Προσωπον προς προσωπον ελαλησε Κυριος με σας εις το ορος εκ μεσου του πυρος, 	 Li Kâcuaß quiâtinac êriqßuin chi tzßakal saß li xam aran saß li tzûl.


και η δουλη σου ειχε δυο υιους, οιτινες ελογομαχησαν αμφοτεροι εν τω αγρω, και δεν ητο ο χωριζων αυτους, αλλ' επαταξεν ο εις τον αλλον και εθανατωσεν αυτον 	 At rey, cuanqueb cuib inyum. Abanan xeßpletic saß cßalebâl. Ut mâ ani xeßjachoc reheb chi pletic. Li jun quixcamsi li jun chic.


Και οι αδελφοι αυτου, ισχυροι, ησαν δυο χιλιαδες και επτακοσιοι αρχηγοι πατριων, τους οποιους κατεστησε Δαβιδ ο βασιλευς επι τους Ρουβηνιτας και τους Γαδιτας και το ημισυ της φυλης Μανασση, δια παν πραγμα του Θεου και δια τας υποθεσεις του βασιλεως. 	 Laj David quixsiqßueb ru li cuib mil riqßuin cuukub ciento chi cuînk li cauheb rib ut aßaneb li nequeßjolomin re li junjûnk cabal. Quixqßueheb chi taklânc saß xbêneb li ralal xcßajol laj Rubén, ut saß xbêneb li ralal xcßajol laj Gad, joß ajcuiß li yi jach li ralal xcßajol laj Manasés. Queßcßanjelac chiru li Dios ut queßcßanjelac ajcuiß chiru li rey.


οι πραεις ομως θελουσι κληρονομησει την γην και θελουσι κατατρυφα εν πολλη ειρηνη. 	 Abanan li tûlaneb, aßaneb li teßêchanînk re li naßajej li yechißinbil reheb, ut sahakeb xchßôl chi cuânc saß tuktûquil usilal.


και Ραιμεθ, και Εν-γαννιμ, και Εν-αδδα και Βαιθ-φασης 	 Remet, En-ganim, En-hada ut Bet-pases.


και επι το ιματιον και επι τον μηρον αυτου εχει γεγραμμενον το ονομα, Βασιλευς βασιλεων και Κυριος κυριων. 	 Tz'îbanbil xc'aba' chiru li rak' ut chiru li ra'. A'an a'in lix c'aba': Li Rey li k'axal nim xcuanquil sa' xbêneb chixjunileb li rey. Li Kâcua', li k'axal nim xcuanquil sa' xbêneb chixjunileb li neque'taklan.


Οταν η πληγη της λεπρας ηναι εις ανθρωπον, τοτε θελει φερθη προς τον ιερεα. 	 Tento nak tâcßamekß riqßuin laj tij li ani saklep rix.


Οι καλως προισταμενοι πρεσβυτεροι ας αξιονωνται διπλης τιμης, μαλιστα οσοι κοπιαζουσιν εις λογον και διδασκαλιαν 	 Oxlok'inbilakeb li neque'c'amoc be chi châbil sa' xyânkeb laj pâbanel. Ut xc'ulub ajcui' nak te'xc'ul xk'ajcâmunquil xban nak neque'xq'ue xch'ôl chixch'olobanquil xyâlal li râtin li Dios ut chixtzolbaleb laj pâbanel.


Και καθως εξηλθεν επι την γην, υπηντησεν αυτον ανθρωπος τις εκ της πολεως, οστις ειχε δαιμονια απο χρονων πολλων, και ιματιον δεν ενεδυετο και εν οικια δεν εμενεν, αλλ' εν τοις μνημασιν. 	 Toje' ajcui' te'cuulak li Jesús nak quichal jun li cuînk li cuan sa' li tenamit a'an chi c'uluc re. Li cuînk a'an ac junxil cuan mâus aj musik'ej riq'uin. Inc'a' chic nacuan sa' rochoch chi moco naxq'ue chic rak'. Junes sa' li na'ajej li neque'muke' cui' li camenak nacuan.


Και ηλθε προς αυτον και ιδου, αυτος ιστατο πλησιον του ολοκαυτωματος αυτου και οι αρχοντες του Μωαβ μετ' αυτου. Και ειπε προς αυτον ο Βαλακ, Τι ελαλησεν ο Κυριος; 	 Ut laj Balaam quisukßi saß li naßajej li xakxo cuiß laj Balac chi xcßatk lix cßatbil mayej. Cuanqueb rochben li nequeßtenkßan re chi taklânc. Laj Balac quixye re: —¿Cßaßru xye âcue li Kâcuaß? chan.


Τουτο το ενυπνιον ειδον εγω ο Ναβουχοδονοσορ ο βασιλευς και συ, Βαλτασασαρ, ειπε την ερμηνειαν αυτου διοτι παντες οι σοφοι του βασιλειου μου δεν ειναι ικανοι να φανερωσωσι προς εμε την ερμηνειαν συ δε εισαι ικανος διοτι το πνευμα των αγιων θεων ειναι εν σοι. 	 Aßan aßin lin matcß, chan li rey Nabucodonosor. —Lâat at Beltsasar tâye cue cßaßru naxye lin matcß xban nak mâ jun reheb li cuanqueb xnaßleb saß xyânkeb li cuanqueb rubel lin cuanquil xeßru xyebal cue cßaßru naxye. Abanan lâat tatrûk xban nak qßuebil ânaßleb xbaneb lâ dios santo, chan.


Και ειπε, Γεμισατε υδατος τεσσαρας υδριας και χυσατε επι το ολοκαυτωμα και επι τα ξυλα. Και ειπε, Δευτερωσατε και εδευτερωσαν. Και ειπε, Τριττωσατε και ετριττωσαν. 	 Ut quixye reheb: —Nujtesihomak câhib cuc chi haß ut hoyomak saß xbên li mayej ut saß xbên li siß, chan. Ut queßxhoy li haß saß xbên li artal. Ut quixye cuißchic reheb: —Qßuehomak cuißchic li haß saß xbên li artal xcaß sut, chan. Ut queßxqßue cuißchic li haß. Ut oxib sut queßxhoy li haß saß xbên li artal joß quiyeheß reheb xban laj Elías.


και εγω θελω σκληρυνει την καρδιαν του Φαραω, ωστε να καταδιωξη οπισω αυτων και θελω δοξασθη επι τον Φαραω και επι παν το στρατευμα αυτου και οι Αιγυπτιοι θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. Και εκαμον ουτω. 	 Ut lâin tincacuubresi xchßôl laj faraón ut laj faraón textâke lâex aj Israel re nak texsukßisi chak. Ut kßaxal cuißchic tânimobresîk lin cßabaß xban laj faraón ut eb lix soldado. Ut eb laj Egipto teßxnau nak lâin li Kâcuaß Dios, chan li Dios re laj Moisés. Ut eb laj Israel queßxbânu joß quixye li Kâcuaß Dios.


Και ειπε προς αυτον ο Δαβιδ, Πως δεν εφοβηθης να επιβαλης την χειρα σου δια να θανατωσης τον κεχρισμενον του Κυριου; 	 Laj David quixye ajcuiß re: —¿Ma incßaß xatxucuac chixcamsinquil li rey? ¿Cßaßut nak xacamsi li rey li sicßbil ru xban li Dios? chan.


αλλ' εαυτον εκενωσε λαβων δουλου μορφην, γενομενος ομοιος με τους ανθρωπους, 	 Quixcanab ban lix lok'al nak quic'ulun sa' ruchich'och'. Tz'akal cuînk jo' lâo nak quiyo'la sa' ruchich'och' ut quic'anjelac sa' kayânk.


Ησαν λοιπον επτα αδελφοι και ο πρωτος λαβων γυναικα, απεθανεν ατεκνος 	 Que'cuan cuukub li cuînk rîtz'ineb rib. Li asbej quixc'am rixakil ut quicam chi inc'a' quicuan ralal xc'ajol.


Και εν Σηειρ κατωκουν οι Χορραιοι προτερον αλλ' οι υιοι του Ησαυ εκληρονομησαν αυτους και εξωλοθρευσαν αυτους απ' εμπροσθεν αυτων, και κατωκησαν αντ' αυτων καθως εκαμεν ο Ισραηλ εν τη γη της κληρονομιας αυτου, την οποιαν εδωκεν εις αυτους ο Κυριος. 	 Najter eb laj horeo queßcuan saß li naßajej Seir, abanan eb li ralal xcßajol laj Esaú queßrisiheb ut queßxsach ruheb ut queßcana chi cuânc saß lix naßajeb. Queßxbânu joß queßxbânu laj Israel nak queßoc saß li naßajej li quixqßue li Dios reheb.)


Με ευρηκαν οι φυλακες οι περιερχομενοι την πολιν. Μη ειδετε εκεινον, τον οποιον αγαπα η ψυχη μου; 	 Eb li nequeßcßacßalen re li tenamit quineßril ut quinye reheb: —¿Ma incßaß xeril ru li narahoc cue? chanquin reheb.


και Ιαρεσια και Ηλια και Ζιχρι, υιοι του Ιεροαμ. 	 laj Jaresías, laj Elías ut laj Zicri.


Ας μη σας στερηση μηδεις του βραβειου με προσποιησιν ταπεινοφροσυνης και με θρησκειαν των αγγελων, εμβατευων εις πραγματα τα οποια δεν ειδε, ματαιως φυσιουμενος υπο του νοος της σαρκος αυτου, 	 Cuan li neque'xye nak châbileb ut chanchan nak neque'xcubsi ribeb. Abanan moco yâl ta. Lix na'lebeb moco q'uebil ta xban li Dios. Li c'a'ru neque'xbânu, a'an yal c'oxlanbil. Neque'xlok'oni li ángel ut neque'xye cui inc'a' têbânu jo' neque'xbânu eb a'an, inc'a' têc'ul li yechi'inbil êre xban li Dios. Abanan mêpâb li c'a'ru neque'xye xban nak moco yâl ta.


Αρχοντες τωοντι εκαθισαν και ελαλουν εναντιον μου αλλ' ο δουλος σου εμελετα εις τα διαταγματα σου. 	 Eb li cuînk li cuanqueb xcuanquil nequeßxchßutub ribeb ut nequeßxcßûb ru cßaßru teßxbânu cue, abanan lâin incßaß xincanab xcßoxlanquil li cßaßru naxye lâ chakßrab.


Εκαστος, αδελφοι, εις ο, τι εκληθη, εν τουτω ας μενη παρα τω Θεω. 	 Ex hermân, jo' nak cuanquex nak quisiq'ue' êru xban li Dios, jo'can ajcui' texcanâk.


Και θελουσι τρομαξει πονοι και θλιψεις θελουσι κατακυριευσει αυτους θελουσιν εισθαι εν πονω, ως τικτουσα θελουσι μεινει εκστατικοι ο εις προς τον αλλον τα προσωπα αυτων θελουσιν εισθαι πεφλογισμενα. 	 Nabal li raylal tâchâlk saß xbêneb ut yôkeb xxiu. Cßajoß li raylal li teßxcßul. Chanchanak li raylal li naxcßul li ixk li oc re chi qßuirâc. Teßxcaßya ribeb ut teßsach xchßôleb chi rilbal li cßaßru teßxcßul li jun chßôl chic ut teßxutânak.


Ειδον εν ταις ορασεσι της κεφαλης μου επι της κλινης μου και ιδου, φυλαξ και αγιος κατεβη εκ του ουρανου, 	 Ut quicuil ajcuiß saß lin matcß nak yô chak chi cubec saß choxa jun lix santil ángel li Kâcuaß xcomoneb li ángel li nequeßcßacßalen.


Και θελει εκλειψει το πνευμα της Αιγυπτου εν μεσω αυτης και θελω ανατρεψει την βουλην αυτης και θελουσιν ερωτησει τα ειδωλα και τους μαγους και τους εγγαστριμυθους και τους μαντεις. 	 Lâin tinsach xnaßlebeb laj Egipto ut tinpoß ru li cßaßru teßxcßûb ru. Eb aßan teßxpatzß xnaßlebeb riqßuineb lix dioseb ut riqßuineb li camenak, joß ajcuiß riqßuineb laj kße ut eb laj tûl.


Ουτω και σεις θελετε προσφερει προσφοραν υψουμενην εις τον Κυριον απο παντων των δεκατων σας, τα οποια λαμβανετε παρα των υιων Ισραηλ και απο τουτων θελετε διδει την υψουμενην προσφοραν του Κυριου εις τον Ααρων τον ιερεα. 	 Joßcaßin nak têqßue lê mayej re li Kâcuaß nak têcßul li junjûnk saß xlajêtkil li teßxqßue re li Kâcuaß eb laj Israel. Lâex laj levita têqßue re laj Aarón laj tij li junjûnk saß xlajêtkil li nequecßul.


Ο Κυριος ειναι η δυναμις μου και το ασμα μου, και εσταθη η σωτηρια μου αυτος ειναι Θεος μου και θελω δοξασει αυτον Θεος του πατρος μου, και θελω υψωσει αυτον. 	 Li Kâcuaß Dios naxqßue incuanquilal. Xban aßan ninbichan. Li Dios aßan quinixcol. Aßan lin Dios ut aßan tinlokßoni. Aßan ajcuiß lix Dios lin yucuaß ut aßan tinnima ru.


Και ηκουσεν ο Δαβιδ εν τη ερημω, οτι ο Ναβαλ εκουρευε τα προβατα αυτου. 	 Nak laj David cuan saß li chaki chßochß, quirabi resil nak laj Nabal yô chixbesbal rix lix carner.


Ουτως απεθανεν ο Σαουλ, δια την ανομιαν αυτου την οποιαν ηνομησεν εις τον Κυριον, εναντιον του λογου του Κυριου, τον οποιον δεν εφυλαξε και ετι διοτι εζητησεν ανθρωπον εχοντα πνευμα μαντειας, δια να ερωτηση, 	 Joßcaßin nak quicam laj Saúl xban nak quixtzßektâna li Kâcuaß. Quixkßet li râtin li Kâcuaß ut quixpatzß xnaßleb riqßuin jun li ixk aj kße.Incßaß quixtzßâma xnaßleb riqßuin li Dios. Xban aßan nak li Kâcuaß quixcamsi ut quixxakab laj David ralal laj Isaí chokß xreyeb laj Israel.


Και οταν πληθυνθητε και αυξηνθητε επι της γης, εν εκειναις ταις ημεραις, λεγει Κυριος, δεν θελουσι προφερει πλεον, Η κιβωτος της διαθηκης του Κυριου, ουδε θελει αναβη επι καρδιαν αυτων, ουδε θελουσιν ενθυμηθη αυτην, ουδε θελουσιν επισκεφθη, ουδε θελει κατασκευασθη πλεον. 	 Saß eb li cutan aßan nak acak xextam ut nak acak xeßtam lê ralal êcßajol incßaß chic tex-âtinak chirix lin Lokßlaj Câx, chi moco têcßoxla, chi moco tâcßanjelak chêru, chi moco têyîb jalan chic.


Και εκαμε τον οικον του αγιου των αγιων, το μηκος αυτου κατα το πλατος του οικου, εικοσι πηχων, και το πλατος αυτου εικοσι πηχων και εσκεπασεν αυτον με χρυσιον καθαρον εξακοσιων ταλαντων. 	 Ut quixyîb ajcuiß li Lokßlaj Santil Naßajej. Belêb metro xnimal rok. Ut lix nimal ru, aßan belêb metro joß xnimal ru li templo. Li châbil oro li quixletz chiru, aßan numenak ôb ciento quintal.


Ο φοβος του Κυριου ειναι να μιση τις το κακον αλαζονειαν και αυθαδειαν και πονηραν οδον και διεστραμμενον στομα εγω μισω. 	 Li ani naxxucua ru li Dios, xicß naril li mâusilal. Lâin xicß nacuil li kßetkßetil ut li nimobresînc ib ut li ticßtißic.


Και τωρα ιδου, σε ελυσα σημερον εκ των χειροδεσμων των επι των χειρων σου εαν φαινηται εις σε καλον να ελθης μετ' εμου εις την Βαβυλωνα, ελθε, και εγω θελω σε περιποιηθη αλλ' εαν φαινηται εις σε κακον να ελθης μετ' εμου εις την Βαβυλωνα, μεινον ιδου, πας ο τοπος ειναι εμπροσθεν σου οπου σοι φαινεται καλον και αρεστον να υπαγης, εκει υπαγε. 	 Anakcuan lâin xcuisi li cadena li bacßbo cuiß lâ cuukß. Cui tixcßul âchßôl, tatxic chicuix Babilonia ut lâin tin-ilok âcue. Cui ut incßaß tixcßul âchßôl, incßaß tatxic chicuix. Tatxic yalak bar, li bar cuiß tâcuulak châcuu xic.


εις τον οποιον εχομεν την απολυτρωσιν δια του αιματος αυτου, την αφεσιν των αμαρτιων 	 Li Ralal li Dios quicam chiru li cruz re kacolbal ut quixcuy quixsach li kamâc.


και ημην μετα σου πανταχου οπου περιεπατησας, και εξωλοθρευσα παντας τους εχθρους σου απ' εμπροσθεν σου, και εκαμα εις σε ονομα, κατα το ονομα των μεγαλων των επι της γης. 	 Lâin xintenkßan âcue saß chixjunil li naßajej xatcuulac cuiß ut xinkßaxtesi saß âcuukß chixjunileb li xicß nequeßiloc âcue. Ut xinqßue âcuanquil joß xcuanquil li nînkeb xcuanquil saß ruchichßochß.


Αυτη ας ηναι των αντιδικων μου η αμοιβη παρα του Κυριου, και των λαλουντων κακα κατα της ψυχης μου. 	 At Kâcuaß, joßcaßin taxak nak tâqßueheb chixtojbal lix mâqueb li xicß nequeßiloc cue. Chaqßueheb taxak chixtojbal xmâqueb li nequeßyoßoban âtin chicuix.


και οτε με εκαμεν ο Θεος να εξελθω εκ του οικου του πατρος μου, ειπον προς αυτην, Ταυτην την χαριν θελεις καμει εις εμε εις παντα τοπον οπου αν υπαγωμεν, λεγε περι εμου, Ουτος ειναι αδελφος μου. 	 Li Dios quiyehoc cue nak tincanab rochoch lin yucuaß ut tinxic saß jalan naßajej. Lâin quinye re li cuixakil nak yalak bar tonumekß aßan tixye nak lâin li ras, chan laj Abraham.


