Μηδεις ας μη σας απατα με ματαιους λογους επειδη δια ταυτα ερχεται η οργη του Θεου επι τους υιους της απειθειας. 	 Mêq'ue êrib chi balak'îc xbaneb li neque'âtinac ut neque'xye nak moco nimla mâc ta xbânunquil li c'a'ak re ru a'in, xban nak nachal xjosk'il li Dios sa' xbêneb li neque'k'etoc re li râtin.


Και ειπεν Αχααβ ο βασιλευς του Ισραηλ προς Ιωσαφατ τον βασιλεα του Ιουδα, Ερχεσαι μετ' εμου εις Ραμωθ-γαλααδ; Ο δε απεκριθη προς αυτον, Εγω ειμαι καθως συ, και ο λαος μου καθως ο λαος σου και θελομεν εισθαι μετα σου εν τω πολεμω. 	 Laj Acab lix reyeb laj Israel quixye re laj Josafat lix reyeb laj Judá: —¿Ma tâcuaj xic chicuix chi pletic riqßuineb li tenamit Ramot li cuan saß xcuênt Galaad? chan. Ut laj Josafat quixye re: —Lâin, joß eb ajcuiß lin soldados cuanco re êtenkßanquil. Lâo toxic chi pletic êrochben, chan.


Θελει τρωγεσθαι την ημεραν καθ' ην προσφερετε αυτην, και την επαυριον εαν δε μεινη τι εως της τριτης ημερας, με πυρ θελει κατακαυθη. 	 Tento xtzacanquil li tib saß li cutan nak xcamsîc li xul ut saß li xcab li cutan. Ut li joß qßuial chic tâcanâk re li rox cutan, tento xcßatbal.


Οταν δε ελθη ο ιος του ανθρωπου εν τη δοξη αυτου και παντες οι αγιοι αγγελοι μετ' αυτου, τοτε θελει καθησει επι του θρονου της δοξης αυτου, 	 Nak tinchâlk lâin li C'ajolbej riq'uin xnimal inlok'al cuochbenakeb chak chixjunileb li ángel, tojo'nak toxinc'ojlâk sa' lin c'ojaribâl retalil xnimal incuanquil chi rakoc âtin.


Και οτε εξηγερθη το πρωι ο υπηρετης του ανθρωπου του Θεου και εξηλθεν, ιδου, στρατευμα ειχε περικυκλωμενην την πολιν με ιππους και αμαξας. Και ειπεν ο υπηρετης αυτου προς αυτον, Ω, κυριε, τι θελομεν καμει; 	 Cuulajak chic nak toj ekßela, lix môs lix profeta li Dios quicuacli ut cô chirix cab. Quixqßue retal nak sutsu li tenamit xbaneb li soldado aj Siria. Quirileb lix cacuâyeb ut lix carruaje. Cô saß cab ut quixye re laj Eliseo: —At Kâcuaß, ¿cßaßru takabânu? Osocß ke.—


Τριακοντα ετων ητο ο Δαβιδ οτε εγεινε βασιλευς, και εβασιλευσε τεσσαρακοντα ετη 	 Lajêb xcaßcßâl chihab cuan re laj David nak qui-oc chokß rey. Ut caßcßâl chihab quicuan chokß rey.


Και ειπεν ο αγγελος του Κυριου προς τον Μανωε, Και αν με κρατησης, δεν θελω φαγει απο του αρτου σου και εαν καμης ολοκαυτωμα, προς τον Κυριον προσφερε αυτο διοτι δεν εγνωρισεν ο Μανωε οτι ητο αγγελος Κυριου. 	 Abanan li ángel quixye re: —Usta tincanâk êriqßuin junpâtak, incßaß tintzaca li cßaßru nacayîb. Abanan cui nacacuaj xbânunquil, tâmayeja li xul aßan chiru li Kâcuaß, chan. Laj Manoa incßaß quixnau nak li cuînk aßan x-ángel li Kâcuaß.


Οι σκοποι στερεονονται δια της συμβουλης και μετα καλην σκεψιν καμνε πολεμον. 	 Li cßaßru naxcßûb ru junak, us na-el xban nak naxqßue saß xchßôl li châbil naßleb qßuebil re. Joßcan nak têcßoxla chi us nak têtiquib junak plêt.


Και θελω καμει προς αυτα διαθηκην ειρηνης και θελω αφανισει απο της γης τα πονηρα θηρια και θελουσι κατοικησει ασφαλως εν τη ερημω και κοιμασθαι εν τοις δρυμοις. 	 Lâin tinbânu jun li contrato riqßuineb re nak teßxcßam ribeb saß usilal cuiqßuin. Tincuisi chixjunileb li joskß aj xul saß lix naßajeb re nak naru teßcuânk yalak bar saß eb li cßalebâl ut naru teßcuârk saß eb li qßuicheß chi mâcßaß nachßißchßißin reheb.


Και ιδου, γυνη τις εν τη πολει, ητις ητο αμαρτωλη, μαθουσα οτι καθηται εις την τραπεζαν εν τη οικια του Φαρισαιου, εφερεν αλαβαστρον μυρου 	 Cuan sa' li tenamit a'an jun li ixk xcomoneb li inc'a' useb xna'leb. Quirabi resil nak li Jesús cuan chi cua'ac sa' li rochoch laj fariseo. Cô aran ut quixc'am jun ch'ina botella li sununquil ban. Li ch'ina botella yîbanbil riq'uin li châbil pec alabastro xc'aba'.


ουαι εις ημας. Τις θελει σωσει ημας εκ της χειρος των θεων τουτων των ισχυρων; ουτοι ειναι οι θεοι, οι παταξαντες τους Αιγυπτιους εν παση πληγη εν τη ερημω 	 ¿Ani târûk tâcolok ke chiruheb lix dioseb li nînkeb xcuanquil? Eb li dios aßan, aßan eb li queßtaklan re nabal li raylal saß xbêneb laj Egipto saß li chaki chßochß ut queßxsach ruheb.


Και καθως ειδεν η Αβιγαια τον Δαβιδ, εσπευσε και κατεβη απο του ονου και επεσεν ενωπιον του Δαβιδ κατα προσωπον και προσεκυνησεν εως εδαφους. 	 Nak lix Abigail quiril laj David, quicube chirix lix bûr saß junpât ut quixcuikßib rib saß chßochß chiru laj David re xqßuebal xlokßal.


Σας ασπαζεται η εν Βαβυλωνι συνεκλεκτη εκκλησια και Μαρκος, ο υιος μου. 	 Eb laj pâbanel li cuanqueb Babilonia neque'xtakla xsahil êch'ôl. Eb a'an sic'bil ajcui' ruheb xban li Dios jo' lâex. Naxtakla ajcui' xsahil êch'ôl laj Marcos, li ninra jo' cualal.Cheq'uehak xsahil êch'ôl chêribil êrib riq'uin santil utz'uc u xban nak nequera êrib. Chicuânk taxak li tuktûquil usilal êriq'uin xban nak lâex chic ralal xc'ajol li Cristo. Jo'can taxak.


Και εκαμε τας χρυσας λυχνιας δεκα, κατα το διατεταγμενον περι αυτων, και εθεσεν αυτας εν τω ναω, πεντε εκ δεξιων και πεντε εξ αριστερων. 	 Quixyîb ajcuiß lajêb li candelero joß li retalil li quiqßueheß re. Ut quixqßueheb saß li templo. Ôb quixqßue saß li nim ut li ôb chic quixqßue saß li tzße.


ετοιμασατε και ζωα, δια να επικαθισωσι τον Παυλον και φερωσιν ασφαλως προς Φηλικα τον ηγεμονα 	 Ut quixye ajcui' nak te'xcauresi li cacuây li tâxic cui' laj Pablo. Te'ril chi us re nak mâc'a' tixc'ul nak te'xc'am riq'uin laj Félix li acuabej.


ιππεως αναβαινοντος και ρομφαιας στιλβουσης και λογχης εξαστραπτουσης, και πληθος τραυματιζομενων και μεγας αριθμος πτωματων, και δεν ειναι τελος των πτωματων προσκοπτουσιν εις τα πτωματα αυτων 	 Nak yôqueb chi châlc chi camsînc chirix lix cacuâyeb, cßajoß nak nalemtzßun lix lânseb ut lix chßîchßeb nak nequeßxtaksi. Numtajenak cuißchic nabal li tochßoleb ut kßaxal cuißchic nabaleb li camenak. Nequeßxtich li rokeb chiruheb li camenak li yôqueb chi pletic.


Θελεις διαμερισει αυτην εις τμηματα και θελεις επιχυσει επ' αυτης ελαιον ειναι προσφορα εξ αλφιτων. 	 Tixjachi ut tixqßue li aceite chiru. Aßanak jun li mayej cßaj.


και ιδου, αλλα επτα ασταχυα ξηρα, λεπτα, κεκαυμενα υπο του ανατολικου ανεμου, ανεφυοντο κατοπιν αυτων 	 Tojoßnak queßel cuukub chîj chic chi trigo kßaxal cocß ut ac xtzßumar xban li tikcual ikß.


Και τα τεκνα αυτων θελουσι συντριφθη εμπροσθεν αυτων αι οικιαι αυτων θελουσι λεηλατηθη, και αι γυναικες αυτων θελουσι βιασθη. 	 Eb li cocßal sacßbileb chiru pec nak teßcamsîk chiruheb li naßbej yucuaßbej. Telajeßcßamekß chixjunil li cßaßru cuan reheb saß rochocheb. Ut eb li rixakileb telajeßchapekß xbaneb li cuînk.


Ποσον ωραιαι ειναι αι κατοικιαι σου, Ιακωβ, αι σκηναι σου, Ισραηλ. 	 Cßajoß xchßinaßusal lê muhebâl lâex aj Israel. Kßaxal chßinaßus li naßajej li nequexcuan cuiß, lâex li ralal xcßajol laj Jacob.


Και εφερα αυτον προς τους μαθητας σου, αλλα δεν ηδυνηθησαν να θεραπευσωσιν αυτον. 	 Ut xinc'am riq'uineb lâ tzolom re nak te'xq'uirtesi; abanan inc'a' xe'ru xq'uirtesinquil, chan.


Και θελω καμει πολλους λαους να εκπλαγωσι δια σε και οι βασιλεις αυτων θελουσι φριξει σφοδρα δια σε, οταν διασεισω την ρομφαιαν μου ενωπιον αυτων και θελουσι τρεμει κατα πασαν στιγμην, εκαστος δια την ζωην αυτου, εν τη ημερα της πτωσεως σου. 	 Nabal chi tenamit teßsachk xchßôleb nak teßrabi resil li cßaßru tâcßul. Eb li rey sicsotkeb xbaneb xxiu nak lâin tincßut lin chßîchß chiruheb saß li cutan aßan nak tatcamsîk. Xiu xiu cuânkeb ut teßxcßoxla nak mâre teßcamsîk ajcuiß eb aßan.


Ολη ωραια εισαι, αγαπητη μου και μωμος δεν υπαρχει εν σοι. 	 At ixk, kßaxal nacatinra. Cßajoß lâ chßinaßusal ut kßaxal châbilat. Mâcßaß âpaltil.


Και δεν θελουσι διδασκει πλεον εκαστος τον πλησιον αυτου και εκαστος τον αδελφον αυτου, λεγων, Γνωρισατε τον Κυριον διοτι παντες ουτοι θελουσι με γνωριζει απο μικρου αυτων εως μεγαλου αυτων, λεγει Κυριος διοτι θελω συγχωρησει την ανομιαν αυτων και την αμαρτιαν αυτων δεν θελω ενθυμεισθαι πλεον. 	 Moco tento ta nak toj teßxye re li ras rîtzßin “¿Ma nacanau ani li tzßakal Dios?” xban nak chixjunileb, joß cocß joß nînk, teßxnau nak lâin li Kâcuaß Dios. Ut lâin tincuyeb tinsacheb lix mâqueb ut incßaß chic tânak saß inchßôl lix mâusilaleb, chan li Kâcuaß.


Και παντες οι ανδρες Ισραηλ, οι εν τη κοιλαδι, ιδοντες οτι εφευγον και οτι ο Σαουλ και οι υιοι αυτου απεθανον, τοτε κατελιπον τας πολεις αυτων και εφυγον και ελθοντες οι Φιλισταιοι κατωκησαν εν αυταις. 	 Eb laj Israel li cuanqueb saß li ru takßa queßxqßue retal nak laj Saúl ut li oxib chi ralal queßcam. Joßcan nak queßêlelic ut queßxcanab lix tenamiteb. Ut aß chic eb laj filisteo queßoc chi cuânc saß lix tenamiteb.


Ητο δε ως εκτη ωρα και εγεινε σκοτος εφ' ολην την γην εως ωρας εννατης, 	 Tuktu cua'leb quik'ojyîno' sa' chixjunil li ruchich'och' ut toj sa' oxib ôr re ecuu quicutano' cui'chic.


Επειδη δεν προσεχουσιν εις τας πραξεις του Κυριου και εις τα εργα των χειρων αυτου, θελει κατακρημνισει αυτους και δεν θελει ανοικοδομησει αυτους. 	 Eb aßan incßaß nequeßxqßue xcuanquil li cßaßru quixyîb li Kâcuaß chi moco li cßaßru naxbânu. Joßcan nak li Dios tixqßueheb chixtojbal rix lix mâqueb ut tixsacheb chi junaj cua.


Αποκριθεις δε ο Ιησους ειπε Δεν εξευρετε τι ζητειτε. Δυνασθε να πιητε το ποτηριον, το οποιον εγω μελλω να πιω, και να βαπτισθητε το βαπτισμα, το οποιον εγω βαπτιζομαι; Λεγουσι προς αυτον Δυναμεθα. 	 Ut li Jesús quixye re: -Inc'a' nequenau xyâlal li c'a'ru yôquex chixtz'âmanquil. ¿Ma têcuy xc'ulbal li raylal li oc cue chixc'ulbal lâin? ¿Ma têcuy xnumsinquil li rahobtesîc li tinc'ul lâin?- Eb a'an que'xye: -Takacuy, chanqueb.


Ο αθετων εμε και μη δεχομενος τους λογους μου, εχει τον κρινοντα αυτον ο λογος, τον οποιον ελαλησα, εκεινος θελει κρινει αυτον εν τη εσχατη ημερα 	 Tento nak târakek' âtin sa' xbêneb li neque'tz'ektânan cue, li inc'a' neque'pâban re li c'a'ru ninye. Li âtin li xinye, a'an ajcui' li tâq'uehok reheb chixtojbal rix lix mâqueb sa' roso'jiqueb li cutan.


Ελθοντες δε οι ποιμενες εδιωξαν αυτας και σηκωθεις ο Μωυσης εβοηθησεν αυτας και εποτισε τα προβατα αυτων. 	 Nak queßcuulac jalan chic laj ilol xul, queßrâlinaheb li xkaßal chire li haß. Laj Moisés quicuacli chixtenkßanquileb li xkaßal chixqßuebal rucßaheb li quetômk.


Ο στεφανος της κεφαλης ημων επεσεν ουαι δε εις ημας, διοτι ημαρτησαμεν. 	 Mâcßaß chic kalokßal. Tokßob ku xban nak xomâcob.


Ειχε δε ο Αχααβ εβδομηκοντα υιους εν Σαμαρεια. Και εγραψεν ο Ιηου επιστολας, και απεστειλεν εις την Σαμαρειαν προς τους αρχοντας της Ιεζραελ, προς τους πρεσβυτερους και προς τους παιδοτροφους του Αχααβ, λεγων, 	 Lajêb xcâcßâl li ralal laj Acab cuanqueb saß li tenamit Samaria. Laj Jehú quixtzßîbaheb li hu ut quixtakla reheb li nequeßtaklan saß li tenamit Jezreel ut reheb li nequeßcßamoc be. Quixtakla ajcuiß reheb li nequeßiloc reheb li ralal laj Acab. Saß li hu quixye chi joßcaßin:


Αλλα συ εισαι ο εκσπασας με εκ της κοιλιας η ελπις μου απο των μαστων της μητρος μου. 	 Abanan ninnau nak lâat nacattenkßan cue, at inDios, xban nak lâat xatqßuehoc cue chi yoßlâc ut xaqßue inyußam. Nak toj yôquin chi tußuc, lâat xat-iloc cue.


Η κεφαλη σου επι σε ως Καρμηλος, και η κομη της κεφαλης σου ως πορφυρα ο βασιλευς ειναι δεδεμενος εις τους πλοκαμους σου. 	 Lâ jolom cßajoß xchßinaßusal. Chanchan li tzûl Carmelo. Ut li rismal âjolom chanchan li tßicr púrpura li cuan saß rochoch li rey. Naxic inchßôl châcuix xban xchßinaßusal lâ cuismal.


Ο αφρων υιος ειναι βαρυθυμια εις τον πατερα αυτου και πικρια εις την γεννησασαν αυτον. 	 Li alalbej li incßaß naxtau xnaßleb, aßan naxqßue xjoskßileb ut xrahil xchßôleb lix naß xyucuaß.


τον οποιον προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην εν τω ορει Σινα, καθ' ην ημεραν προσεταξε τους υιους Ισραηλ να προσφερωσι προς τον Κυριον τα δωρα αυτων εν τη ερημω Σινα. 	 Li Kâcuaß quixqßue li chakßrab aßin re laj Moisés saß li tzûl Sinaí nak cuanqueb saß li chaki chßochß. Quixqßue reheb saß li cutan nak quixye reheb laj Israel nak teßmayejak chiru.


Προς σε, Κυριε, εκραξα, και ειπα, συ εισαι η καταφυγη μου, η μερις μου εν γη ζωντων. 	 At nimajcual Dios, lâin yôquin chixtzßâmanquil intenkßanquil châcuu. At Kâcuaß, lâat aj Colol cue. Caßaj cuiß âcuiqßuin lâat nincßojob inchßôl arin saß ruchichßochß.


Δεν σας εγραψα διοτι δεν εξευρετε την αληθειαν, αλλα διοτι εξευρετε αυτην, και διοτι παν ψευδος εκ της αληθειας δεν ειναι. 	 Moco xban ta nak inc'a' nequenau lix yâlal nak nintz'îbac êriq'uin. Lâex nequenau lix yâlal ut nequenau ajcui' nak mâ jun tic'ti' na-el sa' li tz'akal yâl.


Απο του σπερματος τουτου ο Θεος κατα την επαγγελιαν αυτου ανεστησεν εις τον Ισραηλ σωτηρα τον Ιησουν, 	 Ut sa' xyânkeb li ralal xc'ajol a'an, li Dios quixq'ue chi yo'lâc li Jesús laj Colol re li tenamit Israel jo' quixyechi'i reheb.


