Το στομα μου θελει κηρυττει την δικαιοσυνην σου και την σωτηριαν σου ολην την ημεραν διοτι δεν δυναμαι να απαριθμησω αυτας. 	 Lâin rajlal cutan tinye resil nak lâat tîc lâ chßôl. Lâat nacatcoloc cue. Incßaß naru rajlanquil jarub sut xinâcol chiruheb li xicß nequeßiloc cue.


Και ειπε προς αυτην η Ναομι η πενθερα αυτης, Θυγατηρ μου, να μη ζητησω αναπαυσιν εις σε δια να ευημερησης; 	 Saß jun li cutan lix Noemí quixye re lix Rut: —At incoß, lâin tincuaj xsicßbal junak âbêlom re tatcuânk saß âjun cablal chi sa saß âchßôl.


Οι υιοι αυτου ειναι μακραν απο της σωτηριας, και καταπιεζονται εμπροσθεν της πυλης, και ουδεις ο ελευθερων 	 Eb li ralal xcßajol mâ ani natenkßan reheb. Ut nak cuanqueb chiruheb laj rakol âtin, mâ ani na-oquen chirixeb ut mâ ani nacoloc reheb.


Και θελει φερει αυτας προς τον ιερεα, οστις θελει προσφερει πρωτον εκεινην την περι αμαρτιας προσφοραν και θελει κοψει δια των ονυχων την κεφαλην αυτης απο του αυχενος αυτης, πλην δεν θελει διαχωρισει αυτην. 	 Tixqßue re laj tij. Ut laj tij xbên cua tixmayeja li jun re xtzßâmanquil xcuybal lix mâc. Tixyatzß xcux, abanan incßaß târisi chi junaj cua lix jolom.


Και ωκοδομησε θυσιαστηρια εν τω οικω του Κυριου, περι του οποιου ο Κυριος ειπεν, Εν Ιερουσαλημ θελει εισθαι το ονομα μου εις τον αιωνα. 	 Ut quixyîbeb ajcuiß lix artal li yîbanbil dios saß lix templo li Kâcuaß, usta li Kâcuaß quixye nak aßan li tâqßuehekß xlokßal aran Jerusalén.


Εις Παρβαρ προς δυσμας τεσσαρες κατα την οδον της αναβασεως, και δυο εις Παρβαρ. 	 Ut saß li naßajej li xocxo cuiß li cßaßak re ru li nacßanjelac saß li templo, cuanqueb câhib chi cßacßalênc saß be saß li oeste ut cuib queßcuan saß li naßajej.


Αυτος ητο κατατεθλιμμενος και βεβασανισμενος αλλα δεν ηνοιξε το στομα αυτου εφερθη ως αρνιον επι σφαγην, και ως προβατον εμπροσθεν του κειροντος αυτο αφωνον, ουτω δεν ηνοιξε το στομα αυτου. 	 Kßaxal ra queßxbânu re, abanan quixcubsi rib chiruheb ut quixcuy chixjunil. Mâ jun âtin quixye reheb. Chanchan li chßina carner oc re chi camsîc. Chanchan li carner oqueb re chirisinquil li rix. Mâ jun âtin quixye.


Εξηγερθη δε ο βασιλευς πολλα ενωρις το πρωι και υπηγε μετα σπουδης εις τον λακκον των λεοντων. 	 Sakêuc re nak quicuacli li rey ut cô saß junpât saß lix naßajeb li cakcoj.


Διοτι κατεδιωξεν ο εχθρος την ψυχην μου εταπεινωσεν εως εδαφους την ζωην με εκαθισεν εις σκοτεινους τοπους, ως τους αιωνιους νεκρους. 	 Eb li xicß nequeßiloc cue yôqueb chintâkenquil re tineßxchap. Chanchan nak ac xineßxyekß saß chßochß ut chanchan nak ac cuanquin saß kßojyîn saß xyânkeb li camenak.


Τα παντα, ειπεν, ο Κυριος εφανερωσε, γραψας δια της χειρος αυτου προς εμε παντα τα εργα του σχεδιου. 	 Li rey David quixye re laj Salomón: —Chixjunil li xye cue li Dios chirix li templo li tâyîb, tzßîbanbil retalil re nak tinqßue âcue. Li Kâcuaß Dios, aßan li quicßutuc chicuu chanru nak tâyîb li templo.


Ιωσαφατ, ο υιος του Φαρουα, εν Ισσαχαρ 	 Laj Josafat li ralal laj Parúa quicßanjelac saß lix naßajeb li ralal xcßajol laj Isacar.


Και ειπε προς αυτους ο Μωυσης, Εαν καμητε κατα τον λογον τουτον, εαν προχωρητε ωπλισμενοι εμπροσθεν του Κυριου εις πολεμον, 	 Ut laj Moisés quixye reheb: —Cui yâl nak yôquex chi âtinac, cauresihomak êrib chi pletic joß quixye li Kâcuaß.


Και ιδου, η δοξα του Θεου του Ισραηλ ητο εκει, κατα το οραμα το οποιον ειδον εν τη πεδιαδι. 	 Ut aran quicuil cuißchic lix lokßal li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel, joß li quicuil saß li visión li quixcßut chicuu nak cuanquin saß li ru takßa.


Αι νησοι ειδον και εφοβηθησαν τα περατα της γης ετρομαξαν, επλησιασαν και ηλθον. 	 Eb li najtil tenamit queßril li cßaßru yô chi cßulmânc ut queßxucuac. Li cuanqueb saß chixjunil li ruchichßochß queßoc xxiuheb. Joßcan nak queßxchßutub ribeb chi châlc.


Διοτι επειδη ο θανατος ηλθε δι' ανθρωπου, ουτω και δι' ανθρωπου η αναστασις των νεκρων. 	 Xban nak quimâcob laj Adán, jo'can nak chikajunilo nococam. Abanan xban nak quicuacli cui'chic chi yo'yo li Jesucristo, cuan ajcui' xcuaclijiqueb li camenak chi yo'yo.


Ισας μεριδας θελουσι τρωγει εκτος του προερχομενου εκ της πωλησεως της πατρικης αυτου περιουσιας. 	 Juntakßêt xqßuial li cßaßru teßxcßul riqßuin li nequeßxcßul li jun chßol chic laj levita, usta cuan cßaßru xeßrêchani riqßuin lix yucuaßeb.


και ειπον λεγοντες προς τον βασιλεα Ναβουχοδονοσορ, Βασιλευ, ζηθι εις τον αιωνα. 	 Queßxye re li rey Nabucodonosor: —At rey, chicuânk taxak lâ yußam chi junelic.


Δεν ητο εκεινος το φως, αλλα δια να μαρτυρηση περι του φωτος. 	 Li Cristo, a'an li tz'akal cutan saken. Mâcua' laj Juan. Laj Juan quic'ulun chixch'olobanquil xyâlal ani li tz'akal cutan saken.


Εις τον πταρνισμον αυτου λαμπει φως, και οι οφθαλμοι αυτου ειναι ως τα βλεφαρα της αυγης. 	 Nak na-atßisimac chanchan nak namok li câk. Ut li xnakß ru nalemtzßun. Chanchan nak nasakêu li cutan.


παντες υιοι του Δαβιδ, πλην των υιων των παλλακων, και Θαμαρ η αδελφη αυτων. 	 Chixjunileb aßin, aßaneb li ralal laj David. Ut queßcuan chic li ralal riqßuineb lix concubinas. Lix Tamar, aßan lix rabin laj David.


Η πως δυναται τις να εισελθη εις την οικιαν του δυνατου και να διαρπαση τα σκευη αυτου, εαν πρωτον δεν δεση τον δυνατον; και τοτε θελει διαρπασει την οικιαν αυτου. 	 Ut chanru nak tâoc junak sa' rochoch jun cuînk cau rib chixmak'bal li c'a'ru cuan re cui inc'a' ta xbên cua tixbac' li cuînk cau rib, tojo'nak tâoc chixc'ambal li c'a'ru cuan re.


Και ητο ημερα παρασκευη, και εξημερονε σαββατον. 	 Chixjunil a'in quic'ulman sa' li cutan nak neque'xcauresi li c'a'ru reheb re li hilobâl cutan xban nak ac cuulac re xcutanquil.


και πασας τας κωμας τας περιξ των πολεων τουτων εως Βαλαθ-βηρ, ητις ειναι η Ραμαθ κατα μεσημβριαν. Αυτη ειναι κληρονομια της φυλης των υιων Συμεων κατα τας συγγενειας αυτων. 	 Ut quiqßueheß ajcuiß reheb eb li cßalebâl li cuanqueb toj saß li naßajej Baalat-beer, li cuan saß xcuênt li tenamit Ramat, li cuan Neguev. Aßan aßin li naßajej li quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Simeón aß yal chanru xqßuial li junjûnk chßûtal.


διοτι ειπον προς εμε, Καμε εις ημας θεους, οιτινες να προπορευωνται ημων διοτι ουτος ο Μωυσης, ο ανθρωπος οστις εξηγαγεν ημας εκ γης Αιγυπτου, δεν εξευρομεν τι απεγεινεν αυτος 	 Eb aßan queßxye cue, “Yîb kadios re tâcßamok be chiku. Incßaß nakanau cßaßru xcßul chak laj Moisés, li qui-isin chak ke saß li tenamit Egipto”, chanqueb.


Ολην την ημεραν η εντροπη μου ειναι ενωπιον μου, και η αισχυνη του προσωπου μου με εκαλυψε 	 Incßaß na-el inxutân ut xban inxutân, tîc ninxulub cuib.


Τοτε ειπεν ο Φαραω, Εγω θελω σας εξαποστειλει, δια να θυσιασητε εις Κυριον τον Θεον σας εν τη ερημω μονον να μη υπαγητε πολυ μακραν δεηθητε υπερ εμου. 	 Laj faraón quixye re: —Lâin texincanab chi xic. Mayejankex chak chiru lê Dios saß li chaki chßochß. Aban incßaß mas najt texxic. Textijok ajcuiß chicuix, chan laj faraón.


Αποκριθεις δε ο Ιησους, ειπε προς αυτους Πλανασθε μη γνωριζοντες τας γραφας μηδε την δυναμιν του Θεου. 	 Nak quichak'oc, li Jesús quixye reheb: -Lâex yôquex chixbalak'inquil êrib xban nak inc'a' nequetau ru li c'a'ru naxye sa' li Santil Hu chi moco nequetau ru lix cuanquil li Dios.


και οι ιερεις, Ελιακειμ, Μαασιας, Μινιαμειν, Μιχαιας, Ελιωηναι, Ζαχαριας και Ανανιας, μετα σαλπιγγων 	 Ut queßcuulac ajcuiß eb laj tij. Aßaneb aßin lix cßabaßeb: Laj Eliacim, laj Maaseías, laj Miniamín, laj Micaías, laj Elioenai, laj Zacarías ut laj Hananías. Ut cuanqueb lix trompeta riqßuineb.


Ο θυμωδης ανθρωπος διεγειρει μαχας ο δε μακροθυμος καταπαυει εριδας. 	 Li ani chßinpoß naxnimobresi ru li chßaßajquilal. Abanan li ani incßaß najoskßoß saß junpât, aßan naxyîb ru li chßaßajquilal saß usilal.


Κατεστησεν αυτον κυριον του οικου αυτου, και αρχοντα επι παντων των κτηματων αυτου 	 Ut li rey quixqßue xcuanquil laj José re nak aßan chic tâtaklânk saß li rochoch joß ajcuiß saß xbên chixjunil li cßaßru cuan re.


εζησε δε ο Ιαρεδ, αφου εγεννησε τον Ενωχ, οκτακοσια ετη, και εγεννησεν υιους και θυγατερας 	 Chirix lix yoßlajic laj Enoc, laj Jared quicuan cuakxakib ciento chihab chic. Ut toj queßcuan chic ralal ut xrabin.


Ζητησον σημειον παρα Κυριου του Θεου σου ζητησον αυτο η εις το βαθος η εις το υψος ανω. 	 —Tzßâma chiru li Kâcuaß lâ Dios nak tixcßutbesi junak retalil châcuu. Naru tixtakla chak saß xchamal li ruchichßochß malaj ut takecß toj saß choxa, chan.


Ω δυναμις μου, σε θελω ψαλμωδει διοτι συ, Θεε, εισαι το προπυργιον μου, ο Θεος του ελεους μου. 	 At inDios, tinbichânk re âlokßoninquil xban nak lâat nacatqßuehoc incacuilal ut lâat nacatcoloc cue. Lâat lin Dios li nacatrahoc cue.


Και θελουσι φερθη προς σε με μισος, και θελουσι λαβει παντας τους κοπους σου, και θελουσι σε εγκαταλειψει γυμνην και ασκεπαστον και η αισχυνη της πορνειας σου θελει αποκαλυφθη και η ακολασια σου και αι πορνειαι σου. 	 Xban nak xicß nequex-ileß xbaneb teßxbânu raylal êre. Teßxmakß chêru chixjunil li cßaßru êre, usta cau xecßanjela rix. Mâcßaß chic cuânk êre. Chanchan nak tßustßu texcanâk. Chanchanakex chic li ixk li nequeßxcßayi ribeb xban nak xinêtzßektâna ut xelokßoniheb li jalanil dios. Xutânal têcßul.


Και ειπεν ο Αβενηρ προς τον Δαβιδ, Θελω σηκωθη και υπαγει, και θελω συναξει παντα τον Ισραηλ προς τον κυριον μου τον βασιλεα, δια να καμωσι συνθηκην μετα σου, και να βασιλευης καθ' ολην την επιθυμιαν της ψυχης σου. Και απεστειλεν ο Δαβιδ τον Αβενηρ και ανεχωρησεν εν ειρηνη. 	 Laj Abner quixye re laj David: —Lâin tinxic chixchßutubanquileb chixjunileb li cuanqueb aran Israel re nak teßxbânu junak li contrato âcuiqßuin. Ut lâatak chic xreyeb joß nacacßoxla nak us xbânunquil, chan. Nak quichakßrabîc xban laj David, laj Abner cô chi sa saß xchßôl.


Μηπως γνωριζει χαριν εις τον δουλον εκεινον, διοτι εκαμε τα διαταχθεντα εις αυτον; δεν μοι φαινεται. 	 ¿Ma tixbantioxi re lix môs nak quixbânu li quitaklâc xbânunquil? Lâin ninye nak inc'a'.


Και ωνομασεν αυτο Σαβεε δια τουτο ειναι το ονομα της πολεως Βηρ-σαβεε εως της σημερον. 	 Ut laj Isaac quixqßue Seba chokß xcßabaß li haß aßan. Ut chalen anakcuan, Beerseba nayeman re li tenamit aßan li queßxtau cuiß li haß.


Ο λογος ο γενομενος προς τον Ιερεμιαν περι παντων των Ιουδαιων των κατοικουντων εν τη γη της Αιγυπτου, των κατοικουντων εν Μιγδωλ και εν Ταφνης και εν Νωφ και εν τη γη Παθρως, λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Jeremías chirixeb chixjunileb laj judío li cuanqueb Egipto saß eb li tenamit Migdol, Tafnes, Menfis ut saß li naßajej Patros.


ινα δικαιωθεντες δια της χαριτος εκεινου, γεινωμεν κληρονομοι κατα την ελπιδα της αιωνιου ζωης. 	 Jo'ca'in quixbânu re nak tâtîcok' li kach'ôl xban xnimal rusilal li Dios ut takêchani li junelic yu'am li yôco chiroybeninquil.


δια να εκπληρωσω τον ορκον, τον οποιον ωμοσα προς τους πατερας υμων, να δωσω εις αυτους γην ρεουσαν γαλα και μελι, ως εν τη ημερα ταυτη. Τοτε απεκριθην και ειπα, Αμην, Κυριε. 	 Cui lâex têbânu li cßaßru tinye êre, lâin tinbânu li quinye reheb lê xeßtônil yucuaß riqßuin juramento. Quinye nak tinqßue reheb jun li châbil naßajej li na-el cuiß chi us li racuîmkeb. Aßan li naßajej li cuanquex cuiß anakcuan,” chan li Dios. Ut lâin quinye re li Dios: —Joßcan taxak, at Kâcuaß.—


Διοτι απεθανετε, και η ζωη σας ειναι κεκρυμμενη μετα του Χριστου εν τω Θεω 	 Lix mâusilal li ruchich'och' mâc'a' chic xcuanquil sa' êbên. Chanchan camenakex chiru. Ac colbilex chic chiru li mâusilal xban nak junajex chic riq'uin li Cristo, ut li Cristo junaj riq'uin li Dios.


και εν Βαιθουηλ και εν Ορμα και εν Σικλαγ 	 Betuel, Horma, Siclag,


Εγω δημιουργω τον καρπον των χειλεων ειρηνην, ειρηνην, εις τον μακραν και εις τον πλησιον, λεγει Κυριος και θελω ιατρευσει αυτον. 	 Eb laj Israel li queßyâbac xban li raylal tineßxlokßoni cuißchic. Tuktûquil usilal tâcuânk riqßuineb chixjunileb, joß li nachß cuanqueb, ut joß li najt cuanqueb. Lâin tinqßuirtesînk reheb, chan li Kâcuaß.


Αλλα ζητειτε πρωτον την βασιλειαν του Θεου και την δικαιοσυνην αυτου, και ταυτα παντα θελουσι σας προστεθη. 	 Li c'a'ru li têsic' xbên cua, a'an lix nimajcual cuanquilal li Dios ut lix tîquilal, ut chixjunil li c'a'ak re ru a'in talajq'uehek' êre chok' xtz'akob.Jo'can ut nak mexc'oxlac chirix li cutan re cuulaj xban nak a'an tâc'oxlamânk ajcui' cuulaj. Tz'akalak riq'uin li ch'a'ajquilal li naxc'am chak li junjûnk chi cutan.


Αλωνισμα μου και σιτε του αλωνιου μου, εφανερωσα εις εσας εκεινο, το οποιον ηκουσα παρα του Κυριου των δυναμεων, του Θεου του Ισραηλ. 	 Ex intenamit Israel, kßaxal ra xecßul joß li ru li trigo li nayekßman re risinquil li rix. Yôquin chixyebal êre li cßaßru quixye cue li Kâcuaß li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel, chan laj Isaías.


