διοτι θεμελιον αλλο ουδεις δυναται να θεση παρα το τεθεν, το οποιον ειναι ο Ιησους Χριστος. 	 Tixq'ue retal chanru lix c'anjel xban nak ac q'uebil lix cimiento li cab. Ut mâ ani naru tixq'ue junak chic li cimiento chiru li ac q'uebil. Ut a'an li Kâcua' Jesucristo.


Εαν δε τις κοιμηθη μετα της θειας αυτου, την ασχημοσυνην του θειου αυτου απεκαλυψε την αμαρτιαν αυτων θελουσι βαστασει ατεκνοι θελουσιν αποθανει. 	 Cui junak cuînk tixchßic rib riqßuin li ras malaj ut riqßuin li rixakil li rican, li cuînk aßan tixcßut xxutân li rican. Li cuînk joß ajcuiß li ixk teßxtoj rix li mâc queßxbânu. Teßcâmk chi incßaß teßcuânk ralal xcßajoleb.


Και εσκληρυνθη η καρδια του Φαραω και δεν εξαπεστειλε τους υιους Ισραηλ, καθως ελαλησε Κυριος δια του Μωυσεως. 	 Quixcacuubresi cuißchic xchßôl laj faraón ut incßaß quixcanabeb chi xic laj Israel. Joß quixye li Kâcuaß Dios junxilaj re laj Moisés, joßcan quixbânu laj faraón.


Η δοξα του Λιβανου θελει η ελθει εις σε, η ελατος, η πευκη και ο πυξος ομου, δια να στολισωσι τον τοπον του αγιαστηριου μου και θελω δοξασει τον τοπον των ποδων μου. 	 Li nînki cheß li cuanqueb Líbano, li cßajoß xchakßal ruheb, êrehak chic. Li chaj, li ciprés, ut li chacalteß tâcßanjelak chêru re xqßuebal xsahob ru lin templo. Ut lâin tinqßue xlokßal li templo li nincuan cuiß.


Επαναφερεις τον ανθρωπον εις τον χουν και λεγεις, Επιστρεψατε, υιοι των ανθρωπων. 	 Nak nequeßcam li cristian, nequeßsukßi chßochß xban nak lâat caye: Chßochß oquenakex ut chßochß texsukßi cuiß.


Ουτω θελει ραντισει πολλα εθνη οι βασιλεις θελουσι φραξει το στομα αυτων επ' αυτον διοτι θελουσιν ιδει εκεινο το οποιον δεν ελαληθη προς αυτους και θελουσι νοησει εκεινο, το οποιον δεν ηκουσαν. 	 Abanan nabaleb li tenamit teßsach xchßôleb xban ut li nequeßtaklan saß ruchichßochß mem teßcanâk nak teßril li mâ jun sut rilomeb ut nak teßxtau ru lix yâlal li mâ jun sut rabiomeb, chan li Dios.


υιοι Βησαι, υιοι Μεουνειμ, υιοι Ναφουσεσειμ, 	 laj Besai, laj Mehunim, laj Nefisesim,


και απομακρυνη ο Κυριος τους ανθρωπους, και γεινη μεγαλη εγκαταλειψις εν τω μεσω της γης. 	 Toj tintaklaheb chi najt chixjunileb li cristian toj retal tâcanâk li tenamit chi mâcßaß chic cuan.Cui toj teßcanâk coßxibak tebinsach ajcuiß ruheb aßan. Chanchan nak nayoqßueß li cheß ji ut caßaj chic lix tônal nacana, chan li Kâcuaß. Abanan lix tôn li cheß aßan tâtuxmekß cuißchic. Aßan retalil li tenamit li sicßbil ru xban li Dios.


Ουδεις στρατευομενος εμπλεκεται εις τας βιωτικας υποθεσεις, δια να αρεση εις τον στρατολογησαντα. 	 Junak soldado inc'a' naru naxsic' jalan xc'anjel xban nak ac sic'bil ru chok' soldado. Naxq'ue ban xch'ôl chixbânunquil li nacuulac chiru li nataklan re.


Και εξηλθεν ο Βενιαμιν εναντιον αυτων την δευτεραν ημεραν εκ της Γαβαα, και εστρωσε παλιν κατα γης, εκ των υιων Ισραηλ, δεκαοκτω χιλιαδας ανδρων παντες ουτοι εσυρον ρομφαιαν. 	 Ut joßcan cuißchic queßxcßul. Eb li ralal xcßajol laj Benjamín queßel saß li tenamit Gabaa ut queßxcamsiheb cuakxaklaju mil chic li soldado li nequeßxnau pletic chi us.


Απεκριθη ο Ιησους και ειπε προς αυτους Εν εργον εκαμον, και παντες θαυμαζετε. 	 Quixye li Jesús reheb: -Lâin xinbânu jun li milagro sa' li hilobâl cutan ut sachso êch'ôl xexcana xban.


συ επακουσον εκ του ουρανου, του τοπου της κατοικησεως σου, και ενεργησον κατα παντα περι οσων ο ξενος σε επικαλεσθη δια να γνωρισωσι παντες οι λαοι της γης το ονομα σου, να σε φοβωνται, καθως ο λαος σου Ισραηλ και δια να γνωρισωσιν οτι το ονομα σου εκληθη επι τον οικον τουτον, τον οποιον ωκοδομησα. 	 Ut lâat, at Kâcuaß, toj saß li choxa li cuancat cuiß, tâcuabi lix tijeb. Ut tâsume li cßaßru teßxtzßâma châcuu li jalaneb xtenamit re nak chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß teßxnau nak nim âcuanquil ut teßxxucua âcuu joß nakabânu lâo aj Israel. Ut re ajcuiß nak teßxqßue retal nak lâat li tatlokßonîk saß li templo aßin li xinyîb lâin.


Θελεις καμει εις σεαυτον κροσσια εις τας τεσσαρας ακρας του ενδυματος σου, με το οποιον σκεπαζεσαι. 	 Têqßue xmach lê rakß saß xcâ xucûtil.


Και επαταξεν ο Σαουλ τους Αμαληκιτας απο Αβιλα εως της εισοδου Σουρ, της κατα προσωπον Αιγυπτου. 	 Ut laj Saúl quipletic riqßuineb laj Amalec ut queßrâlinaheb saß li tenamit Havila toj saß li tenamit Shur li cuan saß xnubâl li naßajej Egipto. Laj Saúl quinumta saß xbêneb.


Τοτε επεκαλεσθη ο Σαμουηλ τον Κυριον και επεμψεν ο Κυριος βροντας και βροχην την ημεραν εκεινην και πας ο λαος εφοβηθη σφοδρα τον Κυριον και τον Σαμουηλ. 	 Ut laj Samuel quixtzßâma chiru li Dios nak tixtakla li hab. Ut saß ajcuiß li hônal aßan li Dios quixtakla li câk ut li hab. Ut cßajoß nak queßxxucua ru li Dios ut queßxxucua ajcuiß ru laj Samuel.


Και οτε ανεστησεν ο Κυριος εις αυτους κριτας, τοτε ο Κυριος ητο μετα του κριτου και εσωζεν αυτους εκ της χειρος των εχθρων αυτων καθ' ολας τας ημερας του κριτου διοτι εσπλαγχνισθη ο Κυριος εις τους στεναγμους αυτων τους εξ αιτιας των καταθλιβοντων αυτους και καταπιεζοντων αυτους. 	 Nak li Kâcuaß naxxakab junak aj rakol âtin, aßan ajcuiß natenkßan re. Ut aßan ajcuiß nacoloc reheb laj Israel saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb joß najtil yoßyo laj rakol âtin. Li Kâcuaß quiril xtokßobâl ruheb nak yôqueb chi yâbac xban li raylal li yôqueb chixcßulbal saß rukßeb li xicß nequeßiloc reheb.


Παντας τιμησατε, την αδελφοτητα αγαπατε, τον Θεον φοβεισθε, τον βασιλεα τιματε. 	 Lâex aj pâbanel, chera êrib chêribil êrib. Chexucuâk ru li Kâcua' Dios. Che-oxlok'i lê ras êrîtz'in. Ut cheq'uehak xlok'al li acuabej.


Τοτε ειπεν ο Αβεσσαλωμ, Καλεσον τωρα και Χουσαι τον Αρχιτην, και ας ακουσωμεν τι λεγει και αυτος. 	 Laj Absalón quixye re: —Bok chak laj Husai laj arquita, re takabi li cßaßru tixye aßan, chan.


θελω συναξει ετι παντα τα εθνη και θελω καταβιβασει αυτα εις την κοιλαδα του Ιωσαφατ, και θελω κριθη μετ' αυτων εκει υπερ του λαου μου και της κληρονομιας μου Ισραηλ, τον οποιον διεσπειραν μεταξυ των εθνων και διεμοιρασθησαν την γην μου 	 Tinchßutubeb saß li ru takßa re Josafat chixjunileb li tenamit li xeßbânun raylal reheb laj Israel. Ut aran tinrakok âtin saß xbêneb xban li mâusilal queßxbânu reheb lin tenamit Israel nak queßxtaklaheb yalak bar saß ruchichßochß, ut queßxjeqßui chi ribileb rib li naßajej li quinqßue reheb lin tenamit.


Και μετα τας επτα ημερας εγεινε λογος Κυριου προς εμε, λεγων, 	 Ut saß xcuuk li cutan li Kâcuaß quiâtinac cuiqßuin ut quixye cue:


Και ο καιρος, καθ' ον ο Ιηου εβασιλευσεν επι τον Ισραηλ εν Σαμαρεια, ητο εικοσιοκτω ετη. 	 Cuakxakib xcaßcßâl chihab quicuan laj Jehú chokß xreyeb laj Israel aran Samaria.


Και οι Ιουδαιοι ειπον Εις τεσσαρακοντα και εξ ετη ωκοδομηθη ο ναος ουτος, και συ θελεις εγειρει αυτον εις τρεις ημερας; 	 Eb laj judío que'chak'oc ut que'xye re li Jesús: -Chiru cuakib roxc'âl chihab que'cablac re xyîbanquil li templo a'in. ¿Ma nacac'oxla lâat nak yal chiru oxib cutan tâcuaclesi cui'chic? chanqueb.


και γυναικες τινες, αιτινες ησαν τεθεραπευμεναι απο πνευματων πονηρων και ασθενειων, Μαρια η καλουμενη Μαγδαληνη, εκ της οποιας ειχον εκβη επτα δαιμονια, 	 Cuanqueb ajcui' ixk yôqueb chi ochbenînc reheb. Eb li ixk a'in, a'an eb li que'q'uirtesîc xyajeleb ut eb li que'isîc mâus aj musik'ej riq'uineb xban li Jesús. Sa' xyânkeb a'an cuan lix María. Lix Magdalena neque'xye ajcui' re. A'an li ixk li qui-isîc cuukub li mâus aj musik'ej riq'uin.


Και υπηγαν οι υιοι Ριμμων του Βηρωθαιου, Ρηχαβ και Βαανα, και εις το καυμα της ημερας εισηλθον εις την οικιαν του Ις-βοσθε οστις εκοιτετο επι κλινης το μεσημεριον 	 Laj Recab ut laj Baana, li cuib chi ralal laj Rimón, Beerot xtenamit, queßcôeb saß rochoch laj Is-boset. Queßcuulac saß li hônal nak kßaxal tik li sakße nak laj Is-boset yô chi hilânc.


το δε σωμα αυτου ητο ως βηρυλλιον, και το προσωπον αυτου ως θεα αστραπης, και οι οφθαλμοι αυτου ως λαμπαδες πυρος, και οι βραχιονες αυτου και οι ποδες αυτου ως οψις χαλκου στιλβοντος, και η φωνη των λογων αυτου ως φωνη οχλου. 	 Lix tibel nalemtzßun joß jun li tertôquil pec ut li ru chanchan li rakß câk ut li xnakß ru chanchan li xam. Li rok rukß nalemtzßun joß li kßan chßîchß bronce ut nak quiâtinac, kßaxal cau lix yâb xcux chanchan qßuila tenamit nak quicuabi.


Και επειδη δεν εστρεφετο, Επιστρεψον λοιπον, ειπε, προς τον Γεδαλιαν, υιον του Αχικαμ υιου του Σαφαν, τον οποιον ο βασιλευς της Βαβυλωνος κατεστησεν επι τας πολεις του Ιουδα, και κατοικησον μετ' αυτου μεταξυ του λαου η υπαγε οπου σοι φαινεται αρεστον να υπαγης. Και εδωκεν εις αυτον ο αρχισωματοφυλαξ ζωοτροφιας και δωρα και εξαπεστειλεν αυτον. 	 Cui tâcuaj canâc saß li naßajej aßin, sukßin riqßuin laj Gedalías li ralal laj Ahicam. Laj Ahicam, aßan li ralal laj Safán. Lix reyeb laj Babilonia quixxakab laj Gedalías chi taklânc saß xbêneb li tenamit li cuanqueb Judá. Chatcuânk saß rochoch aßan saß xyânkeb lâ cuech tenamitil malaj ut tatxic bar tâcuaj, chan. Ut quixqßue xmâtan ut xtzacaêmk ut quixchakßrabi.


Δια τουτο ο λαος μου θελει γνωρισει το ονομα μου δια τουτο θελει γνωρισει εν εκεινη τη ημερα, οτι εγω ειμαι ο λαλων ιδου, εγω. 	 Joßcan nak tâcuulak xkßehil nak eb lin tenamit teßxqßue retal ut teßxnau nak lâin li Kâcuaß li yôquin chi âtinac riqßuineb.—


εαν λοιπον θεωρητε τον Υιον του ανθρωπου αναβαινοντα οπου ητο το προτερον; 	 ¿Ma ra xerec'a nak xinye êre chi jo'can? ¿C'a' raj ru têbânu nak têril nak lâin li C'ajolbej yôkin cui'chic chi xic sa' choxa li xincuan cui' chak junxil?


Οι δε υποκριται την καρδιαν επισωρευουσιν οργην δεν θελουσι βοησει οταν δεση αυτους 	 Eb li incßaß nequeßxcßoxla li Dios, cßajoß nak nequeßjoskßoß. Usta yôqueb chi cßuluc raylal, abanan incßaß nequeßxtzßâma xtenkßanquil chiru li Dios.


Και εξηλθεν Ισμαηλ ο υιος του Νεθανιου εις απαντησιν αυτων εκ Μισπα, κλαιων ενω επορευετο και οτε απηντησεν αυτους, ειπε προς αυτους, Εισελθετε προς Γεδαλιαν τον υιον του Αχικαμ. 	 Laj Ismael li ralal laj Netanías qui-el Mizpa ut cô chixcßulbaleb. Yô chi yâbac nak cô. Nak quixcßuleb quixye reheb: —Quimkex chirilbal laj Gedalías li ralal laj Ahicam, chan.


Ο δε δουλος σου και η δουλη σου, οσους αν εχης, απο των εθνων των περιξ υμων, εκ τουτων θελετε αγοραζει δουλον και δουλην. 	 Naru têlokß lê môs, joß ixk joß cuînk, saß xyânkeb li jalan xtenamiteb li cuanqueb chêjun sutam.


Εαν λοιπον ο Θεος εδωκεν εις αυτους την ισην δωρεαν ως και εις ημας, διοτι επιστευσαν εις τον Κυριον Ιησουν Χριστον, εγω τις ημην ωστε να δυνηθω να εμποδισω τον Θεον; 	 Jo'can ut nak cui li Dios quixq'ue li Santil Musik'ej reheb a'an jo' nak quixq'ue ke lâo li xopâban re li Jesucristo, ¿anihin ta bi' lâin nak tinram chiru li Dios li c'a'ru târaj xbânunquil? chan laj Pedro.


Ακουσας δε ο Ιησους εθαυμασε και ειπε προς τους ακολουθουντας Αληθως σας λεγω, ουδε εν τω Ισραηλ ευρον τοσαυτην πιστιν. 	 Ut nak li Jesús quirabi li quixye, quisach xch'ôl ut quixye reheb li yôqueb chi ochbenînc re: -Relic chi yâl tinye êre nak mâ jun intauhom chi moco sa' xyânkeb laj Israel tz'akal re ru xpâbâl jo' li jun a'in, usta mâcua' aj judío.


Και δεν θελουσι βεβηλωσει τα αγια των υιων Ισραηλ, τα οποια προσφερουσιν εις τον Κυριον, 	 Eb laj tij incßaß teßxqßue chi muxecß li santobresinbil tzacaêmk li nequeßxqßue eb laj Israel re li Kâcuaß.


αλλα δε επεσον επι την γην την καλην και εδιδον καρπον το μεν εκατον, το δε εξηκοντα, το δε τριακοντα. 	 Ut cuan cui'chic li iyaj quinak sa' li châbil ch'och'. Quimok ut quiûchin. Cuan quixq'ue lajêtk xca'c'âl ru. Cuan quixq'ue oxtakc'âl ru, ut cuan cui'chic quixq'ue o'takc'âl ru li junjûnk.


Υιοι Ελαμ, χιλιοι διακοσιοι πεντηκοντα τεσσαρες. 	 Eb li ralal xcßajol laj Elam, aßan jun mil riqßuin cuib ciento riqßuin câlaju roxcßâl.


Ωμοσα εις εμαυτον ο λογος εξηλθεν εκ του στοματος μου εν δικαιοσυνη και δεν θελει επιστραφη, Οτι παν γονυ θελει καμψει εις εμε, πασα γλωσσα θελει ομνυει εις εμε. 	 Lâin xinye li cuâtin. Saß incßabaß lâin xinâtinac. Mâ ani tâjalok re li cßaßru xinye lâin saß tîquilal. Relic chi yâl chixjunileb teßxcuikßib ribeb chicuu ut teßxye nak lâin li Kâcuaß Dios.


Και απεστειλεν ο Ιωαβ μηνυτας προς τον Δαβιδ και ειπεν, Επολεμησα εναντιον της Ραββα, μαλιστα εκυριευσα την πολιν των υδατων 	 Quixtaklaheb lix takl riqßuin laj David ut quixye re: —Yôquin chi pletic riqßuineb li cuanqueb saß li tenamit Rabá ut xcuêchani li naßajej li nequeßxcßam cuiß lix haßeb, chan.


Λαλησον προς τους υιους Ισραηλ, λεγων, Εαν γυνη τις συλλαβη και γεννηση αρσενικον, τοτε θελει εισθαι ακαθαρτος επτα ημερας κατα τας ημερας του χωρισμου δια τα γυναικεια αυτης θελει εισθαι ακαθαρτος. 	 —Joßcaßin tâye reheb laj Israel: Nak tâyoßlâk xcßulaßal têlom junak li ixk, muxbilak ru tâcanâk chiru cuukub cutan joß naxbânu nak naxcßul xyajel re li po.


Και μετωκισε πασαν την Ιερουσαλημ και παντας τους αρχοντας και παντας τους δυνατους πολεμιστας, δεκα χιλιαδας αιχμαλωτων, και παντας τους ξυλουργους και σιδηρουργους δεν εμεινεν ειμη το πτωχοτερον μερος του λαου της γης. 	 Li rey Nabucodonosor quixcßameb chi prêxil chixjunileb li queßcuan Jerusalén. Quixcßameb li soldado joß eb ajcuiß li nequeßtaklan saß xbêneb. Quixcßam chixjunileb li nequeßxnau cßanjelac chi châbil, joß eb ajcuiß laj tenol chßîchß. Lajêb mil chixjunileb li cristian li quixcßam Babilonia. Caßaj chic eb li nebaßeb queßcana Jerusalén.


Και την δευτεραν ημεραν περιηλθον την πολιν απαξ, και επεστρεψαν εις το στρατοπεδον ουτως εκαμνον εξ ημερας. 	 Ut saß xcab li cutan queßxsuti cuißchic rix li tenamit ut queßsukßi cuißchic saß lix naßajeb. Joßcaßin queßxbânu chiru cuakib cutan.


Πολλοι ανθρωποι κηρυττουσιν εκαστος την καλοκαγαθιαν αυτου αλλα τις θελει ευρη ανθρωπον πιστον; 	 Nabaleb li cristian nequeßxye nak châbileb. Abanan junak li châbil cristian, chßaßaj xtaubal.


και Ελθεκω, και Γιββεθων, και Βααλαθ, 	 Elteque, Gibetón, Baalat,


Μακαριοι οι πτωχοι τω πνευματι, διοτι αυτων ειναι η βασιλεια των ουρανων. 	 -Us xak reheb li neque'rec'a nak cubenak xcuanquileb xban nak eb a'an cuânkeb chic rubel lix nimajcual cuanquilal li Dios.


Ουδεις τωοντι δεν εσταθη ομοιος του Αχααβ, οστις επωλησεν εαυτον εις το να πραττη πονηρα ενωπιον του Κυριου, οπως εκινει αυτον Ιεζαβελ η γυνη αυτου. 	 Kßaxal quinumta li mâusilal quixbânu laj Acab chiru li Dios. Mâ ani junak reheb li rey quixbânu mâusilal joß quixbânu aßan. Ut lix Jezabel li rixakil, aßan li quicßamoc be chiru chixbânunquil li mâusilal.


Και ανεβη ο Μωυσης απο των πεδιαδων Μωαβ εις το ορος Νεβω, εις την κορυφην Φασγα την κατεναντι της Ιεριχω. Και εδειξεν εις αυτον ο Κυριος πασαν την γην Γαλααδ εως Δαν, 	 Laj Moisés qui-el saß li ru takßa aran Moab ut quitakeß chiru li tzûl Nebo ut cô saß xbên li tzûl Pisga li cuan saß xcaßyabâl li tenamit Jericó. Ut li Kâcuaß quixcßut chiru chixjunil li nimla naßajej li cuan Galaad toj saß li naßajej li teßrêchani li ralal xcßajol laj Dan.


συ δε απερριφθης του ταφου σου ως κλαδος βδελυκτος, ιματιον κεκεντημενων, πεφονευμενων εν μαχαιρα, καταβαινοντων εις τας πετρας του λακκου ως πτωμα καταπατουμενον. 	 Abanan lâat incßaß catmukeß saß xyâlal. Xattzßekeß joß nak natzßekman li rukß cheß. Tzßektzßôcat saß xyânkeb li queßcamsîc chi chßîchß. Tatcutekß saß chamal jul rochbeneb joß eb li camenak li yekßinbileb.


Οι δε υιοι του Χαλεβ, αδελφου του Ιεραμεηλ, ησαν Μησα ο πρωτοτοκος αυτου, οστις ητο ο πατηρ του Ζιφ και οι υιοι του Μαρησα, πατρος του Χεβρων. 	 Eb li ralal laj Caleb li rîtzßin laj Jerameel, aßaneb aßin: Li xbên ralal, aßan laj Mesa lix yucuaß laj Zif; li xcab ralal, aßan laj Maresa, lix yucuaß laj Hebrón.


Και συ, Δανιηλ, εγκλεισον τους λογους και σφραγισον το βιβλιον, εως του εσχατου καιρου τοτε πολλοι θελουσι περιτρεχει και η γνωσις θελει πληθυνθη. 	 Abanan lâat, Daniel, cßûla saß âchßôl li cßaßru xacuil saß li visión. Tâbot ru li hu li yôcat xtzßîbanquil ut tâqßue li sello chiru re nak mâ ani tâilok re toj tâcuulak xkßehil li rosoßjiqueb li cutan. Ut nabaleb li tenamit teßchâlk teßxic yalak bar re nak teßxtau xtzßakob lix naßlebeb, chan cue li ángel.


Τουτο ανακαλω εις την καρδιαν μου, οθεν εχω ελπιδα 	 Abanan cuan jun li nacßojla cuiß inchßôl. Ut aßan li nacuoybeni.


και βλεπει δυο αγγελους με λευκα ιματια καθημενους, ενα προς την κεφαλην και ενα προς τους ποδας, εκει οπου εκειτο το σωμα του Ιησου. 	 Quiril cuib li ángel sak li rak'eb. C'ojc'ôqueb aran bar quicuan cui' li Jesús. Jun cuan sa' xjolom ut jun cuan chi rok.


Ιωσηφ δε ο ανηρ αυτης, δικαιος ων και μη θελων να θεατριση αυτην, ηθελησε να απολυση αυτην κρυφιως. 	 Ut xban nak tîc xch'ôl laj José, li ac xtz'âman re, inc'a' quiraj xc'utbal xxutân lix María. Xraj raj xcanabanquil chi mukmu.


Διοτι οστις φαγη το στεαρ του ζωου, απο του οποιου προσφερεται θυσια γινομενη δια πυρος εις τον Κυριον, και εκεινη ψυχη, ητις ηθελε φαγει θελει απολεσθη εκ του λαου αυτης. 	 Li ani tixtiu lix xêbul li xul li quicßateß chokß mayej chiru li Dios, li jun aßan tâisîk saß xyânkeb li rech aj Israelil.


Και περι ενδυματος τι μεριμνατε; Παρατηρησατε τα κρινα του αγρου πως αυξανουσι δεν κοπιαζουσιν ουδε κλωθουσι. 	 ¿C'a'ut nak naxic êch'ôl chi c'oxlac chirix lê rak'? Q'uehomak retaleb li utz'u'uj sa' pim chanru nak neque'q'ui chi inc'a' neque'c'anjelac chi moco neque'quemoc.


Οι πλησιον μου με αφηκαν, και οι γνωστοι μου με ελησμονησαν. 	 Eb lin comon ut eb li cuamîg xineßxcanab injunes.


Ο αδης κατωθεν εκινηθη δια σε, δια να απαντηση την ελευσιν σου δια σε εξηγειρε τους νεκρους, παντας τους ηγεμονας της γης εσηκωσεν εκ των θρονων αυτων παντας τους βασιλεις των εθνων. 	 Chanchan nak queßsach xchßôleb li camenak nak queßril nak yô chi cuulac lix reyeb laj Babilonia saß xnaßajeb li camenak. Chanchan nak quilajeßcuacli saß li cßojaribâl li queßcuan chokß xreyeb li qßuila tenamit chixcßulbal lix reyeb laj Babilonia.


Και εκ των Λευιτων ο Αχια ητο επι τους θησαυρους του οικου του Θεου και επι τους θησαυρους των αφιερωματων. 	 Laj Ahías, aßan jun xcomoneb li ralal xcßajol laj Leví. Ut aßan li qui-iloc re li naßajej li xocxo cuiß li cßaßru re li templo li terto xtzßak, joß ajcuiß li naßajej li cuan cuiß li cßaßak re ru li santobresinbil.


Εκαλεσε δε Κυριος ο Θεος τον Αδαμ, και ειπε προς αυτον, Που εισαι; 	 Li Kâcuaß Dios quixbok li cuînk ut quixye re: —Adán, ¿bar cuancat?—


Και εισηξεν ο Αριωχ μετα σπουδης τον Δανιηλ ενωπιον του βασιλεως και ειπε προς αυτον ουτως, Ευρηκα ανδρα εκ των υιων της αιχμαλωσιας του Ιουδα, οστις θελει φανερωσει την ερμηνειαν εις τον βασιλεα. 	 Ut laj Arioc saß junpât quixcßam laj Daniel riqßuin li rey ut quixye re: —Xintau chak jun li sâj cuînk xcomoneb laj Judá li queßchapeß ut queßcßameß chak arin ut aßan tixye âcue cßaßru naxye lâ matcß, chan.


Αναν ο υιος του Μααχα και Ιωσαφατ ο Μιθνιτης, 	 Laj Hanán li ralal laj Maaca; laj Josafat, Mitná xtenamit;


δεν θελεις δωσει ακροασιν εις τους λογους του προφητου εκεινου η εκεινου του ενυπνιαζομενου ενυπνια διοτι δοκιμαζει εσας Κυριος ο Θεος σας, δια να γνωριση εαν αγαπατε Κυριον τον Θεον σας εξ ολης της καρδιας σας και εξ ολης της ψυχης σας. 	 mêpâb li cßaßru tixye êre li profeta aßan, chi moco li naxye xyâlal li matcß. Li Kâcuaß lê Dios yôk chixyalbal êrix re rilbal ma nequera li Kâcuaß chi anchal êchßôl ut chi anchal êmetzßêu.


Και θελει κρινει αναμεσον των εθνων και θελει ελεγξει πολλους λαους και θελουσι σφυρηλατησει τας μαχαιρας αυτων δια υνια και τας λογχας αυτων δια δρεπανα δεν θελει σηκωσει μαχαιραν εθνος εναντιον εθνους, ουδε θελουσι μαθει πλεον τον πολεμον. 	 Li Kâcuaß târakok âtin saß xbêneb li xnînkal tenamit li yôqueb chi pletic ut aßan tâkßusuk reheb nabal chi tenamit. Ut eb aßan teßxqßue lix chßîchßeb chokß xchßîchßul arado. Ut teßxqßue lix lânseb chokß re sabesînc. Mâ ani chic tixrahobtesi jalan tenamit riqßuin chßîchß, chi moco teßxcauresi chic rib re teßxic chi pletic.


εγεινα εις τους ασθενεις ως ασθενης, δια να κερδησω τους ασθενεις εις παντας εγεινα τα παντα, δια να σωσω παντι τροπω τινας. 	 Nak cuanquin sa' xyânkeb li toj k'uneb xch'ôl sa' lix pâbâl, nincubsi cuib chiruheb re nak te'cacuûk xch'ôl sa' xpâbâleb inban lâin. Naraj naxye nak ninjuntak'êta cuib riq'uin chixjunileb re nak naru tinch'olob xyâlal chiruheb. Ninbânu chi jo'can re nak te'colek'.


ιδου, με διωκεις σημερον απο προσωπου της γης, και απο του προσωπου σου θελω κρυφθη, και θελω εισθαι πλανητης και φυγας επι της γης και πας οστις με ευρη, θελει με φονευσει. 	 Xinâcuisi saß li naßajej aßin ut incßaß chic tinâcuil. Junes xbeninquil cuib aj chic tinbânu saß ruchichßochß. Ut yalak ani tâtaßok cue, tinixcamsi, chan.


εις το οποιον και κοπιαζω, αγωνιζομενος κατα την ενεργειαν αυτου την ενεργουμενην εν εμοι μετα δυναμεως. 	 Jo'can nak ninyal ink'e chi c'anjelac chi anchal inch'ôl ut li Cristo naq'uehoc incacuilal chixbânunquil lin c'anjel chiru li Dios.


Και επακουε των δεησεων του δουλου σου και του λαου σου Ισραηλ, οταν προσευχωνται εν τω τοπω τουτω και ακουε συ εκ του τοπου της κατοικησεως σου, εκ του ουρανου και ακουων, γινου ιλεως. 	 At Kâcuaß, chacuabi taxak li cßaßru nintzßâma châcuu. Ut chacuabi ta ajcuiß lix tijeb lâ tenamit Israel nak teßtijok saß li naßajej aßin. Toj saß choxa taxak li cuancat cuiß tâcuabi li katij ut chacuy taxak li kamâc.


εκεινοι δε επροσμενον οτι εμελλε να πρησθη η εξαιφνης να πεση κατω νεκρος. Αφου ομως επροσμενον πολλην ωραν και εβλεπον οτι ουδεν κακον εγινετο εις αυτον, μεταβαλοντες στοχασμον ελεγον οτι ειναι Θεος. 	 Eb a'an yôqueb chiroybeninquil jok'e tâsîpôk laj Pablo ut tât'anek' chi camenak. Najt que'roybeni ut nak que'ril nak mâc'a' quixc'ul, que'xjal lix c'a'uxeb ut que'xye: -Dios tana li cuînk a'an, chanqueb.


τοτε συ επακουσον εκ του ουρανου, του τοπου της κατοικησεως σου, και συγχωρησον και δος εις εκαστον κατα πασας τας οδους αυτου, οπως γνωριζεις την καρδιαν αυτου, διοτι συ, μονος συ, γνωριζεις τας καρδιας των υιων των ανθρωπων 	 Ut lâat tâcuabi lix tijeb toj saß li choxa li cuancat cuiß chak. Ut tâcuy xmâqueb. Lâat tatrakok âtin saß xbêneb aß yal chanru lix naßlebeb châcuu. Lâat nacanau cßaßru cuan saß li râmeb xban nak lâat nacanau cßaßru cuan saß lix cßaßuxeb li cuanqueb saß li ruchichßochß.


Επι Κυριον τον Θεον του Ισραηλ ηλπισε και δεν εσταθη μετ' αυτον ομοιος αυτου μεταξυ παντων των βασιλεων του Ιουδα, αλλ' ουδε των προ αυτου 	 Laj Ezequías quixcßojob xchßôl riqßuin li Kâcuaß Dios li nequeßxlokßoni eb laj Israel. Saß xyânkeb chixjunileb li rey li queßcuan Judá mâ jun tîc xchßôl joß laj Ezequías, chi moco li queßcuan xbên cua chi moco li queßcuan mokon.


Και ιδου, λογος Κυριου εγεινε προς αυτον, λεγων, Δεν θελει σε κληρονομησει ουτος αλλ' εκεινος οστις θελει εξελθει εκ των σπλαγχνων σου, αυτος θελει σε κληρονομησει. 	 Ut li Kâcuaß Dios quixye re laj Abram: —Mâcuaß lâ môs tâêchanînk re. Relic chi yâl tinye âcue nak li ani tâêchanînk re li cßaßru cuan âcue, aßan li tzßakal lâ cualal, chan li Dios.


και θελετε περικυκλονει τον βασιλεα κυκλω, εκαστος εχων τα οπλα αυτου εν τη χειρι αυτου και οστις εισελθη εις τας ταξεις, ας θανατονεται και θελετε εισθαι μετα του βασιλεως, οταν εξερχηται και οταν εισερχηται. 	 Sutsûk êban li naßajej li cuan cuiß li rey. Cuânk saß lê rukß lê chßîchß nak yôkex chixcßacßalenquil. Texxic chirix yalak bar tâxic. Li ani târaj numecß saß êyânk tâcamsîk, chan.


Και κατηργησε τους ειδωλολατρας ιερεις, τους οποιους οι βασιλεις του Ιουδα διωρισαν να θυμιαζωσιν εν τοις υψηλοις τοποις, εν ταις πολεσι του Ιουδα και εν τοις περιξ της Ιερουσαλημ και τους θυμιαζοντας εις τον Βααλ, εις τον ηλιον και εις την σεληνην και εις τα ζωδια και εις πασαν την στρατιαν του ουρανου. 	 Quirisiheb laj tij li queßcßanjelac chiruheb li jalanil dios, li queßxakabâc xbaneb li rey junxil chixcßatbal li incienso saß eb li naßajej li najt xteram li cuanqueb Judá ut Jerusalén. Ut quirisiheb ajcuiß li queßcßatoc incienso re xlokßoninquileb laj Baal, li sakße ut li po joß eb ajcuiß li chahim.


δειξατε μοι το νομισμα του δασμου οι δε εφεραν προς αυτον δηναριον. 	 C'utumak chicuu li tumin li nequextojoc cui', chan reheb. Ut que'xc'ut chiru jun li tumin.


Και εκαστον ειχε τεσσαρα προσωπα το προσωπον του ενος προσωπον χερουβ, και το προσωπον του δευτερου προσωπον ανθρωπου, και του τριτου προσωπον λεοντος, και του τεταρτου προσωπον αετου. 	 Chixjûnkaleb li querubines câ câ li rilobâleb. Li xbên, aßan chanchan na-iloc bôyx. Li xcab, aßan chanchan na-iloc cuînk. Li rox, aßan chanchan na-iloc cakcoj, ut li xcâ, aßan chanchan na-iloc tßiu.


Και εθρηνησεν ο Ιερεμιας δια τον Ιωσιαν και παντες οι ψαλται και αι ψαλτριαι αναφερουσιν εως της σημερον εις τους θρηνους αυτων τον Ιωσιαν, και εκαμον αυτους νομιμον εν τω Ισραηλ και ιδου, ειναι γεγραμμενοι εν τοις Θρηνοις. 	 Laj Jeremías quixtzßîba jun li bich re rahil chßôlej saß xcßabaß li rey Josías. Toj chalen anakcuan chixjunileb li cuînk ut li ixk nequeßxbicha li bich aßin re xjulticanquil lix camic li rey Josías. Anakcuan cßaynakeb chixbânunquil aßan saß li tenamit Israel. Li bich aßan tzßîbanbil saß li hu li queßtzßîbâc cuiß li bich re rahil chßôlej.


τοτε ειπεν Ιδου, ερχομαι δια να καμω, ω Θεε, το θελημα σου. Αναιρει το πρωτον, δια να συστηση το δευτερον. 	 Ut quixye ajcui': Cue'quin, at Kâcua'. Tinbânu li nacacuaj, chan. Jo'can nak li Dios quirisi xcuanquil li mayejac xul ut chok' rêkaj li mayej a'an quixq'ue li Jesucristo chi câmc chiru li cruz.


Ο αγαπων ευθυμιαν θελει κατασταθη πενης ο αγαπων οινον και μυρα δεν θελει πλουτησει. 	 Li ani nequeßxcßoxla chirix junes li naxqßue xsahil xchßôleb teßnebaßokß. Joßcan ajcuiß eb li nequeßcuulac chiru rucßbal li vino ut xqßuebal li sununquil ban incßaß teßbiomokß.


Και οι υιοι Ιουδα κατα τας συγγενειας αυτων ησαν, εκ Σηλα, η συγγενεια των Σηλανιτων εκ Φαρες, η συγγενεια των Φαρεσιτων εκ Ζαρα, η συγγενεια των Ζαριτων 	 Eb li ralal xcßajol laj Judá, aßaneb aßin: eb li ralal xcßajol laj Sela; eb li ralal xcßajol laj Fares; ut eb li ralal xcßajol laj Zera.


Και με κατεστησε παροιμιαν των λαων και ενωπιον αυτων κατεσταθην ονειδος. 	 Xabânu raylal cue re nak chixjunileb li tenamit teßâtinak chicuix. Chanchan nequeßxchûba xnakß cuu nak niquineßxhob.


Και ελαβεν ο λαος της γης τον Ιωαχαζ, υιον του Ιωσια, και εκαμον αυτον βασιλεα εν Ιερουσαλημ, αντι του πατρος αυτου. 	 Eb li tenamit queßxxakab laj Joacaz li ralal laj Josías chokß rey aran Jerusalén chokß rêkaj lix yucuaß.


Ηγαπα δε τον Δαβιδ Μιχαλ η θυγατηρ του Σαουλ και ανηγγειλαν τουτο προς τον Σαουλ και το πραγμα ηρεσεν εις αυτον. 	 Ut lix Mical, lix rabin jun chic, quixra laj David. Quiyeheß resil re laj Saúl nak lix Mical naxra laj David. Ut quixcßul xchßôl laj Saúl nak quirabi.


Και ηλθον οι ανδρες της Κιριαθ-ιαρειμ, και ανεβιβασαν την κιβωτον του Κυριου και εφεραν αυτην εις τον οικον του Αβιναδαβ επι τον λοφον, και Ελεαζαρ τον υιον αυτου καθιερωσαν, δια να φυλαττη την κιβωτον του Κυριου. 	 Joßcan nak eb li cuanqueb Quiriat-jearim queßcuulac Bet-semes ut queßxcßam lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß ut queßxqßue saß rochoch laj Abinadab li cuan saß xbên bol. Ut queßxkßaxtesi saß rukß li Dios laj Eleazar li ralal, re nak aßan tâilok re li Lokßlaj Câx.


Και ετελειωσεν ο Μωυσης λαλων προς αυτους ειχε δε καλυμμα επι το προσωπον αυτου. 	 Nak quirakeß chi âtinac riqßuineb, laj Moisés quixtzßap li ru riqßuin jun li tßicr.


Και εφεραν ο, τι προσεταξεν ο Μωυσης εμπροσθεν της σκηνης του μαρτυριου και επλησιασε πασα η συναγωγη και εσταθη εμπροσθεν του Κυριου. 	 Ut queßxcßam li mayej chiru li oquebâl re li tabernáculo joß quiyeheß reheb xban laj Moisés. Ut chixjunileb laj Israel queßcuulac aran ut queßxakli chiru li Kâcuaß.


και θελουσι ψαλλει εν ταις οδοις του Κυριου, οτι μεγαλη η δοξα του Κυριου 	 At nimajcual Dios, teßbichânk re xqßuebal âlokßal xban li cßaßru xabânu ut teßxye: —Kßaxal lokß li nimajcual Dios.—


Και ειπεν ο βασιλευς προς τον Αβεσσαλωμ, Ουχι, υιε μου, ας μη ελθωμεν τωρα παντες, δια να μη ημεθα βαρος εις σε. Και εβιασεν αυτον, πλην δεν ηθελησε να υπαγη, αλλ' ευλογησεν αυτον. 	 Li rey quixye: —At cualal, incßaß toxic chikajunilo xban nak kßaxal nabalo. Kßaxal terto tâêlk chokß âcue, chan. Usta laj Absalón quixpuersi ru re tâxic, abanan li rey incßaß cô. Abanan quixtzßâma chiru li Dios nak târosobtesi laj Absalón.


Και το υπολοιπον του Ισραηλ, οι ιερεις και Λευιται, ησαν εν πασαις ταις πολεσιν Ιουδα, εκαστος εν τη κληρονομια αυτου. 	 Ut li joß qßuial chic laj Israel, li incßaß queßcana Jerusalén, joß eb laj tij ut eb laj levita, queßcôeb chi cuânc saß eb li tenamit xcuênt Judá. Ac saß xnaßajeb queßcana li junjûnk.


εις τον Αβρααμ δια κτημα, ενωπιον των υιων του Χετ, ενωπιον παντων των εισερχομενων εις την πυλην της πολεως αυτου. 	 Li chßochß aßan quikßaxtesîc re laj Abraham chiruheb laj hititas, joß ajcuiß chixjunileb li yôqueb chi numecß saß li oquebâl re li tenamit.


Τοτε υψωσεν ο Δαβιδ και ο λαος ο μετ' αυτου την φωνην αυτων και εκλαυσαν, εωσου δεν εμεινε πλεον εν αυτοις δυναμις να κλαιωσι. 	 Laj David ut eb li cuanqueb rochben queßxjap reheb chi yâbac. Ut incßaß queßxcanab toj retal queßlub.


Θλιψις και στενοχωρια θελουσι καταπληττει αυτον θελουσιν υπερισχυσει κατ' αυτου, ως βασιλευς εις μαχην παρεσκευασμενος 	 Aßan yô xxiu xban nak cuulac re xkßehil nak tixcßul li raylal. Tâchâlk li raylal saß xbên joß jun li rey xic re chi pletic.


Και τουτο θελει εισθαι σημειον εις σε, το οποιον θελει ελθει επι τους δυο υιους σου, επι Οφνει και Φινεες εν μια ημερα θελουσιν αποθανει αμφοτεροι. 	 Aßan aßin li retalil li tinqßue âcue re nak tânau nak tzßakal yâl li yôquin chixyebal âcue. Saß ajcuiß li cutan nak tâcâmk lâ cualal aj Ofni, tâcâmk ajcuiß lâ cualal aj Finees.


Και θελετε διακηρυξει την αυτην εκεινην ημεραν, συγκαλεσιν αγιαν δια σας ουδεν εργον δουλευτικον θελετε καμει θελει εισθαι νομιμον αιωνιον κατα πασας τας κατοικιας σας εις τας γενεας σας. 	 Saß li cutan aßan têchßutub êrib ut texninkßeîk re xlokßoninquil li Kâcuaß. Ut mâ jun li cßanjel têbânu. Eb lê ralal êcßajol teßxbânu li chakßrab aßin chalen anakcuan ut chi junelic aß yal bar cuânkex.


λαον παροξυνοντα με παντοτε κατα προσωπον μου, θυσιαζοντα εν κηποις και θυμιαζοντα επι πλινθων, 	 Junelic nequeßxchikß injoskßil. Nequeßmayejac saß eb li naßajej li nequeßxlokßoni cuiß li jalanil dios ut nequeßxcßat li pom saß xbêneb li artal yîbanbil riqßuin xan.


Τοτε συνεκαλεσεν ο Ιησους τους Ρουβηνιτας και τους Γαδιτας και το ημισυ της φυλης του Μανασση, 	 Laj Josué quixbokeb li ralal xcßajol laj Rubén ut eb li ralal xcßajol laj Gad joß eb ajcuiß li yijach li ralal xcßajol laj Manasés.


Μη σπευδε εν τω πνευματι σου να θυμονης διοτι ο θυμος αναπαυεται εν τω κολπω των αφρονων. 	 Ut incßaß tatjoskßok saß junpât joß nequeßxbânu li mâcßaßeb xnaßleb. Eb aßan nequeßjoskßoß saß junpât.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Ορναν, Δος μοι τον τοπον του αλωνιου, δια να οικοδομησω εν αυτω θυσιαστηριον εις τον Κυριον δος μοι αυτον εις την αξιαν τιμην δια να σταθη η πληγη απο του λαου. 	 Laj David quixye re laj Ornán: —Lâin tincuaj xlokßbal lâ naßaj li nacacuisi cuiß rix lâ trigo. Tinyîb jun li artal arin re xlokßoninquil li Dios re nak teßxcanab câmc li tenamit. Lâin tintoj chi tzßakal li naßajej, chan.


Εν τω λογω του βασιλεως ειναι εξουσια και τις θελει ειπει προς αυτον, Τι καμνεις; 	 Li râtin li rey, aßan cuan xcuanquil. Ut mâ ani naru tâyehok re nak incßaß us naxbânu.


Η δεν εχω την εξουσιαν να καμω ο, τι θελω εις τα εμα; η ο οφθαλμος σου ειναι πονηρος διοτι εγω ειμαι αγαθος; 	 ¿Ma inc'a' ta bi' lâin yal cue sa' xbên li c'a'ru cue? ¿C'a'ut nak nacatcakalin? ¿Ma xban nak châbilin lâin riq'uineb? chan li patrón.


Οστις αγαπα πατερα η μητερα υπερ εμε, δεν ειναι αξιος εμου και οστις αγαπα υιον η θυγατερα υπερ εμε, δεν ειναι αξιος εμου 	 Ut ani k'axal naxra xna' xyucua' chicuu lâin, moco xc'ulub ta nak tinc'ul chok' cualal. Ut ani k'axal naxra li ralal xc'ajol chicuu lâin, moco xc'ulub ta nak tinc'ul chok' cualal.


Και θελω παιδευσει τον κοσμον δια την κακιαν αυτου και τους ασεβεις δια την ανομιαν αυτων και θελω παυσει την μεγαλαυχιαν των υπερηφανων και ταπεινωσει την υψηλοφροσυνην των φοβερων. 	 Li Kâcuaß quixye: —Lâin tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb li incßaß useb xnaßleb. Tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb xban li mâusilal nequeßxbânu. Tincubsi xcuanquileb li nequeßxnimobresi ribeb ut tinqßueheb chixtojbal lix mâqueb li nequeßrahobtesin.


Αξιομνημονευτα εκαμε τα θαυμασια αυτου ελεημων και οικτιρμων ειναι ο Κυριος. 	 Tâjulticamânk chi junelic li sachba chßôlej quilajxbânu li Kâcuaß. Li Kâcuaß, aßan châbil ut na-uxtânan u.


και Ασσουβα και Οηλ και Βαραχιας και Ασαδιας και Ιουσαβ-εσεδ, πεντε. 	 Laj Zorobabel quicuan ôb chic li ralal. Aßaneb aßin: laj Hasuba, laj Ohel, laj Berequías, laj Hasadías, ut laj Jusab-hesed.


Ειπον λοιπον οι μαθηται αυτου Κυριε, αν εκοιμηθη, θελει σωθη. 	 Eb lix tzolom que'xye: -Kâcua', cui yô chi cuârc, a'an retalil nak tâq'uirâk, chanqueb.


Συ εισαι αγαθος και αγαθοποιος διδαξον με τα διαταγματα σου. 	 At Kâcuaß, lâat châbilat, ut châbil chixjunil li nacabânu. Chacßut taxak chicuu lix yâlal lâ chakßrab.


εις το οποιον εταχθην εγω κηρυξ και αποστολος, αληθειαν λεγω εν Χριστω, δεν ψευδομαι, διδασκαλος των εθνων εις την πιστιν και εις την αληθειαν. 	 Ut lâin li taklanbilin xban li Dios chixyebal resil lix yâlal a'in chiruheb li mâcua'eb aj judío. Taklanbilin chixyebal resil re nak te'xnau c'a'ru li yâl ut te'pâbânk. Moco tic'ti' ta li yôquin chixyebal. Tz'akal yâl nak xakabanbilin chixyebal li resilal reheb.


Μεταβαλλει την ερημον εις λιμνας υδατων και την ξηραν γην εις πηγας υδατων. 	 Li chaki ru chßochß naxsukßisi chokß châbil chßochß ut naxqßue li yußam haß aran. Ut li cau ru chßochß naxsukßisi chokß kßunil chßochß ut naxqßue li yußam haß aran.


Σαλλουμ υιος τουτου, Μιβσαμ υιος τουτου, Μισμα υιος τουτου. 	 Li ralal laj Saúl, aßan laj Salum. Li ralal laj Salum, aßan laj Mibsam. Li ralal laj Mibsam, aßan laj Misma.


Επαχυνθησαν, αποστιλβουσιν υπερεβησαν μαλιστα τας πραξεις των ασεβων δεν κρινουσι την κρισιν, την κρισιν του ορφανου, και ευημερουσι και το δικαιον των πενητων δεν κρινουσι. 	 Nînkeb xtibel xban nak sa nequeßtzacan. Kßaxal cuißchic numtajenak li mâusilal nequeßxbânu. Incßaß nequeßrakoc âtin saß tîquilal saß xbêneb li mâcßaß xnaß xyucuaßeb, chi moco nequeßoquen chirixeb li nebaß.


διοτι περιπατουμεν δια πιστεως, ουχι δια της οψεως 	 Nak yo'yôco arin sa' ruchich'och', toj mâji' nakil ru li Kâcua'. Abanan cau kach'ôl nak li Kâcua' cuan kiq'uin.


Και ειπεν ο βασιλευς των Σοδομων προς τον Αβραμ, Δος μοι τους ανθρωπους, τα δε υπαρχοντα λαβε εις σεαυτον. 	 Lix reyeb laj Sodoma quixye re laj Abram: —Bânu usilal, kßaxtesiheb cuißchic saß li tenamit aßin chixjunileb li cristian li xacoleb chak saß li plêt. Ut li cßaßru cuan reheb tâcanâk chokß âcue, chan.


Και θελεις φυλαττει την εορτην των εβδομαδων, των απαρχων του θερισμου του σιτου, και την εορτην της συγκομιδης εις την επιστροφην του ενιαυτου. 	 Texninkßeîk nak têsicß li xbên ru li trigo ut texninkßeîk cuißchic saß xkßehil li kßoloc.


και θελουσιν ελθει επι σε πασαι αι ευλογιαι αυται και θελουσι σε ευρει, εαν υπακουσης εις την φωνην Κυριου του Θεου σου. 	 Cui têbânu li cßaßru xye li Kâcuaß, aßan tâosobtesînk êre.


Θελει πιει εκ του χειμαρρου εν τη οδω αυτου δια τουτο θελει υψωσει κεφαλην. 	 Junelic tâqßuehekß xcuanquil xban li Dios chi numtâc saß xbêneb li xicß nequeßiloc re. Chanchan jun li cuînk tâucßak saß jun li yußam haß li cuan chire be.


καθως ειναι γεγραμμενον, οτι πατερα πολλων εθνων σε κατεστησα, ενωπιον του Θεου εις τον οποιον επιστευσε, του ζωοποιουντος τους νεκρους και καλουντος τα μη οντα ως οντα 	 Tz'îbanbil sa' li Santil Hu li quixye li Dios re laj Abraham: Xatinq'ue chok' xxe'tônil yucua' li q'uila tenamit. (Gén. 17:5) Ut chiru li Dios toj cuan ajcui' xcuanquil li c'a'ru quixyechi'i re laj Abraham. Laj Abraham quixpâb li Dios li nacuaclesin cui'chic reheb li camenak chi yo'yo ut yal riq'uin râtin naxyo'obtesiheb li c'a'ak re ru toj mâc'a'.


Θελει κρινει εν τοις εθνεσι θελει γεμισει την γην πτωματων Θελει συντριψει κεφαλην δεσποζοντος επι πολλων τοπων. 	 Li Kâcuaß târakok âtin saß xbêneb chixjunileb li tenamit. Nabaleb li teßcamsîk ut teßcanabâk aran. Ut tixsach ruheb li nequeßcßamoc be saß li xnînkal ru tenamit yalak bar saß ruchichßochß.Junelic tâqßuehekß xcuanquil xban li Dios chi numtâc saß xbêneb li xicß nequeßiloc re. Chanchan jun li cuînk tâucßak saß jun li yußam haß li cuan chire be.


Και μετα ταυτα ηκουσα ως φωνην μεγαλην οχλου πολλου εν τω ουρανω, λεγοντος Αλληλουια η σωτηρια και η δοξα και η τιμη και η δυναμις ανηκουσιν εις Κυριον τον Θεον ημων, 	 Chirix chic a'an quicuabi nak nabaleb que'ec'an sa' choxa. Chi cau xyâb xcuxeb yôqueb chixyebal: -Aleluya. Lok'oninbil taxak li Kâcua'. Li kaDios, a'an li nacoloc. A'an li k'axal nim xcuanquil ut xc'ulub nak tâlok'onîk.


Εισαι δεδεμενος με γυναικα; μη ζητει λυσιν. Εισαι λελυμενος απο γυναικος; μη ζητει γυναικα. 	 Abanan cui sumsûquex, mêcanab lê rixakil. Ut cui inc'a' sumsûquex, us ajcui' cui inc'a' têsic' êrixakil.


Τουτο λοιπον λεγω και μαρτυρομαι δια του Κυριου, να μη περιπατητε πλεον καθως και τα λοιπα εθνη περιπατουσιν εν τη ματαιοτητι του νοος αυτων, 	 A'an a'in li tento tinye êre. Sa' xc'aba' li Kâcua' ninye êre nak mêbânu chic jo' neque'xbânu li inc'a' neque'pâban. Eb a'an neque'xq'ue xch'ôl chirix li mâc'a' na-oc cui'.


Εξαπεστειλε σκοτος, και εσκοτασε και δεν ηπειθησαν εις τους λογους αυτου. 	 Li Dios quixtakla li kßojyîn saß chixjunil li naßajej Egipto. Abanan eb laj Egipto incßaß queßxbânu li cßaßru quixye li Dios.


Ουτοι διεφθαρησαν η κηλις αυτων δεν ειναι κηλις των υιων αυτου ειναι γενεα σκολια και διεστραμμενη. 	 Lâex lix tenamit li Kâcuaß quebânu li mâusilal. Quecßut êxutân. Moco êcßulub ta nak lâex li ralal xcßajol. Nequexmâcob ut incßaß us lê naßleb.


ο δε Ισραηλ ζητων νομον δικαιοσυνης, εις νομον δικαιοσυνης δεν εφθασε. 	 Ut eb laj judío yôqueb chixsic'bal li tîquil ch'ôlej riq'uin xbânunquil li naxye li chak'rab, aban inc'a' que'xtau.


Αληθως, αληθως σας λεγω, Εαν ο κοκκος του σιτου δεν πεση εις την γην και αποθανη, αυτος μονος μενει εαν ομως αποθανη, πολυν καρπον φερει. 	 Relic chi yâl ninye êre nak cui li jun t'orol chi riyajil trigo inc'a' na-auman, jun t'orolak ajcui'. Ut cui na-auman, na-oso' sa' li ch'och'. Jun ajcui' ru li na-oso', abanan nabal li ru naxq'ue nak naûchin.


Και εφερεν εις τον οικον του Κυριου τα αφιερωματα του πατρος αυτου και τα εαυτου αφιερωματα, αργυρον και χρυσιον και σκευη. 	 Ut quixqßue cuißchic saß lix templo li Dios li cßaßru terto xtzßak, li oro ut li plata li quixkßaxtesi lix yucuaß re li Kâcuaß, joß ajcuiß li quixkßaxtesi aßan.


Διοτι πυρ εξηφθη εν τω θυμω μου, και θελει εκκαυθη εως εις τα κατωτατα του αδου, και θελει καταφαγει την γην μετα των γεννηματων αυτης, και θελει καταφλογισει τα θεμελια των ορεων. 	 Cßajoß nak queßxqßue injoskßil. Lin joskßil chanchan li xam yô chixcßatbal chixjunil toj saß xchamal li ruchichßochß. Chanchan nak tixcßat li ruchichßochß ut li acuîmk li cuan chiru. Tixcßat lix tôn li tzûl.


Εν στοματι αφρονος ειναι η ραβδος της υπερηφανιας τα δε χειλη των σοφων θελουσι φυλαττει αυτους. 	 Li ani mâcßaß xnaßleb naxbok raylal saß xbên xban nak naxnimobresi rib riqßuin li cßaßru naxye. Abanan li cuan xnaßleb naxcol rix lix yußam xban nak naxcßoxla chi us li cßaßru naxye.


Και ετελευτησεν ο Ιωσηφ εν ηλικια ετων εκατον δεκα και εβαλσαμωσαν αυτον και ετεθη εις θηκην εν τη Αιγυπτω. 	 Laj José jun ciento riqßuin lajêb chihab cuan re nak quicam. Ut eb aßan queßxban li camenak José re nak incßaß tâchuhokß. Ut queßxqßue saß xcaxonil aran Egipto.


Περι δε του οτι προσεταχθη να αφησωσι το στελεχος των ριζων του δενδρου το βασιλειον σου θελει στερεωθη εν σοι, αφου γνωρισης την ουρανιον εξουσιαν. 	 Li ángel xye nak lix tônal li cheß tâcanâk saß chßochß. Aßan retalil nak lâ cuanquilal incßaß tâsachk chi junaj cua. Tat-oc cuißchic chokß rey toj tâqßue retal nak li Kâcuaß, aßan li kßaxal nim xcuanquil saß xbên chixjunil.


Και στραφεις ο Ορναν ειδε τον αγγελον και εκρυφθησαν οι τεσσαρες υιοι αυτου μετ' αυτου. Ο δε Ορναν ηλωνιζε σιτον. 	 Laj Ornán yô chirisinquil li rix lix trigo nak quiril lix ángel li Dios. Li câhib chi ralal li cuanqueb rochben queßxmuk ribeb.


μη εγκαταλιπης αυτην, και θελει σε περιφυλαττει αγαπα αυτην, και θελει σε διατηρει. 	 Chaqßue taxak âchßôl chixtaubal li châbil naßleb. Incßaß tâcanab xbânunquil, ut aßan tâcolok âcue.


Τοτε ειπεν ο Δαβιδ προς τον Θεον, Ημαρτησα σφοδρα, πραξας το πραγμα τουτο αλλα τωρα, δεομαι, αφαιρεσον την ανομιαν του δουλου σου διοτι εμωρανθην σφοδρα. 	 Laj David quitijoc ut quixye re li Dios: —At Kâcuaß, nimla mâc li xinbânu. Nintzßâma châcuu nak tâcuy tâsach taxak lin mâc. Xmâcßaßil innaßleb xinbânu cuiß, chan.


Κυριε ο Θεος ημων, αλλοι κυριοι, πλην σου, εξουσιασαν εφ' ημας αλλα τωρα δια σου μονον θελομεν αναφερει το ονομα σου. 	 At Kâcuaß, at kaDios, yâl nak cuanqueb li xeßtaklan chi cau saß kabên. Abanan junes lâat nakaqßue âlokßal.


Και εχυσεν απο του ελαιου του χρισματος επι την κεφαλην του Ααρων και εχρισεν αυτον, δια να αγιαση αυτον. 	 Ut quixqßue li aceite saß xjolom laj Aarón re xkßaxtesinquil chiru li Kâcuaß chokß aj tij.


Αι δε ημεραι, οσας εβασιλευσεν ο Σολομων εν Ιερουσαλημ επι παντα τον Ισραηλ, ησαν τεσσαρακοντα ετη. 	 Laj Salomón quicuan chokß rey caßcßâl chihab aran Jerusalén ut quitaklan saß xbêneb chixjunileb laj Israel.Laj Salomón quicam ut quimukeß saß lix tenamit laj David lix yucuaß, li queßmukeß cuiß lix xeßtônil yucuaß. Ut laj Roboam, li ralal, aßan chic li qui-oc chokß rey chokß rêkaj.


Ευλογητος ο Κυριος, διοτι ηκουσε της φωνης των δεησεων μου. 	 Lokßoninbil taxak li Kâcuaß xban nak aßan xrabi li cßaßru xintzßâma chiru.


Και ειπεν η ακανθα προς τα δενδρα, Εαν αληθως σεις με χριητε βασιλεα υμων, ελθετε, καταφυγετε υπο την σκιαν μου ει δε μη, πυρ να εξελθη εκ της ακανθης και να καταφαγη τας κεδρους του Λιβανου. 	 Ut li tun qßuix quixye reheb: —Cui yâl nak lâex têraj nak lâin tin-oc chokß êrey, quimkex biß anakcuan. Qßuehomak êrib chi rubel lin mu. Cui ut incßaß nequeraj chi joßcan, chiêlk li xam cuiqßuin ut chixcßatak li chacalteß re Líbano, chan.


Ωστε ο Κυριος δεν ηδυνηθη πλεον να υποφερη, εξ αιτιας της κακιας των εργων σας, εξ αιτιας των βδελυγματων, τα οποια επραττετε οθεν η γη σας κατεσταθη ερημωσις και θαμβος και καταρα, ανευ κατοικου, ως την ημεραν ταυτην. 	 Li Dios incßaß chic quixcuy rilbal li mâc ut li mâusilal xebânu. Incßaß chic quixcuy rilbal lix yibal ru lê naßleb. Joßcan nak quixsach ru lê naßaj. Mâcßaß chic cuan chi saß anakcuan ut majecuanbil chic.


Και ειπεν ο Φαραω προς τους αδελφους αυτου, Τι ειναι το επιτηδευμα σας; οι δε ειπον προς τον Φαραω, Ποιμενες προβατων ειναι οι δουλοι σου και ημεις και οι πατερες ημων. 	 Ut laj faraón quixye reheb: —¿Cßaßru cßanjelil nequebânu lâex? chan. Eb aßan queßchakßoc ut queßxye re: —Chacuy taxak kamâc, at Kâcuaß. Anakcuan cuanco châcuu re nak lâat tattaklânk ke. Lâo aj ilol xul joß eb ajcuiß li kaxeßtônil yucuaß najter, chanqueb.


Και εις τον Ισαακ εδωκα τον Ιακωβ και τον Ησαυ και εδωκα εις τον Ησαυ το ορος Σηειρ, δια να κληρονομηση αυτο ο δε Ιακωβ και οι υιοι αυτου κατεβησαν εις την Αιγυπτον. 	 Ut quinqßue cuib li ralal laj Isaac. Aßaneb laj Jacob ut laj Esaú. Re laj Esaú quinqßue li naßajej li tzûl ru. Ut laj Jacob ut li ralal xcßajol queßcôeb saß li naßajej Egipto.


Και εγκατελιπε Κυριον τον Θεον των πατερων αυτου και δεν περιεπατησεν εις την οδον του Κυριου. 	 Quixtzßektâna li Kâcuaß, lix Dioseb lix xeßtônil yucuaß. Ut quixkßet li chakßrab li quiqßueheß reheb xban li Kâcuaß.


Και θελουσιν απατα εκαστος τον πλησιον αυτου και δεν θελουσι λαλει την αληθειαν εδιδαξαν την γλωσσαν αυτων να λαλη ψευδη, αποκαμνουσι πραττοντες ανομιαν. 	 Eb li ramîgueb rib nequeßxbalakßi ribeb chi ribileb rib. Ut mâ ani naxye li yâl. Queßcßay chi ticßtißic ut incßaß nequeßxcanab xbânunquil li mâusilal.


μηπως οι θεοι των εθνων ελυτρωσαν εκεινους, τους οποιους οι πατερες μου κατεστρεψαν, την Γωζαν και την Χαρραν και Ρεσεφ και τους υιους του Εδεν τους εν Τελασσαρ; 	 Eb lin xeßtônil yucuaß queßxsach ruheb li tenamit Gozán, Harán, Resef, joß eb ajcuiß li ralal xcßajol laj Edén li queßcuan Telasar. ¿Ma queßcoleß ta biß li tenamit aßan xban lix dioseb?


Και εκ των υιων Ελαμ, Ματθανιας, Ζαχαριας και Ιεχιηλ και Αβδι και Ιερεμωθ και Ηλια. 	 Xcomoneb li ralal xcßajol laj Elam, aßaneb aßin: laj Matanías, laj Zacarías, laj Jehiel, laj Abdi, laj Jeremot ut laj Elías.


Και ηυξησεν ο ανθρωπος σφοδρα σφοδρα, και απεκτησε ποιμνια πολλα και δουλας και δουλους και καμηλους και ονους. 	 Chi joßcaßin laj Jacob quinumta xbiomal. Quicuan nabaleb lix quetômk. Quicuan ajcuiß nabal lix camellos joß ajcuiß lix burros. Ut queßcuan ajcuiß nabal lix môs joß cuînk joß ixk.


θελω ομως λαβει την βασιλειαν εκ της χειρος του υιου αυτου και δωσει αυτην εις σε, τας δεκα φυλας 	 Tinmakß chiru li ralal laj Salomón lix cuanquilal, ut lâat chic tatinqßue chi taklânc saß xbêneb li lajêb xtêpal li ralal xcßajol laj Israel.


Αντημειψε με ο Κυριος κατα την δικαιοσυνην μου κατα την καθαροτητα των χειρων μου ανταπεδωκεν εις εμε. 	 Li Dios quixqßue inkßajcâmunquil xban nak tîc inchßôl. Li Dios na-osobtesin cue xban nak ninbânu li us.


Εκαμεν ετι στοαν δια τον θρονον, οπου εμελλε να κρινη, την στοαν της κρισεως και ητο εστρωμενη με κεδρον εκ του ενος μερους του εδαφους εως του αλλου. 	 Quixyîb ajcuiß jun chic li naßajej re tâcuânk cuiß lix cßojaribâl. Ut quixtzßap ru riqßuin tzßalam cheß chacalteß. Naticla takßa nacuulac toj takecß. Li naßajej aßan tâcßanjelak ajcuiß re rakoc âtin.


Υιος δε του Σολομωντος ητο ο Ροβοαμ, υιος τουτου ο Αβια, υιος τουτου ο Ασα, υιος τουτου ο Ιωσαφατ, 	 Aßaneb aßin li ralal xcßajol laj Salomón: laj Salomón, aßan lix yucuaß laj Roboam. Laj Roboam, aßan lix yucuaß laj Abías. Laj Abías, aßan lix yucuaß laj Asa. Ut laj Asa, aßan lix yucuaß laj Josafat.


Και ετι τι εχετε σεις να καμητε μετ' εμου, Τυρε και Σιδων και παντα τα ορια της Παλαιστινης; θελετε μοι ανταποδωσει ανταποδομα; εαν σεις ανταποδωσητε εις εμε, χωρις αργοποριας ταχεως θελω επιστρεψει το ανταποδομα σας επι την κεφαλην σας. 	 Lâex laj Tiro ut lâex laj Sidón ut chêjunilex lâex laj filisteo, ¿cßaßru têraj cuiqßuin? ¿Ma cuan ta biß cßaßru xinbânu êre lâin ut têraj têqßue rêkaj cue? Chi sêb tinsukßisi cuißchic saß êbên lâex li nequecßoxla xbânunquil. Êcßulub nak tinbânu êre chi joßcan.


Οστις τρωγει την σαρκα μου και πινει το αιμα μου εν εμοι μενει, και εγω εν αυτω. 	 Li ani naxtzaca lin tibel ut naruc' lin quiq'uel, li jun a'an cuan chi sum âtin cuiq'uin ut lâin cuanquin chi sum âtin riq'uin a'an.


Ιδου, μυστηριον λεγω προς εσας παντες μεν δεν θελομεν κοιμηθη, παντες ομως θελομεν μεταμορφωθη, 	 Nacuaj ajcui' nak tênau lix yâlal li mukmu nak quicuan chak junxil. A'an a'in: moco chikajunilo ta lâo aj pâbanel tocâmk, abanan chikajunilo tojalanok'.


πολυ μικρος ειμαι ως προς παντα τα ελεη και πασαν την αληθειαν τα οποια εκαμες εις τον δουλον σου διοτι με την ραβδον μου διεβην τον Ιορδανην τουτον, και τωρα εγεινα δυο ταγματα 	 Lâin mâcuaß incßulub chixjunil li usilal xabânu cue. Mâcßaß cuan cue nak xinnumeß saß li nimaß Jordán. Caßaj cuiß lin xukß natelnac saß cuukß. Ut anakcuan nabal lin biomal cuan xban nak lâat xatqßuehoc re.


Ιδου, ηλθε και εγεινε, λεγει Κυριος ο Θεος αυτη ειναι η ημερα, περι της οποιας ελαλησα. 	 Relic chi yâl cuulac re xkßehil nak tâcßulmânk li cßaßru yôquin chixyebal êre, chan li Kâcuaß li nimajcual Dios.


Και ηρωτησεν αυτον ο Πιλατος Συ εισαι ο βασιλευς των Ιουδαιων; Ο δε αποκριθεις ειπε προς αυτον Συ λεγεις. 	 Laj Pilato quixye re li Jesús: -¿Ma lâat lix reyeb laj judío?- Li Jesús quichak'oc ut quixye re: -Yâl li xaye nak lâin.-


Και ως ηκουσα το πραγμα τουτο, διεσχισα το ιματιον μου και το επενδυμα μου, και ανεσπασα τας τριχας της κεφαλης μου και του πωγωνος μου, και εκαθημην εκστατικος. 	 Nak quicuabi li âtin aßan, quinpej li cuakß ut quinmichß li cuismal ut lin mach. Ut quincßojla chi kßaxal ra saß inchßôl.


και θελει αποχωρισει αυτον, και το μερος αυτου θελει θεσει μετα των υποκριτων εκει θελει εισθαι ο κλαυθμος και ο τριγμος των οδοντων. 	 Ut tâc'ajtesîk ru ut tâq'uehek' sa' xyânkeb laj ca' pac'al u. Ut aran tâcuânk li yâbac ut li c'uxuxînc ruch e.


Εκ του Μααλι ητο ο Ελεαζαρ, οστις δεν ειχεν υιους. 	 Li ralal laj Mahli, aßan laj Eleazar li incßaß quicuan ralal.


τοτε ημην πλησιον αυτου δημιουργουσα και εγω ημην καθ' ημεραν η τρυφη αυτου, ευφραινομενη παντοτε ενωπιον αυτου, 	 Riqßuin lix châbil naßleb li Kâcuaß quixyîb li ruchichßochß ut junelic sa saß xchßôl riqßuin. Li Kâcuaß quisahoß saß xchßôl riqßuin li châbil naßleb.


διοτι καθως περισσευουσι τα παθηματα του Χριστου εις ημας, ουτω δια του Χριστου περισσευει και η παρηγορια ημων. 	 Jo' nak nocotz'akon riq'uin li q'uila raylal li quixc'ul li Cristo, jo'can ajcui' nak nac'ojobâc kach'ôl xban li Cristo, re nak naru takac'ojob xch'ôleb li kech aj pâbanelil.


Και απεθανε πασα σαρξ κινουμενη επι της γης, των πτηνων και των κτηνων και των ζωων, και παντων των ερπετων των ερποντων επι της γης, και πας ανθρωπος. 	 Ut quilajeßcam chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Queßcam chixjunil li xul li nequeßrupupic, joß ajcuiß li nequeßxjucuqui rib saß chßochß. Queßcam li quetômk joß eb ajcuiß li nequeßcuan saß qßuicheß. Ut chixjunileb li cristian queßcam.


την κιβωτον του μαρτυριου και τους μοχλους αυτης και το ιλαστηριον, 	 Queßxkßaxtesi ajcuiß li Lokßlaj Câx ut li cheß re xpakonquil joß ajcuiß lix tzßapbal re,


Δωδεκα ετων ηλικιας ητο ο Μανασσης οτε εβασιλευσε, και εβασιλευσε πεντηκοντα πεντε ετη εν Ιερουσαλημ. 	 Cablaju chihab cuan re laj Manasés nak qui-oc chokß xreyeb laj Judá. Oßlaju roxcßâl chihab quicuan saß xcuanquil aran Jerusalén.


Και ειπεν ο Δαβιδ προς τον Αβιαθαρ, Ηξευρον εν εκεινη τη ημερα, καθ' ην Δωηκ ο Ιδουμαιος ητο εκει, οτι ηθελε βεβαιως απαγγειλει προς τον Σαουλ εγω εσταθην αιτια του θανατου παντων των ανθρωπων του οικου του πατρος σου 	 Laj David quixye re: —Saß li cutan nak quicuil ru laj Doeg laj Edom, ticto quincßoxla nak aßan tixye resil re laj Saúl. Lâin cuan cue nak xeßcamsîc chixjunileb lix comoneb lâ yucuaß.Canâkat arin cuiqßuin. Matxucuac. Li ani tâajok re âcamsinquil lâat târaj ajcuiß incamsinquil lâin. Lâat mâcßaß tâcßul cui cuânkat cuiqßuin, chan.


Θελω δε σας δειξει ποιον να φοβηθητε Φοβηθητε εκεινον, οστις αφου αποκτεινη, εχει εξουσιαν να ριψη εις την γεενναν ναι, σας λεγω, τουτον φοβηθητε. 	 Lâin tinye êre ani li tento têxucua ru. Chexucuâk ru li Dios li naru târisi xyu'am li junjûnk ut cuan xcuanquil chixtaklanquil li âmej sa' xbalba. A'an li tento têxucua ru.


Η δικαιοσυνη σου ειναι ως τα υψηλα ορη αι κρισεις σου αβυσσος μεγαλη ανθρωπους και κτηνη σωζεις, Κυριε. 	 At Kâcuaß, lix tîquilal lâ chßôl cuan chi junelic joß eb li nînki tzûl cuanqueb chi junelic. Kßaxal numtajenak lâ naßleb chi rakoc âtin. Chanchan xchamal li nimla palau li incßaß naru xbisbal. At Kâcuaß, lâat nacat-iloc reheb li cristian saß ruchichßochß joß ajcuiß eb li xul.


Ουτω πας ο Ισραηλ ανεβιβαζε την κιβωτον της διαθηκης του Κυριου εν αλαλαγμω και εν φωνη κερατινης και εν σαλπιγξι και εν κυμβαλοις, ηχουντες εν ψαλτηριοις και εν κιθαραις. 	 Joßcan nak chixjunileb laj Israel queßxcßam lix Lokßlaj Câx li Kâcuaß. Japjôqueb re xban xsahileb saß xchßôl. Yôqueb chixyâbasinquil li xucub ut li trompeta ut yôqueb chixchßeßbal li arpa ut li salterio ut li sursûquil chßîchß.Nak yô chi cuulac saß lix tenamit laj David li Lokßlaj Câx, lix Mical lix rabin laj Saúl qui-iloc saß li ventana. Quiril nak laj David yô chi piscßoc ut yô chi xajoc xban xsahil xchßôl. Ut quichal xjoskßil saß xbên.


Εν ταυταις κατεκειτο πληθος πολυ των ασθενουντων, τυφλων, χωλων, ξηρων, οιτινες περιεμενον την κινησιν του υδατος. 	 Sa' eb li muhebâl a'an cuanqueb nabaleb li yaj. Cuanqueb mutz', cuanqueb yêk rokeb, ut cuanqueb li sic rokeb ut sic ruk'eb. Yôqueb chiroybeninquil nak tâec'ânk li ha'.


Παραιτηθητε απο ανθρωπου, του οποιου η πνοη ειναι εις τους μυκτηρας αυτου διοτι εις τι ειναι αξιος λογου; 	 Mêcßojob êchßôl saß xbêneb li cristian xban nak eb aßan mâcßaß nequeßoc cuiß. Moco najt ta nequeßcuan. ¿Cßaßru aj e nak têqßueheb xlokßal?


Πασα δοσις αγαθη και παν δωρημα τελειον ειναι ανωθεν καταβαινον απο του Πατρος των φωτων, εις τον οποιον δεν υπαρχει αλλοιωσις η σκια μεταβολης. 	 Xban nak chixjunil li c'a'ak re ru tz'akal châbil a' li Dios sa' choxa naq'uehoc chak ke. Li Dios quiyîban re li nacutanobresin ru li choxa. Li Dios mâcua' jo' li sak'e namoy ru. Li Dios inc'a' naxjal lix na'leb. A'an ban chi junelic.


Και εαν δεν εξαγορασθη κατα τα ετη ταυτα, τοτε θελει απελευθερωθη εις το ετος της αφεσεως, αυτος και τα τεκνα αυτου μετ' αυτου. 	 Cui incßaß nalokßeß cuißchic saß eb li cutan aßan, li cuînk rochbeneb li ralal xcßajol teßcanâk libre saß li chihab re sahil chßôlejil.Eb laj Israel, aßaneb lin môs lâin. Cueheb lâin. Lâin quin-isin reheb aran Egipto. Lâin li Kâcuaß lix Dioseb.


Διοτι δουλοι μου ειναι ουτοι, τους το οποιους εξηγαγον εκ γης Αιγυπτου δεν θελουσι πωλεισθαι, καθως πωλειται δουλος. 	 Eb laj Israel, aßaneb lin môs lâin li Kâcuaß. Lâin quin-isin chak reheb saß li naßajej Egipto. Incßaß naru teßcßayîk chokß lokßbil môs.


Και αναψας τας λαμπαδας, απελυσεν εις τα σπαρτα των Φιλισταιων, και εκαυσε τας θημωνιας, εως και τα αθεριστα ασταχυα, εως και τας αμπελους και ελαιας. 	 Quixloch xxamlel li chaj ut quirachßabeb li yac saß li naßajej li aubil cuiß lix trigo eb laj filisteo. Ut quixcßat li trigo li ac sicßbil, joß ajcuiß li toj mâjiß sicßbil. Ut quicßat ajcuiß li uvas joß eb ajcuiß li cheß olivo.


Φερες, διηρεθη η βασιλεια σου και εδοθη εις τους Μηδους και Περσας. 	 Peres malaj ut Uparsin: Li nînki tenamit nacattaklan cuiß ac xjacheß saß xyi ut ac xqßueman reheb laj Medo ut reheb laj Persia, chan laj Daniel.


Τοτε εστρεψαμεν και ωδοιπορησαμεν εν τη ερημω δια της οδου της Ερυθρας θαλασσης, καθως ελαλησε Κυριος προς εμε και περιεφερομεθα περι το ορος Σηειρ ημερας πολλας. 	 Chirix aßan cosukßi ut côo saß li chaki chßochß saß li Caki Palau joß quixye cue li Kâcuaß. Najt kabeni kib saß li naßajej Seir, li tzûl ru.


Τι λοιπον; υπερεχομεν των εθνικων; Ουχι βεβαιως διοτι προεξηλεγξαμεν Ιουδαιους τε και Ελληνας, οτι ειναι παντες υπο αμαρτιαν, 	 ¿C'a'ru takaye chirix a'in? ¿Ma k'axal châbilo ta bi' lâo aj judío chiruheb li mâcua'eb aj judío? Relic chi yâl nak inc'a'. Chikajunilo ban lâo aj mâco, lâo aj judío jo'queb ajcui' li mâcua'eb aj judío.


Και ειπε προς εμε, Υιε ανθρωπου, φαγε τουτο, το οποιον ευρισκεις φαγε τουτον τον τομον και υπαγε να λαλησης προς τον οικον Ισραηλ. 	 Quixye cue li Dios: —At ralal cuînk, tzaca li hu aßin li yôquin chixqßuebal âcue. Ayu ut tâye li cuâtin reheb li ralal xcßajol laj Israel, chan.


Τουτο ειναι το ενυπνιον και την ερμηνειαν αυτου θελομεν ειπει ενωπιον του βασιλεως. 	 Aßan aßin li xacuil saß lâ matcß, at rey, ut anakcuan tinye âcue cßaßru lix yâlal, chan laj Daniel.


και ας στερεωθη, και ας μεγαλυνθη το ονομα σου εως αιωνος, ωστε να λεγωσιν, Ο Κυριος των δυναμεων, ο Θεος του Ισραηλ, ειναι Θεος εις τον Ισραηλ και ο οικος Δαβιδ του δουλου σου ας ηναι εστερεωμενος ενωπιον σου. 	 Chinimâk taxak xlokßal lâ cßabaß chi junelic ut chixjunileb taxak tixye nak lâat, li nimajcual Dios, lâat lix Dioseb laj Israel. Ut tâxakab taxak saß xnaßaj lix cuanquileb li cualal incßajol chi junelic.


Και εις το τεταρτον ετος θελει εισθαι ολος ο καρπος αυτου αγιος εις δοξαν του Κυριου. 	 Saß xcâ li chihab, têkßaxtesi chixjunil li ru li cheß chokß cue lâin re xbantioxinquil chicuu.


Η ακαθαρσια αυτης ητο εις τα κρασπεδα αυτης δεν ενεθυμηθη τα τελη αυτης οθεν εταπεινωθη εξαισιως δεν υπηρχεν ο παρηγορων αυτην. Ιδε, Κυριε, την θλιψιν μου, διοτι εμεγαλυνθη ο εχθρος. 	 Quicßutun chi tzßakal li mâusilal li queßxbânu, abanan incßaß quiyotßeß xchßôleb. Incßaß queßxqßue retal cßaßru teßxcßul mokon. Cßajoß li raylal queßxcßul nak qui-isîc xcuanquileb. Mâ ani nacßojoban xchßôleb. Nequeßtijoc ut nequeßxye re li Dios: —At Kâcuaß, chaqßue taxak retal li raylal li yôco chixcßulbal. Chaqßue taxak retal chanru nak eb li xicß nequeßiloc ke yôqueb chi numtâc saß kabên, chanqueb.


εαν λοιπον επραξατε σημερον εν αληθεια και ακεραιοτητι προς τον Ιεροβααλ και προς τον οικον αυτου, χαιρετε εις τον Αβιμελεχ και ας χαιρη και αυτος εις εσας. 	 Cui xexcuan saß xyâlal riqßuin laj Gedeón ut riqßuineb li ralal xcßajol chiru li cutan aßin, naru texcuânk chi sa saß êchßôl riqßuin laj Abimelec. Ut laj Abimelec chicuânk chi sa saß xchßôl êriqßuin.


Ουτω λεγει Κυριος ο Θεος του Ισραηλ Ουτω θελετε ειπει προς τον βασιλεα του Ιουδα, οστις απεστειλεν υμας προς εμε δια να με ερωτησητε Ιδου, το στρατευμα του Φαραω το εξελθον εις βοηθειαν υμων θελει επιστρεψει εις την γην αυτου, την Αιγυπτον 	 —Aßan aßin li naxye li Kâcuaß lix Dioseb laj Israel. Ye re laj Sedequías lix reyeb laj Judá li xtaklan chak êre chi âtinac cuiqßuin, nak eb lix soldado laj Egipto yôqueb chi châlc chixtenkßanquil, aban teßsukßîk cuißchic Egipto saß xtenamiteb.


Εικοσιπεντε ετων ηλικιας ητο, οτε εβασιλευσεν εβασιλευσε δε εικοσιεννεα ετη εν Ιερουσαλημ. Και το ονομα της μητρος αυτου ητο Αβι, θυγατηρ του Ζαχαριου. 	 b xcaßcßâl chihab cuan re laj Ezequías nak qui-oc saß xcuanquil. Belêb xcaßcßâl chihab quicuan chokß rey aran Jerusalén. Lix naß, aßan lix Abi, lix rabin laj Zacarías.


διοτι πως δυναμαι να υποφερω να ιδω το κακον, το οποιον θελει ευρει τον λαον μου; η πως δυναμαι να υποφερω να ιδω τον αφανισμον της συγγενειας μου; 	 ¿Chanru nak tincuy rilbal li raylal li teßraj xbânunquil reheb li cuech tenamitil? Lâin incßaß tincuy cui teßcamsîk li cuechßalal, chan lix Ester.


Και ειπεν ο Δαβιδ, Ο Κυριος ο ελευθερωσας με εκ χειρος του λεοντος και εκ χειρος της αρκτου, ουτος θελει με ελευθερωσει εκ χειρος του Φιλισταιου τουτου. Και ειπεν ο Σαουλ προς τον Δαβιδ, Υπαγε, και ο Κυριος ας ηναι μετα σου. 	 Ut quixye cuißchic laj David: —Li Kâcuaß quicoloc cue chiruheb li cakcoj ut li oso. Ut aßan ajcuiß tâcolok cue chiru li cuînk aßin aj filisteo, chan. Ut laj Saúl quixye re: —Ayu, ut li Kâcuaß Dios taxak chitenkßânk âcue.—


Εβοησα προς την φθοραν, Εισαι, πατηρ μου προς τον σκωληκα, Μητηρ μου και αδελφη μου εισαι. 	 Lâin ninye nak lix naßajeb li camenak, aßan chanchan lin yucuaß ut eb li motzoß, aßan chanchan lin naß ut eb li cuîtzßin.


ουδε θελει ψευσθη ο Ισχυρος του Ισραηλ ουδε μεταμεληθη διοτι ουτος δεν ειναι ανθρωπος, ωστε να μεταμεληθη. 	 Li Kâcuaß Dios, aßan lix lokßaleb laj Israel. Aßan incßaß naticßtißic, chi moco naxjal xcßaßux. Li Dios, aßan mâcuaß yal cuînk re nak tixjal xcßaßux, chan.


Πλουσιος και πτωχος συναπαντωνται ο Κυριος ειναι ο Ποιητης αμφοτερων τουτων. 	 Li biom ut li nebaß juntakßêteb xban nak li Dios quiyîban reheb.


και οι ποδες αυτου ομοιοι με χαλκολιβανον, ως εν καμινω πεπυρωμενοι, και η φωνη αυτου ως φωνη υδατων πολλων, 	 Li rok nalemtz'un chanchan li châbil ch'îch' bronce ut cakjorin chanchan li k'an ch'îch' nak cuan sa' xam. Nak naâtinac chanchan xyâb lix cau ok li palau.


Ας σπουδασωμεν λοιπον να εισελθωμεν εις εκεινην την καταπαυσιν, δια να μη πεση τις εις το αυτο παραδειγμα της απειθειας. 	 Chikaq'uehak kach'ôl chixpâbanquil li Dios re nak to-oc chi hilânc riq'uin. Mâ ani taxak ke inc'a' tâoc xban xk'etba âtin jo' que'xbânu chak junxil nak inc'a' que'pâban.


Εξεδοθη ετι παρ' εμου διαταγη περι παντος ανθρωπου, οστις παραλλαξη τον λογον τουτον, να αποσπασθη ξυλον εκ της οικιας αυτου και να στηθη και να κρεμασθη επ' αυτο η δε οικια αυτου ας γεινη δια τουτο κοπρων. 	 Lâin xinqßue li chakßrab aßin: Li ani tâkßetok re li chakßrab li xinqßue, tâisîk jun li tzßamba re li rochoch ut chiru ajcuiß li cheß aßan tâcamsîk. Ut li rochoch tâcanâk chi jun tûb chi mul.


Λαλησον προς Ροβοαμ, τον υιον του Σολομωντος, τον βασιλεα του Ιουδα, και προς παντα τον οικον Ιουδα και Βενιαμιν και προς το επιλοιπον του λαου, λεγων, 	 —Tat-âtinak riqßuin laj Roboam li ralal laj Salomón, li cuan chokß rey aran Judá, ut riqßuineb li ralal xcßajol laj Judá ut eb li ralal xcßajol laj Benjamín ut chixjunileb li tenamit li cuanqueb aran.


Δικαιοσυνη εμπροσθεν αυτου θελει προπορευεσθαι, και θελει βαλει αυτην εις την οδον των διαβηματων αυτου. 	 Li tîquilal li naxbânu li Kâcuaß, aßan tixcßut chiku chanru nak tocuânk saß tîquilal.


Τωρα λοιπον, βασιλεις, συνετισθητε διδαχθητε, κριται της γης. 	 Anakcuan ut ex rey, checßoxla li cßaßru têbânu ut qßuehomak retal li naßleb aßin, lâex li cuan êcuanquil saß ruchichßochß.


Και εκραξεν εις τα ωτα μου μετα φωνης μεγαλης λεγων, Ας πλησιασωσιν οι τεταγμενοι κατα της πολεως, εκαστος εχων το οπλον αυτου της εξολοθρευσεως εν τη χειρι αυτου. 	 Chanchan matqßuenbil quinbânu nak quicuabi li Kâcuaß nak quixye chi cau xyâb xcux: —Xeßchal li teßqßuehok re li tenamit chixtojbal rix lix mâqueb. Xeßchal chi cuan chak lix chßîchßeb re camsînc saß rukßeb, chan.


Και παλιν υψωσα τους οφθαλμους μου και ειδον και ιδου, τεσσαρες αμαξαι εξηρχοντο εκ του μεσου δυο ορεων και τα ορη ησαν ορη χαλκινα. 	 Quicßutbesîc jun chic li visión chicuu. Quicuil câhib li carruaje re pletic yôqueb chak chi êlc saß xyânk cuib li tzûl kßan chßîchß nak quicuil.


Και εκεινος ειπε, το θηριον το τεταρτον θελει εισθαι η τεταρτη βασιλεια επι της γης, ητις θελει διαφερει απο πασων των βασιλειων, και θελει καταφαγει πασαν την γην και θελει καταπατησει αυτην και κατασυντριψει αυτην. 	 Quixye cue: —Li xcâ xul li xacuil, aßan retalil li xcâ cuanquilal li tâcuânk saß ruchichßochß. Aßan jalan chiruheb chixjunileb li jun chßol chic. Tânumtâk saß xbêneb chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Tixrahobtesiheb li tenamit ut tixyekßiheb saß rok.


απο παντος ο, τι εξερχεται εξ αμπελου ας μη φαγη και οινον και σικερα ας μη πιη και μηδεν ακαθαρτον ας μη φαγη παντα οσα παρηγγειλα εις αυτην, ας φυλαξη. 	 Incßaß naru tixtzaca li cßaßru yîbanbil riqßuin li ru li uvas. Incßaß naru târucß li vino chi moco târucß li haß li nacaltesin. Chi moco tixtzaca li naxye saß li chakßrab nak incßaß naru xtzacanquil. Tixbânu chixjunil li xinye re, chan li ángel.


Δεν θελω πλεον λαλησει πολλα μεθ' υμων διοτι ερχεται ο αρχων του κοσμου τουτου και δεν εχει ουδεν εν εμοι. 	 Inc'a' chic târûk tinâtinak chi nabal êriq'uin xban nak yô chi châlc li nataklan sa' li ruchich'och', usta a'an mâc'a' xcuanquil sa' inbên lâin.Lâin yôquin chixbânunquil chixjunil li quixye cue lin Yucua' re nak chixjunileb li cuanqueb sa' ruchich'och' te'xq'ue retal nak lâin ninra li Yucua'bej. Anakcuan yôkeb. Êlko sa' li na'ajej a'in, chan li Jesús.


Και εκβαλων ο βασιλευς το δακτυλιδιον αυτου, το οποιον αφηρεσεν απο του Αμαν, εδωκεν αυτο εις τον Μαροδοχαιον. Και κατεστησεν η Εσθηρ τον Μαροδοχαιον επι τον οικον του Αμαν. 	 Ut li rey quirisi chi rußuj rukß lix matkßab li quixmakß chiru laj Amán ut quixqßue re laj Mardoqueo. Ut lix Ester quixxakab laj Mardoqueo re nak aßan chic tâilok re chixjunil li cßaßru quicuan chokß re laj Amán.


Η γλωσσα μου θελει λαλει τον λογον σου διοτι παντα τα προσταγματα σου ειναι δικαιοσυνη. 	 Lâin tinbichânk re xqßuebal xlokßal lâ chakßrab xban nak aßan tîc ut tzßakal re ru.


Εν μαχαιραις ισχυρων θελω καταβαλει το πληθος σου παντες ουτοι ειναι οι τρομερωτεροι των εθνων και θελουσι πορθησει την επαρσιν της Αιγυπτου και απαν το πληθος αυτης θελει καταστραφη. 	 Li tenamit aßan, aßan li kßaxal joskßeb saß xyânkeb li xnînkal ru tenamit. Eb li soldado teßpletik âcuiqßuin ut teßxcamsiheb chixjunileb lâ tenamit li nacakßetkßeti cuiß âcuib. Teßsachekß ruheb usta kßaxal nabaleb.


Ακουσατε, τεκνα, παιδειαν πατρος, και προσεχετε να μαθητε συνεσιν. 	 Ex cualal incßajol, cherabihak lê tijbal li yôquin chixyebal êre. Cheqßuehak retal chi us re nak têtau ênaßleb.


Οστις ομως εχη τον βιον του κοσμου και θεωρη τον αδελφον αυτου οτι εχει χρειαν και κλειση τα σπλαγχνα αυτου απ' αυτου, πως η αγαπη του Θεου μενει εν αυτω; 	 Jun chic ninye êre. Cui lâo cuan nabal li c'a'ru ke ut inc'a' nakatok'oba ru li neba' li mâc'a' cuan re, ¿ma yâl ta bi' nak nakara li Dios chi jo'canan?


Και θελει αποχωρισει αυτον ο Κυριος προς απωλειαν απο πασων των φυλων του Ισραηλ, κατα πασας τας καταρας της διαθηκης τας γεγραμμενας εν τουτω τω βιβλιω του νομου 	 Li Kâcuaß târisi li cuînk aßan saß êyânk lâex aj Israel ut tixtakla li raylal saß xbên joß naxye saß lix contrato li Dios, li tzßîbanbil saß li hu aßin.


"Ψαλμος του Δαβιδ." Αποδοτε εις τον Κυριον, υιοι των δυνατων, αποδοτε εις τον Κυριον δοξαν και κρατος. 	 Lâex ángel li cuanquex saß li santil choxa, qßuehomak xlokßal li Kâcuaß. Chenima ru xban nak kßaxal nim xcuanquil.


Καθως εκαμεν εις την ημεραν ταυτην, ουτω προσεταξε Κυριος να εκτεληται, δια να γινηται εξιλεωσις δια σας. 	 Li Kâcuaß quixye nak takabânu chixjunil li xkabânu chiru li cutan aßin re xtojbal rix lê mâc. Ut xkabânu joß quixye ke li Kâcuaß.


Αλλοι μεν λοιπον εκραζον αλλο τι και αλλοι αλλο διοτι η συναξις ητο συγκεχυμενη, και οι πλειοτεροι δεν ηξευρον δια τι ειχον συναχθη. 	 Chixjunileb li que'xch'utub ribeb aran yôqueb chixjapbal reheb ut inc'a' chic jultiqueb re li c'a'ru neque'xye. Lix q'uialeb li tenamit inc'a' que'xnau c'a'ut nak que'xch'utub ribeb aran.


Εκ των πτωχων ομως της γης αφηκεν ο αρχισωματοφυλαξ, δια αμπελουργους και γεωργους. 	 Caßaj cuiß li nebaßeb quixcanabeb re nak teßxcßanjela li chßochß ut teßxrakßi li uvas.


Τουτον ο Θεος ανεστησε την τριτην ημεραν και εκαμεν αυτον να εμφανισθη 	 Ut li Dios quixcuaclesi cui'chic chi yo'yo sa' xyânkeb li camenak sa' rox li cutan. Ut mokon li Jesús quixc'utbesi rib chiku.


Και την αυτην ημεραν προσεταξεν ο Φαραω τους εργοδιωκτας τον λαου και τους επιτροπους αυτων, λεγων, 	 Saß ajcuiß li cutan aßan laj faraón quixtakla resil riqßuineb li nequeßtaklan ut riqßuineb ajcuiß li nequeßiloc re li trabaj li nequeßxbânu laj Israel ut quixye reheb:


Υιοι του αλλου Ελαμ, χιλιοι διακοσιοι πεντηκοντα τεσσαρες. 	 Eb li ralal xcßajol laj Elam jun chic, aßan jun mil riqßuin cuib ciento riqßuin câlaju roxcßâl.


Πλην αυτος ειναι λαος διηρπαγμενος και γεγυμνωμενος ειναι παντες πεπαγιδευμενοι εν σπηλαιοις και κεκρυμμενοι εν ταις φυλακαις ειναι λαφυρον και δεν υπαρχει ο λυτρονων διαρπαγμα, και ουδεις ο λεγων, Επιστρεψον αυτο. 	 Lix tenamit li Dios queßchapeß ut queßrahobtesîc. Queßqßueheß saß tzßalam ut queßtzßapeß saß eb li ochoch pec. Quimakßeß li cßaßru reheb ut mâ ani quicoloc reheb.


Ο δε εγερθεις παρελαβε το παιδιον και την μητερα αυτου δια νυκτος και ανεχωρησεν εις Αιγυπτον, 	 Ut laj José qui-aj ru, quicuacli ut quixc'am li c'ula'al jo' cui' lix na' ut sa' ajcui' li k'ojyîn a'an que'côeb Egipto.


Του ανθρωπου ειναι αι προπαρασκευαι της καρδιας παρα δε του Κυριου η αποκρισις της γλωσσης. 	 Eb li cristian nequeßxcßûb ru cßaßru nequeßxbânu, abanan li Kâcuaß, aßan yal re ma teßxbânu li cßaßru nequeßxcßûb ru malaj ut incßaß.


ειτε διακονιαν, ας καταγινωμεθα εις την διακονιαν, ειτε διδασκει τις, ας καταγινηται εις την διδασκαλιαν, 	 Li ani q'uebil xmâtan re tenk'ânc, chitenk'ânk chi sa sa' xch'ôl. Li ani q'uebil xmâtan chixtzolbaleb li ras rîtz'in, chixtzolakeb sa' xyâlal.


Ουτοι ειναι αι δυο ελαιαι και αι δυο λυχνιαι, αι ισταμεναι ενωπιον του Θεου της γης. 	 Chiru li Kâcua' li cuib chi cuînk a'in chanchanakeb li cuib chi che' olivo ut chanchanakeb li cuib chi candelero li cuanqueb chiru li Dios, laj êchal re li ruchich'och'. (Zac. 4:3, 11, 14)


Και θελετε φαγει αφθονως και χορτασθη και αινεσει το ονομα Κυριου του Θεου σας οστις εκαμε θαυμασια με σας και ο λαος μου δεν θελει καταισχυνθη εις τον αιωνα. 	 Lâex textzacânk toj retal tâcßojlâk êchßôl. Ut têqßue xlokßal lin cßabaß, Lâin li nimajcual Dios. Sachba chßôlej xinbânu re êcolbal ut incßaß chic texinqßue chi hobecß.


και μαθων οτι ειναι εκ της επικρατειας του Ηρωδου, επεμψεν αυτον προς τον Ηρωδην, οστις ητο και αυτος εν Ιεροσολυμοις εν ταυταις ταις ημεραις. 	 -Aj Galilea, chanqueb re. Nak laj Pilato quixnau nak li Jesús quichal chak sa' li na'ajej li cuan rubel xtakl laj Herodes, quixtakla riq'uin laj Herodes xban nak sa' eb li cutan a'an laj Herodes cuan aran Jerusalén.


Οστις ομως αμφιβαλλει, κατακρινεται, εαν φαγη, διοτι δεν τρωγει εκ πιστεως και παν ο, τι δεν γινεται εκ πιστεως, ειναι αμαρτια. 	 Cui junak narec'a sa' xch'ôl nak mâc xtzacanquil junak tzacaêmk, ut cui naxtzaca, a'an cuan xmâc chiru li Dios. Cui nakec'a sa' li kâm nak inc'a' us xbânunquil li c'a'ru nakabânu, ut cui nakabânu, yôco chi mâcobc.


Και ειπεν ο Αβρααμ, Ιδου, τωρα ετολμησα να λαλησω προς τον Κυριον μου εαν ευρεθωσιν εκει εικοσι; και ειπε, Δεν θελω απολεσει αυτην χαριν των εικοσι. 	 Ut quixye cuißchic laj Abraham: —At Kâcuaß, chacuy inmâc. Tinpatzßok cuißchic âcue. Cui junmay ajcuiß li tîqueb xchßôl, ¿ma tâsach ru li tenamit? chan. Ut li Kâcuaß quixye re: —Saß xcßabaßeb li junmay li tîqueb xchßôl, incßaß tinsach ru li tenamit, chan.


Εαν κραξω, και μοι αποκριθη, δεν ηθελον πιστευσει οτι εισηκουσε της φωνης μου. 	 Usta ta li Dios târabi li cßaßru nintzßâma chiru, incßaß ninpâb nak tixsume ta lin tij.


Και πλησιον του οριου του Βενιαμιν, απο του ανατολικου πλευρου εως του δυτικου πλευρου, του Συμεων, εν. 	 Ut saß li nubâl re lix chßochß laj Benjamín tixcßul lix naßaj laj Simeón. Naticla saß li este ut nacuulac toj chire li palau.


Και η μαχαιρα θελει ελθει, επι την Αιγυπτον και μεγας τρομος θελει εισθαι εν τη Αιθιοπια, οταν οι τετραυματισμενοι πεσωσιν εν Αιγυπτω, και θελουσι λαβει το πληθος αυτης και θελουσι καταστρεψει τα θεμελια αυτης. 	 Tâcuânk pletic saß li tenamit Egipto. Ut eb li cuanqueb Etiopía, cßajoß nak teßxucuak xban nak nabaleb laj Egipto teßcamsîk. Tâelkßâk lix biomaleb ut tâjuqßuîk lix tenamiteb.


Διοτι εν τω ορει τουτω η χειρ του Κυριου θελει αναπαυθη, και ο Μωαβ θελει καταπατηθη υποκατω αυτου, καθως καταπατειται το αχυρον δια τον κοπρωνα. 	 Li cuanqueb saß li tzûl Sión li Kâcuaß tâcolok reheb. Abanan eb li tenamit Moab teßsachekß ruheb joß nak nayekßîc li qßuim saß li mul.


Εν ταις ημεραις του Φεκα βασιλεως του Ισραηλ, ηλθεν ο Θεγλαθ-φελασαρ βασιλευς της Ασσυριας, και εκυριευσε την Ιιων και την Αβελ-βαιθ-μααχα και την Ιανωχ, και την Κεδες και την Ασωρ και την Γαλααδ και την Γαλιλαιαν, πασαν την γην Νεφθαλι, και μετωκισεν αυτους εις Ασσυριαν. 	 Saß eb li cutan nak laj Peka cuan chokß rey aran Israel, laj Tiglat-pileser lix reyeb laj Asiria quichal chi pletic riqßuineb laj Israel. Quinumta saß xbêneb li tenamit Ijón, Abel-bet-maaca, Janoa, Cedes, Hazor, Galaad, Galilea ut chixjunil lix naßajeb li ralal xcßajol laj Neftalí. Quixchapeb li cristian ut quixcßameb chi prêxil aran Asiria.


Ουαι εις εσας, οταν παντες οι ανθρωποι σας ευφημησωσι διοτι ουτως επραττον εις τους ψευδοπροφητας οι πατερες αυτων. 	 Raylal châlel sa' êbên lâex li naq'uehe' êlok'al arin sa' ruchich'och' xbaneb li tenamit. Jo'ca'in ajcui' nak que'q'uehe' xlok'al eb li profeta aj balak' xbaneb lê xe'tônil yucua'.


Και ειπεν ο Μωυσης προς τον Οβαβ, υιον του Ραγουηλ του Μαδιανιτου, πενθερου του Μωυσεως, Ημεις υπαγομεν εις τον τοπον περι του οποιου ειπεν ο Κυριος, Τουτον θελω δωσει εις εσας ελθε μεθ' ημων και θελομεν σε αγαθοποιησει επειδη ο Κυριος ελαλησεν αγαθα περι του Ισραηλ. 	 Ut laj Moisés quiâtinac riqßuin laj Hobab lix bâlc. Aßan li ralal laj Ragüel laj Madián. Quixye re: —Lâo xic ke saß li naßajej li quixyechißi ke li Kâcuaß. Yoßo chikix ut lâo takabânu usilal âcue. Li Kâcuaß quixye nak torosobtesi, chan.


Ο Κυριος θελει προσκολλησει εις σε το θανατικον, εωσου σε εξολοθρευση απο της γης, οπου υπαγεις να κληρονομησης αυτην. 	 Li Kâcuaß tixqßue li caki yajel saß êbên toj retal texsachekß saß li naßajej li tex-oc cuiß.


Και τι αλλο εθνος επι της γης ειναι ως ο λαος σου, ως ο Ισραηλ, τον οποιον ο Θεος ηλθε να εξαγοραση δια λαον εαυτου και δια να καμη αυτον ονομαστον, και να ενεργηση υπερ υμων πραγματα μεγαλα και θαυμαστα, υπερ της γης σου, εμπροσθεν του λαου σου, τον οποιον ελυτρωσας δια σεαυτον εξ Αιγυπτου, εκ των εθνων και εκ των θεων αυτων; 	 Mâ jun chic tenamit cuan saß ruchichßochß joß lâ tenamit Israel. Caßaj cuiß aßan. At Kâcuaß, lâat xatcoloc reheb re nak teßoc chokß âtenamit. Xabânu li milagros, li sachba chßôlej ut li xnînkal ru naßleb re xcolbaleb, re nak naßnôk ruheb lâ tenamit. Lâat cat-isin chak reheb saß xyânkeb li jalanil tenamit ut lix dioseb nak cacuisiheb chak Egipto. Cabânu chixjunil aßan xban xrâbaleb.


Επιστρεψον, δεομεθα, Θεε των δυναμεων επιβλεψον εξ ουρανου και ιδε, και επισκεψαι την αμπελον ταυτην, 	 At nimajcual Dios, choâcuil taxak toj saß choxa. Choâtenkßa ta cuißchic ut choâcol lâo lâ cualal âcßajol.


Ο λογος ητο ετι εν τω στοματι του βασιλεως και εγεινε φωνη εξ ουρανου λεγουσα, Προς σε αναγγελλεται, Ναβουχοδονοσορ βασιλευ η βασιλεια παρηλθεν απο σου 	 Toj yô ajcuiß chixyebal li âtin aßin nak quirabi jun xyâb cux quichal saß choxa ut quixye: —At rey Nabucodonosor, ac isinbil chic lâ cuanquil, chan.


Τοτε διηρεθη ο λαος του Ισραηλ εις δυο μερη το ημισυ του λαου ηκολουθησε τον Θιβνι υιον του Γιναθ, δια να καμη αυτον βασιλεα και το ημισυ ηκολουθησε τον Αμρι. 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Israel queßxjach ribeb. Yi jach queßajoc re nak laj Tibni li ralal laj Ginat tâoc chokß rey ut queßoquen chirix. Ut li yi jach chic queßoquen chirix laj Omri.


Και η ονος ειπε προς τον Βαλααμ, Δεν ειμαι εγω η ονος σου, επι της οποιας εκαθιζες αφ' ου χρονου με εχεις εως της ημερας ταυτης; ημην ποτε συνειθισμενη να καμνω ουτως εις σε; Ο δε ειπεν, Ουχι. 	 Ut li bûr quixye re: —¿Ma mâcuaß ta biß lâin lâ bûr? ¿Ma incßaß ta biß chicuix nacatbêc rajlal? ¿Ma xinbânu ta biß jun sutak âcue chi joßcaßin? chan. Ut laj Balaam quixye re: —Mâ jun sut xabânu, chan.


Κατα το εικοστον εκτον ετος του Ασα βασιλεως του Ιουδα, εβασιλευσεν ο Ηλα υιος του Βαασα επι τον Ισραηλ εν Φερσα και εβασιλευσε δυο ετη. 	 Nak yô cuakib xcaßcßâl chihab roquic chokß xreyeb laj Judá laj Asa, laj Ela, li ralal laj Baasa, qui-oc chokß xreyeb laj Israel. Cuib chihab quicuan saß xcuanquil aran Tirsa.


Και αφου ετελειωσαν τρωγοντες τον σιτον, τον οποιον εφεραν εξ Αιγυπτου, ειπε προς αυτους ο πατηρ αυτων, Υπαγετε παλιν, αγορασατε εις ημας ολιγας τροφας. 	 qui-osoß li trigo li queßxlokß chak Egipto. Laj Jacob quixye reheb: —Anakcuan mâcßaß chic li katzacaêmk. Ayukex cuißchic chixlokßbal caßchßinak ke, —chan laj Jacob.


Ουτοι ειναι οι λογοι της διαθηκης, την οποιαν προσεταξεν ο Κυριος εις τον Μωυσην να καμη προς τους υιους Ισραηλ εν τη γη Μωαβ εκτος της διαθηκης, την οποιαν εκαμε προς αυτους εν Χωρηβ. 	 Aßan aßin li contrato li quixye li Dios re laj Moisés re tixbânu riqßuineb laj Israel nak cuanqueb saß li naßajej Moab. Aßan aßin lix comon li contrato li quixbânu li Dios riqßuineb saß li tzûl Horeb.


Ο οφθαλμος σου δεν θελει φεισθη αυτον, αλλα θελεις εξαλειψει απο του Ισραηλ το αθωον αιμα, δια να ευημερης. 	 Incßaß têril xtokßobâl ru li ani namâcob riqßuin xcamsinquil ras rîtzßin. Tento nak têrisi li mâc saß lê naßaj re nak us tex-êlk.


καθως ιδη οτι το παιδιον δεν ειναι, θελει αποθανει και οι δουλοι σου θελουσι καταβιβασει την πολιαν του δουλου σου του πατρος ημων μετα λυπης εις τον ταφον. 	 Ut lâo cuan ke cui nacam li kayucuaß xban xrahil saß xchßôl.


Και ειπον τα δενδρα προς την συκην, Ελθε συ, βασιλευσον εφ' ημων. 	 Ut eb li cheß queßxye re li cheß higo: —Tatkaxakab lâat chokß karey, chanqueb re li higo.


ως αγνοουμενοι αλλα καλως γνωριζομενοι, ως αποθνησκοντες αλλ ιδου, ζωμεν, ως παιδευομενοι αλλα μη θανατουμενοι, 	 Cuan li neque'xbânu jo' li inc'a' neque'xnau ku, abanan chixjunileb neque'xnau ku. Ca'ch'in chic mâ xocam, abanan toj yo'yôco. K'axal ra xkac'ul abanan li Dios inc'a' nocoxcanab chi camsîc.


Δια τουτο πρεπει ημεις να προσεχωμεν περισσοτερον εις οσα ηκουσαμεν, δια να μη εκπεσωμεν ποτε. 	 Xban nak li Cristo k'axal lok' chiruheb li ángel, jo'can nak takaq'ue kach'ôl chixpâbanquil li c'a'ru xkabi, re nak inc'a' tâsachk sa' kach'ôl lix yâlal.


Σηκωθητι και καταβηθι εις τον οικον του κεραμεως, και εκει θελω σε καμει να ακουσης τους λογους μου. 	 —Anakcuan tatxic saß rochoch laj pacßonel ut aran tâcuabi li tinye âcue, chan li Dios.


Υιοι Λωδ, Αδιδ, και Ωνω, επτακοσιοι εικοσι και εις. 	 Eb li ralal xcßajol laj Lod, eb li ralal xcßajol laj Hadid ut eb li ralal xcßajol laj Ono, aßan cuukub ciento riqßuin jun xcâcßâl.


Και εδωκαν οι υιοι Ισραηλ δια κληρου εις τους Λευιτας τας πολεις ταυτας και τα περιχωρα αυτων, καθως ο Κυριος προσεταξε δια του Μωυσεως. 	 Eb laj Israel queßxjeqßui eb li tenamit aßin reheb li ralal xcßajol laj Leví riqßuin bûlic. Ut quiqßueheß ajcuiß li cßalebâl reheb lix quetômkeb joß quixye li Kâcuaß re laj Moisés.


Εμαρτυρησε δε τις εν τινι μερει, λεγων Τι ειναι ο ανθρωπος, ωστε να ενθυμησαι αυτον, Η ο υιος του ανθρωπου, ωστε να επισκεπτησαι αυτον; 	 Jo'ca'in tz'îbanbil sa' li Santil Hu: At inDios, li cuînk mâc'a' xcuanquil. ¿C'a'ut nak nacac'oxlaheb? Li cuînk mâc'a'eb xcuanquil. ¿C'a'ut nak nacaq'ue âch'ôl chirixeb?


Ασχημοσυνην νυμφης σου δεν θελεις αποκαλυψει ειναι γυνη του υιου σου δεν θελεις αποκαλυψει την ασχημοσυνην αυτης. 	 Junak cuînk incßaß naru naxchßic rib riqßuin li ralib. Incßaß naru tixcßut xxutân xban nak aßan rixakil li ralal.


αποδωση το ενεχυρον ο ασεβης, επιστρεψη το ηρπαγμενον, περιπατη εν τοις διαταγμασι της ζωης μη πραττων αδικιαν, θελει εξαπαντος ζησει, δεν θελει αποθανει 	 Tâcuânk xyußam cui tixkßaxtesi li prenda li quixcßul nak quixqßue chi toß li tumin, ut cui tixkßaxtesi li cßaßru quirelkßa ut cui tixbânu li cßaßru naxye saß li chakßrab li naqßuehoc yußam. Cui tixcanab xbânunquil li mâusilal, relic chi yâl tâcuânk xyußam. Incßaß tâcâmk.


Η καρδια μου ειναι προς τους αρχηγους του Ισραηλ, οσοι μεταξυ του λαου προσεφεραν εαυτους εκουσιως. Ευλογειτε τον Κυριον. 	 Junelic ninqßue inchßôl chixtenkßanquileb li nequeßcßamoc be saß xyânkeb laj Israel, li xoleßxqßue rib chi anchaleb xchßôl saß xyânkeb li queßpletic re xcolbaleb laj Israel. Chinimâk taxak ru li Kâcuaß.


και εξερριζωσεν αυτους ο Κυριος απο της γης αυτων μετα θυμου και μετα οργης και μετα μεγαλης αγανακτησεως και ερριψεν αυτους εις αλλην γην, καθως ειναι την ημεραν ταυτην. 	 Xban nak quinumta xjoskßil li Kâcuaß saß xbêneb, joßcan nak li Kâcuaß quirisiheb saß li naßajej aßin. Xban xjoskßil quixtaklaheb saß jalan naßajej li cuanqueb cuiß toj chalen anakcuan,” chußuxk reheb.Cuan li naßleb li incßaß quixcßutbesi chiku li Kâcuaß xban nak aßan re li Kâcuaß li kaDios. Abanan li cßaßru quixcßutbesi chiku, aßan ke lâo ut reheb li kalal kacßajol li teßcuânk mokon re nak takabânu li cßaßru naxye saß li chakßrab aßin.


και ο Ιεβνια υιος του Ιεροαμ, και ο Ηλα υιος του Οζι, υιου του Μιχρι, και ο Μεσουλλαμ υιος του Σεφατια, υιου του Ραγουηλ, υιου του Ιβνια 	 ut laj Ibneías li ralal laj Jeroham: laj Ela li ralal laj Uzi; laj Uzi, aßan li ralal laj Micri: ut laj Mesulam li ralal laj Sefatías, li ralal laj Reuel; laj Reuel, aßan li ralal laj Ibnías.


Καθως ειναι γεγραμμενον, Οτι ενεκα σου θανατουμεθα ολην την ημεραν. Ελογισθημεν ως προβατα σφαγης. 	 Jo'ca'in tz'îbanbil sa' li Santil Hu: Cuulaj cuulaj yôqueb chixc'oxlanquil kacamsinquil sa' âc'aba'. Chiruheb a'an chanchano li carner li neque'c'ame' chi camsîc. (Sal. 44:22)


Καθως η δικαιοσυνη τεινει εις ζωην, ουτως ο κυνηγων το κακον τρεχει εις τον θανατον αυτου. 	 Li ani cuan saß tîquilal cuan xyußam chi junelic. Aßut eb li nequeßxbânu li mâusilal yôqueb chixbokbal li câmc saß xbêneb.


Απεστειλαν επιστολην προς αυτον, εν η ητο γεγραμμενον ουτως Εις τον Δαρειον τον βασιλεα, πασα ειρηνη. 	 Aßan aßin li tzßîbanbil saß li hu: —At rey Darío, nakatakla xsahil âchßôl.


και ημην μετα σου πανταχου οπου περιεπατησας, και εξωλοθρευσα παντας τους εχθρους σου απ' εμπροσθεν σου, και σε εκαμον ονομαστον, κατα το ονομα των μεγαλων των επι της γης 	 Lâin xintenkßan âcue saß chixjunil li naßajej xatcuulac cuiß ut xinkßaxtesi saß âcuukß chixjunileb li xicß nequeßiloc âcue. Xinqßue âcuanquil joß lix cuanquileb li xnînkal ru cuînk li cuanqueb saß ruchichßochß.


επειτα βαλλει υδωρ εις τον νιπτηρα, και ηρχισε να νιπτη τους ποδας των μαθητων και να σπογγιζη με το προσοψιον, με το οποιον ητο διεζωσμενος. 	 Quixq'ue li ha' sa' jun li emel ut qui-oc chixch'ajbal li rokeb lix tzolom. Ut quixmes li rokeb riq'uin li t'icr bac'bo chi xsa'.


Ειπε προς αυτον ο κυριος αυτου Ευγε, δουλε αγαθε και πιστε εις τα ολιγα εσταθης πιστος, επι πολλων θελω σε καταστησει εισελθε εις την χαραν του κυριου σου. 	 Ut lix patrón quixye re: -Us xabânu. Châbilat aj c'anjel. Riq'uin li ca'ch'in xinq'ue âcue, us xat-el. Anakcuan tink'axtesi âcue nabal chic. Chisahok' sa' lâ ch'ôl xban nak tattz'akônk ajcui' riq'uin li sahil ch'ôlejil li cuan cuiq'uin lâin, chan.


Και επαταξεν ο Ιηου παντας τους εναπολειφθεντας εκ του οικου του Αχααβ εν Ιεζραελ, και παντας τους μεγαλους αυτου και τους οικειους αυτου και τους ιερεις αυτου, ωστε δεν αφηκεν εις αυτον υπολοιπον. 	 Joßcan nak laj Jehú quixtakla xcamsinquil chixjunileb li rechßalal laj Acab, li cuanqueb Jezreel. Queßcamsîc chixjunileb li nequeßtaklan, chixjunileb li rechßalal joß eb ajcuiß chixjunileb laj tij li queßcßanjelac chiru laj Acab. Mâ jun chic reheb queßcana chi yoßyo.


Και Κωρη ο υιος του Ιεμνα του Λευιτου, ο πυλωρος κατα ανατολας, ητο επι των προαιρετικων προσφορων του Θεου, δια να διανεμη τας προσφορας του Κυριου και τα αγιωτατα πραγματα. 	 Laj Coré li ralal laj Imna laj levita, aßan li nacßacßalen saß li oquebâl li cuan saß li este, ut aßan ajcuiß li quixakabâc chixcßulbal li mayej li qui-ala saß xchßôleb xqßuebal re li Dios. Ut aßan ajcuiß li najeqßuin re li mayej li kßaxtesinbil re li Dios.


Ουτοι ειναι οι υιοι της Βαλλας, την οποιαν εδωκεν ο Λαβαν εις Ραχηλ την θυγατερα αυτου και τουτους εγεννησεν εις τον Ιακωβ πασαι αι ψυχαι επτα. 	 Joßcaßin xcßabaßeb li cuukub chi ralal xcßajol laj Jacob li quicuan riqßuin lix Bilha. Lix Bilha, aßan li môs li quiqßueheß re lix Raquel xban laj Labán.


Εν πασι τουτοις δεν ημαρτησεν ο Ιωβ και δεν εδωκεν αφροσυνην εις τον Θεον. 	 Riqßuin chixjunil li raylal li quixcßul laj Job, incßaß quimâcob chiru li Dios, chi moco quixqßue saß xbên li Dios li cßaßru quicßulman.


Οστις εχει ωτιον, ας ακουση τι λεγει το Πνευμα προς τας εκκλησιας. 	 Cui têraj xtaubal ru lix yâlal, cheq'uehak retal li naxye li Santil Musik'ej reheb laj pâbanel, chan li C'ajolbej reheb laj pâbanel li cuanqueb Laodicea.


Ο ουρανος και η γη θελουσι παρελθει, οι δε λογοι μου δεν θελουσι παρελθει. 	 Li choxa ut li ruchich'och' talaje'osok'. Abanan li c'a'ru ninye inc'a' tâcanâk yal chi jo'can. Talajc'ulmânk ban chixjunil li c'a'ak re ru xinye.


Αλλ' ο Θεος θελει λυτρωσει την ψυχην μου εκ χειρος αδου διοτι θελει με δεχθη. Διαψαλμα. 	 Abanan li Dios tixcol li cuâm. Incßaß tinixcanab saß xnaßajeb li camenak chi junaj cua. Tinixcßam ban riqßuin.


Εκ τουτου γνωριζομεν οτι αγαπωμεν τα τεκνα του Θεου, οταν τον Θεον αγαπωμεν και τας εντολας αυτου φυλαττωμεν. 	 Cui nakara li Dios, nakapâb lix chak'rab. Riq'uin a'an nakanau nak nakara li Dios jo' ajcui' eb li ralal xc'ajol.


Και ιδου, λεπρος ελθων προσεκυνει αυτον, λεγων Κυριε, εαν θελης, δυνασαι να με καθαρισης. 	 Ut quichal jun li saklep rix ut quixcuik'ib rib chiru li Jesús ut quixye re: -Kâcua', lâin ninnau nak lâat naru tinâq'uirtesi. Cui tâbânu li usilal, chinâq'uirtesi, chan.


Ο σοφος ανθρωπος ισχυει, και ο ανθρωπος ο φρονιμος αυξανει δυναμιν. 	 Kßaxal us nak cuânk xnaßleb chiru nak cuânk xcuanquil.


αλλα αδελφος κρινεται με αδελφον, και τουτο ενωπιον απιστων; 	 Abanan lâex nequec'am lê rech aj pâbanelil chiru junak aj rakol âtin mâcua' aj pâbanel.


Ελθων δε ο Ιουδας εις την σκοπιαν της ερημου, ανεβλεψε προς το πληθος, και ιδου, ησαν νεκρα σωματα πεπτωκοτα κατα γης, και ουδεις διεσωθη. 	 Nak eb laj Judá queßcuulac saß li cab li najt xteram li cuan saß li chaki chßochß queßril nak tßantßôqueb saß chßochß chixjunileb li xicß queßiloc reheb laj Judá. Ac camenakeb chic chixjunileb. Mâ jun chic reheb yoßyôqueb.


Η πρωια ηλθεν επι σε, κατοικε της γης ο καιρος ηλθεν, η ημερα της καταστροφης επλησιασε και ουχι αγαλλιασις των ορεων. 	 Xchal lê rosoßjic lâex li cuanquex saß li naßajej aßin. Xcuulac xkßehil nak incßaß chic texninkßeîk saß eb li tzûl. Incßaß chic sahak saß êchßôl. Junes saß rahil chßôlejil chic cuânkex.


Και απηλθε πας ο λαος, δια να φαγωσι και να πιωσι και να αποστειλωσι μεριδας και να καμωσιν ευφροσυνην μεγαλην, διοτι ενοησαν τους λογους τους οποιους εφανερωσαν εις αυτους. 	 Ut chixjunileb li tenamit queßxninkßei ru li cutan. Queßcôeb chi cuaßac ut chi ucßac ut queßxqßue ajcuiß xcuaheb li mâcßaß cuan reheb. Ut cßajoß nak queßsahoß saß xchßôleb xban nak queßxtau ru li âtin li quiyeheß saß xxiqueb.


τον οποιον επεμψα προς εσας δι' αυτο τουτο, δια να μαθη την καταστασιν σας και να παρηγορηση τας καρδιας σας, 	 A'an aj e nak tintakla êriq'uin. Tixye êre chanru nak cuanco arin ut tixq'ue ajcui' xcacuil êch'ôl sa' lê pâbâl.


Και εκ της Βεταχ και εκ Βηρωθαι, πολεων του Αδαδεζερ, ο βασιλευς Δαβιδ ελαβε χαλκον πολυν σφοδρα. 	 Ut saß li cuib chi tenamit Beta ut Berotai, li queßcuan rubel xcuanquil li rey Hadad-ezer, li rey David quixxoc nabal li chßîchß bronce.


Απεκριθη δε εις εκ του λαου και ειπεν, Ο πατηρ σου ωρκισε δι' ορκου τον λαον, λεγων, Επικαταρατος ο ανθρωπος, οστις φαγη τροφην σημερον δια τουτο ο λαος ειναι εκλελυμενος. 	 Jun li soldado quixye re laj Jonatán: —Lâ yucuaß quixbânu jun li juramento riqßuineb li soldados ut quixye nak tzßektânanbilak li ani tâtzacânk chiru li cutan aßin. Joßcan nak tacuajenako, chan.


Διοτι συ μεν καλως ευχαριστεις, ο αλλος ομως δεν οικοδομειται. 	 Yâl nak yôcat chixlok'oninquil li Dios, abanan li jun chic inc'a' tâtenk'âk xban lâ tij xban nak inc'a' naxtau ru li c'a'ru yôcat chixyebal.


Η σκηνη μου ηρημωθη και παντα τα σχοινια μου κατεκοπησαν οι υιοι μου εχωρισθησαν απ' εμου και δεν υπαρχουσι δεν υπαρχει πλεον ο εκτεινων την σκηνην μου και σηκονων τα παραπετασματα μου. 	 Xeßpoßîc li katenamit. Chanchan nak xpoßeß li kamuhebâl. Ut queßtßupeß li laso li chapchôqueb cuiß. Eb li kalal kacßajol xoeßxcanab kajunes. Xeßsacheß ruheb. Mâ ani chic târûk tâxakabânk re li kamuhebâl. Mâ ani târûk tâyîbânk re li katenamit.


Αληθως, Κυριε, οι βασιλεις της Ασσυριας ηρημωσαν παντα τα εθνη και τους τοπους αυτων, 	 At Kâcuaß Dios, relic chi yâl nak lix reyeb laj Asiria queßxsach chixjunileb li tenamit ut queßxcanab chi nayamnac ru li naßajej.


Ενετεινε το τοξον αυτου και με εστησεν ως σκοπον εις βελος. 	 Chanchan nak yô chintîcanquil riqßuin lix tzimaj.


Οταν οικοδομης νεαν οικιαν, θελεις καμει περιτειχισμα περιξ του δωματος σου, δια να μη καμης ενοχον αιματος την οικιαν σου, εαν πεση τις ανθρωπος απ' αυτης. 	 Nak têyîb lê rochoch, tento nak têqßue xramleb nak têyîb re nak incßaß tâcanâk saß êbên li chßaßajquilal cui junak tâtßanekß aran ut nacam.


Και απεστειλε τους νεανισκους των υιων Ισραηλ, και προσεφεραν ολοκαυτωματα και εθυσιασαν θυσιας ειρηνικας εις τον Κυριον, μοσχαρια. 	 Laj Moisés quixtaklaheb li sâj cuînk aj Israel chi mayejac chiru li Dios. Queßxcamsi li bôyx ut queßxcßat chokß xmayej chiru li Dios re xpatzßbal xcuybal xmâqueb.


Και εσταθην επι την αμμον της θαλασσης και ειδον θηριον αναβαινον εκ της θαλασσης, το οποιον ειχε κεφαλας επτα και κερατα δεκα, και επι των κερατων αυτου δεκα διαδηματα και επι τας κεφαλας αυτου ονομα βλασφημιας. 	 Ut li dragón quixakli chire li palau ut quicuil nak qui-el chak sa' li palau jun chic chanchan josk' aj xul cuan cuukub xjolom ut lajêb lix xucub. Ut sa' li lajêb chi xucub cuan junjûnk lix corona. Ut tz'îbanbil sa' eb lix jolom jun li c'aba'ej re xmajecuanquil li Kâcua'.


"Προσευχη του Δαβιδ." Ακουσον, Κυριε, το δικαιον προσεξον εις την δεησιν μου ακροασθητι την προσευχην μου, την γινομενην ουχι με χειλη δολια. 	 At Kâcuaß, chacuabi taxak li cßaßru yôquin chixtzßâmanquil âcue. Lâat nacanau nak cuanquin saß tîquilal châcuu. Chinâcuabi nak yôquin chixyâbanquil lâ cßabaß. Ut chasume taxak lin tij xban nak lâin incßaß yôquin chi balakßic.


Και θελω επιφερει επ' αυτους τεσσαρα ειδη, λεγει Κυριος την μαχαιραν δια σφαγην, και τους κυνας δια σπαραγμον, και τα πετεινα του ουρανου, και τα θηρια της γης, δια να καταφαγωσι και να αφανισωσι. 	 Câhib pây ru li tojba mâc tinqßue saß xbêneb. Lâin tincanabeb chi camsîc saß li plêt. Eb li tzßiß teßxtßupi eb li camenak ut eb li soßsol, joß eb ajcuiß li joskß aj xul li cuanqueb saß qßuicheß teßxtiu lix tibeleb.


Καλητερον μια δραξ πληρης αναπαυσεως παρα δυο πληρεις μοχθου και θλιψεως πνευματος. 	 Us nak naxbânu chi joßcan. Us nak kßalkßo rukß saß rochoch chiru nak tixcamsi rib chi cßanjelac chi mâcßaß rajbal xban nak aßan junes raylal naxqßue.


Τοτε οι ανθρωποι της πολεως ειπον προς τον Ιωας, Εκβαλε τον υιον σου δια να θανατωθη, επειδη εκρημνισε τον βωμον του Βααλ και επειδη κατεκοψε το αλσος το πλησιον αυτου. 	 Ut eb li cuînk li cuanqueb saß li tenamit aßan queßxye re laj Joás: —Cßam chak lâ cualal kiqßuin. Takacamsi xban nak aßan quixjucß lix artal li dios Baal ut quixyocß ajcuiß li cheß re li dios Asera li cuan chixcßatk li artal, chanqueb.


και Ζιζα ο υιος του Σιφει, υιου του Αλλον, υιου του Ιεδαια, υιου του Σιμρι, υιου του Σεμαια 	 laj Ziza li ralal laj Sifi (laj Sifi, aßan li ralal laj Alón; ut laj Alón, aßan li ralal laj Jedaías; ut laj Jedaías, aßan li ralal laj Simri; ut laj Simri, aßan li ralal laj Semaías.)


δεν θελει συμβαινει εις σε κακον, και μαστιξ δεν θελει πλησιαζει εις την σκηνην σου. 	 Joßcan nak mâcßaß raylal tâchâlk saß âbên. Ut li cuanqueb saß lâ cuochoch incßaß teßxcßul li yajel li incßaß naru xbanbal.


πλην ευρεθησαν εν σοι καλα πραγματα, καθοτι αφηρεσας τα αλση απο της γης και κατευθυνας την καρδιαν σου εις το να εκζητης τον Θεον. 	 Abanan cuan li us xabânu. Xacuisiheb li yîbanbil dios Asera saß li naßajej aßin ut xaqßue âchßôl chixbânunquil li cßaßru naraj li Dios, chan laj Jehú.


Και ημεις εγνωρισαμεν και επιστευσαμεν την αγαπην την οποιαν εχει ο Θεος προς ημας. Ο Θεος ειναι αγαπη, και οστις μενει εν τη αγαπη εν τω Θεω μενει και ο Θεος εν αυτω. 	 Lâo nakapâb nak li Dios, a'an aj rahonel ut nakanau nak yâl a'an. Li rahoc nachal riq'uin li Dios. Li ani narahoc, a'an cuan riq'uin li Dios ut li Dios cuan riq'uin a'an.


Δια τουτο τα αγαθα αυτων θελουσιν εισθαι εις διαρπαγην και οι οικοι αυτων εις αφανισμον, και θελουσιν οικοδομησει οικιας και δεν θελουσι κατοικησει, και θελουσι φυτευσει αμπελωνας και δεν θελουσι πιει τον οινον αυτων. 	 Tâmakßekß chiruheb chixjunil li cßaßru cuan reheb. Ut li rochocheb teßsachekß chiruheb. Teßxyîb li rochocheb abanan incßaß teßcuânk chi saß. Teßâuk uvas, abanan incßaß teßxyal li xyaßal li ru.


Και θελει επιστρεψει επ' αυτους την ανομιαν αυτων και εν τη πονηρια αυτων θελει αφανισει αυτους Κυριος ο Θεος ημων θελει αφανισει αυτους. 	 Li Kâcuaß tixqßueheb chi sachecß ruheb li incßaß useb xnaßleb xban lix mâusilaleb. Li Kâcuaß li kaDios tixsukßisi saß xbêneb lix mâusilaleb ut tixsacheb ru.


εις τους ανομους ως ανομος, μη ων ανομος εις τον Θεον, αλλ' εννομος εις τον Χριστον, δια να κερδησω ανομους 	 Eb li mâcua'eb aj judío moco cuanqueb ta rubel xcuanquil lix chak'rab laj Moisés. Nak cuanquin sa' xyânkeb a'an, ninbânu jo' neque'xbânu eb a'an re nak te'xpâb li Cristo inban lâin. Abanan a'an inc'a' naraj naxye nak inc'a' ninbânu li naxye li Dios. Inc'a' ninbânu li inc'a' us. Lâin ninbânu li naxye li Cristo.


Οι υιοι σου και αι θυγατερες σου θελουσι παραδοθη εις αλλον λαον, και οι οφθαλμοι σου θελουσι βλεπει και μαραινεσθαι δι' αυτους ολην την ημεραν και δεν θελει εισθαι δυναμις εν τη χειρι σου. 	 Eb lê ralal êcßajol teßcßamekß chokß rahobtesinbil môseb saß jalan tenamit. Cuulaj cuulaj têsiqßuiheb lê ralal êcßajol, abanan incßaß chic têtauheb.


Τοτε απεκριθη Ελιφας ο Θαιμανιτης και ειπεν 	 Quichakßoc laj Elifaz, Temán xtenamit, ut quixye:


Απο ανθρωπων, Κυριε, της χειρος σου απο ανθρωπων του κοσμου, οιτινες λαμβανουσι την μεριδα αυτων εν ταυτη τη ζωη, και των οποιων την κοιλιαν γεμιζεις απο των θησαυρων σου εχορτασαν τους υιους, και αφινουσι τα υπολοιπα αυτων εις τους εγγονους αυτων. 	 Riqßuin lâ cuanquil chinâcol chiruheb li sa nequeßxnumsi li cutan junjûnk xban lix biomaleb arin saß ruchichßochß. Canabeb chixbânunquil li cßaßru nequeßraj toj retal teßosokß joßqueb ajcuiß li ralal xcßajol ut eb li ri xmam.Aban lâin xban nak tîc inchßôl, tincuil âcuu chi tzßakal. Ut tâsahokß inchßôl chi cuânc âcuiqßuin saß choxa.


Και ελαβεν ο Ηλιας το παιδαριον, και κατεβιβασεν αυτο απο του υπερωου εις τον οικον και εδωκεν αυτο εις την μητερα αυτου. Και ειπεν ο Ηλιας, Βλεπε, ζη ο υιος σου. 	 Laj Elías quixkßalu cuißchic li chßina al ut quixcßam cuißchic takßa saß li naßajej li cuan cuiß lix naß. Quixkßaxtesi re li naßbej ut quixye re: —Cueß lâ chßina yum yoßyo chic, chan.Ut li xmâlcaßan quixye re: —Riqßuin aßin ninqßue retal nak lâat xprofeta li Dios ut chixjunil li nacaye, aßan yâl xban nak li Kâcuaß naxcßut châcuu, chan.


Και ειπεν ο Κυριος προς τον Μωυσην, Ιδου, πλησιαζουσιν αι ημεραι του θανατου σου καλεσον τον Ιησουν, και παρουσιασθητε εν τη σκηνη του μαρτυριου, δια να δωσω εις αυτον προσταγας. Και υπηγεν ο Μωυσης και ο Ιησους και παρουσιασθησαν εν τη σκηνη του μαρτυριου. 	 Li Kâcuaß quixye re laj Moisés: —Cuulac re xkßehil nak tatcâmk. Tâbok chak laj Josué ut saß cuibal texxic saß li tabernáculo re nak tinxakab laj Josué saß xcßanjel, chan. Ut laj Moisés ut laj Josué queßcôeb saß li tabernáculo ut queßxakli chiru li Kâcuaß.


Ιδου, ημεις εδενομεν δεματια εν μεσω της πεδιαδος και ιδου, εσηκωθη το ιδικον μου δεματιον και εσταθη ορθιον και ιδου, τα ιδικα σας δεματια περιστραφεντα προσεκυνησαν το ιδικον μου δεματιον. 	 Lâin xcuil saß lin matcß nak yôco chixbacßbal chi jôb li trigo. Ut li jun jôb li cue quicuacli ut quixxakab rib aran. Eb li jûnk jôb êre queßxsut li cue ut queßxcßutzub rib chiru li cue nak quicuil, chan laj José.


Οι ιερεις δεν θελουσι τρωγει ουδεν θνησιμαιον η θηριαλωτον, ειτε πτηνον ειτε κτηνος. 	 Eb laj tij incßaß teßxtiu xtibel li xul li narupupic malaj ut jalan xul, cui yal camsinbil xban xul malaj ut yal nacam xjunes, chan.


και σεις ομοιοι με ανθρωπους, οιτινες προσμενουσι τον κυριον αυτων, ποτε θελει επιστρεψει εκ των γαμων, δια να ανοιξωσιν ευθυς εις αυτον οταν ελθη και κρουση. 	 Chanchanakex li môs li yôqueb chiroybeninquil lix patroneb nak tâsuk'îk chak sa' junak sumlâc. Nak tixtoch' li puerta, sa' junpât te'xte chiru.


και οι απαριθμηθεντες αυτων κατα τας συγγενειας αυτων ησαν δυο χιλιαδες επτακοσιοι πεντηκοντα. 	 Ut eb li cuînk li queßajlâc cuanqueb cuib mil riqßuin cuukub ciento riqßuin mero ciento.


Τωρα εγω ο Ναβουχοδονοσορ αινω και υπερυψω και δοξαζω τον βασιλεα του ουρανου, διοτι παντα τα εργα αυτου ειναι αληθεια και αι οδοι αυτου κρισις, και τους περιπατουντας εν τη υπερηφανια δυναται να ταπεινωση. 	 Ut anakcuan lâin li rey Nabucodonosor ninlokßoni li tzßakal Rey li cuan saß choxa. Ninnima ru ut ninqßue xlokßal xban nak naxbânu chixjunil saß xyâlal ut saß tîquilal. Ut naxcubsi xcuanquil li ani naxnimobresi rib xjunes, chan laj Nabucodonosor.


Μη πεποιθατε επ' αρχοντας, επι υιον ανθρωπου, εκ του οποιου δεν ειναι σωτηρια. 	 Mêcßojob êchßôl riqßuineb li nequeßtaklan chi moco riqßuineb li yal cuînk xban nak eb aßan incßaß târûk texcol lâex.


Τοτε εσηκωσεν ο Μωυσης τους Ισραηλιτας απο της Ερυθρας θαλασσης, και εξηλθον εις την ερημον Σουρ και περιεπατουν τρεις ημερας εν τη ερημω και δεν ευρισκον υδωρ. 	 Laj Moisés quicßamoc be chiruheb laj Israel nak queßel chire li Mar Rojo. Queßcôeb saß li chaki chßochß Shur xcßabaß. Oxib cutan queßbêc saß li chaki chßochß ut mâ bar queßxtau li haß.


Βαλε την χειρα σου επ' αυτον ενθυμηθητι τον πολεμον μη καμης πλεον τουτο. 	 Cui lâat tâchßeß li xul aßan, aßan tâpletik âcuiqßuin. Ut incßaß chic tâcuaj xchßeßbal xban nak tatxucuak chiru.


τα παραπετασματα της αυλης, τους στυλους αυτης και τα υποβασια αυτων και το παραπετασμα της θυρας της αυλης, 	 Teßxyîb li tßicr li têsut cuiß li nebâl re li tabernáculo, joßqueb ajcuiß li okech rochbeneb lix naßajeb li teßqßuehekß cuiß. Ut teßxyîb li nimla tßicr li tâqßuehekß chiru li oquebâl re li nebâl.


Εν παντι καιρω αγαπα ο φιλος, και ο αδελφος γενναται δια καιρον αναγκης. 	 Li châbil amigo junelic narahoc, ut tixcßojob âchßôl nak yôkat chi cßuluc raylal joß junak tzßakal asbej.


Και γνωρισατε σημερον διοτι ουχι τα παιδια σας, τα οποια δεν εγνωρισαν, και τα οποια δεν ειδον την παιδειαν Κυριου του Θεου σας, τα μεγαλεια αυτου, την χειρα αυτου την κραταιαν και τον βραχιονα αυτου τον εξηπλωμενον, 	 Anakcuan cheqßuehak retal nak eb lê cocßal incßaß queßril nak li Kâcuaß quexkßus. Lâex ban quex-iloc re lix lokßal, lix cuanquilal ut li sachba chßôlej,


Και μετα τον θανατον του Αβρααμ, ευλογησεν ο Θεος Ισαακ τον υιον αυτου και κατωκησεν ο Ισαακ πλησιον του φρεατος Λαχαι-ροι. 	 Nak camenak chic laj Abraham, laj Isaac qui-osobtesîc xban li Dios. Laj Isaac quicuan saß li naßajej cuan cuiß li yußam haß “Li yoßyôquil Dios li na-iloc cue” xcßabaß.


παρα των πρωτοτοκων των υιων Ισραηλ ελαβε το αργυριον, χιλιους τριακοσιους εξηκοντα πεντε σικλους, κατα τον σικλον τον αγιον 	 Quixcßul riqßuineb laj Israel jun mil riqßuin oxib ciento riqßuin ôb xcâcßâl chi tumin plata joß li bisleb li cuan saß li tabernáculo.Ut laj Moisés quixqßue li tumin re laj Aarón ut reheb li ralal joß quiyeheß re xban li Kâcuaß.


Ητο εν τω κοσμω, και ο κοσμος εγεινε δι' αυτου, και ο κοσμος δεν εγνωρισεν αυτον. 	 Li Cristo quicuan sa' ruchich'och'. Abanan li cuanqueb sa' ruchich'och' inc'a' que'xq'ue retal chi tz'akal nak a'an li Cristo usta sa' xc'aba' a'an quiyîbâc li ruchich'och'.


Επειτα εκαθησαν να φαγωσιν αρτον, και αναβλεψαντες ειδον και ιδου, συνοδια Ισμαηλιτων ηρχετο απο Γαλααδ μετα των καμηλων αυτων φορτωμενων αρωματα και βαλσαμον και μυρον, και επορευοντο να φερωσιν αυτα κατω εις την Αιγυπτον. 	 Chirix chic aßan, queßchunla ut queßoc chi cuaßac. Nak yôqueb chi cuaßac queßril nak yôqueb chi châlc jun chßût eb li cuînk aj ismaelita. Yôqueb chak chi châlc Galaad. Ut chirixeb lix camello yôqueb chak chixcßambal oxib pây ru li sununquil ban re teßxcßayi aran Egipto. Aßin lix cßabaßeb li oxib pây ru chi sununquil ban; aromas, bálsamo ut mirra.


Και εστησαν εις εαυτους οι υιοι του Δαν το γλυπτον και Ιωναθαν ο υιος του Γηρσων, υιου του Μανασση, αυτος και οι υιοι αυτου ησαν ιερεις εν τη φυλη Δαν, εως της ημερας της αιχμαλωσιας της γης. 	 Ut eb li ralal xcßajol laj Dan queßxxakab li yîbanbil dios re teßxlokßoni. Ut laj Jonatán, li ralal laj Gersón, rochben li ralal xcßajol queßcßanjelac chokß aj tij chiruheb li ralal xcßajol laj Dan chalen toj nak queßchapeß ut queßcßameß chi najt. Laj Gersón, aßan li ralal laj Moisés.Ut li yîbanbil dios, li quixyîb laj Micaía, quicuan saß xyânkeb laj Dan joß najtil quicuan li rochoch li Kâcuaß Dios aran Silo.


Και η γη της Αιγυπτου θελει εισθαι θαμβος και ερημια και θελουσι γνωρισει οτι εγω ειμαι ο Κυριος διοτι ειπεν, Ο ποταμος ειναι εμου και εγω εκαμον αυτον. 	 Lâin tinsukßisi li naßajej Egipto chokß chaki chßochß. Mâcßaß chic cuânk chi saß. Ut eb li tenamit teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß li nimajcual Dios. Lâat caye, “Li nimaß Nilo cue lâin. Lâin quinyîban re,” chancat.


Εν τω μεταξυ αφου συνηθροισθησαν αι μυριαδες του οχλου, ωστε κατεπατουν αλληλους, ηρχισε να λεγη προς τους μαθητας αυτου πρωτον Προσεχετε εις εαυτους απο της ζυμης των Φαρισαιων, ητις ειναι υποκρισις. 	 Nak yôqueb chi ch'utlâc li q'uila mil chi tenamit, yôqueb chixtiquisinquil ribeb. Li Jesús qui-oc chi âtinac riq'uineb lix tzolom xbên cua ut quixye: -Mêbânu jo' neque'xbânu laj fariseo. A'aneb aj ca' pac'al u.


Υιοι Σεναα, τρισχιλιοι εννεακοσιοι τριακοντα. 	 Eb li ralal xcßajol laj Senaa, aßan oxib mil riqßuin belêb ciento riqßuin lajêb xcâcßâl.


Ο Κυριος γνωριζεται δια την κρισιν, την οποιαν καμνει ο ασεβης παγιδευεται εν τω εργω των χειρων αυτου Ιγαιων Διαψαλμα. 	 At Kâcuaß, xban nak nacatrakoc âtin saß xyâlal, nacacßutbesi lâ tîquilal. Aßut li incßaß useb xnaßleb xjunes nequeßxsicß xraylaleb riqßuin li incßaß us nequeßxbânu.


Δυνασαι ομως να σφαζης και να τρωγης κρεας εντος πασων των πυλων σου, κατα πασαν την επιθυμιαν της ψυχης σου, κατα την ευλογιαν Κυριου του Θεου σου την οποιαν σοι εδωκεν ο ακαθαρτος και ο καθαρος δυνανται να τρωγωσιν εξ αυτου, καθως την δορκαδα και καθως την ελαφον. 	 Abanan naru têcamsiheb li xul li têtzaca yalak bar cuanquex, joß nak nequetzaca xtibel li quej. Naru têtzaca li joß qßuial têraj, aß yal joß qßuial tixqßue êre li Kâcuaß. Naru nequextzacan usta muxbil êru, usta incßaß muxbil êru.


Και ειπεν ο Θεος προς τον Σολομωντα, Επειδη συνελαβες τουτο εν τη καρδια σου, και δεν εζητησας πλουτη, αγαθα και δοξαν ουδε την ζωην των μισουντων σε, ουδε πολυζωιαν εζητησας, αλλ' εζητησας εις σεαυτον σοφιαν και συνεσιν, δια να κρινης τον λαον μου, επι τον οποιον σε εκαμα βασιλεα 	 Li Kâcuaß quirabi lix tij laj Salomón ut quixye re: —Us li xatzßâma chicuu. Lâat incßaß xatzßâma nak tinnajtobresi rok lâ yußam, chi moco xatzßâma lâ biomal, chi moco lâ lokßal. Chi moco xatzßâma chicuu nak teßcâmk li xicß nequeßiloc âcue. Xatzßâma ban chicuu nak tinqßue ânaßleb re nak tânau taklânc saß xyâlal saß xbêneb lin tenamit li xatinxakab cuiß chokß rey.


επιποθων να σε ιδω, ενθυμουμενος τα δακρυα σου, δια να εμπλησθω χαρας, 	 Nacuaj raj rilbal cui'chic âcuu. Jultic cue chanru nak xatyâbac xban xrahil âch'ôl ut nacuaj nak tâsahok' cui'chic inch'ôl nak tincuil âcuu.