Ο λεων εβρυχησε τις δεν θελει φοβηθη; Κυριος ο Θεος ελαλησε τις δεν θελει προφητευσει; 	 ¿Ani ta biß incßaß tâxucuak nak tixjap re li cakcoj? Cui nequeßxucuac xban li cakcoj nak naxjap re, ¿ma tojaß ta chic incßaß teßxucuak chiru li Dios? Cui junak tââtinâk xban li Kâcuaß, ¿ma incßaß ta biß tixye resil li cßaßru quicßutbesîc chiru?


Και αι ονοι του Κεις πατρος του Σαουλ εχαθησαν και ειπεν ο Κεις προς τον Σαουλ τον υιον αυτου, Λαβε τωρα μετα σου ενα των υπηρετων, και σηκωθεις υπαγε να ζητησης τας ονους. 	 Saß jun li cutan queßsach lix bûr laj Cis. Quixye re laj Saúl: —Cauresi âcuib ut tatxic chixsicßbaleb lin bûr. Tâcßam jun li môs châcuix nak tatxic, chan.


Τοτε εφεραν παλιν τον Μωυσην και τον Ααρων προς τον Φαραω και ειπε προς αυτους, Υπαγετε, λατρευσατε τον Κυριον τον Θεον σας αλλα ποιοι και ποιοι θελουσιν υπαγει; 	 Tojoßnak laj Moisés rochben laj Aarón queßcßameß cuißchic riqßuin laj faraón. Laj faraón quixye reheb: —Ayukex. Lokßonihomak chak ru li Kâcuaß lê Dios. Ut ¿aniheb li teßxic? chan.


θελει πεταξει ως ονειρον και δεν θελει ευρεθη και, ως ορασις της νυκτος θελει εξαφανισθη. 	 Tâosokß lix yußam joß jun li matcß. Tâsachk joß nak nasach saß xchßôleb junak li visión. Ut mâ ani chic tâtaßok re.


Εγω θελω υπαγει εμπροθεν σου και εξομαλυνει τας σκολιας οδους θελω συντριψει τας χαλκινας θυρας και κοψει τους σιδηρους μοχλους. 	 —Lâin tincßamok be châcuu. Ut tintîcobresi li be. Tinjuqßueb li oquebâl yîbanbil riqßuin bronce ut hierro.


Και ειπεν ο Δαβιδ, Κυριε Θεε του Ισραηλ, μετα βεβαιοτητος ηκουσεν ο δουλος σου οτι ο Σαουλ ζητει να ελθη εις Κεειλα, δια να εξολοθρευση την πολιν εξ αιτιας μου 	 Laj David quitijoc ut quixye: —At Kâcuaß, lâat li kaDios lâo aj Israel. Xcuabi resil nak laj Saúl tâchâlk chixsachbal li tenamit Keila saß incßabaß lâin.


Και οτε ηκουσεν ο βασιλευς Εζεκιας, διεσχισε τα ιματια αυτου και εσκεπασθη με σακκον και εισηλθεν εις τον οικον του Κυριου. 	 Nak quirabi li cßaßru queßxye, li rey Ezequías quixpej li rakß ut quixqßue li kßes ru tßicr chirix retalil lix rahil xchßôl ut cô saß lix templo li Kâcuaß.


Και εκοιμηθη ο Ροβοαμ μετα των πατερων αυτου και εταφη εν πολει Δαβιδ εβασιλευσε δε αντ' αυτου Αβια ο υιος αυτου. 	 Laj Roboam quicam ut quimukeß saß li naßajej li queßmukeß cuiß lix xeßtônil yucuaß saß lix tenamit laj David. Ut aß chic laj Abías li ralal qui-oc saß xcuanquil chokß rêkaj.


Πρεπει δε αυτος να εχη και παρα των εξωθεν μαρτυριαν καλην, δια να μη πεση εις ονειδισμον και παγιδα του διαβολου. 	 Ut tento ajcui' nak châbilak resil lix na'leb yalak bar xbaneb li toj mâji' neque'pâban. Mâc'a'ak xk'usbal re nak inc'a' tixq'ue rib chi âlêc xban laj tza.


Εαν εξελθω εις την πεδιαδα, τοτε ιδου, οι πεφονευμενοι εν μαχαιρα και εαν εισελθω εις την πολιν, τοτε ιδου, οι νενεκρωμενοι υπο της πεινης, ο δε προφητης ετι και ο ιερευς εμπορευονται επι της γης και δεν αισθανονται. 	 Nak ninxic saß cßalebâl nequeßcuil li queßcamsîc saß li plêt. Ut saß eb li tenamit, nequeßcuil li yôqueb chi câmc xban cueßej. Eb li profeta ut eb laj tij xeßcßameß saß jun tenamit li incßaß xeßxnau ru,” chaßakat.—


επειδη ο Αβρααμ υπηκουσεν εις την φωνην μου, και εφυλαξε τα προσταγματα μου, τας εντολας μου, τα διαταγματα μου και τους νομους μου. 	 —Tinbânu aßin âcuiqßuin xban nak laj Abraham quixpâb chi anchal xchßôl li cuâtin ut quixbânu li cßaßru naxye lin chakßrab. Quixbânu chixjunil li quinye re, chan li Kâcuaß Dios.


Και ειπον οι ανδρες του Δαβιδ προς αυτον, Ιδου, ημεις ενταυθα εν τη Ιουδαια φοβουμεθα ποσω δε μαλλον, εαν υπαγωμεν εις Κεειλα εναντιον των στρατευματων των Φιλισταιων; 	 Abanan eb li cuînk li cuanqueb rochben laj David queßxye re: —Lâo nocoxucuac nak cuanco arin Judá. ¿Ma tojaß ta chic incßaß toxucuak chiruheb laj filisteo cui toxic chixtenkßanquileb laj Keila? chanqueb.


Και λεγει Κυριος, Επειδη αι θυγατερες της Σιων υπερηφανευθησαν και περιπατουσι με υψωμενον τραχηλον και με ομματα ασεμνα, περιπατουσαι τρυφηλα και τριζουσαι με τους ποδας αυτων, 	 Li Kâcuaß quixye ajcuiß reheb: —Eb li ixk li cuanqueb Sión nequeßxnimobresi ribeb ut nequeßxtaksi li rilobâl nak nequeßbêc. Kßetkßet nequeßiloc. Chanchan yôqueb chi xajoc nak nequeßbêc. Ut nequeßrecßasi lix sahob ru li nequeßxqßue saß xcux rokeb.


Οι οντες δε μετ' εμου το μεν φως ειδον και κατεφοβηθησαν, την φωνην ομως του λαλουντος προς εμε δεν ηκουσαν. 	 Li cuanqueb cuochben que'ril chi tz'akal li chanchan xam ut c'ajo' nak que'xucuac. Abanan inc'a' que'rabi li âtin li quiyehe' cue.


δια τουτο η λεπρα του Νεεμαν θελει κολληθη εις σε και εις το σπερμα σου εις τον αιωνα. Και εξηλθεν απ' εμπροσθεν αυτου λελεπρωμενος ως χιων. 	 Anakcuan tâletz châcuix lix yajel laj Naamán. Chalen anakcuan saklep chic âcuix joß eb ajcuiß lâ cualal âcßajol saklep chic rixeb, chan. Ut nak cô laj Giezi, saklep chic rix. Sak sak joß li ratzßam que.


Επι δε του ορους Σιων θελει εισθαι σωτηρια και θελει εισθαι αγιον και ο οικος Ιακωβ θελει κατακληρονομησει τας κληρονομιας αυτων 	 Abanan eb li cuanqueb saß li tzûl Sión teßcolekß. Ut teßsantobresîk. Ut eb li ralal xcßajol laj Jacob teßrêchani cuißchic lix naßajeb.


Τα πλοια της Θαρσεις υπερειχον εις το εμποριον σου, και ησο πληρης, και εσταθης ενδοξοτατη εν τη καρδια των θαλασσων. 	 Nequeßchal nequeßxic li nînki jucub re Tarsis chixcßambal li cßaßru êre. Cßajoß nak quexbiomoß. Chanchanex jun li nimla jucub kßaxal nabal li rîk.


και θελουσι γεινει κατα τοπους σεισμοι μεγαλοι και πειναι και λοιμοι, και θελουσιν εισθαι φοβητρα και σημεια μεγαλα απο του ουρανου. 	 Talajcuânk hîc sa' nabal chi na'ajej ut tâcuânk cue'ej ut yajel. Tâcuânk nînki raylal ut xucuajel rilbal li retalil li talajc'utûnk sa' choxa.


Κατοπιν αυτου επεσκευασε Βιννουι ο υιος του Ηναδαδ αλλο τμημα, απο του οικου του Αζαριου εως της καμπης, εως μαλιστα της γωνιας. 	 Li tzßac li cuan chixcßatk li quixyîb laj Azarías, aßan quixyîb laj Binúi li ralal laj Henadad. Li tzßac li quixyîb laj Binúi quiticla cuan cuiß li rochoch laj Azarías ut quicuulac toj saß xuc.


Ο δε Ελιου περιεμενε να λαληση προς τον Ιωβ, διοτι εκεινοι ησαν γεροντοτεροι αυτου. 	 Laj Eliú quiroybeni nak teßrakekß chi âtinac riqßuin laj Job li oxib chi cuînk xban nak aßan li toj sâj chiruheb aßan.


Δια τι δεν εθανατωθην εκ μητρας; η η μητηρ μου δεν εγεινε ταφος εις εμε και η μητρα αυτης δεν με εβαστασεν εις αιωνιον συλληψιν; 	 ¿Cßaßut nak incßaß quinixqßue chi câmc li Kâcuaß chi toj mâjiß ninyoßla? Cui ta xincam nak toj mâjiß ninyoßla, xincana raj chi mukbil riqßuin lin naß.¿Cßaßut nak quinyoßla? ¿Ma caßaj cuiß re trabajic ut cßuluc raylal? ¿Ma caßaj cuiß re cßuluc xutân nak quinyoßla? chan laj Jeremías.


Και ειπε προς αυτον ο Θεος, Το ονομα σου ειναι Ιακωβ δεν θελεις ονομαζεσθαι πλεον Ιακωβ, αλλα Ισραηλ θελει εισθαι το ονομα σου και εκαλεσε το ονομα αυτου Ισραηλ. 	 Li Kâcuaß Dios quixye re: —Lâat aj Jacob âcßabaß. Abanan anakcuan mâcuaß chic aj Jacob teßxye âcue. Aj Israel chic âcßabaß, chan. Joßcaßin nak li Dios quixqßue aj Israel chokß xcßabaß.


Και εαν ποτε θεληση τις να εξαγοραση το δεκατον αυτου, θελει προσθεσει εις αυτο το πεμπτον αυτου. 	 Cui junak cuînk târaj tixlokß cuißchic chokß re, tento tixtoj chi tzßakal xtzßak ut tixqßue ajcuiß jûnk may ral li jûnk ciento saß xbên lix tzßak.


Διοτι εγω γινομαι ηδη σπονδη και ο καιρος της αναχωρησεως μου εφθασε. 	 Ut lâin, sa' xc'aba' li Kâcua' tâosok' lin yu'am jo' jun li mayej chiru. Yô chi cuulac xk'ehil nak tincamsîk.


Ο λαλων γλωσσαν αγνωριστον εαυτον οικοδομει, ο δε προφητευων την εκκλησιαν οικοδομει. 	 Li ani naâtinac sa' jalanil âtin naxtenk'a rib xjunes rib. Abanan li ani naxch'olob xyâlal li râtin li Dios, li jun a'an naxtenk'aheb li rech aj pâbanelil sa' lix pâbâleb.


Και οργισθεις ο κυριος αυτου παρεδωκεν αυτον εις τους βασανιστας, εωσου αποδωση παν το οφειλομενον εις αυτον. 	 C'ajo' nak quipo' li rey ut quixk'axtesi sa' ruk'eb laj ilol tz'alam toj retal quixtoj chixjunil lix c'as.Ut jo'ca'in ajcui' tixbânu êre lâex lin Yucua' cuan sa' choxa cui inc'a' têcuy xmâqueb lê ras êrîtz'in chi anchal êch'ôl chêjunjûnkalex, chan li Jesús.


Και τον Εμμωρ και τον Συχεμ τον υιον αυτου εφονευσαν εν στοματι μαχαιρας και ελαβον την Δειναν εκ του οικου του Συχεμ και εξηλθον. 	 Riqßuin kßesnal chßîchß queßxcamsi laj Hamor joß ajcuiß laj Siquem. Saß junpât queßrisi lix Dina saß rochocheb laj Siquem, ut queßxcßam chirix nak queßcôeb.


Και ειπεν, Εαν οι Συριοι υπερισχυσωσι κατ' εμου, τοτε συ θελεις με σωσει εαν δε οι υιοι Αμμων υπερισχυσωσι κατα σου, τοτε εγω θελω σε σωσει 	 Quixye re laj Abisai: —Cui tâcuil nak eb li soldado laj Siria yôkeb chi numtâc saß inbên, lâat tattenkßânk cue. Ut cui eb li ralal xcßajol laj Amón yôkeb chi numtâc saß âbên, lâin tintenkßânk âcue.


Τοτε ειπεν η αδελφη αυτου προς την θυγατερα του Φαραω, Θελεις να υπαγω να καλεσω εις σε γυναικα θηλαζουσαν εκ των Εβραιων, δια να σοι θηλαση το παιδιον; 	 Li ranab li cßulaßal quijiloc chi xcßatk lix rabin laj faraón ut quixye re: —¿Ma tâcuaj tinsicß chak junak ixk aj hebreo re tixqßuiresi li cßulaßal aßin chokß âcue? chan.


Ακροασθητι, Κυριε, της προσευχης μου και προσεξον εις την φωνην των δεησεων μου. 	 At Kâcuaß, chacuabi taxak lin tij. Chasume taxak li cßaßru nintzßâma châcuu.


Ανεχωρησαν δε οι υιοι Ισραηλ απο Ραμεσση εις Σοκχωθ, περιπου εξακοσιαι χιλιαδες ανδρες πεζοι χωρις των παιδιων. 	 Ut chixjunileb laj Israel queßel saß li tenamit Ramesés ut queßcôeb saß li tenamit Sucot. Cuakib ciento mil chi cuînk queßcôeb chi rok. Eb li ixk joß ajcuiß eb li cocßal mâcßaßeb saß ajl.


Και υπηγον προς τους υιους Ρουβην και προς τους υιους Γαδ και προς το ημισυ της φυλης Μανασση εις την γην Γαλααδ, και ελαλησαν προς αυτους λεγοντες, 	 Eb aßan queßtaklâc saß li naßajej Galaad chi âtinac riqßuineb li ralal xcßajol laj Rubén, li ralal xcßajol laj Gad, ut li yijach li ralal xcßajol laj Manasés.


και ανεβαινε το οριον δια της φαραγγος του υιου του Εννομ κατα το μεσημβρινον πλαγιον της Ιεβους αυτη ειναι η Ιερουσαλημ και ανεβαινε το οριον εις την κορυφην του ορους, του κατεναντι της φαραγγος Εννομ προς δυσμας, ητις ειναι εις το τελος της κοιλαδος των Ραφαειμ προς βορραν 	 Li nubâl aßin naxic toj saß li ru takßa cuan cuiß lix naßaj li ralal laj Hinom. Li naßajej aßan nacana saß li sur li cuanqueb cuiß laj jebuseo. Aßan li Jerusalén. Li nubâl nacuulac saß xbên li tzûl li cuan saß xcaßyabâl li ru takßa re Hinom li nacana saß li oeste re li ru takßa li cuan xcuênt Refaim, li nacana saß li norte.


Και ασπασθεις αυτους, διηγειτο καθ' εν εκαστον οσα εκαμεν ο Θεος μεταξυ των εθνων δια της διακονιας αυτου. 	 Ut nak ac xq'ueheb xsahil xch'ôl, laj Pablo quixserak'i reheb chixjunil li quixbânu li Dios sa' xyânkeb li mâcua'eb aj judío nak yô chi c'anjelac sa' xyânkeb.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος Ερωτησατε τωρα μεταξυ των εθνων, τις ηκουσε τοιαυτα; η παρθενος του Ισραηλ εκαμε φρικτα σφοδρα. 	 Joßcan nak li Kâcuaß naxye: —Patzßomak saß eb li xnînkal ru tenamit ma quicßulman na jun sutak chi joßcaßin. Abanan eb laj Israel queßxbânu chi joßcan. Kßaxal yibru queßxbânu.


Λαλησον προς τους υιους Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Εγω ειμαι Κυριος, ο Θεος σας. 	 —Ye reheb laj Israel nak lâin li Kâcuaß lix Dioseb.


Και εδωκεν ο Δαβιδ εις τον Σολομωντα τον υιον αυτου το σχεδιον του προναου και των οικων αυτου, και των θησαυροφυλακιων αυτου, και των υπερωων αυτου και των εσω δωματιων αυτου και του οικου του ιλαστηριου, 	 Laj David quixqßue re laj Salomón li ralal li retalil li templo li teßxyîb, ut li retalileb li ochoch, joß eb ajcuiß li naßajej li cuan takecß, joß eb ajcuiß li naßajej re xxocbal li cßaßak re ru, joß ajcuiß li Lokßlaj Santil Naßajej li nacuyeß cuiß li mâc.


Και ηγορασε την μεριδα του αγρου, οπου εστησε την σκηνην αυτου, παρα των υιων του Εμμωρ, πατρος του Συχεμ, δι' εκατον αργυρια. 	 Laj Jacob quixlokß li chßochß li quixyîb cuiß lix muhebâl. Jun ciento chi tumin quixtoj cuiß li chßochß riqßuineb li ralal laj Hamor. Laj Hamor aßan lix yucuaß laj Siquem.Ut aran quixyîb jun li artal laj Jacob re xlokßoninquil li Kâcuaß Dios. Li naßajej aßan quixqßue chokß xcßabaß El-Elohe-Israel.


Και θελεις λαλησει προς τους υιους Ισραηλ, λεγων, τουτο θελει εισθαι εις εμε αγιον χριστηριον ελαιον εις τας γενεας σας 	 Tat-âtinak riqßuineb laj Israel ut tâye reheb chi joßcaßin. Chalen anakcuan aßin li aceite li tâqßuehekß saß xjolomeb lê ralal êcßajol li teßcuânk mokon li teßkßaxtesîk chi cßanjelac chiru li Kâcuaß.


οιτινες και ειπον Ανδρες Γαλιλαιοι, τι ιστασθε εμβλεποντες εις τον ουρανον; ουτος ο Ιησους, οστις ανεληφθη αφ' υμων εις τον ουρανον, θελει ελθει ουτω καθ' ον τροπον ειδετε αυτον πορευομενον εις τον ουρανον. 	 Ut que'xye reheb: -Ex cuînk aj Galilea, ¿C'a'ut nak yôquex chi iloc sa' choxa? Li Jesús li xcuan sa' êyânk ut xc'ame' sa' choxa, a'an tâchâlk cui'chic. Chanru nak xeril chi xic sa' choxa, jo'can cui'chic nak têril nak yôk chi châlc, chanqueb reheb.