Θελει ανθεξει η καρδια σου; η θελουσιν εχει δυναμιν αι χειρες σου, εν ημεραις καθ' ας εγω θελω ενεργησει εναντιον σου; εγω ο Κυριος ελαλησα και θελω εκτελεσει. 	 ¿Ma toj cauhak ta biß êchßôl ut ma toj cauhak ta biß êrib saß li cutan nak lâin texinqßue chixtojbal rix lê mâc? Lâin li Kâcuaß Dios xinyehoc re nak texinqßue chixtojbal rix lê mâc ut lâin tinbânu li cßaßru xinye.


Και ουδεις λαμβανει την τιμην ταυτην εις εαυτον, αλλ' ο καλουμενος υπο του Θεου, καθως και ο Ααρων. 	 Lix c'anjel li xyucua'il aj tij k'axal lok', aban mâ jun naxyo'ob xc'anjel yal xjunes rib. Eb a'an sic'bil ruheb xban li Dios. Li Dios naxxakabeb chi c'anjelac jo' nak quixakabâc laj Aarón najter.


Τις μεταξυ σας εμεινεν, οστις ειδε τον οικον τουτον εν τη πρωτη αυτου δοξη; και οποιον τωρα σεις βλεπετε αυτον; δεν ειναι εις τους οφθαλμους σας ως ουδεν, συγκρινομενος προς εκεινον; 	 ¿Ma toj cuan saß êyânk qui-iloc re lin templo junxil? ¿Ma jultic êre nak cßajoß xchßinaßusal nak quicuan? ¿Ma nacuulac ta biß chêru lin templo chanru nak cuan anakcuan? ¿Ma incßaß ta biß nequeril nak mâcßaß chic xchßinaßusal joß junxil?”


Ηκουσα, και τα εντοσθια μου συνεταραχθησαν τα χειλη μου ετρεμον εις την φωνην η σαθροτης εισηλθεν εις τα οστα μου, και υποκατω μου ελαβον τρομον πλην εν τη ημερα της θλιψεως θελω αναπαυθη, οταν αναβη κατα του λαου ο μελλων να εκπορθηση αυτον. 	 Nak quicuil li cßaßru talajcßulmânk, cßajoß nak quiyotßeß inchßôl. Incßaß chic quiru quinâtinac. Nequeßsicsot li cuok xban inxiu ut mâcßaß chic inmetzßêu quincana. Abanan tincuoybeni li cutan nak tâcßulmânk li raylal aßan. Mâcßaß incßaßux xban nak ninnau nak li Kâcuaß tixsach ruheb li xicß nequeßiloc ke.


Τις αυτη η αναβαινουσα απο της ερημου, επιστηριζομενη επι τον αγαπητον αυτης; Εγω σε εξυπνησα υπο την μηλεαν εκει σε εκοιλοπονησεν η μητηρ σου εκει σε εγεννησεν η τεκουσα σε. 	 ¿Ani li yô chak chi châlc saß li chaki chßochß kßalkßo xban li cuînk li narahoc re? Rubel xmu li cheß mansana xincuajsi âcuu. Saß li naßajej aßan quiticla xraylal lâ naß. Saß li naßajej aßan catyoßla.


Τοτε ειπον προς αυτον, Ειπε τωρα προς ημας, τινος ενεκεν το κακον τουτο ηλθεν εφ' ημας; Τι ειναι το εργον σου; και ποθεν ερχεσαι; τις ο τοπος σου; και εκ τινος λαου εισαι; 	 Ut queßxye re: —Ye ke anakcuan cßaßut nak yôco chixcßulbal li raylal aßin. ¿Cßaßru lâ cßanjel? ¿Bar âtenamit? Ye ke anihat ut bar xatchal, chanqueb.


Ητο δε εκει πηγη του Ιακωβ. Ο Ιησους λοιπον κεκοπιακως εκ της οδοιποριας εκαθητο ουτως εις την πηγην. Ωρα ητο περιπου εκτη. 	 Ut aran cuan jun li becbil ha' li quixtakla xbecbal laj Jacob najter. Cua'leb na chic quicuulac aran li Jesús. Quic'ojla chire li becbil ha' chi hilânc xban nak quilub chi bêc.


Και εισηκουσεν ο Βεν-αδαδ εις τον βασιλεα Ασα, και απεστειλε τους αρχηγους των δυναμεων αυτου εναντιον των πολεων του Ισραηλ, και επαταξε την Ιιων και την Δαν και την Αβελ-βαιθ-μααχα, και πασαν την Χιννερωθ, μετα πασης της γης Νεφθαλι. 	 Li rey Ben-adad quixcßul xchßôl li quixye laj Asa. Joßcan nak quixtaklaheb lix soldado joßqueb ajcuiß li nequeßtaklan saß xbêneb re nak teßpletik aran Israel. Ut queßnumta saß xbêneb li tenamit Ijón, Dan, Abel-bet-maaca, ut quinumta ajcuiß saß xbêneb chixjunileb li naßajej Cineret joß ajcuiß chixjunil lix naßajeb li ralal xcßajol laj Neftalí.


Αλλ' ητο πυργος ισχυρος εν τω μεσω της πολεως, και κατεφυγον εκει παντες οι ανδρες και αι γυναικες και παντες οι κατοικοι της πολεως, και εκλεισαν οπισθεν αυτων και ανεβησαν εις το δωμα του πυργου. 	 Saß li tenamit aßan cuan jun li nimla cab najt xteram re teßxcol cuiß ribeb. Chixjunileb li cuanqueb saß li tenamit queßcôeb aran, joß cuînk, joß ixk. Ut queßcôeb ajcuiß eb li nequeßtaklan saß li tenamit aßan. Queßxqßue saß lau lix puertil ut queßtakeß saß xbên li cab.


Και ανεβη ο Δαβιδ κατα τον λογον του Γαδ, ως προσεταξεν ο Κυριος. 	 Joßcan nak li rey David cô chixbânunquil li cßaßru quiyeheß re xban laj Gad, joß quitaklâc cuiß xban li Kâcuaß.


το οποιον οι αγορασαντες αυτο σφαζουσιν ατιμωρητως οι δε πωλουντες αυτο λεγουσιν, Ευλογητος ο Κυριος, διοτι επλουτησα, και αυτοι οι ποιμενες αυτου δεν φειδονται αυτου. 	 Eb li nequeßlokßoc reheb li carner, nequeßxcamsi ut nequeßxcßoxla nak mâcßaßeb xmâc. Ut eb li nequeßcßayin reheb nequeßxye: —Bantiox xak re li Kâcuaß nak yôco chi biomocß. Chi moco laj ilol reheb nequeßril xtokßobâl ruheb li carner.


ουχι εξ εργων, δια να μη καυχηθη τις. 	 Mâ ani chixnimobresi rib xban nak mâcua' xban êyehom êbânuhom nak colbilex.


Προς δε τον Ισραηλ λεγει Ολην την ημεραν εξετεινα τας χειρας μου προς λαον απειθουντα και αντιλεγοντα. 	 Ut chirixeb laj judío li Dios quixye: Junelic yôquin chixbokbaleb laj Israel re nak te'châlk cuiq'uin. Abanan eb a'an inc'a' neque'abin chicuu. Neque'xk'et ban li cuâtin. (Isa. 65:2)


Η γλωσσα του θηλαζοντος εκολληθη εις τον ουρανισκον αυτου υπο της διψης τα παιδια εζητησαν αρτον και δεν υπαρχει ο κοπτων εις αυτα. 	 Li rußuj rakß eb li cßulaßal li toj nequeßtußuc naxletz rib saß reheb xban li chaki el. Eb li cocßal nequeßxtzßâma xcua rucßaheb, abanan mâ ani naqßuehoc reheb.


και εβοησαν προς Κυριον και αυτος εθεσε σκοτος αναμεσον υμων και των Αιγυπτιων, και επηγαγεν επ' αυτους την θαλασσαν και εκαλυψεν αυτους, και οι οφθαλμοι υμων ειδον τι εκαμον εν τη Αιγυπτω και κατωκησατε εν τη ερημω ημερας πολλας. 	 Ut eb lê xeßtônil yucuaß queßxjap re chixtzßâmanquil xtenkßanquil chicuu. Ut quinqßue li kßojyîn saß xyiheb aßan ut eb laj Egipto. Ut lâin quintakla li haß re nak tixjunaji rib saß xbêneb laj Egipto ut queßosoß. Lâex nequenau cßaßru quinbânu. Ut najt quexcuan saß li chaki chßochß.


και αφου ευρη, συγκαλει τας φιλας και τας γειτονας, λεγουσα Συγχαρητε μοι, διοτι ευρον την δραχμην την οποιαν εχασα. 	 Ut nak tixtau, tixch'utubeb li ramîg ut eb li rech cabal ut tixye reheb: -Chisahok' sa' kach'ôl cuochbenex xban nak xintau lin tumin li quisach chicuu, cha'ak.


και δια να ιστανται καθ' εκαστην πρωιαν και εσπεραν, δια να υμνωσι και να δοξολογωσι τον Κυριον 	 Rajlal ekßela ut rajlal ecuu teßlokßonînk ut teßbantioxînk chiru li Kâcuaß.


Εφοβουντο μεν τον Κυριον, ελατρευον ομως τους ιδιους αυτων θεους, κατα τον τροπον των εθνων, οθεν μετωκισθησαν. 	 Yôqueb chixqßuebal xlokßal li Kâcuaß, abanan yôqueb ajcuiß chixqßuebal xlokßal lix dioseb joß cßaynakeb chixbânunquil saß eb li tenamit li queßchal cuiß chak.


Ο Κυριος να σε ευλογηση και να σε φυλαξη 	 Aß taxak li Kâcuaß chi-osobtesînk êre ut aßan taxak tâilok êre.


Δια τουτο δεν ηδυναντο να πιστευωσι διοτι παλιν ειπεν ο Ησαιας 	 Inc'a' quiru que'pâban xban nak ac tz'îbanbil chak retalil xban laj Isaías nak jo'can te'xc'ul.


Και ηγαπησεν ο Σολομων τον Κυριον, περιπατων εις τα προσταγματα Δαβιδ του πατρος αυτου μονον εθυσιαζε και εθυμιαζεν επι τους υψηλους τοπους. 	 Laj Salomón quixra li Kâcuaß Dios ut quixbânu li cßaßru naxye saß li chakßrab li xakabanbil xcuanquil xban laj David lix yucuaß. Abanan naxmayeja li xul ut naxcßat li incienso saß eb li artal li yîbanbil saß li tzûl.


Εξ ημερας θελεις εργαζεσθαι την δε εβδομην ημεραν θελεις αναπαυεσθαι κατα τον σπορητον και κατα τον θερισμον θελεις αναπαυεσθαι. 	 Cuakib cutan textrabajik. Saß xcuuk li cutan texhilânk. Usta xkßehil li âuc, usta xkßehil li kßoloc joßcaßin têbânu.


Η χαρις του Κυριου ημων Ιησου Χριστου ειη μετα παντων υμων αμην. 	 A' taxak li usilal li naxq'ue li Kâcua' Jesucristo chicuânk êriq'uin chêjunilex lâex laj pâbanel. Jo'can taxak.


φως εις φωτισμον των εθνων και δοξαν του λαου σου Ισραηλ. 	 A'an li tâcutanobresînk re lix c'a'uxeb li mâcua'eb aj Israel ut a'an lix lok'aleb lâ tenamit Israel, chan laj Simeón.


Διοτι το σωμα δεν ειναι εν μελος, αλλα πολλα. 	 Li jun chi tz'ejcualej moco jun ta ajcui' lix cha'al cuan. Nabal pây ru lix cha'al cuan re ut jalan jalânk xc'anjel li junjûnk.


Κυριον τον Θεον σου θελεις φοβεισθαι και αυτον θελεις λατρευει και εις το ονομα αυτου θελεις ομνυει. 	 Chelokßonihak li Kâcuaß lê Dios ut caßaj cuiß chiru aßan texcßanjelak. Ut nak têbânu junak juramento, têbânu saß xcßabaß aßan.


Και εξελθων τις εις τον αγρον δια να συναξη χορτα, ευρηκεν αγριοκολοκυνθην, και εσυναξεν απ' αυτης αγρια κολοκυνθια εωσου εγεμισε το ιματιον αυτου, και επιστρεψας, εκοψεν αυτα εις τον λεβητα του μαγειρευματος, επειδη δεν εγνωριζον αυτα. 	 Jun reheb li profeta cô saß cßalebâl chixsicßbal li ichaj re tixchik. Quixtau jun tôn li pim cuan ru. Chanchan cßum. Quixsicß nabal li ru ut quixcßam saß lix tßicr. Quixseti ut quixqßue saß li ucßal, usta incßaß quixnau cßaßru aßan.


και τον χοιρον, διοτι εχει μεν το ονυχιον διχηλον, πλην δεν αναμασσα ειναι ακαθαρτος εις εσας απο του κρεατος αυτων δεν θελετε τρωγει ουδε το θνησιμαιον αυτων θελετε εγγιζει. 	 Joßcan ajcuiß li âk. Incßaß naru nequetzaca xban nak usta cuib li rixißij, abanan incßaß nequeßxhab xcuaheb xcaß sut. Incßaß naru têtzaca xtibel chi moco naru têchßeß cui camenak.


"Μικταμ του Δαβιδ." Φυλαξον με, Θεε, διοτι επι σε ηλπισα. 	 Chinâtenkßa taxak, at Kâcuaß, xban nak caßaj cuiß âcuiqßuin naru nincol cuib.


Και ειπε προς αυτους ο βασιλευς, Λαβετε μεθ' εαυτων τους δουλους του κυριου σας και καθισατε Σολομωντα τον υιον μου επι την ημιονον μου και καταβιβασατε αυτον εις Γιων 	 Ut li rey David quixye reheb: —Cßamomakeb chêrix eb li nequeßcßanjelac chicuu. Ut qßuehomak laj Salomón chirix lin mûl. Texxic toj saß li naßajej cuan cuiß li yußam haß Gihón.


Αλλα λεγω, Μη δεν εγνωρισεν ο Ισραηλ; Πρωτος ο Μωυσης λεγει Εγω θελω σας παροξυνει εις ζηλοτυπιαν με τους μη εθνος, Θελω σας παροργισει με εθνος ασυνετον. 	 Ut ninye ajcui', ¿ma inc'a' ta bi' que'xtau xyâlal a'in eb laj Israel? Que'xtau raj aban inc'a' que'raj. Laj Moisés quixye reheb li c'a'ru quixye li Dios. Quixye chi jo'ca'in: Sa' inc'aba' lâin têcakali jun li tenamit mâcua'eb intenamit. Ut tinchik' êjosk'il sa' xbêneb a'an, li inc'a' neque'xnau xyâlal, xban nak eb a'an li te'cuuxtâna ru. (Deut. 32:21)


Εις τον τυπτοντα σε επι την σιαγονα προσφερε και την αλλην, και απο του αφαιρουντος το ιματιον σου μη εμποδισης και τον χιτωνα. 	 Cui ani tâsac'ok xnak' âcuu, q'ue li jun pac'al re, re tixsac'. Cui ani târaj xmak'bal lâ chaquêt, q'ue ajcui' lâ camîs re.


Και απερριψε την σκηνην Ιωσηφ, και την φυλην Εφραιμ δεν εξελεξεν. 	 Li Dios quixtzßektânaheb li ralal xcßajol laj José ut laj Efraín ut incßaß chic quixqßue lix templo saß xtenamiteb.


το βαπτισμα του Ιωαννου ποθεν ητο, εξ ουρανου η εξ ανθρωπων; Και εκεινοι διελογιζοντο καθ' εαυτους λεγοντες Εαν ειπωμεν, Εξ ουρανου, θελει ειπει προς ημας, Δια τι λοιπον δεν επιστευσατε εις αυτον 	 ¿Ani quitaklan chak re laj Juan chi cubsînc ha'? ¿Ma li Dios malaj ut cuînk quitaklan re? chan reheb. Eb a'an que'xc'oxla ut que'xye chi ribileb rib: -¿C'a'ru takasume cui'? Cui takaye nak a' li Dios xtaklan chak re, a'an tixye ke c'a'ut nak inc'a' xkapâb li c'a'ru quixye laj Juan.


Λαβε την ζωνην την οποιαν απεκτησας, την επι την οσφυν σου, και σηκωθεις υπαγε εις τον Ευφρατην και κρυψον αυτην εκει εν τη οπη του βραχου. 	 —Cßam li cßâmal saß li xalokß li bacßbo châsaß ut tatxic cuan cuiß li nimaß Eufrates. Aran tâmuk li cßâmal saß saß xjachalal li sakônac, chan li Kâcuaß.


Κυριε, συ εισαι ο Θεος μου θελω σε υψονει, θελω υμνει το ονομα σου διοτι εκαμες θαυμασια αι απ' αρχης βουλαι σου ειναι πιστις και αληθεια. 	 At Kâcuaß, lâat lin Dios. Tinqßue âlokßal ut tinnima lâ cßabaß. Xban nak tîc âchßôl, xabânu li sachba chßôlej li xacßûb chak ru xbânunquil najter.


ιδου, οι δουλοι μου θελουσιν αλαλαζει εν ευθυμια, σεις δε θελετε βοα εν πονω καρδιας και ολολυζει υπο καταθλιψεως πνευματος. 	 Eb li nequeßcßanjelac chicuu teßbichânk xban xsahileb xchßôl. Abanan lâex, li nequebânu li incßaß us, texyâbak xban li raylal li têcßul. Tâyotßekß êchßôl ut japjôk êre xban li raylal.


Και παντας τους Ιουδαιους τους οντας μετ' αυτου, μετα του Γεδαλιου εν Μισπα, και τους Χαλδαιους τους ευρεθεντας εκει, ανδρας πολεμιστας, επαταξεν ο Ισμαηλ. 	 Laj Ismael quixcamsiheb ajcuiß chixjunileb laj judío li cuanqueb riqßuin laj Gedalías aran Mizpa. Ut quixcamsiheb ajcuiß chixjunileb li soldado aj Babilonia li cuanqueb aran.


Και την δευτεραν ημεραν, αφου εθανατωσε τον Γεδαλιαν, και ουδεις ειχε μαθει αυτο, 	 Joß cuulajak chic nak toj mâjiß na-abîc resil lix camic laj Gedalías,


παντες θελουσιν ελθει επι αρπαγη η οψις των προσωπων αυτων ειναι ως ο ανατολικος ανεμος, και θελουσι συναξει τους αιχμαλωτους ως αμμον. 	 Li cßaßru teßxtau saß lix beheb, teßxsach ru. Ac xiu xiu cuanqueb li tenamit usta toj mâjiß nequeßnumeß. Nak teßnumtâk saß xbên li tenamit, numtajenak xqßuialeb li teßxchap. Chanchan xqßuial li cocß ru li samaib li cuan chire li palau.


