ιδου, εγω θελω φερει εις αυτην υγιειαν και ιασιν και θελω ιατρευσει αυτους, και θελω καμει αυτους να ιδωσιν αφθονιαν ειρηνης και αληθειας. 	 Abanan lâin tinqßuirtesiheb lin tenamit Jerusalén ut tinqßue xcacuilal xchßôleb. Ut tebinqßue cuißchic chi cuânc saß tuktûquil usilal. Ut mâcßaß chic tâchßißchßißînk reheb.


Και εγω σας λεγω Καμετε εις εαυτους φιλους εκ του μαμωνα της αδικιας, δια να σας δεχθωσιν εις τας αιωνιους σκηνας, οταν εκλειψητε. 	 Cuan li neque'xbânu li inc'a' us riq'uin lix biomal. Abanan, lâin ninye êre, chebânu usilal reheb lê ras êrîtz'in riq'uin lê biomal sa' ruchich'och'. Ut nak tâlajk tâosok' lê biomal, texc'ulek' sa' li na'ajej li mâc'a' roso'jic.


Θελω ανοιξει εν παραβολη το στομα μου θελω προφερει πραγματα αξιομνημονευτα, τα απ' αρχης 	 Anakcuan oc cue chixyebal êre lix yâlal li mukmu junxil.


Αλλα τι λεγει η γραφη; Εκβαλε την δουλην και τον υιον αυτης διοτι δεν θελει κληρονομησει ο υιος της δουλης μετα του υιου της ελευθερας. 	 Aban, ¿c'a'ru naxye sa' li Santil Hu? Naxye chi jo'ca'in: Isi li lok'bil môs rochben lix yum xban nak li alalbej a'an inc'a' naru natz'ak lix jun cablal li yucua'bej. A' ban li alalbej li quiyo'la riq'uin li tz'akal ixakilbej, a'an li tâêchanînk re. (Gén. 21:10)Jo'can ut, ex inhermân, lâo mâcua'o ralal xc'ajol li lok'bil môs. Lâo ban ralal xc'ajol li tz'akal ixakilbej.


Και σε εταπεινωσε και σε εκαμε να πεινασης και σε εθρεψε με μαννα, το οποιον δεν εγνωριζες, ουδε οι πατερες σου εγνωριζον, δια να σε καμη να μαθης οτι ο ανθρωπος δεν ζη με μονον αρτον, αλλ' ο ανθρωπος ζη με παντα λογον εξερχομενον εκ του στοματος του Κυριου. 	 Usta quexcanab chixcuybal raylal ut chixcuybal êtzßocajic, abanan mokon quixqßue li maná re têcuaß, li mâ jun sut êcuaßom chi moco lê xeßtônil yucuaß queßcuaßoc re. Quixbânu chi joßcan re nak têqßue retal nak mâcuaß caßaj cuiß riqßuin li cua yoßyo cuiß li cuînk. Riqßuin ban li âtin li naxye li Kâcuaß.


Εζευξε λοιπον την αμαξαν αυτου και παρελαβε τον λαον αυτου μεθ' εαυτου 	 Tojoßnak laj faraón quixtakla xbokbaleb lix soldado. Ut quixtakla ajcuiß xcßambaleb lix carruaje.


Και ενηγκαλισθη ο Σαμψων τους δυο μεσους στυλους, επι των οποιων ιστατο ο οικος, και επεστηριχθη επ' αυτους, τον ενα με την δεξιαν αυτου και τον αλλον με την αριστεραν αυτου. 	 Ut laj Sansón quixtiquisi chi cau li cuib chi okech li cuan saß xyi li cab. Eb li okech aßan, aßaneb li nequeßcûtun re li cab. Riqßuin lix nim ukß quixtiquisi jun li okech ut riqßuin lix tzße quixtiquisi li jun chic.


Τοτε ειπεν ο Αβεσσαλωμ προς τον Αχιτοφελ, Συμβουλευθητε μεταξυ σας τι θελομεν καμει. 	 Laj Absalón quixye re laj Ahitofel: —Qßue kanaßleb. ¿Cßaßru takabânu anakcuan? chan.


Και κατεβη ο Κυριος επι το ορος Σινα, επι την κορυφην του ορους και εκαλεσε Κυριος τον Μωυσην επι την κορυφην του ορους, και ανεβη ο Μωυσης. 	 Li Kâcuaß Dios quicuulac saß xbên li tzûl Sinaí ut quixbok laj Moisés aran. Ut laj Moisés quitakeß chiru li tzûl.


Μηδεις ας μη καταφρονη την νεοτητα σου, αλλα γινου τυπος των πιστων εις λογον, εις συναναστροφην, εις αγαπην, εις πνευμα, εις πιστιν, εις καθαροτητα. 	 Ut lâat, at Timoteo, chatcuânk sa' xyâlal ut chat-âtinak sa' xyâlal. Charaheb lâ cuas âcuîtz'in. Cauhak taxak âch'ôl sa' lâ pâbâl ut tîcak taxak lâ yu'am. Jo'can taxak tâbânu re nak mâ ani chitz'ektânânk âcue xban lâ sâjilal. Che'xtzol ban ribeb âcuiq'uin xban nak yôkat chixc'ambaleb xbe sa' tîquilal.


Υιοι Πασχωρ, χιλιοι διακοσιοι τεσσαρακοντα επτα. 	 Li ralal xcßajol laj Pasur, aßan jun mil riqßuin cuib ciento riqßuin cuukub roxcßâl.


Και μετα τον θανατον του Ιησου, ηρωτησαν οι υιοι Ισραηλ τον Κυριον, λεγοντες, Τις θελει αναβη υπερ ημων πρωτος κατα των Χαναναιων, δια να πολεμηση αυτους; 	 Nak ac xcam laj Josué, eb laj Israel queßtijoc chiru li Kâcuaß ut queßxye re: —¿Ani ke xbên cua teßxic chi pletic riqßuineb laj Canaán? chanqueb.


Και ενω διετριβον εν τη Γαλιλαια, ειπε προς αυτους ο Ιησους Μελλει ο Υιος του ανθρωπου να παραδοθη εις χειρας ανθρωπων 	 Ut nak cuanqueb Galilea, li Jesús quixye reheb: -Lâin li C'ajolbej tink'axtesîk sa' ruk'eb li cuînk li te'camsînk cue.


και ειπα προς τον αγγελον τον λαλουντα μετ' εμου, Τι ειναι ταυτα; Ο δε απεκριθη προς εμε, Ταυτα ειναι τα κερατα, τα οποια διεσκορπισαν τον Ιουδαν, τον Ισραηλ και την Ιερουσαλημ. 	 Ut quinpatzß re li ángel cßaßru xyâlal li câhib chi xucub li yôquin chirilbal. Li ángel quichakßoc ut quixye cue: —Li câhib chi xucub aßin, aßan retalil li câhib chi xnînkal ru tenamit li queßnumta saß xbêneb ut queßxchaßchaßi ruheb lin tenamit Judá, Israel ut Jerusalén, chan.


Και εαν δεν επραξαμεν αυτο μαλλον εκ φοβου του πραγματος τουτου, λεγοντες, Αυριον δυνανται τα τεκνα σας να ειπωσι προς τα τεκνα ημων, λεγοντα, Τι εχετε σεις να καμητε μετα του Κυριου του Θεου του Ισραηλ; 	 Lâo xkayîb li artal aßin xban nak xkacßoxla nak mokon eb lê ralal êcßajol mâre teßxye ke: “Lâex incßaß naru nequexchal arin chixlokßoninquil li Kâcuaß li kaDios lâo aj Israel.”


Τωρα θελω σηκωθη, λεγει Κυριος τωρα θελω υψωθη, τωρα θελω μεγαλυνθη. 	 Li Kâcuaß quixye reheb li xnînkal ru tenamit: —Anakcuan lâin tincßut lin cuanquil chêru ut tâqßuehekß inlokßal.


Οταν Κυριος ο Θεος σου σε φερη εις την γην, εις την οποιαν υπαγεις δια να κληρονομησης αυτην, και εκδιωξη εθνη πολλα απ' εμπροσθεν σου, τους Χετταιους και τους Γεργεσαιους και τους Αμορραιους και τους Χαναναιους και τους Φερεζαιους και τους Ευαιους και τους Ιεβουσαιους, επτα εθνη μεγαλητερα και δυνατωτερα σου 	 Li Kâcuaß lê Dios tâocsînk êre saß li naßajej li têrêchani lâex. Târisiheb chêru li cuukub chi xnînkal ru tenamit. Aßaneb laj heteo, eb laj gergeseo, eb laj amorreo, eb laj cananeo, eb laj ferezeo, eb laj heveo, ut eb laj jebuseo. Eb li tenamit aßin cauheb rib ut kßaxal nînkeb xcuanquil chêru lâex.


δια τουτο, ζω εγω, λεγει Κυριος ο Θεος, θελω σε παραδωσει εις αιμα και αιμα θελει σε καταδιωκει επειδη δεν εμισησας το αιμα, αιμα λοιπον θελει σε καταδιωκει 	 Joßcan nak lâin li yoßyôquil Dios ninye êre nak relic chi yâl nak texcâmk. Incßaß naru têcol êrib. Lâex xexcamsin. Joßcan nak texcamsîk ajcuiß lâex.


Η φρονησις του ανθρωπου συστελλει τον θυμον αυτου και ειναι δοξα αυτου να παραβλεπη την παραβασιν. 	 Li ani naxnau cßoxlac, naxnau xcuybal rib ut incßaß najoskßoß saß junpât. Ut lix lokßal, aßan nak incßaß naxqßue saß xchßôl nak nabânûc mâusilal re.


Και το υψος του ανθρωπου θελει υποκυψει, και η επαρσις των ανθρωπων θελει ταπεινωθη μονος δε ο Κυριος θελει υψωθη εν εκεινη τη ημερα. 	 Eb li nequeßxnimobresi ribeb ut eb li nequeßxkßetkßeti ribeb tâcubsîk xcuanquileb. Saß eb li cutan aßan caßaj cuiß li Kâcuaß Dios tânimâk xcuanquil.


Και παντα τα σκευη του οικου του Θεου, μεγαλα και μικρα, και τους θησαυρους του οικου του Κυριου και τους θησαυρους του βασιλεως και των αρχοντων αυτου, τα παντα εφερεν εις Βαβυλωνα. 	 Lix reyeb laj Babilonia quirelkßa chixjunil li secß li nacßanjelac saß lix templo li Dios, joß nînk joß cocß. Quixcßam chixjunil li nacßanjelac saß li templo li terto xtzßak. Ut quixcßam ajcuiß li terto xtzßak li cuan saß rochoch li rey joß ajcuiß li cuan saß li rochocheb li nequeßcßanjelac chiru. Chixjunil li quirelkßa quixcßam Babilonia.


το δε στρατευμα αυτου και οι απαριθμηθεντες αυτων ησαν πεντηκοντα εννεα χιλιαδες και τριακοσιοι. 	 Belêlaju roxcßâl mil riqßuin oxib ciento li soldado li teßcanâk rubel xtakl laj Selumiel.


Και αλλοι μεν επειθοντο εις τα λεγομενα, αλλοι δε ηπιστουν. 	 Cuan que'pâban re li c'a'ru yô chixyebal. Abanan cuan ajcui' li inc'a' que'xpâb.


και ο Θεος ο Παντοδυναμος να σε ευλογηση και να σε αυξηση και να σε πληθυνη, ωστε να γεινης εις πληθος λαων 	 Li Kâcuaß Dios, li kßaxal nim xcuanquil, aßan taxak tâosobtesînk âcue ut tixqßue chi qßuiânc lâ cualal âcßajol. Riqßuineb aßan teßcuânk li nînki tenamit.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Νεγινωθ. Ψαλμος του Δαβιδ." Εισακουσον, Θεε, της κραυγης μου προσεξον εις την προσευχην μου. 	 At inDios, chacuabi taxak nak yôquin chixyâbanquil lâ cßabaß ut chasume taxak li cßaßru yôquin chixtzßâmanquil saß lin tij.


συντριμμα αντι συντριμματος, οφθαλμον αντι οφθαλμου, οδοντα αντι οδοντος καθως εκαμε βλαβην εις τον ανθρωπον, ουτω θελει γεινει εις αυτον. 	 Cui naxjor xbakel li ras rîtzßin, tento nak tâjorekß xbakel aßan. Cui narisi xnakß ru, tento nak tâisîk xnakß ru aßan. Cui narisi ruch re, tâisîk ajcuiß ruch re aßan. Li cßaßru xbânu re li ras rîtzßin, joßcan ajcuiß tâuxk re aßan.


Και αφου ετελειωσαν αι ημεραι της λειτουργιας αυτου, απηλθεν εις τον οικον αυτου. 	 Nak ac xrake' xbânunquil lix c'anjel sa' li templo, laj Zacarías quisuk'i sa' rochoch.


Και ελαλησεν ο Μωυσης ταυτα προς τον Ααρων και προς τους υιους αυτου και προς παντας τους υιους Ισραηλ. 	 Ut laj Moisés quixye aßin re laj Aarón ut reheb li ralal ut reheb chixjunileb laj Israel.


Ειθε να χαθη η ημερα καθ' ην εγεννηθην, και η νυξ καθ' ην ειπον, Εγεννηθη αρσενικον. 	 —Tzßektânanbil taxak li kßojyîn nak quiqßueheß inyußam. Tzßektânanbil taxak li cutan nak quinyoßla.


Διοτι ενθυμεισθε, αδελφοι, τον κοπον ημων και τον μοχθον επειδη νυκτα και ημεραν εργαζομενοι, δια να μη επιβαρυνωμεν τινα εξ υμων, εκηρυξαμεν εις εσας το ευαγγελιον του Θεου. 	 Lâex hermân, ac nequenau chanru nak xoc'anjelac chi k'ek chi cutan re nak inc'a' texkach'i'ch'i'i riq'uin li c'a'ru ke ut re nak xru xkaye êre resil li colba-ib li naxq'ue li Dios.


Και μετα τας επτα ημερας, τα υδατα του κατακλυσμου επηλθον επι της γης. 	 Chixjunileb queßoc saß li jucub. Nak quinumeß li cuukub cutan, quiticla li hab ut quichal li butß saß ruchichßochß.


εν τω ιδρωτι του προσωπου σου θελεις τρωγει τον αρτον σου, εωσου επιστρεψης εις την γην, εκ της οποιας εληφθης επειδη γη εισαι, και εις γην θελεις επιστρεψει. 	 Cau tattrabajik ut riqßuin lâ tikob tatcuaßak. Joßcaßin nak tatcuânk toj retal tatcâmk ut tatsukßîk cuißchic chßochß. Pacßbil chßochß oquenakat chak ut chßochß ajcuiß tatsukßîk nak tat-osokß, chan li Dios re laj Adán.


εξευρων ο Ιησους οτι παντα εδωκεν εις αυτον ο Πατηρ εις τας χειρας, και οτι απο του Θεου εξηλθε και προς τον Θεον υπαγει, 	 Li Jesús naxnau nak q'uebil re lix cuanquil xban li Dios ut a'an yal re sa' xbên chixjunil. Naxnau nak riq'uin li Dios quichal chak ut riq'uin ajcui' li Dios tâxic.


Και ειπε προς τους μαθητας αυτου να μενη πλησιον αυτου εν πλοιαριον εξ αιτιας του οχλου, δια να μη συνθλιβωσιν αυτον 	 Jo'can nak li Jesús quixye reheb lix tzolom nak te'xcauresi junak li jucub. Ac cuânk aran re tâcuânk chi sa' re nak inc'a' tânat'ek' xbaneb li q'uila tenamit.


Αποθανοντος δε του Γεδεων, επεστρεψαν οι υιοι Ισραηλ και επορνευσαν κατοπιν των Βααλειμ και εστησαν εις εαυτους τον Βααλ-βεριθ δια Θεον. 	 Nak ac xcam laj Gedeón, eb laj Israel queßoc cuißchic chixbânunquil li mâusilal. Queßxlokßoniheb li yîbanbil dios Baal. Ut queßxsicß ru chokß xdioseb laj Baal-berit xcßabaß.


Και απεκριθη ο Μωυσης προς τον Θεον, Τις ειμαι εγω, δια να υπαγω προς τον Φαραω και να εξαγαγω τους υιους Ισραηλ εξ Αιγυπτου; 	 Ut laj Moisés quichakßoc ut quixye re li Dios: —¿Ma cuan ta biß incuanquil lâin nak tinxic riqßuin laj faraón ut tincuisiheb chak laj Israel? chan.


Ταυτα λαλει και προτρεπε και ελεγχε μετα πασης εξουσιας ας μη σε περιφρονη μηδεις. 	 Chixjunil li na'leb a'in li yôquin xtz'îbanquil âcuiq'uin, a'an li tâch'olob chiruheb. Chaq'ueheb xna'leb ut chak'useb cui inc'a' us yôqueb xban nak tenebanbil sa' âbên xban li Dios xbânunquil. Ut mâ ani chitz'ektânânk âcue.


Ητο δε ανθρωπος τις εκ των Φαρισαιων, Νικοδημος ονομαζομενος, αρχων των Ιουδαιων. 	 Quicuan jun li cuînk aj fariseo aj Nicodemo xc'aba'. A'an xcomoneb li neque'taklan sa' xyânkeb laj judío.


Και αι πυλαι της πολεως θελουσιν εισθαι κατα τα ονοματα των φυλων Ισραηλ τρεις πυλαι προς βορραν η πυλη του Ρουβην μια, η πυλη του Ιουδα μια, πυλη του Λευι μια. 	 Ut tâqßue xcßabaßeb li oquebâl re li tenamit joß lix cßabaßeb li xtêpaleb laj Israel. Lix cßabaßeb li oxib li oquebâl li cuanqueb saß li norte, aßaneb Rubén, Judá ut Leví.


Δανιηλ, Γιννεθων, Βαρουχ, 	 laj Daniel, laj Ginetón, laj Baruc,


διοτι ζη Κυριος, ο σωσας τον Ισραηλ, οτι και εις τον Ιωναθαν τον υιον μου αν εσταθη, θελει βεβαιως θανατωθη. Και δεν ευρεθη ουδεις μεταξυ παντος του λαου, οστις απεκριθη προς αυτον. 	 Saß xcßabaß li yoßyôquil Dios li nacoloc ke lâo aj Israel, lâin ninye êre nak tâcamsîk li ani cuan xmâc, usta aßan laj Jonatán li cualal, chan laj Saúl. Abanan mâ jun saß xyânkeb quichakßoc.


Η φαρετρα αυτων ειναι ως ταφος ανεωγμενος ειναι παντες ισχυροι. 	 Chixjunileb li soldado aßan kßaxal cauheb rib ut nequeßxcamsiheb li nequeßxcut riqßuineb lix tzimaj.