τωρα λοιπον αποστειλον να συναξης τα κτηνη σου και παντα οσα εχεις εν τοις αγροις διοτι πας ανθρωπος και ζωον, το οποιον ευρεθη εν τοις αγροις και δεν φερθη εις οικιαν, και η χαλαζα καταβη επ' αυτα, θελουσιν αποθανει. 	 Joßcan nak takla xtzßapbal saß rochocheb lâ quetômk joß ajcuiß li cßaßru cuan âcue saß cßalebâl re nak incßaß teßcâmk xban li sakbach li tâtßanekß saß xbêneb. Teßcâmk xban li sakbach chixjunileb li cristian joß eb ajcuiß li xul cui incßaß tzßaptzßôqueb,” chan li Kâcuaß Dios.


διοτι ουδε αφηκα το στομα μου να αμαρτηση, ευχομενος καταραν εις την ψυχην αυτου 	 Ut mâ jun sut quinmâcob riqßuin xtzßâmanquil mâusilal saß xbêneb, chi moco quinrahi nak teßcâmk.


Αλλ' εαν δεν καμητε γνωστον εις εμε το ενυπνιον, αυτη μονη η αποφασις ειναι δια σας διοτι συνεβουλευθητε να ειπητε ψευδεις και διεφθαρμενους λογους εμπροσθεν μου, εωσου παρελθη ο καιρος ειπατε μοι λοιπον το ενυπνιον και θελω γνωρισει οτι δυνασθε να φανερωσητε εις εμε και την ερμηνειαν αυτου. 	 Cui incßaß têye cue cßaßru lin matcß, juntakßêt li têcßul chêjunilex. Lâex ac xecßûb êrib chi ribil êrib nak texticßtißik chicuu yal re roybeninquil nak tânumekß li cutan. Yehomak biß cue cßaßru xinmatqßue re nak tinnau nak naru têye cue li cßaßru naxye, chan.


Τι εννοειτε σεις, οι παροιμιαζομενοι την παροιμιαν ταυτην περι της γης του Ισραηλ, λεγοντες, Οι πατερες εφαγον ομφακα και οι οδοντες των τεκνων ημωδιασαν; 	 —¿Cßaßru nequecßoxla chirix li jaljôquil ru âtin aßin li yôqueb chixyebal chirixeb laj Israel? Li naßbej yucuaßbej nequeßxlou li uvas rare ut aß chic lix cocßaleb nequeßecßan lix rahil re.


και παν αγγειον πηλινον, εις το οποιον εμπεση τι εκ τουτων, παν ο, τι ειναι εντος αυτου θελει εισθαι ακαθαρτον αυτο δε θελετε συντριψει 	 Cui jun li camenak xul tâtßanekß chi saß li chßochß ucßal, muxbil chic ru tâcanâk li ucßal joß ajcuiß li cuan chi saß. Tento nak têjor li ucßal aßan.


Εγω δε ειμαι πτωχος και πενης αλλ' ο Κυριος φροντιζει περι εμου η βοηθεια μου και ο ελευθερωτης μου συ εισαι Θεε μου, μη βραδυνης. 	 Lâin mâcßaß chic inmetzßêu xban li raylal. Rahobtesinbilin, at Kâcuaß. Abanan lâat incßaß xinâcanab injunes. Lâat inDios, lâat aj Colol cue. Chinâtenkßa taxak chi junpât, at Kâcuaß. Chasêba taxak âcuib chintenkßanquil.


Ο καλος ανθρωπος εκ του καλου θησαυρου της καρδιας εκβαλλει τα καλα, και ο πονηρος ανθρωπος εκ του πονηρου θησαυρου εκβαλλει πονηρα. 	 Li châbil cuînk naâtinac chi châbil xban nak châbil li cuan sa' xch'ôl. Ut li cuînk li inc'a' us lix na'leb, yibru naâtinac xban nak inc'a' us li cuan sa' xch'ôl.


Και ανεγνωσεν εν αυτω, εν τη πλατεια τη εμπροσθεν της πυλης των υδατων, απο της αυγης μεχρι της μεσημβριας, ενωπιον των ανδρων και των γυναικων και των δυναμενων να εννοωσι και τα ωτα παντος του λαου προσειχον εις το βιβλιον του νομου. 	 Ut laj Esdras quiril xsaß li hu chiruheb chixjunileb li cuanqueb saß li nebâl li cuan chiru li oquebâl bar nequeßnumeß cuiß li nequeßbelan haß. Quixtiquib rilbal saß li hu tzßîbanbil cuiß li chakßrab chalen ekßela toj quicuulac cuaßleb chiruheb chixjunileb li cuanqueb aran, joß cuînk, joß ixk, ut joß ajcuiß chiruheb li queßru xtaubal ru. Ut chixjunileb queßxcanab rib chirabinquil li cßaßru naxye saß li chakßrab.


Υπηγε λοιπον ο Δανιηλ προς τον Αριωχ, τον οποιον ο βασιλευς διεταξε να απολεση τους σοφους της Βαβυλωνος υπηγε και ειπε προς αυτον ουτω Μη απολεσης τους σοφους της Βαβυλωνος εισαξον με ενωπιον του βασιλεως και εγω θελω φανερωσει την ερμηνειαν προς τον βασιλεα. 	 Tojoßnak laj Daniel cô riqßuin laj Arioc li quitaklâc xban li rey chixcamsinquileb laj qßuehol naßleb re Babilonia. Ut quixye re: —Mâcamsiheb cuan laj qßuehol naßleb re Babilonia. Oybeni caßchßinak. Chinâcßam riqßuin li rey ut lâin tinye re cßaßru naxye lix matcß, chan.


Και ο Νηρ εγεννησε τον Κεις, και ο Κεις εγεννησε τον Σαουλ, και ο Σαουλ εγεννησε τον Ιωναθαν και τον Μαλχι-σουε και τον Αβιναδαβ και τον Εσ-βααλ. 	 Laj Ner, aßan lix yucuaß laj Cis. Laj Cis, aßan lix yucuaß laj Saúl. Ut laj Saúl, aßan lix yucuaß laj Jonatán, laj Malquisúa, laj Abinadab ut laj Es-baal.


Επειτα καλεσον, και εγω θελω αποκριθη η ας λαλησω, και αποκριθητι μοι. 	 Tinâcuâtina, at Kâcuaß, ut lâin tatinsume. Malaj lâin xbên cua tinâtinak ut lâat tinâsume.


Και στρεψας ο βασιλευς το προσωπον αυτου, ευλογησε πασαν την συναγωγην του Ισραηλ πασα δε η συναγωγη του Ισραηλ ιστατο. 	 Ut li rey Salomón quixsukßisi rib ut quixtzßâma chiru li Dios nak târosobtesiheb laj Israel li xakxôqueb aran.


Και ειπε προς αυτον ο Ιησους Αι αλωπεκες εχουσι φωλεας και τα πετεινα του ουρανου κατοικιας, ο δε Υιος του ανθρωπου δεν εχει που να κλινη την κεφαλην. 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye re: -C'oxla chi us ma tâcuy intâkenquil. Li yac cuanqueb xjul sa' pec, ut li xul li neque'rupupic chiru choxa cuanqueb xsoc. Abanan lâin li C'ajolbej mâc'a' inna'aj bar târûk tinhilânk cui'.-


Και οτε ηλθε προς τον Δαβιδ ο Μεμφιβοσθε, υιος του Ιωναθαν, υιου του Σαουλ, επεσε κατα προσωπον αυτου και προσεκυνησε. Και ειπεν ο Δαβιδ, Μεμφιβοσθε Ο δε ειπεν, Ιδου, ο δουλος σου. 	 Laj Mefi-boset, li ralal laj Jonatán quicuulac riqßuin laj David. Laj Mefi-boset, aßan li ri laj Saúl. Quixcuikßib rib chiru laj David re xqßuebal xlokßal. Laj David quixye re: —At Mefi-boset, chan. Ut aßan quixye re: —Lâin aj cßanjel châcuu, chan.


Τοτε ειπε προς αυτον γυνη αυτου, Ετι κρατεις την ακεραιοτητα σου; Βλασφημησον τον Θεον και αποθανε. 	 Ut li rixakil quixye re: —¿Ma toj nacacuaj xbânunquil li us? ¿Cßaßut nak incßaß tâtzßektâna li Dios ut tatcâmk? chan re.


τοτε θελω καταστησει τον οικον τουτον ως την Σηλω, και την πολιν ταυτην θελω καταστησει καταραν εις παντα τα εθνη της γης. 	 lâin tinbânu re li templo aßin joß quinbânu re li tenamit Silo. Ut chixjunileb li xnînkal ru tenamit li cuanqueb saß ruchichßochß teßxmajecua li tenamit aßin, chan.


"Σχιν." Αρχοντες με κατεδιωξαν αναιτιως αλλ' η καρδια μου τρεμει απο του λογου σου. 	 Usta eb li cuanqueb xcuanquil yôqueb xbânunquil raylal cue chi mâcßaß inmâc, abanan lâin incßaß xincanab xqßuebal xlokßal lâ cuâtin.


και παντας τους βασιλεις της Τυρου και παντας τους βασιλεις της Σιδωνος και τους βασιλεις των νησων των περαν της θαλασσης, 	 ut chixjunileb li rey li cuanqueb Tiro; ut chixjunileb li rey li cuanqueb Sidón; ut chixjunileb li rey li cuanqueb chire li palau.


Επιστρεψον εις τον οικον σου και διηγου οσα εκαμεν εις σε ο Θεος και ανεχωρησε κηρυττων καθ' ολην την πολιν οσα εκαμεν εις αυτον ο Ιησους. 	 Ayu sa' lâ cuochoch ut tâserak'i reheb chixjunileb chanru nak li Dios xruxtâna âcuu, chan li Jesús. Jo'can nak cô li cuînk ut quixserak'i reheb chixjunileb li cuanqueb sa' li tenamit chanru nak li Jesús quiruxtâna ru.


Καμε λοιπον τουτο, υιε μου, και σωζου, επειδη ηλθες εις τας χειρας του φιλου σου υπαγε, μη αποκαμης, και βιαζε τον φιλον σου. 	 Ex cualal incßajol, cui lâex xeqßue êrib saß chßaßajquilal, chenauhak xcolbal êrib chiruheb lê ras êrîtzßin li xesume oquênc chirix. Checubsihak êrib, ut yehomak re nak incßaß tixqßue saß êbên xtojbal lix cßas.


κρατουντες τον λογον της ζωης, δια καυχημα μου εν τη ημερα του Χριστου, οτι δεν ετρεξα εις ματην ουδε εις ματην εκοπιασα. 	 Cui jo'can yôkex, c'ajo' nak tâsahok' sa' inch'ôl êriq'uin nak tol-êlk cui'chic li Jesucristo. Tâsahok' inch'ôl xban nak tinnau nak cuan rajbal chixjunil li xinbânu nak xinc'anjelac sa' êyânk.


Και εβασιλευσεν ο Αβια επι τον Ιουδαν εν τω δεκατω ογδοω ετει του βασιλεως Ιεροβοαμ. 	 Yô cuakxaklaju chihab roquic chokß xreyeb laj Israel laj Jeroboam nak laj Abías qui-oc chokß rey aran Judá.


του Ιωαννα, του Ρησα, του Ζοροβαβελ, του Σαλαθιηλ, του Νηρι, 	 Laj Judá, a'an li ralal laj Joana. Ut laj Joana, a'an li ralal laj Resa. Ut laj Resa, a'an li ralal laj Zorobabel. Ut laj Zorobabel, a'an li ralal laj Salatiel. Ut laj Salatiel, a'an li ralal laj Neri.


Οι υιοι του Μανασση, Ασριηλ, τον οποιον η γυνη αυτου εγεννησεν η δε παλλακη αυτου η Συριος εγεννησε τον Μαχειρ πατερα του Γαλααδ 	 Laj Manasés quicuan cuib li ralal riqßuin lix concubina aj Siria. Aßaneb laj Asriel ut laj Maquir. Laj Maquir, aßan lix yucuaß laj Galaad.


Ο Ζαβουλων ειναι λαος προσφερων την ζωην αυτου εις θανατον, και ο Νεφθαλι, επι τα υψη της πεδιαδος. 	 Abanan eb li ralal xcßajol laj Zabulón ut eb li ralal xcßajol laj Neftalí incßaß queßxra lix yußameb. Queßcôeb ban chi pletic.


Και απεστειλεν ο Αχααβ προς παντας τους υιους Ισραηλ και συνηθροισε τους προφητας εις το ορος τον Καρμηλον. 	 Joßcan nak li rey Acab quixtakla xchßutubanquileb laj Israel ut quixchßutubeb ajcuiß lix profeta laj Baal saß li tzûl Carmelo.


Και ειπεν ο Σαουλ προς τον Δαβιδ, Ιδου, η μεγαλητερα θυγατηρ μου Μεραβ ταυτην θελω σοι δωσει εις γυναικα μονον εσο ανδρειος εις εμε και μαχου τας μαχας του Κυριου. Διοτι ειπεν ο Σαουλ, Ας μη ηναι η χειρ μου επ' αυτον, αλλ' η χειρ των Φιλισταιων ας ηναι επ' αυτον. 	 Saß jun li cutan laj Saúl quixye re laj David: —Lâin tinqßue lix Merab, li xbên inrabin, chokß âcuixakil. Caßaj cuiß li nacuaj lâin nak cauhak âchßôl chi pletic saß xcßabaß li Kâcuaß, chan. Laj Saúl quixye saß xchßôl: —Mâcuaß lâin tincamsînk re laj David. Aßaneb ban laj filisteo teßcamsînk re, chan saß xchßôl.


Δεν εκαμεν εις ημας κατα τας αμαρτιας ημων, ουδε ανταπεδωκεν εις ημας κατα τας ανομιας ημων. 	 Moco xbânu ta ke joß chanru kacßulub xban li mâusilal xkabânu. Chi moco coxqßue chixtojbal rix li kamâc joß kacßulub.


το δε στρατευμα αυτου και οι απαριθμηθεντες αυτων ησαν τεσσαρακοντα εξ χιλιαδες και πεντακοσιοι. 	 Cuakib roxcßâl mil riqßuin ôb ciento li soldado li teßcanâk rubel xtakl laj Elisur.


Και τα οπωρικα της επιθυμιας της ψυχης σου εφυγον απο σου, και παντα τα παχεα και τα λαμπρα εφυγον απο σου, και πλεον δεν θελεις ευρει αυτα. 	 Eb laj c'ay te'xye reheb li tenamit: -Chixjunil li châbil li quera ru, a'an ac xsach chêru. Mâc'a' chic lê biomal chi moco êch'ina'usal. Mâ jok'e chic têtau li c'a'ak re ru a'an.-


τρεις χιλιαδας ταλαντα χρυσιου, εκ του χρυσιου Οφειρ, και επτα χιλιαδας ταλαντα κεκαθαρισμενου αργυριου, δια να περισκεπασωσι τους τοιχους των οικων 	 Tinqßue cuib mil riqßuin cuib ciento quintal li tzßakal oro ut ôb mil riqßuin oxcßâl quintal li tzßakal plata li ac isinbil xtzßajnil. Aßan li tâcßanjelak re xletzbal chiru li tzßac saß eb li cab.


Εαν δε ανθρωπος τις φαγη απο των αγιων εξ αγνοιας, τοτε θελει προσθεσει το πεμπτον τουτου εις αυτο, και θελει αποδωσει εις τον ιερεα το αγιον. 	 Cui junak tixtzaca li santobresinbil tzacaêmk chi incßaß naxnau nak incßaß us xbânu, tento nak tixqßue rêkaj re laj tij ut tixqßue li jûnk may ral li jûnk ciento chokß xtzßakob.


Και παντα τα φρεατα, τα οποια εσκαψαν οι δουλοι του πατρος αυτου επι των ημερων Αβρααμ του πατρος αυτου, ενεφραξαν ταυτα οι Φιλισταιοι και εγεμισαν αυτα χωμα. 	 Chixjunil li becbil haß li queßxbec lix môseb laj Abraham xyucuaß laj Isaac, eb laj filisteo queßxbutß chßochß chi saß.


και διεβαινε το οριον απο της κορυφης του ορους εως της πηγης των υδατων Νεφθωα, και εξηρχετο εις τας κωμοπολεις του ορους Εφρων και διευθυνετο το οριον εις Βααλα, ητις ειναι η Κιριαθ-ιαρειμ 	 Li nubâl naxqßue chak vuêlt saß xbên li tzûl ut nacuulac cuan cuiß li yußam haß li cuan Neftoa. Ut nacuulac ajcuiß toj saß eb li tenamit li cuanqueb saß li tzûl Efrón, ut nocoxnumekß saß li naßajej Baala, li nequeßxye ajcuiß Quiriat-jearim re.


Και οι λελυτρωμενοι του Κυριου θελουσιν επιστρεψει και ελθει εν αλαλαγμω εις Σιων και ευφροσυνη αιωνιος θελει εισθαι επι της κεφαλης αυτων αγαλλιασιν και ευφροσυνην θελουσιν απολαυσει η λυπη και ο στεναγμος θελουσι φυγει. 	 Eb li colbileb âban teßsukßîk cuißchic Sión chi sa saß xchßôleb. Yôkeb chi bichânc ut yôkeb chixjapbal reheb xban xsahileb xchßôl. Sahak saß xchßôleb chi junelic. Incßaß chic târahokß saß xchßôleb. Chi moco teßyâbak chic.


οι δε σημερινοι ουρανοι και η γη δια του αυτου λογου ειναι αποτεταμιευμενοι, φυλαττομενοι δια το πυρ εις την ημεραν της κρισεως και της απωλειας των ασεβων ανθρωπων. 	 Li choxa ut li ruchich'och' li cuanqueb anakcuan, cuanqueb sa' xna'aj yal riq'uin râtin li Dios. Yôqueb chiroybeninquil nak te'c'atek' xban li xam sa' xk'ehil li rakba âtin nak te'sachek' li inc'a' useb xna'leb.


Και απηγγειλε Σαφαν ο γραμματευς προς τον βασιλεα, λεγων, Χελκιας ιερευς εδωκεν εις εμε βιβλιον. Και ανεγνωσεν αυτο ο Σαφαν ενωπιον του βασιλεως. 	 Ut quixye ajcuiß re: —Laj Hilcías li xbênil aj tij xqßue cue li hu li xtau saß li templo, chan. Ut laj Safán laj tzßîb quiril xsaß li hu chiru li rey.


τοτε Κυριος ο Θεος σου θελει σε επαναφερει εκ της αιχμαλωσιας, και θελει σε σπλαγχνισθη, και παλιν θελει σε συναξει εκ παντων των εθνων, οπου σε διεσκορπισε Κυριος ο Θεος σου 	 Nak texsukßîk riqßuin li Kâcuaß lê Dios texrosobtesi cuißchic ut târil xtokßobâl êru. Ut texrisi saß eb li jalan tenamit li quixjeqßui cuiß êru.