Και ειπε προς αυτους, Τι με συμβουλευετε σεις να αποκριθωμεν προς τον λαον τουτον, οστις ελαλησε προς εμε, λεγων, Ελαφρωσον τον ζυγον, τον οποιον ο πατηρ σου επεβαλεν εφ' ημας; 	 Ut quixye reheb: —¿Cßaßru nequeye lâex? ¿Chanru nak tebinsume li tenamit aßin, li yôqueb chixyebal cue nak tincuisi li cacuil trabaj li quiqßueheß saß xbêneb xban lin yucuaß? chan.


δια να συλλαβης αυτο εις το οριον αυτου και να γνωρισης τας τριβους της οικιας αυτου; 	 ¿Ma nacanau ta biß toj bar nocoxrakekß li cutan riqßuin li kßojyîn? Ut, ¿ma târûk ta biß tâcßameb toj saß lix naßajeb?


Ιδουσα δε η γυνη οτι δεν εκρυφθη, ηλθε τρεμουσα και προσπεσουσα εις αυτον, απηγγειλε προς αυτον ενωπιον παντος του λαου δια ποιαν αιτιαν ηγγισεν αυτον, και οτι παρευθυς ιατρευθη. 	 Li ixk quixq'ue retal nak li Jesús naxnau nak xch'e' li rak'. Nasicsot xban xxiu li ixk. Sa' xch'ôl a'an nak tâch'ilâk xban li Jesús. Quixcuik'ib rib chiru li Jesús ut quixye re chiruheb chixjunileb li cristian c'a'ut nak quixch'e' li rak'. Ut quixye ajcui' re nak sa' ajcui' li hônal a'an xq'uira.


Και προσηλθεν ο ανθρωπος του Θεου και ελαλησε προς τον βασιλεα του Ισραηλ, και ειπεν, Ουτω λεγει Κυριος Επειδη οι Συριοι ειπον, Ο Κυριος ειναι Θεος των βουνων, αλλ' ουχι Θεος των κοιλαδων, δια τουτο θελω παραδωσει εις την χειρα σου απαν το μεγα τουτο πληθος, και θελετε γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Jun xprofeta li Kâcuaß Dios quicuulac riqßuin li rey Acab ut quixye re: —Joßcaßin xye li Kâcuaß. “Xban nak eb laj Siria xeßxye nak caßaj cuiß saß eb li tzûl cuan incuanquil ut xeßxye nak mâcßaß incuanquil saß li ru takßa, joßcan nak lâin tinkßaxtesiheb laj Siria saß âcuukß, usta kßaxal nabaleb. Lâat tânau nak lâin li Kâcuaß,” chan.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ Καθως τα καλα ταυτα συκα, ουτω θελω επιμεληθη τους αιχμαλωτισθεντας εκ του Ιουδα, τους οποιους εξαπεστειλα εκ του τοπου τουτου εις την γην των Χαλδαιων δια καλον. 	 —Lâin li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel. Eb laj Judá li xeßisîc arin ut queßcßameß Babilonia, tinjuntakßêta riqßuin li châbil higo. Ut lâin tinbânu usilal reheb.


Και θελω παυσει απο σου την ακολασιαν σου και την πορνειαν σου την εκ γης Αιγυπτου και δεν θελεις σηκωσει τους οφθαλμους σου προς αυτους, και δεν θελεις ενθυμηθη πλεον την Αιγυπτον. 	 Lâin tinbânûnk re nak incßaß chic têbânu li mâusilal ut incßaß chic têraj têcßayi êrib chi moco tânak chic saß êchßôl li cßaßru quebânu chak Egipto.


Διοτι ιδου, ο μορφων τα ορη και κατασκευαζων τον ανεμον και απαγγελλων προς τον ανθρωπον τις ειναι ο στοχασμος αυτου, ο ποιων την αυγην σκοτος και επιβαινων επι τα υψη της γης, Κυριος ο Θεος των δυναμεων ειναι το ονομα αυτου. 	 Li Kâcuaß, aßan li quiyîban re li tzûl ut aßan li quiyîban re li ikß. Aßan nacßutuc re chiruheb li cuînk cßaßru naxcßoxla xbânunquil. Aßan nasukßisin re li kßojyîn chokß cutan. Aßan nacuan yalak bar saß chixjunil li ruchichßochß. Lix cßabaß li Kâcuaß, aßan lix Dioseb li qßuila okßob chi ángel.


και εδωκεν εις αυτους τας γαιας των εθνων, και εκληρονομησαν τους κοπους των λαων 	 Quixqßue reheb laj Israel lix chßochßeb li jalaneb xtenamit ut quicana ajcuiß chokß reheb li acuîmk.Li Dios quixbânu chi joßcan re nak eb laj Israel teßxqßue xcuanquil lix chakßrab ut teßxbânu li cßaßru naxye. Lokßoninbil taxak ru li nimajcual Dios.


Δια τουτο ο ουρανος απεκλεισεν απο σας την δροσον αυτου και η γη απεκλεισε τον καρπον αυτης, 	 Lâex quexmâcob. Joßcan nak incßaß quintakla li hab saß xbên lê chßochß ut incßaß quimok lê racuîmk.


τωρα λοιπον, βασιλευ, καμε την απαγορευσιν και υπογραψον το ψηφισμα, δια να μη αλλαχθη, κατα τον νομον των Μηδων και Περσων, οστις δεν ακυρουται. 	 Tâqßue li chakßrab aßin ut tâtzßîba lâ cßabaß chiru re nak tâxakabâk xcuanquil ut mâ ani târûk tâjalok ru. Aßanak lix chakßrabeb laj Medo ut eb laj Persia ut mâ ani târûk tâsachok re xcuanquil, chanqueb re li rey.


Οι προφηται προφητευουσι ψευδως και οι ιερεις δεσποζουσι δια μεσου αυτων και ο λαος μου αγαπα ουτω και τι θελετε καμει εις το μετα ταυτα; 	 Eb li profeta ticßtiß nequeßxye. Ut eb laj tij nequeßxbânu joß nequeßraj eb li profeta. Ut eb lin tenamit joßcan queßcuulac chiru. Abanan ¿cßaßru teßxbânu nak tâcuulak xkßehil li rakba âtin? chan li Kâcuaß.


Οστις αποκρινεται λογους ορθους, ειναι ως ο φιλων τα χειλη. 	 Kßaxal lokß li ani naxye chi tzßakal li yâl.


Δεν υπαρχει αγιος καθως ο Κυριος διοτι δεν ειναι αλλος πλην σου, ουδε βραχος καθως ο Θεος ημων. 	 Ut quixye ajcuiß: —Mâcßaß chic junak Dios santo joß li nimajcual Dios. Mâ ani naru nacoloc ke. Caßaj cuiß li Kâcuaß. Mâ ani chic junak joß aßan.


και ο λογος μου και το κηρυγμα μου δεν εγινοντο με καταπειστικους λογους ανθρωπινης σοφιας, αλλα με αποδειξιν Πνευματος και δυναμεως, 	 Nak xinch'olob xyâlal chêru inc'a' xinâtinac riq'uin âtin jo' neque'xbânu li cuanqueb xna'leb sa' ruchich'och'. Xinch'olob ban xyâlal chêru jo' quixc'ut chicuu li Santil Musik'ej, ut li Santil Musik'ej quiq'uehoc xcuanquil li cuâtin.


Επλησιασαν δε οι δουλοι αυτου και ελαλησαν προς αυτον και ειπον Πατερ μου, εαν ο προφητης ηθελε σοι ειπει μεγα πραγμα, δεν ηθελες καμει αυτο; ποσω μαλλον τωρα, οταν σοι λεγη, Λουσθητι και καθαρισθητι; 	 Abanan eb li môs queßjiloc riqßuin laj Naamán ut queßxye: —Chacuy li kamâc, kacuaß. Cui ta li profeta xye âcue nak tâbânu junak cßaßru chßaßaj xbânunquil, ¿ma incßaß raj xabânu? Aßan moco chßaßaj ta xbânunquil. ¿Cßaßut nak incßaß tâsub âcuib saß li haß re nak tatqßuirâk? chanqueb.


Αυτη ειναι η κληρονομια της φυλης των υιων Ισσαχαρ κατα τας συγγενειας αυτων, αι πολεις και αι κωμαι αυτων. 	 Aßan aßin li naßajej rochbeneb li tenamit ut eb li cocß cßalebâl li quiqßueheß reheb li ralal xcßajol laj Isacar, aß yal chanru xqßuial li junjûnk chßûtal.


Ταυτα ελαλησεν ο Ιησους, και υψωσε τους οφθαλμους αυτου εις τον ουρανον και ειπε Πατερ, ηλθεν η ωρα δοξασον τον Υιον σου, δια να σε δοξαση και ο Υιος σου, 	 Nak quirake' xyebal li âtin a'in, li Jesús quixtaksi li rilobâl ut qui-oc chi tijoc. Quixye: -At inYucua', xcuulac xk'ehil nak tincamsîk. Tâq'ue taxak inlok'al lâin li C'ajolbej re nak lâin tinq'ue ajcui' âlok'al lâat.


και εκδυθεις ο Ιωναθαν το επενδυμα το εφ' εαυτον, εδωκεν αυτο εις τον Δαβιδ, και την στολην αυτου, εως και αυτο το ξιφος αυτου και το τοξον αυτου και την ζωνην αυτου. 	 Laj Jonatán quirisi chirix lix tßicr li naxqßue saß xbên li rakß ut quixsi re laj David ut quixsi ajcuiß re lix tzimaj, lix cßâmal xsaß joß ajcuiß lix chßîchß.


Τοτε ο βασιλευς μεγαλως εχαρη επ' αυτω και προσεταξε να αναβιβασωσι τον Δανιηλ εκ του λακκου. Και ανεβιβασθη ο Δανιηλ εκ του λακκου και ουδεμια βλαβη ηυρεθη εν αυτω, διοτι ειχε πιστιν εις τον Θεον αυτου. 	 Cßajoß nak quisahoß xchßôl li rey xban nak quicoleß laj Daniel ut quixtakla risinquil saß xnaßajeb li cakcoj. Ut mâcßaß quixcßul laj Daniel xban nak cßojcßo xchßôl riqßuin lix Dios.


Και διαρρηξατε την καρδιαν σας και μη τα ιματια σας και επιστρεψατε προς Κυριον τον Θεον σας διοτι ειναι ελεημων και οικτιρμων, μακροθυμος και πολυελεος και μεταμελουμενος δια το κακον. 	 Cheyotß êchßôl chiru li Dios ut mêpej chic lê rakß. Jalomak ban êcßaßux ut patzßomak êcuybal chiru li Kâcuaß lê Dios xban nak aßan na-uxtânan u ut nequexra. Aßan incßaß najoskßoß saß junpât. Kßaxal nim ban xcuyum ut narahoß saß xchßôl nak naxqßue li tojbal mâc saß êbên.


Θελουσιν αναλωθη εκ της πεινης και καταφαγωθη με φλογωδεις νοσους, και με πικρον ολεθρον και οδοντας θηριων θελω εξαποστειλει επ' αυτους, και φαρμακιον των ερποντων επι της γης. 	 Telajeßcâmk xban cueßej ut xban li caki yajel ut li tik. Tintaklaheb li joskß aj xul chixtiubaleb. Ut teßtißekß xbaneb li cßantiß li nequeßcamsin.


Ειρηνη εις τους αδελφους και αγαπη μετα πιστεως απο Θεου Πατρος και Κυριου Ιησου Χριστου. 	 A' taxak li tuktûquil usilal li naxq'ue li Acuabej Dios ut li naxq'ue li Kâcua' Jesucristo chi cuânk êriq'uin lâex chêjunilex aj pâbanel. Ut chi cuânk taxak êriq'uin li rahoc ib ut lix cacuilal êch'ôl sa' lê pâbâl.Chi cuânk taxak li rusilal li Dios êriq'uin chêjunilex lâex li nequexrahoc re li Kâcua' Jesucristo chi anchal êch'ôl ut chi junelic. Jo'can taxak.


Ο πτωχος μισειται και υπο του πλησιον αυτου του δε πλουσιου οι φιλοι πολλοι. 	 Eb li nebaß tzßektânanbileb xbaneb li ramîg, usta ramîgueb. Abanan eb li biom nabal li ramîgueb.


Και ειπεν ο Σαουλ προς τον Αχια, Φερε εδω την κιβωτον του Θεου. Διοτι η κιβωτος του Θεου ητο τοτε μετα των υιων Ισραηλ. 	 Laj Saúl quixye re laj Ahías laj tij: —Cßam chak arin lix efod li Kâcuaß, chan. (Saß eb li cutan aßan laj Ahías yô chixcßambal li efod chiruheb laj Israel.)


Και σηκωθεντες απο Χαραδα, εστρατοπεδευσαν εν Μακηλωθ. 	 Nak queßel Harada, queßcôeb toj Macelot ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Και μετα τα πραγματα ταυτα, ετελευτησεν Ιησους ο υιος του Ναυη, ο δουλος του Κυριου, ηλικιας εκατον δεκα ετων. 	 Nak ac xcßulman chixjunil li cßaßak re ru aßin, quicam laj Josué, laj cßanjel chiru li Dios. Laj Josué aßan li ralal laj Nun. Oßcßâl chihab riqßuin lajêb chihab cuan re nak quicam.


και ιδων οτι δεν με εσωσατε, ερριψοκινδυνευσα την ζωην μου και επερασα εναντιον των υιων Αμμων, και ο Κυριος παρεδωκεν αυτους εις την χειρα μου δια τι λοιπον ανεβητε προς εμε σημερον δια να με πολεμησητε; 	 Nak xinqßue retal nak incßaß toêtenkßa, incßaß xinra lin yußam. Xcôin ban chi pletic riqßuineb laj Amón. Ut li Kâcuaß Dios quixkßaxtesiheb saß cuukß. ¿Cßaßut nak lâex xexchal anakcuan chi pletic kiqßuin? chan laj Jefté.


Πλην και τωρα εξευρω οτι οσα ζητησης παρα του Θεου, θελει σοι δωσει ο Θεος. 	 Abanan lâin ninnau nak chixjunil li c'a'ru tâtz'âma chiru li Dios, a'an tixq'ue âcue, chan lix Marta.


Ιδου, μετρον σπιθαμης κατεστησας τας ημερας μου, και ο καιρος της ζωης μου ειναι ως ουδεν εμπροσθεν σου επ' αληθειας πας ανθρωπος, καιτοι στερεος, ειναι ολως ματαιοτης. Διαψαλμα. 	 Châcuu lâat caßchßin ajcuiß lin yußam arin saß ruchichßochß. Lin yußam chanchan li mâcßaß châcuu. Jun jikßoc ajcuiß. Moco nim ta cuan cuiß lin yußam.


Και συνελαβεν η Βαλλα, και εγεννησεν υιον εις τον Ιακωβ 	 Ut lix Bilha quicana chi yaj aj ixk. Laj Jacob quicuan li ralal riqßuin lix Bilha.


Και προσκαλεσας τον οχλον μετα των μαθητων αυτου, ειπε προς αυτους Οστις θελει να ελθη οπισω μου, ας απαρνηθη εαυτον και ας σηκωση τον σταυρον αυτου, και ας με ακολουθη. 	 Tojo'nak quixbokeb li q'uila tenamit rochbeneb lix tzolom ut quixye reheb: -Li ani târaj inpâbanquil, tento nak tixtz'ektâna li c'a'ru naxrahi ru lix ch'ôl. Tixcuy xnumsinquil li raylal li tixc'ul usta tâcamsîk sa' inc'aba'. Ut chinixtâkehak.


και ιδης μεταξυ των αιχμαλωτων γυναικα ευειδη και επιθυμησης αυτην, δια να λαβης αυτην εις σεαυτον γυναικα, 	 Cui junak cuînk saß êyânk târil jun li ixk chßinaßus saß xyânkeb li queßcßameß chi prêxil ut tixra ru, naru tixcßam chokß rixakil.


Και ειδεν ο Δαβιδ οτι εξηλθεν ο Σαουλ δια να ζητη την ζωην αυτου και ητο ο Δαβιδ εν τη ερημω Ζιφ, εντος του δασους. 	 Laj David quixqßue retal nak yô xsicßbal xban laj Saúl re xcamsinquil. Joßcan nak junes aj chic saß li naßajej Hores nacuan saß li chaki chßochß Zif.


διοτι ουδεις εμισησε ποτε την εαυτου σαρκα, αλλ' εκτρεφει και περιθαλπει αυτην, καθως και ο Κυριος την εκκλησιαν 	 Mâ ani xic' naril rib. Naxra ban rib ut naxch'olani rib jo' nak li Cristo naxra ut naxch'olani li ralal xc'ajol.


Και ειπον οι αρχοντες προς τον Βαρουχ, Υπαγε, κρυφθητι, συ και ο Ιερεμιας και ανθρωπος ας μη εξευρη που εισθε. 	 Ut eb aßan queßxye re laj Baruc: —Ayukex âcuochben laj Jeremías ut mukumak chak êrib re nak mâ ani tânaßok re bar cuanquex, chanqueb re.


Σας παρακαλουμεν δε, αδελφοι, περι της παρουσιας του Κυριου ημων Ιησου Χριστου και της εις αυτον επισυναξεως ημων, 	 Ex inhermân, anakcuan tinch'olob xyâlal chêru chirix lix c'ulunic li Kâcua' Jesucristo ut lix ch'utubanquil kib riq'uin.


Και την ενατην του τεταρτου μηνος η πεινα υπερισχυσεν εν τη πολει, και δεν ητο αρτος δια τον λαον του τοπου. 	 Saß li belêb xbe li xcâ po re li chihab quinumta li cueßej saß xbêneb li cuanqueb Jerusalén. Ut mâcßaß chic xtzacaêmkeb.


εσηκωσα τους οφθαλμους μου και ειδον και ιδου, εις ανθρωπος ενδεδυμενος λινα και αι οσφυες αυτου ησαν περιεζωσμεναι με χρυσιον καθαρον του Ουφαζ, 	 Nak quin-iloc takecß quicuil jun li cuînk. Li rakß yîbanbil riqßuin li châbil tßicr lino ut lix cßâmal xsaß yîbanbil riqßuin tzßakal oro li nachal chak aran Ufaz.