Τοτε ειπον προς αυτον οι ανδρες της πολεως την εβδομην ημεραν, πριν δυση ο ηλιος, Τι γλυκυτερον του μελιτος; και τι ισχυροτερον του λεοντος; Ο δε ειπε προς αυτους, Εαν δεν ηθελετε αροτριασει με την δαμαλιν μου, δεν ηθελετε ευρει το αινιγμα μου. 	 Saß xcuuk li cutan nak toj mâjiß na-oc li kßojyîn, eb li cuînk queßxye re laj Sansón: —¿Cßaßru kßaxal quiß chiru li xyaßal cab? ¿Cßaßru mas cau rib chiru li cakcoj? chanqueb. Laj Sansón quixye reheb: —Cui ta incßaß xeqßue chi cßanjelac lin tukß ix bâc, incßaß raj xenau xsumenquil li serakß aßan, chan.


24-9 24-9 Και μετα ταυτα σηκωθεις ο Δαβιδ εξηλθεν εκ του σπηλαιου και εβοησεν οπισθεν του Σαουλ, λεγων, Κυριε μου βασιλευ. Και οτε εβλεψεν ο Σαουλ οπισω αυτου, ο Δαβιδ εκυψε με το προσωπον εις την γην και προσεκυνησεν αυτον. 	 Laj David qui-el chak saß li ochoch pec ut quixjap re chixyebal re laj Saúl: —At rey, chan. Ut laj Saúl qui-iloc chirix ut laj David quixcuikßib rib chiru re xcßutbal nak naxqßue xlokßal.


Προσεχετε, αγρυπνειτε και προσευχεσθε διοτι δεν εξευρετε ποτε ειναι ο καιρος. 	 Jo'can nak yo'on cuânkex. Chexyo'lek ut chextijok xban nak inc'a' nequenau jok'e tâcuulak xk'ehil inc'ulunic.


Στιλβωσατε τα βελη πυκνωσατε τας ασπιδας ο Κυριος ηγειρε το πνευμα των βασιλεων των Μηδων διοτι ο σκοπος αυτου ειναι εναντιον της Βαβυλωνος, δια να εξολοθρευση αυτην επειδη η εκδικησις του Κυριου ειναι εκδικησις του ναου αυτου. 	 Li Kâcuaß xqßue saß xchßôleb lix reyeb laj Media nak teßxsach ruheb laj Babilonia. Li Kâcuaß tixqßue rêkaj li queßxbânu re lix templo li Kâcuaß. Lâex aj Media, cauresihomak lê tzimaj ut cauresihomak lê chßîchß li nequecol cuiß re lê chßôl.


Και ανεβην την νυκτα δια του χειμαρρου και αφου παρετηρησα το τειχος, εστραφην και εισηλθον δια της πυλης της φαραγγος και επεστρεψα. 	 Toj kßojyîn ajcuiß nak quinnumeß saß li rok haß ut yôquin chirilbaleb li tzßac li jucßbileb. Chirix aßan quinsukßi cuißchic saß li oquebâl li na-iloc saß li ru takßa.


Και εφανερωσεν ο Μωυσης τας εορτας του Κυριου προς τους υιους Ισραηλ. 	 Joßcaßin nak laj Moisés quixye re laj Israel chanru nak teßxbânu eb li ninkße re xlokßoninquil li Dios.


ο δε τεταρτος, Αδωνιας, υιος της Αγγειθ και ο πεμπτος, Σεφατιας, υιος της Αβιταλ 	 Li xcâ, aßan laj Adonías. Lix naß, aßan lix Haguit. Ut li roß, aßan laj Sefatías. Lix naß, aßan lix Abital.


Οστις ομως μοιχευει με γυναικα, ειναι ενδεης φρενων απωλειαν φερει εις την ψυχην αυτου, οστις πραττει τουτο. 	 Li ani naxchßic rib riqßuin junak sumsu, aßan mâcßaß xnaßleb. Li jun aßan naxsach rib xjunes.


Δια τουτο ο Μωυσης σας εδωκε την περιτομην, ουχι οτι ειναι εκ του Μωυσεως, αλλ' εκ των πατερων, και εν σαββατω περιτεμνετε ανθρωπον. 	 Laj Moisés quixye êre nak tento têbânu li circuncisión reheb lê ralal. (Mâcua' laj Moisés li quitiquiban re. A' lê xe'tônil yucua', a'aneb li que'tiquiban re xbânunquil li circuncisión.) Usta hilobâl cutan, lâex nequebânu li circuncisión.


Εν τω αυτω καιρω, λεγει Κυριος, θελω εισθαι ο Θεος πασων των οικογενειων του Ισραηλ και αυτοι θελουσιν εισθαι λαος μου. 	 Li Kâcuaß quixye: —Saß eb li cutan aßan lâinak lix Dioseb chixjunileb lix têpaleb laj Israel ut aßanakeb lin tenamit.


Και εις τα πλαγια αυτων επεσκευασε Μερημωθ ο υιος του Ουρια, υιου του Ακκως. Και εις τα πλαγια αυτων επεσκευασε Μεσουλλαμ ο υιος του Βαραχιου, υιου του Μεσηζαβεηλ. Και εις τα πλαγια αυτων επεσκευασε Σαδωκ ο υιος του Βαανα. 	 Ut li tzßac cuan chixcßatk, aßan quixyîb laj Meremot li ralal laj Urías. Laj Urías, aßan ralal laj Cos. Ut li tzßac li cuan chixcßatk li quixyîb laj Meremot, aßan quixyîb laj Mesulam, li ralal laj Berequías. Laj Berequías, aßan li ralal laj Mesezabeel. Ut li tzßac li cuan chixcßatk li quixyîb laj Mesulam, aßan quixyîb laj Sadoc, li ralal laj Baana.


Οθεν εγω στραφεις απηλπισα την καρδιαν μου περι παντος του μοχθου, τον οποιον εμοχθησα υπο τον ηλιον. 	 Ra raj chic quicuecßa nak quinqßue retal nak cau quincßanjelac saß ruchichßochß chi mâcßaß rajbal.


Διοτι η σαρξ μου αληθως ειναι τροφη, και το αιμα μου αληθως ειναι ποσις. 	 Lin tibel, a'an li tzacaêmk li naq'uehoc junelic yu'am. Ut lin quiq'uel, a'an li uc'a li naq'uehoc junelic yu'am.


Και τωρα, Ισραηλ, τι ζητει Κυριος ο Θεος σου παρα σου, ειμη να φοβησαι Κυριον τον Θεον σου, να περιπατης εις πασας τας οδους αυτου και να αγαπας αυτον, και να λατρευης Κυριον τον Θεον σου εξ ολης της καρδιας σου και εξ ολης της ψυχης σου, 	 ¿Cßaßru naraj li Kâcuaß lê Dios êriqßuin nak nequecßoxla lâex aj Israel? Li cßaßru naraj li Dios, aßan nak lâex têxucua ru li Kâcuaß lê Dios, ut texcuânk joß naraj aßan. Têra ut texcßanjelak chiru chi anchal lê chßôl ut chi anchal lê râm.


Και εδουλευσεν ο Ιακωβ δια την Ραχηλ επτα ετη και εφαινοντο εις αυτον ως ημεραι ολιγαι, δια την προς αυτην αγαπην αυτου. 	 Cuukub chihab tzßakal quitrabajic laj Jacob re nak tixcßam lix Raquel chokß rixakil. Laj Jacob incßaß quirecßa nak quinumeß li cuukub chihab xban nak cßajoß nak naxra lix Raquel.


Και λεγει προς αυτους Περιλυπος ειναι η ψυχη μου εως θανατου μεινατε εδω και αγρυπνειτε. 	 Quixye reheb lix tzolom: -Cuan jun raylal sa' inch'ôl yô chinyot'bal. Lâin nacuec'a nak inc'a' chic tincuy. Canâkex arin ut yo'lenkex.-


Τουτο καμετε, Λαβετε εις εαυτους θυμιατηρια, ο Κορε και πασα η συνοδια αυτου 	 Lâat Coré ut eb lâ cuochben têbânu li cßaßru ninye. Têcßam lê sansar.


Αλλα τοτε μεν μη γνωριζοντες τον Θεον, εδουλευσατε εις τους μη φυσει οντας Θεους 	 Nak toj mâji' nequepâb chak li Dios, quelok'oniheb li mâcua'eb tz'akal dios ut quexc'anjelac chak chiruheb.


Αλλ' εαν δεν αρεσκη εις εσας να λατρευητε τον Κυριον, εκλεξατε σημερον ποιον θελετε να λατρευητε η τους θεους, τους οποιους ελατρευσαν οι πατερες σας περαν του ποταμου, η τους θεους των Αμορραιων, εις των οποιων την γην κατοικειτε εγω ομως και ο οικος μου θελομεν λατρευει τον Κυριον. 	 Cui lâex nequecßoxla nak incßaß us cßanjelac chiru li Kâcuaß Dios, sicßomak ani têcßanjela ru. ¿Ma texcßanjelak chiruheb li yîbanbil dios li queßxcßanjela chak ru lê naß êyucuaß nak queßcuan jun pacßal li nimaß Eufrates, malaj ut texcßanjelak chiruheb lix dioseb laj amorreo li cuanqueb arin saß li naßajej aßin? Abanan, lâin joßqueb ajcuiß li cualal incßajol tocßanjelak chiru li Kâcuaß Dios, chan laj Josué.


Και εξεδιωξεν εκειθεν ο Χαλεβ τους τρεις υιους του Ανακ, τον Σεσαι και τον Αχιμαν και τον Θαλμαι, τους υιους του Ανακ. 	 Ut laj Caleb quirisiheb saß li naßajej aßan li oxib chi ralal laj Anac. Aßaneb laj Sesai, laj Ahimán ut laj Talmai.


και ωκοδομησε τους λιθους θυσιαστηριον εις το ονομα του Κυριου και εκαμεν αυλακα περι το θυσιαστηριον, χωρουσαν δυο μετρα σπορου. 	 Ut riqßuin li pec aßan quixyîb li artal re xlokßoninquil li Kâcuaß. Ut chi xjun sutam quixbec jun li rok haß tzßakal tâoc cuibak nînki cuc li ru li trigo chi saß.


Υιος σοφος ευφραινει πατερα ο δε μωρος ανθρωπος καταφρονει την μητερα αυτου. 	 Li alalbej cuan xnaßleb naxqßue xsahil xchßôl lix naß xyucuaß. Abanan li alalbej incßaß naxtau xnaßleb naxtzßektâna lix naß xyucuaß.


Και ηυλογησεν ο Εσδρας τον Κυριον, τον Θεον τον μεγαν. Και πας ο λαος απεκριθη, Αμην, Αμην, υψονοντες τας χειρας αυτων και κυψαντες, προσεκυνησαν τον Κυριον με τα προσωπα επι την γην. 	 Laj Esdras quixlokßoni li Kâcuaß li nimajcual Dios ut chixjunileb li tenamit queßxtaksi li rukßeb ut queßxye: —¡Joßcan taxak! ¡Joßcan taxak!— Queßxcubsi ribeb chiru li Kâcuaß ut queßxxulub lix jolomeb, ut queßxlokßoni li Dios.


και διδασκε αυτους τα προσταγματα και τους νομους και δεικνυε προς αυτους την οδον εις την οποιαν πρεπει να περιπατωσι, και τα εργα τα οποια πρεπει να πραττωσι 	 Tâchßolob xyâlal lix chakßrab li Dios chiruheb. Lâat tatyehok reheb cßaßru teßxbânu.


Τοτε θελουσιν αρχισει να λεγωσιν εις τα ορη, Πεσετε εφ' ημας, και εις τα βουνα, Σκεπασατε ημας 	 Ut te'xye ajcui' reheb li tzûl, "T'anekex chak sa' kabên ut choêmuk taxak", cha'keb.


Και λαβοντες ο Σημ και ο Ιαφεθ το ενδυμα, επεθηκαν αυτο επι τα δυο αυτων νωτα και βαδισαντες οπισθονωτα, εσκεπασαν την γυμνωσιν του πατρος αυτων και τα προσωπα αυτων ησαν προς τα οπισω, και την γυμνωσιν του πατρος αυτων δεν ειδον. 	 Joßcan nak laj Sem ut laj Jafet queßxcßam chi helho saß xbêneb lix tel jun li tßicr re nak teßxhel saß xbên lix yucuaßeb. Queßoc chi kßâjel ix ut yôqueb chi iloc chiru re nak incßaß teßril lix yucuaßeb chi tßustßu.


Οταν οι πτωχοι και ενδεεις ζητησωσιν υδωρ και δεν υπαρχη, η γλωσσα δε αυτων ξηραινηται υπο διψης, εγω ο Κυριος θελω εισακουσει αυτους, ο Θεος του Ισραηλ δεν θελω εγκαταλειψει αυτους. 	 Eb li nebaß li mâcßaß cuan reheb nequeßxsicß li haß. Abanan mâ bar nequeßxtau. Chaki saß li reheb xban chaki el. Lâin li Kâcuaß. Tincuabi lix tijeb. Incßaß tincanabeb xjunes xban nak lâin lix Dioseb laj Israel.


Εν μεσω αυτης ειναι συνωμοσια των προφητων αυτης ως λεοντες ωρυομενοι, αρπαζοντες το θηραμα, κατατρωγουσι ψυχας ελαβον θησαυρους και πολυτιμα πραγματα επληθυναν τας χηρας αυτης εν τω μεσω αυτης. 	 Eb li nequeßcßamoc be chanchaneb li cakcoj li yôqueb chixjapbal re saß xbên lix tib. Nequeßxcamsiheb li rech tenamitil ut nequeßxmakß chiruheb li cßaßru reheb. Nabaleb li xmâlcaßan xban nak queßcamsîc lix li bêlomeb.


Οτε λοιπον ελαβε το οξος ο Ιησους, ειπε, Τετελεσται και κλινας την κεφαλην παρεδωκε το πνευμα. 	 Li Jesús quiruc' li vinagre ut quixye: -Anakcuan xtz'akloc ru chixjunil.- Quixxulub lix jolom ut quicam.


Τωοντι εις ματην ελπιζεται σωτηρια εκ των λοφων και εκ του πληθους των ορεων μονον εν Κυριω τω Θεω ημων ειναι η σωτηρια του Ισραηλ. 	 Relic chi yâl nak mâcßaß na-oc cuiß li cßaßru xkabânu chak saß eb li tzûl. Junes chokînc xkabânu. Relic chi yâl nak caßaj cuiß lâat li Kâcuaß li kaDios naru nacatcoloc ke lâo aj Israel.


διοτι αγιαζεται δια του λογου του Θεου και δια της προσευχης. 	 Mâc'a' xtz'ektânanquil xban nak li Dios quixye nak us xtzacanquil ut xban nak nocotijoc sa' xbên. Jo'can nak osobtesinbil chic xban.


Το εφα και το βαθ θελουσιν εισθαι του αυτου μετρου, ωστε το βαθ να περιλαμβανη το δεκατον του χομορ και το εφα το δεκατον του χομορ το μετρον αυτου θελει εισθαι κατα το χομορ. 	 Li bisleb bato li nequebis cuiß li haß ut li bisleb efa li nequebis cuiß li chaki, juntakßêt nequeßbisoc. Eb aßan jun saß xlajêtkil li bisleb homer. Lâex texbisok riqßuineb li bisleb aßin.


και περικαλυψαντες αυτον ερραπιζον το προσωπον αυτου και ηρωτων αυτον, λεγοντες Προφητευσον τις ειναι οστις σε εκτυπησε; 	 Que'xbac' chi t'icr li xnak' ru re nak inc'a' tâilok, que'xsac' ut que'xye: -K'ehi ani xsac'oc âcue, chanqueb re.


Και απεστειλα προς εσας παντας τους δουλους μου τους προφητας, εγειρομενος πρωι και αποστελλων, λεγων, Επιστρεψατε ηδη εκαστος απο της οδου αυτου της πονηρας και διορθωσατε τας πραξεις υμων και μη υπαγετε οπισω αλλων θεων δια να λατρευητε αυτους, και θελετε κατοικησει εν τη γη, την οποιαν εδωκα εις εσας και εις τους πατερας σας αλλα δεν εκλινατε το ωτιον σας και δεν μου εισηκουσατε. 	 Nabal sut quintakla lin profetas êriqßuin. Queßxye êre nak chêjunilex têjal lê cßaßux ut têcanab xbânunquil li mâusilal. Queßxye êre nak incßaß têlokßoniheb li jalanil dios, chi moco texcßanjelak chiruheb. Cui têbânu chi joßcan texcuânk saß li naßajej li quinqßue reheb lê xeßtônil yucuaß ut êre ajcuiß lâex, chanqueb. Abanan, lâex incßaß xex-abin chicuu.


Και ωκοδομησεν ο Οζιας πυργους εν Ιερουσαλημ, επι της πυλης της γωνιας και επι της πυλης της φαραγγος και επι των γωνιων, και ωχυρωσεν αυτους. 	 Laj Uzías quixyîbeb li cab li najt xteram saß xbên li tzßac li sutsu cuiß li tenamit Jerusalén re teßxcol cuiß ribeb. Quixyîb jun chixcßatk li oquebâl li cuan saß xuc ut jun saß li oquebâl li na-iloc saß li ru takßa ut jun chic quixyîb saß li xuc jun chic.


Τοτε οι δωδεκα, προσκαλεσαντες το πληθος των μαθητων, ειπον Δεν ειναι πρεπον να αφησωμεν ημεις τον λογον του Θεου και να διακονωμεν εις τραπεζας. 	 Jo'can nak li cablaju chi apóstol que'xch'utub chixjunileb laj pâbanel ut que'xye reheb: -Inc'a' naru takacanab xch'olobanquil râtin li Dios yal re nak tojec'ok tzacaêmk lâo.


Και ειπεν, Ιδου, εγω θελω σε καμει να γνωρισης τι θελει συμβη εν τοις εσχατοις της οργης διοτι εν τω ωρισμενω καιρω θελει εισθαι το τελος. 	 Ut quixye cue: —Anakcuan lâin tinye âcue li cßaßru tâcßulmânk saß rosoßjiqueb li cutan xban xjoskßil li Dios. Li visión li xacuil, aßan retalil li talajeßcßulmânk saß eb li cutan châlel.


Τοτε θελουσιν αγαλλεσθαι τα δενδρα του δασους εν τη παρουσια του Κυριου διοτι ερχεται δια να κρινη την γην. 	 Cheßsahokß ta saß xchßôleb chiru li Kâcuaß chixjunileb li cheß li cuanqueb saß qßuicheß, xban nak li Kâcuaß tâchâlk chi rakoc âtin saß xbêneb li cuanqueb saß ruchichßochß.


Γνωριζομεν, Κυριε, την ασεβειαν ημων, την ανομιαν των πατερων ημων, οτι ημαρτησαμεν εις σε. 	 At Kâcuaß, lâo xomâcob châcuu. Nakanau nak incßaß us xkabânu. Ut queßmâcob ajcuiß châcuu eb li kaxeßtônil yucuaß.


Λεγει προς αυτον ο Θωμας Κυριε, δεν εξευρομεν που υπαγεις και πως δυναμεθα να εξευρωμεν την οδον; 	 Laj Tomás quixye re: -At Kâcua', inc'a' nakanau bar xic âcue. ¿Chan ta cui' ru nak takanau li be? chan.


και θελουσι διαιρεσει αυτην εις επτα μεριδια ο Ιουδας θελει κατοικει εν τοις οριοις αυτου προς μεσημβριαν, και ο οικος Ιωσηφ θελουσι κατοικει εν τοις οριοις αυτων προς βορραν 	 Cuukub jachal teßrisi nak teßxjeqßui. Ut li naßajej li tâqßuehekß reheb li ralal xcßajol laj Judá, aßan li cuan saß li sur. Ut li naßajej li tâqßuehekß reheb li ralal xcßajol laj José, aßan li cuan saß li norte.


Και εκαμε Κυριος ο Θεος εις τον Αδαμ και εις την γυναικα αυτου χιτωνας δερματινους, και ενεδυσεν αυτους. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixyîb rakß li cuînk ut li ixk riqßuin rix xul ut quixtikibeb.


Και εκαμε το θυσιαστηριον του ολοκαυτωματος εκ ξυλου σιττιμ πεντε πηχων το μηκος αυτου και πεντε πηχων το πλατος αυτου, τετραγωνον και το υψος αυτου τριων πηχων 	 Queßxyîb ajcuiß li artal riqßuin li cheß acacia li teßxcßat cuiß li xul li teßxmayeja. Câ xucût nak queßxyîb. Cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro xnimal ru ut cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro li rok. Ut ôb xcaßcßâl centímetro li xteram.


Και θελω ανταποδωσει επι την Βαβυλωνα και επι παντας τους κατοικους της Χαλδαιας πασαν την κακιαν αυτων, την οποιαν επραξαν εν Σιων ενωπιον σας, λεγει Κυριος. 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâin tinqßueheb laj Babilonia ut chixjunileb li cuanqueb aran chixtojbal xmâqueb xban li mâusilal li queßxbânu aran Sión chêru lâex aj judío.


Και οι εργαζομενοι το εργον ειργαζοντο, και δια χειρος αυτων προεβη το εργον της επισκευης και αποκατεστησαν τον οικον του Θεου εις την προτεραν αυτου καταστασιν και εστερεωσαν αυτον. 	 Eb li cuînk li nequeßjolomin re li cßanjel châbileb xnaßleb ut li cßanjel us qui-el chiruheb. Queßxyîb lix templo li Dios ut châbil queßxcanab joß nak quicuan junxil.


Ενω δε κατεβαινον απο του ορους, παρηγγειλεν εις αυτους να μη διηγηθωσιν εις μηδενα οσα ειδον, ειμη οταν ο Υιος του ανθρωπου αναστηθη εκ νεκρων. 	 Nak yôqueb chak chi cubec sa' li tzûl quixye li Jesús reheb nak mâ ani aj e te'xye li c'a'ru que'ril toj tâcuaclîk cui'chic li Alalbej chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak.


Και ως ηκουσεν ο Ηλιας, εσκεπασε το προσωπον αυτου με την μηλωτην αυτου και εξηλθε και εσταθη εις την εισοδον του σπηλαιου. Και ιδου, φωνη προς αυτον, λεγουσα, Τι καμνεις ενταυθα, Ηλια; 	 Laj Elías quixtzßap li xnakß ru riqßuin li rakß. Qui-el saß li ochoch pec ut quixakli saß li oquebâl. Quirabi xyâb xcux li Dios nak quiyeheß re: —At Elías, ¿cßaßru yôcat arin? chan.


Ο δεκατος τριτος εις τον Σουβαηλ ουτος, οι υιοι αυτου και οι αδελφοι αυτου, δωδεκα. 	 Li roxlaju, aßan laj Subael. Li alalbej rochbeneb li rechßalal cablajuheb chixjunileb.


Σεις ιστασθε σημερον παντες ενωπιον Κυριου του Θεου σας, οι αρχηγοι των φυλων σας, οι πρεσβυτεροι σας και οι αρχοντες σας, παντες οι ανδρες του Ισραηλ, 	 Anakcuan xakxôquex arin chiru li Kâcuaß lê Dios. Cuanquex chêjunilex joß eb ajcuiß li nequeßcßamoc be chêru ut eb li nequeßtaklan saß êbên. Cuanqueb chixjunileb li cuînk.


Η γη αυτων ανεβρυσε βατραχους, εως των ταμειων των βασιλεων αυτων. 	 Quinujac chi amoch chixjunil li tenamit toj retal queßoc saß li naßajej li nacuar cuiß lix reyeb.


Και απεκριθη Σεχανιας ο υιος του Ιεχιηλ, εκ των υιων Ελαμ, και ειπε προς τον Εσδραν, Ημεις ηνομησαμεν εις τον Θεον ημων και ελαβομεν ξενας γυναικας εκ των λαων της γης πλην τωρα ειναι ελπις εις τον Ισραηλ περι τουτου 	 Ut laj Secanías li ralal laj Jehiel xcomoneb laj Elam quiâtinac ut quixye re laj Esdras: —Lâo xomâcob chiru li kaDios xban nak xosumla riqßuineb li ixk li jalan xtenamiteb. Abanan toj naru teßcolekß laj Israel.


ουτος δε θελει προσφερει αυτο ενωπιον του Κυριου και θελει καμει εξιλεωσιν υπερ αυτης και θελει καθαρισθη απο της ροης του αιματος αυτης. Ουτος ειναι ο νομος της γεννωσης αρσενικον η θηλυκον. 	 Ut laj tij tixmayejaheb li xul chiru li Kâcuaß re nak incßaß chic muxbilak ru li ixk. Ut chirix aßan santobresinbil chic tâcanâk li ixk riqßuin lix yajel. Aßan aßin li chakßrab reheb li ixk chirix lix yoßlajic lix cßulaßal, usta têlom usta xkaßal li tâyoßlâk.Cui li ixk incßaß târûk xlokßbal li carner, naru tixqßue cuib li mucuy malaj ut cuib li paloma toj sâjeb. Jun tixqßue re li cßatbil mayej ut li jun chic tixqßue re nak incßaß chic muxbil ru. Chi joßcaßin laj tij tixtoj rix lix mâc ut li ixk tâsantobresîk riqßuin lix yajel.


Θελει δε παραδωσει αδελφος αδελφον εις θανατον και πατηρ τεκνον, και θελουσιν επαναστη τεκνα κατα γονεων και θελουσι θανατωσει αυτους 	 Sa' eb li cutan a'an, cuan li asbej tixk'axtesi li îtz'inbej re tâcamsîk ut cuan li îtz'inbej tixk'axtesi li asbej. Ut cuan li yucua'bej tixk'axtesi li alalbej. Ut cuan li alalbej xic' te'rileb lix na' xyucua' ut te'xq'ueheb chi camsîc.


και λαβων το ποτηριον και ευχαριστησας, εδωκεν εις αυτους, λεγων Πιετε εξ αυτου παντες 	 Ut quixchap ajcui' li sec' re uc'ac ut quixbantioxi chiru li Dios ut quixq'ue reheb ut quixye reheb: -Uc'umak li cuan sa' li sec' a'in chêjunilex,


Αλλ' ο Αμασιας δεν υπηκουσε διοτι εκ Θεου ητο τουτο, δια να παραδωση αυτους εις την χειρα των εχθρων, επειδη εξεζητησαν τους θεους του Εδωμ. 	 Laj Amasías incßaß qui-abin chiru xban nak ac cuan saß xchßôl li Dios nak tixkßaxtesi laj Amasías saß rukß li rey Joás. Quixbânu chi joßcan xban nak quixtiquib xlokßoninquil li jalanil dios li queßxlokßoni eb laj Edom.


Εαν ονειδιζησθε δια το ονομα του Χριστου, εισθε μακαριοι, διοτι το Πνευμα της δοξης και το του Θεου αναπαυεται εφ' υμας κατα μεν αυτους βλασφημειται, κατα δε υμας δοξαζεται. 	 Us xak êre cui texhobek' xban nak nequepâb li Cristo. A'an retalil nak lix Musik' li Dios cuan êriq'uin ut a'an li k'axal lok'. Relic chi yâl nak tz'ektânanbil li Dios xbaneb li neque'hoboc êre, abanan chêru lâex, k'axal lok' ut nim xcuanquil.


Θελω περιπατει ενωπιον του Κυριου εν γη ζωντων. 	 Xban nak li Kâcuaß quinixtenkßa, lâin tincuânk chi sum âtin riqßuin nak toj cuânkin arin saß ruchichßochß saß xyânkeb li toj yoßyôqueb.


Ιδου, αφαιρει τις θελει εμποδισει αυτον; τις θελει ειπει προς αυτον, Τι καμνεις; 	 Cui li Dios narisi li cßaßak re ru chiru li junjûnk, ¿ma naru ta biß takaye nak incßaß? ¿Ma cuan ta biß junak târûk tixye nak incßaß us naxbânu?


και βασταζων τον σταυρον αυτου, εξηλθεν εις τον λεγομενον Κρανιου τοπον, οστις λεγεται Εβραιστι Γολγοθα, 	 Li Jesús yô chixpakonquil lix cruz nak cô sa' li na'ajej Xbakel Xjolom Camenak xc'aba'. Sa' li âtinobâl hebreo Gólgota xc'aba'.


Διοτι εαν τις ιδη σε, τον εχοντα γνωσιν, οτι καθησαι εις τραπεζαν εντος ναου ειδωλων, δεν θελει ενθαρρυνθη η συνειδησις αυτου, ασθενουντος, εις το να τρωγη τα ειδωλοθυτα; 	 Lâex nequenau lix yâlal a'in. Nequenau nak moco mâc ta xtzacanquil li tzacaêmk mayejanbil. Abanan cui junak aj pâbanel toj k'un xch'ôl sa' xpâbâl tâilok êre nak c'ojc'ôquex sa' mêx chi cua'ac cuan cui' li yîbanbil dios, mâre a'an tixtzaca li mayejanbil chiruheb li yîbanbil dios ut tixc'oxla nak xmux ru lix pâbâl.


Ειπον, Ελθετε, και ας εξολοθρευσωμεν αυτους απο του να ηναι εθνος και το ονομα του Ισραηλ ας μη μνημονευηται πλεον. 	 Nequeßxye: Quimkex ut kasachak ruheb. Takasach lix tenamiteb chi junaj cua re nak mâ ani chic tâjulticânk re lix cßabaßeb laj Israel, chanqueb.


εωσου αναπαυση ο Κυριος τους αδελφους σας καθως και εσας, και να κληρονομησωσι και αυτοι την γην, την οποιαν Κυριος ο Θεος σας διδει εις αυτους τοτε θελετε επιστρεψει εις την γην της κληρονομιας σας, και θελετε κληρονομησει αυτην, την οποιαν Μωυσης ο δουλος του Κυριου εδωκεν εις εσας εντευθεν του Ιορδανου, προς ανατολας ηλιου. 	 Têtenkßaheb toj retal teßrêchani li naßajej re teßhilânk cuiß joß yechißinbil reheb xban li Dios. Têtenkßaheb toj teßrêchani lix naßajeb joß nak xerêchani lê re lâex. Ut nak ac xeßrêchani lix naßajeb, lâex texsukßîk cuißchic saß lê naßaj li cuan saß li pacßal aßin saß li este. Aßin li naßajej li quixqßue êre li Dios joß quiyeheß êre xban laj Moisés laj cßanjel chiru li Dios, chan laj Josué.


Αλλα σηκωθητι και στηθι επι τους ποδας σου επειδη δια τουτο εφανην εις σε, δια να σε καταστησω υπηρετην και μαρτυρα και οσων ειδες και περι οσων θελω φανερωθη εις σε, 	 Anakcuan ut cuaclin. Lâin xinc'utbesi cuib châcuu re nak tatinxakab chok' aj c'anjel chicuu. Lâat tatch'olobânk xyâlal li c'a'ak re ru xacuil jo' ajcui' li c'a'ak re ru toj tinc'utbesi châcuu.


Τοτε ελαβεν η Ναομι το παιδιον και εθεσεν αυτο εις τον κολπον αυτης και εγεινεν εις αυτο τροφος. 	 Ut lix Noemí quixcßul li cßulaßal ut quixkßalu ut aßan quiqßuiresin re.


Διοτι μαρτυς μου ειναι ο Θεος, οτι σας επιποθω παντας με σπλαγχνα Ιησου Χριστου. 	 Li Dios naxnau nak c'ajo' nequexinra. Ut li rahoc a'in, a'an q'uebil cue xban li Cristo.


Και ειπεν ο Αβιμελεχ, Δεν εξευρω τις επραξε το πραγμα τουτο και ουτε συ με εφανερωσας και ουτε εγω ηκουσα, ειμη σημερον. 	 Laj Abimelec quixye re: —Lâin incßaß xinnau aßan. Nasach inchßôl âban. Incßaß ninnau ani xbânun re aßan, chan.


τον βασιλεα της Εγλων, ενα τον βασιλεα της Γεζερ, ενα 	 li rey re Eglón, ut li rey re Gezer,


δια του οποιου εχομεν την παρρησιαν και την εισοδον με πεποιθησιν δια της εις αυτον πιστεως. 	 Xban nak ac xkapâb li Cristo, junajo chic riq'uin. Jo'can nak nakanau chi tz'akal nak naru chic tocuânk chi sum âtin riq'uin li Dios.


δια τουτο ο Κυριος θελει φαλακρωσει την κορυφην της κεφαλης των θυγατερων της Σιων, και ο Κυριος θελει εκκαλυψει την αισχυνην αυτων. 	 Re xqßuebal chixtojbaleb xmâc lâin tinqßueheb chi tßanecß li rismal. Tßuruß chic lix jolomeb tâcanâk re xcutbal xxutâneb, chan li Kâcuaß.


παιδευτης αφρονων, διδασκαλος νηπιων, εχων τον τυπον της γνωσεως και της αληθειας εν τω νομω. 	 Nacaye nak lâat aj tzolol reheb li inc'a' tzolbileb ut li inc'a' neque'xnau xyâlal. Nacaye nak sa' li chak'rab nacatau âna'leb chi tz'akal ut aran nacatau xyâlal.


Και επηλθεν επι τον Σαουλ πνευμα Θεου, οτε ηκουσε τους λογους εκεινους και εξηφθη η οργη αυτου σφοδρα. 	 Laj Saúl quirecßa nak lix musikß li Dios quichal saß xbên ut cßajoß nak quijoskßoß nak quirabi li queßxye li takl.


Το βαπτισμα του Ιωαννου εξ ουρανου ητο η εξ ανθρωπων; αποκριθητε μοι. 	 ¿Ani quitaklan chak re laj Juan chi cubsînc ha'? ¿Ma li Dios malaj ut cuînk quitaklan chak re? Yehomak cue anakcuan, chan reheb.


Τοτε εσαλευθη και εντρομος εγεινεν η γη τα θεμελια του ουρανου εταραχθησαν και εσαλευθησαν, διοτι ωργισθη. 	 Li ruchichßochß qui-ecßan saß xnaßaj. Ut qui-ecßan ajcuiß saß xnaßaj li nacûtun re li choxa xban nak yô xjoskßil li Kâcuaß.


Και θελετε φυλαττει τας φυλακας του αγιαστηριου και τας φυλακας του θυσιαστηριου, και δεν θελει εισθαι πλεον οργη εις τους υιους Ισραηλ. 	 Caßaj cuiß lâat ut eb lâ cualal naru têbânu li cßanjel saß li Santil Naßajej ut saß li artal re nak incßaß chic tinjoskßokß saß xbêneb laj Israel.


Και ηρωτησα αυτην και ειπον, Τινος θυγατηρ εισαι; η δε ειπε, Θυγατηρ του Βαθουηλ, υιου του Ναχωρ, τον οποιον εγεννησεν εις αυτον η Μελχα και περιεθεσα τα ενωτια εις το προσωπον αυτης και τα βραχιολια επι τας χειρας αυτης. 	 Ut lâin xinpatzß re, “¿Ani lâ yucuaß?” Ut aßan xye cue, “Lâin lix rabin laj Betuel. Lin yucuaß, aßan li ralal laj Nacor riqßuin lix Milca,” chan. Lâin xinqßue re lix sahob ru li rußuj. Ut xinqßue ajcuiß lix sahob ru lix cux rukß.


και ενεθυμηθη την προς αυτους διαθηκην αυτου και μετεμεληθη κατα το πληθος του ελεους αυτου. 	 Quijulticoß re li contrato li quixbânu riqßuineb ut xban nak kßaxal nim li ruxtân, quixjal xcßaßux ut quixtenkßaheb cuißchic.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην, λεγων, 	 Li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Nak junak cristian tâmâcobk riqßuin xbalakßinquil li ras rîtzßin malaj ut riqßuin elkßac, aßan cuan xmâc chiru li Kâcuaß.


Τους Γεσσουριτας ομως και τους Μααχαθιτας οι υιοι Ισραηλ δεν εξωλοθρευσαν, αλλα κατοικουσιν οι Γεσσουριται και οι Μααχαθιται μεταξυ του Ισραηλ εως της σημερον. 	 Caßaj cuiß eb li ralal xcßajol laj Gesur ut eb li ralal xcßajol laj Maaca incßaß queßisîc saß lix naßajeb xbaneb laj Israel. Queßcana ban chi cuânc saß xyânkeb toj chalen anakcuan.


και το υπολοιπον του αριθμου των ισχυρων τοξοτων εκ των υιων του Κηδαρ θελουσιν ελαττωθη διοτι Κυριος ο Θεος του Ισραηλ ελαλησε. 	 Usta kßaxal cauheb xchßôl chi pletic eb li cuînk aj Cedar, li nequeßcutuc tzimaj, abanan moco qßui ta chic li teßcolekß. Lâin li Kâcuaß, lix Dioseb laj Israel, ninyehoc re aßin.—


Και δεν εφυλαξατε σεις την φυλακην των αγιων μου, αλλα κατεστησατε επι του αγιαστηριου μου φυλακας της φυλακης μου αντι υμων. 	 Lâex aj Israel incßaß quexcßanjelac chicuu saß lin templo joß quexintakla cuiß. Quexakabeb ban li jalaneb xtenamit chixbânunquil.


Ημαρτησα τι δυναμαι να καμω εις σε, διατηρητα του ανθρωπου; δια τι με εθεσας σημαδιον σου, και ειμαι βαρος εις εμαυτον; 	 Cui cuan inmâc, ¿cßaßru li mâc xinbânu châcuu lâat aj ilol reheb li cuînk? ¿Cßaßut nak lâin niquinâtîca riqßuin lâ tzimaj? ¿Ma yôquin ta biß châchßißchßißinquil lâin?¿Ma incßaß naru tâcuy inmâc? ¿Ma incßaß tâcuy li mâusilal xinbânu? Chi sêb nincam ut tinsukßîk cuißchic chßochß. Tâcuaj raj chic rilbal cuu, abanan incßaß chic tâcuil cuu xban nak acak xincam, chan laj Job.


Ειπε δε παραβολην προς αυτους, Μηπως δυναται τυφλος να οδηγη τυφλον; δεν θελουσι πεσει αμφοτεροι εις βοθρον; 	 Li Jesús quixye li jaljôquil ru âtin a'in reheb li tenamit ut quixye: -Junak mutz', ¿Ma naru ta bi' tixc'ut xbe junak chic mutz'? ¿Ma inc'a' ta bi' sa' cuibal te't'anek' sa' jul xban nak mutz'eb?


εις τους οποιους ηθελησεν ο Θεος να φανερωση τις ο πλουτος της δοξης του μυστηριου τουτου εις τα εθνη, οστις ειναι ο Χριστος εις εσας, η ελπις της δοξης 	 Li Dios quiraj nak lâex li mâcua'ex aj judío, tênau nak êre ajcui' li colba-ib. Li resil a'an mukmu nak quicuan chak. Abanan anakcuan nanauman nak lix yâlal li lok'laj esil, a'an a'in: Nak li Cristo cuan êriq'uin ut sa' xc'aba' a'an textz'akônk riq'uin lix nimal xlok'al li Dios.


Περισσοτερον τυπτει ο ελεγχος τον φρονιμον, παρα εκατον μαστιγωσεις τον αφρονα. 	 Li ani cuan xnaßleb naxqßue retal lix kßusbal. Aßut li mâcßaß xnaßleb usta tâqßue jun cientak lix lôb incßaß naxtau xyâlal.


Και δυο κρικους χρυσους εκαμε δι' αυτο υπο την στεφανην αυτου πλησιον των δυο γωνιων αυτου επι τα δυο πλαγια αυτου, δια να ηναι θηκαι των μοχλων, ωστε να βασταζωσιν αυτο δι' αυτων. 	 Ut queßxyîb câhib li argollas ut queßxletz rubel lix sahob ru li cuan chire. Queßxletz saß xuc xcaß pacßalil re teßxnumsi cuiß li cheß li tîc rix li teßxpako cuiß li artal.


και Συ κατ' αρχας, Κυριε, την γην εθεμελιωσας, και εργα των χειρων σου ειναι οι ουρανοι 	 Li Dios quixye cui'chic re li C'ajolbej: Lâat, at Kâcua', sa' xticlajic cayîb li ruchich'och' ut riq'uin ajcui' âcuuk' cayîb li choxa.


διοτι ταυτα παντα ζητουσι τα εθνη του κοσμου υμων δε ο Πατηρ εξευρει οτι εχετε χρειαν τουτων 	 Lê yucua' li cuan sa' choxa naxnau li c'a'ru nequeraj ru. Li inc'a' neque'xpâb li Dios, ca'aj cui' lix tzacaêmkeb neque'xc'oxla.


Ιδε, Θεε, η ασπις ημων, και επιβλεψον εις το προσωπον του χριστου σου. 	 At Kâcuaß, lâat laj Colol ke. Chacuosobtesi taxak li rey li sicßbil ru âban.


Διοτι ειπε, Βεβαιως λαος μου ειναι αυτοι, τεκνα τα οποια δεν θελουσι ψευσθη και υπηρξεν ο Σωτηρ αυτων. 	 Li Kâcuaß quixye: —Aßaneb li cualal incßajol. Incßaß tineßxbalakßi, chan. Joßcan nak quixcoleb.


Διοτι αυτοι δεν κοιμωνται, εαν δεν κακοποιησωσι και ο υπνος αυτων αφαιρειται, εαν δεν υποσκελισωσιν. 	 Eb aßan incßaß saheb xchßôl cui incßaß nequeßxbânu li mâusilal. Ut incßaß nequeßcuar chixcßoxlanquil li incßaß us.


Διοτι εγεινα ως ασκος εν τω καπνω αλλα τα διαταγματα σου δεν ελησμονησα. 	 Usta ac tîxin chic ut usta mâcßaß chic nin-oc cuiß ut tzßektânanbilin, abanan incßaß nasach saß inchßôl lâ chakßrab.


Οταν εισερχησαι εις τα σπαρτα του πλησιον σου, δυνασαι να αποσπας δια της χειρος σου ασταχυα δρεπανον ομως δεν δυνασαι να βαλης εις τα σπαρτα του πλησιον σου. 	 Ut nak tex-oc saß xnaßaj lix trigo lê ras êrîtzßin, naru têrisi li ru riqßuin lê rukß, abanan incßaß naru têset riqßuin chßîchß.


και παντες οι ανθρωποι της πολεως αυτου θελουσι λιθοβολησει αυτον με λιθους, και θελει αποθανει. Και θελεις εξαφανισει το κακον εκ μεσου σου και πας ο Ισραηλ θελει ακουσει και φοβηθη. 	 Ut chixjunileb li cuînk li cuanqueb saß li tenamit aßan teßxcuti chi pec toj retal tâcâmk. Chi joßcaßin têrisi li mâusilal saß êyânk. Ut chixjunileb laj Israel teßrabi resil ut teßxucuak xban.


Και σηκωθεντες απο Ριμμων-φαρες, εστρατοπεδευσαν εν Λιβνα. 	 Nak queßel Rimón-peres, queßcôeb toj Libna ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


και σταθεισα πλησιον των ποδων αυτου οπισω κλαιουσα, ηρχισε να βρεχη τους ποδας αυτου με τα δακρυα και εσπογγιζε με τας τριχας της κεφαλης αυτης και κατεφιλει τους ποδας αυτου και ηλειφε με το μυρον. 	 Li ixk quijiloc riq'uin li Jesús. Qui-oc chi yâbac sa' xbên li rok ut riq'uin lix ya'al ru quixch'aj. Ut quixmes riq'uin rismal xjolom. Quirutz' li rok ut quixyul riq'uin li sununquil ban.


και τα ορια αυτων ησαν απο Αροηρ, της παρα το χειλος του ποταμου Αρνων, και η πολις εν τω μεσω του ποταμου, και πασα η πεδινη εως Μεδεβα, 	 Li naßajej li quixqßue reheb, aßan naticla chak saß li naßajej Aroer. Nacuulac cuan cuiß li nimaß Arnón. Ut quixqßue ajcuiß reheb li tenamit li cuan saß xyi li ru takßa ut chixjunil li ru takßa li cuan Medeba.


Γνωριζεται και αυτο το παιδιον εκ των πραξεων αυτου, αν τα εργα αυτου ειναι καθαρα, και αν ευθεα. 	 Usta toj sâj junak, abanan nacßutun chanru lix naßleb riqßuin lix yehom xbânuhom.


Εαν ειπη ο πους, Επειδη δεν ειμαι χειρ, δεν ειμαι εκ του σωματος, δια τουτο ταχα δεν ειναι εκ του σωματος; 	 Cui naru raj tââtinak li rok junak li tz'ejcualej, ¿ma naru tixye mâcua'in xcomon li tz'ejcualej xban nak mâcua'in li ruk'? ¿Ma yal xban ta bi' nak mâcua' uk'ej nak mâcua'ak xcomon li tz'ejcualej?


Και οι Γαβαωνιται απεστειλαν προς τον Ιησουν εις το στρατοπεδον εις Γαλγαλα, λεγοντες, Μη αποσυρης την χειρα σου απο των δουλων σου αναβα προς ημας ταχεως και σωσον ημας και βοηθησον ημας διοτι συνηχθησαν εναντιον ημων παντες οι βασιλεις των Αμορραιων, οι κατοικουντες την ορεινην. 	 Ut eb li cuanqueb saß li tenamit Gabaón queßxtakla xyebal re laj Josué toj aran Gilgal bar cuan cuiß lix muhebâl: —Takaj nak tatchâlk chikatenkßanquil lâo aj cßanjel châcuu. Moâcanab kajunes. Tatchâlk chi junpât chikacolbal xban nak chixjunileb li rey reheb laj amorreo, li cuanqueb saß li tzûl ru, xeßchal chi pletic kiqßuin.—


Και προσετι υπηρξεν ανθρωπος προφητευων εν ονοματι Κυριου, Ουριας ο υιος του Σεμαιου απο Κιριαθ-ιαρειμ, και προεφητευσε κατα της πολεως ταυτης και κατα της γης ταυτης κατα παντας τους λογους του Ιερεμιου. 	 Quicuan chic jun profeta li quiâtinac saß xcßabaß li Kâcuaß. Aßan laj Urías li ralal laj Semaías. Quiriat-jearim xtenamit. Laj Urías quixye ajcuiß resil li raylal li tixcßul li tenamit aßin ut li naßajej aßin. Quixye li âtin li quixye laj Jeremías.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Λαλησον προς τους ιερεις τους υιους του Ααρων, και ειπε προς αυτους, Ουδεις θελει μιανθη μεταξυ του λαου αυτου δια νεκρον 	 Li Kâcuaß quixye re laj Moisés: —Tat-âtinak riqßuineb laj tij li ralal xcßajol laj Aarón ut tâye reheb nak eb laj tij incßaß teßxmux ribeb riqßuin xchßeßbal li camenak li tâcâmk saß lix tenamiteb.


Ιδου, εγω ειμαι εναντιον των προφητων, λεγει Κυριος, οιτινες κινουσι τας γλωσσας αυτων και λεγουσιν, Αυτος λεγει. 	 Yô injoskßil saß xbêneb li nequeßâtinac chi nabal ut nequeßxye nak lâin xinyehoc re li cßaßru nequeßxye.


αχυρον δεν διδεται εις τους δουλους σου και λεγουσιν εις ημας, Καμνετε πλινθους και ιδου, εμαστιγωθησαν οι δουλοι σου το δε σφαλμα ειναι του λαου σου. 	 Incßaß chic naqßueman li qßuim reheb li môs ut chixjunil li nequeßtaklan nequeßxye ke, “Yîbomak li xan.” Ut sacßbilo chikajunilo xbaneb. Abanan mâcuaß lâo aj Israel cuan ke. Aß ban lâ tenamit cuanqueb re, chanqueb re laj faraón.


Θελει βρυχησει ο λεων εν τω δρυμω, εαν δεν εχη θηραν; θελει εκπεμψει την φωνην αυτου ο σκυμνος απο της κατοικιας αυτου, αν δεν επιασε τι; 	 ¿Ma tixjap ta biß re li cakcoj saß qßuicheß cui incßaß tixchap xtib? ¿Ma hôn ta biß nacßut xjoskßil li chßina cakcoj nak toj mâjiß naxtau lix tib?


Επειδη ο ανθρωπος, εις τον οποιον εγεινε το θαυμα τουτο της θεραπειας, ητο περισσοτερον των τεσσαρακοντα ετων. 	 Ac numenak ca'c'âl chihab cuan re li cuînk li quiq'uirtesîc riq'uin milagro.


Κατωκουν εν τοις κρημνοις των χειμαρρων, ταις τρυπαις της γης και τοις βροχοις. 	 Nequeßxic chi cuânc saß eb li ochoch pec. Ut nequeßxbec li jul saß eb li ûl re teßcuânk.


λαλησον και ειπε, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, εγω ειμαι εναντιον σου, Φαραω βασιλευ Αιγυπτου, μεγαλε δρακων, κοιτομενε εν μεσω των ποταμων αυτου οστις ειπας, Ο ποταμος μου ειναι εμου και εγω εκαμον αυτον δι' εμαυτον. 	 Tâye reheb: joßcaßin xye li Kâcuaß li nimajcual Dios. Yô injoskßil saß âbên lâat, at faraón, lix reyeb laj Egipto. Lâat chanchanat jun li nimla xul dragón xcßabaß li nacuan saß nimaß. Nacaye, “Li nimaß Nilo cue lâin. Lâin quinyîban re,” chancat.


Και ηλθεν εις Καπερναουμ και οτε εισηλθεν εις την οικιαν, ηρωτα αυτους Τι διελογιζεσθε καθ' οδον προς αλληλους; 	 Que'cuulac sa' li tenamit Capernaum. Nak cuanqueb sa' cab quixpatz' reheb lix tzolom: -¿C'a'ru li yôquex chixcuech'inquil rix nak yôco chi châlc? chan.


Αφου δε συνεφωνησε μετα των εργατων προς εν δηναριον την ημεραν, απεστειλεν αυτους εις τον αμπελωνα αυτου. 	 Ut que'xsume c'anjelac chiru chi jun denario li cutan xtojbaleb. Ut quixtaklaheb sa' li racuîmk chi c'anjelac.


Πλην οι ιερεις των υψηλων τοπων δεν ανεβησαν προς το θυσιαστηριον του Κυριου εν Ιερουσαλημ, αλλ' ετρωγον αζυμα μεταξυ των αδελφων αυτων. 	 Eb laj tij aßan incßaß queßru chi cßanjelac saß li templo, abanan queßxcuaß li caxlan cua li mâcßaß xchßamal rochbeneb laj tij li queßcßanjelac saß li templo.


Και εγεννησεν η Αδα τον Ιαβαλ ουτος ητο πατηρ των κατοικουντων εν σκηναις και τρεφοντων κτηνη. 	 Ut lix Ada quicuan jun lix cßulaßal. Aj Jabal queßxqßue chokß xcßabaß. Eb li ralal xcßajol laj Jabal, aßaneb li queßcuan saß eb li muhebâl yîbanbil riqßuin tßicr. Ut eb aßan aj qßuirisinel xul.


Εκεινο, δια το οποιον εκοπιασε, θελει αποδωσει και δεν θελει καταπιει αυτο κατα την αποκτησιν θελει γεινει η αποδοσις αυτου, και δεν θελει χαρη. 	 Chixjunil li quixtrabaji incßaß tixyal xsahil xban nak tento nak tixqßue rêkaj li cßaßru quixmakß chiru jalan.


Και εκειθεν διεβαινε το οριον προς την Λουζ, κατα το μεσημβρινον πλαγιον της Λουζ, ητις ειναι η Βαιθηλ και κατεβαινε το οριον εις την Αταρωθ-αδδαρ, εις το ορος το προς μεσημβριαν της κατω αιθ-ωρων. 	 Li nubâl naxic toj cuan cuiß li naßajej Luz li nequeßxye ajcuiß Bet-el re ut naxic saß li sur. Ut nacuulac saß li tenamit Atarot-adar li cuan cuiß li tzûl li cuan saß li sur riqßuin li tenamit Bet-horón li cuan takßa.


Ο πατηρ ημων απεθανεν εν τη ερημω και αυτος δεν ητο εν τη συνοδια των συναθροισθεντων κατα του Κυριου εν τη συνοδια του Κορε, αλλ' απεθανε δι' ιδιαν αυτου αμαρτιαν και δεν ειχεν υιους 	 —Li kayucuaß quicam saß li chaki chßochß. Aßan mâcuaß jun saß xyânkeb li queßoquen chirix laj Coré li queßxkßetkßeti ribeb chiru li Kâcuaß. Li kayucuaß quicam ban xban li mâc li quixbânu aßan. Mâ jun li ralal.


καιρος του αποκτεινειν και καιρος του ιατρευειν καιρος του καταστρεφειν και καιρος του οικοδομειν 	 Cuan li hônal re camsînc ut cuan li hônal re banoc. Cuan xcutanquil li sachoc, ut cuan ajcuiß xcutanquil xcuaclesinquil cuißchic li ac tßanenak.


Εν ενυπνιω, εν ορασει νυκτερινη, οτε βαθυς υπνος πιπτει επι τους ανθρωπους, οτε υπνωττουσιν επι της κλινης 	 Cuan nak li Dios narâtinaheb li cristian saß lix matqßueb malaj ut saß visión chi kßek nak yôqueb chi cuârc.


Και θελεις καμει δια τον ταπητα πεντε στυλους εκ σιττιμ, και θελεις περικαλυψει αυτους με χρυσιον τα αγκιστρα αυτων θελουσιν εισθαι χρυσα και θελεις χυσει δι' αυτους πεντε υποβασια χαλκινα. 	 Têyîb ajcuiß ôb li okech riqßuin li cheß acacia bar têqßue cuiß li tßicr. Têletz li tzßakal oro chiru li ôb chi cheß. Ut têyîb ajcuiß riqßuin bronce ôb xnaßajeb li okech. Ut têyîb ôb li ganchos li têchap cuiß li tßicr chiru li okech.


Εκτελεσον τον λογον σου προς τον δουλον σου, οστις ειναι δεδομενος εις τον φοβον σου. 	 Chaqßue taxak cue lâin aj cßanjel châcuu li cßaßru cayechißi ke lâo li nakaxucua âcuu.


και εκεινος θελει σας δειξει ανωγεον μεγα εστρωμενον εκει ετοιμασατε. 	 Ut a'an tixc'ut chêru jun nimla na'ajej takec' sa' xca' tasalil li cab. Ac yîbanbil li na'ajej. Ut aran têcauresi li nink'e chok' ke, chan li Jesús.


Και απεκριθη ο μηνυτης και ειπεν, Εφυγεν ο Ισραηλ εμπροσθεν των Φιλισταιων, και ετι μεγαλη σφαγη εγεινεν εις τον λαον και προσετι αμφοτεροι οι υιοι σου, Οφνει και Φινεες, απεθανον και η κιβωτος του Θεου επιασθη. 	 Ut li cuînk quixye re: —Eb laj filisteo xeßnumta saß xbêneb laj Israel. Nabaleb li kech soldâdil xeßcam. Ut xeßcamsîc lâ cualal cuib, laj Ofni ut laj Finees. Ut eb laj filisteo xeßxcßam li Lokßlaj Câx, chan.


Βοηθησον ημας απο της θλιψεως, διοτι ματαια ειναι η παρα των ανθρωπων σωτηρια. 	 At Kâcuaß, caßaj cuiß lâat naru tattenkßânk ke chi numtâc saß xbêneb li xicß nequeßiloc ke. Li cuînk mâcßaß xcuanquil re katenkßanquil.Li Dios tâtenkßânk ke chi numtâc saß xbêneb li xicß nequeßiloc ke ut aßan ajcuiß tâisînk xcuanquileb.


Και εδοθησαν εις εκαστον στολαι λευκαι, και ερρεθη προς αυτους να αναπαυθωσιν ετι ολιγον καιρον, εωσου συμπληρωθωσι και οι συνδουλοι αυτων και οι αδελφοι αυτων οι μελλοντες να φονευθωσιν ως και αυτοι. 	 Que'q'uehe' xsaki ak'eb. Ut que'yehe' reheb nak te'hilânk ut te'roybeni jarubak cutan chic toj tâtz'aklok xq'uialeb li rech aj c'anjelil li toj te'camsîk jo' nak que'camsîc eb a'an.


δια δοξης και ατιμιας, δια δυσφημιας και ευφημιας, ως πλανοι ομως αληθεις, 	 Cuan li neque'xq'ue kalok'al ut cuan ajcui' li neque'xsach kacuanquil. Cuan li neque'hoboc ke ut cuan ajcui' li neque'oxlok'in ke. Ut cuan ajcui' li neque'yehoc re nak lâo aj balak'. Abanan lâo junelic nocoâtinac sa' xyâlal.


Οστις εγγιση νεκρον σωμα οποιουδηποτε τεθνεωτος ανθρωπου και δεν αγνισθη, μιαινει την σκηνην του Κυριου και η ψυχη εκεινη θελει εξολοθρευθη εκ του Ισραηλ επειδη δεν ερραντισθη επ' αυτον το υδωρ του χωρισμου, θελει εισθαι ακαθαρτος η ακαθαρσια αυτου μενει επ' αυτον. 	 Yalak ani li tâchßeßok re junak camenak ut incßaß tixsantobresi rib, li jun aßan tixmux ru lix tabernáculo li Kâcuaß. Tento nak tâisîk saß xyânkeb laj Israel. Muxbil ru tâcanâk xban nak incßaß quirachrachîc li haß saß xbên re santobresîc.


Εκ δε του λαου τους πτωχους τους μη εχοντας μηδεν αφηκεν ο Νεβουζαραδαν ο αρχισωματοφυλαξ εν τη γη του Ιουδα και εδωκεν εις αυτους αμπελωνας και αγρους εν τω καιρω εκεινω. 	 Abanan, laj Nabuzaradán, li nataklan, quixcanab saß li naßajej Judá eb li nebaß, li mâcßaß cuan reheb. Ut quixqßue reheb lix chßochßeb ut li racuîmkeb uvas.


Θελω ακουσει τι θελει λαλησει Κυριος ο Θεος διοτι θελει λαλησει ειρηνην προς τον λαον αυτου και προς τους οσιους αυτου και ας μη επιστρεψωσιν εις αφροσυνην. 	 Lâin tincuabi li cßaßru tixye li Kâcuaß li nimajcual Dios. Aßan oc re chixyebal ke chanru nak tocuânk saß tuktûquil usilal lâo li sicßbil ku xban, re nak incßaß chic takabânu li joß mâjoßil naßleb.


και διδουσι το βιβλιον εις μη εξευροντα να αναγινωσκη και λεγουσιν, Αναγνωθι τουτο, παρακαλω και εκεινος λεγει, δεν εξευρω να αναγινωσκω. 	 Ut cui ta têye re junak incßaß naxnau iloc ru hu: “Il xsaß li hu aßin”, aßan tixye êre: “Lâin incßaß ninnau iloc ru hu”, chaßak.


Απομακρυνον απ' εμου την πληγην σου απο της παλης της χειρος σου εγω απεκαμον. 	 Minâqßue chic chixtojbal rix lin mâc. Câmc cue xban li raylal li xaqßue saß inbên.


και Γεδωρ και Αχιω και Ζαχαριας και Μικλωθ 	 laj Gedor, laj Ahío, laj Zacarías ut laj Miclot.


Ως ο κυων επιστρεφει εις τον εμετον αυτου, ουτως ο αφρων επαναλαμβανει την αφροσυνην αυτου. 	 Eb li mâcßaßeb xnaßleb junelic yôqueb chixbânunquil li incßaß us. Chanchaneb li tzßiß li nequeßxlou xcaß sut lix xaßau.


Ο διδασκων λοιπον αλλον σεαυτον δεν διδασκεις; ο κηρυττων να μη κλεπτωσι κλεπτεις; 	 Cui lâat nacatzoleb li jalan chic, ¿c'a'ut nak inc'a' nacatzol âcuib lâat? Lâat nacach'olob xyâlal nak inc'a' us li elk'ac. ¿C'a'ut nak toj yôcat ajcui' chi elk'ac lâat?


Εμαρτυρει λοιπον ο οχλος, ο ων μετ' αυτου οτε εφωναξε τον Λαζαρον εκ του μνημειου και ανεστησεν αυτον εκ νεκρων. 	 Eb li tenamit li cuanqueb rochben li Jesús nak quixcuaclesi cui'chic chi yo'yo laj Lázaro yôqueb chixyebal resilal yalak bar.


Διοτι η βασιλεια του Θεου δεν ειναι βρωσις και ποσις, αλλα δικαιοσυνη και ειρηνη και χαρα εν Πνευματι Αγιω 	 Lix cuanquilal li Dios inc'a' nakatau riq'uin c'a'ru nakatzaca chi moco riq'uin li c'a'ru nakuc'; natauman ban riq'uin li tîquilal, li tuktûquil usilal ut li sahil ch'ôlejil li naxq'ue ke li Santil Musik'ej.


Επειδη υπαρχει θυμος, προσεχε μη σε εξαφανιση δια της προσβολης αυτου τοτε ουδε μεγα λυτρον ηθελε σε λυτρωσει. 	 Bânu cuênt. Mâqßue âcuib chixbalakßi li biomal ut mâqßue âcuib re nak teßxtumina âcuu.


Και θελεις βεβηλωθη εν σοι ενωπιον των εθνων, και θελεις γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Xicß chic tex-ilekß ut textzßektânâk xbaneb li xnînkal ru tenamit. Riqßuin aßin têqßue retal nak lâin li Kâcuaß Dios.—


Ολιγοστευουσιν ομως επειτα και ταπεινονονται, απο της στενοχωριας, της συμφορας και του πονου. 	 Nak nequeßnumta li xicß nequeßiloc reheb saß xbêneb lix tenamit li Dios, incßaß chic qßui nequeßcana xban li raylal nequeßxcßul.


και θελεις επιθεσει επ' αυτον απο της δοξης σου, δια να υπακουωσιν εις αυτον πασα η συναγωγη των υιων Ισραηλ 	 Lâat tâqßue xcuanquil chiruheb li tenamit re nak eb aßan teßxbânu li cßaßru tixye.


ανα εν δεκατον δι' εκαστον αρνιον, κατα τα επτα αρνια 	 Ut rochbeneb li junjûnk chi carner toj sâjeb teßxqßue numenak câhib libra li châbil cßaj yokßinbil riqßuin aceite.


και οστις πεση επι τον λιθον τουτον θελει συντριφθη εις οντινα δε επιπεση, θελει κατασυντριψει αυτον. 	 Li ani tât'anek' sa' xbên li pec a'in tixtoch'i rib. Ut cui ani sa' aj bên tât'anek' li pec a'in, xujinbil tâcanâk, chan li Jesús.


κωδωνα και ροδιον, κωδωνα και ροδιον, επι των κρασπεδων του ποδηρους του λειτουργικου κυκλω καθως προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην. 	 Joßcan nak queßxyîb li rakßeb laj tij. Queßxqßue chire jun li campana ut jun li granada, jun chic li campana ut jun chic li granada. Joßcan nak queßxyîb li rakßeb laj tij li teßxqßue chirix nak ocak reheb chi cßanjelac saß li tabernáculo.


Και εγερθεις ανεχωρησεν εις τον οικον αυτου. 	 Tojo'nak quicuacli li cuînk ut cô sa' rochoch.


Παντες ομως οι αρχοντες ειπον προς πασαν την συναγωγην, Ημεις ωμοσαμεν προς αυτους τον Κυριον τον Θεον του Ισραηλ τωρα λοιπον δεν δυναμεθα να εγγισωμεν αυτους 	 Chixjunileb laj cßamol be saß xyânkeb queßxye re li tenamit: —Mâcßaß naru takabânu reheb xban nak ac xkabânu jun li contrato riqßuineb saß xcßabaß li Kâcuaß Dios.


Διωρισθησαν λοιπον εις τουτο Ιωναθαν ο υιος του Ασαηλ, και Ιααζιας ο υιος του Τικβα ο δε Μεσουλλαμ και ο Σαββεθαι, οι Λευιται, ησαν βοηθοι αυτων. 	 Laj Jonatán li ralal laj Asael ut laj Jahazías li ralal laj Ticva, ut cuib reheb laj levita, laj Mesulam ut laj Sabetai, incßaß queßxcßul xchßôleb li cßaßru queßxye li jun chßol chic. Caßaj cuiß eb aßan li incßaß queßxcßul xchßôleb.


Δια τουτο, αδελφοι, επιμεληθητε περισσοτερον να καμητε βεβαιαν την κλησιν και την εκλογην σας διοτι ταυτα καμνοντες δεν θελετε πταισει ποτε. 	 Riq'uin ut a'in ex hermân, cheq'ue taxak êch'ôl chixtaubal ru nak bokbilex ut sic'bil êru xban li Dios. Cui nequeq'ue retal a'in inc'a' chic texmâcobk.


Ο δε λαος της γης εθανατωσε παντας τους συνωμοσαντας κατα του βασιλεως Αμων και εκαμεν ο λαος της γης Ιωσιαν τον υιον αυτου βασιλεα αντ' αυτου. 	 Chirix chic aßan eb laj Judá queßxcamsiheb li queßcßûban ru xcamsinquil li rey Amón. Ut aß chic laj Josías li ralal quixakabâc chokß rey chokß rêkaj.


Διοτι χιλια ετη ενωπιον σου ειναι ως ημερα η χθες, ητις παρηλθε, και ως φυλακη νυκτος. 	 Relic chi yâl châcuu lâat jun mil chihab chanchan li jun cutan ajcuiß li ac xnumeß. Ut chanchan nak nanumeß cuib oxib ôr re li kßojyîn.


και δι' αυτον ητοιμασεν οργανα θανατου προσηρμοσε τα βελη αυτου εναντιον των διωκτων. 	 Li Dios ac xcauresi rib chi rakoc âtin saß xbêneb. Chanchan nak ac yô chixtîcanquileb riqßuin lix tzimaj.


Η δοξα αυτου ειναι επι την γην και τον ουρανον και αυτος υψωσε κερας εις τον λαον αυτου, υμνον εις παντας τους οσιους αυτου, εις τους υιους Ισραηλ, λαον οστις ειναι πλησιον αυτου. Αλληλουια. 	 Li Kâcuaß quixnimobresi xcuanquileb laj Israel. Quixqßueheb xlokßal li ralal xcßajol, li sicßbil ru xban. ¡Lokßoninbil taxak li Kâcuaß!


Οστις σκαπτει λακκον, θελει πεσει εις αυτον και οστις χαλα φραγμον, οφις θελει δαγκασει αυτον. 	 Li ani naxbec junak jul re tâtßanekß jalan, aßan ajcuiß li tâtßanekß chi saß. Li ani tixjor li tzßac li sutsu cuiß li tenamit tâtißekß xban cßantiß.


Και εαν μεν ηναι εκει υιος ειρηνης, θελει αναπαυθη επ' αυτον η ειρηνη σας ει δε μη, θελει επιστρεψει εις εσας. 	 Cui châbileb li cuanqueb sa' li cab a'an, tâcuânk li tuktûquil usilal riq'uineb jo' xeye lâex. Cui ut inc'a' châbileb, inc'a' ajcui' tâcuânk li tuktûquil usilal riq'uineb. Ca'aj cui' êriq'uin ban lâex tâcanâk.


και εδωκας εις αυτους την γην ταυτην, την οποιαν ωμοσας προς τους πατερας αυτων να δωσης εις αυτους, γην ρεουσαν γαλα και μελι 	 Caqßue li naßajej aßin reheb joß caye reheb lix xeßtônil yucuaß nak tâbânu. Caqßue li naßajej reheb li na-el cuiß chi us li sahil echej.


Και πριν παυσω λαλων εν τη καρδια μου, ιδου, η Ρεβεκκα εξηρχετο εχουσα την υδριαν αυτης επι του ωμου αυτης και κατεβη εις την πηγην και ηντλησεν ειπον δε προς αυτην, Ποτισον με, παρακαλω. 	 Lâin toj yôquin ajcuiß chi tijoc nak xchal lix Rebeca. Pakpo chak lix cuc xbên xtel. Ut aßan xcube chixbutßbal lix cuc. Nak xtakeß chak, lâin xinye re, “Bânu usilal, si bayak cuucßa. Tâchakik cue,” chanquin re.


Οστις δεν αγαπα δεν εγνωρισε τον Θεον, διοτι ο Θεος ειναι αγαπη. 	 Ut li inc'a' narahoc mâcua' ralal li Dios xban nak li rahoc riq'uin li Dios nachal.


η λιθον τινα χωρις να ιδη αυτον, εκ του οποιου δυναται να αποθανη, και ριψη επ' αυτον ωστε να αποθανη, και δεν ητο εχθρος αυτου ουδε εζητει να κακοποιηση αυτον, 	 malaj ut naxcut chi pec chi incßaß xril li ras rîtzßin, ut li jun aßan nacam xban li cßaßru quixcßul,


Μη θαυμασης οτι σοι ειπον, Πρεπει να γεννηθητε ανωθεν. 	 Misach âch'ôl xban nak xinye âcue nak tento tatyo'lâk cui'chic xca' sut.


Νεκρωσατε λοιπον τα μελη σας τα επι της γης, πορνειαν, ακαθαρσιαν, παθος, επιθυμιαν κακην και την πλεονεξιαν, ητις ειναι ειδωλολατρεια, 	 Xban nak ac' chic lê yu'am, canabomak chi junaj cua xrahinquil ru li inc'a' us jo' li co'bêtac yumbêtac, ut li mâus aj na'leb. Ut canabomak xrahinquil ru li mâusilal. Ut mêrahi ru li biomal xban nak li xrahinquil ru li biomal, a'an chanchan ajcui' xlok'oninquil li jalanil dios.


Και ειπεν ο Σαμουηλ προς τον λαον, Μαρτυς ο Κυριος ο καταστησας τον Μωυσην και τον Ααρων, και αναβιβασας τους πατερας σας εκ γης Αιγυπτου. 	 Laj Samuel quixye reheb li tenamit: —Li Kâcuaß, aßan li quixakaban reheb laj Moisés ut laj Aarón chirisinquileb lê xeßtônil yucuaß saß li naßajej Egipto.


επειδη ηκουσαμεν πως ο Κυριος εξηρανε τα υδατα της Ερυθρας θαλασσης εμπροσθεν σας, οτε εξηλθετε εξ Αιγυπτου και τι εκαμετε εις τους δυο βασιλεις των Αμορραιων, τους περαν του Ιορδανου, εις τον Σηων και εις τον Ωγ, τους οποιους εξωλοθρευσατε 	 Lâo nakanau nak quex-el chak Egipto li Dios quixchakihobresi li haß saß li Caki Palau re nak texnumekß jun pacßal. Ut nakanau ajcuiß nak lâex quesach ruheb chi junaj cua li cuib chi rey laj Sehón ut laj Og, lix reyeb laj amorreo li cuanqueb jun pacßal li nimaß Jordán.


αλλ' οταν κρινωμεθα, παιδευομεθα υπο του Κυριου, δια να μη κατακριθωμεν μετα του κοσμου. 	 Ut nak narakman âtin sa' kabên xban li Kâcua' nocok'use' re nak inc'a' tz'ektânanbilako kochbeneb li inc'a' neque'pâban.


Ευφρανθητε μετα της Ιερουσαλημ και αγαλλεσθε μετ' αυτης, παντες οι αγαπωντες αυτην χαρητε χαραν μετ' αυτης, παντες οι πενθουντες δι' αυτην 	 Chisahokß taxak lê chßôl riqßuin li tenamit Jerusalén. Chisahokß taxak lê chßôl chêjunilex lâex li nequexrahoc re. Chinujak taxak lê chßôl riqßuin li sahil chßôlej lâex li quexyâbac saß xcßabaß li tenamit Jerusalén.


Υιε ανθρωπου, προφητευσον και ειπε, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος. Ολολυζετε, Ουαι, δια την ημεραν. 	 —At ralal cuînk, tâye resil li cßaßru tâcßulmânk. Tâye: Joßcaßin xye li Kâcuaß li nimajcual Dios. Chexyâbak ut têye, “Cuulac re xcutanquil nak tâchâlk li raylal saß kabên.”


Δια τουτο εγω δεν θελω κρατησει το στομα μου θελω λαλησει εν τη αγωνια του πνευματος μου θελω θρηνολογησει εν τη πικρια της ψυχης μου. 	 Lâin yôquin chi âtinac chi joßcaßin xban xrahil inchßôl. Âcanin xban li raylal li yôquin chixcßulbal.


και εισελθουσαι δεν ευρον το σωμα του Κυριου Ιησου. 	 Ut nak que'oc chi sa' li muklebâl, inc'a' que'xtau li camenak.


Προς δυσμας δε θελει εισθαι η σημαια του στρατοπεδου του Εφραιμ κατα τα ταγματα αυτων και ο αρχων των υιων Εφραιμ θελει εισθαι Ελισαμα ο υιος του Αμμιουδ 	 Eb li ralal xcßajol laj Efraín teßxyîb lix muhebâleb saß li oeste. Ut teßxxakab lix bandereb chokß retalileb. Ut laj Elisama li ralal laj Amiud, aßan li tâcßamok be chiruheb.


Οι δε ειπον προς αυτον Δυναμεθα. Ο δε Ιησους ειπε προς αυτους το μεν ποτηριον, το οποιον εγω πινω, θελετε πιει, και το βαπτισμα το οποιον εγω βαπτιζομαι, θελετε βαπτισθη 	 -¡Takacuy! chanqueb. Ut li Jesús quichak'oc ut quixye: -Yâl ajcui' nak lâex têc'ul li raylal jo' li tinc'ul lâin. Ut têcuy xnumsinquil li raylal jo' li tincuy xnumsinquil lâin.


Την πυλην δε της κοπριας επεσκευασε Μαλχιας ο υιος του Ρηχαβ, ο αρχων της περιχωρου της Βαιθ-ακκερεμ ουτος ωκοδομησεν αυτην και εστησε τας θυρας αυτης, τα κλειθρα αυτης και τους μοχλους αυτης. 	 Li oquebâl li nequeßrisi cuiß li mul, aßan quixyîb laj Malquías li ralal laj Recab li nataklan saß li naßajej Bet-haquerem. Ut quixqßue li puerta ut quixqßue ajcuiß li chßîchß re tâtzßapônk chi us.


δια να κατακριθωσι παντες οι μη πιστευσαντες εις την αληθειαν, αλλ' ευαρεστηθεντες εις την αδικιαν. 	 Li Dios quixbânu chi jo'ca'in riq'uineb re nak te'xc'ul xtojbal xmâqueb chixjunileb li inc'a' que'pâban re li yâl. A' ban chic li mâusilal quicuulac chiruheb xbânunquil.


Και εκαλεσεν ο Μωυσης τον Μισαηλ και τον Ελισαφαν, υιους του Οζιηλ, θειου του Ααρων, και ειπε προς αυτους, Πλησιασατε, σηκωσατε τους αδελφους σας απ' εμπροσθεν του αγιαστηριου εξω του στρατοπεδου. 	 Laj Moisés quixbokeb laj Misael ut laj Elzafán, eb li ralal laj Uziel. Laj Uziel, aßan li rican laj Aarón. Laj Moisés quixye reheb: —Quimkex ut isihomak lê camenak saß li tabernáculo. Cßamomak toj chirix li naßajej li cuanqueb cuiß li kamuhebâl, chan.


Εφερομην ως προς φιλον, ως προς αδελφον μου εκυπτον σκυθρωπαζων, ως ο πενθων δια την μητερα αυτου. 	 Chanchaneb cuamîg ut chanchaneb cuas nak xintijoc chirixeb. Quirahoß inchßôl xban li raylal yôqueb chixcßulbal ut xinyâbac chirixeb. Chanchan ta ac xcam lin naß nak xinyâbac chirixeb.


Σεις ομως ουχι ουτως, αλλ' ο μεγαλητερος μεταξυ σας ας γεινη ως ο μικροτερος, και ο προισταμενος ως ο υπηρετων. 	 Abanan lâex inc'a' têbânu chi jo'can. Li ani naraj xcuanquil sa' êyânk, tento nak tixcubsi rib ut tâc'anjelak chêru. Li ani târaj c'amoc be sa' êyânk, tento nak tixcubsi rib ut tâc'anjelak chêru.


Φευγετε την πορνειαν. Παν αμαρτημα, το οποιον ηθελε πραξει ο ανθρωπος, ειναι εκτος του σωματος ο πορνευων ομως αμαρτανει εις το ιδιον αυτου σωμα. 	 Mêbânu chic li mâusilal. Chixjunil li c'a'ak re ru chi mâquil k'axal yibru. Abanan li co'bêtac yumbêtac k'axal cui'chic yibru xban nak li ani namâcob chi toj mâji' sumsu, li jun a'an naxmux rib xjunes rib.


Διοτι θελω επισκεφθη τους κατοικουντας εν τη γη της Αιγυπτου, ως επεσκεφθην την Ιερουσαλημ, εν μαχαιρα, εν πεινη και εν λοιμω. 	 Lâin tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb li xeßcôeb chi cuânc Egipto. Tintakla li plêt, li cueßej ut li caki yajel saß xbêneb joß quinbânu reheb laj Jerusalén.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ιδου, εγω ειμαι εναντιον του Φαραω βασιλεως της Αιγυπτου και θελω συνθλασει τους βραχιονας αυτου, τον δυνατον και τον συντεθλασμενον και θελω καμει την μαχαιραν να εκπεση απο της χειρος αυτου. 	 Lâin li nimajcual Dios ninye: Yô injoskßil saß xbên laj faraón lix reyeb laj Egipto. Lâin tincuisi chi junaj cua lix cuanquil. Chanchan nak tintok li rukß xcaßbichal ut incßaß chic târûk tixchap lix chßîchß.


Ελαβεν επειτα ο Ιοθορ, ο πενθερος του Μωυσεως, ολοκαυτωματα και θυσιας δια να προσφερη εις τον Θεον και ηλθεν ο Ααρων, και παντες οι πρεσβυτεροι του Ισραηλ, να φαγωσιν αρτον μετα του πενθερου του Μωυσεως, εμπροσθεν του Θεου. 	 Ut laj Jetro quixqßue lix cßatbil mayej chiru li Kâcuaß Dios. Laj Aarón rochbeneb li cuînk li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel, queßchal ut queßcuaßac rochben re xlokßoninquil li Kâcuaß Dios.


Η κατα της Νινευη προφητεια βιβλιον της ορασεως Ναουμ του Ελκοσαιου. 	 Aßan aßin li hu quixtzßîba li profeta Nahum chirix li cßaßru teßxcßul saß li tenamit Nínive, joß quicßutbesîc chiru xban li Dios. Laj Nahum, aßan Elcos xtenamit.


Ο κλεπτων ας μη κλεπτη πλεον, μαλλον δε ας κοπιαζη εργαζομενος το καλον με τας χειρας αυτου, δια να εχη να μεταδιδη εις τον χρειαν εχοντα. 	 Li ani na-elk'ac inc'a' chic chi elk'ac. Chi c'anjelac ban sa' xyâlal re nak cuânk li c'a'ru tixsi reheb li mâc'a' cuanqueb re.


Σεις δε, οιτινες εισθε προσκεκολλημενοι εις Κυριον τον Θεον σας, παντες ζητε την σημερον. 	 Abanan chêjunilex lâex li incßaß quetzßektâna li Kâcuaß toj yoßyôquex anakcuan.


Και απεκριθη προς αυτον Αζαριας, ο πρωτος ιερευς, εκ του οικου Σαδωκ, και ειπεν, Αφου ηρχισαν να φερωσι τας προσφορας εις τον οικον του Κυριου, εφαγομεν εις χορτασμον, και επερισσευσε πληθος διοτι ο Κυριος ηυλογησε τον λαον αυτου και το εναπολειφθεν ειναι η μεγαλη αυτη αφθονια. 	 Laj Azarías li xbênil aj tij xcomoneb li ralal xcßajol laj Sadoc quixye: —Chalen nak eb li tenamit queßxtiquib xqßuebal lix mayej junelic cuan li katzacaêmk. Nocotzacan chi us xban nak li Kâcuaß quirosobtesiheb lix tenamit. Chixjunil li cuan arin, aßan li na-elaßan, chan.


Και εξελθων ο Ιησους ανεχωρει απο του ιερου και προσηλθον οι μαθηται αυτου δια να επιδειξωσιν εις αυτον τας οικοδομας του ιερου. 	 Qui-el sa' li templo li Jesús, ut nak yô chi xic, que'cuulac lix tzolom riq'uin ut que'xc'ut chiru li nînki cab xcuênt li templo.


αλλ' επεστρεψας και εφαγες αρτον και επιες υδωρ εν τω τοπω, περι του οποιου ειπε προς σε, Μη φαγης αρτον μηδε πιης υδωρ το σωμα σου δεν θελει εισελθει εις τον ταφον των πατερων σου. 	 Lâat xatsukßi ut xatcuaßac xat-ucßac saß li naßajej li quixye âcue nak incßaß tatcuaßak tat-ucßak. Xban nak xabânu aßan, tatcamsîk ut incßaß tatmukekß saß li muklebâl li queßmukeß cuiß lâ xeßtônil yucuaß, chan.


και εδωκα εις σε τον οικον του κυριου σου και τας γυναικας του κυριου σου εις τον κολπον σου, και εδωκα εις σε τον οικον του Ισραηλ και του Ιουδα και εαν τουτο ητο ολιγον, ηθελον προσθεσει εις σε τοιαυτα και τοιαυτα 	 Xinqßue âcuanquil joß nak quinqßue xcuanquil aßan. Ut xinkßaxtesiheb âcue chixjunileb li ixk li queßcuan riqßuin laj Saúl. Ut xinqßue âcuanquil saß xbêneb li ralal xcßajol laj Israel ut saß xbêneb ajcuiß li ralal xcßajol laj Judá. Toj raj xinqßue xtzßakob âcue cui ta xaye cue nak incßaß tzßakal li xinqßue âcue.


Και ειδον, και ιδου Αρνιον ισταμενον επι το ορος Σιων, και μετ' αυτου εκατον τεσσαρακοντα τεσσαρες χιλιαδες, εχουσαι το ονομα του Πατρος αυτου γεγραμμενον επι των μετωπων αυτων. 	 Ut quin-iloc cui'chic ut quicuil nak aran sa' xbên li tzûl Sión xakxo li Jun li chanchan carner. Ut rochben a'an cuanqueb câhib xcuakxakc'âl mil chi cristian. Sa' xpêquemeb tz'îbanbil lix c'aba' li Jun li chanchan carner ut tz'îbanbil ajcui' xc'aba' lix Yucua'.


Αναγγειλατε εν Αιγυπτω και κηρυξατε εν Μιγδωλ και κηρυξατε εν Νωφ και εν Ταφνης ειπατε, Παρασταθητι και ετοιμασθητι διοτι η μαχαιρα κατεφαγε τους περι σε. 	 Yehomak resil saß eb li tenamit Egipto. Yehomak resil aran Migdol, Menfis, ut Tafnes. Yehomak reheb: Xaklinkex chi cau saß lê naßaj ut cauresihomak êrib chi pletic xban nak yôqueb chi osocß saß li plêt li cuanqueb chêjun sutam.


Και διεβιβασεν ο Ιεσσαι επτα εκ των υιων αυτου ενωπιον του Σαμουηλ. Και ειπεν ο Σαμουηλ προς τον Ιεσσαι, Ο Κυριος δεν εξελεξε τουτους. 	 Ut laj Isaí quixcßuteb cuukub li ralal chiru laj Samuel. Abanan laj Samuel quixye re nak mâ jun reheb aßan li sicßbileb ru xban li Dios.


Δια τουτο ουτω λεγει Κυριος Εγω επεστρεψα εις την Ιερουσαλημ εν οικτιρμοις ο οικος μου θελει ανοικοδομηθη εν αυτη, λεγει ο Κυριος των δυναμεων, και σχοινιον θελει εκτανθη επι την Ιερουσαλημ. 	 Joßcan nak li nimajcual Dios quixye: —Tincuuxtâna cuißchic ruheb laj Jerusalén. Tâyîbâk cuißchic li templo ut tâyîbâk ajcuiß chixjunil li tenamit Jerusalén, chan li Dios.


οστις εκ του Ιεροβοαμ αποθανη εν τη πολει, οι κυνες θελουσι καταφαγει αυτον και οστις αποθανη εν τω αγρω, τα πετεινα του ουρανου θελουσι καταφαγει αυτον διοτι ο Κυριος ελαλησε. 	 Eb li ralal xcßajol laj Jeroboam li teßcâmk saß tenamit teßtißekß xbaneb li tzßiß. Ut eb li teßcâmk saß cßalebâl teßtißekß xbaneb li soßsol xban nak joßcan xye li Kâcuaß.”


Και θελω στησει το προσωπον μου εναντιον αυτων εκ του πυρος θελουσιν εξελθει και το πυρ θελει καταφαγει αυτους και οταν στησω το προσωπον μου εναντιον αυτων, θελετε γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Lâin tinqßueheb chixtojbal rix lix mâqueb. Xeßcoleß jun sut chiru li xam. Abanan riqßuin xam ajcuiß teßosokß. Nak lâin tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb, lâex têqßue retal nak lâin li Kâcuaß.Xban nak quineßxtzßektâna, joßcan nak lâin tincanab li naßajej chi mâcßaß cuan chi saß, chan li Kâcuaß Dios.


Εχει πατερα η βροχη; η τις εγεννησε τας σταγονας της δροσου; 	 ¿Ma cuan xyucuaß li hab? Ut, ¿ma cuan ani xyîban re li sujeu?


Ο δε Ιωσαφατ ειπε, Δεν ειναι εδω προφητης του Κυριου, δια να ερωτησωμεν τον Κυριον δι' αυτου; Και απεκριθη εις εκ των δουλων του βασιλεως του Ισραηλ, και ειπεν, Ειναι εδω Ελισσαιε ο υιος του Σαφατ, οστις επεχεεν υδωρ εις τας χειρας του Ηλια. 	 Abanan li rey Josafat quixye: —¿Ma mâcßaß junak xprofeta li Dios arin re nak tixtzßâma chiru li Dios cßaßru us takabânu? chan. Jun li cuînk li nataklan saß xbêneb lix soldado laj Israel quixye: —Cuan arin laj Eliseo, li ralal laj Safat. Laj Eliseo quicßanjelac chiru li profeta Elías, chan.


Ανθρωπος τις ητο εν τη γη της Αυσιτιδος ονομαζομενος Ιωβ και ο ανθρωπος ουτος ητο αμεμπτος και ευθυς και φοβουμενος τον Θεον και απεχομενος απο κακου. 	 Quicuan jun li cuînk aj Job xcßabaß saß li naßajej Uz. Li cuînk aßin tzßakal re ru lix yußam ut tîc xchßôl. Naxxucua ru li Dios ut incßaß naxbânu li mâusilal.


Εαν ημεις εσπειραμεν εις εσας τα πνευματικα, μεγα ειναι εαν ημεις θερισωμεν τα σαρκικα σας; 	 Lâo xoyehoc resil li colba-ib êre. ¿Ma inc'a' ta bi' naru nocoêtenk'a' lâex riq'uin li c'a'ru takaj lâo re xnumsinquil li cutan junjûnk?


δια να μη υπερισχυση καθ' ημων ο Σατανας διοτι δεν αγνοουμεν τα διανοηματα αυτου. 	 Takacuy xmâc re nak laj tza inc'a' tânumtâk sa' kabên xban nak chikajunilo ac nakanau nak a'an cuan xna'leb chi balak'ic.


αλλ' ειναι υπο επιτροπους και οικονομους μεχρι της προθεσμιας υπο του πατρος. 	 Toj cuan rubel xcuanquil li na-iloc re ut li nataklan re toj tâtz'aklok ru lix chihab jo' quixye lix yucua'.


Τοτε ειπεν ο Ιωαβ προς τον Χουσει, Υπαγε, απαγγειλον προς τον βασιλεα οσα ειδες. Και ο Χουσει προσεκυνησε τον Ιωαβ και ετρεξε. 	 Tojoßnak laj Joab quixye re jun li soldado Etiopía xtenamit: —Lâat tatxic ut tâye re li rey cßaßru xacuil, chan. Ut li cuînk quixxulub rib chiru laj Joab re xqßuebal xlokßal ut cô saß ânil.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Υιε ανθρωπου, ουτοι ειναι οι ανδρες οι διαλογιζομενοι αδικιαν και συμβουλευοντες κακην συμβουλην εις την πολιν ταυτην, 	 Li Kâcuaß quixye cue: —At ralal cuînk, aßaneb aßin li cuînk li yôqueb chixcßûbanquil ru li mâusilal ut yôqueb chixtacchißinquileb li tenamit aßin.


Και εταπεινωθησαν οι Φιλισταιοι και δεν ηλθον πλεον εις τα ορια του Ισραηλ και ητο η χειρ του Κυριου κατα των Φιλισταιων πασας τας ημερας του Σαμουηλ. 	 Joßcaßin nak queßnumta laj Israel saß xbêneb laj filisteo. Incßaß chic queßoc saß lix tenamiteb laj Israel chi pletic. Joß najtil yoßyo laj Samuel, li Kâcuaß incßaß quixcanabeb laj filisteo chi oc saß lix naßajeb.


Και τας τεσσαρας αμαξας και τους οκτω βοας εδωκεν εις τους υιους Μεραρι κατα την υπηρεσιαν αυτων, υπο την χειρα του Ιθαμαρ υιου του Ααρων του ιερεως. 	 Ut quixqßue câhib li carrêt ut cuakxakib li bôyx reheb li ralal xcßajol laj Merari aß yal chanru quiraj lix cßanjeleb. Ut laj Itamar, li ralal laj Aarón laj tij, aßan li quitaklan saß xbêneb.


Ειπε δε προς αυτην Ελκανα ο ανηρ αυτης, Αννα, δια τι κλαιεις; και δια τι δεν τρωγεις; και δια τι η καρδια σου ειναι τεθλιμμενη; δεν ειμαι εγω εις σε καλητερος παρα δεκα υιους; 	 Ut laj Elcana lix bêlom lix Ana quixye re: —¿Cßaßut nak nacatyâbac? Ut, ¿cßaßut nak incßaß chic nacatcuaßac? ¿Cßaßut nak junelic ra âchßôl? ¿Ma incßaß ta biß kßaxal us nak cuanquin lâin chiru lajêbak chi cocßal? chan re.


και θελει στρεφεσθαι το οριον απο Ασμων εως του χειμαρρου της Αιγυπτου, και θελει καταντησει εις την θαλασσαν. 	 Tânumekß Asmón ut tâcuulak cuan cuiß li nimaß, li cuan saß li nubâl re li naßajej Egipto, ut toxrakekß toj saß li palau Mediterráneo.


Τα μελανισματα των πληγων λευκαινουσι τον κακον και τα κτυπηματα τα ενδομυχα της καρδιας. 	 Li mâusilal naru xbanbal riqßuin xcßulbal li raylal. Ut riqßuin xcßulbal li tzßûm naru xjalbal li cßaßux.


ουτω θελει γινεσθαι δι' ενα μοσχον η δι' ενα κριον η δι' αρνιον η δια τραγον. 	 Aßan aßin li tâqßuehekß rochben li junjûnk chi toro malaj ut li carner têlom malaj ut li carner toj sâj malaj ut li junjûnk chi chibât toj sâj.


Ανεχωρησαν λοιπον απο της σκηνης του Κορε, του Δαθαν και του Αβειρων κυκλοθεν και ο Δαθαν και ο Αβειρων εξηλθον, και εσταθησαν εις την θυραν των σκηνων αυτων και αι γυναικες αυτων και οι υιοι αυτων και αι οικογενειαι αυτων. 	 Joßcan nak queßel chixcßatk lix muhebâleb laj Coré, laj Datán ut laj Abiram. Laj Datán ut laj Abiram queßel chak saß lix muhebâleb. Xakxôqueb chiru li oquebâl rochbeneb li rixakil ut eb lix cocßal.


Επεζησε δε ο Ιακωβ εν τη γη της Αιγυπτου δεκαεπτα ετη και εγειναν αι ημεραι των ετων της ζωης του Ιακωβ εκατον τεσσαρακοντα επτα ετη. 	 Cuuklaju chihab tzßakal quicuan laj Jacob saß li tenamit Egipto. Jun ciento riqßuin cuukub roxcßâl chihab quixbânu laj Jacob saß ruchichßochß.


Εν εκεινω τω καιρω θελουσιν ονομασει την Ιερουσαλημ θρονον του Κυριου και παντα τα εθνη θελουσι συναχθη προς αυτην εν τω ονοματι του Κυριου, προς την Ιερουσαλημ και δεν θελουσι περιπατησει πλεον οπισω της ορεξεως της πονηρας αυτων καρδιας. 	 Saß eb li cutan aßan li tenamit Jerusalén “Xcßojaribâl li Kâcuaß” chic tixcßabaßin. Ut chixjunileb li xnînkal ru tenamit teßxchßutub ribeb aran chixqßuebal inlokßal lâin li Kâcuaß. Ut incßaß chic teßxcacuubresi xchßôleb chixbânunquil li mâusilal li queßxrahi ru xbânunquil junxil.


Θεε, μη μακρυνθης απ' εμου Θεε μου, ταχυνον εις βοηθειαν μου. 	 Joßcan nak minâcanab injunes, at inDios. Chinâtenkßa ban chi junpât.


δια να καταντησωσιν ενδεεις αρτου και υδατος και θελουσιν εκθαμβεισθαι προς αλληλους, και θελουσιν αναλωθη δια τας ανομιας αυτων. 	 Mâcßaßak chic xcua rucßaheb. Ut yôkeb chixcaßyanquil ribeb ut yôkeb chi xucuac. Xjuneseb yôkeb chi osocß xban li mâusilal li nequeßxbânu, chan.


Και η γη ηνοιξε το στομα αυτης και κατεπιεν αυτους και τους οικους αυτων και παντας τους ανθρωπους τους μετα του Κορε και πασαν την περιουσιαν αυτων. 	 Chanchan nak li chßochß quixte li re ut quixnukß laj Coré ut chixjunileb li cuînk li queßoquen chirix rochbeneb lix jun cablal ut chixjunil li cßaßru cuan reheb.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην, Γραψον εις σεαυτον τους λογους τουτους διοτι κατα τους λογους τουτους εκαμα διαθηκην προς σε και προς τον Ισραηλ, 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re laj Moisés: —Tâtzßîbaheb li âtin aßin. Riqßuin li âtin aßin xinbânu lin contrato âcuiqßuin ut joß ajcuiß riqßuineb laj Israel.—


Μετα ταυτα σηκωθεντες οι ιερεις οι Λευιται ηυλογησαν τον λαον και επηκουσθη η φωνη αυτων, και ηλθεν η προσευχη αυτων εις τον ουρανον, το αγιον κατοικητηριον του Κυριου. 	 Eb laj tij ut eb laj levita queßxakli chixtzßâmanquil chiru li Dios nak târosobtesiheb li tenamit. Ut li Dios quirabi lix tijeb toj saß choxa bar nacuan cuiß.


ιδου, τωρα ειναι κεκρυμμενος εν λακκω τινι η εν αλλω τινι τοπω και εαν πεσωσι τινες εξ αυτων εις την αρχην, πας οστις ακουση θελει ειπει, θραυσις εγεινεν εις τον λαον, τον ακολουθουντα τον Αβεσσαλωμ 	 Mâre ac xmuk rib saß junak ochoch pec malaj ut saß junak chic naßajej. Nak acak xeßoc chi pletic laj David riqßuineb lâ soldados, eb li tenamit teßxye nak laj David xeßrêchani li plêt.


Τωρα ας απομακρυνωσιν απ' εμου τας πορνειας αυτων και τα πτωματα των βασιλεων αυτων, και θελω κατοικει εν μεσω αυτων εις τον αιωνα. 	 Anakcuan teßxjucß chi jun aj cua lix jalam ûch lix reyeb. Incßaß chic teßxlokßoni. Ut lâin tincuânk riqßuineb chi junelic kße cutan.


Ηκονησαν την γλωσσαν αυτων ως οφεως φαρμακιον ασπιδος ειναι υπο τα χειλη αυτων. Διαψαλμα. 	 Kßaxal sêbeb re chi âtinac. Chanchaneb li cßantiß li nacamsin saß junpât. Li cßaßru na-el chi xtzßûmal reheb chanchan xmay li cßantiß li nacamsin.


Και περι του Ασηρ ειπεν, Ας ηναι ευλογημενος απο τεκνων ο Ασηρ ας ηναι δεκτος εις τους αδελφους αυτου, και εις ελαιον ας βαψη τον ποδα αυτου. 	 Laj Moisés quixye chirixeb li ralal xcßajol laj Aser: Kßaxal nabal li rosobtesinquileb li ralal xcßajol laj Aser chiruheb li jun chßol chic. Oxlokßinbilakeb xbaneb li rech aj Israel. Ut nabalakeb li cheß olivo li tâêlk saß lix naßajeb.


Και ηλθε προς αυτον εγγραφον παρα του Ηλια του προφητου, λεγον, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Δαβιδ του πατρος σου Επειδη δεν περιεπατησας εν ταις οδοις Ιωσαφατ του πατρος σου και εν ταις οδοις του Ασα βασιλεως του Ιουδα, 	 Laj Joram quixcßul li hu li quitaklâc re xban li profeta Elías. Quixye chi joßcaßin saß li hu: “Joßcaßin xye li Kâcuaß lix Dios laj David lâ yucuaß. Lâat incßaß xabânu li us joß xbânu laj Josafat lâ yucuaß, chi moco xabânu joß quixbânu laj Asa li quicuan chokß xreyeb laj Judá.


Πλην δεν υπηκουσαν, αλλ' εκαμνον κατα τους προτερους τροπους αυτων. 	 Abanan eb li tenamit aßan incßaß queßxbânu joß quixye li Kâcuaß. Toj yôqueb ajcuiß chixbânunquil lix najter naßlebeb.Yôqueb chixlokßoninquil li Kâcuaß, abanan moco anchaleb ta xchßôl xban nak toj yôqueb chixlokßoninquileb li yîbanbil dios. Ut toj chalen anakcuan eb li ralal xcßajol nequeßxbânu joß queßxbânu lix xeßtônil xyucuaßeb.


Και αποκριθεις ο Ιησους, ελεγε διδασκων εν τω ιερω Πως λεγουσιν οι γραμματεις οτι ο Χριστος ειναι υιος του Δαβιδ; 	 Mokon chic nak cuan sa' rochoch li Dios, li Jesús yô chixch'olobanquil lix yâlal chiruheb ut quixye: -¿C'a'ut nak eb laj tz'îb neque'xye nak li Cristo, a'an xcomoneb li ralal xc'ajol laj David?


Γνωριζω, Κυριε, οτι αι κρισεις σου ειναι δικαιοσυνη, και οτι πιστως με εταλαιπωρησας. 	 At nimajcual Dios, lâin ninnau nak nacatrakoc âtin saß tîquilal. Ut xban nak châbilat cuiqßuin, niquinâkßus.


Υιε ανθρωπου, ιδου, εγω θελω αφαιρεσει απο σου δια μιας πληγης το επιθυμημα των οφθαλμων σου και μη πενθησης και μη κλαυσης και ας μη ρευσωσι τα δακρυα σου 	 —At ralal cuînk, chi mâcßaß saß âchßôl tincuisi châcuu li kßaxal raro âban. Abanan mirahoß âchßôl. Incßaß tâyotßekß âchßôl chi moco tatyâbak xban, chan.


Και ενεδυθη δικαιοσυνην ως θωρακα και περιεθηκε την περικεφαλαιαν της σωτηριας επι την κεφαλην αυτου και εφορεσεν ως ιματιον τα ενδυματα της εκδικησεως και ως επενδυμα περιενεδυθη τον ζηλον. 	 Li tîquilal quicßanjelac chiru joß jun li chßîchß re xcolbal re xchßôl. Ut li colba-ib quicßanjelac chiru joß lix punit chßîchß. Ut li tojba mâc quicßanjelac chiru joß li rakß. Ut lix joskßil quicßanjelac chiru joß li tßicr re xlanbal rib.


εθεσας οριον, το οποιον δεν θελουσιν υπερβη ουδε θελουσιν επιστρεψει δια να σκεπασωσι την γην. 	 Ut caqßue retalil bar tânumekß lix naßaj li haß re nak incßaß chic tixtzßap xbên li ruchichßochß.


Οτε δε εγεινεν εσπερα, εκαθητο εις την τραπεζαν μετα των δωδεκα. 	 Ut nak qui-ecuu sa' li cutan a'an, quic'ojla li Jesús sa' mêx rochbeneb lix cablaju chi tzolom.


Διοτι πετρα μου και φρουριον μου εισαι και ενεκεν του ονοματος σου οδηγησον με και διαθρεψον με. 	 At Kâcuaß, lâat joß jun li sakônac li bar nincol cuiß cuib. Re nak tâqßuehekß xlokßal lâ cßabaß, chinâberesi ut chacßut chicuu cßaßru tinbânu.


Και οτε εισηλθεν ο Αμαν, ειπε προς αυτον ο βασιλευς, Τι πρεπει να γεινη εις τον ανθρωπον, τον οποιον ευαρεστειται ο βασιλευς να τιμηση; Ο δε Αμαν εστοχασθη εν τη καρδια αυτου, εις ποιον αλλον ο βασιλευς ηθελεν ευαρεστηθη να καμη τιμην, παρα εις εμε; 	 Ut laj Amán qui-oc cuan cuiß li rey ut li rey quixpatzß re: —¿Cßaßru us tinbânu re junak li cuînk li nacuaj xqßuebal xlokßal? chan. Saß xchßôl laj Amán nak aßan li tâqßuehekß xlokßal. Quixye saß xchßôl: —¿Ani ta chic tixqßue xlokßal? Caßaj cuiß lâin, chan.


Και ενθυμου τον Πλαστην σου εν ταις ημεραις της νεοτητος σου πριν ελθωσιν αι κακαι ημεραι, και φθασωσι τα ετη εις τα οποια θελεις ειπει, Δεν εχω ευχαριστησιν εις αυτα 	 Nak toj cuancat saß lâ sâjilal, chijulticokß âcue li Dios li quiyoßobtesin âcue. Chijulticokß âcue li Dios nak toj mâjiß nacuulac li cutan nak cuan nabal li chßaßajquilal ut nak mâjiß nacuulac li chihab nak tâye: —Mâcßaß chic nasahoß cuiß inchßôl.—


καιτοι ων Υιος, εμαθε την υπακοην αφ' οσων επαθε, 	 Usta Ralal li Dios li Jesucristo, quixc'ul ajcui' li raylal ut quixc'ut chiku chanru li pâbânc riq'uin li raylal quixc'ul.


Λαλησον προς τους υιους Ισραηλ και ειπε προς αυτους, Εαν ανθρωπου τινος η γυνη παραδρομηση και αμαρτηση εναντιον αυτου, 	 —Tâye reheb laj Israel chi joßcaßin. Mâre junak ixakilbej tixmux rib riqßuin junak cuînk mâcuaß xbêlom.


και αι τροφαι θελουσι μενει πεφυλαγμεναι δια την γην εις τα επτα ετη της πεινης, τα οποια θελουσιν ακολουθησει εν τη γη της Αιγυπτου, δια να μη απολεσθη ο τοπος υπο της πεινης. 	 Ut li acuîmk li tâxocmânk, aßan tâcßanjelak chiru li cuukub chihab nak yôk li cueßej. Chi joßcaßin incßaß teßosokß li tenamit li cuanqueb arin Egipto, chan laj José.


και μη αναβης δι' αναβαθμιδων επι το θυσιαστηριον μου, δια να μη αποκαλυφθη επ' αυτου η γυμνωσις σου. 	 Têyîb lin artal chi mâcßaß xtakebâl, xban nak cui têyîb riqßuin xtakebâl naru têcßut êrib nak yôkex chi takecß”, chan li Dios.


και επι των καμηλων, Οβιλ ο Ισμαηλιτης και επι των ονων, Ιεδαιας ο Μερωνοθιτης 	 Laj Obil, xcomoneb li ralal xcßajol laj Ismael, aßan li najolomin reheb li nequeßcßacßalen reheb li camello. Laj Jehedías, Meronot xtenamit, aßan li najolomin reheb li nequeßcßacßalen reheb lix bûr li rey David.


Και ανεβησαν οι υιοι Ισραηλ την τριτην ημεραν εναντιον των υιων Βενιαμιν, και παρεταχθηααν εναντιον της Γαβαα, καθως την πρωτην και δευτεραν φοραν. 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Israel queßcôeb ut queßxtus ribeb re nak teßxtiquib cuißchic pletic riqßuineb laj Benjamín joß nak queßxbânu xbên sut ut xcaß sut.


Και πλησιον του οριου του Νεφθαλι, απο του ανατολικου πλευρου εως του δυτικου πλευρου, του Μανασση, εν. 	 Ut saß li nubâl re lix chßochß laj Neftalí tixcßul lix naßaj laj Manasés. Naticla saß li este ut nacuulac toj chire li palau.


Ελαβε δε ο Ααρων εις γυναικα εαυτου την Ελισαβετ, θυγατερα του Αμμιναδαβ, αδελφην του Ναασσων και εγεννησεν εις αυτον τον Ναδαβ και τον Αβιουδ, τον Ελεαζαρ και τον Ιθαμαρ. 	 Laj Aarón quixcßam chokß rixakil lix Elisabet lix coß lix Aminadab li rîtzßin laj Naasón. Laj Aarón quicuan câhib li ralal riqßuin. Aßaneb aßin lix cßabaß: laj Nadab, laj Abiú, laj Eleazar ut laj Itamar.


οθεν ουδε εμαυτον εκρινα αξιον να ελθω προς σε αλλα ειπε λογον, και θελει ιατρευθη ο δουλος μου. 	 Jo'can nak inc'a' xcôin lâin chi âtinac âcuiq'uin. Ninnau nak moco inc'ulub ta nak tincuulak âcuiq'uin. Ca'aj cui' nacuaj nak tâye nak tâq'uirâk lin môs ut ninnau nak tâq'uirâk.


Σταθητε λοιπον περιεζωσμενοι την οσφυν σας με αληθειαν και ενδεδυμενοι τον θωρακα της δικαιοσυνης 	 Xakxôkex bi' chi cau. A'an a'in li tâc'anjelak chêru re xcolbal êrib chiru laj tza. Li yâl tâc'anjelak jo' xc'âmal êsa' ut li tîquil ch'ôlej tâc'anjelak jo' li ch'îch' naramoc re lê ch'ôl.


υιοι Γαζαμ, υιοι Ουζα, υιοι Φασεα, 	 laj Gazam, laj Uza, laj Paseah,


Ο Δαβιδ προσεταξεν ετι εις παντας τους αρχοντας του Ισραηλ να βοηθησωσι τον Σολομωντα τον υιον αυτου, λεγων, 	 Ut laj David quixtakla chixjunileb li nequeßtaklan saß xbêneb laj Israel chixtenkßanquil laj Salomón li ralal.


Κυριε Θεε ημων, απαν τουτο το πληθος, το οποιον ητοιμασαμεν δια να οικοδομησωμεν οικον εις σε δια το ονομα σου το αγιον, εκ της χειρος σου ερχεται, και σου ειναι τα παντα. 	 At Kâcuaß, at kaDios, chixjunil li xkachßutub re takayîb lâ templo re xlokßoninquil lâ santil cßabaß, lâat xatqßuehoc ke. Lâat aj êchal re chixjunil.


Και ωργισθη ο Κυριος κατα του Σολομωντος επειδη η καρδια αυτου εξεκλινεν απο του Κυριου του Θεου του Ισραηλ, οστις εφανερωθη δις εις αυτον, 	 Cßajoß nak quijoskßoß li Kâcuaß Dios saß xbên laj Salomón xban nak quixcanab xlokßoninquil li Dios li nequeßxlokßoni laj Israel, li quixcßutbesi rib chiru caß sut.


και ευρηκας την καρδιαν αυτου πιστην ενωπιον σου, και εκαμες προς αυτον διαθηκην, οτι θελεις δωσει την γην των Χαναναιων, των Χετταιων, των Αμορραιων και των Φερεζαιων και των Ιεβουσαιων και των Γεργεσαιων, οτι θελεις δωσει αυτην εις το σπερμα αυτου και εξετελεσας τους λογους σου διοτι δικαιος εισαι συ. 	 Lâat caqßue retal nak aßan tîc xchßôl châcuu. Joßcan nak cabânu li contrato riqßuin ut caye re nak tâqßue reheb li ralal xcßajol lix chßochßeb laj cananeo, eb laj heteo ut eb laj amorreo ut eb laj ferezeo, ut eb laj jebuseo ut eb laj gergeseo. Lâat caqßue reheb li cßaßru cayechißi re laj Abraham xban nak lâat tîc âchßôl.


Και παντες οι βασιλεις της γης εζητουν το προσωπον του Σολομωντος, δια να ακουσωσι την σοφιαν αυτου, την οποιαν ο Θεος εθεσεν εις την καρδιαν αυτου. 	 Chixjunileb li rey li cuanqueb saß ruchichßochß queßraj xnaubal ru laj Salomón. Ut queßraj rabinquil li naßleb li qßuebil re xban li Dios.


Και τωρα μηπως συ εισαι τι καλητερος του Βαλακ υιου του Σεπφωρ βασιλεως του Μωαβ; διεφιλονεικησεν εκεινος διολου προς τον Ισραηλ η επολεμησε ποτε εναντιον αυτου, 	 ¿Ma kßaxal cau ta biß âcuib chiru laj Balac li ralal laj Zipor, lix reyeb laj Moab? ¿Ma quixcacuubresi ta biß rib laj Balac ut quichal ta chi pletic kiqßuin?


Πλην εκαμον τουτο ενεκεν του ονοματος μου, δια να μη βεβηλωθη ενωπιον των εθνων, εμπροσθεν των οποιων εξηγαγον αυτους. 	 Abanan incßaß quinsach ruheb xban nak incßaß quicuaj nak tâisîk lin lokßal xbaneb li xnînkal ru tenamit li queßiloc re nak quicuisiheb laj Israel aran Egipto.


Ο Γαλααδ ησυχαζε περαν του Ιορδανου και ο Δαν δια τι εμενεν εις τα πλοια; ο Ασηρ εκαθητο εις τα παραλια, και ησυχαζεν εις τους λιμενας αυτου. 	 Incßaß queßcôeb li ralal xcßajol laj Galaad li cuanqueb jun pacßal li nimaß Jordán saß li este. Ut incßaß queßcôeb li ralal xcßajol laj Dan li nequeßcßanjelac saß li nînki jucub. Chi moco queßcôeb li ralal xcßajol laj Aser li cuanqueb saß li naßajej chire li nimla palau.


Μακαριωτερα ομως ειναι εαν μεινη ουτω, κατα την εμην γνωμην νομιζω δε οτι και εγω εχω Πνευμα Θεου. 	 Abanan ninc'oxla lâin nak k'axal us raj nak li xmâlca'an tâcanâk xjunes ut inc'a' chic tâsumlâk. Li na'leb a'in li xinye êre, a'an q'uebil cue xban li Santil Musik'ej.


Πως συνεθλασθη και συνετριβη η σφυρα πασης της γης πως εγεινεν η Βαβυλων εις θαμβος μεταξυ των εθνων. 	 Ilomak chanru nak xeßosoß eb laj Babilonia. Ilomak chanru nak xsacheß lix cuanquil. Aßan li cau nataklan saß xbêneb li tenamit junxil. Chanchan li martillo. Abanan anakcuan xeßsacheß ru saß xyânkeb li xnînkal tenamit.


Τα μαρτυρια σου ειναι δικαιοσυνη εις τον αιωνα Συνετισον με και θελω ζησει. 	 Chixjunil li cßaßru naxye lâ chakßrab kßaxal tîc ut cuan chi junelic. Chaqßue taxak innaßleb re nak tâcuânk inyußam.


Η δε ειπε, Δος μοι ευλογιαν επειδη εδωκας εις εμε γην μεσημβρινην, δος μοι και πηγας υδατων. Και εδωκεν εις αυτην τας ανω πηγας και τας κατω πηγας. 	 Ut lix Acsa quixye: —Nintzßâma junak usilal châcuu. Tâqßueheb li yußam haß cue xban nak li naßajej li xintzßak li cuan saß xcuênt Neguev, junes chaki chßochß, chan. Ut laj Caleb quixqßueheb li yußam haß re, li cuan takecß joß ajcuiß li cuan takßa.


εωσου βελος διαπεραση το ηπαρ αυτης καθως το πτηνον σπευδει εις την παγιδα και δεν εξευρει οτι ειναι εναντιον της ζωης αυτου. 	 Incßaß naxnau nak yô chixsachbal lix yußam. Chanchan li xul narupupic. Naxic saß junpât chi tßanecß saß li raßal ut moco naxnau ta nak tâsachekß ru xban li naxbânu.


Μη ενθυμηθης καθ' ημων τας ανομιας των αρχαιων ταχεως ας προφθασωσιν ημας οι οικτιρμοι σου, διοτι εταπεινωθημεν σφοδρα. 	 Incßaß taxak toâqßue chixtojbal rix li mâc li queßxbânu li kaxeßtônil yucuaß. Chacuuxtâna taxak ku xban nak kßaxal ra yôco chixcßulbal ut incßaß chic nakacuy.


ουτοι μεχρι του νυν ησαν εν τη πυλη του βασιλεως κατα ανατολας θυρωροι κατα τα ταγματα των υιων του Λευι. 	 Chalen ut anakcuan queßcßacßalen re li oquebâl li quinumeß cuiß li rey, li quicuan saß li este.


Και ουτοι ελαβον εις εαυτους γυναικας Μωαβιτιδας το ονομα της μιας Ορφα και το ονομα της αλλης Ρουθ και κατωκησαν εκει εως δεκα ετη. 	 Mokon chic queßsumla li cuib chi al. Ut li cuib chi ixk li queßsumla cuiß, aßaneb aj Moab. Li jun xOrfa xcßabaß ut li jun chic xRut xcßabaß. Lajêb chihab na queßcuan aran.


εαν ομως δεν θελωσι να διαβωσιν ωπλισμενοι με σας, τοτε θελουσι λαβει κληρονομιαν μεταξυ σας εν τη γη Χανααν. 	 Abanan cui incßaß nequeßxic chi pletic êrochben, tento nak teßxcßul lix naßajeb aran Canaán êrochben lâex, chan.


Τοξον και λογχην θελουσι κρατει ειναι σκληροι και ανιλεοι φωνη αυτων εκει ως θαλασσα, και επιβαινουσιν επι ιππους, παρατεταγμενοι ως ανδρες εις πολεμον εναντιον σου, θυγατηρ της Σιων. 	 Ac cuan chak lix chßîchßeb saß rukßeb ut lix tzimaj. Kßaxal joskßeb. Mâ ani nequeßril xtokßobâl ruheb. Yôqueb chi châlc chirix cacuây chi pletic riqßuineb laj Jerusalén. Nak nequeßxjap re chanchan nak na-ecßan ru li palau.—


Επειδη εγω θελω αναγγελλει την ανομιαν μου, θελω λυπεισθαι δια την αμαρτιαν μου. 	 Tinxôto lin mâc châcuu xban nak kßaxal ra saß inchßôl xban li cßaßru xinbânu.


διοτι ο λογος ειχε φθασει προς τον βασιλεα της Νινευη και εσηκωθη απο του θρονου αυτου και αφηρεσε την στολην αυτου επανωθεν εαυτου και εσκεπασθη με σακκον και εκαθησεν επι σποδου. 	 Nak quicuulac resil riqßuin li rey li tâcßulmânk saß li tenamit Nínive, li rey quicuacli saß lix cßojaribâl. Quirisi li châbil akß chirix ut quixqßue li tßicr kßes ru chirix ut quixchunub rib saß cha.


Εκ των υιων Βανι, Μααδαιας, Αμραμ και Ουηλ, 	 Xcomoneb li ralal xcßajol laj Bani, aßaneb aßin: laj Madai, laj Amram, ut laj Uel,


Και εξαπεστειλεν ο Ισαακ τον Ιακωβ και υπηγεν εις Παδαν-αραμ προς Λαβαν, τον υιον του Βαθουηλ του Συρου, τον αδελφον Ρεβεκκας της μητρος του Ιακωβ και του Ησαυ. 	 Tojoßnak laj Isaac quixtakla laj Jacob saß li tenamit Padan-aram riqßuin laj Labán. Aßan li ralal laj Betuel aj arameo. Laj Labán, aßan ras lix Rebeca lix naß laj Jacob ut laj Esaú.


Επειδη συ ελαφυραγωγησας εθνη πολλα, απαν το υπολοιπον των λαων θελουσι σε λαφυραγωγησει, εξ αιτιας των αιματων των ανθρωπων και της αδικιας της γης, της πολεως και παντων των κατοικουντων εν αυτη. 	 Joß nak xemakß lâex li cßaßru eb re li nabal chi tenamit, joßcan ajcuiß nak teßxmakß chêru li cßaßru êre lâex, xban nak nabaleb li cristian xecamsi ut xban nak nabal li naßajej xerelkßa, joß eb li tenamit ut joß ajcuiß chixjunileb li cuanqueb aran.


Θελει ανθησει εν αφθονια και αγαλλιασθη μαλιστα χαιρουσα και αλαλαζουσα η δοξα του Λιβανου θελει δοθη εις αυτην, η τιμη του Καρμηλου και Σαρων οι τοποι ουτοι θελουσιν ιδει την δοξαν του Κυριου και την μεγαλωσυνην του Θεου ημων. 	 Li chaki chßochß tâbichânk xban xsahil xchßôl. Cßajoßak xchßinaßusal. Chanchanak li tzûl li cuanqueb Líbano ut kßaxal châbilak chic li chßochß. Chanchanak li chßochß li cuan Carmelo ut chanchanak li chßochß li cuan Sarón. Ut chixjunileb teßril li quilajxbânu li Dios ut teßxqßue retal lix lokßal ut lix cuanquilal.


Και αυτοι θελουσιν εισελθει εις τα σπηλαια των βραχων και εις τας τρυπας της γης, δια τον φοβον του Κυριου και δια την δοξαν της μεγαλειοτητος αυτου, οταν εγερθη δια να κλονιση την γην. 	 Nak tâchâlk chi rakoc âtin li Kâcuaß Dios saß ruchichßochß, eb li cristian teßxmuk ribeb saß eb li ochoch pec ut saß eb li jul xban nak incßaß teßxcuy rilbal lix joskßil, lix lokßal ut lix cuanquilal li Dios.


ιδου, εγω παρεδωκα εμπροσθεν σας την γην εισελθετε και κυριευσατε την γην, την οποιαν ωμοσε Κυριος προς τους πατερας σας, προς τον Αβρααμ, προς τον Ισαακ και προς τον Ιακωβ, να δωση εις αυτους και εις το σπερμα αυτων μετ' αυτους. 	 Qßuehomak retal. Lâin xinqßue êre li naßajej aßin. Texxic ut têrêchani li naßajej joß quinye riqßuin juramento reheb lê xeßtônil yucuaß, laj Abraham, laj Isaac ut laj Jacob ut reheb ajcuiß li ralal xcßajoleb li teßcuânk mokon, chan li Dios.


Και πλησιον του οριου του Εφραιμ, απο του ανατολικου πλευρου εως του δυτικου πλευρου, του Ρουβην, εν. 	 Ut saß li nubâl re lix chßochß laj Efraín tixcßul lix naßaj laj Rubén. Naticla saß li este ut nacuulac toj chire li palau.


Ιδου, εγω καθιστω την Ιερουσαλημ ποτηριον ζαλης εις παντας τους λαους κυκλω, και επι τον Ιουδαν ετι θελει εισθαι τουτο εν τη πολιορκια τη κατα της Ιερουσαλημ. 	 —Lâin tinqßue xcuanquileb laj Jerusalén. Ut eb li xicß nequeßiloc reheb teßxucuak nak teßchâlk chi pletic riqßuineb ut riqßuineb li jun chßol chic li tenamit li cuanqueb xcuênt Judá. Nak teßril li tenamit Jerusalén sicsotkeb xbaneb xxiu.


Και πλησιον του οριου του Συμεων, απο του ανατολικου πλευρου εως του δυτικου πλευρου, του Ισσαχαρ, εν. 	 Ut saß li nubâl re lix chßochß laj Simeón tixcßul lix naßaj laj Isacar. Naticla saß li este ut nacuulac toj chire li palau.


και δεν θελεις εκκλινει απο παντων των λογων, τους οποιους εγω προσταζω εις εσας σημερον, δεξια η αριστερα, δια να υπαγης κατοπιν αλλων θεων δια να λατρευσης αυτους. 	 Mêcanab xbânunquil li chakßrab li yôquin chixqßuebal êre anakcuan. Ut mêlokßoni li jalanil dios chi moco texcßanjelak chiruheb.


Προβαινουσιν απο δυναμεως εις δυναμιν εκαστος αυτων φαινεται ενωπιον του Θεου εν Σιων. 	 Yôk chi cacuuc xmetzßêuheb ut teßril âcuu aran Sión.


Και ελαβεν ο Δαβιδ τον στεφανον του βασιλεως αυτων απο της κεφαλης αυτου και ευρεθη το βαρος αυτου εν ταλαντον χρυσιου και ησαν επ' αυτου λιθοι πολυτιμοι και ετεθη επι την κεφαλης του Δαβιδ και λαφυρα της πολεως εξεφερε πολλα σφοδρα. 	 Nak laj David quicuulac Rabá, quirisi li corona saß xjolom lix reyeb laj Rabá. Li corona aßan yîbanbil riqßuin oro ut qßuebil chokß xsahob ru li tertôquil pec. Oxib arroba na râlal li corona. Ut li corona quiqßueheß saß xjolom laj David. Ut toj nabal chic li cßaßak re ru li quirêchani laj David saß li tenamit aßan.


οστις ητο μετα του ανθυπατου Σεργιου Παυλου, ανδρος συνετου. Ουτος προσκαλεσας τον Βαρναβαν και Σαυλον, εζητησε να ακουση τον λογον του Θεου 	 Li cuînk a'an cuan riq'uin laj Sergio Paulo, li q'uebil xcuanquil chi taklânc sa' li na'ajej a'an. Laj Sergio Paulo, li cuan xna'leb, quixtakla xbokbaleb laj Saulo ut laj Bernabé xban nak quiraj rabinquil li râtin li Dios.


Και υπηγε μετ' αυτων. Και ελθοντες εις τον Ιορδανην, εκοπτον τα ξυλα. 	 Joßcan nak li profeta Eliseo cô chirixeb. Nak queßcuulac cuan cuiß li nimaß Jordán, queßoc chixyocßbal li cheß.


Εαν δε ειπης εν τη καρδια σου, Τα εθνη ταυτα ειναι πλεον πολυαριθμα παρ' εμε πως δυναμαι να εκδιωξω αυτα; 	 Mâre têye chi ribil êrib, “Eb li tenamit aßin kßaxal cauheb rib chiku lâo. ¿Chanru nak târûk takisiheb saß li naßajej aßin?”


Ηλθον αι ημεραι της επισκεψεως, αι ημεραι της ανταποδοσεως ηλθον ο Ισραηλ θελει γνωρισει τουτο ο προφητης ειναι αφρων, ο ανθρωπος ο πνευματεμφορος μαινομενος, δια το πληθος της ανομιας σου και του μεγαλου κατα σου μισους. 	 Cuulac re xkßehil li rakba âtin saß êbên. Cuulac re xkßehil nak têtoj rix lê mâc. Nak tâcuulak li cutan aßan, lâex aj Israel têqßue retal. Chêru lâex li profeta mâcßaß chic xnaßleb. Laj yehol râtin li Dios xlôcoß ru, chanquex. Xban xqßuial lê mâusilal xicß chic niquinêril.


ταυτα θελετε καμνει προς τον Κυριον εις τας διωρισμενας εορτας σας, εκτος των ευχων σας και των αυτοπροαιρετων προσφορων σας, δια τα ολοκαυτωματα σας και δια τας εξ αλφιτων προσφορας σας και δια τας σπονδας σας και δια τας ειρηνικας προσφορας σας. 	 Aßaneb aßin li mayej li teßxqßue re xlokßoninquil li Kâcuaß nak teßninkßeîk. Teßxqßue li mayej li na-ala saß xchßôleb xqßuebal joß ajcuiß li mayej li nequeßxqßue nak nequeßxyechißi li cßaßak re ru re li Kâcuaß, ut li cßatbil mayej ut li mayej cßaj ut li mayej vino joß eb ajcuiß li mayej re xcßambal ribeb saß usilal riqßuin li Kâcuaß.Ut laj Moisés quixye reheb laj Israel chixjunil joß quiyeheß re xban li Kâcuaß.


η δι' ημας βεβαιως λεγει τουτο; διοτι δι' ημας εγραφη, οτι ο αροτριων με ελπιδα πρεπει να αροτρια, και ο αλωνιζων με ελπιδα να μετεχη της ελπιδος αυτου. 	 ¿Ma mâcua' ta bi' chikix lâo aj c'anjel chiru li Dios yô chi âtinac? ¿Ma inc'a' ta bi' târûk takac'ul katojbal lâo aj c'anjel chiru li Dios? Li ani na-au naroybeni ru li racuîmk ut jo'can ajcui' laj k'olonel naroybeni ajcui' nak tâtz'ak ru li acuîmk.


ελαβε δε εξακοσιας αμαξας εκλεκτας, και πασας τας αμαξας της Αιγυπτου, και αρχηγους επι παντων. 	 Xbên cua quixtakla li cuakib ciento lix carruaje li mas châbil. Chirix aßan quixtakla chixjunileb li incßaß mas châbil. Queßcôeb ajcuiß li nequeßtaklan reheb.


Απεθανε δε ο Ναδαβ και ο Αβιουδ ενωπιον του Κυριου, ενω προσεφερον πυρ ξενον ενωπιον του Κυριου εν τη ερημω Σινα, και τεκνα δεν ειχον και ιερατευσεν ο Ελεαζαρ και ο Ιθαμαρ ενωπιον Ααρων του πατρος αυτων. 	 Laj Nadab ut laj Abiú queßcam nak yôqueb chi mayejac chiru li Kâcuaß saß li chaki chßochß Sinaí. Queßcam xban nak incßaß queßxbânu joß quixye li Kâcuaß. Mâcßaßeb ralal. Joßcan nak xjuneseb chic laj Eleazar ut laj Itamar queßcßanjelac chokß aj tij nak toj yoßyo laj Aarón lix yucuaßeb.


Και τωρα τι βραδυνεις; σηκωθεις βαπτισθητι και απολουσθητι απο των αμαρτιων σου, επικαλεσθεις το ονομα του Κυριου. 	 ¿C'a'ut nak nacabay âcuib? Cuaclin. Li Dios tixcuy tixsach lâ mâc nak tâyâba lix c'aba'. Ut c'ul li cubi ha'," chan cue.


Και ειπεν ο Ιακωβ, Ουχι, παρακαλω εαν ευρηκα χαριν εμπροσθεν σου, δεξαι το δωρον μου εκ των χειρων μου διοτι δια τουτο ειδον το προσωπον σου, ως εαν εβλεπον προσωπον Θεου, και συ ευηρεστηθης εις εμε 	 Laj Jacob quichakßoc ut quixye re: —Bânu usilal, cui ac xinâcßul saß usilal, tento nak tâcßul li mâtan li xinqßue âcue. Cßajoß xsahil inchßôl nak xcuil âcuu. Chanchan xcuil ru li Dios nak xatcuil. Lâat xinâcßul saß xyâlal.


Ως δε ειδον οι βαρβαροι το θηριον κρεμαμενον εκ της χειρος αυτου, ελεγον προς αλληλους Βεβαιως φονευς ειναι ο ανθρωπος ουτος, τον οποιον διασωθεντα εκ της θαλασσης η θεια δικη δεν αφηκε να ζη. 	 Li cuanqueb sa' li na'ajej Malta, nak que'ril li c'ambolay t'uyt'u chi ruk', que'xye chi ribileb rib: -Relic chi yâl nak li cuînk a'in, a'an aj camsinel. Xcole' chak chiru li palau, abanan inc'a' tâcanabâk chi yo'yo arin chi inc'a' tixc'ul xtojbal rix lix mâc, chanqueb.


μη προσκυνησης αυτα μηδε λατρευσης αυτα διοτι εγω Κυριος ο Θεος σου ειμαι Θεος ζηλοτυπος, ανταποδιδων τας αμαρτιας των πατερων επι τα τεκνα, εως τριτης και τεταρτης γενεας των μισουντων με 	 Mêcuikßib êrib chiruheb li yîbanbil dios, chi moco chelokßoniheb. Lâin li Kâcuaß lê Dios. Cau cuib. Lâin incßaß nacuulac chicuu nak jalan têqßue xlokßal. Ut ninrahobtesiheb li alal cßajolbej riqßuin lix mâqueb lix naß xyucuaßeb toj saß rox saß xcâ xtasalil li ralal xcßajoleb li xicß nequeßiloc cue.