Και ειπεν ο ιερευς, Η ρομφαια Γολιαθ του Φιλισταιου, τον οποιον επαταξας εν τη κοιλαδι Ηλα, ιδου ειναι περιτετυλιγμενη εις φορεμα οπισθεν του εφοδ εαν θελης να λαβης αυτην, λαβε διοτι ενταυθα δεν ειναι αλλη παρα εκεινην. Και ειπεν ο Δαβιδ, Δεν ειναι ουδεμια ως αυτη δος μοι αυτην. 	 Laj tij quixye re: —Cuan arin lix chßîchß laj Goliat aj filisteo li camakß chiru nak cacamsi aran saß li ru takßa re Ela. Lanlo saß tßicr chirix li Efod. Naru tâcßam aßan cui tâcuaj. Arin mâcßaß chic jalan chßîchß re pletic, chan. Ut laj David quixye re: —Qßue cue. Mâcßaß chic chßîchß châbil joß aßan, chan.


Τα μαρτυρια σου, τα οποια διεταξας, ειναι δικαιοσυνη και υπερτατη αληθεια. 	 Li chakßrab li caqßue ke tzßakal re ru ut tîc.


εωσου το πνευμα εξ υψους εκχυθη εφ' ημας και η ερημος γεινη πεδιας καρποφορος, η δε καρποφορος πεδιας λογισθη ως δασος. 	 Abanan li Kâcuaß Dios tixqßue lix musikß ke ut torosobtesi cuißchic. Tixsukßisi li chaki chßochß chokß châbil chßochß. Ut li châbil chßochß kßaxal cuißchic nabal li acuîmk tixqßue.


Το φρυαγμα των ιππων αυτου ηκουσθη απο Δαν πασα η γη εσεισθη απο του ηχου του χρεμετισμου των ρωμαλεων ιππων αυτου διοτι ηλθον και κατεφαγον την γην και το πληρωμα αυτης την πολιν και τους κατοικουντας εν αυτη 	 Yôqueb chak chi châlc li xicß nequeßiloc ke. Toj saß li naßajej Dan na-abîc xyâb saß rußujeb lix cacuâyeb. Chixjunileb li tenamit nequeßsicsot xban xxiuheb nak nequeßrabi nak nequeßxjap re li cacuây. Châlqueb re chixsachbal li kanaßaj ut chixjunil li cuan chi saß. Xeßchal chixsachbal li tenamit joß ajcuiß chixjunileb li cristian, chanqueb.


Μη κρινετε, δια να μη κριθητε 	 Mâ ani têtz'il âtin chirix re nak inc'a' tâtz'ilek' âtin chêrix lâex.


ενθυμουμεθα τα οψαρια, τα οποια ετρωγομεν εν Αιγυπτω δωρεαν, τα αγγουρια και τα πεπονια και τα πρασα και τα κρομμυα και τα σκορδα 	 Najulticoß ke nak chi mâtan katzaca chak li car aran Egipto ut katzaca chak li pepino, li melón, li puerro, li cebolla ut li ânx.


Ασπασθητε παντας τους προεστωτας σας και παντας τους αγιους. Σας ασπαζονται οι απο της Ιταλιας. 	 Cheq'uehak xsahil xch'ôleb laj c'amol be chêru sa' lê pâbâl ut chixjunileb li kech aj pâbanelil. Eb laj pâbanel li cuanqueb arin Italia neque'xtakla xsahil êch'ôl.Li rusilal li Dios chicuânk êriq'uin. Jo'can taxak.


και εστρεφε το οριον απο Βααλα προς δυσμας εις το ορος Σηειρ, και διεβαινεν εις το πλαγιον του ορους Ιαρειμ, οπου ειναι η Χασαλων, προς βορραν και κατεβαινεν εις την Βαιθ-σεμες και διεβαινεν εις Θαμνα 	 Aran Baala, lix nubâl li naßajej aßin naxqßue chak vuêlt ut naxic saß li oeste saß li tzûl Seir ut nanumeß chixcßatk li tzûl Jearim. Nacuulac toj Quesalón, li nacana saß xcaßyabâl li norte. Nacuulac toj Bet-semes ut nocoxnumekß saß li tenamit Timna.


δια τουτο ουτω λεγει Κυριος Ιδου, θελω παραδωσει την πολιν ταυτην εις την χειρα των Χαλδαιων και εις την χειρα του Ναβουχοδονοσορ βασιλεως της Βαβυλωνος, και θελει κυριευσει αυτην 	 Joßcan nak li Kâcuaß xye chi joßcaßin: Lâin tinkßaxtesi li tenamit aßin saß rukßeb laj Babilonia ut saß rukß lix reyeb toj retal teßrêchani.


Ο Παυλος δε και ο Βαρναβας, λαλουντες μετα παρρησιας, ειπον Εις εσας πρωτον ητο αναγκαιον να λαληθη ο λογος του Θεου αλλ' επειδη απορριπτετε αυτον και δεν κρινετε εαυτους αξιους της αιωνιου ζωης, ιδου, στρεφομεθα εις τα εθνη 	 Laj Pablo ut laj Bernabé que'xye chi cauheb xch'ôl: -Relic chi yâl nak xbên cua raj êre lâex aj judío xkaye resil li râtin li Dios. Abanan lâex xetz'ektâna ut xec'oxla nak moco êc'ulub ta li junelic yu'am. Jo'can nak anakcuan takaye resil reheb li mâcua'eb aj judío.


Και εαν παταξη αυτον με λιθον εκ της χειρος, δια του οποιου δυναται να αποθανη, και αποθανη, ειναι φονευς ο φονευς εξαπαντος θελει θανατωθη. 	 Ut cui junak naxsacß li ras rîtzßin riqßuin pec ut aßan tâcâmk xban, li ani xsacßoc re, aßanak aj camsinel ut tâtenebâk câmc saß xbên.


και θελουσι λαβει τον μισθον της αδικιας αυτων στοχαζονται ηδονην την καθημερινην τρυφην, ειναι σπιλοι και μωμοι, εντρυφωσιν εν ταις απαταις αυτων, συμποσιαζουσι με σας, 	 Chi jo'can te'xc'ul xk'ajcâmunquil lix mâusilaleb que'xbânu. Eb laj tzolonel aj balak' junelic saheb sa' xch'ôl chixbânunquil li inc'a' us, usta chi cutan. Xutânal chok' êre nak cuanqueb sa' êyânk xban nak neque'cuulac chi cua'ac sa' lê nink'e. Eb a'an junes mâcobc neque'xc'oxla.


Και ειπεν, Ευλογητος Κυριος ο Θεος του Ισραηλ, οστις εξετελεσε δια της χειρος αυτου εκεινο το οποιον ελαλησε δια του στοματος αυτου προς Δαβιδ τον πατερα μου, λεγων, 	 Ut quixye: —Lokßoninbil taxak li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel, xban nak xbânu li cßaßru quixyechißi re laj David lin yucuaß,


Οι δε Ιουδαιοι, δια να μη μεινωσιν επι του σταυρου τα σωματα εν τω σαββατω, επειδη ητο παρασκευη διοτι ητο μεγαλη εκεινη η ημερα του σαββατου παρεκαλεσαν τον Πιλατον δια να συνθλασθωσιν αυτων τα σκελη, και να σηκωθωσιν. 	 Eb li neque'taklan sa' xyânkeb laj judío que'xtz'âma chiru laj Pilato re nak tixtakla xtokbal xbakel li ra'eb li que'q'uehe' chiru cruz re nak te'câmk chi junpât. Que'raj nak te'isîk chiru cruz xban nak cuulac re li hilobâl cutan. Yôqueb chixcauresinquil ribeb re li nink'e Pascua xban nak a'an li k'axal lok' chiruheb.


Ο δε κληρος της φυλης των υιων Ιουδα κατα τας συγγενειας αυτων ητο εις τα ορια της Ιδουμαιας η ερημος Σιν η προς νοτον ητο το ακρον το μεσημβρινον. 	 Aßaneb aßin li naßajej li quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Judá riqßuin bûlic, aß yal chanru xqßuialeb li junjûnk chßûtal: Li naßajej aßan naticla chak saß li nubâl re li naßajej Edom. Nacuulac saß li sur toj saß li chaki chßochß re Zin.


Ακουσας δε οτι ο Αρχελαος βασιλευει επι της Ιουδαιας αντι Ηρωδου του πατρος αυτου, εφοβηθη να υπαγη εκει αποκαλυφθεις δε θεοθεν κατ' οναρ ανεχωρησεν εις τα μερη της Γαλιλαιας, 	 Ut nak quirabi resil nak a' laj Arquelao chic li rey aran Judea rêkaj laj Herodes lix yucua', laj José quixucuac chi xic aran. Ut nak quic'utbesîc chiru sa' xmatc', que'côeb sa' jun na'ajej xcuênt Galilea.Que'chal ut que'cuan sa' jun li tenamit Nazaret xc'aba' xcuênt Galilea. A'in quic'ulman jo' que'xye li profeta nak que'xye nak aj Nazaret tixc'aba'in.


Διοτι, ιδου, οι βασιλεις συνηχθησαν διηλθον ομου. 	 Li cuanqueb xcuanquil saßeb li tenamit queßxchßutub ribeb ut queßchal chi pletic re nak teßrêchani li naßajej aßan.


Εσταθης εν Εδεμ τω παραδεισω του Θεου ησο περιεσκεπασμενος υπο παντος λιθου τιμιου, υπο σαρδιου, τοπαζιου και αδαμαντος, βηρυλλιου, ονυχος και ιασπεως, σαπφειρου, σμαραγδου και ανθρακος και χρυσιου η υπηρεσια των τυμπανων σου και των αυλων σου ητο ητοιμασμενη δια σε την ημεραν καθ' ην εκτισθης. 	 Chanchan cuancat saß li naßajej Edén saß xnaßaj li racuîmk li Dios. Re xqßuebal âchßinaßusal cuan li tertôquil pec joß li cornerina, li topacio, li jaspe, li crisólito, li berilo, li ónice joß ajcuiß li safiro ut li carbunclo, li esmeralda, joß ajcuiß li oro. Ac cauresinbileb li pandero ut li xôlb re li cutan nak cat-oc saß lâ cuanquil.


υιου του Ζεραια, υιου του Οζι, υιου του Βουκκι, 	 Laj Meraiot, aßan ralal laj Zeraías. Laj Zeraías, aßan ralal laj Uzi. Ut laj Uzi, aßan ralal laj Buqui.


Βεναιας ο Πιραθωνιτης Ιδδαι, εκ των κοιλαδων Γαας 	 laj Benaía, Piratón xtenamit; laj Hidai, aßan chalenak cuan cuiß li rok haß li cuan Gaas;


Τους δουλους να υποτασσωνται εις τους εαυτων δεσποτας, να ευαρεστωσιν εις αυτους κατα παντα, να μη αντιλεγωσι, 	 Chaq'ueheb ajcui' xna'lebeb li môs re nak che'abînk chiruheb lix patroneb. Inc'a' te'sumênk. Che'xbânuhak ban li c'a'ru tâyehek' reheb re nak sahakeb sa' xch'ôl lix patrón riq'uineb.


Βεβαιως τοιαυται ειναι αι κατοικιαι του ασεβους, και ουτος ο τοπος του μη γνωριζοντος τον Θεον. 	 Joßcaßin nak na-osoß lix yußameb li incßaß useb xnaßleb, eb li nequeßtzßektânan re li Dios, chan laj Bildad.


Κρινον με, Κυριε ο Θεος μου, κατα την δικαιοσυνην σου, και ας μη χαρωσιν επ' εμε. 	 Chatrakok taxak âtin saß inbên, at Kâcuaß, riqßuin xtîquilal âchßôl. Ut incßaß taxak tineßxseße li xicß nequeßiloc cue.


Και ειπεν ο Ιοθορ, Ευλογητος Κυριος, οστις σας ηλευθερωσεν εκ χειρος των Αιγυπτιων και εκ χειρος του Φαραω οστις ηλευθερωσε τον λαον υποκατωθεν της χειρος των Αιγυπτιων 	 Laj Jetro quixye: —Lokßoninbil taxak li Kâcuaß Dios li qui-isin chak êre saß li raylal li quexcuan cuiß aran Egipto. Ut quexrisi ajcuiß chak saß rukß laj faraón.


Και το μυστηριον απεκαλυφθη προς τον Δανιηλ δι ' οραματος της νυκτος. Τοτε ευλογησεν ο Δανιηλ τον Θεον του ουρανου. 	 Ut saß ajcuiß li kßojyîn aßan, li Dios quixcßutbesi chiru laj Daniel cßaßru lix matcß li rey ut cßaßru lix yâlal. Ut laj Daniel quixlokßoni li Dios cuan saß choxa.


Και παλιν λεγει Ευφρανθητε, εθνη, μετα του λαου αυτου. 	 Ut naxye ajcui' sa' li Santil Hu chi jo'ca'in: Chisahok' taxak êch'ôl, lâex li mâcua'ex aj judío, êrochbeneb laj judío lix tenamit li Dios. (Deut. 32:43)


Αποδοτε εις τον Κυριον, πατριαι των λαων, αποδοτε εις τον Κυριον δοξαν και ισχυν. 	 Cheqßuehak xlokßal li nimajcual Dios chêjunilex lâex li cuanquex saß ruchichßochß. Cheqßuehak xcuanquil ut cheqßuehak xlokßal li Kâcuaß.


ποσω μαλλον το αιμα του Χριστου, οστις δια του Πνευματος του αιωνιου προσεφερεν εαυτον αμωμον εις τον Θεον, θελει καθαρισει την συνειδησιν σας απο νεκρων εργων εις το να λατρευητε τον ζωντα Θεον; 	 Cui lix quiq'uel li xul naru naxsach lix paltileb, k'axal nim cui'chic xcuanquil lix quiq'uel li Jesucristo xban nak a'an narisi li kamâc. Li Santil Musik'ej quixtenk'a li Jesucristo nak quixmayeja rib chiru li Dios re xtojbal rix li kamâc. Li Jesucristo tz'akal châbil. Mâc'a' xmâc ut lix quiq'uel narisi li kamâc li nac'amoc chak re li câmc sa' kabên. Naxsakobresi li kac'a'ux re nak ca'aj cui' chiru li yo'yôquil Dios toc'anjelak.


Εφανη δε παλιν ο Θεος εις τον Ιακωβ, αφου επεστρεψεν απο Παδαν-αραμ, και ευλογησεν αυτον. 	 Nak quisukßi chak laj Jacob Padan-aram, li Kâcuaß Dios quixcßutbesi cuißchic rib chiru. Ut aran laj Jacob qui-osobtesîc cuißchic xban li Dios.


Και εκ του καπνου εξηλθον ακριδες εις την γην, και εδοθη εις αυτας εξουσια ως εχουσιν εξουσιαν οι σκορπιοι της γης 	 Sa' li sib a'an que'el chak nabaleb li xul chanchaneb laj sâc' ut que'xjeq'ui ribeb sa' ruchich'och'. Que'q'uehe' xcuanquil re nak te'ti'ok. Lix may li te'xtiu, a'an chanchan xmay li neque'xtiu laj xôc'.


και εκαστος δουλος αργυρωνητος αφου περιτμηθη, τοτε θελει φαγει απ' αυτου 	 Eb li lokßbil môs cui xeßxcßul li circuncisión târûk teßxtzaca li tzacaêmk aßan.


Επειδη και ο αγιαζων και οι αγιαζομενοι εξ ενος ειναι παντες δι' ην αιτιαν δεν επαισχυνεται να ονομαζη αυτους αδελφους, 	 Lâo nocosantobresîc xban li Kâcua' Jesucristo. Lâo ut li Jesucristo junaj ajcui' li kachoxahil Yucua'. Xban a'an li Jesucristo inc'a' naxutânâc chixyebal nak lâo lix hermân.


και επικαλεσθητε το ονομα των θεων σας, και εγω θελω επικαλεσθη το ονομα του Κυριου και ο Θεος, οστις εισακουση δια πυρος, ουτος ας ηναι ο Θεος. Και αποκριθεις πας ο λαος, ειπε, Καλος ο λογος. 	 Nak ac xeyîb, têyâba xcßabaßeb lê dios. Ut joßcan ajcuiß tinbânu lâin. Tinyâba xcßabaß li nimajcual Dios. Ut li Dios li tixtakla chak li xam saß choxa, aßan li tzßakal Dios, chan laj Elías. Ut chixjunileb li tenamit queßxye: —Us chi joßcan, chanqueb.


Οτε δε ηλθεν ο Δαβιδ εις Μαχαναιμ, Σωβει, ο υιος του Ναας απο Ραββα εκ των υιων Αμμων, και Μαχειρ, ο υιος του Αμμηλ απο Λο-δεβαρ, και Βαρζελλαι ο Γαλααδιτης απο Ρωγελλιμ, 	 Nak quicuulac laj David Mahanaim, laj Sobi, laj Maquir ut laj Barzilai queßcuulac riqßuin. Laj Sobi, aßan li ralal laj Nahas. Rabá xtenamit, li cuan saß xcuênteb li ralal xcßajol laj Amón. Laj Maquir, aßan li ralal laj Amiel. Lodebar xtenamit. Ut laj Barzilai, Rogelim xtenamit, li cuan saß xcuênt Galaad.


Επειδη δεν ενεθυμηθης τας ημερας της νεοτητος σου, αλλα με παρωξυνας εν πασι τουτοις, δια τουτο ιδου, και εγω θελω ανταποδωσει τας οδους σου επι της κεφαλης σου, λεγει Κυριος ο Θεος και δεν θελεις καμει κατα την ασεβειαν ταυτην επι πασι τοις βδελυγμασι σου. 	 Lâat xsach saß âchßôl cßaßru quinbânu âcue saß âcaßchßinal. Ut cachikß injoskßil riqßuin chixjunil li cabânu. Xban aßan nak tatinqßue chixtojbal rix lâ mâusilal. Ut incßaß xcßojla âchßôl riqßuin li cabânu toj retal camux ru lâ sumlajic ut cabânu li moco uxc ta naraj.


Ησαν δε και γυναικες απο μακροθεν θεωρουσαι, μεταξυ των οποιων ητο και Μαρια η Μαγδαληνη και Μαρια η μητηρ του Ιακωβου του μικρου και του Ιωση, και η Σαλωμη, 	 Cuanqueb ajcui' ixk yôqueb chi iloc chi najt. Sa' xyânkeb a'an cuan lix María aj Magdala, lix Salomé ut lix María xna'eb laj José ut laj Jacobo li îtz'inbej.