οστις ειπας δια στοματος Δαβιδ του δουλου σου Δια τι εφρυαξαν τα εθνη και οι λαοι εμελετησαν ματαια; 	 Riq'uin li Santil Musik'ej caye re li rey David laj c'anjel châcuu nak tixye chi jo'ca'in: ¿C'a'ut nak yôqueb xjosk'il li tenamit li inc'a' neque'xpâb li Dios? Ut, ¿c'a'ut nak yôqueb xc'ûbanquil ribeb chixbânunquil li yal mâc'a' na-oc cui'?


Αυται ειναι αι συγγενειαι των Ρουβηνιτων και η απαριθμησις αυτων ητο τεσσαρακοντα τρεις χιλιαδες και επτακοσιοι τριακοντα. 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Rubén. Oxib roxcßâl mil riqßuin cuukub ciento riqßuin lajêb xcaßcßâl chixjunileb.


ιδου, η κιβωτος της διαθηκης του Κυριου πασης της γης προβαινει εμπροσθεν σας εις τον Ιορδανην 	 Ut lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß laj êchal re chixjunil li ruchichßochß, aßan tâcßamok be chiku nak tonumekß jun pacßal li nimaß.


Και απεστειλε Κυριος αγγελον, οστις ηφανισε παντας τους δυνατους εν ισχυι και τους αρχοντας και τους στρατηγους εν τω στρατοπεδω του βασιλεως της Ασσυριας. Και επεστρεψε με κατησχυμμενον προσωπον εις την γην αυτου. Και οτε εισηλθεν εις τον οικον του θεου αυτου, οι εξελθοντες εκ των σπλαγχνων αυτου εθανατωσαν αυτον εκει εν μαχαιρα. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixtakla jun li ángel re tixsach ruheb li cauheb rib chi pletic joß eb ajcuiß li nequeßcßamoc be saß xyânkeb ut li nequeßtaklan saß xbêneb lix soldado lix reyeb laj Asiria. Ut lix reyeb laj Asiria quisukßi saß lix tenamit chi yô xxutân. Nak qui-oc saß lix templo lix dios, eb li ralal queßxcamsi chi chßîchß.


Και εκαστη βασις ειχε τεσσαρας χαλκινους τροχους και αξονας χαλκινους και αι τεσσαρες γωνιαι αυτης ειχον ωμους υπο τον λουτηρα ησαν οι ωμοι χυτοι, εκαστος απεναντι των κροσσων. 	 Li junjûnk chi cßochlebâl cuan câ câ xruedil yîbanbileb riqßuin bronce. Joßcan ajcuiß li chßîchß li nequeßchapoc reheb. Saß li xuc xcâ pacßalil cuanqueb li chßîchß li nahilan saß xbên li chßîchß li nequeßchapoc re li ruedas. Ut saß xbên li câhib chi chßîchß aßin nacßochla li pila. Li chßîchß aßin yîbanbileb ajcuiß xsahob ru.


Αναστηθι, Κυριε ας μη υπερισχυη ανθρωπος ας κριθωσι τα εθνη ενωπιον σου. 	 At Kâcuaß, cßut lâ cuanquil. Mâqßueheb li tenamit chi numtâc saß âbên. Lâat ban tatrakok âtin saß xbêneb.At Kâcuaß, chaqßueheb chi xucuac re nak teßxqßue retal nak mâcßaßeb xcuanquil xban nak yal cuînkeb.


Και ελαβεν ο Μωυσης τας αμαξας και τους βοας και εδωκεν αυτα εις τους Λευιτας. 	 Ut laj Moisés quixcßul li carrêt ut eb li bôyx chiruheb ut quixqßue reheb laj levita.


Τοτε επιστευσαν εις τους λογους αυτου εψαλαν την αινεσιν αυτου. 	 Toj queßril li milagro li quixbânu li Kâcuaß, tojoßnak laj Israel queßxpâb li cßaßru quixye li Kâcuaß ut queßbichan re xqßuebal xlokßal.


Οι δε ειπον, Επρεπε λοιπον την αδελφην ημων να μεταχειρισθωσιν ως πορνην; 	 Ut eb li ralal queßchakßoc ut queßxye re: —¿Ma xacuaj raj lâat nak xkacanab li kîtzßin re nak tâosokß joß junak ixk yibru xnaßleb? chanqueb re lix yucuaß.


Μεραιωθ υιος τουτου, Αμαριας υιος τουτου, Αχιτωβ υιος τουτου, 	 laj Meraiot li ralal laj Zeraías; laj Amarías li ralal laj Meraiot; laj Ahitob li ralal laj Amarías;


απο της αφθονιας του γαλακτος, το οποιον θελουσι διδει, βουτυρον θελει τρωγει διοτι βουτυρον και μελι θελει τρωγει εκαστος, οστις υπελειφθη εν τω μεσω της γης. 	 abanan tzßakalak ajcuiß li leche li tâxocmânk re nak tixtzaca li mantequilla. Relic chi yâl nak li joß qßuial chic li teßcolekß teßxtzaca li mantequilla ut li xyaßal cab.


Τοτε απεκριθη εις εκ των δουλων και ειπεν, Ιδου, ειδον υιον του Ιεσσαι του Βηθλεεμιτου, ειδημονα εις το παιζειν και ανδρειοτατον και ανδρα πολεμικον και συνετον εις λογον και ανθρωπον ωραιον, και ο Κυριος ειναι μετ' αυτου. 	 Jun reheb lix môs quixye re: —Laj Isaí li cuan aran Belén cuan jun li ralal naxnau xchßeßbal li arpa. Li al aßan cau rib ut naxnau pletic ut naxnau âtinac. Cßajoß chakßal ru. Ut li Dios cuan riqßuin, chan.


και εκτος τουτων παντων, μεταξυ ημων και υμων χασμα μεγα ειναι εστηριγμενον, ωστε οι θελοντες να διαβωσιν εντευθεν προς εσας να μη δυνανται, μηδε οι εκειθεν να διαπερωσι προς υμας. 	 Ut cuan jun nimla chamal jul naramoc re li na'ajej cuanco cui'. Ut mâ jun ke târûk tânumek' re tâxic êriq'uin, chi moco lâex târûk texnumek' chak arin, chan laj Abraham re li biom.


Και οι υιοι του Ιεραμεηλ, πρωτοτοκου του Εσρων, ησαν Αραμ ο πρωτοτοκος, και Βουνα και Ορεν και Οσεμ και Αχια. 	 Eb li ralal laj Jerameel li xbên ralal laj Hezrón, aßaneb aßin: laj Ram li xbên ralal, laj Buna, laj Orén, laj Ozem ut laj Ahías.


Διοτι εκ πολλων εχοντων πνευματα ακαθαρτα εξηρχοντο αυτα φωναζοντα μετα μεγαλης φωνης, και πολλοι παραλυτικοι και χωλοι εθεραπευθησαν, 	 Nabaleb li cuan mâus aj musik'ej riq'uineb que'q'uirtesîc. Japjôqueb re li mâus aj musik'ej nak neque'el riq'uineb. Ut nabaleb li yêk rokeb ut li sic rok ruk'eb quilaje'q'uirtesîc.


Δια τουτο κατεκοψα αυτους δια των προφητων εφονευσα αυτους δια των λογων του στοματος μου και αι κρισεις σου θελουσιν εξελθει ως φως. 	 Joßcan nak xintaklaheb lin profeta êriqßuin chixyebal resil li rakba âtin châlel saß êbên xban lê mâusilal. Ut riqßuin li âtin x-el chi xtzßûmal cue, tenebanbil li câmc saß êbên. Chanchan nak narepoc li câk nak tinrakok âtin saß êbên.


Ο αριθμος ομως των υιων Ισραηλ θελει εισθαι ως η αμμος της θαλασσης, ητις δεν δυναται να μετρηθη ουδε να εξαριθμηθη και εν τω τοπω οπου ελεχθη προς αυτους, δεν εισθε λαος μου, εκει θελει λεχθη προς αυτους, Υιοι του Θεου του ζωντος. 	 Li ralal xcßajol laj Israel kßaxal cuißchic teßtâmk. Lix qßuialeb chanchan li ru li samaib li cuan chire li palau. Incßaß naru rajlanquil xban xqßuialeb. Saß li naßajej bar quiyeheß cuiß reheb xban li Dios, “Lâex mâcuaßex chic lin tenamit”, aran ajcuiß tâyehekß reheb: “Lâex cualal incßajol lâin li yoßyôquil Dios.”Saß eb li cutan aßan teßxjunaji ribeb li ralal xcßajol laj Judá riqßuineb li ralal xcßajol laj Israel. Teßjunajokß ru ut teßxsicß ru junak re tâtaklânk saß xbêneb. Tâcuânk cuißchic xcuanquil. Saß li ru takßa Jezreel, li quisacheß cuiß xcuanquileb laj Israel, aran ajcuiß tâqßuehekß cuißchic xcuanquileb.


Ζω εγω, λεγει Κυριος, και εαν ο Χονιας, ο υιος του Ιωακειμ, βασιλευς του Ιουδα, ηθελε γεινει σφραγις επι την δεξιαν μου χειρα, και εκειθεν ηθελον σε αποσπασει 	 Li Kâcuaß quixye re laj Jeconías li ralal laj Joacim lix reyeb laj Judá: —Saß incßabaß lâin li yoßyôquil Dios, lâin ninye âcue nak usta lâat kßaxal lokß chicuu joß jun li matkßab li cuan saß rußuj cuukß saß lin nim, tatcuisi saß cuukß ut tatintzßektâna.


Και απεκριθη Βεναιας ο υιος του Ιωδαε προς τον βασιλεα, και ειπεν, Αμην ουτως ας επικυρωση Κυριος ο Θεος του κυριου μου του βασιλεως 	 Laj Benaía li ralal laj Joiada quixye: —¡Joßcan taxak! Ut aß taxak li Kâcuaß, li nacalokßoni lâat at rey, chixakabânk xcuanquil lâ cuâtin.


Φωνη πληθους επι τα ορη ως μεγαλου λαου θορυβωδης φωνη των βασιλειων των εθνων συνηγμενων ο Κυριος των δυναμεων επισκεπτεται το στρατευμα της μαχης. 	 Abihomak li chokînc saß xbên li tzûl. Aßaneb li qßuila soldado. Aßaneb li qßuila tenamit li queßxjunaji ribeb. Li Kâcuaß li nimajcual Dios yô chixcauresinquileb lix soldado re teßpletik.


Και εκυριευσεν ο Ιησους πασαν εκεινην την γην, την ορεινην, και πασαν την μεσημβρινην, και πασαν την γην Γεσεν, και την κοιλαδα και την πεδινην, και το ορος του Ισραηλ και την κοιλαδα αυτου, 	 Joßcan nak laj Josué quirêchani chixjunil li naßajej aßan. Quirêchani li naßajej li tzûl ru, ut li naßajej Neguev, ut chixjunil li naßajej Gosén ut eb li ru takßa re Arabá joß eb ajcuiß li tzûl ut li ru takßa li cuan Israel.


και θελει εισθαι σκηνη, δια να επισκιαζη απο της καυσεως εν ημερα, και δια να ηναι καταφυγιον και σκεπη απο ανεμοζαλης και απο βροχης. 	 Aßin tâcßanjelak reheb chokß xmuheb re teßxcol ribeb chiru xtikcual li sakße ut re ajcuiß xcolbaleb rib chiru li hab ut li câk-sut-ikß.


Ητο το φως το αληθινον, το οποιον φωτιζει παντα ανθρωπον ερχομενον εις τον κοσμον. 	 A'an li tz'akal cutan saken li quic'ulun sa' ruchich'och' chixcutanobresinquil xc'a'uxeb chixjunileb li cristian.


Και εδοθη εις αυτον το βιβλιον Ησαιου του προφητου, και ανοιξας το βιβλιον ευρε τον τοπον, οπου ητο γεγραμμενον 	 Quiq'uehe' re li hu li quixtz'îba li profeta Isaías. Nak quixte, quixtau aran li âtin li naxye chi jo'ca'in:


θελω λαβει λοιπον τον αρτον μου και το υδωρ μου και το σφακτον μου, το οποιον εσφαξα δια τους κουρευτας μου, και δωσει εις ανθρωπους τους οποιους δεν γνωριζω ποθεν ειναι; 	 ¿Ma tinqßue ta biß reheb lix cua rucßaheb li yôqueb chi besoc rix lin carner? ¿Ma tinqßue ta biß reheb li tib li ninyîb chokß reheb lin môs? ¿Ma ninnau ta biß bar xeßchal chak nak tinqßue xtzacaêmkeb li cuînk aßan? chan laj Nabal.


Και ανηγγειλαν προς τον οικον Δαβιδ λεγοντες, Η Συρια συνεφωνησε μετα του Εφραιμ. Και η καρδια του Αχαζ και η καρδια του λαου αυτου εκλονισθη, ως τα δενδρα του δασους κλονιζονται υπο του ανεμου. 	 Li esilal aßin quicuulac riqßuineb li ralal xcßajol laj David. Ut queßxye re li rey Acaz: —Eb laj Siria queßxjunaji ribeb riqßuineb li ralal xcßajol laj Efraín ut xeßchal chi pletic riqßuin lâ tenamit, chanqueb re. Ut eb aßan cßajoß nak queßxucuac. Nequeßsicsot xban xxiuheb. Chanchan nak nequeßecßasîc li cheß li cuan saß qßuicheß xban li ikß.


Οι υιοι του Λευι, Γηρσωμ, Κααθ και Μεραρι. 	 Eb li ralal laj Leví, aßaneb laj Gersón, laj Coat ut laj Merari.


Ο Ιησους λοιπον, παλιν στεναζων εν εαυτω, ερχεται εις το μνημειον ητο δε σπηλαιον, και εκειτο λιθος επ' αυτου. 	 Ut quiyot'e' cui'chic xch'ôl li Jesús. Cô aran cuan cui' li muklebâl yîbanbil sa' jun ochoch pec. Li muklebâl tz'aptz'o riq'uin jun nimla pec.


Και θελω στρατοπεδευσει εναντιον σου κυκλω, και θελω στησει πολιορκιαν κατα σου με χαρακωμα, και θελω ανεγειρει φρουρια εναντιον σου. 	 Li Kâcuaß tixcanabeb li xicß nequeßiloc reheb chixsutbal li tenamit. Teßxyîb lix muhebâleb chi xjun sutam ut teßpletik riqßuineb li cuanqueb saß li tenamit.


Ο δεκατος εννατος εις τον Μαλλωθι ουτος, οι υιοι αυτου και οι αδελφοι αυτου, δωδεκα. 	 Li xbelêlaju, aßan laj Maloti. Li alalbej rochbeneb li rechßalal cablajuheb chixjunileb.


Αποδοτε εις τον Κυριον, πατριαι των λαων, αποδοτε εις τον Κυριον δοξαν και κρατος. 	 Cheqßuehak xlokßal li nimajcual Dios chêjunilex lâex li cuanquex saß ruchichßochß. Cheqßuehak xcuanquil ut cheqßuehak xlokßal li Kâcuaß.


Και ευλογησεν αυτον και ειπεν, Ευλογημενος ο Αβραμ παρα του Θεου του Υψιστου, οστις εκτισε τον ουρανον και την γην 	 Laj Melquisedec quirosobtesi laj Abram riqßuin li âtin aßin: —Osobtesinbil taxak laj Abram xban li Kâcuaß Dios, li kßaxal nim xcuanquil. Li Kâcuaß Dios, aßan li quiyîban re li choxa joß ajcuiß li ruchichßochß.


και Μισμα, και Δουμα και Μασσα 	 ut queßcuan ajcuiß laj Misma, laj Duma ut laj Massa,


Καθως η χειρ μου κατεκρατησε τα βασιλεια των ειδωλων, των οποιων τα γλυπτα ισχυον μαλλον παρα τα της Ιερουσαλημ και της Σαμαρειας, 	 Lâin xinnumta saß xbêneb li tenamit li nabal xdioseb. Nequeßxkßax xqßuial lix dioseb li tenamit Jerusalén ut Samaria.


και οικιας πληρεις παντων των αγαθων, τας οποιας δεν εγεμισας, και φρεατα ηνοιγμενα, τα οποια δεν ηνοιξας, αμπελωνας και ελαιωνας, τους οποιους δεν εφυτευσας αφου φαγης και χορτασης, 	 Lâex têrêchani eb li cab ac yîbanbil chi châbil rochben li cßaßak re ru cuan chi saß, usta mâcuaß lâex xexyîban re. Têrêchani ajcuiß eb li becbil haß, usta mâcuaß lâex xexbecoc re. Ut têrêchani eb li acuîmk uvas ut olivos. Têrêchani chixjunil aßin ut textzacânk chi châbil usta mâcuaß lâex xex-acuoc re.


Ειπε λοιπον ο Ιησους προς τους δωδεκα Μηπως και σεις θελετε να υπαγητε; 	 Ut li Jesús quixye reheb lix tzolom cablaju: -¿Ma têraj ajcui' xic lâex? ¿Ma tinêcanab ajcui' lâex? chan reheb.


Ο Κυριος των δυναμεων ειναι μεθ' ημων προπυργιον ημων ειναι ο Θεος του Ιακωβ. Διαψαλμα. 	 Li Kâcuaß, li kßaxal nim xcuanquil, aßan li cuan kiqßuin. Aßan lix Dios laj Jacob. Ut aßan ajcuiß li nacoloc ke.


Και οι δωδεκα πυλωνες ησαν δωδεκα μαργαριται εκαστος των πυλωνων ητο εξ ενος μαργαριτου και η πλατεια της πολεως χρυσιον καθαρον ως υαλος διαφανης. 	 Li cablaju chi oquebâl, yîbanbileb riq'uin cablaju chi tertôquil perla, jun sa' li junjûnk chi oquebâl. Eb li be sa' li tenamit yîbanbileb riq'uin tz'akal oro. Nalemtz'un. Chanchan lem.


Και το εσπερας, λαβων την Λειαν την θυγατερα αυτου, εφερεν αυτην προς αυτον και εισηλθε προς αυτην. 	 Abanan chiru li kßojyîn aßan laj Labán quixkßaxtesi lix Lea re laj Jacob. Ut laj Jacob quicuan riqßuin.


Ας ηναι λοιπον η καρδια σας τελεια προς Κυριον τον Θεον ημων, δια να περιπατητε εις τα διαταγματα αυτου και να φυλαττητε τας εντολας αυτου, καθως εν τη ημερα ταυτη. 	 Joßcan nak cheqßuehak êchßôl chicuânk saß tîquilal chiru li Kâcuaß li kaDios. Chexcuânk saß xyâlal ut chebânuhak li cßaßru naxye saß li chakßrab joß yôquex anakcuan.—


Διοτι εισακουει των πενητων ο Κυριος και τους δεσμιους αυτου δεν καταφρονει. 	 Li Kâcuaß narabi lix tijeb li nebaß ut aßan incßaß naxtzßektânaheb li cuanqueb chi prêxil.