Στομα εχουσι και δεν λαλουσιν οφθαλμους εχουσι και δεν βλεπουσιν 	 Eb li dios aßan cuanqueb xtzßûmal re, aban incßaß nequeßâtinac. Ut cuanqueb xnakß ru, aban incßaß naru nequeßiloc.


καθου μετ' εμου, μη φοβου διοτι ο ζητων την ζωην μου ζητει και την ζωην σου πλην συ θελεις εισθαι μετ' εμου εν ασφαλεια. 	 Canâkat arin cuiqßuin. Matxucuac. Li ani tâajok re âcamsinquil lâat târaj ajcuiß incamsinquil lâin. Lâat mâcßaß tâcßul cui cuânkat cuiqßuin, chan.


Και προσεταξεν ο Κυριος το κητος και εξημεσε τον Ιωναν επι την ξηραν. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixtakla li car re nak tixcanab chak laj Jonás chi chßochßel. Joßcan nak li car quixxaßcua chak laj Jonás chi chßochßel.


Και αυνελαβον τον βασιλεα και ανηγαγον αυτον προς τον βασιλεα της Βαβυλωνος εις Ριβλα εν τη γη Αιμαθ και επροφερε καταδικην επ' αυτον. 	 Nak ac xeßxchap li rey Sedequías, queßxcßam aran Ribla li cuan saß xcuênt Hamat ut queßxcßam riqßuin lix reyeb laj Babilonia. Ut aran quirakeß âtin saß xbên.


ο σωρος ουτος ειναι μαρτυριον, και η στηλη μαρτυριον, οτι εγω δεν θελω διαβη τον σωρον τουτον προς σε, ουτε συ θελεις διαβη τον σωρον τουτον και την στηλην ταυτην, προς εμε, δια κακον 	 Aßan li retalil nak lâat incßaß târûk tatnumekß arin chi pletic cuiqßuin, chi moco lâin târûk tinnumekß chi pletic âcuiqßuin lâat. Aßan aj e nak xkaqßue li pec arin, chan.


Και ειπεν ο Λαβαν προς τον Ιακωβ, Ιδου, ο σωρος ουτος, και ιδου, η στηλη αυτη, την οποιαν εστησα μεταξυ εμου και σου 	 Qßue retal li tusbil pec li xkaqßue arin joß ajcuiß li jun li xakxo saß xyi.


Διοτι οι μεν ανθρωποι ομνυουσιν εις τον μεγαλητερον, και ο ορκος ειναι εις αυτους τελος πασης αντιλογιας προς βεβαιωσιν. 	 Nak na-uxman li juramento napatz'man xc'aba' junak li k'axal nim xcuanquil re nak nach'ola ru li yâl ut narake' ajcui' li cuech'înc ib.


Ειχε δε Γεδεων εβδομηκοντα υιους εξελθοντας εκ των μηρων αυτου διοτι ειχε γυναικας πολλας. 	 Ut queßcuan lajêb xcâcßâl li ralal xban nak nabaleb li rixakil.


Και ειπεν ο μηνυτης προς τον Δαβιδ, οτι υπερισχυσαν καθ' ημων οι ανδρες και εξηλθον προς ημας εις την πεδιαδα, και κατεδιωξαμεν αυτους μεχρι της εισοδου της πυλης 	 Quixye re: —Kßaxal cauheb rib chiku lâo li xicß nequeßiloc ke. Queßel chak li tenamit chi pletic kiqßuin toj saß li cßalebâl. Abanan queßkâlina toj saß li oquebâl.


Εγογγυζον λοιπον οι Ιουδαιοι περι αυτου οτι ειπεν, Εγω ειμαι ο αρτος ο καταβας εκ του ουρανου, 	 Ut eb laj judío que'oc chixcuech'inquil rix li quixye li Jesús xban nak quixye, "Lâin li cua. Lâin xinchal chak sa' choxa."


Ηγαπησας δικαιοσυνην και εμισησας ανομιαν δια τουτο εχρισε σε, ο Θεος, ο Θεος σου, ελαιον αγαλλιασεως υπερ τους μετοχους σου 	 Li tîquilal nacuulac châcuu ut li mâusilal xic' nacacuil. Jo'can nak sic'bil âcuu inban lâin li nimajcual Dios. Lâin lâ Dios. K'axal numtajenak li sahil ch'ôlej xinq'ue âcue lâat chiru li xinq'ue reheb chixjunileb lâ cuech aj c'anjelil. (Sal. 45:6-7)


Θελεις κρυψει αυτους εν αποκρυφω του προσωπου σου απο της αλαζονειας των ανθρωπων θελεις κρυψει αυτους εν σκηνη απο της αντιλογιας των γλωσσων. 	 Xban nak lâat cuancat riqßuineb, lâat nacatcoloc reheb chiruheb li nequeßcßoxlan xbânunquil mâusilal reheb. Ut xban nak lâat nacat-iloc reheb, lâat nacatcoloc reheb chiruheb li nequeßyoßoban âtin chirixeb.


Συ ομως, υιε ανθρωπου, ακουε τουτο, το οποιον εγω λαλω προς σε μη γεινης αποστατης ως ο αποστατης οικος ανοιξον το στομα σου και φαγε τουτο, το οποιον εγω διδω εις σε. 	 Abanan lâat, at ralal cuînk, abi li cßaßru yôquin chixyebal âcue. Mâkßetkßeti âcuib joß yôqueb li tenamit aßan. Te lâ cue ut tzaca li cßaßru tinqßue âcue, chan.


Τωρα εγνωρισα οτι εσωσεν ο Κυριος τον χριστον αυτου θελει εισακουσει αυτου εκ του ουρανου της αγιοτητος αυτου η σωτηρια της δεξιας αυτου γινεται εν δυναμει. 	 Ninnau chi tzßakal nak li Kâcuaß Dios tâtenkßânk re li rey li sicßbil ru xban. Li Dios toj saß li santil choxa tixsume chak li cßaßru naxtzßâma chiru ut riqßuin lix nimal xcuanquilal tixtenkßa re nak aßan tânumtâk saß xbêneb li xicß nequeßiloc re.


εγω δε θελω εξελθει και σταθη πλησιον του πατρος μου εν τω αγρω οπου θελεις εισθαι, και θελω ομιλησει περι σου προς τον πατερα μου και θελω ιδει τι ειναι και θελω σοι απαγγειλει. 	 Lâin tinxic cuochben lin yucuaß saß li cßalebâl nachß cuancat cuiß. Tinâtinak châcuix. Cßaß na ru tixye lin yucuaß, lâin tinye cuißchic âcue, chan.


Αλλα και εν τω μεσω των εθνων τουτων δεν θελεις ευρει αναπαυσιν, ουδε θελει εχει στασιν το ιχνος του ποδος σου αλλα θελει σοι δωσει ο Κυριος εκει καρδιαν τρεμουσαν και μαραινομενους οφθαλμους και τηκομενην ψυχην. 	 Incßaß texcuânk saß tuktûquil usilal saß eb li jalan tenamit. Mâcßaßak chic lê naßaj. Li Kâcuaß tâbânûnk re nak xiu xiu cuânkex ut incßaß chic sahak saß êchßôl. Tâchßinânk lê chßôl xban li raylal li tixqßue saß êbên li Kâcuaß.


Και θελεις γεινει παραφρων δια τα θεαματα των οφθαλμων σου, τα οποια θελεις ιδει. 	 Tâsachekß lê naßleb xban li raylal li yôkex chixcßulbal.


της διαθηκης την οποιαν εκαμε προς τον Αβρααμ, και τον ορκον αυτου προς τον Ισαακ 	 Jultic re nak quixbânu li contrato riqßuin laj Abraham. Ut jultic ajcuiß re nak quixbânu li contrato aßan riqßuin laj Isaac.


και ειπε προς αυτους, Σεις εφυλαξατε παντα οσα προσεταξεν εις εσας Μωυσης ο δουλος του Κυριου, και υπηκουσατε εις την φωνην μου κατα παντα οσα εγω προσεταξα εις εσας 	 Ut quixye reheb: —Lâex xex-abin chiru laj Moisés laj cßanjel chiru li Dios ut xebânu li cßaßru quinye lâin.


"Νουν." Λυχνος εις τους ποδας μου ειναι ο λογος σου και φως εις τας τριβους μου. 	 Lâ cuâtin chanchan jun li lámpara xban nak naxcutanobresi lin naßleb ut naxcßut chicuu cßaßru tinbânu.


Και σηκωθεντες απο Ρισσα, εστρατοπεδευσαν εν Κεελαθα. 	 Nak queßel Rissa, queßcôeb toj Ceelata ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Και θελεις θηλασει το γαλα των εθνων και θελεις θηλασει τους μαστους των βασιλεων και θελεις γνωρισει οτι εγω ο Κυριος ειμαι ο Σωτηρ σου και ο Λυτρωτης σου, ο Ισχυρος του Ιακωβ. 	 Eb lix nînkal tenamit teßxqßue lê châbil tzacaêmk ut eb li rey teßxcßam chak lix biomaleb ut teßxqßue êre. Riqßuin aßin têqßue retal nak lâin li Kâcuaß xincoloc êre. Lâin lix Dios laj Jacob. Nim incuanquil. Lâin xintenkßan êre.


Το αποκταν θησαυρους δια ψευδους γλωσσης ειναι ματαιοτης αστατος των ζητουντων θανατον. 	 Mâcßaß na-oc cuiß li biomal sicßbil riqßuin balakßic. Yal nanumeß. Xban li balakßic nequeßxbânu yôqueb chixbokbal li câmc saß xbêneb.


Και εσηκωθη ο Μωυσης μετα Ιησου του θεραποντος αυτου, και ανεβη ο Μωυσης επι το ορος του Θεου. 	 Laj Moisés cô toj takecß chiru li tzûl li sicßbil ru xban li Dios, rochben laj Josué laj cßanjel chiru.


αποστελλει τον λογον αυτου και ιατρευει αυτους και ελευθερονει απο της φθορας αυτων. 	 Yal riqßuin râtin, li Dios quixqßuirtesiheb ut quixcoleb chiru li câmc.


Και εγεινε λογος Κυριου προς εμε, λεγων, 	 Li Kâcuaß quiâtinac cuiqßuin ut


ωστε οι διαβαται δεν θελουσιν ειπει, Ευλογια Κυριου εφ' υμας σας ευλογουμεν εν ονοματι Κυριου. 	 Li ani teßnumekß incßaß teßxtzßâma rusilal li Dios saß xbêneb chi moco teßxtzßâma nak li Dios tâosobtesînk reheb.


Αγιασθητε λοιπον και γινεσθε αγιοι διοτι εγω ειμαι Κυριος ο Θεος σας 	 Joßcan nak tîcak êchßôl ut santakex xban nak lâin li Kâcuaß lê Dios.


Εκεινοι ομως εφοβηθησαν σφοδρα και ειπον, Ιδου, δυο βασιλεις δεν εσταθησαν κατα προσωπον αυτου και πως ημεις θελομεν σταθη; 	 Cßajoß nak queßxucuac eb li nequeßtaklan. Queßxye chi ribileb rib: —¿Ani ta cuiß tâcuyuk pletic riqßuin laj Jehú? Chi moco li rey Joram chi moco li rey Ocozías queßxcuy pletic riqßuin, chanqueb.


Και απηγγελθη προς τον Σαουλ οτι ηλθεν ο Δαβιδ εις Κεειλα. Και ειπεν ο Σαουλ, Ο Θεος παρεδωκεν αυτον εις την χειρα μου διοτι απεκλεισθη, εισελθων εις πολιν εχουσαν πυλας και μοχλους. 	 Laj Saúl quirabi nak laj David cô Keila ut quixye: —Li Dios xkßaxtesi saß cuukß laj David xban nak x-oc saß jun tenamit sutsu saß tzßac. Ut li oquebâl re li tenamit tzßaptzßo chi us, chan.


Και ελεγεν ο Αγχους προς τον Δαβιδ, που εκαμετε εισδρομην σημερον; Και απεκρινετο ο Δαβιδ, προς το μεσημβρινον του Ιουδα και προς το μεσημβρινον των Ιεραμεηλιτων και προς το μεσημβρινον των Κεναιων. 	 Ut laj Aquis naxye reheb: —¿Bar xexcuulac chi pletic anakcuan?— Ut laj David naxye re: —Xocuulac Judá saß li sur.— Malaj ut naxye: —Xocuulac Jerameel saß li sur.— Malaj ut naxye: —Xocuulac saß li sur cuanqueb cuiß eb laj Ceneo, chan.


Ιωσαβεε ομως, η θυγατηρ του βασιλεως Ιωραμ, αδελφη του Οχοζιου, λαβουσα τον Ιωας υιον του Οχοζιου, εκλεψεν αυτον εκ μεσου των υιων του βασιλεως των θανατουμενων, αυτον και την τροφον αυτου, και εβαλεν εν τω ταμειω του κοιτωνος, και εκρυψαν αυτον απο προσωπου της Γοθολιας, και δεν εθανατωθη. 	 Abanan lix Josaba lix rabin li rey Joram quixcol laj Joás li ralal laj Ocozías. Quirisi saß xyânkeb li ralal laj Ocozías li oqueb re chi camsîc. Quixcßam laj Joás rochben li ixk li na-iloc re ut quixmukeb saß jun li cuaribâl re nak incßaß teßtaßekß xban lix Atalía. Joßcaßin nak lix Josaba li ranab laj Ocozías quixcol laj Joás re nak incßaß tâcamsîk.


Τα δυο ταυτα θελουσι βεβαιως ελθει επι σε εξαιφνης εν μια ημερα, ατεκνωσις και χηρεια θελουσιν ελθει επι σε καθ' ολοκληριαν δια το πληθος των μαγειων σου, δια την μεγαλην αφθονιαν των γοητευματων σου 	 Abanan kßaxal ra têcßul. Saß junpât tâchâlk li raylal saß êbên. Chiru jun cutan tâsachekß lê cuanquil. Chanchanakex chic junak li ixk li xcam xbêlom malaj ut joß junak li xcam ralal xcßajol. Usta lâex aj kße ut usta nequenau tûlac, abanan incßaß târûk têcol êrib.


Και αφου ο Ιωσηφ εθαψε τον πατερα αυτου, επεστρεψεν εις Αιγυπτον αυτος και οι αδελφοι αυτου και παντες οι συναναβαντες μετ' αυτου δια να θαψωσι τον πατερα αυτου. 	 Nak quirakeß li mukuc, laj José quisukßi cuißchic Egipto rochbeneb li ras ut li rîtzßin. Queßsukßi ajcuiß chak chixjunileb li joß qßuial li queßcuulac chirix chixmukbal lix yucuaß.


Οταν ευχηθης ευχην εις τον Θεον, μη βραδυνης να αποδωσης αυτην διοτι δεν ευαρεστειται εις τους αφρονας αποδος ο, τι ηυχηθης. 	 Cui cßaßru têraj xyechißinquil re li Dios, chebânuhak chi junpât xban nak li Dios incßaß nacuulac chiru nak incßaß nequebânu li cßaßru nequeyechißi re.


Αλλην παραβολην παρεθηκεν εις αυτους, λεγων Ομοια ειναι η βασιλεια των ουρανων με κοκκον σιναπεως, τον οποιον λαβων ανθρωπος εσπειρεν εν τω αγρω αυτου 	 Li Jesús quixye jun chic li jaljôquil ru âtin reheb: Lix nimajcual cuanquilal li Dios, a'an chanchan li riyajil li nînki mostaza, li quixc'am jun li cuînk ut quirau sa' lix ch'och'.


Επειδη τουτο θελει εισθαι ως ανθρωπος αποδημων, οστις αφηκε την οικιαν αυτου και εδωκεν εις τους δουλους αυτου την εξουσιαν και εις εκαστον το εργον αυτου και εις τον θυρωρον προσεταξε να αγρυπνη. 	 Chanchan jun li cuînk najt cô sa' xviâj. Toj mâji' naxic nak quixq'ueheb xcuanquileb laj c'anjel chiru. Quixcanab xc'anjel li junjûnk. Ut quixye re laj ilol cab nak junelic yo'on cuânk.


Και εσηκωθη ο ανηρ αυτης και υπηγε κατοπιν αυτης, δια να λαληση ευμενως προς αυτην, ωστε να καμη αυτην να επιστρεψη ειχε δε μεθ' εαυτου τον δουλον αυτου και δυο ονους και αυτη εισηγαγεν αυτον εις τον οικον του πατρος αυτης και οτε ειδεν αυτον ο πατηρ της νεας, εχαρη εις την εντευξιν αυτου. 	 Nak ac cuan aran câhib po, cô li cuînk aj levita chi âtinac riqßuin chixtzßâmanquil chiru nak tâxic cuißchic riqßuin. Quixcßam jun lix môs chirix ut quixcßam ajcuiß cuib li bûr. Li ixk quirocsi li cuînk saß rochoch lix yucuaß.


δεν υπηκουσαν ομως ουδε εκλιναν το ωτιον αυτων, αλλ' εσκληρυναν τον τραχηλον αυτων δια να μη ακουσωσι και δια να μη δεχθωσι νουθεσιαν. 	 Abanan eb aßan incßaß queßraj rabinquil li cßaßru quinye reheb. Queßxcacuubresi ban xchßôleb ut incßaß queßxcßul lix kßusbaleb li quinqßue.


Ας ζητη ομως μετα πιστεως, χωρις να δισταζη παντελως διοτι ο δισταζων ομοιαζει με κυμα θαλασσης κινουμενον υπο ανεμων και συνταραττομενον. 	 Ut nak tixtz'âma re li Dios, tento nak tixpâb nak tâq'uehek' re xban li Dios. Moco yal ta xcab rix xch'ôl nak tixtz'âma. Tixtz'âma ban chi anchal xch'ôl. Li ani yal xcab rix xch'ôl tixtz'âma li c'a'ru târaj re li Dios, a'an chanchan li palau inc'a' tuktu ru. Lix ch'ôl li jun a'an chanchan li palau ec'asinbil xban li ik' ut nac'ame' yalak bar.


Πριν αυξηθωσιν αι ακανθαι σας, ωστε να γεινωσι ραμνοι, ζωντας ως εν οργη, θελει αρπασει αυτους εν ανεμοστροβιλω. 	 Riqßuin xjoskßil li Dios tixsacheb saß junpât chi incßaß teßxqßue retal. Chanchanakeb li pim li na-osoß xban xam chi toj mâcßaß xqßuix.