Τοτε ο βασιλευς προσεταξε Βεναιαν τον υιον του Ιωδαε, οστις εξελθων επεσεν επ' αυτον, και απεθανε. Και η βασιλεια εστερεωθη εν τη χειρι του Σολομωντος. 	 Ut chirix aßan, li rey Salomón quixtakla laj Benaía li ralal laj Joiada chixcamsinquil laj Simei. Joßcan nak lix cuanquil laj Salomón quicana chi xakxo saß xnaßaj.


Και το ονομα της γυναικος του Αβισουρ ητο Αβιχαιλ, και εγεννησεν εις αυτον τον Ααβαν και τον Μωληδ. 	 Li rixakil laj Abisur, aßan lix Abihail, lix naß laj Ahbán ut laj Molid.


Διοτι τι ειναι ευκολωτερον, να ειπω, Συγκεχωρημεναι ειναι αι αμαρτιαι σου, η να ειπω, Εγερθητι και περιπατει; 	 ¿Bar cuan li us tinye re li yaj re nak tâc'utûnk chêru nak cuan incuanquil? ¿Ma tinye re, "Cuybil sachbil lâ mâc" malaj ut tinye re, "Cuaclin ut bên"?


Αυτος μεγαλυνει τας σωτηριας του βασιλεως αυτου, και καμνει ελεος εις τον κεχρισμενον αυτου, εις τον Δαβιδ και εις το σπερμα αυτου εως αιωνος. 	 Li Kâcuaß quixqßue li rey chi numtâc saß xbêneb li xicß nequeßiloc re. Li Kâcuaß naruxtâna ru li rey David, li sicßbil ru xban. Junelic tixra aßan joßqueb ajcuiß li ralal xcßajol.


Και ειπε Κυριος προς τον Ιηου, Επειδη επραξας καλως εκτελεσας το αρεστον εις τους οφθαλμους μου, και εκαμες εις τον οικον του Αχααβ κατα παντα οσα ησαν εν τη καρδια μου, οι υιοι σου μεχρι της τεταρτης γενεας θελουσι καθισει επι του θρονου του Ισραηλ. 	 Ut li Kâcuaß quixye re laj Jehú: —Lâat xabânu li us chicuu xban nak xasach ruheb li ralal xcßajol laj Acab joß xcuaj lâin. Joßcan nak lâin ninye âcue nak jun reheb lâ cualal âcßajol teßoc chokß rey toj saß li xcâ tasalileb lâ cualal âcßajol.


Αλλ' εαν τις δεν προνοη περι των εαυτου και μαλιστα των οικειων, ηρνηθη την πιστιν και ειναι απιστου χειροτερος. 	 Tento nak junak laj pâbanel tixtenk'aheb li rech'alal. Ut k'axal cui'chic tento nak tixch'olaniheb li cuanqueb sa' li rochoch. Cui inc'a' naxbânu a'an, li jun a'an inc'a' naxq'ue xcuanquil lix pâbâl ut k'axal cui'chic nim lix mâc chiruheb li toj mâji' neque'xpâb li Dios.


Ανδρες Ισραηλιται, ακουσατε τους λογους τουτους τον Ιησουν τον Ναζωραιον, ανδρα αποδεδειγμενον προς εσας απο του Θεου δια θαυματων και τεραστιων και σημειων, τα οποια ο Θεος εκαμε δι' αυτου εν μεσω υμων, καθως και σεις εξευρετε, 	 Ex aj Israel, abihomak li tinye êre. Lâex ac nequenau nak li Jesús aj Nazaret, a'an q'uebil xcuanquil xban li Dios sa' êyânk lâex riq'uin li sachba ch'ôlej ut li milagro quilajxbânu. Lâex ac nequenau nak riq'uin xcuanquil li Dios quixbânu li sachba ch'ôlej.


Επειδη σεις δεν εισθε οι λαλουντες, αλλα το Πνευμα του Πατρος σας, το οποιον λαλει εν υμιν. 	 Mâcua' lâex li tex-âtinak. A' ban li Santil Musik'ej tââtinak. Yal tixto'oni lix tz'ûmal êre.


και θελει προσφερει το δωρον αυτου εις τον Κυριον, εν αρνιον ενιαυσιον αμωμον εις ολοκαυτωμα και εν αρνιον θηλυκον ενιαυσιον αμωμον εις προσφοραν περι αμαρτιας και ενα κριον αμωμον εις προσφοραν ειρηνικην, 	 Ut tixqßue chokß xcßatbil mayej chiru li Kâcuaß jun li têlom carner jun chihab cuan re. Ut tixqßue jun li ixki carner jun chihab cuan re, re xtojbal rix lix mâc. Ut tixqßue jun li têlom carner re tixcßam rib saß usilal riqßuin li Dios. Mâcßaßak rêqßueb li xul li tixqßue chokß xmayej.


Και διηγηθη ο αρχιοινοχοος το ενυπνιον αυτου προς τον Ιωσηφ και ειπε προς αυτον, Ειδον εις το ονειρον μου και ιδου, αμπελος εμπροσθεν μου 	 Ut li jun li quitaklan reheb laj qßuehol ucßa saß rochoch laj faraón, quixserakßi lix matcß re laj José ut quixye: —Saß lin matcß xcuil jun tôn li uvas.


Και με εισηγαγεν εις την εσωτεραν αυλην του οικου του Κυριου και ιδου, εν τη θυρα του ναου του Κυριου, μεταξυ της στοας και του θυσιαστηριου, περιπου εικοσιπεντε ανδρες με τα νωτα αυτων προς τον ναον του Κυριου και τα προσωπα αυτων προς ανατολας, και προσεκυνουν τον ηλιον κατα ανατολας. 	 Ut quinixcßam toj saß li oquebâl re li templo. Saß xyi lix mu cab ut li artal cuanqueb ôb xcaßcßâl li cuînk. Li rixeb nacana bar cuan cuiß lix templo li Dios. Yôqueb chi iloc saß releb sakße ut yôqueb chixlokßoninquil li sakße.


Εγω θελω σε υμνει εν μεγαλη συναξει μεταξυ πολυαριθμου λαου θελω σε υμνει. 	 Lâin tinbantioxînk châcuu chiruheb chixjunileb li chßutchßûqueb. Tatinlokßoni chiruheb chixjunileb lâ cualal âcßajol.


Ενεκεν των αδελφων μου και των πλησιον μου, θελω λεγει τωρα, Ειρηνη εις σε 	 Xban nak ninraheb lin tenamit Israel, nintzßâma châcuu, at Kâcuaß. Chicuânk taxak li tuktûquil usilal saß li tenamit Jerusalén.Xban nak ninra li rochoch li Kâcuaß li kaDios, lâin nintzßâma li rusilal li Dios saß xbên lin tenamit Jerusalén.


Οι ασεβεις εστησαν εις εμε παγιδα αλλ' εγω απο των εντολων σου δεν εξεκλινα. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb xeßxcßûb ru chanru nak tineßxcamsi. Abanan incßaß xincanab xbânunquil li cßaßru naxye lâ chakßrab.


οιτινες ειπον, Ας κληρονομησωμεν εις εαυτους τα κατοικητηρια του Θεου. 	 Casach ruheb li queßyehoc re: Lâo toêchanînk reheb lix naßajeb lix tenamit li Dios.


Ζητησατε το προσωπον μου, ειπε περι σου η καρδια μου. Το προσωπον σου, Κυριε, θελω ζητησει. 	 Lâin xcuecßa saß li cuâm nak tento tatinsicß. Joßcan nak xatinsicß, at Kâcuaß.


Δεν ειναι ουδεν εισερχομενον εξωθεν του ανθρωπου εις αυτον, το οποιον δυναται να μολυνη αυτον, αλλα τα εξερχομενα απ' αυτου, εκεινα ειναι τα μολυνοντα τον ανθρωπον. 	 Mâcua' li c'a'ru naxtzaca li cuînk namâco' cui'; aban li c'a'ru inc'a' us naxc'oxla, a'an namâco' cui'.


Ο Κυριος να υψωση το προσωπον αυτου επι σε και να σοι δωση ειρηνην 	 Aß taxak li Kâcuaß chi-ilok êre riqßuin lix rahom ut chixqßue taxak li tuktûquil usilal êre.Joßcaßin nak teßxyâba lin cßabaß saß xbêneb laj Israel. Ut lâin tincuosobtesiheb, chan li Dios.


Εγω εχω πεποιθησιν εις εσας δια του Κυριου οτι δεν θελετε φρονησει ουδεν αλλο οστις ομως σας ταραττει, αυτος θελει υποφερει την ποινην, οποιος και αν ηναι. 	 Lâin cau inch'ôl sa' xc'aba' li Kâcua' Jesucristo nak lâex moco jalan ta lê c'a'ux chiru lin c'a'ux lâin. Li ani yô chi po'oc ru lê pâbâl tixc'ul xtojbal xmâc a' yal ani.


Και ειπε προς αυτους, Μιανατε τον οικον και γεμισατε τας αυλας απο τραυματιων εξελθετε. Και εξηλθον και επαταξαν εν τη πολει. 	 Li Kâcuaß quixye reheb: —Ayukex saß lin templo ut muxumak ru. Ut têtûb li camenak saß li nebâl, chan. Ut queßcôeb ut queßoc chixcamsinquileb li cuanqueb saß li tenamit.


Ο πατασσων εν θυμω τον λαον με ακαταπαυστον κτυπημα, ο δεσποζων εν οργη επι τα εθνη, καταδιωκεται, και ουδεις ο κωλυων. 	 Li Dios quixsach xcuanquileb li queßtacuasin reheb li tenamit saß joskßil. Quixsach xcuanquileb li incßaß queßxcanab xrahobtesinquileb li tenamit. Rajlal queßxsicß xyâlal chanru nak teßxchßißchßißi.


Και Δαν και Ιαυαν και Μωσελ εδιδον εις τας αγορας σου σιδηρον ειργασμενον, κασιαν και καλαμον αρωματικον ταυτα ησαν μεταξυ των πραγματειων σου. 	 Eb laj Dan ut eb laj Javán queßyacoc êriqßuin. Queßxjal li cßaßru êre riqßuin li cßaßru yîbanbil riqßuin hierro, ut riqßuin li sununquil ban, ut li châbil mirra.


και τα τεκνα αυτων λαλουντα ημισυ Αζωτιστι, και μη εξευροντα να λαλησωσιν Ιουδαιστι αλλα κατα την γλωσσαν διαφορων λαων. 	 Ut cuanqueb li ralal xcßajoleb queßâtinac saß râtinobâleb laj Asdod ut incßaß queßxnau âtinac saß râtinobâleb laj Israel. Joßcan nak nequeßâtinac saß râtinobâleb jalan tenamit.


Ο φοβος του Κυριου προσθετει ημερας τα δε ετη των ασεβων θελουσιν ελαττωθη. 	 Li ani naxxucua ru li Dios tânajtokß ru lix yußam saß ruchichßochß. Abanan li nequeßxbânu mâusilal incßaß najt teßcuânk saß ruchichßochß.


Τωρα ομως ο Χριστος ελαβεν εξοχωτεραν λειτουργιαν, καθοσον ειναι και ανωτερας διαθηκης μεσιτης, ητις ενομοθετηθη με ανωτερας επαγγελιας. 	 A'ut lix c'anjel li Jesucristo numtajenak xcuanquil chiru li que'xbânu chak eb laj tij junxil. Sa' li ac' contrato li Jesucristo chic naâtinac chikix chiru li Dios. K'axal châbil li ac' contrato xban nak riq'uin a'an k'axal lok' cui'chic li yechi'inbil ke xban li Dios.


νυκτα και ημεραν δεομενοι καθ' υπερβολην να ιδωμεν το προσωπον σας και να αναπληρωσωμεν τας ελλειψεις της πιστεως σας; 	 Chi k'ek chi cutan nakatz'âma chiru li Dios nak takil cui'chic êru re nak takaq'ue xcacuilal êch'ôl sa' lê pâbâl.


Πλην σας λεγω εις την Τυρον και Σιδωνα ελαφροτερα θελει εισθαι η τιμωρια εν ημερα κρισεως παρα εις εσας. 	 Jo'can ut nak tinye êre nak sa' xk'ehil li rakba âtin, k'axal cui'chic li raylal li têc'ul lâex chiru li raylal li te'xc'ul eb laj Tiro ut eb laj Sidón.


Προσμενε τον Κυριον και φυλαττε την οδον αυτου, και θελει σε υψωσει δια να κληρονομησης την γην οταν εξολοθρευθωσιν οι ασεβεις, θελεις ιδει. 	 Cauhak êchßôl riqßuin li Kâcuaß ut chexpâbânk chiru. Ut aßan tixqßue êlokßal nak tixqßue lê naßaj li yechißinbil êre xban. Ut têril ajcuiß nak teßsachekß li incßaß useb xnaßleb.


Απεθανον δε ο Ναδαβ και ο Αβιουδ, οτε προσεφεραν πυρ ξενον ενωπιον του Κυριου. 	 Laj Nadab ut laj Abiú queßcam nak queßxqßue li xam saß li sansar li incßaß xye li Dios.


Και εγω ειπα, Ω, Κυριε Θεε, ιδου, δεν εξευρω να λαλησω διοτι ειμαι παιδιον. 	 Ut lâin quinchakßoc ut quinye: —At inDios, ¿cßaßru tinbânu? Lâin incßaß ninnau âtinac xban nak toj sâjin, chanquin.


Οσοι ειναι υπο ζυγον δουλειας, ας νομιζωσι τους κυριους αυτων αξιους πασης τιμης, δια να μη βλασφημηται το ονομα του Θεου και η διδασκαλια. 	 Eb li môs aj pâbaneleb te'x-oxlok'i lix patroneb re nak mâ ani tâmajecuânk re lix c'aba' li Dios chi moco te'xtz'ektâna li katijbal.


Και ειπα, Τι ειναι τουτο; Ο δε ειπε, τουτο το οποιον εξερχεται ειναι εφα και ειπε, Τουτο ειναι η παραστασις αυτων καθ' ολην την γην. 	 Ut lâin quinye: —¿Cßaßru aßan, at Kâcuaß?— Ut aßan quixye cue: —Li yôcat chirilbal, aßan jun nimla chacach re bisoc trigo. Li chacach aßin, aßan retalil lix mâqueb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß, chan li ángel.


Και αφου ηλθε, παρεσταθησαν οι καταβαντες απο Ιεροσολυμων Ιουδαιοι, επιφεροντες κατα του Παυλου πολλας και βαρειας κατηγοριας, τας οποιας δεν ηδυναντο να αποδειξωσιν 	 Nak quicuulac, quisute' xbaneb laj judío li que'chal Jerusalén. Junes raylal que'xye chirix laj Pablo nak que'xjit. Abanan inc'a' qui-el chi yâl li c'a'ru que'xye xban nak mâc'a' junak c'a'ru tixc'ut nak yâl li yôqueb chixyebal.


Και ιδων τον Κεναιον, ηρχισε την παραβολην αυτου και ειπεν, Ισχυρα ειναι η κατοικια σου, και θετεις την φωλεαν σου επι την πετραν 	 Ut nak qui-iloc saß xjayal lix tenamiteb laj Ceneo laj Balaam quixye li cßaßru teßxcßul eb aßan. Quixye: —Lâex aj Ceneo, quecauresi chi us lê naßaj ut saß xbên nînki pec cuan.


Ηγαπα δε ο Ιησους την Μαρθαν και την αδελφην αυτης και τον Λαζαρον. 	 Li Jesús naxraheb lix María ut lix Marta jo' ajcui' laj Lázaro.


Και ερχεται προς τους μαθητας και ευρισκει αυτους κοιμωμενους, και λεγει προς τον Πετρον Ουτω δεν ηδυνηθητε μιαν ωραν να αγρυπνησητε μετ' εμου; 	 Ut nak quisuk'i riq'uineb lix tzolom, quixtauheb chi cuârc. Ut quixye re laj Pedro: -¿Ma toj yôquex chi cuârc? ¿Ma inc'a' xru xexyo'lec jun ôrak cuochben?


Ο δε Ιησους επορευετο μετ' αυτων. Ενω δε απειχεν ηδη ου μακραν απο της οικιας, επεμψε προς αυτον ο εκατονταρχος φιλους, λεγων προς αυτον Κυριε, μη ενοχλεισαι διοτι δεν ειμαι αξιος να εισελθης υπο την στεγην μου 	 Ut li Jesús cô chirixeb. Nak ac cuulaqueb re cuan cui' li rochoch, li capitán quixtaklaheb li ramîg chi âtinac riq'uin li Jesús ut que'xye re: -Jo'ca'in xye li capitán âcue: Mâch'i'ch'i'i âcuib chi châlc sa' cuochoch xban nak moco inc'ulub ta nak tatchâlk sa' cuochoch.


Ησαν δε τινες αγανακτουντες καθ' εαυτους και λεγοντες Δια τι εγεινεν η απωλεια αυτη του μυρου; 	 Cuan li que'josk'o' ut que'xye chi ribileb rib: -¿C'a'ut nak xsach li sununquil ban a'an chi mâc'a' rajbal?


Οθεν ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Επειδη σεις υπερεβητε τα εθνη τα περιξ υμων και δεν περιεπατησατε εν τοις διαταγμασι μου και τας κρισεις μου δεν εξετελεσατε αλλ' ουδε κατα τας κρισεις των εθνων των περιξ υμων επραξατε, 	 Joßcan nak li Kâcuaß quixye reheb: —Lâex li kßaxal xexkßetoc re lin chakßrab chiruheb li xnînkal tenamit li cuanqueb chêjun sutam. Ut incßaß xebânu li cßaßru xexintakla cuiß. Chi moco xebânu li cßaßru naxye lix chakßrabeb li tenamit li cuanqueb chêjun sutam.


Και μετα ταυτα εξηλθε και ειδε τελωνην τινα Λευιν το ονομα, καθημενον εις το τελωνιον, και ειπε προς αυτον Ακολουθει μοι. 	 Nak qui-el sa' li tenamit a'an, li Jesús quixtau jun li cuînk aj titz'ol toj aj Leví xc'aba'. Chunchu cuan cui' li mêx li neque'c'uluc cui' toj. Li Jesús quixye re: -Chinâtâke, chan.


Δεν ητο λογος εκ παντων οσα προσεταξεν ο Μωυσης, τον οποιον ο Ιησους δεν ανεγνωσεν ενωπιον πασης της συναγωγης του Ισραηλ, μετα των γυναικων και των παιδιων και των ξενων των παρευρισκομενων μεταξυ αυτων. 	 Laj Josué quiril xsaß li chakßrab chiruheb li tenamit. Mâ jun li âtin li quixtzßîba laj Moisés incßaß ta qui-ileß chiruheb chixjunileb laj Israel, joß cuînk, joß ixk, joß cocßal, joßeb ajcuiß li jalaneb xtenamit li cuanqueb saß xyânkeb laj Israel.


Λεγει προς αυτην ο Ιησους Γυναι, πιστευσον μοι οτι ερχεται ωρα, οτε ουτε εις το ορος τουτο ουτε εις τα Ιεροσολυμα θελετε προσκυνησει τον Πατερα. 	 Quixye li Jesús re: -At ixk, pâb li c'a'ru tinye âcue. Tâcuulak xk'ehil nak moco tento ta chic texxic sa' li tzûl li cuan arin, chi moco Jerusalén re textijok chiru li Dios Acuabej.


Εαν πεση, δεν θελει συντριφθη διοτι ο Κυριος υποστηριζει την χειρα αυτου. 	 Nak teßtßanekß li tîqueb xchßôl incßaß teßcanâk chi tßantßo xban nak li Kâcuaß, aßan nacuaclesin reheb.


διοτι η υπακοη σας διεφημισθη εις παντας. Οσον λοιπον δια σας χαιρω θελω δε να ησθε σοφοι μεν εις το αγαθον, απλοι δε εις το κακον. 	 Chixjunileb neque'na'oc re nak lâex cau êch'ôl sa' lê pâbâl. Jo'can nak nasaho' inch'ôl êriq'uin. Aban nacuaj nak têq'ue êch'ôl chixbânunquil li us ut mêbânu li inc'a' us.


Θελετε φυλαξει λοιπον την εορτην των αζυμων διοτι την αυτην ταυτην ημεραν θελω εξαγαγει τα ταγματα σας εκ της γης της Αιγυπτου οθεν κατα νομον παντοτεινον θελετε φυλαττει την ημεραν ταυτην εις τας γενεας σας 	 Saß li ninkße aßin têcuaß li caxlan cua li mâcßaß xchßamal xban nak saß li cutan aßin xexcuisi saß li tenamit Egipto. Re xjulticanquil li xinbânu êre, chalen anakcuan, texninkßeîk chi joßcaßin joß eb ajcuiß lê ralal êcßajol. Li cutan aßan têoxlokßi xban nak saß li cutan aßan quexcuisi saß li tenamit Egipto.


Και ειπε Κυριος προς τον Νωε, Εισελθε συ, και πας ο οικος σου, εις την κιβωτον διοτι σε ειδον δικαιον ενωπιον μου εν τη γενεα ταυτη 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Noé, —Anakcuan ocan saß li jucub cab lâat âcuochbeneb lâ cualal âcßajol ut lâ cuixakil, xban nak caßaj cuiß lâat tîc âchßôl chicuu saß xyânkeb li cristian li cuanqueb saß eb li cutan aßin.


Και εξηλθεν ο Χειραμ απο της Τυρου δια να ιδη τας πολεις, τας οποιας εδωκεν ο Σολομων εις αυτον και δεν ηρεσαν εις αυτον. 	 Laj Hiram cô chirilbaleb li tenamit li quiqßueheß re xban laj Salomón. Abanan incßaß quicuulac chiru.


Ουχι οτι ζητω το δωρον, αλλα ζητω τον καρπον τον πλεοναζοντα εις λογαρισμον σας. 	 Inc'a' yôquin xtz'âmanquil intenk'anquil êre. Li nacuaj lâin, a'an a'in: nak têc'ul lê k'ajcâmunquil li tixq'ue êre li Dios xban nak nequextenk'an.


Τους δε αγρους της πολεως και τας κωμας αυτης εδωκαν εις Χαλεβ τον υιον του Ιεφοννη, εις ιδιοκτησιαν αυτου. 	 Abanan li cßalebâl re li tenamit aßan, joß ajcuiß li cocß cßalebâl, aßan quiqßueheß chokß xnaßaj laj Caleb, li ralal laj Jefone.


και εκβαλοντες εξω της πολεως ελιθοβολουν. Και οι μαρτυρες απεθεσαν τα ιματια αυτων εις τους ποδας νεανιου τινος ονομαζομενου Σαυλου. 	 Que'risi laj Esteban sa' li tenamit. Ut eb li oqueb re chi cutuc re chi pec, que'xcanab li rak'eb chi rok jun li sâj cuînk aj Saulo xc'aba'.


Και συ, μαλιστα αυτη συ, θελεις εκβληθη απο της κληρονομιας σου, την οποιαν εδωκα εις σε, και θελω σε καταδουλωσει εις τους εχθρους σου, εν γη την οποιαν δεν εγνωρισας διοτι πυρ εξηψατε εν τω θυμω μου, το οποιον θελει καιεσθαι εις τον αιωνα. 	 Têsach lê naßaj li quinqßue êre xban li mâc li xebânu. Texinqßue chi cßanjelac chiruheb li xicß nequeßiloc êre saß li naßajej li incßaß nequenau xban nak xechikß injoskßil. Anakcuan junelic yôk injoskßil saß êbên, chan li Dios.


και ειπεν η Ραχηλ, Δυνατην παλην επαλαισα μετα της αδελφης μου, και υπερισχυσα και εκαλεσε το ονομα αυτου Νεφθαλι. 	 Lix Raquel quixye: —Anakcuan aj Neftalí tinqßue chokß xcßabaß li cßulaßal aßin xban nak xinyal inkße riqßuin li cuas ut anakcuan cuan incocßal, chan.


Τοτε πιασας ο Δαβιδ τα ιματια αυτου, διεσχισεν αυτα και παντες ομοιως οι ανδρες οι μετ' αυτου. 	 Laj David, joß eb ajcuiß chixjunileb li cuînk li cuanqueb rochben, queßxpej li rakßeb xban xrahil xchßôleb.


Αλλ' εαν δεν υπακουσωσι, θελω αποσπασει ολοτελως και εξολοθρευσει το εθνος εκεινο, λεγει Κυριος. 	 Abanan cui incßaß teßabînk chicuu lâin tincuisiheb chi junaj cua saß lix naßajeb ut tinsach ruheb, chan li Kâcuaß.


Οι ασεβεις εξεσπασαν ρομφαιαν και ενετειναν το τοξον αυτων, δια να καταβαλωσι τον πτωχον και τον πενητα, δια να σφαξωσι τους περιπατουντας εν ευθυτητι. 	 Eb li incßaß useb xnaßleb nequeßrisi lix chßîchßeb ut lix tzimaj re xcamsinquileb li tûlaneb ut li nebaßeb. Ut nequeßraj xcamsinquileb li tîqueb xchßôl.


Και μετα τρεις ημερας, αφου εκαμον συνθηκην προς αυτους, ηκουσαν οτι ησαν γειτονες αυτων και κατωκουν μεταξυ αυτων. 	 Nak ac xnumeß chic oxib cutan xbânunquil li contrato riqßuineb laj Gabaón, eb laj Israel queßrabi resil nak eb aßan nachß cuan lix naßajeb riqßuineb.


Αποκριθεις δε ο Ιουδας, οστις παρεδιδεν αυτον, ειπε Μηπως εγω ειμαι, Ραββι; Λεγει προς αυτον Συ ειπας. 	 Tojo'nak quichak'oc laj Judas li tâk'axtesînk re ut quixye: -¿Malaj ut lâin li yôcat chinyebal, at tzolonel? Ut li Jesús quixye re: -Lâat xaye âcuib.


Και ειπε προς αυτους Δια τι εισθε ουτω δειλοι; πως δεν εχετε πιστιν; 	 Ut li Jesús quixye reheb lix tzolom: -¿C'a'ut nak c'ajo' nak nequexxucuac? ¿Ma inc'a' nequepâb nak li Dios tâtenk'ânk êre? chan.Ut c'ajo' nak que'sach xch'ôl lix tzolom ut que'xye chi rilbileb rib: -¿Chanru nak cuan xcuanquil li cuînk a'in nak naxk'us li ik' ut li palau, ut neque'abin chiru? chanqueb.


"Αλεφ." Μακαριοι οι αμωμοι εν οδω οι περιπατουντες εν τω νομω του Κυριου 	 Us xak reheb li nequeßcuan saß tîquilal ut nequeßxbânu li cßaßru naxye lix chakßrab li Kâcuaß.


Αγαπητοι, σας παρακαλω ως ξενους και παρεπιδημους, να απεχητε απο των σαρκικων επιθυμιων, αιτινες στρατευονται κατα της ψυχης, 	 Ex inhermân, rarôquex inban. Lâex yal numelex arin sa' ruchich'och'. Lâin nintz'âma chêru nak mêbânu chic li mâusilal li quebânu chak junxil xban nak a'an ca'aj cui' xpo'bal ru lê c'a'ux naxbânu.


τα κτηνη ημων ομοιως θελουσιν υπαγει μεθ' ημων δεν θελει μεινει οπισω ουδε ονυχιον διοτι εκ τουτων πρεπει να λαβωμεν, δια να λατρευσωμεν Κυριον τον Θεον ημων και ημεις δεν εξευρομεν με τι εχομεν να λατρευσωμεν τον Κυριον, εωσου να φθασωμεν εκει. 	 Tento nak tâxic chixjunil li kaquetômk. Mâ jun takacanab. Saß xyânkeb aßan takasicß ru li takamayeja chiru li kaDios. Nak tocuulak, aran takil bar cuan li tâcßanjelak chokß kamayej, chan laj Moisés.


Και ως ηκουσεν ο βασιλευς τους λογους της γυναικος, διερρηξε τα ιματια αυτου και ενω διεβαινεν επι του τειχους, ο λαος ειδε, και ιδου, σακκος εσωθεν επι της σαρκος αυτου. 	 Quisach xchßôl li rey nak quirabi li cßaßru quixye. Quixpej li rakß ut yô chi bêc saß xbên li tzßac. Ut eb li tenamit li cuanqueb chi nachß queßril nak kßes ru tßicr li cuan chi saß li rakß.


Μη συμπεριλαβης μετα αμαρτωλων την ψυχην μου και μετα ανδρων αιματων την ζωην μου 	 Minâsach rochbeneb laj mâc. Lâin incßaß nacuaj xcßulbal li teßxcßul eb li nequeßcamsin.


Δια τουτο η οργη του Κυριου ηλθεν επι τον Ιουδαν και την Ιερουσαλημ, και παρεδωκεν αυτους εις διασποραν, εις εκστασιν και εις συριγμον, καθως βλεπετε με τους οφθαλμους σας. 	 Joßcan nak quichal xjoskßil li Kâcuaß saß xbêneb laj Judá ut saß xbêneb laj Jerusalén. Quixqßueheb chi seßêc ut chi hobecß. Ut xiu xiu rilbaleb quixcanabeb joß yôquex chirilbal lâex anakcuan.


Η δε απεκριθη και λεγει προς αυτον Ναι, Κυριε αλλα και τα κυναρια υποκατω της τραπεζης τρωγουσιν απο των ψιχιων των παιδιων. 	 Ut li ixk quichak'oc ut quixye re: -Yâl li nacaye, Kâcua', abanan eb li tz'i' neque'xxoc xc'aj xcua li coc'al rubel li mêx nak yôqueb chi cua'ac, chan.


οστις κραζω το αρπακτικον πτηνον εξ ανατολων, τον ανδρα της βουλης μου απο γης μακραν ναι, ελαλησα και θελω καμει να γεινη εβουλευθην και θελω εκτελεσει αυτο. 	 Lâin xinsicß ru jun li cuînk saß li oriente. Saß najtil tenamit tâchâlk. Chanchan jun li soßsol nak tixsach ruheb li xicß nequeßiloc êre. Li cßaßru xinye, aßan li tâcßulmânk. Li cßaßru xincßûb ru, aßan li tinbânu.


Ακουσατε μετα προσοχης την ομιλιαν μου, και τουτο ας ηναι αντι των παρηγοριων σας. 	 —Cherabihak li oc cue chixyebal. Cui lâex têrabi li cßaßru tinye, tâcßojlâk inchßôl.


Υπενθυμιζε αυτους να υποτασσωνται εις τας αρχας και εξουσιας, να πειθαρχωσι, να ηναι ετοιμοι εις παν εργον αγαθον, 	 Chajultica ajcui' chiruheb nak che'pâbânk chiru li acuabej. Ut che'pâbânk ajcui' chiruheb chixjunileb li cuanqueb sa' xcuanquil. Ut sêbak xch'ôleb chixbânunquil li châbil c'anjel.


και εκ της φυλης Βενιαμιν την Γαβαα και τα περιχωρα αυτης και την Αλεμεθ και τα περιχωρα αυτης και την Αναθωθ και τα περιχωρα αυτης πασαι αι πολεις αυτων, κατα τας συγγενειας αυτων, δεκατρεις. 	 Ut quiqßueheß ajcuiß reheb lix naßajeb li ralal xcßajol laj Benjamín. Aßaneb aßin: Geba rochben lix cocß cßalebâl, Alemet rochben lix cocß cßalebâl, ut Anatot rochben lix cocß cßalebâl. Oxlaju chixjunileb li tenamit li quiqßueheß reheb aß yal chanru li ralal xcßajoleb.


Ουτω λεγει Κυριος ο κτισας αυτην, Κυριος ο πλασας αυτην δια να στερεωση αυτην Κυριος το ονομα αυτου 	 Li Kâcuaß li quiyîban re li ruchichßochß ut quixxakab saß xnaßaj, li nimajcual Dios xcßabaß, quixye re laj Jeremías:


Ουτω λεγει Κυριος, ο Λυτρωτης σου, ο Αγιος του Ισραηλ Εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σου, ο διδασκων σε δια την ωφελειαν σου, ο οδηγων σε δια της οδου δι' ης επρεπε να υπαγης. 	 Li Dios Santo, lê Dios lâex aj Israel, laj Colol êre, quixye chi joßcaßin: —Lâin li Kâcuaß lê Dios. Lâin nincßutuc chêru li cßaßru têbânu re nak us tex-êlk. Lâin ninberesin êre re nak têbânu li us.


Ασπασθητε την Τρυφαιναν και την Τρυφωσαν, αιτινες κοπιαζουσιν εν Κυριω. Ασπασθητε Περσιδα την αγαπητην, ητις πολλα εκοπιασεν εν Κυριω. 	 Cheq'ue xsahil xch'ôleb lix Trifena ut lix Trifosa li yôqueb chi c'anjelac sa' xc'aba' li Kâcua'. Ut cheq'ue xsahil xch'ôl lix Pérsida, li nakara sa' xc'aba' li Cristo xban nak a'an naxq'ue xch'ôl chi c'anjelac chiru li Dios.


Το να διαστρεφη κρισιν ανθρωπου κατεναντι του προσωπου του Υψιστου 	 Chi moco nacuulac chiru li Kâcuaß nak tâmakßekß chiruheb li cßaßru reheb.


Οι οφθαλμοι παντων αποβλεπουσι προς σε και συ διδεις εις αυτους την τροφην αυτων εν καιρω. 	 Chixjunileb li cuanqueb xyußam saß ruchichßochß nequeßoybenin âcuiqßuin. Ac nequeßxnau nak lâat tâqßue lix tzacaêmkeb saß xkßehil.


Και οτε απηγγελθη προς τον Δαβιδ, συνηθροισε παντα τον Ισραηλ, και διεβη τον Ιορδανην και ηλθεν επ' αυτους και παρεταχθη εναντιον αυτων. Και οτε παρεταχθη ο Δαβιδ εις πολεμον εναντιον των Συριων, επολεμησαν με αυτον. 	 Nak li rey David quirabi resil, queßxchßutub ribeb chixjunileb li soldâdeb laj Israel ut queßcôeb jun pacßal li nimaß Jordán. Ut queßxcauresi ribeb re teßpletik riqßuineb. Ut nak ac xtaklaheb queßoc chi pletic.


εωσου γεμιση το στομα σου απο γελωτος, και τα χειλη σου αλαλαγμου. 	 Aßan tatxqßue cuißchic chi seßec ut tâjap âcue xban xsahil âchßôl.Aßut eb li xicß nequeßiloc âcue xutânal teßêlk. Ut li rochocheb li incßaß useb xnaßleb tâsachekß, chan laj Bildad.


Και ειπεν Ηλιας, Ζη ο Κυριος των δυναμεων, εμπροσθεν του οποιου παρισταμαι, οτι σημερον θελω εμφανισθη εις αυτον. 	 Laj Elías quixye re: —Saß xcßabaß li nimajcual Dios li nincßanjela ru, lâin ninye âcue nak saß ajcuiß li cutan aßin, lâin tinâtinak riqßuin li rey Acab, chan.


Και οι υιοι του Ααρων, οι ιερεις, θελουσι σαλπιζει δια των σαλπιγγων και ταυτα θελουσιν εισθαι εις εσας νομιμον αιωνιον εις τας γενεας σας. 	 Eb laj tij, li ralaleb laj Aarón, aßaneb li teßyâbasînk reheb li trompeta. Aßan jun li chakßrab chokß êre lâex ut reheb lê ralal êcßajol li teßcuânk mokon chi junelic kße cutan.


Οθεν απεστειλεν ο Δαβιδ κατασκοπους και εμαθεν οτι ο Σαουλ ηλθε τωοντι. 	 Laj David quixtaklaheb aj qßuehol etal ut queßril nak relic chi yâl laj Saúl cuan aran.


Και οραμα εφανη δια νυκτος εις τον Παυλον. Ανηρ τις Μακεδων ιστατο, παρακαλων αυτον και λεγων Διαβα εις Μακεδονιαν και βοηθησον ημας. 	 Nak cuanqueb aran sa' jun li k'ojyîn quic'ute' jun li visión chiru laj Pablo. Jun li cuînk aj Macedonia xakxo chiru nak quiril. Yô chixtz'âmanquil chiru ut quixye re: -Châlkat sa' katenamit Macedonia ut choâtenk'a, chu'ux re nak quiril.


Εκηρυξα δικαιοσυνην εν συναξει μεγαλη ιδου, δεν εμποδισα τα χειλη μου, Κυριε, συ εξευρεις. 	 At Kâcuaß, lâin xinye chiruheb chixjunileb lâ cualal âcßajol chanru lix tîquilal lâ chßôl. Lâat nacanau nak incßaß nincanab xyebal lâ cuesilal.


Δια τι εισαι περιλυπος, ψυχη μου; και δια τι ταραττεσαι εντος μου; ελπισον επι τον Θεον επειδη ετι θελω υμνει αυτον αυτος ειναι η σωτηρια του προσωπου μου και ο Θεος μου. 	 ¿Cßaßut nak târahok saß inchßôl? Ut, ¿cßaßut nak yôk incßaßux? ¿Ma incßaß ta biß âcuiqßuin ninyoßonin? ¿Ma incßaß ta biß târûk tatinlokßoni cuißchic, at Kâcuaß? Naru tatinlokßoni cuißchic xban nak lâat lin Dios ut lâat aj Colol cue.


Λεγουσι προς αυτον Κακους κακως θελει απολεσει αυτους, και τον αμπελωνα θελει μισθωσει εις αλλους γεωργους, οιτινες θελουσιν αποδωσει εις αυτον τους καρπους εν τοις καιροις αυτων. 	 Que'xye re: -Inc'a' târil xtok'obâl ruheb laj ilol re li racuîmk li inc'a' useb xna'leb. Tixcamsiheb. Jalan chic tixsiq'ueb re te'ilok re li racuîmk. Ut eb a'an, sa' xk'ehil li sic'oc, te'xk'axtesi chi tz'akal li jo' q'uial li tâtz'ak a'an, chanqueb.


Θελουσι κυριευσει τας σκηνας αυτων και τα ποιμνια αυτων θελουσι λαβει εις εαυτους τα παραπετασματα αυτων και πασαν την αποσκευην αυτων και τας καμηλους αυτων και θελουσι βοησει προς αυτους, Τρομος πανταχοθεν. 	 Teßchapekß ut teßcßamekß lix quetômkeb ut eb lix muhebâleb yîbanbil riqßuin tßicr. Tâcßamekß lix muhebâleb ut chixjunil li cßaßru cuan reheb, joß eb ajcuiß lix camello. Ut eb li cristian teßxjap re chixyebal: —Kßaxal ra yô chi cßulmânc yalak bar.


και θελω καταστησει τον οικον σου ως τον οικον του Ιεροβοαμ υιου του Ναβατ, και ως τον οικον του Βαασα υιου του Αχια, δια τον παροργισμον τον οποιον με παρωργιαας, και εκαμες τον Ισραηλ να αμαρτηση. 	 Tinsach ruheb lâ cualal âcßajol joß quinbânu reheb li ralal xcßajol li rey Jeroboam li ralal laj Nabat. Teßxcßul joß quixcßul laj Baasa li ralal laj Ahías xban nak xachikß injoskßil nak xacßameb xbe laj Israel chi mâcobc chicuu”, chan li Dios.


αλλ' εν τω νομω του Κυριου ειναι το θελημα αυτου, και εν τω νομω αυτου μελετα ημεραν και νυκτα. 	 Nasahoß ban xchßôl riqßuin lix chakßrab li Kâcuaß. Cuan lix chakßrab li Dios saß xchßôl chi kßek chi cutan.


Ας ηναι η χειρ σου εις βοηθειαν μου διοτι εξελεξα τας εντολας σου. 	 Ac yoßon taxak cuânkat chintenkßanquil. Lâin nacuaj xbânunquil li cßaßru naxye saß lâ chakßrab xban nak aßan li xinsicß ru re tinbânu.


Και θελεις καμει ιλαστηριον εκ χρυσιου καθαρου δυο πηχων και ημισειας το μηκος αυτου, και μιας πηχης και ημισειας το πλατος αυτου. 	 Têyîb jun xtzßapbal re li câx riqßuin oro jun metro riqßuin lajêb centímetro xnimal li rok ut ôb xcâcßâl centímetro xnimal li ru.


Ενω δε εξηρχοντο, ευρον ανθρωπον Κυρηναιον, ονομαζομενον Σιμωνα τουτον ηγγαρευσαν δια να σηκωση τον σταυρον αυτου. 	 Ut nak yôqueb chi xic, que'xc'ul jun li cuînk aj Simón xc'aba', Cirene xtenamit. Eb li soldado que'xmin ru a'an chixpakonquil lix cruz li Jesús.


Και ειπεν ο Εζεκιας προς τον Ησαιαν, Τι ειναι το σημειον οτι ο Κυριος θελει με ιατρευσει, και οτι θελω αναβη εις τον οικον του Κυριου την τριτην ημεραν; 	 Ut laj Ezequías quixye re laj Isaías: —¿Cßaßru li retalil tâqßue re nak tinnau nak li Kâcuaß tinixqßuirtesi ut re ajcuiß nak tinnau nak saß oxib cutan naru tinxic cuißchic saß lix templo li Kâcuaß? chan.


Κατωκησαν δε απο Αβιλα εως Σουρ, της κατα προσωπον Αιγυπτου, καθως υπαγει τις προς την Ασσυριαν ο Ισμαηλ κατωκησεν εμπροσθεν παντων των αδελφων αυτου. 	 Eb li ralal laj Ismael queßcuan saß li chßochß li naticla saß li tenamit Havila ut naxic toj saß li tenamit Shur ut nacuulac toj saß li nubâl re li tenamit Asiria. Li naßajej aßin cuan saß xcaßyabâl Egipto. Ut aran queßxyîb lix naßajeb laj Ismael usta incßaß queßraj lix comoneb.


δυνατη ειναι η χειρ μου να σας κακοποιηση πλην ο Θεος του πατρος σας χθες την νυκτα ειπε προς εμε, λεγων, Φυλαχθητι, μη λαλησης σκληρα προς τον Ιακωβ 	 Lâin naru raj tinbânu raylal êre. Abanan chi kßek quiâtinac cuiqßuin li Kâcuaß Dios, li naxlokßoni lâ yucuaß. Aßan xye cue nak incßaß tinâtinak saß joskßil âcuiqßuin.


Οι δε Φαρισαιοι και οι νομικοι ηθετησαν εις εαυτους την βουλην του Θεου, μη βαπτισθεντες υπ' αυτου. 	 Abanan eb laj fariseo ut eb laj tzolol chak'rab que'xtz'ektâna li rusilal li Dios li quixc'oxla xbânunquil reheb. Ut inc'a' que'xc'ul li cubi ha' riq'uin laj Juan.


Δεν θελεις βδελυττεσθαι τον Ιδουμαιον, διοτι ειναι αδελφος σου δεν θελεις βδελυττεσθαι τον Αιγυπτιον, διοτι εσταθης ξενος εν τη γη αυτου. 	 Incßaß xicß têril eb laj Edom xban nak eb aßan lê rechßalal. Ut incßaß xicß têril eb laj Egipto xban nak quexcuan saß lix tenamiteb.


Και ελαβεν ο Δαβιδ παντα τα προβατα και τους βοας, και φεροντες αυτα εμπροσθεν των αλλων κτηνων, ελεγον, Ταυτα ειναι τα λαφυρα του Δαβιδ. 	 Ut queßxcßam chixjunil li carner ut li cuacax. Queßxberesiheb chiruheb nak queßsukßi cuißchic saß xtenamiteb. Ut eb li cuanqueb rochben yôqueb chixyebal: —Chixjunil aßin xrêchani chak laj David, chanqueb.


Εκ των υιων Φινεες, Γηρσωμ εκ των υιων Ιθαμαρ, Δανιηλ εκ των υιων Δαβιδ, Χαττους. 	 Laj Gersón xcomoneb li ralal xcßajol laj Finees; laj Daniel, xcomoneb li ralal xcßajol laj Itamar; laj Hatús, xcomoneb li ralal xcßajol laj David ut li ralal xcßajol laj Secanías;


Ευλογητος Κυριος ο Θεος του Ισραηλ, διοτι επεσκεφθη και εκαμε λυτρωσιν εις τον λαον αυτου, 	 -Lok'oninbil taxak li Kâcua' Dios li neque'xlok'oni laj Israel xban nak xril xtok'obâl ruheb lix tenamit ut xcoleb.


Ο, τι δε καμνω, τουτο και θελω καμνει, δια να εκκοψω την αφορμην των θελοντων αφορμην, ινα ευρεθωσιν εις εκεινο, δια το οποιον καυχωνται, τοιουτοι καθως και ημεις. 	 Ut inc'a' tincanab xbânunquil li yôquin chixbânunquil xban nak cuan li neque'xye nak juntak'êt lix c'anjeleb riq'uin lin c'anjel lâin. Inc'a' tincanab c'anjelac chi mâtan xban nak inc'a' nacuaj nak te'xjuntak'êta ribeb cuiq'uin.


Επειδη κατα το εργον του ανθρωπου θελει αποδωσει εις αυτον, και θελει καμει εκαστον να ευρη κατα την οδον αυτου. 	 Li Dios naxqßue xkßajcâmunquil li junjûnk aß yal chanru lix yehom xbânuhom. Naxqßue xkßajcâmunquil joß xcßulubeb.


εννοησαντες κατεφυγον εις τας πολεις της Λυκαονιας Λυστραν και Δερβην και τα περιχωρα, 	 Abanan laj Pablo ut laj Bernabé que'rabi resil li yôqueb chixc'ûbanquil ut que'êlelic chiruheb. Côeb sa' eb li tenamit Listra ut Derbe xcuênt Licaonia ut que'côeb ajcui' sa' eb li c'alebâl li cuanqueb chi xjun sutam.


Εν τη δυναμει αυτων επι σε θελω ελπιζει διοτι συ, Θεε, εισαι το προπυργιον μου. 	 At inDios, kßaxal cau ribeb li xicß nequeßiloc cue. Abanan lâin cau inchßôl âcuiqßuin. Ninnau nak lâat tatcolok cue.


Και θελει με ελευθερωσει ο Κυριος απο παντος εργου πονηρου και θελει με διασωσει δια την επουρανιον βασιλειαν αυτου εις τον οποιον εστω η δοξα εις τους αιωνας των αιωνων αμην. 	 Ut li Kâcua' tâcolok cue chiru li mâusilal neque'xc'oxla xbânunquil cue ut tinixc'am sa' lix nimajcual cuanquilal aran sa' choxa. A'an taxak chilok'onimânk chi junelic k'e cutan. Jo'can taxak.


Και ενω υπηγε να φερη αυτο, εφωνησε προς αυτην και ειπε, Φερε μοι παρακαλω, κομματιον αρτου εν τη χειρι σου. 	 Ac yô chi xic li ixk nak laj Elías quixbok cuißchic ut quixye re: —Tâbânu usilal, tâcßam ajcuiß chak caßchßinak incaxlan cua, chan re.


Υπαγε και ειπε προς τον Δαβιδ, ουτω λεγει Κυριος Τρια πραγματα εγω προβαλλω εις σε εκλεξον εις σεαυτον εν εκ τουτων, και θελω σοι καμει αυτο. 	 Quixye re: —Tatxic riqßuin laj David ut tâye re, “Joßcaßin xye li Kâcuaß. Tinye âcue oxib pây ru li raylal naru tinbânu. Tâsicß ru li bar cuan tâcuaj lâat tinbânu”, chan li Dios.


και το φυτον, το οποιον εφυτευσεν η δεξια σου και τον βλαστον, τον οποιον εκραταιωσας εις σεαυτον. 	 Chojulticokß taxak âcue lâo, lâ cualal âcßajol li coâqßue saß li kanaßaj, xban nak saß kayânk lâo tâyoßlâk li jun li sicßbil ru âban.


Εις την αμπελον δενει το πωλαριον αυτου, και εις τον εκλεκτον βλαστον το παιδιον της ονου αυτου θελει πλυνει εν οινω το ενδυμα αυτου και εν τω αιματι της σταφυλης το περιβολαιον αυτου 	 Lâat, Judá, kßaxal cuißchic tânabalokß lâ biomal lâat, joß ajcuiß reheb lâ cualal âcßajol. Xban aßan naru têbacß lê bûr saß junak xtônal li quißil kßên uvas xcßabaß. Têbacß ajcuiß li ral lê bûr saß lix tônal li uvas li kßaxal châbil. Xban nak numtajenak lê biomal, naru têpuchß lê tßicr saß li vino ut naru têpuchß lê rakß saß xyaßal li uvas.


οταν εχωσιν υποθεσιν τινα, ερχονται προς εμε και εγω κρινω μεταξυ του ενος και του αλλου και δεικνυω εις αυτους τα προσταγματα του Θεου και τους νομους αυτου. 	 Nak nacuan chßaßajquilal, nequeßchal cuiqßuin. Lâin nintzßiloc âtin chirixeb ut ninchßolob xyâlal lix chakßrab li Dios chiruheb, chan.


Οστις τρωγει την σαρκα μου και πινει το αιμα μου, εχει ζωην αιωνιον, και εγω θελω αναστησει αυτον εν τη εσχατη ημερα. 	 Chixjunileb li neque'xtzaca lin tibel ut neque'ruc' lin quiq'uel, cuânk xyu'ameb chi junelic, ut lâin tincuaclesiheb cui'chic chi yo'yo sa' roso'jiqueb li cutan.


Διοτι ο Θεος εδωκεν εις τας καρδιας αυτων να καμωσι την γνωμην αυτου, και να γεινωσι της αυτης γνωμης και να δωσωσι την βασιλειαν αυτων εις το θηριον, εωσου εκτελεσθωσιν οι λογοι του Θεου. 	 Li Dios quiq'uehoc re sa' xch'ôleb li rey nak jo'can te'xbânu. Jo'can nak junajakeb lix c'a'ux chixq'uebal lix cuanquileb re li josk' aj xul re nak tâtaklânk toj tâtz'aklok ru li quixye li Dios.Li ixk li xacuil, a'an retalil li nimla tenamit, li cuan xcuanquil sa' xbêneb chixjunileb li tenamit sa' ruchich'och'.-


Αλλα τωρα, Κυριε, συ εισαι ο Πατηρ ημων ημεις ειμεθα ο πηλος και συ ο Πλαστης ημων και παντες ειμεθα το εργον της χειρος σου. 	 Anakcuan ut, at Kâcuaß, lâat li kayucuaß. Lâat aj êchal ke. Lâo chanchano li seb ut lâat laj pacßonel. Lâat catyîban ke riqßuin lâ cuukß. Lâat catyîban chak ke chikajunilo.


Και αυτος ο Δαβιδ λεγει εν τη βιβλω των ψαλμων Ειπεν ο Κυριος προς τον Κυριον μου, καθου εκ δεξιων μου, 	 Tz'îbanbil retalil sa' li Santil Hu sa' li Salmos li quixye li rey David. Quixye: Li Kâcua' Dios quixye re li Kâcua' laj Colol cue, c'ojlan sa' li nim uk'


Δια τι καταδυναστευετε τον λαον μου και καταθλιβετε τα προσωπα των πτωχων; λεγει Κυριος ο Θεος των δυναμεων. 	 ¿Cßaßut nak nequerahobtesiheb lin tenamit? ¿Cßaßut nak nequetacuasiheb li nebaß? chan li Kâcuaß li kßaxal nim xcuanquil.


Κατ' εκεινας τας ημερας ησαν οι γιγαντες επι της γης, και ετι, υστερον, αφου οι υιοι του Θεου εισηλθον εις τας θυγατερας των ανθρωπων, και αυται ετεκνοποιησαν εις αυτους εκεινοι ησαν οι δυνατοι, οι εκπαλαι ανδρες ονομαστοι. 	 Saß eb li cutan aßan queßcuan cuînk nînkeb rok. Ut eb li ralal xcßajol li Dios quilajeßcuan ralal xcßajol riqßuineb li ixk. Ut li ralal xcßajol eb aßan nînkeb ajcuiß rokeb. Eb li cuînk aßan cauheb rib ut naßno ruheb.


τους πειρασμους τους μεγαλους τους οποιους ειδον οι οφθαλμοι σου, και τα σημεια και τα τερατα και την κραταιαν χειρα και τον εξηπλωμενον βραχιονα, με τα οποια Κυριος ο Θεος σου σε εξηγαγεν ουτω θελει καμει Κυριος ο Θεος σου εις παντα τα εθνη, το οποια συ φοβεισαι. 	 Riqßuin xnakß êru lâex xeril li sachba chßôlej ut li milagro li quixbânu li Kâcuaß riqßuin xnimal xcuanquil nak quexrisi saß li raylal li cuanquex cuiß. Ut joßcan ajcuiß tixbânu li Kâcuaß lê Dios riqßuineb li tenamit aßin li yôqueb chixqßuebal êxiu.


Και ο Ιησους ειπε προς αυτον Τι με λεγεις αγαθον; Ουδεις αγαθος ειμη εις, ο Θεος. 	 Li Jesús quixye: -¿C'a'ut nak nacaye châbil cue cui inc'a' nacanau anihin lâin? Jun ajcui' li châbil ut a'an li Dios.


Αφου Κυριος ο Θεος σου εκδιωξη αυτους απ' εμπροσθεν σου, μη ειπης εν τη καρδια σου λεγων, Δια την δικαιοσυνην μου με εισηγαγεν ο Κυριος να κληρονομησω την γην ταυτην αλλα δια την ασεβειαν των εθνων τουτων εκδιωκει αυτους ο Κυριος απ' εμπροσθεν σου. 	 Nak li Kâcuaß lê Dios târisiheb li cristian aßan saß li tenamit li xic cuiß êre, mêye nak xban xtîquilal lê chßôl nak li Dios tixqßue cherêchani li naßajej aßan. Li Dios xrisiheb aßan xban lix mâusilaleb.


Αλλα και τουτο ετι εσταθη μικρον εις τους οφθαλμους σου, Κυριε Θεε και ελαλησας ετι περι του οικου του δουλου σου δια μελλον μακρον. Και ειναι ουτος ο τροπος των ανθρωπων, Δεσποτα Κυριε; 	 At Kâcuaß Dios, châcuu lâat toj mâjiß tzßakal li xaye xban nak xaye ajcuiß nak junelic xakxôk xcuanquileb li cualal incßajol li teßcuânk mokon. Mâ jun cuînk nabânun re li nacabânu lâat, at Kâcuaß, at nimajcual Dios.


Οι υιοι Γαδ κατα τας συγγενειας αυτων ησαν, εκ του Σιφων, η συγγενεια των Σιφωνιτων εξ Αγγι, η συγγενεια των Αγγιτων εκ Σουνι, η συγγενεια των Σουνιτων 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Gad: eb li ralal xcßajol laj Zefón; eb li ralal xcßajol laj Hagui; eb li ralal xcßajol laj Suni;


Κτυπα αυτους ως ασεβεις εν τω τοπω των θεατων 	 Xban nak incßaß useb xnaßleb, naxqßue raylal saß xbêneb chiruheb chixjunileb li cristian.


Ουαι εαν δεν επιστευον να ιδω τα αγαθα του Κυριου εν γη ζωντων. 	 Abanan lâin ninnau nak tincßul li rusilal li Dios nak toj cuânkin saß ruchichßochß.Chexyoßonînk riqßuin li Kâcuaß. Michßinan êchßôl. Cauhak ban êchßôl riqßuin. Caßaj cuiß riqßuin aßan chexyoßonînk.