Ο δε ειπε, Μη παταξης ηθελες παταξει εκεινους, τους οποιους ηχμαλωτευσας δια της ρομφαιας σου και δια του τοξου σου; θες αρτον και υδωρ εμπροσθεν αυτων, και ας φαγωσι και ας πιωσι και ας απελθωσι προς τον κυριον αυτων. 	 Quichakßoc li profeta ut quixye: —Incßaß tâcamsiheb. ¿Ma nacacamsiheb ta biß li nequeßchapeß chak nak nequexxic chi pletic riqßuin lê chßîchß ut lê tzimaj? Chaqßueheb ban xcua rucßaheb ut tâcanabeb chi sukßîc riqßuin lix reyeb, chan.


Και επλησιασαν εις την κωμην οπου επορευοντο, και αυτος προσεποιειτο οτι υπαγει μακροτερα 	 Que'cuulac sa' li ch'ina tenamit li yôqueb cui' chi xic. Ut li Jesús quixbânu rib nak tîc tâxic.


Επι σε, Κυριε, ηλπισα ας μη καταισχυνθω ποτε. 	 At Kâcuaß, caßaj cuiß âcuiqßuin târûk tincol cuib. Chinâtenkßa taxak re nak incßaß xutânal tinêlk chiruheb li xicß nequeßiloc cue.


Η σοφια ειναι καλητερα παρα τα οπλα του πολεμου εις δε αμαρτωλος αφανιζει μεγαλα καλα. 	 Kßaxal us nak cuânk kanaßleb chiru nak cuânk kacßanjelebâl re pletic. Li ani incßaß us xnaßleb naxpoß ru li us.


Και ηρεσε το πραγμα εις τον βασιλεα και εις πασαν την συναξιν. 	 Li rey quixcßul xchßôl joß eb ajcuiß chixjunileb li tenamit li chßutchßûqueb aran xbânunquil li nînkße.


Και προτερον ετι και οτε εβασιλευεν ο Σαουλ, συ ησο ο εξαγων και εισαγων τον Ισραηλ και προς σε ειπε Κυριος ο Θεος σου, συ θελεις ποιμανει τον λαον μου τον Ισραηλ, και συ θελεις εισθαι ηγεμων επι τον λαον μου τον Ισραηλ. 	 Junxil nak laj Saúl toj cuan chokß karey, lâat xatcßamoc be chiruheb laj Israel chi pletic. Ut li Kâcuaß lâ Dios quixye âcue: “Lâat tatcßamok be chiruheb laj Israel lin tenamit ut lâat ajcuiß tat-oc chokß rey chi taklânc saß xbêneb,” chan li Dios.—


και θελω ελευθερωσει σε και την πολιν ταυτην εκ της χειρος του βασιλεως της Ασσυριας και θελω υπερασπισθη την πολιν ταυτην 	 Lâin tincolok âcue lâat ut lâin ajcuiß tincolok reheb lin tenamit saß rukß lix reyeb laj Asiria. Lâin tintenkßânk reheb li tenamit aßin,” chan li Kâcuaß.


Αξιωθεις ομως της βοηθειας της παρα του Θεου, ισταμαι εως της ημερας ταυτης μαρτυρων προς μικρον τε και μεγαλον, μη λεγων μηδεν εκτος των οσα ελαλησαν οι προφηται και ο Μωυσης οτι εμελλον να γεινωσιν, 	 Abanan lâin tenk'anbilin xban li Dios toj chalen anakcuan. Yôquin chixch'olobanquil li yâl chirix li c'a'ru tâc'ulmânk. Ninch'olob xyâlal chiruheb chixjunileb, li cuanqueb xcuanquil jo' ajcui' li mâc'a'eb xcuanquil. Mâc'a' junak aq'uil na'leb yôquin chixyebal. Li yôquin chixyebal, a'an ajcui' li que'xch'olob xyâlal eb li profeta ut laj Moisés.


Και μετ' αυτον Εδεν και Μινιαμειν και Ιησοης και Σεμαιας, Αμαριας και Σεχανιας, εν ταις πολεσι των ιερεων εμπεπιστευμενοι να διανεμωσιν εις τους αδελφους αυτων κατα τας διαιρεσεις αυτων, εξ ισου εις τον μεγαλον και εις τον μικρον, 	 Cuanqueb ajcuiß li queßtenkßan re laj Coré chixjeqßuinquil saß tîquilal li cßaßruheb re laj tij aß yal cßaßru lix cßanjeleb, joß tîx, joß toj sâjeb. Eb li cuînk aßin cuanqueb saß eb li tenamit li cuanqueb cuiß eb laj tij. Aßaneb aßin li cuînk: laj Edén, laj Miniamín, laj Jesúa, laj Semaías, laj Amarías ut laj Secanías.


Και εν τω τελει τριων ετων εκυριευσαν αυτην εν τω εκτω ετει του Εζεκιου, το οποιον ειναι το εννατον του Ωσηε βασιλεως του Ισραηλ, εκυριευθη η Σαμαρεια. 	 Oxib chihab quixpleti rix li tenamit Samaria toj retal quirêchani. Yô chic xbele chihab roquic laj Oseas chokß xreyeb laj Israel nak laj Salmanasar quirêchani li tenamit Samaria. Aßin quicßulman nak ac yô chic xcuak chihab roquic laj Ezequías chokß rey aran Judá.


οτι δεν θελεις καμει κακον εις ημας, καθως ημεις δεν σε ηγγισαμεν, και καθως επραξαμεν εις σε μονον καλον, και σε εξαπεστειλαμεν εν ειρηνη τωρα συ εισαι ευλογημενος του Κυριου. 	 Mêbânu li incßaß us kiqßuin. Lâo mâcßaß kabânu chak êre. Junes usilal kabânu chak êriqßuin. Saß xyâlal catkisi saß kayânk. Ut anakcuan lâat osobtesinbilat xban li Kâcuaß Dios, chan laj Abimelec.


τουτο θελει εισθαι παντοτεινον ολοκαυτωμα εις τας γενεας σας παρα την θυραν της σκηνης του μαρτυριου ενωπιον Κυριου οπου θελω εμφανιζεσθαι εις σας, δια να λαλω εκει προς σε. 	 Ut chalen anakcuan junelic tatmayejak chicuu lâat joßqueb ajcuiß lâ cualal âcßajol. Texmayejak chire li oquebâl re li tabernáculo. Ut lâin tinâtinak âcuiqßuin ut tincuânk âcuiqßuin.


Και ετελευτησεν Ελεαζαρ ο υιος του Ααρων, και εθαψαν αυτον εν τω λοφω του Φινεες του υιου αυτου, οστις εδοθη εις αυτον εκ τω ορει Εφραιμ. 	 Nak quicam laj Eleazar li ralal laj Aarón quimukeß aran saß jun li chßina tzûl li cuan saß li naßajej li quiqßueheß re laj Finees, li ralal laj Eleazar. Li naßajej aßan cuan saß xyânkeb li tzûl re laj Efraín.


εαν επιμενητε εις την πιστιν, τεθεμελιωμενοι και στερεοι και μη μετακινουμενοι απο της ελπιδος του ευαγγελιου, το οποιον ηκουσατε, του κηρυχθεντος εις πασαν την κτισιν την υπο τον ουρανον, του οποιου εγω ο Παυλος εγεινα υπηρετης. 	 Abanan tento nak texpâbânk chi tz'akal ut cauhak êch'ôl riq'uin li Dios sa' lê pâbâl. Mêcanab xyo'oninquil li yechi'inbil êre sa' xc'aba' li colba-ib xban nak lâex ac nequenau nak sa' êc'aba' quicam li Jesucristo. Ut li resil li ac xerabi lâex yôqueb chirabinquil sa' chixjunil li ruchich'och'. Lâin laj Pablo, tenebanbil sa' inbên xyebal resilal li colba-ib.


Υπαρχουσι και μεταξυ ημων πολιοι και γεροντες, γεροντοτεροι του πατρος σου. 	 Lâo xkatzol kib riqßuineb li chêquel cristian li cuanqueb saß kayânk. Eb aßan mas chêqueb chiru lâ yucuaß.


Και συ, Καπερναουμ, η υψωθεισα εως του ουρανου, θελεις καταβιβασθη εως αδου διοτι εαν τα θαυματα τα γενομενα εν σοι εγινοντο εν Σοδομοις, ηθελον μεινει μεχρι της σημερον. 	 Ut lâex aj Capernaum, c'ajo' nak nequenimobresi êrib. ¿Ma nequec'oxla nak tâtaksîk lê cuanquil toj sa' choxa? Tâcubsîk ban lê cuanquil toj sa' xna'ajeb li camenak. Cui ta riq'uineb laj Sodoma quilaj-uxman eb li milagro li x-uxman êriq'uin lâex, toj cuanqueb raj sa' li cutan anakcuan.


Και εν τω τετρακοσιοστω και ογδοηκοστω ετει απο της εξοδου των υιων Ισραηλ εκ γης Αιγυπτου, το τεταρτον ετος της βασιλειας του Σολομωντος επι τον Ισραηλ, κατα τον μηνα Ζιφ, οστις ειναι ο δευτερος μην, ηρχισε να οικοδομη τον οικον του Κυριου. 	 Li templo quiticla xyîbanquil nak ac xnumeß câhib ciento chihab riqßuin câcßâl chihab reliqueb laj Israel aran Egipto. Li rey Salomón quixtiquib xyîbanquil lix templo li Kâcuaß nak yô xcâ chihab roquic chokß rey saß li po Zif, li xcab po re li chihab aßan.


Εξηπλωσα τας χειρας μου ολην την ημεραν προς λαον απειθη, περιπατουντα εν οδω ουχι καλη, οπισω των διαβουλιων αυτων, 	 Lâin junelic xinqßue inchßôl re xtenkßanquileb lin tenamit. Abanan eb aßan xeßxkßetkßeti ribeb chicuu. Ut nequeßxbânu li incßaß us li nequeßraj eb aßan.


ει δε μη, πυρ να εξελθη εκ του Αβιμελεχ και να καταφαγη τους ανδρας της Συχεμ και τον οικον του Μιλλω και πυρ να εξελθη εκ των ανδρων της Συχεμ και εκ του οικου του Μιλλω, και να καταφαγη τον Αβιμελεχ. 	 Cui ut incßaß xexcuan saß xyâlal, chiêlk ta xam riqßuin laj Abimelec ut cheßcßatk ta chixjunileb li cuînk aj Siquem ut eb laj Bet-milo. Ut chiêlk ta xam riqßuineb laj Siquem ut eb laj Bet-milo ut chicßatk ta laj Abimelec, chan laj Jotam.


Μη νομισητε οτι ηλθον να βαλω ειρηνην επι την γην δεν ηλθον να βαλω ειρηνην, αλλα μαχαιραν. 	 Mêc'oxla nak xinchal ta chixq'uebal li tuktûquil usilal sa' ruchich'och'. Xinchal ban chixch'olobanquil lix yâlal; ut xban lix yâlal li nach'olobâc, nacuan li ch'a'ajquilal.


Ανθρωπος δε τις Σιμων ονομαζομενος προυπηρχεν εν τη πολει, καμνων μαγειας και εκπληττων τον λαον της Σαμαρειας, λεγων εαυτον οτι ειναι μεγας τις 	 Quicuan jun li cuînk aj Simón xc'aba'. A'an aj k'e. Ac najter na-oc chixbalak'inquileb li cuanqueb sa' li tenamit Samaria. A'an naxye nak nim xcuanquil.


Και αν η μαστιξ αυτου θανατονη ευθυς, γελα ομως εις την δοκιμασιαν των αθωων. 	 Cui junak cristian mâcßaß xmâc nacam chi mâcßaß saß xchßôl xban li raylal naxcßul, li Dios naxseße li raylal li naxcßul.


Πλην το πρωτοτοκον μεταξυ των κτηνων, το οποιον ανηκει ως πρωτοτοκον εις τον Κυριον, ουδεις θελει αφιερωσει αυτο ειτε μοσχος ειτε αρνιον, του Κυριου ειναι. 	 Mâ ani naru tixyechißi re li Kâcuaß li xbên xul li nayoßla, xban nak aßan ac re li Kâcuaß. Usta cuacax, usta carner li xbên li nayoßla, aßan re li Kâcuaß.


Και προσετι τας σφηκας Κυριος ο Θεος σου θελει αποστειλει εις αυτους, εωσου εξολοθρευθωσιν οσοι εναπελειφθησαν και εκρυπτοντο απο προσωπου σου. 	 Ut tixseßbesiheb xbaneb li chßub li tixtakla re xtiubaleb toj retal nak teßosokß chixjunileb, usta yôkeb chixmukbal ribeb chêru.


Δεν θελω σιωπησει τα μελη αυτου ουδε την δυναμιν ουδε την ευαρεστον αυτου συμμετριαν. 	 Incßaß tincanab âtinac chirix li xul aßan xban nak kßaxal cau rib. Tinye âcue chanru lix cacuilal li rok.


24-15 24-15 Οπισω τινος εξηλθεν ο βασιλευς του Ισραηλ; οπισω τινος τρεχεις συ; οπισω κυνος νενεκρωμενου, οπισω ενος ψυλλου. 	 At rey, ¿cßaßut nak yôcat chinsicßbal? ¿Cßaßut nak tâcuaj incamsinquil? Lâin mâcßaß nin-oc cuiß. Lâin chanchanin jun li tzßiß câmc re. Malaj ut chanchanin jun li cßak.


"Ψαλμος του Δαβιδ. Μασχιλ." Μακαριος εκεινος, του οποιου συνεχωρηθη η παραβασις, του οποιου εσκεπασθη η αμαρτια. 	 Us xak re li ani cuybil sachbil lix mâc. Incßaß chic nacßoxlâc lix mâc xban li Dios.


Ελθε μετ' εμου απο του Λιβανου, νυμφη απο του Λιβανου μετ' εμου βλεψον απο της κορυφης του Αμανα, απο της κορυφης του Σενειρ και του Αερμων, απο των φωλεων των λεοντων, απο των ορεων των παρδαλεων. 	 Quim cuiqßuin, at cuixakil, ut toxic. Êlko saß li naßajej Líbano li cuanqueb cuiß eb li tzûl Amana, Senir ut Hermón, lix naßajeb li cakcoj ut li hix.


Και αν με θανατονη, εγω θελω ελπιζει εις αυτον πλην θελω υπερασπισθη τας οδους μου ενωπιον αυτου. 	 Usta tinixcamsi, abanan cauhak inchßôl riqßuin. Tinâtinak riqßuin re xcolbal cuib.


Και περιεβλεπε δια να ιδη την πραξασαν τουτο. 	 Ut li Jesús quixsuk'isi rib chirilbal ani xch'e'oc re li rak'.


Και απεκριθη ο Ιωναθαν προς τον Σαουλ τον πατερα αυτου και ειπε προς αυτον, Δια τι να θανατωθη; τι επραξε; 	 Laj Jonatán quixye re: —¿Cßaßut nak tâcamsi laj David? ¿Cßaßru xmâc châcuu? chan.


εις δε την γνωσιν την εγκρατειαν, εις δε την εγκρατειαν την υπομονην, εις δε την υπομονην την ευσεβειαν, 	 Jo'can ajcui' nak chikacuyak kib. Ut chicuânk xcacuil li kach'ôl sa' li kapâbâl riq'uin li raylal nakac'ul ut chikac'oxlahak li Dios chi tz'akal.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην μετα τον θανατον των δυο υιων του Ααρων, οτε εκαμον προσφοραν ενωπιον του Κυριου και απεθανον 	 Quiâtinac li Dios riqßuin laj Moisés nak ac xeßcam li cuib chi ralal laj Aarón nak yôqueb chixcßatbal li pom chiru li Kâcuaß.


διοτι καθως η αστραπη εξερχεται απο ανατολων και φαινεται εως δυσμων, ουτω θελει εισθαι και η παρουσια του Υιου του ανθρωπου. 	 Lâin li C'ajolbej tinc'ulûnk sa' junpât. Chanchan lix repom li câk na-el chak sa' releb sak'e ut naxc'ut rib toj sa' roqueb sak'e.


Διοτι ηλθε προς υμας ο Ιωαννης εν οδω δικαιοσυνης, και δεν επιστευσατε εις αυτον οι τελωναι ομως και αι πορναι επιστευσαν εις αυτον σεις δε ιδοντες δεν μετεμεληθητε υστερον, ωστε να πιστευσητε εις αυτον. 	 Xban nak quic'ulun êriq'uin laj Juan laj Cubsihom Ha'. Quixc'ut chêru c'a'ru li tîquilal ut inc'a' quepâb. Ut eb laj titz'ol toj ut eb laj yumbêt que'xpâb. Ut lâex queril a'an ut inc'a' quiyot'e' lê ch'ôl chi moco quejal lê c'a'ux re xpâbanquil, chan.


Κατ' εκεινον τον καιρον εξεχωρισεν ο Κυριος την φυλην του Λευι, δια να βασταζη την κιβωτον της διαθηκης του Κυριου, να παρισταται ενωπιον του Κυριου δια να υπηρετη αυτον, και να ευλογη εν τω ονοματι αυτου, εως της ημερας ταυτης. 	 Saß eb li cutan aßan li Kâcuaß quixxakabeb li ralal xcßajol laj Leví chi cßanjelac chiru li Kâcuaß ut chixpakonquil li Lokßlaj Câx li cuan cuiß lix contrato li Kâcuaß, ut chixtzßâmanquil li rosobtesinquileb li tenamit. Ut joßcan queßxbânu toj chalen anakcuan.


Εαν ηρχοντο προς σε τρυγηται, δεν ηθελον αφησει επιφυλλιδας; εαν κλεπται δια νυκτος, ηθελον αρπασει το αρκουν εις αυτους. 	 Nak teßsicßok uvas, ¿ma incßaß ta biß teßxcanab caßchßinak li ru? Ut nak nequeßchal laj êlkß chiru kßojyîn, ¿ma incßaß ta biß teßxcßam caßaj cuiß li joß qßuial nequeßraj chokß reheb?


Εαν ηθελον να απαριθμησω αυτας, υπερβαινουσι την αμμον εξυπνω, και ετι ειμαι μετα σου. 	 Incßaß naru rajlanquil jarub sut nacaqßue âcßaßux chicuix, joß li cocß ru li samaib incßaß naru rajlanquil. Nak na-aj cuu toj yôcat ajcuiß chi cßoxlac chicuix.


Και επι τοιουτον ανοιγεις τους οφθαλμους σου, και με φερεις εις κρισιν μετα σου; 	 Lâin yal cuînkin. ¿Cßaßut nak tento tattzßilok âtin chicuix ut tatrakok âtin saß inbên?


