Ko te Atua, nana nei i hanga te ao me nga mea katoa i roto, ko ia nei te Ariki o te rangi, o te whenua, e kore ia e noho ki nga whare i hanga e te ringa 	 ašku rbbi lli-iskrn ddunit ula kullu ma-gis-illan, nttan a-igan sidis n-ignna ula win-wakal. ur-a-izddġ ġ-tgʷmma tyawskarnin s-ifassn n-bnadm.


Kua hoatu nei hoki e ahau he tauira mo koutou, kia rite ai ta koutou mahi ki taku i mea nei ki a koutou 	 mliġ-awn lmɛna-yad baš a-tskarm ġmklli-awn-skrġ.


Hei kaiwhakaatu ano te Wairua Tapu mo tenei ki a tatou: i muri mai i tana kiinga mai 	 ula rruḥ lqudus ifka-yaġ tugga f-mayad inna:


Na ka haere mai ki a ia nga Haruki, e mea nei kahore he aranga; ka ui ki a ia, ka mea 	 aškin-d dars kra n-iṣadduqin. ntni ġ-lmdhb-nsn ar-ttinin «ur-illi ma-ra-d-inkr zġ-lmut.» sqsan-t:


A whakanohoia ana e ratou ki runga ake i tona matenga te mea i whakawakia ai ia, he mea tuhituhi, ko Ihu tenei ko te kingi o nga Hurai 	 gn yat talluḥt ġ-nnig ih̬f-ns a-tml aṣraḍ lli-s-as-ṣrḍn, ityara gis: «ġwad iga yasuɛ agllid n-ayt-yudaya.»


A ka tomo ratou, ka kake ki te ruma i runga, ki te wahi i noho ai ratou; ara a Pita, a Hemi, a Hoani, a Anaru, a Piripi, a Tamati, a Patoromu, a Matiu, a Hemi tama a Arapiu, a Haimona Heroti, a Hura te teina o Hemi 	 lliġ lkmn tamdint ġlin s-uḥanu n-uflla lli-ġ-a-tgawarn. illa bṭrus d-yuḥanna d-yaɛqub d-andraws d-filibbus d-tuma d-bartulamaws d-matta d-yaɛqub yus n-ḥalfa d-simɛan awaṭani d-yahuda yus n-yaɛqub.


Kei roto nei i a ia to tatou whakaoranga i runga i ona toto, ara te murunga o nga he; he hua hoki no tona aroha noa 	 lli-aġ-ifran zġ-lhalak s-idammn-ns, issitti fllannġ ddnub-nnġ. matta ġunškad s-tggut lḥnant n-rbbi lli-s-aġ-ibark,


Ka koa ano ia e whakapono ana: ka whakaritea hoki nga mea i korerotia ki a ia e te Ariki 	 tambarkit a-tgit ašku tumnt is-rad-am-issafu sidi rbbi awal lli-s-am-inna.»


Ina tupono taku haere ki Hipania; e tumanako ana hoki ahau kia kite i a koutou i taua haerenga oku, a kia kawea peratia atu ahau e koutou, ina ano ia kia matua rite tetahi wahi o toku ngakau i te kitenga i a koutou 	 ar-bahra-trjuġ a-kʷn-in-sliġ ġakud nna-ġ-rad-mudduġ s-ṣbanya, baš ad-frḥġ ġ-gratun, tɛawnm-iyi ilmma ad-kmmlġ f-umuddu-nu.


No te mea kua puritia e koe te kupu o taku manawanui, waihoki ka puritia koe e ahau i te haora o te whakamatautauranga, i taua haora meake nei puta ki te ao katoa, hei whakamatautau i te hunga e noho ana i te whenua 	 hati tṣbrt tzgat ġmklli-k-uṣṣaġ. f-mayan a-f-ra-k-ssntalġ ġ-tasaɛt n-tnukmut lli-ra-izri f-ddunit a-tarm kullu willi gis zdġnin.


Ka tukua ia ki nga tauiwi kia tawaia, kia whiua, kia ripekatia: a i te toru o nga ra ka whakaarahia ake 	 fkn-iyi i-ibrraniyn a-gigi-tṭnaẓn ssġuršn-iyi agʷln-iyi f-uggjdi ard mmtġ. walaynni ġ-wis kraḍ-uwssan rad-d-nkrġ zġ-lmut.»


E aku tamariki nonohi, kia tupato koutou ki nga whakapakoko. Amine 	 wa-tarwa ɛzzanin, tanfat i-ilahat n-ddunit-ad.


Na ka mau nga Kariki katoa ki a Hotene, rangatira o te whare karakia, a whiua ana ia i mua o te nohoanga whakawa. Heoi kihai a Kario i whakaaro ki tetahi o enei mea 	 ffuġn kullu, ġwin sustanis amġar n-tgmmi n-tẓallit, ar-t-kkatn ġ-tama l-lmḥkama. imma lḥakm galyun ur-tt-akkʷ-gisn-yiwi.


Heoi he kupu tautohetohe no ta ratou karakia ta ratou i mea ai ki a ia, ko tetahi Ihu ano i mate, e kiia ana hoki e Paora kei te ora 	 ur-illi yat ġ-gratsn abla kra n-imjaḥadn f-mamnk ad-tɛbadn ilah-nsn, ula f-yan immut ism-ns yasuɛ ar-fllas-ittini bulus is-iddr.


Na kua whakamaharatia ia e te Wairua Tapu, e kore ia e kite i te mate, kia kite ra ano ia i ta te Ariki Karaiti 	 imla-yas rruḥ lqudus is-ur-ra-immt ard iẓr lmasiḥ n-sidi rbbi.


E oku hoa aroha, kaua e kiia he hanga hou te tahunga i roto i a koutou hei whakamatautau i a koutou; ano he mea hou tenei kua pa ki a koutou 	 way-aytma ɛzzanin, a-ur-ttɛjjabm ġ-lɛafit n-trfufnt lli-kʷn-itarmn, zund iġ-awn-ijra kra igan ljdid.


Otira ka mea nga Parihi, Na te rangatira o nga rewera tana peinga rewera 	 imma ifarisin ar-ttinin: «nttan s-tḥkimt n-ugllid l-ljnun a-s-a-issufuġ ljnun.»


He rite ano te tuarua ki tenei, Kia aroha koe ki tou hoa tata, ano ko koe 	 trwas-tt tis snat, ‹a-ttirit adjar-nnk zund ih̬f-nnk.›


Na reira i riri ai ahau, i oati ai hoki, E kore ratou e tae ki toku okiokinga 	 s-lġaḍab a-s-nniġ awal-ad izgan, ‹ntni ur-sar-rad-kšmn s-usunfu-nu.›»


Na ka whakahoki a Ihu, ka mea ki a ratou, Hoatu ki a Hiha nga mea a Hiha, ki te Atua nga mea a te Atua. A miharo ana ratou ki a ia 	 irar-asn yasuɛ: «fkat i-qayṣr ma-igan win qayṣr, tfkm i-rbbi ma-igan win rbbi.» ntni ar-gis-tɛjjabn.


Kahore hoki a matou totoro noa atu, e kiia ai kahore he taenga atu mo matou ki a koutou: i tae atu na hoki matou ki a koutou rawa na i runga i te rongopai o te Karaiti 	 ur-nri a-nssurf iwtta s-illi ur-aġ-ifki rbbi. walaynni ifka-yaġ kra ġ-darun, ašku nkkʷni a-izwarn is-n-nmudda nsslkm-awn-in lh̬bar ifulkin l-lmasiḥ.


I kitea ano hoki i roto i a ia nga toto o nga poropiti, o te hunga tapu, o te hunga katoa hoki i whakamatea ki runga ki te whenua 	 lɛqubit a-iḍrn f-babil ašku yufa-n gis rbbi-nnun idammn l-lanbiya d-imẓlayn-ns d-win kullu mddn lli-tyawnġanin ġ-ddunit.»


I korero atu ai ahau i tenei kia whakama ai koutou. Koia ranei, kahore rawa e kitea kia kotahi he tangata whakaaro i roto i a koutou, hei whakarite ina whakawa ona teina i a raua 	 is-kʷn-ur-iššḥššim ġayd tskarm? is-ur-gigun-illi yan iṭṭafn lɛaql yiẓḍar a-issnfaṣal aytmatn n-umnaggar?


Ko tana korero ano tenei mona i whakaarahia nei e ia i te hunga mate, te hoki ano ki te pirau i muri iho, ka hoatu e ahau ki a koutou nga mea tapu, nga manaakitanga pono o Rawiri 	 ityara ula f-mamnk a-ra-t-id-issnkr zġ-lmut a-ur-sar-trkm ddat-ns, yini: ‹hati ra-kʷn-barkġ s-lbarakat ṣfanin zganin lli-f-nniġ i-dawd.›


He teka ianei na Mohi te ture i hoatu ki a koutou, a kahore e whakaritea te ture e tetahi o koutou? He aha koutou ka whai nei kia whakamatea ahau 	 musa ifka-yawn ššrɛ n-rbbi, walaynni ur-gigun-illi yan iskarn s-ššrɛ. mah̬ aylliġ a-ttirim a-yyi-tnġm?»


Na kua tanumia ngatahitia tatou me ia ki roto ki te matenga, he mea na te iriiri: kia rite ai ki a te Karaiti i whakaarahia ake nei i te hunga mate e te kororia o te Matua, waihoki ko tatou kia haere i roto i te houtanga o te ora 	 ntyawmḍal dids s-udum lli-irwasn i-lmut baš a-nddr s-tudrt l-ljdid, ġmklli-d-inkr nttan zġ-lmut s-tḥkimt n-rbbi babas.


Na haere ana ratou ki te whanui o te whenua, karapotia ana e ratou te nohoanga o te hunga tapu, me te pa e arohaina ana: na ko te hekenga iho o te kapura i te Atua i te rangi, pau ake ratou 	 ar-zziggizn ard kn ddunit kullutt, sutln i-untal n-imẓlayn n-rbbi a-t-igan d-tmdint lli-dars-iɛzzan. imil tḍr-d fllasn lɛafit zġ-ignna thlk-tn.


Ma konei hoki tatou ka matau ai no te pono tatou, ka whakau ai hoki i o tatou ngakau i tona aroaro 	 ġmkad a-s-ra-nissan is-nga win lḥqq nsshnnu ul-nnġ ġ-lgddam n-rbbi iġ-a-itġuwḍ-uwl-nnġ f-ssibt n-ma-ur-nfulki.


Tenei ahau te tu nei i konei, te whakawakia nei mo te tumanako ki te mea i korerotia e te Atua i mua ki o tatou matua 	 imma ġilad biddġ ġid a-flla-tḥkamt f-ssibt n-rrja lli-dari-illan, ašku umnġ awal lli-inna rbbi i-imzwura-nnġ.


Na, ka rongo ratou i ta te kingi, ka haere; na ko te whetu, i kite ai ratou i te rawhiti, e haere ana i mua i a ratou, a tae noa, tu noa ki runga ake i te takotoranga o te tamaiti 	 lliġ sfldn ntni i-mad-asn-inna-ugllid, munn-daġ d-uġaras-nsn. iban-asn-d-daġ itri lli-yadlli-ẓran ġ-ššrq, frḥn bahra s-lfrḥ iggutn. izwur-asn itri aylliġ ilkm iggi n-illiġ illa-uḥšmi, ibidd.


Na ka oho ratou katoa, ka miharo, ka mea, Na, ehara ianei enei katoa e korero nei i te hunga no Kariri 	 ar-bahra-tɛjjabn ar-ssmqsan i-ngratsn: «ġwid kullu sawalnin, is-urd ayt-jalil ad-gan?


Koia ahau ka mea nei ki a koutou aianei, Kahore oku poke i nga toto o tetahi tangata 	 walaynni rad-awn-iniġ ġassad: iġ-illa ma-gigun-itthlkn, urd nkki a-f-llan idammn-ns.


Ko nga mea katoa e mea ai koutou mahia a ngakautia, hei mea ki te Ariki, a ehara i te mea ki nga tangata 	 aynna-ġ-a-tth̬damm, h̬dmat gis s-tiqqi-nnun zund iġd siditnnġ a-mi-tth̬damm urd bnadm.


Ina, ma o ratou hua ka mohiotia ai ratou e koutou 	 ġmkan a-rad-gn ula ntni, zġ-lġllt-nsn a-zġ-ra-tn-ttissanm.


E te kaiwhakaako, i tuhituhi a Mohi ki a matou, Ki te mate te tuakana o tetahi tangata, mahue iho tana wahine, kahore he tamariki hei waihotanga iho, me tango tana wahine e tona teina, ka whakatupu uri ai mo tona tuakana 	 «way-amslmd, yura-yaġ musa inna ‹iġ-immut kra n-yan ifl-d tamġart-ns bla tarwa, illa f-gʷmas n-urgaz-an a-itahl tamġart-an a-dids-iskr tarwa f-ism n-gʷmas lli-immutn.›


I tona matakitakinga hoki i a ia ano, haere ana, wareware tonu ake he ahua pehea ranei tona 	 ġir yuggʷa-n iẓr ih̬f-ns yitti, s-ittu man udm a-iskr.


Ki te mea ia he tamariki, he mokopuna ranei a tetahi pouaru, kia whakaakona ratou i te tuatahi kia whakaaro tika ki to ratou whare ake, kia utua hoki ta nga matua; he mea pai hoki tenei, he mea e manakohia ana i te aroaro o te Atua 	 walaynni tahjjalt nna-dar tarwa-ns nġd tarwa n-tarwa-ns, iqqan-tn-d ad-issann is-gisn-ira rbbi ad-thallan ġ-tilli ganin tinsn. illa fllasn ad-traran lh̬ir i-ayt-darsn, ašku rbbi irḍa s-mayad.


Tama a Matuhara, tama a Enoka, tama ia Iarere, tama a Marereere, tama a Kainana 	 yus n-matušalaḥ yus n-ah̬nuh̬ yus n-yarad yus n-mahalalil yus n-qinan


E kino ana hoki ki te marama nga kaimahi katoa i te kino, e kore ano hoki e haere mai ki te marama, kei whakakitea a ratou mahi 	 kullu wanna iskarn ma-yʷh̬šnn, ar-itkrhu tifawt. ur-a-ittiri a-d-iffuġ s-tifawt a-ur-d-bayynn iskkirn-ns.


A meinga ana nga pa, a Horoma, a Komora, kia pungarehu rawa, ko tana whakataunga he he hurihanga, waiho iho hei tohu ki te hunga e noho karakiakore i nga wa i muri 	 yut ilmma rbbi lḥukm f-tmdinin n-sadum d-ɛamura, ihlk-tnt s-lɛafit, baš ad-ẓrn kullu willi srs rurnin tiġurdin ma-ijran i-tmdinin-an, issann ma-rad-asn-ijru ula ntni.


A, i tona kitenga i tetahi o ratou e tukinotia ana, ka awhina ia i a ia, a patua iho e ia te Ihipiana, a ka whai utu mona i tukinotia ra 	 iẓr yan gisn, ar-t-issrfufun yan gu-miṣr. iftu musa a-t-iɛawn irar i-gu-miṣr f-ma-iskr. yut-t ġakudan inġ-t.


He rahi hoki te hui i aru i a ia; a whakaorangia ana ratou e ia i reira 	 ḍfurn-t mddn ggutnin ar-ġin-ijjujji imuḍan.


He kuiti hoki te kuwaha, he kiki te ara e tika ana ki te ora, a he tokoiti te hunga e kite 	 walaynni inukma imi lli-itawin s-tudrt, išqu-uġaras-ns, idrus ma-t-itafan.


Na ka whakahoki ratou, ka mea ki a ia, I whanau pu koe i roto i nga hara, ko koe ranei hei whakaako i a matou? Na peia ana ia e ratou ki waho 	 rarn-as: «kiyi tɛmmrt s-ddnub zġ-tlalit-nnk, tirit ad-aġ-tsslmadt nkkʷni?» ssufġn-t ilmma zġ-tgmmi n-tẓallit.


Ehara hoki te Atua i te Atua o te whakararuraru, engari no te rangimarie; e pera ana hoki i roto i nga hahi katoa o te hunga tapu 	 ašku rbbi ur-igi bu-iruwwayn. bu-sslamt a-iga.


Whakatata atu ki te Atua, a ka whakatata mai ia ki a koutou. Horoia o koutou ringaringa, e te hunga hara: meinga o koutou ngakau kia hekore, e te hunga ngakau rua 	 akmurat-n s-rbbi, yakmur-d srun. wa-kunni lli-iskarn ddnub, sirdat ifassn-nnun. wa-kunni lli-ikkatn f-sin iġarasn, ssġusat ulawn-nnun


Ki te mea hoki na te aroha noa ahau i kai ai, he aha ahau i korerotia kinotia ai mo te mea i whakawhetai ai ahau 	 iġ-a-tškarġ rbbi f-mad-šttaġ, mah̬ aylliġ ra-yyi-tẓin mddn f-maylli-f-a-tškarġ rbbi?


Na ka whakahoki a Ihu, ka mea ki a ratou, Kati te komuhumuhu i roto i a koutou 	 irar-asn yasuɛ: «ad-ur-tngmugm i-ngratun.


Me koutou hoki ka awhina tahi na ki ta koutou inoi mo matou; kia whakawhetai te tokomaha mo matou, mo te aroha noa na te tokomaha i homai ki a matou 	 illa fllawn ula kunni a-ttḍalabm rbbi f-ssibt-nnġ. ġmkad a-s-rad-aġ-ttɛawanm, igatn ġwilli tškarnin rbbi f-lbarakat lli-aġ-d-yakka f-ssibt n-tẓulla ggutnin.


Na, ki te mea he whakamarie kei roto i a te Karaiti, ki te mea he pehi mamae to te aroha, ki te mea he whiwhinga tahitanga ki te Wairua, ki te mea he ngakau aroha, he mahi tohu 	 is-ur-tdusm tzɛmm f-ssibt n-ma-tgam win lmasiḥ? is-ur-a-kʷn-tssfjjij tayri-ns? is-ur-a-tssḥssam s-tamunt n-rruḥ-ns? is-ur-darun lḥnant ula lmḥbbt iggutn n-ingratun?


Kia mau ta tatou whakaae ki te mea e tumanakohia atu nei, kei ngaueue; he pono hoki ta te kaiwhakaari mai 	 illa fllannġ a-namẓ ġ-rrja lli-s-numn bla-yas-nrẓm, ašku rbbi lli-ifkan awal-ns rad-bdda-gis-izga.