Αλλα σεις εξεκλινατε απο της οδου εκαμετε πολλους να προσκοπτωσιν εις τον νομον διεφθειρατε την διαθηκην του Λευι, λεγει ο Κυριος των δυναμεων. 	 —Abanan lâex xecanab xbânunquil li us joß queßxbânu lê xeßtônil yucuaß. Ut êmâc lâex nak nabaleb xeßxcanab xbânunquil li naxye saß li chakßrab. Riqßuin aßan lâex xetzßektâna li contrato li quinbânu riqßuin laj Leví.


Και Εφραιμ ο πατηρ αυτων επενθησεν ημερας πολλας, και ηλθον οι αδελφοι αυτου δια να παρηγορησωσιν αυτον. 	 Laj Efraín quiyâbac nabal li cutan xban xrahil xchßôl nak queßcamsîc laj Ezer ut laj Elad. Eb li rechßalal queßcuulac riqßuin chixcßojobanquil xchßôl.


Αι δε λοιπαι των πραξεων του Αμρι τας οποιας επραξε και τα κατορθωματα αυτου οσα εκαμε, δεν ειναι γεγραμμενα εν τω βιβλιω των χρονικων των βασιλεων του Ισραηλ; 	 Chixjunil li quixbânu li rey Omri, joß ajcuiß li quixbânu riqßuin xcacuilal xchßôl, tzßîbanbil retalil saß li hu Crónicas, li tzßîbanbil cuiß li quilajeßxbânu lix reyeb laj Israel.


Και ειπε, Τι λοιπον να καμω δι' αυτην; Και ο Γιεζει απεκριθη, Αληθως, αυτη δεν εχει τεκνον, και ο ανηρ αυτης ειναι γερων. 	 Ut li profeta Eliseo quixye cuißchic re laj Giezi: —¿Cßaßru târûk tinbânu re xtenkßanquil? chan. Laj Giezi quixye re: —Li ixk aßan mâ jun xcocßal cuan ut lix bêlom, aßan ac tîx chic, chan.


Η δε Ιουδαια θελει κατοικεισθαι εις τον αιωνα και η Ιερουσαλημ εις γενεας γενεων. 	 Tânimânk cuißchic li tenamit Jerusalén ut tâcanâk chokß nimla tenamit chi junelic. Ut eb laj Judá teßcuânk cuißchic saß lix naßajeb ut mâ ani chic tâisînk reheb.Lâin tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb li queßcamsin reheb lin tenamit ut incßaß tincuyeb xmâc. Ut lâin tincuânk chi junelic aran Sión riqßuineb li cualal incßajol, chan li Kâcuaß.


Και μη ευροντες αυτον, υπεστρεψαν εις Ιερουσαλημ ζητουντες αυτον. 	 Que'ril nak inc'a' que'xtau. Que'suk'i cui'chic Jerusalén chixsic'bal.


Εδωκε δε ο Αβρααμ παντα τα υπαρχοντα αυτου εις τον Ισαακ. 	 Chixjunil li cßaßru cuan re laj Abraham, laj Isaac quiêchanin re.


Και ειδον θρονον λευκον μεγαν και τον καθημενον επ' αυτου, απο προσωπου του οποιου εφυγεν η γη και ο ουρανος, και δεν ευρεθη τοπος δι' αυτα. 	 Ut quicuil jun li saki c'ojaribâl. Ut li Jun li chunchu aran k'axal nim xcuanquil. Xban xnimal xcuanquil, mâc'a' chic li ruchich'och' ut mâc'a' chic li choxa. Que'sach chi junaj cua nak quicuil.


Εγω εδωκα εις αυτους τον λογον σου, και ο κοσμος εμισησεν αυτους, διοτι δεν ειναι εκ του κοσμου, καθως εγω δεν ειμαι εκ του κοσμου. 	 Lâin xinch'olob xyâlal lâ cuâtin chiruheb. Jo'can nak xic' neque'ile' xbaneb li inc'a' neque'pâban. Xic' neque'ile' xban nak moco xcomoneb ta chic ut moco juntak'êt ta chic lix na'lebeb. Jo'can ajcui' lâin. Moco lâin ta xcomoneb li cuanqueb sa' ruchich'och'.


Και ευλογησεν ο Θεος τον Νωε και τους υιους αυτου και ειπε προς αυτους, Αυξανεσθε και πληθυνεσθε, και γεμισατε την γην 	 Li Dios quirosobtesi laj Noé joß eb ajcuiß li ralal. Ut quixye reheb: —Chicuânk êcocßal ut chexnabalokß toj retal textâmk saß chixjunil li ruchichßochß, chan li Dios.


Και ο πεμπτος αγγελος εσαλπισε και ειδον οτι επεσεν εις την γην αστηρ εκ του ουρανου, και εδοθη εις αυτον το κλειδιον του φρεατος της αβυσσου. 	 Ut li ro' ángel quixyâbasi lix trompeta ut quicuil nak jun li chahim quit'ane' chak sa' choxa ut quinak sa' ruchich'och'. Ut quiq'uehe' re li chahim lix lacuil li chamal jul nak quicuil.


Λεγει ο Νικοδημος προς αυτους, ο ελθων προς αυτον δια νυκτος, εις ων εξ αυτων. 	 Cuan aran laj Nicodemo li quicuulac riq'uin li Jesús chi k'ek. A'an jun reheb laj fariseo. Quixye reheb:


Και οτε προσεταξε τον ανδρα τον ενδεδυμενον τα λινα, λεγων, Λαβε πυρ εκ μεσου των τροχων, εκ μεσου των χερουβειμ, τοτε εισηλθε και εσταθη πλησιον των τροχων. 	 Li Kâcuaß quixye re li cuînk li lino rakß nak tixxoc li ru xam li cuan saß xyânkeb li ruedas li cuanqueb cuiß li querubines. Ut li cuînk cô ut quixakli saß xyânkeb li rueda.


Θελουσιν επιστρεψει και καθησει υπο την σκιαν αυτου θελουσιν αναζησει ως σιτος και ανθησει ως αμπελος η μνημη αυτου θελει εισθαι ως οινος Λιβανου. 	 Teßcuânk cuißchic saß lix naßajeb ut lâin tin-ilok reheb. Tebinqßue cuißchic chi tâmc. Chanchanakeb lix qßuial li ru li trigo ut chanchanakeb li ru li uvas. Ut yalak bar tâcuulak resileb joß li châbil vino li na-el aran Líbano.


Η εαν εγγιση ακαθαρσιαν ανθρωπου, εξ οποιασδηποτε ηθελεν εισθαι η ακαθαρσια αυτου, δια της οποιας μιαινεται τις, και ελαθεν αυτον οταν αυτος γνωριση τουτο, τοτε θελει εισθαι ενοχος. 	 Tixmux rib li ani tixchßeß li cßaßak re ru muxbil ru xban junak cristian, usta incßaß quixqßue retal nak incßaß us xbânu. Ut cui mokon tixqßue retal nak incßaß us xbânu, cuan xmâc.


Και αι μωραι ειπον προς τας φρονιμους Δοτε εις ημας εκ του ελαιου σας, διοτι αι λαμπαδες ημων σβυνονται. 	 Ut li ôb li mâc'a'eb xna'leb que'xye reheb li ôb chic li cuanqueb xna'leb: -Jec'omak bayak xya'al li kaxam xban nak chupc re li kacandil, chanqueb.


Τοτε στρεψαντες ανεβημεν την οδον την εις Βασαν και εξηλθεν Ωγ ο βασιλευς της Βασαν εις συναντησιν ημων, αυτος και πας ο λαος αυτου, δια μαχην εις Εδρει. 	 Chirix aßan côo saß li be li naxic Basán. Ut laj Og, lix reyeb laj Basán, rochbeneb lix soldado queßchal chi pletic kiqßuin aran Edrei.


Επι παντα τα δωματα του Μωαβ και επι πασας τας πλατειας αυτου θρηνος θελει εισθαι διοτι συνετριψα τον Μωαβ ως σκευος εν ω δεν υπαρχει χαρις, λεγει Κυριος. 	 Yalak bar yôqueb chi yâbac xban nak lâin xinsach ru li naßajej Moab. Yôqueb chi yâbac saß xbêneb li cab ut saß eb li cßayil. Li tenamit chanchan jun li cuc li xjoreß ut mâ ani na-ajoc re, chan li Dios.


Μη δεν ηκουσας οτι εγω εκαμον τουτο παλαιοθεν και απο ημερων αρχαιων εβουλευθην αυτο; τωρα δε εξετελεσα τουτο, ωστε να ησαι δια να καταστρεφης πολεις ωχυρωμενας εις ερειπιων σωρους 	 ¿Ma incßaß ta biß nacanau nak lâin li Kâcuaß? Lâin quincßoxlan re chixjunil li tâcßulmânk. Najter kße cutan lâin quicßûb chak ru chanru tâuxmânk. Ut anakcuan lâin xatincanab chixsachbal ruheb li tenamit li cauheb rib chi pletic. Tûbtu aj chic xacanabeb nak xapoßeb.


Παντα λοιπον οσα αν ειπωσι προς εσας να φυλαττητε, φυλαττετε και πραττετε, κατα δε τα εργα αυτων μη πραττετε επειδη λεγουσι και δεν πραττουσι. 	 Jo'can nak chixjunil li te'xye êre, chec'ûla sa' êch'ôl ut chebânu. Abanan mêbânu jo' neque'xbânu eb a'an xban nak yal riq'uin xtz'ûmal reheb neque'xye ut inc'a' neque'xbânu li c'a'ru neque'xye.


Ουτος ειναι ο λιθος ο εξουθενηθεις εφ' υμων των οικοδομουντων, οστις εγεινε κεφαλη γωνιας. 	 Li Jesús a'an chanchan li châbil pec tz'ektânanbil xbaneb laj cablanel. Lâex xetz'ektâna li Jesús. Chanchanex laj cablanel li que'tz'ektânan re li châbil pec li quiq'uehe' chok' xxuc li cab mokon.


επειδη ο Μαροδοχαιος ητο μεγας εν τω οικω του βασιλεως και η φημη αυτου διεδοθη εις πασας τας επαρχιας διοτι ο ανθρωπος ο Μαροδοχαιος προεβαινε μεγαλυνομενος. 	 Queßxucuac xban nak laj Mardoqueo nim xcuanquil saß li rochoch li rey ut naßno ru yalak bar saß eb li tenamit li cuanqueb rubel xcuanquil li rey. Ut rajlal yô chi nimânc lix cuanquil li quiqßueheß re.


το Πνευμα της αληθειας, το οποιον ο κοσμος δεν δυναται να λαβη, διοτι δεν βλεπει αυτο ουδε γνωριζει αυτο σεις ομως γνωριζετε αυτο, διοτι μενει μεθ' υμων και εν υμιν θελει εισθαι. 	 Ut a'an ajcui' li Santil Musik'ej li tâc'utuk re lix yâlal chêru chirix li Dios. Li inc'a' niquine'xpâb inc'a' naru nacuan li Santil Musik'ej riq'uineb xban nak inc'a' neque'xnau ani a'an, chi moco neque'xq'ue retal li c'a'ru naxbânu li Santil Musik'ej. Abanan lâex nequenau ani a'an xban nak a'an cuan sa' êyânk anakcuan ut tâcuânk êriq'uin chi junelic.


Τωρα σεις εισθε καθαροι δια τον λογον τον οποιον ελαλησα προς εσας. 	 Lâex chanchanex li châbil ruk' li che' li naûchin chi nabal xban nak sabesinbil chic ru. Lâex ac tîc chic lê yu'am xban lix yâlal xinch'olob chêru.


Και εγραψεν ο Μωυσης τας εξοδους αυτων κατα τας οδοιποριας αυτων, δια προσταγης του Κυριου και αυται ειναι αι οδοιποριαι αυτων κατα τας εξοδους αυτων. 	 Ut laj Moisés yô chixtzßîbanquil lix cßabaßeb li naßajej li queßnumeß cuiß joß quiyeheß re xban li Kâcuaß. Aßan aßin li retalil li reliqueb.


Τωρα λοιπον ας μη σας πλανα ο Εζεκιας, και ας μη σας απατα ουτως, και μη πιστευετε αυτον διοτι ουδεις θεος ουδενος εθνους η βασιλειας ηδυνηθη να λυτρωση τον λαον αυτου εκ της χειρος μου και εκ της χειρος των πατερων μου πολυ ολιγωτερον ο Θεος σας θελει σας λυτρωσει εκ της χειρος μου. 	 Joßcan nak mêcanab êrib chixbalakßi laj Ezequías. Mêpâb li cßaßru tixye xban nak mâ jun dios cuan saß eb li tenamit quiru xcolbaleb li tenamit saß cuukß ut saß rukßeb lin xeßtônil yucuaß. ¿Ma tojaß ta chic lê Dios lâex târûk tâcolok êre saß cuukß?” chan.


Ω και να εγραφοντο οι λογοι μου να ενετυπουντο εν βιβλιω 	 Us raj nak cuan ta junak tixtzßîba raj li cuâtin. Tixcanab raj chi tzßîbanbil saß junak hu.


Αζαρεηλ και Σελεμιας, Σεμαριας, 	 laj Azareel, laj Selemías, laj Semarías,


τοτε θελετε αναβη κατοπιν αυτου, δια να ελθη και να καθιση επι τον θρονον μου και αυτος θελει βασιλευσει αντ' εμου και αυτον προσεταξα να ηναι ηγεμων επι τον Ισραηλ και επι τον Ιουδαν. 	 Nak acak xexakab chokß rey, texchâlk chirix laj Salomón nak tâchâlk cuißchic arin chi cßojlâc saß lin cßojaribâl ut aßan chic tâoc chokß rey xban nak aßan li sicßbil ru inban tâoc chokß xreyeb laj Israel ut eb laj Judá, chan.


Αποκριθεις δε ο Ιησους, ειπεν Αφησατε εως τουτου και πιασας το ωτιον αυτου ιατρευσεν αυτον. 	 Li Jesús quixye: -Canabomak xbânunquil a'an, chan. Ut quixch'e' riq'uin ruk' lix xic li cuînk ut quixq'uirtesi.


Και θελω αφησει εν μεσω σου λαον τεθλιμμενον και πτωχον, και ουτοι θελουσιν ελπιζει επι το ονομα του Κυριου. 	 Li joß qßuialeb li châbil xnaßlebeb ut li tûlaneb saß li tenamit, aßaneb li teßcanâk. Ut cauhakeb xchßôl cuiqßuin.


Επτα ετων ηλικιας ητο ο Ιωας οτε εβασιλευσεν εβασιλευσε δε τεσσαρακοντα ετη εν Ιερουσαλημ το δε ονομα της μητρος αυτου ητο Σιβια, εκ Βηρ-σαβεε. 	 Cuukub chihab cuan re laj Joás nak qui-oc chokß xreyeb laj Judá. Caßcßâl chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén. Lix naß laj Joás, aßan lix Sibia. Beerseba xtenamit.


Ουτοι λοιπον ηλθον προς τον Φιλιππον τον απο Βηθσαιδα της Γαλιλαιας, και παρεκαλουν αυτον, λεγοντες Κυριε, θελομεν να ιδωμεν τον Ιησουν. 	 Que'cuulac riq'uin laj Felipe Betsaida xtenamit xcuênt Galilea ut que'xye re: -Kâcua', takaj xnaubal ru li Jesús, chanqueb.


υπαγετε λοιπον εις τας διεξοδους των οδων, και οσους αν ευρητε καλεσατε εις τους γαμους. 	 Anakcuan texxic sa' eb li be bar neque'nume' cui' li cristian. Ut têbokeb sa' li nink'e li ani têtauheb chak, chan.


τωρα λοιπον εαν ησθε ετοιμοι, οποταν ακουσητε τον ηχον της σαλπιγγος, της συριγγος, της κιθαρας, της σαμβυκης, του ψαλτηριου και της συμφωνιας και παντος ειδους μουσικης, να πεσητε και να προσκυνησητε την εικονα την οποιαν εκαμα, καλως εαν ομως δεν προσκυνησητε, θελετε ριφθη την αυτην ωραν εις το μεσον της καμινου του πυρος της καιομενης και τις ειναι εκεινος ο Θεος, οστις θελει σας ηθελεν ελευθερωσει εκ των χειρων μου; 	 —Aßut anakcuan, ¿ma têbânu li xinye? ¿Ma têcuikßib êrib ut têlokßoni li jalam ûch li xinyîb nak têrabi li xyâb li trompeta, li xôlb, li tambor, li arpa, li salterio, li zampoña ut li cßaßak chic re ru chi cuajbil? Cui ut incßaß nequelokßoni, saß ajcuiß li hônal aßan texcutekß saß li horno li yô xam chi saß, ut ¿cßaß na ru chi diosil tâcolok êre saß cuukß? chan li rey.


Και τουτο ειναι το θελημα του πεμψαντος με, πας οστις βλεπει τον Υιον και πιστευει εις αυτον να εχη ζωην αιωνιον, και εγω θελω αναστησει αυτον εν τη εσχατη ημερα. 	 Li Yucua'bej li quitaklan chak cue, a'an naraj nak chixjunileb li te'xq'ue retal nak lâin li C'ajolbej ut tine'xpâb tâcuânk xyu'ameb chi junelic. Ut lâin tincuaclesiheb ut tinq'ue xyu'ameb sa' roso'jiqueb li cutan, chan li Jesús.


Βεβαιως η καταδυναστεια παραλογιζει τον σοφον και το δωρον διαφθειρει την καρδιαν. 	 Cui cuan junak cuan xnaßleb tixrahobtesi li ras rîtzßin, li jun aßan yô chixbânunquil joß naxbânu li mâcßaß xnaßleb. Ut cui cuan junak naxqßue rib chi tuminâc ru, li jun aßan naxpoß lix naßleb.


Εγω ο Ιωαννης, ο και αδελφος σας και συγκοινωνος εις την θλιψιν και εις την βασιλειαν και την υπομονην του Ιησου Χριστου, ημην εν τη νησω τη καλουμενη Πατμω δια τον λογον του Θεου και δια την μαρτυριαν του Ιησου Χριστου. 	 Lâin laj Juan, lê rech aj pâbanelil. Lâin xintz'akon ajcui' riq'uin xcuybal li raylal sa' xc'aba' li Jesucristo êrochben lâex li sic'bil êru xban li Kâcua'. Lâin cuanquin arin sa' li na'ajej Patmos li sutsu riq'uin ha' xban nak xinch'olob xyâlal li râtin li Dios ut xinye resil li Jesucristo.