Ιδου, ο τρομος μου δεν θελει σε ταραξει, ουδε η χειρ μου θελει εισθαι βαρεια επι σε. 	 Matxucuac chicuu. Lâin mâcßaß incuanquil saß âbên.


Δεν θελεις θερισει τον βλαστανοντα αφ' εαυτου θερισμον σου και τα σταφυλια της ακλαδευτου αμπελου σου δεν θελεις τρυγησει ενιαυτος αναπαυσεως θελει εισθαι εις την γην 	 Incßaß têxoc li ru li trigo li yal nayoßla xjunes xban li iyaj li natßaneß nak nequexoc ru li acuîmk. Ut incßaß têsabesi li uvas, chi moco têsicß li ru. Tento nak tâhilânk li chßochß chiru li chihab aßan.


Εβεβηλωσας τα ιερα σου δια το πληθος των αμαρτιων σου, δια τας αδικιας του εμποριου σου δια τουτο θελω εκβαλει πυρ εκ μεσου σου, το οποιον θελει σε καταφαγει και θελω σε καταστησει σποδον επι της γης, ενωπιον παντων των βλεποντων σε. 	 Xban nak kßaxal quinumta li mâusilal cabânu ut xban nak incßaß catyacoc saß xyâlal, camux ruheb li naßajej li nequeßlokßonin cuiß. Joßcan nak lâin quinloch xxamlel lâ tenamit re nak tâsachekß ru chiruheb chixjunileb li tenamit. Junes cha chic quicana.


Ανοιγε το στομα σου, κρινε δικαιως, και υπερασπιζου τον πτωχον και τον ενδεη. 	 Chat-âtinak chirixeb ut chatrakok âtin saß xyâlal saß xbêneb. Chatenkßaheb li nebaß joß eb ajcuiß li tenkßâc teßraj.—


Ως δε ηκουσεν ο Αχααβ τους λογους τουτους, διερρηξε τα ιματια αυτου και εβαλε σακκον επι την σαρκα αυτου και ενηστευσε, και εκοιτετο περιτετυλιγμενος σακκον και εβαδιζε κεκυφως. 	 Nak laj Acab quirabi li quixye li Dios, quixpej li rakß. Ut quixqßue chirix li kßes ru tßicr ut quixbânu lix ayûn. Quicuar chirix li kßes ru tßicr ut kßaxal ra saß xchßôl.


Η σοφια του φρονιμου ειναι να γνωριζη την οδον αυτου η δε μωρια των αφρονων αποπλανησις. 	 Li ani sêb xchßôl cuan xnaßleb chixqßuebal retal chanru lix yußam. Abanan li mâcßaßeb xnaßleb incßaß nequeßxnau xqßuebal retal chanru lix yußameb. Xjuneseb nequeßxbalakßi rib.


αλλα να γραφωμεν προς αυτους να απεχωσιν απο των μιασματων των ειδωλων και απο της πορνειας και του πνικτου και του αιματος. 	 Li tento takabânu, a'an tz'îbac riq'uineb ut xyebal reheb nak inc'a' te'xmux rib riq'uin xtzacanquil li tzacaêmk mayejanbil chiruheb li yîbanbil dios. Inc'a' te'co'bêtak te'yumbêtak. Ut inc'a' te'xtiu xtibel li yatz'bil xul chi moco te'xtzaca li quic'.


Και σεισας εις αυτους την χειρα δια να σιωπησωσι, διηγηθη προς αυτους πως ο Κυριος εξηγαγεν αυτον εκ της φυλακης, και ειπεν Απαγγειλατε ταυτα προς τον Ιακωβον και τους αδελφους. Και εξελθων υπηγεν εις αλλον τοπον. 	 Quixtaksi li ruk' re nak te'xcanab chokînc, ut quixserak'i reheb chanru nak qui-isîc sa' tz'alam xban li Kâcua'. Quixye reheb: -Yehomak resil a'in re laj Jacobo ut reheb chixjunileb laj pâbanel, chan. Ut chirix a'an cô sa' jalan na'ajej.


δια τουτο ακουσον τωρα, παρακαλω, κυριε μου βασιλευ ας γεινη δεκτη, παρακαλω, η δεησις μου ενωπιον σου και μη με επαναστρεψης εις την οικιαν Ιωναθαν του γραμματεως, δια να μη αποθανω εκει. 	 Anakcuan ut chinâcuabi, at rey. Chabânu taxak li tintzßâma châcuu. Minâtakla chic saß li rochoch laj Jonatán laj tzßîb. Mâre anchal tincâmk aran, chan laj Jeremías.Ut li rey Sedequías quixtakla xqßuebal chi prêxil laj Jeremías saß li nebâl re li cab, li nequeßcuan cuiß li nequeßcßacßalen. Ut aran quicana. Rajlal cutan queßxqßue junjûnk xcaxlan cua li queßxyîb laj yîbom caxlan cua toj retal qui-osoß saß li tenamit.


Και οτε εκινησαν απο της ανατολης, ευρον πεδιαδα εν τη γη Σεννααρ και κατωκησαν εκει. 	 Li cristian queßcôeb chi cuânc saß li naßajej li cuan bar na-el cuiß chak li sakße. Queßxtau jun chßochß helho ru. Li chßochß aßan cuan xcuênt Sinar. Ut aran queßcana.


Φυλαττε την γλωσσαν σου απο κακου, και τα χειλη σου απο του να λαλωσι δολον 	 Cui joßcan têraj, cheqßuehak retal li cßaßru têye. Mexâtinac chi yalak chaßak re ru chi moco texticßtißik.


Οι υπερηφανοι επλεξαν κατ' εμου ψευδος αλλ' εγω εν ολη καρδια θελω φυλαττει τας εντολας σου. 	 Niquineßxkßaba chi mâcßaß inmâc li nequeßxnimobresi ribeb. Abanan chi anchal inchßôl lâin tinbânu li cßaßru naxye lâ chakßrab.


και ειπε προς αυτους Ανδρες Ισραηλιται, προσεχετε εις εαυτους περι των ανθρωπων τουτων τι μελλετε να πραξητε. 	 Ut quixye reheb: -Ex cuînk aj Israel, c'oxlahomak chi us c'a'ru têbânu riq'uineb li cuînk a'in.


Ω μαχαιρα του Κυριου, εως ποτε δεν θελεις ησυχασει; εισελθε εις την θηκην σου, αναπαυθητι και ησυχασον. 	 Lâex têjap êre chixyebal: —At Kâcuaß, ¿ma incßaß tâcanab kacamsinquil? ¿Ma incßaß târûk tâxoc lâ chßîchß saß rochoch? ¿Ma incßaß tathilânk caßchßinak?Abanan, ¿chanru nak li Kâcuaß tixcanab pletic êriqßuin? Aßan ac xtaklaheb li soldado chi pletic êriqßuin lâex li cuanquex Ascalón ut êriqßuin lâex li cuanqueb chire li palau.


Και ηνοιξε το στομα αυτου εις βλαφημιαν εναντιον του Θεου, να βλαφημηση το ονομα αυτου και την σκηνην αυτου και τους κατοικουντας εν τω ουρανω. 	 Ut li josk' aj xul quixmajecua li Dios ut quixmajecua ajcui' lix santil na'aj. Ut quixmajecua li cuanqueb sa' choxa.


Και εν πασι τουτοις Ιουδας η απιστος αυτης αδελφη δεν επεστρεψε προς εμε εξ ολης της καρδιας αυτης αλλα ψευδως, λεγει Κυριος. 	 Usta ac xeßxbânu li mâusilal aßin eb laj Judá, incßaß ajcuiß queßsukßi cuiqßuin chi anchal xchßôleb. Yal xcab rix xchßôleb nak niquineßxlokßoni, chan li Kâcuaß.


Υιοι του Ιουδα, Ηρ και Αυναν και Σηλα τρεις εγεννηθησαν εις αυτον εκ της θυγατρος του Σουα της Χαναανιτιδος. Ητο δε ο Ηρ, ο πρωτοτοκος του Ιουδα, πονηρος ενωπιον του Κυριου και εθανατωσεν αυτον. 	 Aßaneb aßin li ralal laj Judá: laj Er, laj Onán ut laj Sela. Lix naß li oxibeb aßin, aßan lix rabin laj Súa, laj cananea. Laj Er, li xbên ralal laj Judá, aßan quixbânu li mâusilal chiru li Kâcuaß Dios ut xban aßan li Dios quixcamsi.


Και εδωκεν η θαλασσα τους εν αυτη νεκρους, και ο θανατος και ο αδης εδωκαν τους εν αυτοις νεκρους, και εκριθησαν εκαστος κατα τα εργα αυτων. 	 Chixjunileb li camenak cuanqueb aran, jo' eb li que'cam sa' ha' jo'queb ajcui' li que'muke'. Quirake' âtin sa' xbêneb chixjunileb a' yal chanru lix yehom xbânuhomeb.


Δυτικον δε οριον θελετε εχει την θαλασσαν την μεγαλην αυτη θελει εισθαι το δυτικον οριον σας. 	 Saß li oeste li nubâl re lê naßaj, aßan li palau Mediterráneo. Aran toxrakekß.


Και ειδον αλλον αγγελον ισχυρον καταβαινοντα εκ του ουρανου, ενδεδυμενον νεφελην, και ητο ιρις επι της κεφαλης αυτου, και το προσωπον αυτου ως ο ηλιος, και οι ποδες αυτου ως στυλοι πυρος, 	 Quicuil nak quichal jun chic li ángel cau rib. Yô chak chi cubec sa' choxa sutsu sa' chok. Ut lix jolom sutsu xban jun li xôquik'ab. Li rilobâl nalemtz'un jo' li sak'e ut li rok chanchan jun okech yô xxamlel.


Την νυκτα μετεβαλον εις ημεραν το φως ειναι πλησιον του σκοτους. 	 Lâin ninnau nak osocß yôquin, usta lâex nequeye nak tânumekß li raylal li yôquin chixcßulbal. Abanan lâin ninnau nak moco yâl ta.


Τας ευχας μου θελω αποδωσει εις τον Κυριον, τωρα ενωπιον παντος του λαου αυτου. 	 Lâin tinqßue re li Kâcuaß li cßaßru xinyechißi re. Tinbânu chiruheb lix tenamit li Kâcuaß nak chßutchßûkeb.


Οι δε εσιωπησαν. Και πιασας ιατρευσεν αυτον και απελυσε. 	 Ut eb a'an tîc mâc'a' que'xye. Tojo'nak li Jesús quixchap li ruk' li cuînk ut quixq'uirtesi ut quixye re nak naru tâxic.


Και επραξε το ευθες ενωπιον Κυριου επραξε κατα παντα οσα επραξεν Οζιας ο πατηρ αυτου. 	 Li rey Jotam quixbânu li us chiru li Kâcuaß, joß quixbânu laj Uzías lix yucuaß.


Δεν θελεις κακολογησει κριτας, ουδε θελεις καταρασθη αρχοντα του λαου σου. 	 Mêhob li nequeßrakoc âtin saß êbên chi moco chetzßektâna li nataklan saß lê tenamit.


Ουτοι δε ησαν οι αρχηγοι των ισχυρων, τους οποιους ειχεν ο Δαβιδ, οιτινες ηγωνισθησαν μετ' αυτου δια την βασιλειαν αυτου, μετα παντος του Ισραηλ, δια να καμωσιν αυτον βασιλεα, κατα τον λογον του Κυριου τον περι του Ισραηλ. 	 Aßaneb aßin lix cßabaßeb lix soldados laj David li nequeßtaklan saß xbêneb li kßaxal cauheb rib chi pletic. Aßaneb li queßtenkßan re laj David rochbeneb chixjunileb laj Israel nak queßxxakab chokß xreyeb joß quixye li Kâcuaß.


Και επραξε πονηρα ενωπιον του Κυριου, καθως ο οικος Αχααβ διοτι μετα τον θανατον του πατρος αυτου, αυτοι ησαν οι συμβουλοι αυτου δια τον αφανισμον αυτου. 	 Laj Ocozías quixbânu li incßaß us chiru li Kâcuaß joß queßxbânu li ralal xcßajol laj Acab xban nak aßaneb chic queßqßuehoc xnaßleb chixbânunquil li incßaß us nak ac xcam lix yucuaß. Joßcan nak xjunes tixsach rib xjunes.


Ο δε Κυριος των δυναμεων θελει υψωθη εις κρισιν, και ο Θεος ο Αγιος θελει αγιασθη εις δικαιοσυνην. 	 Caßaj chic li nimajcual Dios tâqßuehekß xlokßal xban nak narakoc âtin saß tîquilal. Li Kâcuaß Dios tixcßutbesi lix santilal xban lix tîquilal xchßôl.


Εαν δε ελπιζωμεν εκεινο, το οποιον δεν βλεπομεν, δια της υπομονης περιμενομεν αυτο. 	 Aban li c'a'ru nakoybeni inc'a' nakil ru ut tento takacuy roybeninquil.


Ο, τι εγεινεν, ελαβεν ηδη το ονομα αυτου, και εγνωρισθη οτι ουτος ειναι ανθρωπος και δεν δυναται να κριθη μετα του ισχυροτερου αυτου 	 Li cßaßru nacßulman anakcuan ac chßolchßo nak joßcan tâcßulmânk. Joßcan nak incßaß naru xcuechßinquil rix li cßaßru naxbânu li Dios.


Ακουσαντες δε οτι ελαλει προς αυτους εις την Εβραικην διαλεκτον, εδειξαν περισσοτεραν ησυχιαν. Και ειπεν 	 Que'rabi nak yô chirâtinanquileb sa' râtinobâleb. Que'xcanab chokînc ut que'rabi li c'a'ru quixye. Ut laj Pablo qui-oc chi âtinac.


Και με ανελαβε το πνευμα και δι' οραματος με εφερεν εν πνευματι Θεου εις την γην των Χαλδαιων, προς τους αιχμαλωτους. Τοτε το οραμα, το οποιον ειδον, απηλθεν απ' εμου. 	 Ut lix musikß li Dios quinixcuaclesi ut quinixcßam cuißchic Babilonia cuanqueb cuiß li queßcßameß chi prêxil. Aßan li quicuil saß li visión li quicßutbesîc chicuu xban li Kâcuaß. Ut incßaß chic quicuil li visión aßan.Ut lâin quinye reheb laj Israel li cuanqueb chi prêxil Babilonia chixjunil li quicßutbesîc chicuu saß li visión xban li Kâcuaß.


Παυλος, δουλος Ιησου Χριστου, προσκεκλημενος αποστολος, κεχωρισμενος δια το ευαγγελιον του Θεου, 	 Lâin laj Pablo laj c'anjel chiru li Kâcua' Jesucristo. Sic'bil chak cuu xban li Dios chok' x-apóstol ut taklanbilin chixyebal resilal li colba-ib.


Και οι υιοι του Σαμουηλ, Βασνι ο πρωτοτοκος και Αβια. 	 Eb li ralal laj Samuel, aßaneb laj Vasni li xbên ralal ut laj Abías.


παντα τα ζωα τα μετα σου, απο πασης σαρκος, και πτηνα και κτηνη και παν ερπετον ερπον επι της γης, εξαγαγε μετα σου, και ας πολυπλασιασθωσιν επι της γης, και ας αυξηνθωσι και ας πληθυνθωσιν επι της γης. 	 Tâcuisiheb ajcuiß chixjunileb li xul li joß qßuial li cuanqueb saß li jucub cab âcuochben. Tâcuisiheb li xul li nequeßrupupic ut eb li xul li nequeßbêc, joß ajcuiß li xul li nequeßxjucuqui rib saß chßochß. Teßêlk re nak teßqßuiânk ut teßpucßânk saß ruchichßochß, chan li Dios.


Οστις πιστευει εις τον Υιον εχει ζωην αιωνιον οστις ομως απειθει εις τον Υιον δεν θελει ιδει ζωην, αλλ' η οργη του Θεου μενει επανω αυτου. 	 Li ani napâban re li C'ajolbej cuan xyu'am chi junelic. Ut li ani inc'a' napâban re li C'ajolbej inc'a' tâcuânk xyu'am chi junelic. Cuan ban li tojba mâc sa' xbên, chan laj Juan.


και συνεβουλευθησαν να συλλαβωσι τον Ιησουν με δολον και να θανατωσωσιν. 	 Ut que'xc'ûb ribeb re nak te'xchap li Jesús ut re nak te'xyo'ob âtin chirix re xcamsinquil.


Καθως δε εγεινεν εσπερα, κατεβησαν οι μαθηται αυτου εις την θαλασσαν, 	 Oc re k'ojyîn nak côeb lix tzolom li Jesús chire li palau.


Εκρημνισε δυναστας απο θρονων και υψωσε ταπεινους, 	 Quirisi sa' xna'ajeb li cuanqueb sa' xcuanquil. Ut quixq'ueheb xlok'al li mâc'a'eb xcuanquil.


Τοτε ειπεν ο βασιλευς προς τους υπηρετας Δεσαντες αυτου ποδας και χειρας, σηκωσατε αυτον και ριψατε εις το σκοτος το εξωτερον εκει θελει εισθαι ο κλαυθμος και ο τριγμος των οδοντων. 	 Ut li rey quixye reheb lix môs: -Bac'omak li rok ruk' ut cutumak sa' k'ojyîn chirix cab. Aran ut tâcuânk li yâbac ut li c'uxuxînc ruch e.


Αποκριθεις δε ο Πετρος, ειπε προς αυτον Και αν παντες σκανδαλισθωσιν εν σοι, εγω ποτε δεν θελω σκανδαλισθη. 	 Ut laj Pedro quichak'oc ut quixye: -Usta chixjunileb tate'xcanab, abanan lâin inc'a' tatincanab, chan.


Εαν τις ομως φαινηται οτι ειναι φιλονεικος, ημεις τοιαυτην συνηθειαν δεν εχομεν, ουδε αι εκκλησιαι του Θεου. 	 Ut cui cuan junak êre naraj cuech'înc chirix a'in, lâin tinye re a'an nak lâo li apóstol jo' ajcui' eb laj pâbanel c'aynako chixbânunquil chi jo'can yalak bar.


Συνεβη δε εις αυτους το της αληθινης παροιμιας, Ο κυων επεστρεψεν εις το ιδιον αυτου εξερασμα, και, Ο χοιρος λουσθεις επεστρεψεν εις το κυλισμα του βορβορου. 	 Cuan jun li âtin nayeman naxye: li tz'i' naxlou cui'chic lix xa'au xca' sut, ut nayeman ajcui' nak li âk li atesinbil, naxtolc'osi cui'chic rib sa' sulul. (Prov. 26:11) Eb li cuînk aj balak' chanchaneb li xul a'an xban nak que'oc cui'chic xbânunquil li mâusilal.