δεν ειναι καλον το πραγμα τουτο, το οποιον επραξας ζη Κυριος, σεις εισθε αξιοι θανατου, επειδη δε εφυλαξατε τον κυριον σας, τον κεχρισμενον του Κυριου. Και τωρα, ιδετε που ειναι το δορυ του βασιλεως και το αγγειον του υδατος το προς την κεφαλην αυτου. 	 Incßaß us li xabânu. Saß xcßabaß li Dios ninye êre nak êcßulub câmc, lâat joßqueb ajcuiß lâ soldados xban nak incßaß yôquex chixcolbal rix li rey li sicßbil ru xban li Dios. Qßuehomak retal. ¿Bar cuan lix lâns li rey ut lix naßaj lix haß li cuan saß xjolom li rey? Sicßomak ut têril ma têtau, chan.


Διοτι απο του θυμου του Κυριου του γενομενου κατα Ιερουσαλημ και Ιουδα, εωσου απερριψεν αυτους απο προσωπου αυτου, ο Σεδεκιας απεστατησε κατα του βασιλεως της Βαβυλωνος. 	 Xban nak quijoskßoß li Kâcuaß saß xbêneb laj Judá ut eb laj Jerusalén, joßcan nak queßxcßul chixjunil li raylal aßin toj retal nak li Kâcuaß quirisiheb saß lix naßajeb. Ut li rey Sedequías incßaß chic quixqßue rib chixtakla laj Nabucodonosor lix reyeb laj Babilonia.


Και αφου ο Βοοζ εφαγε και επιε, και ευφρανη η καρδια αυτου, υπηγε να πλαγιαση εις την ακραν του σωρου του σιτου εκεινη δε ηλθε κρυφιως και εσηκωσε ο σκεπασμα απο των ποδων αυτου και επλαγιασε. 	 Ut nak ac xrakeß chi cuaßac ut chi ucßac, quicßojla xchßôl laj Booz. Tojoßnak quixyocob rib aran chixcßatk jun tûb li cebada ut quicuar. Mokon lix Rut quicuulac. Incßaß na-ecßan nak quirisi li ris chi rok ut quixyocob rib aran.


Και θελεις καμει νιπτηρα χαλκινον και την βασιν αυτου χαλκινην, δια να νιπτωνται και θελεις θεσει αυτον μεταξυ της σκηνης του μαρτυριου και του θυσιαστηριου και θελεις βαλει υδωρ εις αυτον 	 —Têyîb ajcuiß jun li pila xnaßaj li haß riqßuin bronce re teßchßajok cuiß laj tij. Ut têyîb ajcuiß riqßuin bronce lix naßaj li têqßue cuiß. Têqßue li pila chiru li artal nachß riqßuin li tabernáculo. Ut têqßue li haß chi saß.


προσμενοντες την μακαριαν ελπιδα και επιφανειαν της δοξης του μεγαλου Θεου και Σωτηρος ημων Ιησου Χριστου, 	 Jo'can taxak yôko nak yôko chiroybeninquil li lok'laj cutan nak tol-êlk cui'chic li Jesucristo li nakayo'oni. Sa' li cutan a'an tâc'utbesîk chiku lix lok'al li kanimajcual Dios, li Jesucristo laj Colol ke.


Και ευθυς το Πνευμα εκβαλλει αυτον εις την ερημον 	 Ut chirix a'in, li Jesús qui-ec'asîc lix ch'ôl xban li Santil Musik'ej re nak tâxic sa' li chaki ch'och' bar mâc'a' cui' cristian.


Κακοπαθησατε και πενθησατε και κλαυσατε ο γελως σας ας μεταστραφη εις πενθος και η χαρα εις κατηφειαν. 	 Chirahok' êch'ôl, chiyot'ek' êch'ôl ut chexyâbak xban li mâusilal li nequebânu. Mâcua' raj se'ec nequebânu; yâbac raj nequebânu xban nak inc'a' us lê yehom êbânuhom. Ut inc'a' raj nasaho' sa' êch'ôl. Naraho' raj ban sa' êch'ôl.


Ειπε λοιπον εις αυτους ο Ιησους Αληθως, αληθως σας λεγω, Εαν δεν φαγητε την σαρκα του υιου του ανθρωπου και πιητε το αιμα αυτου, δεν εχετε ζωην εν εαυτοις. 	 Quixye li Jesús reheb: -Relic chi yâl ninye êre: Cui inc'a' têtzaca lin tibel lâin li C'ajolbej ut cui inc'a' têruc' lin quiq'uel, inc'a' tâcuânk lê yu'am chi junelic.


Σας ασπαζεται ο Επαφρας, οστις ειναι απο σας, ο δουλος του Χριστου, παντοτε αγωνιζομενος δια σας εν ταις προσευχαις, δια να σταθητε τελειοι και πληρεις εις παν θελημα του Θεου 	 Jo'can ajcui' laj Epafras naxtakla ajcui' xsahil êch'ôl. A'an êrech tenamitil ut a'an aj c'anjel chiru li Cristo. Junelic yô chi tijoc chêrix re nak texcuânk sa' xyâlal ut cauhak êch'ôl sa' lê pâbâl chixbânunquil chi tz'akal jo' naraj li Dios.


Εαν ο διοικητης προσεχη εις λογους ψευδεις, παντες οι υπηρεται αυτου γινονται ασεβεις. 	 Cui junak acuabej naxqßue xcuanquil li ticßtiß, li jun aßan naxpoß xnaßlebeb li ani nequeßtenkßan re.


Αι δε λοιπαι των πραξεων του Αβιαμ και παντα οσα επραξε, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ιουδα; Και ητο πολεμος αναμεσον Αβιαμ και Ιεροβοαμ. 	 Ut queßxpleti ajcuiß ribeb laj Abiam ut laj Jeroboam. Chixjunil li quilajxbânu laj Abiam tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas li tzßîbanbil cuiß retalil li quilajeßxbânu lix reyeb laj Judá.


και βλεψας επι τα Σοδομα και Γομορρα και εφ' ολην την γην της περιχωρου, ειδε, και ιδου, ανεβαινε καπνος απο της γης, ως καπνος καμινου. 	 Laj Abraham qui-iloc saß li naßajej li queßcuan cuiß li tenamit Sodoma ut Gomorra. Ut aran quiril nak mâ caßchßin li sib nakßujujnac chi takecß. Chanchan jun nimla horno li yô xxamlel.


Διοτι ειπεν, ουδεν ωφελει τον ανθρωπον το να ευαρεστη εις τον Θεον. 	 Laj Job quixye, “Mâcßaß naxra li cuînk nak yôk chixbânunquil li cßaßru naraj li Dios,” chan.


χαρις ειη υμιν και ειρηνη απο Θεου Πατρος ημων και Κυριου Ιησου Χριστου. 	 Chicuânk taxak êriq'uin li ruxtân ut li tuktûquil usilal li naxq'ue li Dios li kaYucua' ut li naxq'ue li Kâcua' Jesucristo.


Ο δε Αδωνιας εφοβηθη απο προσωπου του Σολομωντος και σηκωθεις υπηγε και επιασθη απο των κερατων του θυσιαστηριου. 	 Quixucuac ajcuiß laj Adonías xban laj Salomón. Joßcan nak cô saß li artal ut quixchap li xucub li cuan saß xxuc.


Και μη κρυψης το προσωπον σου απο του δουλου σου επειδη θλιβομαι, ταχεως επακουσον μου. 	 Lâin laj cßanjel châcuu. Minâtzßektâna. Chinâsume taxak chi junpât xban nak kßaxal xiu xiu cuanquin.


Η δε γη ητο αμορφος και ερημος και σκοτος επι του προσωπου της αβυσσου. Και πνευμα Θεου εφερετο επι της επιφανειας των υδατων. 	 Moco tuktu ta ru li ruchichßochß nak quicuan ut toj mâcßaß cuan chi saß. Nujenak chi haß ut kßojyîn ru. Caßaj cuiß lix musikß li Dios na-ecßan saß xbên li haß.


Δια τουτο, αφου ο Κυριος εκτελεση απαν το εργον αυτου επι το ορος Σιων και επι την Ιερουσαλημ, θελω παιδευσει, λεγει, τον καρπον της επηρμενης καρδιας του βασιλεως της Ασσυριας και την αλαζονειαν των υψηλων οφθαλμων αυτου. 	 Abanan nak li Kâcuaß acak xrakeß chi rakoc âtin saß xbêneb li cuanqueb aran Jerusalén ut saß li tzûl Sión, tojoßnak tixqßue chixtojbal xmâc lix reyeb laj Asiria xban nak naxkßetkßeti rib ut naxnimobresi rib.


Επειτα ειδον εις το ονειρον μου και ιδου, επτα ασταχυα ανεβαινον εκ του αυτου κορμου μεστα και καλα 	 Ut chirix chic aßan quicube cuißchic incuara ut quinmatqßuec xcaß sut. Saß lin matcß xcuil jun rok li trigo cuan cuukub chîj li ru cßajoß xchakßal ru.


Και ειπε προς αυτον ο Κυριος, Ειρηνη σοι μη φοβου δεν θελεις αποθανει. 	 Ut li Kâcuaß quixye re: —Matxucuac xban nak incßaß tatcâmk. Chicuânk taxak âcuiqßuin li tuktûquil usilal, chan.


Και ειπε προς αυτους, Θεσατε τας καρδιας σας εις παντας τους λογους, τους οποιους εγω σημερον διαμαρτυρομαι προς εσας τους οποιους θελετε παραγγειλει εις τα τεκνα σας να προσεχωσιν εις το να εκτελωσι, παντας τους λογους του νομου τουτου. 	 Tojoßnak quixye reheb:—Qßuehomak retal chixjunil li xinye êre chiru li cutan aßin ut chebânuhak. Ut têye reheb lê ralal êcßajol nak teßxbânu chixjunil li naxye saß li chakßrab aßin.


Ενεπηξεν εις τα νεφρα μου τα βελη της φαρετρας αυτου. 	 Chanchan nak quinixcut riqßuin lix tzimaj ut kßaxal cham qui-oc.


Και οτε ειδεν αυτους ο Ιακωβ ειπε, Στρατοπεδον Θεου ειναι τουτο και εκαλεσε το ονομα του τοπου εκεινου, Μαχαναιμ. 	 Nak quirileb aßan, laj Jacob quixye: —Aßineb lix soldado li Kâcuaß Dios.— Ut quixqßue chokß xcßabaß li naßajej aßan Mahanaim.


Μησα δε ο βασιλευς του Μωαβ ειχε ποιμνια, και εδιδεν εις τον βασιλεα του Ισραηλ εκατον χιλιαδας αρνιων και εκατον χιλιαδας κριων με τα μαλλια αυτων. 	 Laj Mesa, lix reyeb laj Moab, aßan aj qßuiresihom carner. Ut rajlal chihab tento nak naxqßue jun ciento mil chi carner toj sâj re lix reyeb laj Israel. Ut naxqßue ajcuiß jun ciento mil li carner li mâjiß besbileb rix.


Αι δε λοιπαι πραξεις του Φακειου και παντα οσα επραξεν, ιδου, ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ισραηλ. 	 Chixjunil li quixbânu laj Pekaía nak cuan saß xcuanquil tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas li tzßîbanbil cuiß li quilajeßxbânu lix reyeb laj Israel.


Και ως ηκουσεν ο βασιλευς τους λογους του βιβλιου του νομου, διεσχισε τα ιματια αυτου. 	 Nak li rey Josías quirabi li chakßrab li tzßîbanbil saß li hu aßan, quixpej li rakß.


Και εκαλεσαν την Ρεβεκκαν και ειπον προς αυτην, Υπαγεις μετα του ανθρωπου τουτου; Η δε ειπεν, Υπαγω. 	 Ut queßxbok chak lix Rebeca ut queßxye re: —¿Cßaßru nacacßoxla? ¿Ma tâcuaj xic anakcuan? chanqueb re. Ut aßan quixye: —Lâin tinxic anakcuan, chan.


Τις ειναι ο νικων τον κοσμον ειμη ο πιστευων οτι ο Ιησους ειναι ο Υιος του Θεου; 	 ¿Ani li tz'akal cuan xcuanquil re xcuybal xnumsinquil li mâusilal li cuan sa' ruchich'och'? Lâo li nocopâban re nak li Jesús a'an li Ralal li Dios. Ca'aj cui' lâo cuan kacuanquil re xcuybal xnumsinquil li mâusilal.


Διοτι τουτο ειναι χαρις, το να υποφερη τις λυπας δια την εις τον Θεον συνειδησιν, πασχων αδικως. 	 Cui nequec'ul junak raylal chi mâc'a' êmâc, osobtesinbilakex cui nequecuy xban nak yôquex chixpâbanquil li Dios.


Τα χειλη του δικαιου βοσκουσι πολλους οι δε αφρονες αποθνησκουσι δι' ελλειψιν φρενων. 	 Li châbil âtin nequeßxye li tîqueb xchßôl naxtenkßa nabal. Abanan eb li mâcßaßeb xnaßleb nequeßcam xban nak incßaß nequeßxtau xyâlal.


Θελω περιπατει εν τη δυναμει Κυριου του Θεου θελω μνημονευει την δικαιοσυνην σου, σου μονου. 	 Tinye resil li usilal nacabânu, at Kâcuaß, riqßuin xnimal lâ cuanquil ut tinchßolob xyâlal nak caßaj cuiß lâat tîc âchßôl.


Οι μεν εις αμαξας, οι δε εις ιππους, αλλ' ημεις εις το ονομα Κυριου του Θεου ημων θελομεν καυχασθαι 	 Cuanqueb li cauheb xchßôl riqßuin lix carruajeb re pletic ut cuanqueb ajcuiß li cauheb xchßôl riqßuin lix cacuâyeb. Abanan lâo cau kachßôl riqßuin li Kâcuaß li kaDios.


Ο σπειρων ανομιαν θελει θερισει συμφορας και η ραβδος της υβρεως αυτου θελει εκλειψει. 	 Li ani naxbânu mâusilal, mâusilal ajcuiß tixcßul. Ut tâcuulak xkßehil nak incßaß chic târûk tixcßutbesi lix joskßil.


Οσα δε σας γραφω, ιδου, ενωπιον του Θεου ομολογω οτι δεν ψευδομαι. 	 Li Dios naxnau nak tz'akal yâl li c'a'ru yôquin chixtz'îbanquil sa' li hu a'in.


Και μετα τα τετρακοσια και τριακοντα ετη, την αυτην εκεινην ημεραν εξηλθον παντα τα ταγματα του Κυριου εκ γης Αιγυπτου. 	 Tzßakal câhib ciento riqßuin lajêb xcaßcßâl chihab nak queßel chixjunileb li ralal xcßajol li Dios saß li tenamit Egipto.


Και εσταθησαν παραβαται κατα του Θεου των πατερων αυτων και επορνευσαν κατοπιν των θεων των λαων της γης, τους οποιους ο Θεος ηφανισεν απ' εμπροσθεν αυτων. 	 Abanan eb aßan queßxtzßektâna li Dios li queßxlokßoni lix xeßtônil yucuaßeb. Ut queßoc chixlokßoninquil lix yîbanbil dios li tenamit li queßisîc xban li Dios nak eb laj Israel yôqueb chi oc saß li naßajej aßan.Joßcan nak li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel quixqßue saß xchßôl laj Tiglat-pileser lix reyeb laj Asiria nak tâxic chi pletic riqßuineb li ralal xcßajol laj Rubén, ut eb li ralal xcßajol laj Gad ut li yi jach li ralal xcßajol laj Manasés. Ut quixcßameb chi prêxil saß eb li tenamit Halah, Habor ut Hara cuan cuiß li nimaß Gozán. Ut aran cuanqueb toj chalen anakcuan. (Li rey Tiglat-pileser aßan nequeßxye ajcuiß aj Pul re.)


Ομοιοι αυτων ας γεινωσιν οι ποιουντες αυτα πας ο ελπιζων επ' αυτα 	 Eb li queßyîban reheb li jalanil dios aßin, chanchaneb ajcuiß lix dios li queßxyîb. Ut eb li nequeßxcßojob xchßôl riqßuin li yîbanbil dios, chanchaneb ajcuiß lix dios li nequeßxlokßoni.


Και συ, υιε ανθρωπου, αναλαβε θρηνον δια την Τυρον, 	 —At ralal cuînk, bicha li bich re rahil chßôlej chirixeb laj Tiro.


Και ο Κυριος εδωκε προσταγην περι σου, οτι δεν θελει σπαρθη πλεον εκ του ονοματος σου απο του οικου των θεων σου θελω εκκοψει τα γλυπτα και τα χωνευτα θελω καμει αυτον ταφον σου, διοτι εισαι βδελυκτος. 	 Joßcaßin quixye li Kâcuaß châcuix lâat lix reyeb li tenamit Nínive. Mâ jun âcualal âcßajol teßcanâk re teßoc chokß rey saß lâ naßaj. Tinsach ruheb chixjunileb lê yîbanbil dios ut lê pechßbil dios li cuanqueb saß li naßajej li bar nequelokßoniheb cuiß. Ut aran ajcuiß tatmukekß xban nak kßaxal yibru ânaßleb, chan li Dios.Yô chak chi châlc saß xbên li tzûl li taklanbil chak li yô chak chi cßamoc re li châbil esilal chirix li tuktûquil usilal. Anakcuan bânuhomak lê ninkße joß cßaynakex xbânunquil lâex aj Judá ut bânuhomak li cßaßru xeyechißi re li Dios xban nak incßaß chic teßnumtâk saß êbên li xicß nequeßiloc êre. Xeßsacheß ruheb chi junaj cua.


Και ειχε τριακοντα υιους και τριακοντα θυγατερας, τας οποιας υπανδρευσεν ελαβε δε εξωθεν τριακοντα νεας δια τους υιους αυτου. Και εκρινε τον Ισραηλ επτα ετη. 	 Laj Ibzán quicuan lajêb xcaßcßâl li ralal ut lajêb xcaßcßâl lix rabin. Ut chixjunileb quixsumubeb riqßuineb li jalaneb xtenamit. Ut quitaklan saß xbêneb laj Israel chiru cuukub chihab.


Παντες ουτοι θελουσιν αποκριθη και ειπει προς σε, Και συ εγεινες αδυνατος, καθως ημεις; κατεσταθης ομοιος ημων; 	 Teßâtinak ut teßxye: —At xreyeb laj Babilonia, xsacheß lâ cuanquil joß nak xsach kacuanquil lâo. Juntakßêto anakcuan, chaßakeb.