Υποκατωθεν αι ριζαι αυτου θελουσι ξηρανθη, και επανωθεν θελει κοπη ο κλαδος αυτου. 	 Chanchanak jun li cheß nachakic lix xeß ut nachakic ajcuiß li rukß.


Πλην εφεισθη ο Σαουλ και ο λαος τον Αγαγ και τα καλητερα των προβατων και των βοων και των δευτερευοντων και των αρνιων και παντος αγαθου, και δεν ηθελον να εξολοθρευσωσιν αυτα αλλα παν το ευτελες και εξουδενωμενον, εκεινο εξωλοθρευσαν. 	 Laj Saúl ut eb lix soldado incßaß queßxcamsi laj Agag, chi moco queßxcamsiheb li carner li châbil, chi moco li cuacax li nînkeb xtibel. Ut incßaß queßxsach ru li cßaßru terto xtzßak. Caßaj cuiß li cßaßru mâcßaß na-oc cuiß, aßan li queßxsach.


Ανδρες Ραμα και Γαβαα, εξακοσιοι εικοσι και εις. 	 Eb li cuînk li cuanqueb Ramá ut Geba, aßan cuakib ciento riqßuin jun xcaßcßâl.


Και ηκουσα τον ηχον των πτερυγων των ζωων, αιτινες συνειχοντο η μια μετα της αλλης, και τον ηχον των τροχων απεναντι τουτων και φωνην μεγαλης συγκινησεως. 	 Ut quicuabi ajcuiß nak qui-ecßan nak queßxcßul rib lix xiqßueb li chanchaneb ángel. Ut queßecßan ajcuiß li rueda li cuanqueb chiruheb. Kßaxal cau queßecßan. Chanchan nak na-ecßan li câk.


Τινες δε εξ αυτων ηθελον να πιασωσιν αυτον, αλλ' ουδεις επεβαλεν επ' αυτον τας χειρας. 	 Cuanqueb li que'ajoc xchapbal li Jesús abanan inc'a' ajcui' que'xbânu.


Και ελαλησεν ο Ελισσαιε προς την γυναικα, της οποιας ανεζωοποιησε τον υιον, λεγων, Σηκωθητι και υπαγε, συ και ο οικος σου, και παροικησον οπου αν δυνηθης να παροικησης διοτι ο Κυριος εκαλεσε την πειναν, και θελει μαλιστα επελθει επι την γην επτα ετη. 	 Li profeta Eliseo quiâtinac riqßuin li ixk li quiqßuirtesîc lix yum ut quixye re nak li Kâcuaß tixtakla li cueßej saß li naßajej aßan chiru cuukub chihab. Quixye re nak tâxic chi cuânc saß jalan naßajej.


τοτε θελεις αποκοψει την χειρα αυτης ο οφθαλμος σου δεν θελει φεισθη. 	 li ixk aßan tâisîk li rukß. Incßaß tâcuyekß xmâc.


και εν Ιησουα και εν Μωλαδα και εν Βαιθ-φελετ, 	 Ut cuanqueb ajcuiß li queßcôeb chi cuânc saß eb li tenamit Jesúa, Molada, ut Bet-pelet.


Δια τουτο ειπε προς αυτους, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος σεις τρωγετε κρεας εν αιματι και σηκονετε τους οφθαλμους σας προς τα ειδωλα σας και χυνετε αιμα, και θελετε κληρονομησει την γην; 	 Tâye reheb nak lâin li nimajcual Dios ninye: Lâex nequetiu li tib rochben lix quiqßuel. Ut nequelokßoni li jalanil dios ut nequexcamsin. ¿Ma naru ta biß têrêchani li naßajej aßin cui toj yôquex chixbânunquil li mâusilal?


Και ειπεν ο Ιακωβ προς τον οικον αυτου και προς παντας τους μεθ' εαυτου, Εκβαλετε τους θεους τους ξενους τους μεταξυ σας, και καθαρισθητε και αλλαξατε τα ενδυματα σας 	 Laj Jacob quixye reheb li ralal xcßajol joß eb ajcuiß li cuanqueb rubel xtakl: —Isihomak chixjunileb li jalanil dios li cuanqueb êriqßuin. Tex-atînk ut texjalok chokß retalil nak têcanab xbânunquil li mâusilal.


Θελει καμει ανθρωπος εις εαυτον θεους τους μη οντας θεους; 	 ¿Ma naru ta biß teßxyîb lix dioseb li cristian? Naru nequeßxyîb, abanan moco tzßakal dioseb ta.”Li Dios quixye: —Joßcan nak lâin tincßutbesi lin cuanquil chiruheb ut teßxqßue retal nak nim incuanquil. Ut teßxqßue ajcuiß retal nak “Kâcuaß Dios” incßabaß.—


Και οτε ηλθον εις το στρατοπεδον του Ισραηλ, εσηκωθησαν οι Ισραηλιται και επαταξαν τους Μωαβιτας, ωστε εφυγον απο προσωπου αυτων και κτυπωντες τους Μωαβιτας εισηλθον εις την γην αυτων. 	 Nak eb laj Moab queßcuulac cuan cuiß lix muhebâleb laj Israel, eb laj Israel queßxtiquib pletic riqßuineb toj retal queßêlelic laj Moab. Abanan eb laj Israel queßxtâkeheb ut queßxcamsiheb.


Και την δεκατην πεμπτην του μηνος τουτον ειναι εορτη επτα ημερας θελουσι τρωγεσθαι αζυμα. 	 Saß li oßlaju xbe li po aßin teßxbânu jun chic li ninkße. Chiru cuukub cutan teßxcuaß li caxlan cua li mâcßaß xchßamal.


και ελαβεν ο δευτερος την γυναικα, και ουτος απεθανεν ατεκνος 	 Ut quic'ame' li ixk xban li rîtz'in li camenak ut quicam ajcui' li cuînk a'an ut chi moco a'an quicuan ralal xc'ajol riq'uin li ixk.


Ο αγαθος αφινει κληρονομιαν εις υιους υιων ο πλουτος δε του αμαρτωλου θησαυριζεται δια τον δικαιον. 	 Li ani châbil xnaßleb naxcanab li cßaßru re chokß reheb li ralal xcßajol. Abanan laj mâc, aßaneb chic li tîqueb xchßôl teßêchanînk re li cßaßru re.


Και εν τελει των ημερων, εγω ο Ναβουχοδονοσορ εσηκωσα τους οφθαλμους μου προς τον ουρανον και αι φρενες μου επεστρεψαν εις εμε και ευλογησα τον Υψιστον και ηνεσα και εδοξασα τον ζωντα εις τον αιωνα, του οποιου η εξουσια ειναι εξουσια αιωνιος και η βασιλεια αυτου εις γενεαν και γενεαν, 	 —Nak ac xnumeß li cuukub chihab, chan li rey Nabucodonosor, lâin quin-iloc saß choxa ut quiqßueheß cuißchic cue lin naßleb. Ut lâin quinlokßoni li nimajcual Dios. Quinqßue xlokßal li Kâcuaß li yoßyo chi junelic. Aßan li cuan xcuanquil chi junelic kße cutan.


Που λοιπον η καυχησις; Εκλεισθη εξω. Δια ποιου νομου; των εργων; Ουχι, αλλα δια του νομου της πιστεως. 	 ¿C'a'ru takanimobresi cui' kib? Mâc'a'. Inc'a' naru takanimobresi kib xban nak mâcua' riq'uin xbânunquil li naxye li chak'rab natîco' li kach'ôl. Natîco' ban li kach'ôl riq'uin xpâbanquil li Cristo.


Περι δε του λαου του εναπολειφθεντος εν τη γη Ιουδα, τους οποιους Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς της Βαβυλωνος αφηκεν, επι τουτους κατεστησε Γεδαλιαν τον υιον του Αχικαμ, υιου του Σαφαν. 	 Laj Nabucodonosor quixxakab chokß gobernador aran Judá laj Gedalías li ralal laj Ahicam. Lix yucuaß laj Ahicam, aßan laj Safán. Ut laj Gedalías, aßan chic li quicuan xcuanquil saß xbêneb li queßcana Judá.


Και ανθρωπος, οστις μοιχευση την γυναικα τινος, οστις μοιχευση την γυναικα του πλησιον αυτου, εξαπαντος θελει θανατωθη, ο μοιχευων και η μοιχευομενη. 	 Cui junak cuînk naxchßic rib riqßuin li rixakil li ras rîtzßin, li cuînk ut li ixk teßcamsîk xban nak queßxmux ru lix sumlajiqueb.


Και ετελειωσεν ο Μωυσης λαλων παντας τους λογους τουτους προς παντα τον Ισραηλ. 	 Laj Moisés quirakeß xyebal li râtinal li bich reheb chixjunileb laj Israel.


Ανανηψας δε ο Νωε απο του οινου αυτου, εμαθεν οσα εκαμεν εις αυτον ο υιος αυτου ο νεωτερος. 	 Laj Noé qui-aj ru ut quinumeß lix calajic. Ut quixqßue retal li cßaßru qui-ux re xban laj Cam li îtzßinbej.


Διοτι τις η ελπις ημων η η χαρα η ο στεφανος της καυχησεως; η ουχι και σεις εμπροσθεν του Κυριου ημων Ιησου Χριστου εν τη παρουσια αυτου; 	 ¿C'a'ru nakoybeni ut c'a'ru lix saylal li kach'ôl? ¿Ut c'a'ru li tok'ajcâmûk cui' nak tol-êlk cui'chic li Kâcua' Jesucristo? ¿Ma inc'a' ta bi' sa' êc'aba' lâex takac'ul li kak'ajcâmunquil?Lâex li kalok'al ut lix saylal li kach'ôl.


Εζησε δε ο Λαμεχ, αφου εγεννησε τον Νωε, πεντακοσια ενενηκοντα πεντε ετη, και εγεννησεν υιους και θυγατερας 	 Chirix lix yoßlajic laj Noé, laj Lamec quicuan ôb ciento riqßuin oßlaju roßcßâl chihab chic. Ut toj queßcuan chic ralal ut xrabin.


Και δεν θελουσι διδασκει εκαστος τον πλησιον αυτου και εκαστος τον αδελφον αυτου, λεγων Γνωρισον τον Κυριον διοτι παντες θελουσι με γνωριζει απο μικρου εως μεγαλου αυτων 	 Inc'a' chic te'xch'olob xyâlal chicuix chiruheb li ras rîtz'in xban nak chi coc' chi nînk te'xnau chic anihin.


εαν ομως ειπω ουτω προς τον νεον, Ιδου, τα βελη ειναι επεκεινα απο σου υπαγε την οδον σου, διοτι σε εξαπεστειλεν ο Κυριος 	 Abanan cui tinye re lin môs, “Lin tzimaj toj jun pacßal li pec xnak”, aßan retalil nak tatêlelik xban nak li Kâcuaß naraj nak tatxic.


Δια τουτο απωλεια θελει εγερθη μεταξυ των λαων σου, και παντα τα φρουρια σου θελουσιν εκπορθηθη, καθως ο Σαλμαν εξεπορθησε την Βαιθ-αρβελ εν τη ημερα της μαχης η μητηρ κατεσυντριβη επι τα τεκνα. 	 Tâchâlk li plêt saß êbên ut chixjunileb li xnînkal ru cab li nequecol cuiß êrib talajeßsachekß. Têcßul joß quicßulman saß eb li cutan nak li rey Salmán quixsach li tenamit Bet-arbel nak quicuan li plêt ut eb li naßbej joßqueb ajcuiß lix cocßaleb quilajeßcamsîc.Joßcan ajcuiß têcßul lâex aj Israel li cuanquex Bet-el xban xqßuial lê mâusilal. Saß li ekßela nak tâticlâk li plêt, aßan ajcuiß li hônal nak tâcamsîk lê rey.


Η δε εξελθουσα ειπε προς την μητερα αυτης Τι να ζητησω; Η δε ειπε Την κεφαλην Ιωαννου του Βαπτιστου. 	 Ut li xka'al cô chixpatz'bal re lix na': -¿C'a'ru us tintz'âma re? chan. Ut lix na' quixye re: -Tz'âma re nak tixq'ue âcue lix jolom laj Juan laj Cubsihom Ha', chan.


και θελεις ζωσει αυτους με ζωνας, τον Ααρων και τους υιους αυτου, και θελεις περιθεσει εις αυτους μιτριδια, και η ιερατεια θελει εισθαι εις αυτους κατα νομον παντοτεινον και θελεις καθιερωσει τον Ααρων και τους υιους αυτου. 	 Ut tâqßue lix bacßbal xsaßeb laj Aarón joßqueb ajcuiß li ralal ut tâqßue lix mitra saß xjolomeb. Riqßuin aßan kßaxtesinbilakeb chi cßanjelac chicuu chokß aj tij chi junelic.


Και θελω εξαφανισει παντα τα κτηνη αυτης απο πλησιον υδατων πολλων, και δεν θελει πλεον ταραξει αυτα πους ανθρωπου και ιχνος κτηνους δεν θελει ταραξει αυτα. 	 Lâin tincamsiheb li quetômk li nequeßcuan chire li nimaß li cuan saß lê tenamit. Incßaß chic tâtzßajnokß li haß xban nak incßaß chic teßbêk saß li nimaß li tenamit, chi moco li xul.


Και εκρινεν ο Ιεφθαε τον Ισραηλ εξ ετη. Και απεθανεν ο Ιεφθαε ο Γαλααδιτης και εταφη εν πολει τινι της Γαλααδ. 	 Laj Jefté quitaklan saß xbêneb laj Israel chiru cuakib chihab. Nak quicam, quimukeß saß li tenamit li quiyoßla cuiß aran Galaad.


Αποκριθεις δε ο εις, ονομαζομενος Κλεοπας, ειπε προς αυτον Συ μονος παροικεις εν Ιερουσαλημ και δεν εμαθες τα γενομενα εν αυτη εν ταις ημεραις ταυταις; 	 Jun reheb a'an, aj Cleofas xc'aba', quichak'oc ut quixye: -Jo' li ca'aj cui' lâat li yôcat chi numec' sa' li tenamit Jerusalén li inc'a' nacatna'oc re li c'a'ru xc'ulman sa' eb li cutan a'in, chan.


Ως η ακανθα ωθουμενη εις την χειρα του μεθυσου, ουτως ειναι η παροιμια εν τω στοματι των αφρονων. 	 Junak li calajenak incßaß narecßa xrahil li qßuix nak na-oc chi rukß. Joßcan ajcuiß li mâcßaß xnaßleb. Mâcßaß aj e xyebal li châbil naßleb re.


Και ολον τον οικον εσκεπασε με χρυσιον, εωσου συνετελεσεν ολον τον οικον εσκεπασεν ετι με χρυσιον ολον το θυσιαστηριον, το πλησιον του χρηστηριου. 	 Laj Salomón quixtakla xletzbal li tzßakal oro saß chixjunil li templo. Naticla takßa ut nacuulac toj takecß. Joßcan ajcuiß li artal li cuan chi saß li Lokßlaj Santil Naßajej. Queßxletz li tzßakal oro chiru.


Αλλα θελεις ενθυμεισθαι Κυριον τον Θεον σου διοτι αυτος ειναι, οστις σε διδει δυναμιν να αποκτας πλουτη, δια να στερεωση την διαθηκην αυτου, την οποιαν ωμοσε προς τους πατερας σου, ως ειναι την ημεραν ταυτην. 	 Chinak ban saß êchßôl nak li Kâcuaß, aßan li naqßuehoc lê cuanquil chi biomocß. Naxbânu aßan re nak tâtzßaklok ru li contrato li quixbânu riqßuineb lê xeßtônil yucuaß joß yô chixbânunquil êre anakcuan.


Παυλος και Σιλουανος και Τιμοθεος προς την εκκλησιαν των Θεσσαλονικεων εν Θεω τω Πατρι ημων και Κυριω Ιησου Χριστω 	 Lâin laj Pablo. Cuochben laj Silvano ut laj Timoteo nak yôco chixtz'îbanquil li hu a'in êriq'uin lâex laj pâbanel li cuanquex aran Tesalónica. Lâex rehex chic li Dios li kaYucua' ut rehex chic li Kâcua' Jesucristo.


διοτι η συμφορα αυτων θελει επελθει εξαιφνης και τις γνωριζει αμφοτερων τας τιμωριας; 	 Eb aßan teßosokß saß junpât. Mâ ani nanaßoc re chanru li raylal li tâqßuehekß saß xbêneb xban li Kâcuaß ut xban li rey.


Εν δε τω μηνι τω εκτω απεσταλη ο αγγελος Γαβριηλ υπο του Θεου εις πολιν της Γαλιλαιας ονομαζομενην Ναζαρετ, 	 Nak ac yô chic xcuak po xcanajic chi yaj aj ixk lix Elisabet, li ángel Gabriel quitaklâc xban li Dios sa' jun li tenamit Nazaret xc'aba' li cuan xcuênt Galilea.


Εν εκειναις ταις ημεραις ειδον τινας εν Ιουδα ληνοπατουντας εν σαββατω και εισφεροντας δραγματα και επιφορτιζοντας επι ονους, και οινον, σταφυλια και συκα και παν ειδος φορτιων, τα οποια εφερον εις Ιερουσαλημ την ημεραν του σαββατου και διεμαρτυρηθην εν τη ημερα, καθ' ην επωλουν τροφιμα. 	 Saß eb li cutan aßan quinqßue ajcuiß retal nak cuanqueb laj Judá yôqueb chi cßanjelac saß li hilobâl cutan. Cuan yôqueb chi yatzßoc uvas. Ut cuan yôqueb chixqßuebal chi îkânc lix bûreb. Nequeßxcßam Jerusalén lix trigo, lix vino, lix uvas, lix higo ut chixjunil li ru li racuîmkeb saß li hilobâl cutan. Ut lâin quebinkßus ut quinye reheb nak incßaß teßcßayînk saß li hilobâl cutan.


Διοτι εμεγαλυνθη εως των ουρανων το ελεος σου, και εως των νεφελων η αληθεια σου. 	 Kßaxal nim lâ rahom saß kabên. Mâcßaß xbisbal. Kßaxal tîc lâ chßôl ut junelic nacabânu li cßaßru nacaye.Nimanbilak taxak âcuu saß choxa, at Kâcuaß, ut chicßutûnk taxak lâ lokßal saß chixjunil li ruchichßochß.


Και οστις εγγιση το σωμα του εχοντος την ρευσιν, θελει πλυνει τα ιματια αυτου και θελει λουσθη εν υδατι και θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας. 	 Li ani tâchßeßok re junak li cuînk yô chi êlc xyaßal lix tzßejcual, tento nak tâatînk ut tixpuchß li rakß ut muxbilak ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn.


Και ανηγγειλαν προς την Θαμαρ, λεγοντες, Ιδου, ο πενθερος σου αναβαινει εις Θαμνα δια να κουρευση τα προβατα αυτου. 	 Lix Tamar quirabi resil nak tâcuulak laj Judá saß li tenamit Timnat chixqßuebal chi besecß rixeb lix carner. Laj Judá, aßan lix yucuaß lix bêlom camenak.


και Αζαριας εγεννησε τον Σεραιαν, και Σεραιας εγεννησε τον Ιωσεδεκ, 	 laj Azarías, aßan lix yucuaß laj Seraías; laj Seraías, aßan lix yucuaß laj Josadac;


Ετι και τα ονοματα αυτων ηρωτησαμεν, δια να σοι φανερωσωμεν και γραψωμεν προς σε τα ονοματα των ανδρων των επι κεφαλης αυτων. 	 Xkapatzß ajcuiß ani xcßabaßeb re nak totzßîbak âcuiqßuin, at rey, ut takaye âcue aniheb li yôqueb chi jolomînc re li cßanjel.


Θελουσι σε φοβεισθαι ενοσω διαμενει ο ηλιος και η σεληνη, εις γενεας γενεων. 	 Chixucuâk ta âcuu chi junelic kße cutan. Ut eb li ralal xcßajol li teßcuânk teßxxucua âcuu joß najtil tâcuânk li sakße ut li po saß xbên li ruchichßochß.


Υιοι Γιββαρ, ενενηκοντα πεντε. 	 Li ralal xcßajol laj Gibar, aßan oßlaju roßcßâl.


ιδου, Κυριος ο Θεος σου παρεδωκε την γην εμπροσθεν σου αναβα, κυριευσον, καθως ελαλησε προς σε Κυριος ο Θεος των πατερων σου μη φοβηθης μηδε δειλιασης. 	 Qßuehomak retal. Li Kâcuaß lê Dios tixkßaxtesi êre li naßajej. Texxic ut têrêchani li naßajej joß quixye li Kâcuaß, lix Dioseb li kaxeßtônil yucuaß. Mexxucuac, chi moco tâchßinânk lê chßôl, chanquin êre.


ειναι τετυφωμενος και δεν εξευρει ουδεν, αλλα νοσει περι συζητησεις και λογομαχιας, εκ των οποιων προερχεται φθονος, ερις, βλασφημιαι, υπονοιαι πονηραι, 	 Eb li cuînk a'an mâc'a' neque'xnau. Junes xnimobresinquil rib neque'xbânu. Ca'aj cui' xcuech'inquil ribeb chirix âtin nacuulac chiruheb. Ut riq'uin a'an nachal li cakalînc, li hoboc, li k'abânc ut li cuibânc ch'ôlej.


Αλλ' εαν γεννηση θηλυκον, τοτε θελει εισθαι ακαθαρτος δυο εβδομαδας, καθως εν τω χωρισμω αυτης και θελει μεινει ετι εις το αιμα του καθαρισμου αυτης εξηκοντα εξ ημερας. 	 Cui ut tâyoßlâk junak xcßulaßal chßina xkaßal, li ixk aßan muxbilak ru chiru cuib xamân joß naxbânu nak naxcßul xyajel re li po. Ut nak ac xnumeß cuakib xcâcßâl cutan, tâtzßaklok li cutan nak tixsantobresi rib.


Ενω δε αυτος ελεγε ταυτα, ηλθε νεφελη και επεσκιασεν αυτους και εφοβηθησαν οτε εισηλθον εις την νεφελην 	 Nak toj yô chi âtinac laj Pedro, quichal jun li chok sa' xbêneb. C'ajo' nak que'xucuac nak que'mukun sa' li chok.


Και αλλογενης θελει καθησει εν τη Αζωτω, και θελω καθαιρεσει την υπερηφανιαν των Φιλισταιων. 	 Jalan chic xtenamiteb teßcuânk aran Asdod. Riqßuin aßin tincubsi xcuanquileb laj filisteo.


Εγω, εγω ειμαι ο Κυριος και εκτος εμου σωτηρ δεν υπαρχει. 	 Caßaj cuiß lâin li nimajcual Dios. Caßaj cuiß lâin nincoloc.


και ειπε προς αυτον, Ουτω λεγει ο Ιεφθαε Ο Ισραηλ δεν ελαβε την γην του Μωαβ ουδε την γην των υιων Αμμων 	 —Eb laj Israel incßaß queßxchap lix naßajeb laj Moab, chi moco queßxchap lê naßaj lâex aj Amón.


Και κατετροπωσεν αυτους ο Κυριος εμπροσθεν του Ισραηλ, και επαταξαν αυτους εν σφαγη μεγαλη εν Γαβαων, και κατεδιωξαν αυτους εις την οδον την αναβαινουσαν προς Βαιθ-ωρων, και κατεκοπτον αυτους εως Αζηκα και εως Μακκηδα. 	 Li Kâcuaß Dios quirocsi xxiuheb laj amorreo nak queßril eb laj Israel. Ut nabaleb li cuanqueb Gabaón queßcamsîc. Ut li incßaß queßcam, queßâlinac ut eb laj Israel queßxtâkeheb toj saß li naßajej Bet-horón. Ut cuanqueb cuißchic li queßcamsîc nak yôqueb chi numecß saß eb li naßajej Azeca ut Maceda.


Και εν εκεινη τη ημερα ο Κυριος θελει παιδευσει το στρατευμα των υψηλων εν τω υψει και τους βασιλεις της γης επι της γης. 	 Tâcuulak xkßehil nak li Kâcuaß tixqßueheb chixtojbal xmâqueb li cuanqueb xcuanquil saß choxa joßqueb ajcuiß li cuanqueb xcuanquil saß ruchichßochß.


Και ηλθε προς αυτον ο Θελγαθ-φελνασαρ, βασιλευς της Ασσυριας, και κατεθλιψεν αυτον αντι να ενδυναμωση αυτον. 	 Laj Tiglat-pileser, lix reyeb laj Asiria, quicuulac riqßuin laj Acaz. Abanan incßaß quixtenkßa. Raylal ban quixbânu re.


Επεστρεψαν εις τας αδικιας των προπατορων αυτων, οιτινες δεν ηθελησαν να ακουσωσι τους λογους μου και αυτοι υπηγαν οπισω αλλων θεων, δια να λατρευωσιν αυτους ο οικος Ισραηλ και ο οικος Ιουδα ηθετησαν την διαθηκην μου, την οποιαν εκαμα προς τους πατερας αυτων. 	 Queßxbânu li mâusilal joß queßxbânu lix xeßtônil yucuaßeb. Eb lix xeßtônil yucuaßeb incßaß queßraj abînc chicuu. Queßxlokßoniheb li jalanil dios. Joßcan ajcuiß yôqueb chixbânunquil eb laj Judá ut eb laj Israel. Nequeßxlokßoniheb li jalanil dios ut yôqueb chi cßanjelac chiruheb. Queßxkßet li contrato li quinbânu riqßuineb lix xeßtônil yucuaß.


Αλλ' ομως θελω λαλησει προς τον Παντοδυναμον, και επιθυμω να διαλεχθω μετα του Θεου. 	 Abanan lâin nacuaj xyîbanquil ru aßin riqßuin li nimajcual Dios. Lâin nacuaj xcßûbanquil ru riqßuin li Kâcuaß.


Και εισηλθεν ο Μωυσης και ο Ααρων εις την σκηνην του μαρτυριου και εξελθοντες ευλογησαν τον λαον και εφανη η δοξα του Κυριου εις παντα τον λαον. 	 Laj Moisés rochben laj Aarón queßoc saß li tabernáculo. Ut nak queßel queßxtzßâma chiru li Dios nak târosobtesiheb li tenamit. Ut li Kâcuaß quixcßutbesi lix lokßal chiruheb chixjunileb li tenamit.Ut li Kâcuaß quixtakla li xam ut quixcßat li mayej ut li xêb li cuan saß xbên li artal. Nak eb li tenamit queßril li xam queßxhupub ribeb saß chßochß ut queßxlokßoni li Dios.


Και ελαλησεν ο βασιλευς των Αιγυπτιων προς τας μαιας των Εβραιων, εκ των οποιων η μια ωνομαζετο Σεπφωρα, και η αλλη Φουα, 	 Li acuabej aran Egipto quiâtinac riqßuin cuib li ixk aj hebreo. (Aj hebreo nayeman ajcuiß reheb laj Israel.) Lix cßabaßeb li ixk aßan xSifra ut xFúa. Aßaneb li nequeßxococ reheb li cßulaßal nak nequeßyoßla.


διοτι ο υιος περιφρονει τον πατερα, η θυγατηρ επανισταται κατα της μητρος αυτης, η νυμφη κατα της πενθερας αυτης οι εχθροι του ανθρωπου ειναι οι ανθρωποι της εαυτου οικιας. 	 Eb li alalbej nequeßxkßetkßeti ribeb chiru li yucuaßbej. Ut eb li coßbej nequeßxtzßektâna li naßbej ut eb li alibej incßaß nequeßxra lix naß lix bêlomeb. Ut li xicß nequeßiloc re junak, aßaneb ajcuiß li cuanqueb saß li rochoch.


Τοτε ο βασιλευς προεβιβασε τον Σεδραχ, Μισαχ και Αβδε-νεγω εις την επαρχιαν της Βαβυλωνος. 	 Ut li rey kßaxal cuißchic quixqßueheb xcuanquil laj Sadrac, laj Mesac ut laj Abed-nego chi taklânc saß xbêneb li tenamit Babilonia.


οτι καθ' ην ημεραν επισκεφθω τας παραβασεις του Ισραηλ επ' αυτον, θελω επισκεφθη και τα θυσιαστηρια της Βαιθηλ, και τα κερατα του θυσιαστηριου θελουσιν εκκοπη και πεσει κατα γης. 	 Nak tâcuulak xkßehil lâin tebinqßue laj Israel chixtojbal rix lix mâqueb. Ut tinsacheb ajcuiß lix artal aran Bet-el. Tinjor lix xucub li cuanqueb saß li artal ut teßtßanekß chi chßochß.Lâin tinsach lix naßajeb bar nequeßcuan cuiß saß li sakßehil. Ut tinsach ajcuiß li nequeßcuan cuiß saß li habalkße. Teßosokß li rochocheb yîbanbil riqßuin marfil. Tinsacheb chixjunileb lix palacio, chan li Kâcuaß.


Και την ημεραν εκεινην ηλθον οι δουλοι του Ισαακ και ανηγγειλαν προς αυτον περι του φρεατος το οποιον εσκαψαν, και ειπαν προς αυτον, Ευρηκαμεν υδωρ. 	 Saß ajcuiß li cutan aßan lix môseb laj Isaac queßcuulac riqßuin ut queßxye re nak queßxbec jun chic lix julel li haß. Queßxye re, —Anakcuan xkatau li haß, chanqueb.


Εαν ομως εγνωριζετε τι ειναι Ελεον θελω και ουχι θυσιαν, δεν ηθελετε καταδικασει τους αθωους. 	 Lâex inc'a' nequenau xyâlal li âtin a'in li tz'îbanbil sa' li Santil Hu: Li nacuulac chicuu lâin, a'an nak tex-uxtânânk u ut mâcua' nak texmayejak xul. (Ose. 6:6) Cui ta xetau ru li na'leb a'in, inc'a' raj xetz'ektânaheb li mâc'a'eb xmâc.


Μη νομιζετε οτι εγω θελω σας κατηγορησει προς τον Πατερα υπαρχει ο κατηγορος σας ο Μωυσης, εις τον οποιον σεις ηλπισατε. 	 Mêc'oxla nak lâin tinjitok êre chiru lin Yucua'. Cuan jun li tâjitok êre. A'an li chak'rab li quiq'uehe' re laj Moisés li c'ojc'o cui' êch'ôl.


Ο δε Ελισσαιε ηλθεν εις Δαμασκον. Και Βεν-αδαδ ο βασιλευς της Συριας ητο αρρωστος και απηγγειλαν προς αυτον, λεγοντες, Ο ανθρωπος του Θεου ηλθεν εως εδω. 	 Chirix aßan li profeta Eliseo cô saß li tenamit Damasco. Laj Ben-adad, lix reyeb laj Siria yaj. Quiyeheß resil re nak cuan li profeta Eliseo aran Damasco.


Και εξηφθη η οργη του Θεου οτι υπηγε και εσταθη αγγελος Κυριου εν τη οδω εμπροσθεν αυτου, δια να εναντιωθη εις αυτον αυτος δε εκαθητο επι της ονου αυτου και δυο δουλοι αυτου ησαν μετ' αυτου 	 Quijoskßoß li Kâcuaß xban nak laj Balaam cô chirixeb li cuînk. Nak yô chi xic laj Balaam chirix lix bûr rochben li cuib chi môs, jun lix ángel li Kâcuaß quixxakab rib saß be re nak incßaß naru tânumekß.


και δεν εδωκεν εις αυτον κληρονομιαν εν αυτη ουδε βημα ποδος, υπεσχεθη δε οτι θελει δωσει αυτην κτημα εις αυτην και εις το σπερμα αυτου μετ' αυτον, ενω δεν ειχε τεκνον. 	 Abanan li Dios inc'a' quixq'ue xch'och' laj Abraham aran. Chi tîc mâc'a' quixq'ue re. Abanan quixye re nak tixq'ue chok' reheb li ralal xc'ajol li te'cuânk mokon usta toj mâ jun lix coc'al cuan.


Ιδου, ερημος να ηναι η νυξ εκεινη φωνη χαρμοσυνος να μη επελθη επ' αυτην. 	 Us raj nak junes rahil chßôlej quicuan saß li kßojyîn nak quinyoßla. Ut mâ ani raj quibichan xban xsahil xchßôl.


Γενομενης λοιπον αντιστασεως και συζητησεως ουκ ολιγης υπο του Παυλου και Βαρναβα προς αυτους, ενεκριναν να αναβη ο Παυλος και ο Βαρναβας και τινες αλλοι εξ αυτων προς τους αποστολους και πρεσβυτερους εις Ιερουσαλημ περι του ζητηματος τουτου. 	 Riq'uin a'an que'xtiquib xcuech'inquil ribeb riq'uin laj Pablo ut laj Bernabé chirix li na'leb a'in. Ut que'xc'ûb ru nak laj Pablo ut laj Bernabé te'xic Jerusalén chixpatz'bal reheb li apóstol ut reheb laj c'amol be ma tento nak te'xc'ul li circuncisión re nak te'colek'. Cuanqueb ajcui' cuib oxib laj pâbanel côeb chirixeb.


Τοτε επεστρεψεν ο Σολομων εις Ιερουσαλημ, απο του υψηλου τοπου του εν Γαβαων, απ' εμπροσθεν της σκηνης του μαρτυριου, και εβασιλευεν επι τον Ισραηλ. 	 Tojoßnak laj Salomón qui-el Gabaón saß li naßajej li najt xteram li cuan cuiß lix tabernáculo li Kâcuaß ut cô Jerusalén. Ut aran quitaklan saß xbêneb laj Israel.


Ο Κυριος ειναι δικαιος εν μεσω αυτης δεν θελει καμει αδικιαν κατα πασαν πρωιαν φερει την κρισιν αυτου εις φως, δεν απολειπει αλλ' ο διεφθαρμενος δεν γνωριζει αισχυνην. 	 Usta eb li tenamit incßaß useb xnaßleb, abanan li Dios cuan saß xyânkeb ut tîc xchßôl. Aßan incßaß naxbânu cßaßak re ru incßaß us. Rajlal cutan naxcßutbesi lix tîquilal chiruheb ut junelic naxbânu. Abanan li incßaß useb xnaßleb incßaß nequeßxnau xutânac.


Διοτι ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, εγω, εγω θελω και αναζητησει τα προβατα μου και επισκεφθη αυτα. 	 Joßcaßin quixye li nimajcual Dios: —Abihomak li tinye êre. Lâin tebinsicß lin carner toj retal tebintau ut lâin chic tin-ilok reheb xban nak lâin ninnauheb ru.


τον διδοντα σωτηριαν εις τους βασιλεις τον λυτρονοντα Δαβιδ τον δουλον αυτου απο ρομφαιας πονηρας. 	 Lâat nacattenkßan reheb li rey chi numtâc saß xbêneb li xicß nequeßiloc reheb. Lâat nacatcoloc cue re nak incßaß tineßxcamsi riqßuin lix chßîchßeb li xicß nequeßiloc cue. Lâin laj David laj cßanjel châcuu.


Και εαν ο εχων την ρευσιν πτυση επι τον καθαρον, ουτος θελει πλυνει τα ιματια αυτου και θελει λουσθη εν υδατι και θελει εισθαι ακαθαρτος εως εσπερας. 	 Ut cui li cuînk li yô chi êlc xyaßal lix tzßejcual tixchûba junak, li jun li quichûbâc muxbilak ru tâcanâk toj tâoc li kßojyîn. Tento nak tâatînk ut tixpuchß li rakß.


οι απαριθμηθεντες εκ της φυλης Συμεων ησαν πεντηκοντα εννεα χιλιαδες και τριακοσιοι. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Simeón queßajlâc belêlaju roxcßâl riqßuin oxib ciento chi cuînk.


Και ειπεν ο Μωυσης, Εκ τουτου θελετε γνωρισει οτι ο Κυριος με απεστειλε δια να πραξω παντα τα εργα ταυτα, και οτι δεν επραξα απ' εμαυτου. 	 Laj Moisés quixye reheb: —Joßcaßin nak tênau nak li Kâcuaß quitaklan chak cue chixbânunquil li cßaßru ninbânu. Moco injunes ta nintakla cuib.


Επλησιασαν δε αι ημεραι του Δαβιδ να αποθανη και παρηγγειλε προς τον Σολομωντα τον υιον αυτου, λεγων, 	 Nak ac câmc re laj David, quixbok laj Salomón riqßuin ut quixchakßrabi riqßuin li âtin aßin:


προσελθετε λοιπον το πρωι κατα τας φυλας σας και η φυλη, την οποιαν πιαση ο Κυριος, θελει προσελθει κατα συγγενειας και η συγγενεια, την οποιαν πιαση ο Κυριος, θελει προσελθει κατ' οικογενειας και η οικογενεια, την οποιαν πιαση ο Κυριος, θελει προσελθει κατα ανδρας 	 Cuulaj teßchâlk chicuu chixjunileb lix têpaleb laj Israel. Chi junjûnk têp teßnumekß chicuu. Li jun têp li tincßut lâin, aßaneb li teßnumekß chi jûnk chßûtal li rechßalaleb rib. Li jun chßûtal chi rechßalaleb rib li tincßut lâin, aßaneb li teßnumekß chi junjûnk cabal chicuu. Ut li jun cabal li tincßut lâin, tento nak teßnumekß chicuu li junjûnk chi cuînk re li jun cabal aßan.


Και εσφαξεν αυτον και ελαβεν ο Μωυσης απο του αιματος και εβαλεν επι τα κερατα του θυσιαστηριου κυκλω δια του δακτυλου αυτου, και εκαθαρισε το θυσιαστηριον και το αιμα εχυσεν εις την βασιν του θυσιαστηριου και ηγιασεν αυτο, δια να καμη εξιλεωσιν επ' αυτου. 	 Ut laj Moisés quixcamsi li toro. Quixxoc lix quiqßuel ut riqßuin li rußuj rukß quixqßue li quicß chiru li xucub li cuanqueb saß xcâ xucûtil li artal re xsantobresinquil chiru li Kâcuaß. Ut li quicß li joß qßuial chic quicana quixhoy saß xtôn li artal. Joßcaßin nak quixkßaxtesi li artal chiru li Kâcuaß li teßmayejak cuiß laj tij.


Και αυτη ειναι η ευλογια, την οποιαν ηυλογησε Μωυσης ο ανθρωπος του Θεου τους υιους Ισραηλ, προ της τελευτης αυτου 	 Laj Moisés, li sicßbil ru xban li Dios, quixtzßâma li rosobtesinquileb laj Israel chiru li Dios nak toj mâjiß nacam.


Η οδος του οκνηρου ειναι ως πεφραγμενη απο ακανθας αλλ' η οδος των ευθεων ειναι εξωμαλισμενη. 	 Chixjunil chßaßaj xbânunquil chiru li ani incßaß nacuulac chiru cßanjelac. Abanan chiru li ani nacuulac chiru cßanjelac, mâcßaß chßaßaj xbânunquil.


Ο δε βασιλευς της Συριας ειχε προσταξει τους αρχοντας των αμαξων αυτου, λεγων, Μη πολεμειτε μητε μικρον μητε μεγαν, αλλα μονον τον βασιλεα του Ισραηλ. 	 Lix reyeb laj Siria ac quixye reheb li nequeßtaklan saß xbêneb li nequeßxic saß eb li carruaje nak incßaß teßpletik riqßuineb lix soldâdeb laj Israel. Caßaj cuiß riqßuin lix reyeb laj Israel teßpletik.


Ο δε ειπεν, Εγω θελω σοι στειλει εριφιον αιγων εκ του ποιμνιου. Και εκεινη ειπε, Μοι διδεις ενεχυρον, εωσου να στειλης αυτο; 	 Laj Judá quixye re: —Lâin tintakla chak junak ral li chibât chokß âcue, chan. Ut li ixk quixye: —Us, abanan canab cuan junak retalil cue ma relic na chi yâl nak tâtakla chak li chßina chibât, chan.


και ο Ματταθιας και Ελιφελεου και Μικνειας και Ωβηδ-εδωμ και Ιειηλ και Αζαζιας, με κιθαρας επι Σεμινιθ, δια να ενισχυσωσι τον τονον. 	 Ut eb li queßxakabâc chixchßeßbal li xcab xcuxil li bich riqßuin li arpa, aßaneb laj Matatías, laj Elifelehu, laj Micnías, laj Obed-edom, laj Jeiel, ut laj Azazías.


Εν τω πεντηκοστω δευτερω ετει του Αζαριου βασιλεως του Ιουδα, Φεκα ο υιος του Ρεμαλια εβασιλευσεν επι τον Ισραηλ εν Σαμαρεια, εικοσι ετη. 	 Yô cablaju roxcßâl chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Azarías nak laj Peka li ralal laj Remalías qui-oc chokß xreyeb laj Israel. Junmay chihab quicuan chokß rey aran Samaria.


και επ' αυτους τρεις προεδρους, εις των οποιων ητο ο Δανιηλ, δια ν' αποδιδωσι λογον εις αυτους οι σατραπαι ουτοι, και ο βασιλευς να μη ζημιονηται. 	 Ut quixxakabeb oxibeb chic li cuînk re nak eb aßan teßtaklânk saß xbêneb li jun ciento riqßuin junmay chi cuînk li ac quixxakabeb. Laj Daniel aßan jun saß xyânkeb li oxib li queßxakabâc re nak teßril ma tzßakal re ru lix cßanjeleb li jun ciento riqßuin junmay ut re ajcuiß nak teßril chi us li cßaßru cuan re li rey.


Οτε ο Παντοδυναμος διεσκορπιζε βασιλεις εν αυτη, εγεινε λευκη ως η χιων εν Σαλμων. 	 Joß nak natßaneß li nieve saß xbên li tzûl Salmón, joßcan quixbânu li nimajcual Dios nak quixqßueheb chi êlelic lix reyeb li xicß nequeßiloc re lix tenamit li Dios.


Ουτοι ησαν οι κεραμεις και οι κατοικουντες εν Νεταιμ και Γεδιρα εκει κατωκουν μετα του βασιλεως δια τας εργασιας αυτου. 	 Eb aßan aj pacßonel ut queßcuan saß eb li tenamit Netaim ut Gedera. Queßcßanjelac chiru li rey.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Καλως ειδες διοτι εγω θελω ταχυνει να εκπληρωσω τον λογον μου. 	 Ut li Kâcuaß quixye cue: —Yâl nak aßan li xacuil. Ut yâl ajcuiß nak tâuxmânk li cßaßru xinye.—


Αυτη ομως ειχεν αναβιβασει αυτους επι το δωμα και σκεπασει αυτους με λινοκαλαμην, την οποιαν ειχεν εστοιβαγμενην επι του δωματος. 	 Abanan lix Rahab ac xtaklaheb li cuib chi cuînk saß xbên li cab bar yô cuiß chixchinanquil lix cheßel li acuîmk lino. Ut quixmukeb saß xyânk li lino.


Δεν θελει εχει ουτε υιον ουτε εγγονον μεταξυ του λαου αυτου, ουδε υπολοιπον εν ταις κατοικιαις αυτου. 	 Mâcßaß chic ralal xcßajol tâcanâk saß lix tenamit. Mâ jun chic reheb tâcanâk saß ruchichßochß.


Δεν ειχε δε ελθει ο Ιησους ετι εις την κωμην, αλλ' ητο εν τω τοπω, οπου υπηντησεν αυτον η Μαρθα. 	 Li Jesús toj mâji' na-oc sa' li tenamit. Toj cuan chak sa' li na'ajej bar quic'ule' cui' xban lix Marta.


Και οτε ηλθεν εις το ιερον, προσηλθον προς αυτον, ενω εδιδασκεν οι αρχιερεις και οι πρεσβυτεροι του λαου, λεγοντες Εν ποια εξουσια πραττεις ταυτα, και τις σοι εδωκε την εξουσιαν ταυτην; 	 Ut qui-oc cui'chic li Jesús sa' rochoch li Dios. Ut nak yô chixch'olobanquil lix yâlal chiruheb li tenamit, que'cuulac riq'uineb li xbênil aj tij ut que'cuulac ajcui' eb li xakabanbileb chi c'anjelac sa' li rochoch li Dios. Ut que'xye re: -¿Ani xtaklan chak âcue chixbânunquil li c'a'ru yôcat chixbânunquil? Ut, ¿ani xq'uehoc âcuanquil?-


Ουτοι δε ειναι οι αρχοντες της επαρχιας οι κατοικησαντες εν Ιερουσαλημ εν δε ταις πολεσι του Ιουδα κατωκησαν εκαστος εν τη ιδιοκτησια αυτου, εν ταις πολεσιν αυτων, ο Ισραηλ, οι ιερεις και οι Λευιται και οι Νεθινειμ και οι υιοι των δουλων του Σολομωντος. 	 Nabaleb laj Israel, joß eb laj tij, eb laj levita, eb li nequeßcßanjelac saß li templo ut eb li ralal xcßajol li queßcßanjelac chiru laj Salomón, queßcana chi cuânc saß eb li tenamit xcuênt Judá. Ac saß xnaßajeb queßcana li junjûnk. Ut eb laj Israel li queßtaklan, li queßcana chi cuânc Jerusalén, aßaneb aßin:


Διοτι ειπεν εν μερει τινι περι της εβδομης ουτω Και κατεπαυσεν ο Θεος εν τη ημερα τη εβδομη απο παντων των εργων αυτου 	 Tz'îbanbil sa' li Santil Hu chirix li xcuuk li cutan li naxye chi jo'ca'in: Ut li Dios quixrak lix c'anjel ut quihilan sa' xcuuk li cutan. (Gén. 2:2)


και συ δεν θελεις εκφυγει εκ της χειρος αυτου, αλλ' εξαπαντος θελεις πιασθη και παραδοθη εις την χειρα αυτου και οι οφθαλμοι σου θελουσιν ιδει τους οφθαλμους του βασιλεως της Βαβυλωνος, και το στομα αυτου θελει λαλησει εις το στομα σου, και θελεις υπαγει εις την Βαβυλωνα. 	 At rey, lâat incßaß tatrûk chi êlelic chiru lix reyeb laj Babilonia. Tatchapekß ut tatqßuehekß saß rukß. Tâcuil ru li rey Nabucodonosor ut tex-âtinak chi ribil êrib. Ut tatcßamekß toj Babilonia.


Και απεκριθη ο βασιλευς Δαβιδ και ειπε, Καλεσατε μοι την Βηθ-σαβεε. Και εισηλθεν ενωπιον του βασιλεως και εσταθη εμπροσθεν του βασιλεως. 	 Ut li rey David quixye: —Bok chak cuißchic lix Betsabé, chan. Ut lix Betsabé qui-oc cuißchic riqßuin li rey ut quixakli chiru.


Αλλα δεν ειναι εις παντας η γνωσις αυτη τινες δε δια την συνειδησιν του ειδωλου εως σημερον τρωγουσι το ειδωλοθυτον ως ειδωλοθυτον, και η συνειδησις αυτων ασθενης ουσα μολυνεται. 	 Abanan moco chixjunileb ta neque'xtau ru lix yâlal a'in chirix li mayejanbil tzacaêmk. C'aynakeb chalen chak najter chixpâbanquil li yîbanbil dios, ut anakcuan nak neque'xtzaca li tzacaêmk mayejanbil chiru li yîbanbil dios neque'xc'oxla nak yôqueb chixq'uebal xlok'al li yîbanbil dios. Ut xban nak toj k'uneb xch'ôl sa' lix pâbâl, neque'xc'oxla nak neque'xmux ru lix pâbâleb.


Και οι ανδρες Ισραηλ ειχον ομοσει εν Μισπα, λεγοντες, ουδεις εξ ημων θελει δωσει την θυγατερα αυτου εις τον Βενιαμιν δια γυναικα. 	 Eb li ralal xcßajol laj Israel queßxbânu jun li juramento aran Mizpa ut queßxye nak mâ jun reheb teßxsumub lix rabineb riqßuineb li ralal xcßajol laj Benjamín.


Και οι υιοι του Ιωναθαν, Φαλεθ και Ζαζα ουτοι ησαν οι υιοι του Ιεραμεηλ. 	 Eb li ralal laj Jonatán, aßaneb laj Pelet ut laj Zaza. Chixjunileb aßan, aßaneb li ralal xcßajol laj Jerameel.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς πασαν την συναξιν του Ισραηλ, Εαν σας φαινηται καλον και ηναι παρα Κυριου του Θεου ημων, ας αποστειλωμεν πανταχου προς τους αδελφους ημων, τους εναπολειφθεντας εν παση τη γη του Ισραηλ, και μετ' αυτων προς τους ιερεις και Λευιτας εις τας πολεις αυτων και τα περιχωρα, δια να συναχθωσι προς ημας 	 Chirix aßan quixye reheb chixjunileb laj Israel li cuanqueb aran: —Cui tixcßul êchßôl, ut cui joßcan naraj li Kâcuaß li kaDios, takatakla xbokbaleb chixjunileb li kacomon li cuanqueb saß chixjunil li tenamit Israel, joß ajcuiß saß eb li cocß cßalebâl. Ut takatakla ajcuiß resil riqßuineb laj tij ut eb laj levita li cuanqueb saß xtenamiteb re nak teßoquênk saß kayânk.


το πεμπτον σαρδονυξ, το εκτον σαρδιος, το εβδομον χρυσολιθος, το ογδοον βηρυλλος, το εννατον τοπαζιον, το δεκατον χρυσοπρασος, το ενδεκατον υακινθος, το δωδεκατον αμεθυστος. 	 Li ro', a'an ónice; li xcuak, a'an cornalina; li xcuuk, a'an crisólito; li xcuakxak, a'an berilo; ut li xbele, a'an topacio; li xlaje, a'an crisopraso; li xjunlaju, a'an jacinto; ut li xcablaju, a'an amatista.


και μεινατε εξω του στρατοπεδου επτα ημερας οστις εθανατωσεν ανθρωπον, και οστις ηγγισε πεφονευμενον, καθαρισθητε σεις και οι αιχμαλωτοι σας την τριτην ημεραν και την εβδομην ημεραν 	 Tento nak teßcanâk chirix li naßajej li cuanqueb cuiß li muhebâl chiru cuukub cutan chixjunileb li queßcamsin, joß eb ajcuiß li queßchßeßoc re li camenak. Saß li rox ut saß li xcuuk li cutan tento nak teßxsantobresi ribeb, joß eb ajcuiß li tukß ix queßcßameß chi prêxil.


Τοτε ο βασιλευς υπηγεν εις το παλατιον αυτου και διενυκτερευσε νηστικος και δεν εφερθησαν εμπροσθεν αυτου οργανα μουσικα, και ο υπνος αυτου εφυγεν απ' αυτου. 	 Tojoßnak li rey cô saß li palacio ut quixyocob rib saß xchßât chi incßaß quicuaßac, chi moco quichßeßeß li cuajb re xqßuebal xsahil xchßôl. Ut incßaß quicuar li rey xban xcßaßux.


Και ελθων ο Ιησους εις την οικιαν του αρχοντος και ιδων τους αυλητας και τον οχλον θορυβουμενον, 	 Chirix chic a'an li Jesús cô sa' rochoch laj Jairo. Nak quicuulac sa' li rochoch, quirileb li yôqueb chixyâbasinquil li xôlb ut li japjôqueb re chi yâbac xban xcamic li xka'al.


Ιδου, ερχονται ημεραι, λεγει Κυριος, και θελω εκτελεσει τον αγαθον εκεινον λογον, τον οποιον ελαλησα περι του οικου Ισραηλ και περι του οικου Ιουδα. 	 Cuulac re xkßehil nak tinbânu li cßaßru quinyechißi reheb laj Israel joßqueb ajcuiß laj Judá, chan li Kâcuaß.


Εαν λοιπον εις τον αδικον μαμωνα δεν εφανητε πιστοι, τον αληθινον πλουτον τις θελει σας εμπιστευθη; 	 Cui lâex inc'a' nequenau xrâbal li biomal sa' ruchich'och', ¿chan ta cui' ru nak tixc'ojob xch'ôl li Dios chixq'uebal êre li tz'akal biomal?


Συ εισαι ο Θεος μου, και θελω σε δοξολογει ο Θεος μου, θελω σε υψονει. 	 At Kâcuaß, lâat lin Dios. Lâin tinqßue âlokßal xban nak kßaxal nim lâ cuanquil.Junelic chexbantioxînk chiru li Kâcuaß, li nimajcual Dios, xban nak aßan châbil. Junelic na-uxtânan u.


Και εξηγερθη ο Ιησους πρωι και ανεχωρησαν εκ Σιττειμ και ηλθον εως του Ιορδανου, αυτος και παντες οι υιοι Ισραηλ, και διενυκτερευσαν εκει πριν διαβωσι. 	 Joß cuulajak chic ekßela queßel Sitim laj Josué rochbeneb chixjunileb laj Israel ut queßcôeb. Queßcuulac cuan cuiß li nimaß Jordán. Abanan incßaß queßnumeß jun pacßal. Toj queßcana chi hilânc aran.


και εως τεσσαρακοντα ετη υπεφερε τους τροπους αυτων εν τη ερημω, 	 Ca'c'âl chihab quixcuy chak rilbaleb nak yôqueb chak chi numec' sa' li chaki ch'och'.


Εν εζητησα παρα του Κυριου, τουτο θελω εκζητει το να κατοικω εν τω οικω του Κυριου πασας τας ημερας της ζωης μου, να θεωρω το καλλος του Κυριου και να επισκεπτωμαι τον ναον αυτου. 	 Jun ajcuiß li nacuaj xtzßâmanquil chiru li Kâcuaß Dios. Li cßaßru nintzßâma chiru, aßan nak tincuânk saß li rochoch joß najtil tincuânk saß ruchichßochß re nak tinlokßoni ru saß li rochoch ut re nak tincßoxlak chirix li usilal li quixbânu cue.


Και πασα η συναγωγη εφεραν αυτον εξω του στρατοπεδου και ελιθοβολησαν αυτον με λιθους και απεθανε καθως προσεταξε Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Joßcan nak eb li tenamit queßxcßam chirix li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb ut queßxcuti chi pec toj retal quicam joß quixye li Kâcuaß re laj Moisés.


Ο φοβος του Κυριου ειναι πηγη ζωης, απομακρυνων απο παγιδων θανατου. 	 Li ani naxxucua ru li Dios naxtau xyußam chi junelic ut nacoleß chiru lix cuanquil li câmc.


Και τον ξενον ετι, οστις δεν ειναι εκ του λαου σου Ισραηλ, αλλ' ερχεται απο γης μακρας δια το ονομα σου, 	 Mâre cuanqueb jalan xtenamit mâcuaß xcomoneb lâ tenamit Israel teßchâlk saß najtil tenamit chixyâbanquil lâ cßabaß saß li naßajej aßin.


Εαν δε ειπητε, Τι θελομεν φαγει το εβδομον ετος, αν ημεις δεν σπειρωμεν μητε συναξωμεν τα γεννηματα ημων; 	 Mâre têye, “¿Cßaßru takatzaca saß xcuuk li chihab cui incßaß naru toâuk chi moco târûk takaxoc ru li kacuîmk saß li chihab aßan?”


διοτι μεγα επ' εμε το ελεος σου και ηλευθερωσας την ψυχην μου εξ αδου κατωτατου. 	 Junelic niquinâra. Joßcan nak xinâcol chiru li câmc.


Διοτι θελει εγερθη εθνος επι εθνος και βασιλεια επι βασιλειαν, και θελουσι γεινει σεισμοι κατα τοπους και θελουσι γεινει πειναι και ταραχαι. Ταυτα ειναι αρχαι ωδινων. 	 Nabal li tenamit te'pletik riq'uin jalan chic tenamit. Ut eb li acuabej te'xpleti ribeb. Talajcuânk hîc sa' nabal chi na'ajej ut tâcuânk cue'ej. Abanan a'an yal xticlajic li raylal tâchâlk.


Δια τουτο, μη ακουετε τους λογους των προφητων, οιτινες λαλουσι προς εσας, λεγοντες Δεν θελετε δουλευσει εις τον βασιλεα της Βαβυλωνος διοτι αυτοι προφητευουσιν εις εσας ψευδος. 	 Mex-abin chiruheb li profetas li nequeßxye êre nak incßaß texcßanjelak chiru lix reyeb laj Babilonia xban nak eb aßan yôqueb chi ticßtißic.


και ανεβιβασεν εκειθεν τα οστα του Σαουλ και τα οστα Ιωναθαν του υιου αυτου και εσυναξαν τα οστα των κρεμασθεντων. 	 Li rey David quixtakla xcßambal lix bakeleb laj Saúl ut laj Jonatán, joß eb ajcuiß li cuukub chi camenak li queßyatzßeß.


Τιμη ειναι εις τον ανθρωπον να παυη απο της εριδος πας δε αφρων εμπλεκεται εις ταυτην. 	 Li ani incßaß napletic, aßan jun lokßal chokß re. Abanan li ani mâcßaß xnaßleb, junes ticoc plêt naxbânu.


τοτε ο ανθρωπος ο κοιμηθεις μετ' αυτης θελει δωσει εις τον πατερα της νεας πεντηκοντα σικλους αργυριου, και αυτη θελει εισθαι γυνη αυτου επειδη εταπεινωσεν αυτην, δεν δυναται να αποβαλη αυτην πασας τας ημερας αυτου. 	 li cuînk li quicuan riqßuin li xkaßal tento nak tixtoj lajêb roxcßâl chi tumin plata re lix yucuaß li xkaßal. Ut tento ajcuiß nak li cuînk tâsumlâk riqßuin li xkaßal xban nak quixmux ru. Ut incßaß târûk tixjach rib riqßuin joß najtil yoßyôk li cuînk.Mâ jun li cuînk naru tixchßic rib riqßuin rixakil lix yucuaß. Incßaß naru tixcßut xxutân lix yucuaß.


Λεγει, Ναι. Και οτε εισηλθεν εις την οικιαν, προελαβεν αυτον ο Ιησους λεγων Τι σοι φαινεται, Σιμων; οι βασιλεις της γης απο τινων λαμβανουσι φορους η δασμον; απο των υιων αυτων η απο των ξενων; 	 -¿C'a' nak inc'a'? Natojoc, chan laj Pedro. Ut nak cox-ocak a'an sa' cab, li Jesús xbên cua quiâtinac ut quixye: -¿C'a'ru nacaye at Simón, eb li acuabej sa' ruchich'och', aniheb aj e neque'xtitz' li toj? ¿Ma reheb li ralal malaj ut reheb li jalaneb xtenamit? chan.


Και εγω ηκουσα περι σου, οτι δυνασαι να ερμηνευης και να λυης αποριας τωρα λοιπον, εαν δυνηθης να αναγνωσης την γραφην και να φανερωσης προς εμε την ερμηνειαν αυτης θελεις ενδυθη πορφυραν και η αλυσος η χρυση θελει τεθη περι τον τραχηλον σου και θελεις εισθαι ο τριτος αρχων του βασιλειου. 	 Cuabiom resil nak naru tâchßolob xyâlal li cßaßru chßaßaj xtaubal ru. Anakcuan cui târûk tâcuil li tzßîbanbil chiru li tzßac ut tâye cue cßaßru naxye, tattikibâk riqßuin caki akßej ut tâqßuemânk junak kßol oro châcux ut lâatak li rox chi taklânc saß xbên li tenamit aßin, chan.


Αγγελος ομως Κυριου δια της νυκτος ηνοιξε τας θυρας της φυλακης, και εκβαλων αυτους ειπεν. 	 Abanan chiru li k'ojyîn a'an jun lix ángel li Kâcua' quixte lix puertil li tz'alam ut quirisiheb sa' tz'alam ut quixye reheb:


Αρκετον ειναι εις τον μαθητην να γεινη ως ο διδασκαλος αυτου, και ο δουλος ως ο κυριος αυτου. Εαν τον οικοδεσποτην ωνομασαν Βεελζεβουλ, ποσω μαλλον τους οικιακους αυτου; 	 Chic'ojlâk xch'ôl li yô chi tzoloc nak tâcuulak jo' laj tzolol re, ut li môs jo'cak lix patrón. Cui aj tza nayehe' re laj êchal cab, ¿ma toja' ta chic inc'a' te'yehek' aj tza reheb li ralal xc'ajol?


Και τα παραπετασματα του ενος μερους της πυλης θελουσιν εισθαι δεκαπεντε πηχων στυλοι αυτων τρεις και υποβασια αυτων τρια. 	 Chixcßatk li oquebâl têqßue oxib li okech ut oxib lix naßaj li têqßue cuiß. Ut cuukub metro xnimal rok li tßicr li têqßue chiru li okech.


Ισχυε και ανδριζου διοτι συ θελεις κληροδοτησει εις τον λαον τουτον την γην, την οποιαν ωμοσα προς τους πατερας αυτων να δωσω εις αυτους. 	 Cacuubresi âchßôl ut chicuânk âmetzßêu xban nak lâat tatjecßok re li naßajej aßin reheb laj Israel. Aßan aßin li naßajej li quinyechißi reheb lâ xeßtônil yucuaß.


Και χαιρω δια σας, δια να πιστευσητε, διοτι δεν ημην εκει αλλ' ας υπαγωμεν προς αυτον. 	 Abanan nasaho' sa' inch'ôl nak mâ anihin chak aran nak xcam re nak lâex têpâb nak cuan incuanquil. Yôkeb riq'uin, chan li Jesús.


Και ετρωγον οι υιοι Ισραηλ το μαννα τεσσαρακοντα ετη, εωσου ηλθον εις γην κατοικουμενην ετρωγον το μαννα, εωσου ηλθον εις τα ορια της γης Χανααν. 	 Caßcßâl chihab queßxcuaß li maná toj retal queßcuulac saß li nubâl re li châbil naßajej. Canaán xcßabaß li naßajej aßan.Lajêb cocß chacach li maná na-oc saß jun li bisleb efa xcßabaß.


Εν τη αυτη οικια θελει φαγωθη απο του κρεατος δεν θελετε φερει εξω της οικιας, και οστουν δεν θελετε συντριψει απ' αυτου. 	 Têbânu saß junak cab. Incßaß têjor li bak ut incßaß têrisi li tib chirix cab.


Και οτε εμελλεν ο Παυλος να ανοιξη το στομα, ειπεν ο Γαλλιων προς τους Ιουδαιους Εαν μεν ητο τι αδικημα η ραδιουργημα πονηρον, ω Ιουδαιοι, ευλογως ηθελον σας υποφερει 	 Oc raj re chi âtinac laj Pablo nak quichak'oc chak laj Galión ut quixye reheb laj judío: -Ex aj judío, cui ta xk'et xchak'rabeb laj Roma malaj ut cui ta cuan junak inc'a' us xbânu, tento raj tinch'i'ch'i'i cuib chêrabinquil.


μη αφινοντες το να συνερχωμεθα ομου, καθως ειναι συνηθεια εις τινας, αλλα προτρεποντες αλληλους, και τοσουτω μαλλον, οσον βλεπετε πλησιαζουσαν την ημεραν. 	 Cuanqueb li inc'a' neque'xic sa' li ch'utubaj ib. Abanan inc'a' takabânu jo' neque'xbânu eb a'an. Junelic ban takach'utub kib re xlok'oninquil li Dios. Chikaq'ue xcacuub li kach'ôl chi kibil kib. Tento takabânu a'an xban nak chi sêb tol-êlk li Jesucristo.


Ο δε Ιησους αποκριθεις ειπε προς αυτους Ο Ηλιας μεν ερχεται πρωτον και θελει αποκαταστησει παντα 	 Ut nak quichak'oc li Jesús quixye reheb: -Yâl ajcui' nak laj Elías xbên cua tâchâlk chixc'ûbanquil ru chixjunil li c'a'ak re ru.


Επεκαλεσθην το ονομα σου, Κυριε, εκ λακκου κατωτατου. 	 At Kâcuaß, lâin quinyâba lâ cßabaß nak cuanquin chak saß xchamal li jul.


Ο δε ειπε προς αυτον Ανθρωπε, τις με κατεστησε δικαστην η μεριστην εφ' υμας; 	 A'ut li Jesús quixye re: -At cuînk, lâin inc'a' xakabanbilin chi rakoc âtin sa' êbên chi moco xakabanbilin chixjachinquil lê jun cablal.


Και εκαμε το εφοδ εκ χρυσιου, εκ κυανου και πορφυρου και κοκκινου και βυσσου κεκλωσμενης. 	 Queßxyîb li efod riqßuin oro, ut riqßuin li nokß azul, li nokß púrpura ut li nokß cak joß ajcuiß li bakbil nokß lino.


Αλλα συ, ω ψυχη μου, επι τον Θεον αναπαυου, διοτι εξ αυτου κρεμαται η ελπις μου. 	 Caßaj cuiß riqßuin li Dios cau inchßôl. Ut riqßuin aßan ninyoßonin.


Και υπηγεν ο Βαλααμ μετα του Βαλακ, και ηλθον εις Κιριαθ-ουζωθ. 	 Ut laj Balaam cô chirix laj Balac toj saß li tenamit Quiriat-huzot.


Οι εχθροι σου βρυχωνται εν τω μεσω των συναγωγων σου εθεσαν σημαιας τας σημαιας αυτων. 	 Cßajoß nak queßxjap reheb li xicß nequeßiloc âcue nak queßoc saß lâ templo chixpoßbal. Ut aran queßxxakab li retalil nak queßrêchani.


Ιδου, ο Κυριος διεκηρυξεν εως των ακρων της γης, Ειπατε προς την θυγατερα της Σιων, Ιδου, ο Σωτηρ σου ερχεται ιδου, ο μισθος αυτου ειναι μετ' αυτου και το εργον αυτου ενωπιον αυτου. 	 Li Kâcuaß quixye reheb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß: —Yehomak reheb li cuanqueb Sión nak li Kâcuaß tâchâlk chixcolbaleb. Ut tixcßam chak lix kßajcâmunquileb li ac xcoleb.Santil Tenamit” tâyehekß reheb laj Israel ut tâyehekß ajcuiß reheb “Colbileb xban li Kâcuaß”. Ut li tenamit Jerusalén tixcßabaßi “Li tenamit li raro, li incßaß chic tzßektânanbil”.—


Ουδεις δυναται να αρπαση τα σκευη του δυνατου, εισελθων εις την οικιαν αυτου, εαν πρωτον δεν δεση τον δυνατον, και τοτε θελει διαρπασει την οικιαν αυτου. 	 Mâ ani naru tâoc sa' rochoch junak cuînk cau rib chixmak'bal li c'a'ru cuan re, cui inc'a' ta xbên cua tixbac' li cuînk cau rib, tojo'nak tâoc chixc'ambal li c'a'ru cuan re.


Και ειπε προς αυτην η πενθερα αυτης, Που εσταχυολογησας σημερον; και που εδουλευσας; ευλογημενος να ηναι εκεινος οστις ελαβε προνοιαν περι σου. Και εκεινη εφανερωσε προς την πενθεραν αυτης εις τινος αγρον εδουλευσε και ειπε, το ονομα του ανθρωπου, εις τον οποιον εδουλευσα σημερον, ειναι Βοοζ. 	 Ut lix Noemí quixpatzß re: —¿Bar xatcuulac chixsicßbal lâ cebada anakcuan? Kßaxal nabal xacßam chak. Osobtesinbil taxak li ani x-iloc chak xtokßobâl âcuu, chan. Ut lix Rut quixserakßi re lix Noemí ani aj iqßuin quicuulac chixsicßbal lix cebada. Quixye re: —Laj êchal re li chßochß li xincuulac cuiß chixsicßbal incebada, aßan aj Booz xcßabaß, chan.


Περιεφραξε με πελεκητους λιθους τας οδους μου, εστρεβλωσε τας τριβους μου. 	 Chanchan nak eb li tzßac yîbanbil riqßuin pec nequeßramoc re lin be. Ut incßaß chic nintau cßaßru tinbânu.


και ουτως ηθελε σε εκβαλει απο της στενοχωριας εις ευρυχωριαν, οπου δεν υπαρχει στενοχωρια και το παρατιθεμενον επι της τραπεζης σου θελει εισθαι πληρες παχους. 	 At Job, li Dios tatrisi raj saß li raylal li yôcat chixcßulbal. Tatxqßue raj saß jun naßajej châbil. Incßaß raj chic tâcßul li raylal. Ut tixqßue raj cuißchic li cßaßru âcue chi nabal.


Οι υιοι Ιωσηφ κατα τας συγγενειας αυτων ησαν Μανασσης και Εφραιμ. 	 Eb li ralal xcßajol laj José, aßaneb laj Manasés ut laj Efraín.


Και ερωτησεν ο Δαβιδ τον Κυριον, λεγων, Να αναβω προς τους Φιλισταιους; θελεις παραδωσει αυτους εις την χειρα μου; Και ειπεν ο Κυριος προς τον Δαβιδ, Αναβα διοτι βεβαιως θελω παραδωσει τους Φιλισταιους εις την χειρα σου. 	 Laj David quitijoc ut quixye re li Dios: —¿Ma tinxic chi pletic riqßuineb laj filisteo? ¿Ma tinâtenkßa chi numtâc saß xbêneb? chan. Ut li Kâcuaß quixye re: —Ayu chi pletic riqßuineb. Lâin tinkßaxtesiheb saß âcuukß, chan.


τας λειτουργικας στολας, δια να λειτουργωσιν εν τω αγιω, και τας αγιας στολας δια τον Ααρων τον ιερεα και τας στολας των υιων αυτου, δια να ιερατευωσι. 	 Queßxkßaxtesi ajcuiß li rakßeb laj tij li teßrocsi nak teßoc chi cßanjelac saß li tabernáculo. Queßxkßaxtesi li rakß laj Aarón lix bênil aj tij joßqueb ajcuiß li rakßeb li ralal li teßrocsi nak teßoc chi cßanjelac chokß aj tij.


Και ηλθον, πας ανθρωπος του οποιου η καρδια διηγειρεν αυτον και πας τις τον οποιον το πνευμα αυτου εκαμε προθυμον, εφεραν την προσφοραν του Κυριου δια το εργον της σκηνης του μαρτυριου και δια πασαν την υπηρεσιαν αυτης και δια τας αγιας στολας. 	 Ut chixjunileb li qui-ala saß xchßôleb, queßxqßue lix mayejeb re li Kâcuaß chi anchaleb xchßôl re nak târûk teßxyîb li tabernáculo joß ajcuiß chixjunil li tâcßanjelak aran joß ajcuiß re xyîbanquil li rakßeb laj tij.


διοτι ουτω λεγει Κυριος, Δεν θελετε ιδει ανεμον και δεν θελετε ιδει βροχην και αυτη η κοιλας θελει πλησθη υδατος, και θελει πιει, σεις και τα ποιμνια σας και τα κτηνη σας 	 Usta incßaß tixqßue hab ut usta incßaß tânumekß li ikß saß li naßajej aßin, abanan li rok haß teßnujak chi haß. Ut lâex tâcuânk chi tzßakal lê haß, joß ajcuiß reheb lê xul.


Και ο ουρανος σου ο υπερανω της κεφαλης σου θελει εισθαι χαλκος, και η γη η υποκατω σου σιδηρος. 	 Li choxa tâkßanokß ru joß li kßan chßîchß bronce xban xtikcual ut li chßochß tâcacuûk ru joß li cacuil chßîchß hierro.


Και ομως εσωσεν αυτους δια το ονομα αυτου, δια να καμη γνωστα τα κραταια εργα αυτου. 	 Abanan li Kâcuaß quicoloc reheb joß quixye reheb. Quixcßut chiruheb lix cuanquil re nak tâqßuehekß xlokßal.


τοτε θελει εξελθει ο ιερευς εκ της οικιας εις την θυραν της οικιας και θελει κλεισει την οικιαν επτα ημερας. 	 laj tij tâêlk saß li cab ut tixtzßap li cab aßan chiru cuukub cutan.


Οι υιοι των πυλωρων υιοι Σαλλουμ, υιοι Ατηρ, υιοι Ταλμων, υιοι Ακκουβ, υιοι Ατιτα, υιοι Σωβαι παντες εκατον τριακοντα εννεα. 	 Eb li nequeßcßacßalen saß li oquebâl re li templo, aßaneb li ralal xcßajol laj Salum, laj Ater, laj Talmón, laj Acub, laj Hatita, ut laj Sobai. Aßan jun ciento riqßuin belêlaju xcaßcßâl.


Εκαμεν ετι δεκα λουτηρας, και εθεσε πεντε εκ δεξιων και πεντε εξ αριστερων, δια να πλυνωσιν εν αυτοις εκει επλυνον οσα ησαν δια ολοκαυτωσιν η θαλασσα ομως ητο δια να νιπτωνται εν αυτη οι ιερεις. 	 Quixyîb ajcuiß lajêb li cocß pila. Ôb quixqßue saß xnim li templo ut li ôb chic quixqßue saß xtzße. Saß eb li pila aßin queßxchßaj li tib li teßxcßat chokß xmayejeb. Abanan li nimla pila quicßanjelac reheb laj tij re teßchßajok.


Ανασυρουσι παντας δια του αγκιστρου, ελκουσιν αυτους εις το δικτυον αυτων και συναγουσιν αυτους εις την σαγηνην αυτων δια τουτο ευφραινονται και χαιρουσι. 	 Eb laj Caldea nequeßnumta saß xbêneb li tenamit ut nequeßrêchaniheb. Chanchaneb laj car nak nequeßxchap li car riqßuin lix anzuelo ut chanchan nak nequeßxchap riqßuin lix yoy. Ut nequeßsahoß saß xchßôleb chirilbal li joß qßuial nequeßxchap.


Θελω υπαγει, θελω επιστρεψει εις τον τοπον μου, εωσου γνωρισωσι το εγκλημα αυτων και ζητησωσι το προσωπον μου εν τη θλιψει αυτων θελουσιν ορθρισει προς εμε. 	 Tintzßektânaheb ut tincanabeb xjuneseb toj teßxqßue retal lix mâqueb ut teßoc chinsicßbal. Toj cuanqueb saß raylal, tojoßnak teßxqßue retal lix mâusilaleb ut teßsukßîk cuiqßuin, chan li Kâcuaß.