Εαν προκηται περι δυναμεως, ιδου, ειναι δυνατος και εαν περι κρισεως, τις θελει μαρτυρησει υπερ εμου; 	 Cui toâtinak chirix ani nim xcuanquil, aßan li kßaxal nim xcuanquil. ¿Ma naru ta biß xcßambal aßan riqßuin laj rakol âtin? Aßan ban li narakoc âtin saß tîquilal.


Και αν ελεηθη ο ασεβης, δεν θελει μαθει δικαιοσυνην εν τη γη της ευθυτητος θελει πραξει αδικως και δεν θελει εμβλεψει εις την μεγαλειοτητα του Κυριου. 	 Usta lâat tâcuil xtokßobâl ruheb li incßaß useb xnaßleb, eb aßan mâ jokße teßxtau ru. Incßaß teßraj cuânc saß tîquilal. Usta cuanqueb saß junak naßajej bar nacatlokßonîc cuiß, eb aßan junelic teßxbânu li mâusilal xban nak incßaß nequeßxqßue retal lâ cuanquilal.


δια τουτο, ακουσατε, ποιμενες, τον λογον του Κυριου 	 Joßcan ut lâex aj ilol xul, cherabihak li cßaßru naxye li Kâcuaß.


Ο δε ειπε προς αυτους Τις ανθρωπος απο σας θελει εισθαι, οστις εχων προβατον εν, εαν τουτο πεση εν τω σαββατω εις λακκον, δεν θελει πιασει και σηκωσει αυτο; 	 Ut li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: -Cui junak sa' êyânk cuan junak lix carner tât'anek' sa' junak jul sa' li hilobâl cutan, ¿ma inc'a' raj toxchap ut toxrisi chak sa' li jul?


οι δε εξ αγαπης, εξευροντες οτι ειμαι τεταγμενος εις απολογιαν του ευαγγελιου. 	 Aban li jun ch'ol chic neque'xye resil li Cristo yal xban nak cuan c'a'ru neque'xra ut moco chi anchal ta xch'ôleb neque'xbânu. Neque'xbânu chi jo'can yal re xq'uebal xrahil inch'ôl nak cuanquin chi prêxil.


Και εφορμησαντες οι Φιλισταιοι εις τας πολεις της πεδινης και της μεσημβρινης του Ιουδα εκυριευσαν την Βαιθ-σεμες και την Αιαλων και την Γεδηρωθ, και την Σοκχω και τας κωμας αυτης, και την Θαμνα και τας κωμας αυτης, και την Γιμζω και ταις κωμας αυτης και κατωκησαν εκει. 	 Ut eb laj filisteo queßpletic riqßuineb saß eb li tenamit li cuanqueb saß li ru takßa Sefela ut Neguev li cuan saß xcuênt Judá. Eb laj filisteo queßrêchaniheb li tenamit Bet-semes, Ajalón, Gederot, Soco rochbeneb li cocß cßalebâl li cuanqueb chi xjun sutam, Timna rochbeneb li cocß cßalebâl li cuanqueb chi xjun sutam, ut Gimzo rochbeneb li cocß cßalebâl li cuanqueb chi xjun sutam. Ut aran queßcana chi cuânc eb laj filisteo.


επειδη ησαν διατεταγμενα μονον εις βρωματα και ποματα και διαφορους βαπτισμους και διαταξεις σαρκικας, μεχρι καιρου διορθωσεως. 	 Sa' lix pâbâleb junxil cuan li chak'rab chirix li c'a'ru te'xtzaca ut c'a'ru te'ruc' jo' ajcui' chanru nak te'ch'ajok re xsantobresinquileb rib. Usta inc'a' quijala lix na'lebeb, aban tento que'xbânu li chak'rab a'an toj quicuulac xk'ehil nak li Dios quixjal nak quixq'ue li ac' na'leb.


τον Ασαφ πρωτον, και δευτερον αυτου τον Ζαχαριαν, επειτα τον Ιειηλ και Σεμιραμωθ και Ιεχιηλ και Ματταθιαν και Ελιαβ και Βεναιαν και Ωβηδ-εδωμ και ο μεν Ιειηλ ηχει εν ψαλτηριοις και κιθαραις, ο δε Ασαφ εν κυμβαλοις 	 Li xbên li quisiqßueß ru, aßan laj Asaf; li xcab, aßan laj Zacarías; ut chirixeb aßan cuanqueb laj Jeiel, laj Semiramot, laj Jehiel, laj Matatías, laj Eliab, laj Benaía, laj Obed-edom, ut laj Jeiel jun chic. Cuanqueb xcuajb, cuanqueb xsalterios ut cuanqueb x-arpa. Laj Asaf, aßan li quitochßoc re li sursûquil chßîchß.


Η μητηρ σου, καθ' ομοιωσιν σου, ητο ως αμπελος πεφυτευμενη πλησιον των υδατων εγεινε καρποφορος και πληρης κλαδων δια τα πολλα υδατα. 	 Ut quixye reheb li nequeßtaklan aran Israel: Lê naß chanchan jun xtônal li uvas li queßrau chire li nimaß. Xban nak nachß cuan li haß riqßuin, chßinaßus nak quiqßui. Cßajoß li rukß ut nabal li ru naxqßue.


Επληθυνατε τους πεφονευμενους σας εν τη πολει ταυτη, και εγεμισατε τας οδους αυτης απο πεφονευμενων. 	 Lâex xecamsi nabaleb li cristian saß li tenamit. Ut xecanabeb chi tûbtu li camenak saß eb li be.


Και ιστατο ο λαος θεωρων. Ενεπαιζον δε και οι αρχοντες μετ' αυτων, λεγοντες Αλλους εσωσεν, ας σωση αυτον, εαν ουτος ηναι ο Χριστος ο εκλεκτος του Θεου. 	 Eb li tenamit xakxôqueb aran chi iloc. Ut eb li neque'taklan sa' xbêneb li tenamit yôqueb chixhobbal li Jesús ut que'xye: -Jalan chic quixcoleb. Cui yâl nak a'an li Cristo, li sic'bil ru xban li Dios, chixcolak rib xjunes, chanqueb.


Και οτε ειδεν αυτην ο Ιουδας, ενομισεν αυτην πορνην διοτι ειχε κεκαλυμμενον το προσωπον αυτης. 	 Nak laj Judá quiril li ixk, aßan quixcßoxla nak aßan jun ixk xcomoneb li nequeßxcßayi rib xban nak tzßaptzßo li ru riqßuin lix tßicr.


Και μετ' αυτον Ελεαζαρ ο υιος του Δωδω ο Αχωχιτης, οστις ητο εις εκ των τριων ισχυρων. 	 Li xcab, aßan laj Eleazar li ralal laj Dodo. Aßan xcomoneb li ralal xcßajol laj Ahoha. Laj Eleazar, aßan jun saß xyânkeb li oxibeb li cauheb xchßôl chi pletic.


και εις τους κτιστας και εις τους λιθοτομους, δια να αγοραζωσι ξυλα και λιθους λατομητους, ωστε να επισκευαζωσι τα χαλασματα του οικου του Κυριου, και δια παντα οσα εχρειαζοντο δια την επισκευην του οικου. 	 joßqueb ajcuiß laj tzßac ut eb li nequeßjoroc pec. Ut nequeßxqßue ajcuiß xtzßak li cheß ut li pec li tâcßanjelak re xyîbanquil li templo.


Και απεδιωξεν αυτους απο του δικαστηριου. 	 Ut quirisiheb sa' li pôpol.


και ειπε Κυριος προς αυτον, Διελθε δια της πολεως, δια της Ιερουσαλημ, και καμε σημειον επι των μετωπων των ανδρων, των στεναζοντων και βοωντων δια παντα τα βδελυγματα τα γινομενα εν μεσω αυτης. 	 Ut li Kâcuaß quixye re: —Ayu saß li tenamit Jerusalén. Tâsuti xsaß li tenamit ut tâqßue retalileb saß xpêquemeb li teßyotßekß xban xrahileb xchßôl xban li mâusilal li yôqueb chixbânunquil li tenamit, chan.


Και εξηπλωθη τρις επι το παιδαριον και ανεβοησε προς τον Κυριον και ειπε, Κυριε Θεε μου, ας επανελθη, δεομαι, η ψυχη του παιδαριου τουτου εντος αυτου. 	 Quixhupub rib saß xbên li chßina al oxib sut ut quixyâba xcßabaß li Kâcuaß. Quixye re: —At Kâcuaß, at inDios, chaqßue ta cuißchic lix yußam li chßina al aßin, chan.


να σπειρω, και αλλος να φαγη και να εκριζωθωσιν οι εκγονοι μου. 	 cui joßcan lin naßleb, jalan chic chitzacânk re ru li cuacuîmk ut cheßxmichßak li cßaßru xcuau.


Και δια τι βλεπεις το ξυλαριον το εν τω οφθαλμω του αδελφου σου, την δε δοκον την εν τω ιδιω σου οφθαλμω δεν παρατηρεις; 	 ¿C'a'ut nak nacaq'ue retal li c'aj che' cuan sa' xnak' ru lâ cuas âcuîtz'in ut inc'a' nacaq'ue retal li tz'amba cuan sa' xnak' âcuu lâat?


ο δε Αβεσσαλωμ, τον οποιον εχρισαμεν βασιλεα εφ' ημας, απεθανεν εν τη μαχη τωρα λοιπον δια τι δεν λαλειτε να επιστρεψωμεν τον βασιλεα; 	 Lâo xkaxakab laj Absalón chokß karey ut anakcuan xcamsîc chak saß li plêt. ¿Cßaßut nak incßaß xeßxtzßâma chiru li rey David nak tâsukßîk chak? chanqueb.


Και ειπε προς αυτον, ουτω λεγει Κυριος Επειδη συ εξαπεστειλας απο της χειρος σου ανθρωπον, τον οποιον εγω ειχον αποφασισει εις ολεθρον, δια τουτο η ζωη σου θελει εισθαι αντι της ζωης αυτου, και ο λαος σου αντι του λαου αυτου. 	 Ut li profeta quixye re li rey: —Joßcaßin xye li Kâcuaß: “Lâat xacuachßab li cuînk li xinye nak tâcâmk. Joßcan nak lâat tatcâmk chokß rêkaj, ut lâ tenamit teßsachekß ruheb chokß rêkaj lix tenamit aßan”, chan li Dios.—Ut li rey cô saß li palacio aran Samaria chi ra saß xchßôl ut chi yô xjoskßil.


Και ειπεν η γυνη προς τον οφιν, Απο του καρπου των δενδρων του παραδεισου δυναμεθα να φαγωμεν 	 Ut li ixk quixye re li cßantiß: —Naru takalou ru chixjunil li cheß cuan saß xnaßaj li acuîmk.


Περιορα παντα τα υψηλα ειναι βασιλευς επι παντας τους υιους της υπερηφανιας. 	 Aßan li kßaxal nim xcuanquil saß xyânkeb chixjunileb li xul. Naxcßut xxutâneb chixjunileb xban nak aßan li kßaxal cau rib chiruheb, chan li Dios.


Φυλαττετε λοιπον τους λογους της διαθηκης ταυτης και εκτελειτε αυτους, δια να ευημερητε εις παντα οσα πραττετε. 	 Chebânu chi tzßakal re ru chixjunil li naxye saß li contrato aßin re nak us tex-êlk riqßuin li cßaßru têbânu.


Ουτω θελετε ειπει προς Εζεκιαν, τον βασιλεα του Ιουδα, λεγοντες, Ο Θεος σου, επι τον οποιον θαρρεις, ας μη σε απατα, λεγων, Η Ιερουσαλημ δεν θελει παραδοθη εις την χειρα του βασιλεως της Ασσυριας 	 —Joßcaßin têye re laj Ezequías lix reyeb laj Judá, “Li Dios li cßojcßo cuiß âchßôl quixye âcue nak incßaß textßanekß saß cuukß. Abanan mâqßue âcuib chi balakßîc xban.


ειπων Υπαγετε εις την κατεναντι κωμην, εις την οποιαν εμβαινοντες θελετε ευρει πωλαριον δεδεμενον, επι του οποιου ουδεις ανθρωπος εκαθησε ποτε λυσατε αυτο και φερετε. 	 Quixye reheb: -Ayukex sa' li ch'ina tenamit a'an li cuan chi nach'. Ut nak texcuulak têtau jun li ch'ina bûr bac'bo. Li ch'ina bûr a'an toj mâ ani nabêc chirix. Têhit ut têc'am chak arin.


το δε στρατευμα του βασιλεως της Βαβυλωνος επολεμει κατα της Ιερουσαλημ και κατα πασων των πολεων του Ιουδα των εναπολειφθεισων, κατα της Λαχεις και κατα της Αζηκα διοτι αυται εναπελειφθησαν εν ταις πολεσιν Ιουδα, πολεις οχυραι. 	 Aßan quicßulman nak lix soldados lix reyeb laj Babilonia yôqueb chi pletic riqßuineb li cuanqueb Jerusalén, ut riqßuineb ajcuiß li cuib chi tenamit Laquis ut Azeca. Aßaneb li cuib chi tenamit li cauheb rib chi pletic li toj mâjiß queßêchanîc.


Και αποστειλας ο βασιλευς εκαλεσε τον Σιμει και ειπε προς αυτον, Οικοδομησον εις σεαυτον οικον εν Ιερουσαλημ και κατοικει εκει, και μη εξελθης εκειθεν εις ουδεν μερος 	 Chirix aßan li rey quixtakla xbokbal laj Simei ut quixye re: —Tâyîb lâ cuochoch arin Jerusalén. Tatcanâk arin ut mâ bar tat-êlk.


Και οι κατοικουντες επι της γης θελουσι χαρη δι' αυτους και ευφρανθη και θελουσι πεμψει δωρα προς αλληλους, διοτι ουτοι οι δυο προφηται εβασανισαν τους κατοικουντας επι της γης. 	 Ut li cuanqueb sa' ruchich'och' tâsahok' sa' xch'ôleb nak te'câmk li cuib chi cuînk ut tâc'ojlâk xch'ôleb. Jo'can nak te'oc chixsihinquil c'a'ru reheb chi ribileb rib. Tâsahok' xch'ôleb nak te'câmk li cuib chi cuînk xban nak ch'a'aj que'rec'a nak que'yehe' reheb nak tâchâlk raylal sa' xbêneb.


Και ιδων οτι ητο αρεστον εις τους Ιουδαιους, προσεθεσε να συλλαβη και τον Πετρον ησαν δε αι ημεραι των αζυμων 	 Laj Herodes quixq'ue retal nak eb laj judío que'saho' xch'ôl riq'uin li c'a'ru quixbânu. Jo'can nak quixtakla ajcui' xchapbal laj Pedro. Quixbânu a'in sa' li nink'e nak neque'xcua' li caxlan cua mâc'a' xch'amal.


Διοτι συ, Κυριε, εισαι υψιστος εφ' ολην την γην σφοδρα υπερυψωθης υπερ παντας τους θεους. 	 Nequeßsahoß saß xchßôleb xban nak lâat, at nimajcual Dios, nim âcuanquil saß xbêneb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Ut kßaxal nim âcuanquil saß xbêneb chixjunileb li yîbanbil dios.


"Ψαλμος του Ασαφ." Αγαθος τωοντι ειναι ο Θεος εις τον Ισραηλ, εις τους καθαρους την καρδιαν. 	 Relic chi yâl kßaxal nim li rusilal li Dios saß xbêneb laj Israel li tîqueb xchßôl.


Η υπερηφανια του ανθρωπου θελει ταπεινωσει αυτον ο δε ταπεινοφρων απολαμβανει τιμην. 	 Li ani naxnimobresi rib nacubsîc xcuanquil xban xkßetkßetil. Abanan li naxcubsi rib naqßueheß xlokßal.


Θελεις βαλει το θαρρος σου εις αυτον, διοτι η δυναμις αυτου ειναι μεγαλη; η θελεις αφησει την εργασιαν σου επ' αυτον; 	 ¿Ma tâcßojob ta biß âchßôl saß xbên yal xban nak nim ut cau rib? Ut, ¿ma tâqßue ta biß chixbânu lâ cßanjel?


Τοτε εξηλθεν ο αγγελος του Κυριου και επαταξεν εν τω στρατοπεδω των Ασσυριων εκατον ογδοηκοντα πεντε χιλιαδας και οτε εξηγερθησαν το πρωι, ιδου, ησαν παντες σωματα νεκρα. 	 Saß ajcuiß li kßojyîn aßan jun x-ángel li Dios quicuulac saß xmuhebâleb laj Asiria ut quixcamsiheb jun ciento riqßuin ôb roxcßâl mil chi soldado aj Asiria. Joß cuulajak chic nak quisakêu, ac camenakeb chic chixjunileb.


Δεν επρεπεν ομως να επιβλεπης εις την ημεραν του αδελφου σου, εις την ημεραν της αποξενωσεως αυτου, ουδε να επιχαιρης κατα των υιων του Ιουδα εν τη ημερα του αφανισμου αυτων, ουδε να μεγαλορρημονης εν τη ημερα της θλιψεως αυτων. 	 Incßaß raj xsahoß êchßôl saß li cutan nak li ralal xcßajol li rîtzßin lê xeßtônil yucuaß yôqueb chixcßulbal li raylal. Incßaß raj xsahoß saß êchßôl chirilbaleb laj Judá nak queßrahobtesîc. Ut incßaß raj xehobeb nak xeßnumta li xicß nequeßiloc reheb saß xbêneb.


Ο δε Πετρος ειπε Μη γενοιτο, Κυριε διοτι ουδεποτε εφαγον ουδεν βεβηλον η ακαθαρτον. 	 Laj Pedro quixye: -Inc'a', Kâcua'. Mâ jun sut xintzaca c'a'ak re ru li naxye sa' li chak'rab nak inc'a' us xtzacanquil, chan.


Και θελω καταστησει ευλογιαν αυτα και τα περιξ του ορους μου, και θελω καταβιβαζει την βροχην εν τω καιρω αυτης βροχη ευλογιας θελει εισθαι. 	 Lâin tincuosobtesiheb ut tebincanab chi cuânc chixjun sutam lin tzûl. Tincuosobtesiheb ut tintakla li hab saß xkßehil.


Και πριν αυτοι κραξωσιν, εγω θελω αποκρινεσθαι και ενω αυτοι λαλουσιν, εγω θελω ακουει. 	 Nak toj mâjiß nequeßtzßâman chicuu, lâin tinqßue reheb li cßaßru teßraj. Toj yôkeb ajcuiß chi âtinac nak lâin tinsume lix tijeb.Eb laj xoj ut eb li carner cuotz teßcuaßak. Ut li cakcoj teßcuaßak pim joß li bôyx. Ut li cßantiß teßxlou li poks ut incßaß chic teßtißok. Saß li tzûl Sión li sicßbil ru inban, incßaß chic teßtißok li xul ut incßaß chic teßxbânu raylal, chan li Dios.