καταβητε αυριον εναντιον αυτων ιδου, αναβαινουσι δια της αναβασεως Σις και θελετε ευρει αυτους εν τω ακρω του χειμαρρου, εμπροσθεν της ερημου Ιερουηλ 	 Cuulaj texxic chixcßulbaleb ut teßpletik riqßuineb. Cuânkeb chak saß li taksînc Sis. Aran têtauheb cuan cuiß li rok haß nak toj mâjiß texcuulak saß li chaki chßochß re Jeruel.


Ρεουμ ο επαρχος και Σαμψαι ο γραμματευς και οι λοιποι συνεταιροι αυτων, οι Δειναιοι, οι Αφαρσαχαιοι, οι Ταρφαλαιοι, οι Αφαρσαιοι, οι Αρχεναιοι, οι Βαβυλωνιοι, οι Σουσαναχαιοι, οι Δεαυαιοι, οι Ελαμιται 	 Saß li cutan aßan queßtzßîbac laj Rehum ut laj Simsai laj tzßîb rochbeneb laj rakol âtin joßqueb ajcuiß li nequeßtaklan saß xbêneb laj Persia, eb laj Erec, eb laj Babilonia ut eb laj Susa, laj elamita.


Και παρ' εμου, εμου του Αρταξερξου βασιλεως, εξεδοθη διαταγη εις παντας τους θησαυροφυλακας τους περαν του ποταμου, παν ο, τι ζητηση παρ' υμων ο Εσδρας ο ιερευς, ο γραμματευς του νομου του Θεου του ουρανου, να γινηται παραυτα, 	 Anakcuan lâin, li rey Artajerjes, yôquin xqßuebal li chakßrab reheb chixjunileb laj xocol tumin li cuanqueb jun pacßal li nimaß Eufrates nak teßxqßue chi junpât chixjunil li cßaßru tâpatzß lâat, Esdras. Lâat aj tij ut nacanau chi us li chakßrab li qßuebil êre xban li Dios cuan saß choxa.


Και εν τω οικω του αγιου των αγιων εκαμε δυο χερουβειμ εργασιας γλυπτης και εσκεπασεν αυτα με χρυσιον. 	 Saß li Lokßlaj Santil Naßajej quixyîb cuib li querubines riqßuin cheß. Ut quixletz li oro chiruheb.


Σωζου, ως δορκαδιον εκ χειρος του κυνηγου και ως πτηνον εκ χειρος του ιξευτου. 	 Chenauhak xcolbal êrib chiruheb li cristian aßin joß nak naxcol rib li quej chiruheb laj yô. Chenauhak xcolbal êrib joß nak li xul li naxicßan naxcol rib chiru li raßal.


Και ειπε προς αυτον ο Κυριος, Αλλ' εγω θελω εισθαι μετα σου και θελεις παταξει τους Μαδιανιτας ως ανδρα ενα. 	 Ut li Kâcuaß quixye re: —Lâin cuânkin âcuiqßuin. Lâat tatnumtâk saß xbêneb laj Madián. Chanchanakeb jun chi cuînk nak tâsacheb ru, chan li Kâcuaß.


Συ, Κυριε, θελεις φυλαξει αυτους θελεις διατηρησει αυτους απο της γενεας ταυτης εις τον αιωνα. 	 Lâat, at Kâcuaß, toâcol chiruheb li tenamit li incßaß useb xnaßleb, ut choâtenkßa chi junelic.Li incßaß useb xnaßleb xeßtam saß li ruchichßochß. Ut li tenamit nequeßxqßue xlokßal li mâusilal li nequeßxbânu.


και εκ της φυλης των υιων Εφραιμ, ο αρχων Κεμουηλ ο υιος του Σιφταν 	 laj Kemuel li ralal laj Siftán, li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Efraín, li ralal laj José,


Ω, ω φευγετε απο της γης του βορρα, λεγει Κυριος διοτι σας διεσκορπισα προς τους τεσσαρας ανεμους του ουρανου, λεγει Κυριος. 	 Li Kâcuaß quixye reheb lix tenamit: —Abihomak lâex aj Israel. Lâin xinjeqßuin êru saß chixjunil li ruchichßochß. Anakcuan tex-êlk saß li naßajej li cuan saß li norte.


Διοτι εν τη οσφυι του πατρος αυτου ητο ετι, οτε συνηντησεν αυτον ο Μελχισεδεκ. 	 Naru xyebal chi jo'can usta toj mâji' neque'yo'la li ralal xc'ajol laj Leví xban nak laj Abraham, a'an lix xe'tônil yucua'eb. Riq'uin a'an nakanau nak laj Melquisedec nim xcuanquil chiruheb li ralal xc'ajol laj Leví.


αλλ' εν τω τοπω, οντινα εκλεξη Κυριος ο Θεος σου δια να κατοικιση εκει το ονομα αυτου, θελεις θυσιαζει το πασχα την εσπεραν, προς την δυσιν του ηλιου, εν τω καιρω καθ' ον εξηλθες εξ Αιγυπτου. 	 Têmayeja ban saß li naßajej li tixsicß ru li Dios re têlokßoni cuiß. Aran texmayejak re li ninkße Pascua saß li ecuu nak oc re li sakße, saß li hônal nak quex-el chak aran Egipto.


Δια τουτο ωνομασαν τας ημερας ταυτας Φουρειμ εκ του ονοματος Φουρ. Οθεν δια παντας τους λογους της επιστολης ταυτης, και δι' εκεινο το οποιον ειδον περι του πραγματος τουτου και το οποιον συνεβη εις αυτους, 	 Joßcan nak Purim nayeman reheb li cutan li nequeßxninkßei ru. Li cßabaßej aßan isinbil riqßuin li âtin “pur”. Li âtin “pur” naraj naxye “suerte”. Xban li cßaßru tzßîbanbil saß li hu ut xban li cßaßru quicßulman, li cßaßru queßril ut li cßaßru queßrabi resil,


Αφορμην δε λαβουσα η αμαρτια δια της εντολης, εγεννησεν εν εμοι πασαν επιθυμιαν διοτι χωρις του νομου η αμαρτια ειναι νεκρα. 	 Li chak'rab quic'utuc chicuu c'a'ru li mâc. Xban nak ac ninnau chic c'a'ru li mâc, k'axal cui'chic quinq'ue inch'ôl chixbânunquil. Cui ta mâc'a' li chak'rab mâc'a' raj li mâc.


Εν τουτω εφανερωθη η αγαπη του Θεου προς ημας, οτι τον Υιον αυτου τον μονογενη απεστειλεν ο Θεος εις τον κοσμον, δια να ζησωμεν δι' αυτου. 	 Li Dios quixc'ut chiku chanru nak nocoxra nak quixtakla chak lix junaj chi Alal sa' ruchich'och' chi câmc sa' kac'aba' lâo. Li Dios quixtakla chak li Ralal re nak tâcuânk kayu'am chi junelic.


διοτι εαν και σας ελυπησα δια της επιστολης, δεν μετανοω, αν και μετενοουν επειδη βλεπω οτι η επιστολη εκεινη, αν και προς ωραν, σας ελυπησε. 	 Usta xraho' inch'ôl junxil nak xraho' êch'ôl lâex xban li hu quintakla êriq'uin, abanan inc'a' nayot'e' inch'ôl nak quintakla xban nak ninnau nak junpât ajcui' xraho' êch'ôl xban.


Και εστρεψα το προσωπον μου προς Κυριον τον Θεον, δια να καμω προσευχην και δεησεις εν νηστεια και σακκω και σποδω 	 Ut chi anchal inchßôl quintijoc chiru li Kâcuaß ut quintzßâman chiru. Quinbânu lin ayûn ut quicuocsi li kßes ru tßicr ut quinqßue li cha chicuix.


Και εκαμε τον ποδηρη του εφοδ εργασιας υφαντης, ολον εκ κυανου. 	 Queßxyîb riqßuin tßicr azul li rakß li naqßueman saß xbên li saki túnica.


Εγω δε θελω επιβλεψει επι Κυριον θελω προσμεινει τον Θεον της σωτηριας μου ο Θεος μου θελει μου εισακουσει. 	 Abanan lâo, caßaj cuiß riqßuin li Dios toyoßonînk. Takacßojob kachßôl riqßuin li Kâcuaß laj Colol ke. Li kaDios târabi nak takayâba xcßabaß.


Ο δε ειπε προς αυτους Δια τουτο πας γραμματευς, μαθητευθεις εις τα περι της βασιλειας των ουρανων, ειναι ομοιος με ανθρωπον οικοδεσποτην, οστις εκβαλλει εκ του θησαυρου αυτου νεα και παλαια. 	 Li Jesús quixye reheb: -Jo'can nak chixjunileb li neque'xnau c'a'ru naxye sa' li chak'rab ut neque'xtzol rib cuiq'uin, eb a'an chanchaneb laj êchal cab li narisi sa' lix c'ûlebâl li c'a'ru ac' jo' ajcui' li c'a'ru k'el, chan li Jesús. (Quixye chi jo'can xban nak cuan xlok'al li na'leb q'uebil najter xban li Dios ut cuan ajcui' xlok'al li ac' na'leb q'uebil xban li Jesús.)


Αλλ' υπαγετε, ειπατε προς τους μαθητας αυτου και προς τον Πετρον οτι υπαγει προτερον υμων εις την Γαλιλαιαν εκει θελετε ιδει αυτον, καθως ειπε προς εσας. 	 Ayukex, yehomak chak reheb lix tzolom, jo' ajcui' re laj Pedro, nak a'an xbên cua tâxic Galilea chêru lâex. Aran toxêril ru jo' quixye êre, chan.


Και εμετρησε την αυλην, μηκος εκατον πηχων και πλατος εκατον πηχων, εις τετραγωνον και το θυσιαστηριον ητο εμπροσθεν του οικου. 	 Chirix aßan li cuînk quixbis li nebâl li cuan chi saß. Câ xucût li naßajej. Lajêb roxcßâl metro rok ut lajêb roxcßâl metro ru. Li artal cuan chiru li templo.


Και ητο η πεινα επι παν το προσωπον της γης. Ηνοιξε δε ο Ιωσηφ πασας τας αποθηκας και επωλει σιτον εις τους Αιγυπτιους και η πεινα επεβαρυνεν επι την γην της Αιγυπτου. 	 Nak laj José quiril nak kßaxal numtajenak li cueßej yalak bar, quixtakla xtebaleb li cßûlebâl re li trigo. Ut queßxcßayi li trigo riqßuineb laj Egipto xban nak kßaxal numtajenak lix tzßocajiqueb.Jalan jalânk xtenamiteb li queßcßulun Egipto chixlokßbal lix trigo riqßuin laj José xban nak yô chi numtâc li cueßej yalak bar.


Ο δε Παυλος, αφου προσεμεινεν ετι ημερας ικανας, αποχαιρετησας τους αδελφους, εξεπλευσεν εις την Συριαν, και μετ' αυτου η Πρισκιλλα και ο Ακυλας, αφου εξυρισε την κεφαλην εν Κεγχρεαις διοτι ειχεν ευχην. 	 A'ut laj Pablo toj quicana aran nabal cutan. Tojo'nak quixchak'rabiheb laj pâbanel ut qui-el. Cô chiru ha' toj Siria rochbeneb lix Priscila ut laj Aquila. Aran sa' li tenamit Cencrea quixbes li rismal. A'an retalil nak quixbânu li c'a'ru quixyechi'i re li Dios.


Και τη εβδομη ημερα επτα μοσχους, δυο κριους, δεκατεσσαρα αρνια ενιαυσια, αμωμα 	 Saß li xcuuk li cutan teßxqßue chokß cßatbil mayej cuukub li toro, cuib li têlom carner, ut câlaju li têlom carner jûnk chihab cuânk reheb. Mâcßaßak rêqßueb li xul li teßxqßue.


Δεν θελω καμει δια ταυτα επισκεψιν; λεγει Κυριος η ψυχη μου δεν θελει εκδικηθη εναντιον εθνους, τοιουτου; 	 ¿Ma tincanab ta biß yâl chi joßcan li mâusilal nequeßxbânu? ¿Ma incßaß ta biß tinqßueheb chixtojbal xmâqueb?


πλουτιζομενοι κατα παντα εις πασαν ελευθεριοτητα, ητις εργαζεται δι' ημων ευχαριστιαν εις τον Θεον. 	 Li Dios junelic naxq'ue chi nabal li c'a'ru êre re nak târûk têtenk'aheb chi anchal êch'ôl li mâc'a' cuanqueb re. Ut nabaleb ajcui' li te'bantioxînk chiru li Dios riq'uin li mâtan li xetakla chikix.


Και ηλθετε προς εμε παντες υμεις και ειπετε, Ας αποστειλωμεν ανδρας εμπροσθεν ημων και ας κατασκοπευσωσιν εις ημας την γην και ας απαγγειλωσι προς ημας την οδον δι' ης πρεπει να αναβωμεν και τας πολεις εις τας οποιας θελομεν υπαγει. 	 Abanan lâex quexcuulac cuiqßuin ut queye cue: “Takataklaheb li cuînk chixqßuebal retal li naßajej. Nak teßcßulûnk, teßxye ke bar cuan li be takacßam ut bar cuan li tenamit li to-oc cuiß.”


Εζησε δε ο Αδαμ εκατον τριακοντα ετη, και εγεννησεν υιον κατα την ομοιωσιν αυτου, κατα την εικονα αυτου, και εκαλεσε το ονομα αυτου Σηθ 	 Ac cuan jun ciento riqßuin lajêb xcaßcßâl chihab re laj Adán nak quiyoßla li rox ralal. Li ralal chanchan ajcuiß na-iloc laj Adán. Aj Set quixqßue chokß xcßabaß.


λαβοντες δε αυτον οι μαθηται, δια νυκτος κατεβιβασαν δια του τειχους κρεμασαντες εντος σπυριδος. 	 Ut eb laj pâbanel que'xq'ue sa' jun nimla chacach ut chiru k'ojyîn que'xcubsi chirix li tz'ac. Jo'can nak quicole' laj Saulo chiruheb li que'ajoc re xcamsinquil.


δεν εφαγον εξ αυτων εις το πενθος μου, ουτε ελαβον εκ τουτων δια ακαθαρτον χρησιν, ουτε εδωκα εξ αυτων δια νεκρον υπηκουσα εις την φωνην Κυριου του Θεου μου, εκαμον κατα παντα οσα προσεταξας εις εμε 	 Incßaß xintzaca nak ra saß inchßôl xban xcamic junak, chi moco xcuisi saß cuochoch nak muxbil cuu, chi moco xinqßue reheb li camenak. Lâin xinbânu li chakßrab ut xinbânu ajcuiß chixjunil li xaye cue.


Και ητο ο Μωυσης εκατον εικοσι ετων, οτε απεθανε δεν ημαυρωθησαν οι οφθαλμοι αυτου, ουδε ηλαττωθη η δυναμις αυτου. 	 Cuakcßâl chihab cuan re laj Moisés nak quicam. Toj saken na-iloc ut toj cau rib chi us.


Και εαν τις ειπη προς εσας Δια τι καμνετε τουτο; ειπατε οτι ο Κυριος εχει χρειαν αυτου, και ευθυς θελει αποστειλει αυτο εδω. 	 Ut cui ani nayehoc êre, "¿C'a'ru yôquex?", têye reheb nak li Kâcua' tâajok re li ch'ina bûr ut a que ajcui' tixtakla chak hôn, cha'kex reheb.-


Ευρον δε τον λιθον αποκεκυλισμενον απο του μνημειου, 	 Nak que'cuulac, que'ril nak ac isinbil chic li nimla pec li natz'apoc re li muklebâl.


Εως ποτε θελετε θλιβει την ψυχην μου, και θελετε με κατασυντριβει με λογους; 	 —¿Jokße têcanab inchßißchßißinquil? Ut, ¿jokße têcanab xqßuebal xrahil inchßôl riqßuin li âtin nequeye?


Ειπε προς την σοφιαν; συ εισαι αδελφη μου και καλεσον την φρονησιν συγγενη σου 	 Cheqßue xlokßal li châbil naßleb joß nak nequeqßue xlokßal lê ranab. Qßue saß âchßôl li sêbal chßôlej joß nak nacaqßue saß âchßôl lâ cuechßalal.


Δια τρια η γη ταραττεται, μαλιστα δια τεσσαρα, τα οποια δεν δυναται να υποφερη 	 Cuan câhib pây ru li cristian li incßaß useb xnaßleb li nequeßqßuehoc chßaßajquil saß li tenamit. Aßaneb aßin:


Ο δε Δαβιδ ανεβαινε δια της αναβασεως των Ελαιων, αναβαινων και κλαιων και εχων την κεφαλην αυτου κεκαλυμμενην και περιπατων ανυποδητος και πας ο λαος ο μετ' αυτου ειχεν εκαστος κεκαλυμμενην την κεφαλην αυτου, και ανεβαινον πορευομενοι και κλαιοντες. 	 Nak laj David yô chi taksînc saß li tzûl Olivos, yô chi yâbac. Tzßaptzßo xjolom ut mâcßaß xxâb chi rok xban xrahil xchßôl. Ut chixjunileb li yôqueb chi tâkênc re queßxtzßap lix jolomeb ut yôqueb ajcuiß chi yâbac.


Αμαριας, Μαλλουχ, Χαττους, 	 laj Amarías, laj Maluc, laj Hatús,


Τουτο δε ειναι το θελημα του πεμψαντος με Πατρος, παν ο, τι μοι εδωκε να μη απολεσω ουδεν εξ αυτου, αλλα να αναστησω αυτο εν τη εσχατη ημερα. 	 Li c'a'ru naraj lin Yucua' li quitaklan chak cue, a'an nak mâ jun reheb li cualal inc'ajol li xk'axtesi cue tâsachk chicuu. Tincuaclesiheb ban chi cuânkeb xyu'am sa' roso'jiqueb li cutan.


Αποστειλατε το αρνιον προς τον αρχοντα της γης, απο Σελα εν τη ερημω προς το ορος της θυγατρος της Σιων. 	 Lâex aj Moab, li cuanquex saß li chaki chßochß Sela, taklahomakeb li carner re li rey li cuan saß li tzûl Sión.


Και ως ετελειωσε λαλων προς τον Σαουλ, η ψυχη του Ιωναθαν συνεδεθη μετα της ψυχης του Δαβιδ, και ηγαπησεν αυτον ο Ιωναθαν ως την ιδιαν αυτου ψυχην. 	 Nak quirakeß chi âtinac laj David riqßuin laj Saúl, laj Jonatán quixcßam rib saß amiguil riqßuin laj David ut cßajoß nak quixra.


ο χρυσος σας και ο αργυρος εσκωριασε, και η σκωρια αυτων θελει εισθαι εις μαρτυριαν εναντιον σας και θελει φαγει τας σαρκας σας ως πυρ. Εθησαυρισατε δια τας εσχατας ημερας. 	 Ut tâmo'ônk lê tumin. Mâc'a' chic tâoc cui'. A'an retalil nak lâex tex-osok' ajcui' jo' nak na-oso' li xam. Lâex yôquex chixtambresinquil lê biomal ut inc'a' nequeq'ue retal nak c'ulûnc re roso'jic li cutan.


Τα πλουτη οσα κατεπιε, θελει εξεμεσει ο Θεος θελει εκσπασει αυτα απο της κοιλιας αυτου. 	 Nabal lix biomal quirelkßa chiru jalan. Abanan tâisîk chiru xban li Kâcuaß.


Και εγραψεν ο Ιησους τους λογους τουτους εν τω βιβλιω του νομου του Θεου και λαβων λιθον μεγαν, εστησεν αυτον εκει υπο την δρυν, την πλησιον του αγιαστηριου του Κυριου. 	 Ut laj Josué quixtzßîba retalil li queßxbânu saß li hu li tzßîbanbil cuiß lix chakßrab li Dios. Ut quixchap jun li nimla pec ut quixxakab rubel jun tôn li ji li cuan aran chixcßatk li tabernáculo.


και ελησμονησαν τα εργα αυτου και τα θαυμασια αυτου, τα οποια εδειξεν εις αυτους. 	 Incßaß queßxqßue saß xchßôleb li usilal li quixbânu li Dios reheb. Quisach ban saß xchßôleb li sachba chßôlej li quixcßutbesi chiruheb.


Και οταν ελθωσιν επι σε παντα τα πραγματα ταυτα, η ευλογια και η καταρα, την οποιαν εθεσα ενωπιον σου, και ανακαλεσης ταυτα εις την καρδιαν σου εν τω μεσω παντων των εθνων, οπου αν διασκορπιση σε Κυριος ο Θεος σου, 	 Nak acak xecßul chixjunil lê rosobtesinquil ut lê xtzßektânanquil li xinye êre anakcuan, têcßoxla chi us saß li naßajej li textaklâk cuiß xban li Kâcuaß lê Dios saß xyânkeb li xnînkal ru tenamit.


Ο φοβος του ανθρωπου στηνει παγιδα ο δε πεποιθως επι Κυριον θελει εισθαι εν ασφαλεια. 	 Li xxucuanquil ru li cuînk, aßan chanchan jun li raßal. Abanan li ani cßojcßo xchßôl riqßuin li Dios, aßan tâcolekß.


Εχθρος σας εγεινα λοιπον, διοτι σας λεγω την αληθειαν; 	 ¿Ma xic' chic niquinêril anakcuan yal xban nak xinye êre lix yâlal chi jo'canan?


Οταν επαναφερω αυτους εκ των λαων και συναξω αυτους εκ των τοπων των εχθρων αυτων και αγιασθω εν αυτοις ενωπιον εθνων πολλων, 	 Lâin tincuisiheb lin tenamit saß lix naßajeb li xicß nequeßiloc reheb. Tincuisiheb saß eb li naßajej li cuanqueb cuiß anakcuan. Lâin tinbânu aßin re nak lix nînkal ru tenamit teßxqßue retal nak lâin jun Dios Santo.


Ο διεστραμμενος ανθρωπος διασπειρει εριδας και ο ψιθυριστης διαχωριζει τους στενωτερους φιλους. 	 Li incßaß useb xnaßleb nequeßyoßoban plêt. Ut li ani namoloc âtin nequeßxqßueheb saß chßaßajquilal li ramîgueb rib.


Ο δε Ζεβεε και ο Σαλμανα εφευγον, και αυτος κατεδιωκεν οπισω αυτων, και συνελαβε τους δυο βασιλεις του Μαδιαμ, τον Ζεβεε και τον Σαλμανα, και απαν το στρατοπεδον κατετροπωσε. 	 Laj Zeba ut laj Zalmuna li cuib chi xreyeb laj Madián, queßoc chi êlelic chiruheb, abanan eb laj Gedeón queßrâlinaheb toj retal queßxchap laj Zeba ut laj Zalmuna. Ut eb lix soldado queßsach xchßôleb xban xxiuheb.


και οταν ακουη τους λογους της καταρας ταυτης, να μακαριζη εαυτον εν τη καρδια αυτου, λεγων, Εγω θελω εχει ειρηνην, καιτοι περιπατων εν τη αποπλανησει της καρδιας μου, προσθετων μεθην εις την διψαν 	 Cui cuan junak saß kayânk târabi chixjunil li tenebanbil saß kabên ut incßaß tixqßue xcuanquil ut tixcßoxla “us tinêlk usta tinbânu li cßaßru nacuaj injunes” chaßak, xban li jun aßan tâsachekß êru chêjunilex, li châbil xnaßleb joß ajcuiß li incßaß us xnaßleb.


Οθεν εστησα εις τους χαμηλοτερους τοπους οπισθεν του τειχους και εις τους υψηλοτερους τοπους, εστησα τον λαον κατα συγγενειας, με τας ρομφαιας αυτων, με τας λογχας αυτων και με τα τοξα αυτων. 	 Lâin quebintakla li junjûnk cabal re nak teßxaklîk chirix li tzßac bar cubenak cuiß xteram joß ajcuiß saß xyânk li tzßac li toj mâjiß naxcßul rib. Cuânkeb xchßîchß re camsînc, cuânkeb xlâns ut cuânkeb ajcuiß xtzimaj saß rukßeb.


Και ηλθον προς τον Ιωαννην και ειπον προς αυτον Ραββι, εκεινος οστις ητο μετα σου περαν του Ιορδανου, εις τον οποιον συ εμαρτυρησας, ιδου, ουτος βαπτιζει και παντες ερχονται προς αυτον. 	 Que'cuulac lix tzolom laj Juan riq'uin ut que'xye re: -At tzolonel, li cuînk li quicuulac âcuiq'uin aran jun pac'al li nima' Jordán, li cach'olob chak resil chiku, a'an yô chi cubsînc ha'. Ut chixjunileb li cristian yôqueb chi cuulac riq'uin, chanqueb.


Και αυτοι ειπον προς τον Ιερεμιαν, Ο Κυριος ας ηναι αληθης και πιστος μαρτυς μεταξυ ημων, οτι βεβαιως θελομεν καμει κατα παντας τους λογους, καθ' ους Κυριος ο Θεος σου σε αποστειλη προς ημας 	 Ut queßxye re laj Jeremías:—Aß taxak li Kâcuaß li kaDios târakok âtin saß kabên riqßuin xtîquilal cui incßaß takabânu li cßaßru tixye âcue li Kâcuaß li kaDios.


Και εγω σας ανεβιβασα εκ γης Αιγυπτου και σας περιεφερον τεσσαρακοντα ετη δια της ερημου, δια να κληρονομησητε την γην του Αμορραιου. 	 Lâin xin-isin chak êre aran Egipto ut caßcßâl chihab xexinberesi saß li chaki chßochß. Ut lâin xinqßuehoc êre lix naßajeb laj amorreo.


Διοτι ουτος ο Θεος ειναι ο Θεος ημων εις τον αιωνα του αιωνος αυτος θελει οδηγει ημας μεχρι θανατου. 	 Serakßihomak reheb lê ralal êcßajol nak li Kâcuaß, aßan li kaDios chi junelic kße cutan ut aßan li naberesin ke chi junelic.


Τας απαρχας του αλωνιου σου και του ληνου σου δεν θελεις καθυστερησει τον πρωτοτοκον σου εκ των υιων σου θελεις δωσει εις εμε 	 Rajlal têmayeja cue li xbên u lê racuîmk joß ajcuiß li xyaßal li ru lê uvas. Ut têkßaxtesi ajcuiß cue li xbên lê ralal.


Την επαυριον λοιπον, οτε ηλθεν ο Αγριππας και η Βερνικη μετα μεγαλης πομπης και εισηλθον εις το ακροατηριον μετα των χιλιαρχων και των εξοχων ανδρων της πολεως, προσεταξεν ο Φηστος, και εφερθη ο Παυλος. 	 Cuulajak chic que'oc sa' li na'ajej li neque'rakoc cui' âtin li rey Agripa rochben lix Berenice. K'axal châbil xtikibanquileb. Rochbeneb li coronel ut eb li nînkeb xcuanquil sa' li tenamit. Ut laj Festo quixtakla xc'ambal laj Pablo.


Ειπε δια τουτο προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Θελω καμει την παροιμιαν ταυτην να παυση, και πλεον δεν θελουσι παροιμιαζεσθαι αυτην εν τω Ισραηλ αλλ' ειπε προς αυτους, Πλησιαζουσιν αι ημεραι και η εκπληρωσις πασης ορασεως 	 Tâye reheb nak lâin li nimajcual Dios ninye chi joßcaßin: Lâin tinsach xcuanquil li âtin li nequeßxye ut incßaß chic teßxye chi joßcan arin Israel. Tâye reheb nak cuulac re xkßehil nak tâtzßaklok ru chixjunil li queßxye li profetas.


Τον λογον, τον οποιον απεστειλε προς τους υιους Ισραηλ ευαγγελιζομενος ειρηνην δια Ιησου Χριστου ουτος ειναι ο Κυριος παντων 	 Lâex nequenau nak li Dios quixtakla resil li colba-ib reheb laj Israel. Li colba-ib, a'an li naq'uehoc tuktûquil usilal sa' xc'aba' li Jesucristo. Ut li Jesucristo, a'an li Kâcua', ut nim xcuanquil sa' xbên chixjunil.


Αγοραζε την αληθειαν και μη πωλει την σοφιαν και την παιδειαν και την συνεσιν. 	 Li naßleb ut lix yâlal ut li kßusecß kßaxal terto xtzßak. Mêcanab chi numecß yal chi joßcan.


Ο δε Ιησους απεκριθη προς αυτον οτι πρωτη πασων των εντολων ειναι Ακουε Ισραηλ, Κυριος ο Θεος ημων ειναι εις Κυριος 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye re: -Li xbên chak'rab, li k'axal nim xcuanquil, a'an a'in: Abihomak lâex aj Israel, li Kâcua' li kaDios jun ajcui'.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην εν τη ερημω Σινα, τον πρωτον μηνα του δευτερου ετους αφου εξηλθον εκ γης Αιγυπτου, λεγων, 	 Li Kâcuaß Dios quiâtinac riqßuin laj Moisés saß li chaki chßochß aran Sinaí saß li xbên po re li xcab chihab reliqueb chak laj Israel aran Egipto.


Και αποκριθεις ο εκατονταρχος ειπε Κυριε, δεν ειμαι αξιος να εισελθης υπο την στεγην μου αλλα μονον ειπε λογον, και θελει ιατρευθη ο δουλος μου. 	 Li capitán quixye re li Jesús: -Kâcua', moco inc'ulub ta nak tatxic sa' li cuochoch. Ca'aj cui' nacuaj nak tâye nak tâq'uirâk lin môs ut ninnau nak tâq'uirâk.


Αφου μετετοπισθη εκ της οδου, ο πας ο λαος επερασεν οπισω του Ιωαβ, δια να καταδιωξωσι τον Σεβα, υιον του Βιχρει. 	 Nak ac xrisi li camenak saß li be, chixjunileb queßcôeb chirix laj Joab chixsicßbal laj Seba li ralal laj Bicri.


και τουτο θελει εισθαι εις σε το σημειον παρα Κυριου οτι θελει καμει ο Κυριος το πραγμα τουτο, το οποιον ελαλησεν 	 Laj Isaías quixye: —Aßan aßin li retalil li tixqßue li Kâcuaß re nak tânau nak tixbânu li cßaßru naxye.


Και ακουσας ο Ρουβην ηλευθερωσεν αυτον εκ των χειρων αυτων, λεγων, Ας μη βλαψωμεν αυτον εις την ζωην. 	 Nak laj Rubén quirabi aßin, quiraj raj xcolbal laj José saß rukßeb. Ut quixye reheb: —Incßaß naru takacamsi li kîtzßin, chan.


Και εθεσε σκηνην περιξ αυτου το σκοτος, υδατα ζοφερα, νεφη πυκνα των αερων. 	 Quixmuk rib saß li kßeki chok. Sutsu xban li kßeki chok, li chok li naqßuehoc re li hab.


ουτος δε εστηλωθη εν τω μεσω του αγρου και υπερησπισθη αυτον, και επαταξε τους Φιλισταιους και ο Κυριος εκαμε σωτηριαν μεγαλην. 	 Abanan laj Sama incßaß quiêlelic. Quicana ban saß xnaßaj li acuîmk ut quixcamsiheb laj filisteo. Li Dios quitenkßan re chi numtâc saß xbêneb.


Αλλα θελει αληθως κατοικησει Θεος επι της γης; ιδου, ο ουρανος και ο ουρανος των ουρανων δεν ειναι ικανοι να σε χωρεσωσι ποσον ολιγωτερον ο οικος ουτος, τον οποιον ωκοδομησα. 	 ¿Ma naru ta biß nacatcuan saß ruchichßochß? Li choxa kßaxal nim, abanan aßan incßaß tzßakal chokß ânaßaj, at Kâcuaß. ¿Ma tojaß ta chic li cab li xinyîb tâtzßaklok chokß ânaßaj?


Εκεινη δε ιδουσα διεταραχθη δια τον λογον αυτου, και διελογιζετο οποιος ταχα ητο ο ασπασμος ουτος. 	 Ut lix María quisach xch'ôl chirabinquil li quixye li ángel. -¿C'a'ru xyâlal li âtin li xye cue? chan sa' xch'ôl.


Ο Κυριος φυλαττει παντας τους αγαπωντας αυτον θελει δε εξολοθρευσει παντας τους ασεβεις. 	 Li Kâcuaß naxcoleb chixjunileb li nequeßrahoc re. Abanan tixsach ruheb li incßaß useb xnaßleb.Junelic taxak tinye resil lix lokßal li nimajcual Dios. Chixjunileb taxak teßxqßue xlokßal lix santil cßabaß chi junelic kße cutan.


Οθεν απεφασισαν να διακηρυξωσι δια παντος του Ισραηλ, απο Βηρ-σαβεε εως Δαν, να ελθωσι δια να καμωσι πασχα εις Κυριον τον Θεον του Ισραηλ εν Ιερουσαλημ διοτι απο πολλου χρονου δεν ειχον καμει κατα το γεγραμμενον. 	 Joßcan nak queßxcßûb ru nak teßxtakla resil saß chixjunil li naßajej Israel naticla chak saß li naßajej Beerseba nacuulac toj saß li naßajej Dan re nak teßchâlk Jerusalén chixninkßeinquil li Pascua re xlokßoninquil li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel. Queßxbânu chi joßcan xban nak ac junxil chic incßaß queßxninkßei li Pascua joß tzßîbanbil retalil.


Και ειπεν ο Θεος, Γενηθητω στερεωμα αναμεσον των υδατων, και ας διαχωριζη υδατα απο υδατων. 	 Ut li Dios quixye: —Chicuânk li choxa re tixjach li haß li cuan takßa riqßuin li cuan takecß.— Ut quicßulman joß quixye li Dios.


Και θελει φερει ο Ααρων τον τραγον, επι του οποιου επεσεν ο κληρος του Κυριου, και θελει προσφερει αυτον δια προσφοραν περι αμαρτιας. 	 Nak ac xbûli rixeb li chibât, laj Aarón tixmayeja li jun chiru li Kâcuaß re xtzßâmanquil xcuybal lix mâqueb li tenamit.


Απεκριθη ο ανθρωπος και ειπε προς αυτους Εν τουτω μαλιστα ειναι το θαυμαστον, οτι σεις δεν εξευρετε ποθεν ειναι, και ηνοιξε μου τους οφθαλμους. 	 Li cuînk quixye reheb: -Lâex nequeye nak inc'a' nequenau bar xchal chak li cuînk a'an. Nasach inch'ôl êban xban nak li cuînk a'an xq'uehoc cue chi iloc lâin.


Δεν αθετω την χαριν του Θεου διοτι αν η δικαιωσις γινηται δια του νομου, αρα ο Χριστος εις ματην απεθανε. 	 Jo'can nak inc'a' nintz'ektâna xcuanquil li rusilal li Dios. Cui ta sa' xc'aba' li chak'rab natîcobresîc kach'ôl, mâc'a' raj rajbal nak quicam li Cristo.


τοτε οταν φαγητε εκ των αρτων της γης, θελετε προσφερει εις τον Κυριον προσφοραν υψουμενην. 	 ut nak têtiquib xtzacanquil li ru li acuîmk li na-el saß lê chßochß, têqßue lê mayej chicuu.


Αρα λοιπον ας ζητωμεν τα προς την ειρηνην και τα προς την οικοδομην αλληλων. 	 Jo'can nak chikaq'uehak kach'ôl chi cuânc sa' tuktûquil usilal riq'uineb li kas kîtz'in. Ut chikatenk'a kib chi kibil kib re nak toq'uîk sa' li kapâbâl.


Αλλ' εαν τινες των κλαδων απεκοπησαν, συ δε αγριελαια ουσα ενεκεντρισθης μεταξυ αυτων και εγεινες συγκοινωνος της ριζης και της παχυτητος της ελαιας, 	 Texinjuntak'êta riq'uin li che' olivo. Eb laj judío chanchan li châbil che' aubil ut ch'olaninbil chi us. Aban cuan li ruk' qui-isîc ut a'an retalil eb laj judío li que'tz'ektânan re li Cristo. Ut lâex li mâcua'ex aj judío chanchanex li ruk' li che' li moco aubil ta. Yal xjunes quimok chak. Ut anakcuan yôquex chi tz'akônc riq'uin li usilal li quiyechi'îc re laj Abraham xban li Dios.


Μη γενοιτο ημεις, οιτινες απεθανομεν κατα την αμαρτιαν, πως θελομεν ζησει πλεον εν αυτη; 	 ¡Mâ jok'e! Mâmin târûk. Chanchan nak ac camenako lâo xban nak moco cuan ta chic xcuanquil li mâc sa' kabên. Cui mâc'a' chic xcuanquil li mâc sa' kabên, ¿c'a'ut nak toj yôko chi mâcobc?


και δια σου συνετριψα ιππον και αναβατην αυτου, και δια σου συνετριψα αμαξαν και αναβατην αυτης 	 Lâex texcßanjelak chicuu re xsachbaleb li cacuây ut eb li soldado li nequeßxic chirixeb. Lâex texsachok reheb li carruajes ut laj chßeßol reheb.


Τα αγια μου κατεφρονησας και τα σαββατα μου εβεβηλωσας. 	 Xetzßektânaheb li naßajej li niquinêlokßoni cuiß ut nequemux ru li hilobâl cutan.


Και ειπομεν, Δεν δυναμε0α να καταβωμεν εαν ο αδελφος ημων ο νεωτερος ηναι μεθ' ημων, τοτε θελομεν καταβη διοτι δεν δυναμεθα να ιδωμεν το προσωπον του ανθρωπου, εαν ο αδελφος ημων ο νεωτερος δεν ηναι μεθ' ημων. 	 Ut lâo xkaye re, “Incßaß naru toxic cui incßaß naxic li kîtzßin chikix. Incßaß toxcßul li cuînk cui incßaß nakacßam li kîtzßin chikix,” chanco re.


Και απεθανεν ο Αδαδ, και εβασιλευσεν αντ' αυτου ο Σαμλα εκ Μασρεκας. 	 Nak quicam laj Hadad, aß chic laj Samla qui-oc chokß rêkaj. Laj Samla, aßan chalenak chak saß li tenamit Masreca.


Τοτε εξηλθον προς αυτον Ελιακειμ, ο υιος του Χελκιου, ο οικονομος, και Σομνας ο γραμματευς και Ιωαχ, ο υιος του Ασαφ, ο υπομνηματογραφος. 	 Oxib reheb laj Jerusalén li nequeßcßanjelac saß li palacio queßcôeb chi âtinac riqßuineb. Aßaneb aßin: laj Eliaquim li mertôm li ralal laj Hilcías; laj Sebna laj tzßîb; laj Joa laj ilol re li hu. Aßan ralal laj Asaf.


Αναβλεψας δε ειδε τους πλουσιους, τους βαλλοντας τα δωρα αυτων εις το γαζοφυλακιον 	 Sa' jun li cutan li Jesús cuan sa' li templo ut quiril nak eb li biom yôqueb chixq'uebal lix mayejeb sa' li câx.


Δια τουτο ειναι ενωπιον του θρονου του Θεου και λατρευουσιν αυτον ημεραν και νυκτα εν τω ναω αυτου, και ο καθημενος επι του θρονου θελει κατασκηνωσει επ' αυτους. 	 Jo'can ut nak cuanqueb chiru lix lok'laj c'ojaribâl li Dios ut neque'c'anjelac chiru chi k'ek chi cutan sa' lix templo. Ut li c'ojc'o sa' lix lok'laj c'ojaribâl, a'an tâilok reheb xban nak a'an cuânk riq'uineb.


και ελθωσιν εις εαυτους εν τη γη, οπου εφερθησαν αιχμαλωτοι, και επιστρεψωσι και δεηθωσι προς σε εν τη γη των αιχμαλωτισαντων αυτους, λεγοντες, Ημαρτομεν, ηνομησαμεν, ηδικησαμεν, 	 Abanan nak chapchôkeb xbaneb li jalaneb xtenamit, mâre tâjulticokß reheb nak incßaß us xeßxbânu ut teßxjal xcßaßuxeb. Ut mâre teßtijok chak saß li tenamit bar cuânkeb cuiß chak ut teßxye: “Xomâcob. Incßaß us xkabânu. Xkabânu li mâusilal,” chaßkeb.


Δια τουτο η Σιων εξ αιτιας σας θελει αροτριασθη ως αγρος, και η Ιερουσαλημ θελει γεινει σωροι λιθων, και το ορος του οικου ως υψηλοι τοποι δρυμου. 	 Joßcan utan xban li mâusilal li yôquex chixbânunquil, li naßajej Sión tâbecmânk chokß xnaßaj li acuîmk. Êmâc lâex nak tâjuqßuekß li nînki cab li cuanqueb Jerusalén. Ut li tzûl li cuan cuiß li templo tâcanâk joß li tzûl qßuicheß ru.


Τοτε εφυγεν ο Ιωθαμ μετα σπουδης και υπηγεν εις Βηρ και κατωκησεν εκει, δια τον φοβον Αβιμελεχ του αδελφου αυτου. 	 Ut xban nak laj Jotam quixucuac chiru laj Abimelec li ras, joßcan nak quiêlelic chiru ut cô chi cuânc saß li tenamit Beer.


Μη κλαιετε τον αποθανοντα και μη θρηνειτε αυτον κλαυσατε πικρως τον εξερχομενον, διοτι δεν θελει επιστρεψει πλεον και ιδει την γην της γεννησεως αυτου. 	 Mexyâbac xban nak quicam li rey Josías. Chexyâbak ban chirix li ralal li tâchapekß ut tâcßamekß saß jalan tenamit xban nak incßaß chic tâsukßîk chak saß lix tenamit li quiyoßla cuiß.


και Διλααν, και Μισπα, και Ιοκθεηλ, 	 Dileán, Mizpa, Jocteel,


Ελθων δε ο Ιωσηφ, απηγγειλε προς τον Φαραω λεγων, Ο πατηρ μου και οι αδελφοι μου, και τα ποιμνια αυτων και αι αγελαι αυτων και παντα οσα εχουσιν, ηλθον εκ της γης Χανααν και ιδου, ειναι εν τη γη Γεσεν. 	 Laj José quicuulac riqßuin laj faraón ut quixye re: —Lin yucuaß joß eb ajcuiß li cuas xeßel chak saß li tenamit Canaán ut anakcuan ac xeßcßulun saß li naßajej Gosén. Xeßxcßam chak chixjunileb lix quetômk chirix joß eb ajcuiß chixjunil li cßaßru cuan reheb, chan.


Δεν θελεις φορει ενδυμα συμμικτον απο μαλλινον ομου και λιναριον. 	 Mêrocsi li tßicr cui lana rochben lino lix nokßil.


αλλ' αφου ανεβη ο Ισραηλ εξ Αιγυπτου και επορευθη δια της ερημου εις την Ερυθραν θαλασσαν και ηλθεν εις Καδης, 	 Nak eb laj Israel queßel chak Egipto, queßnumeß saß li chaki chßochß toj cuan cuiß li Caki Palau ut queßcuulac aran Cades.


Και παρηγγειλεν αυστηρως εις αυτους να μη λεγωσιν εις μηδενα περι αυτου. 	 Li Jesús quixye reheb nak mâ ani aj e te'xye nak a'an li Cristo.


Υπαρχει χρυσιον και πληθος μαργαριτων τα χειλη ομως της γνωσεως ειναι το πολυτιμου κειμηλιον. 	 Li ani naxnau xqßuebal châbil naßleb kßaxal cuißchic lokß chiru li oro ut li tertôquil pec.


Λαβε παλιν εις σεαυτον αλλον τομον και γραψον επ' αυτω παντας τους προτερους λογους, οιτινες ησαν εν τω πρωτω τομω, τον οποιον κατεκαυσεν Ιωακειμ ο βασιλευς του Ιουδα 	 Ut quixye re: —Tâchap jun chic li botbil hu ut tâtzßîba cuißchic li âtin chi saß, li tzßîbanbil saß li botbil hu li quetzßîba xbên cua, li quixcßat laj Joacim lix reyeb laj Judá.


ταυτα ομως εκρυπτες εν τη καρδια σου εξευρω οτι τουτο ητο μετα σου. 	 Abanan lâin ninqßue retal nak cuan chak jun âcßaßux chicuix chi mukmu.


και εγκατελιπε την σκηνην του Σηλω, την σκηνην οπου κατωκησε μεταξυ των ανθρωπων 	 Ut quixtzßektâna ajcuiß li tabernáculo li quixakabâc aran Silo, li naßajej li quiqßueheß cuiß xlokßal xbaneb laj Israel.


Οταν δε σας φερωσι δια να σας παραδωσωσι, μη προμεριμνατε τι θελετε λαλησει, μηδε μελετατε, αλλ' ο, τι δοθη εις εσας εν εκεινη τη ωρα, τουτο λαλειτε διοτι δεν εισθε σεις οι λαλουντες, αλλα το Πνευμα το Αγιον. 	 Ut nak texchapek' ut texk'axtesîk chiruheb li acuabej, mexc'oxlac chirix li c'a'ru têye. Li c'a'ru têye sa' li hônal a'an mâcua' c'oxlanbil âtin li têye. Aban li tixye êre li Santil Musik'ej, a'an li têye.


Ας σε επαινη αλλος και μη το στομα σου ξενος, και μη τα χειλη σου. 	 Mêqßue êlokßal êjunes êrib. Kßaxal us nak jalan teßqßuehok êlokßal.


Ενω δε αυτος απελογειτο ταυτα, ο Φηστος ειπε με μεγαλην φωνην Μαινεσαι, Παυλε, τα πολλα γραμματα σε καταφερουσιν εις μανιαν. 	 Nak laj Pablo yô chi âtinac chi jo'can re xcolbal rib, laj Festo quixjap re chixyebal: -Lôc âcuu lâat, Pablo. K'axal nabal li tzoloc xabânu ut a'an yô chi lôcobresînc âcuu, chan.


Τις εισαι συ, το ορος το μεγα, εμπροσθεν του Ζοροβαβελ; πεδιας και θελει εκφερει τον ακρογωνιαιον λιθον εν αλαλαγμω, Χαρις, χαρις εις αυτον 	 Usta joß xnimal jun li tzûl li chßaßajquilal li tâchâlk, abanan laj Zorobabel tixcuy xnumsinquil chixjunil li tâchâlk saß xbên toj tixchoy xyîbanquil li templo. Ut nak tâqßuemânk li pec re xchoybal li cßanjel chixjunileb teßxjap re chixyebal: ¡Cßajoß xlokßal! ¡Bantiox re li Kâcuaß!—


Εδωκε χρυσον κατα βαρος δια τα χρυσα, δια παντα τα σκευη παντος ειδους υπηρεσιας και αργυρον κατα βαρος δια παντα τα σκευη τα αργυρα, δια παντα τα σκευη παντος ειδους υπηρεσιας 	 Ut quixqßue ajcuiß re li oro ut li plata li joß qßuial li tâcßanjelak re xyîbanquil li cßaßak re ru li tâcßanjelak saß li templo,


και τωρα σεις λεγετε να αντισταθητε εις την βασιλειαν του Κυριου, την εις τας χειρας των υιων του Δαβιδ, διοτι εισθε πληθος πολυ και εχετε μεθ' εαυτων χρυσους μοσχους, τους οποιους ο Ιεροβοαμ εκαμεν εις εσας δια θεους 	 Ut anakcuan lâex têraj pletic riqßuineb li ralal xcßajol laj David li sicßbileb ru xban li Dios re texcuânk saß li cuanquilal. Lâex nabalex ut cuan chak êriqßuin li cuacax oro li quixyîb chokß êdios laj Jeroboam.


Και ειπε προς αυτους, Οποια ητο η μορφη του ανθρωπου, οστις ανεβη εις συναντησιν σας και ελαλησε προς εσας τους λογους τουτους; 	 Ut li rey quixye: —¿Chanru na-iloc li cuînk li xyehoc êre chi joßcan? chan.


Τις εμετρησε τα υδατα εν τω κοιλωματι της χειρος αυτου και εσταθμισε τους ουρανους με την σπιθαμην και συμπεριελαβεν εν μετρω το χωμα της γης και εζυγισε τα ορη δια στατηρος και τους λοφους δια πλαστιγγος; 	 ¿Ma cuan ta biß junak quiru xbisbal li palau riqßuin li rukß? Ut, ¿ma cuan ta biß junak quiru xbisbal lix nimal ru li choxa riqßuin li rukß? ¿Ani ta biß quiru xbisbal chixjunil li ruchichßochß? ¿Ma cuan ta biß junak quiru xbisbaleb li tzûl riqßuin lix bisleb?


Διοτι ο δουλος σου εγγυηθη περι του παιδιου προς τον πατερα μου λεγων, Εαν δεν φερω αυτον προς σε, τοτε θελω εισθαι υπευθυνος προς τον πατερα μου διαπαντος. 	 Lâin xinye re lin yucuaß, “Cui incßaß tâsukßîk chak lâ cualal chicuix, tâcanâk chi junaj cua li raylal saß inbên,” chanquin re.


Δραμων δε ο δουλος εις συναντησιν αυτης ειπε, Ποτισον με, παρακαλω, ολιγον υδωρ εκ της υδριας σου. 	 Lix môs laj Abraham cô saß junpât chi âtinac riqßuin lix Rebeca. Ut quixye re: —Bânu usilal, si bayak cuucßa li cuan saß lâ cuc. Tâchakik cue, chan li môs.


Και ηκουσε Ζεβουλ ο αρχων της πολεως τους λογους Γααλ του υιου του Εβεδ, και εξηφθη ο θυμος αυτου 	 Nak quirabi resil li cßaßru quixye laj Gaal, ralal laj Ebed, cßajoß nak quijoskßoß laj Zebul li nataklan saß xbêneb li tenamit aßan.


Πως λεγετε, Ειμεθα σοφοι, και ο νομος του Κυριου ειναι μεθ' ημων; ιδου, βεβαιως εις ματην εγεινε τουτο ο καλαμος των γραμματεων ειναι ψευδης. 	 ¿Chanru nak têye, “Lâo cuan kanaßleb. Lâo cuan lix chakßrab li Kâcuaß kiqßuin”? ¿Ma incßaß ta biß queßxjal ru lin chakßrab eb laj tzßîb?


Δανειζεται ο ασεβης και δεν αποδιδει, ο δε δικαιος ελεει και διδει. 	 Li incßaß useb xnaßleb nequeßtoßonin ut incßaß chic nequeßxqßue rêkaj li nequeßxtoßoni. Abanan li tîqueb xchßôl nequeßuxtânan u ut nequeßsihin chi sa saß xchßôleb.


Και ο Κυριος ευλογησε τον κυριον μου σφοδρα, και εγεινε μεγας και εδωκεν εις αυτον προβατα και βοας και αργυριον και χρυσιον και δουλους και δουλας και καμηλους και ονους. 	 Li Kâcuaß Dios nabal li usilal xbânu re lin patrón. Nim lix cuanquil laj Abraham. Cßajoß xqßuial li cßaßru re li quiqßueheß re xban li Kâcuaß Dios. Mâ caßchßin lix quetômk cuan. Cuan xcarner, cuan xcuacax, cuan xcamellos ut cuan xburros. Cuan ajcuiß nabal lix oro ut lix plata. Ut nabaleb ajcuiß lix môs, joß ixk joß cuînk.


Και εγεννησεν εις αυτον η αδελφη της Ταχπενες τον Γενουβαθ τον υιον αυτου, τον οποιον η Ταχπενες απεγαλακτισεν εντος του οικου του Φαραω και ητο ο Γενουβαθ εν τω οικω του Φαραω, μεταξυ των υιων του Φαραω. 	 Li rîtzßin li reina Tahpenes quicuan jun lix cßulaßal riqßuin laj Hadad. Aj Genubat xcßabaß li cßulaßal. Ut lix Tahpenes quixqßuiresi saß li palacio rochbeneb li ralal laj faraón.


Εν τη ημερα εκεινη, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, θελετε προσκαλεσει εκαστος τον πλησιον αυτου υπο την αμπελον αυτου και υπο την συκην αυτου. 	 Nak tâcuulak xkßehil aßan, sa chic texcuânk chi ribil êrib. Ut naru textzacânk saß comonil saß xmu li cheß olivos ut saß xmu li cheß higo, chan li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Και θελουσιν απελθει ουτοι μεν εις κολασιν αιωνιον, οι δε δικαιοι εις ζωην αιωνιον. 	 Ut eb a'an te'xic sa' li tojba mâc chi junelic. Abanan li tîqueb xch'ôl cuânkeb xyu'am chi junelic.


Και το σπερμα των δουλων αυτου θελει κληρονομησει αυτην, και οι αγαπωντες το ονομα αυτου θελουσι κατοικει εν αυτη. 	 Li ralal xcßajoleb laj cßanjel chiru li Dios teßrêchani li naßajej. Chixjunileb li nequeßrahoc re li Dios teßcuânk aran.


Δεν εκαμεν ουτως εις ουδεν εθνος ουδε εγνωρισαν τας κρισεις αυτου. Αλληλουια. 	 Li Kâcuaß incßaß quixqßue li râtin reheb li jalaneb xtenamit. Eb aßan incßaß nequeßxnau cßaßru naxye lix chakßrab. ¡Chikalokßoni taxak li Kâcuaß!


Και απεκριθησαν προς τον Ιησουν, λεγοντες, Παντα οσα προσταζεις εις ημας θελομεν καμει και πανταχου οπου αποστειλης ημας, θελομεν υπαγει 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Rubén, laj Gad ut laj Manasés queßchakßoc ut queßxye re laj Josué: —Takabânu chixjunil li cßaßru xaye ke. Lâo toxic bar toâtakla cuiß.


Αλλοι ελεγον Ουτοι οι λογοι δεν ειναι δαιμονιζομενου μηπως δυναται δαιμονιον να ανοιγη οφθαλμους τυφλων; 	 Ut cuanqueb cui'chic yôqueb xyebal: -Inc'a' naru tââtinak chi jo'can cui cuan mâus aj musik'ej riq'uin. ¿Ma târûk ta bi' tixq'ue chi iloc junak mutz' cui cuan mâus aj musik'ej riq'uin? chanqueb.


Θανατον απεριτμητων θελεις θανατωθη δια χειρος των ξενων διοτι εγω ελαλησα, λεγει Κυριος ο Θεος. 	 Lâat tatcâmk saß rukßeb li jalaneb xtenamit joß nak nequeßcam li incßaß nequeßpâban cue lâin li tzßakal Dios. Lâin li nimajcual Dios ninyehoc re aßin.—


Οι δε ιερεις οι βασταζοντες την κιβωτον ισταντο εν τω μεσω του Ιορδανου, εωσου ετελεσθησαν παντα οσα ο Κυριος προσεταξεν εις τον Ιησουν να ειπη προς τον λαον, κατα παντα οσα ο Μωυσης προσεταξεν εις τον Ιησουν και εσπευσεν ο λαος και διεβη. 	 Ut eb li tenamit queßxbânu li cßaßru quixye laj Josué. Eb laj tij li yôqueb chi cßamoc re li Lokßlaj Câx queßcana chi xakxo saß xyi li nimaß Jordán toj queßxbânu li joß qßuial quixye li Kâcuaß re laj Josué, joß quiyeheß re junxil xban laj Moisés. Ut eb li tenamit queßnumeß chi junpât jun pacßal li nimaß.


Ας καμνωσιν οι υιοι Ισραηλ το πασχα εν τω καιρω αυτου 	 Ut quixye re chi joßcaßin: —Tento nak eb laj Israel teßxninkßei li Pascua saß xkßehil joß xinye reheb.