Ο Δαβιδ λοιπον και οι αρχοντες του στρατευματος διηρεσαν εις την υπηρεσιαν τους υιους του Ασαφ και του Αιμαν και του Ιεδουθουν, δια να υμνωδωσιν εν κιθαραις, εν ψαλτηριοις και εν κυμβαλοις και ο αριθμος των εργαζομενων κατα την υπηρεσιαν αυτων, ητο, 	 Laj David ut eb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel queßxsicß ruheb li ralal xcßajol laj Asaf ut laj Hemán joß eb ajcuiß li ralal xcßajol laj Jedutún re teßxye resil li cßaßru nacßutbesîc chiruheb xban li Dios. Nak yôqueb chixyebal resil, cuanqueb li yôqueb chixchßeßbal li arpa, li salterio ut li sursûquil chßîchß. Aßaneb aßin xcßabaßeb li queßsiqßueß ruheb.


Υπαγε και βοησον εις τα ωτα της Ιερουσαλημ λεγων, Ουτω λεγει Κυριος Ενθυμουμαι περι σου την προς σε ευμενειαν μου εν τη νεοτητι σου, την αγαπην της νυμφευσεως σου, οτε με ηκολουθεις εν τη ερημω, εν γη ασπαρτω 	 —Ayu ut ye reheb laj Jerusalén chi cau xyâb âcux nak lâin li Kâcuaß ninye chi joßcaßin: Jultic cue chanru nak xinêra saß êsâjilal. Xinêra joß jun li ixakilbej naxra lix bêlom. Xinêtâke saß li chaki chßochß li incßaß na-el cuiß li acuîmk.


Αυτοι εφορμωσι κατα της ψυχης του δικαιου και αιμα αθωον καταδικαζουσιν. 	 Nequeßxye nak li tîqueb xchßôl cuanqueb xmâc ut nequeßxteneb câmc saß xbêneb.


το οποιον, αφου εγεμισθη, ανεβιβασαν επι τον αιγιαλον και καθησαντες συνελεξαν τα καλα εις αγγεια, τα δε αχρεια ερριψαν εξω. 	 Ut nak quinujac, que'risi chire li ha' ut que'oc chixsic'bal ru li car. Li châbil que'xxoc ut que'xq'ue sa' li chacach ut li inc'a' us que'xtz'ek.


Κατα παντας τουτους τους λογους και καθ' ολην ταυτην την ορασιν, ουτως ελαλησεν ο Ναθαν προς τον Δαβιδ. 	 Li profeta Natán quixye re laj David chixjunil li cßaßru quiyeheß re ut li cßaßru quicßutbesîc chiru xban li Kâcuaß.


Και ηυχηθη ευχην, λεγουσα, Κυριε των δυναμεων, εαν επιβλεψης τωοντι εις την ταπεινωσιν της δουλης σου και με ενθυμηθης και δεν λησμονησης την δουλην σου, αλλα δωσης εις την δουλην σου τεκνον αρσενικον, τοτε θελω δωσει αυτο εις τον Κυριον πασας τας ημερας της ζωης αυτου, και ξυραφιον δεν θελει αναβη επι την κεφαλην αυτου. 	 Quitijoc chiru li Dios ut quixye: —At nimajcual Dios, chacuil taxak xtokßobâl cuu xban nak cßajoß xrahil saß inchßôl. Chinjulticokß taxak âcue ut incßaß taxak tâsachk saß âchßôl. Tâqßue taxak junak incßulaßal têlom ut lâin tinkßaxtesi ajcuiß âcue chalen nak tâyoßlâk toj chirix lix camic ut incßaß tâbesmânk li rismal xjolom, chan.


πας οστις περνα εις την απαριθμησιν, απο εικοσι ετων ηλικιας και επανω, θελει δωσει προσφοραν εις τον Κυριον. 	 Chixjunileb li ac queßxbânu junmay chihab teßxqßue li mayej aßin chicuu.


και παρεδωκεν εις την χαλαζαν τα κτηνη αυτων και τα ποιμνια αυτων εις τους κεραυνους. 	 Quixsacheb ruheb lix cuacaxeb ut lix carnereb xban li sakbach ut li câk li quixtakla toj retal queßcam.


Σεις δε οι υιοι της μαγισσης, σπερμα μοιχου και πορνης, πλησιασατε εδω. 	 Quimkex lâex li nequebânu li mâusilal, lâex li chanchanex li ralal xcßajol laj tûl. Chanchanex li ralal xcßajol li nequeßxmux xsumlajic malaj ut eb li ixk li nequeßxcßayi ribeb.


Και επειτα ητοιμασαν εις εαυτους και εις τους ιερεις διοτι οι ιερεις οι υιοι Ααρων κατεγινοντο εις το να προσφερωσι τα ολοκαυτωματα και τα στεατα μεχρι νυκτος δια τουτο οι Λευιται ητοιμασαν εις εαυτους και εις τους ιερεις τους υιους Ααρων. 	 Chirix chic aßan eb laj levita queßxyîb li tib reheb aßan ut reheb ajcuiß laj tij, li ralal xcßajol laj Aarón, xban nak eb laj tij latzßeb ru chixcßatbal li mayej xul ut lix xêbul li xul toj retal qui-oc li kßojyîn. Joßcan nak eb laj levita queßyîban re lix tzacaêmkeb.


τα δακτυλιδια και τα ερρινα, 	 Ut târisiheb ajcuiß lix matkßabeb joß ajcuiß lix sahob ru li nequeßxqßue saß rußujeb.


Μηπως εν τω ταφω θελουσι διηγεισθαι το ελεος σου η την αληθειαν σου εν τη φθορα; 	 ¿Ma târûk ta biß tâyehekß resil li yâl ut lâ cuusilal saß xyânkeb li camenak?


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Νεγιλωθ. Ψαλμος του Δαβιδ." Ακροασθητι, Κυριε, τους λογους μου νοησον τον στεναγμον μου. 	 At inDios, chacuabi taxak li yôquin chixyebal. Chacuil taxak xtokßobâl cuu.


Και ειπεν ο Βαλααμ προς τον Θεον, Βαλακ ο υιος του Σεπφωρ, βασιλευς του Μωαβ, απεστειλε προς εμε λεγων, 	 Ut laj Balaam quixye re: —Eb aßan taklanbileb chak cuiqßuin xban laj Balac lix reyeb laj Moab.


Και εξηλθεν εις την πηγην των υδατων και ερριψε το αλας εκει και ειπεν, Ουτω λεγει Κυριος Υγιανα τα υδατα ταυτα δεν θελει εισθαι πλεον εκ τουτων θανατος η ακαρπια. 	 Nak queßxqßue li secß re, laj Eliseo quixcßam cuan cuiß li yußam haß. Quixcut li atzßam saß li haß ut quixye: —Li Kâcuaß Dios quixye chi joßcaßin, “Lâin xinban li haß aßin. Mâcßaß chic xyajel. Incßaß chic teßcâmk li teßucßak re li haß aßin, ut eb li yaj aj ixk teßyoßlâk chic lix cßulaßaleb,” chan.—


Οι δε εναπολειφθεντες εφυγον εις Αφεκ, προς την πολιν και επεσε το τειχος επι εικοσιεπτα χιλιαδας εκ των ανδρων των εναπολειφθεντων. Και εφυγεν ο Βεν-αδαδ και εισηλθεν εις την πολιν και εκρυφθη απο κοιτωνος εις κοιτωνα. 	 Eb li incßaß queßcamsîc queßêlelic ut queßcôeb saß li tenamit Afec re teßxcol raj ribeb. Abanan li tzßac li sutsu cuiß li tenamit quitßaneß saß xbêneb ut queßcamsîc cuukub xcaßcßâl mil chic li soldado aj Siria. Abanan li rey Ben-adad quixcol rib saß eb li cab cuan aran.


Ειπε προς τον οικον Ισραηλ, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, θελω βεβηλωσει τα αγια μου, το καυχημα της δυναμεως σας, τα επιθυμηματα των οφθαλμων σας και τα περιποθητα των ψυχων σας και οι υιοι σας και αι θυγατερες σας, οσους αφηκατε, εν ρομφαια θελουσι πεσει. 	 Joßcaßin naxye li Kâcuaß li nimajcual Dios êre lâex aj Israel: Lâin li Kâcuaß tincanab chi muxecß ru lin templo li kßaxal nequera, li cßojcßo cuiß êchßôl ut nacuulac chêru rilbal. Ut eb lê ralal êcßajol li toj cuanqueb Jerusalén teßcamsîk saß li plêt, chan li Kâcuaß êre.


Και εκαθημεθα εν τη κοιλαδι κατεναντι Βαιθ-φεγωρ. 	 Joßcan nak cocana saß li ru takßa chiru li tenamit Bet-peor.


και Γεδηρωθ, Βαιθ-δαγων, και Νααμα, και Μακκηδα, πολεις δεκαεξ, και αι κωμαι αυτων. 	 Gederot, Bet-dagón, Naama ut Maceda. Cuaklaju chixjunileb li tenamit li quiqßueheß reheb, rochbeneb li cocß cßalebâl.


και Ιεσσαι εγεννησεν Ελιαβ τον πρωτοτοκον αυτου και Αβιναδαβ τον δευτερον και Σαμμα τον τριτον, 	 Li xbên ralal laj Isaí, aßan laj Eliab. Ut li xcab, aßan laj Abinadab. Li rox, aßan laj Simea.


Και υπηκουσαμεν εις την φωνην του Ιωναδαβ, υιου του Ρηχαβ, του πατρος ημων, κατα παντα οσα προσεταξεν εις ημας, να μη πιωμεν οινον πασας τας ημερας ημων, ημεις, αι γυναικες ημων, οι υιοι ημων και αι θυγατερες ημων 	 Yôco xbânunquil chixjunil li quixye ke laj Jonadab li ralal laj Recab, li kaxeßtônil yucuaß. Lâo incßaß noco-ucßac vino, chi moco eb li kixakil chi moco eb li kalal kacßajol.


Και Ναασσων εγεννησε τον Σαλμα, και Σαλμα εγεννησε τον Βοοζ, 	 Laj Naasón, aßan lix yucuaß laj Salmón. Ut laj Salmón, aßan lix yucuaß laj Booz.


Δια τι με καμνεις να βλεπω ανομιαν και να θεωρω ταλαιπωριαν και αρπαγην και αδικιαν εμπροσθεν μου; και υπαρχουσι διεγειροντες εριδα και φιλονεικιαν. 	 ¿Cßaßut nak niquinâqßue chirilbal li raylal ut li mâusilal aßin? ¿Cßaßut nak cuan li rahobtesînc ib saß kayânk? Ut, ¿cßaßut nak cuan li joskßil ut li sacßoc ib ut li cuechßînc ib saß kayânk?


Και η γη θελει διδει τους καρπους αυτης και θελετε τρωγει εις χορτασμον, και θελετε κατοικει ασφαλως επ' αυτης. 	 Tâêlk chi us li acuîmk saß lê chßochß ut tâcuânk chi nabal lê tzacaêmk. Ut texcuânk chi tuktu lê chßôl saß li naßajej aßin.


Εαν ομως εχουσα ανδρα ηυχηθη η επροφερε τι δια των χειλεων αυτης, δια του οποιου εδεσε την ψυχην αυτης, 	 Cui li ixk aßan nasumla nak ac xbânu li juramento chiru li Dios,


Και θελετε καμνει τα προσταγματα μου και τας κρισεις μου θελετε φυλαττει και θελετε εκτελει αυτα και θελετε κατοικει ασφαλως επι της γης. 	 Chebânu chixjunil li chakßrab li quinqßue êre ut chepâb lê taklanquil inban re nak mâcßaß tâchßißchßißînk êre saß lê naßaj.


Ηλθε δε ο Ιακωβ εις Λουζ, την εν τη γη Χανααν, ητις ειναι η Βαιθηλ, αυτος και πας ο λαος ο μετ' αυτου. 	 Quicuulac laj Jacob saß li naßajej Luz rochbeneb chixjunileb li yôqueb chi xic chirix. Nayeman ajcuiß Bet-el re. Li naßajej aßan cuan saß xcuênt Canaán.


Διοτι αυτος ειναι η ειρηνη ημων, οστις εκαμε τα δυο εν και ελυσε το μεσοτοιχον του φραγμου, 	 Li Cristo, a'an li naq'uehoc ke li tuktûquil usilal. Xban li Cristo junaj chic ku lâo aj judío êriq'uin lâex li mâcua'ex aj judío. Xban nak quixmayeja rib sa' kac'aba', li Cristo quirisi li kajosk'il li naramoc re chiku li cuânc sa' xyâlal chi kibil kib.


Ακολουθειτε την αγαπην και ζητειτε μετα ζηλου τα πνευματικα, μαλλον δε το να προφητευητε. 	 Jo'can nak ninye êre, cheq'uehak êch'ôl chi rahoc ut chesic'ak lê mâtan li naxq'ue li Santil Musik'ej. Li mâtan li k'axal lok', a'an xyebal resil li c'a'ru yô chi xc'utbal chêru li Dios.


Αυτος δε ο Ιωαννης ειχε το ενδυμα αυτου απο τριχων καμηλου και ζωνην δερματινην περι την οσφυν αυτου, η δε τροφη αυτου ητο ακριδες και μελι αγριον. 	 Li rak' narocsi laj Juan, a'an yîbanbil riq'uin rix li xul camello ut lix c'âmal xsa' a'an yal tz'ûm. Aj sâc' naxtzaca riq'uin xya'al sak c'au.


Εκχεει καταφρονησιν επι τους αρχοντας, και λυει την ζωνην των ισχυρων. 	 Li Dios naxbânu nak incßaß chic teßqßuehekß xlokßal li cuanqueb saß xcuanquil. Ut eb li cauheb rib mâcßaßak chic xmetzßêuheb.


Ο Ισραηλ ειναι προβατον πλανωμενον λεοντες εκυνηγησαν αυτο πρωτος ο βασιλευς της Ασσυριας κατεφαγεν αυτον και υστερον ουτος ο Ναβουχοδονοσορ, ο βασιλευς της Βαβυλωνος, κατεσυντριψε τα οστα αυτου. 	 Eb laj Israel chanchaneb li quetômk li queßxjeqßui ribeb nak li cakcoj quichal chirâlinanquileb. Li xbên li quichal chi sachoc reheb, aßan lix reyeb laj Asiria. Ut li xcab li quichal chi sachoc reheb, aßan laj Nabucodonosor lix reyeb laj Babilonia.


Και εν τη ημερα εκεινη υδατα ζωντα θελουσιν εξελθει εξ Ιερουσαλημ, το ημισυ αυτων προς την θαλασσαν την ανατολικην και το ημισυ αυτων προς την θαλασσαν την δυτικην εν θερει και εν χειμωνι θελει εισθαι ουτω. 	 Jun li yußam haß tâêlk aran Jerusalén. Yijach tâxic saß li nimla palau li cuan saß li este li na-el cuiß chak li sakße. Ut li yijach chic tâxic saß li palau li cuan saß li oeste li na-oc cuiß li sakße. Li yußam haß aßan incßaß tâchakik. Tâcuânk li haß saß habalkße ut tâcuânk ajcuiß saß sakßehil.


Εαν, οταν επελθη εφ' ημας κακον, ρομφαια, κρισις η θανατικον η πεινα, σταθωμεν εμπροσθεν του οικου τουτου και ενωπιον σου, διοτι το ονομα σου ειναι εν τω οικω τουτω, και βοησωμεν προς σε εν τη θλιψει ημων, τοτε θελεις ακουσει και σωσει. 	 Cui tâchâlk raylal saß kabên nak teßchâlk chi pletic kiqßuin, malaj li caki yajel, malaj ut cueßej xban li mâc takabânu, lâo toxaklîk châcuu chiru li templo aßin li nacatkalokßoni cuiß ut takayâba lâ cßabaß xban li raylal li yôko chixcßulbal. Ut lâat tâcuabi li katij ut toâcol, chanqueb.


και προσετιθεντο μαλλον πιστευοντες εις τον Κυριον, πληθη ανδρων τε και γυναικων, 	 C'ajo' nak yôqueb chi tâmc li yôqueb chi pâbânc re li Kâcua', jo' cuînk jo' ixk.


Και ειπεν ο Ιησους προς τον λαον, Σεις εισθε μαρτυρες εις εαυτους οτι σεις εξελεξατε εις εαυτους τον Κυριον, δια να λατρευητε αυτον. Και εκεινοι ειπον, Μαρτυρες. 	 Ut laj Josué quixye ajcuiß reheb: —Anakcuan xeye nak texcßanjelak chiru li Kâcuaß. Lâex ajcuiß xexyehoc re. Cheqßuehak retal lê râtin, chan. Queßchakßoc ut queßxye: —Yâl nak lâo xoyehoc re, chanqueb.


Και αυτος περιεπατησεν εν ταις οδοις του οικου Αχααβ διοτι η μητηρ αυτου ητο συμβουλος αυτου εις το αμαρτανειν. 	 Laj Ocozías quixbânu li mâusilal joß queßxbânu eb li ralal xcßajol laj Acab xban nak lix naß naqßuehoc xnaßleb chixbânunquil li mâusilal.


Η γλωσσα των σοφων καλλωπιζει την γνωσιν το στομα δε των αφρονων εξερευγεται μωριαν. 	 Li âtin li naxye li cuan xnaßleb naxqßue xnaßleb li ani na-abin re. Abanan li âtin li nequeßxye li mâcßaßeb xnaßleb, aßan yal tôntil âtin nequeßxye.


και θελει περασει δια του Ιουδα, θελει πλημμυρησει και υπεραναβη, θελει φθασει μεχρι λαιμου και το εξαπλωμα των πτερυγων αυτου θελει γεμισει το πλατος της γης σου, Εμμανουηλ. 	 Teßnumtâk saß xbêneb chixjunileb laj Judá. Chanchanakeb li butß li nacuulac toj saß xcuxeb lix chamal ut naxtzßap chixjunil lâ tenamit, at Emanuel, chan li Kâcuaß.


Δια ταυτα ο Κυριος ωργισθη σφοδρα κατα του Ισραηλ και απεβαλεν αυτους απο προσωπου αυτου δεν εναπελειφθη, παρα μονη η φυλη του Ιουδα. 	 Cßajoß nak quichal xjoskßil li Dios saß xbêneb laj Israel xban li mâusilal queßxbânu. Joßcan nak quirisiheb saß lix naßajeb. Caßaj chic eb li ralal xcßajol laj Judá queßcana saß li naßajej aßan.


Ενωπιον αυτων καμε διορυγμα εν τω τοιχω και εκφερε δι' αυτου. 	 Nak yôkeb châcuilbal tâhop jun li jul saß li tzßac. Ut saß li hopol aßan tat-êlk saß li tenamit.