και ειπε προς αυτους ο Ιησους Ελθετε οπισω μου, και θελω σας καμει να γεινητε αλιεις ανθρωπων. 	 Li Jesús quixye reheb, -Chinêtâke. Mâcua' chic caribc têbânu. Êras êrîtz'in ban chic têsic' re te'pâbânk, chan reheb.


και υψουντο και επραττον βδελυρα ενωπιον μου οθεν, καθως ειδον ταυτα, ηφανισα αυτας. 	 Nequeßxnimobresi ribeb ut lâin xinqßue retal li mâusilal li nequeßxbânu chicuu. Joßcan nak quebinsach ruheb.


Ενθυμεισθε τον λογον, τον οποιον εγω ειπον προς εσας Δεν ειναι δουλος μεγαλητερος του κυριου αυτου. Εαν εμε εδιωξαν, και σας θελουσι διωξει εαν τον λογον μου εφυλαξαν, και τον υμετερον θελουσι φυλαξει. 	 Chijulticok' êre nak xinye êre nak mâ jun aj c'anjel naxk'ax ru xcuanquil lix patrón. Cui xine'xrahobtesi lâin, texrahobtesîk ajcui' lâex. Cui ta xe'xbânu li c'a'ru xinye lâin, te'xbânu aj raj cui' li c'a'ru têye lâex.


Και το οριον απο της θαλασσης θελει εισθαι Ασαρ-εναν, το οριον της Δαμασκου, και το βορειον το κατα βορραν, και το οριον της Αιμαθ. Και τουτο ειναι το βορειον πλευρον. 	 Aßin li nubâl li cuan saß li norte naticla chak cuan cuiß li palau ut nacuulac toj saß li tenamit Hazar-enán. Eb li naßajej Damasco ut Hamat cuanqueb saß li norte.


Και οι υιοι του Ισσαχαρ, Θωλα και Φουα και Ιωβ και Σιμβρων. 	 Aßaneb aßin lix cßabaßeb li ralal laj Isacar: laj Tola, laj Fúa, laj Job ut laj Simrón.


Και εκβαλων ο βασιλευς το δακτυλιδιον αυτου απο της χειρος αυτου, εδωκεν αυτο εις τον Αμαν τον υιον του Αμμεδαθα του Αγαγιτου, τον εχθρον των Ιουδαιων, 	 Ut quirisi lix matkßab li rey Asuero ut quixqßue re laj Amán. Aßan retalil nak quixcßul xchßôl li quixye laj Amán, li xicß na-iloc reheb laj judío.


τοτε συ επακουσον εκ του ουρανου, εκ του τοπου της κατοικησεως σου, και καμε κατα παντα περι οσων ο ξενος σε επικαλεσθη, δια να γνωρισωσι παντες οι λαοι της γης το ονομα σου και να σε φοβωνται, καθως ο λαος σου ο Ισραηλ, και δια να γνωρισωσιν οτι το ονομα σου εκληθη επι τον οικον τουτον, τον οποιον ωκοδομησα. 	 Ut lâat, toj saß li choxa li cuancat cuiß, tâcuabi lix tijeb. Ut tâsume li cßaßru teßxtzßâma châcuu li jalaneb xtenamit re nak chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß teßxnau nak nim âcuanquil ut teßxxucua âcuu joß nakabânu lâo aj Israel. Ut re ajcuiß nak teßxqßue retal nak lâat li tâlokßonîk saß li templo aßin li xinyîb lâin.


Και ειπον οι ανδρες του Ισραηλ προς τους Ευαιους τουτους, Σεις κατοικειτε ισως εν τω μεσω ημων, και πως θελομεν καμει συνθηκην προς εσας; 	 Ut eb laj Israel queßxchakßbe laj heveo ut queßxye: —Mâre anchal nachß cuanquex kiqßuin. ¿Chanru nak takabânu junak contrato êriqßuin lâex?—


Και οι υιοι του Μισμα, Αμουηλ ο υιος αυτου, Ζακχουρ υιος τουτου, Σιμει υιος τουτου. 	 Li ralal laj Misma, aßan laj Hamuel. Li ralal laj Hamuel, aßan laj Zacur. Ut li ralal laj Zacur, aßan laj Simei.


Τοτε εσηκωθησαν οι ανδρες του Ισραηλ και του Ιουδα και ηλαλαξαν και κατεδιωξαν τους Φιλισταιους, εως της εισοδου της κοιλαδος, και εως των πυλων της Ακκαρων. Και επεσον οι τραυματισμενοι των Φιλισταιων εν τη οδω Σααραειμ, εως Γαθ και εως Ακκαρων. 	 Ut eb li soldados aj Israel ut eb aj Judá queßxjap re ut queßrâlinaheb laj filisteo toj saß li oquebâl reheb li tenamit Gat ut Ecrón. Ut yalak bar saß eb li be re Saaraim ut Gat ut Ecrón nequeßtßanaxin li camenak.


διοτι οταν καμνη εκζητησιν αιματων, ενθυμειται αυτους δεν λησμονει την κραυγην των ταλαιπωρουμενων. 	 Li Dios naril xtokßobâl ruheb li cuanqueb saß raylal. Ut naxqßue chixtojbal xmâqueb li ani naxcamsi ras rîtzßin.


Και ως ετελειωσε προσφερων το ολοκαυτωμα, ιδου, ηλθεν ο Σαμουηλ και εξηλθεν ο Σαουλ εις συναντησιν αυτου, δια να χαιρετηση αυτον. 	 Ut nak quirakeß chixcßatbal li mayej xul quicuulac laj Samuel. Cô laj Saúl chixcßulbal ut chixqßuebal xsahil xchßôl.


Τις εκ παντων των θεων των εθνων εκεινων, τα οποια οι πατερες μου εξωλοθρευσαν, ηδυνηθη να λυτρωση τον λαον αυτου εκ της χειρος μου, ωστε να δυνηθη ο Θεος υμων να λυτρωση υμας εκ της χειρος μου; 	 ¿Ma cuan ta biß junak dios saß xyânkeb li xnînkal ru tenamit li quiru raj quicoloc reheb li tenamit aßan saß rukßeb lin xeßtônil yucuaß nak queßsacheß ruheb? ¿Chanru nak nequecßoxla nak texcolekß saß cuukß xban lê Dios lâex?


Και ευθυς ηναγκασε τους μαθητας αυτου να εμβωσιν εις το πλοιον και να προυπαγωσιν εις το περαν προς Βηθσαιδαν, εωσου αυτος απολυση τον οχλον 	 Ut chirix chic a'an, li Jesús quixtaklaheb lix tzolom sa' li jucub ut quixye reheb: -Xbên cua texxic jun pac'al li palau sa' li tenamit Betsaida. Lâin toj tincanâk chixchak'rabinquileb li tenamit, chan reheb.


Τις ως Κυριος ο Θεος ημων; ο κατοικων εν υψηλοις 	 Mâ ani chic junak cuînk cuan xcuanquil joß lix cuanquil li Kâcuaß li kaDios. Aßan li rey li cuan saß choxa.


Και το πρωι, ενω ετελειτο η προσφορα, ιδου, ηλθον υδατα απο της οδου Εδωμ, και επλησθη η γη υδατων. 	 Cuulajak chic saß x-ôril li mayejac, yô chak chi bêc rok li haß saß xjayal Edom ut quinujac chi haß li naßajej aßin.


Παραγγελλει εις αυτην υπερ του φιλου αυτου, κατα δε του ασεβους ετοιμαζει οργην. 	 Nak namok li câk, naxcßut nak incßaß sa saß xchßôl li Dios. Nak naxtakla chak li câk-sut-ikß, aßan naxcßut nak yô xjoskßil saß xbên li mâusilal.


Ο καταθλιβων τον πενητα ονειδιζει τον Ποιητην αυτου ο δε τιμων αυτον ελεει τον πτωχον. 	 Li ani naxbânu raylal re li nebaß, xicß naril li Dios li quiyîban re. Abanan li ani natokßoban ru li nebaß, aßan naxqßue xlokßal li Dios.


Αινειτε αυτον εν κυμβαλοις ευηχοις αινειτε αυτον εν κυμβαλοις αλαλαγμου. 	 Chelokßoni taxak li Kâcuaß ut têtochß lê sursûquil chßîchß chi sa saß êchßôl re xqßuebal xlokßal li Kâcuaß.Chixjunileb li cuanqueb xyußam cheßxqßuehak taxak xlokßal li Kâcuaß. ¡Lokßoninbil taxak li Kâcuaß!


Και ευθυς ο Ιησους εκτεινας την χειρα επιασεν αυτον και λεγει προς αυτον Ολιγοπιστε, εις τι εδιστασας; 	 Ut li Jesús sa' junpât quixye' li ruk', quixchap ut quixye re: -At cuînk, inc'a' nacatpâban chi tz'akal. ¿C'a'ut nak xacuiba âch'ôl?-


Και ειπε προς αυτους Δια τι εισθε τεταραγμενοι; και δια τι αναβαινουσιν εις τας καρδιας σας διαλογισμοι; 	 Ut li Jesús quixye reheb: -¿C'a'ut nak nequexxucuac? Ut, ¿c'a'ut nak na-oc êc'a'ux?


Και εσηκωθη ο Ιακωβ απο Βηρ-σαβεε και εβαλον οι υιοι του Ισραηλ Ιακωβ τον πατερα αυτων και τα παιδια αυτων και τας γυναικας αυτων επι τας αμαξας τας οποιας εστειλεν ο Φαραω δια να σηκωσωσιν αυτον. 	 Ut laj Jacob qui-el saß li naßajej Beerseba. Eb li ralal queßcßamoc re aßan saß li carrêt li taklanbileb chak xban laj faraón. Ut queßxcßam ajcuiß li rixakil eb aßan joß eb ajcuiß lix cocßaleb.


Και θελουσι φαγει ο Ααρων και οι υιοι αυτου το κρεας του κριου και τον αρτον τον εν τω κανιστρω παρα την θυραν της σκηνης του μαρτυριου. 	 Aran chire li oquebâl re li tabernáculo laj Aarón rochbeneb li ralal teßxtzaca li tib aßan rochben li caxlan cua li cuan saß li chacach.


Και οι πρεσβυτεροι των Ιουδαιων ωκοδομουν και ευωδουντο, κατα την προφητειαν Αγγαιου του προφητου και Ζαχαριου υιου του Ιδδω. Και ωκοδομησαν και ετελειωσαν, κατα την προσταγην του Θεου του Ισραηλ, και κατα την προσταγην του Κυρου και Δαρειου και Αρταξερξου βασιλεως της Περσιας. 	 Ut eb laj cßamol be saß xyânkeb laj judío yôqueb chi cablac ut yô chi êlc chi us lix cßanjeleb joß quiyeheß reheb xbaneb li profeta Hageo ut li profeta Zacarías li ralal laj Iddo. Queßcablac ut queßxchoy lix cßanjeleb joß quixye li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel ut joß queßxye lix reyeb laj Persia, laj Ciro, laj Darío ut laj Artajerjes.


Και οστις κλεψη ανθρωπον και πωληση αυτον, η εαν ευρεθη εις τας χειρας αυτου, θελει εξαπαντος θανατωθη. 	 Joßcan ajcuiß li ani târelkßa junak ras rîtzßin, usta ac xcßayi jalan aj e, malaj ut toj cuânk riqßuin, aßan tento ajcuiß tâcamsîk.


Και προσετι ειπε οτι σεις επεμψατε προς ανδρας, δια να ελθωσι μακροθεν, προς τους οποιους εσταλη πρεσβυς, και ιδου, ηλθον δια τους οποιους ελουσθης, βαψας τους οφθαλμους σου και εστολισθης με στολισμους. 	 Queßxtakla xtakleb saß najtil tenamit chixbokbaleb li cuînk. Ut eb li cuib chi ixk, li rîtzßineb rib, queßatin ut queßxbon li xnakßeb ru. Queßxtikib rib chi châbil ut queßxqßue lix sahob ru.


Και απερριψαν τα διαταγματα αυτου και την διαθηκην αυτου, την οποιαν εκαμε μετα των πατερων αυτων, και τας διαμαρτυρησεις αυτου, τας οποιας διεμαρτυρηθη εναντιον αυτων και υπηγαν οπισω της ματαιοτητος, και εματαιωθησαν, και οπισω των εθνων των περιξ αυτων, περι των οποιων ο Κυριος προσεταξεν αυτους, να μη πραξωσιν ως εκεινα. 	 Queßxtzßektâna ban li chakßrab li quixqßue li Dios ut queßxtzßektâna ajcuiß li contrato li quixbânu li Dios riqßuineb lix xeßtônil xyucuaßeb. Queßxkßet li râtin li Dios ut queßxlokßoniheb li yîbanbil dios li mâcßaß na-oc cuiß. Joßcan nak eb aßan queßcana chi mâcßaß nequeßoc cuiß xban nak queßxbânu joß nequeßxbânu li jalan tenamit li cuanqueb chi nachß riqßuineb, usta li Dios quixye nak incßaß teßxbânu.


πως δεν καταλαμβανετε οτι περι αρτου δεν σας ειπον να προσεχητε απο της ζυμης των Φαρισαιων και Σαδδουκαιων; 	 ¿C'a'ut nak inc'a' nequetau xyâlal nak mâcua' chirix li caxlan cua yôquin chi âtinac nak xinye êre: Mêbon êrib riq'uin li xch'amal xcaxlan cua eb laj fariseo ut eb laj saduceo? chan.


Ουτω λεγει Κυριος. Ιδου, εγω θελω επιστρεψει απο της αιχμαλωσιας τας σκηνας του Ιακωβ και θελω οικτειρει τας κατοικιας αυτου και η πολις θελει οικοδομηθη επι των ερειπιων αυτης, και ο ναος θελει αποκατασταθη κατα την διαταξιν αυτου. 	 Ut quixye cuißchic li Kâcuaß: —Lâin tincßameb cuißchic lin tenamit saß li naßajej li quinqßue re laj Jacob. Tincuil xtokßobâl ru lix tenamiteb. Tâyîbâk cuißchic li tenamit saß xbên li quipoßeß najter. Ut li palacio tâxakabâk cuißchic saß lix naßaj joß nak quicuan junxil.


Οστις δε με αρνηθη εμπροσθεν των ανθρωπων, θελω αρνηθη αυτον και εγω εμπροσθεν του Πατρος μου του εν ουρανοις. 	 Ut li ani tâtz'ektânânk cue chiruheb li tenamit, lâin tintz'ektâna ajcui' a'an chiru lin Yucua' cuan sa' choxa.


Και εγω εσταθην επι του ορους, ως το προτερον, τεσσαρακοντα ημερας και τεσσαρακοντα νυκτας και εισηκουσε μου ο Κυριος και ταυτην την φοραν, και δεν ηθελησεν ο Κυριος να σε εξολοθρευση. 	 Lâin quincana saß li tzûl chiru caßcßâl cutan ut caßcßâl kßojyîn joß quinbânu xbên cua. Ut li Kâcuaß quirabi li cßaßru quintzßâma chiru. Ut incßaß quixsach êru.


δια να εκδιωξη παντας τους εχθρους σου απ' εμπροσθεν σου, καθως ελαλησε Κυριος. 	 Ut têrisiheb saß li naßajej eb li xicß nequeßiloc êre nak yôkex chi xic saß lê naßaj joß quixye êre li Kâcuaß.


Ο ουρανος κατα το υψος και η γη κατα το βαθος και η καρδια των βασιλεων ειναι ανεξερευνητα. 	 Mâ ani nataßoc ru joß najtil cuan li choxa ut chanru lix chamal li chßochß. Joßcan ajcuiß lix cßaßuxeb li rey. Mâ ani nataßoc ru.


Συνωμολογησαν δε και οι Ιουδαιοι, λεγοντες οτι ταυτα ουτως εχουσι. 	 Ut eb laj judío li que'cuulac rochben, que'xye nak yâl li yô chixyebal laj Tértulo.


Και οτε επνευσεν ολιγον νοτος, νομισαντες οτι επετυχον του σκοπου, ανεσυραν την αγκυραν και παρεπλεον πλησιον την Κρητην. 	 Nak ac yô li ik' li nachal sa' li sur, que'xc'oxla nak naru te'xic. Jo'can nak que'xtiquib xic. Yôqueb chi xic chire li palau nach' riq'uin li na'ajej Creta.


Διοτι ποση ειναι η αγαθοτης αυτου και ποση η ωραιοτης αυτου ο σιτος θελει καμει ευθυμους τους νεανισκους και το γλευκος τας παρθενους. 	 Cßajoß lix rahom ut li rusilal li Dios saß xbêneb lix tenamit. Nabalak li ru li trigo ut lix yaßal li uvas tâcuânk. Sahak saß xchßôleb li sâj cuînk ut li sâj ixk.


εκλεξατε εις εαυτους τρεις ανδρας κατα φυλην και θελω αποστειλει αυτους, και σηκωθεντες θελουσι περιελθει την γην και διαγραψει αυτην κατα τας κληρονομιας αυτων, και θελουσιν επιστρεψει προς εμε 	 Sicßomak ruheb ox ox chi cuînk saß xyânkeb li junjûnk têp re nak tebintakla chi rilbal li naßajej. Teßxqßue chak retal chi us ut teßchâlk cuiqßuin ut teßxye cue chanru nak takajeqßui li naßajej aßan.


Τωρα λοιπον, Θεε ημων, ημεις ευχαριστουμεν σε και υμνουμεν το ενδοξον ονομα σου. 	 Joßcan ut nak lâo nakanima âcuu ut nakaqßue xlokßal lâ santil cßabaß, at Kâcuaß, at kaDios.


Εξ ετη θελεις σπειρει τον αγρον σου και εξ ετη θελεις κλαδευει την αμπελον σου και θελεις συναγει τον καρπον αυτης 	 Cuakib chihab naru tex-âuk saß li chßochß ut têsabesi ru li acuîmk uvas ut têsicß ajcuiß li ru.


Αλλ' ο Σατανας ηγερθη κατα του Ισραηλ, και παρεκινησε τον Δαβιδ να απαριθμηση τον Ισραηλ. 	 Laj tza quiraj xtaklanquil li raylal saß xbêneb laj Israel. Joßcan nak quixqßue saß xchßôl laj David rajlanquileb chixjunileb laj Israel.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην, λεγων, 	 Quiâtinac li Dios riqßuin laj Moisés ut quixye re: