηρετωσι την σκηνην του μαρτυριου και θελεις καθαρισει αυτους και θελεις προσφερει αυτους προσφοραν. 	 Nak ac xasantobresiheb laj levita ut xakßaxtesiheb chi cßanjelac chicuu, naru teßchâlk chi cßanjelac saß li tabernáculo.


Ναι, βεβαιως ο Θεος δεν θελει πραξει ασεβως, ουδε θελει διαστρεψει ο Παντοδυναμος την κρισιν. 	 Relic chi yâl li nimajcual Dios incßaß naxbânu mâusilal. Saß tîquilal ban narakoc âtin.


και εγω ετι και οι αδελφοι μου και οι δουλοι μου εδανεισαμεν εις αυτους χρηματα και σιτον ας αφησωμεν, παρακαλω, την απαιτησιν ταυτην 	 Lâin ut eb li cuechßalal joßqueb ajcuiß li nequeßcßanjelac chicuu yôco ajcuiß chixqßuebaleb xtrigo ut xtumineb chi toß. Abanan nintzßâma chêru nak incßaß chic takapatzß reheb lix cßaseb.


Ενωπιον της πολιας θελεις προσηκονεσθαι και θελεις τιμησει το προσωπον του γεροντος και θελεις φοβηθη τον Θεον σου. Εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Che-oxlokßi li chêquel cristian ut cheqßue xlokßal li tîxeb. Chexucua cuu lâin li Kâcuaß lê Dios.


και σε θελω λαβει, και θελεις βασιλευσει κατα παντα οσα η ψυχη σου επιθυμει και θελεις εισθαι βασιλευς επι τον Ισραηλ 	 At Jeroboam, anakcuan lâat tatinxakab chi taklânc saß xbêneb laj Israel. Ut lâat naru nacattaklan saß xbên chixjunil joß tâcuaj lâat.


Και ειπε προς αυτον ο Φαραω, Αλλα τι σοι λειπει πλησιον μου, και ιδου, συ ζητεις να απελθης εις την γην σου; Και απεκριθη, Ουδεν αλλ' εξαποστειλον με, παρακαλω. 	 Quixye laj faraón: —¿Cßaßut nak tâcuaj xic? ¿Ma pâlt cßaßru âcue cuiqßuin? chan. Laj Hadad quixye re: —Mâcßaß napaltoß chicuu. Caßaj cuiß nacuaj nak tinâcanab chi xic saß lin tenamit, chan.


Οι δε Φαρισαιοι ελεγον Δια του αρχοντος των δαιμονιων εκβαλλει τα δαιμονια. 	 Aban eb laj fariseo que'xye: -Riq'uin xcuanquil laj tza narisiheb li mâus aj musik'ej li cuînk a'an, chanqueb.


Αλλα και αν ουχι, ας ηναι γνωστον εις σε, βασιλευ, οτι τους θεους σου δεν λατρευομεν και την εικονα την χρυσην, την οποιαν εστησας, δεν προσκυνουμεν. 	 Ut cui incßaß toxcol, at rey, chanauhak nak incßaß ajcuiß takalokßoniheb lâ dios chi moco takalokßoni li jalam ûch oro li xayîb, chanqueb.


Απορων δε εγω εις την περι τουτου ζητησιν, ελεγον αν θελη να υπαγη εις Ιερουσαλημ και εκει να κριθη περι τουτων. 	 Lâin inc'a' xinnau c'a'ru tinbânu riq'uin li ch'a'ajquilal a'in. Jo'can nak xinpatz' re laj Pablo ma târaj xic Jerusalén ut aran târakmânk âtin sa' xbên.


Δεν θελουσιν εισθαι ουτως οι ασεβεις αλλ' ως το λεπτον αχυρον, το οποιον εκριπτει ο ανεμος. 	 Moco joßcaneb ta li incßaß useb xnaßleb. Eb aßan chanchaneb lix mokoj ixim li nacßameß xban ikß.


Και ωκοδομησε κολλητα με τον τοιχον του οικου οικηματα κυκλω, κολλητα με τους τοιχους του οικου κυκλω, και του ναου και του χρηστηριου ουτως εκαμεν οικηματα κυκλω. 	 Ut quilajeßxyîb cocß cab chi xjun sutam li templo chiru li tzßac. Queßxyîb ajcuiß li cocß cab chiru li tzßac cuan cuiß li Lokßlaj Santil Naßajej.


Μη αγαπατε τον κοσμον μηδε τα εν τω κοσμω. Εαν τις αγαπα τον κοσμον, η αγαπη του Πατρος δεν ειναι εν αυτω 	 Ex inhermân, mêra chic ru lix mâusilal li ruchich'och' chi moco li c'a'ak re ru cuan sa' ruchich'och'. Cui cuan junak naxra ru li c'a'ak re ru a'in, moco naxra ta li Acuabej Dios.


την αυτην λοιπον αντιμισθιαν αποδιδοντες, ως προς τεκνα λαλω, πλατυνθητε και σεις. 	 Yôquin chi âtinac êriq'uin jo' nak naâtinac junak li yucua'bej riq'uin li ralal xc'ajol. Nintz'âma chêru nak tinêra jo' nak nequexinra lâin.


Και κατεδιωξαν οι Αιγυπτιοι οπισω αυτων, παντες οι ιπποι, αι αμαξαι του Φαραω, και οι ιππεις αυτου, και το στρατευμα αυτου και εφθασαν αυτους εστρατοπεδευμενους πλησιον της θαλασσης απεναντι Πι-αιρωθ, καταντικρυ Βεελ-σεφων. 	 Eb laj Egipto queßxtâkeheb laj Israel. Queßcôeb lix cacuây laj faraón joß ajcuiß eb lix carruaje. Queßcôeb chixjunileb lix soldado. Ut coxeßxtauheb xmuhebâl laj Israel jun pacßal li naßajej Pi-hahirot chire li palau saß xjayal li naßajej Baal-zefón.


"Ψαλμος ωδης δια την ημεραν του Σαββατου." Αγαθον το να δοξολογη τις τον Κυριον και να ψαλμωδη εις το ονομα σου, Υψιστε 	 At Kâcuaß Dios, kßaxal us xqßuebal âlokßal. Takabicha li bich re xlokßoninquil âcuu, at nimajcual Dios.


και οστις εκαμεν ημας βασιλεις και ιερεις εις τον Θεον και Πατερα αυτου, εις αυτον ειη η δοξα και το κρατος εις τους αιωνας των αιωνων αμην. 	 A'an naq'uehoc kacuanquil re toc'anjelak chok' aj tij chiru li Acuabej Dios. Lok'oninbil taxak li Jesucristo. Nimanbilak taxak ru ut a'an taxak chicuânk xcuanquil sa' xbên chixjunil chi junelic k'e cutan. Jo'can taxak.


Δια τουτο ο Θεος του Ισραηλ διηγειρε το πνευμα του Φουλ βασιλεως της Ασσυριας και το πνευμα του Θελγαθ-φελνασαρ βασιλεως της Ασσυριας, και μετωκισεν αυτους, τους Ρουβηνιτας και τους Γαδιτας και το ημισυ της φυλης του Μανασση, και εφερεν αυτους εις Αλα και εις Αβωρ και εις Αρα και εις τον ποταμον Γωζαν, εως της ημερας ταυτης. 	 Joßcan nak li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel quixqßue saß xchßôl laj Tiglat-pileser lix reyeb laj Asiria nak tâxic chi pletic riqßuineb li ralal xcßajol laj Rubén, ut eb li ralal xcßajol laj Gad ut li yi jach li ralal xcßajol laj Manasés. Ut quixcßameb chi prêxil saß eb li tenamit Halah, Habor ut Hara cuan cuiß li nimaß Gozán. Ut aran cuanqueb toj chalen anakcuan. (Li rey Tiglat-pileser aßan nequeßxye ajcuiß aj Pul re.)


Και αναστρεφομενον εν μεσω των λεοντων εγεινε σκυμνος και εμαθε να αρπαζη θηραμα ανθρωπους ετρωγε. 	 Nak ac nim chic, li ral quicuan saß xyânkeb li jun chßol chic li cakcoj. Quixtzol xchapbal lix tib ut quixcamsiheb li cuînk.


Εξ εγεννηθησαν εις αυτον εν Χεβρων και εβασιλευσεν εκει επτα ετη και εξ μηνας εν δε Ιερουσαλημ εβασιλευσε τριακοντα τρια ετη. 	 Eb li cuakib aßin queßyoßla aran Hebrón li quicuan cuiß chokß rey laj David cuukub chihab riqßuin cuakib po. Oxlaju xcaßcßâl chihab laj David quicuan chokß rey aran Jerusalén.


Εγεινε δε πολυς κλαυθμος παντων, και πεσοντες επι τον τραχηλον του Παυλου κατεφιλουν αυτον, 	 C'ajo' nak que'yâbac chixjunileb. Que'xk'alu laj Pablo ut que'rutz' ru.C'ajo' xrahil que'rec'a nak que'rabi li âtin li quixye laj Pablo nak inc'a' chic te'ril ru. Ut nak cô, coxe'xcanab chak chire li palau cuan cui' li jucub.


Κατηφανισε δια της χαλαζης τας αμπελους αυτων και τας συκαμινους αυτων με πετρας χαλαζης 	 Quixsach ru li uvas riqßuin li sakbach ut quixcßat riqßuin que li ru li cheß higo.


τους δυο στυλους, και τας σφαιρας και τα δυο επιθεματα τα επι της κεφαλης των στυλων και τα δυο δικτυωτα δια να σκεπαζωσι τας δυο σφαιρας των επιθεματων των επι της κεφαλης των στυλων 	 Aßan aßin li quixbânu. Quixyîb li cuib chi okech ut li cuib chi sursûquil chßîchß li queßqßueheß saß xjolomeb li cuib chi okech, joß ajcuiß li cadena li tzßulbil ru.


Μεταξυ των Χεβρωνιτων ητο Ιεριας ο αρχηγος, μεταξυ των Χεβρωνιτων κατα τας γενεας αυτων, κατα τας πατριας. Εν τω τεσσαρακοστω ετει της βασιλειας του Δαβιδ εξητασθησαν και ευρεθησαν μεταξυ αυτων δυνατοι εν ισχυι, εν Ιαζηρ Γαλααδ. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Hebrón, laj Jerías aßan li quitaklan saß xbêneb, aß yal chanru tzßîbanbil lix cßabaßeb li junjûnk chßûtal. Nak yô câcßâl chihab roquic laj David chokß xreyeb laj Israel, queßoc chirilbal aß yal chanru tzßîbanbil lix cßabaßeb ut queßxtau nak cuanqueb li cuînk cauheb rib saß xyânkeb li cuanqueb saß li tenamit Jazer xcuênt Galaad.Laj David quixsiqßueb ru li cuib mil riqßuin cuukub ciento chi cuînk li cauheb rib ut aßaneb li nequeßjolomin re li junjûnk cabal. Quixqßueheb chi taklânc saß xbêneb li ralal xcßajol laj Rubén, ut saß xbêneb li ralal xcßajol laj Gad, joß ajcuiß li yi jach li ralal xcßajol laj Manasés. Queßcßanjelac chiru li Dios ut queßcßanjelac ajcuiß chiru li rey.


το θυσιαστηριον του ολοκαυτωματος και την χαλκινην εσχαραν αυτου τους μοχλους αυτου και παντα τα σκευη αυτου, τον νιπτηρα και την βασιν αυτου, 	 Ut teßxyîb li artal li tâcßatmânk cuiß li mayej rochben li chßîchß bronce li hopox ru. Ut teßxyîb li cheß re xpakonquil, joß ajcuiß chixjunil li tâcßanjelak saß li artal. Ut teßxyîb ajcuiß li pila rochben lix cßochlebâl.


Και καθως ειδες τον σιδηρον αναμεμιγμενον μετα του αργιλλωδους πηλου, ουτω θελουσιν αναμιχθη δια σπερματος ανθρωπων πλην δεν θελουσιν εισθαι κεκολλημενοι ο εις μετα του αλλου, καθως ο σιδηρος δεν μιγνυεται μετα του πηλου. 	 Xacuil nak li rußuj rok li jalam ûch yijach saklun ut yijach hierro. Aßan retalil nak teßxbânu li contrato re nak teßxcßam rib saß usilal. Abanan teßxkßet li cßaßru teßxye saß li contrato.


οταν υπακουσης εις την φωνην Κυριου του Θεου σου, ωστε να φυλαττης πασας τας εντολας αυτου, τας οποιας εγω προσταζω εις σε σημερον, να πραττης το αρεστον ενωπιον Κυριου του Θεου σου. 	 Tixbânu chi joßcan cui têbânu li quixye êre li Kâcuaß lê Dios. Chebânu chixjunil li chakßrab li yôquin chixyebal êre anakcuan. Ut cuânkex saß tîquilal chiru li Kâcuaß.


Και υπηγαν εως της εισοδου Γεδωρ, προς ανατολας της κοιλαδος, δια να ζητησωσι βοσκην εις τα ποιμνια αυτων 	 Xban nak nabaleb, incßaß chic quitzßakloc lix naßajeb. Joßcan nak queßcôeb toj saß li oquebâl re Gedor li cuan saß li este saß li ru takßa. Yôqueb chixsicßbal junak naßajej bar teßxtau cuiß nabal xcuaheb lix quetômk.


Και κυκλω του θρονου ησαν θρονοι εικοσιτεσσαρες και επι τους θρονους ειδον καθημενους τους εικοσιτεσσαρας πρεσβυτερους, ενδεδυμενους ιματια λευκα, και ειχον επι τας κεφαλας αυτων στεφανους χρυσους. 	 Ut chi xjun sutam li lok'laj c'ojaribâl cuanqueb câhib xca'c'âl chic li c'ojaribâl. Ut aran c'ojc'ôqueb li câhib xca'c'âl li que'c'amoc chak be chiruheb laj pâbanel. Sak li rak'eb ut cuanqueb xcorona oro sa' xjolomeb.


δια να ζητησωσιν ελεος παρα του Θεου του ουρανου περι του μυστηριου τουτου, ωστε να μη απολεσθη ο Δανιηλ και οι συντροφοι αυτου μετα των επιλοιπων σοφων της Βαβυλωνος. 	 Quixye reheb nak teßtijok ut teßtzßâmânk chiru li Dios cuan saß choxa re nak li Dios târuxtâna ruheb ut tixcßut chiru laj Daniel cßaßru xyâlal lix matcß li rey re nak incßaß teßcamsîk rochbeneb laj qßuehol naßleb re Babilonia.


Πλαγιαζει υποκατω των σκιερων δενδρων, υπο την σκεπην των καλαμων και εν τοις βαλτοις. 	 Ut nahilan saß mu saß xyânkeb li aj saß lix sâb haß.


Και πασα ορασις θελει εισθαι εις εσας ως λογια εσφραγισμενου βιβλιου, το οποιον ηθελον δωσει εις τινα εξευροντα να αναγινωσκη, λεγοντες, Αναγνωθι τουτο, παρακαλω και εκεινος λεγει, Δεν δυναμαι, διοτι ειναι εσφραγισμενον 	 Chêru lâex, li visión chanchan li âtin tzßîbanbil saß junak hu tzßaptzßo chi us. Cui têqßue li hu re junak naxnau iloc ru hu ut têye re nak târil xsaß chêru, li jun aßan tixye êre: “Incßaß naru xban nak tzßaptzßo li hu”.


πλην συ δεν θελεις οικοδομησει τον οικον αλλ' ο υιος σου, οστις θελει εξελθει εκ της οσφυος σου, ουτος θελει οικοδομησει τον οικον εις το ονομα μου. 	 Abanan mâcuaß lâat tatyîbânk re li cab aßan. Lâ cualal ban tâyîbânk re li cab re tineßxlokßoni cuiß,” chan li Dios.


Δια τι να ειπωσι τα εθνη, και που ειναι ο Θεος αυτων; 	 ¿Cßaßut nak li tenamit teßxye ke: —¿Bar cuan lê Dios?—


Εαν δε ο πατηρ αυτης δεν συγκατανευση εις αυτην, καθ' ην ημεραν ακουση, πασαι αι ευχαι αυτης η οι δεσμοι αυτης, δια των οποιων εδεσε την ψυχην αυτης, δεν θελουσι μενει και ο Κυριος θελει συγχωρησει αυτην, διοτι ο πατηρ αυτης δεν συγκατενευσεν εις αυτην. 	 Abanan cui li yucuaßbej naxnau ut naxye re lix rabin nak incßaß naru tixbânu li cßaßru quixyechißi re li Dios, incßaß tento nak tixbânu. Li Dios tixcuy xmâc cui incßaß naxbânu.


Ο Θεος ηλθεν απο Θαιμαν και ο Αγιος απο του ορους Φαραν Διαψαλμα. εκαλυψεν ουρανους η δοξα αυτου, και της αινεσεως αυτου ητο πληρης η γη 	 —Aßan aßin li quicuil saß li visión, chan laj Habacuc. Quicuil nak li Dios yô chak chi châlc saß li naßajej Temán. Li Dios santo xchal saß li tzûl Parán. Lix lokßal nacßutun saß choxa, joß ajcuiß saß chixjunil li ruchichßochß.


και θελει εισθαι εις αυτον και εις το σπερμα αυτου μετ' αυτον διαθηκη ιερατειας αιωνιου διοτι εσταθη ζηλωτης υπερ του Θεου αυτου, και εκαμεν εξιλεωσιν υπερ των υιων Ισραηλ. 	 Xakabanbileb chi cßanjelac chokß aj tij laj Finees joß eb ajcuiß li ralal xcßajol chalen anakcuan ut chi junelic xban nak laj Finees incßaß quiraj nak teßxqßue xlokßal li yîbanbil dios. Quiraj ban nak caßaj cuiß lâin tineßxlokßoni. Riqßuin li cßaßru quixbânu quixtoj rix lix mâqueb li tenamit, chan li Dios.


Και ελεγον προς αυτον οι μαθηται αυτον Βλεπεις τον οχλον συνθλιβοντα σε, και λεγεις τις μου ηγγισε; 	 Eb lix tzolom que'chak'oc ut que'xye re: -At Kâcua', lâat nacacuil chanru nak yôqueb chixtiquisinquil ribeb li q'uila tenamit châcuix. ¿C'a'ut nak nacapatz' ani xch'e'oc re lâ cuak'? chanqueb.


Ο δε ειπε προς αυτον Κυριε, ετοιμος ειμαι μετα σου να υπαγω και εις φυλακην και εις θανατον. 	 Ut laj Pedro quixye re: -At Kâcua', lâin cau inch'ôl châtâkenquil usta tine'xq'ue sa' tz'alam malaj ut tine'xcamsi âcuochben, chan.


Δια τι καλλωπιζεις την οδον σου δια να ζητης εραστας; εις τροπον ωστε και εδιδαξας τας οδους σου εις τας κακας. 	 Lâex kßaxal cuan ênaßleb chixsicßbal li cßaßru nequera ru ut kßaxal cuißchic nabal li mâusilal naru nequeßxtzol êriqßuin li incßaß useb xnaßleb.


Δια τουτο θελεις δωσει εγγραφον ελευθερωσεως εις την Μορεσεθ-γαθ οι οικοι του Αχζιβ θελουσι ματαιωσει τας ελπιδας των βασιλεων του Ισραηλ. 	 Joßcan nak têchakßrabi li naßajej Moreset-gat, lâex li ralal xcßajol laj Judá, xban nak tâmakßekß chêru. Ut eb li cuanqueb saß li tenamit Aczib teßxbalakßiheb lix reyeb laj Israel ut incßaß teßxtenkßaheb joß queßxyechißi reheb junxil.


και περιεπατησεν ο Ενωχ μετα του Θεου, αφου εγεννησε τον Μαθουσαλα, τριακοσια ετη, και εγεννησεν υιους και θυγατερας 	 Chirix lix yoßlajic laj Matusalén, laj Enoc quicuan oxib ciento chihab chic. Ut toj queßcuan chic ralal ut xrabin. Laj Enoc quicuan chi sum âtin riqßuin li Dios.


Μη θησαυριζετε εις εαυτους θησαυρους επι της γης, οπου σκωληξ και σκωρια αφανιζει και οπου κλεπται διατρυπουσι και κλεπτουσιν. 	 Mêq'ue êch'ôl chixc'ûlanquil êbiomal sa' ruchich'och' bar cui' namaxen ut nak'olen ru ut bar cui' neque'oc laj êlk' chi elk'ac.


διοτι υπηρξαν κατα δυναμιν, μαρτυρω τουτο, και υπερ δυναμιν αυτοπροαιρετοι, 	 Lâin ninnau nak que'xq'ue li jo' q'uial que'ru xq'uebal ut toj que'xq'ue cui'chic xtz'akob chi anchaleb xch'ôl.


Ο δε Μανασσης ειχε την γην Θαπφουα η δε Θαπφουα επι των οριων του Μανασση ανηκεν εις τους υιους Εφραιμ. 	 Eb li naßajej li cuanqueb xcuênt Tapúa, aßan reheb li ralal xcßajol laj Manasés. Abanan li tenamit Tapúa li cuan saß li nubâl, aßan reheb li ralal xcßajol laj Efraín.


και την λυχνιαν δια το φως και τα σκευη αυτης και τους λυχνους αυτης και το ελαιον του φωτος, 	 Teßxyîb li candelero, li teßxqßue cuiß li cuukub chi candil. Ut teßxyîb li chßîchß li teßcßanjelak re xyîbanquil lix mechil. Ut teßxyîb ajcuiß li candil ut li aceite li tâcßanjelak chokß xyaßal.


μακαριοι οι ανδρες σου και μακαριοι οι δουλοι σου ουτοι, οι ισταμενοι παντοτε ενωπιον σου και ακουοντες την σοφιαν σου 	 Us xak reheb chixjunileb li cuanqueb âcuiqßuin. Us xak reheb li nequeßcßanjelac châcuu xban nak junelic yôqueb chirabinquil li châbil naßleb âcuiqßuin.


Και εδωκεν ο Ιωναθαν τα οπλα αυτου εις το παιδαριον το μεθ' αυτου και ειπε προς αυτο, Υπαγε, φερε αυτα εις την πολιν. 	 Ut laj Jonatán quixqßue lix tzimaj re li al ut quixtakla cuißchic saß li tenamit.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Ιτται, Ελθε λοιπον, και διαβαινε. Και διεβη ο Ιτται ο Γετθαιος και παντες οι ανδρες αυτου και παντα τα παιδια τα μετ' αυτου. 	 Joßcan nak laj David quixye re: —Us. Mâcßaß naxye. Tatxic chicuix, chan. Ut laj Itai laj geteo quinumeß chiru laj David rochbeneb li rech tenamitil ut eb li ralal xcßajoleb.


Ουαι εις αυτους, διοτι περιεπατησαν εις την οδον του Καιν και χαριν μισθου εξεχυθησαν εις την πλανην του Βαλααμ, και απωλεσθησαν εις την αντιλογιαν του Κορε. 	 Ra te'xc'ul. Lix na'lebeb a'an jo' lix na'leb laj Caín. Chanchaneb laj Balaam, xban nak neque'xrahi ru li tumin ut junes a'an chic neque'xc'oxla. Neque'xtz'ektâna lix chak'rab li Dios ut neque'xnimobresi rib jo' quixbânu laj Coré. Xban a'an nak te'osok'.


Και οτε ηρχισε να θεωρη, εφερθη προς αυτον εις οφειλετης μυριων ταλαντων. 	 Nak quixtiquib xbirbal rix lix c'aseb, quic'ame' chak chiru li rey jun li cuînk lajêb mil chi tumin lix c'as.


διοτι, ιδου, εγω εξαποστελλω προς εσας οφεις, βασιλισκους, οιτινες δεν θελουσι γοητευεσθαι αλλα θελουσι σας δαγκανει, λεγει Κυριος. 	 Li Kâcuaß quixye: —Joßcan nak lâin tintaklaheb li xicß nequeßiloc êre chi pletic êriqßuin. Chanchanakeb li cßantiß li cuanqueb xmay ut incßaß naru xtûlanobresinquileb ut lâex texrahobtesîk xbaneb.—


Και σηκωθεντες οι υιοι Ισραηλ υπηγον εις τας πολεις αυτων την τριτην ημεραν αι δε πολεις αυτων ησαν Γαβαων και Χεφειρα και Βηρωθ και Κιριαθ-ιαρειμ. 	 Nak ac xnumeß oxib cutan chic queßcôeb laj Israel chixsicßbaleb saß lix tenamiteb. Eb li tenamit aßan, aßaneb Gabaón, Cafira, Beerot, ut Quiriat-jearim.


Θαρρειτε επι τον Κυριον παντοτε διοτι εν Κυριω τω Θεω ειναι αιωνιος δυναμις. 	 Checßojobak êchßôl riqßuin li Kâcuaß xban nak aßan laj Colol êre chi junelic. Aßan chanchan jun li sakônac li incßaß najala.


Η θυσια των ασεβων ειναι βδελυγμα πολλω μαλλον οταν προσφερωσιν αυτην μετα πονηριας. 	 Li Kâcuaß xicß naril lix mayejeb li incßaß useb xnaßleb. ¿Ma tojaß ta chic tixcßul nak teßxqßue chi incßaß useb lix cßaßuxeb?


και ελαβε τον στεφανον του βασιλεως αυτων απο της κεφαλης αυτου, το βαρος του οποιου ητο εν ταλαντον χρυσιου με λιθους πολυτιμους και ετεθη επι της κεφαλης του Δαβιδ και λαφυρα της πολεως εξεφερε πολλα σφοδρα 	 Laj David quirisi li corona saß xjolom lix reyeb ut quiqßueheß saß xjolom li rey David. Li corona aßan yîbanbil riqßuin oro ut qßuebil chokß xsahob ru li tertôquil pec. Oxib arroba na râlal li corona. Nabal chic li cßaßak re ru li quirêchani laj David saß li tenamit aßan.Li joß qßuial chic li tenamit li queßcana quirisiheb aran ut quixqßueheb chi jachoc cheß ut chi picßoc chßochß, ut chi yocßoc cheß riqßuin mâl. Quixqßueheb ajcuiß chixyîbanquil li xan ut chixcßatbaleb saß li horno. Joßcan ajcuiß quixbânu riqßuineb chixjunileb li tenamit li cuanqueb cuiß eb li ralal xcßajol laj Amón. Chirix aßan, laj David rochbeneb chixjunileb lix soldados queßsukßi Jerusalén.


εις τας οποιας περιεπατησατε ποτε κατα το πολιτευμα του κοσμου τουτου, κατα τον αρχοντα της εξουσιας του αερος, του πνευματος το οποιον ενεργει την σημερον εις τους υιους της απειθειας 	 Xebânu chak li mâusilal sa' ruchich'och' ut xeq'ue êrib chi taklâc xban laj tza li nataklan sa' xbêneb li mâus aj musik'ej. A'an li nataklan sa' xbêneb li neque'k'etoc râtin li Dios.


Τωρα λοιπον, εαν θελητε να καμητε ελεος και αληθειαν προς τον κυριον μου, ειπατε μοι, ει δε μη, ειπατε μοι, δια να στραφω δεξια η αριστερα. 	 —Anakcuan checuyak inmâc nak tinpatzß êre. ¿Ma têbânu li usilal re lin patrón? ¿Ma têtakla lix Rebeca chokß rixakil li ralal lin patrón malaj ut incßaß? Yehomak cue re nak tinnau ma tento nak tinxic saß jalan naßajej chixsicßbal rixakil laj Isaac, chan.


Τοτε ειπα, Αδυναμια μου ειναι τουτο αλλοιουται η δεξια του Υψιστου; 	 Xban nak incßaß cau inchßôl, joßcan nak xincßoxla chi joßcan. Abanan chalen anakcuan tincßoxlak chirix li quixbânu chak kiqßuin junxil li nimajcual Dios riqßuin lix cuanquil.


ουτος ετι επαταξε τον ανδρα τον Αιγυπτιον, ανδρα μεγαλου αναστηματος, πενταπηχον και εν τη χειρι του Αιγυπτιου ητο λογχη ως αντιον υφαντου κατεβη δε προς αυτον με ραβδον, και αρπασας την λογχην εκ της χειρος του Αιγυπτιου εθανατωσεν αυτον δια της ιδιας αυτου λογχης 	 Quixcamsi ajcuiß jun li cuînk aj Egipto. Li cuînk aßan kßaxal najt rok. Numenak cuib metro xteram ut cuan xlâns saß rukß chanchan xcheßel li quemleb. Laj Benaía quixchap jun li cheß ut qui-oc chi pletic riqßuin toj retal quixmakß lix lâns chiru. Ut riqßuin ajcuiß li lâns aßan quixcamsi laj Egipto.


και ειπεν, Ωμοσα εις εμαυτον, λεγει Κυριος, οτι, επειδη επραξας το πραγμα τουτο και δεν ελυπηθης τον υιον σου, τον μονογενη σου, 	 Ut quixye re: —Joßcaßin xye li Kâcuaß Dios: xban nak lâat xamayeja raj lâ cualal chicuu, relic chi yâl tinye âcue nak tatincuosobtesi.


Επειδη εαν τε ζωμεν, δια τον Κυριον ζωμεν εαν τε αποθνησκωμεν, δια τον Κυριον αποθνησκομεν. Εαν τε λοιπον ζωμεν, εαν τε αποθνησκωμεν, του Κυριου ειμεθα. 	 Nak yo'yôco nakaq'ue xlok'al li Kâcua' Dios riq'uin li kayu'am. Ut nak nococam, nakaq'ue ajcui' xlok'al riq'uin li kacamic. Jo'can ut cui yo'yôco ut cui nococam a' yal re li Dios sa' kabên xban nak a'an chic laj êchal ke.


το πραγμα δεν ειναι ουτως αλλα ανηρ τις εκ του ορους Εφραιμ, ονομαζομενος Σεβα, υιος Βιχρει, εσηκωσε την χειρα αυτου κατα του βασιλεως, κατα του Δαβιδ παραδος αυτον μονον, και θελω αναχωρησει απο της πολεως. Και ειπεν η γυνη προς τον Ιωαβ, Ιδου, η κεφαλη αυτου θελει ριφθη προς σε απο του τειχους. 	 Mâcuaß aßan li nakaj lâo. Jun li cuînk aj Seba xcßabaß xchal chak saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín, li tzûl ru. Li cuînk aßan târaj pletic riqßuin li rey David. Cui têkßaxtesi ke li cuînk aßan, lâo toxic ut incßaß to-oc saß lê tenamit, chan laj Joab. Li ixk quixye re: —Lâo takacamsi ut takacut lix jolom junpacßal li tzßac, chan.


Και ιδου, ανθρωπος γερων ηρχετο απο του εργου αυτου εκ του αγρου το εσπερας και ο ανθρωπος ητο εκ του ορους Εφραιμ, παρωκει δε εν Γαβαα οι δε ανθρωποι του τοπου ησαν Βενιαμιται. 	 Quinumeß jun li chêquel cuînk quisukßi chak saß cßalebâl chi cßanjelac. Yô chi xic saß rochoch. Li cuînk aßan cuan Gabaa, aban chalenak chak saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Efraín, li tzûl ru. Eb li cristian li cuanqueb saß li tenamit Gabaa, aßan xcomoneb li ralal xcßajol laj Benjamín.


Και δωρα δεν θελεις λαβει διοτι τα δωρα τυφλονουσι και τους σοφους, και διαστρεφουσι τους λογους των δικαιων. 	 Nak texrakok âtin, incßaß texcßuluk tumin. Li ani natuminâc ru incßaß narakoc âtin saß tîquilal xban nak incßaß chic narabi li cßaßru nequeßxye li mâcßaßeb xmâc.


Τριακοντα δυο ετων ηλικιας ητο οτε εβασιλευσεν εβασιλευσε δε εν Ιερουσαλημ οκτω ετη, και απηλθε χωρις να ηναι ποθητος και εθαψαν αυτον εν πολει Δαβιδ, πλην ουχι εν τοις ταφοις των βασιλεων. 	 Cablaju xcaßcßâl chihab cuan re laj Joram nak qui-oc chokß rey. Cuakxakib chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén. Mâ ani quirahoß xchßôl nak quicam. Quimukeß saß lix tenamit laj David, abanan mâcuaß saß li naßajej li queßmukeß cuiß eb li rey.


Και στραφεις ο Κυριος ενεβλεψεν εις τον Πετρον, και ενεθυμηθη ο Πετρος τον λογον του Κυριου, οτι ειπε προς αυτον οτι πριν φωναξη ο αλεκτωρ, θελεις με απαρνηθη τρις. 	 Ut li Kâcua' quixsuk'isi rib ut quixca'ya laj Pedro. Ut quinak sa' xch'ôl laj Pedro li quiyehe' re xban li Kâcua', "Toj mâji' ajcui' nayâbac li tzo' xul, nak lâat ac xaye oxib sut nak inc'a' nacanau cuu."


Και ειπε Κυριος, Καλεσον το ονομα αυτου Λο-αμμι διοτι σεις δεν εισθε λαος μου και εγω δεν θελω εισθαι υμων. 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Oseas: —Qßue Lo-ammi chokß xcßabaß. (Li cßabaßej aßan naraj naxye nak mâcuaßeb chic intenamit.) Qßue aßan chokß xcßabaß xban nak lâex aj Israel mâcuaßex chic lin tenamit chi moco lâinak chic lê Dios, chan.


Και ειπεν Ιεσσαι προς Δαβιδ τον υιον αυτου, Λαβε τωρα δια τους αδελφους σου εν εφα εκ τουτου του πεφρυγανισμενου σιτου και τους δεκα τουτους αρτους, και τρεξον εις το στρατοπεδον προς τους αδελφους σου 	 Saß jun li cutan laj Isaí quixye re laj David; —Tâcßam li jun chacach chi trigo aßin li qßuilinbil ut li lajêb chi caxlan cua. Tatxic chi junpât saß lix muhebâleb li soldados. Ut tâqßue li trigo ut li caxlan cua reheb lâ cuas.


Οτε δε ηλθεν η εκτη ωρα, σκοτος εγεινεν εφ' ολην την γην εως ωρας εννατης 	 Tuktu li cua'leb nak quik'ojyîno' sa' chixjunil li ruchich'och' ut oxib ôr re ecuu quicutano' cui'chic.


ο δε μεσιτης δεν ειναι ενος, ο Θεος ομως ειναι εις. 	 Abanan mâ ani quijaloc âtin nak li Dios quixyechi'i li mâtan re laj Abraham. A' li Dios, a'an li quibânun re.


Και την ημεραν την εβδομην απεθανε το παιδιον. Και εφοβηθησαν οι δουλοι του Δαβιδ να αναγγειλωσι προς αυτον οτι το παιδιον απεθανε διοτι ελεγον, Ιδου, ενω εζη ετι το παιδιον, ελαλουμεν προς αυτον, και δεν εισηκουε της φωνης ημων ποσον λοιπον κακον θελει καμει, εαν ειπωμεν προς αυτον οτι το παιδιον απεθανεν; 	 Nak quinumeß cuukub cutan quicam li cßulaßal. Cßajoß nak queßoc xcßaßuxeb li nequeßcßanjelac chiru laj David. Queßxye: —Nak toj mâjiß nacam li cßulaßal, xoâtinac riqßuin laj David. Abanan incßaß quirabi li cßaßru kaye. ¿Chanru nak takaye re nak xcam li ralal? Mâre cßaßru tixbânu xban xrahil xchßôl, chanqueb.


Και ητο μετ' αυτων εν Ιερουσαλημ εισερχομενος και εξερχομενος και μετα παρρησιας κηρυττων εν τω ονοματι του Κυριου Ιησου, 	 Ut laj Saulo quicana riq'uineb laj pâbanel aran Jerusalén ut cô yalak bar chixyebal resil li Jesucristo chi cau xch'ôl.


Και απεθανεν Αιλων ο Ζαβουλωνιτης και εταφη εις Αιαλων εν τη γη Ζαβουλων. 	 Nak quicam laj Elón, quimukeß saß li tenamit Ajalón li cuan saß li naßajej Zabulón.


Και την επαυριον οτε εσηκωθησαν ενωρις το πρωι, ιδου, ο Δαγων πεσμενος κατα προσωπον αυτου επι της γης ενωπιον της κιβωτου του Κυριου και η κεφαλη του Δαγων και αι δυο παλαμαι των χειρων αυτου αποκεκομμεναι επι του κατωφλιου μονον ο κορμος του Δαγων εναπεμεινεν εις αυτον. 	 Saß li cutan jun chic eb laj Asdod queßcuulac cuißchic aran ut queßxtau cuißchic laj Dagón tßantßo saß chßochß chiru lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß. Tokol lix cux ut tokoleb ajcuiß li rukß chi xcaßbichal ut cuanqueb aran chiru li oquebâl re li ochoch. Caßaj chic lix nimal quicana chi incßaß quijoreß.


Και δεν επροσεξεν ο Ιηου να περιπατη εξ ολης της καρδιας αυτου εν τω νομω Κυριου του Θεου του Ισραηλ δεν απεμακρυνθη απο των αμαρτιων του Ιεροβοαμ, οστις εκαμε τον Ισραηλ να αμαρτηση. 	 Abanan laj Jehú incßaß quixbânu chi anchal xchßôl li cßaßru naxye saß lix chakßrab li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel. Incßaß quixcanab xbânunquil li mâusilal li quixbânu laj Jeroboam li quicßamoc xbeheb laj Israel chi mâcobc chiru li Kâcuaß.


Προς αυτον εβοησα δια του στοματος μου, και υψωθη δια της γλωσσης μου. 	 Xinyâba lix cßabaß ut xintzßâma chiru nak tinixtenkßa. Ut xinqßue xlokßal.


Πνευμα Κυριου του Θεου ειναι επ' εμε διοτι ο Κυριος με εχρισε δια να ευαγγελιζωμαι εις τους πτωχους με απεστειλε δια να ιατρευσω τους συντετριμμενους την καρδιαν, να κηρυξω ελευθεριαν εις τους αιχμαλωτους και ανοιξιν δεσμωτηριου εις τους δεσμιους 	 Lix musikß li nimajcual Dios cuan cuiqßuin. Li Dios quixsicß cuu ut quinixtakla chixyebal li châbil esil reheb li rahobtesinbileb. Quinixtakla chixtenkßanquileb li cuanqueb saß raylal. Quinixtakla chixcolbaleb li cuanqueb chi prêxil joßqueb ajcuiß li cuanqueb saß tzßalam.


Και επιασεν ο Ανουν τους δουλους του Δαβιδ, και εξυρισε το ημισυ του πωγωνος αυτων και απεκοψε το ημισυ των ιματιων αυτων μεχρι των γλουτων αυτων, και απεπεμψεν αυτους. 	 Joßcan nak laj Hanún quixchapeb li cuînk ut quixtakla xjobal yijach lix macheb ut queßxset li rakßeb toj chiru li raßeb. Quixchakßrabiheb ut quixtaklaheb cuißchic saß xnaßajeb.


Και ενω ωμιλουν και συνδιελεγοντο, πλησιασας και αυτος ο Ιησους επορευετο μετ' αυτων 	 Nak yôqueb chi âtinac ut chixtz'ilbal rix chi ribileb rib li c'a'ru quic'ulman, li Jesús quijiloc riq'uineb ut qui-oc chi bêc rochbeneb.


Καλλιον να μη ευχηθης, παρα ευχηθεις να μη αποδωσης. 	 Kßaxal us nak mâcßaß têyechißi cui nequecßoxla nak incßaß naru têbânu.


Αποσυρθητε εκ μεσου της συναγωγης ταυτης, δια να αναλωσω αυτους δια μιας. Και επεσον κατα προσωπον αυτων. 	 —Isihomak êrib saß xyânkeb laj Israel re nak târûk tinsach ruheb chi junaj cua, chan. Ut queßxhupub ribeb saß chßochß.


Ο περιπατων εν ακεραιοτητι περιπατει ασφαλως ο δε διαστρεφων τας οδους αυτου θελει γνωρισθη. 	 Li ani cuan saß tîquilal mâcßaß naxxucua. Ut li ani naxbânu li incßaß us, incßaß ajcuiß us na-el.


Πλην οταν ελθη τουτο, και ιδου, ερχεται, τοτε θελουσι γνωρισει οτι εσταθη προφητης εν μεσω αυτων. 	 Abanan tâcßulmânk li cßaßru xinye. Ut nak ac xcßulman, aran teßxqßue retal nak lâat tzßakal profeta li xatcuan saß xyânkeb.—


Και ειπεν ο Θεος προς τον Αβρααμ, Σαραν την γυναικα σου, δεν θελεις καλεσει πλεον το ονομα αυτης Σαραν, αλλα Σαρρα θελει εισθαι το ονομα αυτης. 	 Li Dios quixye ajcuiß re laj Abraham: —Anakcuan mâcuaßak chic xSarai xcßabaß lâ cuixakil; xSara chic tâqßuemânk chokß xcßabaß.


Και αυτη ειπε προς αυτας, Μη με ονομαζετε Ναομι ονομαζετε με Μαρα διοτι ο Παντοδυναμος με επικρανε σφοδρα 	 Ut lix Noemí quixye reheb: —Mêye chic xNoemí cue; xMara chic têye cue xban nak li nimajcual Dios xqßue jun nimla raylal saß inbên.


γην γνοφεραν, ως το σκοτος της σκιας του θανατου, οπου ταξις δεν ειναι, και το φως ειναι ως το σκοτος. 	 Xic cue saß jun li naßajej re rahil chßôlej bar mâcßaß cutan. Junes kßojyîn ban ru, li moco tuktu ta ru, chan laj Job.


και ειπον, Θεε μου, αισχυνομαι και ερυθριω να υψωσω το προσωπον μου προς σε, Θεε μου διοτι αι ανομιαι ημων ηυξηνθησαν υπερανω της κεφαλης, και αι παραβασεις ημων εμεγαλυνθησαν εως των ουρανων. 	 Ut quinye: —At Kâcuaß, at inDios, sachso innaßleb ut ninxutânac chixtaksinquil li cuilobâl châcuu xban nak kßaxal numtajenak li kamâusilal. At Kâcuaß, xban nak kßaxal nabal li kamâc chanchan nak ac xcuulac toj saß choxa.


Κυριε ο Θεος μου, εβοησα προς σε, και με εθεραπευσας. 	 At Kâcuaß, at inDios, nak xintzßâma intenkßanquil âcue, lâat xinâqßuirtesi.


"Εις τον πρωτον μουσικον. Ψαλμος του Δαβιδ." Ειπεν ο αφρων εν τη καρδια αυτου, δεν υπαρχει Θεος. Διεφθαρησαν εγειναν βδελυροι εις τα εργα δεν υπαρχει πραττων αγαθον. 	 Eb li jip nequeßxye saß xchßôleb nak mâcßaß li Dios. Kßaxal yibru xnaßlebeb. Junes mâusilal nequeßxbânu. Ut mâ jun naxbânu li us saß xyânkeb.


Τα μεν σημεια του αποστολου ενηργηθησαν μεταξυ σας εν παση υπομονη, δια θαυματων και τεραστιων και δυναμεων. 	 Nak cuanquin êriq'uin nabal quincuy ut riq'uin xcuanquil li Dios quilajinbânu li milagro ut li sachba ch'ôlej li nac'utuc re nak lâin tz'akal apóstol.


Τωρα λοιπον, εαν επραξατε εν αληθεια και ακεραιοτητι καμνοντες τον Αβιμελεχ βασιλεα, και εαν εφερθητε καλως προς τον Ιεροβααλ και προς τον οικον αυτου, και εαν εκαμετε προς αυτον κατα την αξιαν των χειρων αυτου 	 Ut laj Jotam quixpatzß reheb: —¿Ma chi anchal êchßôl ut ma saß xyâlal xexakab laj Abimelec chokß rey? ¿Ma xebânu usilal re laj Gedeón ut reheb li ralal xcßajol joß nak laj Gedeón quixbânu usilal êre lâex?


Ο Δαβιδ λοιπον ειπε προς τους Γαβαωνιτας, Τι θελω καμει εις εσας; και με τι θελω καμει εξιλεωσιν, δια να ευλογησητε την κληρονομιαν του Κυριου; 	 Laj David quixye reheb: —¿Chanru naru tinbânu usilal êre re xtojbal rix li incßaß us quixbânu laj Saúl? Lâin nacuaj nak têtzßâma chiru li Dios nak torosobtesi cuißchic, lâo lix tenamit li Dios, chan.


Οι οικοδομουντες το τειχος και οι αχθοφορουντες και οι φορτιζοντες, εκαστος δια της μιας χειρος αυτου εδουλευεν εις το εργον και δια της αλλης εκρατει το οπλον. 	 Ut eb li yôqueb chi yîbânc re li tzßac joß ajcuiß li yôqueb chi îkânc riqßuin jun li rukß yôqueb chi cßanjelac ut riqßuin li rukß jun chic chapcho lix chßîchßeb re pletic.


Και ωνομασαν οι υιοι Ρουβην και οι υιοι Γαδ το θυσιαστηριον Εδ Διοτι, ειπαν, τουτο θελει εισθαι μαρτυριον αναμεσον ημων, οτι ο Κυριος ειναι ο Θεος. 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Rubén ut eb li ralal xcßajol laj Gad queßxqßue “Ed” chokß xcßabaß li artal ut queßxye: —Li artal aßin, aßan retalil chokß ke nak li Kâcuaß, aßan li tzßakal Dios, chanqueb.


την οποιαν εν τοις ωρισμενοις καιροις θελει δειξει ο μακαριος και μονος Δεσποτης, ο Βασιλευς των βασιλευοντων, και Κυριος των κυριευοντων, 	 Nak tixtau xk'ehil li Dios tixc'utbesi cui'chic chiku li Jesucristo. Li Dios, a'an k'axal lok' ut junaj ajcui'. A'an li Rey li k'axal nim xcuanquil sa' xbêneb chixjunileb li rey li cuanqueb sa' ruchich'och'. Ut a'an ajcui' li Kâcua' li k'axal nim xcuanquil sa' xbêneb chixjunileb li cuanqueb xcuanquil.


Και εαν τις νομιζη οτι εξευρει τι, δεν εμαθεν οτι ουδεν καθως πρεπει να μαθη 	 Li ani narec'a nak cuan xna'leb, li jun a'an toj mâji' naxtau lix yâlal chi tz'akal.


Κατεσταθην ομοιος του ερημικου πελεκανος εγεινα ως νυκτοκοραξ εν ταις ερημοις. 	 Chanchanin li xul li narupupic saß li chaki chßochß bar mâcßaß cuan. Chanchanin jun li cuarom saß li juqßuinbil cab.


δια να λαβη την μεριδα της διακονιας ταυτης και αποστολης, εκ της οποιας εξεπεσεν ο Ιουδας δια να απελθη εις τον τοπον αυτου. 	 A'an tixc'ul xcuanquil chi c'anjelac chok' apóstol. Tixbânu li c'anjel li quixtz'ektâna laj Judas xban li inc'a' us quixbânu. Laj Judas cô sa' li na'ajej chixtojbal xmâc bar xc'ulub cui' xic, chanqueb.Jo'can nak que'xbûli rix li ani tâcanâk chi c'anjelac. Ut nak ac xe'bûlic, li c'anjel a'an quicana sa' xbên laj Matías. Ut sa' ajcui' li hônal a'an laj Matías qui-oc chok' apóstol sa' xyânkeb li junlaju chic.


Η δε ειπε, Θελω ελθει εξαπαντος μετα σου πλην δεν θελεις λαβει τιμην εν τη οδω εις την οποιαν υπαγεις διοτι εις χειρα γυναικος θελει πωλησει ο Κυριος τον Σισαρα. Και η Δεβορρα εσηκωθη και υπηγε μετα του Βαρακ εις Κεδες. 	 Ut lix Débora quixye re laj Barac: —Lâin tinxic châcuix. Abanan mâcuaß lâat tâqßuehekß âlokßal nak tâcuêchani li plêt, xban nak li Kâcuaß tixkßaxtesi laj Sísara saß rukß jun li ixk, chan. Ut lix Débora cô chirix laj Barac saß li tenamit Cedes.


Και ειπεν η Δεβορρα προς τον Βαρακ, Σηκωθητι διοτι αυτη ειναι η ημερα, καθ' ην ο Κυριος παρεδωκε τον Σισαρα εις την χειρα σου δεν εξηλθεν ο Κυριος εμπροσθεν σου; Και κατεβη ο Βαρακ απο του ορους Θαβωρ και δεκα χιλιαδες ανδρες κατοπιν αυτου. 	 Ut lix Débora quixye re laj Barac: —Anakcuan xcuulac xkßehil. Ayukex chi pletic xban nak li Kâcuaß ac xkßaxtesi saß âcuukß laj Sísara. Li Kâcuaß yô chi tenkßânc êre, chan. Ut queßcube saß li tzûl Tabor laj Barac rochbeneb li lajêb mil chi soldado.


Δια τουτο θελω ταραξει τους ουρανους, και η γη θελει σεισθη απο του τοπου αυτης, εν τω θυμω του Κυριου των δυναμεων και εν τη ημερα της φλογερας οργης αυτου. 	 Lâin tincuecßasi li choxa ut tincuecßasi ajcuiß li ruchichßochß saß xnaßaj saß li cutan nak lâin li nimajcual Dios tincuisi lin joskßil saß xbêneb li cuanqueb Babilonia.


Και ειπεν, Ενω ετι εζη το παιδιον, ενηστευσα και εκλαυσα, διοτι ειπα, Τις εξευρει; ισως ο Θεος με ελεηση, και ζηση το παιδιον 	 Laj David quixye reheb: —Yâl nak xin-ayunic ut xinyâbac nak toj mâjiß nacam. Xincßoxla nak mâre li Kâcuaß târil xtokßobâl cuu ut tixqßuirtesi li cualal.


τοτε θελεις ειπει, Ταυτα ειναι του δουλου σου του Ιακωβ, δωρα στελλομενα προς τον κυριον μου Ησαυ και ιδου, και αυτος οπισω ημων. 	 Ut lâat tâye re, “At Kâcuaß Esaú, li quetômk aßin li yôquin chixcßambal, aßan lâ mâtan xtakla chak laj Jacob lâ môs. Aßan yô chak chi châlc chikix,” chaßkat re, chan laj Jacob re li môs li tâxic chi ubej.


Και εαν υπολειπωνται ολιγα ετη μεχρι του ετους της αφεσεως, θελει καμει λογαριασμον μετ' αυτου και κατα τα ετη αυτου θελει αποδωσει την τιμην της εξαγορας αυτου. 	 Cui yal cuib oxib chihab chic mâ nacuulac li chihab re sahil chßôlejil, tixbir rix joß nimal tixtoj aß yal jarub chihab quicßanjelac riqßuin li quilokßoc re.


Και αν θελητε να δεχθητε τουτο, αυτος ειναι ο Ηλιας, οστις εμελλε να ελθη. 	 Ut cui têraj xtaubal lix yâlal chirix laj Juan, a'an laj Elías li tol-êlk.


διοτι προσδιωρισεν ημεραν εν η μελλει να κρινη την οικουμενην εν δικαιοσυνη, δια ανδρος τον οποιον διωρισε, και εδωκεν εις παντας βεβαιωσιν περι τουτου, αναστησας αυτον εκ νεκρων. 	 Li Dios ac xxakab jun li cutan re târakok âtin sa' xbêneb chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och'. Ut quixxakab li ani târakok âtin sa' tîquilal. Quixc'ut chiku nak tz'akal yâl xban nak quixcuaclesi cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak, chan laj Pablo.