δια να καμω τους αγαπωντας με να κληρονομησωσιν αγαθα, και να γεμισω τους θησαυρους αυτων. 	 Eb li nequeßcuulac chiruheb xbânunquil li châbil naßleb nequeßxcßul xmâtaneb ut xbiomaleb.


Εζητησαν, και εφερεν ορτυκια και αρτον ουρανου εχορτασεν αυτους. 	 Nak queßxtzßâma xcuaheb, li Dios quixtaklaheb laj tônkß re tâcuânk xtibeb ut quixtakla ajcuiß li choxahil cua re teßcuaßak.


και η καρδια μου εθελχθη κρυφιως, η με το στομα μου εφιλησα την χειρα μου, 	 Abanan lâin incßaß xinlokßoniheb chi mukmu, chi moco xincuutzß li cuukß re xqßuebal xlokßal.


ημεις εκ γεννησεως Ιουδαιοι οντες και ουχι εκ των εθνων αμαρτωλοι, 	 Lâo aj judío chalen chak sa' kayo'lajic ut mâcua'o xcomoneb li mâcua'eb aj judío, li neque'xye “aj mâc” reheb.


και εδωκαν αυτα εις τον αγρον του κεραμεως, καθως μοι παρηγγειλεν ο Κυριος. 	 Ut que'xchap li lajêb xca'c'âl chi tumin plata, xtz'ak li quik'axtesîc. Lix tz'ak a'an li tenebanbil sa' xbên xbaneb laj Israel. Ut chiru li tumin a'an que'xlok' jun li ch'och' riq'uin laj pac'onel, jo' quiyehe' cue xban li Kâcua'. (Zac. 11:12-13)


Η Αιγυπτος θελει εισθαι ηρημωμενη και ο Εδωμ θελει εισθαι ερημος αβατος δια τας εις τους υιους Ιουδα αδικιας, διοτι εχυσαν αιμα αθωον εν τη γη αυτων. 	 Ut li nimla tenamit Egipto tâsachekß ru ut li naßajej Edom tâcanâk chi mâcßaß chic cuan chiru xban li mâusilal li queßxbânu reheb laj Judá. Queßxcamsiheb laj Judá chi mâcßaßeb xmâc.


και το σαββατον της γης θελει εισθαι τροφη εις εσας εις σε, και εις τον δουλον σου, και εις την δουλην σου, και εις τον μισθωτον σου, και εις τον ξενον τον παροικουντα μετα σου. 	 Usta incßaß xex-au, abanan tâtzßaklok lê tzacaêmk li tâyoßlâk yal xjunes. Aßan li tâtzaca lâat joß eb ajcuiß chixjunileb lâ môs, li lokßbileb joß eb ajcuiß li incßaß lokßbileb. Ut aßan ajcuiß li teßxtzaca li jalaneb xtenamit li cuanqueb saß êyânk.


Ητο δε παρασκευη του πασχα και ωρα περιπου εκτη και λεγει προς τους Ιουδαιους Ιδου ο βασιλευς σας. 	 Cua'leb na re cutan nak quic'ulman a'in. Li tenamit yôqueb chixcauresinquil li nink'e Pascua, li tâticlâk sa' li cutan jun chic. Laj Pilato quixye reheb: -Cue' lê rey, chan.


Τριβολοι και παγιδες ειναι εν τη οδω του σκολιου οστις φυλαττει την ψυχην αυτου, θελει εισθαι μακραν απ' αυτων. 	 Junes raylal nequeßxcßul li incßaß useb xnaßleb. Abanan li nequeßxbânu cuênt riqßuin lix yußameb incßaß nequeßxcßul chi joßcan.


Οι δε κυκλοι αυτων ησαν τοσον υψηλοι, ωστε εκαμνον φοβον και οι κυκλοι αυτων πληρεις οφθαλμων κυκλω των τεσσαρων τουτων. 	 Ut li chßîchß li sursu li cuan chiru li rueda cuan nabal xnakßeb ru saß li câhib chi rueda. Xiu xiu rilbal.


Και την ογδοην ημεραν θελει λαβει δυο αρνια αρσενικα αμωμα και εν αρνιον θηλυκον ενιαυσιον αμωμον και τρια δεκατα σεμιδαλεως δια προσφοραν εξ αλφιτων, εζυμωμενης μετα ελαιου, και εν λογ ελαιου 	 Saß xcuakxak li cutan li cristian li ac xqßuira tixcßam saß li tabernáculo cuib li châbil carner têlom toj sâj ut li tzßakal re ru. Tixcßam ajcuiß jun li ixki carner jun chihab cuan re ut tzßakal re ru. Tixcßam ajcuiß numenak câlaju libra li châbil cßaj rochben aceite re lix mayej. Tixcßam ajcuiß mero botella li aceite.


προς τους τεσσαρας ανεμους ησαν οι πυλωροι, προς ανατολας, προς δυσμας, προς βορραν και προς νοτον. 	 Queßcuan saß li câhib pacßal. Queßcuan saß li oriente, saß li poniente, saß li sur, ut saß li norte.


Και εσηκωσαν οι υιοι των Λευιτων την κιβωτον του Θεου επι ωμων με τους μοχλους εφ' εαυτων, καθως προσεταξεν ο Μωυσης κατα τον λογον του Κυριου. 	 Eb laj tij, li ralal xcßajol laj Leví, queßxcßam lix Lokßlaj Câx li Dios chi pakpo saß xbêneb xtel riqßuin li cheß li nequeßxpako cuiß joß quiyeheß re laj Moisés xban li Dios.


Και τα εισερχομενα, αρσεν και θηλυ απο πασης σαρκος, εισηλθον, καθως προσεταξεν εις αυτον ο Θεος και εκλεισεν ο Κυριος την κιβωτον επανω αυτου. 	 Queßoc jûnk sumal li xul aß yal cßaßru chi xulil joß quiyeheß re laj Noé xban li Dios. Ut nak xeßoc chixjunileb, li Dios quixtzßap li oquebâl re li jucub.


Ο βασιλευς θελει πενθησει και ο αρχων θελει ενδυθη αφανισμον και αι χειρες του λαου της γης θελουσι παραλυθη κατα τας οδους αυτων θελω καμει εις αυτους και κατα τας κρισεις αυτων θελω κρινει αυτους, και θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Li rey târahokß xchßôl, ut li ralal tâchßinânk xchßôl ut eb li tenamit sicsotkeb xban xxiu. Lâin texinqßue chixtojbal rix lê mâc. Lâin tinrakok âtin saß êbên joß nak xexrakoc âtin saß xbêneb lê ras êrîtzßin. Ut tênau nak lâin li Kâcuaß.—


τοτε θελεις εννοησει τον φοβον του Κυριου και θελεις ευρει την επιγνωσιν του Θεου. 	 Cui têtau li naßleb aßin, tênau chic xxucuanquil ru li Kâcuaß. Ut tênau chic chanru xnaßleb li Dios.


Ο Κυριος μετεμεληθη εις τουτο Και τουτο δεν θελει γεινει, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Ut quixjal cuißchic xcßaßux li Kâcuaß ut quixye chi joßcaßin: —Chi moco aßin tinbânu. Incßaß tinsacheb, chan li Kâcuaß Dios.


Ο Κυριος θελει αριθμησει, οταν καταγραψη τους λαους, οτι ουτος εγεννηθη εκει. Διαψαλμα. 	 Li nimajcual Dios tixtzßîba saß lix hu lix cßabaßeb li tenamit li xeßxtau rusilal li Dios saß li tenamit Sión.Chixjunileb li nequeßbichan ut eb li nequeßxtochß li cuajb, teßxye saß lix bicheb: —Aßin tzßakal intenamit xban nak arin xintau li rusilal li Dios.—


κατα την αιωνιον προθεσιν, την οποιαν εκαμεν εν Χριστω Ιησου τω Κυριω ημων, 	 Ac c'ûbanbil chak junxil chi jo'ca'in xban li Dios nak li Kâcua' Jesucristo tixjunajiheb ru li ralal xc'ajol.


Συ εισαι φοβερος και τις δυναται να σταθη εμπροσθεν σου, οταν οργισθης; 	 At Kâcuaß Dios, lâat kßaxal xiu xiu âcuu. ¿Ani ta cuiß tixcuy xaklîc châcuu nak nachal âjoskßil?


Οι δε συνομοσαντες εναντιον αυτου ησαν ουτοι Ζαβαδ ο υιος της Σιμεαθ της Αμμωνιτιδος και Ιωζαβαδ ο υιος της Σιμριθ της Μωαβιτιδος. 	 Eb li queßcßûban re xcamsinquil li rey Joás, aßaneb aßin: laj Zabad lix yum lix Simeat, Amón xtenamit; ut laj Jozabad lix yum lix Simrit, Moab xtenamit.Ut eb li ralal laj Joás, aßan tzßîbanbil retalileb saß li hu li tzßîbanbil cuiß retalil li cßaßru quilajeßxbânu eb li rey. Ut tzßîbanbil ajcuiß retalil li cßaßru quixye li profeta chirix laj Joás joß ajcuiß chanru nak laj Joás quixqßue chi yîbâc cuißchic lix templo li Dios. Ut aß chic laj Amasías li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Αφου δε ο μεμιασμενος καθαρισθη, θελουσιν αριθμει εις αυτον επτα ημερας. 	 Nak ac xsantobresi rib, laj tij incßaß tâcßanjelak chiru cuukub cutan.


Και ειπεν ο πατηρ αυτης, Ειπα κατ' εμαυτον οτι διολου εμισησας αυτην δια τουτο εδωκα αυτην εις τον συντροφον σου η μικροτερα αδελφη αυτης δεν ειναι ωραιοτερα αυτης; λαβε λοιπον αυτην αντ' εκεινης. 	 Quixye re laj Sansón: —Saß inchßôl lâin nak incßaß chic nacacuaj ru lâ cuixakil. Joßcan nak xinqßue re lâ cuamîg. Abanan cuan li rîtzßin naru tâcßam chokß rêkaj. ¿Ma incßaß ta biß kßaxal chßinaßus li rîtzßin chiru aßan? chan.


Ο δε Ασηλ ειχεν εξ υιους, των οποιων τα ονοματα ειναι ταυτα Αζρικαμ, Βοχερου και Ισμαηλ και Σεαρια και Οβαδια και Αναν ουτοι ησαν οι υιοι του Ασηλ. 	 Cuakib li ralal laj Azel. Aßaneb aßin: laj Azricam, laj Bocru, laj Ismael, laj Searías, laj Obadías ut laj Hanán. Aßaneb aßin li ralal laj Azel.


Και ηλθον προς αυτον οι Φαρισαιοι, πειραζοντες αυτον και λεγοντες προς αυτον Συγχωρειται εις τον ανθρωπον να χωρισθη την γυναικα αυτου δια πασαν αιτιαν; 	 Cuanqueb laj fariseo que'cuulac chi patz'oc riq'uin yal re xyalbal rix ut que'xye re: -¿C'a'ru nacaye lâat? ¿Ma târûk tixjach rib li cuînk riq'uin li rixakil yal riq'uin c'a'ak re ru?-


Και οτε εισηλθεν ο Ελισσαιε εις την οικιαν, ιδου, το παιδιον νεκρον, πλαγιασμενον επι της κλινης αυτου. 	 Nak quicuulac saß rochoch li ixk, li profeta Eliseo quixtau li chßina al jiljo saß lix cuarib. Camenak chic.


Και εκαθησεν εκει εν ετος και μηνας εξ, διδασκων μεταξυ αυτων τον λογον του Θεου. 	 Jo'can nak laj Pablo quicana aran jun chihab riq'uin cuakib po ut yô chixch'olobanquil xyâlal li râtin li Dios chiruheb.


Οτε δε το πρωι επεστρεφεν εις την πολιν, επεινασε 	 Ut ek'ela nak yô cui'chic chi xic Jerusalén, quichal xtz'ocajic li Jesús.


Επι σε ερριφθην εκ μητρας εκ κοιλιας της μητρος μου συ εισαι ο Θεος μου. 	 Chalen saß inyoßlajic, cau inchßôl âcuiqßuin. Nak toj mâjiß ninyoßla, ac lâat ajcuiß chak lin Dios.


Και Αστιν ετι η βασιλισσα εκαμεν εις τας γυναικας συμποσιον εν τω οικω τω βασιλικω του βασιλεως Ασσουηρου. 	 Ut li reina Vasti, li rixakil li rey, quixbânu ajcuiß jun li ninkße reheb li ixk saß li rochoch li rey Asuero.


Και οτε ηκουσεν ο λαος τον κακον τουτον λογον, κατεπενθησαν και ουδεις εβαλε τον στολισμον αυτου εφ' εαυτον. 	 Nak queßrabi nak li Dios quiâtinac riqßuin cacuil âtin, queßrahoß xchßôleb li tenamit. Ut incßaß chic queßrocsi lix sahob ru li rakßeb.


Και κατεπλευσαν εις την χωραν των Γαδαρηνων, ητις ειναι αντιπεραν της Γαλιλαιας. 	 Li Jesús ut eb lix tzolom que'cuulac sa' li na'ajej Gadara li cuan jun pac'al li palau Galilea.


κατα τον κληρον θελει μοιρασθη η κληρονομια αυτων μεταξυ πολλων και ολιγων. 	 Têjeqßui li chßochß aßin riqßuin bûlic. Li nabaleb, nabal têqßue reheb. Ut li incßaß qßuiheb, incßaß ajcuiß qßui têqßue reheb.


Οταν οι ιερεις εισερχωνται εκει, δεν θελουσιν εξερχεσθαι απο του αγιου τοπου εις την αυλην την εξωτεραν, αλλ' εκει θελουσιν αποθετει τα ενδυματα αυτων, με τα οποια λειτουργουσι, διοτι ειναι αγια και θελουσιν ενδυεσθαι αλλα ενδυματα, και τοτε θελουσι πλησιαζει εις ο, τι ειναι του λαου. 	 Nak eb laj tij teßoc saß li templo, incßaß naru teßxic saß li nebâl li cuan chirix cui incßaß teßrisi li rakß li cuan chirixeb nak teßcßanjelak chiru li Dios saß li Santil Naßajej. Teßxcanab li rakß saß li naßajej aßan xban nak li rakß aßan santobresinbil. Teßxqßue jalan rakßeb chirix nak teßxic saß li nebâl li cuanqueb cuiß li cristian, chan li cuînk.


Τι εχει να καμη η ηγαπημενη μου εν τω οικω μου, αφου επραξεν ασελγειαν με πολλους, και το κρεας το αγιον αφηρεθη απο σου; οταν πραττης το κακον, τοτε ευφραινεσαι. 	 Li Kâcuaß quixye ajcuiß: —¡Eb li tenamit li ninra yôqueb chixbânunquil li mâusilal! ¿Ma xcßulubeb ta biß aßan nak teßchâlk saß lin templo? ¿Ma târûk ta biß teßxcol ribeb chiru li tojba mâc xban li tib li nequeßxmayeja? ¿Ma naru ta biß teßxcßojob xchßôleb riqßuin aßan?


αλλ' εν τοις προφηταις της Ιερουσαλημ ειδον φρικην μοιχευουσι και περιπατουσιν εν ψευδει και ενισχυουσι τας χειρας των κακουργων, ωστε ουδεις επιστρεφει απο της κακιας αυτου παντες ουτοι ειναι εις εμε ως Σοδομα και οι κατοικοι αυτης ως Γομορρα. 	 Joßcaneb ajcuiß li profetas li cuanqueb Jerusalén. Kßaxal cuißchic yibru nequeßxbânu. Nequeßxmux ru lix sumlajiqueb ut nequeßticßtißic. Eb aßan nequeßoquen chirixeb li incßaß useb xnaßleb. Ut incßaß nequeßxcanab xbânunquil li mâusilal. Chicuu lâin eb aßan juntakßêteb riqßuineb laj Sodoma ut eb laj Gomorra.


Και οταν θεριζητε τον θερισμον της γης σας, δεν θελεις θερισει ολοκληρως τας ακρας του αγρου σου και τα πιπτοντα του θερισμου σου δεν θελεις συλλεξει εις τον πτωχον και εις τον ξενον θελεις αφησει αυτα. Εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σας. 	 Ut nak têsicß ru lê racuîmk trigo, incßaß têsicß chi us, chi moco têmolcßa li natßaneß. Têcanab ban reheb li nebaß ut reheb li jalaneb xtenamit. Lâin li Kâcuaß lê Dios ninyehoc re aßin.


Ετι και οταν κραζω και αναβοω, αποκλειει την προσευχην μου. 	 Usta xinjap cue chixtzßâmanquil intenkßanquil chiru, abanan li Kâcuaß incßaß xrabi lin tij.


διοτι η υλη, την οποιαν ειχον, ητο ικανη δι' ολον το εργον, ωστε να καμωσιν αυτο, και επερισσευεν. 	 xban nak ac xtzßakloc chixjunil li cßaßru quicßanjelac reheb re li cßanjel ut toj cuan li qui-elaßan.


και θελει βασιλευσει επι τον οικον του Ιακωβ εις τους αιωνας, και της βασιλειας αυτου δεν θελει εισθαι τελος. 	 A'anak chic li cuânk xcuanquil chi taklânc sa' xbêneb li ralal xc'ajol laj Jacob. Ut lix cuanquilal tâcuânk chi junelic. Inc'a' tâosok', chan li ángel.


Και εκαυματισθησαν οι ανθρωποι καυμα μεγα, και εβλασφημησαν το ονομα του Θεου του εχοντος εξουσιαν επι τας πληγας ταυτας, και δεν μετενοησαν ωστε να δωσωσι δοξαν εις αυτον. 	 Eb li cristian que'c'ate' xban xtikcual li sak'e. Xban li raylal li yôqueb chixc'ulbal, que'xmajecua li Dios li cuan xcuanquil sa' xbêneb li raylal. Ut inc'a' que'yot'e' xch'ôleb chi moco que'xq'ue xlok'al li Dios.


διοτι θελουσιν εγερθη ψευδοχριστοι και ψευδοπροφηται και θελουσι δειξει σημεια μεγαλα και τερατα, ωστε να πλανησωσιν, ει δυνατον, και τους εκλεκτους. 	 Nabaleb aj balak' te'c'ulûnk ut te'xye nak a'aneb li Cristo. Ut cuan te'xye nak a'aneb profeta. Nabal li c'a'ak re ru te'xc'utbesi ut sachba ch'ôlej telaje'xbânu re xyalbal xbalak'inquileb li tenamit, jo'queb ajcui' li sic'bileb ru xban li Dios.


Διοτι εσηκωθησαν οι υιοι Αμμων και Μωαβ κατα των κατοικων του ορους Σηειρ, δια να εξολοθρευσωσι και να εξαλειψωσιν αυτους και αφου συνετελεσαν τους κατοικους του Σηειρ εβοηθησαν αλληλους δια να εξολοθρευθωσιν. 	 Eb laj Moab ut eb laj Amón queßxjunaji ribeb ut queßxcamsiheb laj Seir. Nak ac queßxsach ruheb, queßxcamsi ribeb chi ribileb rib.


Διοτι ενω συμπεριπλεκονται ως ακανθαι και μεθυουσιν ως μεθυσται, θελουσι καταναλωθη ως καταξηρον αχυρον. 	 Osoßjenakex chi calâc. Chanchanex li qßuix li naxbaqßui rib. Tex-osokß joß nak nacßat li chaki qßuim.


Και ειπεν ο Ιερεμιας προς παντα τον λαον και προς πασας τας γυναικας, Ακουσατε τον λογον του Κυριου, πας ο Ιουδας, ο εν τη γη της Αιγυπτου 	 Ut laj Jeremías quixye ajcuiß reheb li tenamit, joß eb ajcuiß li ixk: —Abihomak li cßaßru naxye li Kâcuaß, lâex aj Judá, li cuanquex arin Egipto.


Και απεστειλεν ο Κυριος επι τον λαον τους οφεις τους φλογερους και εδαγκανον τον λαον, και λαος πολυς εκ του Ισραηλ απεθανε. 	 Ut li Kâcuaß quixtaklaheb li cßantiß li nequeßcamsin saß xyânkeb ut nabaleb li tenamit queßtißeß ut queßcam.


Εικοσι ετων ηλικιας ητο ο Αχαζ οτε εβασιλευσε, και εβασιλευσε δεκαεξ ετη εν Ιερουσαλημ δεν επραξεν ομως το ευθες ενωπιον Κυριου, ως ο Δαβιδ ο πατηρ αυτου 	 Junmay chihab cuan re laj Acaz nak qui-oc chokß xreyeb laj Judá. Cuaklaju chihab quicuan chokß rey aran Jerusalén. Abanan incßaß quicuan saß tîquilal chiru li Dios joß nak quicuan laj David, lix xeßtônil yucuaß.


λεγων οτι πρεπει ο Υιος του ανθρωπου να παραδοθη εις χειρας ανθρωπων αμαρτωλων και να σταυρωθη και την τριτην ημεραν να αναστηθη. 	 Quixye nak tento tâk'axtesîk li C'ajolbej sa' ruk'eb li cuînk aj mâc. Tâq'uehek' chiru cruz ut tâcamsîk. Ut quixye ajcui' nak tâcuaclîk cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak sa' rox li cutan, chanqueb.


Πας δε ο αγωνιζομενος εις παντα εγκρατευεται, εκεινοι μεν δια να λαβωσι φθαρτον στεφανον, ημεις δε αφθαρτον. 	 Li ani naxyal xk'e chi âlinac naxcuy li raylal re nak tâcacuûk xmetz'êu. Neque'xbânu a'an re xc'ulbal junak mâtan na-oso'. Jo'can ajcui' lâo aj pâbanel nakacuy li raylal ut nakac'ul ajcui' kamâtan. Abanan li mâtan nakac'ul lâo inc'a' na-oso'. A'an cuan chi junelic.


Πλην εν τω εικοστω τριτω ετει του βασιλεως Ιωας οι ιερεις δεν ειχον επισκευασει τα χαλασματα του οικου. 	 Nak ac yô chic oxib xcaßcßâl chihab roquic laj Joás chokß rey, toj mâjiß ajcuiß queßxyîb chi us li templo eb laj tij.


τους διωγμους, τα παθηματα, οποια μοι συνεβησαν εν Αντιοχεια, εν Ικονιω, εν Λυστροις οποιους διωγμους υπεφερα, και εκ παντων με ηλευθερωσεν ο Κυριος. 	 Ac xaq'ue retal chanru nak xincuy xnumsinquil li ra xîc' ut li raylal li xinc'ul xban xyebal resil li evangelio aran sa' eb li tenamit Antioquía, Iconio ut Listra. Chixjunil li raylal quilajincuy xnumsinquil ut li Kâcua' xcoloc cue chiruheb chixjunil li raylal a'an.


Τοτε απεκριθητε και ειπετε προς εμε, Ημαρτησαμεν εις τον Κυριον ημεις θελομεν αναβη και πολεμησει κατα παντα οσα προσεταξεν εις ημας Κυριος ο Θεος ημων. Και ζωσθεντες εκαστος τα πολεμικα οπλα αυτου, ησθε προπετεις να αναβητε εις το ορος. 	 Tojoßnak lâex queye, “Lâo xomâcob chiru li Kâcuaß. Lâo toxic chi pletic. Takabânu li cßaßru tixye ke li Kâcuaß li kaDios,” chanquex. Ut quecauresi êrib chi xic chi pletic saß li naßajej li tzûl ru.


Και συνελαβεν ακομη η Λεια, και εγεννησεν εκτον υιον εις τον Ιακωβ 	 Laj Jacob quicuan xcuak li ralal riqßuin lix Lea.


Υιοι Σεφατια, τριακοσιοι εβδομηκοντα δυο. 	 Li ralal xcßajol laj Sefatías, aßan oxib ciento riqßuin cablaju xcâcßâl.


Παυλος, αποστολος Ιησου Χριστου δια θεληματος Θεου, και Τιμοθεος ο αδελφος, προς την εκκλησιαν του Θεου την ουσαν εν Κορινθω μετα παντων των αγιων των οντων εν ολη τη Αχαια 	 Lâin laj Pablo. Sic'bil cuu xban li Dios chok' x-apóstol li Jesucristo xban nak jo'can quiraj li Dios. Cuochben laj Timoteo li kech aj pâbanelil. Yôquin chixtz'îbanquil li hu a'in êriq'uin lâex aj pâbanel li cuanquex sa' li tenamit Corinto ut reheb ajcui' chixjunileb laj pâbanel li cuanqueb sa' chixjunil li na'ajej Acaya.


Και ειπεν, Ουτω να καμη εις εμε ο Θεος και ουτω να προσθεση, εαν η κεφαλη του Ελισσαιε υιου του Σαφατ σταθη επανω αυτου σημερον. 	 Li rey quixye: —Aß taxak li Kâcuaß chicamsînk cue cui chiru ajcuiß a cutan aßin incßaß tintakla xsetbal lix cux laj Eliseo li ralal laj Safat.—


Εαν ομως εκλεφθη παρ' αυτου, θελει καμει ανταποδοσιν εις τον κυριον αυτου. 	 Abanan cui tâelkßâk li xul chiru xban nak incßaß yôk chirilbal chi us, tento nak tixtoj re laj êchal re.


Εκ τουτων εικοσιτεσσαρες χιλιαδες ησαν εργοδιωκται εις το εργον του οικου του Κυριου και εξ χιλιαδες επισταται και κριται 	 Li rey David quixye nak li câhib xcaßcßâl mil teßcßanjelak re xyîbanquil li templo ut li cuakib mil teßcßanjelak chi taklânc ut chi rakoc âtin.


Ολιγος υπνος, ολιγος νυσταγμος, ολιγη συμπλοκη των χειρων εις τον υπνον 	 Li ani junes cuârc naraj ut nacana saß rochoch chi kßalkßo li rukß chire xchßôl,aßan tâchâlk nebaßil saß xbên. Chanchan nak nachal chi elkßac laj êlkß, li cuan xpûb saß rukß.


διοτι ηδυνατο τουτο το μυρον να πωληθη με πολλην τιμην και να δοθη εις τους πτωχους. 	 Xru raj xc'ayiman chi k'axal terto xtz'ak ut xkajeq'ui raj li tumin reheb li neba', chanqueb.


Τοτε υπηγεν ο Χελκιας και οι παρα του βασιλεως προς Ολδαν την προφητισσαν, την γυναικα του Σαλλουμ υιου του Τικβα, υιου του Ασρα, του ιματιοφυλακος, κατωκει δε αυτη εν Ιερουσαλημ, κατα το Μισνε και ελαλησαν προς αυτην κατα ταυτα. 	 Laj Hilcías rochbeneb li queßtaklâc xban li rey queßcôeb chi âtinac riqßuin lix Hulda lix profeta li Dios. Lix Hulda, aßan rixakil laj Salum li ralal laj Ticva: Ut laj Ticva, aßan li ralal laj Harhas li naxococ re li rakßeb laj tij saß li templo. Li rochoch eb aßan cuan Jerusalén saß li acß naßajej. Ut queßxserakßi re li profeta chixjunil li quicßulman.


Λαβε τους Λευιτας αντι παντων των πρωτοτοκων των υιων Ισραηλ και τα κτηνη των Λευιτων αντι των κτηνων αυτων και οι Λευιται θελουσιν εισθαι εμου. Εγω ειμαι ο Κυριος. 	 —Tâkßaxtesiheb chokß cue eb laj levita chokß rûchileb li xbên ralaleb laj Israel. Ut tâkßaxtesiheb ajcuiß chokß cue lix quetômkeb laj levita chokß rûchil lix quetômkeb laj Israel. Eb laj levita cueheb lâin li Kâcuaß.


Προς σε, Κυριε, εκραξα και προς τον Κυριον εδεηθην. 	 Xinyâba lâ cßabaß, at Kâcuaß, ut xintzßâma intenkßanquil châcuu.


Και ιδουσα η Δαλιδα, οτι εφανερωσε προς αυτην ολην την καρδιαν αυτου, εστειλε και εκαλεσε τους αρχοντας των Φιλισταιων, λεγουσα, Αναβητε ταυτην την φοραν διοτι μοι εφανερωσεν ολην την καρδιαν αυτου. Τοτε ανεβησαν προς αυτην οι αρχοντες των Φιλισταιων, φεροντες και το αργυριον εις τας χειρας αυτων. 	 Lix Dalila quixqßue retal nak laj Sansón quixye lix yâlal re. Joßcan nak quixtakla xbokbaleb li nequeßtaklan saß xyânkeb laj filisteo ut quixye reheb: —Châlkex anakcuan xban nak laj Sansón ac xchßolob chicuu chixjunil lix yâlal. Anakcuan ninnau cßaßut nak kßaxal cau rib, chan. Ut eb li nequeßtaklan saß xyânkeb laj filisteo queßcôeb riqßuin lix Dalila. Queßxcßam li tumin li queßxyechißi re.


και την Κιβσαειμ και τα περιχωρα αυτης, και την Βαιθ-ωρων και τα περιχωρα αυτης πολεις τεσσαρας 	 Kibsaim ut Bet-horón. Câhib chi tenamit li quiqßueheß reheb rochbeneb lix naßajeb lix quetômk.


Ευλογησον, Κυριε, τα ταγματα αυτου, και δεχθητι τα εργα των χειρων αυτου συνθλασον την οσφυν των επανισταμενων επ' αυτον, και των μισουντων αυτον, ωστε να μη εγερθωσι πλεον. 	 At Kâcuaß, chacuosobtesi li cßaßru nequeßxbânu. Tâsahokß taxak saß âchßôl riqßuin lix xyehom xbânuhomeb. Chasacheb ru li nequeßpletic riqßuineb. Ut chasacheb ru li xicß nequeßiloc reheb toj retal teßosokß.


αλλα την διαθηκην μου θελω στησει προς τον Ισαακ, τον οποιον θελει γεννησει η Σαρρα εις σε το ερχομενον ετος, εν τω αυτω τουτω καιρω. 	 Abanan lin contrato junelic cuânk riqßuin laj Isaac. Aßan lâ cualal li tâcuânk riqßuin lix Sara chiru li chihab jun, chan li Dios re laj Abraham.


Ας εκλεξωμεν εις εαυτους κρισιν ας γνωρισωμεν μεταξυ ημων τι το καλον. 	 Chikasicßak ru bar cuan li us ut chikaqßuehak retal bar cuan li yâl.


Εγω θελω σε συνετισει και θελω σε διδαξει την οδον, εις την οποιαν πρεπει να περιπατης θελω σε συμβουλευει επι σε θελει εισθαι ο οφθαλμος μου. 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâin tin-ilok âcue. Lâin tincßutuk châcuu cßaßru tâbânu ut tinqßue ânaßleb re nak tâtau xyâlal. Lâin tinberesînk âcue.


Και δια προφητου ανεβιβασεν ο Κυριος τον Ισραηλ εξ Αιγυπτου και δια προφητου διεφυλαχθη. 	 Li Kâcuaß riqßuin profeta quirisiheb chak laj Israel aran Egipto. Ut riqßuin profeta, quixberesiheb.Cßajoß lix joskßil li Kâcuaß queßxchikß chak eb li ralal xcßajol laj Efraín. Li mâusilal ut li camsînc queßxbânu tâsukßîk cuißchic saß xbêneb. Li Kâcuaß tixqßueheb chixtojbal rix li mâusilal li queßxbânu.


Και εν τοις εσχατοις καιροις της βασιλειας αυτων, οταν αι ανομιαι φθασωσιν εις το πληρες, θελει εγερθη βασιλευς σκληροπροσωπος και συνετος εις πανουργιας. 	 Ut nak ac yôk chak chi nachßoc li rosoßjiqueb li cuanquilal aßan, kßaxal cuißchic tânumtâk li mâusilal. Nak acak xnumta chi us li mâusilal, tâoc jun li rey kßaxal cuißchic joskß ut cau xchßôl ut aßan tâbalakßînk reheb li tenamit.


Αι δε λοιπαι των πραξεων του Ζιμβρι και η συνωμοσια αυτου, την οποιαν εκαμε, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ισραηλ; 	 Chixjunil li quixbânu li rey Zimri tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas, li tzßîbanbil cuiß li quilajeßxbânu lix reyeb laj Israel. Tzßîbanbil ajcuiß retalil chanru nak quixcamsi li rey Ela.


Η φωνη αυτης θελει εξελθει ως οφεως διοτι θελουσι κινηθη εν δυναμει και θελουσιν επελθει επ' αυτην με πελεκεις, ως ξυλοκοποι. 	 Eb laj Egipto, teßêlelik joß nak naêlelic li cßantiß nak yôkeb chi nachßoc li xicß nequeßiloc reheb. Teßchâlk riqßuin mâl. Chanchanakeb li cuînk li nequeßtßanoc cheß.


Προσελθων δε ο χιλιαρχος, ειπε προς αυτον Λεγε μοι, συ Ρωμαιος εισαι; Ο δε ειπε Ναι. 	 Ut quichal li coronel ut quixye re laj Pablo: -Ye cue lix yâlal. ¿Ma lâat aj Roma?- Ut laj Pablo quixye re: -Lâin.-


Και θελεις προσαγαγει τους υιους αυτου και ενδυσει αυτους χιτωνας 	 Ut tâbokeb ajcuiß li ralal laj Aarón ut tâqßue ajcuiß li rakßeb chirixeb aßan.


Και ελθοντες προς αυτον οι ανθρωποι, ειπον Ιωαννης ο Βαπτιστης απεστειλεν ημας προς σε, λεγων Συ εισαι ο ερχομενος, η αλλον προσδοκωμεν; 	 Nak que'cuulac lix tzolom laj Juan riq'uin li Jesús, que'xye re: -Xoxtakla chak laj Juan laj Cubsihom Ha' âcuiq'uin chixpatz'bal âcue, "¿Ma lâat laj Colonel li yechi'inbil li yôco chiroybeninquil? ¿Malaj ut toj takoybeni junak chic?" chanqueb re li Jesús.


υποφεροντες αλληλους και συγχωρουντες εις αλληλους, εαν τις εχη παραπονον κατα τινος καθως και ο Χριστος συνεχωρησεν εις εσας, ουτω και σεις 	 Checuyak êrib chiribil êrib. Ut cui cuan junak cuan xmâc chêru, checuyak xmâc. Jo' nak quixcuy êmâc li Kâcua', jo'can ajcui' chebânu lâex.


Αλληλουια. Αινειτε τον Κυριον, διοτι ειναι αγαθος διοτι το ελεος αυτου μενει εις τον αιωνα. 	 Lokßoninbil taxak ru li Kâcuaß li nimajcual Dios. Chexbantioxînk chiru xban nak aßan châbil ut junelic naruxtâna ku.


Ο δε βασιλευς ειπε προς αυτον, Καμε ως ειπε, και πεσον επ' αυτον και θαψον αυτον δια να εξαλειψης το αθωον αιμα, το οποιον εχυσεν ο Ιωαβ, απ' εμου και απο του οικου του πατρος μου 	 Ut li rey Salomón quixye re laj Benaía: —Camsi aran joß xye âcue ut tâmuk re nak tâêlk saß inbên li mâc li quixbânu laj Joab nak quixcamsiheb li cuînk chi mâcßaßeb xmâc. Ut tâêlk ajcuiß li mâc aßin saß xbêneb li ralal xcßajol laj David lin yucuaß.


Ο δε απεκριθη, Κυριε μου βασιλευ, ο δουλος μου με ηπατησε διοτι ο δουλος σου ειπε, Θελω στρωσει δι' εμαυτον τον ονον, και θελω αναβη επ' αυτον και υπαγει προς τον βασιλεα διοτι ο δουλος σου ειναι χωλος 	 Laj Mefi-boset quixye re: —At rey, lâat nacanau nak incßaß ninbêc. Lâin quinye re lin môs nak tixyîb rix lin bûr re nak tinxic châcuix. Abanan lin môs xinixbalakßi.


Και οι λελυτρωμενοι του Κυριου θελουσιν επιστρεψει και ελθει εν αλαλαγμω εις την Σιων και ευφροσυνη αιωνιος θελει εισθαι επι της κεφαλης αυτων αγαλλιασιν και ευφροσυνην θελουσιν απολαυσει η λυπη δε και ο στεναγμος θελουσι φυγει. 	 Eb li colbileb xban li Kâcuaß sahak saß xchßôleb nak teßsukßîk Sión. Junelic sahak saß xchßôleb ut yôkeb chi bichânc. Incßaß chic teßrahokß saß xchßôleb chi moco teßyâbak chic xban raylal.


Και αι ημεραι, καθ' ας ωδοιπορησαμεν απο Καδης-βαρνη, εωσου διεβημεν τον χειμαρρον Ζαρεδ, ησαν τριακοντα οκτω ετη, εωσου εξελιπε πασα η γενεα των πολεμιστων ανδρων εκ μεσου του στρατοπεδου, καθως ωμοσεν ο Κυριος προς αυτους. 	 Cuakxaklaju xcaßcßâl chihab kelic Cades-barnea toj chalen nak conumeß jun pacßal li nimaß Zered. Ac camenakeb chic chixjunileb li cuînk li nequeßxic chi pletic joß quixye li Dios riqßuin juramento.


Και ειπεν ο Αβιμελεχ προς τον Αβρααμ, Τι ειδες, ωστε να πραξης το πραγμα τουτο; 	 ¿Cßaßut nak xabânu li naßleb aßin? chan laj Abimelec.


Λεγει προς αυτον Ναι, Κυριε, εγω επιστευσα οτι συ εισαι ο Χριστος, ο Υιος του Θεου, ο ερχομενος εις τον κοσμον. 	 Quichak'oc lix Marta ut quixye: -Ninpâb, Kâcua'. Lâin ninnau nak lâat li Cristo li Ralal li Dios li yôco chiroybeninquil, chan lix Marta.


Ιδου, εφαπλονει το φως αυτου επ' αυτην και σκεπαζει τους πυθμενας της θαλασσης 	 Qßuehomak retal chanru nak li Dios naxcutanobresi li choxa nak narepoc li rakß câk, abanan lix chamal li palau nacana saß kßojyîn.


Και ευλογει αυτους, και πληθυνονται σφοδρα, και δεν ολιγοστευει τα κτηνη αυτων. 	 Li Dios quirosobtesiheb lix tenamit ut nabaleb li ralal xcßajol queßcuan. Ut queßnabaloß ajcuiß lix quetômk.


Παν αρσενικον μεταξυ των ιερεων θελει τρωγει εξ αυτης ειναι αγιωτατον. 	 Li mayej aßin santobresinbil. Caßaj cuiß eb laj tij ut eb li ralal naru nequeßtzacan re.Incßaß naru nequeßxtzaca li mayej tib li quicßameß lix quiqßuel saß li Lokßlaj Santil Naßajej re xtzßâmanquil xcuybal xmâqueb. Tento nak teßxcßat chixjunil li mayej aßin.


Επειδη κατεφρονησε τον λογον του Κυριου και παρεβη την προσταγην αυτου, η ψυχη εκεινη εξαπαντος θελει εξολοθρευθη η αμαρτια αυτης θελει εισθαι επ' αυτην. 	 Xban nak quixkßet li cßaßru quinye lâin li Kâcuaß ut quixtzßektâna lin chakßrab, li jun aßan cuan xmâc nak tâcamsîk.


Το μετρον αυτων ειναι μακροτερον της γης, και πλατυτερον της θαλασσης. 	 Kßaxal numtajenak lix naßleb li Dios chiru xnimal li ruchichßochß. Ut kßaxal numtajenak cuißchic chiru xnimal ru li palau.


Βασιλευς, καθημενος επι θρονου κρισεως, διασκεδαζει παν κακον δια των οφθαλμων αυτου. 	 Nak junak li rey nachunla saß li raklebâl âtin, yal riqßuin rilbal li junjûnk naxqßue retal ani cuan xmâc.


Και ο πρωτος αγγελος εσαλπισε, και εγεινε χαλαζα και πυρ μεμιγμενα με αιμα, και ερριφθησαν εις την γην και το τριτον των δενδρων κατεκαη και πας χλωρος χορτος κατεκαη. 	 Li xbên ángel quixyâbasi lix trompeta. Ut quicute' sa' ruchich'och' sakbach ut xam junajinbil riq'uin quic'. Ca'ch'in chic mâ jun jachal li ruchich'och' quic'at. Ut que'c'at ajcui' li che'. Ca'ch'in chic mâ jun jachal li che' que'c'at ut quic'at chixjunil li rax pim.


Και ηλθεν ο λογος του Κυριου προς Ηλιαν τον Θεσβιτην, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quiâtinac riqßuin li profeta Elías, Tisbe xtenamit, ut quixye re:


Η συνηθεια δε των ιερεων προς τον λαον ητο τοιαυτη οτε τις προσεφερε θυσιαν, ηρχετο ο υπηρετης του ιερεως, ενω εψηνετο το κρεας, εχων εις την χειρα αυτου κρεαγραν τριοδοντον 	 Ac chßolchßo chanru teßxbânu eb laj tij nak li tenamit nequeßmayejac. Nak yô chixchikbal li tib, lix môs laj tij tixcßam jun li chßîchß oxib rußuj.


και θελει στερεωθη ο οικος σου και η βασιλεια σου εμπροσθεν σου εως αιωνος ο θρονος σου θελει εισθαι εστερεωμενος εις τον αιωνα. 	 Junelic teßcuânk âcualal âcßajol, ut aßaneb li teßoc chokß rey mokon chi junelic kße cutan. Ut lâ cuanquil xakxôk saß xnaßaj chi junelic,” chan li Kâcuaß.


Και επι του στρατευματος της φυλης των υιων Ασηρ ητο Φαγαιηλ ο υιος του Οχραν. 	 Ut chirixeb li ralal xcßajol laj Dan queßcôeb li jun chßûtal li ralal xcßajol laj Aser. Laj Pagiel, li ralal laj Ocrán, aßan li najolomin reheb.


Και παν τετραποδον εχον τον ποδα διχηλον και το ονυχιον διηρημενον εις δυο χηλας, και αναμασσων μεταξυ των τετραποδων, ταυτα θελετε τρωγει. 	 Naru têtzaca xtibel li xul li jun ajcuiß lix xâla rok ut cuib rixißij, li nequeßxhab xcuaheb xcaß sut.


Το αλωνιον και ο ληνος δεν θελουσι θρεψει αυτους, και ο οινος θελει εκλειψει απ' αυτων. 	 Abanan tâcuulak xkßehil nak incßaß chic tâûchînk li trigo chi moco li uvas. Mâcßaßak chic êcua êrucßa.


Μηπως ησχυνθησαν οτι επραξαν βδελυγμα; μαλιστα ουδολως δεν ησχυνθησαν ουδε ηρυθριασαν δια τουτο θελουσι πεσει μεταξυ των πιπτοντων εν τω καιρω της επισκεψεως αυτων θελουσιν απολεσθη, ειπε Κυριος. 	 ¿Ma nequeßxutânâc ta biß xban li mâusilal nequeßxbânu? Incßaß. Incßaß nequeßxnau xutânâc. Joßcan nak lâin tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb joß nak quinqßueheb chixtojbal xmâqueb li jun chßol chic.


Και δεν ηκουσεν αυτος και οι δουλοι αυτου και ο λαος του τοπου τους λογους του Κυριου, τους οποιους ελαλησε δια Ιερεμιου του προφητου. 	 Abanan chi moco laj Sedequías, chi moco eb li nequeßtenkßan re, chi moco eb li tenamit queßraj xbânunquil li cßaßru quixye li Kâcuaß, li quiyeheß reheb xban li profeta Jeremías.


Αλλ' εγω εξωλοθρευσα τον Αμορραιον απ' εμπροσθεν αυτων, του οποιου το υψος ητο ως το υψος των κεδρων και αυτος ισχυρος ως αι δρυς και ηφανισα τον καρπον αυτου επανωθεν και τας ριζας αυτου υποκατωθεν. 	 Abanan re êcolbal lâex aj Israel xebinsach laj amorreo, usta kßaxal nînkeb rok, joß li caki cheß chacalteß. Usta kßaxal cau ribeb joß li ji, xebinsach chi junaj cua.


Και παρηγγελλεν εις αυτους, λεγων Βλεπετε, προσεχετε απο της ζυμης των Φαρισαιων και της ζυμης του Ηρωδου. 	 Li Jesús quixye reheb: -Chebânu cuênt. Micuan xch'amal xcaxlan cuaheb laj fariseo êriq'uin chi moco xch'amal xcaxlan cua laj Herodes.-


Υιοι Ατηρ εκ του Εζεκιου, ενενηκοντα οκτω. 	 Li ralal xcßajol laj Ater, xcomon laj Ezequías, aßan cuakxaklaju roßcßâl.


Ουτος δε ειναι ο τροπος του φορου, τον οποιον επεβαλεν ο βασιλευς Σολομων, δια να οικοδομηση τον οικον του Κυριου και τον οικον εαυτου και την Μιλλω και το περιτειχισμα της Ιερουσαλημ και την Ασωρ και την Μεγιδδω και την Γεζερ. 	 Laj Salomón quixpuersiheb li tenamit chi cßanjelac re xyîbanquil li templo ut lix palacio, ut li cab Milo xcßabaß. Ut quixtakla ajcuiß xyîbanquil li tzßac li sutsu cuiß li tenamit Jerusalén. Joßcan ajcuiß eb li tenamit Hazor, Meguido ut Gezer.


Διατι απερριψας ημας ολοτελως, ωργισθης εναντιον ημων εως σφοδρα; 	 ¿Malaj ut toâtzßektâna chi junaj cua? ¿Ma junelic yôk âjoskßil saß kabên?


Κρισπος δε ο αρχισυναγωγος επιστευσεν εις τον Κυριον μεθ' ολου του οικου αυτου, και πολλοι των Κορινθιων ακουοντες επιστευον και εβαπτιζοντο. 	 Laj Crispo, li nac'amoc be sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb, quixpâb Li Kâcua' rochbeneb li cuanqueb sa' li rochoch. Nabaleb aj Corinto que'pâban nak que'rabi resil li colba-ib. Ut que'cubsîc xha'eb.


τωρα ομως επιθυμουσι καλητεραν, τουτεστιν επουρανιον. Δια τουτο ο Θεος δεν επαισχυνεται αυτους να λεγηται Θεος αυτων, διοτι ητοιμασε δι' αυτους πολιν. 	 Aban que'roybeni jun na'ajej k'axal châbil, a' li santil choxa. Jo'can nak li Dios inc'a' naxutânac chixyebal nak a'an lix Dioseb xban nak quixc'ûb jun li na'ajej chok' reheb.


Ταυτα εκαμε Βεναιας, ο υιος του Ιωδαε, και απεκτησεν ονομα μεταξυ των τριων ισχυρων. 	 Aßan li quixbânu laj Benaía li ralal laj Joiada. Ut riqßuin aßan quiqßueheß xcuanquil saß xyânkeb li oxibeb li cauheb rib chi pletic.


Ο δε οικος ητο πληρης ανδρων και γυναικων και ησαν εκει παντες οι αρχοντες των Φιλισταιων και επι του δωματος περιπου τρεις χιλιαδες ανδρων και γυναικων, οιτινες εθεωρουν τον Σαμψων παιζοντα. 	 Nabaleb li cristian cuanqueb chi saß li cab, joß cuînk, joß ixk. Cuanqueb ajcuiß chixjunileb li nequeßtaklan saß xbêneb laj filisteo. Numenak tana oxib mil chi cristian cuanqueb saß xcab tasal li cab yôqueb chirilbal li cßaßru yôqueb chixbânunquil re laj Sansón.


και ο επι του δωματος ας μη καταβη εις την οικιαν, μηδ' ας εισελθη δια να λαβη τι εκ της οικιας αυτου, 	 Cui cuan chak junak sa' xbên li rochoch nak tâc'ulmânk a'an, chi cubec chak ut tîc tâêlelik ut inc'a' chic tâoc sa' rochoch chirisinquil li c'a'ru cuan re.


Διοτι ο Μωυσης γραφει την δικαιοσυνην την εκ του νομου, λεγων οτι ο ανθρωπος ο καμνων ταυτα θελει ζησει δι' αυτων 	 Laj Moisés quitz'îbac chirix li chak'rab ut quixye: Cui ani tixpâb li chak'rab ut tixbânu chi tz'akal li c'a'ru naxye, a'an tîc xch'ôl chiru li Dios ut tâcuânk xyu'am.


Και ειπεν ο Ναθαν, Κυριε μου βασιλευ, συ ειπας, Ο Αδωνιας θελει βασιλευσει μετ' εμε και αυτος θελει καθισει επι του θρονου μου; 	 Ut quixye re: —At rey, ¿ma lâat xatyehoc re nak tâoc laj Adonías chokß rey? ¿Ma aßan chic li tâcßojlâk saß lâ cßojaribâl?


εις τον οποιον και σεις ηλπισατε, ακουσαντες τον λογον της αληθειας, το ευαγγελιον της σωτηριας σας, εις τον οποιον και πιστευσαντες εσφραγισθητε με το Πνευμα το Αγιον της επαγγελιας, 	 Ut jo'can ajcui' lâex li mâcua'ex aj judío. Nak xerabi lix yâlal li colba-ib, lâex xepâb li Cristo ut xec'ul li Santil Musik'ej, li quiyechi'îc êre chok' retalil nak lâex chic li ralal xc'ajol.


Περισσοτερον δε παρακαλω να καμητε τουτο, δια να αποκατασταθω εις εσας ταχυτερα. 	 Ut nintz'âma ajcui' chêru nak chextijok chicuix. A' taxak li Dios chitenk'ânk cue re nak târûk tinxic cui'chic chi junpât chêrilbal.


Και εκαλεσεν Ιησους ο υιος του Ναυη τους ιερεις και ειπε προς αυτους, Λαβετε την κιβωτον της διαθηκης, και επτα ιερεις ας βασταζωσιν επτα σαλπιγγας κερατινας εμπροσθεν της κιβωτου του Κυριου. 	 Laj Josué quixbokeb laj tij ut quixye reheb: —Cßamomak lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß. Ut cuukub êre teßxcßam lix xucub li carner re teßxyâbasi ut teßxic chi ubej chiru lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß.—


Εαν επιχειρισθωμεν να λαλησωμεν προς σε, θελεις δυσαρεστηθη; αλλα τις δυναται να κρατηθη απο του να ομιληση; 	 —Cui cßaßru takaye âcue, mâre incßaß tâcuulak châcuu. Abanan incßaß naru nak incßaß nakaye âcue li cßaßru nakacßoxla.


Και ειδον το υψος του οικου κυκλω κυκλω τα θεμελια των πλαγιων οικηματων ησαν εις ολοκληρος καλαμος εξ πηχων διαστημα. 	 Quinqßue retal nak saß xcâ pacßalil li naßajej li cuan cuiß li templo cuan li cimiento. Saß xbên li cimiento aßan queßyîbâc li cocß naßajej. Li cimiento, aßan oxib metro xteram.


Εν ταις ημεραις του Σαμεγαρ υιου του Αναθ, εν ταις ημεραις της Ιαηλ, εγκατελειφθησαν αι οδοι, και οι διαβαται περιεπατουν οδους πλαγιας. 	 Saß eb li cutan nak queßcuan laj Samgar, li ralal laj Anat, ut lix Jael, eb laj cßay incßaß chic queßnumeß saß li nim be ut eb laj viaje junes jalbe aj chic queßnumeß cuiß.


Και σηκωθεντες απο Μιθκα, εστρατοπεδευσαν εν Ασεμωνα. 	 Nak queßel Mitca, queßcôeb toj Hasmona ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Και οτε περιεβλεψεν ο Φιλισταιος και ειδε τον Δαβιδ, κατεφρονησεν αυτον διοτι ητο παιδιον και ξανθος και ωραιος την οψιν. 	 Laj filisteo quiril nak chßinaßus na-iloc laj David. Xban nak toj sâj al, incßaß quixqßue xcuanquil.


Διοτι επρεπεν εις αυτον, δια τον οποιον ειναι τα παντα και δια του οποιου εγειναν τα παντα, φερων εις την δοξαν πολλους υιους, να καμη τελειον τον αρχηγον της σωτηριας αυτων δια των παθηματων. 	 Riq'uin xc'ulbal li raylal, li Jesucristo quitz'akobresîc ru chiru li Dios. Li Kâcua' Dios quiyîban re chixjunil li c'a'ak re ru. Xban a'an nak a' li Dios yal re sa' xbên. Jo'can nak quixtakla chak li Jesucristo chi xc'ulbal li raylal ut quicam re xtojbal rix li kamâc. Ut a'an ajcui' laj c'amol be chiruheb li ralal xc'ajol li te'tz'akônk sa' lix lok'al.


εκ των υιων Οζιηλ, Αμμιναδαβ τον αρχηγον και τους αδελφους αυτου, εκατον δωδεκα. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Uziel, cuanqueb jun ciento riqßuin cablaju chi cuînk. Laj Aminadab, aßan li nataklan saß xbêneb.


Και συνηθροισεν ο Ιησους πασας τας φυλας του Ισραηλ εν Συχεμ, και συνεκαλεσε τους πρεσβυτερους του Ισραηλ και τους αρχηγους αυτων και τους κριτας αυτων και τους αρχοντας αυτων και παρεσταθησαν ενωπιον του Θεου. 	 Laj Josué quixchßutubeb chixjunileb lix têpaleb laj Israel aran Siquem. Quixbokeb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb, ut eb li nequeßtaklan saß xbêneb, ut eb laj rakol âtin, joß eb ajcuiß li cuanqueb xcuanquil. Queßxchßutub ribeb chiru li Dios.


Και ειπε προς αυτους, Υπαγετε, φαγετε παχεα και πιετε γλυκασματα, και αποστειλατε μεριδας προς τους μη εχοντας μηδεν ητοιμασμενον διοτι η ημερα ειναι αγια εις τον Κυριον ημων και μη λυπεισθε διοτι η χαρα του Κυριου ειναι η ισχυς σας. 	 Ut queßxye ajcuiß reheb: —Chenima ru li cutan aßin xban nak li cutan aßin kßaxal lokß chiru li Kâcuaß. Mirahoß êchßôl. Tzacahomak li châbil tzacaêmk ut ucßumak li châbil vino li quiß ut qßuehomak xtzacaêmk li mâcßaß cuan reheb yîbanbil. Ut chisahokß taxak saß êchßôl xban nak li sahil chßôlej li naxqßue li Kâcuaß, aßan naxqßue xcacuil kachßôl.—


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην, λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac cuißchic riqßuin laj Moisés ut quixye re:


Ως προς τα εργα των ανθρωπων, εγω δια των λογων των χειλεων σου εφυλαχθην απο των οδων των παρανομων. 	 Lâin yôquin chixbânunquil joß naxye lâ chakßrab ut incßaß ninjunaji cuib saß xyânkeb li nequeßxbânu ra xîcß.


βραδυπλοουντες δε ικανας ημερας και μολις φθασαντες εις την Κνιδον, επειδη δεν μας αφινεν ο ανεμος, υπεπλευσαμεν την Κρητην κατα την Σαλμωνην, 	 Nabal cutan cobêc chiru ha' chi timil. Ra sa nak cocuulac sa' xjayal li tenamit Gnido. Xban nak k'axal cau li ik', jo'can nak quikajal kabe. Conume' cuan cui' li tenamit Salmón ut côo sa' li na'ajej Creta li sutsu sa' ha'.


Ενω δε αυται απηρχοντο, ιδου, τινες των φυλακων ελθοντες εις την πολιν απηγγειλαν προς τους αρχιερεις παντα τα γενομενα, 	 Ut nak yôqueb chi xic li ixk, cuanqueb laj c'ac'alenel que'côeb sa' tenamit chixyebal resil reheb lix bênil aj tij chixjunil li c'a'ak re ru quic'ulman.


Δια τουτο θηρια και αιλουροι θελουσι κατοικησει εκει και στρουθοκαμηλοι θελουσι κατοικησει εν αυτη και δεν θελει κατοικηθη πλεον εις τον αιωνα και ουδεις θελει κατασκηνωσει εν αυτη εις γενεαν και γενεαν. 	 Joßcan nak li nimla tenamit Babilonia tâsukßîk chokß chaki chßochß. Eb laj xoj ut eb li avestruz, ut eb li joskß aj xul re li chaki chßochß teßcuânk aran. Mâ jaruj chic teßcuânk cristian aran chalen anakcuan.


Δεν λεγω τουτο κατ' επιταγην, αλλα δια να δοκιμασω δια της σπουδης των αλλων και την γνησιοτητα της αγαπης σας 	 Lâin inc'a' yôquin xminbal êru. Yôquin ban chixyebal êre chanru nak eb laj Macedonia neque'xq'ue xmayej chi anchaleb xch'ôl ut nacuaj ajcui' xnaubal ma chi anchal êch'ôl nequexrahoc lâex.


Και σηκωθεις υπηγεν εις Σαρεπτα. Και ως ηλθεν εις την πυλην της πολεως, ιδου, εκει γυνη χηρα συναγουσα ξυλαρια και εφωνησε προς αυτην και ειπε, Φερε μοι, παρακαλω, ολιγον υδωρ εν αγγειω, δια να πιω. 	 Joßcan nak laj Elías qui-el saß li naßajej aßan ut cô saß li tenamit Sarepta. Nak quicuulac saß li oquebâl re li tenamit, quiril jun li xmâlcaßan yô chixxocbal xsiß. Quixbok li ixk ut quixye re: —Bânu usilal, cßam chak bayak inhaß re tincuucß, chan re.


Επειδη οι υιοι του Ιωναδαβ υιου του Ρηχαβ εξετελεσαν την προσταγην του πατρος αυτων, την οποιαν προσεταξεν εις αυτους, ο δε λαος ουτος δεν μου εισηκουσε, 	 Relic chi yâl nak eb li ralal xcßajol laj Recab queßxbânu joß queßyeheß reheb xbaneb lix xeßtônil yucuaß. Abanan eb li tenamit aßin incßaß nequeßabin chicuu.


Ουτω λεγει Κυριος Επικαταρατος ο ανθρωπος, οστις ελπιζει επι ανθρωπον και καμνει σαρκα βραχιονα αυτου και του οποιου η καρδια απομακρυνεται απο του Κυριου. 	 Li Kâcuaß quixye: —Tzßektânanbil li ani naxcanab inlokßoninquil ut naxcßojob xchßôl saß xbên junak yal cuînk ut naxsicß xtenkßanquil riqßuin.


Και καθως οι δακτυλοι των ποδων ησαν μερος εκ σιδηρου και μερος εκ πηλου, ουτως η βασιλεια θελει εισθαι κατα μερος ισχυρα και κατα μερος ευθραυστος. 	 Xacuil nak li rußuj rok li jalam ûch yijach saklun ut yijach hierro. Aßan retalil li xcâ xnimal ru tenamit. Yijach cauhakeb rib ut yijach incßaß.


Και επαταξεν ο Ισραηλ αυτον εν στοματι μαχαιρας και κατεκυριευσε την γην αυτου απο Αρνων εως Ιαβοκ, μεχρι των υιων Αμμων επειδη τα ορια των υιων Αμμων ησαν οχυρα. 	 Ut laj Israel queßnumta saß xbêneb. Queßxchap lix naßaj laj Sehón, li naticla Arnón ut nacuulac toj Jaboc. Queßcuulac saß li nubâl re lix naßajeb li ralal xcßajol laj Amón. Li nubâl aßan yîbanbil chi us re nak eb laj Amón teßxcol ribeb.


Ιδου, φωναζω, Αδικια αλλα δεν εισακουομαι επικαλουμαι, αλλ' ουδεμια κρισις. 	 Japjo cue xban li raylal yôquin chixcßulbal. Ut mâ ani nasumen cue. Nintzßâma intenkßanquil ut mâ ani natenkßan cue.


Και ενω εκαθητο εις την τραπεζαν εν τη οικια αυτου, συνεκαθηντο και πολλοι τελωναι και αμαρτωλοι μετα του Ιησου και των μαθητων αυτου διοτι ησαν πολλοι, και ηκολουθησαν αυτον. 	 Ut chirix a'an li Jesús cô sa' li rochoch laj Leví chi cua'ac. Nabaleb laj titz'ol toj ut nabaleb ajcui' laj mâc cuanqueb sa' li mêx bar cuan cui' li Jesús rochbeneb lix tzolom. Nabaleb xban nak nabal que'tâken re li Jesús.


διοτι τον μη γνωρισαντα αμαρτιαν εκαμεν υπερ ημων αμαρτιαν, δια να γεινωμεν ημεις δικαιοσυνη του Θεου δι' αυτου. 	 Li Jesucristo mâ jun sut quimâcob. Abanan li Dios quixq'ue li kamâc sa' xbên li Cristo re nak sa' xc'aba' a'an, lâo takatau lix tîquilal kach'ôl li naxq'ue li Dios.


Και κατωκησαν οι υιοι Ισραηλ μεταξυ των Χαναναιων, των Χετταιων και των Αμορραιων και των Φερεζαιων και των Ευαιων και των Ιεβουσαιων. 	 Joßcan nak eb laj Israel queßcuan saß xyânkeb laj cananeo, eb laj hiteo, eb laj amorreo, eb laj ferezeo, eb laj heveo ut eb laj jebuseo.


κατα τον λογον του Κυριου εδωκαν εις αυτον την πολιν, την οποιαν εζητησε, την Θαμναθ-σαραχ εν τω ορει Εφραιμ και εκτισε την πολιν και κατωκησεν εν αυτη. 	 Quiqßueheß li naßajej li quixtzßâma laj Josué, joß quixye li Kâcuaß. Quiqßueheß re li tenamit Timnat-sera li cuan saß li naßajej tzûl ru re laj Efraín. Ut laj Josué quixyîb cuißchic li tenamit ut aran quicana chi cuânc.Aßaneb aßin li naßajej li queßxjeqßui laj Eleazar laj tij, ut laj Josué li ralal laj Nun, rochbeneb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Israel. Queßxbûli rix li naßajej chiru li Dios chiru li oquebâl re li tabernáculo nak cuanqueb aran Silo. Joßcaßin nak queßxchoy xjeqßuinquil li naßajej reheb laj Israel.


και θελει εισθαι του Ααρων και των υιων αυτου κατα νομον παντοτεινον παρα των υιων Ισραηλ διοτι ειναι προσφορα υψωσεως και θελει εισθαι προσφορα υψωσεως παρα των υιων Ισραηλ εκ των ειρηνικων θυσιων αυτων, η υψουμενη προσφορα αυτων προς τον Κυριον. 	 Aßan jun chakßrab tenebanbil saß xbêneb laj Israel nak lix tibel li carner li teßxtaksi chicuu lâin li Kâcuaß, aßan li teßxqßue re laj Aarón ut reheb li ralal. Aßin teßxbânu eb laj Israel re xcßambaleb rib saß usilal cuiqßuin lâin li Dios.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Νεγινωθ. Ψαλμος του Δαβιδ." Οταν επικαλωμαι, εισακουε μου Θεε της δικαιοσυνης μου εν στενοχωρια με επλατυνας ελεησον με και εισακουσον της προσευχης μου. 	 Chaqßue taxak li cßaßru nintzßâma châcuu, at inDios. Caßaj cuiß âcuiqßuin nintau xtîquilal inchßôl. Nak cuanquin saß raylal, lâat nacattenkßan cue ut nacaqßue xsahil inchßôl. Chacuil taxak xtokßobâl cuu ut chacuabi taxak lin tij.


Εις ματην δε με σεβονται, διδασκοντες διδασκαλιας ενταλματα ανθρωπων. 	 Mâc'a' aj e nak niquine'xlok'oni xban nak li tijleb li neque'xc'ut a'an yal xchak'rab eb li cuînk. (Isa. 29:13)


Διοτι εχορτασε ψυχην διψωσαν, και ψυχην πεινωσαν ενεπλησεν απο αγαθων. 	 Li Kâcuaß naxqßueheb chi ucßac li tâchakik reheb. Ut naxqßueheb li châbil tzacaêmk reheb li teßtzßocâk.


Και ο πτωχος εχει ελπιδα, της δε ανομιας το στομα εμφραττεται. 	 Riqßuin li Dios nequeßyoßonin li incßaß nequeßxcuy xcolbaleb rib xjuneseb. Ut eb li incßaß useb xnaßleb mâcßaß chic naru nequeßxye.


ο Θεος ομως πλουσιος ων εις ελεος, δια την πολλην αγαπην αυτου με την οποιαν ηγαπησεν ημας, 	 Abanan k'axal nim li ruxtân li Dios sa' kabên xban nak k'axal nocoxra.


Και το στομα αυτης, εσωθεν της κεφαλιδος και ανωθεν, ητο μια πηχη ητο δε το στομα αυτης στρογγυλον, κατεσκευασμενον εις το υποβασταγμα, μια πηχη και ημισεια και ετι επανω τουτου του στοματος αυτης ησαν εγχαραγματα μετα των συγκλεισματων αυτων, τετραγωνα οντα, ουχι στρογγυλα. 	 Li cßochlebâl re li pila, aßan sursu. Ôb xcaßcßâl centímetros xnajtil xteram ut lix nimal xsaß, aßan oxcßâl centímetros. Câ xucût li re li cßochlebâl. Moco sursu ta ut yîbanbil lix sahob ru.


Και εν ημερα τινι ηλθεν εκει και εστρεψεν εις το υπερωον και εκοιμηθη εκει. 	 Quicuulac xkßehil nak quinumeß cuißchic aran laj Eliseo. Qui-oc saß li cab aßan ut aran quicana chi cuârc.


και δια τι δειλιαζετε την καρδιαν των υιων Ισραηλ, δια να μη περασωσιν εις την γην, την οποιαν ο Κυριος εδωκεν εις αυτους; 	 ¿Cßaßut nak têraj tâchßinânk xchßôleb lê rech tenamitil chi xic chirêchaninquil li naßajej li xqßue ke li Kâcuaß?


Επιθυμουμεν δε να δεικνυη εκαστος υμων την αυτην σπουδην προς την πληροφοριαν της ελπιδος μεχρι τελους, 	 Takaj nak chêjunjûnkalex têq'ue êch'ôl chixbânunquil li usilal chalen toj sa' roso'jic lê yu'am. Chi jo'can têc'ul chi tz'akal lê k'ajcâmunquil li yechi'inbil êre xban li Dios.


Διοτι εκυψεν εκ του υψους του αγιαστηριου αυτου, εξ ουρανου επεβλεψεν ο Κυριος επι την γην, 	 Li Kâcuaß toj saß choxa yô chak xqßuebal retal li raylal li yôqueb chixcßulbal lix tenamit. Toj saß lix santil naßaj naril chak li cßaßru yôqueb chixcßulbal saß ruchichßochß.


Εαν ειπωμεν οτι αμαρτιαν δεν εχομεν, εαυτους πλανωμεν και η αληθεια δεν ειναι εν ημιν. 	 Cui nakaye nak mâc'a' kamâc, nakabalak'i kib ut moco yâl ta li yôco chixyebal.


Ετελευτησε δε ο Ιωσηφ και παντες οι αδελφοι αυτου, και πασα η γενεα εκεινη. 	 Quicam laj José ut queßcam ajcuiß chixjunileb li ras ut eb li rîtzßin.


οιτινες δικαιονουσι τον παρανομον δια δωρα, και το δικαιον του δικαιου αφαιρουσιν απ' αυτου. 	 Nequecol rix li cuanqueb xmâc xban nak nequeßxtumina êru, ut aß chic li tîqueb xchßôl nequeye nak cuanqueb xmâc.


Και αυτος ερριψε τον κληρον περι αυτων, και η χειρ αυτου διεμοιρασεν εις αυτα με σταθμην εκεινην την γην θελουσι κληρονομησει αυτην εις τον αιωνα απο γενεας εις γενεαν θελουσι κατοικει εν αυτη. 	 Aß li Kâcuaß, aßan li quiqßuehoc reheb saß xnaßajeb li junjûnk. Aßan quisicßoc re lix naßajeb. Ut aran teßcuânk junelic kße cutan.


προς τους υιους ομως του Βαρζελλαι του Γαλααδιτου καμε ελεος, και ας ηναι εκ των εσθιοντων επι της τραπεζης σου διοτι ουτως επλησιασαν προς εμε, οτε εφευγον απο προσωπου του Αβεσσαλωμ του αδελφου σου. 	 Abanan tâbânu usilal reheb li ralal xcßajol laj Barzilai, Galaad xtenamit. Chaqßueheb chi cuaßac saß lâ mêx. Aßaneb li xeßtenkßan cue nak xinêlelic chiru laj Absalón lâ cuas.


Και ουτος, αγορασας σινδονα και καταβιβασας αυτον, ετυλιξε με την σινδονα και εθεσεν αυτον εν μνημειω, το οποιον ητο λελατομημενον εκ πετρας, και προσεκυλισε λιθον επι την θυραν του μνημειου. 	 Ut laj José quixlok' jun châbil t'icr lino. Quixcubsi chak li camenak chiru li cruz ut quixlan sa' li châbil t'icr. Ut quixq'ue sa' jun muklebâl yîbanbil sa' jun sakônac. Ut quixbalk'usi jun nimla pec chire li muklebâl.Ut lix María aj Magdala ut lix María xna' laj José que'ril bar quixmuk.


Διοτι δεν δυναμεθα να πραξωμεν τι κατα της αληθειας, αλλ' υπερ της αληθειας. 	 Lâo inc'a' naru nakapo' ru li yâl. Nococ'anjelac ban re xq'uebal xcuanquil li yâl.


Τοτε ειπον παντα τα δενδρα προς την ακανθαν, Ελθε συ, βασιλευσον εφ' ημων. 	 Tojoßnak eb li cheß queßxye re li tun qßuix: —Lâat tatkaxakab chokß karey, chanqueb.


Και θελεις θεσει την τραπεζαν εξωθεν του καταπετασματος και την λυχνιαν αντικρυ της τραπεζης προς το νοτιον μερος της σκηνης την δε τραπεζαν θελεις θεσει προς το βορειον μερος. 	 Ut saß li xbên tasal li tabernáculo saß li Santil Naßajej têqßue li mêx saß li pacßal li nacana saß li norte. Ut saß li jun pacßal chic li nacana saß li sur saß xcaßyabâl li mêx, têqßue li candelero.


Διοτι ιδου, εγω θελω προσταξει και θελω λικμησει τον οικον Ισραηλ μεταξυ παντων των εθνων, καθως λικμαται ο σιτος εν τω κοσκινω, και δεν θελει πεσει κοκκος επι την γην. 	 Tincanabeb laj Israel chi chapecß xbaneb li jalan xtenamit. Chanchan nak nachikßeß li ru li trigo saß li naßajej li natzßilman cuiß ut mâ jun li ru châbil natzßekeß saß chßochß.


δια να καμωσιν επ' αυτους την γεγραμμενην κρισιν. Η δοξα αυτη θελει εισθαι εις παντας τους οσιους αυτου. Αλληλουια. 	 Eb li ralal xcßajol li Dios teßrakok âtin saß xbêneb joß quixye li Kâcuaß. Aßan li lokßal li quixqßue li Dios reheb li ralal xcßajol. ¡Lokßoninbil taxak li Kâcuaß!


εν κοπω και μοχθω, εν αγρυπνιαις πολλακις, εν πεινη και διψη, εν νηστειαις πολλακις, εν ψυχει και γυμνοτητι 	 Cau ninc'anjelac ut xincuy li raylal. Xincuy li yo'lec' ut cuan nak mâc'a' intzacaêmk. Xincuy intz'ocajic ut xincuy inchaki el. Xincuy li que chi inc'a' tz'akal li cuak'.


Σπουδασον να παραστησης σεαυτον δοκιμον εις τον Θεον, εργατην ανεπαισχυντον, ορθοτομουντα τον λογον της αληθειας. 	 Chaq'uehak âch'ôl chi c'anjelac chiru li Dios jo' junak tz'akal aj c'anjel mâc'a' c'a'ru tâxutânâk cui'. Chach'olobak chi tz'akal resil li colba-ib chiruheb.


Κυριον τον Θεον σας θελετε ακολουθει και αυτον θελετε φοβεισθαι, και τας εντολας αυτου θελετε φυλαττει, και εις την φωνην αυτου θελετε υπακουει, και αυτον θελετε λατρευει, και εις αυτον θελετε εισθαι προσκεκολλημενοι. 	 Aß li Kâcuaß lê Dios, aßan li têpâb ut aßan li têlokßoni. Chebânuhak li chakßrab li quixqßue êre ut têbânu lê taklanquil xban. Chexcßanjelak chiru ut chepâb chi anchal êchßôl.


Επειδη εαν το μελλον να καταργηθη ητο ενδοξον, πολλω μαλλον το μενον ειναι ενδοξον. 	 Cui cuan xlok'al li najter chak'rab li quinume' xcuanquil, k'axal cui'chic nim xlok'al li ac' yu'am li cuan chi junelic.


δια να περιπατωσιν εν τοις διαταγμασι μου και να φυλαττωσι τας κρισεις μου και να εκτελωσιν αυτας και θελουσιν εισθαι λαος μου και εγω θελω εισθαι Θεος αυτων. 	 Eb aßan teßxbânu li cßaßru ninye ut teßxpâb lin chakßrab. Ut lâinak lix Dioseb ut aßanakeb li cualal incßajol.


Και ο Ααρων ητο εκατον εικοσιτριων ετων, οτε απεθανεν εν τω ορει Ωρ. 	 Jun ciento riqßuin oxib xcaßcßâl chihab cuan re laj Aarón nak quicam saß li tzûl Hor.