Εγεννηθην οτε δεν ησαν αι αβυσσοι, οτε δεν υπηρχον αι πηγαι αι αναβρυουσαι υδατα 	 Li châbil naßleb ac cuan ajcuiß chak nak toj mâjiß nayîbâc chak li xnînkal ru palau. Ac cuan ajcuiß chak nak toj mâjiß nequeßyîbâc chak li nimaß ut li yußam haß.


Τοτε θελει πλυνει τα ιματια αυτου ο ιερευς και θελει λουσει το σωμα αυτου εν υδατι και μετα ταυτα θελει εισελθει εις το στρατοπεδον και θελει εισθαι ακαθαρτος ο ιερευς εως εσπερας. 	 Chirix aßan laj tij tixpuchß li rakß ut tâatînk. Ut tâoc cuißchic saß li naßajej li cuan cuiß lix muhebâleb. Abanan muxbilak ru nak toj tâecuûk.


Οι δε υιοι του Λωταν ησαν Χορρι και Αιμαμ αδελφη δε του Λωταν, η Θαμνα. 	 Aßaneb aßin li ralal laj Lotán: laj Hori, ut laj Hemam. Ut lix Timna, aßan li rîtzßin laj Lotán.


και Ιωαννα η γυνη του Χουζα, επιτροπου του Ηρωδου, και Σουσαννα και αλλαι πολλαι, αιτινες διηκονουν αυτον απο των υπαρχοντων αυτων. 	 Cuan lix Susana sa' xyânkeb. Ut cuan ajcui' lix Juana li rixakil laj Chuza li quicuan chok' mertôm riq'uin laj Herodes. Ut cuanqueb ajcui' nabaleb chic li ixk rochbeneb. A'an eb li neque'tenk'an reheb riq'uin li c'a'ruheb re.


Θελεις κρινει αυτους; υιε ανθρωπου, θελεις κρινει; δειξον εις αυτους τα βδελυγματα των πατερων αυτων 	 At ralal cuînk, ¿ma tatrakok âtin saß xbêneb? Cui tatrakok âtin saß xbêneb tâye reheb li mâusilal li queßxbânu lix xeßtônil yucuaßeb.


Αν και ουτος εσταθη καρποφορος μεταξυ των αδελφων αυτου, ανατολικος ανεμος ομως θελει ελθει, ο ανεμος του Κυριου θελει αναβη απο της ερημου, και αι βρυσεις αυτου θελουσιν εκλειψει και θελει καταξηρανθη η πηγη αυτου ουτος θελει αφαρπασει τον θησαυρον παντων των επιθυμητων αυτου σκευων. 	 Usta kßaxal nabal cßaßru reheb li ralal xcßajol laj Efraín chiruheb laj Israel li rech tenamitil, aban lâin tincuisi chiruheb chixjunil li cßaßru cuan reheb. Nak nachal li ikß saß releb sakße cuan cuiß li chaki chßochß, nachakic li yußam haß xban li ikß ut nachakic ajcuiß li acuîmk. Joßcan ajcuiß tinbânu lâin riqßuineb. Tinsach chixjunil li cßaßru cuan reheb.Lâin tebinqßue chixtojbal rix lix mâqueb laj Samaria xban nak xineßxtzßektâna. Tâchâlk li plêt saß xbêneb ut telajeßcamsîk riqßuin chßîchß. Tenbileb chiru pec li cocßal nak teßcamsîk. Ut eb li yaj aj ixk jachbileb chi chßîchß nak teßcamsîk.


Και θελω επαναφερει αυτους εκ γης Αιγυπτου και συναξει αυτους εκ της Ασσυριας και θελω φερει αυτους εις την γην Γαλααδ και εις τον Λιβανον, και δεν θελει εξαρκεσει εις αυτους. 	 Tincuisiheb chak saß li tenamit Egipto joß ajcuiß saß li tenamit Asiria ut tebincßam saß lix tenamiteb Galaad ut Líbano. Aran teßcuânk ut incßaß chic tâtzßaklok li naßajej re teßcuânk xban nak kßaxal nabalakeb.


Φυγετε εκ μεσου της Βαβυλωνος και διασωσατε εκαστος την ψυχην αυτου μη απολεσθητε εν τη ανομια αυτης διοτι ειναι καιρος εκδικησεως του Κυριου ανταποδομα αυτος ανταποδιδει εις αυτην. 	 Elenkex Babilonia. Colomak êrib. Mêqßue êrib chi sachecß xban lix mâqueb laj Babilonia. Xcuulac xkßehil nak li Kâcuaß tixqßue rêkaj reheb joß xcßulubeb xcßulbal.


Δια τουτο ετι θελω κριθη με εσας, λεγει Κυριος, και με τους υιους των υιων σας θελω κριθη. 	 Joßcan nak lâin tinrakok âtin saß êbên lâex joß ajcuiß saß xbêneb lê ralal êcßajol.


Ιωναθαν δε, ο υιος του Σαουλ, ειχεν υιον βεβλαμμενον τους ποδας. Ητο ηλικιας πεντε ετων οτε ηλθον αι αγγελιαι εξ Ιεζραηλ περι του Σαουλ και Ιωναθαν, και εσηκωσεν αυτον τροφος αυτου και εφυγεν ενω δε εσπευδε να φυγη, επεσεν αυτος και εχωλωθη το δε ονομα αυτου Μεμφιβοσθε. 	 Quicuan jun li ralal laj Jonatán, li ralal laj Saúl. Aßan laj Mefi-boset xcßabaß. Ôb chihab cuan re nak eb li cuanqueb Jezreel queßxtakla resil nak queßcamsîc laj Jonatán ut laj Saúl. Li ixk li na-iloc re laj Mefi-boset quixkßalu ut quiêlelic. Abanan xban nak yô chixsêbanquil rib, quitßaneß li chßina al saß rukß ut quicana chi incßaß chic nabêc.


Και ειπε Κυριος προς εμε, Τι βλεπεις, Ιερεμια; Και ειπα, Συκα τα συκα τα καλα ειναι καλλιστα, τα δε κακα κακιστα, ωστε δια την αχρειοτητα δεν τρωγονται. 	 Ut li Kâcuaß quixye cue: —At Jeremías, ¿cßaßru li yôcat chirilbal? chan. Ut lâin quinye re: —Yôquin rilbal li higos. Li higos châbil, aßan kßaxal châbil ut li incßaß us, incßaß naru xtzacanquil xban nak incßaß us, chanquin.


Διοτι η οργη φονευει τον αφρονα, και η αγανακτησις θανατονει τον μωρον. 	 Lâat nacanau nak li incßaß useb xnaßleb, aß ajcuiß lix joskßil nacamsin reheb. Ut li ani nacakalin, aßan ajcuiß lix cakal naqßuehoc re chi osocß.


Και εγραψεν ο Μωυσης παντας τους λογους του Κυριου και σηκωθεις ενωρις το πρωι, ωκοδομησε θυσιαστηριον υπο το ορος, και εστησε δωδεκα στηλας κατα τας δωδεκα φυλας του Ισραηλ. 	 Ut chixjunil li cßaßru quixye li Dios, quixtzßîba retalil saß jun li hu laj Moisés. Joß cuulajak chic nak toj ekßela laj Moisés quicuacli ut quixyîb jun li artal saß xtôn li tzûl. Quixyîb ajcuiß riqßuin pec cablaju li okech ut quixxakab aran. Li cablaju chi okech, aßan retalil li cablaju xtêpaleb aj Israel.


Δια τουτο παρεδωκας αυτους εις την χειρα των θλιβοντων αυτους, και κατεθλιψαν αυτους και εν τω καιρω της θλιψεως αυτων ανεβοησαν προς σε, και συ εισηκουσας εξ ουρανου και κατα τους πολλους οικτιρμους σου εδωκας σωτηρας εις αυτους, και εσωσαν αυτους εκ της χειρος των θλιβοντων αυτους. 	 Joßcan nak cakßaxtesiheb saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb ut saß rukßeb aßan nabal li raylal queßxcßul. Nak ac cuanqueb chic saß raylal queßxtzßâma xtenkßanquileb âcue. Ut lâat toj saß choxa cacuabi chak lix tijeb. Xban nak kßaxal nim lâ cuuxtân caxakabeb li ani teßcolok reheb saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb.


Ειπε λοιπον προς αυτους ο Ιησους Εαν ο Θεος ητο Πατηρ σας, ηθελετε αγαπα εμε διοτι εγω εκ του Θεου εξηλθον και ερχομαι επειδη δεν ηλθον απ' εμαυτου, αλλ' εκεινος με απεστειλε. 	 Li Jesús quixye reheb: -Cui ta yâl nak li Dios êyucua', niquinêra raj lâin xban nak riq'uin li Dios quinchal chak. Cuanquin arin sa' êyânk. Inc'a' quintakla chak cuib injunes. A' li Dios, a'an li quitaklan chak cue.


οστις ητο ποτε αχρηστος εις σε, τωρα δε εις σε και εις εμε ειναι χρησιμος, 	 Junxil laj Onésimo inc'a' quic'anjelac chi us châcuu. Abanan anakcuan châbil aj c'anjel chic châcuu lâat ut chicuu ajcui' lâin.


δια να γνωρισθη τωρα δια της εκκλησιας εν τοις επουρανιοις εις τας αρχας και τας εξουσιας η πολυποικιλος σοφια του Θεου, 	 Li Dios quixbânu chi jo'ca'in re xc'utbal chiruheb li cuanqueb xcuanquil sa' choxa nak numtajenak xna'leb li Dios. Te'xnau nak numtajenak xna'leb nak te'xq'ue retal nak quixjunaji ruheb laj judío riq'uineb li mâcua'eb aj judío chok' ralal xc'ajol.


Ητο δε ανηρ τις εκ του Βενιαμιν, ονομαζομενος Κεις, υιος του Αβιηλ, υιου του Σερωρ, υιου του Βεχωραθ, υιου του Αφια, ανδρος Βενιαμιτου, δυνατος εν ισχυι. 	 Saß xyânkeb li ralal xcßajol laj Benjamín quicuan jun li cuînk aj Cis xcßabaß. Aßan jun li cuînk naßno ru. Aßan li ralal laj Abiel. Ut laj Abiel, aßan li ralal laj Zeror. Ut laj Zeror, aßan li ralal laj Becorat. Ut laj Becorat, aßan li ralal laj Afía.


Και εδοθη η Χεβρων εις τον Χαλεβ, καθως ειπεν ο Μωυσης και εξεδιωξεν εκειθεν τους τρεις υιους του Ανακ. 	 Li tenamit Hebrón quiqßueheß re laj Caleb joß quixye laj Moisés. Ut laj Caleb quirisiheb saß li naßajej aßan li oxib chßûtal li ralal xcßajol laj Anac.


Ο Κυριος βασιλευει, ας τρεμωσιν οι λαοι ο καθημενος επι των χερουβειμ ας σεισθη η γη. 	 Li Kâcuaß, aßan li tzßakal rey. Aßan li nahilan saß xyiheb li querubines. Chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß teßxucuak nak teßril lix cuanquil.


Βδελυγμα ειναι εις τον Κυριον η οδος του ασεβους αγαπα δε τον θηρευοντα την δικαιοσυνην. 	 Li Kâcuaß xicß naril li cßaßru nequeßxbânu li incßaß useb xnaßleb. Abanan naxraheb li nequeßxbânu li tîquilal.


Και σηκωθεντες απο Χωρηβ, διεπερασαμεν πασαν την ερημον την μεγαλην και φοβεραν εκεινην, την οποιαν ειδετε, οδοιπορουντες προς το ορος των Αμορραιων, καθως Κυριος ο Θεος ημων προσεταξεν εις ημας, και ηλθομεν εως Καδης-βαρνη. 	 Lâo kabânu joß quixye ke li Kâcuaß li kaDios. Co-el saß li naßajej Horeb ut conumeß saß li nimla chaki chßochß li xiu xiu cuiß numecß. Queqßue ajcuiß retal lâex. Conumeß saß lix naßajeb laj amorreo, li tzûl ru ut cocuulac toj Cades-barnea.


Και οτε ειδεν ο Φαραω οτι επαυσεν η βροχη και η χαλαζα και αι βρονται, εξηκολουθησε να αμαρτανη και εσκληρυνε την καρδιαν αυτου, αυτος και οι θεραποντες αυτου. 	 Ut laj faraón quiril nak chßanamil. Mâcßaß chic li hab ut li câk ut mâcßaß chic li sakbach. Quimâcob cuißchic laj faraón. Quixcacuubresi xchßôl joß eb ajcuiß laj cßanjel chiru.Quixcacuubresi cuißchic xchßôl laj faraón ut incßaß quixcanabeb chi xic laj Israel. Joß quixye li Kâcuaß Dios junxilaj re laj Moisés, joßcan quixbânu laj faraón.


Ηθελον ταχυνει την φυγην μου απο της ορμης του ανεμου, απο της θυελλης. 	 Tinxic raj saß ânil xsicßbal junak naßajej bar târûk tincol cuiß cuib chiru lix joskßileb. Chanchan li câk-sut-ikß lix joskßileb saß inbên.


Ασπασθητε την Πρισκιλλαν και τον Ακυλαν, τους συνεργους μου εν Χριστω Ιησου, 	 Cheq'uehak xsahil xch'ôl laj Aquila ut lix Priscila, eb li cuech aj c'anjelil sa' xc'aba' li Jesucristo.


Και επαταξαν τους Μωαβιτας κατα τον καιρον εκεινον, περιπου δεκα χιλιαδας ανδρων, παντας ανδρειους και παντας δυνατους εν ισχυι και δεν διεσωθη ουδεις. 	 Saß li cutan aßan eb laj Israel queßxcamsi lajêb mil tana lix soldado laj Moab, li kßaxal cauheb rib. Mâ jun quiru quiêlelic chiruheb laj Israel.


Και εαν τις ειπη προς αυτον, Τι ειναι αι πληγαι αυται εν μεσω των χειρων σου; θελει αποκριθη, Εκειναι, τας οποιας επληγωθην εν τω οικω των φιλων μου. 	 Cui ani tâpatzßok re, “¿Cßaßut nak tochßoleb saß lâ cuukß?” aßan tâchakßok ut tixye, “Aßaneb ajcuiß li cuech tenamitil xeßbânun re,” chaßak.


να απεχητε απο ειδωλοθυτων και αιματος και πνικτου και πορνειας απο των οποιων φυλαττοντες εαυτους θελετε πραξει καλως. Ερρωσθε. 	 Inc'a' têtzaca li tzacaêmk mayejanbil chiru li yîbanbil dios chi moco têtzaca li quic' chi moco têtzaca xtibel li yatz'bil xul. Ut inc'a' têmux êrib riq'uin co'bêtac yumbêtac. Cui têcol êrib chiru chixjunil a'in, us têbânu. Cherilak êrib, chan laj Jacobo.


Αλλ' εαν ο δουλος ειπη φανερα, Αγαπω τον κυριον μου, την γυναικα μου και τα τεκνα μου, δεν θελω εξελθει ελευθερος 	 Cui ut li lokßbil môs naxye: “Lâin ninra lin patrón ut ninra li cuixakil joß eb ajcuiß lin cocßal. Incßaß nacuaj xic”,


διοτι φερεις εις τας ακοας ημων παραδοξα τινα θελομεν λοιπον να μαθωμεν τι σημαινουσι ταυτα. 	 Mâ jun sut kabiom li na'leb a'in. Takaj takanau c'a'ru xyâlal, chanqueb re.


Αλλα δια να μη σε απασχολω περισσοτερον, παρακαλω να ακουσης ημας συντομως με την επιεικειαν σου. 	 Nintz'âma châcuu nak tâbânu usilal ke. Tâcuabi taxak li oc ke chixtz'âmanquil châcuu. Junpât ajcui' tatkach'i'ch'i'i.


Εγω ειπα, Εν τη μεσημβρια των ημερων μου θελω υπαγει εις τας πυλας του ταφου εστερηθην το υπολοιπον των ετων μου. 	 —Lâin quinye saß inchßôl nak li Dios târisi lin yußam nak toj sâjin. Saß inchßôl lâin nak tinxic saß xyânkeb li camenak ut incßaß tintîxk saß ruchichßochß.


Και ειπε προς εμε, προφητευσον επι το πνευμα, προφητευσον, υιε ανθρωπου, και ειπε προς το πνευμα, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Ελθε, πνευμα, εκ των τεσσαρων ανεμων και εμφυσησον επι τους πεφονευμενους τουτους και ας αναζησωσι. 	 Ut li Kâcuaß quixye cue: —At ralal cuînk, ye li cßaßru xinye âcue. Âtina li musikßej. Tâye re: At musikßej, châlkat bar nachal cuiß li ikß saß xcâ pacßalil li ruchichßochß. Tolâcuapuheb li camenak aßin li queßcamsîc re nak teßcuaclîk cuißchic chi yoßyo, chan.


η γοης η ανταποκριτης δαιμονιων η τερατοσκοπος η νεκρομαντις. 	 Chi moco texxic chi patzßoc riqßuineb laj kße li nequeßâtinac riqßuineb li musikßej ut riqßuineb lix musikß li camenak, chi moco têqßue cßaßak re ru chêcux re nak mâcßaß têcßul, chi moco têcuaßtesi lê yajel.


Αυτη δε η πρωτη σφαγη, την οποιαν εκαμον ο Ιωναθαν και ο οπλοφορος αυτου, ητο περιπου εικοσι ανδρες, εις διαστημα γης ημισεως στρεμματος. 	 Saß li xbên plêt aßan junmay tana li soldado li queßxcamsiheb laj Jonatán ut li natenkßan re saß li chßina naßajej aßan.


Και εξηλθεν ανεμος παρα Κυριου και εφερεν ορτυκια απο της θαλασσης και ερριψεν αυτα επι το στρατοπεδον, εως μιας ημερας οδον εντευθεν και εως μιας ημερας οδον εντευθεν, κυκλω του στρατοπεδου και ησαν εως δυο πηχας επι το προσωπον της γης. 	 Ut li Kâcuaß quixtakla chak saß li este jun li cacuil ikß li quixcßam chak nabaleb laj tônkß li queßchal chak saß xjayal li palau. Yôqueb chi rupupic chixjun sutam li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb. Jun metro xteram li yôqueb chi rupupic. Cuanqueb chi nachß ut cuanqueb toj chi najt joß xnajtil nequeßbêc chiru jun cutan.


Και οστις σκανδαλιση ενα των μικρων των πιστευοντων εις εμε, συμφερει εις αυτον καλητερον να περιτεθη μυλου πετρα περι τον τραχηλον αυτου και να ριφθη εις την θαλασσαν. 	 Li ani tâpo'ok xch'ôleb li toj k'uneb xch'ôl, us raj xcutbal sa' li palau chi bac'bo junak nimla pec chi xcux.


Την ενδεκατην ημεραν προσεφερεν ο αρχων των υιων Ασηρ, Φαγαιηλ ο υιος του Οχραν 	 Saß li xjunlaju li cutan quixcßam lix mayej laj Pagiel, li nataklan saß xbêneb li ralal xcßajol laj Aser. Laj Pagiel, aßan li ralal laj Ocrán.


Πλην δεν απεμακρυνθησαν απο των αμαρτιων του οικου του Ιεροβοαμ, οστις εκαμε τον Ισραηλ να αμαρτηση εις αυτας περιεπατησαν και ετι διεμενε το αλσος εν Σαμαρεια. 	 Abanan eb laj Israel incßaß queßxcanab xbânunquil li mâc li quicßameß cuiß xbeheb xbaneb li ralal xcßajol laj Jeroboam. Queßxbânu ban li mâusilal chiru li Kâcuaß ut incßaß queßrisi lix jalam ûch lix Asera aran Samaria.


και εγειναν πασαι αι ημεραι του Καιναν εννεακοσια δεκα ετη και απεθανε. 	 Belêb ciento riqßuin lajêb chihab cuan re laj Cainán nak quicam.


η εχθρικως παταξη αυτον με την χειρα αυτου και αποθανη, ο παταξας εξαπαντος θελει θανατωθη ειναι φονευς ο εκδικητης του αιματος θελει θανατονει τον φονεα, οταν απαντηση αυτον. 	 malaj ut naxsacß riqßuin rukß toj retal nacam, li jun aßan aj camsinel. Ut li rechßalal li quicamsîc, aßan li tâcamsînk re laj camsinel nak tixcßul.


Ο δε Ιησους απεκριθη προς αυτους Ο Πατηρ μου εργαζεται εως τωρα, και εγω εργαζομαι. 	 Li Jesús quixye reheb: -Lin Yucua' toj yô chixtenk'anquileb li cristian ut tento ajcui' nak tintenk'aheb lâin, chan.


Ο κακος ουτος λαος, οιτινες αρνουνται το να υπακουωσιν εις τους λογους μου, και περιπατουσιν εν ταις ορεξεσι της καρδιας αυτων και υπαγουσιν οπισω αλλων θεων, δια να λατρευωσιν αυτους και να προσκυνωσιν αυτους, θελει εισθαι εξαπαντος ως η ζωνη αυτη, ητις δεν ειναι χρησιμος εις ουδεν. 	 Eb li tenamit aßin numtajenak lix mâusilaleb ut kßaxal cauheb xchßôl. Queßxkßet li cuâtin ut queßxcuikßib ribeb chiruheb li jalanil dios re teßxlokßoni ut queßcßanjelac chiruheb. Joßcan nak tinsacheb. Chanchanakeb chic li cßâmal saß aßin li mâcßaß chic na-oc cuiß.


Και εαν ο πους σου σε σκανδαλιζη, αποκοψον αυτον καλητερον σοι ειναι να εισελθης εις την ζωην χωλος, παρα εχων τους δυο ποδας να ριφθης εις την γεενναν, εις το πυρ το ασβεστον, 	 Cui lâ cuok tâq'uehok âcue chi mâcobc, us raj cui tâyoc'. Mas us nak cuânk lâ yu'am chi junelic riq'uin jun lâ cuok chiru nak tatxic riq'uin cuib lâ cuok sa' li xbalba, bar cui' inc'a' tâchupk li xam.


Και με επεστρεψε κατα την οδον της εξωτερας πυλης του αγιαστηριου της βλεπουσης κατα ανατολας και αυτη ητο κεκλεισμενη. 	 Li cuînk quinixcßam cuißchic saß li oquebâl li cuan chirix li templo saß li este. Li puerta aßan tzßaptzßo.


Ο δε Κορε ο υιος του Ισααρ, υιου του Κααθ, υιου του Λευι, και Δαθαν και Αβειρων οι υιοι του Ελιαβ, και Ων ο υιος του Φαλεθ, υιοι Ρουβην, εστασιασαν, 	 Quicuan jun li cuînk aj Coré xcßabaß. Laj Coré, aßan li ralal laj Izhar, ri laj Coat ut rixmam laj Leví. Quixkßetkßeti rib rochbeneb laj Datán ut laj Abiram li ralaleb laj Eliab, ut laj On li ralal laj Pelet. Li câhibeb xcomoneb li ralal xcßajol laj Rubén.


Και ειπεν ο Ιερεμιας, Εγεινε λογος Κυριου προς εμε, λεγων, 	 Quixye laj Jeremías: —Li Kâcuaß quixye cue:


Και οτε ετελειωσεν ο Ιησους τους λογους τουτους, ανεχωρησεν απο της Γαλιλαιας και ηλθεν εις τα ορια της Ιουδαιας περαν του Ιορδανου. 	 Ut nak quirake' chixyebal li âtin a'in, li Jesús qui-el Galilea ut cô jun pac'al li nima' Jordán sa' eb li na'ajej xcuênt Judea.


Ποσον πολυτιμον ειναι το ελεος σου, Θεε. Δια τουτο οι υιοι των ανθρωπων ελπιζουσιν επι την σκιαν των πτερυγων σου. 	 At Kâcuaß, cßajoß xlokßal li karâbal âban. Caßaj cuiß âcuiqßuin nakacol kib joß nak nequeßxcol rib li cocß caxlan rubel xxicß lix naßeb.


Και ελαβε Κυριος ο Θεος τον ανθρωπον και εθεσεν αυτον εν τω παραδεισω της Εδεμ δια να εργαζηται αυτον και να φυλαττη αυτον. 	 Li Kâcuaß Dios quixqßue li cuînk saß xnaßaj li acuîmk aran Edén re nak aßan tâilok re ut tixtrabaji li chßochß.


Και ωκοδομησαν τους υψηλους τοπους του Βααλ, δια να καιωσι τους υιους αυτων εν πυρι, ολοκαυτωματα προς τον Βααλ το οποιον δεν προσεταξα ουδε ελαλησα ουδε ανεβη επι την καρδιαν μου. 	 Queßxyîbeb li naßajej li najt xteram re teßxlokßoni cuiß li yîbanbil dios Baal ut aran queßxcßateb li ralal chokß xmayejeb. Lâin incßaß quintaklaheb chixbânunquil aßan, chi moco quebinye reheb nak teßxbânu. Mâ jokße quincßoxla nak joßcan teßxbânu.


Και εκ των υιων Χαρημ, Ελιεζερ, Ιεσιας, Μαλχιας, Σεμαιας και Συμεων, 	 Xcomoneb li ralal xcßajol laj Harim, aßaneb aßin: laj Eliezer, laj Isías, laj Malquías, laj Semaías, laj Simeón,


Και ειπε προς εμε, ουτος ειναι ο τοπος, οπου οι ιερεις θελουσι βραζει την περι ανομιας προσφοραν και την περι αμαρτιας προσφοραν, οπου θελουσι ψηνει την εξ αλφιτων προσφοραν, δια να μη εκφερωσιν αυτα εις την αυλην την εξωτεραν, δια να αγιασωσι τον λαον. 	 Ut quixye cue: —Aßan aßin li naßajej li teßxcßub cuiß li cßaßak re ru li teßxmayeja. Teßxchik li tib li teßxmayeja re xpatzßbal xcuybal xmâqueb ut li mayej re xtojbal rix lix mâqueb. Aran teßxpom li mayej re li ru li racuîmk. Teßxbânu aran re nak incßaß teßxcßam li cßaßru santobresinbil saß li nebâl li cuanqueb cuiß li tenamit, chan li cuînk.


και δυο ταγματα απο σας, παντες οι εξερχομενοι το σαββατον, θελουσι φυλαττει την φυλακην του οικου του Κυριου περι τον βασιλεα. 	 Ut li cuib chßûtal li incßaß nequeßcßanjelac saß li hilobâl cutan, eb aßan teßcßacßalênk saß lix templo li Dios chixcßacßalenquil li rey Joás.


και θελω διασκορπισει αυτους εν τοις εθνεσι, τα οποια αυτοι και οι πατερες αυτων δεν εγνωρισαν και θελω αποστειλει την μαχαιραν οπισω αυτων, εωσου αναλωσω αυτους. 	 Tinjeqßuiheb ru saß eb li jalan tenamit li mâ jun sut xnauhomeb, chi moco lix naß xyucuaßeb. Ut lâin tinqßueheb chi âlinâc riqßuin chßîchß toj retal mâ jun chic teßcanâk saß li tenamit.


Και θελεις καμει θυσιαστηριον εκ ξυλου σιττιμ, πεντε πηχων το μηκος και πεντε πηχων το πλατος τετραγωνον θελει εισθαι το θυσιαστηριον και το υψος αυτου τριων πηχων 	 Ut têyîb ajcuiß jun li artal riqßuin li cheß acacia. Têyîb chi câ xucût. Cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro xnimal li ru ut cuib metro riqßuin ôb xcaßcßâl centímetro xnimal li rok. Ut ôb xcaßcßâl centímetro li xteram.


Παραστησατε την δικην σας, λεγει Κυριος προφερετε τα ισχυρα σας επιχειρηματα, λεγει ο βασιλευς του Ιακωβ. 	 Quimkex lâex li yîbanbil dios. Âtinankex re xcolbal êrib. Châlkex, ut cßutumak chicuu li cßaßru xebânu, chan li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel.


και ειπε προς την Τυρον την κειμενην εν τη εισοδω της θαλασσης, την εμπορευομενην μετα των λαων εν πολλαις νησοις, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος Τυρος, συ ειπας, Εγω ειμαι πληρης εις το καλλος. 	 Li tenamit Tiro cuan chire li palau. Eb li cuanqueb Tiro nequeßyacoc riqßuin nabal chi tenamit li cuanqueb chire li palau. Tâye reheb laj Tiro nak lâin li nimajcual Dios ninye chi joßcaßin: Lâex aj Tiro nequeye nak cßajoß lê chßinaßusal ut nequeye ajcuiß nak tzßakal êre êru.


αυτοι βεβαιως δεν πραττουσιν ανομιαν εν ταις οδοις αυτου περιπατουσι. 	 Eb aßan incßaß nequeßxbânu li mâusilal. Nequeßxbânu ban li cßaßru naraj li Dios.


Δεν θελει εισθαι ομως τοιουτον θαμβωμα εις την γην την τεθλιμμενην εν τοις προτεροις καιροις εξουθενωσε την γην Ζαβουλων και την γην Νεφθαλειμ εν δε τοις υστεροις εκαμεν ενδοξα τα μερη τα προς την οδον της θαλασσης, περαν του Ιορδανου, την Γαλιλαιαν των εθνων. 	 Li Dios moco chi junaj cua ta quixcubsi xcuanquil lix tenamiteb laj Zabulón ut lix tenamiteb laj Neftalí. Tâcuulak ban xkßehil nak tâqßuehekß cuißchic xlokßal li tenamit aßin li cuan chire li nimaß Jordán li naxic cuan cuiß li palau. Tâqßuehekß cuißchic xlokßal saß li naßajej Galilea cuanqueb cuiß li tenamit li mâcuaßeb aj judío.


Αφου ομως υπερισχυσαν οι υιοι Ισραηλ, καθυπεβαλον τους Χαναναιους εις φορον, πλην δεν εξεδιωξαν αυτους ολοκληρως. 	 Abanan nak eb laj Israel queßrecßa nak queßcacuu xmetzßêuheb, queßxye reheb laj cananeo nak tento teßtojok. Ut incßaß queßrisiheb aran.


Και ανεβη Σισακ ο βασιλευς της Αιγυπτου επι την Ιερουσαλημ, και ελαβε τους θησαυρους του οικου του Κυριου και τους θησαυρους του οικου του βασιλεως τα παντα ελαβεν ελαβεν ετι τους θυρεους τους χρυσους, τους οποιους εκαμεν ο Σολομων. 	 Laj Sisac lix reyeb laj Egipto quichal Jerusalén chi pletic riqßuineb. Ut quixcßam chokß re chixjunil li terto xtzßak li xocxo saß lix templo li Dios, joß ajcuiß li xocxo saß li palacio. Ut quixcßam ajcuiß li chßîchß li nequeßxram cuiß re xchßôl li quixyîb riqßuin oro laj Salomón.


Και εν τω δωδεκατω ετει της αιχμαλωσιας ημων, τω δεκατω μηνι, τη πεμπτη του μηνος, ηλθε προς εμε διασεσωσμενος τις εξ Ιερουσαλημ, λεγων, Ηλωθη η πολις. 	 Nak yô cablaju chihab kacßambal chi prêxil aran Babilonia, saß li ôb xbe li xlaje po, quicuulac cuiqßuin jun li cuînk quiêlelic Jerusalén. Li cuînk aßan quixye cue nak li tenamit Jerusalén ac x-êchanîc xbaneb li xicß nequeßiloc re.


Δια τι αποστρεφεις την χειρα σου, και την δεξιαν σου; εκβαλε αυτην εκ μεσου του κολπου σου και αφανισον αυτους. 	 ¿Cßaßut nak yal nacacuileb? ¿Cßaßut nak incßaß tâqßueheb chixtojbal xmâqueb chi junpât?


Και οτε ηκουσεν ο βασιλευς Ιεροβοαμ τον λογον του ανθρωπου του Θεου, τον οποιον εφωνησε προς το θυσιαστηριον εν Βαιθηλ, εξετεινε την χειρα αυτου απο του θυσιαστηριου, λεγων, Συλλαβετε αυτον. Και εξηρανθη η χειρ αυτου, την οποιαν εξετεινεν επ' αυτον, ωστε δεν ηδυνηθη να επιστρεψη αυτην προς εαυτον. 	 Nak li rey quirabi li cßaßru quixye lix profeta li Dios chirix li artal li cuan Bet-el, quichal xjoskßil. Quixcßut li profeta riqßuin li rukß ut quixye: —¡Chapomak li cuînk aßan! chan. Ut li rukß quicana chi telto. Incßaß chic quiru quirecßasi saß xnaßaj.


Εξ ενος ταλαντου χρυσιου καθαρου εκαμεν αυτην και παντα τα σκευη αυτης. 	 Numenak câlaju xcâcßâl libra li tzßakal oro li quicßanjelac re xyîbanquil li candelero joßqueb ajcuiß li chßîchß li tâcßanjelak re xyîbanquil lix mechil li candil.


διοτι ηπειθησαν εις τα λογια του Θεου και την βουλην του Υψιστου κατεφρονησαν 	 Joßcan yôqueb chixcßulbal xban nak queßxkßet li râtin li Dios. Incßaß queßxqßue xcuanquil lix chakßrab li nimajcual Dios.


Επειδη οι δουλοι σου αρεσκονται εις τους λιθους αυτης και σπλαγχνιζονται το χωμα αυτης. 	 Eb li nequeßcßanjelac châcuu nequeßxra li tenamit Sión usta juqßuinbil chic. Nequeßril xtokßobâl ru usta poßinbil chixjunil.


και τας δεκα βασεις και τους δεκα λουτηρας επι των βασεων 	 Ut quixyîb ajcuiß lajêb li cßochlebâl ut lajêb li pilas re teßxqßue saß xbêneb li lajêb chi cßochlebâl.


Τοτε εξηλθεν ο Αωδ δια της στοας και εκλεισεν οπισω αυτου τας θυρας του υπερωου, και εκλειδωσε. 	 Ut laj Aod quixqßue saß lau li puerta nak qui-el saß li ventana.


Και προς τον αγγελον της εκκλησιας των Σμυρναιων γραψον Ταυτα λεγει ο πρωτος και ο εσχατος, οστις εγεινε νεκρος και εζησεν 	 Ut quixye cui'chic cue: -Tz'îban riq'uin lix takl li Dios, li na-iloc reheb li jun ch'ûtal chi aj pâbanel li cuanqueb Esmirna. Ut tâye re: Li ac cuan chak sa' xticlajic ut cuânk ajcui' toj sa' roso'jic, li quicam ut quicuacli cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak, naxye êre chi jo'ca'in:


Τοτε ο σιδηρος, ο πηλος, ο χαλκος, ο αργυρος και ο χρυσος κατεσυντριφθησαν ομου και εγειναν ως λεπτον αχυρον αλωνιου θερινου και ο ανεμος εσηκωσεν αυτα και ουδεις τοπος ευρεθη αυτων ο δε λιθος ο κτυπησας την εικονα εγεινεν ορος μεγα και εγεμισεν ολην την γην. 	 Ut quimuchßeß ajcuiß li hierro, li cßatbil saklun, li bronce, li plata ut li oro. Ut poks quicana chanchan xpoksil li trigo li nacana nak nayekßiman re risinquil saß rix. Ut lix poksil li chßîchß ut li cßatbil saklun quicßameß chi junaj cua xban ikß. Abanan li pec quicana ut quiniman toj retal quicuulac xnimal joß jun li tzûl ut quixtzßap chixjunil li ruchichßochß.


Λεγει προς αυτους Διοτι ο Μωυσης δια την σκληροκαρδιαν σας συνεχωρησεν εις εσας να χωριζησθε τας γυναικας σας απ' αρχης ομως δεν εγεινεν ουτω. 	 Li Jesús quichak'oc ut quixye: -Xban nak k'axal cau êch'ôl, jo'can nak laj Moisés quixsume chêru nak târûk têjach êrib riq'uin lê rixakil. Aban moco jo'can ta chak sa' xticlajic nak li Dios quixyo'obtesiheb li cristian.


Μεθυσατε αυτον διοτι εμεγαλυνθη κατα του Κυριου και ο Μωαβ θελει κυλισθη εις τον εμετον αυτου και θελει εισθαι εις γελωτα και αυτος. 	 Qßuehomakeb laj Moab chi calâc xban nak xeßxnimobresi ribeb chiru li Kâcuaß. Qßuehomakeb laj Moab chixtolcßosinquil ribeb saß lix xaßauheb. Qßuehomakeb laj Moab chi hobecß.


Και ο δουλος σου ο πατηρ μου ειπε προς ημας, Σεις εξευρετε οτι δυο υιους εγεννησεν εις εμε η γυνη μου 	 Ut li kayucuaß xye ke, “Lâex nequenau nak cuib ajcuiß li cualal quicuan riqßuin li cuixakil camenak.


εις τους οποιους ουδε προς ωραν υπεχωρησαμεν υποτασσομενοι, δια να διαμεινη εις εσας η αληθεια του ευαγγελιου. 	 Abanan lâo mâ jok'e kabânu li c'a'ru que'xye ke xban nak lâo inc'a' quikaj nak te'xpo' ru li evangelio, li tz'akal yâl li ac xerabi.


Ειπον δε παντες Συ λοιπον εισαι ο Υιος του Θεου; Ο δε ειπε προς αυτους Σεις λεγετε οτι εγω ειμαι. 	 Ut chixjunileb que'xye re: -¿Ma lâat li Ralal li Dios chi jo'canan? Ut li Jesús quichak'oc ut quixye: -Yâl li xeye nak lâin, chan.Ut chixjunileb que'xye: -¿C'a' chic ru aj e nak toj te'xye ke c'a'ru xmâc? Riq'uin kaxic xkabi li c'a'ru xye, chanqueb.


Γενοιτο Κυριος ο Θεος ημων μεθ' ημων, καθως ητο μετα των πατερων ημων να μη αφηση ημας, μηδε να εγκαταλειψη ημας 	 Chicuânk taxak li Kâcuaß kiqßuin joß nak quicuan chak riqßuineb li kaxeßtônil yucuaß. Ut incßaß taxak toxtzßektâna chi moco toxcanab kajunes.


Και εαν τις αμαρτηση και πραξη τι εκ των οσα ειναι προστεταγμενον υπο του Κυριου να μη πραττωνται, και δεν εγνωρισεν αυτο, ομως θελει εισθαι ενοχος και θελει βαστασει την ανομιαν αυτου 	 Cui junak cristian naxkßet lix chakßrab li Dios chi incßaß naxnau nak mâc li xbânu, aßan cuan xmâc usta incßaß naxnau nak mâc xbânu. Ut li mâc aßan cuânk saß xbên.


Εκεινος ητο ο λυχνος ο καιομενος και φεγγων, και σεις ηθελησατε να αγαλλιασθητε προς ωραν εις το φως αυτου. 	 Laj Juan chanchan jun li xam quixcutanobresi êbe nak quixch'olob lix yâlal chêru. Ut quisaho' jun c'amoc sa' êch'ôl chirabinquil li quixye.


Τοτε απεστειλεν Ησαιας ο υιος του Αμως προς Εζεκιαν, λεγων, Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ Ηκουσα οσα προσηυχηθης εις εμε κατα του Σενναχειρειμ, βασιλεως της Ασσυριας. 	 Ut li profeta Isaías quixtakla xyebal re li rey Ezequías li cßaßru quixye li Kâcuaß. Quixye re: —At rey, aßan aßin li naxye âcue li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel. Lâin xcuabi li cßaßru xatzßâma chicuu chirix laj Senaquerib lix reyeb laj Asiria.


Και θελει υψωσει σημαιαν εις τα εθνη, και θελει συναξει τους απερριμμενους του Ισραηλ και συναθροισει τους διεσκορπισμενους του Ιουδα απο των τεσσαρων γωνιων της γης. 	 Tixcuaclesi jun etalil chiruheb li jalan tenamit re xcßutbal chiruheb nak tixchßutubeb cuißchic lix tenamit. Tixchßutubeb chixjunileb li ralal xcßajol laj Judá ut eb li ralal xcßajol laj Israel li cuanqueb yalak bar saß ruchichßochß ut tixcßameb cuißchic saß xtenamiteb.


Και απεκριθη ο Ιωβ και ειπεν 	 Quichakßoc laj Job ut quixye reheb:


θελει ομως σωθη δια της τεκνογονιας, εαν μεινωσιν εις την πιστιν και αγαπην και αγιασμον μετα σωφροσυνης. 	 Li Dios quixye nak li ixk riq'uin raylal tâq'uiresînk. Abanan, cuânkeb xyu'am chi junelic cui cauhakeb xch'ôl sa' lix pâbâleb ut cui neque'rahoc ut cui cuanqueb sa' tîquilal ut sa' tuktûquilal.


Και θελω καμει να περιπατωσιν εφ' υμων ανθρωποι, ο λαος μου Ισραηλ και θελουσι σας κληρονομησει, και θελετε εισθαι κληρονομια αυτων, και του λοιπου δεν θελετε πλεον ατεκνωσει αυτους. 	 Lâin tincßameb cuißchic laj Israel saß lix naßajeb. Aßaneb li teßêchanînk re li chßochß. Ut eb li ralal xcßajol junelic teßxtzaca ru li acuîmk li tâêlk saß li chßochß aßin. Ut incßaß chic teßcâmk xban cueßej.


Και πασα ψυχη, ητις δεν ακουση του προφητου εκεινου, θελει εξολοθρευθη εκ του λαου. 	 Ut li ani inc'a' tixpâb li c'a'ru tixye li profeta a'an, tâisîk sa' xyânkeb lix tenamit li Dios ut tâsachek' ru." (Deut. 18:18-19)


Αλλ' υπαγετε τωρα εις τον τοπον μου τον εν Σηλω, οπου εθεσα το ονομα μου κατ' αρχας, και ιδετε τι εκαμον εις αυτον δια την κακιαν του λαου μου Ισραηλ. 	 Ayukex anakcuan Silo saß li naßajej li quinsicß chak ru junxil re tinlokßonîk cuiß. Qßuehomak retal cßaßru quinbânu re xban li mâc li queßxbânu lin tenamit Israel.


Και απεθεσε το ιματιον αυτου παρ' αυτη, εωσου ηλθεν ο κυριος αυτου εις τον οικον αυτου. 	 Ut li ixk quixxoc li rakß laj José re nak tixcßut chiru lix bêlom nak tâcuulak saß cab.


δια τουτο ειπον προς ημας οι πρεσβυτεροι ημων και παντες οι κατοικοι της γης ημων, λεγοντες, Λαβετε εις εαυτους εφοδια δια την οδον, και υπαγετε εις συναντησιν αυτων και ειπατε προς αυτους, δουλοι σας ειμεθα τωρα λοιπον καμετε συνθηκην προς ημας 	 Joßcan nak eb li nequeßcßamoc be saß kayânk ut eb li kech tenamitil xeßxye ke: “Cßamomak lê tzacaêmk ut ayukex riqßuineb laj Israel. Ut têye reheb nak lâo tocßanjelak chiruheb. Ut têye ajcuiß reheb nak lâo takaj xbânunquil junak contrato riqßuineb.”


Και πλησιον του οριου του Ρουβην, απο του ανατολικου πλευρου εως του δυτικου πλευρου, του Ιουδα, εν. 	 Ut saß li nubâl re lix chßochß laj Rubén tixcßul lix naßaj laj Judá. Naticla saß li este ut nacuulac toj chire li palau.


Κατα δε την συνθεσιν του θυμιαματος τουτου, το οποιον θελεις καμει, σεις δεν θελετε καμει εις εαυτους αγιον θελει εισθαι εις σε δια τον Κυριον 	 Incßaß têyîb jalan chic incienso chiru aßin re tâcßanjelak chêru. Li incienso aßin, aßan kßaxtesinbil chicuu ut kßaxal lokßak chêru.Cui ani tixyîb junak chic incienso joß aßin yal re târutzß, li jun aßan tâisîk saß xyânkeb laj Israel.


Ιαειρ ο υιος του Μανασση ελαβε πασαν την περιχωρον της Αργοβ μεχρι των οριων της Γεσσουρι και Μααχαθι και ωνομασεν αυτας κατα το ονομα αυτου, Βασαν-αβωθ-ιαειρ, μεχρι της ημερας ταυτης. 	 Laj Jair, xcomoneb li ralal xcßajol laj Manasés quirêchani chixjunil li naßajej Argob nacuulac toj saß li nubâl re li naßajej Gesur ut Maaca. Ut quixqßue chokß xcßabaß Basán-havot-jair joß lix cßabaß aßan. Aßan lix cßabaß toj chalen anakcuan.


Ο Βαρναβας δε παραλαβων αυτον εφερε προς τους αποστολους, και διηγηθη προς αυτους πως ειδε τον Κυριον εν τη οδω και οτι ελαλησε προς αυτον, και πως εν Δαμασκω, εκηρυξε μετα παρρησιας εν τω ονοματι του Ιησου. 	 Ut laj Bernabé quixc'am laj Saulo riq'uineb li apóstol ut quixserak'i reheb chanru nak quiril ru li Kâcua' sa' li be ut quixye ajcui' reheb chanru nak quixch'olob xyâlal li Jesucristo chi cau xch'ôl aran Damasco.


Ο δε Σαμουηλ ειπε προς τον Σαουλ, Δεν θελω επιστρεψει μετα σου διοτι απερριψας τον λογον του Κυριου, και ο Κυριος απερριψε σε απο του να ησαι βασιλευς επι τον Ισραηλ. 	 Laj Samuel quixye re: —Incßaß tinxic châcuix xban nak xatzßektâna li râtin li Dios. Ut li Kâcuaß xatxtzßektâna lâat re nak incßaß chic tatcuânk chokß xreyeb laj Israel, chan.


Ο δε Ιορδανης ητο το προς ανατολας οριον αυτου. Αυτη ητο κατα το οριον αυτης κυκλω, η κληρονομια των υιων Βενιαμιν κατα τας συγγενειας αυτων. 	 Li nimaß Jordán, aßan li nubâl saß li este. Aßan aßin li naßajej li quijeqßuîc reheb li ralal xcßajol laj Benjamín, aß yal chanru xqßuial li junjûnk chßûtal.


Και υπηρετουν εμπροσθεν της σκηνης του μαρτυριου με ψαλτωδιας, εωσου ο Σολομων ωκοδομησε τον οικον του Κυριου εν Ιερουσαλημ και τοτε κατεσταθησαν εις το υπουργημα αυτων, κατα την ταξιν αυτων. 	 Queßxjal ribeb chi cßanjelac chire li tabernáculo li queßxchßutub cuiß ribeb li tenamit toj nak laj Salomón quixyîb lix templo li Dios aran Jerusalén. Chirix aßan queßcßanjelac joß cßaynakeb xbânunquil.


Και εσπευσε να αποσυρθη ο Ιωσηφ διοτι συνεταραττοντο τα σπλαγχνα αυτου δια τον αδελφον αυτου και εζητει τοπον να κλαυση εισελθων δε εις το ταμειον, εκλαυσεν εκει. 	 Joßcan nak qui-el laj José saß xyânkeb xban nak oc raj re chi yâbac. Cßajoß nak quisahoß saß xchßôl chi rilbal laj Benjamín xban nak kßaxal naxra li rîtzßin. Laj José cô jun pacßal xjunes ut aran quiyâbac.


Δια τουτο θαρρειτε, ανδρες διοτι πιστευω εις τον Θεον οτι ουτω θελει γεινει, καθ' ον τροπον ελαληθη προς εμε. 	 Jo'can nak cauhak êch'ôl, ex cuas cuîtz'in. Lâin cau inch'ôl riq'uin li Dios nak tâc'ulmânk jo' xye cue li ángel.


Και ειδον εν τη δεξια του καθημενου επι του θρονου βιβλιον γεγραμμενον εσωθεν και οπισθεν, κατεσφραγισμενον με σφραγιδας επτα. 	 Ut sa' lix nim uk' li Dios li c'ojc'o sa' li lok'laj c'ojaribâl quicuil jun li botbil hu tz'îbanbil chi sa' ut chirix ut tz'apbil riq'uin cuukub li sello.


Και τωρα τι εχεις να καμης εν τη οδω της Αιγυπτου, δια να πιης τα υδατα Σιωρ; η τι εχεις να καμης εν τη οδω της Ασσυριας, δια να πιης τα υδατα του ποταμου; 	 ¿Cßaßut nak têraj xic chixpatzßbal êtenkßanquil aran Egipto? ¿Ma textenkßa ta biß li nimaß Nilo? Ut, ¿cßaßut nak têraj xic xpatzßbal êtenkßanquil aran Asiria? ¿Ma naru ta biß texcol li nimaß Eufrates?


Δι' αυτης ευλογουμεν τον Θεον και Πατερα, και δι' αυτης καταρωμεθα τους ανθρωπους τους καθ' ομοιωσιν Θεου πλασθεντας 	 Riq'uin li ru'uj kak' nakalok'oni li Acuabej Dios ut riq'uin ajcui' li ru'uj kak' nakamajecua li kas kîtz'in ut eb a'an yo'obtesinbileb xban li Dios jo' li rilobâl.


Και εφοβηθησαν φοβον μεγαν και ελεγον προς αλληλους Τις λοιπον ειναι ουτος, οτι και ο ανεμος και η θαλασσα υπακουουσιν εις αυτον; 	 Ut c'ajo' nak que'sach xch'ôl lix tzolom ut que'xye chi rilbileb rib: -¿Chanru nak cuan xcuanquil li cuînk a'in nak naxk'us li ik' ut li palau, ut neque'abin chiru? chanqueb.


και θελεις γραψει επι τους λιθους παντας τους λογους του νομου τουτου ευκρινεστατα. 	 Têtzßîba chi châbil chiru li pec aßin li chakßrab li xinqßue êre, chan.


Και ειπε Κυριος προς τον Μωυσην και προς τον Ααρων λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quiâtinac cuißchic riqßuin laj Moisés ut laj Aarón ut quixye reheb:


Διοτι του ανθρωπου αι οδοι ειναι ενωπιον των οφθαλμων του Κυριου, και σταθμιζει πασας τας πορειας αυτου. 	 Li Kâcuaß yô chirilbal chanru lix naßleb li junjûnk. Ut junelic yô chixqßuebal retal cßaßru nequeßxbânu.


Ας στρατοπεδευωσιν οι υιοι Ισραηλ, εκαστος πλησιον της σημαιας αυτου, μετα του σημειου του οικου των πατερων αυτων κυκλω της σκηνης του μαρτυριου κατεναντι θελουσι στρατοπεδευει. 	 —Eb laj Israel teßxyîb lix muhebâleb chi xjun sutam li tabernáculo ut najt caßchßin riqßuin. Chi junjûnk chßûtal teßxyîb lix muhebâleb ut teßxxakab lix bandereb chokß retalil lix têpaleb lix yucuaßeb.


Και ηνοιξεν ο Κυριος το στομα της ονου και ειπε προς τον Βαλααμ, Τι σοι εκαμα, και με εκτυπησας τριτην ταυτην φοραν; 	 Ut li Kâcuaß quixqßue chi âtinac li bûr. Ut li bûr quixye re laj Balaam: —¿Cßaßru yôquin âcue nak yôcat chinsacßbal? Oxib sut ac xinâsacß, chan.


και ελαλησεν ευμενως μετ' αυτου, και εθεσε τον θρονον αυτου επανωθεν του θρονου των βασιλεων, των μετ' αυτου εν Βαβυλωνι. 	 Quixqßue xcuanquil ut kßaxal quixbânu usilal re chiruheb li jun chßol chic li rey li queßcuan aran Babilonia.


Και ειπεν, Ειπε, παρακαλω, προς τον Σολομωντα τον βασιλεα, διοτι δεν θελει σοι αρνηθη τουτο, να δωση εις εμε την Αβισαγ την Σουναμιτιν δια γυναικα. 	 Ut laj Adonías quixye re: —Nintzßâma châcuu nak tat-âtinak riqßuin li rey Salomón xban nak aßan tixbânu li cßaßru tâtzßâma lâat. Tâye re nak tixqßue chokß cuixakil lix Abisag, Sunem xtenamit, chan.


Δια τουτο οστις φαγη αυτην, θελει βαστασει την ανομιαν αυτου, διοτι εβεβηλωσε τα αγια του Κυριου και η ψυχη αυτη θελει εξολοθρευθη εκ του λαου αυτης. 	 Li ani tâtzacânk re li tib saß rox li cutan, li jun aßan cuânk xmâc xban nak xmux ru li kßaxtesinbil cue lâin. Ut li jun aßan tâisîk saß xyânkeb lin tenamit Israel.


Και ελθοντες οι δουλοι του Δαβιδ προς την Αβιγαιαν εις τον Καρμηλον, ελαλησαν προς αυτην, λεγοντες, Ο Δαβιδ απεστειλεν ημας προς σε, δια να σε λαβη γυναικα εις εαυτον. 	 Eb lix môs laj David queßcôeb Carmel riqßuin lix Abigail ut queßxye re: —Laj David xoxtakla chak âcuiqßuin. Aßan târaj nak tatxic chikix. Târaj âcßambal chokß rixakil, chanqueb.


Και ειπε Κυριος, Ειναι καλον να αγανακτης; 	 Ut li Dios quixye re: —¿Ma nacacßoxla nak us nacabânu nak nacatpoß?—


Προσεχετε εις εαυτους, μηποτε λησμονησητε την διαθηκην Κυριου του Θεου σας, την οποιαν εκαμε προς εσας, και καμητε εις εαυτους ειδωλον, εικονα τινος, το οποιον απηγορευσε Κυριος ο Θεος σου. 	 Chebânu cuênt re nak incßaß tâsachk saß êchßôl li contrato li quixbânu li Kâcuaß lê Dios êriqßuin. Mêyîb êpechßbil dios joß xjalam ûch li cßaßak re ru li quixye li Dios nak incßaß naru têlokßoni,


Ειπε δε προς αυτους Τινες ειναι οι λογοι ουτοι, τους οποιους συνομιλειτε προς αλληλους περιπατουντες, και εισθε σκυθρωποι; 	 Ut li Jesús quixye reheb: -¿C'a'ru chi aj ix yôquex chi serak'ic chi ribil êrib nak yôquex chi bêc? ¿C'a'ut nak ra sa' êch'ôl? chan reheb.


Και σηκωθεις ο αρχιερευς ειπε προς αυτον Δεν αποκρινεσαι; τι μαρτυρουσιν ουτοι κατα σου; 	 Ut quixakli lix yucua'ileb laj tij ut quixye re li Jesús: -¿C'a'ru nacaye lâat? ¿Ma mâc'a' nacaye chirix li yôqueb chixyebal châcuix?-


Και γνωριζω, Θεε μου, οτι συ εισαι ο δοκιμαζων την καρδιαν και αρεσκεσαι εις την ευθυτητα. Εγω εν ευθυτητι της καρδιας μου προσεφερα παντα ταυτα και τωρα ειδον μετ' ευφροσυνης τον λαον σου, τον ενταυθα παροντα, οτι αυτοπροαιρετως προσφερει εις σε. 	 At inDios, lâin ninnau nak lâat nacanau li cßaßru nanumeß saß li kacßaßux. Nacuulac châcuu li tîquilal. Joßcan nak lâin chi anchal inchßôl xinqßue âcue chixjunil aßin. Ut anakcuan xinqßue retal nak chi saheb saß xchßôleb chixjunileb lâ tenamit li chßutchßûqueb arin xeßxqßue âcue lix mayejeb.


"Ψαλμος του Δαβιδ." Ελεος και κρισιν θελω ψαλλει εις σε, Κυριε, θελω ψαλμωδει. 	 At nimajcual Dios, lâin tinbichânk re xqßuebal âlokßal xban nak lâat tîc âchßôl ut nacat-uxtânan u.


Εξαπεστειλεν εξ υψους ελαβε με ειλκυσε με εξ υδατων πολλων. 	 Li Dios toj saß choxa quixqßue chak li rukß saß inbên ut quinixcol. Ut quinrisi saß li raylal.


Και εξηριθμηθησαν εκ των χιλιαδων του Ισραηλ χιλιοι απο πασης φυλης, δωδεκα χιλιαδες ωπλισμενοι εις πολεμον. 	 Joßcan nak jûnk mil chi cuînk queßisîc saß li junjûnk têp. Cablaju mil chixjunileb li queßcôeb chi pletic.


Το μεγαλειον αυτων το εν αυτοις δεν παρερχεται; Αποθνησκουσιν, αλλ' ουχι εν σοφια. 	 ¿Ma incßaß ta biß tâosokß lix chßinaßusal nak tâcâmk? Tâcâmk chi toj mâjiß naxtau xnaßleb”, chan li yô chak chi âtinac.


λεγων προς τους δεσμιους, Εξελθετε προς τους εν τω σκοτει, Ανακαλυφθητε. Θελουσι βοσκηθη πλησιον των οδων, και αι βοσκαι αυτων θελουσιν εισθαι εν πασι τοις υψηλοις τοποις. 	 Tâcuachßabeb li chapchôqueb ut tâcutanobresi lix beheb li cuanqueb saß kßojyîn. Lâat tat-ilok reheb joß nak li pastor narileb lix carner nak naxqßueheb chi ichajibc chire li be ut saß li pachßayaß saß eb li cocß bol.


Υπηρξαν ετι ισχυροι βασιλεις επι Ιερουσαλημ, δεσποζοντες επι παντας τους περαν του ποταμου και επληρονετο εις αυτους φορος, τελωνιον και διαγωγιον. 	 Eb li rey li queßcuan aran Jerusalén kßaxal nînkeb xcuanquil. Queßtaklan saß eb li naßajej li cuanqueb jun pacßal li nimaß. Ut queßxqßue xtojeb ut queßxtoj rix li cßaßak re ru tento xtojbal.


Παλιν λοιπον ηρωτων αυτον και οι Φαρισαιοι πως ανεβλεψε. Και εκεινος ειπε προς αυτους Πηλον εβαλεν επι τους οφθαλμους μου, και ενιφθην, και βλεπω. 	 Ut eb laj fariseo que'xpatz' cui'chic re li cuînk chanru nak quiteli li xnak' ru. Li cuînk quixye reheb: -Li Jesús quixq'ue li sulul sa' rix cuu, ut quinch'aj li cuu ut anakcuan nin-iloc chic, chan.


Και επι του στρατευματος της φυλης των υιων Συμεων ητο Σελουμιηλ ο υιος του Σουρισαδαι. 	 Ut chirixeb li ralal xcßajol laj Rubén queßcôeb li jun chßûtal li ralal xcßajol laj Simeón. Ut laj Selumiel li ralal laj Zurisadai, aßan li najolomin reheb.


Οθεν με τουτο θελει καθαρισθη η ανομια του Ιακωβ και τουτο θελει εισθαι απας ο καρπος, να εξαλειφθη η αμαρτια αυτου, οταν κατασυντριψη παντας τους λιθους των βωμων ως λεπτον κονιορτον ασβεστου, και τα αλση και τα ειδωλα δεν μενωσι πλεον ορθια. 	 Li Dios tixcuy xmâqueb laj Israel nak telajeßxjuqßui chixjunil li artal li nequeßlokßonîc cuiß li jalanil dios. Tixcuy xmâqueb nak mâcßaßak chic li yîbanbil dios xAsera, chi moco li naßajej li nacßatman cuiß li pom.


επειδη μελη ειμεθα του σωματος αυτου, εκ της σαρκος αυτου και εκ των οστεων αυτου. 	 Nocoxra ut nocoril xban nak lâo jo' rok ruk' li Cristo. Lâo jo' lix quiq'uel ut jo' lix bakel.


Τι λοιπον θελομεν ειπει; θελομεν επιμενει εν τη αμαρτια, δια να περισσευση η χαρις; 	 ¿C'a'ru takaye chirix chixjunil a'in? ¿Ma toj yôko ajcui' chixbânunquil li mâc re nak k'axal cui'chic tânumtâk li rusilal li Dios sa' kabên?


Το δενδρον εμεγαλυνθη και ενεδυναμωθη και το υψος αυτου εφθανεν εως του ουρανου, και η θεα αυτου εως των περατων πασης της γης. 	 Quiniman li cheß toj retal quicuulac saß choxa ut qui-ileß yalak bar saß ruchichßochß xbaneb li tenamit.


Αμπελωνας θελεις φυτευσει και καλλιεργησει, και οινον δεν θελεις πιει ουδε θελεις τρυγησει διοτι ο σκωληξ θελει καταφαγει αυτους. 	 Têrau lê uvas ut têsabesi, abanan incßaß têrucß li xyaßal lê uvas, chi moco têsicß li ru xban nak eb li motzoß teßxcuaß.


Υπαρχει ανθρωπος οστις καμνει τον πλουσιον, και δεν εχει ουδεν και αλλος οστις καμνει τον πτωχον, και εχει πλουτον πολυν. 	 Cuanqueb li cristian nacßutun nak biomeb, usta mâcßaß cuan reheb. Ut cuanqueb ajcuiß li cristian nacßutun nak nebaßeb usta biomeb.


Υιε ανθρωπου, ιδου, ο οικος Ισραηλ λεγουσιν, Η ορασις, την οποιαν ουτος βλεπει, εκτεινεται εις ημερας πολλας και προφητευει περι χρονων μακρων. 	 —At ralal cuînk, eb laj Israel yôqueb chixyebal nak toj mâjiß tâcßulmânk li cßaßru xcßutbesîc châcuu saß visión. Toj mokon tâcßulmânk, chanqueb.Joßcan nak tâye reheb nak lâin li nimajcual Dios ninye chi joßcaßin: Incßaß tinbâyk chixbânunquil li cßaßru xinye. Li cßaßru xinye tâcßulmânk chi junpât, chan li Dios.


απο τριακοντα ετων και επανω εως πεντηκοντα ετων, παντες οι εισερχομενοι εις το ταγμα δια να καμνωσιν εργασιας εν τη σκηνη του μαρτυριου, 	 Queßrajla chixjunileb li cuînk li ac cuan lajêb xcaßcßâl chihab reheb joß eb ajcuiß li ac numenakeb lajêb xcaßcßâl chihab toj quicuulac lajêb roxcßâl chihab reheb. Aßaneb li queßoc chi cßanjelac saß li tabernáculo.


Οτε δε επλησιαζεν εις την Ιεριχω, τυφλος τις εκαθητο παρα την οδον ζητων 	 Nak li Jesús yô chi cuulac Jericó, cuan jun li cuînk mutz' ru c'ojc'o chire li be. Yô chixtz'âmanquil c'a'ru re.


Εν τω μεσω δε της νυκτος εγεινε κραυγη Ιδου, ο νυμφιος ερχεται, εξελθετε εις απαντησιν αυτου. 	 Ut sa' tuktu k'ojyîn, que'rabi nak yôqueb chixjapbal reheb li tenamit chixyebal: -Cue' chak li bêlomej. Ayukex, c'ulumak chak, chanqueb.


εαν ζητησης αυτην ως αργυριον και εξερευνησης αυτην ως κεκρυμμενους θησαυρους, 	 Qßuehomak êchßôl chixtaubal li châbil naßleb. Chesicßak toj retal têtau joß nak nasiqßueß li plata, malaj ut joß nak nasiqßueß li cßaßru terto xtzßak.


Εν χειρι κραταια και εν βραχιονι ηπλωμενω διοτι εις τον αιωνα το ελεος αυτου. 	 Corisi chak riqßuin xnimal xcuanquil xban nak kßaxal nim li ruxtân saß kabên junelic.


Ουδε ο Μανασσης εξεδιωξε τους κατοικους της Βαιθ-σαν και των κωμων αυτης, ουτε της Θααναχ και των κωμων αυτης, ουτε τους κατοικους της Δωρ και των κωμων αυτης, ουτε τους κατοικους της Ιβλεαμ και των κωμων αυτης, ουτε τους κατοικους της Μεγιδδω και των κωμων αυτης αλλ' οι Χαναναιοι επεμενον να κατοικωσιν εν τω τοπω εκεινω. 	 Eb li ralal xcßajol laj Manasés incßaß queßru risinquileb li cuanqueb saß eb li tenamit Bet-seán ut Taanac, joß ajcuiß li tenamit Dor. Chi moco queßrisiheb saß li cocß cßalebâl li cuanqueb chi xjun sutam. Ut incßaß queßrisiheb saß eb li tenamit Ibleam ut Meguido, chi moco queßrisiheb saß li cocß cßalebâl li cuanqueb chi xjun sutam. Joßcan nak eb laj cananeo queßcana chi cuânc saß li naßajej aßan.


Και οι ωπλισμενοι προεπορευοντο των ιερεων, των σαλπιζοντων με τας σαλπιγγας, και η οπισθοφυλακη ηκολουθει οπισθεν της κιβωτου, ενω οι ιερεις προχωρουντες εσαλπιζον με τας σαλπιγγας. 	 Cuanqueb li soldado li yôqueb chi xic chi ubej chiruheb laj tij li yôqueb chixyâbasinquil li xucub carner. Ut cuanqueb ajcuiß li soldado li yôqueb chi xic chirix li Lokßlaj Câx. Ut eb laj tij incßaß nequeßxcanab xyâbasinquil lix xucub li carner.


Και ηρχοντο παντες να απογραφωνται, εκαστος εις την εαυτου πολιν. 	 Chixjunileb que'côeb xq'uebaleb xc'aba' chi tz'îbâc. Ac sa' xtenamiteb li junjûnk que'côeb chixtz'îbanquileb lix c'aba'.


Διοτι εγω θελω εισθαι ως λεων εις τον Εφραιμ και ως σκυμνος λεοντος εις τον οικον Ιουδα εγω, εγω θελω διασπαραξει και αναχωρησει θελω λαβει, και δεν θελει υπαρχει ο ελευθερων. 	 Lâin tincßut lin joskßil chiruheb li ralal xcßajol laj Efraín. Chanchanakin li cakcoj nak tinrahobtesiheb. Chanchanakin li ral li cakcoj nak tinrahobtesiheb li ralal xcßajol laj Judá. Joß nak naxchap lix tib li cakcoj, joßcan ajcuiß tinbânu lâin riqßuineb. Lâin tinqßueheb saß raylal ut tincanabeb xjuneseb ut mâ ani târûk tâcolok reheb saß cuukß.Tintzßektânaheb ut tincanabeb xjuneseb toj teßxqßue retal lix mâqueb ut teßoc chinsicßbal. Toj cuanqueb saß raylal, tojoßnak teßxqßue retal lix mâusilaleb ut teßsukßîk cuiqßuin, chan li Kâcuaß.


Ο δε Ιησους ειπε προς αυτους Δεν εχουσι χρειαν να υπαγωσι δοτε εις αυτους σεις να φαγωσιν. 	 Li Jesús quixye reheb: -Moco tento ta nak te'xic eb a'an. Q'uehomak xcuaheb lâex.-


Και εδουλευσαν οι υιοι Ισραηλ εις τον Εγλων βασιλεα του Μωαβ δεκαοκτω ετη. 	 Chiru cuakxaklaju chihab eb laj Israel queßcuan rubel xtakl laj Eglón lix reyeb laj Moab.


Απεκτησα λοιπον την ζωνην κατα τον λογον του Κυριου και περιεβαλον επι την οσφυν μου. 	 Quinlokß li cßâmal saß joß quixye cue li Kâcuaß ut quinbacß chinsaß.


ενεδρευοντες αυτον και ζητουντες να αρπασωσι τι απο του στοματος αυτου, δια να κατηγορησωσιν αυτον. 	 Yôqueb chi patz'oc re li Jesús yal re rilbal ma tixye junak âtin inc'a' us re nak târûk te'xjit.


και εν τη αμαξη τη τριτη ιπποι λευκοι, και εν τη αμαξη τη τεταρτη ιπποι ποικιλοι ψαροι. 	 Ut li rox carruaje, aßan quelonbil xbaneb li cacuây sak rixeb; ut li xcâ, quelonbil xbaneb li cacuây repex rixeb.


Σκεπασον με απο συμβουλιου πονηρων, απο φρυαγματος εργαζομενων ανομιαν 	 Chinâcol chiruheb li incßaß useb xnaßleb li yôqueb xcßûbanquil chi mukmu chanru teßxbânu cue. Chinâcol chiru li cßaßru nequeßxcßoxla saß inbên li nequeßbânun mâusilal.


και εθεσεν επ' αυτην τας χειρας και παρευθυς ανωρθωθη και εδοξαζε τον Θεον. 	 Ut quixq'ue li ruk' sa' xbên li ixk. Ut sa' ajcui' li hônal a'an li ixk quixakli chi tîc ut qui-oc chixlok'oninquil li Dios.


δια να ελευθερονωνται οι αγαπητοι σου σωσον δια της δεξιας σου και επακουσον μου. 	 Choâtenkßa re nak tocolekß lâo li rarôco âban. Choâsume ut choâcol riqßuin xnimal lâ cuanquil.


ειποντες προς τον Ααρων Καμε εις ημας θεους, οιτινες θελουσι προπορευεσθαι ημων διοτι ουτος ο Μωυσης, οστις εξηγαγεν ημας εξ Αιγυπτου, δεν εξευρομεν τι συνεβη εις αυτον. 	 Que'xye re laj Aarón: -Yîb kadios re te'c'amok be chiku. Inc'a' nakanau c'a'ru xc'ul chak laj Moisés li qui-isin chak ke Egipto. ¿C'a'ru aj e nak yôko chiroybeninquil? chanqueb li kaxe'tônil yucua'.


Και του οικου, τον οποιον ο βασιλευς Σολομων ωκοδομησεν εις τον Κυριον, το μηκος αυτου ητο εξηκοντα πηχων, και το πλατος αυτου εικοσι, και το υψος αυτου τριακοντα πηχων. 	 Lix templo li Kâcuaß li quixyîb li rey Salomón, aßan cuan cuukub xcaßcßâl metro xnajtil rok, ut belêb metro xnajtil ru, ut numenak oxlaju metro xnajtil xteram.


Και απεβαλεν ο Σολομων τον Αβιαθαρ απο του να ηναι ιερευς του Κυριου δια να πληρωθη ο λογος του Κυριου, τον οποιον ελαλησε περι του οικου του Ηλει εν Σηλω. 	 Joßcan nak li rey Salomón quirisi laj Abiatar chokß aj tij. Arin quitzßakloc ru li quixye li Kâcuaß aran Silo chirixeb li ralal xcßajol laj Elí.


καιτοι δεν αφηκεν αμαρτυρητον εαυτον αγαθαποιων, διδων εις ημας ουρανοθεν βροχας και καιρους καρποφορους, γεμιζων τροφης και ευφροσυνης τας καρδιας ημων. 	 Riq'uin li usilal li naxbânu ke, junelic yô chixc'utbesinquil chiku nak a'an li Dios. A'an naxc'ut chiku nak a'an yal re sa' xbên chixjunil. A'an naq'uehoc re li hab. A'an naq'uehoc re chi ûchînc li kacuîmk chi nabal, ut a'an ajcui' nac'ojoban re li kach'ôl riq'uin li katzacaêmk ut riq'uin lix sahil kach'ôl, chan laj Pablo.


και εκει θελω γνωρισθη προς σε και επανωθεν του ιλαστηριου, εκ του μεσου των δυο χερουβειμ, των επι της κιβωτου του μαρτυριου, θελω λαλησει προς σε περι παντων οσα θελω προσταξει εις σε να ειπης προς τους υιους Ισραηλ. 	 Ut aran saß xbên li Lokßlaj Câx saß xyi li cuib chi querubines li cuanqueb saß xbên lix tzßapbal re, lâin tincuânk saß musikßej. Aran tinâtinak âcuiqßuin ut tinqßue âcue li chakßrab li tâqßue reheb li ralal xcßajol laj Israel.


Ο Θεος ειναι φοβερος σφοδρα εν τη βουλη των αγιων και σεβαστος εν πασι τοις κυκλω αυτου. 	 Chixjunileb li santil ángel nequeßxqßue âlokßal xban nak kßaxal nim lâ cuanquil. Lâat xucuanbil âcuu xbaneb chixjunileb li cuanqueb saß choxa.


Ταυτα εγραψα προς εσας τους πιστευοντας εις το ονομα του Υιου του Θεου, δια να γνωριζητε οτι εχετε ζωην αιωνιον, και δια να πιστευητε εις το ονομα του Υιου του Θεου. 	 Xintz'îba a'in chok' êre lâex li nequexpâban re li Ralal li Dios re nak lâex tênau nak cuan êyu'am chi junelic.


Εξαγαγε εκ φυλακης την ψυχην μου, δια να δοξολογω το ονομα σου. Οι δικαιοι θελουσι με περικυκλωσει, οταν με ανταμειψης. 	 Chanchan nak tzßaptzßôquin saß tzßalam xban li raylal cuanquin cuiß. Chinâcol re nak tinqßue âlokßal. Teßsahokß saß xchßôleb li tîqueb xchßôl nak teßrabi resil nak lâat xatcoloc cue.


Δια τουτο και εν αλλω ψαλμω λεγει Δεν θελεις αφησει τον οσιον σου να ιδη διαφθοραν. 	 Ut naxye ajcui' sa' li Salmos: Inc'a' tâcanab chi k'âc lix tibel lâ Santil Alal. (Sal. 16:10)


Οι δε Λευιται, Ιησους, Βιννουι, Καδμιηλ, Σερεβιας, Ιουδας και Ματθανιας, ο επι των υμνων, αυτος και οι αδελφοι αυτου. 	 Aßaneb aßin laj levita: laj Jesúa, laj Binúi, laj Cadmiel, laj Serebías, laj Judá ut laj Matanías. Eb aßan li queßcßamoc be chi bichânc re lokßonînc.


Ουτω λεγει Κυριος Δια τας τρεις παραβασεις της Γαζης και δια τας τεσσαρας δεν θελω αποστρεψει την τιμωριαν αυτης διοτι ηχμαλωτισαν τον λαον μου αιχμαλωσιαν τελειαν, δια να παραδωσωσιν αυτους εις τον Εδωμ 	 Ut quixye ajcuiß li Kâcuaß: —Nabal sut ac xincuy xmâqueb laj Gaza. Anakcuan incßaß chic tincuyeb xmâc xban nak numtajenak cuißchic li mâusilal yôqueb chixbânunquil. Quilajeß-numta saß xbêneb li tenamit ut queßxcßayiheb chokß rahobtesinbil môs reheb laj Edom.


Καπνος ανεβαινεν εκ των μυκτηρων αυτου, και πυρ κατατρωγον εκ του στοματος αυτου ανθρακες ανηφθησαν απ' αυτου. 	 Chanchan yô chi êlc li sib saß rußuj. Ut chanchan yô chi êlc ru xam lochlo saß re, re xcßatbaleb li yôqueb chi bânûnc re li mâusilal.


Διδασκει τας χειρας μου εις πολεμον, και εκαμε τοξον χαλκουν τους βραχιονας μου. 	 Li Kâcuaß natzoloc cue re nak tinnau pletic ut naxqßue inmetzßêu chi cutuc riqßuin li tzimaj yîbanbil riqßuin bronce.


Ο δε ειπεν, Ελαβετε τους θεους μου τους οποιους εκαμα, και τον ιερεα, και ανεχωρησατε και τι μενει εις εμε πλεον; και τι ειναι τουτο, το οποιον λεγετε προς εμε, τι εχεις; 	 Laj Micaía quixye reheb: —¿Ma incßaß ta biß xecßam lin dios li xinyîb lâin? ¿Ma incßaß ta biß xecßam chêrix laj tij li yô chi cßanjelac chicuu? ¿Cßaßut nak nequepatzß cue cßaßru nincßul? chan.


Τωρα και σεις εισθε ως αυτοι ειδετε την πληγην μου και ετρομαξατε. 	 Relic chi yâl nak lâex chanchanex li haß aßan xban nak incßaß niquinêtenkßa. Xucuac chic nequebânu xban li raylal li yôquin chixcßulbal.


πως εισηλθεν εις τον οικον του Θεου και ελαβε τους αρτους της προθεσεως και εφαγε και εδωκε και εις τους μετ' αυτου, τους οποιους δεν ειναι συγκεχωρημενον να φαγωσιν ειμη μονοι οι ιερεις; 	 Laj David qui-oc sa' li rochoch li Dios ut quixchap li caxlan cua li ac mayejanbil chiru li Dios. Juneseb raj laj tij naru te'tzacânk re li caxlan cua a'an. Abanan laj David quixcua' ut quixq'ue ajcui' reheb li cuanqueb rochben xban nak te'tz'ocâk.


Τοτε ειπεν ο Σαουλ προς τον Κυριον τον Θεον του Ισραηλ, Δειξον τον αθωον. Και επιασθη ο Ιωναθαν και ο Σαουλ ο δε λαος απελυθη. 	 Laj Saúl quitijoc ut quixye re li Kâcuaß: —At Kâcuaß, at kaDios lâo aj Israel, ¿cßaßut nak incßaß xasume lin tij anakcuan? Cui lâin ut laj Jonatán cuan kamâc, nak tobûlik, tâêlk li Urim. Cui ut eb li soldados cuanqueb xmâqueb, tâêlk li Tumin, chan. Ut nak queßbûlic, quicßutun nak laj Saúl ut laj Jonatán cuanqueb xmâc. Mâcuaßeb li soldados li cuanqueb xmâc.


δια τουτο, ιδου, θελω προσθεσει να καμω θαυμαστον εργον μεταξυ τουτου του λαου, θαυμαστον εργον και εξαισιον διοτι η σοφια των σοφων αυτου θελει χαθη και η συνεσις των συνετων αυτου θελει κρυφθη. 	 Joßcan nak lâin tinbânu jun li sachba chßôlej xiu xiu rilbal riqßuineb li tenamit aßin. Eb li cuanqueb xnaßleb mâcßaßak chic xnaßlebeb ut eb li sêbeb xchßôl incßaß chic sêbak xchßôleb, chan li Dios.


εγω δε θελω σκληρυνει την καρδιαν του Φαραω και θελω πληθυνει τα σημεια μου και τα θαυμασια μου εν τη γη της Αιγυπτου 	 Lâin tincacuubresi xchßôl laj faraón. Nabal incuanquilal tincßutbesi saß li tenamit Egipto.


τουτο δε ειναι, το να συμπαρηγορηθω μεταξυ σας δια της κοινης πιστεως υμων τε και εμου. 	 Ut nacuaj rilbal êru re nak takatenk'a kib sa' li kapâbâl, lâex jo' ajcui' lâin, xban nak junaj li kapâbâl.


Και ειπεν ο βασιλευς προς Εσθηρ την βασιλισσαν, Εν Σουσοις τη βασιλευουση εφονευσαν οι Ιουδαιοι και απωλεσαν πεντακοσιους ανδρας και τους δεκα υιους του Αμαν εν ταις λοιπαις επαρχιαις του βασιλεως τι εκαμον; τωρα τι το ζητημα σου; και θελει δοθη εις σε και τις ετι η αιτησις σου; και θελει γεινει. 	 Ut li rey quixye re lix Ester: —Arin Susa queßcamsîc ôb ciento li cuînk xbaneb laj judío. Ut queßcamsîc li lajêb chi ralal laj Amán. ¿Ani ta cuiß tânaßok re chanru xcßulman saß eb li junjûnk chi tenamit li cuanqueb rubel incuanquil? Ye cue cßaß chic ru tâcuaj anakcuan, ut lâin tinqßue âcue. Ye cue cßaßru tâcuaj, ut tâuxmânk joß tâcuaj, chan li rey.


αν δεν ητο ο Κυριος μεθ' ημων, οτε εσηκωθησαν ανθρωποι εφ' ημας, 	 ¿Cßaß raj ru xkabânu nak xeßchal chi pletic kiqßuin eb li xicß nequeßiloc ke, cui ta li Kâcuaß incßaß xoxtenkßa?


Ενω δε ιερατευεν αυτος εν τη ταξει της εφημεριας αυτου ενωπιον του Θεου, 	 Sa' jun li cutan laj Zacarías yô chixbânunquil lix c'anjel chiru li Dios sa' li templo jo' c'aynakeb xbânunquil.


γυμνος, και με ενεδυσατε, ησθενησα, και με επεσκεφθητε, εν φυλακη ημην, και ηλθετε προς εμε. 	 Nak mâc'a' cuak', queq'ue cuak'. Nak quinyajer, quinêtenk'a. Nak quincuan sa' tz'alam, coxinêril chak.


Βεβαιως, υπεταξα και καθησυχασα την ψυχην μου, ως το απογεγαλακτισμενον παιδιον πλησιον της μητρος αυτου η ψυχη μου ειναι εν εμοι ως απογεγαλακτισμενον παιδιον. 	 Relic chi yâl lâin cuanquin saß xyâlal ut cßojcßo inchßôl. Chanchanin jun li cßulaßal toj xrakeß chi tußuc ut cßojcßo chic xchßôl.Lâex aj Israel, chex-oybenînk riqßuin li Kâcuaß chalen anakcuan ut chi junelic.


Απεκριθη προς αυτους ο Ιησους Σας ειπον, και δεν πιστευετε. Τα εργα, τα οποια εγω καμνω εν τω ονοματι του Πατρος μου, ταυτα μαρτυρουσι περι εμου 	 Li Jesús quixye reheb: -Ac xinye êre anihin ut inc'a' niquinêpâb. Li milagros li yôquin chixbânunquil sa' xc'aba' lin Yucua', a'an naxc'ut chi tz'akal anihin.


Και σεις, Αιθιοπες, θελετε διαπερασθη δια της ρομφαιας μου. 	 Li Kâcuaß quixye: —Joßcan ajcuiß têcßul lâex aj Etiopía. Tinsach ajcuiß êru riqßuin lin chßîchß, chan.


Και εγεινε τρομος εν τω στρατοπεδω, εν τοις αγροις και εν παντι τω λαω η φρουρα και οι λεηλατουντες, και αυτοι κατετρομαξαν, και η γη συνεταραχθη ωστε ητο ως τρομος Θεου. 	 Chixjunileb laj filisteo li cuanqueb saß lix muhebâleb queßxucuac joß eb ajcuiß li soldados li yôqueb chi cßacßalênc. Ut queßxucuac ajcuiß li nequeßxic chi elkßac. Nequeßsicsot xban xxiuheb. Qui-ecßan li chßochß ut li Dios quixsach xnaßlebeb.


Ζητειτε ειρηνην μετα παντων, και τον αγιασμον, χωρις του οποιου ουδεις θελει ιδει τον Κυριον, 	 Chexcuânk sa' tuktûquil usilal riq'uineb lê ras êrîtz'in. Chexcuânk sa' tîquilal ut sa' santilal, xban nak cui mâc'a' êsantilal mâ jok'e têril ru li Dios.


Και εκ των υιων Αδιν, Εβεδ ο υιος του Ιωναθαν, και μετ' αυτου τα αρσενικα πεντηκοντα. 	 Laj Ebed ralal laj Jonatán xcomoneb li ralal xcßajol laj Adín, aßan cuanqueb lajêb roxcßâl.


Ο φοβος του Κυριου φερει ζωην, και ο φοβουμενος αυτον θελει πλαγιαζει κεχορτασμενος κακον δεν θελει συναπαντησει. 	 Li ani naxxucua ru li Kâcuaß cuan xyußam. Junelic sa saß xchßôl ut incßaß nachal li chßaßajquilal saß xbên.


ομοιωμα τινος ερποντος επι της γης, ομοιωμα τινος ιχθυος οστις ειναι εις τα υδατα υποκατω της γης 	 chi moco li nequeßxjucuqui ribeb saß chßochß, chi moco li car li cuanqueb saß haß.


Ωμοσεν ο Κυριος αληθειαν προς τον Δαβιδ, δεν θελει αθετησει αυτην, Εκ του καρπου του σωματος σου θελω θεσει επι τον θρονον σου. 	 Li Kâcuaß quixbânu jun li juramento riqßuin laj David ut incßaß tixjal lix cßaßux. Tixbânu ban li cßaßru quixyechißi re nak quixye: Eb lâ cualal âcßajol li teßcuânk mokon teßoc chokß rey chokß âcuêkaj.


οταν αμαρτηση και ηναι ενοχος, θελει αποδωσει το αρπαγμα το οποιον ηρπασεν, η το πραγμα το οποιον ελαβε δι' απατης, η την παρακαταθηκην την εμπιστευθεισαν εις αυτον, η το χαμενον πραγμα το οποιον ευρεν, 	 Cui junak namâcob riqßuin xbânunquil li mâc aßin, tento nak tixqßue rêkaj li quirelkßa, malaj ut tixkßaxtesi li quixcßûla junxil, malaj ut tixkßaxtesi li quixxoc chi tzßektzßo li incßaß quixcßut.


Και θελει εισθαι, ως οταν ο θεριστης συναγη τον σιτον και θεριζη τα ασταχυα δια του βραχιονος αυτου και θελει εισθαι ως ο συναγων ασταχυα εν τη κοιλαδι Ραφαειμ. 	 Li naßajej Israel nayamnac tâcanâk joß jun lix naßaj li acuîmk nak ac xsiqßueß li ru. Chanchanak li ru takßa re Refaim nak ac sicßbil chixjunil li ru li acuîmk li na-el saß li naßajej aßan.


Τοτε ο Δανιηλ ουτος προετιμηθη υπερ τους προεδρους και σατραπας, διοτι πνευμα εξοχον ητο εν αυτω και ο βασιλευς εστοχασθη να καταστηση αυτον εφ' ολου του βασιλειου. 	 Laj Daniel kßaxal cuißchic us quixbânu chiruheb li cuib chic chi gobernador joßqueb ajcuiß chixjunileb li nequeßtaklan xban nak kßaxal cuißchic châbil xnaßleb chiruheb chixjunileb. Joßcan nak li rey quixcßoxla xqßuebal laj Daniel chi taklânc saß xbêneb chixjunileb li tenamit.


Ηκολουθει δε αυτον πολυ πληθος του λαου και γυναικων, αιτινες και ωδυροντο και εθρηνουν αυτον. 	 Nabaleb li tenamit yôqueb chi tâkênc re. Ut cuanqueb ajcui' ixk k'axal ra sa' xch'ôleb. Yôqueb chi yâbac xban li c'a'ru yô chixc'ulbal li Jesús.


Και τις εξ υμων μεριμνων δυναται να προσθεση εις το αναστημα αυτου μιαν πηχυν; 	 ¿Ani êre lâex târûk tixtik ru lix yu'am usta naxtacuasi rib xc'oxlanquil?


Ο δε ειπεν, Ουχι αλλ' εγω Αρχιστρατηγος της δυναμεως του Κυριου τωρα ηλθον. Και επεσεν ο Ιησους επι την γην κατα προσωπον αυτου και προσεκυνησε, και ειπε προς αυτον, Τι προσταζει ο κυριος μου εις τον δουλον αυτου; 	 Li cuînk quixye re: —Mâcuaßin xcomoneb lâ soldado chi moco lâin xcomoneb li xicß nequeßiloc êre. Lâin nintaklan saß xbêneb lix soldado li nimajcual Dios, chan. Ut laj Josué quixcuikßib rib chiru toj quixtochß li chßochß riqßuin lix jolom ut quixlokßoni ut quixye re: —Lâin aj cßanjel châcuu. ¿Cßaßru tâcuaj tinbânu? chan.Ut li nataklan saß xbêneb lix soldado li Kâcuaß quixye re: —Isi lâ xâb châcuok xban nak li naßajej li cuancat cuiß, aßan santil naßajej, chan. Ut laj Josué quixbânu joß quiyeheß re.


επειδη δοκιμαζοντες την διακονιαν ταυτην δοξαζουσι τον Θεον δια την υποταγην της εις το ευαγγελιον του Χριστου ομολογιας σας και δια την ελευθεριοτητα της προς αυτους και προς παντας μεταδοσεως, 	 Ut neque'xq'ue ajcui' xlok'al li Dios xban nak cau êch'ôl lâex sa' lê pâbâl. Moco ca'aj cui' ta riq'uin nak nequeye nak nequexpâban nak nac'utun lê pâbâl. Nac'utun ban ajcui' xban nak nequeq'ue êch'ôl chixtenk'anquileb li mâc'a' cuanqueb re. Ut chi jo'can nequetenk'a chixjunileb laj pâbanel.


Επειδη, ναι, επειδη επλανησαν τον λαον μου, λεγοντες, Ειρηνη και δεν υπαρχει ειρηνη και ο εις εκτιζε τοιχον και ιδου, οι αλλοι περιηλειφον αυτον με πηλον αμαλακτον 	 Eb li profeta queßxbalakßiheb lin tenamit nak queßxye nak tâcuânk tuktûquil usilal, abanan moco yâl ta. Chanchan nak queßxyîb jun li tzßac moco cau ta ut queßxbon li rix.


Προσετι εν ταις ημεραις εκειναις οι προκριτοι του Ιουδα επεμπον συνεχως τας επιστολας αυτων προς τον Τωβιαν, και αι του Τωβια ηρχοντο προς αυτους. 	 Saß eb li cutan aßan nak yôco chixyîbanquil li tzßac, cuanqueb li nequeßtaklan saß xbêneb laj Judá queßtzßîbac riqßuin laj Tobías. Joßcan nak laj Tobías naxtakla cuißchic lix hu aran Judá.


Και ο Ιησους σπλαγχνισθεις ηγγισε τους οφθαλμους αυτων και ευθυς ανεβλεψαν αυτων οι οφθαλμοι, και ηκολουθησαν αυτον. 	 Ut li Jesús quiril xtok'obâleb ru, quixch'e' li xnak' ruheb. Ut sa' junpât que'iloc li ruheb ut que'xtâke li Jesús.


εφεραμεν και αλλο αργυριον εις τας χειρας ημων, δια να αγορασωμεν τροφας δεν εξευρομεν τις εβαλε το αργυριον ημων εις τα σακκια ημων. 	 Ut xkacßam ajcuiß chak xtzßak li takalokß anakcuan. Lâo tîc incßaß nakanau ani ta cuiß xqßuehoc re li tumin saß li kacoxtal, chanqueb re.


και περιεκαλυψεν αυτην με καθαρον χρυσιον εσωθεν και εξωθεν και εκαμεν εις αυτην στεφανην χρυσην κυκλω. 	 Ut queßxletz li tzßakal oro chirix ut chi saß ut queßxqßue ajcuiß lix sahob ru yîbanbil riqßuin oro chire li câx bar tâhilânk cuiß lix tzßapbal re.


δουλευων τον Κυριον μετα πασης ταπεινοφροσυνης και μετα πολλων δακρυων και πειρασμων, οιτινες μοι συνεβησαν εν ταις επιβουλαις των Ιουδαιων, 	 Nak yôquin chi c'anjelac chiru li Kâcua' quincubsi incuanquil ut quinyâbac xban li raylal ut li yalec' li quichal sa' inbên xbaneb laj judío.


Και απεστειλε Κυριος προς εσας παντας τους δουλους αυτου τους προφητας, εγειρομενος πρωι και αποστελλων και δεν ηκουσατε ουδε εκλινατε το ωτιον σας δια να ακροασθητε. 	 Li Kâcuaß xtakla êriqßuin nabal sut eb li profetas li nequeßcßanjelac chiru, abanan lâex incßaß queqßue retal li cßaßru queßxye chi moco xex-abin chiruheb.


Παντες οι βασιλεις των εθνων, παντες αναπαυονται εν δοξη, εκαστος εν τη οικια αυτου 	 Chixjunileb lix reyeb li tenamit queßmukeß saß xyâlal ut aran yôqueb chi hilânc chi xjûnkaleb saß lix muklebâleb.


Ερημονει αυτην ο αγριοχοιρος εκ του δασους, και το θηριον του αγρου νεμεται αυτην. 	 Chanchaneb li qßuicheß âk li cuan saß qßuicheß nak queßchal saß kabên chixbânunquil raylal ke li xicß nequeßiloc ke. Chanchaneb li joskß aj xul nak queßchal chikasachbal.


Και ελαλησε Κυριος προς τον Μωυσην εις τας πεδιαδας Μωαβ παρα τον Ιορδανην κατεναντι της Ιεριχω, λεγων, 	 Ut li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Moisés saß li ru takßa cuan Moab chire li nimaß Jordán li cuan saß xcaßyabâl li tenamit Jericó.


Καμετε λοιπον καρπους αξιους της μετανοιας, 	 Chebânuhak ban li us re nak tâc'utûnk nak xyot'e' êch'ôl ut xejal êc'a'ux. Chanchanakex li che' châbil li ru naxq'ue.


Και ηκουσα φωνην λαλουντος προς εμε εκ του οικου και ο ανθρωπος ιστατο πλησιον μου. 	 Ut jun li cuînk xakxo chincßatk ut quicuabi nak li Kâcuaß quiâtinac chak saß li templo.


Και ειπεν ο Θεος, Ναι η γυνη σου Σαρρα θελει γεννησει υιον εις σε, και θελεις καλεσει το ονομα αυτου Ισαακ και θελω στησει την διαθηκην μου προς αυτον εις διαθηκην αιωνιον, και προς το σπερμα αυτου μετ' αυτον 	 Li Dios quixye re laj Abraham: —Ac xinye âcue nak lix Sara tâcuânk lix cßulaßal. Aj Isaac tâqßue chokß xcßabaß. Lâin tinbânu ajcuiß lin contrato chi junelic riqßuin aßan joß ajcuiß riqßuineb li ralal xcßajol, chan.


Και ειπεν ο Αβενηρ προς τον Ιωαβ, Ας σηκωθωσι τωρα οι νεοι και ας παιξωσιν εμπροσθεν ημων. Και ειπεν ο Ιωαβ, Ας σηκωθωσιν. 	 Laj Abner quixye re laj Joab: —Cheßpletik li sâj cuînk re teßkil ani na cauheb rib chi pletic, chan. Ut laj Joab quixye: —Us. Cheßpletik, chan.


Δια τουτο ουτω λεγει ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ Ιδου, εγω θελω στησει το προσωπον μου εναντιον υμων εις κακον, και δια να εξολοθρευσω παντα τον Ιουδαν. 	 Joßcan nak lâin li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel, tinqßue li raylal aßin saß êbên lâex re xsachbal êru lâex aj Judá.


Και με εφερεν εις την εσωτεραν αυλην δια της νοτιου πυλης και εμετρησε την νοτιον πυλην κατα τα αυτα μετρα. 	 Chirix aßan li cuînk quinixcßam saß li oquebâl li naxic saß li nebâl li cuan toj chi saß, saß li pacßal li cuan saß li sur. Quixbis li oquebâl. Juntakßêt xbisbal riqßuineb li oquebâl jun chßol chic.


διοτι εξαπαντος θελω σε σωσει και δεν θελεις πεσει δια μαχαιρας, αλλ' η ζωη σου θελει εισθαι ως λαφυρον εις σε, επειδη πεποιθας επ' εμε, λεγει Κυριος. 	 Lâin tincolok âcue re nak incßaß tatcamsîk saß li plêt. Lâat tatcanâk chi yoßyo xban nak cacßojob âchßôl cuiqßuin, chan li Kâcuaß.


και επεμψαμεν Τιμοθεον, τον αδελφον ημων και διακονον του Θεου και συνεργον ημων εις το ευαγγελιον του Χριστου, δια να σας στηριξη και να σας παρηγορηση περι της πιστεως σας, 	 Ut xkatakla li hermano Timoteo êriq'uin. A'an laj c'anjel chiru li Dios chixyebal resil li colba-ib sa' xc'aba' li Cristo. Laj Timoteo tixq'ue xcacuilal êch'ôl sa' lê pâbâl ut tixq'ue ajcui' êna'leb.


Εν εκειναις δε ταις ημεραις εξηλθεν εις το ορος να προσευχηθη, και διενυκτερευεν εν τη προσευχη του Θεου. 	 Sa' jun li cutan cô li Jesús chi tijoc sa' xbên jun li tzûl. Quixnumsi li k'ojyîn chi tijoc chiru li Dios.


Και οτε επληρωθησαν αι ημεραι αυτης δια να γεννηση, ιδου, ησαν διδυμα εν τη κοιλια αυτης. 	 Ut luteb lix cocßal lix Rebeca li queßyoßla.


Τας τρεις πολεις θελετε δωσει εντευθεν του Ιορδανου, και τας τρεις πολεις θελετε δωσει εν τη γη Χανααν πολεις καταφυγιου θελουσιν εισθαι. 	 Oxib li tenamit aßan tâcuânk jun pacßal li nimaß Jordán saß li naßajej Canaán. Li oxib chic teßcuânk saß li pacßal aßin. Eb li tenamit aßin, aßaneb li tenamit bar târûk teßxcol cuiß ribeb laj Israel li teßcamsînk chi incßaß yal teßraj xchßôl.


ιδου, παντες σεις οι υιοι Ισραηλ συμβουλευθητε ενταυθα μεταξυ σας και δοτε την γνωμην σας. 	 Chêjunilex li cuanquex arin, lâex aj Israel. Lâex têye cßaßru takabânu anakcuan, chan.


Και ιδων ο Εζεκιας, οτι ο Σενναχειρειμ ηλθε και ο σκοπος αυτου ητο να πολεμηση εναντιον της Ιερουσαλημ, 	 Li rey Ezequías quixqßue retal nak queßcuulac laj Senaquerib ut quixnau nak teßraj pletic riqßuineb laj Jerusalén.


και ηλευθερωσε τον δικαιον Λωτ καταθλιβομενον υπο της ασελγους διαγωγης των ανομων 	 Quixcol laj Lot li tîc xch'ôl. A'an c'ajo' nak naraho' sa' xch'ôl xban nak numtajenak li mâusilal li neque'xbânu li cuanqueb aran Sodoma.


Τι θελεις ειπει, οταν σε επισκεφθη; διοτι συ εδιδαξας αυτους να αρχωσιν επι σου ως ηγεμονες δεν θελουσι σε συλλαβει πονοι, ως γυναικα τικτουσαν; 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâex aj Jerusalén, ¿cßaßru têye nak texcanâk rubel xcuanquileb li tenamit li xecßojob êchßôl saß xbêneb xban nak xecßoxla nak êramîgueb? Kßaxal ra têcßul joß naxcßul li ixk li oc re chi qßuirâc.


Και η Γεφα, παλλακη του Χαλεβ, εγεννησε τον Χαρραν, και τον Μοσα, και τον Γαζεζ. Και Χαρραν εγεννησε τον Γαζεζ. 	 Lix Efa, li quicuan chokß xconcubina laj Caleb, quicuan oxib lix yum. Aßaneb laj Harán, laj Mosa, ut laj Gazez. Laj Harán, aßan lix yucuaß laj Gazez jun chic.


και το ονομα της θυγατρος του Ασηρ ητο Σαρα. 	 Laj Aser quicuan jun lix rabin xSera xcßabaß.


Επειδη εφυλαξας τον λογον της υπομονης μου, και εγω θελω σε φυλαξει εκ της ωρας του πειρασμου, οστις μελλει να ελθη επι της οικουμενης ολης, δια να δοκιμαση τους κατοικουντας επι της γης. 	 Lâex xecuy xbânunquil li xinye êre ut inc'a' xch'inan êch'ôl sa' lê pâbâl. Jo'can nak lâin tincolok êre sa' xk'ehil nak tâchâlk li raylal sa' xbêneb chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och'.


Φοβος και λακκος και παγις θελουσιν εισθαι επι σε, κατοικε του Μωαβ, λεγει Κυριος. 	 Lâex aj Moab, xiu xiu chic cuanquex. Junes raylal cuan saß êbên. Chanchanakex li xul li yô chi chapecß xban laj yo xban nak ac cauresinbil eb li raßal aßin chokß êre.


και εαν βασιλεια διαιρεθη καθ' εαυτης, η βασιλεια εκεινη δεν δυναται να σταθη 	 -Cui cuan jun têpak chi tenamit xic' te'ril rib chi ribileb rib, li jun têp chi tenamit a'an tixsach xcuanquil xjunes rib.


Δυναμαι να αριθμησω παντα τα οστα μου ουτοι με ενατενιζουσι και με παρατηρουσι. 	 Naru rajlanquil lin bakel. Chixjunileb yôqueb chincaßyanquil ut incßaß nequeßxcanab cuilbal.


και θελω βαλει αυτο εις την χειρα των καταθλιβοντων σε, οιτινες ειπον προς την ψυχην σου, Κυψον, δια να περασωμεν και συ εβαλες το σωμα σου ως γην και ως οδον εις τους διαβαινοντας. 	 Tintakla ban li raylal aßin saß xbêneb li nequeßrahobtesin êre, eb li xeßxye êre, “Yoclankex re nak tonumekß saß êbên”. Ut lâex xeyocob êrib re teßnumekß saß êbên. Chanchanex chic li chßochß.—


Και ιδου, εξ ανδρες ηρχοντο απο της οδου της υψηλοτερας πυλης της βλεπουσης προς βορραν, εκαστος εχων εν τη χειρι αυτου οπλον κατασυντριμμου και εν τω μεσω αυτων εις ανθρωπος ενδεδυμενος λινα με γραμματεως καλαμαριον εν τη οσφυι αυτου και εισελθοντες εσταθησαν πλησιον του χαλκινου θυσιαστηριου. 	 Ut quicuil nak queßchal cuakibeb li cuînk cuan chak lix chßîchßeb re camsînc saß rukßeb. Eb aßan queßoc saß li oquebâl li cuan saß li norte. Saß xyânkeb li cuakib chi cuînk quichal jun chic li cuînk lino li rakß. Saß xcßâmal xsaß quixcßam chak li cßaßru tâcßanjelak re tzßîbac. Ut nak ac xeßoc, coxeßxaklîk chiru li artal yîbanbil riqßuin bronce.


Δια τι δεν γνωριζετε την λαλιαν μου; διοτι δεν δυνασθε να ακουητε τον λογον μου. 	 ¿C'a'ut nak inc'a' nequetau ru li c'a'ru ninye? Inc'a' nequec'ul li cuâtin xban nak inc'a' nequeraj rabinquil li c'a'ru yôquin chixyebal.


Καθως πολλοι εμειναν εκστατικοι επι σε, τοσον ητο το προσωπον αυτου αδοξον παρα παντος ανθρωπου και το ειδος αυτου παρα των υιων των ανθρωπων. 	 Nabaleb li cristian queßxucuac nak queßril. Incßaß queßxnau ru xban nak mâcuaß chic ru cristian li ru xban nak numtajenak li raylal li qui-ux re.Abanan nabaleb li tenamit teßsach xchßôleb xban ut li nequeßtaklan saß ruchichßochß mem teßcanâk nak teßril li mâ jun sut rilomeb ut nak teßxtau ru lix yâlal li mâ jun sut rabiomeb, chan li Dios.


φανερωθεισαν δε τωρα δια της επιφανειας του Σωτηρος ημων Ιησου Χριστου, οστις κατηργησε μεν τον θανατον, εφερε δε εις φως την ζωην και την αφθαρσιαν δια του ευαγγελιου, 	 Li usilal a'in quic'utbesîc chiku riq'uin lix c'ulunic sa' ruchich'och' li Kâcua' Jesucristo laj Colol ke. Ut a'an qui-isin re xcuanquil li câmc ut quixc'ut chiku li ac' yu'am li mâc'a' roso'jic.


Και ειπα προς τους προκριτους και προς τους προεστωτας και προς το επιλοιπον του λαου, το εργον ειναι μεγα και πλατυ ημεις δε ειμεθα διακεχωρισμενοι επι το τειχος, ο εις μακραν του αλλου 	 Ut quinye reheb li queßtaklan ut eb li queßcßamoc be joßqueb ajcuiß chixjunileb li tenamit: —Li cßanjel aßin kßaxal nim ut kßaxal nabal. Ut lâo nak yôco chixyîbanquil li tzßac najt kayânk chikajunjûnkal.


Φυλαττε λοιπον τας εντολας και τα διαταγματα και τας κρισεις, τας οποιας εγω σε προσταζω σημερον δια να καμνης αυτας. 	 Joßcan nak cheqßuehak retal ut têbânu chixjunil li naxye li chakßrab ut têbânu lê taklanquil li quixqßue li Dios. Têbânu chixjunil li tinye êre anakcuan.


Και οτε ειδον οι υιοι Αμμων οτι οι Συριοι εφυγον, εφυγον και αυτοι απ' εμπροσθεν του Αβισαι του αδελφου αυτου και εισηλθον εις την πολιν. Και ο Ιωαβ ηλθεν εις Ιερουσαλημ. 	 Eb li ralal xcßajol laj Amón queßril nak queßêlelic eb li soldado laj Siria. Joßcan nak queßêlelic ajcuiß eb aßan chiruheb laj Abisai. Queßoc saß lix tenamit re teßxcol ribeb. Ut laj Joab quisukßi cuißchic Jerusalén.


μετα διεστραμμενης καρδιας μηχαναται κακα εν παντι καιρω εγειρει εριδας 	 Junes mâusilal cuan saß xchßôleb. Junelic yôqueb xcßoxlanquil li mâusilal. Junes ticoc plêt nequeßxbânu.


Και το ιματιον, η το στημονιον, η το υφαδιον, παν σκευος δερματινον, το οποιον ηθελες πλυνει, εαν η πληγη εξηλειφθη απ' αυτων, τοτε θελει πλυθη εκ δευτερου και θελει εισθαι καθαρον. 	 Cui tixpuchß li tßicr aßan malaj ut li tzßûm ut tâêlk li moß chiru, tento cuißchic xpuchßbal xcaß sut re nak tâêlk chi junaj cua li moß chiru.Aßan aßin li chakßrab li tinqßue chirix li moß li nanak chiru lê rakß lana malaj ut lino, ut chiru li quembil tßicr malaj ut chiru li yîbanbil riqßuin tzßûm. Yôquin chixyebal aßin êre re nak naru têqßue retal ma muxbil ru malaj ut incßaß muxbil ru, chan li Dios.


Οστις πιστευει εις τον Υιον του Θεου εχει την μαρτυριαν εν εαυτω οστις δεν πιστευει εις τον Θεον, εκαμεν αυτον ψευστην, διοτι δεν επιστευσεν εις την μαρτυριαν, την οποιαν εμαρτυρησεν ο Θεος περι του Υιου αυτου. 	 Li ani napâban re li Ralal li Dios, a'an naxnau tz'akal lix yâlal. A'ut li inc'a' napâban re li Dios, naxq'ue li Dios chok' aj tic'ti' xban nak inc'a' naxpâb lix yâlal li quixch'olob li Dios nak quixye re li Jesús: Lâat li cualal, chan.


Ο αγαπητος μου ειναι εις εμε ως βοτρυς κυπρινος εις τους αμπελωνας του Εν-γαδδι. 	 Li cuînk li ninra, aßan chanchan xchßinaßusal li utzßußuj alheña, li cuan saß lix naßaj li uvas aran En-gadi.


Δια τουτο ο Σαουλ, βλεπων οτι εφερετο μετα μεγαλης συνεσεως, εφοβειτο απο προσωπου αυτου. 	 Laj David naxnau xcßoxlanquil chi us li cßaßru naxbânu. Joßcan nak laj Saúl kßaxal cuißchic quixucuac chiru.


Και σηκωθεντες απο Ραφιδειν, εστρατοπεδευσαν εν τη ερημω Σινα. 	 Nak queßel Refidim, queßcôeb toj saß li chaki chßochß Sinaí ut aran queßxyîb lix muhebâleb.


Δεν ειδες τι ελαλησεν ο λαος ουτος, λεγων, Τας δυο οικογενειας, τας οποιας ο Κυριος εξελεξεν, απερριψεν αυτας; ουτως αυτοι κατεφρονησαν τον λαον μου, ωστε δεν λογιζεται πλεον εθνος εις αυτους. 	 —¿Ma incßaß nacaqßue retal nak eb li tenamit aßin yôqueb chixyebal nak lâin quintzßektânaheb li ralal xcßajol laj Judá ut eb li ralal xcßajol laj Israel, li cuib xtêpaleb li tenamit li quinsicß ruheb? Joßcan nak xicß chic nequeßrileb lin tenamit ut incßaß chic nequeßxqßue xcuanquileb chokß nimla tenamit.


Προ παντων δε, αδελφοι μου, μη ομνυετε μητε τον ουρανον μητε την γην μητε αλλον τινα ορκον αλλ' εστω υμων το ναι ναι, και το ου, δια να μη πεσητε υπο κρισιν. 	 Ex inhermân, cuan chic jun li na'leb tento tênau ut a'an a'in: nak tex-âtinak, mêpatz' xc'aba' li Dios sa' pac'ba âtin, chi moco sa' xc'aba' li choxa, chi moco sa' xc'aba' li ruchich'och', chi moco chepatz' sa' xc'aba' li c'a'ak re ru cuan. Cui têye nak yâl, junes yâl têye, ut nak têye inc'a', junes inc'a' têye re nak inc'a' târakek' âtin sa' êbên xban li Dios.


Ευφραινεσθε εις τον Κυριον και αγαλλεσθε, δικαιοι και αλαλαξατε, παντες οι ευθεις την καρδιαν. 	 Chisahokß taxak saß êchßôl saß xcßabaß li Kâcuaß, lâex li tîc êchßôl. Chexbichânk xban xsahil êchßôl, lâex li cuanquex saß tîquilal chiru li Dios.


και ειπε, Τι ειναι η μητηρ σου; Λεαινα κειται μεταξυ λεοντων, εθρεψε τα βρεφη αυτης εν μεσω σκυμνων. 	 Lâ naß chanchan jun li cakcoj li cuan saß xyânkeb li cakcoj. Quixqßuiresi li cocß ral saß xyânkeb aßan.


Και μεθ' ημερας εξ παραλαμβανει ο Ιησους τον Πετρον και τον Ιακωβον και τον Ιωαννην και αναβιβαζει αυτους εις ορος υψηλον κατ' ιδιαν μονους και μετεμορφωθη εμπροσθεν αυτων 	 Cuakib cutan chic xyebal a'an xban li Jesús nak quixc'ameb laj Pedro, laj Jacobo, ut laj Juan sa' xbên jun li nimla tzûl. Nak cuanqueb aran xjuneseb, quijalano' li rilobâl li Jesús chiruheb.


Τοτε ωκοδομησεν ο Σολομων υψηλον τοπον εις τον Χεμως, το βδελυγμα του Μωαβ, εν τω ορει τω απεναντι της Ιερουσαλημ, και εις τον Μολοχ, το βδελυγμα των υιων Αμμων. 	 Ut laj Salomón quixtakla xyîbanquil lix naßajeb li jalanil dios Quemos ut Moloc saß li tzûl li cuan jun pacßal li tenamit Jerusalén bar na-el cuiß li sakße. Laj Quemos, aßan lix dioseb laj Moab. Ut laj Moloc aßan lix dioseb laj Amón, li kßaxal yibru nequeßxbânu nak nequeßxlokßoniheb.


Η κεφαλη αυτου ειναι χρυσιον δεδοκιμασμενον, οι πλοκαμοι αυτου κλαδοι φοινικων, μελανες ως κοραξ 	 Lix jolom chanchan li châbil oro. Li rismal coloch ut nalemtzßun ut lix kßekal chanchan xkßekal rix li tzßok.


Και θελω στησει τον ζηλον μου εναντιον σου και θελουσι φερθη προς σε μετ' οργης θελουσιν εκκοψει την μυτην σου και τα ωτα σου και το υπολοιπον σου θελει πεσει εν μαχαιρα ουτοι θελουσι λαβει τους υιους σου και τας θυγατερας σου το δε υπολοιπον σου θελει καταφαγωθη υπο πυρος. 	 Xban nak yô injoskßil saß êbên, lâin tincanabeb chixbânunquil li cßaßru teßraj eb aßan. Xban xjoskßileb, teßrisi lê rußuj ut eb lê xic. Ut cuan êre teßcamsîk riqßuin chßîchß. Teßcßamekß chi najt eb lê ralal êcßajol. Ut li joß qßuial chic teßcolekß teßsachekß riqßuin xam.


Και ηγερθη ευθυς και σηκωσας τον κραββατον, εξηλθεν ενωπιον παντων, ωστε εξεπληττοντο παντες και εδοξαζον τον Θεον, λεγοντες οτι ουδεποτε ειδομεν τοιαυτα. 	 Ut li cuînk sic nak quicuan ac tâcuaclîk. Quixchap lix cuaribâl ut ac tâêlk chiruheb chixjunil li tenamit. Ut riq'uin a'in chixjunileb que'sach xch'ôl. Que'xq'ue xlok'al li Dios ut que'xye: -Mâ jun cua kilom a'in, chanqueb.


Η αμαρτια του Ιουδα ειναι γεγραμμενη με γραφιδα σιδηραν, με ονυχα αδαμαντινον, ενεχαραχθη επι της πλακος της καρδιας αυτων και επι των κερατων των θυσιαστηριων υμων 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâex aj Judá, tzßîbanbil retalil lê mâc. Chanchan nak juchßbil riqßuin chßîchß. Chanchan nak tzßîbanbil retalil chiru lê râm riqßuin jun li tertôquil pec diamante. Ut chanchan nak tzßîbanbil ajcuiß retalil chiru li xucub li cuan saß xxuc li artal.


διοτι τα υδατα της Νιμρειμ θελουσιν εκλειψει διοτι ο χορτος εξηρανθη, η χλοη εξελιπε, δεν υπαρχει ουδεν χλωρον 	 Tâchakik li haß li cuan saß li tenamit Nimrim. Tâchakik ajcuiß li pachßayaß ut chixjunil li acuîmk. Chakihak chic chixjunil li pim. Mâcßaßak chic rax ru.


Φυλαττετε λοιπον και καμνετε αυτα διοτι αυτη ειναι η σοφια σας και η συνεσις σας ενωπιον των εθνων τα οποια θελουσιν ακουσει παντα τα διαταγματα ταυτα και θελουσιν ειπει, Ιδου, λαος σοφος και συνετος ειναι το μεγα τουτο εθνος. 	 Cheqßue êchßôl chixbânunquil lê taklanquil xban li Kâcuaß xban nak cui têbânu chi joßcan chixjunileb li tenamit teßxqßue retal nak cuan ênaßleb. Eb aßan teßrabi resil lix chakßrab li Dios ut teßxye: “Relic chi yâl li nimla tenamit aßan cuanqueb xnaßleb ut nequeßxnau xyâlal” chaßkeb.


Και απεστειλεν ο ανθρωπος του Θεου προς τον βασιλεα του Ισραηλ, λεγων, Φυλαχθητι να μη περασης τον τοπον εκεινον, διοτι οι Συριοι στρατοπεδευουσιν εκει. 	 Abanan lix profeta li Dios quixtakla xyebal re lix reyeb laj Israel nak incßaß teßnumekß saß li naßajej aßan xban nak yôqueb chi xic aran li soldado aj Siria re teßpletik riqßuineb laj Israel.


Και οποτε ο Μωυσης υψονε την χειρα αυτου, ενικα ο Ισραηλ οποτε δε κατεβιβαζε την χειρα αυτου, ενικα ο Αμαληκ. 	 Nak quixtaksi li rukß laj Moisés, kßaxal cauheb rib laj Israel. Ut nak quixcubsi li rukß laj Moisés, eb laj Amalec chic cauheb rib.


Εκαστος ομως κατα την ιδιαν αυτου ταξιν ο Χριστος ειναι η απαρχη, επειτα οσοι ειναι του Χριστου εν τη παρουσια αυτου 	 Ut nak te'cuaclîk cui'chic chi yo'yo eb li camenak, moco jun cuaclijiqueb ta nak te'cuaclîk chak. Li xbên li quicuacli chak chi yo'yo, a'an li Jesucristo. Ut mokon nak tol-êlk cui'chic li Jesucristo, te'cuaclîk chak eb li que'pâban re.


Και η δοξα του Κυριου εξηλθεν απο του κατωφλιου του οικου και εσταθη επι των χερουβειμ. 	 Ut lix lokßal li Dios qui-el saß li oquebâl re li templo ut cô cuißchic saß xbêneb li querubines.


προσεχε εις σεαυτον, μηποτε παγιδευθης και ακολουθησης αυτους, αφου εξολοθρευθωσιν απ' εμπροσθεν σου και μηποτε εξετασης περι των θεων αυτων, λεγων, Πως ελατρευον τα εθνη ταυτα τους θεους αυτων; ουτω θελω καμει και εγω. 	 Nak ac cuânkex chic saß li naßajej ut nak ac xeßsacheß ruheb, mêqßue êrib chi balakßîc xbaneb. Mêpatzßi lix jalanil dios ut mêye nak têlokßoniheb li jalanil dios joß nak nequeßxlokßoni eb aßan.


Ειτε υιον κερατιση, ειτε θυγατερα κερατιση, κατα την κρισιν ταυτην θελει γεινει εις αυτον. 	 Ut joßcan ajcuiß tâuxmânk cui li bôyx naxxekß junak ralal malaj ut junak xrabin laj êchal re.


Διοτι εαν δεν ανασταινωνται νεκροι, ουδ' ο Χριστος ανεστη 	 Cui ta inc'a' yâl nak te'cuaclîk cui'chic chi yo'yo li camenak, inc'a' raj yâl nak quicuacli cui'chic chi yo'yo li Cristo.


Αποφευγε αυτην, μη περασης δι' αυτης, εκκλινον απ' αυτης και διαβα. 	 Mexxic bar cuanqueb cuiß li incßaß useb xnaßleb. Ut mêbânu li cßaßru nequeßxbânu eb aßan. Bânuhomak ban li us.


Και ευθυς εμβας εις το πλοιον μετα των μαθητων αυτου, ηλθεν εις τα μερη Δαλμανουθα. 	 Ut sa' junpât qui-oc li Jesús sa' li jucub rochbeneb lix tzolom ut que'côeb sa' li na'ajej xcuênt Dalmanuta.


Ειπε προς τον Ελεαζαρ τον υιον Ααρων του ιερεως, να λαβη τα θυμιατηρια απο της πυρκαιας και το πυρ σκορπισον εκει διοτι ειναι ηγιασμενα, 	 —Tâye re laj Eleazar li ralal laj Aarón laj tij nak tixxoc chak li sansar saß li xam ut tixcut chi najt li ru xam li cuan chi saß xban nak li sansar aßan santobresinbileb.


Και οι υιοι του Οζιηλ, Μισαηλ και Ελισαφαν και Σιθρι. 	 Aßaneb aßin li ralal laj Uziel, laj Misael, laj Elzafán ut laj Sitri.


Και ειπον προς αυτον Κυριε, εχει δεκα μνας. 	 Eb a'an que'chak'oc ut que'xye: -At Kâcua', a'an ac cuan ajcui' lajêb chi tumin riq'uin, chanqueb.


ουτω θελεις ευρει χαριν και ευνοιαν ενωπιον Θεου και ανθρωπων. 	 Cui têbânu aßin, sahak xchßôl li Dios êriqßuin ut châbilak êresilal chiruheb li cristian.


Και ειπεν, Ευλογητος Κυριος ο Θεος του Σημ. Και ο Χανααν θελει εισθαι δουλος εις αυτον 	 Abanan aß taxak li Kâcuaß Dios chi-osobtesînk re laj Sem, joß eb ajcuiß li ralal xcßajol. Ut laj Canaán rochbeneb li ralal xcßajol teßcanâk chokß rahobtesinbil môs.—


και εγειναν πασαι αι ημεραι του Μααλαλεηλ οκτακοσια ενενηκοντα πεντε ετη και απεθανε. 	 Cuakxakib ciento riqßuin oßlaju roßcßâl chihab cuan re laj Mahalaleel nak quicam.


Και εξηγησεν εις αυτην ο Σολομων παντα τα ερωτηματα αυτης δεν εσταθη ουδεν κεκρυμμενον απο του βασιλεως, το οποιον δεν εξηγησεν εις αυτην. 	 Li rey Salomón quixsume chixjunil li cßaßru quixpatzß li reina. Ut mâ jun li patzßoc incßaß ta quixsume.


Διοτι εστησα το προσωπον μου εναντιον της πολεως ταυτης προς κακον και ουχι προς καλον, λεγει Κυριος θελει παραδοθη εις την χειρα του βασιλεως της Βαβυλωνος και θελει κατακαυσει αυτην εν πυρι. 	 Lâin incßaß chic tinbânu usilal re li tenamit aßin. Raylal ban tinqßue saß xbên. Ac xinye nak joßcan tinbânu reheb. Tinkßaxtesiheb saß rukß lix reyeb laj Babilonia ut eb aßan teßxcßat li tenamit, chan li Kâcuaß.


Δια τουτο, αφου Κυριος ο Θεος σου σοι εδωκεν αναπαυσιν απο παντων των εχθρων σου κυκλω, εν τη γη την οποιαν Κυριος ο Θεος σου διδει εις σε κληρονομιαν δια να κατακληρονομησης αυτην, τοτε θελεις εξαλειψει το μνημοσυνον του Αμαληκ υποκατωθεν του ουρανου δεν θελεις λησμονησει. 	 Nak li Kâcuaß lê Dios texqßue chi hilânc ut incßaß chic texpletik riqßuineb li xicß nequeßiloc êre li cuanqueb chi xjun sutam li naßajej li tixqßue êre li Kâcuaß, tento nak têcamsi chixjunileb li ralal xcßajol laj Amalec re nak tâsachk xcßabaßeb chi junaj cua saß ruchichßochß. Misach saß êchßôl xbânunquil aßan.


Οταν οι δικαιοι μεγαλυνθωσιν, ο λαος ευφραινεται αλλ' οταν ο ασεβης εξουσιαζη, στεναζει ο λαος. 	 Nak li tîqueb xchßôl nequeßqßueheß saß xcuanquil, eb li tenamit nequeßsahoß saß xchßôleb. Abanan kßaxal narahoß saß xchßôleb nak eb li incßaß useb xnaßleb nequeßqßueheß saß xcuanquil.


Μονον προσεχε εις σεαυτον και φυλαττε καλως την ψυχην σου, μηποτε λησμονησης τα πραγματα τα οποια ειδον οι οφθαλμοι σου, και μηποτε χωρισθωσιν απο της καρδιας σου, κατα πασας τας ημερας της ζωης σου αλλα διδασκε αυτα εις τους υιους σου και εις τους υιους των υιων σου. 	 Joßcan nak junelic taxak cuânk saß êchßôl li cßaßru xeril joß najtil yoßyôkex ut incßaß taxak tâsachk saß êchßôl. Ut junelic taxak têserakßi reheb lê ralal êcßajol li cßaßru quixbânu li Kâcuaß.


Και εμεγαλυνεν ο Κυριος εις ακρον τον Σολομωντα εμπροσθεν παντος του Ισραηλ, και εθεσεν επ' αυτον μεγαλειοτητα βασιλικην, οποια δεν εσταθη εις ουδενα βασιλεα προ αυτου εν τω Ισραηλ. 	 Ut li Kâcuaß quixnimobresi xcuanquil laj Salomón chiruheb chixjunileb laj Israel. Mâ jun chic rey quicuan nak toj mâjiß na-oc saß xcuanquil laj Salomón quiqßueheß xlokßal joß laj Salomón.


Και συνελαβεν η γυνη και αποστειλασα απηγγειλε προς τον Δαβιδ και ειπεν, Εγκυος ειμαι. 	 Lix Betsabé quicana chi yaj aj ixk ut quixtakla resil riqßuin laj David.


διοτι δεν ενοουν ετι την γραφην οτι πρεπει αυτος να αναστηθη εκ νεκρων. 	 Toj mâji' que'xtau ru chi tz'akal li tz'îbanbil sa' li Santil Hu li naxye nak tento tâcuaclîk cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak.


Και υψωσεν ο μαγειρος την πλατην και το επ' αυτην και εθεσεν εμπροσθεν του Σαουλ. Και ειπεν ο Σαμουηλ, Ιδου, το εναπολειφθεν θες αυτο εμπροσθεν σου, φαγε διοτι δια την ωραν ταυτην εφυλαχθη δια σε, οτε ειπα, Προσεκαλεσα τον λαον. Και εφαγεν ο Σαουλ μετα του Σαμουηλ εν τη ημερα εκεινη. 	 Ut laj cßubanel quixcßam chak li raß li carner ut quixqßue saß mêx chiru laj Saúl. Laj Samuel quixye re: —Cueß lix tibel âcua xocbil chokß âcue. Cuaßin. Li xtibel âcua aßin xocbil chokß âcue re tâtzaca saß li cutan aßin nak xinbokeb li ulaß chi cuaßac, chan. Ut laj Saúl quicuaßac rochben laj Samuel saß li cutan aßan.


Μετα δε ταυτα παντα, αφου ο Ιωσιας ητοιμασε τον οικον, ανεβη Νεχαω ο βασιλευς της Αιγυπτου δια να πολεμηση εν Χαρκεμις επι τον Ευφρατην και εξηλθεν ο Ιωσιας εναντιον αυτου. 	 Chirix chic chixjunil aßin nak ac yîbanbil chi us li templo xban laj Josías, laj Necao lix reyeb laj Egipto cô chi pletic saß li tenamit Carquemis li cuan chire li nimaß Eufrates. Ut li rey Josías cô chi pletic riqßuin.


τοτε ο πατηρ της νεας και η μητηρ αυτης θελουσι λαβει και εκφερει προς τους πρεσβυτερους της πολεως, εις την πυλην, τα παρθενια της νεας 	 Tojoßnak lix naß xyucuaß li xkaßal teßxcßam li tßicr retalil nak yâl nak toj mâjiß cuanjenak riqßuin cuînk nak xcßameß xban li cuînk. Ut teßxcßut li tßicr chiruheb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb li tenamit.


και θελεις καμει τα κερατα αυτου επι των τεσσαρων γωνιων αυτου τα κερατα αυτου θελουσιν εισθαι εκ του αυτου και θελεις περικαλυψει αυτο με χαλκον. 	 Têyîb câhib li xucub ut têqßue saß lix câ xucûtil li artal. Chixjunil li artal rochben li xucub junaj ru nak têyîb ut têletz bronce chiru.


Και φορτωσαντες τον σιτον αυτων επι τους ονους αυτων, ανεχωρησαν εκειθεν. 	 Ut eb aßan quilajeßxbacß li jûnk coxtal chi trigo chirixeb lix bûr, ut queßcôeb.


Και εν τη ημερα εκεινη, λεγει Κυριος, θελω εξολοθρευσει τους ιππους σου εκ μεσου σου, και θελω απολεσει τας αμαξας σου. 	 Ut saß eb li cutan aßan, chan li Kâcuaß, lâin tintakla xcamsinquil chixjunil lê cacuây ut tinsach ruheb lê carruaje.


εις τους υιους Γηρσωμ εδωκαν, εκ της συγγενειας της ημισειας φυλης Μανασση, την Γωλαν εν Βασαν και τα περιχωρα αυτης, και την Ασταρωθ και τα περιχωρα αυτης 	 Yi jach li ralal xcßajol laj Manasés queßxqßue reheb li ralal xcßajol laj Gersón li tenamit Golán li cuan saß xcuênt Basán rochben lix cocß cßalebâl ut li tenamit Astarot rochben lix cocß cßalebâl.


Και οι υιοι του Χαμ, Χους, και Μισραιμ, και Φουθ, και Χανααν. 	 Aßaneb aßin lix cßabaßeb li ralal laj Cam: laj Cus, laj Mizraim, laj Fut, ut laj Canaán.


Και εκαμε την τραπεζαν εκ ξυλου σιττιμ δυο πηχων το μηκος αυτης και μιας πηχης το πλατος αυτης, το δε υψος αυτης μιας πηχης και ημισειας 	 Queßxyîb ajcuiß li mêx riqßuin li cheß acacia. Lajêb roßcßâl centímetro li rok ut ôb roxcßâl centímetro li ru ut oßlaju xcâcßâl centímetro li xteram.


Ας μη ειπωσιν εν ταις καρδιαις αυτων, Ευγε, ψυχη ημων. μηδε ας ειπωσι, Κατεπιομεν αυτον. 	 Incßaß taxak teßxcßoxla ut teßxye: Aßan li xkaj nak tixcßul. Anakcuan lâo xonumta saß xbên. At Kâcuaß, lâin incßaß nacuaj teßxye cue chi joßcan.


Και ενθυμου, οτι ησο δουλος εν τη γη της Αιγυπτου και Κυριος ο Θεος σου σε εξηγαγεν εκειθεν εν χειρι κραταια και εν βραχιονι εξηπλωμενω δια τουτο Κυριος ο Θεος σου προσεταξεν εις σε να φυλαττης την ημεραν του σαββατου. 	 Chijulticokß êre lâex nak quexcuan chak chokß rahobtesinbil môs aran Egipto. Abanan li Kâcuaß lê Dios quexrisi chak saß li naßajej aßan riqßuin lix nimal xcuanquilal. Joßcan nak li Kâcuaß yô chixyebal êre nak têqßue xlokßal li hilobâl cutan.


Και εκεινοι, ακουσαντες οτι ζη και εθεαθη υπ' αυτης, δεν επιστευσαν. 	 Ut lix María quixserak'i reheb nak yo'yo li Jesús ut nak quiril ru. Abanan eb a'an inc'a' que'xpâb li c'a'ru quixye.


Και θελω εκτελεσει κρισεις επι τον Μωαβ και θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος. 	 Lâin tinqßueheb laj Moab chixtojbal rix lix mâqueb ut riqßuin aßan teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß Dios.


Και ειπε Κυριος προς τον Ιησουν, Ιδου, παρεδωκα εις την χειρα σου την Ιεριχω και τον βασιλεα αυτης και τους δυνατους εν ισχυι. 	 Abanan li Kâcuaß quixye re laj Josué: —Lâin xinkßaxtesi li tenamit Jericó saß âcuukß, ut xinkßaxtesi ajcuiß li rey joß eb ajcuiß lix soldado.


Που ειναι τα ελεη σου τα αρχαια, Κυριε, τα οποια ωμοσας προς τον Δαβιδ εν τη αληθεια σου; 	 At Kâcuaß, ¿ma incßaß chic nacat-uxtânan u joß cabânu najter? ¿Ma incßaß jultic âcue li cayechißi re laj David riqßuin xtîquilal âchßôl?


και κατεβη η βροχη και ηλθον οι ποταμοι και επνευσαν οι ανεμοι και προσεβαλον εις την οικιαν εκεινην, και δεν επεσε διοτι ητο τεθεμελιωμενη επι την πετραν. 	 Ut quichal li hab ut quicuan li but'i ha', ut quichal li câk-sut-ik'. Coxsac' rib chiru li cab a'an, ut inc'a' quit'ane' li cab xban nak yîbanbil chi us sa' xbên pec.


Ο Δαν θελει εισθαι οφις επι της οδου, ασπις επι της τριβου, δακνων τας πτερνας του ιππου, ωστε ο ιππευς αυτου θελει πιπτει εις τα οπισω. 	 Lâat, Dan, nacatinjuntakßêta riqßuin jun li cßantiß li naxmuk rib saß be. Li cßantiß aßan naxtiu li rok li cacuây re nak li cristian li cuan chirix tâtßanekß saß chßochß. Ninye chi joßcan âcue xban nak incßaß qßuiheb lâ cualal âcßajol teßcuânk. Abanan lâex têsicß chanru nak têcol êrib chiruheb li xicß nequeßiloc êre joß nak naxcol rib li cßantiß.


Ο φυτευων δε και ο ποτιζων ειναι εν και εκαστος θελει λαβει τον εαυτου μισθον κατα τον κοπον αυτου. 	 Laj acuinel ut laj t'akresinel juntak'êteb xcuanquil chiru li Dios ut chi xjûnkaleb te'xc'ul xk'ajcâmunquil a' yâl chanru lix c'anjeleb.


το εθνος ομως, εις το οποιον θελουσι δουλωθη, εγω θελω κρινει μετα δε ταυτα θελουσιν εξελθει με μεγαλα υπαρχοντα 	 Li Dios quixye: —Lâin tinrakok âtin saß xbêneb li yôkeb chi rahobtesînc re lâ cualal âcßajol. Mokon chic nak lâ cualal âcßajol teßêlk chak aran, teßxcßam chak lix biomaleb chirixeb.


εις τους περισσοτερους θελεις δωσει περισσοτεραν κληρονομιαν και εις τους ολιγωτερους θελεις δωσει ολιγωτεραν κληρονομιαν εις εκαστον θελει δοθη κληρονομια αυτου κατα την απαριθμησιν αυτου 	 Cui nabaleb, nim li naßajej li tâqßuehekß reheb. Cui ut incßaß nabaleb, incßaß ajcuiß nabal li chßochß teßxcßul. Tâjeqßui li chßochß aß yal joß qßuialeb saß li junjûnk chßûtal.


Θελω μνημονευει τα εργα του Κυριου ναι, θελω μνημονευει τα απ' αρχης θαυμασια σου 	 Tâjulticokß cue li cßanjel quixbânu li Kâcuaß. Junelic cuânk saß inchßôl li sachba chßôlej li quixbânu junxil.


και απεκτησε προβατα και βοας και δουλους πολλους εφθονησαν δε αυτον οι Φιλισταιοι. 	 Cßajoß lix quetômk. Cuanqueb ajcuiß nabal lix môs. Ut eb laj filisteo queßoc chixcakalinquil laj Isaac.


Ουαι εις τους οσοι ειναι δυνατοι εις το να πινωσιν οινον και ισχυροι εις το να σμιγωσι σικερα 	 Raylal tâchâlk saß êbên lâex li nequexnumta chi calâc ut lâex li cuan ênaßleb re xyîbanquil li haß li nacaltesin.


Και ιδοντες αυτον εξεπλαγησαν, και ειπε προς αυτον η μητηρ αυτου Τεκνον, δια τι επραξας εις ημας ουτως; ιδου, ο πατηρ σου και εγω καταλυπουμενοι σε εζητουμεν. 	 Lix na' xyucua' sachsôqueb xch'ôl que'cana nak que'ril nak li Jesús yô chi âtinac riq'uineb. Ut lix na' quixye re: -At inyum, ¿c'a'ut nak xabânu ke chi jo'ca'in? C'ajo' kac'a'ux châcuix. Lâ yucua' ut lâin yôco châsic'bal, chan lix María.


Απεκριθησαν εκ δευτερου και ειπον, Ας ειπη ο βασιλευς το ενυπνιον προς τους δουλους αυτου, και ημεις θελομεν φανερωσει την ερμηνειαν αυτου. 	 Ut queßxye cuißchic re: —At rey, lâo aj cßanjel châcuu. Ye ke cßaßru lâ matcß ut takaye âcue cßaßru naxye, chanqueb.


Και ειπε προς αυτους, Μαρτυς ο Κυριος εις εσας, μαρτυς και ο κεχρισμενος αυτου την ημεραν ταυτην, οτι δεν ευρηκατε εις την χειρα μου ουδεν. Και απεκριβησαν, Μαρτυς. 	 Laj Samuel quixye reheb: —Li Kâcuaß xrabi li cßaßru xeye. Ut li rey li sicßbil ru xban li Dios xrabi ajcuiß. Mâcßaß li incßaß us xinbânu êre, chan. Ut eb li tenamit queßxye: —Yâl. Li Kâcuaß naxnau, chanqueb.


"Εις τον πρωτον μουσικον, επι Μουθ-λαββεν. Ψαλμος του Δαβιδ." Θελω σε δοξολογησει, Κυριε, εν ολη καρδια μου θελω διηγηθη παντα τα θαυμασια σου. 	 At Kâcuaß, tatinlokßoni chi anchal inchßôl chi anchal li cuâm. Ut tinye resilal chixjunil li nacabânu riqßuin xnimal lâ cuanquilal.


Και προσκαλεσας ο Ιησους παιδιον, εστησεν αυτο εν τω μεσω αυτων 	 Ut li Jesús quixbok jun li ch'ina al riq'uin ut quixxakab chiruheb.


ιδετε οτι ο Κυριος εδωκεν εις εσας το σαββατον, δια τουτο την εκτην ημεραν σας διδει αρτον δυο ημερων καθισατε εκαστος εις τον τοπον αυτου ας μη εξερχεται μηδεις εκ του τοπου αυτου την εβδομην ημεραν. 	 Lâin xinqßue êre li hilobâl cutan re nak texhilânk. Xban aßan xinye êre nak saß xcuak li cutan têxoc re cuib cutan, chan li Dios.


Εαυτους εξεταζετε αν ησθε εν τη πιστει, εαυτους δοκιμαζετε. Η δεν γνωριζετε εαυτους οτι ο Ιησους Χριστος ειναι εν υμιν; εκτος εαν ησθε αδοκιμοι κατα τι. 	 Q'uehomak retal lê yu'am. ¿Ma tz'akal re ru lê yu'am? ¿Ma chi anchal êch'ôl nequexpâban? ¿Ma inc'a' ta bi' nequenau chi tz'akal nak li Cristo cuan êriq'uin? ¿Malaj ut toj mâji' nequexpâban?


ηθελον φανερωσει προς αυτον τον αριθμον των βηματων μου ως αρχων ηθελον πλησιασει εις αυτον. 	 Tinâtinak riqßuin li Dios ut tinye re chixjunil li ninbânu. Tinâtinak riqßuin chi mâcßaß inxutân. Ninnau nak mâcßaß inmâc.


Και εφωναξεν ο Ιωναθαν κατοπιν του παιδαριου, Ταχυνον, σπευσον, μη σταθης. Και εσυναξε το παιδαριον του Ιωναθαν τα βελη και ηλθε προς τον κυριον αυτου. 	 Ayu saß junpât, chan. Ut li al quixxoc li tzimaj ut quixcßam riqßuin laj Jonatán.


Και εν τω μεταξυ ο ουρανος συνεσκοτασεν εκ νεφων και ανεμου, και εγεινε βροχη μεγαλη. Και ανεβη ο Αχααβ εις την αμαξαν αυτου και υπηγεν εις Ιεζραελ. 	 Ut quikßojyînoß ru li choxa. Quixqßue li cacuil ikß. Ut quichal li cacuil hab. Li rey Acab qui-oc saß lix carruaje ut cô saß li tenamit Jezreel.Li Kâcuaß quixqßue xmetzßêu li profeta Elías. Quixbacß chi us li rakß riqßuin lix cßâmal xsaß ut quiâlinac chi cau ut aßan xbên cua quicuulac chiru laj Acab saß li tenamit Jezreel.


Και τωρα ουτω λεγει Κυριος ο Θεος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ Δια τι σεις πραττετε το μεγα τουτο κακον εναντιον των ψυχων σας, ωστε να αφανισητε αφ' υμων ανδρα και γυναικα, νηπιον και θηλαζον, εκ μεσου του Ιουδα, δια να μη μεινη εις εσας υπολοιπον 	 Aßan aßin li naxye li Kâcuaß li nimajcual Dios, lix Dioseb laj Israel: ¿Cßaßut nak nequebânu li mâusilal aßin? Êjunes nequesach êrib. ¿Cßaßut nak nequeqßueheb chi câmc eb li cuînk ut eb li ixk joß eb ajcuiß li sâj cuînk ut eb lê cocßal toj retal nak mâ jun chic xcomoneb laj Judá nequeßcana?


η εξαποστελλουσα πρεσβεις δια θαλασσης και με πλοια σπαρτινα επι των υδατων. Υπαγετε, ταχυδρομοι αγγελιαφοροι, προς εθνος διηρπαγμενον και κατεσπαραγμενον, προς λαον τρομερον απο της αρχης αυτου εως της σημερον, εθνος μεμετρημενον και καταπεπατημενον, του οποιου την γην διηρπασαν οι ποταμοι. 	 Eb li takl nequeßchal chak saß li tenamit aßan. Nequeßchal saß eb li jucub li yîbanbileb riqßuin bayal. Ex takl, ayukex cuißchic saß lê tenamit riqßuineb li najt rokeb ut li chßinaßuseb. Sukßinkex cuißchic saß lê tenamit li cau rib li nequeßxucuâc ruheb yalak bar, li tenamit li sutsu xbaneb li nimaß.


και εδοθη εις αυτο στομα λαλουν μεγαλα και βλαφημιας και εδοθη εις αυτο εξουσια να καμη πολεμον τεσσαρακοντα δυο μηνας. 	 Ut quiq'uehe' xcuanquil li josk' aj xul chi âtinac ut chixbânunquil li c'a'ru târaj. K'axal k'etk'et li xul ut yô chixmajecuanquil li Dios. Sachba ch'ôlej quixbânu chiru oxib chihab riq'uin cuakib po.


Δεν θελεις αροτριασει με βουν και ονον ομου. 	 Mêqßue chi trabajic junak bôyx rochben junak bûr re têbec cuiß xnaßaj lê racuîmk.


Εγω δε ειμαι σκωληξ και ουχι ανθρωπος ονειδος ανθρωπων και εξουθενημα του λαου. 	 Chiruheb li tenamit chanchan li mâcuaßin chic cristian. Chanchanin chic li motzoß chiruheb. Tzßektânanbilin xbaneb ut xicß niquineßril.


Και οι αρχοντες ειπον προς αυτους, Ας ζωσι πλην ας ηναι ξυλοκοποι και υδροφοροι εις πασαν συναγωγην καθως οι αρχοντες υπεσχεθησαν προς αυτους. 	 Incßaß takacamsiheb. Abanan teßcanâk chokß aj sicßol siß ut aj cßamol haß chokß ke lâo aj Israel, chanqueb laj cßamol be saß xyânkeb laj Israel. Joßcan queßxbânu re nak teßxbânu li cßaßru queßxyechißi reheb.


Και προσηυχηθη ενωπιον του Κυριου ο Εζεκιας, λεγων, Κυριε Θεε του Ισραηλ, ο καθημενος επι των χερουβειμ, συ αυτος εισαι ο Θεος, ο μονος, παντων των βασιλειων της γης συ εκαμες τον ουρανον και την γην 	 Quitijoc ut quixye: —At Kâcuaß, lâat li kaDios lâo aj Israel. Lâat li cuancat saß xyi li querubines. Caßaj cuiß lâat li Dios. Lâat cuan âcuanquil saß xbêneb li xnînkal ru tenamit li cuanqueb saß ruchichßochß. Lâat catyîban re li choxa ut li ruchichßochß.


ειπε λοιπον Ανθρωπος τις ευγενης υπηγεν εις χωραν μακραν δια να λαβη εις εαυτον βασιλειαν και να υποστρεψη. 	 Li Jesús quixye reheb: Quicuan jun xnimal ru cuînk. Li cuînk a'an quiboke' sa' jun najtil tenamit re nak tâxakabâk chok' rey ut tâsuk'îk cui'chic.


Και ως ειδεν οτι αφηκε το ιματιον αυτου εις τας χειρας αυτης και εφυγεν εξω, 	 Nak quiêlelic laj José, li ixk quiril nak quicana li rakß saß rukß.


Και ο Ασηλ ειχεν εξ υιους, των οποιων τα ονοματα ειναι ταυτα Αζρικαμ, Βοχερου και Ισμαηλ και Σεαρια και Οβαδια και Αναν παντες ουτοι ησαν οι υιοι του Ασηλ. 	 Cuakib li ralal laj Azel. Aßaneb aßin: laj Azricam, laj Bocru, laj Ismael, laj Searías, laj Obadías, ut laj Hanán. Chixjunileb aßin, aßaneb li ralal laj Azel.


Και εθαψαν αυτον εν τω ταφω αυτου, εν τω κηπω Ουζα εβασιλευσε δε αντ' αυτου Ιωσιας ο υιος αυτου. 	 Laj Amón quicam ut quimukeß saß lix naßaj li utzßußuj re laj Uza nachß riqßuin li palacio. Ut aß chic laj Josías li ralal qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Και εν εκεινη τη ημερα οι κωφοι θελουσιν ακουσει τους λογους του βιβλιου, και οι οφθαλμοι των τυφλων θελουσιν ιδει, ελευθερωθεντες εκ του σκοτους και εκ της ομιχλης. 	 Saß eb li cutan aßan eb li chanchaneb tzßap xic teßrabi nak tâilekß xsaß li hu saß xxiqueb. Ut eb li chanchaneb mutzß teßxtau chic ru lix yâlal. Incßaß chic teßcuânk chi sachso xnaßlebeb.


Ολολυξον, Εσεβων, διοτι η Γαι ελεηλατηθη βοησατε, αι κωμαι της Ραββα, περιζωσθητε σακκους θρηνησατε και περιδραμετε δια των φραγμων διοτι ο Μαλχομ θελει υπαγει εις αιχμαλωσιαν, οι ιερεις αυτου και οι αρχοντες αυτου ομου. 	 Chexyâbak lâex li cuanquex Hesbón xban nak quisacheß ruheb li tenamit Hai. Japomak êre lâex li cuanquex Rabá. Qßuehomak li kßes ru tßicr chêrix ut chexyâbak. Texxic yalak bar chi saß li tzßac li sutsu cuiß li tenamit xban nak li yîbanbil dios Milcom tâcßamekß chi prêxil rochbeneb laj tij ut eb li cuanqueb xcuanquil.


Ματαιοτης ταυτα, εργον πλανης εν τω καιρω της επισκεψεως αυτων θελουσιν απολεσθη. 	 Mâcßaß nequeßoc cuiß li yîbanbil dios. Xcßulubeb nak teßtzßekekß. Tâcuulak xkßehil nak teßsachekß ruheb nak li Kâcuaß tâchâlk chi rakoc âtin.


αλλ' εαν καμνω, αν και εις εμε δεν πιστευητε, πιστευσατε εις τα εργα, δια να γνωρισητε και πιστευσητε οτι ο Πατηρ ειναι εν εμοι και εγω εν αυτω. 	 Abanan cui yôquin chixbânunquil li c'a'ru naraj li Dios, usta inc'a' niquinêpâb lâin, cheq'ue retal li milagro li yôquin chixbânunquil re nak tênau chi tz'akal nak li Dios cuan cuiq'uin ut lâin cuanquin riq'uin a'an, chan li Jesús.


Εγω δε θελω ψαλλει την δυναμιν σου, και το πρωι θελω υμνολογει εν αγαλλιασει το ελεος σου διοτι εγεινες προπυργιον μου και καταφυγιον εν τη ημερα της θλιψεως μου. 	 Abanan lâin tinbicha lâ lokßal xban nak kßaxal nim lâ cuanquil. Rajlal ekßela tinqßue âlokßal xban lâ cuuxtân xban nak lâat nacatcoloc cue. Ut âcuiqßuin nincol cuib nak cuanquin saß raylal.At inDios, tinbichânk re âlokßoninquil xban nak lâat nacatqßuehoc incacuilal ut lâat nacatcoloc cue. Lâat lin Dios li nacatrahoc cue.


Και το φως του Ισραηλ θελει γεινει πυρ και ο Αγιος αυτου φλοξ και θελει καυσει και καταφαγει τας ακανθας αυτου και τους τριβολους αυτου εν μια ημερα 	 Li Kâcuaß Dios li nacutanobresin re lix cßaßuxeb laj Israel tixsacheb ru. Li Dios Santo tixsacheb ru li tenamit aßan chiru jun cutan joß nak li xam naxcßat li qßuix ut li pim.


Και αφου υμνησαν, εξηλθον εις το ορος των ελαιων. 	 Nak ac xe'rake' xbichanquil jun li bich re xlok'oninquil li Dios, que'côeb sa' li tzûl Olivos.


τραγον εξ αιγων ενα, εις προσφοραν περι αμαρτιας 	 Quixqßue ajcuiß jun li têlom chibât re xtzßâmanquil xcuybal li mâc,


Πληγας και ατιμιαν θελει υποφερει και το ονειδος αυτου δεν θελει εξαλειφθη. 	 Kßaxal ra tixcßul. Mâ ani târahok re ut xutânal tixcßul chi junelic.