Παντες οι αγαπητοι σου σε ελησμονησαν δεν σε ζητουσι διοτι σε επληγωσα εν πληγη εχθρου, εν τιμωρια σκληρα, εξ αιτιας του πληθους των ανομιων σου αι αμαρτιαι σου επληθυνθησαν. 	 Xextzßektânâc xbaneb li tenamit li xeßoquen chêrix. Incßaß chic nequexcßoxlaheb. Xban lê mâusilal ut xban ajcuiß nak numtajenak li mâc xebânu, lâin xexinqßue saß raylal joß nequeßxbânu li xicß nequeßiloc êre.


Τοτε ειπεν Ελιακειμ ο υιος του Χελκιου, και ο Σομνας και ο Ιωαχ, προς τον Ραβ-σακην, Λαλησον, παρακαλω, προς τους δουλους σου εις την Συριακην γλωσσαν διοτι καταλαμβανομεν αυτην και μη λαλει προς ημας Ιουδαιστι, εις επηκοον του λαου επι του τειχους. 	 Tojoßnak laj Eliaquim li ralal laj Hilcías ut laj Sebna ut laj Joa queßxye re laj Rabsaces: —Nakatzßâma châcuu nak toâcuâtina saß li âtinobâl arameo xban nak lâo nakatau ru li âtin aßan. Moâcuâtina saß li râtinobâleb laj Judá xban nak chixjunileb li tenamit li cuanqueb saß xbên li tzßac yôqueb chirabinquil li yôcat chixyebal, chan.


Και διεβη ο Ιησους, και πας ο Ισραηλ μετ' αυτου, εκ Λαχεις εις Εγλων, και εστρατοπεδευσαν κατεναντι αυτης και επολεμουν αυτην 	 Chirix chic aßan laj Josué qui-el Laquis rochbeneb lix soldados ut queßcôeb Eglón chi pletic. Ut queßxyîb lix muhebâleb nachß riqßuin li tenamit.


Ο λεων, οστις ειναι ο ισχυροτερος των ζωων, και δεν στρεφει απο προσωπου τινος 	 Lix bên, aßan li cakcoj li kßaxal cau rib saß xyânkeb li xul. Ut mâ ani naxxucua ru.


Τοτε ειπεν ο Ελιακειμ και ο Σομνας και ο Ιωαχ προς τον Ραβ-σακην, Λαλησον, παρακαλω, προς τους δουλους σου εις την Συριακην γλωσσαν διοτι καταλαμβανομεν αυτην και μη λαλει προς ημας Ιουδαιστι εις επηκοον του λαου του επι του τειχους. 	 Queßchakßoc laj Eliaquim, laj Sebna ut laj Joa ut queßxye re laj Rabsaces: —Nakatzßâma châcuu nak toâcuâtina saß li âtinobâl arameo xban nak lâo nakatau ru li âtin aßan. Moâcuâtina saß li râtinobâleb laj Judá xban nak chixjunileb li tenamit li cuanqueb saß xbên li tzßac yôqueb chirabinquil li yôcat chixyebal, chanqueb.


Και εδεχθησαν τους ανδρας εξ αιτιας των εφοδιων αυτων, και δεν ηρωτησαν τον Κυριον. 	 Eb laj Israel queßxchap lix cuaheb ut queßril. Abanan incßaß queßxtzßâma chiru li Dios cßaßru us teßxbânu.


και εγεινε γνωστον εις παντας τους κατοικουντας την Ιερουσαλημ, ωστε ο αγρος εκεινος ωνομασθη εν τη ιδια αυτων διαλεκτω Ακελδαμα, τουτεστιν, αγρος αιματος. 	 Qui-el ut resil a'an sa' xyânkeb chixjunileb li cuanqueb Jerusalén. Jo'can nak Acéldama neque'xye re li na'ajej a'an sa' li râtinobâleb. A'an naraj naxye "Lok'bil riq'uin quic'."


Απεκριθησαν λοιπον προς αυτους οι Φαρισαιοι Μηπως και σεις επλανηθητε; 	 Ut eb laj fariseo que'xye reheb: -¿Ma xeq'ue ajcui' êrib lâex chixbalak'i li cuînk a'an?


Ελαλησε δε προς αυτον ο Θεος ουτως, οτι το σπερμα αυτου θελει εισθαι παροικον εν γη ξενη, και θελουσι δουλωσει αυτο και καταθλιψει τετρακοσια ετη 	 A'an a'in li quixye li Dios re laj Abraham: -Eb lâ cualal âc'ajol te'cuânk sa' jalan tenamit mâcua' xtenamiteb. Ut sa' li tenamit a'an te'cuânk chok' rahobtesinbil môs ut xic' te'ilek' chiru câhib ciento chihab.


Και εκαμεν ο Δαβιδ, καθως προσεταξεν εις αυτον ο Κυριος και επαταξε τους Φιλισταιους απο Γαβαα εως της εισοδου Γεζερ. 	 Ut laj David quixbânu joß quixye li Kâcuaß. Quixcamsiheb laj filisteo. Naticla saß li tenamit Geba ut quicuulac toj cuan cuiß li tenamit Gezer.


Και εκηρυττεν εν ταις συναγωγαις της Γαλιλαιας. 	 Ut yô chixch'olobanquil lix yâlal sa' eb li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío aran Galilea.


Και εγω εδυναμην να λαλησω καθως σεις εαν η ψυχη σας ητο εις τον τοπον της ψυχης μου, ηδυναμην να επισωρευσω λογους εναντιον σας, και να κινησω εναντιον σας την κεφαλην μου. 	 Cui ta lâex yôquex chi cßuluc re li raylal li yôquin chixcßulbal, lâin tinye raj ajcuiß êre joß yôquex chixyebal cue anakcuan. Tincuecßasi raj injolom ut texinseße. Ut nabal raj li cßaßak re ru tinye êre, re êchßißchßißinquil.


Και εν ταις εσχαταις ημεραις, λεγει ο Θεος, Θελω εκχεει απο του Πνευματος μου επι πασαν σαρκα, και θελουσι προφητευσει οι υιοι σας και αι θυγατερες σας, και οι νεανισκοι σας θελουσιν ιδει ορασεις, και οι πρεσβυτεροι σας θελουσιν ενυπνιασθη ενυπνια 	 Sa' eb li cutan li telaje'châlk, chan li Dios, lâin tinq'ue lin musik' chi cuânc riq'uineb chixjunileb li tenamit. Eb lê ralal êc'ajol te'yehok râtin profeta. Ut tinc'ut lix yâlal chiruheb li tîxil cuînk sa' xmatq'ueb ut tinc'uteb li visión chiruheb li sâj cuînk.


Τα πεντε παραπετασματα θελουσι συναπτεσθαι το εν μετα του αλλου και τα αλλα πεντε παραπετασματα θελουσι συναπτεσθαι το εν μετα του αλλου. 	 Têletz chi ribil li ôb chi tßicr. Joßcan cuißchic têbânu riqßuin li ôb chic. Têletz cuißchic chi ribil.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος Ιδου, θελω φερει επ' αυτους κακον, εκ του οποιου δεν θελουσι δυνηθη να εξελθωσι και θελουσι βοησει προς εμε και δεν θελω εισακουσει αυτους. 	 Joßcan nak lâin tinqßue li raylal saß xbêneb ut incßaß chic târûk teßxcol ribeb chiru. Usta nequeßyâbac chixtzßâmanquil xtenkßanquileb, abanan lâin incßaß tincuabi lix tijeb.


Και ιδου, πασαι αι γυναικες αι εναπολειφθεισαι εν τη οικια του βασιλεως του Ιουδα θελουσιν αχθη προς τους αρχοντας του βασιλεως της Βαβυλωνος, και αυται θελουσι λεγει, Οι ανδρες οι ειρηνικοι σου σε εδελεασαν και υπερισχυσαν εναντιον σου εβυθισθησαν οι ποδες σου εις τον βορβορον και αυτοι εσυρθησαν οπισω 	 Chixjunileb li ixk li cuanqueb saß lâ cuochoch teßisîk saß li cab ut teßkßaxtesîk saß rukßeb li nequeßtenkßan re lix reyeb laj Babilonia. Ut eb li ixk teßxye âcue, “Xateßxbalakßi ut xeßnumta saß âbên li cacßojob âchßôl saß xbêneb. Anakcuan xachßic âcuib saß chßaßajquil. Chanchan nak xachßic lâ cuok saß sulul. Xateßxcanab âjunes lâ cuamîg.”


Επληθυνας τους εμπορους σου υπερ τα αστρα του ουρανου ο βρουχος εξηπλωθη και εξεπεταξεν. 	 Kßaxal cuißchic nabaleb li nequeßchal chi cßayînc saß êyânk. Chanchan xqßuialeb li chahim chiru li choxa. Eb aßan chanchanakeb laj sâcß li nequeßsachoc re li acuîmk ut nequeßxic.


Εχοντες λοιπον το θαρρος παντοτε και εξευροντες οτι ενοσω ενδημουμεν εν τω σωματι αποδημουμεν απο του Κυριου 	 Jo'can nak junelic cau kach'ôl riq'uin li Dios nak cuanco sa' ruchich'och'. Nakanau nak jo' najtil cuanco sa' ruchich'och', moco cuanco ta chak riq'uin li Kâcua' Jesucristo sa' choxa.


Και ηλθεν ο Μωυσης και ο Ααρων εμπροσθεν της σκηνης του μαρτυριου. 	 Laj Moisés ut laj Aarón queßcôeb chiru li tabernáculo.


Και προσεταξεν ο βασιλευς τον Αβδε-μελεχ τον Αιθιοπα, λεγων, Λαβε εντευθεν τριακοντα ανθρωπους μετα σου και αναβιβασον τον Ιερεμιαν τον προφητην εκ του λακκου, πριν αποθανη. 	 Ut li rey quixye re laj Ebed-melec laj Etiopía: —Cßameb châcuix lajêb xcaßcßâl chi cuînk ut isi saß li jul li profeta Jeremías nak toj mâjiß nacam, chan.


Σαμμα ο Αραριτης Αχιαμ, ο υιος του Σαραρ, ο Αραριτης 	 li ralal laj Sama, Arar xtenamit; laj Ahíam li ralal laj Sarar, Arar xtenamit;


Και ο Αρφαξαδ εγεννησε τον Σαλα, και ο Σαλα εγεννησε τον Εβερ. 	 Laj Arfaxad, aßan lix yucuaß laj Sela. Laj Sela, aßan lix yucuaß laj Heber.


Εκκλινον απο του κακου και πραττε το αγαθον, και θελεις διαμενει εις τον αιωνα. 	 Canabomak xbânunquil li incßaß us. Chebânuhak ban li us. Ut tâcuânk jun ênaßaj re texcuânk cuiß chi junelic.


μαλιστα επειδη γνωριζεις παντα τα παρα τοις Ιουδαιοις εθιμα και ζητηματα οθεν δεομαι σου να με ακουσης μετα μακροθυμιας. 	 K'axal cui'chic us xban nak lâat nacanau chixjunil li c'a'ru c'aynakeb xbânunquil eb laj judío ut nacanau chanru lix na'lebeb. Jo'can ut nak nintz'âma châcuu nak tâcuy rabinquil li c'a'ru oc cue xyebal.


αλλα περιεπατησεν εν ταις οδοις των βασιλεων του Ισραηλ και εκαμεν ετι ειδωλα χωνευτα εις τους Βααλειμ. 	 Quixbânu ban joß queßxbânu lix reyeb laj Israel. Ut quixyîb lix jalanil dios chßîchß Baal xcßabaß.


Και θελεις κρεμασει το καταπετασμα υπο τας περονας, δια να φερης εκει, εσωθεν του καταπετασματος, την κιβωτον του μαρτυριου και το καταπετασμα θελει καμνει εις εσας χωρισμα μεταξυ του αγιου και του αγιου των αγιων. 	 Chiru li gancho oro têqßue li nimla tßicr. Aßan tâcßanjelak chokß tas saß li tabernáculo. Caß tasal tâcanâk xsaß li tabernáculo. Li xbên tasal, aßan li Santil Naßajej. Ut li xcaß tasal, aßan li Lokßlaj Santil Naßajej. Saß li Lokßlaj Santil Naßajej aßan, têqßue li Lokßlaj Câx bar tâxocmânk cuiß li chakßrab.


Εξεχυθην ως υδωρ, και εξηρθρωθησαν παντα τα οστα μου η καρδια μου εγεινεν ως κηριον, κατατηκεται εν μεσω των εντοσθιων μου. 	 Yô chi osocß lin metzßêu. Chanchan li haß li yô chi hoyecß. Chanchan nak mâcßaß chic saß xnaßaj lin bakel. Chanchan yô chi haßocß li cuâm joß nak nahaßoß li cera.


Ειπε δε Κυριος προς τον Μωυσην και Ααρων, Ουτος ειναι ο νομος του πασχα ουδεις αλλογενης θελει φαγει απ' αυτου 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés ut laj Aarón: —Joßcaßin nak texninkßeîk re xjulticanquil chanru nak quexcoleß nak quilajeßcamsîc li xbên ralaleb laj Egipto. Mâ jun jalan xtenamit tâtzacânk re li tzacaêmk aßin.


Και ανοιξας ο Φιλιππος το στομα αυτου και αρχισας απο της γραφης ταυτης, ευηγγελισατο εις αυτον τον Ιησουν. 	 Laj Felipe qui-oc chixch'olobanquil lix yâlal chiru. Quixtiquib riq'uin li quixtz'îba li profeta Isaías ut toj quixch'olob xyâlal chirix li Jesucristo.


μετα σου θελει κατοικει, εν μεσω σου, εις οντινα τοπον εκλεξη, εν μια των πυλων σου οπου αρεσκη εις αυτον δεν θελεις καταδυναστευσει αυτον. 	 Têcanab chi cuânc êriqßuin saß li tenamit li naraj ut saß li naßajej li nacuulac chiru. Ut incßaß têrahobtesi.


Και δεν ηδυνηθησαν να πιασωσιν αυτον απο λογου εμπροσθεν του λαου, και θαυμασαντες δια την αποκρισιν αυτου εσιωπησαν. 	 Ut mâ jun âtin que'xtau re târûk te'xye nak cuan xmâc. Ut que'sach xch'ôleb xban li âtin li que'sumêc cui' xban li Jesús. Jo'can nak mâc'a' chic que'xye.


Και εν τη φυλακη τη πρωινη επεβλεψεν ο Κυριος εκ του στυλου του πυρος και της νεφελης επι το στρατευμα των Αιγυπτιων και συνεταραξε το στρατευμα των Αιγυπτιων 	 Nak yô chi sakêuc cuan li Kâcuaß Dios saß li chok ut saß li xam. Quirileb laj Egipto ut quixtakla li raylal saß xbêneb.


και τωρα επικαταρατος να ησαι απο της γης, ητις ηνοιξε το στομα αυτης δια να δεχθη το αιμα του αδελφου σου εκ της χειρος σου 	 Anakcuan tzßektânanbilakat xban li chßochß x-ucßac re lix quiqßuel lâ cuîtzßin xacamsi.


Ειναι ευχαριστησις εις τον Παντοδυναμον, εαν ησαι δικαιος; η κερδος, εαν καθιστας αμεμπτους τας οδους σου; 	 ¿Ma sahak ta biß saß xchßôl li nimajcual Dios nak lâat tîcak lâ chßôl? ¿Cßaß ta biß ru tixra nak châbilak lâ naßleb?


Καλητερον ολιγον μετα δικαιοσυνης, παρα εισοδηματα μεγαλα μετα αδικιας. 	 Kßaxal us nak cuânk cßaßru âcue saß tîquilal, usta caßchßin ajcuiß, chiru nak cuânk nabal cßaßru âcue riqßuin balakßic.


διοτι οτε ημεθα παρ' υμιν, προελεγομεν προς εσας οτι μελλομεν να υποφερωμεν θλιψεις, καθως και εγεινε και εξευρετε. 	 Nak toj cuanco chak sa' êyânk xkaye resil êre nak takac'ul li raylal lâo aj pâbanel. Ac nequenau lâex nak jo'can quic'ulman.


Και ειδεν ο κυριος αυτου, οτι ο Κυριος ητο μετ' αυτου, και ευωδωνεν ο Κυριος εις τας χειρας αυτου παντα οσα εκαμνε. 	 Laj Potifar quixqßue retal nak li Kâcuaß Dios yô chi tenkßânc re laj José. Joßcan nak us na-el chiru chixjunil li cßaßru naxbânu.


Ακουσαντες δε παντες οι αρχοντες των στρατευματων, αυτοι και οι ανδρες αυτων, οτι ο βασιλευς της Βαβυλωνος κατεστησε τον Γεδαλιαν, ηλθον προς τον Γεδαλιαν εις Μισπα, και Ισμαηλ ο υιος του Νεθανιου και Ιωαναν ο υιος του Καρηα και Σεραιας ο υιος του Τανουμεθ ο Νετωφαθιτης και Ιααζανιας, υιος Μααχαθιτου τινος, αυτοι και οι ανδρες αυτων. 	 Eb li cuanqueb xcuanquil saß xbêneb li soldado aj Israel queßrabi resil nak laj Gedalías, aßan chic li gobernador ut côeb Mizpa chi âtinac riqßuin. Aßaneb laj Ismael li ralal laj Netanías; laj Johanán li ralal laj Carea; laj Seraías li ralal laj Tanhumet, Netofa xtenamit; ut laj Jaazanías li ralal jun li cuînk Maaca xtenamit. Ut côeb ajcuiß li cuînk li cuanqueb rochbeneb.


Ητο δε ο Ησαυ ετων τεσσαρακοντα, οτε ελαβεν εις γυναικα Ιουδιθ, την θυγατερα Βεηρι του Χετταιου, και Βασεμαθ, την θυγατερα Αιλων του Χετταιου 	 Caßcßâl chihab cuan re laj Esaú nak quixcßam lix Judit chokß rixakil. Lix Judit aßan xrabin laj Beeri laj hitita. Ut quixcßam ajcuiß chokß rixakil lix Basemat, lix rabin laj Elón laj hitita.Cßajoß li raylal queßxcßul laj Isaac ut lix Rebeca xbaneb li rixakil laj Esaú.


Πας ανθρωπος, οστις κακολογηση τον πατερα αυτου η την μητερα αυτου, εξαπαντος θελει θανατωθη τον πατερα αυτου η την μητερα αυτου, εκακολογησε το αιμα αυτου θελει εισθαι επ' αυτον. 	 Li ani tixmajecua lix naß, malaj ut lix yucuaß, tâcamsîk. Ut aßan cuan xmâc nak tâcamsîk.