Ουαι εις εσας, οδηγοι τυφλοι, οι λεγοντες Οστις ομοση εν τω ναω ειναι ουδεν, οστις ομως ομοση εν τω χρυσω του ναου, υποχρεουται. 	 Ra châlel sa' êbên, lâex mutz' aj c'amol be. Lâex nequeye: -Li ani tixbânu xjuramento sa' xc'aba' lix templo li Dios, inc'a' tento tixbânu li quixye. Abanan li ani tixbânu xjuramento sa' xc'aba' li oro li cuan sa' lix templo li Dios, li jun a'an tento nak tixbânu li c'a'ru xye sa' xjuramento, chanquex.


και ελεγε μετα φωνης μεγαλης Φοβηθητε τον Θεον και δοτε δοξαν εις αυτον, διοτι ηλθεν η ωρα της κρισεως αυτου, και προσκυνησατε τον ποιησαντα τον ουρανον και την γην και την θαλασσαν και τας πηγας των υδατων. 	 Yô chixyebal chi cau xyâb xcux: -Chexucuâk ru li Dios ut cheq'ue xlok'al xban nak xcuulac xk'ehil nak târakok âtin sa' xbêneb li cuanqueb sa' ruchich'och'. Chelok'onihak a'an li quiyîban re li choxa, li ruchich'och', ut li palau jo'queb ajcui' li yu'am ha', chan.


Και ευφρανθησαν πασα η συναξις του Ιουδα και οι ιερεις και οι Λευιται και πασα η συναξις η συνελθουσα εκ του Ισραηλ και οι ξενοι οι ελθοντες εκ της γης του Ισραηλ και οι κατοικουντες εν Ιουδα. 	 Chixjunileb laj Judá li chßutchßûqueb aran queßsahoß saß xchßôleb. Joßcan ajcuiß eb laj tij ut eb laj levita. Chixjunileb laj Israel li queßxchßutub ribeb aran ut eb li jalaneb xtenamit li queßchal Israel ut eb li cuanqueb Judá queßsahoß saß xchßôleb.


Τοτε λεγει προς αυτον ο Πιλατος Δεν ακουεις ποσα σου καταμαρτυρουσι; 	 Ut laj Pilato quixye re: -¿Ma inc'a' nacacuabi jo' q'uial li yôqueb chixyebal châcuix?-


Και εκαμεν ο Μωυσης καθως προσεταξεν εις αυτον ο Κυριος και συνηχθη η συναγωγη εις την θυραν της σκηνης του μαρτυριου. 	 Ut laj Moisés quixbânu joß quiyeheß re xban li Dios. Quixchßutubeb li tenamit saß li oquebâl re li tabernáculo.


Ειπον λοιπον προς αλληλους Ας μη σχισωμεν αυτον, αλλ' ας ριψωμεν λαχνον περι αυτου τινος θελει εισθαι δια να πληρωθη η γραφη η λεγουσα Διεμερισθησαν τα ιματια μου εις εαυτους, Και επι τον ιματισμον μου εβαλον κληρον οι μεν λοιπον στρατιωται ταυτα εκαμον. 	 Que'xye chi ribileb rib: -Inc'a' takapeji. Us takabûli rix re rilbal ani tâêchanînk re, chanqueb. Jo'can que'xbânu re nak tâtz'aklok ru li tz'îbanbil sa' li Santil Hu li naxye chi jo'ca'in: Que'xjeq'ui chirixeb lin t'icr ut que'xbûli rix li cuak'. (Sal. 22:18)


Η γη πενθει, μαραινεται ο Λιβανος αισχυνεται, κατακοπτεται ο Σαρων ομοιαζει ερημον και η Βασαν και ο Καρμηλος κατετιναχθησαν. 	 Mâcßaß chic li acuîmk saß lix chßochßeb. Kßaxal ra saß xchßôl li naßajej. Quicßuteß xxutân li tenamit Líbano. Ut li ru takßa Sarón quisukßisîc chaki chßochß. Mâcßaß chic xxak li cheß li cuan Basán, chi moco cuan xxak li cheß li cuan saß li tzûl Carmelo.


Το δε οριον των υιων Δαν παρεταθη υπ' αυτων δια τουτο οι υιοι Δαν ανεβησαν να πολεμησωσι την Λεσεμ και εκυριευσαν αυτην και επαταξαν αυτην εν στοματι μαχαιρας, και εξουσιασαν αυτην και κατωκησαν εν αυτη και ωνομασαν αυτην Λεσεμ Δαν, κατα το ονομα Δαν του πατρος αυτων. 	 Eb li ralal xcßajol laj Dan incßaß quitzßakloc lix naßajeb. Joßcan nak queßcôeb chi pletic saß li tenamit Lesem. Queßxcamsiheb chi chßîchß li cristian ut queßrêchani li naßajej ut aran queßcana chi cuânc. Li tenamit aßan Lesem xcßabaß, abanan eb aßan queßxqßue Dan chokß xcßabaß xban nak aßan xcßabaß lix xeßtônil yucuaßeb.


Ειπατε προς τους αδελφους σας, Αμμι, και προς τας αδελφας σας, Ρουχαμμα. 	 Joßcan nak têye reheb laj Israel lê rech tenamitil “Ammi” ut têye ajcuiß reheb “Ruhama”. Chi jalbil ru naraj naxye: Lâex ralal xcßajol li Dios ut rarôquex xban.


Πως δυνασαι να ειπης, δεν εμιανθην, δεν υπηγα οπισω των Βααλειμ; ιδε την οδον σου εν τη φαραγγι, γνωρισον τι επραξας εισαι ταχεια δρομας διατρεχουσα εν ταις οδοις αυτης 	 ¿Cßaßut nak nequeye nak incßaß xemux êrib? ¿Cßaßut nak nequeye nak incßaß xelokßoniheb li jalanil dios? Qßuehomak retal cßaßru xebânu saß li ru takßa. Cßoxlahomak li mâusilal xebânu. Chanchanex li camello li yôqueb chi âlinac yalak bar chixsicßbal lix sum.


και ημεις ειμεθα μαρτυρες παντων οσα εκαμε και εν τη γη των Ιουδαιων και εν Ιερουσαλημ τον οποιον εφονευσαν κρεμασαντες επι ξυλου. 	 Lâo quikil riq'uin ku chixjunil li c'a'ru quixbânu li Jesús aran Judea ut Jerusalén. Abanan eb a'an que'xcamsi chiru cruz.


Εις δε τους υιους του Ααρων εδωκαν τας πολεις του Ιουδα, την Χεβρων, την πολιν του καταφυγιου και την Λιβνα και τα περιχωρα αυτης και την Ιαθειρ και την Εσθεμωα και τα περιχωρα αυτης, 	 Quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Aarón li tenamit li naru teßxcol cuiß ribeb li nequeßxcamsi ras rîtzßin chi mâcßaß saß xchßôleb. Li tenamit aßan Hebrón xcßabaß. Ut quiqßueheß ajcuiß reheb li tenamit Libna rochben lix cocß cßalebâl, Jatir, Estemoa rochben lix cocß cßalebâl,


Και απεκριθη πασα η συναξις και ειπον μετα φωνης μεγαλης, Καθως ελαλησας προς ημας, ουτω να καμωμεν 	 Queßchakßoc chixjunileb li chßutchßûqueb aran ut queßxye chi cau xyâb xcuxeb: —Takabânu joß xaye lâat.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Εκτεινον την χειρα σου προς τον ουρανον, και θελει γεινει χαλαζα εφ' ολην την γην της Αιγυπτου, επι ανθρωπους και επι κτηνη και επι παντα χορτον του αγρου εν τη γη της Αιγυπτου. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Taksi lâ cuukß ut riqßuin aßan tâtßanekß chak li sakbach saß chixjunil li tenamit Egipto. Telajeßtßanekß chak saß xbêneb li cristian ut saß xbêneb li xul joß ajcuiß li acuîmk yalak bar saß li tenamit Egipto, chan li Dios.


και διεταξεν επ' αυτης τους αρτους τους διατεταγμενους, ενωπιον Κυριου καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Quixtus li caxlan cua saß xbên li mêx chiru li Dios. Laj Moisés quixbânu joß quixye li Dios.


Συ τις εισαι οστις κρινεις ξενον δουλον; εις τον ιδιον αυτου κυριον ισταται η πιπτει θελει ομως σταθη, διοτι ο Θεος ειναι δυνατος να στηση αυτον. 	 Lâat inc'a' naru nacatrakoc âtin sa' xbên lix môs lâ cuas âcuîtz'in. A' lix patrón tâyehok re ma us malaj inc'a' us li yô chixbânunquil. Jo'can nak li nimajcual Dios a'an nataklan re li junjûnk ut a'an nayehoc reheb ma us malaj inc'a' us li yôqueb chixbânunquil. Ut li Dios tâtenk'ânk reheb chixbânunquil li us.


και δυο τρυγονας η δυο νεοσσους περιστερων, οπως ευπορει να φερη και η μεν μια θελει εισθαι δια την περι αμαρτιας προσφοραν, η δε αλλη δια ολοκαυτωμα. 	 Tixcßam cuib li mucuy. Abanan cui mâcßaß xtumin re xlokßbal aßan, naru tixcßam cuib li paloma toj sâj. Jun tâcßanjelak re xpatzßbal xcuybal lix mâc ut li jun chic tâcßanjelak re lix cßatbil mayej.


Απο μητρας τινος εξερχεται ο παγος; και την παχνην του ουρανου, τις εγεννησε; 	 ¿Ma cuan ta biß xnaß li hielo? Ut, ¿ma cuan ta biß ani xyîban re li que li nacßatoc?


Τοτε ειπεν ο Σαμουηλ προς τον λαον, Ελθετε, και ας υπαγωμεν εις Γαλγαλα και ας εγκαινισωμεν εκει την βασιλειαν. 	 Chirix chic aßan, laj Samuel quixye reheb li tenamit: —Quimkex. Yoßkeb Gilgal re nak takaxakab chi junaj cua laj Saúl chokß rey, chan.Chixjunileb li tenamit queßcôeb Gilgal ut queßxxakab laj Saúl chokß rey chiru li Kâcuaß. Ut aran queßmayejac ut queßxqßue xmayejeb re xcßambaleb rib saß usilal riqßuin li Kâcuaß. Quisahoß saß xchßôl laj Saúl ut queßsahoß ajcuiß saß xchßôleb chixjunileb li tenamit.


Δεν θελει πλεον ακουεσθαι βια εν τη γη σου, ερημωσις και καταστροφη εν τοις οριοις σου αλλα θελεις ονομαζει τα τειχη σου Σωτηριαν και τας πυλας σου Αινεσιν. 	 Incßaß chic tâcuânk li raylal saß lê naßaj, chi moco teßxpoß lê tenamit chi moco teßxsach ru. Ut li tzßac li sutsu cuiß lê tenamit tâcolok êre. Ut saß li oquebâl tâcuânk lokßonînc.


και ανταποδιδων κατα προσωπον αυτων εις τους μισουντας αυτον, δια να εξολοθρευση αυτους δεν θελει βραδυνει εις τον μισουντα αυτον θελει καμει εις αυτον την ανταποδοσιν κατα προσωπον αυτου. 	 Abanan li Kâcuaß moco tixcanab ta chi incßaß tixqßue chixtojbal xmâc li ani xicß na-iloc re. Tixqßue ban chixtojbal xmâc. Ut tixsach ruheb li nequeßtzßektânan re.


Ο νομος του Θεου αυτου ειναι εν τη καρδια αυτου τα διαβηματα αυτου δεν θελουσιν ολισθησει. 	 Junelic cuan saß xchßôleb lix chakßrab li Dios ut incßaß nequeßxcanab xbânunquil li naraj li Dios.


Ενδεκα ημεραι ειναι απο Χωρηβ, δια της οδου του ορους Σηειρ, εως Καδης-βαρνη. 	 Junlaju cutan chi be xnajtil li naßajej Horeb riqßuin li naßajej Cades-barnea nak nequeßxic saß li be li nanumeß saß li tzûl Seir.


Και ειπε προς αυτην ο Ελισσαιε, Τι να σοι καμω; φανερωσον μοι τι εχεις εν τω οικω σου; Η δε ειπεν, Η δουλη σου δεν εχει ουδεν εν τω οικω, ειμη εν αγγειον ελαιου. 	 Quichakßoc laj Eliseo ut quixye re: —¿Cßaßru târûk tinbânu re nak tatintenkßa? ¿Cßaßru cuan âcue saß lâ cuochoch? chan. Ut li ixk quixye: —Mâcßaß cuan cue. Jun chßina cuc ajcuiß chi aceite cuan cuiqßuin, chan.


Και θελει εισθαι χρησιμον εις τον ανθρωπον δια καυσιμον και εξ αυτου λαμβανει και θερμαινεται προσετι καιει αυτο και ψηνει αρτον προσετι καμνει αυτο θεον και προσκυνει αυτο καμνει αυτο ειδωλον και γονατιζει εμπροσθεν αυτου. 	 Li cuînk naxyocß li cheß chokß xsiß ut riqßuin aßan naxkßixna rib. Naxtzßab lix xam re tixyîb lix caxlan cua. Ut riqßuin ajcuiß li cheß aßan naxyîb lix dios re tixlokßoni. Naxyîb lix jalam ûch ut naxcuikßib rib chiru.


τα κατοπτρα και τα λεπτα λινα και τας μιτρας και τα θεριστρα. 	 Târisiheb ajcuiß li lem, li châbil tßicr lino, li jayil tßicr joß eb ajcuiß lix sahob ru li nequeßxqßue saß xjolomeb.


Εκ του πληθους του εμποριου σου ενεπλησαν το μεσον σου απο ανομιας και ημαρτες δια τουτο θελω σε απορριψει ως βεβηλον απο του ορους του Θεου, και θελω σε καταστρεψει εν μεσω των πυρινων λιθων, χερουβ επισκιαζον. 	 Kßaxal latzß âcuu chi cßayînc ut chi lokßoc ut riqßuin aßan catiquib xbânunquil li mâusilal ut catmâcob chicuu. Joßcan nak lâin catcuisi saß lin santil tzûl saß xyânkeb li pec li nequeßlemtzßun.


Και υπηγεν ο Ιουδας μετα του Συμεων αδελφου αυτου, και επαταξαν τους Χαναναιους τους κατοικουντας την Σεφαθ, και κατεστρεψαν αυτην και ωνομασαν την πολιν Ορμα. 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Judá queßcôeb rochbeneb li ralal xcßajol laj Simeón chi pletic riqßuineb laj cananeo li cuanqueb saß li tenamit Sefat ut queßnumta saß xbêneb. Xban nak queßxsach ru li tenamit, joßcan nak queßxqßue Horma chokß xcßabaß li tenamit aßan.


Και Βεναιας, ο υιος του Ιωδαε, υιος ανδρος δυνατου απο Καβσεηλ, οστις εκαμε πολλα ανδραγαθηματα, ουτος επαταξε τους δυο λεοντωδεις ανδρας του Μωαβ ουτος ετι κατεβη και επαταξε λεοντα εν μεσω του λακκου εν ημερα χιονος. 	 Joßcan ajcuiß laj Benaía naßno ru. Laj Benaía, aßan li ralal laj Joiada li chalenak saß li tenamit Cabseel. Cau xchßôl laj Benaía ut nabal li cßaßru xbânu xban xcacuilal xchßôl. Quixcamsi cuibeb li ralal laj Ariel aj Moab. Saß jun li cutan laj Benaía quicube saß jun chamal jul nak quixcamsi jun li cakcoj nak yô chak chi tßanecß saß choxa li nieve li chanchan li ratzßam que.


Επλησιασα εις ενα των παρισταμενων και εζητουν να μαθω παρ' αυτου την αληθειαν παντων τουτων. Και ελαλησε προς εμε και μοι εφανερωσε την ερμηνειαν των πραγματων. 	 Ut lâin quinjiloc riqßuin li jun li xakxo chiru li cßojaribâl ut quinpatzß re cßaßru xyâlal chixjunil li quicuil. Ut aßan quichakßoc ut quixye cue cßaßru xyâlal li yôquin chirilbal.


Ο φυλαττων την παιδειαν ευρισκεται εν οδω ζωης ο δε εγκαταλειπων τον ελεγχον αποπλαναται. 	 Li ani naxqßue saß xchßôl lix tijbal tixtau li châbil yußam. Ut li ani incßaß naxqßue saß xchßôl lix tijbal tâsachk.


Ο δε ειπε προς αυτον Ανθρωπος τις εκαμε δειπνον μεγα και εκαλεσε πολλους 	 Nak quichak'oc, li Jesús quixye jun li jaljôquil ru âtin re: Quicuan jun li cuînk quixc'ûb jun nimla nink'e ut nabaleb li quixbokeb chi cua'ac.


Ζακχουρ, Σερεβιας, Σεβανιας, 	 laj Zacur, laj Serebías, laj Sebanías,


Ουτος ειναι ο λογος, τον οποιον προσεταξεν ο Κυριος περι των θυγατερων του Σαλπααδ, λεγων, Ας νυμφευθωσι με οντινα αρεσκη εις αυτας μονον θελουσι νυμφευθη μετα ανδρων εκ της συγγενειας της φυλης των πατερων αυτων 	 Li Kâcuaß xye nak eb lix rabin laj Zelofehad naru teßsumlâk riqßuin li ani teßcuulak chiru, abanan tento nak li teßsumlâk cuiß xcomoneb lix têpaleb lix yucuaß.


Και θελω αναπαυσει τον θυμον μου επι σε, και η ζηλοτυπια μου θελει σηκωθη απο σου, και θελω ησυχασει και δεν θελω οργισθη πλεον. 	 Ut chirix aßan mâcßaßak chic injoskßil saß âbên. Ut moco xicß ta chic tatcuil.


Και αφου ηλθομεν εις Ιεροσολυμα, μετα χαρας εδεχθησαν ημας οι αδελφοι. 	 Nak cocuulac Jerusalén, eb laj pâbanel coe'xc'ul chi saheb sa' xch'ôl.


και το δερμα του μοσχου και παν το κρεας αυτου μετα της κεφαλης αυτου και μετα των ποδων αυτου και τα εντοσθια αυτου και την κοπρον αυτου 	 Tixcßam lix tzßûmal li toro, lix tibel, lix jolom, li rok, lix cßamcßot ut lix cßot.


Τοτε πλησιασας Σεδεκιας ο υιος του Χαναανα, ερραπισε τον Μιχαιαν επι την σιαγονα και ειπε, Δια ποιας οδου επερασε το Πνευμα του Κυριου απ' εμου, δια να λαληση προς σε; 	 Ut li profeta Sedequías, li ralal laj Quenaana, quinachßoc riqßuin laj Micaías ut quixtzßaj chi rukß saß xnakß ru ut quixye re: —¿Ma x-el ta biß cuiqßuin lix musikß li Dios re tââtinak âcuiqßuin? chan.


Ηλθον δε και τελωναι δια να βαπτισθωσι, και ειπον προς αυτον Διδασκαλε, τι θελομεν καμει; 	 Cuanqueb ajcui' aj titz'ol toj que'chal re te'cubsîk xha' xban laj Juan ut que'xye re: -¿C'a'ru takabânu lâo? chanqueb.


Ο Κυριος των δυναμεων ωμοσεν εις εαυτον, λεγων, Εξαπαντος θελω σε γεμισει απο ανθρωπων ως απο ακριδων, και θελουσιν εκπεμψει αλαλαγμον εναντιον σου. 	 Li Kâcuaß li nimajcual Dios quixbânu li juramento saß xcßabaß aßan ut quixye nak tixtakla li qßuila soldado chi pletic êriqßuin lâex aj Babilonia. Chanchanakeb laj sâcß nak teßchâlk xban xqßuialeb. Ut japjôk reheb nak teßnumtâk saß êbên.


Θεους χωνευτους δεν θελεις καμει εις σεαυτον. 	 Mêyîb êjalanil dios.


Και διεβησαν οι υιοι Αμμων τον Ιορδανην, δια να πολεμησωσι και εναντιον του Ιουδα και εναντιον του Βενιαμιν και εναντιον του οικου Εφραιμ ωστε ο Ισραηλ ητο εν ακρα αμηχανια. 	 Ut eb laj Amón queßnumeß jun pacßal li nimaß Jordán chi pletic riqßuineb li ralal xcßajol laj Judá, ut eb li ralal xcßajol laj Benjamín, joß ajcuiß li ralal xcßajol laj Efraín. Ut kßaxal ra queßxcßul eb laj Israel.


Ουτοι ειναι οι υιοι του Σηειρ του Χορραιου, οιτινες κατωκουν την γην Λωταν και Σωβαλ και Σεβεγων και Ανα, 	 Eb laj horeo queßcuan ajcuiß saß li naßajej aßan. Laj Seir aßan aj horeo. Aßaneb aßin li ralal laj Seir; laj Lotán, laj Sobal, ut laj Zibeón. Laj Aná, aßan li ralal laj Zibeón.


εγω εν αυτοις και συ εν εμοι, δια να ηναι τετελειωμενοι εις εν, και να γνωριζη ο κοσμος οτι συ με απεστειλας και ηγαπησας αυτους καθως εμε ηγαπησας. 	 Lâin cuânkin riq'uineb ut lâat cuânkat cuiq'uin re nak junajak chic ruheb chi tz'akal kiq'uin. Ut xban nak junajak chic ruheb kiq'uin, eb li inc'a' neque'pâban te'xq'ue retal nak lâat xattaklan chak cue ut te'xq'ue ajcui' retal nak lâat nacaraheb jo' nak niquinâra lâin.


Ουτος ηλθε προς τον Ιησουν δια νυκτος και ειπε προς αυτον Ραββι, εξευρομεν οτι απο Θεου ηλθες διδασκαλος διοτι ουδεις δυναται να καμνη τα σημεια ταυτα, τα οποια συ καμνεις, εαν δεν ηναι ο Θεος μετ' αυτου. 	 Sa' jun li k'ojyîn laj Nicodemo quicuulac chi âtinac riq'uin li Jesús ut quixye re: -At tzolonel, lâo nakanau nak riq'uin li Dios chalenakat chak chok' aj tzolol ke xban nak mâ ani târûk tixbânu li milagros li nacabânu lâat cui ta mâcua' riq'uin xcuanquil li Dios, chan.


και θελουσι θανατωσει αυτον, και την τριτην ημεραν θελει αναστηθη. Και ελυπηθησαν σφοδρα. 	 Tine'xcamsi, abanan lâin tincuaclîk cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak sa' rox li cutan, chan. Ut c'ajo' nak que'raho' sa' xch'ôleb lix tzolom chirabinquil li c'a'ru quixye li Jesús.


Και ειπον προς τον Ιησουν, Βεβαιως ο Κυριος παρεδωκεν εις τας χειρας ημων πασαν την γην και μαλιστα παντες οι κατοικοι του τοπου ενεκρωθησαν εκ του φοβου ημων. 	 Queßxye re: —Li Kâcuaß xkßaxtesi saß kukß li naßajej aßan xban nak chixjunileb li cuanqueb saß li naßajej aßan câmqueb re xban xxiuheb kaban lâo, chanqueb.


Και παρηγορησεν ο Δαβιδ την Βηθ-σαβεε την γυναικα αυτου, και εισηλθε προς αυτην και εκοιμηθη μετ' αυτης, και εγεννησεν υιον, και εκαλεσε το ονομα αυτου Σολομων και ο Κυριος ηγαπησεν αυτον. 	 Laj David quixcßojob xchßôl lix Betsabé li rixakil ut quicuan cuißchic riqßuin. Quicuan jun chic lix cßulaßal. Aj Salomón queßxqßue chokß xcßabaß. Ut li Kâcuaß quixra laj Salomón.


Και οτε ηλθε προς αυτον ο Ουριας, ηρωτησεν ο Δαβιδ πως εχει ο Ιωαβ και πως εχει ο λαος και πως εχουσι τα του πολεμου. 	 Nak laj Urías quicuulac, laj David quixye re: —¿Ma sa saß xchßôl laj Joab? ¿Ma saheb saß xchßôl li soldados? ¿Chanru yô li plêt? ¿Ma us yô chi êlc? chan.


Και υπηγε μετ' αυτου και ηκολουθει αυτον οχλος πολυς, και συνεθλιβον αυτον. 	 Ut li Jesús cô chirix laj Jairo ut nabaleb li tenamit que'tâken re. Xban xq'uial li tenamit yôqueb chixtiquisinquil ribeb.


νεανισκους μη εχοντας μηδενα μωμον και ωραιους την οψιν και νοημονας εν παση σοφια και ειδημονας πασης γνωσεως και εχοντας φρονησιν και δυναμενους να ιστανται εν τω παλατιω του βασιλεως και να διδασκη αυτους τα γραμματα και την γλωσσαν των Χαλδαιων. 	 Eb li chßajom aßan tento nak cßajoßak xchakßaleb ru ut cuânkeb xnaßleb, tzolbilakeb ut sêbak xchßôleb, ut tzßakalak re ruheb re nak târûk teßcßanjelak saß li palacio. Ut laj Aspenaz tixcßut chiruheb li âtinac ut li tzßîbac saß li râtinobâleb laj Babilonia.


Και η αγια στολη του Ααρων θελει εισθαι των υιων αυτου μετ' αυτον, δια να χρισθωσιν εν αυτη και να καθιερωθωσιν εν αυτη. 	 Li rakß li tâqßuehekß chirix laj Aarón nak tâxakabâk chokß aj tij, aßan ajcuiß tâkßaxtesîk cuißchic reheb li ralal xcßajol re teßxqßue chirixeb nak teßxakabâk mokon chokß aj tij chicuu lâin li Dios.