Na ka whakamatautau etahi, ka mea ki tetahi tohu i a ia i te rangi 	 irin wiyyaḍ ad-armn yasuɛ, ḍalbn-t ad-asn-iml kra l-lmɛjizt ad-asn-tg tamatart n-izd rbbi a-t-id-yuznn.


Na raua nei hoki o raua na kaki i taku kia ora ai ahau: ehara i te mea ko ahau anake e whakawhetai ana ki a raua, engari ko nga hahi katoa hoki o nga tauiwi 	 ntni kkan-ttin ujadn ad-fkn ih̬f-nsn ar lmut f-ssibt-inu. ar-tn-tškarġ bahra, urd ġir nkki walaynni ar-tn-tškarn kullu imnaggarn n-ayt-tmizar aggugnin.


Koia ahau ka mea nei ki a koutou, Ko nga mea katoa e tono ai koutou ina inoi, me whakapono ka riro mai i a koutou, a ka whiwhi koutou 	 f-mayad a-f-rad-awn-iniġ, kullu ma-tḍalbm iġ-a-ttẓallam i-rbbi, amnat is-rad-awn-ityawfka, hati rad-awn-yili.


Na ka mea ia ki a ratou, Kahore ano ia koutou kia matau noa 	 yini-asn: «is-ur-ta-tfhimm?»


Na ka aru a Haimona Pita i a Ihu, a ka aru ano hoki tetahi atu o nga akonga: na i mohiotia taua akonga e te tohunga nui, a tomo tahi ana me Ihu ki te whare o te tohunga nui 	 imma simɛan bṭrus ntta d-yan-umḥḍar yaḍni ḍfarn yasuɛ. amḥḍar-an, issn-t-unmġur n-tgmmi n-rbbi. ikšm ula ntta s-wammas n-tgmmi n-unmġur s-illiġ illa yasuɛ.


A ka tukua atu koutou e nga matua, e nga teina, e nga whanaunga, e nga hoa; ka whakamatea ano etahi o koutou 	 imma kunni ra-kʷn-in-dḥayn ayt-darun d-aytmatun d-ayt-tqbilt-nnun ula imddukkʷal-nnun. rad-nġn kra gigun.


A ka tae ki Kaperenauma, ki tetahi pa o Kariri, ka whakaako i a ratou i te hapati 	 yašk-id yasuɛ s-kafrnaḥum, tga yat-tmdint ġ-jalil. ar-ikššm s-tgmmi n-tẓallit ġ-uwssan n-usunfu ar-isslmad.


Ki te nui ake te aroha o tetahi ki tona papa, whaea ranei, i tona ki ahau, e kore ia e tikangatia maku; ki te nui ake hoki te aroha o tetahi ki tana tama, tamahine ranei, i tona ki ahau, e kore ia e tikangatia maku 	 wanna ittirin babas nġd innas uggʷar-inu ur-isthlla a-ig winu. wanna ittirin iwis nġd illis uggʷar-inu ur-isthlla a-ig winu.


Nana ia i whakaora i ona matenga katoa, a hoatu ana ki a ia he pai, he matauranga i te aroaro o Parao kingi o Ihipa; a meinga ana ia e tera hei kawana mo Ihipa, mo tona whare katoa hoki 	 ifukku-t zġ-kullu tassasin-ns. lliġ ibidd yusf ġ-lgddam n-firɛawn agllid n-miṣr, ifk-as rbbi taḥkimt iggutn, aylliġ fllas irḍa-ugllid, ifl ġ-ddu-ufus-ns tamazirt n-miṣr ula kullu tigmmi-ns.


Ka puta ano hoki toku uaua kia mau tonu to koutou mahara ki enei mea i muri i toku matenga 	 walaynni ra-n-tggaġ tiqqi-nu baš a-tiẓḍarm a-bdda-tswingimm ġ-tġawsiwin-ad ġakud lliġ ur-ra-sul-didun-iliġ.


Na ko Kaiapa tenei nana ra i whakatakoto te whakaaro ki nga Hurai, he pai ke ki te mate te tangata kotahi mo te iwi 	 qayafa, nttan a-innan yadlli i-imġarn n-ayt-yudaya «yuf iġ-immut yan-urgaz f-ssibt n-mddn-nnġ kullutn.»


Na ka whakahoki ia, ka mea ki a ratou, E rapu ana te whakatupuranga kino, puremu, i tetahi tohu; a e kore tetahi tohu e hoatu, ko te tohu anake o Hona poropiti 	 imma ntta irur-asn: «tasut yʷh̬šnn ifsadn ayad, tḍalb tamatart. ur-rad-as-ttyawfka kra n-tmatart abla tamatart n-nnabi yuna.


Na ko te whakahokinga a Ihu ki a ia, Ko te tuatahi o nga ture katoa, Whakarongo, e Iharaira: Ko te Ariki, ko to tatou Atua, he Ariki kotahi 	 isawl yasuɛ yini-as: «luṣit ihiyyan a-stt-igan ‹sfldat, ay-ayt-rbbi. rbbi siditnnġ, nttan waḥdut a-igan rbbi.


Ara ko te Karaiti kia mate, ko ia te matamua o te aranga o te hunga mate, mana ano e whakapuaki te marama ki te iwi, ki nga Tauiwi 	 nnan is-rad-bahra-irfufn lmasiḥ, ig amzwaru i-willi ra-d-inkr zġ-lmut, baš a-issbayyn tifawt i-ayt-yudaya ula ayt-tmizar aggugnin.»


Kotahi tonu to matou whakaaro he pai kia whiriwhiria etahi tangata, kia tonoa atu ki a koutou, hei hoa mo a matou tangata e aroha nei, mo Panapa raua ko Paora 	 mayan a-f-d-nmnaggar ġilad, nmšaška-d kullwaġ a-nsti kra n-mddn nazn-tn-in s-darun, a-n-munn d-aytmatnnġ ɛzzanin barnaba d-bulus


Ka mea ana akonga ki a ia, Ki te penei te tikanga mo te tangata raua ko tana wahine, ehara te marena 	 inin-as imḥḍarn: «iġ-iga ġmkad ġ-gr-urgaz d-tmġart-ns, yuf-as a-ur-akkʷ-itahl.»


Katahi ka whakatika a Pita, ka oma ki te urupa: a, ko tona pikonga iho ka kite, ko nga kakahu takai anake e takoto ana; a hoki ana ki tona whare me te miharo ano i roto i a ia ki taua mea i meatia 	 imma bṭrus inkr ġakudan yazzl s-umḍḍal. iknu-n ar-n-srs-itaggʷa, ur-n-iẓri abla išddadn l-lkttan. iwrri-d s-tgmmi ar-bahra-iswingim ġ-mayd ijran.


Ko te utu hoki e whakapangia ki a ratou he whakangaromanga, he mea mutungakore i te aroaro ano o te Ariki, i te kororia ano hoki o tona kaha 	 ra-fllasn-yut lḥukm s-lhalak l-lih̬rt, issngara-tn d-siditnnġ. ra-tn-in-issaggug f-lmjd-ns itjhhdn


Na whakarerea ake e ia nga mea katoa, whakatika ana, aru ana i a ia 	 inkr lawi ifl kullu ma-dars-illan imun dids.


I mea ratou, I haere koe ki roto ki nga tangata kihai i kotia, i kai tahi me ratou 	 «mah̬ aylliġ tgguzt ġ-dar ġwilli ur-ẓẓullinin, ar-didsn-tšttat?»


Na, i te aranga, i te mea ka ara ratou, ma wai o ratou te wahine? he wahine hoki ia na ratou tokowhitu 	 ini-aġ, ġ-tnkra lli-ġ-rad-nkrn kullutn, tamġart n-manwa gisn a-ra-tg? hatti tkka-ttin tga tamġart-nsn s-ssa.»


A, ka roa iho raua ki reira, ka tukua raua e nga teina i runga i te rangimarie ki te hunga nana raua i tono atu 	 tigira n-ma-darsn-gawrn kra n-uwssan, safḍn-tn aytmatn s-sslamt, wrrin s-dar ġwilli-tn-uznnin.


Na te whakapono a Rahapa, te wahine kairua, i kore ai e whakangaromia ngatahitia me te hunga whakaponokore, mona i whakamanuhiri i nga tutei i runga i te rangimarie 	 ula tamggant raḥab, f-ssibt n-ma-tumn a-f-tɛawn imazann, ur-tmmut tigira d-willi ur-rinin rbbi.


Ko tenei hoki, Kaua e puremu, Kaua e patu tangata, Kaua e tahae, Kaua e hiahia ki ta te tangata; a ki te mea tera atu ano tetahi kupu ako, ka whakarapopototia ki roto ki tenei kupu, ara, Kia aroha ki tou hoa tata, ano ko koe 	 ašku luṣiyat «a-ur-tznut» «a-ur-tnġt» «a-ur-takʷrt» «a-ur-tirit ma-igan win wiyyaḍ,» nẓḍar a-tnt-nssmun ntnti d-tiyyaḍ nna-llanin s-yan-wawal, a-t-igan: «a-ttirit adjar-nnk zund ih̬f-nnk.»


A ka whakahoki ia, ka mea ki a raua, Haere korerotia ki a Hoani nga mea e kite nei, e rongo nei korua; ko nga matapo e titiro ana, ko nga kopa e haereere ana, ko nga repera kua ma, ko nga turi e rongo ana, ko nga tupapaku e whakaarahia ana, e ka uwhautia ana te rongopai ki te hunga rawakore 	 isawl yasuɛ yini-asn: «zaydat tinim i-yuḥanna f-ma-tẓram ula ma-mi-tsfldm. ha-ibukaḍn ar-ttisfiwn, ikušamn ar-fttun, injdamn ar-tġusn, iḍrḍar ar-sflidn, ġwilli mmutnin ar-d-nkkrn, imẓlaḍ ar-tn-ilkkm lh̬bar ifulkin.


He kakara pai hoki matou no te Karaiti ki te Atua, i runga i te hunga e whakaorangia ana, i runga ano i te hunga e whakangaromia ana 	 ašku nga ġ-dar rbbi zund tujjut l-lmasiḥ ġ-gr kullu mddn, ġwilli njmnin ula ġwilli tyawhlaknin.


Na ka puta mai he reo i te kapua, e mea ana, Ko taku Tama tenei, ko taku i whiriwhiri ai: whakarongo ki a ia 	 ġakudan isawl-d yan-wawal zġ-tmdlut yini-asn: «ġwad iga iwi amẓlay. sflidat srs.»


Tuwhera tonu o matou mangai ki a koutou, e nga Koriniti, kua nui to matou ngakau 	 way-aytma n-kurintus, s-nniyt n-uwl-nnġ ayd-s-awn-in-nsawl, ašku tɛzzam darnnġ bahra.


Na ka ringihia e te anahera tuawhitu tana oko ki te takiwa o te rangi: a ka puta mai he reo nui i te whare tapu o te rangi, i te torona, e mea ana, Kua oti 	 iddu lmalak wis ssa iffi-n taṭṭast-ns f-ignwan, s-d-isawl yan-wawal itjhhdn zġ-dar lɛrš ġ-tḥanut tamẓlayt yini: «hati ikmml.»


Na ko taku kupu tenei ki a koutou, Arohaina o koutou hoa whawhai, manaakitia te hunga e kanga ana i a koutou, kia pai te mahi ki te hunga e kino ana ki a koutou, me inoi hoki mo te hunga e whakawhiu ana i a koutou, e whakatoi ana i a koutou 	 imma nkki rad-awn-iniġ, ḥnnwat ġ-inuwwašn-nnun, tḍalbm rbbi a-irḥm ġwilli-kʷn-ssrfufnnin.


Na, ko nga haona kotahi tekau i kitea e koe, me te kararehe, e kino ano enei ki te wahine kairua, ka meinga ia e ratou kia moti rawa iho, kia noho tahanga, e kai ano ratou i ona kikokiko, e tahu hoki i a ia kia pau rawa i te ahi 	 walaynni mraw-waskawn d-waġʷẓn lli-tẓrit, ntni rad-krhun tamggant, kkisn-as kullu ma-dars-illan, fln-tt bla yat. rad-ššn tifiyi-ns jdrn-tt kullu s-lɛafit.


A i te atatu ka hoki ano ia ki te temepara, a tae katoa ana te iwi ki a ia; na ka noho ia, ka whakaako i a ratou 	 zikk ṣbaḥ ikšm-daġ s-tgmmi n-rbbi, munn-d fllas mddn ggutnin. igawr ġin ar-tn-isslmad.


Ehara hoki i te Hurai te mea ko waho noa iho tona ahua Hurai; ehara ano i te kotinga te mea no waho, no te kikokiko 	 ma-igan gu-yudaya bab n-tẓallit s-lḥqq? ur-t-igi ġwalli issġusn ddat-ns s-tẓallit lli-itbann i-mddn.


Ka koa te hunga e tangi ana: ka whakamarietia hoki ratou 	 imbarkin ad-gan ġwilli allanin, ašku ntni a-mi-ra-isfiḍ rbbi imṭṭawn-nsn.


Na ka ui ano ia ki a ratou, Ko wai ta koutou e rapu? Ka mea ratou, Ko Ihu o Nahareta 	 isqsa-tn-daġ yasuɛ: «manwa-s-a-tsiggilm?» inin-as: «yasuɛ gu-naṣira.»


E u ana te pupuri i te kupu pono i whakaakona atu na, kia taea ai e ia, i te mea ka tika nei tana whakaako, te whakahauhau, te turaki ano i ta te hunga e totohe mai ana 	 iqqan-t-id a-yamẓ ġ-iwaliwn zganin lli-s-a-nsslmad. ġmkad a-s-ra-yiẓḍar a-izzɛam wiyyaḍ s-ulmmud yʷġẓann, irar awal i-wanna-t-iḍaḍḍn.


Ka whakahoki te wahine, ka mea, Kahore aku tahu. Ka mea a Ihu ki a ia, He korero tika tau, Kahore aku tahu 	 «ur-dari argaz.» yini-as yasuɛ: «tʷġẓant lliġ tnnit ur-darm argaz,


No reira kaua e manukanuka ki o apopo: ma apopo ano ia e manukanuka. Kati ano i tona ra tona kino 	 a-ur-ttasim taġuft i-uzkka, ašku azkka iẓḍar i-taġuft-ns. tqadda-tmmara n-ġassad bla-di-tzuydm tin-uzkka.


E nga tane, arohaina a koutou wahine, kia pera hoki me te Karaiti i aroha nei ki te hahi, i hoatu hoki i a ia ano mo taua hahi 	 imma kunni a-irgazn, tḥnnwat ġ-tmġarin-nnun, ġmklli iḥnna lmasiḥ ġ-umnaggar ifk tudrt-ns fllas


Kihai ano matou i rapu kororia i te tangata, i a koutou ranei, i era atu ranei, ahakoa i tika matou, he apotoro nei na te Karaiti, kia mea he tangata whai tikanga matou 	 ur-jju-nskir f-ad-aġ-talġm kunni ula wiyyaḍ.


Ko taku inoi ano tenei, kia nui haere tonu to koutou aroha i runga i te matauranga, i nga mahara mohio katoa 	 imma ġilad ar-tḍalabġ rbbi ad-awn-issigat bahra lḥnant n-ingratun, ifk-awn a-tissanm kullu ma-igan win lḥqq ar-taṭṭum ma-išwan zġ-ma-yʷh̬šnn.


Kia mahara ki te wahine a Rota 	 swangmad-d ma-ijran i-tmġart n-luṭ.


Ko koutou ia e matau ana ki ona tohu, he pera tana me ta te tamaiti ki te matua, ko toku hoa ia ki te kawe haere i te rongopai 	 imma kunni tssnm f-timutaws is-ifulki bahra, tissanm mamnk a-didi-ith̬dam zund arraw d-babas ġ-twuri l-lh̬bar ifulkin.


Heoi ano taku meatanga he pononga koutou; e kore hoki te pononga e mohio ki ta tona ariki e mea ai: engari kua oti koutou te hua e ahau he hoa; ko aku mea katoa hoki i rongo ai ahau ki toku Matua, kua oti te whakakite e ahau ki a koutou 	 ur-sul-kʷn-giġ d-ih̬ddamn-inu, ašku ah̬ddam ur-issin ma-itnawal sidis. giġ-kʷn d-imddukkʷal-inu, ašku mliġ-awn kullu ma-mi-sfldġ zġ-baba.


A he maha nga ra i kitea ai ia e te hunga i haere tahi i a ia i Kariri ki Hiruharama, ko ratou nei nga kaiwhakaatu mona ki te iwi 	 ar-d-itban kigan d-uwssan i-willi dids munnin zġ-jalil s-urušalim. gn ntni inagan, ar-akkan tugga i-ayt-rbbi f-mad-ẓran.


A ka whakatangi te rima o nga anahera, a ka kite ahau i tetahi whetu no te rangi kua taka iho ki te whenua: a ka hoatu ki a ia te ki o te poka torere 	 yut wis smmus lmalayka nnffar-ns, s-ẓriġ yan-itri iḍr zġ-ignwan s-wakal. ttfk-as yat-tsarut i-itri-an, igan tin-tdrut n-wakal.


A, no ka rite enei mea, ka mea a Paora i roto i tona wairua, kia tika na Makeronia, na Akaia, kia haere ki Hiruharama; i mea ia, Ka tae ahau ki reira, ko Roma ano taku e tiki ai e titiro 	 tigira n-mayan iswangm bulus, iml-as rruḥ lqudus is-t-id-iqqan a-izri zġ-makiduniyya d-ah̬aya s-urušalim. inna: «tigira n-mad-kkiġ ġin, iqqan-iyi-d ad-ẓrġ ula tamdint n-ruma.»


A, ki te kore e whakarerea noatia iho e koutou nga he o nga tangata, e kore ano e whakarerea noatia iho o koutou he e to koutou Matua 	 walaynni iġ-ur-a-ttṣamaḥm i-wiyyaḍ f-ddnub lli-gigun-skarn, ur-rad-awn-iṣamḥ babatun f-ddnub-nnun.


Otira i mea a Ihu, Ehara, kua pa tetahi ki ahau: e mohio ana ahau, kua puta atu he mana i ahau 	 imma yasuɛ inna: «iggr-iyi-d kra n-yan, ašku ssḥssaġ is-zgigi-tffuġ kra l-lbaraka.»


Otiia i roto i nga tini iwi ko te tangata e wehi ana ki a ia, a e mahi ana i te tika, ka paingia e ia 	 ašku ar-itqbal kullu wanna-t-ituqqarn ar-iskar ma-t-irḍan, kra tga-tmazirt-ns.


I tu ia te Ariki ki toku taha, nana hoki ahau i whakakaha; kia whakapaua rawatia ai e ahau te kauwhau, kia rongo katoa ai nga tauiwi: a toia mai ana ahau i roto i te mangai o te raiona 	 walaynni ibidd didi siditnnġ, issdus-iyi ad-asn-tbrraḥġ s-lh̬bar ifulkin ġmklli iga. sfldn-as ibrraniyn kullutn, njmġ nkki zġ-imi n-yizm.


A, no ka ara ake o ratou kanohi, kahore he tangata i kitea e ratou, ko Ihu anake 	 lliġ ssmaqqln ur-ẓrin yan, abla yasuɛ waḥdut.


Engari i ngawari matou i waenganui i a koutou, i rite ki te kaiatawhai e whakaahuru ana i ana tamariki ake 	 wah̬h̬a nẓḍar a-zgigun-nḍalb ma-iggutn f-ssibt n-ma-nga irqqasn l-lmasiḥ, nrh̬a-bdda didun zund tamġart lli-stt-itawin ġ-tarwa-ns mẓẓinin.


Aue te mate mo te ao i nga take he! kua tino takoto rawa hoki he putanga mo nga take he; otiia aue te mate no tera tangata e puta ai te take he 	 taguḍi a-ra-yili i-ddunit f-ssibt n-kullu ma-gis-issṭarn bnadm. iqqan-d-nnit a-yili ma-issṭarn mddn, walaynni taguḍi a-ra-yili i-willi-tn-ssḍrnin.


A, no ka rongo ana akonga, nui rawa to ratou miharo, ka mea, Ko wai ra e ora 	 lliġ sfldn imḥḍarn i-mayad, ggʷdn bahra, ar-ttinin i-ngratsn: «iġ-iga ġmkad ma-ra-yiẓḍar a-injm?»


Muri iho i tenei ka mea ia ki ana akonga, Tatou ka haere ano ki Huria 	 yini ilmma i-imḥḍarn-ns: «a-nwrri s-tmazirt n-yudaya.»


Na ka karangatia e Ihu tetahi tamaiti nohinohi, ka whakaturia e ia ki waenganui i a ratou 	 iġr-d yasuɛ i-yan-warraw imẓẓin s-dars, yawi-t-id s-wammas-nsn


He tangata hoki ahau e whakahaua ana, he hoia ano aku hei whakahaunga maku, na ka mea ahau ki tenei, Haere, a ka haere; ki tetahi atu hoki, Haere mai, a ka haere mai; ki taku pononga ano hoki, Meatia tenei, a ka meatia e ia 	 ha-yyi ula nkki ar-skarġ s-wawal n-ma-yyi-yugʷrn, ilin iɛskrin ġ-ddu-ufus-inu. iġ-nniġ i-yan: ‹ddu› iddu, iġ-nniġ i-wayyaḍ ‹ašk-id› yašk-id, iġ-nniġ i-uh̬ddam-inu ‹skr tawuri-ad› iskr-tt.»


Na, he tohe tenei naku ki a koe, e toku hoa pono ki te mahi, ko koe hei whakamama i aua wahine, he hunga raua i uru tahi me ahau ki te tohe ki nga mea o te rongopai, me Keremeneta ano, me era atu hoki o oku hoa mahi, kei roto nei i te pukapuka o te ora o ratou ingoa 	 ḍalbġ-k ula kiyi ay-amɛawn-inu ifulkin, a-tɛawnt timġarin-an. h̬dmnt ntnti ġ-twuri l-lh̬bar ifulkin ġ-tama-nu nkki d-klimantus d-imɛawann-inu yaḍni lli-mi-tyaran ismawn-nsn ġ-warra n-willi ṭṭafnin tudrt idumn.


Ko ta koutou korero ki a koutou ano, hei te waiata tapu, hei te himene, hei te waiata wairua; waiata, himene atu, i roto i o koutou ngakau ki te Ariki 	 ar-tsawalm i-ngratun s-iwaliwn n-imurign n-rbbi ula tahlilat ula talġatin nna-yawn-imala rruḥ lqudus, ar-ttirirm ar-ttasim amarg i-siditnnġ zġ-uwlawn-nnun,


He pono taku e mea nei ki a koutou, E kore rawa tenei whakatupuranga e pahemo, kia puta katoa ra ano enei mea 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, ur-ra-tzri tasut-ad ard kullu ijru mayad.


I haere mai hoki te Tama a te tangata ki te whakaora i te mea i ngaro 	 «uškiġ-d nkki lli-igan yus n-bnadm baš ad-jjnjamġ ġwilli jlanin.


I whakahau ia ki a ratou, kia kaua tetahi mea e mauria ki te ara, he tokotoko anake; kaua he putea, kaua he taro, kaua he moni mo roto i te whitiki 	 yini-asn: «a-ur-tasim yat i-uġaras, abla aɛmud. a-ur-tawim aġrum nġd aqʷrab nġd iqaridn ġ-ubkkas-nnun.


Na ka tango a Hohepa i te tinana, a takaia ana e ia ki te rinena ma 	 iddu yusf yawi ddat issmuttl-tt ġ-lkttan išwan iġusn,


Ka mea a Ihu, Kei te kuware tonu ano koutou 	 irar-asn yasuɛ: «izd ula kunni ur-ta-tfhimm?


Homai ki a matou aianei he taro ma matou mo tenei ra 	 fk-aġ-d ġassad aġrum i-wass-ad,


Ka inoi ki a ia kia pa kau ratou ki te taniko o tona kakahu; a ora ake nga tangata katoa i pa 	 ar-zgis-tḍalabn bahra a-yadj imuḍan-nsn ad-as-ggrn, wah̬h̬a ġir i-tama n-tmlsit-ns. kullu mad-as-iggrn ijji.


No te tahuritanga o Pita, ka kite i te akonga i aroha ai a Ihu e aru ana; ko tera hoki i whakawhirinaki ra ki tonu uma i te hapa, i mea ra, E te Ariki, ko wai te kaituku mou 	 igrawl bṭrus tiġurdin-ns iẓr amḥḍar lli-iɛzzan dar yasuɛ, ig ġwalli-n-isnndn f-idmarn n-yasuɛ ġ-wass n-imnsi isqsa-t f-manwa ra-t-izznz.


Na, mehemea rite tonu ta te Atua mea i hoatu ai ki a ratou ki tana i homai ai hoki ki a tatou, i a tatou i whakapono ai ki te Ariki, ki a Ihu Karaiti; ko wai ahau, kia ahei te tu atu ki te Atua 	 ibayyn is-asn-d-ifka rbbi maylli-aġ-d-ifka nkkʷni lliġ numn s-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ. mad-giġ nkki aylliġ rad-ḍaḍḍġ rbbi?»


A ko o te tangata hoariri ko nga tangata ano o tona whare 	 han ayt-tgmmi-nnun a-ra-ig inuwwašn-nnun.


E matau ana ahau ki au mahi, ehara koe i te matao, ehara koe i te wera: ka pai ahau me i matao koe, me i wera ranei 	 ssnġ kullu ma-tskart. ssnġ is-ur-tsmmiṭṭ ula trġit. amar yufan ġir a-tsmmiṭṭ nġd a-trġt.


Ma te Ariki hoki e whakatutuki tana kupu ki runga i te whenua, mana e whakaoti, mana e poro tata 	 ašku rbbi ur-ra-imaṭl. s-jjhd a-s-ra-yut lḥukm f-kullu ddunit.»


Na ka ngunguru ano a Ihu i roto i a ia, ka haere ki te urupa. He ana ia, kua oti te pa ki te kohatu 	 lliġ-n-ilkm yasuɛ amḍḍal, ibbi-daġ ġ-tasa-ns. amḍḍal-an iga ifri, yili f-imi-ns yan-ifir imqqurn.


Ano ra ko Ihu ki a ia, he pono taku e mea nei ki a koe, Ko aianei koe noho ai ki ahau ki Pararaiha 	 yini-as yasuɛ: «lḥqq a-rad-ak-iniġ, ra-didi-tilit ġassad ġ-talɛrṣt l-lmjd.»


Na ripekatia ana ia e ratou ki reira, a ia me etahi atu tokorua, kotahi ki tetahi taha, kotahi ki tetahi taha, ko Ihu ki waenganui 	 qqnn yasuɛ ġin f-uggjdi alln-t. agʷln dids sin yaḍni f-iggjda f-ufasiy-ns ula f-uẓlmaḍ-ns, yili yasuɛ ġ-wammas.


Ki te tatari ano hoki ki tana Tama i te rangi, i whakaarahia ake nei e ia i te hunga mate, ki a Ihu, e whakaora nei i a tatou i te riri meake nei puta 	 ar-ttinin f-mamnk a-ttqlm ġilad s-yus lli-d-issnkr zġ-lmut ar-d-iwrri zġ-ignna, a-t-igan d-yasuɛ lli-aġ-ijjnjmn zġ-lġaḍab lli-ra-ittut f-ddunit.


Meinga ranei te rakau kia pai, a pai iho ona hua; meinga ranei te rakau kia kino, a kino iho ona hua; ma nga hua hoki ka mohiotia ai te rakau 	 «iġ-tfulki lġllt, tissanm is-tfulki-tsġart. iġ-tʷh̬šn lġllt, tissanm is-tʷh̬šn-tsġart. ašku zġ-lġllt-ns a-zġ-a-ttyawssan-tsġart.


Na reira whakahaua atu kia tiakina te tanumanga, a tae noa ki te toru o nga ra, kei haere ana akonga i te po, ka tahae i a ia, ka mea ki te iwi, Kua ara ia i te hunga mate: penei kino atu i to mua to muri he 	 nḍalb-k ġilad a-taznt iɛskrin a-n-ḍufn amḍḍal-ns ard izri wis kraḍ-uwssan, a-ur-imil ddun imḥḍarn-ns akʷrn ddat inin is-d-inkr zġ-lmut, jlun mddn uggʷar n-ġmklli jlan.»


A, e ki ra a Ihaia i mua ra, Me kahore te toe i te Atua o nga mano he whanau mo tatou, kua pera tatou me Horoma, kua rite ano hoki ki Komora 	 yini-daġ išaɛya: «sidi rbbi itjhhdn, mrad is-ur-aġ-ifl kra ġ-tarwa-nnġ, ikun nh̬wa zund tamdint n-sadum ula tamdint n-ɛamura.»


Na ka taka e Riwai he hakari nui mana i tona whare: he tokomaha hoki nga pupirikana me nga tangata ke i noho tahi ratou 	 iskr-as lawi yan-imnsi imqqurn ġ-tgmmi-ns. gawrn didsn id-bu-nkkas ggutnin d-inbgiwn yaḍni.


Heoi ka awhinatia mai ahau e te Atua, ka tu tonu nei ahau, a mohoa noa nei, me te korero ki te iti, ki te rahi, kahore aku kupu ke ake i ta nga poropiti ratou ko Mohi i mea ai meake puta 	 walaynni ar-bdda-yyi-itɛawan rbbi sul s-ġassad. mayan a-f-biddġ ġid ar-akkaġ tugga-nu i-kullu mddn, i-ma-imqqurn ula i-ma-imẓẓin. ur-a-sawalġ abla f-maylli-f-nnan lanbiya ra-yili, ntni ula musa.


Na ka mea a Herora, I poutoa e ahau te matenga o Hoani: ko wai hoki tenei mona nei enei korero ka rangona nei e ahau? A ka whai ia kia kite i a ia 	 imma hirudus inna: «yuḥanna bbiġ-as ih̬f, walaynni ma-iga ġwad f-sfldġ i-tġawsiwin-ad?» yiri bahra a-iẓr yasuɛ.


Na ka mea a Ihu, Meinga nga tangata kia noho. He nui hoki te tarutaru i taua wahi. Na noho ana nga tane ki raro, te tokomaha me te mea e rima mano 	 imma yasuɛ inna-yasn: «ssgawrat mddn.» adġar-an, tggut gis tuga. gawrn mddn-an kullutn, rad-gn ma-itggan smmus id-walf n-urgaz.


Kei puta tetahi kupu kino i o koutou mangai, engari hei te mea e tau ana hei hanga i te pai, kia whiwhi ai ki te pai nga tangata e rongo ana 	 a-ur-tadjm kra n-iwaliwn ʷh̬šnnin a-tkkan infurn-nnun. sawalat s-iwaliwn šwanin lli-ra-iɛawn ġwilli sflidnin ġ-maylli ḥtajjan, awin-asn-d lbaraka.


He pono taku e mea nei ki a koutou, Ki te kahore e rite te tango a tetahi i te rangatiratanga o te Atua ki ta te tamaiti nohinohi, e kore rawa ia e tomo ki roto 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, wanna ur-irin a-ikšm s-tgldit n-rbbi zund arraw imẓẓin ur-ra-srs-ikšm.»


E matau ana koe ki nga ture, Kaua e puremu, Kaua e patu tangata, Kaua e tahae, Kaua e whakapae teka, Kaua e kaia, Whakahonoretia tou papa me tou whaea 	 kiyi tssnt luṣiyat, ‹a-ur-tnġt, a-ur-tznut, a-ur-takʷrt, a-ur-tfkt tugga n-tkrkas, a-ur-tġʷššut. awi-tt ġ-babak d-innak.›»


Mo konei ano ka tae mai ona whiu i te ra kotahi, te mate, te pouri, te matekai; a ka tahuna ia kia pau rawa i te ahi: he kaha hoki te Ariki, te Atua, e whakawa nei i a ia 	 f-ġayan a-f-ra-stt-utnt-kullu-tguḍiwin-ns ġ-yan-wass. ra-fllas-iḍr-waṭṭan d-taġuft d-uġni, ar-tti-tjddr lɛafit. ašku rbbi siditun lli-ra-fllas-izzugz lɛqubit, hati itjhhd bahra.


I whakakitea mai nei ano ki a ratou, ehara i te mea mo ratou ake, engari mo tatou, nga mea i minitatia ra e ratou, kua korerotia nei hoki ki a koutou inaianei e te hunga i kauwhautia ai te rongopai ki a koutou, he meatanga na te Wairua Tapu i to noa mai nei i te rangi. Hiahia tonu nga anahera ki te matakitaki ki aua mea 	 walaynni issbayyn-asn-d rbbi is-urd f-ssibt n-ih̬f-nsn a-f-a-sawaln f-tġawsiwin-ad walaynni f-ssibt-nnun. imma ġilad tsfldm f-kullu mayad f-imi n-willi-awn-in-iwinin lh̬bar ifulkin, ar-darun-tbrraḥn s-tḥkimt n-rruḥ lqudus lli-d-ityazann zġ-ignna. imma tiġawsiwin-ad, ula lmalayka ar-bahra-ttirin ad-issann mamnk ad-gant.


Na i reira tonu, i to ratou putanga mai i te whare karakia, tomo tonu atu ratou ko hemi, ko Hoani, ki te whare o Haimona raua ko Anaru 	 lliġ iffuġ zġ-tgmmi n-tẓallit yašk-id s-tgmmi n-simɛan d-andraws. kšmn srs ntni d-yaɛqub d-yuḥanna.


A ka mahara a Ihu kua oti nga mea katoa te homai e te Matua ki ona ringa, i haere mai ia i te Atua, e hoki atu ana ki te Atua 	 imma yasuɛ issn is-iga rbbi babas kullu ma-illan ġ-ddu-ufus-ns, yissan is-d-yuška zġ-rbbi, d-rbbi a-s-ra-iwrri.


Na ka whakahoki tuarua mai he reo no te rangi, Ko a te Atua i mea ai kia ma, kaua e meinga e koe kia noa 	 isawl-d-daġ-wawal-an zġ-ignwan yini-yyi: ‹a-ur-tgt ma-issḥlla rbbi d-ma-iḥrmn.›


Na ka whakahokia ta ratou e nga Parihi, Kua tinihangatia ano hoki koutou 	 inin-asn ifarisin: «izd ula kunni tjlam?


Na ko Ihu, i a ia i timata ai ki te whakaako, kei te toru tekau ona tau, a ki ta te tangata ki, he tama ia na Hohepa, tama a Heri 	 lliġ igra yasuɛ ġ-twuri-ns yili dars ma-itggan kraḍ id-mraw n-usggʷas. ar-as-ttinin yus n-yusf yus n-ɛali


Otira ko koutou te hunga i noho tahi tonu me ahau i oku whakamatautauranga 	 «kunni a-didi-ibiddn kullu ussan-ad n-trfufnt-inu.


Na, ko te tuatoru tenei o nga wa ka takatu nei ahau ki te haere atu ki a koutou: e kore ano koutou e pehia e ahau ki tetahi mea maku; ehara hoki i te mea ko ta koutou taku e rapu nei, engari ko koutou: na ehara ma nga tamariki te whakapuranga ta onga ma nga matua, engari ma nga matua ma nga tamariki 	 ha-yyi ujadġ ġilad a-n-darun-aškġ tis kraṭṭ-twal. ur-ra-zgigun-ḍalbġ yat, ašku kunni ad-riġ urd ma-igan winnun. ur-illi f-tarwa ad-ssmunun ma-s-a-tɛawann ayt-darsn, walaynni illa f-ayt-darsn ad-tɛawann tarwa-nsn.


No te mea ko koe hei kaiwhakaatu mana ki nga tangata katoa, mo nga mea i kite ai, i rongo ai koe 	 ra-tgt inigi-ns ġ-dar kullu mddn, tsawlt-asn f-ma-tẓrit ula ma-mi-tsfldt.


Otira ki te mea taua pononga kino i roto i tona ngakau, Ka roa te putanga mai o toku ariki 	 walaynni iġ-yʷh̬šn-uh̬ddam-an yini d-ih̬f-ns ‹imaṭl-n sidi›


Waihoki ko Rahapa, te wahine kairau, kihai ianei ia i whakatikaia e nga mahi, i a ia i whakamanuhiri ai i nga karere, a tukua atu ana raua e ia ra tetahi ara ke 	 ġmkan a-tga ula tamggant raḥab, irḍa srs rbbi f-ssibt n-kra tskr. ašku tssrgs imazann, tɛawn-tn ad-ddun f-yan-uġaras yaḍni.


A, ka mawehe atu nga anahera i a ratou ki te rangi, ka mea nga hepara tetahi ki tetahi, Tatou ka haere ki Peterehema, kia kite i tenei mea kua puta nei, kua whakapuakina mai nei e te Ariki ki a tatou 	 lliġ wrrin lmalayka s-ignwan inin imksawn i-ngratsn: «nkrat a-nddu s-bitlaḥm a-nẓr mayd-f-aġ-inna sidi rbbi.»


I taua ra tuatahi ano o te wiki, i te ahiahi, i nga tatau e kati ana o te wahi i huihui ai nga akonga i te wehi i nga Hurai, ka haere mai a Ihu, ka tu i waenganui, ka mea ki a ratou, Kia tau te rangimarie ki a koutou 	 tadggʷat n-wass-an l-lḥdd, munn imḥḍarn ġ-tgmmi, qqnn-d imawn ašku ksuḍn zġ-imġarn n-ayt-yudaya. ġakudan iban-asn-d yasuɛ ibidd ġ-gratsn yini-asn: «ad-awn-tili sslamt.»


Ko ta ratou whaiwhai i a koutou ehara i te pai: engari e mea ana ratou kia tutakina mai koutou, kia whai ai ko koutou ki a ratou 	 mddn-an ar-tt-gigun-tawin bahra, walaynni urd f-kra ifulkin. ur-rin abla a-kʷn-didi-ssngaran, baš a-stt-gisn-ttawim ġir ntni.


A ka kitea Kaiperu, ka mahue ake i te taha ki maui, ka rere atu matou ki Hiria, a ka u ki Taira: hei reira hoki te kaipuke ruke ai i tona utanga 	 ar-ntmnad igzir n-qubrus f-uẓlmaḍ-nnġ, nzayd aylliġ nlkm tamazirt n-suriyya. ngguz ġ-tmdint n-ṣur, ašku ġin ad-ran id-bab n-wanaw ad-srsn sslaɛt-nsn.


Kia tau te aroha noa ki te hunga katoa e aroha ana, he aroha parakore, ki to tatou Ariki, ki a Ihu Karaiti. Amine 	 a-tili lbaraka i-kullu willi ittirin siditnnġ yasuɛ lmasiḥ s-tayri idumn.


E oku teina, kaua e waiho i runga i te whakapai kanohi te whakapono ki to tatou Ariki kororia, ki a Ihu Karaiti 	 way-aytma, a-ur-tskarm s-uwdmawn ġilad ġ-tumẓm aġaras n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ bab l-lmjd.


I hanga hoki tetahi tapenakara, te tuatahi, i reira te turanga rama, me te tepu, me te taro aroaro, tona ingoa ko te Wahi Tapu 	 ssġlin ġmkan yan-uh̬iyyam, tili gis yat-tḥanut, ar-as-ttinin ‹taḥanut tamẓlayt›, lli-ġ-tlla lḥska ula ṭṭbla lli-f-a-srasn aġrum ġ-lgddam n-rbbi.


Ka mea ano ratou ki a ia, I aha ia ki a koe? I peheatia ou kanohi i meinga ai e ia kia kite 	 inin-as: «mad-ak-iskr? mamnk a-irẓm alln-nnk?»


Ka mea ia, he reo ahau no tetahi e karanga ana i te koraha, Whakatikaia te huarahi o te Ariki; he pera me ta Ihaia poropiti i mea ai 	 isawl yuḥanna yini-asn: «giġ ġwalli itbrraḥn ġ-lh̬la ar-ittini ‹ssnmat aġaras n-siditnnġ›,» ġmklli-s-inna nnabi išaɛya.


Ko nga wa ia me nga taima, e oku teina, kahore he take e tuhituhi atu ai ahau ki a koutou 	 way-aytmatnnġ, ur-aġ-ih̬ṣṣa ad-awn-in-nara kra f-uwssan ula izmaz lli-ġ-rad-jrunt-tġawsiwin-ad,


Tenei te oha atu nei ki a koutou a Kaiu te kaiatawhai oku, o te hahi katoa. Tenei te oha atu nei a Eratu, kaitiaki o nga mea o te pa, raua ko te teina, ko Kuaratu 	 ar-n-fllawn-itsllam gayus lli-dar gguzġ ussan-ad. tigmmi-ns a-ġ-a-tmunun kullu aytmatn n-umnaggar. ar-n-fllawn-itsllam arastus lli-igan bu-ṣnduq n-tmdint-ad, ntta ula gʷmatnnġ kwartus.


Engari me haere ki nga hipi ngaro o te whare o Iharaira 	 walaynni ddwat dar-uwlli n-tuwrut ijlan lli-igan ayt-rbbi,


Na konei, i te mea kei a matou tenei mahi minita, i te mea ka tohungia nei matou, kahore matou e ngakaukore 	 lliġ-aġ-ifka rbbi tawuri-ad ihiyyan s-rrḥmt-ns, ar-gis-ntzayad bla-da-ntrmay.


A ka mea tetahi ki a ia, Na, tou whaea me ou teina te tu mai nei i waho, e whai ana kia korero ki a koe 	 yini-as-d yan zġ-gr willi-as-sflidnin: «ha-innak d-aytmak biddn-in ġ-brra, ḍalbn a-didk-sawln.»


Ki te tawaia koutou mo te ingoa o te Karaiti, ka hari koutou; no te mea e tau ana te Wairua o te kororia, me te Wairua o te Atua ki runga ki a koutou 	 imbarkin a-tgam iġ-a-kʷn-rggmn f-ssibt n-ma-tgam win lmasiḥ, ašku igguz-d fllawn rruḥ l-lmjd lli-igan rruḥ n-rbbi.


Ka mea ki a ratou, Haere koutou ki te ao katoa, kauwhautia te rongopai ki nga tangata katoa 	 yini-asn ġakudan: «ffuġat ar-ttidum s-ddunit kullutt, ar-ttbrraḥm s-lh̬bar-ad ifulkin i-kullu mddn.


Na ka ui ia ki a ia, Ko wai tou ingoa? Ka whakahokia e tera, ka mea, Ko Rihiona toku ingoa: he tokomaha hoki matou 	 isqsa-t yasuɛ ġakudan: «ma-iga ism-nnk?» yini-as: «iga ism-inu ‹mnnaw› ašku nkkʷni nggut.»


Ko te hunga i noho i te pouri kua kite ratou i te marama nui; a koe te hunga i noho i te wahi i te atarangi o te mate, kua puta ake te marama ki a ratou 	 han ġwin gawrnin ġ-tillas a-iẓran tifawt iggutn. ġwin zdġnin ġ-tmazirt n-umalu l-lmut, ntni a-f-tsfaw tifawt.»


He pono hoki, he tika ana whakawa: kua whakawakia hoki e ia te wahine kairua, te mea nui, i he ai te whenua i tona moepuku, kua rapua ano e ia he utu i a ia mo nga toto o ana pononga 	 yʷġẓan lḥukm-ns, s-lḥqq a-s-a-itḥkam. yut lɛqubit f-tmggant imqqurn lli-issrkan kullu ddunit s-lfsad-ns. irar-as rbbi f-idammn n-ih̬ddamn-ns.»


Na ka wahia te arai o te whare tapu i waenganui pu, mai i runga a ki raro: ka ru te whenua, pakaru ana nga kamaka 	 ġakudan yut-ušrrig lh̬amiya n-tḥanut tamẓlayt ġ-tgmmi n-rbbi, tbḍu f-sin zġ-uflla ar izdar. immass-wakal stġn ijarifn,


A, no te whakaaturanga mai ki ahau, kei te whakapapatia he mate mo te tangata nei, tonoa tonutia ia e ahau ki a koe, i mea hoki ahau ki ona kaiwhakapae, kia korerotia ki a koe nga mea mona 	 walaynni lliġ-iyi-d-ilkm lh̬bar n-izd kra gisn mšawarn fllas a-t-nġn, aznġ-ak-t-in. iniġ i-willi srs taštkkanin ad-as-ṣrḍn s-lgddam-nnk.»


Na tokorua nga matapo e noho ana i te taha o te ara: ka rongo raua ko Ihu tera e haere atu ana, ka karanga ake, ka mea, Kia aroha ki a maua, e te Ariki, e te Tama a Rawiri 	 ilin ġin sin ibukaḍn gawrn ġ-tama n-uġaras. lliġ sfldn izd yasuɛ ayd izrin, ar-tġuwwatn ar-ttinin: «wa-yus n-dawd, ḥnnu ginnġ.»


Otira i whakapakeketia o ratou hinengaro: no te mea taea noatia mai tenei ra i te korerotanga o te kawenata tawhito e mau tonu ana taua hipoki ra ano, kahore ano i hurahia; i roto ia i a te Karaiti ka whakakahoretia 	 ntni qqurn ih̬fawn-nsn. sul s-ġassa tdl fllasn lmɛna l-lɛhd aqdim ġakud nna-t-aqran, ašku ġir lmasiḥ a-iẓḍarn a-issitti asddul.


A muri iho i etahi ra, ka tae atu a Kingi Akaripa, raua ko Pereniki ki Hiharia, a ka oha ki a Petuha 	 zrin kra n-uwssan s-d-yuška-ugllid agribbas d-uwlltmas barniki s-qayṣriyya. irin ad-ssmrḥban s-fastus ġ-tmazirt-nsn.


A waiho ma te rangimarie a te Karaiti te whakahaere tikanga i roto i o koutou ngakau: i karangatia hoki koutou ki tenei i roto i te tinana kotahi; kia whakawhetai hoki koutou 	 adjat sslamt l-lmasiḥ a-tmala i-uwlawn-nnun kullu ma-gigun-ira. ašku iġra-yawn-d rbbi a-kullu-tgm yan ġ-tamunt n-sslamt-ad. yili fllawn a-bdda-ttškarm rbbi.


Tama a Mereki, tama a Ari, tama a Kohama, tama a Eremorama, tama a Ere 	 yus n-malki yus n-addi yus n-quṣm yus n-almmudam yus n-ɛir


Katahi ka mea te tohunga nui, He pono ranei enei mea 	 isawl-unmġur n-tgmmi n-rbbi s-stifanus isqsa-t: «is-yʷġẓan ġayd fllak ttinin mddn-ad?»


Ko Ihu tonu hoki nana te ki, Kahore he honore o te poropiti i tona kainga ake 	 ntta s-ih̬f-ns a-ifkan tugga-yad inna: «ur-illi kra n-nnabi, uqqrn-t ayt-tmazirt-ns.»


A, i tona kitenga i a Ihu, ka karanga, ka takoto ki tona aroaro, he nui tona reo ki te mea, he aha taku ki a koe e Ihu, e te Tama a te Atua, a te Runga Rawa? E, kaua ra ahau e whakamamaetia 	 lliġ iẓra yasuɛ yut s-yat-tġuyyit iḍr ġ-dar iḍarn-ns iġuwwt yini-as: «wa-yasuɛ yus n-rbbi amattuy, ma-illan ġ-griyi didk? ḍalbġ-ak, ḍalbġ-ak a-ur-iyi-tssrfufnt.»


He rite ano te rangatiratanga o te rangi ki te taonga i huna ki te mara; no te kitenga a tetahi tangata, na ka huna e ia, a haere ana, he koa hoki nona, na hokona ana ana mea katoa, a hokona ana mai taua mara mana 	 «tagldit n-ignna tga zund lknz ityawmḍaln ġ-igr, yaf-t-in yan-urgaz iḥḍu-t-daġ. iddu ifrḥ bahra, izznz kullu ma-dars-illan, isġ igr-an.


He mea kokoti koutou i roto i a ia, he kotinga kihai i meatia e te ringaringa, i te unuhanga atu i te tinana o nga hara o te kikokiko, i to te Karaiti kotinga 	 nttan a-kʷn-issġusn, urd s-tẓallit lli-tbbin mddn ġ-ddat-nsn, walaynni issġus-kʷn zġ-ma-issrkan ul n-bnadm.


Ko te mea hoki ia i tuhituhia, Kua hoatu ki a ratou e te Atua he wairua hiamoe, he kanohi e kore ai ratou e kite, he taringa e kore ai e rongo; a taea noatia tenei ra 	 ġmklli fllasn ityaran: «sul s-ġassad ar-isshruṣṣi rbbi ul-nsn, irar alln-nsn ur-sul-a-ttisfiwnt, irar imzgan-nsn ur-sul-a-sflidn.»


Ha, he pehea ra? Ko ta Iharaira e rapu nei, kihai tenei i taea e ia; otira kua taea e te hunga whiriwhiri, ko era atu ia i whakapakeketia 	 ġakudan ur-ifki i-ayt-rbbi maylli ttirin, walaynni ifka-t i-willi zġ-gisn iẓli. wrrin wiyyaḍ iqqur ih̬f-nsn


A, no ka whakamatau te rangatira o te hakari i te wai i whakawainatia, a kihai i mohio no hea ranei; ko nga pononga ia i utuhia ai te wai i mohio; ka karanga te rangatira o te hakari ki te tane marena hou 	 lliġ imḍi bu-tmġra aman lli-iwrrin gn aman n-waḍil, ur-issin mani-d-kkan. ġir ih̬ddamn lli-tn-d-uggʷmnin a-issnn. iġr i-usli


Ka takoto ano o raua tinana ki te huarahi o te pa nui, e huaina wairuatia nei ko Horoma, ko Ihipa, ki te wahi hoki i ripekatia ai to raua Ariki 	 tqama ddat-nsn ġ-usuk n-tmdint imqqurn lli-ġ-ugʷln siditsn f-uggjdi, ar-srs-kkatn mddn lmɛna n-‹sadum› ula ‹miṣr›.


Otira ka mau ia ki tona ringa, ka karanga, ka mea, E ko, e ara 	 imma yasuɛ yumẓ-as ġ-ufus iġr-as yini: «wa-tafruh̬t, nkr-d.»


Ka mea, E kukume ana tenei i nga tangata ki tetahi karakia ki te Atua e poka ke ana i ta te ture 	 inin fllas: «argaz-ad ar-itrara mddn ad-ffuġn zġ-ššrɛ n-musa ar-tɛbadn rbbi s-mamnk yaḍni.»


Ko koutou ia hei mea, ki te mea tetahi ki tona papa, ki tona whaea ranei, Ko taku mea hei atawhainga mou he Koropana, ara, he mea i hoatu ki te Atua 	 imma kunni, iġ-inna kra n-yan i-babas nġd innas ‹fkiġ i-rbbi maylli tram ad-awn-t-fkġ, win rbbi a-iga,›


I hopohopo hoki a Herora ki a Hoani, i mohio hoki ki a ia he tangata tika, he tapu, na ka ata tiaki i a ia. I tona rongonga ki a ia he nui tona pororaru; a i whakaahuareka ano ki te whakarongo ki a ia 	 imma hirudus ar-ituqqar yuḥanna, yissan is-iga argaz ifulkin ig win rbbi. ar-fllas-itḥṣar ġ-laman. ar-ittiri ad-as-isflid walaynni ġakud nna-yas-isfld ar-bahra-itġuwḍ.


Na ka mutu tana poroporoaki, ka haere ia ki te maunga ki te inoi 	 tiġurdin n-ma-didsn-ibḍa iddu s-yan-uwrir a-iẓẓall.


A, i to ratou kitenga, ka amuamu katoa, ka mea, Kua riro ia ki te tangata hara noho ai 	 lliġ-t-ẓran mddn-an ggutnin, ar-kullu-tngmugn i-ngratsn ar-ttinin: «hati ikšm a-ig anbgi ġ-dar bu-ddnub-ad.»


Kia mahara ra ki te rironga o nga mea i a koe, ki au i rongo ai, a puritia, ripeneta hoki. Na ki te kore koe e mataara, ka tae atu ahau ki a koe, ano he tahae; e kore hoki koe e matau ki te haora e tae atu ai ahau ki a koe 	 swangm-d ma-tlmdt ula maylli mi-tsfldt ġayd izrin. skar srs, twrrid-d zġ-ddnub-nnk. iġ-ur-trurt lɛaql, hati ra-n-srk-aškġ zund amh̬h̬ar, ur-ra-tissant man tasaɛt ġ-ra-k-in-lkmġ.


A ka haere ia ki ana akonga, rokohanga atu e moe ana, na ka mea ia ki a Pita, Ha, ko ta koutou tenei, te mataara tahi tatou kia kotahi haora 	 iwrri s-dar imḥḍarn yaf-tn-in ṭṭasn. isawl s-bṭrus yini-as: «is-ur-tẓḍarm a-didi-tawzm yat tasaɛt?


Ka mutu hoki ta nga tangata katoa o Atene, ratou ko nga manuhiri e noho ana i reira, e watea ai, ko te korero ranei, ko te whakarongo ranei ki tetahi mea hou 	 ġmkad ad-gan ayt-atina ula kullu willi zdġnin ġ-tmdint-an, ur-a-sslhawn ih̬f-nsn abla ad-sflidn ar-sawaln f-aynna igan taġawsa l-ljdid.


Ko wai koe e whakahe na i te pononga a tera? ma tona rangatira ia e whakatu, e whakahinga ranei. Ina, ka whakaturia ano ia: e taea hoki ia e te Atua te whakatu 	 ma-tgit kiyi aylliġ trit a-tḥkamt f-uh̬ddam n-wayyaḍ? sidis a-ra-fllas-irḍu nġd nttan a-ra-t-irgm. s-ṣṣaḥt ra-fllas-irḍu, ašku sidis iẓḍar a-t-ig d-wad-f-irḍa.


A ka oho ake a Ihu, ka korero kupu whakarite ano ki a ratou, ka mea 	 isawl-daġ yasuɛ s-lmɛni yini-asn:


Ko te mea o te timatanga, ko ta matou i rongo ai, ko ta o matou kanohi i kite ai, ko ta matou i titiro atu ai, ko ta o matou ringaringa i whawha atu ai, ko nga mea o te Kupu o te ora 	 ġwalli illan zġ-isizwar, nsfld-as nẓr-t nssmaqql gis nggr-as. iga nttan awal n-tudrt.


Heoi, i tona taenga ki Kariri, ka whakamanuhiritia ia e nga tangata o Kariri, i kite hoki ratou i nga mea katoa i meatia e ia ki Hiruharama i te hakari: i haere hoki ratou ki te hakari 	 lliġ ilkm jalil frḥn srs ayt-jalil, ašku ddan ula ntni s-urušalim a-n-zzrin lɛid, ẓrn kullu maylli iskr ġin ġ-uwssan-an.


I hiahia hoki ia kia whakakiia tona kopu ki nga kiri e kainga ana e nga poaka: heoi kihai i hoatu e tetahi ki a ia 	 iwrri iẓuẓḍ a-iɛmmr aḥlig-ns s-tkiḍa lli-šttan-walfan, walaynni ur-as-fkin yat.


Na kua whai whakamarietanga matou i a koutou, e oku teina, i o matou tukinotanga katoa, i o matou matenga, he mea na to koutou whakapono 	 way-aytmatnnġ, wah̬h̬a nzri ula nkkʷni ġ-tnukmut d-trfufnt iggutn, ha-yaġ nthnna ġilad f-ssibt-nnun, ašku nsfld is-tzgam ġ-uġaras n-rbbi.


Ki te mea hoki i a tatou e mahi ana i te pai ka takoto i te Atua he mamae mo tatou, erangi tera i te mamae i a tatou e mahi ana i te kino 	 ašku yuf-awn a-trfufnm iġ-ira rbbi f-ssibt n-ufulki lli-tskarm, ula trfufnm f-ssibt n-kra tskrm yʷh̬šn.


A ka whiria e nga hoia he karauna tataramoa, potaea ana ki tona matenga, whakakakahuria ana hoki ia ki te kahu papaura 	 skrn ntni yan-ttaj zġ-uzggʷar gn-as-t f-ih̬f, sslsn-as yan-uslham iẓggʷaġn,


Nga whakahokihoki kupu a nga tangata ngakau kino, kahore nei he pono i a ratou, e mahara ana ki te karakia pai he huarahi e whiwhi ai ki te taonga 	 ur-a-tiẓḍarn mddn-an ad-d-mšaškan, ijlu-asn lɛaql ffuġn zġ-lḥqq. ġaln is-rad-amẓn iqaridn i-ih̬f-nsn ġ-uġaras n-rbbi.


A, i a ia e noho ana i runga i Maunga Oriwa i te ritenga atu o te temepara, ka ui puku ki a ia a Pita, a Hemi, a Hoani, a Anaru 	 lliġ iskiws yasuɛ ġ-uwrir n-zzitun ġ-umnid n-tgmmi n-rbbi, isqsa-t bṭrus d-yaɛqub d-yuḥanna d-andraws ntni waḥdutn,


A i mea, E te tangata ki tonu i te tinihanga, i nga tini mahi pokanoa, e te tama a te rewera, hoariri o nga mahi tika katoa, e kore ianei e mutu tau whakaputa ke i nga ara tika a te Ariki 	 yini-as: «wa-yus n-iblis, tgit amḍaḍḍ i-kullu ma-ira rbbi. tɛmmrt s-tkrkas d-tillay ʷh̬šnnin. ar-bdda-tsslullit iġarasn ʷġẓannin n-siditnnġ.


Na ka mea ratou, hei aha ake he kaiwhakaatu ma tatou? kua rongo nei hoki tatou i ta tona mangai 	 nkrn ġakudan ar-ttinin: «ma-s-sul-nra tugga n-wiyyaḍ? nsfld kullu i-ġayd inna.»


E hua ana hoki te whenua i tona kaha ake ano; ko te rau ki mua, ko reira te puku, muri iho ko te witi pakari i roto i te puku 	 hati akal a-t-id-issmġayn. ġ-isizwar gant agʷlas, yan kra gnt tizlfin, ġ-isiggʷra gnt ṭumẓẓin ɛmmrnin.


Nga Kariti, nga Arapi, e rongo ana tatou i a ratou e whakapuaki ana i nga mahi tohu a te Atua, no tatou ano nga reo 	 yašk-id kra zġ-igzir n-krit ula zġ-tmazirt n-waɛrabn. walaynni ar-kullu-nsflid i-wawal n-darnnġ, ar-aġ-sawaln f-iskkirn mqqurnin n-rbbi.»


He mahi minita, kia u tatou ki ta tatou mahi minita; ko te kaiwhakaako, kia u ki tana mahi whakaako 	 yan mi ifka a-ith̬dam i-wiyyaḍ, illa fllas a-ith̬dam. yan mi ifka a-isslmad, illa fllas a-isslmad.


Otira ka whakahokia e Petuha, kei Hiharia a Paora e pupuri ana, a tera e hohoro tona haere ki reira 	 imma fastus irur-asn: «han bulus illa ġ-lḥbs ġ-qayṣriyya. yan imikk rad-wrriġ nkki s-ġin.


Hoatu ki te tangata e tono mea ana i a koe, kaua hoki e tahuri ke i te tangata e mea ana ki te taonga tarewa i a koe 	 wanna-zgik-iḍalbn, fk-as. d-wanna-d-yuškan ad-as-trḍlt, a-ur-ti-trart bla yat.


Ko aianei te whakawa mo tenei ao: ko aianei maka ai te rangatira o tenei ao ki waho 	 ašku ġilad a-ra-ittut lḥukm f-ddunit. ġilad a-ra-n-ityawgar-ugllid n-ddunit-ad.


Na ka kitea ia e tetahi kotiro, i a ia e noho ana i te marama o te kapura; a matatau tonu te titiro ki a ia, ka mea, I a ia ano hoki tenei 	 tẓr-t yat-th̬ddamt ġ-tifawt l-lɛafit, tssmaqql gis tini i-mddn-an: «ula ġwad illa d-yasuɛ.»


No konei hoki he tokomaha i roto i a koutou e ngoikore ana, e mate ana, he tokomaha ano kua moe 	 mayad a-f-gigun-iggut ma-iḍɛfn ihrš, yili ma-immutn.


Ko koutou aua tama a nga poropiti, a te kawenata hoki i whakatakotoria e te Atua ki o koutou matua, i mea ra ia ki a Aperahama, Ma tou uri ka manaakitia ai nga hapu katoa o te ao 	 ašku kunni a-ra-iṭṭaf maylli-f-nnan lanbiya, twrtm lɛhd lli-iskr rbbi d-imzwura-nnġ. ġmklli inna i-ibrahim: ‹s-tarwa-nnk a-s-rad-barkġ kullu mddn n-ddunit.›


Ka whakakitea te mahi a tetahi, a tetahi: ma te ra hoki e whakaatu, no te mea ka whakakitea e te kapura; a ma te kapura tonu e whakamatautau te mahi a tena, a tena, he pehea tona ahua 	 ra-di-tban-twuri n-tbnnayt-ns. ašku tabnnayt n-kud yan ra-ttyaram s-lɛafit ġ-wass lli-ġ-ra-d-yašk lmasiḥ. ra-tban is-tdus nġd uhu.


A, no ka tango ia i te pukapuka, ka hinga iho nga mea ora e wha, me nga kaumatua e rua tekau ma wha, ki te aroaro o te Reme, he hapa i tetahi, i tetahi o ratou, me nga oko koura ki tonu i nga mea kakara, ko nga inoi era a te hunga tapu 	 lliġ-d-yusi arra, ḍrnt-n kkuẓṭ lmh̬luqat ula sin id-mraw d-kkuẓ (24) n-umġar ġ-lgddam n-ulqqaġ. kraygatt yan yusi lutar, asin ula taṭṭasin n-uwrġ ɛmmrnin s-lbh̬ur lli-igan tiẓulla n-imẓlayn n-rbbi.


Na, i to ratou hoenga atu, e rua tekau ma rima, e toru tekau ranei paronga, ka kite i a Ihu e haere maori ana i runga i te moana, e whakatata ana ki te kaipuke; na ka mataku ratou 	 ar-kkatn imḥḍarn s-tʷgla, ssudun ma-itggan smmus nġd sḍiṣ kilimitr s-a-n-tmnadn yasuɛ ifta-d f-iggi n-waman yakmur-d s-tanawt, ġuwḍn bahra.


Tenei te hunga tapu katoa te oha atu nei ki a koutou 	 ar-n-fllawn-tsllamn kullu imẓlayn n-rbbi.


Ki te whai tetahi kia ora ia, ka mate ano ia; ki te mate tetahi, ka ora ano ia 	 wanna isiggiln a-ijjnjm tudrt-ns ra-stt-ijlu. d-wanna ijlan tudrt-ns ra-stt-ijjnjm.


Na ka ui ana akonga ki a ia, ka mea, he aha te tikanga o tenei kupu whakarite 	 sqsan-t imḥḍarn-ns f-lmɛna-yad.


Ko te Karaiti hoki te tukunga iho o te ture hei tika mo nga tangata whakapono katoa 	 ašku lmasiḥ ikmml ššrɛ, baš a-iskr sslamt ġ-gr rbbi d-kullu wanna srs yumnn.


Na te whakapono nei i hinga ai i a ratou nga rangatiratanga, i mahia ai e ratou te tika, i whiwhi ai ratou ki nga mea i whakaaria mai i mua, i tutakina ai e ratou nga waha o nga raiona 	 ntni, f-ssibt n-mad-umnn awal n-rbbi a-f-nran tiglday, zzgan lḥqq, amẓn ma-f-asn-inna rbbi, qqnn imawn n-izmawn,


Ehara ratou i te ao, me ahau hoki ehara i te ao 	 ntni ur-gin win ddunit, ġmklli ur-giġ nkki win ddunit.


Kei moepuku tetahi, kei whakarihariha ranei, kei pera me Ehau: i hokona ra e ia tona matamuatanga ki te kainga kotahi 	 a-ur-yili yan gigun itfsadn, ula yan itraran tiġurdin-ns s-rbbi zund ɛisu lli-igan ih̬fddi izznz lḥqq-ns f-yat tirmt.


E mea ana hoki ahau tera ahau e kite wawe i a koe, a e korero taua, he mangai, he mangai. Kia tau te rangimarie ki a koe. Tenei nga hoa aroha te oha atu nei ki a koe. Oha atu ki nga hoa aroha me te whakahua ano i te ingoa o tera, o tera 	 walaynni ar-trjuġ a-k-ẓrġ ġ-mayd-d-yakmurn, nsawl nkki dik udm s-uwdm.


Na ka karangatia e Pirato nga tohunga nui, nga rangatira, me te iwi ano 	 iġr bilaṭus i-inmġurn n-tgmmi n-rbbi s-dars, ntni d-imġarn d-mddn yaḍni kullutn.


E taka ranei te ture i ta matou, ara i te whakapono? Kahore rapea: engari na ta matou i u ai te ture 	 walaynni iġ-a-ntamn ġmkad is-ra-niri a-n-nluḥ ššrɛ? uhu, ur-akkʷ-ra-n-nluḥ ššrɛ, walaynni ar-t-sul-nzzga.


Ko te ahua o te karakia kei a ratou, tona kaha ia whakakahoretia iho: tahuri ke koe i nga tangata pera 	 rad-inin izd imumnn ad-gan, walaynni ur-gisn-tlli-tḥkimt itjhhdn n-willi umnnin s-rbbi. tanf i-mddn-an.


Ka whakahokia e Ihu, Ehara toku rangatiratanga i tenei ao; mehemea no tenei ao toku rangatiratanga, kua tatau aku pononga, kei tukua ahau ki nga Hurai: tena ko tenei ehara toku rangatiratanga i konei 	 irar-as yasuɛ: «tagldit-inu ur-tgi tin ddunit-ad. mrad is-tga-tgldit-inu tin ddunit-ad, rad-mmaġn ih̬ddamn-inu a-yyi-ssntaln zġ-ifassn n-ayt-yudaya. imma nkki, tagldit-inu ur-tgi zġ-ġid.»


Ko te rangi ia te wahi i tangata whenua ai tatou: kei reira hoki te Kaiwhakaora e taria atu nei e tatou, te Ariki, a Ihu Karaiti 	 imma nkkʷni nga ayt-ignna. nga-n rrja-nnġ ġ-unjjam lli-ra-d-yašk zġ-ignna ar-srs-ntql, a-t-igan d-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


I whai ano te mano katoa kia pa ki a ia; i puta hoki he kaha i a ia, a whakaorangia ana ratou katoa 	 ar-di-takmurn mddn kullutn ad-as-ggrn, ašku ar-zgis-ttffuġ lbaraka. ar-tn-ijjujji kullutn.


A miharo noa nga tangata, ka mea, He tangata aha tenei, ina, rongo rawa te hau me te moana ki a ia 	 iḍr-asn lɛjb ar-ttinin: «ma-iga-urgaz-ad aylliġ a-srs-isflid-waḍu ula amda?»


Ka uru hoki tatou ki ta te Karaiti, ki te mea ka mau i a tatou te timatanga o te whakaaro pumau, taea noatia te mutunga 	 ašku rad-bdda-nqama ġ-tamunt l-lmasiḥ iġ-nzga ġmklli numn zġ-isizwar ar isiggʷra.


Na kei te huihui ano tera nga mano, tona tini, no ka takatakahi i a ratou ano, a ka anga ia ka korero i te tuatahi tonu ki ana akonga, ka mea, Kia tupato i te rewena o nga Parihi, ara i te tinihanga 	 munn-d kigan d-id-walf n-mddn ġ-tasaɛt-an, aylliġ a-takʷln f-ingratsn. igr yasuɛ ar-isawal s-imḥḍarn-ns yini-asn: «rarat lɛaql-nnun zġ-th̬mirt n-ifarisin, ašku ntni sin-uwdmawn ad-skarn.


Kei roto nei i a ia tena whare, tena whare, he mea ata tatai marie, ka tupu hei whare tapu i roto i te Ariki 	 nttan a-d-issmunn iẓran, ar-srsn-ibnnu yat-tgmmi n-tẓallit ttyawẓlay i-siditnnġ.


Ina haere mai ia kia whakakororiatia i roto i tana hunga tapu, kia whakamoemititia i roto i te hunga whakapono katoa i taua ra; i whakapono na hoki koutou ki ta matou whakaatu i roto i a koutou 	 ġ-wass lli-ġ-ra-d-yašk siditnnġ a-t-alġn imẓlayn-ns, tɛjjbn gis kullu ġwilli srs umnnin. ula kunni ra-zgisn-tgm, ašku tumnm tugga lli-awn-in-niwi.


A, no te kitenga o Ihu i a ia, ka karanga atu ki a ia, ka mea ki a ia, E kui, ka oti tou ngoikore te whakamatara 	 lliġ-tt-iẓra yasuɛ iġr-as yini-as: «wa-tamġart, ha-kmmi tfsit zġ-uskrf-nnm.»


Na ka mea tetahi i roto i te mano ki a ia, E te Kaiwhakaako, mea atu ki toku tuakana, kia wehea mai moku tetahi wahi o te kainga 	 isawl-d yan-urgaz zġ-gr mddn-an yini-as: «way-amslmd, sawl s-gʷma tinit-as a-didi-ibḍu lwrt.»


Na ka haere mai ki a ia tona whaea me ona teina, otira kahore ratou i ahei te tutuki mai ki a ia, i te pipiri o te tangata 	 tašk-id innas n-yasuɛ d-aytmas, ur-ufin maniġ a-t-in-lkkmn ašku ggutn mddn lli-fllas-munnin.


Heoi i whakaaturia mai e tetahi i tetahi wahi, i mea mai, He aha te tangata, i mahara ai koe ki a ia? te tama ranei a te tangata, i tirohia ai ia e koe 	 walaynni ġmklli inna yan ġ-warra n-rbbi: «ma-iga bnadm aylliġ a-gis-tswingimt, ula yus n-bnadm aylliġ-tt-gis-tiwit? imma kiyi tgit-t-id ġ-ddu l-lmalayka yan imikk, tfkt-as ttaj l-lmjd d-lhibt,


Na ka manaaki a Himiona i a raua, a ka mea ki tona whaea, ki a Meri, Nana, ka waiho tenei tama hei takanga, hei aranga, mo te tini o te tangata i roto i a Iharaira; hei tohu hoki e korerotia kinotia 	 izayd simɛan iḍalb rbbi a-tn-ibark, isawl ilmma s-maryam innas n-wazzan, yini-as: «azzan-ad, iga-t rbbi d-wad-s-rad-ḍrn kigan d-mddn n-ayt-rbbi, nkrn kigan f-ssibt-ns. ig-t d-yat-tmatart lli-rad-agʷin mddn ggutnin,


A kihai tetahi tangata i tukua kia haere tahi me ia, ko Pita anake, ko hemi, ko Hoani teina o Hemi 	 ur-yudji yan a-dids-imun abla bṭrus d-yaɛqub d-yuḥanna gʷmas n-yaɛqub.


He reo no tetahi i te koraha e karanga ana, Whakapaia te huarahi o te Ariki, Whakatikaia ona ara 	 ha-yan-wawal ar-itbrraḥ ġ-lh̬la ar-ittini ‹jjujadat aġaras n-siditnnġ, tssnmm tiġarasin-ns.›»


Ara a ia pu, i rite nei tona taenga mai ki te mahinga a Hatana, i runga i te mana, i nga tohu, i nga merekara teka 	 imma anuwwaš-an, ra-dars-tigat-tḥkimt n-šiṭan, ra-izzga tikrkas-ns s-lmɛjizat d-lquwwat d-tmitar tjhhdnin.


Na ka mea nga akonga tetahi ki tetahi, I kawea mai ranei e tetahi he kai mana 	 sqsan imḥḍarn i-ngratsn: «is-illa mad-as-d-yiwin ma-ištta?»


Ko te tangata hoki i runga i te whare kaua e heke iho ki roto ki te whare, kaua hoki e tomo ki te tiki i tetahi mea i roto i tona whare 	 wanna illan f-iggi n-tgmmi iqqan-t-id ad-ur-ikšm a-d-yasi kra.


Ano ra i haere koutou kia kite i te aha? I te poropiti? Ae ra, ko taku kupu tenei ki a koutou, tera atu ano i te poropiti 	 walaynni ma-s-a-ttidum? is-urd yan-nnabi a-ttirim a-ti-tẓrm? rad-awn-iniġ, iga yan imqqurn ġ-lanbiya.


Me koutou ano nana i whakaora, i te mea he tupapaku i nga he, i nga hara 	 imma kunni ġayd izrin tgam zund iġ-tmmutm i-ma-igan win rbbi, f-ssibt n-ddnub-nnun ula kullu ma-tskarm yʷh̬šn.


Na, i toku taenga ki Toroa ki te kauwhau i te rongopai o te Karaiti, a ka puare mai ki ahau tetahi kuwaha, he mea na te Ariki 	 ġakud lliġ lkmġ tamdint n-truwwas, irẓm siditnnġ ġ-lgddam-inu yan-imi f-twuri l-lh̬bar ifulkin l-lmasiḥ.


He whakaarokore hoki tatou i mua, he tutu, e tinihangatia ana, he pononga na nga hiahia, na nga whakaahuareka maha, e noho ana i runga i te nanakia, i te hae, he hunga whakarihariha, e mauahara ana tetahi ki tetahi 	 ula nkkʷni nkka-ttin nga inafaln imɛṣan imjlan, ntyawkrraf ġ-ššhwat ula kullu ma-s-a-ttblun mddn. nkka-ttin ar-nzzray ussan-nnġ s-tnuwwašt d-iskkirn ʷh̬šnnin, ar-aġ-tkrhun mddn ar-tn-ntkrhu ula nkkʷni.


Na ka korero te tohunga nui me nga rangatira o nga Hurai ki a ia mo Paora, ka tohe ki a ia 	 ddun dars inmġurn n-tgmmi n-rbbi d-imġarn n-ayt-yudaya, aštkkan-daġ s-bulus.


Na ka pa ki a ia te matekai, ka mea ki te kai: otira i a ratou e taka mai ana, ka tau iho te wairua matakite ki a ia 	 s-t-yaġ laẓ yiri ma-ištta. sul h̬dmn ġ-tirmt s-a-s-d-issbayyn rbbi kra zund tawargit.


Ko te tangata e poka ke ana, kahore nei e mau ki te ako a te Karaiti, kahore te Atua i a ia: ko te tangata e mau ana ki te ako a te Karaiti, kei tenei te Matua me te Tama 	 ašku wanna issurfn almmud l-lmasiḥ iffuġ zġ-gis, hati issngara ih̬f-ns d-rbbi. imma wanna izgan ġ-ulmmud l-lmasiḥ, ra-iqama ntta ġ-tamunt n-rbbi babatnnġ d-win yus.


Ka whakahokia e Ihu, Ko te tangata e hoatu ai e ahau te maramara taro ki a ia, ina toua iho e haua. A, no ka toua iho e ia te maramara taro, ka hoatu ki a Hura, tama a Haimona Ikariote 	 isawl-d yasuɛ yini-as: «a-t-igan d-ġwan mi rad-ssaykġ tuffaẓṭ-ad ġ-uruku fkġ-as-tt.» issayk ilmma tuffaẓṭ n-uġrum ġ-uruku ifk-tt i-yahuda yus n-simɛan ish̬aryuṭ.


Kihai hoki ahau i manawapa ki te kauwhau i te whakaaro katoa o te Atua ki a koutou 	 ašku ur-ḥṣarġ ih̬f-inu walaynni mliġ-awn f-kullu ma-gigun-ira rbbi.


Engari ka uru nei koutou ki nga mamae o te Karaiti, kia hari koutou; he mea hoki e hari ai koutou, whakamanamana rawa, a te whakakitenga mai o tona kororia 	 walaynni frḥat lliġ tkšmm d-lmasiḥ ġ-trfufnt, baš a-tfrḥm s-uggʷar ġakud lliġ ra-d-iban lmjd-ns i-kullu mddn.


Kaha rawa hoki tana whawhati i ta nga Hurai i roto i te huihui; whakaaturia ana e ia ta nga karaipiture mo Ihu, ko te Karaiti ia 	 ašku ar-isawal s-ayt-yudaya ġ-lgddam n-kullu mddn, aylliġ ur-ẓḍarn ntni a-fllas-rarn awal. ar-asn-imala zġ-warratn n-rbbi izd yasuɛ a-igan lmasiḥ lli-s-a-tqln.


Ko taku whakahaere mai o toku tamarikitanga, no te timatanga mai ra ano i roto i toku iwi, i Hiruharama hoki, e mohio ana nga Hurai katoa 	 ašku kullu ayt-yudaya ssnn mamnk ad-giġ zġ-lliġ mẓẓiġ ġ-tmazirt-inu ula tigira n-mayan ġ-urušalim.


Ka taea e ahau nga mea katoa i roto i a te Karaiti e whakakaha nei i ahau 	 ẓḍarġ i-kraygatt kra s-tdwast l-lmasiḥ lli-yyi-issdusn.


I te mea kua ruia e matou nga mea wairua ma koutou, he mea nui ianei ki te kotia e matou a koutou mea o te kikokiko 	 nkkʷni nluḥ-n darun amud n-rruḥ. is-ur-darnnġ lḥqq a-darun-nmgr kra l-lh̬ir lli-tḥtajja ddat?


A, i a ratou e whakarongo ana ki enei mea, ka korerotia ano e ia tetahi kupu whakarite, no te mea e tata ana ia ki Hiruharama, e mea ana hoki ratou, ko taua wa pu ano whakakitea ai te rangatiratanga o te Atua 	 izayd yasuɛ isawl s-mddn lli-as-sflidnin, yut-asn lmɛna-yad ašku yakmur s-tmdint n-urušalim. ġaln ntni izd ġ-uwssan-an a-ġ-ra-di-tban-tgldit n-rbbi.


Na ka mea te Wairua ki ahau kia haere tahi matou, kia kaua ahau e ruarua. I haere tahi ano i ahau enei teina tokoono, a tomo ana matou ki te whare o taua tangata 	 yini-yyi rruḥ lqudus ad-didsn-munġ bla škkaġ. munn ilmma didnnġ sḍiṣ aytmatn-ad. nkšm s-tgmmi n-kurnilyus.


E mea ana hoki te karaipiture, Ko nga tangata katoa e whakapono ana ki a ia e kore e meinga kia whakama 	 ityara ġ-warra n-rbbi: «wanna fllas ittkln ur-sar-ti-tʷgraẓ.»


Otiia me i matau koutou ki tenei, Ko taku e pai ai ko te tohu tangata, haunga te patunga tapu, kahore koutou i whakahe i te hunga harakore 	 ityara ġ-warra n-rbbi ‹riġ darun lḥnant, urd tiġrsi.› mrad is-tssnm lmɛna n-wawal-an, ikun ur-tḥkamm f-ġwid ur-skirnin kra yʷh̬šnn.


Ki te takoto te tikanga kia whakamanamana ahau, me whakamanamana ahau ki toku ngoikoretanga 	 iġ-iyi-d-iqqan ad-sawlaġ f-mad-skrġ, rad-sawlġ f-ḍḍɛf-inu.


Ko wai ka haere hei hoia, a nana ake ano nga utu mona? Ko wai e whakato ana i te mara waina, a kahore o reira hua e kainga e ia? ko wai hoki e whangai ana i te kahui, a kahore e kai i te waiu o te kahui 	 man aɛskri ikšmn s-imiġ ar-sul-itṣiyyar f-ih̬f-ns? ma-iẓẓan aḍil ur-a-ištta zġ-lġllt-ns? ma-iksan tawrut ur-a-issa zġ-ukkʷfay-ns?


A he maha ana korero ki a ratou, he mea whakarite; i mea ia, Na i haere te kairui ki te rui 	 ibdu ar-tn-isslmad s-lmɛni f-kigan d-tġawsiwin. yini-asn: «hay-afllaḥ iffuġ a-n-iluḥ amud.


Ka mea raua ki a ia, Tukua ki a maua kia noho, tetahi ki tou matau, tetahi ki tou maui, i tou kororia 	 inin-as: «fk-aġ a-nskiws yan f-ufasiy-nnk d-yan f-uẓlmaḍ-nnk ġakud lliġ ra-tkšmt s-lmjd n-tgldit-nnk.»


E whakatoia ana, heoi kahore i whakarerea; e taia ana ki raro, heoi kahore i whakangaromia 	 iggut mad-aġ-itkrhun walaynni illa-bdda mad-aġ-ittirin. ar-bahra-ntrfufun walaynni ur-a-nlkkm lhalak.


Me whakamatau ano e koutou ta te Ariki e pai ai 	 siggilat a-tissanm ma-itrḍun siditnnġ.


Waihoki ko tatou, i te mea e tamariki ana, he pononga tatou na nga mea timatanga o te ao 	 ula nkkʷni nkka-ttin nga ġmkan. ġakud lliġ sul nmẓẓi, nga zund ismgan ġ-ddu-ssulṭa l-larwaḥ n-ddunit-ad.


Tu ana te Parihi ko ia anake, ko tana karakia tenei, E te Atua, ka whakawhetai ahau ki a koe, no te mea kahore ahau e rite ki era atu tangata, ki te hunga hao taonga, kino, puremu, moku hoki te rite ki tenei pupirikana 	 ibidd-ufarisi waḥdut, iẓẓall d-ih̬f-ns yini: ‹wa-rbbi, ar-k-tškarġ ašku ur-giġ zund mddn yaḍni. ntni ar-takʷrn ar-tġʷššan ar-tfsadn. ar-k-tškarġ ašku ur-akkʷ-giġ zund bu-nkkas-ad.


A, ki te pai te whare, kia tau ta koutou rangimarie ki reira; a, ki te kahore e pai, kia hoki ta koutou rangimarie ki a koutou 	 iġ-tt-sthllan ayt-tgmmi-an rad-asn-tili sslamt lli-s-tnnam. iġ-ur-tt-sthllan ur-ra-n-ġin-tqama sslamt-nnun.


Ano ra ko tera, Kua whakatakoko whakaaro nga Hurai kia mea ki a koe kia arahina iho a Paora apopo ki te runanga, ano e ata uia ano e koe tetahi atu mea mona 	 yini-as: «mšaškan-d inmġurn n-ayt-yudaya a-zgik-ḍalbn ad-asn-in-tawit bulus azkka s-lmḥkama. rad-ak-inin ran a-t-sqsan uggʷar f-ma-iskr.


Ko tona ahua me te mea he uira, ma tonu tona kakahu ano he hukarere 	 ar-issmrqiqiy lmalak zund usmann tmllul-tmlsit-ns zund adfl.


Otira i mea a Ihu ki a ia, Kaua e riria: ki te mea hoki ehara tetahi i te hoa whawhai no koutou, no koutou ia 	 irar-as yasuɛ: «a-t-ur-tḥṣarm, ašku wanna-kʷn-ur-itḍaḍḍan, hatin iga zġ-gigun.»


A, no te pahemotanga o te hapati, ka hokona he mea kakara e Meri Makarini, e Meri whaea o Hemi, e Haromi, kia haere ai ratou ki te whakawahi i a ia 	 lliġ izri-wass n-usunfu, tnkr maryam ullt-magdala d-maryam innas n-yaɛqub ntnti d-saluma, sġnt isafarn n-tujjut baš ad-ddunt ad-ẓġurnt ddat n-yasuɛ.


A ki te ki mai tetahi tangata ki a korua, He aha tenei ka meinga ai e korua? ka mea atu, E mea ana te Ariki ki a ia mana: na ka tukua tonutia mai ki konei 	 iġ-awn-inna kra n-yan ‹mayd tnawlm?› tinim-as ‹ira-t siditnnġ, yan imikk ra-t-id-irar.›»


Koia nga Hurai i whai ai ki te tukino i a Ihu, mona i mea i enei mea i te hapati 	 ġakudan ad-usin tanuwwašt f-yasuɛ, ašku iskr mayan ġ-wass n-usunfu.


Ka whakakororiatia toku Matua ki te penei, ki te whai hua maha koutou: a ka meinga koutou he akonga naku 	 ġmkad a-s-ra-itmjjd baba, ašku ra-tskarm lġllt iggutn, iban gigun is-tgam imḥḍarn-inu.


Otiia i riri te kingi: a tonoa atu ana ana taua, whakangaromia ana taua hunga kohuru, tahuna iho to ratou pa 	 ṭiyyr-as i-ugllid bahra, yazn imh̬zniyn-ns hlkn imnġan-an, jdrn tamdint-nsn.


Ka whakatika ahau, ka haere ki toku matua, ka mea ki a ia, E pa, kua hara ahau ki te rangi, ki tou aroaro ano 	 rad-dduġ ġilad wrriġ s-dar baba iniġ-as: wa-baba, ffuġġ bahra zġ-maylli ira rbbi ula ma-trit kiyi.


Na, i a Ihu e haere ana, ka kite ia i tetahi tangata i matapo, no tona whanautanga mai ano 	 lliġ ifta yasuɛ d-uġaras iẓr yan-urgaz iga abukaḍ zġ-lliġ ilul.


A, no ka rongo a Pirato i tenei korero, ka arahina e ia a Ihu ki waho, a noho ana ki runga ki te nohonga whakawa, ki te wahi e kiia nei ko te Whariki kohatu, ki te reo Hiperu, ko Kapata 	 lliġ isfld bilaṭus i-mayd ttinin yawi-d yasuɛ s-brra. iskiws ġ-lkursi l-lḥukm ġ-usays lli-mi-ttinin ‹asays n-ifariwn›, ar-as-daġ-ttinin ‹gabbata› s-wawal n-ayt-yudaya.


A, i a ia e inoi ana ko ia anake, i a ia ano ana akonga: na ka ui ia ki a ratou, ka mea, Ko wai ahau ki te ki a te mano 	 yan-wass ar-itẓalla yasuɛ waḥdut, aškin-d dars imḥḍarn-ns. isqsa-tn: «ma-flla-ttinin mddn, mad-giġ nkki?»


Na kua takoto te tikanga a nga tohunga nui ratou ko nga Parihi, ki te matau tetahi tangata ki te wahi e noho ai ia, me whakaatu, kia hopukia ai ia e ratou 	 imma inmġurn n-tgmmi n-rbbi ntni d-ifarisin uṣṣan mddn, wanna issnn maniġ illa, ad-asn-t-yini baš a-t-amẓn.


I whakakikokikoa te Kupu, a noho ana i a matou, i kite ano matou i tona kororia he kororia e rite ana ki to te Tama kotahi a te Matua, ki tonu i te aroha noa, i te pono 	 awal-an iwrri iga bnadm, izdġ ġ-gratnnġ, nẓr lmjd-ns. iga lmjd n-walli igan yan dar babas, tigat gis lbaraka d-lḥqq.


Na ka karanga ake raua, ka mea, He aha maua nau, e Ihu, e te Tama a te Atua? kua tae mai oti koe ki te whakamamae i a maua i te mea kahore ano i rite te taima 	 ġuwwtn s-jjhd inin-as-d: «wa-yus n-rbbi, ma-illan ġ-gratnnġ didk? is-di-tuškit ad-aġ-tssrfufnt ur-ta-d-ilkim-uzmz?»


Hari tonu, tapu tonu te tangata he wahi nei tona i te aranga tuatahi: e kore te matenga tuarua e whai mana ki a ratou; engari hei tohunga ratou ma te Atua, ma te Karaiti hoki, a kotahi mano nga tau e kingi tahi ai ratou me ia 	 imbarkin d-imẓlayn ad-gan ġwilli-d-nkrnin ġ-tnkra tamzwarut. ur-ra-tiẓḍar lmut tis snat a-tn-tlkm. rad-gn inmġurn n-rbbi d-lmasiḥ, ra-dids-ḥkamn alf n-usggʷas.


E kore e hari ki te he, engari ka hari tahi me te pono 	 ur-a-itfraḥ s-ma-yʷh̬šnn, walaynni ar-itfraḥ s-lḥqq.


Kua rongo koutou i korerotia, Kia aroha ki tou hoa tata, kia kino hoki ki tou hoa whawhai 	 «tsfldm is-inna musa ‹a-tḥnnut ġ-umddakkʷl-nnk, tkrhut anuwwaš-nnk.›


Kua tomo puku mai hoki etahi tangata, ko era ano i tuhituhia i mua mo tenei whakataunga he, he hunga karakiakore, e whakaputa ke ana ratou i te aroha noa o to tatou Atua hei mea mo nga hiahia taikaha, a whakakahore ana ratou ki to tatou Ariki, ki a Ihu Karaiti, ko ia anake to tatou Ariki 	 ašku kšmn-in kra n-mddn s-gratun s-tntla. ityara fllasn zġ-isizwar f-lḥukm lli-ra-fllasn-iḍr. ntni ur-a-tuqqarn rbbi. ar-tfsadn ar-ttinin izd ġmkan a-tga lbaraka n-rbbi. rarn tiġurdin-nsn s-yasuɛ lmasiḥ, d-nttan waḥdut a-igan bab-nnġ ig siditnnġ.


Kia whakakite ai e ia i nga wa e haere ake nei te hira o te taonga o tona aroha noa, i a ia ka manaaki i a tatou i roto i a Karaiti Ihu 	 baš a-iml, ġilad ula kullu mayd-d-iftan, mnšk a-s-bahra-tggut lḥnant-ns lli-s-aġ-ibark f-ssibt l-lmasiḥ yasuɛ.


A miharo ana te hunga katoa i rongo, ka mea, Ehara ianei tenei i te kaitukino o te hunga i karanga ki tenei ingoa i Hiruharama? a, ko te mea ano tenei i haere mai ai ia, kia herea ratou, kia arahina ki nga tohunga nui 	 ar-tɛjjabn kullu willi-as-sflidnin ar-ttinin i-ngratsn: «is-urd ġwad a-ithlakn ġwilli aqranin s-ism-ad ġ-urušalim? is-ur-d-yuški s-ġid baš a-tn-yamẓ yawi-tn s-dar inmġurn n-tgmmi n-rbbi?»


Kia ma o ratou hinengaro e mau ai ki te mea ngaro o te whakapono 	 iqqan-tn-d ad-ġwin s-uwl iġusn ġ-ulmmud lli-aġ-d-imla rbbi.


Koia ano te mataku o te mea i puta mai ra, i mea ai a Mohi, Mataku rawa ahau, wiri rawa 	 ula musa iksuḍ bahra zġ-kullu maylli-n-iẓra yini: «ar-sri-tkkat tawda.»


I mea ano ia ki a ratou, Ka tapoko ki tetahi whare, hei reira noho ai a haere noa i reira 	 yini-asn: «tigmmi nna-s-tkšmm, gawrat gis ar akud nna-ra-tmuddum zġ-tmdint-an.


E mohio ana hoki matou, e nga teina e arohaina nei e te Atua, ki to koutou whiriwhiringa 	 way-aytmatnnġ lli-f-iḥnna rbbi, nssn is-kʷn-iẓli a-tgm wins,


Ko Rawiri hoki i mahi i ta te Atua i pai ai i tona whakatupuranga ano, a moe iho, whakatakotoria ana ki ona matua, kite ana i te pirau 	 nssn dawd ġ-uwssan-ns is-iskr ma-ira rbbi, immt ilmma ityawmḍal ġ-gr imzwura-ns, trkm ddat-ns.


Me te ki ake ano, Amine: Ko te whakapai, ko te kororia, ko te matauranga, ko te whakawhetai, ko te honore, ko te mana, ko te kaha, kei to tatou Atua ake ake. Amine 	 inin: «amin. a-yili lḥmd d-lmjd d-tḥkimt d-ššukr d-ttuqir d-lḥukm d-lquwwa i-rbbi-nnġ ġilad ula kullu mayd-d-iftan, amin.»


A, i te mea he nui to tatou tohunga mo te whare o te Atua 	 lliġ-aġ-illa yan-unmġur ihiyyan lli-itgabaln mddn n-rbbi,


I pai hoki ki te Wairua Tapu, ki a matou hoki, kia kaua e utaina ki a koutou tetahi atu whakataimaha, ko enei mea tika anake 	 ašku imla-yaġ-d rruḥ lqudus ula ih̬f-nnġ, a-ur-fllawn-ng kra n-taẓayt abla tiġawsiwin-ad hiyyanin:


I haere mai ano a Nikorima, tera i haere ra i mua ki a Ihu i te po, me te mau mai ano i te maira, i te aroe, he mea whakananu, kia kotahi pea rau pauna 	 imun-d dids niqudimus lli-sttin ikkan idda ġ-iyḍ s-dar yasuɛ. yawi-d niqudimus ma-itggan kraḍ id-mraw kilu n-isafarn n-tmḍlt, yili gisn lmurr d-ṣṣabra.


Ki te kahore hoki he whakapono, e kore e taea he mea e ahuareka mai ai ia: ki te haere hoki tetahi ki te Atua, me whakapono ko ia ano tenei ko te Atua, e homai ana e ia he utu ki te hunga e ata rapu ana i a ia 	 walaynni yan ur-yuminn rbbi, ur-ra-yiẓḍar a-yamẓ rrḍa-ns. ašku wanna iran a-n-yakmur s-rbbi, iqqan-t-id a-yamn is-illa rbbi, yujad a-ibark wanna-t-isiggiln.


Na ka whakahoki a Ihu, ka mea ki a ratou, Ko Iraia ano e matua puta hei whakatika i nga mea katoa 	 yini-asn: «s-ṣṣaḥt iliyya a-d-izwarn a-ijjujad kraygatt kra.


Na ka mea ratou katoa, Ko te Tama ranei koe a te Atua? Ano ra ko ia ki a ratou, Kua korerotia mai na e koutou ko ahau ia 	 sqsan-t kullutn: «is-tnnit kiyi yus n-rbbi a-tgit?» irar-asn: «ġmklli-s-tnnam ad-giġ.»


Kua korerotia e ahau enei mea ki a koutou, kei he koutou 	 «nniġ-awn kullu mayad baš a-ur-tduhdum tḍrm.


Ka mea a Pita ki a ia, I a nga tangata ke. Na ko te kianga a Ihu ki a ia, Ha, pena ka haere noa nga tamariki 	 yini-as bṭrus: «zġ-wiyyaḍ.» izayd yasuɛ yini-as: «ula ġmkan ur-illi f-tarwa n-tgldit.


Na, i tana korerotanga i enei kupu, ka papaki tetahi o nga katipa i tu ra i a Ihu, ka mea, E pena ana koe ki te tohunga nui 	 lliġ inna yasuɛ mayad yut-t yan zġ-imh̬zniyn s-ubariq yini-as: «matta ġmkad tsawalt s-unmġur n-tgmmi n-rbbi?»


Ka maka i a ia ki te poka torere, uakina ana, whakapiri rawa te hiri ki runga ki a ia, kei whakapohehe ia i nga tauiwi i muri iho, kia taka ra ano nga tau kotahi mano: a muri iho i enei mea me wewete ia, he taima iti kau ia 	 iluḥ-t-in ġ-tdrut n-wakal, iqqn-n fllas imi n-tdrut, iskr-as ṭṭabɛ baš a-ur-sul-ijllu timizar n-ddunit ard izri-walf n-usggʷas. tigira n-mayan ra-d-iqqan a-inurẓm zġ-iskraf yat luqt idrusn.


A ka rongo nga apotoro me nga tuakana i Huria, kua tango hoki nga Tauiwi te kupu a te Atua 	 sfldn irqqasn d-aytmatn ġ-kullu tamazirt n-yudaya f-ibrraniyn is-umẓn ula ntni awal n-rbbi.


taua ra i haere atu a Ihu i te whare, ka noho ki te taha o te moana 	 ġassan iffuġ yasuɛ zġ-tgmmi, iftu igawr ġ-tama n-umda.


A, no ka tae ki te whare, ka karangatia ona hoa me nga tangata e noho tata ana, ka mea ki a ratou, Kia hari tahi tatou; kua kitea hoki taku hipi i ngaro 	 iruḥ-d tigmmi iġr-d i-imddukkʷal-ns d-wadjarn-ns yini-asn: ‹aškad-d tfrḥm didi, ha-yyi ufiġ tahrwit lli-yyi-ijlan.›


Heoi ka roa te nohopuku, na ka tu a Paora i waenganui o ratou, ka mea, E mara ma, engari ra me i rongo koutou ki ahau, kia kaua e rere mai i Kariti, kei pa mai tenei kino, tenei mate 	 ntni ur-sul-a-šttan yat ġ-uwssan-an, inkr bulus ibidd ġ-wammas-nsn yini: «wa-irgazn, mrad is-sri-tsfldm, ikun ur-d-nffuġ krit ula trfufnm ġmkad ula tssh̬srm kullu mayad.


Penei ka aha te hunga e iriiria ana hei whakakapi mo te hunga mate? Ki te kahore rawa te hunga mate e ara, he aha hoki ratou ka iriiria ai hei whakakapi mo te hunga mate 	 walaynni iġ-ur-rad-d-nkrn ġwilli mmutnin, mah̬ aylliġ a-ttirin kra n-mddn ad-ddmn s-udum n-waman i-willi-asn-mmutnin? mal-lfaytt a-rad-asn-yili ġ-udum-an iġ-ur-rad-d-nkrn zġ-lmut?


Ko te tangata ia e mauahara ana ki tona teina, kei te pouri ia, e haere ana ia i roto i te pouri, kahore hoki ona matauranga e haere ana ia ki hea, no te mea kua matapotia ona kanohi e te pouri 	 walaynni yan ikurhan gʷmas, sul illa ġ-tillas ar-ittidu ġ-tillas. ur-issin manis a-ittidu ašku ssbukḍnt-t tillas.


E whakahawea ana ranei koe ki nga rawa o tona ngawari, o tana tikanga mahaki, o tona manawanui, e ranea tonu nei; te mahara ko te ngawari o te Atua hei arahi i a koe ki te ripeneta 	 is-a-ttinit d-ih̬f-nnk «rbbi ur-ra-flla-iḥkam ašku tggut dars lḥnant d-umhal d-ṣṣbr»? walaynni is-ur-tssint rbbi ar-sul-gik-itḥnnu ašku ira gik a-tflt kullu ma-yʷh̬šnn twrrit s-uġaras-ns?


E mohio ana hoki ahau ki to koutou ngakau hihiko, i whakamanamanatia ai koutou e ahau ki nga tangata o Makeronia, ara ko ta Akaia kua rite noa ake i tera tau ra ano; a he tokomaha o ratou i oho i to koutou ngakau hihiri 	 ašku ssnġ is-tram bahra a-tfkm kra. hati ulġġ-kʷn ġ-dar ayt-makiduniyya iniġ-asn: «asggʷas ayad s-ujadn ayt-ah̬aya ad-ɛawnn» aylliġ iggut ġ-ayt-makiduniyya ma-iwrrin ira a-ifk kra lliġ sfldn f-ma-tnawlm kunni s-nniyt-nnun.


Na, ko te rewera i whakapohehe nei i a ratou, panga ana ia ki te roto kapura whanariki, ki te wahi kei reira nei te kararehe me te poropiti teka, a ka whakamamaetia ratou i te ao, i te po, ake ake 	 ittluḥ-n iblis lli-tn-ijlan ġ-tmda l-lɛafit d-lkbrit lli-ġ-illa-waġʷẓn d-nnabi bu-tkrkas. rad-kullu-ġin-trfufunn ġ-iyḍ ula azal s-urfufn ur-sar-itmmin.


Ka mutu enei korero a Ihu ka haere ia, ratou ko ana akonga, ki tawahi o te manga wai, ara o Kerono. Na, he kari kei reira, a tapoko atu ana ia, ratou ko ana akonga 	 iẓẓulla yasuɛ ġmkan, iffuġ ilmma ntta d-imḥḍarn-ns, bbin talat n-qidrun s-illiġ illa yan-uwrti, kšmn srs.


Na ka eke ratou ki te kaipuke, ka whakawhiti ki tawahi o te moana, ki Kaperenauma. A kua pouri noa ake, kahore ano a Ihu kia tae noa mai ki a ratou 	 ḍrnt tillas, ur-ta-tn-d-ilkim yasuɛ. kšmn s-tanawt ftun ġ-umda, irin ad-bbin s-tsga yaḍni s-tmdint n-kafrnaḥum.


Na ka arahina ahau i roto i te Wairua e ia ki te koraha: a ka kite ahau i tetahi wahine e noho ana i runga i tetahi kararehe whero, kapi tonu i te ingoa kohukohu, e whitu ona mahunga, tekau nga haona 	 yasi-yyi ġakudan s-tḥkimt n-rruḥ, yawi-yyi s-yan mani ih̬wan. ẓrġ ġin yat-tmġart tni f-yan-waġʷẓn aẓggʷaġ. iṭṭaf ssa n-ih̬fawn d-mraw-waskawn, tyaran fllas kigan d-ismawn, gan kullu tirggam i-rbbi.


Kihai hoki ratou i kaha ake ki te mea i whakaritea mai, Na, ahakoa he kararehe e pa atu ki te maunga, me aki ki te kohatu 	 ašku ggʷdn f-luṣit n-rbbi lli-s-asn-inna: «wanna-d-iruḥn adrar-ad, ig-iyt lbhimt nġd bnadm, iqqan-d a-ti-tkkatm s-iẓran ard immt.»


Na ka mahue ko ia anake, ka ui ki a ia ona hoa me te tekau ma rua ki taua kupu whakarite 	 lliġ iffuġ yasuɛ zġ-gr mddn-an ggutnin aškin-d dars imḥḍarn-ns s-sin d-mraw, ntni d-wiyyaḍ zġ-usmun-ns, sqsan-t f-lmɛni-ad.


A, no ka tata ia, ka kite i te pa, ka tangihia e ia 	 lliġ-n-yakmur yasuɛ s-tama n-urušalim issmaqql-n gis ar-yalla,


No ratou a Haimeniu raua ko Arehanera, kua tukua nei e ahau ki a Hatana, kia whakaakona ai kia kaua e kohukohu 	 zgisn himinayus d-iskandr. dḥiġ-tn-in ntni i-šiṭan baš ad-lmdn a-ur-rggmn rbbi.


Na ko tana meatanga ki a ratou, He aha koutou ka pororaru ai? na te aha hoki i puta ake ai nga whakaaroaronga i roto i o koutou ngakau 	 yini-asn: «mah̬ aylliġ tġuwḍm, ikšm šškk ġ-uwlawn-nnun?


Na kihai ratou i matau ki taua kupu, ka mataku hoki ki te ui ki a ia 	 imma ntni ur-ssinn ma-ira ad-asn-iml s-wawal-ad, iksaḍn ur-ẓḍarn a-t-fllas-sqsan.


Ka koa taua pononga ki te rokohanga e tona ariki, ina haere mai, e pera ana 	 ambarki a-iga-uh̬ddam nna-mi-d-iwrri sidis yaf-t-id ar-iskar mayan.


Na, i tona putanga mai ki waho, ka timata te tohetohe kaha a nga karaipi, a nga Parihi ki a ia, he mea kia maha atu ai ana korero 	 lliġ iffuġ yasuɛ zġ-tgmmi-an ar-t-bahra-tẓin imslmdn n-ššrɛ d-ifarisin. ar-t-sqsan f-mnnawt-tġawsiwin,


Na, ko te kaiwhakamarie, ara ko te Wairua Tapu, e tonoa mai e te Matua i runga i toku ingoa, mana koutou e whakaako ki nga mea katoa, mana koutou e whakamahara ki nga mea katoa kua korerotia nei e ahau ki a koutou 	 imma aɛwin a-t-igan d-rruḥ lqudus lli-rad-awn-d-yazn baba s-ism-inu, nttan a-ra-kʷn-isslmad f-kraygatt kra isskti-awn-d kullu mad-awn-nniġ.


E mohio ana hoki tatou, kei te ngunguru tahi, kei te mamae tahi, nga mea hanga katoa taea noatia tenei ra 	 nssn izd kullu ma-illan ġ-ddunit ar-inddr s-ungaẓ zund tamġart lli-ra-yaru.


Na ko koutou hei kaiwhakaatu mo enei mea 	 kunni tgam inagan f-tġawsiwin-ad.


Na ka oho a Ihu, ka mea, Kati ra i tenei. Whakapakia ana tona taringa, na kua ora 	 imma yasuɛ inna-yasn: «zgayat.» iggr-n i-umẓẓuġ n-uh̬ddam ijjujji-t.


A, ka tae ia ki a Haimona Pita, ka mea tera ki a ia, E te Ariki, e horoi ana koe i oku waewae 	 lliġ-n-ilkm simɛan bṭrus, isawl-d bṭrus yini-as: «izd a-sidi, trit a-tsirdt iḍarn-inu?»


Kahore hoki i homai e te Atua ki a tatou te wairua o te wehi; engari to te kaha, to te aroha, to te ngakau mahara 	 ašku rruḥ lli-aġ-ifka rbbi ur-a-yaġ-itrara a-ntiksaḍ, walaynni ar-aġ-itɛmmar s-tḥkimt itjhhdn d-lḥnant d-tnbaṭṭ n-ih̬f-nnġ.


I roto i a ratou a Meri Makarini, a Meri whaea o Hemi raua ko Hohi, me te whaea hoki o nga tama a Heperi 	 tlla gisnt maryam ullt-magdala, d-maryam innas n-aytmatn yaɛqub d-yusf, tili ula innas n-tarwa n-zabdi.


Ko koe ia, korerotia nga mea e rite ana ki to te whakaako ora 	 imma kiyi, illa fllak a-tsslmadt mddn ad-skarn kullu s-ma-d-imšaškan d-ulmmud yʷġẓann.


Korerotia enei mea, whakahaua; kia nui tou maia ki te riri i te he. Kei whakahawea tetahi ki a koe 	 sslmad tiġawsiwin-ad i-aytmatn, ar-asn-ttinit ad-skarn ġmkad, ar-tššḥššamt wanna iskarn ma-yʷh̬šn s-lamr lli-ak-ityawfkan. a-ur-tadjt yan a-k-iḥgr.


I kore ai koutou e hapa i tetahi mea homai; i a koutou e tatari na ki te whakakitenga mai o to tatou Ariki, o Ihu Karaiti 	 ur-awn-laḥ yat ġ-twafkiw n-rruḥ ġilad ġ-a-ttqlm s-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ ard-d-iwrri ibayyn.


Ko nga rangi onaianei ia me te whenua, he mea rongoa na taua kupu ra ano, he mea waiho marire mo te ahi, ina taea te ra o te whakawakanga, o te whakangaromanga o nga tangata karakiakore 	 imma ġilad s-wawal-ns a-s-iḥḍa rbbi ignwan d-wakal, baš a-tyawhlakn s-lɛafit ġ-wass l-lḥsab lli-ġ-ra-ihlk ġwilli srs rurnin tiġurdin.


E aroha ana ahau ki nga tangata, ka toru nei hoki o ratou ra e noho ana ki ahau, a kahore a ratou kai 	 «ha-mddn-ad qaman gigi bahra, ašku kraḍ-uwssan ayd didi llan, ur-darsn mad-šttan.


Na, tera koe e mea, I whatiia atu nga manga, kia honoa iho ai ahau 	 imma kiyi ra-tinit «rbbi ibbi tiṣṭṭwin zġ-tazitunt baš a-yyi-n-gis-ilqqm.»


Kia rite ki nga tamariki whanau hou, hiahiatia atu te waiu kore tinihanga o te kupu, ko te mea hoki ia e tupu ai koutou ki te ora tonu 	 walaynni gat zund tarwa bḥra lulnin, tirim a-tsum akkʷfay n-wawal iġusn, baš a-srs-timġurm tnjmm ajnjm ikmmln.


Ko ta koutou hoki tena e mea na ki nga teina katoa a puta noa i Makeronia. Heoi he whakahau ano tenei na matou ki a koutou, e oku teina, kia hira rawa tena a koutou 	 s-ṣṣaḥt ar-ttḥubbum kullu aytmatn ġ-tmazirt n-makiduniyya kullutt, walaynni ra-kʷn-sul-nḍalb ay-aytmatnnġ, a-tzaydm ar-tn-ttḥubbum s-uggʷar.


E whakamoemiti ana ki te Atua, e paingia ana hoki e te iwi katoa. A honoa mai ana e te Ariki ki a ratou i tena ra, i tena ra, i tena ra, te hunga e whakaorangia ana 	 ar-talġn rbbi. imma ayt-tmdint ar-kullu-fllasn-ttinin is-bahra-fulkin. kraygatt ass ar-asn-itzayad siditnnġ ġwilli njmnin.


Hei whakaputa i te mahi tohu ki o tatou tupuna, hei whakamahara ki tana kawenata tapu 	 hati irḥm-aġ ġmklli inna i-imzwura-nnġ, issafu lɛhd-ns ihiyyan,


Ka mea ia, E hoatu ano. A, no ka tapoko ia ki te whare, ko Ihu kua korero ki a ia, kua mea, E pehea ana tou whakaaro, e Haimona? E tangohia ana e nga kingi o te ao nga takoha taonga me te takoha tangata i a wai? i a ratou ake tama, i a nga tanga ta ke ranei 	 yini-asn: «ar-t-yakka.» lliġ-d-iruḥ bṭrus tigmmi isawl srs yasuɛ, izwur-as ġ-wawal isqsa-t: «manwi tġalt a-simɛan, ar-zgisn-tamẓn igldan n-ddunit ššrd ula ḍabiyt? izd zġ-tarwa-nsn nġd zġ-wiyyaḍ?»


Ka mea te wahine ki a ia, E matau ana ahau kei te haere mai te Mihaia, e kiia nei ko te Karaiti, ka tae mai ia, mana nga mea katoa e korero ki a tatou 	 tini-as-d-tmġart: «ssnġ is-ra-d-yašk lmasiḥ (a-t-igan d-umẓlay n-rbbi). ġakud nna-d-yuška rad-aġ-d-iml kullu tiġawsiwin-ad.»


He teka ianei he wairua kaimahi ratou katoa, he mea tonotono hei minita, he whakaaro ki te hunga mo ratou nei te ora 	 ašku lmalayka ur-gin ġir larwaḥ lli-th̬damnin i-rbbi, ar-tn-d-itazn ad-qasan ġwilli ra-injm.


A tera pea ahau e noho roa ki a koutou, taka noa pea te hotoke, kia ai koutou hei arahi i ahau ki te wahi e haere atu ai ahau 	 riġ a-n-darun-gawrġ, ḥaqqan ra-n-darun-zzriġ tagrst, tɛawnm-iyi ilmma ad-kmmlġ f-umuddu-nu s-innas rad-ftuġ tigira.


Kahore ano koutou i kite i roto i te ture, e whakanoatia ana te hapati e nga tohunga i roto i te temepara i nga hapati, a kahore he he 	 is-ur-tġrim ġ-ššrɛ n-musa f-mamnk a-th̬damn inmġurn n-tgmmi n-rbbi ġ-wass n-usunfu? walaynni ur-tn-iẓi rbbi f-mayan.


E korero ana i nga korero tetere rawa, he mea teka noa, ka poaina e ratou ki nga hiahia o te kikokiko, ki nga hiahia taikaha, te hunga e mawhiti mai ana i era e noho ra i roto i te he 	 ašku ar-ssfurrugn s-iwaliwn h̬wanin. s-ššhwat ʷh̬šnnin a-s-a-n-lddin mddn lli-bḥra-d-wrrinin zġ-gr willi jlanin.


A kihai i tohungia te ao tawhito, he mea tiaki ia nana a Noa, te kaikauwhau i te tika, ratou ko etahi atu tokowhitu, i tana kawenga mai i te waipuke ki te ao o te hunga karakiakore 	 ur-iṣamḥ rbbi i-isizwar n-ddunit, walaynni yull-d aman aylliġ dln kullu ddunit n-willi srs rurnin tiġurdin-nsn. ur-zgisn-ijjnjm abla nuḥ lli-itbrraḥn s-maylli irḍan rbbi, ntta d-ssa n-mddn yaḍni.


A ka ngangare ki a ia etahi tohunga o nga Epikureana, o nga Toika. Ko etahi i mea, he aha ta tenei tangata korerorero e mea nei? i mea etahi, Me te mea he kaiwhakapuaki ia i etahi atua tauhou: mo tana kauwhau i a Ihu, i te aranga, ki a ratou 	 imnaggar kra n-imslmdn l-lfalsafa, gan ‹ibikuriyn› ula ‹rwaqiyn›. kra gisn inna fllas: «ġwad ijrubbujn, ma-ira a-yini?» inin wiyyaḍ: «irwas is-a-isawal f-kra n-ilahat ar-tn-tɛbadn mddn ġ-tmizar yaḍni.» ġaln ntni is-a-isawal f-sin ilahat ašku ar-yaddr ‹yasuɛ› ula ‹tankra›.


Na ka ka haere raua na waenganui o Pihiria, tae tonu atu ki Pamapuria 	 zrin zġ-tmazirt n-bisidiyya s-tmazirt n-bamfiliyya.


Ki te Atua ia te whakawhetai, nana nei i homai te wikitoria ki a tatou, he meatanga na to tatou Ariki, na Ihu Karaiti 	 walaynni ar-bahra-ntalġ rbbi ašku ifka-yaġ a-nnru kullu mayan f-uwdm n-siditnnġ yasuɛ lmasiḥ.


Na tino nui te riri o Herora ki te hunga o Taira, o Hairona: otira ka huihui mai ratou ki a ia, a, ka oti a Parahitu, te kaitiaki o te whare moenga o te kingi, te whakakiki e ratou, ka tono ratou kia houhia te rongo, no te mea ko nga kai i whang aia ai to ratou whenua no te whenua o te kingi 	 ġ-uwssan-an iẓi hirudus d-imzdġn n-ṣur d-ṣayda. aškin-d ayt-tmdinin-an s-yan-wawal, irin ad-dids-sawln, ašku iqqan-tn-d ad-awin mad-šttan zġ-tmazirt n-ugllid. mšaškan-d zwar d-lwazir ism-ns blastus, baš ad-ḍalbn zġ-hirudus sslamt.


Titiro oti ki to koutou karangatanga, e oku teina, kihai i tokomaha te hunga whakaaro o te wahi ki te kikokiko, kihai i tokomaha te hunga nunui, kihai i tokomaha nga rangatira, e karangatia ana 	 way-aytma, swangmad-d ma-sttin-tkkam tgam-t lliġ-awn-d-iġra rbbi. idrus gigun ma-iṭṭafn taḥkimt ġmklli ġaln mddn n-ddunit-ad. idrus gigun ma-n-illan s-wawal. idrus gigun ma-igan yus n-tgmmi imqqurn.


Ki a tatou ia kotahi ano Atua, ko te Matua, i ahu mai i a ia nga mea katoa, ko tatou ki a ia; kotahi hoki Ariki, ko Ihu Karaiti, nana nei nga mea katoa, nana hoki tatou 	 imma nkkʷni, yan-rbbi ad-darnnġ-illan lli-mi-nga wins, a-t-igan d-babatnnġ lli-ih̬lqn kullu ma-illan. d-yan-siditnnġ ad-darnnġ-illan lli-s-nlla, a-t-igan d-yasuɛ lmasiḥ lli-s-ityawh̬laq kullu ma-illan.


Na ka mea te kawana, He aha koia tana kino i mea ai? Heoi nui noa atu ta ratou hamama, ka mea, Ripekatia ia 	 yini-asn: «mah̬? ma-iskr yʷh̬šnn?» imma ntni ar-ssġuyyun s-uggʷar ar-ttinin: «a-ityaggal f-uggjdi a-immt.»


A ki te mea tatou, No te tangata; ka mataku ratou i te iwi: ki ta ratou katoa hoki he poropiti pono a Hoani 	 walaynni izd-nnit-a-nini ‹bnadm a-t-id-yuznn›?» ntni ksuḍn zġ-mddn, ašku ar-kullu-ttinin izd yuḥanna yan-nnabi a-iga.


A, no te rironga atu o te anahera i korero nei ki a ia, ka karangatia e ia tokorua o ana pononga tane, me tetahi hoia karakia no te hunga e mahi tonu ana ki a ia 	 lliġ-t-ifl lmalak iġr kurnilyus i-sin imqasan n-tgmmi-ns ula yan-uɛskri-ns lli-itɛbadn rbbi.


Me kauwhau enei mea e koe, me whakaako 	 sslmad-asn tiġawsiwin-ad ar-tn-ttuṣṣat a-srsnt-skarn.


Na ka mea a Tamati, e huaina nei ko Ririmu, ki ona hoa akonga, Kia haere ano tatou, kia mate tahi me ia 	 inkr tuma lli-mi-ttinin ‹akniw›, yini i-imḥḍarn: «rwaḥat ula nkkʷni, a-nmun d-umslmd a-n-dids-nmmt.»


Kua pahemo te rua o nga Aue; na ka hohoro te toru o nga Aue te haere mai 	 ġmkad a-tzri tis snat-tguḍiwin. imma tis kraṭṭ-tguḍiwin, hati takmur-d.


Engari ka karangatia koe, haere, e noho ki to muri rawa nohoanga; mo te tae rawa mai o te tangata nana koe i karanga, na ka mea ia ki a koe whai kororia ai i te aroaro o nga tangata e noho tahi ana koutou 	 walaynni ġakud nna-yak-iɛrḍ kra n-yan, skiws ġ-tġurdin. iġ-d-yuška bu-tgmmi yini-ak ‹ašk-id a-gʷma s-lgddam,› ra-k-kullu-uqqrn inbgiwn.


I arohaina e koe te tika, i kinongia e koe te hara; no reira nui atu i to ou hoa te whakawahinga a te Atua, a tou Atua, i a koe ki te hinu o te hari 	 ar-ttrḍut s-ufulki, ar-ttkrhut lh̬ʷšant. mayan a-f-k-iẓli rbbi lli-igan rbbi-nnk s-uẓġur l-lfrḥ issayk-k nnig inggan-nnk.»


Kei te tono pukapuka i a ia ki nga whakaminenga i Ramahiku, ina kitea e ia tetahi no te huarahi, ahakoa tane, wahine ranei, kia mauria hereheretia mai e ia ki Hiruharama 	 iḍalb zġ-gis tibratin i-imġarn n-tgʷmma n-tẓallit ġ-tmdint n-dimašq, baš a-iġwi wanna-n-yufa zġ-ayt-uġaras l-lmasiḥ gn-iyt irgazn nġd timġarin, yawi-tn s-urušalim.


Kua whakaarahia ake tenei Ihu e te Atua: ko matou katoa nga kaiwhakaatu 	 «hati yasuɛ a-d-issnkr rbbi zġ-gr willi mmutnin. nga nkkʷni kullwaġ inagan f-mayan, nẓra-t.


Ka mea a Ihu ki ana akonga, He pono taku kupu ki a koutou, E tapoko whakauaua te tangata taonga ki te rangatiratanga o te rangi 	 isawl yasuɛ s-imḥḍarn-ns yini-asn: «lḥqq a-rad-awn-iniġ, rad-bahra-išqu i-yan dar iggut-wayda a-ikšm s-tgldit n-ignna.


He aha tenei hinu te hokona ai ki nga pene e toru rau, ka hoatu ai ki te hunga rawakore 	 «mah̬ a-ur-tnz tujjut-ad? mrad is-tnza ra-di-tawi kraḍ id-miyya n-nnuqrt, nfk-tn i-imẓlaḍ.»


Ta Hehe ko Rawiri, ko te kingi; ta Rawiri kingi raua ko te wahine a Uria ko Horomona 	 yassa yuru dawd agllid. dawd yuru suliman (innas n-suliman tkka-ttin tga tamġart n-urriyya).


Na ka haere mai te wahine me te wehi, me te wiri, i mahara hoki ki te mea i meatia ki a ia, a takoto ana ki tona aroaro, korerotia katoatia ana e ia te tikanga ki a ia 	 tiksaḍ-tmġart-lli ar-ttrgigiy s-tawda, tssn mad-as-ijran. tašk-id tḍr-d ġ-dar iḍarn-ns tini-as kullu mad-as-ijran.


He pono taku e mea nei ki a koutou, E kore rawa e pahemo tenei whakatupuranga, kia puta ra ano enei mea katoa 	 lḥqq a-rad-awn-iniġ, ur-ra-tzri tasut-ad ard kullu ijru mayad.


E whai tikanga ana hoki te kotinga, ki te mahia e koe te ture: tena ki te takahi koe i te ture, ka riro tou kotinga hei kotingakore 	 rad-ak-išwu iġ-tgit zġ-willi tẓallanin i-ddat-nsn, iġ-a-tskart s-ššrɛ. walaynni iġ-ur-a-tskart s-ššrɛ, han taẓallit n-ddat-nnk ur-tgi yat.


A kore ake he kanga i muri nei: ko reira ano hoki te torona o te Atua raua ko te Reme; a ka mahi ana pononga ki a ia 	 ur-sar-ra-tili tagat. ġin a-ġ-ra-yili lɛrš n-rbbi d-ulqqaġ. ra-ti-tɛbadn ih̬ddamn-ns,


Katahi a Piripi ka oma atu ki a ia, ka rongo i a ia e korero ana i a Ihaia poropiti, ka mea atu, E matau ana ranei koe ki tau e korero na 	 yazzl filibbus s-dars, isfld-as ar-yaqra ġ-warra n-nnabi išaɛya. isqsa-t filibbus: «is-tssnt lmɛna n-mayd taqrat?»


Mehemea ia he tika ki te Atua kia utua ki te kino te hunga e tukino ana i a koutou 	 ašku s-lḥqq a-s-ra-irar rbbi tarfufnt i-willi-kʷn-ssrfufnnin,


Ha, kia pehea he korero ma tatou? Kia mau tonu oti tatou ki te hara, kia hua ai te aroha noa 	 ma-ra-nini f-mayad? is-a-nzayd ġ-ddnub baš a-ttigat lḥnant n-rbbi?


Na ka rite ta Ihaia poropiti i korero ai, i mea ai 	 ġmkad a-s-yuwfa ma-inna rbbi ġayd izrin f-imi n-nnabi išaɛya inna:


I te mea he poropiti ia, a i mohio kua oati te Atua i te oati ki a ia, ka whakaputaina ake tetahi, he hua no tona hope, hei noho ki runga ki tona torona 	 imma nttan, nnabi a-iga. yissan is-as-inna rbbi s-wawal izgan: ‹yan zġ-tarwa n-tarwa-nnk a-rad-gġ d-ugllid zund kiyi.›


I rongo hoki ahau i te aata e mea ana, Ae ra, e te Ariki, e te Atua Kaha Rawa, pono tonu, tika tonu au whakawa 	 sfldġ i-kra isawl-d zġ-ṭṭbla l-lbh̬ur inna: «s-ṣṣaḥt a-sidi rbbi lli-iḥkamn kullu ma-illan, yʷġẓan lḥukm-nnk. s-lḥqq a-s-a-ttḥkamt.»


A muri iho i te takanga o nga tau e toru ka haere ake ahau ki Hiruharama kia kite i a Pita, a tekau ma rima nga ra i noho ai ahau ki a ia 	 zrin kraḍ isggʷasn s-ddiġ s-urušalim a-ġin-sawlġ d-bṭrus. gawrġ dids smmus d-mraw n-wass.


Engari e atawhai ana i te manuhiri, e aroha ana ki te pai, e whai whakaaro ana, e tika ana, e tapu ana, e pehi ana i ona hiahia 	 iqqan-d a-ig wad issmrḥban s-willi tmuddunin, ig wad dar iɛzza kullu ma-ifulkin, ar-itnbaḍ ġ-ugayyu-ns ar-bdda-iskar s-lḥqq, iġus-uwl-ns iġwi ġ-ih̬f-ns.


Ara ko te tika a te Atua e na runga mai ana i te whakapono ki a Ihu Karaiti ki te hunga katoa e whakapono ana: kahore hoki he pokanga ketanga 	 ašku rbbi ar-iskar sslamt ġ-gras d-willi umnnin s-yasuɛ lmasiḥ. ar-tt-yakka i-kullu wanna yumnn, ašku bnadm yan a-iga.


Ma nga pakeke e tika ai te kai maro kua taungatia nei o ratou hinengaro e nga meatanga maha, e wehe ai i te pai, i te kino 	 imma amššu iga win imqqurn lli-myarnin ad-swingimn ar-aṭṭun ma-išwan zġ-ma-yʷh̬šnn.


A he rahi te hui i aru i a ia i Kariri, i Rekaporihi, i Hiruharama, i Huria, i tera taha ano o Horano 	 ḍfurn-t mddn ggutnin, uškan-d zġ-tsgiw n-jalil d-tmazirt n-mrawt-tmdinin d-urušalim d-tmazirt n-yudaya ula zġ-tsga yaḍni n-wasif n-urdun.


E matau pu ana hoki koutou, tera e haere mai te ra o te Ariki, ano he tahae i te po 	 ašku tssnm izd zund amh̬h̬ar n-iyḍ a-s-ra-d-ilkm-wass n-siditnnġ.


Katahi ka mea nui a Ihu ki a ratou, Kua mate a Raharuhi 	 yini-asn yasuɛ ilmma s-wawal inmn: «immut liɛazr.


Kaua nga wahine e korero i roto i nga hahi: e kore hoki ratou e tukua kia korero; engari me whakarongo marie, ko ta te ture hoki tena e mea nei 	 illa f-tmġarin ad-tfssant ġ-darun ġmklli tfssant ġ-kullu imnaggarn n-imẓlayn. ur-asnt-ityawfka ad-sawalnt. ġmklli ittini ššrɛ n-musa, ur-izri a-ttḥkamnt f-wiyyaḍ.


Koia i tika ai hei runga i te o te wahine te tohu o te mana, he mea mo nga anahera 	 mayad a-f-illa f-tmġart a-ttasi tamatart-ad f-ih̬f-ns, baš a-tmala is-tga tin-urgaz-ns. iqqan-tt-id mayad f-ssibt l-lmalayka.


Otira ka tahuri ia, a, i te kitenga i ana akonga, ka whakahe ki ta Pita, ka mea, haere ki muri i ahau, e Hatana: kahore hoki ou ngakau ki nga mea a te Atua, engari ki a te tangata 	 igrawl-d yasuɛ, issmaqql ġ-imḥḍarn-ns. issfssa bṭrus yini-as: «itti-n zġ-gigi a-šiṭan, ašku ur-a-tskart s-ma-ira rbbi, walaynni s-ma-ira bnadm ka-s-a-tskart.»


Na ka huihui ki a ia nga Parihi, me etahi o nga karaipi i haere mai i Hiruharama 	 munn-d ifarisin f-yasuɛ ntni d-kra n-imslmdn n-ššrɛ lli-d-uškanin zġ-tmdint n-urušalim.


A, i te putanga o te whakaaro ki tenei ao, o te hangarau o nga taonga, o nga hiahia ki era atu mea, kowaowaotia iho te kupu, a kore ake he hua 	 walaynni ddan asin tiġufiwin n-ddunit lhun s-wayda irin tiġawsiwin yaḍni. ġayan a-iššqajjin awal-an aylliġ ur-d-yiwi ṣṣabt.


Kahore hoki he tinihanga i mau i o ratou mangai: he kohakore ratou, i mua i te torona a te Atua 	 kra n-tkrkist ur-tkki imi-nsn. kra yʷh̬šnn ur-gisn-illi.


Ko tana kupu ia mo Iharaira, Pau noa te ra i totoro atu ai oku ringa ki te iwi tutu, ki te iwi whakahawea 	 walaynni izuyd rbbi inna f-ayt-dars: «ha-yyi ass kullu mdiġ-n ifassn-inu i-mddn lli-sri-rurnin tiġurdin-nsn, agʷin ad-sflidn s-wawal-inu.»


Waihoki ko nga rikona kia tu kaumatua, kaua e arero rua, kaua e matenui ki te waina, kaua e whai ki te taonga paruparu 	 ula imɛawann n-umnaggar, iqqan-tn-d ad-gn wid zganin ġ-ufulki. a-ur-gn wid sskirkisnin nġd wid ttblanin s-tissi iktin nġd wid ttirinin ad-ssmunn ma-iggutn i-ih̬f-nsn.


Na karangatia ana ia e ia, a ka mea atu ia ki a ia, He aha tenei e rangona nei e ahau mou? korerotia mai te tikanga o nga mea i tuaritia e koe; e kore hoki e ahei kia waiho koe hei tuari 	 iġr-as s-dars yini-as: ‹ma-iga ġayd mi fllak sflidġ? ašk-id ġilad, nḥasab didi s-ma-tskrt s-wayda-nu, ašku ur-sul-riġ a-dari-th̬dmt.›