Εις τας χειρας σου ειναι οι καιροι μου λυτρωσον με εκ χειρος των εχθρων μου και εκ των καταδιωκοντων με. 	 Saß âcuukß cuan lin yußam. Lâat yal âcue saß inbên. Chinâcol taxak chiruheb li xicß nequeßiloc cue ut chiruheb li teßraj incamsinquil.


Απερριψεν ομως την συμβουλην των πρεσβυτερων, την οποιαν εδωκαν εις αυτον, και συνεβουλευθη τους νεους, τους συνανατραφεντας μετ' αυτου τους παρισταμενους ενωπιον αυτου. 	 Abanan laj Roboam incßaß quixbânu li cßaßru quiyeheß re xbaneb li chêquel cuînk. Cô ban riqßuineb li sâj cuînk li xeßqßui rochben, li nequeßcßanjelac chiru.


και εξ Εφερ, η συγγενεια των Εφεριτων 	 eb li ralal xcßajol laj Semida; ut eb li ralal xcßajol laj Hefer.


Ητο δε εκει Μαρια η Μαγδαληνη και η αλλη Μαρια, καθημεναι απεναντι του ταφου. 	 Ut cuanqueb aran lix María aj Magdala ut lix María jun chic. C'ojc'ôqueb aran chi xca'yabâl li muklebâl.


Επειδη ουτος ηξιωθη πλειοτερας δοξης παρα τον Μωυσην, καθ' οσον εχει τιμην πλειοτεραν παρα τον οικον ο κατασκευασας αυτον. 	 Abanan li Jesucristo numtajenak cui'chic xlok'al chiru xlok'al laj Moisés. Li Jesucristo, a'an chanchan jun aj cablanel. Li ani nayîban junak cab, a'an k'axal nim xcuanquil sa' xbên usta k'axal châbil li cab li naxyîb.


και τις θελει σας εισακουσει εις ταυτην την υποθεσιν; αλλα κατα την μεριδα του καταβαινοντος εις τον πολεμον, ουτω θελει εισθαι η μερις του καθημενου πλησιον της αποσκευης ισα θελουσι μοιραζεσθαι. 	 Mâ ani tixcßul xchßôl li cßaßru yôquex chixyebal. Juntakßêt takacßul chikajunilo, joß li nequeßcana riqßuin li cßaßru cuan ke, joß ajcuiß li nequeßxic chi pletic. Juntakßêt takacßul chikajunilo, chan.


Αι μεν λοιπον εκκλησιαι εστερεουντο εις την πιστιν και ηυξανοντο τον αριθμον καθ' ημεραν. 	 Jo'ca'in nak yôqueb chi q'uîc laj pâbanel sa' xpâbâleb. Ut rajlal cutan yôqueb chi tâmc.


Ηκουσεν ο βαιλευς της Βαβυλωνος την φημην αυτων και αι χειρες αυτου παρελυθησαν στενοχωρια συνελαβεν αυτον, ωδινες ως τικτουσης. 	 Lix reyeb laj Babilonia quirabi resil li plêt li xchal saß xbêneb. Mâcßaß chic xmetzßêu quicana xban xcßaßux. Cßajoß xrahil saß xchßôl. Chanchan li raylal li naxcßul li ixk nak oc re chi qßuirâc.


Επειτα λαβε ετι εκ τουτων και ριψον αυτας εις το μεσον του πυρος και κατακαυσον αυτας εν πυρι εντευθεν θελει εξελθει πυρ εις παντα τον οικον Ισραηλ. 	 Tâchap caßchßinak lâ cuismal li xabacß chire lâ cuakß ut tâcut saß xyi li xam. Li xam aßan, aßan li tâcßatok reheb li ralal xcßajol laj Israel.


Εν τη πεδιαδι του Ιορδανου εχυσεν αυτα ο βασιλευς, εν γη αργιλλωδει μεταξυ Σοκχωθ και Σαρηδαθα. 	 Li rey quixtakla xyîbanquileb saß li ru takßa re li nimaß Jordán saß li naßajej li sêb ru li cuan saß xyi li cuib chi tenamit Sucot ut Seredata.


Και καθως εισηρχετο ο Μωυσης εις την σκηνην, κατεβαινεν ο στυλος της νεφελης και ιστατο επι των θυρων της σκηνης και ελαλει ο Κυριος μετα του Μωυσεως. 	 Nak laj Moisés na-oc saß li tabernáculo, li chok nacube ut nacana saß li oquebâl. Ut li Dios naâtinac riqßuin laj Moisés.


Ενω δε αυτοι ελαλουν προς τον λαον, ηλθον επ' αυτους οι ιερεις και ο στρατηγος του ιερου και οι Σαδδουκαιοι, 	 Toj yôqueb ajcui' chi âtinac laj Pedro ut laj Juan nak que'cuulac laj tij riq'uineb. Rochbeneb laj tij cuan li nataklan sa' xbêneb li soldado li neque'c'ac'alen re li templo ut rochbeneb ajcui' laj saduceo.


Τοτε υπηγε και αυτος εις Ραμα και ηλθεν εως του μεγαλου φρεατος του εν Σοκχω και ηρωτησε, λεγων, Που ειναι ο Σαμουηλ και ο Δαβιδ; Και ειπον, Ιδου, εν Ναυιωθ εν Ραμα. 	 Chirix chic aßan, laj Saúl cô Ramá. Nak quicuulac cuan cuiß li nimla jul haß aran Secú, quixye reheb li tenamit: —¿Bar cuanqueb laj Samuel ut laj David? chan. Ut jun li cuan aran quixye: —Cuanqueb aran Naiot xcuênt Ramá, chan.


Και εαν ειπωσι προς σε, Που θελομεν εξελθει; τοτε θελεις ειπει προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος Οσοι ειναι δια τον θανατον, εις θανατον και οσοι δια την μαχαιραν, εις μαχαιραν και οσοι δια την πειναν, εις πειναν και οσοι δια την αιχμαλωσιαν, εις αιχμαλωσιαν. 	 Cui teßxpatzß âcue bar teßxic, tâye reheb chi joßcaßin: Li ac tenebanbil câmc saß xbên xban yajel, teßcâmk; li ac tenebanbil saß xbên nak teßcâmk saß li plêt, aran teßcâmk. Ut li ac tenebanbil câmc saß xbên xban cueßej, xban cueßej ajcuiß teßcâmk; ut eb li ac tenebanbil saß xbên cßamecß chi prêxil, teßcßamekß ajcuiß chi prêxil saß jalan tenamit.


Και αναβιβασας αυτον ο διαβολος εις ορος υψηλον, εδειξεν εις αυτον παντα τα βασιλεια της οικουμενης εν μια στιγμη χρονου, 	 Tojo'nak laj tza quixc'am li Jesús sa' jun li tzûl k'axal najt xteram ut sa' li hônal ajcui' a'an quixc'ut chiru chixjunileb li xnînkal ru tenamit li cuan sa' ruchich'och'.


αναβλαστανει ως ανθος και κοπτεται φευγει ως σκια και δεν διαμενει. 	 Lix yußameb aßan chanchan li utzßußuj napuqßueß ut junpât natzßumar. Saß junpât na-osoß ut incßaß chic nacuan.


της οποιας εγω εγεινα υπηρετης κατα την οικονομιαν του Θεου την εις εμε δοθεισαν δια σας, δια να εκπληρωσω το κηρυγμα του λογου του Θεου, 	 Li Dios xinixq'ue chi c'anjelac chiruheb laj pâbanel. Jo'can nak re êtenk'anquil nak ninc'anjelac chêru re xch'olobanquil chi tz'akal lix yâlal li râtin li Dios.


Παλιν εστραφην εγω και ειδον ματαιοτητα υπο τον ηλιον 	 Ut quinqßue ajcuiß retal nak cuan cuißchic cßaßak re ru na-uxman saß ruchichßochß li mâcßaß na-oc cuiß.


Θελει οδηγησει τους πραους εν κρισει και θελει διδαξει τους πραους την οδον αυτου. 	 Naxberesiheb li tûlaneb ut naxcßut lix yâlal chiruheb. Aßan naxcßut chiruheb li cßaßru naraj teßxbânu.


Ενω δε ελαλουν ταυτα, αυτος ο Ιησους εσταθη εν μεσω αυτων και λεγει προς αυτους Ειρηνη υμιν. 	 Toj yôqueb ajcui' xserak'inquil li c'a'ru que'xc'ul nak ac xakâmil li Jesús sa' xyânkeb ut quixye reheb: -¡Chicuânk taxak li tuktûquil usilal êriq'uin! chan reheb.


Ημεραν και νυκτα περικυκλουσιν αυτην περι τα τειχη αυτης και ανομια και υβρις ειναι εν τω μεσω αυτης 	 Chi kßek chi cutan nequeßxsut li tzßac li sutsu cuiß li tenamit ut junes mâusilal ut rahobtesînc nequeßxbânu.


Δια τουτο, ιδου, ερχονται ημεραι, λεγει Κυριος, και θελω αποστειλει επ' αυτον μετατοπιστας και θελουσι μετατοπισει αυτον και θελουσιν εκκενωσει τα αγγεια αυτου και συντριψει τους πιθους αυτου. 	 Abanan cuulac re xkßehil nak eb laj Moab teßcßamekß chi prêxil saß jalan naßajej joß nak najaleß xnaßaj li vino ut najoreß lix naßaj.


Ζητειτε τον Κυριον, παντες οι πραεις της γης, οι εκτελεσαντες τας κρισεις αυτου ζητειτε δικαιοσυνην, ζητειτε πραοτητα, ισως σκεπασθητε εν τη ημερα της οργης του Κυριου. 	 Sicßomak li Kâcuaß chêjunilex lâex li tûlanex saß ruchichßochß. Sicßomak li Kâcuaß lâex li nequebânu li cßaßru naraj li Kâcuaß. Tîcak lê chßôl ut chebânu li châbilal. Mâre chan nak texcolekß chiru lix joskßil li Dios saß eb li cutan aßan.


Και εμαθε τουτο πας ο λαος, και ηρεσεν εις αυτους καθως ηρεσκεν εις παντα τον λαον ο, τι εκαμεν ο βασιλευς. 	 Chixjunileb li tenamit queßxqßue retal li quixbânu li rey David ut queßsahoß saß xchßôleb. Chixjunil li quixbânu li rey David quicuulac chiruheb.


Και επραξε πονηρα ενωπιον του Κυριου, κατα παντα οσα επραξεν ο πατηρ αυτου. 	 Li rey Joaquín quixbânu li mâusilal chiru li Kâcuaß joß quixbânu lix yucuaß.


Καμε με να ακουσω αγαλλιασιν και ευφροσυνην, δια να ευφρανθωσι τα οστα, τα οποια συνεθλασας. 	 Chaqßue taxak xsahil inchßôl. Usta xyotßeß inchßôl nak xinârahobtesi riqßuin li cßaßru xinbânu, abanan chisahokß ta cuißchic inchßôl.


επειδη και πραττετε αυτο εις παντας τους αδελφους τους καθ' ολην την Μακεδονιαν. Σας παρακαλουμεν δε, αδελφοι, να περισσευητε κατα τουτο επι το μαλλον 	 Us yôquex nak nequeraheb chixjunileb li cuanqueb Macedonia. Abanan nintz'âma chêru, ex hermân, nak k'axal cui'chic chebânu chi jo'can.


Αλλα πολυ πλησιον σου ειναι ο λογος, εν τω στοματι σου και εν τη καρδια σου, δια να εκτελης αυτον. 	 Mêye chi joßcan xban nak li chakßrab cuan êriqßuin. Cuan chi xtzßûmal êre ut cuan saß lê chßôl re nak târûk têbânu li cßaßru naxye.


Και εκ των υιων του Ιμμηρ, Ανανι και Ζεβαδιας. 	 Xcomoneb li ralal xcßajol laj Imer, aßaneb laj Hanani ut laj Zebadías.


Οταν εισελθητε εις την γην Χανααν, την οποιαν εγω σας διδω εις ιδιοκτησιαν, και βαλω την πληγην της λεπρας εις τινα οικιαν της γης της ιδιοκτησιας σας 	 —Nak lâex tex-oc saß li naßajej Canaán li tinqßue êre ut cui lâin tintakla li moß saß junak li cab,


Αλλα μεγαλητεραν χαριν διδει ο Θεος οθεν λεγει Ο Θεος εις τους υπερηφανους αντιτασσεται, εις δε τους ταπεινους διδει χαριν. 	 Li Dios k'axal numtajenak cui'chic li rusilal naxq'ue ke. Li Santil Hu naxye nak li Dios inc'a' nacuulac chiru li neque'xnimobresi rib. Abanan li Dios naxq'ue li rusilal reheb li tûlaneb. (Prov. 3:34)


εκ των υιων Βερια ησαν, εξ Εβερ, η συγγενεια των Εβεριτων εκ Μαλχιηλ, η συγγενεια των Μαλχιηλιτων 	 Eb li ralal xcßajol laj Bería, aßaneb li ralal xcßajol laj Heber ut eb li ralal xcßajol laj Malquiel.


Και ενω ησαν εν απορια περι τουτου, ιδου, δυο ανδρες εσταθησαν εμπροσθεν αυτων με ιματια αστραπτοντα. 	 Que'sach xch'ôleb ut inc'a' que'xnau c'a'ru te'xbânu. Ut xakâmil chiruheb cuib li cuînk. Nalemtz'un li rak'eb.


τοτε θελει εξαφθη ο θυμος μου εναντιον αυτων την ημεραν εκεινην, και θελω εγκαταλειψει αυτους και θελω κρυψει το προσωπον μου απ' αυτων, και θελουσιν εξαναλωθη και θελουσιν ευρει αυτους πολλα κακα και θλιψεις ωστε θελουσιν ειπει την ημεραν εκεινην, δεν ευρον ημας τα κακα ταυτα, επειδη ο Θεος ημων δεν ειναι εν μεσω ημων; 	 Saß li cutan aßan lâin tinjoskßokß saß xbêneb ut tintzßektânaheb. Tincanabeb xjuneseb ut teßsachekß ruheb. Nabal li raylal ut li chßaßajquilal tâchâlk saß xbêneb. Ut eb aßan teßxye: —Yôco chixcßulbal li raylal aßin xban nak li Kâcuaß li kaDios xoxcanab kajunes, chaßkeb.


Απεθανε δε η Δεβορρα, η τροφος της Ρεβεκκας, και εταφη παρακατω της Βαιθηλ, υπο την δρυν και ωνομασθη η δρυς Αλλον-βακουθ. 	 Ut quicam lix Débora li quicuan chokß xmôs li camenak Rebeca. Ut queßxbec xjulel rubel jun lix tônal ji ut aran queßxmuk nachß riqßuin li tenamit Bet-el. Alón-bacut queßxqßue chokß xcßabaß li naßajej aßan.


Και ιδων πας ο Ισραηλ οτι ο βασιλευς δεν εισηκουσεν εις αυτους, απεκριθη ο λαος προς τον βασιλεα, λεγων, Τι μερος εχομεν ημεις εις τον Δαβιδ; ουδεμιαν κληρονομιαν εχομεν εις τον υιον του Ιεσσαι εις τας σκηνας σου εκαστος, Ισραηλ προβλεψον τωρα, Δαβιδ, περι του οικου σου. Και ανεχωρησε πας ο Ισραηλ εις τας σκηνας αυτου. 	 Eb laj Israel queßril nak incßaß quirabi li rey li queßxtzßâma chiru. Eb aßan queßxye re: —¿Cßaßru takara lâo riqßuineb li ralal xcßajol laj David? Lâo mâcßaß junak cßaßak re ru teßxqßue ke. Joßcan nak lâo takil kib kajunes. Ut lâat taklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj David, chanqueb. Ut eb aßan queßsukßi saß lix naßajeb.


Ο δε Φηστος απεκριθη οτι ο Παυλος φυλαττεται εν Καισαρεια, και οτι αυτος ταχεως μελλει να αναχωρηση εκεισε. 	 Quichak'oc laj Festo ut quixye reheb: -Laj Pablo ac cuan chi prêxil aran Cesarea ut c'ac'alenbil chi us. Ut chi sêb tinxic lâin aran, chan.


και λυτρωσαντα ημας εκ των εχθρων ημων διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου. 	 Aßan li nacoloc ke chiruheb li xicß nequeßiloc ke xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


ισως επιβλεψη ο Κυριος επι την θλιψιν μου, και ανταποδωση ο Κυριος εις εμε αγαθον αντι της καταρας τουτου την ημεραν ταυτην. 	 Mâre li Kâcuaß Dios târil li raylal li yôquin chixcßulbal ut mâre târil xtokßobâl cuu ut tinrosobtesi chokß rêkaj li raylal li yôquin chixcßulbal anakcuan, chan.


Οταν εκπεμπη την φωνην αυτου, συνισταται πληθος υδατων εν ουρανοις, και αναγει νεφελας απο των ακρων της γης καμνει αστραπας δια βροχην και εξαγει ανεμον απο των θησαυρων αυτου. 	 Riqßuin li râtin naxqßue chi châlc chi cau li hab. Ut naxchßutub li haß saß xmaril li ruchichßochß ut naxqßue chi takecß li chok saß choxa. Naxtakla li hab ut li rakß câk ut narisi li ikß saß li naßajej li xocxo cuiß ut naxtakla saß ruchichßochß.


Και εδωκεν εις την καρδιαν αυτου το να διδασκη, αυτος και Ελιαβ ο υιος του Αχισαμαχ, εκ φυλης Δαν. 	 Ut li Dios quixqßue xnaßleb laj Bezaleel re xcßutbal chiruheb li jun chßol chic chanru teßcßanjelak. Ut quixqßue ajcuiß xnaßleb laj Aholiab li ralal laj Ahisamac xcomoneb li ralal xcßajol laj Dan.Quixqßue xnaßlebeb chixbânunquil chixjunil li cßanjel chi châbil ut chi chßinaßus ut quixqßue ajcuiß xnaßlebeb re xcßoxlanquil chanru teßxbânu. Nequeßxnau xyîbanquil lix sahob ru li tßicr riqßuin li nokß azul, li nokß púrpura ut li nokß cak joß ajcuiß li châbil nokß lino. Nequeßxnau ajcuiß quemoc ut xcßoxlanquil chanru xqßuebal lix sahob ru.


Μακαριος ο ανθρωπος, οστις ευρηκε σοφιαν, και ο ανθρωπος, οστις απεκτησε συνεσιν 	 Us xak reheb li nequeßxtau xnaßlebeb. Ut us xak re li ani sêb xchßôl.


και καμνων ελεος εις χιλιαδας γενεων των αγαπωντων με και φυλαττοντων τα προσταγματα μου. 	 Ut nacuuxtânaheb ru li nequeßrahoc cue ut nequeßxpâb lin chakßrab.


Και καθως εισηλθεν εις την πολιν ο Χουσαι ο φιλος του Δαβιδ, ο Αβεσσαλωμ ηλθεν εις Ιερουσαλημ. 	 Joßcan nak laj Husai, li ramîg laj David, quicuulac saß li tenamit Jerusalén. Saß li hônal aßan yô chi oc saß li tenamit laj Absalón.


Εζησε δε Αμασιας ο υιος του Ιωας ο βασιλευς του Ιουδα, μετα τον θανατον του Ιωας υιου του Ιωαχαζ βασιλεως του Ισραηλ, δεκαπεντε ετη. 	 Laj Amasías, li ralal laj Joás lix reyeb laj Judá, toj quicuan oßlaju chihab chic nak ac xcam laj Joás lix reyeb laj Israel. Laj Joás aßan li ralal laj Joacaz li quicuan chokß xreyeb laj Israel.


Βεβαιως ο θυμος του ανθρωπου θελει καταντησει εις επαινον σου θελεις χαλινωσει το υπολοιπον του θυμου. 	 Relic chi yâl lix joskßil li cuînk tâsukßîk chokß re xqßuebal âlokßal. Li joß qßuialeb chic li incßaß teßcâmk saß li plêt teßxqßue retal nak nim âcuanquil ut teßxqßue âlokßal.


Ειπε λοιπον παλιν προς αυτους ο Ιησους Εγω υπαγω και θελετε με ζητησει, και θελετε αποθανει εν τη αμαρτια υμων οπου εγω υπαγω, σεις δεν δυνασθε να ελθητε. 	 Ut li Jesús quixye cui'chic reheb: -Lâin tinxic. Tinêsic' raj chic abanan inc'a' tinêtau xban nak inc'a' târûk texxic bar tinxic cui' lâin. Texcâmk ban sa' lê mâc, chan.


Και ειπεν ο ανθρωπος, Ανεχωρησαν απο εδω διοτι ηκουσα αυτους λεγοντας, Ας υπαγωμεν εις Δωθαν. Και υπηγεν ο Ιωσηφ κατοπιν των αδελφων αυτου, και ευρηκεν αυτους εν Δωθαν. 	 Li cuînk quixye re: —Eb lâ cuas ac xeßcôeb. Lâin xcuabi nak yôqueb xyebal nak teßxic saß li naßajej Dotán, chan li cuînk. Ut laj José yal jun nak cô Dotán ut aran coxtauheb li ras.


διοτι ειναι γεγραμμενον οτι εις τους αγγελους αυτου θελει προσταξει περι σου, δια να σε διαφυλαξωσι, 	 Mâc'a' tâc'ul xban nak jo'ca'in tz'îbanbil sa' li Santil Hu: Tixtaklaheb lix ángel châcuilbal.


Και παν πραγμα, επι του οποιου κοιτεται εις τον αποχωρισμον αυτης, θελει εισθαι ακαθαρτον και παν πραγμα, επι του οποιου καθηται, θελει εισθαι ακαθαρτον. 	 Ut muxbilak ru li tâyoclâk cuiß li ixk nak yôk xyajel re li po. Ut muxbilak ajcuiß ru li tâcßojlâk cuiß.


δια τουτο θελω απορριψει υμας απο της γης ταυτης, εις την γην, την οποιαν δεν εγνωρισατε, υμεις και οι πατερες υμων και εκει θελετε λατρευσει αλλους θεους ημεραν και νυκτα διοτι δεν θελω καμει ελεος προς υμας. 	 Joßcan nak li Dios texrisi saß li naßajej aßin. Texqßue chi cßamecß saß jalan chic naßajej li incßaß xenau chi moco lê xeßtônil yucuaß queßxnau. Nak cuânkex aran, lâex texcßanjelak chiruheb li jalanil dios chi kßek chi cutan ut li Dios incßaß târil xtokßobâl êru.”


ο πρωτος αυτης ανηρ, ο αποπεμψας αυτην, δεν δυναται να λαβη αυτην παλιν εις εαυτον γυναικα, αφου εμολυνθη διοτι ειναι βδελυγμα ενωπιον του Κυριου και δεν θελεις επιφερει αμαρτιαν εις την γην, την οποιαν Κυριος ο Θεος σου διδει εις σε κληρονομιαν. 	 li cuînk li quicßamoc re xbên cua incßaß chic naru naxcßam li ixk aßan chokß rixakil xban nak li ixk aßan ac xmux rib. Aßan incßaß nacuulac chiru li Dios. Lâex incßaß naru têsach xlokßal lê naßaj li tixqßue êre li Dios riqßuin xbânunquil li mâc aßan.


Δια τουτο ειπεν ο Κυριος εις τον Σολομωντα, Επειδη τουτο ευρεθη εν σοι, και δεν εφυλαξας την διαθηκην μου και τα διαταγματα μου, τα οποια προσεταξα εις σε, θελω εξαπαντος διαρρηξει την βασιλειαν απο σου και δωσει αυτην εις τον δουλον σου 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Salomón: —Xban nak incßaß xabânu li cßaßru xinye âcue saß lin contrato ut xakßet lin chakßrab, joßcan nak lâin tincuisi lâ cuanquil ut tinqßue re li yô chi cßanjelac châcuu.


Ακουσον ομως τον λογον του Κυριου, Σεδεκια βασιλευ του Ιουδα ουτω λεγει Κυριος περι σου Δεν θελεις αποθανει δια μαχαιρας 	 At Sedequías, chaqßuehak retal li yôquin chixyebal âcue. Lâat incßaß tatcamsîk saß li plêt.


Και συ, υιε ανθρωπου, ακουσον ουτω λεγει Κυριος ο Θεος προς την γην του Ισραηλ. Τελος, το τελος ηλθεν επι τα τεσσαρα ακρα της γης. 	 —At ralal cuînk, lâin li Kâcuaß Dios. Aßan aßin li yôquin chixyebal reheb laj Israel. Cuulac re xkßehil rosoßjic chixjunil lê tenamit. Cuulac re xkßehil nak tâosokß lê naßaj.


και ελαβον αυτας οι υιοι του Ααρων, οι εκ των συγγενειων των Κααθιτων, οι εκ των υιων του Λευι διοτι τουτων ητο ο πρωτος κληρος. 	 Nak queßbûlic, li ani quiqßueheß xnaßajeb xbên cua, aßaneb li ralal xcßajol laj Coat li ralal laj Aarón.


Την ογδοην ημεραν προσεφερεν ο αρχων των υιων Μανασση, Γαμαλιηλ ο υιος του Φεδασσουρ 	 Saß xcuakxak li cutan quixcßam lix mayej laj Gamaliel li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Manasés. Laj Gamaliel, aßan li ralal laj Pedasur.


ουτοι ησαν οι αρχηγοι των πατριων των Λευιτων, κατα τας γενεας αυτων ουτοι οι αρχηγοι κατωκουν εν Ιερουσαλημ. 	 Aßaneb aßin li queßtaklan saß xbêneb li junjûnk xtêpaleb li tenamit aj levita, aß yal chanru li ralal xcßajoleb. Aßaneb aj cßamol be li queßcuan aran Jerusalén.